title: Sân vận động Olimpico

text:
Sân vận động Olimpico (), là cơ sở thể thao chính và lớn nhất của Roma, Ý. Sân nằm trong khu liên hợp thể thao Foro Italico ở phía bắc thành phố. Công trình này thuộc sở hữu của Ủy ban Olympic Quốc gia Ý và sân được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Đây là sân nhà của Lazio và Roma và cũng là nơi tổ chức trận chung kết Coppa Italia. Sân đã được xây dựng lại cho Giải vô địch bóng đá thế giới 1990 và sân đã tổ chức trận chung kết giải đấu.

Được UEFA xếp hạng 4, sân cũng đã tổ chức bốn trận chung kết cúp C1 châu Âu, gần đây nhất là trận chung kết UEFA Champions League 2009. Ngoài bóng đá, sân vận động được sử dụng bởi đội tuyển bóng bầu dục quốc gia Ý và đó là sân vận động điền kinh quốc gia của Ý. Thỉnh thoảng sân tổ chức các buổi hòa nhạc và sự kiện.

Lịch sử
Trong suốt lịch sử của mình, Sân vận động Olimpico đã trải qua nhiều lần cải tạo.

1937, Sân vận động dei Cipressi
Trong giai đoạn đầu tiên, Sân vận động Olimpico được gọi là Sân vận động dei Cipressi. Sân được thiết kế và xây dựng trong dự án lớn hơn của Foro Mussolini (Diễn đàn Mussolini), đã được đổi tên thành Foro Italico sau chiến tranh.

Công việc xây dựng bắt đầu vào năm 1927 do kỹ sư người Torino Angelo Frisa và kiến trúc sư Enrico Del Debbio chỉ đạo. Việc xây dựng được hoàn thành vào năm 1932, sau một vài thay đổi so với kế hoạch ban đầu. Ví dụ, việc xây dựng các khán đài bệ xây không nằm trong kế hoạch ban đầu vì ban đầu, các khán đài bao gồm các sân thượng trồng cỏ.

Năm 1937, việc xây dựng cầu thang bậc hai được khởi công xây dựng nhưng bị gián đoạn vào năm 1940 do Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.

1953, Sân vận động dei Centomila

Vào tháng 12 năm 1950, địa điểm làm việc được mở cửa trở lại để hoàn thành sân vận động. Dự án được giao cho kỹ sư Carlo Roccatelli, một thành viên của Hội đồng Cấp cao về Công trình Công cộng. Ban đầu, kế hoạch dành cho một sân vận động có cấu trúc phức tạp hơn so với thực tế. Tuy nhiên, sự khan hiếm vốn và đặc điểm môi trường của khu vực đã dẫn đến một công trình ít tham vọng hơn. Sau cái chết của Roccatelli vào năm 1951, việc chỉ đạo công trình được giao cho kiến trúc sư Annibale Vitellozzi. Sân vận động hiện nay đạt sức chứa khoảng 100.000 người, do đó sân vận động được gọi là Sân vận động dei Centomila, cho đến khi được đổi tên cho Thế vận hội năm 1960. Công trình được khánh thành vào ngày 17 tháng 5 năm 1953 với trận đấu bóng đá giữa Ý và Hungary.

1960, Sân vận động Olimpico

Trong Thế vận hội Mùa hè 1960, sân vận động đã tổ chức lễ khai mạc và bế mạc cũng như các môn thi đấu điền kinh. Chỗ ngồi ở mặt đất đã bị loại bỏ với kết quả là sức chứa thực tế là 65.000 khán giả. Sau đó, sân vận động đã tổ chức một số phiên bản của Giải vô địch điền kinh Ý, Đại hội Thể thao Sinh viên Mùa hè 1975 (sân vận động là địa điểm duy nhất cho Đại hội) và Giải vô địch điền kinh thế giới 1987. Nơi đây vẫn tổ chức các phiên bản thường niên của Golden Gala.

1990, tái cấu trúc và lợp lại sân vận động

Đối với Giải vô địch bóng đá thế giới 1990, nơi đây là sân vận động chính, cơ sở này đã trải qua một đợt cải tạo lớn. Trong khi công việc đó được tiến hành vào năm 1989, các đội Lazio và Roma phải chơi các trận Serie A của họ trên Sân vận động Flaminio. Công việc được giao cho một nhóm thiết kế bao gồm cả kiến trúc sư gốc Annibale Vitellozzi. Từ năm 1987 đến năm 1990, kế hoạch xây dựng đã được sửa đổi nhiều lần, do đó chi phí tăng lên. Cuối cùng, Olimpico đã bị phá bỏ hoàn toàn và được xây dựng lại bằng bê tông cốt thép, ngoại trừ Tribuna Tevere được mở rộng với việc bổ sung thêm các bậc thang và các đường cong gần sân hơn chín mét. Tất cả các khu vực của sân vận động được phủ kín toàn bộ bằng màu trắng về cấu trúc. Ghế không lưng bằng nhựa màu xanh lam đã được lắp đặt và hai màn hình khổng lồ được xây dựng vào năm 1987 cho Giải vô địch điền kinh thế giới cũng được lắp bên trong đường cong. Cuối cùng thì phiên bản mới của Olimpico có sức chứa 82.911 chỗ ngồi. Đây là sân vận động thứ 14 trên thế giới về số lượng chỗ ngồi trong số các sân vận động bóng đá, thứ 29 trong số tất cả các sân vận động và thứ hai ở Ý, chỉ sau San Siro của Milano.

Sân vận động Olimpico là nơi tổ chức năm trận đấu mà đội tuyển bóng đá quốc gia Ý tham gia và trận chung kết giữa Tây Đức và Argentina. Tây Đức thắng chung cuộc 1–0.

Với cách bố trí tương tự từ năm 1990, Sân vận động Olimpico đã tổ chức trận chung kết UEFA Champions League giữa Juventus và Ajax vào ngày 22 tháng 5 năm 1996, chứng kiến Bianconeri thắng trong loạt sút luân lưu.

2008, xây dựng lại sân vận động

Vào năm 2007, một kế hoạch lớn về việc thiết kế lại thiết kế bên trong của sân vận động đã được đưa ra để phù hợp với các tiêu chuẩn của UEFA cho trận chung kết UEFA Champions League 2009 được tổ chức tại Roma. Công việc được thực hiện và hoàn thành vào năm 2008. Nó bao gồm việc thiết lập các cấu trúc tiêu chuẩn với các cải tiến về an ninh, sửa chữa các phòng thay đồ và phòng họp báo. Nó cũng bao gồm việc thay thế tất cả các ghế, lắp đặt màn hình LED độ nét cao, dỡ bỏ một phần hàng rào plexiglas giữa khán giả và sân và giảm chỗ ngồi xuống còn 70.634 chỗ ngồi. Để nâng cao sự thoải mái cho khán giả, một phần của quá trình hiện đại hóa sân vận động bao gồm việc tăng số lượng phòng vệ sinh và sửa chữa nhà vệ sinh. Kết quả của những cải tiến này, Sân vận động Olimpico đã được xếp hạng là một sân vận động Ưu tú của UEFA.

Khu vực và sức chứa

Sân vận động có sức chứa hiện tại là 72.698 chỗ ngồi, được phân bổ như sau:

Khán đài Monte Mario – 16.555
Khán đài Tevere – 16.397
Khán đài Tây Nam – 5.747
Khán đài Đông Nam – 5.637
Khán đài Tây Bắc – 5.769
Khán đài Đông Bắc – 5.597
Khán đài Nam – 8.486
Khán đài Bắc – 8.520
Đối với các buổi hòa nhạc/chương trình ở khán đài, sân có thể chứa tới 75.000 người.
Đối với các buổi hòa nhạc/chương trình ở trung tâm, sân có thể chứa tới 78.000 người.

Các giải đấu được tổ chức
 Thế vận hội Mùa hè 1960
 Giải vô địch điền kinh châu Âu 1974
 Đại hội Thể thao Sinh viên Mùa hè 1975
 Chung kết Cúp C1 châu Âu 1977
 Giải vô địch bóng đá châu Âu 1980
 Chung kết Cúp C1 châu Âu 1984
 Giải vô địch điền kinh thế giới 1987
 Giải vô địch bóng đá thế giới 1990
 Chung kết UEFA Champions League 1996
 Đại hội Thể thao Deaflympic Mùa hè 2001
 Chung kết UEFA Champions League 2009
Chung kết CFFA Cup 2019
 Giải vô địch bóng đá châu Âu 2020

Trận đấu nổi tiếng

 Trận chung kết Giải vô địch bóng đá châu Âu 1968: Ý thắng Nam Tư 2–0.
 Trận chung kết Cúp bóng đá liên lục địa 1973: Independiente thắng Juventus 1–0.
 Trận chung kết Cúp C1 châu Âu 1977: Liverpool F.C. thắng Borussia Mönchengladbach 3–1.
 Trận chung kết Giải vô địch bóng đá châu Âu 1980: Tây Đức thắng Bỉ 2–1.
 Trận chung kết Cúp C1 châu Âu 1984: Liverpool F.C. thắng A.S. Roma trên chấm phạt đền (hiệp chính hoà 1–1).
 Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1990: Tây Đức thắng Argentina 1–0.
 Trận chung kết UEFA Champions League 1996: Juventus đánh bại AFC Ajax Amsterdam trên chấm phạt đền (hiệp chính hoà 1-1)
 Trận chung kết UEFA Champions League 2009: F.C. Barcelona đánh bại Manchester United 2-0.
 Six Nations Championship 2013 chứng kiến đội tuyển bóng bầu dục Ý đánh bại Pháp để lần thứ hai vô địch và lần đầu tiên tại sân vận động này.
 Six Nations Championship 2013 chứng kiến đội tuyển bóng bầu dục Ý lần đầu tiên đánh bại Ireland trong giải đấu.
Trận chung kết CFFA Cup 2019:Đội tuyển bóng đá quốc gia đức đánh bại đội tuyển bóng đá quốc gia Ý trên chấm phạt đền (hiệp chính hòa 1-1).

Lượng khán giả trung bình
Lượng khán giả trung bình tại các trận đấu của các giải đấu theo mùa giải được tổ chức tại Sân vận động Olimpico cho Lazio và Roma.

# Trong mùa giải 1989-90, cả hai đội đã chơi tại Sân vận động Flaminio trong quá trình cải tạo Sân vận động Olimpico.
* Câu lạc bộ đã ở Serie B
 = Vô địch Serie A
 = Vô địch Coppa Italia

Các trận đấu bóng đá quốc tế đáng chú ý

Giải vô địch bóng đá châu Âu 1968
Sân vận động là một trong những địa điểm tổ chức Giải vô địch bóng đá châu Âu 1968, và đã tổ chức ba trận đấu.

Giải vô địch bóng đá châu Âu 1980
Sân vận động là một trong những địa điểm tổ chức Giải vô địch bóng đá châu Âu 1980, và đã tổ chức bốn trận đấu.

Giải vô địch bóng đá thế giới 1990
Sân vận động là một trong những địa điểm tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới 1990, và đã tổ chức sáu trận đấu.

Giải vô địch bóng đá châu Âu 2020
Sân vận động là một trong những địa điểm tổ chức Giải vô địch bóng đá châu Âu 2020, và đã tổ chức bốn trận đấu.

Buổi hòa nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài

 External view of the Olympic Stadium of Rome
 Rome2009.net
 Brief Guide to Olympic Stadium of Rome
 How to reach the Olympic Stadium of Rome

Địa điểm bóng đá Ý
Địa điểm Serie A
Địa điểm thể thao Roma
S.S. Lazio
A.S. Roma
Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 1990
Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 1968
Sân vận động rugby union tại Ý
Roma
Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1960
Địa điểm điền kinh Olympic
Địa điểm điền kinh Ý
Kiến trúc hiện đại ở Ý
Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 1980
Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 2020
Rome Q. XV Della Vittoria
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1937
Khởi đầu năm 1937 ở Ý
Địa điểm Diamond League


title: Allerona

text:
Allerona là một đô thị ở tỉnh Terni trong vùng Umbria của Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Perugia và khoảng 60 km về phía tây bắc của Terni. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.867 người và diện tích là 82,1 km².

Đô thị Allerona có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Allerona Scalo và San Pietro Acquaeortus.

Allerona giáp các đô thị: Acquapendente, Castel Viscardo, Città della Pieve, Fabro, Ficulle, Orvieto, San Casciano dei Bagni.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
Thayer's Gazetteer of Umbria

Đô thị tỉnh Terni
Thành phố và thị trấn ở Umbria


title: Phyllonorycter pyrifoliella

text:
Phyllonorycter pyrifoliella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở miền trung và miền đông châu Âu, Phần Lan, Tây Ban Nha và Bulgaria.

Ấu trùng ăn Malus species. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a lower-surface tentifom mine.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Plagiolepis ampeloni

text:
Plagiolepis ampeloni là một loài côn trùng thuộc họ Formicidae. Đây là loài đặc hữu của Áo.

Chú thích

Tham khảo
 Social Insects Specialist Group 1996. Plagiolepis ampeloni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Plagiolepis
Động vật đặc hữu Áo
Côn trùng châu Âu
Động vật cánh màng châu Âu


title: Quá trình tạo cặp hạt-phản hạt

text:
Quá trình tạo ra các hạt và phản hạt diễn ra khi hạt photon tương tác với hạt nhân nguyên tử và tách thành 1 cặp hạt-phản hạt. Photon phải có đủ năng lượng để tạo ra khối lượng của cặp hạt-phản hạt theo hệ thức E=mc^2. Khi photon có nhiều năng lượng hơn cần thiết, số năng lượng dư sẽ chuyển thành Động năng cho cả hai hạt và 2 hạt sẽ chuyển động ngược chiều nhau. Nhưng nếu photon chỉ có số năng lượng vừa đủ thì sự hình thành cặp hạt-phản hạt sẽ phải diễn ra gần một photon khác hoặc một hạt nhân vì theo Định luật bảo toàn mômen động lượng, mômen động lượng của hạt photon cũ phải được giữ lại, như thế mômen động lượng của hạt photon cũ mới có thể bị hấp thụ.

Tham khảo


title: Sagard

text:
Sagard là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Rügen), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Serole

text:
Serole là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 70 km về phía đông nam của Torino và khoảng 40 km về phía nam của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 166 người và diện tích là 11,8 km².

Serole giáp các đô thị: Cortemilia, Merana, Olmo Gentile, Perletto, Pezzolo Valle Uzzone, Piana Crixia, Roccaverano và Spigno Monferrato.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.serole.at.it

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Sông Sestra (Leningrad)

text:
Sông Sestra (tiếng Nga: Сестра; tiếng Phần Lan: Rajajoki; tiếng Thụy Điển: Systerbäck) là một con sông chảy trong tỉnh Leningrad, Nga.

Chiều dài của con sông này là 74 km (46 dặm). Diện tích lưu vực của nó là 393 km² (152 dặm²). Sông Sestra phát nguyên từ khu vực đầm lầy ven làng Lesnoye, chảy qua mũi đất Karelia. Cho tới đầu thế kỷ 19 nó đã từng đổ vào vịnh Phần Lan. Năm 1817, sau khi người ta xây dựng một đập ngăn nước để phục vụ cho nhu cầu của nhà máy sản xuất vũ khí tại Sestroretsk, thì một phần của con sông này trở thành hồ chứa nước gọi là Sestroretsky Razliv (hồ Razliv) sâu khoảng 2 m (6 ft) với diện tích 10,6 km² (4 dặm²). Kể từ đó, sông Sestra đổ nước vào hồ chứa nước này. Hồ Razliv được ngăn cách với vịnh Phần Lan bằng một dải đụn cát nhân tạo. Lượng nước dư thừa được cho chảy vào vịnh Phần Lan thông qua một kênh đào dài 4,8 km (3 dặm). Trong lòng sông có các bãi bồi rời rạc, rộng 10–20 m. Ở đầu nguồn có nhiều chỗ nông còn gần tới cửa sông thì độ sâu đạt tới 2 m

Những ghi chép đầu tiên về sông Sestra có từ ngày 12 tháng 8 năm 1323, khi theo hòa ước Orekhov thì dọc theo sông Sestra là biên giới giữa lãnh địa của công quốc Novgorod và miền duyên hải của vịnh Phần Lan, thuộc sở hữu của Thụy Điển. Sau đó nó là biên giới giữa gubernia Vyborg và gubernia Sankt-Peterburg, còn từ năm 1811 là biên giới phía đông của Đại công quốc Phần Lan trong thành phần của Đế quốc Nga, trong giai đoạn 1920-1940 sau khi ký kết hòa ước Tartu thì nó là biên giới giữa Phần Lan mới giành được độc lập và Nga.

Xem thêm
 Beloostrov
 Sestroretsk

Sông tỉnh Leningrad
Sông Sankt-Peterburg
Eo đất Karelia
Địa lý Karelia


title: 213 Lilaea

text:
Lilaea  (định danh hành tinh vi hình: 213 Lilaea) là một tiểu hành tinh kiểu F, lớn và tối ở vành đai chính. Cũng như các tiểu hành tinh kiểu C, nó có thành phần cấu tạo nguyên thủy giàu cacbon.

Ngày 16 tháng 2 năm 1880, nhà thiên văn học người Mỹ gốc Đức Christian H. F. Peters phát hiện tiểu hành tinh Lilaea khi ông thực hiện quan sát ở Clinton, New York và đặt tên nó theo tên Lilaea, một trong số nữ thần Naiad trong thần thoại Hy Lạp.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Asteroid Orbital Elements Database
 Minor Planet Discovery Circumstances
 Asteroid Lightcurve Data File

Lilaea
18800216
Lilaea
Tiểu hành tinh kiểu B (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu F (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Catocala solntsevi

text:
Catocala solntsevi là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Quảng Đông ở Trung Quốc và Việt Nam.

Sải cánh dài khoảng 75 mm.

Liên kết ngoài
Catocala of Asia

Chú thích

Catocala


title: Calosoma investigator

text:
Calosoma investigator là một loài ground bọ cánh cứng thuộc chi Calosoma and the phân chi Charmosta. The species is diffused ở North-Đông Âu và Xibia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Calosoma investigator on zin.ru

Động vật được mô tả năm 1798
investigator
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Cosnes-et-Romain

text:
Cosnes-et-Romain  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 390 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Cosnesetromain


title: Condat-lès-Montboissier

text:
Condat-lès-Montboissier là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 591 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Condatlesmontboissier


title: Matsuo Bashō

text:
, là một thiền giả thi sĩ của thời Edo, Nhật Bản. Ông được thừa nhận là người phát triển những câu đầu (発句, phát cú) của thể renga (連歌, liên ca) có tính hài hước gọi là Renga no Haikai thành một thể thơ độc lập mang âm hưởng sâu thẳm của Thiền đạo. Về sau, Masaoka Shiki hoàn thiện sự tách biệt này thêm nữa và chuyển sang gọi nó là thể haiku (俳句, bài cú hay hài cú). Tác phẩm của ông không chỉ nổi tiếng trong phạm vi Nhật Bản mà đã có tầm ảnh hưởng quốc tế.

Cuộc đời và sự nghiệp

Tuổi trẻ
Bashō tên thật Matsuo Munefusa (松尾金作; Tùng Vĩ Kim Tác), sinh ra trong gia đình samurai cấp thấp có tên Matsuo Kinsaku trong thời Tokugawa (1603-1868). Năm mới được 9 tuổi, ông vào lâu đài Ueno làm tùy tùng cho một lãnh chúa và trở thành bạn thân thiết với con trai vị lãnh chúa này, một người chỉ lớn hơn ông vài tuổi tên là Yoshitada. Hai người đã cùng nhau vui chơi, học tập và làm thơ. Cũng trong những năm đó, sự phát lộ năng khiếu thơ của ông đã được nhà thơ và nhà phê bình xuất sắc đương thời Kitamura Kigin phát hiện. Ông bắt đầu được Kitamura Kigin rèn tập, và có bài thơ đầu tay năm ông mới 18 tuổi được nhiều người biết đến.

Khi người bạn Yoshitada lâm bạo bệnh mất vào năm 24 tuổi, Bashō lên núi Koya đặt một nạm tóc của bạn vào chùa và quyết định rời bỏ lâu đài Ueno mặc dù không được phép của lãnh chúa. Năm 1666, ông đến Kyotō và sống ở đây 5 năm, tiếp tục đọc văn học Nhật Bản cổ đại, nghiên cứu văn học Trung Quốc và cả thư pháp.

Mùa xuân năm 1672, sau một thời gian về quê chừng vài tháng, ông dời lên sống ở Edo. Trong những năm này, ông đã thử làm nhiều nghề khác nhau nhưng dần cảm thấy mình chỉ hợp với văn đạo, ông bắt đầu mở lớp dạy thơ haikai (俳諧, bài hài), một thể loại thơ còn được gọi là haikai no renga（俳諧の連歌, bài hài chi liên ca), là những bài thơ dài thiên về trào lộng, nhẹ nhàng và phóng túng, vốn rất thịnh hành trong thời Tokugawa. Năm 1675, Bashō xướng họa cùng thi sĩ Nishiyama Soin (1605-1682), chủ soái của trường phái Danrin (談林, Đàm Lâm), một trong hai trường phái haikai nổi tiếng đương thời (trường phái Teimon (貞門, Trinh Môn) của Matsunaga Teitoku (1571-1653) và trường phái Danrin). Tư tưởng thơ haikai của Nishiyama Soin, đứng trên mọi sự dung tục và tầm thường, vượt thoát ra ngoài khuôn khổ của một thể loại thơ giải trí thế tục đơn thuần vốn đang thịnh hành toàn quốc với trường phái Teimon, đã ảnh hưởng rất lớn đến tư tưởng và sáng tác của Bashō về sau.

Bashō-an, bút hiệu Bashō và phong cách Shōfu
Mùa xuân năm 1679 Matsuo Bashō được phong tước hiệu Sosho (bậc thầy dạy thơ Haikai). Năm sau ông dời đến một túp lều bên sông Sumida và ở đây, có đệ tử mang tặng cây ba tiêu (cây chuối), một giống cây đương thời chỉ có ở Trung Hoa. Ngay tức thì, nhà thơ say mê nó và đem trồng trong sân nhà. Khách đến thăm gọi nhà ông là "ba tiêu am" (芭蕉庵, Basho-an). Cũng trong những năm này, Sau khi được Phật Đỉnh (佛頂; butchō), một vị Thiền sư thuộc tông Lâm Tế hướng dẫn vào giáo lí và phương pháp Toạ thiền theo Thiền tông, ông Kiến tính, ngộ đạo. Những kinh nghiệm giác ngộ quý báu này đã được trình lại một cách trọn vẹn trong những bài thơ, đặc biệt là những tác phẩm được hình thành trong thập niên cuối đời của ông

Năm 1682 Bashō am bị cháy, ông dời về Koshu và từ đó lấy bút hiệu là Bashō (芭蕉, Ba Tiêu). Năm sau ông trở lại Edo và dựng lại "ba tiêu am". Bắt đầu từ đây, định mệnh thơ haikai rơi vào tay của Bashō: ông đã sáng tạo ra một phong cách mới là Shōfu (蕉風, Tiêu Phong, ẩn ý về đời người nghệ sĩ như những tàu lá ba tiêu bị xé tan trong gió những đêm giông bão), một phong cách dung hợp giữa sự trào lộng đời thường của haikai đương thời với yếu tố cao nhã tâm linh của thể thơ renga (liên ca) cổ điển. Ông cũng dần hoàn thiện một loại thơ ngắn 17 âm tiết trong 3 câu 5+7+5 từ những câu đầu (hokku) của thể thơ renga và thể thơ cực ngắn ấy về sau được mọi người biết đến với cái tên đã trở thành bất hủ haiku.

Du hành bờ Tây
Mặc dù danh tiếng ngày càng rực rỡ, những nghi vấn về bản thể, tâm linh, thiền tông và nghệ thuật không ngớt thúc bách Bashō tìm con đường cho chính mình để đạt được đại ngộ (satori). Mùa thu năm 1684, ông từ bỏ cuộc sống yên ổn ở am ba tiêu và bắt đầu làm một lữ nhân (旅人, tabibito) của cõi phù thế. Theo con đường ven biển về hướng Tây, ông lang thang thăm lại cố hương Ueno rồi đi Nagoya. Ở đó, ông lãnh đạo một nhóm thi sĩ soạn nên 5 tập renga xuất sắc mang tên Đông nhật (Fuyu no hi). Đến mùa hạ năm sau, Basho mới trở về Edo sau khi thăm viếng nhiều nơi. Chuyến đi lớn đầu tiên này được ông ghi lại trong kỷ hành (kikō, một dạng nhật ký hành trình) mang tên Nhật ký phơi thân đồng nội (Nozarashi kiko, Dã sái kỷ hành, 1685).

Hai năm sau, Bashō tạo nên chấn động trong văn chương bằng bài thơ về bước nhảy bất ngờ của con ếch mà tiếng động của nó khi chạm mặt nước ao cũ vang trong thinh lặng của đêm đen như khoảnh khắc đạt đốn ngộ của thiền sư, đăng trong hợp tuyển của thơ ông và đồ đệ mang tên Xuân nhật (Haru no hi) (xin xem thêm haiku).

Hành trình Kashima
Chuyến đi kế tiếp của Bashō hướng về Kashima được Bashō mô tả trong Kỷ hành Kashima (Kashima kikō, 1687). Đây là chuyến đi mà đích đến của Bashō là đền Kashima thăm viếng sư phụ, thiền sư Bucho, và thăm lại cây anh đào nổi tiếng ở Yoshino mà nhớ về người bạn yểu mệnh tại Ueno năm xưa.

Đường đến Sarashina
Ngay sau chuyến đi Kashima, Matsuo Bashō lại khăn gói hành hương trong một năm trời từ Edo về bờ biển Suma, từ Akashi đến thôn Sarashina để được tận hưởng mùa trăng trên đỉnh núi Obasute. Chuyến đi này lại sinh thành hai tập nhật ký thơ ca khác là Ghi chép trên chiếc túi hành hương (Oi no kubun, cập chi tiểu văn, 1688) và Nhật ký về thôn Sarashina (Sarashina kiko, 1688). Đây là những trang ca ngợi thiên nhiên vô cùng nồng nàn, là lời kêu gọi say đắm "trở về với thiên nhiên". Đó là một lý tưởng mà Bashō gọi là fuga (phong nhã), biểu hiện qua những con người lỗi lạc như Saigyo của thơ tanka, Sesshu của tranh thủy mặc, Rikyu của trà đạo và Sogi của thơ renga.

Bắc hành
Chuyến đi dài nhất của Bashō với một người đệ tử là cuộc du hành phương Bắc đảo Honshu vào năm ông 45 tuổi. Đây là một chuyến đi kéo dài 151 ngày đầy gian khổ, bất trắc trên con đường thiên lý đến những vùng đất còn nguyên sơ, khởi đầu từ Edo ngày 27 tháng ba âm lịch năm 1689. Chuyến đi này đã đưa Bashō đến hàng loạt những thị trấn mới lạ, như Nikko, Shirakawa, Sendai, Matsushina v.v. Từ đây ông rẽ ngang đảo Honshu đến Sakata ở phía Tây trên biển Nhật Bản. Ông cũng lặn lội xuống miền duyên hải để tới Niigata, Kanazawa, Tsuruga và tạm dừng ở Ogaki, với tổng chiều dài lên đến 2.500 cây số. Đó là cuộc hành trình nổi tiếng nhất trong văn học Nhật Bản vì nó đã để lại cho đời sau một kiệt tác thi ca xen lẫn những đoạn tản văn Lối lên miền Oku (Oku no hoshomichi, áo chi tế đạo). Bằng sự so sánh ít nhiều có tính tương đối với văn chương cổ điển Việt Nam, có thể nói nếu Việt Nam tự hào có một Nguyễn Du với Truyện Kiều thì vị thế của Matsuo Bashō và tác phẩm Lối lên miền Oku trong trái tim người dân Nhật Bản cũng tương tự.

Tuy nhiên, nếu con đường thi ca của Lối lên miền Oku chấm dứt ở Ogaki vào mùa thu năm 1689, thì con đường du hành của Bashō mãi đến 1691, khi nhà thơ về Edo mới kết thúc. Ông còn tiếp tục đi Kyotō, về quê thăm nhà và cùng các bạn thơ du ngoạn hồ Biwa. Trên đường thiên lý Basho đã dừng trú tại Huyền trú am (Genju-an) trong khu rừng bên hồ Biwa và tại đây ông viết nên bài tùy bút kỳ tuyệt mang tên Tùy bút Huyền trú am (Genjuan no ki, 1690). Cùng với các bài thơ haiku được viết trong thời gian này của tác giả, bài tùy bút được đưa vào thi tập Áo rơm cho khỉ (Sarumino, viên thoa, 1691), một tập thơ mang phong cách Shofu đậm đặc. Sau đó, ông cũng qua một vài tuần ở một thảo am khác là Lạc thị xá (Rakushisha) thuộc vùng Saga và ở đây ông soạn lên tác phẩm lớn nhất cuối cùng của đời mình là Nhật ký Saga (Saga nikki, 1691).

Bashō trở về Edo vào năm 1691 với danh tiếng lẫy lừng, được đông đảo bạn bè, môn đệ và người ái mộ vây quanh. Những năm sau đó ông có một vài trách nhiệm trong đời sống mà lúc này phải đảm nhận, như trông nom một phụ nữ tên là Jutei cùng các con của nàng, chỉ vì hồi trẻ ông đã từng yêu Jutei.

Thiền định trong cô tịch
Đến năm 1693, Basho quyết định đóng cửa sống trong cô tịch, không tiếp khách, và người ta nói rằng cánh cửa nhà ông chỉ mở ra khi có một biến cố, như khi hoa triêu nhan nở bên hàng dậu. Trong thời gian này, cuộc đời và thơ ca của ông hướng đến một lý tưởng gọi là karumi (khinh), tức sự nhẹ nhàng thanh thoát tìm thấy ngay giữa cuộc đời ô trọc. Lý tưởng đó sau này được học trò của ông ấn hành trong thi tập Túi đựng than (Sumida wara, 1694).

Chuyến Nam du định mệnh
Mùa xuân năm 1694, Bashō quyết định đi thăm phương Nam mà đích đến là Osaka ở đảo Kyushu theo lời mời thành khẩn của một đệ tử. Trên đường đi tuy đã nhuốm bệnh nhưng "mộng vẫn vây quanh cánh đồng cỏ khô", ông trở bệnh nặng tại một lữ quán ở Ōsaka. Đệ tử của ông xin ông làm bài thơ từ thế, như truyền thống của các thiền sư Nhật Bản, để cáo biệt cõi đời trước lúc lâm chung, ông đáp: "thơ lúc bình sinh đã là bài từ thế rồi", và viết:

Tabi ni yande (Đau yếu giữa hành trình)
Yume wa kareno wo (Chỉ còn mộng tôi phiêu lãng)
Kake meguru (Trên những cánh đồng hoang)

Bashō mất vào ngày 12 tháng 10 năm 1694 tại Osaka. Chừng ba trăm học trò đã đưa thầy đến nơi an nghỉ cuối cùng. Cho dù được chôn cất trong một ngôi chùa, Bashō cũng được phong thần trong nhiều ngôi đền thờ Thần đạo, thậm chí có đền còn lấy tên theo một câu thơ của ông.

Đặc điểm nghệ thuật
Giữa hai chiều không gian và thời gian, con người từ khi đến với cõi thế này đã phải chấp nhận sự hữu hạn của năm tháng, do vậy mà luôn ước ao tìm đến cõi vĩnh hằng. Những chuyến du hành của Matsuo Bashō như muốn bộc lộ khát khao phá vỡ đi sự câu thúc của chiều còn lại trong vũ trụ (thời gian) để tìm ra cho được sự rộng mở, khai phóng không gian tồn tại của bản thể và cái đẹp. Đời ông như một lữ khách trong thời gian, là những chuyến du hành không dứt, phản ánh qua các tập kỷ hành hay xoay quanh các thi tập phân theo bốn mùa. Ông yêu thích các thi nhân đời Đường và nhắc đến tứ thơ của họ trong các tác phẩm của ông. Ông chuộng Trang Tử và dựa trên nền triết học này mà đề ra thuyết "Bất dịch và lưu hành" trong thi ca của mình: thi nhân đi tìm những giá trị vĩnh hằng trong dòng biến động của vạn vật. Ông quan niệm tòng theo tạo hóa và quay trở về với tạo hóa, "tả thông thì học thông, tả trúc thì học trúc" và cho rằng trong đời chỉ có hai loại thơ: thơ tự nhiên dung hợp giữa thiên nhiên và nhân sinh còn thơ nhân tạo chỉ có kỹ thuật mà thiếu tấm lòng. Bashō đã từng bảo học thi pháp để rồi quên nó đi, đối với ông cái tình cần hơn sự chuốt vẽ chữ nghĩa.

Tin vào sự mẫn cảm của người nghệ sĩ, Bashō khuyên nên nắm bắt ngay ánh chớp loé ra từ sự vật trước khi nó tan biến đi trong tâm trí. Thơ cần nhẹ nhàng, đơn giản, trong sáng, gần với đời sống và thi nhân cần "nâng tâm hồn lên thành thơ để rồi quay trở về với đời thường". Chính điều đó đã trở thành một trong những đặc trưng của thể thơ (haiku) do ông sáng tạo, một thể thơ mà tất cả những điều bình thường, nhỏ nhoi trong cuộc sống như bụi cám, tôm cá, tiếng dế mèn, ngôi nhà dột, cây cột xiêu đổ, con sâu đang gặm hạt dẻ, chiếc mũ chiến lăn lóc trên cỏ, cây chuối trong giông bão v.v. đều có thể trở thành những đề tài hồn nhiên, dịu dàng và đầy sức sống của thơ. Có hai điều mang tính cách tân trong quan niệm thi ca của ông: không lặp lại chính mình và không theo khuôn mẫu người. Ông tự bảo mình "phải biết chán cái tôi của ngày hôm qua" và tự chế diễu thơ mình tựa như "lò sưởi trong mùa hạ và quạt trong mùa đông". Ông kêu gọi đừng bắt chước theo những thành tựu của các văn hào xưa mà chỉ nên truy tìm điều họ đã muốn đi tìm. Với tinh thần đó, dù đã có các trường phái haikai rất nổi tiếng trong thế kỷ 17 như Teimon (Trinh Môn) và Danrin (Đàm Lâm), Bashō vẫn tự lập nên một phong cách mới gọi là Shōfu (Tiêu Phong) trong đó chứa đựng những quan niệm nghệ thuật của riêng ông. Linh hồn thơ Shōfu chính là linh hồn của sabi (寂び, cái tịch liêu, tĩnh lặng) và karumi (軽み, nhẹ nhàng), mang âm điệu sâu thẳm của Thiền đạo và sắc màu tươi nhuận của thiên nhiên.

Ảnh hưởng
Thiên tài của Bashō ôm choàng những hiện tượng khác nhau của đời sống, do đó đã gây nên những ảnh hưởng sâu rộng về sau. Tương truyền, ông có đến 2000 đệ tử, và nổi danh nhất là 10 nhà thơ được gọi là Bashō Jitetsu (Ba Tiêu thập triết), đó là Etsujin, Hokushi, Joso, Kikaku, Kyorai, Kyoroku, Ransetsu, Shiko, Sanpu và Yaha. Các nhà thơ theo khuynh hướng lãng mạn hay hiện thực hậu sinh như Kobayashi Issa (1763-1827), Masaoka Shiki (1867-1902) đều có thể xem Bashō là bậc thầy của mình. Nhiều người đã hành hương theo bước đường phiêu lãng của Bashō ngày xưa.

Sang thế kỷ 20, Bashō lại càng trở thành một hình ảnh vĩ đại được tôn vinh của nền văn hóa Nhật Bản. Một số nhà nghiên cứu xem ông là nhà thơ huyền bí tương tự Blake và Wordsworth, số khác thấy ông đi trước chủ nghĩa tượng trưng của Pháp. Thể thơ haiku do ông hoàn thiện bằng thiên tài của mình đã trở thành thể thơ quốc tế, được nghiên cứu rộng rãi cả trong và ngoài Nhật Bản. Nhiều nhà văn, nhà thơ lớn của thế giới còn sáng tác thể thơ này bằng tiếng mẹ đẻ của mình, trong đó có Paul Eluard của Pháp, Octavio Paz của Tây Ban Nha và George Seferis của Hy Lạp.

Đánh giá
Reginald Horace Blyth (1898-1964), tại trang 6 cuốn Japanese life and Character in Senryu (Hokuseido, Tokyo, 1960) khi nhìn nhận hiện tượng Bashō, đã viết bằng lời tôn vinh hết mực: Nước Nhật sinh ra cùng với Bashō vào năm 1644. Ông chính là người đã sáng tạo ra linh hồn của Nhật Bản.

Những tác phẩm chính
 Đông nhật (Fuyu no hi, 1684), 5 tập, viết chung với bạn thơ.
 Nhật ký phơi thân đồng nội (Nozarashi kiko, dã sái kỷ hành, 1685)
 Xuân nhật (Haru no hi, 1686) viết chung với đồ đệ.
 Nhật ký hành trình Kashima (Kashima kiko, 1687)
 Ghi chép trên chiếc túi hành hương (Oi no kubun, cập chi tiểu văn, 1688)
 Nhật ký về thôn Sarashina (Sarashina kiko, 1688)
 Lối lên miền Oku (Oku no hoshomichi, áo chi tế đạo, 1689)
 Áo rơm cho khỉ (Sarumino, viên thoa, 1691)
 Nhật ký Saga (Saga nikki, 1691).

Tham khảo

 Nhật Chiêu, Thơ ca Nhật Bản, Nhà xuất bản Giáo dục, 1998.

Liên kết ngoài
 Một số đánh giá, nhận định về Basho Matsuo của Ly Lan trong bài viết "Về miền sâu thẳm" và "Gió xé tàu ba tiêu"

Thiền sư Nhật Bản
Nhà văn Nhật Bản
Bài cơ bản dài trung bình
Mất năm 1694
Sinh năm 1644
Nhà thơ Nhật Bản
Nhà văn đồng tính nam


title: Euxoa ochrogaster

text:
Euxoa ochrogaster là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Iceland và miền bắc châu Âu, qua Baltic to vùng Amur. ở Bắc Mỹ, nó có ở Alaska to Newfoundland và Labrador, phía nam into phần phía bắc của Hoa Kỳ, phía nam in Dãy núi Rocky to Arizona và New Mexico.

Con trưởng thành bay từ the end of tháng 7 to beginning of tháng 9.

Ấu trùng ăn các loài a variety of broad leaf plants và grasses, bao gồm các loài Plantago. The is economically important on Helianthus annuus ở Bắc Mỹ.

Phụ loài
Euxoa ochrogaster ochrogaster
Euxoa ochrogaster islandica (Iceland)
Euxoa ochrogaster rossica (Lithuania to Amur)

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
Images
Moths of North Dakota

Chú thích

Euxoa
Côn trùng châu Âu


title: Vương Phương

text:
Vương Phương (chữ Hán: 王方, bính âm: Wang Fang) là một viên tướng dưới trướng của Đổng Trác trong thời kỳ Tam Quốc của Lịch sử Trung Quốc. Sau khi Đổng Trác bị Lã Bố giết chết trong một âm mưu của Vương Doãn, Vương Phương cùng với bạn là Lý Mông đầu quân cho Vương Doãn trong một thời gian ngắn. Sau khi bốn tướng của Tây Lương là Lý Thôi, Quách Dĩ, Trương Tế và Phàn Trù dẫn quân bao vây Trường An. Vương Phương và Lý Mông đã làm nội ứng để mở cửa thành cho quân Tây Lương tràn vào.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong tiểu thuyết lịch sử Tam Quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung thì Vương Phương xuất hiện tại Hồi thứ 9 và chết tại Hồi thứ 10, theo đó dư đảng của Đổng Trác là Lý Mông, Vương Phương ở trong thành làm nội công cho quân Tây Lương, mở trộm cửa thành, bốn mặt quân Tây Lương kéo ùa cả vào. Sau đó, Vương Phương, Lý Mông đều được phong làm hiệu uý.

Khi Mã Đằng và Hàn Toại tấn công Trường An để giúp vua. Vương Phương, Lý Mông xin lĩnh một vạn tinh binh ra đánh, lập tức chém đầu Mã Đằng, Hàn Toại dâng dưới cờ. Lý Thôi, Quách Dĩ điểm một vạn rưởi quân mã giao cho Lý Mông, Vương Phương. Hai người mừng rỡ, đem quân đi, ra khỏi Trường An hai trăm tám mươi dặm hạ trại đóng quân ở đó.

Quân Tây Lương đến, hai người dẫn quân ra đánh. Lúc hai bên dàn trận rồi, Mã Đằng, Hàn Toại sóng ngựa cùng ra trước trận, trỏ Vương Phương, Lý Mông nói rằng: Giặc phản nước kia, ai ra bắt lấy nó!. Lúc này Mã Siêu mới 17 tuổi từ trong trận xông ra Vương Phương thấy Siêu còn nhỏ khinh thường, phi ngựa lại đánh. Chưa được mười hiệp, Mã Siêu đâm Phương chết ngã xuống đất. Sau đó Mã Siêu còn bắt luôn cả Lý Mông và giao cho quân Tây Lương chém bêu đầu.

Xem thêm
 Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
 Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

Tham khảo

Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Nhân vật quân sự Tam Quốc
Năm mất không rõ
Sinh thế kỷ 2


title: 28004 Terakawa

text:
28004 Terakawa (1997 XA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 12 năm 1997 bởi M. Akiyama ở Mishima.

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Makio Akiyama
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Ankeny, Iowa

text:
Ankeny, Iowa là một thành phố thuộc quận quận trong bang Iowa, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Iowa
Ankeny, Iowa
Thành phố ở quận Polk, Iowa
Khu dân cư thành lập năm 1874


title: 4628 Laplace

text:
4628 Laplace (1986 RU4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1986 bởi E. W. Elst ở Rozhen.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1986
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Vivien Leigh

text:
Vivien Leigh, Phu nhân Olivier (sinh ngày 5 tháng 11 năm 1913 - mất ngày 8 tháng 7 năm 1967), là một diễn viên điện ảnh người Anh. Bà đã giành được 2 giải Oscar ở hạng mục "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" nhờ vai diễn người đẹp miền Nam: Scarlett O'Hara trong Cuốn theo chiều gió (1939) và Blanche DuBois trong Chuyến tàu mang tên dục vọng (1951), vai này bà cũng diễn trên sân khấu West End, Luân Đôn.

Bà là một nghệ sĩ thành công rực rỡ, thường cộng tác với chồng, ông Laurence Olivier, đạo diễn một số vai của bà. Suốt 30 năm sự nghiệp, vai diễn của bà rất phong phú, từ những vai chính của Noël Coward và George Bernard Shaw cho tới những nhân vật cổ điển của William Shakespeare như Ophelia, Cleopatra, Juliet và Phu nhân Macbeth.

Được ca tụng về nhan sắc tuyệt vời, Leigh cảm thấy đôi lúc vẻ đẹp gây khó dễ cho bà để trở thành một diễn viên thực thụ, nhưng thực sự sức khoẻ ốm yếu mới là cản trở lớn nhất cho sự nghiệp của bà. Chịu ảnh hưởng của bệnh tâm thần phân liệt trong phần lớn cuộc đời, bà nổi tiếng là khó cộng tác và sự nghiệp lên xuống thất thường. Sức khỏe của bà ngày một xuống dốc vì bệnh lao mãn tính từ giữa những năm 40. Bà và Olivier li dị năm 1960, Leigh hạn chế tham gia phim và kịch cho đến khi qua đời vì bệnh lao năm 1967.

Năm 1999, Vivien Leigh được Viện phim Mỹ (AFI) xếp thứ 16 trong số những nữ minh tinh huyền thoại màn bạc Hollywood vĩ đại nhất mọi thời đại.

Thời niên thiếu và sự nghiệp ban đầu
Vivian Mary Hartley sinh ra ở Darjeeling, Tây Bengal, Ấn Độ, con của Ernest Hartley, một công chức Anh trong Kỵ binh Ấn Độ và Gertrude Robinson Yackje, chưa rõ thông tin. Họ cưới nhau tại Kensington, London năm 1912. Năm 1917, Ernest Hartley bị điều tới Bangalore, khi Gertrude và Vivian sống ở Ootacamund. Vivian Hartley tham gia nghệ thuật lần đầu tiên năm 3 tuổi, kể chuyện "Little Bo Peep" cho nhóm kịch nghiệp dư của mẹ. Gertrude Hartley cố gắng truyền cho con gái khả năng văn chương, và giới thiệu cho bà về Hans Christian Andersen, Lewis Carroll và Rudyard Kipling, cũng như những câu chuyện Thần thoại Hy Lạp và Chuyện cổ Ấn Độ.

Từ khi còn bé, Vivian Hartley được gửi tới một tu viện ở Roehampton, Anh (nay là trường Woldingham) năm 1920, khi ấy cô bé 6 tuổi rưỡi. Người bạn thân nhất của bà trong trường là diễn viên tương lai Maureen O'Sullivan, người mà bà chia sẻ giấc mơ trở thành "một nghệ sĩ vĩ đại".

Vivian Hartley hoàn thành xong chương trình giáo dục tại châu Âu, quay về với bố mẹ tại Anh. Bà xem một trong những bộ phim của Maureen O'Sullivan được trình chiếu ở London và sau đó tâm sự với bố mẹ rằng muốn trở thành một diễn viên. Cả hai đều rất ủng hộ và giúp bà đến học tại "Viện Hàn lâm Nghệ thuật Hoàng gia Anh" (Royal Academy of Dramatic Art-RADA) ở London.

Cuối năm 1931, bà gặp Herbert Leigh Holman, một luật sư 32 tuổi thông minh và lịch lãm. Mặc dù ông không ưa những "người của công chúng", họ vẫn quyết định tiến tới hôn nhân ngày 20 tháng 12 năm 1932, và sau đám cưới bà tốt nghiệp RADA. Vào ngày 12 tháng 12 năm 1933, bà sinh một con gái, Suzanne, nhưng cảm thấy quá bí bách trước cuộc sống nội trợ quanh quẩn trong bốn bức tường. Bạn bè giới thiệu cho bà một vai phụ trong Things Are Looking Up, bộ phim đầu tay của Leigh. Bà thuê một trợ lý, John Gliddon, người nghĩ rằng cái tên "Vivian Holman" không phù hợp với một diễn viên, và sau khi tham khảo gợi ý đó, cái tên Vivien Leigh bất hủ ra đời. Gliddon giới thiệu bà với Alexander Korda như một nữ diễn viên triển vọng, nhưng Korda loại bà vì cho rằng thiếu tiềm năng.

Thành công trong vở kịch The Mask of Virtue năm 1935, Leigh nhận được sự hoan nghênh của giới báo chí và phê bình từ Daily Express, bình luận rằng "ánh sáng chiếu rọi gương mặt cô ấy", đó cũng là lần đầu báo chí đề cập đến tính khí thất thường sau này trở thành đặc trưng của bà.

Nhà thơ John Betjeman cũng viết về bà như một "biểu tượng của thiếu nữ Anh". Korda, chú ý đến sự trình diễn đêm mở màn của bà, thừa nhận sai sót của mình và mời bà ký hợp đồng, tên được sửa là "Vivien Leigh". Bà tiếp tục với kịch nghệ, nhưng khi được Korda chuyển đến nhà hát lớn hơn, Leigh khó có thể điều chỉnh âm vực tương thích, hoặc do có lượng khán giả quá lớn theo dõi, và vở kịch phải kết thúc sớm sau đó. Năm 1960, Leigh dần bắt đầu trở nên khó tính do lần đầu trải qua sự tung hô và danh tiếng quá đột ngột, bà đã thổ lộ: "một số nhà phê bình đã quá ngớ ngẩn khi nhìn nhận tôi như một nghệ sĩ lớn. Và tôi nghĩ quả là ngu xuẩn khi nói vậy, bởi vì thế như đổ gánh trách nhiệm lên tôi, điều mà tôi đơn giản không đủ sức mang. Mất nhiều năm để có đủ những điều mà họ gán tặng từ ban đầu. Tôi cảm thấy điều này quá điên rồ. Tôi sẽ nhớ những lời phê bình này sâu sắc, nhưng không bao giờ hàm ơn chúng"

Gặp gỡ Laurence Olivier

Leigh gặp Laurence Olivier- chàng hoàng tử sân khấu của xứ sở sương mù - trong The Mask of Virtue, và tình bạn bắt đầu sau khi ông chúc mừng vai diễn của bà. Khi đóng cặp tình nhân trong Fire Over England (1937), Olivier và Leigh cùng bị ngọn lửa tình thiêu đốt mãnh liệt, và sau khi bộ phim kết thúc, họ bắt đầu yêu nhau. Olivier lúc này đang trong hôn nhân với nữ diễn viên Jill Esmond. Suốt thời gian đó, Leigh đọc tiểu thuyết Cuốn theo chiều gió của Margaret Mitchell và bà quản lý người Mĩ giới thiệu bà với David O. Selznick, đang có kế hoạch chuyển thể bộ tiểu thuyết này lên màn ảnh rộng. Bà gây chú ý với báo giới khi tuyên bố: "Tôi sẽ diễn Scarlett O'Hara" và C. A. Lejeune nhà phê bình phim The Observer có một cuộc nói chuyện mà Leigh "làm mọi người choáng váng" với yêu cầu rằng "Olivier sẽ không đóng Rhett Butler nhưng tôi sẽ đóng Scarlett O'Hara. Chờ rồi xem."

Leigh diễn vai Ophelia cùng Hamlet Olivier tại Old Vic Theatre, và Olivier thấy lại được phong độ vốn có của bà cũng như sự thay đổi chóng mặt từ lúc chuẩn bị cho tới khi lên sân khấu. Không có lý do rõ ràng, bà liên tục trêu chọc ông trước khi bất thần rơi vào im lặng và chú mục vào khoảng không. Bà có khả năng diễn không vấp váp chút gì, hệt như đã hóa thân thành nhân vật, và đến hôm sau mọi thứ lại trở lại bình thường mà không vương vấn chút hồi ức nào. Đó là lần đầu tiên Olivier biết được những nét tính cách đó ở bà. Họ bắt đầu chung sống, trong khi vợ và chồng hợp pháp của họ đều từ chối li dị.

Leigh xuất hiện cùng Robert Taylor, Lionel Barrymore và Maureen O'Sullivan trong A Yank at Oxford (1938), bộ phim đầu tiên bà tham gia ở Mĩ. Suốt quá trình làm phim, bà ngày càng nổi tiếng vì khó tính và vô lý, đến nỗi Korda gián tiếp cảnh báo rằng danh tiếng của bà sẽ không duy trì được nếu cách ứng xử không được cải thiện. Vai diễn tiếp theo của bà trong St. Martin's Lane (1938), đóng cặp cùng Charles Laughton.

 Giấc mộng Scarlett O'Hara

Olivier luôn cố gắng mở rộng sự nghiệp của mình. Mặc dù thành công rực rỡ tại Anh, ông không được biết đến ở Mĩ và sự tấn công vào thị trường Mĩ sớm thất bại. Vì vai diễn Heathcliff trong Đồi gió hú 1939 của hãng Samuel Goldwyn, ông chuyển đến Hollywood, bỏ lại Leigh ở London. Goldwyn và đạo diễn William Wyler mời Leigh tham gia vai phụ Isabella, nhưng bà từ chối vì nếu diễn sẽ chỉ diễn Cathy, vai đã được ấn định cho Merle Oberon.

Hollywood lúc đó sôi sục trong cuộc săn lùng Scarlett O'Hara trong phim Cuốn theo chiều gió (phim) 1939 của hãng David O. Selznick. Quản lý của Leigh, anh em của David Selznick, đề cử bà vào vai Scarlett. Tháng đó, ông đã xem bà diễn trong Fire Over England và A Yank at Oxford, và từ lúc đó bà trở thành ứng cử viên cho vai diễn. Từ tháng hai đến tháng tám, Selznick quảng cáo tất cả hình ảnh của bà, và đến tháng 8 ông thoả thuận với Alexander Korda cho vai diễn của bà năm tới. 18 tháng 10, Selznick viết trong một lá thư bí mật cho đạo diễn George Cukor, "I am still hoping against hope for that new girl."

Leigh chuyển tới Los Angeles, có vẻ như để đoàn tụ cùng Olivier. Khi Myron Selznick, người cũng đại diện cho Olivier, gặp Leigh và ngay lập tức cảm thấy bà có thể đạt được tiêu chuẩn của người anh trai David O. Selznick đang kiếm tìm. Myron Selznick đưa Leigh và Olivier tới phim trường Atlanta Depot và giới thiệu Leigh. Ngày hôm sau,Leigh đọc một đoạn kịch bản cho Selznick, người tổ chức tuyển chọn và viết cho vợ anh: "She's the Scarlett dark horse and looks damn good. Not for anyone's ear but your own: it's narrowed down to Paulette Goddard, Jean Arthur, Joan Bennett and Vivien Leigh". Đạo diễn George Cukor tán thành và khen ngợi "nét hoang dại lạ lùng" của Leigh.

Quá trình làm phim có khó khăn với Leigh; Cukor bị sa thải và thay thế bằng Victor Fleming, người mà Leigh không ưa và thường xuyên tranh cãi. Bà và Olivia de Havilland thường bí mật gặp Cukor ban đêm và cuối tuần để tìm lời khuyên về diễn xuất. Bà khá thân với Clark Gable cùng vợ ông Carole Lombard và cả de Havilland, nhưng lại xung đột gay gắt với Leslie Howard, người mà bà bị buộc phải đóng vài pha tình cảm. Thêm vào đó, bà thường bị bắt làm việc suốt cả tuần, về nhà lúc tối mịt và bị nỗi nhớ Olivier - hiện đang ở New York- dày vò. Bà viết cho chồng cũ Leigh Holman, "Tôi căm thù Hollywood [...] Tôi sẽ không bao giờ quen được với nó. Đóng phim đáng ghét biết chừng nào."

de Havilland bênh vực Leigh khi bà bị lên án vì tính tình thất thường và kênh kiệu suốt quá trình quay. Bà phát biểu: "Vivien là một sự hoàn hảo. Nhưng cô ấy luôn bị áp lực bởi nhiều phía: phải diễn tốt một vai kinh điển như Scarlett và xa cách Larry (Olivier) đang ở tận New York."Cuốn theo chiều gió mang lại cho Leigh danh tiếng đỉnh điểm, nhưng bà phát biểu, "Tôi không phải một ngôi sao, tôi là một nghệ sĩ. Là một ngôi sao, hoặc gần như một ngôi sao, đồng nghĩa với cuộc sống hào nhoáng ngắn ngủi, sống vì những giá trị ảo tưởng và sống cho công chúng. Còn một nghệ sĩ thì sống vì nghệ thuật và lúc nào cũng có những vai diễn kinh điển chờ đón."

Trong 10 giải Osca cho Cuốn theo chiều gió, Leigh giành được giải nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, và đạt luôn Giải thưởng phê bình New York cho nữ diễn viên xuất sắc nhất.

 Thời gian hôn nhân với Olivier

Tháng 2 năm 1940, Jill Esmond đồng ý li dị Olivier, và Holman cũng li dị Leigh, mặc dù ông vẫn là người vô cùng quan trọng trong đời bà. Esmond được quyền giám hộ Tarquin, con trai với Olivier, và Holman dược quyền nuôi Suzanne, con gái với Leigh. Ngày 30 tháng 8 năm 1940, Olivier và Leigh kết hôn tại Santa Barbara, California, trong một hôn lễ chỉ có mặt 2 nhân chứng, Katharine Hepburn và Garson Kanin.

Leigh hi vọng được đóng cặp cùng Olivier trong Rebecca của đạo diễn Alfred Hitchcock và Olivier thủ vai chính, nhưng sau khi xem diễn xuất của bà, Selznick được Hitchcock và cố vấn của Leigh, George Cukor góp ý rằng "cô ta có vẻ không tương xứng về tuổi tác, sự thật thà, trong sáng". Selznick cũng thấy rằng bà chẳng chút hứng thú với vai này cho đến khi Olivier chính thức nhận vai chính. Ông cũng không cho bà và Olivier cùng tham gia Kiêu hãnh và Định kiến  (1940), và Greer Garson đã diễn vai Leigh đang nhắm tới. Waterloo Bridge (1940) ban đầu hội tụ cả Olivier và Leigh; tuy nhiên, Selznick thay Olivier bởi Robert Taylor, sau đó là nam diễn viên nổi tiếng nhất của Metro-Goldwyn-Mayer. Sự quảng bá rầm rộ tên tuổi Leigh phản ánh khởi điểm của bà tại Hollywood, và mặc dù rất miễn cưỡng diễn khi thiếu Olivier, bộ phim không chỉ nổi tiếng với khán giả và giới phê bình mà sau đó cũng trở thành bộ phim yêu thích của bà.

Bà và Olivier cùng dàn dựng Romeo và Juliet trên sân khấu Broadway. Trong khi đó, công chúng New York xôn xao về vụ ngoại tình của Olivier và Leigh trước hôn nhân và nghi ngờ về đạo đức của họ khi không trở lại Tổ quốc để đóng góp trong Thế chiến II; giới phê bình cũng phản đối sự thiếu cộng tác trong quá trình làm phim của họ. Brooks Atkinson của New York Times viết, "Mặc dù bà Leigh và ông Olivier đều trẻ trung và xinh đẹp nhưng họ chẳng mấy khi diễn hết mình". Dự án hai người theo đuổi nhanh chóng thất bại.

Họ đóng Bà Hamilton  (1941) với Olivier vai Horatio Nelson và Leigh vai Emma Hamilton. Đó là một trong những bộ phim tình cảm Hollywood xoay quanh giới thượng lưu Anh và nhắm vào công chúng Mĩ. Bộ phim nổi tiếng tại Mĩ và cũng thành công ở Liên Xô. Winston Churchill đã tổ chức một bữa tiệc có cả Franklin D. Roosevelt và trong diễn văn kết thúc, ông nói "Quý vị, tôi nghĩ bộ phim này làm hài lòng các vị, nó đã phản ánh chân thực những sự kiện như những gì chúng ta đang tham dự". Vợ chồng Olivier trở thành diễn viên yêu thích của Churchill, được tham dự những bữa tối và thỉnh thoảng cả những lúc thư giãn của ông. Ông nhận xét về Leigh "Với Zeus, bà ấy là tảng xi măng "

Vợ chồng Olivier trở lại Anh, và Leigh công diễn khắp Bắc Phi năm 1943, trước khi mắc chứng sốt và ho liên miên. Năm 1944, bà được chẩn đoán nhiễm lao ở phổi trái, nhưng sau vài tuần nằm viện, bà lại xuất hiện trước công chúng. Đến mùa xuân, đang đóng phim Caesar và Cleopatra (1945) Leigh phát hiện mình có thai, nhưng sẩy thai ngay sau đó. Bà rơi vào suy sụp và đạt tới đỉnh điểm khi liên tục hành hạ Olivier cả về tinh thần và thể xác cho đến khi bà xảy chân ngã từ trên lầu xuống. Đó là một trong những triệu chứng đầu tiên của bệnh rối loạn tâm thần. Olivier bắt đầu nhận ra bệnh hiếu động thái quá định kì của Leigh do tuyệt vọng và trầm cảm. Sau đó Leigh không còn ký ức gì về các vụ việc này, nhưng bà tỏ ra xấu hổ và hối hận sâu sắc.

Bà đủ sức đóng phim trở lại năm 1946, trongThe Skin of Our Teeth của hãng phim nổi tiếng London Thornton Wilder, nhưng lần này cũng như một số phim trước, Caesar and Cleopatra (1945) và Anna Karenina (1948), không mấy thành công.

Năm 1947 Olivier được phong tước hiệp sĩ, và Leigh cùng ông tới Điện Buckingham dự lễ sắc phong. Bà trở thành Phu nhân Olivier, và sau khi li dị, bà vẫn là cựu hiệp sĩ phu nhân, Vivien, Phu nhân Olivier

Năm 1948 Olivier ở trong ban đạo diễn của rạp Old Vic, ông và Leigh lên tàu cho chuyến đi Australia và New Zealand để gây quỹ cho nhà hát. Suốt 6 tháng, Olivier diễn vở Richard III, diễn cùng Leigh trong The School for Scandal và The Skin of Our Teeth. Chuyến lưu diễn là một thành công vang dội quốc tế, mặc dù Leigh luôn cảm thấy khó ở vì chứng mất ngủ và để người đóng thế một tuần trong khi ốm. Thành viên đoàn sau đó đã kể lại những lần xô xát của cặp đôi khi Leigh không chịu lên sân khấu. Olivier tát bà và Leigh tát trả rồi chửi rủa ông trước khi mở màn. Kết thúc chuyến đi, cả hai kiệt sức và ngã bệnh, và Olivier nói với cánh nhà báo, "Các bạn có thể không biết, nhưng các bạn đang nói chuyện với hai xác chết biết đi". Sau đó ông nói rằng ông đã "đánh rơi Vivien" ở Australia.

 Chuyến tàu mang tên dục vọng
Leigh nhận vai Blanche DuBois trong Chuyến tàu mang tên dục vọng ở sân khấu West End, nhà sản xuất Tennessee Williams, sau khi Williams và đạo diễn Irene Mayer Selznick xem diễn xuất của bà trong The School for Scandal và Antigone, nhưng Olivier bị rút quyền biên kịch. Chứa đựng các cảnh cưỡng dâm và pha lẫn cả luyến ái đồng giới, vở kịch bị đưa ra tranh cãi, điều đó làm Leigh lo lắng nhưng bà vẫn vô cùng tin tưởng vào vai diễn.

Khi hãng West End mở màn "chuyến tàu" tháng 10 năm 1949, J. B. Priestley lên án kịch liệt diễn xuất của Leigh, và nhà phê bình Kenneth Tynan nhận xét rằng Leigh đã quá đuối vì đáng lý ra diễn viên Anh phải có "khả năng điều khiển cảm xúc trên sân khấu rất tuyệt". Olivier và Leigh rất thất vọng rằng vai diễn đã thành công về thương mại hơn là nghệ thuật vì khán giả đều nghĩ đây là một câu chuyện tục tĩu hơn là tấn thảm kịch, nhưng vở kịch cũng có người ủng hộ mạnh mẽ, đó là Noël Coward, người luôn miêu tả Leigh như "một sự mĩ lệ hoàn toàn"

Sau 326 lần công diễn, vở kịch kết thúc. Tuy nhiên, Leigh bắt đầu ngay với bản phim Chuyến tàu mang tên dục vọng, đạo diễn Elia Kazan, vai nam chính Marlon Brando. Bà khá thân với Marlon Brando nhưng lại gặp khó dễ với đạo diễn Elia Kazan, người không đánh giá cao sự nghiệp của Leigh. Ông nhận xét rằng "cô ta có một tài năng xoàng xĩnh", nhưng từ khi bắt đầu cùng làm việc, ông bắt đầu thừa nhận hoàn toàn "đó là một thùng thuốc nổ mãnh liệt và vượt trội bất cứ nữ diễn viên nào tôi từng biết. Bà ta sẵn sàng lê chân vào những mảnh chai vỡ nếu nghĩ rằng điều đó có lợi cho diễn xuất."

Bộ phim thành công vang dội, và Leigh giành được giải Osca cho nữ diễn viên xuất sắc nhất, giải BAFTA cũng như giải NYFCC cho nữ diễn viên xuất sắc nhất. Nhận được vô vàn những lời khen ngợi nhưng trong vài năm sau, Leigh nói rằng Blanche DuBois "đẩy tôi đến đỉnh điểm của điên loạn."

 Bệnh tật triền miên
Năm 1951, Leigh và Olivier diễn hai vở về Cleopatra, Antony and Cleopatra của Shakespere và Caesar and Cleopatra của George Bernard Shaw luân phiên các đêm và nhận được phản hồi tốt đẹp. Họ tham gia một hãng phim New York, nơi họ đã diễn một mùa tại rạp Ziegfeld năm 1952. Các ý kiến tại đây hoàn toàn rõ ràng, nhưng nhà phê bình Kenneth Tynan nổi giận khi ông cho rằng tài năng xoàng xĩnh của Leigh buộc Olivier phải thoả hiệp. Lời chỉ trích của Tynan gần như làm mọi thứ sụp đổ; Leigh, kinh hoàng vì thất bại nhưng vẫn quyết tâm tìm kiếm sự vĩ đại, để tâm đến nhận xét của ông, trong khi phớt lờ ý kiến của những nhà phê bình khác.

Tháng 1 năm 1953, Leigh tới Sri Lanka cho phim Elephant Walk với Peter Finch. Sau một thời gian ngắn, bà lâm vào suy sụp, và Paramount Pictures thay thế bà bởi Elizabeth Taylor. Olivier ở bà về Anh, những lúc tỉnh táo, Leigh nói với ông rằng bà đã yêu Finch, và đã có quan hệ với ông ta. Nhiều bạn bè của nhà Olivier đã biết chuyện. David Niven nói bà "quá, quá điên rồ", và trong nhật ký Noel Coward bày tỏ sự ngạc nhiên bởi " mọi thứ đã trở nên tồi tệ và ngày một tệ hơn từ những năm 1948"

Leigh lấy lại phong độ để diễn The Sleeping Prince cùng Olivier năm 1953, và năm 1955 diễn một mùa ở Stratford-upon-Avon với các tác phẩm của Shakespeare: Đêm thứ mười hai, Macbeth và Titus Andronicus. Họ diễn tại những ngôi nhà lớn trong thành phố và gây được ấn tượng tốt, sức khoẻ Leigh có vẻ trở nên ổn định. Noël Coward thành công với vở Bong bóng biển Nam, và Leigh vào vai chính, nhưng bà mang thai và rút lui. Vài tuần sau, Leigh sẩy thai và rơi vào trầm cảm nhiều tháng trời sau đó. Bà rủ Olivier cho một tour châu Âu với Titus Andronicus, nhưng đã bị gạt bỏ vì sự phản đối dữ dội từ Olivier và các thành viên của đoàn. Sau khi trở về London, chồng cũ của bà Leigh Holman, người vẫn có ảnh hưởng lớn với bà, đến sống cùng nhà Oliviers và giúp bà trấn tĩnh tinh thần.

Năm 1958, sau khi quyết định bỏ dở cuộc hôn nhân, Leigh bắt đầu quan hệ với diễn viên Jack Merivale, người hiểu rất rõ thể trạng của bà và đã thầm mơ ước bà suốt nhiều năm trời. Ông cam đoan với Olivier là sẽ chăm sóc Leigh cẩn thận. Leigh đã gặt hái thành công với vở hài kịch năm 1959 của Noël Coward Takes care of Lulu, và giới phê bình trên The Times nói về bà: "đẹp, tươi mát và thực tế, cô ấy luôn là chủ nhân của mọi tình huống."

Năm 1960, bà và Olivier li dị, sau đó Olivier cưới nữ diễn viên Joan Plowright.

 Những năm cuối đời và cái chết

Vivien Leigh vẫn chung sống cũng Jack Merivale. Người chồng đầu tiên, Leigh Holman, cũng dành nhiều thời gian cho bà. Merivale đã cùng bà diễn một tour qua Australia, New Zealand và Mĩ La tinh kéo dài từ tháng 7 năm 1961 đến tháng 5 năm 1962, và Leigh giành được thành công vang dội cho dù Olivier không ở bên chia sẻ hào quang sân khấu cùng bà. Tuy rơi vào trầm cảm triền miên, bà vẫn tiếp tục diễn kịch và năm 1963 giành được giải Giải Tony cho nữ diễn viên xuất sắc nhất trong phim âm nhạc Tovarich. Bà cũng xuất hiện trong loạt phim Mùa xuân thành Roma của bà Stone (1961) và The ship of fool'' (1965).

Tháng 5 năm 1967, Leigh lại phát bệnh nhưng có vẻ đỡ hơn sau vài tuần. Đêm 7 tháng 7, Merival để bà ở nhà như thường lệ, để đi diễn một vở kịch, và trở lại nhà khoảng nửa đêm. Ba mươi phút sau khi về nhà (ngày 8 tháng 7), ông trở vào phòng ngủ và nhận ra Leigh đang nằm sóng sượt trên sàn nhà. Bà định đi vào phòng tắm nhưng đột ngột tràn dịch phổi nên đã ngã quỵ và tắt thở. Merivale liên lạc cho Olivier, đang điều trị ung thư tại bệnh viện gần đó. Olivier đã giúp Merivale cử hành tang lễ.
Bà được hoả táng tại nhà hoả thiêu Golders Green, và tro được rải trong hồ nước tại gia cư ở Tickerage Mill, gần Blackboys, Đông Sussex, Anh. Lễ cầu siêu thực hiện ở St Martin-in-the-Fields, với lời tiễn đưa của John Gielgud. Tại Mĩ, bà trở thành diễn viên đầu tiên được tưởng niệm bởi "Những người bạn thư viện ở Đại học Nam California". Lễ tưởng niệm được thực hiện như lễ cầu nguyện, với đôi nét về thân thế và sự nghiệp và sự hồi tưởng của những đồng nghiệp như George Cukor.

Đánh giá
Vivien Leigh luôn được coi là một trong những diễn viên đẹp nhất của thời đại, và mọi đạo diễn đều ấn tượng với phần lớn các phim của bà. Khi được hỏi liệu bà có tin vẻ đẹp rực rỡ là một lợi thế, bà trả lời: "mọi người nghĩ rằng nếu bạn có nhan sắc, bạn không thể diễn xuất, và vì tôi chỉ quan tâm đến diễn xuất, tôi nghĩ vẻ đẹp chỉ có thể là một lợi thế tuyệt vời nếu bạn thực sự mong được giống vai bạn diễn, điều không phải bao giờ cũng giống bạn "

George Cukor đánh giá Leigh là một "diễn viên hoàn hảo, vượt qua nhan sắc ", và Laurence Olivier nói các nhà phê bình sẽ " tin rằng bà là một diễn viên thực sự chứ không bao giờ thiên vị vì nhan sắc tuyệt vời ấy ".

Giải thưởng và đề cử

Được Viện phim Mỹ bầu chọn:
 Danh sách 100 ngôi sao điện ảnh của Viện phim Mỹ #16
 Danh sách 100 câu thoại đáng nhớ trong phim của Viện phim Mỹ với 3 câu thoại
 "After all, tomorrow is another day!" (Scarlett O'Hara - Cuốn theo chiều gió #31
 "As God is my witness, I'll never be hungry again." (Scarlett O'Hara - Cuốn theo chiều gió #59
 "I have always depended on the kindness of strangers." (Blanche duBois - Chuyến tàu mang tên dục vọng) #75

Xem thêm
 Scarlett O'Hara
 Cuốn theo chiều gió (phim)
 Chuyến tàu mang tên dục vọng (phim)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vivien Leigh Online
 Vivien Leigh
 Viv & Larry

 University of Bristol Theatre Collection, University of Bristol
 Australian National Library, photographs from Australian tour
 Film & Theatre photographs

Sinh năm 1913
Mất năm 1967
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Chết vì bệnh lao
Người giành giải Tony
Nữ diễn viên điện ảnh Vương quốc Liên hiệp Anh
Người bị rối loạn lưỡng cực
Nữ diễn viên Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 20
Ca sĩ Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 20
Mất thế kỷ 20 do bệnh lao


title: Voluta virescens

text:
Voluta virescens, tên tiếng Anh: Green music volute, là một loài ốc biển cỡ trung bình, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Shell description

The maximum reported shell length for this species is 114 mm.

Phụ loài

Voluta virescens có các phân loài sau:
Voluta virescens lindae (Petuch, 1987)
Voluta virescens virescens Lightfoot, 1786

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1786
Voluta


title: Amazonas (bang Brasil)

text:
Amazonas là một bang nằm ở góc phía tây bắc Brasil. Đây là bang lớn nhất của Brasil về diện tích và là phân vùng hành chính lớn thứ 9 trên thế giới. Bang này giáp ranh với các bang (theo chiều kim đồng hồ): Roraima, Pará, Mato Grosso, Rondônia, và Acre. Nó cũng giáp ranh với Peru (giáp vùng Loreto), Colombia (giáp tỉnh Guainía, Vaupés và Amazonas) và Venezuela (giáp bang Amazonas).

Amazonas được đặt theo tên của sông Amazon, nơi đây có ngọn núi cao nhất Brasil là núi Pico da Neblina, cao 2.994 mét so với mặt nước biển.

Chú thích

Liên kết

 Official Website Brasil
 Official Website Venezuela

Khởi đầu năm 1850


title: Castelvenere

text:
Castelvenere là một đô thị ở tỉnh Benevento, vùng Campania, của Ý. Đô thị này là một thành viên của Nhóm hành động địa phương Titerno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Castelvenere (tiếng Ý)

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Louvetot

text:
Louvetot là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo

INSEE

Liên kết ngoài
Louvetot on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Mesua wrayi

text:
Mesua wrayi là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Mesua wrayi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

w
Thực vật Malaysia


title: Tresviso

text:
Tresviso tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị Tresviso có diện tích là 16,23 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 78 người với mật độ 4,81 người/km². Đô thị này có cự ly km so với Santander.

Tham khảo

Đô thị ở Cantabria


title: Spermophagus transvaalensis

text:
Spermophagus transvaalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Họ Mỏ rộng

text:
Họ Mỏ rộng (danh pháp khoa học: Eurylaimidae) là một họ chứa 9-16 loài chim dạng sẻ nhỏ trong 7-10 chi (tùy từng định nghĩa cho họ), chủ yếu sinh sống trong khu vực nhiệt đới Đông Nam Á, với vài loài ở châu Phi.

Chim mỏ rộng là các loài chim có màu sặc sỡ, thức ăn của chúng là quả cũng như côn trùng. Chúng ăn theo kiểu tương tự như của chim đớp ruồi bằng cách đớp bằng chiếc mỏ rộng của chúng. Môi trường sống của chúng là tầng tán của các khu rừng ẩm ướt, vì thế mặc dù có màu sặc sỡ nhưng vẫn khó quan sát được chúng.

Tổ của chúng là một kết cấu hình dáng như chiếc hầu bao trên cây, thông thường chúng đẻ 2–3 trứng.

Các loài trong hai chi Smithornis và Pseudocalyptomena sinh sống trong khu vực nhiệt đới châu Phi; các loài còn lại sinh sống trong khu vực từ miền đông Himalaya tới Sumatra và Borneo.

Phân loại
Sapayoa mỏ rộng ở Nam Mỹ nguyên thủy được đặt trong họ Pipridae - một họ chim thuộc nhánh Tyrannida trong Tyrannides (chim cận biết hót Tân thế giới) sinh sống tại vùng nhiệt đới châu Mỹ, nhưng một số nghiên cứu gần đây cho thấy vị trí đúng của nó là thuộc về nhánh Eurylaimides (chim cận biết hót Cựu thế giới). Có những ý kiến đồng ý gán loài này vào họ Mỏ rộng, nhưng cũng có ý kiến đồng ý việc xác lập một họ độc lập cho nó. Tuy nhiên, tới năm 2013 thì IOC vẫn gán nó trong họ Eurylaimidae

Bốn loài đuôi cụt Madagascar (asity) đôi khi cũng được gộp trong họ này, mặc dù nói chung người ta hay công nhận nó là một họ độc lập với danh pháp Philepittidae Sharpe, 1870 - một họ đặc hữu Madagascar, chẳng hạn trong quyển 8 của Handbook of the Birds of the World (HBW, ISBN 8487334504).

Trước đây, người ta hay chia họ Mỏ rộng (không bao gồm 4 loài đuôi cụt Madagascar) thành 5 phân họ:
 Smithornithinae: Mỏ rộng châu Phi điển hình
 Chi Smithornis
 Smithornis capensis: Mỏ rộng châu Phi
 Smithornis rufolateralis: Mỏ rộng hông hung
 Smithornis sharpei: Mỏ rộng đầu xám
 Calyptomeninae: Mỏ rộng xanh lục châu Á
 Chi Calyptomena
 Calyptomena hosii: Mỏ rộng Hose
 Calyptomena viridis: Mỏ rộng xồm hay mỏ rộng lục
 Calyptomena whiteheadi: Mỏ rộng Whitehead
 Sapyornithinae (có lẽ tốt nhất nên coi là họ khác biệt với danh pháp Sapayoidae Irestedt et al., 2006)
 Chi Sapayoa
 Sapayoa aenigma: Sapayoa hay Sapyoa mỏ rộng hoặc mỏ rộng Tân thế giới. Khu vực sinh sống: Panama và tây bắc Nam Mỹ.
 Pseudocalyptomeninae: Mỏ rộng Đông Phi
 Chi Pseudocalyptomena
 Pseudocalyptomena graueri: Mỏ rộng Grauer
 Eurylaiminae: Mỏ rộng châu Á điển hình
 Chi Psarisomus
 Psarisomus dalhousiae: Mỏ rộng xanh hay mỏ rộng đuôi dài
 Chi Corydon
 Corydon sumatranus: Mỏ rộng đen hay mỏ rộng tối màu
 Chi Sarcophanops (tách ra từ Eurylaimus, do tính cận ngành của nó khi gộp cả hai loài này)
 Sarcophanops samarensis (đồng nghĩa: Eurylaimus samarensis): Mỏ rộng Visaya
 Sarcophanops steerii (đồng nghĩa: Eurylaimus steerii): Mỏ rộng yếm
 Chi Serilophus
 Serilophus lunatus: Mỏ rộng hung hay mỏ rộng ngực bạc
 Chi Cymbirhynchus
 Cymbirhynchus macrorhynchos: Mỏ rộng đỏ hay mỏ rộng đen đỏ
 Chi Eurylaimus
 Eurylaimus javanicus: Mỏ rộng hồng hay mỏ rộng sọc dọc
 Eurylaimus ochromalus: Mỏ rộng đen vàng

Một số kết quả nghiên cứu gần đây cho thấy họ Eurylaimidae như định nghĩa trên đây là cận ngành trong mối tương quan với họ Philepittidae. Do vậy, nếu họ Philepittidae được công nhận thì họ Eurylaimidae nên được chia tách ra để nó có thể có được tính đơn ngành.

Bên cạnh đó, quan hệ họ hàng chính xác của Sapyoa với các loài mỏ rộng Cựu thế giới vẫn chưa được giải quyết dứt khoát. Sử dụng các gen khác nhau, Irestedt và ctv. (2006b) thấy Sapayoa aenigma có quan hệ chị-em với "Calyptomenidae" (bao gồm 2 phân họ Smithornithinae và trên đây Calyptomeninae), trong khi Moyle và ctv (2006a) lại thấy nó là chị-em với Philepittidae + Eurylaimidae nghĩa hẹp (bao gồm 2 phân họ Pseudocalyptomeninae và Eurylaiminae trên đây).

Ngoài ra, sự chia tách của nó với các loài mỏ rộng Cựu thế giới là khá cổ xưa, theo ước tính của Moyle và ctv (2006a) là khoảng 52 triệu năm trước. Tính cổ xưa của sự chia tách, các khác biệt hình thái (như minh quản) cùng sự không chắc chắn về các họ hàng gần của nó có thể là biện minh tốt cho địa vị một họ tách rời của Sapayoa aenigma, như đề xuất năm 2011 của SACC.

Nếu Sapayoidae cũng được công nhận thì khi đó Eurylaimidae phải được chia đôi, với Smithornithinae + Calyptomeninae gộp lại thành họ Calyptomenidae Bonaparte, 1850 - như đề xuất của Irestedt và ctv. (2006b), còn Eurylaimidae khi đó chỉ còn lại Pseudocalyptomeninae + Eurylaiminae.

Chú thích

Tham khảo

Broadbill videos on the Internet Bird Collection

Mỏ rộng, họ


title: 6137 Johnfletcher

text:
6137 Johnfletcher (tên chỉ định: 1991 BY) là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Akira Natori và Takeshi Urata ở Trạm quan sát JCPM Yakiimo ở Shimizu, Shizuoka, Nhật Bản, ngày 25 tháng 1 năm 1991. Nó được đặt theo tên John Fletcher, một nhà thiên văn học Anh nghiệp dư.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 27094 Salgari

text:
27094 Salgari (1998 UC23) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 10 năm 1998, bởi U. Munari và F. Castellani ở Cima Ekar Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 27094 Salgari

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Laspeyresinia

text:
Laspeyresinia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Laspeyresinia meridaspis (Meyrick, 1922)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: (225273) 2128 P-L

text:
(225273) 2128 P-L là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld, và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 16 tháng 9 năm 1960.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 225001–226000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Luciogobius pallidus

text:
Luciogobius pallidus là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo

Luciogobius
Cá nước ngọt Nhật Bản
Động vật đặc hữu Nhật Bản


title: Viêm họng

text:
Viêm họng là viêm nhiễm ở vùng họng. Nó thường dẫn đến đau họng và sốt.  Các triệu chứng khác có thể bao gồm sổ mũi, ho, nhức đầu, khó nuốt, sưng hạch hàm và bị khàn giọng. Các triệu chứng thường kéo dài 3-5 ngày.  Biến chứng có thể bao gồm viêm xoang và viêm tai giữa cấp tính.  Viêm họng là một loại nhiễm trùng đường hô hấp trên.

Hầu hết các trường hợp viêm họng là do nhiễm virus.  Viêm họng do liên cầu khuẩn, một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn, là nguyên nhân ở khoảng 25% trẻ em và 10% người lớn.  Nguyên nhân không phổ biến bao gồm các vi khuẩn khác như lậu, nấm, các chất kích thích như khói thuốc, dị ứng và bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Thử nghiệm cụ thể không được khuyến cáo ở những người có triệu chứng nhiễm virus rõ ràng, chẳng hạn như cảm lạnh.  Mặt khác, xét nghiệm phát hiện kháng nguyên nhanh (RADT) hoặc phết họng được khuyến khích áp dụng.  Các điều kiện khác có thể tạo ra các triệu chứng tương tự bao gồm viêm nắp thanh quản, viêm tuyến giáp, áp xe sau hầu và đôi khi là bệnh tim.

Thuốc chống viêm không steroid, chẳng hạn như ibuprofen, có thể được sử dụng để giúp giảm đau họng. Thuốc gây tê, chẳng hạn như thuốc bôi capocaine, cũng có thể giúp ích. Viêm họng do liên cầu khuẩn thường được điều trị bằng kháng sinh, chẳng hạn như penicillin hoặc amoxicillin.  Việc dùng steroid có tác dụng trong chữa trị viêm họng cấp tính, hay chỉ dùng trường hợp viêm họng nghiêm trọng, là vẫn chưa rõ ràng.

Khoảng 7,5% số người bị đau họng trong thời gian 3 tháng bất kỳ. Hai hoặc ba lần viêm họng trong một năm không phải là hiếm. Viêm họng là chứng dẫn đến 15 triệu lượt khám bác sĩ tại Hoa Kỳ trong năm 2007  Viêm họng là nguyên nhân phổ biến nhất của đau họng.

Đại cương
Viêm họng là bệnh mà khi đó niêm mạc họng và hầu bị viêm. Giống như các loại bệnh viêm khác, viêm họng có thể là cấp tính hay mạn tính. Phần lớn các trường hợp viêm họng do virus gây ra (40 – 80%), phần còn lại là do vi khuẩn, nấm hay các chất kích thích như chất gây ô nhiễm hay hóa chất. Viêm họng có thể dẫn đến viêm amidan khiến việc thở và nuốt gặp khó khăn. Viêm họng có thể đi kèm với ho và sốt, ví dụ như trong trường hợp nguyên nhân của nó là nhiễm trùng phần trên của đường hô hấp. Viêm họng có thể xuất hiện riêng biệt, nhưng thường gặp xuất hiện cùng với các bệnh: viêm V.A, viêm amidan, bệnh phát ban, cúm, sởi, bạch hầu, ho gà, vincent, hoặc một số bệnh máu.

Triệu chứng
Viêm họng có nhiều thể loại: Viêm họng cấp, viêm họng mãn tính (viêm họng mãn tính có thể đặc biệt được xếp thành bệnh riêng là bệnh viêm họng hạt), Viêm họng đặc hiệu: Viêm họng Vincent, viêm họng có màng giả do Bạch hầu (Klebs - Loefler).

Viêm họng cấp (hoặc gọi là viêm họng đỏ)
Triệu chứng ban đầu thường là: Cảm giác khô nóng và rát trong họng, nuốt nói cảm thấy vướng, sau đó tăng lên thành đau trong họng, nói khó hoặc nuốt khó, ho khạc nhưng thường không có đờm mà chỉ ra ít nước nhày. Bệnh nhân có thể thấy mệt mỏi, sốt nhẹ ớn lạnh; hoặc sốt cao 38 – 39 độ C trong viêm cấp tính hoặc kèm theo viêm Amidan, cúm  nhiễm virut... Triệu chứng sổ mũi ngạt mũi, hắt hơi, nhức đầu, ù tai thường kèm theo ở trường hợp viêm họng do cúm, dị ứng thời tiết, do lạnh...
Khám họng thấy: Toàn bộ hoặc một phần niêm mạc họng đỏ rực. Màn hầu, trụ trước, trụ sau và thành sau họng phù nề, đỏ thẫm. Ngoài ra còn có thể thấy: amidan viêm to, trên bề mặt amiđan có chất nhầy trong. Khám các hạch vùng cổ dưới hàm có thể viêm tấy, đỏ, đau

Các triệu chứng trên có thể diễn biến 3 – 4 ngày rồi lui dần và mất đi do điều trị hoặc tự khỏi do sức để kháng của cơ thể.

Xét nghiệm công thức máu sẽ thấy bạch cầu tăng cao (hoặc có thể không tăng trong trường hợp nguyên nhân là do vi rút trong giai đoạn đầu), tốc độ máu lắng tăng, chỉ số CRP (C Reaction Protein) dương tính. Xét nghiệm nhày họng, bằng phương pháp nhuộm đơn thấy nhiều tế bào bạch cầu, vi khuẩn (trực khuẩn hoặc cầu khuẩn). Nhuộm bằng phương pháp gram có thể thấy cầu khuẩn gram dương (xếp đôi, hoặc thành đám hoặc đứng riêng rẽ) hoặc thấy cả xoắn khuẩn Vincent. Nếu có điều kiện nuôi cấy chất nhày họng sẽ xác định được loại vi khuẩn gây viêm họng cấp, trên cơ sở đó thực hiện kháng sinh đồ để chọn kháng sinh thích hợp cho việc điều trị.

Viêm họng mãn tính

Triệu chứng cơ năng
Bệnh nhân cảm thấy khô họng, nóng rát trong họng hoặc có cảm giác ngứa họng, vướng họng nhất là khi ngủ dậy, phải cố khạc đờm, đằng hắng để làm long đờm, đờm dẻo và đặc thường tăng lên khi nuốt. Bệnh nhân thường phải khạc nhổ luôn, có ít nhầy quánh. Ho nhiều vào ban đêm, khi lạnh, nuốt hơi nghẹn. Tiếng nói bị khàn trong giây lát, khạc hoặc hắng dặng thì tiếng trở lại bình thường. Khi uống rượu, hút thuốc lá nhiều, nói nhiều, triệu chứng trên càng trở nên rõ rệt.

Khám thực thể
Bệnh viêm họng mạn tính gồm 4 thể:

 Một là: Viêm họng mạn tính sung huyết đơn thuần. Niêm mạc họng đỏ, nổi nhiều tia mao mạch máu.
 Hai là : Viêm họng mạn tính xuất tiết. Thành sau họng có tăng xuất tiết nhầy, trong, hơi dính vào niêm mạc, chảy từ vòm xuống hạ họng, tạm thời mất đi khi bệnh nhân nuốt. Niêm mạc họng cũng đỏ và nổi nhiều tia mao  mạch máu.
 Ba là: Viêm họng mạn tính quá phát. Niêm mạc họng đỏ và dày lên. Tổ chức bạch huyết ở thành sau họng phát triển mạnh, quá phát thành từng đám to nhỏ không đều, màu hồng hoặc đỏ. Có khi tập trung thành một dải gồ lên ở phía sau và dọc theo trụ sau của amidan trông như một trụ sau thứ hai gọi là “trụ giả”. Thể này gọi là viêm họng hạt.
 Bốn là: Viêm họng teo. Niêm mạc họng teo dần, những tuyến nhầy dưới niêm mạc cũng teo đi làm cho niêm mạc họng từ đỏ thẫm biến thành màu hồng rồi nhợt nhạt, khô và đọng những vảy mỏng, vàng, khô bám vào từng chỗ. Niêm mạc họng trở thành mỏng, các trụ sau cũng teo biến đi làm cho họng trở nên rộng hơn. Viêm họng teo thường là viêm họng do nghề nghiệp hoặc ở người già hoặc ở những người trĩ mũi.

Viêm họng hạt (Thể đặc biệt của viêm họng mãn)
Biểu hiện của bệnh viêm họng hạt là cảm giác vướng víu, ngứa rát thường xuyên trong họng; ho và khạc đờm quánh dính hoặc trắng nhầy thường xuyên (nhất là sáng sớm, khi ngủ dậy). Nhiều người bệnh do ngứa họng nên hay khậm khạc, dặng hắng. Khám tại chỗ thấy thành bên họng hơi đỏ, thành sau họng có những hạt trắng hồng. Niêm mạc họng đỏ và dày lên, có thể có những ổ loét dễ nhầm với bệnh nhiệt miệng. Tổ chức bạch huyết ở thành sau họng phát triển mạnh, quá phát thành từng đám to nhỏ không đều, màu hồng hoặc đỏ, lâu ngày các đám này thu gọn lại thành những hạt to nhỏ hình thù khác nhau (viêm họng hạt). Có khi tập trung thành một dải gồ lên ở phía sau và dọc theo trụ sau của amidan trông như một trụ sau thứ hai gọi là “trụ giả”.

Viêm họng đặc hiệu

Viêm họng do liên cầu khuẩn
Do liên cầu khuẩn tan huyết bê ta nhóm A (Group A Beta-hemolytic streptococcus – GABHS) gây ra
Đây là một viêm họng nguy hiểm vì có biến chứng sang viêm khớp cấp, viêm màng trong tim cấp hoặc mãn tính gây hẹp hở van tim, viêm cầu thận cấp.... Bệnh do liên cầu khuẩn gây ra. Do cấu tạo vỏ của vi khuẩn gần giống cấu tạo của tổ chức liên kết (bao khớp, màng tim, màng thận...) khi bị nhiễm liên cầu khuẩn, cơ thể phản ứng sinh ra kháng thể chống vi khuẩn đồng thời kháng thể này cũng dung giải luôn chính tổ chức của mình gây nên bệnh thấp khớp cấp, viêm cầu thận, viêm màng tim (thấp tim)... Triệu chứng lâm sàng thường không có khác biệt nhiều với các viêm họng cấp khác, Chẩn đoán xác định dựa vào xét nghiệm nuôi cấy hoặc soi tươi dịch họng thấy có liên cầu khuẩn.

Trên lâm sàng dựa vào một số yếu tố quan trọng để phát hiện viêm họng do liên cầu bêta tan huyết nhóm A:

 Bệnh thường khởi phát đột ngột với biểu hiện sốt cao 39-40 độ C, người mệt mỏi.
 Khám họng thấy có mủ trắng bẩn ở khe, hốc amidan hai bên. Sờ thấy hạch dưới hàm cả hai bên, di động, ấn đau.
 Bạch cầu đa nhân trung tính tăng cao khi lấy máu làm xét nghiệm.
 Để khẳng định chính xác, người ta cần quệt dịch nhày ở họng đem soi tươi, nuôi cấy tìm liên cầu gây bệnh cùng với việc tiến hành định lượng kháng thể kháng liên cầu trong máu qua phản ứng ASLO: tăng tỷ lệ chậm và không liên tục (thường là trên 300 đơn vị Todd).

Viêm họng do bạch hầu: (Klebs - Loefler)
Bệnh bạch hầu: thường xảy ra thành dịch. Khám họng thường thấy có giả mạc, giả mạc gắn chặt vào niêm mạc, khi bóc ra thì chảy máu, giả mạc mọc rất nhanh, lan ra các trụ và màn hầu, giả mạc không tan trong nước. Bệnh cảnh nhiễm trùng, nhiễm độc rõ. Hạch cổ, dưới cằm nổi nhiều và nhanh

Viêm họng Vincent
Viêm họng Vinvent thuộc nhóm viêm họng loét, do vi khuẩn hình thoi và xoắn khuẩn sống ký sinh ở họng. Khi gặp điều kiện thuận lợi như cơ thể suy yếu, rối loạn dinh dưỡng hay sâu răng, viêm amidan nó sẽ làm rối loạn dinh dưỡng niêm mạc họng và gây loét.
Thường gặp ở người trẻ, bắt đầu một cách âm thầm: sốt nhẹ, mệt mỏi, cảm giác nóng rát họng, nuốt đau nhất là với chất rắn ở một bên họng. Khám họng: thấy trên mặt amidan một bên có giả mạc trắng.

Giả mạc chỉ khu trú ở một bên amidan nhưng ngày càng lan rộng ra. Giả mạc dày trắng đục, dễ lây, không dai mà ngược lại dễ mủn, vỡ. Đặc biệt amidan bên kia vẫn bình thường

Giả mạc tự rơi ra để lại vết loét nông, bờ nổi gờ, thành đứng, đáy màu xám bẩn có chỗ hoại tử.

Có thể có sưng đau hạch sau góc hàm bên bệnh nhân. Với thể nặng có sốt cao, hạch cổ sưng to và đau, amidan bên bệnh sưng to, các trụ và màn hầu nề, vết loét rộng, đáy hoại tử rõ. Nuốt đau rõ rệt, hơi thở hôi.

Tiến triển: Với thể trạng khỏe, có sức đề kháng tốt, sau độ 10 ngày thì vết loét tự lên nụ hạt, liền lại. Với thể trạng yếu, kém sức đề kháng, vết loét có thể lan ra lưỡi, miệng.

Bệnh cần chẩn đoán phân biệt với bệnh nhiệt miệng (áp - tơ), nấm vùng miệng, hay tưa lưỡi

Nguyên nhân
Viêm họng có 2 nguyên nhân chủ yếu: do nhiễm trùng và không do nhiễm trùng.

Do virut, vi khuẩn
Chủ yếu (80 %) là do virut, các loại virut có khả năng cao gây bệnh viêm họng gồm có: Rhinovirus, coronavirus và parainfluenza virus, Virut cúm A và cúm B, Viruts adenovirus, virus Epstein-Barr (EBV), herpes simplex (HPV) thường gây ra lở loét lạnh...

Ngoài ra còn do các loại khác nhau của vi khuẩn : tụ cầu, liên cầu trong đó phổ biến nhất là Streptococcus pyogenes (liên cầu nhóm A) gây viêm họng.

Nguyên nhân khác

 Chất kích thích và chất gây dị ứng: có thể làm cháy các lớp lót ở họng gây viêm họng, bao gồm: Chất gây kích ứng giải phóng vào không khí như: Các dung môi hòa tan, xăng công nghiệp, thuốc xịt chứa hóa chất, khí lò than có chứa khí lưu huỳnh, khói bụi và uống rượu mạnh nồng độ cao sẽ đốt cháy lớp lót niêm mạc miệng, lạm dụng thuốc xông xịt mũi....
 Nhiễm lạnh: Mùa đông lạnh, không khí khô hanh là 1 điều kiện phát sinh bệnh viêm họng, hoặc thay nhiệt độ đột ngột thất thường. Thời tiết nóng bức sử dụng điều hòa nhiệt độ nhiều, độ lạnh sâu cơ thể chưa thích nghi kịp, da bị khô và dễ bị viêm họng.
 Trào ngược dạ dày: axit dạ dày trào ngược lên thực quản, làm tổn thương niêm mạc, có thể gây ngứa, đau rát, hoặc sưng viêm
 Nhiễm HIV: vau họng và các triệu chứng giống cúm khác đôi khi xuất hiện sớm sau khi một người nào đó bị nhiễm HIV. Ngoài ra, một người nào đó dương tính với HIV có thể bị viêm họng mãn tính hoặc tái phát do nhiễm nấm gọi là nấm miệng hoặc do nhiễm virut có tên là cytomegalovirus (CMV), có thể nghiêm trọng ở những người có hệ thống miễn dịch bị tổn thương.
 Các khối u: Các khối u ung thư của cổ họng, lưỡi hoặc hộp thoại (thanh quản) có thể gây đau họng. Các dấu hiệu hoặc triệu chứng khác có thể bao gồm khàn giọng, khó nuốt, thở ồn ào, nổi cục ở cổ và có máu trong nước bọt hoặc đờm.

Điều trị

Vấn đề sử dụng thuốc kháng sinh
Viêm họng do rất nhiều nguyên nhân gây nên, thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng trong trường hợp nguyên nhân gây bệnh là vi trùng. Cứ viêm họng thì sử dụng thuốc kháng sinh là lạm dụng, đôi khi gây bất lợi, không phải lúc nào thuốc kháng sinh cũng là lựa chọn tối ưu cho bệnh viêm họng.
Nguyên tắc điều trị là phải dựa vào nguyên nhân gây bệnh, Chỉ dùng kháng sinh trong trường hợp xác định được vi khuẩn là nguyên nhân gây bệnh và có kết quả của kháng sinh đồ thì nên lựa chọn kháng sinh để điều trị cho thích hợp với tuổi, tình trạng bệnh và tính động học của kháng sinh.

Tuy nhiên không phải lúc nào, cơ sở khám bệnh nào cũng xác định nhanh chóng nguyên nhân gây bệnh là do vi trùng và cho kháng sinh đúng đủ liều lượng. Cấy họng hoặc làm xét nghiệm nhanh phết họng tìm Streptoccocus (kết quả có trong vòng 15 phút) là phương pháp hiện nay dùng để chẩn đoán viêm họng do virut hay do vi khuẩn, thường chỉ thực hiện được ở các bệnh viện lớn có điều kiện cả về vật chất và thời gian, mặt khác xét nghiệm không thấy vi khuẩn thì chưa thể loại trừ được nguyên nhân gây bệnh là vi trùng. Vậy thì, vấn đề cần đặt ra là: Khi nào cần dùng kháng sinh trong viêm họng?

Chỉ định dùng kháng sinh khi: Có kết quả xét nghiệm tìm thấy vi trùng, có các triệu chứng kèm theo xác định được nguyên nhân là vi trùng như: có giả mạc trong bạch hầu, loét vincent, viêm amidan, họng có mủ, phì đại các hạch vùng cổ, họng sưng phù, cứng họng và đau khi nuốt, xét nghiệm bạch cầu tăng cao.....

Không dùng kháng sinh kh: Các triệu chứng toàn thân cũng như tại chỗ thể hiện rõ đây là do vi rut, cảm cúm, viêm họng trong viêm mũi dị ứng thời tiết, bỏng hóa chất và các chất kích thích.... Nguyên nhân do vi rut thường kèm theo triệu chứng viêm long đường hô hấp (ho, sổ mũi, hắt hơi, khàn tiếng...)

Nhiều trường hợp, do không có điều kiện hoặc rất khó phân biệt rõ ràng nguyên nhân gây bệnh thì nên cân nhắc việc dùng kháng sinh, xem xét kỹ càng, tiên lượng các diễn biến của bệnh để có liệu pháp kháng sinh phù hợp

Các kháng sinh thường được sử dụng trong viêm họng là: Penicillin (hoặc Ampicillin, Amoxicillin), Cephalosporins, Macrolides và Clindamycine. Thời gian trung bình để điều trị là 10 ngày ở nhóm dùng Penicillin hoặc 5 ngày ở nhóm dùng Cefpodoxime, Cefdinir, hoặc Azithromycin. Kháng sinh nên kết hợp hai loại trở lên để hạn chế hiện tượng kháng thuốc.

Đông y điều trị viêm họng
Theo Đông Y, nguyên nhân gây bệnh có nhiều,  thường gặp là do nhiệt độc của phế vị xông lên và nhiễm khí độc của dịch lệ:

Do nhiệt độc
Triệu chứng: Có ho sốt nhẹ, nuốt thấy vướng mắc ở cổ họng, hoặc cảm thấy hơi đau.

Điều trị:

 Thuốc: ô mai: 2g, Sài đất: 4g, Húng chanh: 2g. Sắc ngậm nuốt dần, hoặc giã sống ngậm nuốt nuốt dần.
 Châm cứu: hợp cốc (châm tả, Thiếu dương (thích huyết), Thiên trụ (bình bổ bình tả lưu kim 15').

Nhiễm khí độc
Triệu chứng: Bệnh phát nhanh, sốt cao và đột ngột tiếng không trong, ho tiếng nặng, trong họng có tiếng như kéo cưa, chân tay hơi lạnh, họng đỏ không có mảng trắng; Rêu lưỡi dày vàng, chất lưỡi đỏ.

Điều trị:

 Thuốc: Sơn đậu căn: 9g; Cam thảo dây: 6g; Củ rẻ quạt: 8g; Sài đất: 20g.
 Nước 400ml sắc lấy 150 ml. Mỗi lần cho uống 1-2 thìa cà phê, cách nửa giờ cho uống 1 lần.
 Châm cứu: Dùng các huỵêt trên, nhưng tăng cường độ và thời gian.

Vị thuốc dân gian chữa bệnh viêm họng
Cây Húng chanh là cây thân thảo, sống lâu năm. Lá và ngọn non ngoài việc dùng làm rau gia vị, còn được sử dụng như một vị thuốc giúp trị cảm cúm, sốt cao, chảy máu cam, viêm họng, khản tiếng…- Chữa cảm cúm, ho, viêm họng, khản tiếng: Lá húng chanh non 5-10g giã nát vắt lấy nước cốt nóng. Hoặc đem giã nhỏ một nắm lá (15-20g), thêm nước, vắt lấy nước uống làm 2 lần trong ngày. Đối với trẻ em, thêm ít đường, đem hấp cơm cho uống làm 2-3 lần

Cây rẻ quạt (xạ can) chữa viêm họng:Rẻ quạt có vị đắng, tính mát, thanh nhiệt, giải độc, tiêu đờm, tiêu viêm, mát cổ họng, được dùng để chữa các bệnh về họng như ho, viêm họng, đau họng, khản tiếng. Rẻ quạt, còn có tên xạ can (tên khoa học là Belamcanda chinensis (DC) Red.), là một cây thảo sống dai thuộc họ Lay-ơn (Iridaceae).
+ Trị ho: trong họng có nước khò khè như gà kêu: Rẻ quạt 13 củ, Ma hoàng 120g, Sinh khương 120g, Tế tân, Tử uyển, Khoản đông hoa đều 90g, Ngũ vị tử ½ thăng, Đại táo 7 trái, Bán hạ(chế). Sắc Ma hoàng với 1 đấu 2 thăng nước cho sôi, vớt bỏ bọt, cho các vị kia vào nấu còn 3 thăng, chia làm 3 lần, uống ấm.

Các thuốc sát trùng làm sạch khoang miệng, thông thoáng mũi họng
Áp dụng cho tất cả các trường hợp viêm họng, có nhiều loại dung dịch: nước muối 0,9 %, Nước súc miệng TB, Septosan, Tantum Verde,....... trẻ em có thể bôi họng bằng Glycerin borat 5 %, nhỏ mũi Argyrol 1 %.Thông thường, viêm họng (do phần lớn nguyên nhân là siêu vi trùng) sẽ khỏi, triệu chứng đau họng sẽ hết trong vòng 5-7 ngày và chỉ sử dụng biện pháp sát trùng thông thoáng khoang miệng kết hợp với các thuốc điều trị triệu chứng như: hạ sốt, giảm đau  giảm ho, chống mất nước, tăng cường sức đề kháng, các vi ta min...

Khí dung
Dùng các loại kháng sinh và corticoid cho vào máy tạo khí dung để xông họng, biện pháp này thường sử dụng cho viêm họng mãn tính, viêm họng hạt

Các viêm họng đặc hiệu
Điều trị bệnh theo phác đồ, chữa viêm họng là các liệu pháp kết hợp. Điều trị các viêm nhiễm kết hợp, các biến chứng. Trong trường hợp viêm họng do liên cầu tan huyết beta nhóm A ở trẻ em, cần có thêm liệu pháp tiêm phòng thấp khớp hàng tháng để tránh các biến chứng

Phòng bệnh

 Vệ sinh họng, răng, miệng hàng ngày bằng cách đánh răng, súc họng bằng nước muối loãng. - Cần đeo khẩu trang khi ra đường để tránh khói bụi, tránh những nơi môi trường bị ô nhiễm.Để phòng ngừa bệnh viêm họng, cần vệ sinh răng miệng, họng, mũi thường xuyên; hạn chế làm việc hoặc nằm ngủ thẳng hướng gió quạt điện thổi, hạn chế bật máy điều hòa ở nhiệt độ quá thấp; tránh những nơi có bụi, khói, hơi hóa chất, thuốc lá, không khí quá khô hoặc quá nóng; làm việc trong môi trường lạnh, khô nên uống nước ấm nhiều lần; hạn chế dùng thức ăn lạnh, nước uống lạnh hoặc có đá. Với phòng ngủ, cần thoáng mát nhưng không được có gió lùa, nếu có điều hòa nhiệt độ thì nên giữ ở mức nhiệt độ mát mẻ dễ chịu,
 Điều trị nguyên nhân tiềm tàng gây viêm họng
 Giải quyết các ổ viêm tiềm tàng ở mũi, xoang (viêm xoang sau), viêm amiđan. Giải quyết sự lưu thông của mũi: dị hình vách ngăn, polyp mũi, thoái hoá cuốn mũi dưới...
 Loại bỏ các kích thích như: bụi, hoá chất, thuốc lá, rượu...
 Điều trị dị ứng (nếu do thể địa)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Điều trị viêm họng hạt - Bệnh viêm họng hạt và cách điều trị không cần kháng sinh bạn nên biết. 24h.com.vn 15/1/2019

Bệnh truyền nhiễm
Viêm
Tai mũi họng
Rối loạn đường tiêu hóa
RTT


title: Trận Hàn Lăng

text:
Trận Hàn Lăng (chữ Hán: 韩陵之战, Hàn Lăng chi chiến) là trận đánh diễn ra vào thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.

Từ năm 531 đến năm 533, hai thế lực Cao Hoan và họ Nhĩ Chu (chữ Hán: 尔朱氏, Nhĩ Chu thị) tiến hành cuộc chiến tranh nhằm tranh giành quyền khống chế triều đình Bắc Ngụy. Năm 531, đôi bên lấy khu vực núi Hàn Lăng , phụ cận Nghiệp Thành  làm chiến trường. Kết quả Cao Hoan giành được toàn thắng, chủ soái của họ Nhĩ Chu là Nhĩ Chu Triệu chạy về Tấn Dương, không lâu sau phải treo cổ tự sát.

Bối cảnh
Cuối thời Bắc Ngụy, các tập đoàn thống trị tranh đấu kịch liệt. Năm 530, Bắc Ngụy Hiếu Trang Đế không chấp nhận sự khống chế của Nhĩ Chu Vinh, dẫn dụ Nhĩ Chu Vinh vào cung rồi sát hại.

Tháng 10, cháu của Nhĩ Chu Vinh là Nhĩ Chu Triệu, đang làm thứ sử Phần Châu, lập thái thú Thái Nguyên, Trường Quảng Vương Nguyên Diệp làm vua, tự phong mình làm Đại tướng quân. Tháng 12, Nhĩ Chu Triệu hưng binh đánh vào Lạc Dương, thắt cổ Bắc Ngụy Hiếu Trang Đế. Họ Nhĩ Chu lại một lần nữa thao túng triều chính.

Tấn Châu thứ sử Cao Hoan phụng mệnh mang theo hơn 10 vạn lưu dân từ 6 trấn đã khởi nghĩa thất bại bị xua đến 2 châu Tịnh, Tứ, đi qua khu vực Thái Hành, phía đông Thường Sơn tìm lương thực, thừa cơ thoát khỏi họ Nhĩ Chu, rồi liên hợp các đại tộc ở Hà Bắc, gấp rút chuẩn bị tiến hành thảo phạt họ Nhĩ Chu.

Tháng 2 năm 531, họ Nhĩ Chu đổi lập Nguyên Cung làm vua, đổi niên hiệu là Phổ Thái năm đầu. Tháng 6, Cao Hoan đến Tín Đô khởi binh, công khai phản đối họ Nhĩ Chu. Tháng 10, Cao Hoan ủng hộ Bột Hải thái thú Nguyên Lãng làm vua. Nguyên Lãng phong Cao Hoan làm thị trung, thừa tướng, đô đốc trung ngoại chư quân sự, đại hành đài.

Các tướng thuộc phe cánh họ Nhĩ Chu chia đường đánh Cao Hoan. Nhĩ Chu Trọng Viễn, Nhĩ Chu Độ Luật cùng Phiếu kị đại tướng quân Hộc Tư Xuân, xa kị đại tướng quân Hạ Bạt Thắng, Giả Hiển Trí đóng quân ở Dương Bình. Nhĩ Chu Triệu lĩnh binh ra khỏi Tỉnh Hình quan đến Quảng A, hô hào rằng có 10 vạn quân.

Cao Hoan thấy đại quân họ Nhĩ Chu áp cảnh, liền bày ra kế phản gián, tung tin khắp nơi, khiến cho các tướng thuộc phe cánh họ Nhĩ Chu nghi ngờ lẫn nhau, quanh co không tiến. Từ Châu thứ sử Nhĩ Chu Trọng Viễn và Nhĩ Chu Độ Luật dẫn binh chạy về phía nam. Cao Hoan thừa cơ tấn công Quảng A, đánh bại quân của Nhĩ Chu Triệu, bắt sống hơn 5000 người; tháng 11, thừa thắng đánh Nghiệp. Tương Châu thứ sử Lưu Đản đóng cửa thành cố thủ.

Diễn biến
Tháng 2 năm 532, quân của Cao Hoan đào địa đạo, dựng cột chống giữ, đào đến dưới Nghiệp Thành, đốt cột để phá thành, đánh được Nghiệp, bắt Lưu Đản. Tháng 3, Nguyên Lãng đưa bách quan vào Nghiệp Thành.

Trong tháng ấy, các tướng thuộc phe cánh họ Nhĩ Chu đáp ứng lời kêu gọi của Nhĩ Chu Thế Long, tạm thời quay lại hòa hảo với nhau, hợp sức đối phó Cao Hoan. Tháng 3 nhuận, các cánh quân của Nhĩ Chu Thiên Quang từ Trường An, Nhĩ Chu Triệu từ Tấn Dương, Nhĩ Chu Độ Luật từ Lạc Dương, Nhĩ Chu Trọng Viễn từ Đông Quận xuất phát, hội sư ở phía nam Nghiệp Thành, hô hào rằng có 20 vạn quân, bày trận ở 2 bên bờ Hoàn Thủy.

Cao Hoan phái Phong Long Chi giữ Nghiệp Thành, tự mình lĩnh binh đóng ở đường lớn ở tây bắc Nghiệp Thành; đại đô đốc Cao Ngao Tào đưa bộ khúc 3000 người, đều là đồng hương, đi theo.

Ngày 26, Nhĩ Chu Triệu đưa 3000 khinh kị nhân đêm tối đánh cửa tây Nghiệp Thành, không thắng phải lui về. Khi ấy Cao Hoan kị binh chưa đến 2000, bộ binh không đầy 3 vạn, tự biết ta ít địch nhiều, nên vào ngày 28 cho bày viên trận tại núi Hàn Lăng, rồi buộc bò, lừa lại với nhau, ngăn trở đường về, khiến cho bộ hạ của mình quyết tâm tử chiến.

Cao Hoan tự lĩnh trung quân, em họ là Cao Nhạc lĩnh hữu quân, Cao Ngao Tào lĩnh tả quân, đón đánh quân của họ Nhĩ Chu. Ban đầu, trung quân của Cao Hoan gặp bất lợi, Nhĩ Chu Triệu thừa cơ đánh mạnh. Trong lúc nguy cấp, Cao Nhạc lập tức lĩnh 500 kị binh xung phong đón đánh bên phải; Cao Ngao Tào đưa khoảng ngàn người đón đánh bên trái; bộ tướng của Cao Hoan là Hộc Luật Kim đưa quân quấy rối phía sau. Quân của Cao Hoan liên kết vây đánh, khiến cho quân của Nhĩ Chu Triệu đại bại.

Hạ Bạt Thắng và Từ Châu thứ sử Đỗ Đức ở trong trận đầu hàng. Nhĩ Chu Triệu đưa tàn binh trốn về Tấn Dương, Nhĩ Chu Trọng Viễn trốn về Đông Quận, về sau đầu hàng Nam triều Lương.

Hậu quả
Cao Hoan thừa thế tiến vào Lạc Dương, phế truất Bắc Ngụy Tiết Mẫn Đế, lập một người chắt khác của Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế là Nguyên Tu làm Bắc Ngụy Hiếu Vũ Đế. Bắc Ngụy Hiếu Vũ Đế sau khi lên ngôi, lập tức phong Cao Hoan làm Đại thừa tướng, Thiên Trụ đại tướng quân, Thái sư, được thế tập chức Định Châu thứ sử. Đại quyền quân sự - chính trị của vương triều Bắc Ngụy thực chất đã rơi vào tay Cao Hoan.

Tháng 4, sau khi Hộc Tư Xuân thua chạy về Lạc Dương, soái quân bản bộ làm phản họ Nhĩ Chu, giết Nhĩ Chu Thế Long và Nhĩ Chu Ngạn Bá cùng đồng đảng của họ, bắt Nhĩ Chu Thiên Quang, Nhĩ Chu Độ Luật dâng cho Cao Hoan.

Tháng 7, Cao Hoan đích thân chỉ huy 10 vạn đại quân, chia làm 3 đường tiến đánh Tấn Dương. Nhĩ Chu Triệu sợ hãi chạy đến khu vực Bắc Tú Dung Xuyên, phái Nhĩ Chu Hiển Thọ trấn thủ Trường An. Vũ Văn Thái dùng mưu phá được Trường An, bắt được Nhĩ Chu Hiển Thọ ở Hoa Âm, đem giết đi. Nhĩ Chu Triệu lại chạy về Tú Dung quận.

Cao Hoan đến Tịnh Châu, xây dựng Đại Thừa tướng phủ, biến Tịnh Châu trở thành vùng đất căn bản cho bá nghiệp của mình. Tiếp theo, ông lựa chọn chiến thuật làm địch mỏi mệt, nhiều lần bắn tin muốn tiến đánh khu vực Tú Dung, nhưng đều án binh bất động, khiến cho Nhĩ Chu Triệu ở Tú Dung ứng phó khổ sở, binh sĩ mệt mỏi không chịu nổi mà buông lỏng đề phòng.

Tháng 1 năm 533, vào lúc Nhĩ Chu Triệu đang ở trong tiệc, Cao Hoan phái Đậu Thái lĩnh tinh binh đi trước, hành quân với tốc độ 1 ngày 1 đêm đi được 150 dặm, tập kích Tú Dung; còn Cao Hoan đưa đại quân theo sau. Nhĩ Chu Triệu không kịp trở tay, đại bại ở Tú Vinh thành. Nhĩ Chu Triệu chỉ kịp đưa vài kị binh chạy đến Xích Hồng lĩnh, giết chết con ngựa trắng của mình, rồi treo cổ tự sát. Đến đây thì thế lực của họ Nhĩ Chu hoàn toàn bị tiêu diệt.

Tham khảo
 Bắc sử
 Bắc Tề thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
Bắc Ngụy


title: Venlo

text:
Venlo () là một đô thị ở đông nam Hà Lan. Đô thị này nằm ở tỉnh Limburg.

Ngày 1 tháng 1 năm 2003, các đô thị Tegelen và Belfeld đã được sáp nhập vào Venlo.  Tegelen đã là một phần của đất công tước Jülich nhiều thế kỷ trước còn Venlo đã là một phần của đất công tước Guelders.

Các trung tâm dân cư
 Arcen
 Belfeld
 Blerick
 Boekend
 Hout-Blerick
 Lomm
 Steyl
 Tegelen
 't Ven
 Velden
 Venlo

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức

Thành phố của Hà Lan
Đô thị Limburg Hà Lan


title: Eugenia schunkei

text:
Eugenia schunkei là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Eugenia schunkei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
S
Thực vật dễ tổn thương


title: Ginouillac

text:
Ginouillac là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Abelater picturatus

text:
Abelater picturatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fauvel miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Abelater


title: Odontophrynus cordobae

text:
The Escuercito (Odontophrynus cordobae) là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Argentina.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, vùng nhiều đá, vùng đồng cỏ, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và đất nông nghiệp có lụt theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 di Tada, I. 2004. Odontophrynus cordobae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Odontophrynus
Động vật lưỡng cư Argentina
Động vật đặc hữu Argentina


title: Syllitus rectus

text:
Syllitus rectus là một loài Cerambycidae thấy ở Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Syllitus


title: Pepta

text:
Pepta là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Các loài
Các loài trong chi Pepta gồm có:

 Pepta simplex (Laseron, 1955)
 Pepta stricta (Hedley, 1907)

Chú thích

Tham khảo

Cancellariidae


title: Bernières-d'Ailly

text:
Bernières-d'Ailly là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Bernieresdailly


title: Thượng Lâm, Nam Ninh

text:
Thượng Lâm (tiếng Tráng: Siengxlaem, chữ Hán giản thể: 上林县, bính âm: Shànglín Xiàn, Hán Việt: Thượng Lâm huyện) là một huyện tại TP Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1.876 km², dân số năm 2002 là 450.000 người.

Phân chia hành chính
Huyện này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 7 trấn, 3 hương và 1 hương dân tộc:
 Trấn: Đại Phong, Minh Lượng, Hạng Hiền, Bạch Vu, Tam Lý, Tây Yên, Kiều Hiền.
 Hương: Trừng Thái, Đường Hồng, Mộc Sơn
 Hương dân tộc: hương dân tộc Dao Trấn Vu.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây
Nam Ninh


title: Cindy Crawford (diễn viên phim khiêu dâm)

text:
Cindy Crawford sinh ngày 6.12.1980 tại Las Vegas, Nevada, Hoa Kỳ là một nữ diễn viên phim khiêu dâm người Mỹ, nổi tiếng vì trùng tên với siêu mẫu Cindy Crawford.

Siêu mẫu Cindy Crawford đã tranh chấp việc sử dụng tên này, nhưng nữ diễn viên khiêu dâm đã chứng minh được rằng đó là tên hợp pháp của cô.

Danh mục phim
 2003: Cindy's Fairy Tails
 2003: Desperately Seeking Cindy
 2004: Cindy's Way 1-4
 2004: Submission Of Cindy
 2005: Girlvert 10
 2005: Playing With Cindy Crawford
 2005: Spend The Night With Cindy
 2006: Violation Of Cindy Crawford
 2006: Mary Carey on the Rise
 2007: Dirty Divas
 2007: Black Snake Boned
 2007: America loves Bush
 2008: 9to5 – Days in Porn
 2008: Jason Colt – The Mystery of the Sexy Diamonds
 2009: Slutty and Sluttier 9

Giải thưởng và Đề cử
 2004: AVN-Award- Đề cử: Best New Starlet
 2005: AVN-Award - Đề cử: Female Performer of the Year
 2006: AVN-Award - Đề cử: Best Actress – Video
 2007: Adultcon - Đoạt giải: Best actress for an oral performance on a man cho phim Stormy Driven
 2007: F.A.M.E.-Award – vào chung kết: Dirtiest Girl in Porn
 2008: AVN-Award - Đoạt giải: Most Outrageous Sex Scene cho phim Ass Blasting Felching Anal Whores (chung với Rick Masters và Audrey Hollander)
 2008: AVN-Award - Đề cử: Best Group Sex Scene, Video cho phim I Dream of Jenna 2 (chung với Jenna Jameson, Belladonna, Nikita Denise, Aurora Snow)
 2008: AVN-Award - Đề cử: Best Oral Sex Scene, Video cho phim Black Snake Boned

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Interview at RogReviews.com

 Perfil de Cindy Crawford en Alsangels

Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên khiêu dâm
Diễn viên phim khiêu dâm Mỹ
Sinh năm 1980


title: Bistolida erythraeensis

text:
Bistolida erythraeensis, ốc sứ Biển Đỏ, là một loài ốc biển, ốc sứ, một động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae.

Mô tả

Những con ốc sứ kém phổ biến này có thể đạt chiều dài tới 12–22 milimét, với kích thước tối đa là 32 milimét. Bề mặt vỏ nhẵn, bóng. Mặt lưng có màu xám hoặc hơi xanh nhạt với các đốm và đốm nhỏ màu nâu không đều, một hoặc nhiều dải ngang và hai đốm nâu ở mỗi đầu, trong khi phần gốc có màu xám trắng với một số đốm nâu. Hình dạng của vỏ là hình bầu dục thuôn dài, khẩu độ dài và hẹp, môi ngoài và môi trong có răng mịn, có rãnh hình lưỡi. Ở những con còn sống, lớp áo và bàn chân phát triển tốt, thường có râu bên ngoài. Lớp vỏ mỏng, trong suốt và màu trắng xám, có nhiều nhú màu trắng và bao phủ gần như hoàn toàn vỏ.

Phân bố
Loài này có thể được tìm thấy ở Biển Đỏ, và các biển dọc theo Aden, Eritrea, Somalia, Tanzania và Zanzibar.

Môi trường sống
Những con ốc sứ này sống ở vùng nước ấm nhiệt đới và cận nhiệt đới, từ vùng triều đến rạn san hô nông, ở độ sâu khoảng 5–25 m, chủ yếu ở các rạn san hô, trong hang động, dưới phiến đá hoặc dưới đáy biển đầy cát. Chúng sợ ánh sáng ban ngày và tìm kiếm thức ăn vào lúc bình minh hoặc hoàng hôn như tảo, bọt biển, san hô và động vật giáp xác nhỏ.

Chú thích

Tham khảo

 Gastropods.com: Bistolida erythraeensis; truy cập: 29 tháng 10 năm 2010

Bistolida
Họ Ốc sứ


title: Jämlitz-Klein Düben

text:
Jämlitz-Klein Düben là một đô thị thuộc huyện Spree-Neiße, bang Brandenburg, Đức. Đô thị Jämlitz-Klein Düben có diện tích 28,63 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 501 người.

Tham khảo


title: Taufkirchen, Mühldorf

text:
Taufkirchen là một đô thị thuộc huyện Mühldorf bang Bayern nước Đức

Tham khảo


title: Authieule

text:
Authieule là một xã thuộc tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Authieule trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Authieule sur le site de la Cộng đồng các xã Doullennais
 Portail du Syndicat Mixte des Vals d'Authie, Nièvre et Somme   Doullens et l'ensemble des communes du territoire.
 Site du Syndicat Mixte des Vals d'Authie, Nièvre et Somme

Xã của Somme
Doullens


title: Opostega phaeospila

text:
Opostega phaeospila là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Turner miêu tả năm 1923. Nó được tìm thấy ở Queensland, Úc.

Chú thích

Tham khảo

Opostega


title: Geinella crassicornis

text:
Geinella crassicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Geinella


title: Epipactis purpurata

text:
Epipactis purpurata (tên tiếng Anh: Violet Helleborine) là một loài phong lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

purpurata


title: Coelioxys slossoni

text:
Coelioxys slossoni là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1902


title: Aphthona mariki

text:
Aphthona mariki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Molophilus lea

text:
Molophilus lea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Kỳ Tân, huyện Kỳ Anh

text:
Kỳ Tân là một xã thuộc huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Kỳ Tân nằm ở khu vực trung tâm về địa lý của huyện Kỳ Anh.
Phía bắc giáp các xã Kỳ Văn, Kỳ Thư và Kỳ Châu.
Phía đông giáp phường Hưng Trí  và xã Kỳ Hoa.
Phía nam giáp xã  Lâm Hợp .
Phía tây giáp xã Lâm Hợp.

Hành chính
Năm 1986, 3 hécta diện tích tự nhiên với 119 người của xã Kỳ Tân được tách ra cùng với một phần diện tích và dân số của các xã Kỳ Trinh, Kỳ Hoa, Kỳ Châu, Kỳ Hưng để thành lập thị trấn Kỳ Anh. Đồng thời, 230 hécta diện tích tự nhiên với 308 người của xã Kỳ Tân được tách ra cùng với một phần diện tích và dân số các xã Kỳ Lâm và Kỳ Tây để thành lập xã Kỳ Hợp. Sau khi chia tách, xã Kỳ Tân còn 3.987 hécta với 4.759 người

Địa lý tự nhiên
Sông Trí chảy qua xã.

Chú thích


title: Rhyacophila atomaria

text:
Rhyacophila atomaria là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Loài này komt voor in Trung Quốc.

Tham khảo

Endemisch dier uit China
Rhyacophila


title: Cryptocephalus sassii

text:
Cryptocephalus sassii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Miconia campii

text:
Miconia campii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.

Chú thích

Liên kết ngoài

C
Thực vật được mô tả năm 1967
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Heliocheilus canusina

text:
Heliocheilus canusina là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Bắc Úc, Queensland và Tây Úc.

Liên kết ngoài
Australian Caterpillars
Australian Faunal Directory

Chú thích

Heliocheilus


title: Mã Lâm (bóng bàn)

text:
Mã Lâm (chữ Hán giản thể: 马琳, chữ Hán phồn thể: 馬琳, Ma Lin) là một vận động viên bóng bàn đẳng cấp quốc tế của Trung Quốc. Anh sinh ngày 19 tháng 1 năm 1980 tại Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Theo xếp hạng của ITTF tháng 9 năm 2007 anh là vận động viên số một thế giới. Anh học bóng bàn từ năm sáu tuổi và trở thành thành viên của đội tuyển tỉnh năm 1990. Năm 1994 anh gia nhập đội tuyển quốc gia.

Mã Lâm sử dụng vợt dọc. Tuy nhiên ngoài việc sử dụng đẩy trái truyền thống, anh còn sử dụng những quả trái tay dùng mặt trái của vợt.

Mã Lâm từng sang Việt Nam tham dự giải Cây vợt vàng khi chưa nổi tiếng.

Kỹ năng
Mã Lâm sau khi có tên tuổi ở làng bóng bàn Trung Quốc thì chuyển sang lối đánh cầm thìa với nhiều cú giật đầy uy lực. Thân pháp nhanh nhẹn cộng với khả năng phán đoán nhạy bén, thi đấu tự tin đã giúp Mã Lâm giành nhiều chiến thắng trước các đối thủ có tầm cỡ.
Ngoài ra, Mã Lâm còn tuyệt kỹ giao bóng rất đặc biệt, bóng có độ giật xoáy rất cao khiến đối phương khó phán đoán và anh thường thắng điểm trực tiếp với cú giao bóng này.

Thành tích
 Vô địch đơn nam giải chuyên nghiệp của ITTF 2002
 Vô địch đôi nam Thế vận hội Athens 2004
 Thứ hai Giải bóng bàn thế giới 2006
 Vô địch Giải Singapore mở rộng 2006
 Cúp Giải nam thế giới 2006
 Á quân giải vô địch thế giới 1999, 2005 và 2007
 Huy chương vàng Olympic Bắc Kinh 2008

Xem thêm
 Bóng bàn
 ITTF

Tham khảo

Vận động viên bóng bàn Trung Quốc
Huy chương vàng tại Thế vận hội Mùa hè 2008
Người Liêu Ninh
Nhân vật thể thao từ Thẩm Dương
Vận động viên bóng bàn từ Liêu Ninh
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2004