title: Quân đội nhà Trần

text:
Quân đội nhà Trần là lực lượng quân đội của nhà Trần nước Đại Việt trong lịch sử Việt Nam, tồn tại từ đầu thế kỷ 13 đến cuối thế kỷ 14. Hoạt động quân sự của quân đội nhà Trần diễn ra ở trong và ngoài lãnh thổ Đại Việt. Lịch sử quân đội nhà Trần nổi bật với ba lần đánh quân Nguyên Mông xâm lược. Tướng lĩnh nổi bật là Tiết chế Quốc công Trần Hưng Đạo, Chiêu Minh Đại vương Trần Quang Khải. Quân đội nhà Trần cũng từng tổ chức tấn công nhà Nguyên Trung Quốc vào năm 1313. Nhưng đạo quân này suy yếu dần vào cuối thế kỷ 14, trong chiến tranh với Chăm Pa hứng chịu hàng loạt thất bại, tổn thất nặng nề và chấm dứt tồn tại khi nhà Trần sụp đổ vào năm 1400.

Một lực lượng khác đã thành lập và hỗ trợ nhà Hậu Trần trong việc chống lại quân Minh nhưng cũng chấm dứt khi nhà Hậu Trần bị tiêu diệt.

Tên gọi
Không rõ tên gọi chính thức và đầy đủ của quân đội Đại Việt thời nhà Trần, tên Quân đội nhà Trần trích xuất từ Lịch sử chiến thuật Quân đội nhân dân Việt Nam, 1944-1975, Tập 1, Bách khoa tri thức quốc phòng toàn dân, Anh hùng dân tộc thiên tài quân sự Trần Quốc Tuấn và quê hương Nam Định.

Đặc điểm
Quân đội Đại Việt thời Trần kế thừa phần lớn binh chế thời nhà Lý. Theo đó, quân đội cũng có đầy đủ các binh chủng như bộ binh, kỵ binh, thủy binh và tượng binh. Ngoài ra, để phòng bị tốt trước nguy cơ xâm lăng từ các thế lực láng giếng hùng mạnh như Chiêm Thành ở phía nam và Trung Quốc ở phía bắc, Đại Việt cũng tiếp thu tiến bộ trong lĩnh vực quân sự từ các nước, cụ thể về kỹ thuật pháo binh và binh pháp. Chẳng hạn, giáp phục binh lính thời Trần có nhiều điểm tương đồng với giáp phục của binh lính nhà Tống, nhà Nguyên; thuyền chiến của Đại Việt cũng có đầy đủ chủng loại giống với thủy binh của Tống và Chiêm Thành.

Bên cạnh đó, quân đội Trần cũng tiến hành nhiều cải tiến, phát triển về trận pháp, đội hình, phép luyện binh, công nghệ, vũ khí mang bản sắc riêng, như Binh thư yếu lược của Trần Hưng Đạo, chiến thuyền Mông Đồng,... đều là những đặc trưng của quân đội Đại Việt so với các quốc gia láng giềng đương thời.

Quy mô
Dân số của Đại Việt thời Trần vào giữa thế kỷ 13 ước tính khoảng 4,9 triệu người. Cứ theo tỷ lệ 10 dân nuôi 1 lính tức hai hộ tuyển một lính, tổng quân số thường trực toàn quốc trên lý thuyết khoảng 1/10 dân số, khả năng huy động có thể hơn 40 vạn quân. Tuy nhiên do phải áp dụng chính sách kinh tế "Ngụ binh ư nông" (Hán văn: 寓兵於農) trong thời bình, nên quân số thường trực trên thực tế không đông như thế. Trong những năm thiên tai mất mùa, quân số có thể giảm xuống mức thấp hơn nữa.

Ngân sách
Kinh phí để duy trì quân đội đều phụ thuộc vào nguồn tô thuế quốc gia, giống như thời nhà Lý. Ngay từ thời Lý, triều đình đã đặt ra nhiều ngạch tô thuế cụ thể: thuế đầm, ao ruộng; thuế bãi dâu; thuế sản vật ở các phiên trấn, thuế muối ở quan ải, thuế nguyên liệu quý của các dân tộc thiểu số; và thuế gỗ, hoa quả đầu nguồn. Tất cả tô này (nộp hiện vật thay tiền thuế) đều đóng vai trò quan trọng trong khả năng quốc phòng, ví dụ như muối dùng để bảo quản quân lương, kim loại thô dùng để đúc quân trang, binh phí, bảo dưỡng thuyền bè, ngựa vùng biên cho kị binh,... Ngoài ra, số thuế thu được triều đình quản lý chặt chẽ, giúp duy trì quân đội ổn định mà vẫn chi phối được sức mạnh của phiên binh địa phương.

Năm 1242, triều đình đặt ra mức điền phú, theo đó: "dân đinh nào có ruộng phải nộp tiền thóc, không có ruộng thì mới được miễn". Cụ thể, người có 1-2 mẫu ruộng phải nộp 1 quan tiền thuế, cứ 3-4 mẫu ruộng phải nộp 2 quan tiền thuế, còn từ 5 mẫu trở lên thì nộp 3 quan. Riêng tô thì cứ sở hữu 1 mẫu ruộng thì dân địch phải nộp 100 thăng thóc (gấp hàng chục lần so với thời Lý, chỉ 3 thăng) để cấp dưỡng cho quân đội.

Sang đến thời Trần Phế Đế, nhà Trần đánh nhau với Chiêm Thành (1378), buộc triều đình phải đặt thêm thuế dung (thuế thân, phỏng theo thuế khóa thời nhà Đường bên Trung Quốc) mỗi mẫu thêm 5 thăng thóc. Ngoài ra, thuế bãi dâu cũng tùy vào đất tốt xấu mà đánh thuế. Cụ thể, mỗi mảnh đất thượng đẳng (thường là đất phong của vương hầu quý tộc) thì thu thêm 5 quan tiền, trung đẳng 4 quan và hạ đẳng 3 quan.

Chính sách
Chính sách chủ đạo của nhà Trần vẫn là "ngụ binh ư nông", vốn được xây dựng từ thời nhà Lý. Chính sách này vừa đảm bảo lực lượng đông đảo đã qua huấn luyện khi cần thiết chống xâm lược, vừa tiết kiệm quân phí cho triều đình, lại tối đa hóa năng suất lao động của dân chúng.

Đại Việt thời Trần lập sổ Đinh, trong đó ghi rõ Đinh Nam, Đinh Nữ. Sổ Đinh Nam lại cập nhật số lượng Tiểu Hoàng Nam và Đại Hoàng Nam cũng như Lão và Long Lão theo từng năm. Trong đó, Đại Hoàng Nam đều phải tham gia Lộ quân, tiếp nhận huấn luyện quân sự. Cũng vì Lộ quân tự cung tự cấp nên không giới hạn quân số, Đại Hoàng Nam khi nhập doanh huấn luyện đều phải tự chuẩn bị lương thực. Nếu không có sẽ được quan phủ cho vay, sau nếu không trả sẽ sung làm quan nô, phần lớn quan nô đều đày tới biên ải gia nhập Biên quân.

Nhờ chính sách ngụ binh ư nông và kế hoạch quản lý hộ khẩu rõ ràng rành mạch nên lực lượng quân đội nhà Trần khá đông. Cấm quân vào thời điểm hưng thịnh nhất đã có khoảng 10 vạn người.

Từ năm 1253, nhà Trần cho lập trường Giảng Võ để đào tạo võ thuật cho nhân tài cả nước, đặc biệt chú trọng bồi dưỡng võ nghệ thực chiến. Các môn võ đối kháng truyền thống được rèn luyện cho binh sĩ. Đây chính là trường cao cấp quân sự đào tạo các võ quan.

Cơ cấu tổ chức
Quân Trần có số lượng lên đến 20 vạn vào năm 1258, 10 vạn vào năm 1281, 20 vạn vào năm 1284.

Từ sau năm Thiệu Long thứ 10 (1267), các cấp đơn vị tổ chức quân đội, lấy hệ ngũ (cơ số 5) số lượng binh lính của đơn vị căn bản:

Trong đó, ngũ trưởng và đội trưởng là quan quân cấp thấp nhất, doanh trưởng và quân trưởng là quan quân cấp trung. Các quân trưởng được chỉ huy bởi tướng quân, đây là một cấp bậc tướng lĩnh cao cấp của quân đội, nắm quyền chỉ huy cấp quân đoàn. Thông thường, mỗi quân đoàn sẽ đóng giữ một vùng, nên lấy tên vùng đó đặt cho tên quân đoàn. Ví dụ như quân đoàn trấn thủ ở lộ Lạng Châu sẽ lấy tên là quân đoàn Lạng Châu, gọi tắt là quân Lạng Châu.

Lần đầu chạm trán quân Mông Cổ vào năm 1258, đạo quân chủ lực nhà Trần gồm 6 quân (Thiên Thuộc, Thiên Chương, Thánh Dực, Chương Thánh, Thần Sách, Củng Thần) đã được huy động toàn bộ vào trận Bình Lệ Nguyên.

Theo chiếu định của Trần Thánh Tông, tôn thất vương hầu giỏi võ nghệ, tinh binh pháp sẽ được chọn khởi nghiệp từ quan quân cấp trung, trong khi lê dân nhập ngũ phải bắt đầu từ binh lính cấp thấp nhất. Trên cấp tướng là cấp bậc thượng tướng quân, trên nữa là các chức quan võ do các trọng thần đầu triều nắm giữ, như thái úy hoặc các chức vụ tương đương.

Cuối cùng, nguyên soái là cấp bậc tối cao, thay mặt nhà vua thống suất toàn quân đội, trực tiếp chỉ đạo cả các tướng quân lẫn thượng tướng quân. Tuy nhiên, nguyên soái chỉ mang tính chất thời vụ trong chiến tranh, được lập ra khi triều đình tập kết một đội quân quy mô lớn từ nhiều quân đoàn khác nhau. Khi kết thúc chiến tranh, nguyên soái sẽ trở về thực hiện nghi thức "giao lệnh" với hoàng đế và triều đình.

Quân Đại Việt thời Trần có thể phân ra làm 2 sắc quân chính là Cấm quân, và quân địa phương, quân địa phương bao gồm Lộ quân và Biên quân. Ngoài ra, còn có lực lượng gia binh đông đảo của các vương tôn, quý tộc. Tuy không phải quân chính quy, nhưng lực lượng vương hầu quân cũng có những đóng góp quan trọng.

Cấm quân
Những thông tin về Cấm quân thời Trần trong chính sử còn hạn chế. Chỉ biết vào năm 1239, vua Trần Thái Tông ra lệnh cải tổ quân đội cả nước, chia quân làm 3 bậc Thượng, Trung và Hạ. Trong đó, Cấm quân thuộc bậc Thượng, đóng quanh khu vực kinh đô Thăng Long và hành cung Thiên Trường (đất tổ nhà Trần) để bảo vệ triều đình và hoàng gia và đóng vai trò "xương sống" trong quân đội cả nước. Cấm vệ quân được tuyển chọn kĩ lưỡng từ tráng đinh trên cả nước, phải trải qua sự huấn luyện hà khắc nhất và trang bị những binh khí tốt.

Giống như thời Lý, Cấm quân có binh lực đông đảo nhất trong cả nước, lúc cực thịnh có thể lên đến 10 vạn, nhằm đảm bảo sự phục tùng của các địa phương với triều đình trung ương, đồng thời đủ sức trấn áp mọi thế lực cát cứ, nội loạn trong nước. Bởi lẽ đó, Cấm quân luôn được triều đình chú trọng phát triển. Không chỉ được cung cấp áo giáp, binh khí thượng hạng, Cấm quân còn được hưởng bổng lộc cao hơn các lực lượng khác, thậm chí gia quyến cũng được cấp dưỡng chu đáo, tạo điều kiện cho quân sĩ chuyên tâm bảo vệ triều đình và tận trung với vua. Vì vậy, chính sách "ngụ binh ư nông" thường không áp dụng cho Cấm quân, khiến việc duy trì lực lượng này trở nên tốn kém ngân sách của triều đình. Có thể nói, sự hùng mạnh của Cấm quân phụ thuộc sự phồn vinh của triều đình nhà Trần.

Theo sử sách ghi chép lại, Cấm quân của Đại Việt luôn xăm lên trán 3 chữ "Thiên tử quân". Chỉ huy của Cấm quân là Điện tiền chỉ huy sứ, thường do người tôn thất đảm nhiệm. Cấm quân trên một phương diện nhất định có thể xem như là tư binh của hoàng đế, bởi chỉ huy của họ tuyệt đối trung thành với vua. Vì thế, mệnh lệnh điều động của Binh bộ không có tác dụng với Cấm quân.

Các vệ cấm quân khác
Năm 1246, Trần Thái Tông đặt ra các vệ tứ thiên, tứ thánh, tứ thần, được hợp thành từ ưu binh của các Lộ quân.
 Quân các lộ Thiên Trường, Long Hưng nhập vào quân Thiên Thuộc, Thiên Cương, Chương Thánh, Củng Thần.
 Quân các lộ Hồng Châu, Khoái Châu nhập vào các quân tả hữu Thánh Dực.
 Quân các lộ Trường Yên, Kiến Xương nhập vào các quân Thánh Dực, Thần Sách.

Năm 1311, Trần Anh Tông lập thêm quân Vũ Tiệp.

Năm 1374 Trần Duệ Tông lập thêm các quân Uy Tiệp, Bảo Tiệp, Long Tiệp, Long Dực, Tả ban, Hữu ban.

Năm 1378, đời Trần Phế Đế, nhà Trần lập thêm các quân Thần Dực, Thiên Uy, Hoa Ngạch, Thị Vệ, Thần Vũ, Thiên Thương, Thiết Giáp, Thiết Liêm, Thiết Hồ, Ô Đồ.

Lộ quân
Lộ quân (hay phiên binh) của Đại Việt đóng tại các châu, phủ trên cả nước. Do đa phần là dân binh (chỉ có rất ít Biên quân giải ngũ về quê), Lộ quân không duy trì đầy đủ quân số, mà chỉ lên cơ ngũ hàng tháng (đi phiên, mỗi phiên chỉ kéo dài một vài ngày), hết phiên lại về quê làm ruộng. Tùy vào thời điểm trong năm (mùa vụ) hoặc theo kế hoạch của quan phủ mà số Lộ quân tập trung huấn luyện trong doanh trại lại khác nhau. Mỗi "Lộ" thường có 1 quân và 20 đơn vị hỗ trợ gọi là phong đoàn với 120 lính.

Là đơn vị áp dụng chặt chẽ nhất chính sách "ngụ binh ư nông", nên Lộ quân không được cung cấp quân phí từ triều đình. Về bản chất, Lộ quân vẫn chỉ là dân chúng thay nhau thực hiện nghĩa vụ quân sự khi nông nhàn nên không được hưởng bổng lộc, vậy nên quân nhu cho Lộ quân đều là tự cung tự cấp (duy chỉ có cấp quân trưởng tại ngũ thường trực nên được trợ cấp lúa và vải). Thay vào đó, triều đình chỉ chuyển giao trang bị cũ của Cấm quân hoặc Biên quân cho Lộ quân để huấn luyện, tự vệ, chống giặc cướp, bảo vệ xóm làng. Khi có chiến tranh, Lộ quân mới được cấp quân trang theo chuẩn của triều đình. Hệ thống Lộ quân giúp trung ương có được lực lượng đông đảo mà lại ít tốn kém chi phí.

Biên quân

Do lãnh thổ Đại Việt trải dài từ bắc xuống nam, nên phần lớn các phủ, châu, lộ đều tiếp giáp với biển hoặc biên cương miền núi. Trong khi đó, Trung Quốc và Chiêm Thành lần lượt tiếp giáp về phía bắc và nam là những thế lực lớn có thể đe dọa Đại Việt. Do đó, nhà Trần tổ chức quân biên phòng chuyên nghiệp đóng ở những vùng có địa hình chiến lược quan trọng án ngữ biên giới hai đầu Bắc-Nam.

Biên quân có quân số ít hơn nhiều so với Cấm quân, được chiêu mộ từ tráng đinh địa phương, thậm chí là tù binh, tù nhân bị đày ải tại địa phương đó, với nhiệm vụ chính là tuần tra, bảo vệ an ninh biên giới. Khi có chiến tranh, lực lượng này có thể dựa vào địa thế để phòng thủ chờ quân chủ lực đến chi viện, hoặc tổ chức tập kích quy mô nhỏ nhằm làm tiêu hao sinh lực địch hoạt động tại địa phương.

Trong giai đoạn cuối cuộc chiến với đế quốc Mông Cổ năm 1258, thủ lĩnh Biên quân người Tày ở trại Quy Hóa là Hà Bổng đã tập kích tàn quân của Ngột Lương Hợp Thai trên đường rút lui về Vân Nam sau khi đạo quân này bị quân chủ lực nhà Trần tổng phản công.

Mặc dù không được trang bị tốt như Cấm quân, nhưng Biên quân cũng có đủ mọi binh chủng, vũ khí. Với đặc thù trường kì hoạt động ở biên ải hiểm trở, nên điều kiện sinh hoạt, huấn luyện gian khổ hơn. Chi phí để duy trì Biên quân sẽ được trung ương san sẻ một nửa với các địa phương. Theo đó, nguồn thuế thu được ở các vùng biên ải được triều đình cấp dưỡng cho Biên quân, trong khi các địa phương áp dụng chính sách ngụ binh ư nông để tự cung cấp quân nhu cho quân lực địa phương, giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho triều đình.

Vương hầu quân, Sương quân
Từ năm Thiệu Long thứ 9 (1266), tôn thất nhà Trần gồm các vương hầu, công chúa, phò mã, cung tần tiền triều được cử đi thu nạp dân tứ tán đi khai khẩn đất hoang, từ đó tạo dựng thái ấp riêng. Trên cơ sở độc lập về kinh tế, họ đã xây dựng tư binh riêng theo đúng chính sách ngụ binh ư nông, mặc dù số lượng gia binh của quý tộc luôn rất hạn chế. Gia nô quân được chia làm hai dạng gồm sương quân (do các đại gia tộc hay quan lại quyền thế không thuộc hoàng thất, cai quản) và vương hầu quân, tư binh của các vương tôn, quý tộc thuộc hoàng thất. Mục đích của sự phân định này là nhằm xác định thứ tự ưu tiên để triều đình có kế hoạch hỗ trợ quân phí, quân trang trong thời chiến. Theo đó, vương hầu quân sẽ được ưu tiên viện trợ trước, sau đó mới đến sương quân.

Số lượng tư binh của các quý tộc thay đổi theo từng thời kỳ. Khi chiến tranh với ngoại bang nổ ra, vua Trần sẽ ra chiếu lệnh cho phép các quý tộc tăng cường chiêu binh mãi mã, gia tăng nhanh tổng quân số nhà Trần. Nhưng khi thời bình, số tư binh toàn quốc lại bị hạn chế để đảm bảo quân triều đình có sức răn đe lớn và khiến giới quý tộc không tùy tiện nuôi quân để tránh những nghi kị trong triều.

Binh chủng
Quân đội gồm 4 binh chủng: bộ binh, kỵ binh, tượng binh, thủy binh.

Bộ binh

Bộ binh nhà Trần là binh chủng có quân số đông đảo nhất cả nước. Lãnh thổ Đại Việt đa dạng về địa hình (núi, rừng, sông, suối,...), bộ binh là lực lượng thích nghi với các điều kiện tự nhiên của đất nước. Đây là binh chủng nắm vai trò chủ yếu.

Bộ binh nhà Trần đã chạm trán quân Mông Cổ lần đầu vào ngày 28 tháng 1 năm 1258 trong trận đánh ngoại vi Thăng Long, 3.000 bộ binh đã phối hợp kỵ binh tấn công lều trại quân địch.

Kỵ binh
Kỵ binh nhà Trần đã chạm trán quân Mông Cổ lần đầu tiên vào ngày 28 tháng 1 năm 1285 tại Đông Bộ Đầu, ngoại vi Thăng Long. 5.000 kỵ binh nhà Trần đã xông vào doanh trại quân Mông Cổ.

Tượng binh
Tượng binh nhà Trần được đánh giá là rất mạnh. Cơ sở huấn luyện voi chiến đặt trên đất Cổ Dũng (ngày nay thuộc Bắc Giang).

Trong các trận đánh đầu tiên, quân Mông Cổ do A Truật chỉ huy đã bắn tên bịt sắt loạn xạ vào voi chiến quân Trần khiến voi hoảng sợ và chạy ngược lại. Quân Trần buộc phải tạm thời rút lui.

Lực lượng tượng binh nhà Trần đã từng đánh với quân Mông - Nguyên trong các trận Bình Lệ Nguyên, Nội Bàng, Vạn Kiếp.

Tượng binh nhà Trần trong cuộc chiến chống Mông Nguyên lần thứ hai do tướng Dã Tượng chỉ huy.

Thủy binh
Thủy binh không chỉ là một lực lượng chủ lực mà còn biểu trưng cho văn hóa của vương triều. Tổ tiên nhà Trần có xuất thân ngư dân, quen sống sông nước vùng biển và luyện võ nên nhà Trần ý thức được tầm quan trọng của thủy binh. Thủy binh nhà Trần được đánh giá là một binh chủng mạnh và quan trọng.

Thủy binh bao gồm:

Đông Hải Quân bao gồm 2.400 lính. Họ chiến đấu trên biển, sông, bãi biển.
Bình Hải Quân cũng bao gồm một "quân" với 2.400 lính, được hỗ trợ bởi 900 thủy thủ trên 30 thuyền buồm, họ chiến đấu trên biển, đảo và cửa sông. Trụ sở chính đặt trên đảo Vân Đồn.

Trụ sở chính thủy binh là doanh trại ở bến Đông Bộ Đầu sát kinh thành Thăng Long.

Thuyền gồm 3 loại chính: Đại chiến thuyền, Trung thuyền, Khinh thuyền.

Năm 1284, thủy binh có 1.000 thuyền chiến, số lượng và chất lượng thuyền được tăng cường nhưng hầu hết là thuyền chiến trên sông. Thuyền là loại chèo, có loại thuyền lên đến 100 người chèo. Thời Trần, thuyền Mông đồng là loại thuyền chiến chủ yếu trong thủy binh với 30 lính chiến và 30 phu chèo.

Soái hạm là Kim Phượng, Thanh Lan, Vĩnh Xuân, là các thuyền chở vua, đích thân vua chỉ huy thủy binh.

Trong trận Bình Lệ Nguyên, thủy binh đã dùng thuyền vận chuyển cả ba binh chủng bộ binh, kỵ binh, tượng binh đi tác chiến, và đảm nhận việc vận chuyển họ đi khi cần rút chạy.

Chiến lược, chiến thuật
Trong thực chiến, chiến lược của quân đội nhà Trần cũng rất linh hoạt, tùy thuộc vào đối thủ. Với kẻ địch hùng mạnh như quân Nguyên Mông thì chiến lược chủ yếu được sử dụng là chiến tranh du kích, áp dụng lối đánh mai phục dựa vào địa hình và chính sách "vườn không nhà trống" cùng với cắt đứt hậu cần, kết hợp với tác chiến quy mô lớn khi thời cơ thích hợp. Còn đối với kẻ địch yếu thế hơn như Chiêm Thành, các bộ tộc người Man ở Tây Bắc, hay các thế lực nổi loạn thì quân đội Đại Việt thường sử dụng chiến lược tấn công nhanh, mạnh và thần tốc để tiêu diệt quân địch.

Tuy nhiên, sau nhiều năm chiến tranh với quân Nguyên Mông, thực lực quốc gia suy giảm nghiêm trọng đã khiến Đại Việt chú trọng hơn trong việc áp dụng chiến lược "lấy đoản binh thắng trường trận" do Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn lập ra. Theo đó thì quân đội Đạt Việt chú trọng tinh nhuệ hơn là quân số, chú trọng đánh hiểm vào những nơi địch yếu hại hơn là dàn quân tác chiến quy mô lớn. Từ đây, quân đội Đại Việt chủ yếu lấy số lượng quân vừa đủ để phá địch chứ không còn huy động quy mô cả nước để tấn công như vũ bão nữa.

Trần Quốc Tuấn - vị tướng tổng chỉ huy hai cuộc chiến chống Mông-Nguyên lần thứ 2 và lần thứ 3 đã soạn bộ Vạn Kiếp tông bí truyền thư và Binh thư yếu lược. Ông đã tìm hiểu và tổng kết kinh nghiệm chiến tranh của Trung Quốc cổ từ thời Xuân Thu đến tận Tống, Nguyên đương thời. Trong Binh thư yếu lược, ông viết: "Người giỏi thắng không cần thắng nhiều lần, mà cần toàn thắng, đảm bảo thắng". Điều đó đồng nghĩa với việc làm cách nào để có được chiến thắng cuối cùng mới là điều quan trọng nhất, còn thắng bại trong các trận đánh chỉ là phụ. Cuộc chiến chống Mông-Nguyên của quân dân nhà Trần, dưới sự chỉ đạo của ông cũng tiến hành theo nguyên tắc trên.

Danh sách các cuộc chiến và trận đánh
Nội chiến
Chiến tranh Lý – Trần
Chiến tranh với Mông Cổ
Chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 1
Chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 2
Chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 3
Thủy chiến:
Trận Vân Đồn
Trận Bình Than
Trận Bạch Đằng (1288)
Đại Việt tấn công nhà Nguyên, năm 1313
Chiến tranh với Chiêm Thành
Chiến tranh Việt – Chiêm (1367 – 1396)
Trận Đồ Bàn, năm 1377
Nội chiến
Cuộc đảo chính của Hồ Quý Ly
Chiến tranh Minh–Việt (1407–1414)

Xem thêm
 Quân đội Hậu Trần
 Quân đội nhà Lê sơ
 Quân đội nhà Mạc

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo

Sách

Tạp chí

Liên kết ngoài

 Anh hùng dân tộc thiên tài quân sự Trần Quốc Tuấn và quê hương Nam Định

Quân sự Việt Nam thời Trần
Lịch sử quân sự Việt Nam


title: (7321) 1979 MZ2

text:
{{DISPLAYTITLE:(7321) 1979 MZ2}}

(7321) 1979 MZ2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 25 tháng 6 năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1979
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hirasea biconcava

text:
Hirasea biconcava là một loài small air-breathing land snail, a terrestrial pulmonate gastropoda Mollusca thuộc họ Endodontidae.

This is an endangered species.

Phân bố
This species (and indeed the whole genus) is đặc hữu to Nhật Bản.

Ghi chú

Hirasea
Động vật được mô tả năm 1907


title: Fourmies, Nord

text:
Fourmies là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Sister cities
  - Fridley, Minnesota, Hoa Kỳ
  - Bernburg, Đức since 1967

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: (120576) 1995 QK2

text:
{{DISPLAYTITLE:(120576) 1995 QK2}}

(120576) 1995 QK2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 25 tháng 8 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 120001–121000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Jalna

text:
Jalna là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Jalna thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Jalna có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 489 mét (1604 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jalna có dân số 235.529 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Jalna có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Jalna, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Satto

text:
Satto (察度) (1320 – 1395) là vua của Chūzan, một trong ba vương quốc trước đây trên đảo Okinawa. Triều đại của ông được đánh dấu bởi sự mở rộng và phát triển về quan hệ thương mại của Chūzan với các vùng lãnh thổ khác, và bắt đầu triều cống cho nhà Minh Trung Quốc, mối quan hệ này kéo dài gần 500 năm cho đến khi nhà Thanh sụp đổ.

Governor của khu vực Urasoe, khu vực xung quanh và bao gồm cả kinh đô của Chūzan, Satto chiếm lấy ngai vàng sau cái chết của vua Seii năm 1350. Ông lập ra một triều đại mới, tuy nhiên, vương triều của ông lập ra chỉ kéo dài đến đời con ông Bunei và kết thúc năm 1405.

Sứ giả của Trung Quốc đến Chūzan năm 1372 yêu cầu cho du nhập văn hóa Trung Quốc và Okinawa gởi đại diện đến Nam Kinh. Satto đồng ý các đề nghị này mà không do dự, vì điều này tạo nhiều thuận lợi trong thương mại với một quốc gia mạnh nhất trong khu vực.

Tham khảo

Kerr, George H. (2000). Okinawa: the History of an Island People. (revised ed.) Boston: Tuttle Publishing.
Smits, Gregory (1999). "Visions of Ryukyu: Identity and Ideology in Early-Modern Thought and Politics." Honolulu: University of Hawai'i Press.

Sinh năm 1320
Mất năm 1395
Vua của Chūzan


title: Chuyển động đều

text:
Chuyển động đều là chuyển động có vận tốc không thay đổi theo thời gian.VD: một chiếc xe lửa đi từ trạm này sang trạm khác

Chuyển động không đều là chuyển động có vận tốc thay đổi theo thời gian . VD: một chiếc xe ô tô đi từ đoạn đường này sang đoạn đường khác (vì trên đường đi có thể bị kẹt xe, gặp đèn đỏ,...)

Chuyển động thẳng đều với vận tốc không đổi theo thời gian
Nếu có một chuyển động thẳng đều với vận tốc không đổi theo thời gian thì ở mọi thời điểm vận tốc di chuyển của chuyển động không thay đổi. Vì vậy thể loại chuyển động này có thể biểu diễn bằng một hàm số toán sau

Chuyển động thẳng với vận tốc biến đổi đều theo thời gian
Chuyển động thẳng biến đổi đều là chuyển động có độ lớn của vận tốc tức thời tăng đều hoặc giảm đều theo thời gian. Gia tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều bằng thương số giữa độ biến thiên vận tốc Δv và khoảng thời gian biến thiên Δt.

Công thức tính Gia Tốc của Chuyển động

Công thức tính Vận tốc  của tại thời điểm t

Quãng đường di chuyển của vật được tính bằng diện tích dưới hình của biểu đồ v-t

Công thức liên hệ giữa quãng đường, vận tốc và gia tốc

Tham khảo

Chuyển động học


title: Eufriesea superba

text:
Eufriesea superba là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Hoffmannsegg mô tả khoa học năm 1817.

Chú thích

Tham khảo

Eufriesea
Động vật được mô tả năm 1817


title: Quận Lincoln, Oklahoma

text:
Quận Lincoln là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Oklahoma


title: Cystidiophorus merulioideus.

text:
Cystidiophorus là một chi nấm thuộc họ Polyporaceae. Là một chi đơn loài, nó chứa loài duy nhất Cystidiophorus merulioideus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cystidiophorus at Index Fungorum

Cystidiophorus
Nấm châu Á
Nấm châu Âu


title: Salvia flocculosa

text:
Salvia flocculosa là một loài thực vật có hoa thuộc họ Lamiaceae là loài bản địa của Ecuador.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Salvia flocculosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

F
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Lasioglossum guaruvae

text:
Lasioglossum guaruvae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1987


title: Quận Rankin, Mississippi

text:
Quận Rankin là một quận thuộc tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Christopher Rankin. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 115.327 người. Quận lỵ đóng ở Brandon.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 2088 km2, trong đó có 82 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
 Interstate 20
 U.S. Highway 80
 U.S. Highway 49
 Mississippi Highway 13
 Mississippi Highway 18
 Mississippi Highway 25
 Mississippi Highway 43

Quận giáp ranh
Madison (bắc)
Scott (đông)
Smith (đông nam)
Simpson (nam)
Hinds (tây)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Mississippi


title: Bruchus ulicis

text:
Bruchus ulicis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Mulsant & Rey miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Hydropsyche rhadamanthys

text:
Hydropsyche rhadamanthys là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Caleodinus

text:
Caleodinus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1900 bởi Candèze.

Các loài
Chi này có các loài:
 Caleodinus fairmairei Candèze, 1900

Chú thích

Tham khảo

Prosternini


title: Andrena cussariensis

text:
Andrena cussariensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1886


title: Bages, Pyrénées-Orientales

text:
Bages là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie phía nam Pháp.
Thị trấn này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 17 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Cuphodes dolichocera

text:
Cuphodes dolichocera là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Cuphodes


title: Thăng Long (định hướng)

text:
Thăng Long (chữ Hán có thể là 昇龍 nghĩa là rồng bay lên, hay 昇隆 nghĩa là thịnh vượng). Có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Tên cũ của Hà Nội
 Hoàng thành Thăng Long
 Xã Thăng Long, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương
 Xã Thăng Long, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình
 Xã Thăng Long, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
 Cầu Thăng Long
 Đại lộ Thăng Long
 Trường Đại học Thăng Long
 Trường Tiểu học Thăng Long, Hà Nội
 Trường Trung học phổ thông Thăng Long

Các trận chiến
 Trận Thăng Long năm 1789.

Khác
 Thăng Long võ đạo
 Thăng Long (nhạc sĩ)
 Ban hợp ca Thăng Long, (ban hợp ca)
 Hà Phạm Thăng Long (ca sĩ opera)

Xem thêm
 Thăng Long tứ trấn
 Thăng Long tứ quán
 Thang Long


title: Ilybiosoma regulare

text:
Ilybiosoma regulare là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Ilybiosoma


title: Gormaz

text:
Gormaz là một đô thị ở tỉnh Soria, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 19 người.

Tham khảo

Đô thị ở Soria


title: Bulbophyllum flabellum-veneris

text:
Bulbophyllum flabellum-veneris là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

Liên kết ngoài

flabellum-veneris]]

F


title: Maltignano

text:
Maltignano là một đô thị ở tỉnh Ascoli Piceno ở vùngMarche, cách khoảng 90 km về phía nam của Ancona và khoảng 8 km về phía đông của Ascoli Piceno. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số là 2.470 người và diện tích là 8,2 km².

Maltignano giáp các đô thị: Ascoli Piceno, Folignano, Sant'Egidio alla Vibrata.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ascoli Piceno


title: Lasioglossum fallax

text:
Lasioglossum fallax là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1874


title: Aragaki Yui

text:
là một thần tượng, diễn viên, ca sĩ, người mẫu Nhật Bản.

Với vẻ đẹp của mình, cô là một trong những thần tượng được yêu thích nhất tại Nhật Bản.

Sự nghiệp
Sự nghiệp của Aragaki bắt đầu khi cô trở thành người mẫu cho tạp chí thời trang Nicola. Cô mở rộng sự nghiệp người mẫu của mình khi trở thành một người mẫu áo tắm vào năm 2004.

Năm 2005, cô tham gia diễn xuất lần đầu trong phim Dragon Zakura cùng với Yamashita Tomohisa và Nagasawa Masami.

Năm 2007, cô thủ vai chính Tahara Mika trong bộ phim Koizora, đóng cặp cùng Miura Haruma. Ngày 5 tháng 2, cô cho ra album đầu tay Sora.

Tháng 8, 2008, cô xuất hiện trong phim Code Blue cùng với Yamashita Tomohisa và Toda Erika.

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Danh sách đĩa nhạc

Đĩa đơn

Album

Giải thưởng và đề cử

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official Site - Công ty Giải trí LesPros

Nữ diễn viên truyền hình Nhật Bản
Nữ diễn viên điện ảnh Nhật Bản
Nữ ca sĩ Nhật Bản
Thần tượng Nhật Bản
Nữ người mẫu Nhật Bản
Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ của Warner Music Group
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Audun-le-Tiche

text:
Audun-le-Tiche là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Fontoy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 28' vĩ độ bắc, 05° 57' kinh độ đông. Audun-le-Tiche nằm trên độ cao trung bình là 350 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 294 mét và điểm cao nhất là 452 mét. Xã có diện tích 15,43 km², dân số vào thời điểm 1999 là 5757 người; mật độ dân số là 373 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Crosseola bollonsi

text:
Crosseola bollonsi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Liotiidae.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Crosseola
Động vật chân bụng New Zealand


title: Vestmannaeyjar

text:
Vestmannaeyjar (, đôi khi được gọi bằng tên ) là một thị xã và quần đảo ngoài khơi bờ nam của Iceland.
Đảo lớn nhất Heimaey có dân số 4135 người, các đảo khác không có người ở. Thị xã có diện tích 16,3 km².

Địa lý
Vestmannaeyjar gồm các đảo sau:

 Heimaey (13.4 km²)
 Surtsey (1.4 km²)
 Elliðaey (0.45 km²)
 Bjarnarey (0.32 km²)
 Álsey (0.25 km²)
 Suðurey (0.20 km²)
 Brandur (0.1 km²)
 Hellisey (0.1 km²)
 Súlnasker (0.03 km²)
 Geldungur (0.02 km²)
 Geirfuglasker (0.02 km²)
 Các đảo Hani, Hæna và Hrauney và skerry Grasleysa được gọi là Smáeyjar (các đảo nhỏ).

Tổng diện tích: 16.3 km²

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official website
Info website about Vestmannaeyjar
 Vestmannaeyjar  in the Catalogue of Icelandic Volcanoes
Picture gallery from www.islandsmyndir.is
Heimaey (the volcano)
Travel site for Vestmannaeyjar

Thành phố, thị xã Iceland


title: Loumana

text:
Loumana  là một tổng thuộc tỉnh Léraba ở tây nam Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Loumana. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có tổng dân số 22.680 người.

Các thị xã và làng xã

 Loumana	(2 723 dân) (thủ phủ)
 Baguera	(5 030 dân)
 Bledougou	(424 dân)
 Cissegue	(748 dân)
 Faon	(384 dân)
 Farniagara	(186 dân)
 Kangoura	(2 286 dân)
 Kinkinka	(518 dân)
 Koko	(524 dân)
 Lera	(602 dân)
 Loukouara	(215 dân)
 Negueni	(1 056 dân)
 Niansogoni	(1 219 dân)
 Noussoun	(911 dân)
 Ouahirmabougou	(4 021 dân)
 Outourou	(680 dân)
 Sourani	(218 dân)
 Tamassari	(935 dân)

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Léraba


title: Homoeocera

text:
Homoeocera là một chi bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Các loài tiêu biểu
Homoeocera crassa Felder, 1874
Homoeocera georginas Laguerre, 2010
Homoeocera gigantea Druce, 1884
Homoeocera papalo Laguerre, 2010

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog

Erebidae


title: Manga, Burkina Faso

text:
Manga là một tổng thuộc  Zoundwéogo (tỉnh) ở miền trung Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Manga. Dân số năm 2006 là 32.033 người.

Các thị xã và làng xã
Basgana, Ganwoko, Gastoèga, Kira, Larga, Léongo, Mokin, Nassamba, Pouswoko, Sakuilga, Toula, Zamcé và Zaptenga 1.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Zoundwéogo (tỉnh)


title: Melongena bispinosa

text:
Melongena bispinosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Melongenidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Melongena


title: Ampedus shakotanensis

text:
Ampedus shakotanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Miwa miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Motown

text:
Motown Records, hay được biết với tên Tamla Motown ở bên ngoài Bắc Mỹ, là một hãng thu âm được thành lập vào tháng 12 năm 1959 tại Detroit, Michigan, Hoa Kỳ. Sáng lập bởi Berry Gordy với tên gọi đầu tiên là Tamla Records, hãng đã được thống nhất trở thành Motown Record Corporation vào năm 1960. Cái tên của hãng, được ghép từ hai từ motor và town, cũng là một tên gọi khác của thành phố Detroit.

Motown đóng một vai trò quan trọng vào quá trình bình đẳng chủng tộc trong âm nhạc phổ thông, nó là công ty thu âm đầu tiên do người Mỹ gốc Phi làm chủ và đã giúp đỡ đem lại thành công trên nhiều bảng xếp hạng (crossover) cho những nghệ sĩ người Mỹ gốc Phi. Những năm 1960, Motown đã mở đầu thành công một thứ âm nhạc gọi là ""Âm thanh Motown" (The Motown Sound), một thể loại nhạc soul cùng với âm hưởng pop rất đặc trưng.

Motown đã phát hành và phân phối âm nhạc với hơn 45 chi nhánh ở nhiều thể loại khác nhau, trong đó hãng nổi tiếng với những thể loại như R&B, soul, hip hop và pop. Motown Records rời trụ sở khỏi Detroit tới Los Angeles vào năm 1972, và tiếp tục là công ty độc lập cho đến 28 tháng 6 năm 1988, khi Gordy đã bán công ty cho hãng MCA. Hiện nay, với trung tâm đặt tại thành phố New York, Motown Records đã trở thành một chi nhánh của The Universal Motown/Universal Republic Group, với công ty mẹ là Universal Music Group.

Lịch sử

"Hitsville USA": 1959–1972

Berry Gordy khởi đầu là một nhạc sĩ viết ca khúc tại Detroit cho những nghệ sĩ như Jackie Wilson và The Matadors. Đĩa đơn của Wilson, Lonely Teardrops do Gordy sáng tác, đã giành được thành công lớn, tuy nhiến Gordy không thấy thỏa mãn với số tiền ông nhận được cho ca khúc này và những đĩa đơn khác mà ông đã viết cho Wilson. Gordy nhận ra rằng việc sinh lời hơn cả là sản xuất đĩa hát và tự sở hữu bản quyền.

Năm 1959, Billy Davis và chị gái của Berry, Gwen và Anna Gordy, đã sáng lập ra Anna Records. Davis và Gwen Gordy muốn Berry trở thành chủ tịch công ty, nhưng Berry lại muốn có công ty của riêng mình. Bởi vậy, cũng trong năm đó, Berry sáng lập Tamla Records, với 800$ mượn từ gia đình mình. Đầu tiên Gordy muốn đặt tên hãng là "Tammy" Records, lấy từ tên một ca khúc nổi tiếng của Debbie Reynolds. Tuy nhiên đã có công ty mang tên này, do đó ông quyết định lấy tên Tamla thay thế.

Những nghệ sĩ đầu tiên ký hợp đồng với Gordy là The Matadors, nhóm nhạc trước đó ông đã từng viết và sản xuất ca khúc, sau khi gia nhập đã đổi tên thành The Miracles. Ca sĩ chính của nhóm là Smokey Robinson, trở thành phó chủ tịch công ty (sau này Robinson đã đặt tên con gái là Tamla và con trai là Berry để nhằm tưởng nhớ đến Gordy và hãng đĩa). Nhiều thành viên trong gia đình Gordy, như người cha Berry, Sr., các anh em Robert và George, em gái Esther đều tham gia hoạt động trong công ty. Vào giữa thập niên, Gwen và Anna Gordy đã gia nhập hãng đĩa trong vai trò hành chính.

Cũng trong năm 1959, Gordy đã mua một bất động sản và đã trở thành trụ sở Hitsville USA của Tamla. Phòng nhiếp ảnh ở phía sau căn nhà đã được sửa chữa thành một phòng thu âm nhỏ và gia đình Gordy đã chuyển đến sống ở tầng hai. Trong một vài năm, Motown đã mua một vài căn nhà lân cận để làm trụ sở quản lý, phòng luyện tập, mix và master.

Những nghệ sĩ đến với Tamla sớm nhất còn có Mable John, Barrett Strong và Mary Wells. Đĩa phát hành đầu tiên là Come to Me của Marv Johnson vào năm 1959. Bài hit đầu tiên là Money (That's What I Want) của Barrett Strong (1959), đã giành được vị trí số 2 trong bảng xếp hạng R&B của Billboard; bản R&B giành được quán quân đầu tiên là Shop Around bởi Miracles năm 1960. Nó cũng chiếm số 2 tại Billboard Hot 100, và là bản ghi âm đầu tiên bán được hơn triệu bản của Motown. Năm 1960, Gordy đã sáng lập một hãng chị em của Tamla mang tên Motown Records, được lấy từ biệt danh "thành phố Motor" của Detroit. Một công ty chung quản lý hai công ty con Motown Records và Tamla Records đã được thành lập với tên gọi Motown Record Corporation. Một năm sau đó, The Marvelettes đã đem lại cho Motown bản pop quán quân ở Mỹ đầu tiên, Please Mr. Postman. Khoảng giữa những năm 1960, hãng thu âm với sự giúp đỡ của những nhạc sĩ viết ca khúc và nhà sản xuất như Robinson, William "Mickey" Stevenson, Brian Holland, Lamont
Dozier và Norman Whitfield, đã trở thành một thế lực mạnh trong nền công nghiệp âm nhạc.

Nghệ sĩ da trắng đầu tiên thu âm cho Motown là Valadiers. Năm 1961, bản thu Greetings, This Is Uncle Sam của họ, dù phổ biến ở miền Đông và Trung Tây, thì vẫn không lọt vào bảng xếp hạng quốc gia. Ca khúc cũng đã trở thành bài hit cỡ vừa của The Monitors vào vài năm sau đó.

Từ 1961 tới 1971, Motown đã có 110 bài lọt vào Top 10, và những nghệ sĩ như Stevie Wonder, Marvin Gaye, Diana Ross & The Supremes, The Four Tops, và The Jackson 5, đều đã ký kết với Motown. Công ty còn quản lý một vài hãng thu âm khác bên cạnh Tamla và Motown Records. Ví dụ như hãng thứ ba Gordy Records, đã kết hợp với The Temptations và Martha and the Vandellas, V.I.P., hãng thứ tư, đã ghi âm những đĩa của The Velvelettes và The Spinners, hãng thứ năm Soul, với nhóm Jr. Walker & the All Stars và Gladys Knight & the Pips (đây là nhóm đầu tiên đã thành công trước khi đến với Motown, trước đó được biết với tên "The Pips" tại Vee-Jay Records). Những hãng Motown sở hữu đã phát hành những bản thu ở nhiều thể loại khác nhau, bao gồm cả Workshop Jazz (jazz), Mel-o-dy (country), và Rare Earth (rock). Với khẩu hiệu "The Sound of Young America" (Âm thanh của nước Mỹ trẻ), những nghệ sĩ của Motown đã được công chúng kể cả da trắng và da đen yêu thích rộng rãi.

Ở Anh, đĩa hát của Motown đã được phát hành với nhiều hãng khác nhau, đầu tiên là London Records, sau đó đến các hãng Fontana, Oriole American, Stateside Records và cuối cùng Tamla-Motown của EMI.

"Âm thanh Motown"

Quá trình sản xuất
Âm nhạc của Motown được sản xuất với cùng một phong cách hướng tới thị hiếu số đông. Nó đặc trưng bởi một thứ nhạc soul được gọi với thương hiệu "Âm thanh Motown" (The Motown Sound). Âm thanh Motown có một số đặc điểm tiêu biểu như: sử dụng trống tambourine để tạo phách sau, những tiếng guitar bass điện tử du dương và nổi bật, cấu trúc hợp âm và giai điệu đặc trưng cùng với một phong cách hát "gọi và đáp" (call and response) mà bắt nguồn từ nhạc Phúc âm. Thêm vào đó, những kĩ thuật của pop như việc sử dụng hệ thống dàn nhạc dây và nhạc cụ hơi, với dàn hát đệm được phối một cách cẩn thận cũng được sử dụng. Những bản phối phức tạp và những câu nhạc ngắn (riff) chau chuốt và chạy nốt liền mạch (melisma) đều từ bỏ , và tất cả các nhà sản xuất của Motown trước sau đều tuân theo "nguyên tắc KISS" ("keep it simple, stupid")
.

Berry Gordy thường tổ chức một cuộc họp định kỳ vào thứ Sáu hàng tuần, và thường dùng quyền lực phủ quyết để bảo đảm phong cách và chất liệu duy nhất mà công ty theo đuổi cho những sản phẩm sắp phát hành. Yêu cầu đặt ra là mọi bản phát hành mới phải đều lọt vào top 5 đĩa đơn pop bán chạy nhất trong tuần. Tuy nhiên, kết quả là một số bài hát mà Gordy ban đầu loại bỏ sau đó lại giành được thành công về cả phê bình lẫn thương mại, tiêu biểu nhất là hai bài hát của Marvin Gaye, I Heard It Through the Grapevine and What's Going On. Trong vài trường hợp khác, những nhà sản xuất thường làm đi làm lại các bản thu với hy vọng chúng được chấp nhận vào buổi họp thứ Sáu, giống như Norman Whitfield đã làm với I Heard It Through the Grapevine và Ain't Too Proud to Beg của The Temptations.

Nhiều ca khúc nổi tiếng của Motown, như những hit ban đầu của The Supremes, được viết bởi bộ ba Holland-Dozier-Holland (anh em Brian & Eddie Holland cùng cộng sự Lamont Dozier). Những nhà sản xuất và nhạc sĩ quan trọng khác của Motown bao gồm Norman Whitfield & Barrett Strong, Nickolas Ashford & Valerie Simpson, Frank Wilson, Smokey Robinson, Marvin Gaye, Stevie Wonder, và cả Gordy.

Một lượng lớn những ca khúc hit đã được sản xuất từ Motown, và quá trình sản xuất được miêu tả giống như một nhà máy. Những phòng thu Hitsville thường hoạt động 22 tiếng một ngày, và những nghệ sĩ thường đi lưu diễn cả tuần, sau đó quay trở về Detroit để thu âm nhiều nhất có thể, rồi ngay lập tức lại quay trở lại lưu diễn.

Phong cách âm nhạc được sáng tạo bởi các nhạc sĩ Motown đã có ảnh hưởng lớn đến một số nghệ sĩ ngoài hãng khác trong thập niên 1960, như Dusty Springfield và The Foundations. Tại Anh, âm thanh Motown đã trở thành cơ sở cho bước phát triển của Northern soul (thể loại soul phổ biến ở Bắc Anh trong thập niên 1960). Smokey Robinson:

<blockquote>
Mọi người lắng nghe nó, và họ sẽ nói "À ha, họ sử dụng nhiều tiếng bass hơn. Hoặc họ sử dụng nhiều trống hơn" chứ chả có cái gì khác. Khi chúng tôi lần đầu thành công với nó, người ta đổ tới từ Đức, Pháp, Ý, Mobile, Alabama. Từ New York, Chicago, California. Từ tất cả mọi nơi. Chỉ để thu âm ở Detroit. They figured it was in the air, that if they came to Detroit and thu âm on the freeway, they'd get the Motown sound. Nghe này, âm thanh Motown đối với tôi không phải là một thứ âm thanh có thể nghe thấy. Nó là linh hồn, và nó đến từ những con người làm ra nó. Người khác không nhận ra rằng chúng ta chỉ có một phòng thu ở đây. nhưng chúng tôi đã thu âm ở Chicago, Nashville, New York, L.A.- hầu hết các thành phố lớn. And we still got the sound.
</blockquote>

 The Funk Brothers

Bên cạnh kỹ năng sản xuất ca khúc của những tác giả và nhà sản xuất, một trong những nhân tố chính cho sự phổ biến rộng rãi của âm nhạc Motown là việc Gordy sử dụng một nhóm nhạc công phòng thu làm việc chặt chẽ và có tính chọn lọc cao, được biết với tên "The Funk Brothers", có vai trò thu âm phần phối khí cho những bài hát. Một số thành viên của nhóm bao gồm người chơi keyboard Earl Van Dyke, Johnny Griffith, và Joe Hunter; nghệ sĩ guitar Joe Messina, Robert White và Eddie Willis; chơi nhạc cụ gõ Eddie "Bongo" Brown và Jack Ashford; chơi trống Benny Benjamin, Uriel Jones, và Richard "Pistol" Allen; chơi bass James Jamerson và Bob Babbitt. Sự nghiệp của The Funk Brothers đã được khắc họa trong bộ phim tài liệu năm 2002 Standing in the Shadows of Motown.

Nhiều phần trong số âm thanh Motown có hệ thống dàn nhạc overdub và nhân lên gấp đôi. Những ca khúc thường kết hợp hai người chơi trống thay cho một (kể cả khi overdub lẫn cả trong unison), cũng như thường có đến ba hoặc bốn cây guitar. Nghệ sĩ guitar bass James Jamerson thường chơi cây đàn của mình với chỉ một ngón tay trỏ, và đã sáng tạo ra rất nhiều đoạn bassline trong các ca khúc của Motown, tiêu biểu như You Can't Hurry Love của nhóm nhạc nữ The Supremes.

 Phát triển nghệ sĩ
Công việc phát triển nghệ sĩ là một bộ phận chính trong hoạt động của Motown. Những nghệ sĩ của Motown luôn được chuẩn bị kỹ lưỡng, về cả trang phục lẫn vũ đạo trong các buổi biểu diễn trực tiếp. Những nghệ sĩ đó được bảo rằng việc tấn công vào thị trường âm nhạc da trắng sẽ giúp họ trở thành các đại sứ của những nghệ sĩ người Mỹ gốc Phi đang tìm kiếm sự chấp thuận rộng mở hơn trên thị trường, và họ nên nghĩ rằng, việc diễn, đi lại và nói chuyện đều phải hết sức long trọng, để có thể thay đổi quan niệm ít tôn trọng thường thấy ở những người Mỹ da trắng vào lãnh vực của những nhạc sĩ da đen. Không chỉ giúp đỡ những nghệ sĩ trẻ tài năng nhưng lớn lên ở những khu nhà dành cho người thu nhập thấp và thiếu kỹ năng thời trang lẫn xã hội, văn phòng phát triển nghệ sĩ của Motown còn thiết lập một phong cách biểu diễn lịch lãm sang trọng gắn liền với thương hiệu của hãng. Những lớp phát triển nghệ sĩ thế này thường chỉ dành cho những nghệ sĩ trẻ và thiếu kinh nghiệm, do đó sẽ không dành cho nghệ sĩ có thâm niên như Jr. Walker và Marvin Gaye.

Nhiều nghệ sĩ trẻ của Motown đã tham dự một loạt chuyến lưu diễn thường niên mang tên "Motortown Revue", khởi đầu là từ "chitlin' circuit" (dành để chỉ địa điểm biểu diễn của những nghệ sĩ da đen tại vùng Bắc và Đông Hoa Kỳ) và sau đó là vòng quanh thế giới. Những chuyến lưu diễn đã đem tới cho những nghệ sĩ trẻ cơ hội rèn giữa kĩ năng biểu diễn và xã hội đồng thời có thể học hỏi từ những nghệ sĩ đàn anh.

 "Hitsville West" 1972–1998
Sau khi Holland-Dozier-Holland rời khỏi công ty vào năm 1967 vì mâu thuẫn về trẻ tiền tác quyền, chất lượng sản xuất của Motown bắt đầu đi xuống, đi kèm theo tần số của những bài hit quán quân. Norman Whitfield trở thành nhà sản xuất đứng đầu của công ty, và đã dành những bài hit cho The Temptations, Marvin Gaye và Gladys Knight & the Pips. Trong thời gian đó, Berry Gordy đã thành lập Motown Productions, một chi nhánh chuyên sản xuất những chương trình truyền hình đặc biệt cho các nghệ sĩ Motown, bao gồm TCB với Diana Ross & the Supremes cùng The Temptations, Diana! với Diana Ross, và Goin' Back to Indiana với The Jackson 5.

Motown cũng thành lập văn phòng chi nhánh ở thành phố New York và Los Angeles vào giữa thập niên 1960, và từ 1969 đã dần dần chuyển toàn bộ cơ sở của hãng tới Los Angeles. Sau năm 1972, công việc di chuyển đã hoàn thành, ruy nhiên một số nghệ sĩ như Martha Reeves, The Four Tops, Gladys Knight & the Pips và ban nhạc Funk Brothers đã ở lại Detroit hoặc rời bỏ công ty vì những lý do khác nhau. Mục tiêu chính của cơ sở mới lúc này là đi vào ngành công nghiệp điện ảnh và Motown Productions đã khởi đầu bằng hai bộ phim nổi tiếng dành cho Diana Ross: bộ phim tiểu sử của Billie Holliday mang tên Lady Sings the Blues (1972) và phim Mahogany (1975). Những bộ phim khác của Motown là Thank God It's Friday (1978), The Wiz (1978) và Berry Gordy's The Last Dragon (1985).

Norman Whitfield rời khỏi Motown năm 1973. Dù mất Holland-Dozier-Holland, Norman Whitfield, cùng với một số lượng các nhà sản xuất và nhạc sĩ trong năm 1975, Motown vẫn có được những nghệ sĩ thành công vào cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980, như Lionel Richie và The Commodores, Rick James, Teena Marie và DeBarge. Giữa những năm 1980, Motown bị thua lỗ, và Berry Gordy đã bán cổ phần của mình cho Music Corporation of America (MCA) và Boston Ventures vào tháng 6 năm 1988 lấy 61 triệu đô la. Năm 1989, Gordy tiếp tục bán Motown Productions cho Suzanne de Passe, và sau đó de Passe đã đổi tên công ty thành de Passe Entertainment và tiếp tục hoạt động cho đến ngày nay.

Trong những năm 1990, Motown cũng thành công với Boyz II Men và Johnny Gill, dù công ty vẫn tiếp tục hoạt động trong tình trạng lộn xộn. Những thành viên khác trong ban quản trị của Motown đã được MCA bổ nhiệm để điều hành công ty, khởi đầu từ Jheryl Busby trong vai trò người kế nhiệm Gordy. Tuy vậy, Busby đã tranh cãi với MCA, và tuyên bố rằng công ty này sẽ không mang lại cho những sản phẩm của Motown sự chú trọng hay đẩy mạnh thỏa đáng nào. Năm 1991, Motown kiện MCA để đòi chấm dứt hợp đồng phân phối với công ty này, và bắt đầu phân phối sản phẩm thông qua PolyGram. Polygram mua lại Motown từ Boston Ventures ba năm sau đó. Năm 1994, Busby bị thay thế bởi Andre Harrell, người chủ của Uptown Records trước đó. Harrell làm giám đốc điều hành của Motown trong vòng hai năm, sau đó phải rời khỏi công ty vì bị cho là thiếu năng lực. Danny Goldberg, người từng điều hành hãng Mercury Records của Polygram, đã đảm đương công việc điều hành Motown, cùng với George Jackson trong vai trò chủ tịch.

 Universal Motown: 1999–nay
Năm 1998, Motown có thêm những ngôi sao như 702, Brian McKnight và Erykah Badu. Tháng 12 năm đó, PolyGram đã được mua lại bởi Seagram, và Motown đã được sáp nhập vào Universal Music Group. Universal trong thời gian ngắn đã tính toán đến chuyện đóng của hãng thu âm, nhưng thay vì thế đã quyết định tái cơ cấu nó. Kedar Massenburg, nhà sản xuất cho Erykah Badu, đã trở thành người đứng đầu công ty, và đã thành công với những bản thu của Badu, McKnight, Michael McDonald và nghệ sĩ mới India.Arie.

Năm 2005, Massenburg bị thay thế bởi Sylvia Rhone, cựu giám đốc điều hành hãng Elektra Records. Motown đã được sáp nhập với Universal Records để trở thành Universal Motown Records Group, một chi nhánh của Universal, quản lý việc phát hành của các hãng Motown, Universal, Blackground, Republic, Cash Money, Casablanca và nhiều hãng ghi âm khác. Những nghệ sĩ hiện tại của Motown bao gồm ca sĩ R&B India.Arie, Erykah Badu, Mýa, Kem và Yummy Bingham, ca sĩ Lindsay Lohan (ký với Motown năm 2008, ca sĩ reggae Damian và Stephen Marley cùng rapper Trick Trick và Nick Cannon.

Diana Ross, Smokey Robinson, Stevie Wonder và The Temptations đã vẫn giữ cộng tác với Motown như khi từ lúc ban đầu, dù rằng cả Diana và Temptations đều đã sang thu ở hãng khác trong một vài năm. Ross rời Motown từ 1981 đến 1988, sau đó trở lại với Motown từ 1989 đến 2002, Robinson rời khỏi hãng trong thời gian ngắn năm 1999, và Temptations rời năm 2004. Chỉ có Stevie Wonder là nghệ sĩ duy nhất gắn bó với Motown kể từ thời kỳ "cổ điển" của hãng cho đến ngày nay. Các sản phẩm do Motown phát hành hiện nay đều mang logo mới, "M", được cách điệu hóa từ tên hãng, trong đó những đĩa tái bản của Motown cổ điển lại sử dụng logo "M" theo phong cách mod ra mắt kể từ năm 1965.

 Hãng chi nhánh của Motown
 Chi nhánh chính
 Motown Records: thành lập năm 1960, đã và đang vẫn là hãng chính của cho dòng nhạc chủ đạo R&B/soul (và ngày nay thêm cả hip hop). Hệ thống đánh số củat hãng được sáp nhập với Tamla và Gordy vào năm 1982, sau đó hãng đã được mua lại bởi MCA in 1988. Những nghệ sĩ danh tiếng từng thuộc Motown Records bao gồm Mary Wells, Diana Ross & The Supremes, The Four Tops, The Jackson 5, Boyz II Men, The Commodores, và Erykah Badu.
 Tamla Records: thành lập năm 1959; Tamla đã là chi nhánh quan trọng cho dòng nhạc chủ đạo R&B/soul. Tamla thực tế là hãng thu âm đầu tiên và Gordy đã từng thành lập Tamla vài tháng trước khi thành lập công ty mẹ Motown Record Corporation. Hệ thống đánh số của hãng được sáp nhập với Motown và Gordy Records năm 1982, và hãng đã nhập lại với Motown năm 1988. Những nghệ sĩ nổi tiếng với Tamla từng bao gồm Smokey Robinson & The Miracles, Marvin Gaye, Stevie Wonder, và The Marvelettes.
 Gordy Records: thành lập năm 1961, Gordy cũng là một trong những chi nhánh của dòng nhạc chủ đạo R&B/soul. Lúc đầu thành lập với tên Miracle Records (khẩu hiệu: "If It's a Hit, It's a Miracle"), sau đó đổi lại năm 1962 để không lẫn lộn với nhóm hát Miracles. Hệ thống đánh số của hãng được sáp nhập với Motown và Tamla năm 1982, và hãng cũng nhập lại với Motown năm 1988. Những nghệ sĩ nổi tiếng từng cộng tác với Gordy Records gồm The Temptations, Martha Reeves & the Vandellas, The Contours, Rick James và DeBarge. Slogan của Gordy Records: "It's What's in the Grooves that Counts" Chi nhánh R&B/soul phụ
 Check-Mate Records: tồn tại thời gian ngắn (1961–1962), là chi nhánh R&B/soul phụ, mua lại từ Chess Records. Những nghệ sĩ nổi tiếng có David Ruffin and The Del-Phis (về sau là Martha & the Vandellas).
 Miracle Records: tồn tại thời gian ngắn (1961), đóng cửa và tái tổ chức lại với tên Gordy Records năm 1962. Những nghệ sĩ nổi tiếng co Jimmy Ruffin và The Temptations (thời gian đầu).
 Soul Records: thành lập năm 1964, là chi nhánh phụ cho dòng R&B/soul, thường phát hành những bản thu với ít chất pop và/hoặc đậm chất soul/blues truyền thống hơn. Những nghệ sĩ nổi tiếng có Jr. Walker & the All-Stars, Gladys Knight & the Pips và Jimmy Ruffin. Hãng tan rã năm 1978.
 V.I.P. Records: thành lập năm 1964, là chi nhánh phụ cho dòng R&B/soul. Nghệ sĩ nổi tiếng gồm có Shorty Long, The Velvelettes, The Spinners, The Elgins và Chris Clark. Giải tán năm 1974.
 Mo-West Records: tồn tại thời gian ngắn (1971–1973), đóng cửa khi văn phòng Motown chuyển tới Los Angeles. Những nghệ sĩ nổi tiếng là G.C. Cameron, Syreeta Wright và DJ Tom Clay.
 Motown Yesteryear: thành lập cuối thập niên 1970 và tồn tại suốt những năm 1980, có vai trò tái bản những đĩa đơn 7 inch ở tất cả các lĩnh vực trong lịch sử công ty, sau khi việc in ở hãng trước đó bị chấm dứt. Một đĩa đơn Motown Yesteryear lại tái xuất hiện trên Billboard Top 40 - ca khúc Do You Love Me của The Contours', vào năm 1988 khi được sử dụng trong nhạc phim Dirty Dancing, và đã làm hồi sinh sự quan tâm của ca khúc này.

 Hãng thu âm thể loại khác
 Divinity Records: tồn tại thời gian ngắn (1961–1963), chi nhánh nhạc gospel.
 Mel-o-dy Records: thành lập năm 1962 với vai trò là chi nhánh R&B phụ, sau đó lại quy tụ các nghệ sĩ nhạc đồng quê da trắng. Nghệ sĩ nổi tiếng có Dorsey Burnette. Hãng giải thể năm 1965.
 Workshop Jazz Records: chi nhánh jazz, hoạt động từ 1962 đến 1964. Những nghệ sĩ nổi tiếng có George Bohannon Trio và Four Tops (những bản thu âm của hãng này đã không được đưa ra cho đến gần 30 năm).
 Rare Earth Records: thành lập năm 1969 sau khi ký hợp đồng với ban nhạc Rare Earth và mang tên của ban này., Rare Earth Records là chi nhánh quy tụ các nghệ sĩ da trắng chơi rock. Những nghệ sĩ nổi tiếng có Rare Earth, R. Dean Taylor, The Pretty Things, Stoney & Meatloaf và Shaun Murphy. Hãng cũng là chi nhánh đã chứa ban nhạc da trắng đầu tiên ký hợp đồng với Motown, The Rustix. Hãng giải tán năm 1976, và các nghệ sĩ sau đó đã chuyển đến chi nhánh Prodigal.
 Weed Records: tồn tại trong thời gian rất ngắn và chỉ có duy nhất một album CC Rides Again của Chris Clark năm 1969, được phát hành. Album này có tagline châm biếm là "Your Favorite Artists Are On Weed." Cái tên "Weed Records" hiện nay được đặt cho một hãng đĩa có cơ sở tại Tokyo-New York.
 Black Forum Records: chi nhánh chuyên phát hành album nói mà bao gồm những bài thơ, bài phát biểu mang tính chất chính trị cấp tiến và ủng hộ quyền công dân. Black Forum đã phát hành những bài phát biểu của Martin Luther King, Jr., Stokely Carmichael, Elaine Brown và những người khác từ 1970 đến 1973.
 Natural Resources Records: hoạt động trong năm 1972-1973 và năm 1976 trở thành chi nhánh nhỏ cho các nghệ sĩ và ban nhạc da trắng. Từ 1978-1979, trở thành hãng tái bản các album của Motown, Tamla và Gordy cùng các album tuyển tập Motown.
 Prodigal Records: mua lại bởi Motown năm 1974, và trở thành chi nhánh rock thứ hai song song với Rare Earth Records. Về sau ban nhạc Rare Earth cũng chuyển về hãng này. Prodigal đóng cửa năm 1978.
 Hitsville Records: lúc đầu mang tên Melodyland Records năm 1974, đổi thành Hitsville năm 1976. Giống như Mel-o-dy, Hitsville tập trung vào nhạc đồng quê. Nghệ sĩ nổi tiếng có Pat Boone và T.G. Sheppard. Hãng đóng cửa năm 1977.
 Morocco Records: Morocco có nghĩa là "Motown Rock Company", và đúng như tên gọi, là một chi nhánh nhạc rock. Hoạt động thời gian ngắn từ 1983 đến 1984, với mục đích tái phát hành album của Rare Earth Records. Hãng chỉ phát hành 7 album. Đã mang lại hai ban nhạc triển vọng: Duke Jupiter và bộ ba new wave Tiggi Clay (qua ca sĩ chính của ban, Fizzy Qwick), sau này hai nhóm này đã chuyển lên công ty mẹ.
 Onedirection Records: sở hữu bởi Stevie Wonder, và chỉ phát hành duy nhất một bản dance 12-inch, ca khúc rap 15 phút "The Crown" bởi Gary Byrd và G.B. Experience.
 Motown Latino Records: tồn tại thời gian ngắn (1982), chi nhánh của hãng tiếng Tây Ban Nha Latin American music.
 Mo Jazz Records: chi nhánh jazz lập những năm 1990. Những nghệ sĩ nổi tiếng có Norman Brown, Foley và J. Spencer.
 Mad Sounds Recordings: chi nhánh hip hop/rap tồn tại thời gian ngắn, đã phát hành 5 album vào giữa thập niên 1990s.

 Hãng độc lập phân phối bởi Motown
 Chisa Records: hãng đĩa sở hữu bởi Hugh Masekela, được Motown phân phối từ 1969 đến 1972 (trước đó phân phối bởi Vault Records).
 Ecology Records : một hãng tồn tại rất ngắn sở hữu bởi Sammy Davis, Jr., được phân phối bởi Motown. Chỉ phát hành duy nhất đĩa đơn In My Own Lifetime/I'll Begin Again, bởi Davis năm 1971.
 CTI Records: hãng jazz của Creed Taylor, được Motown phân phối từ 1974 đến 1975. Những chi nhánh của CTI được phân phối bởi Motown gồm có Kudu Records, Three Brothers Records và Salvation Records.
 Gull Records: hãng đĩa hiện nay vẫn còn hoạt động đặt tại Anh. Motown phát hành hộ Gull tại Mỹ năm 1975. LP của ban nhạc Judas Priest, Sad Wings of Destiny, dự định phát hành bởi Motown tại Mỹ, tuy nhiên thỏa thuận của Motown và Gull đã thất bại.
 Biv 10 Records: hãng hip-hop/R&B đuowcj thành lập bởi Michael Bivins. Hãng hoạt động trong hầu hết thập niên 1990. Những nghệ sĩ nổi tiếng bao gồm Another Bad Creation, Boyz II Men và 702.

 Xem thêm
 Berry Gordy
 Funk Brothers
 Hitsville U.S.A.
 de Passe Entertainment
 Danh sách đĩa đơn quán quân của Motown tại Mỹ
 Danh sách các nghệ sĩ của Motown Records
 Motown 1's
 Âm nhạc Detroit, Michigan

 Chú thích

 Tham khảo chính
 Edwards, David and Callahan, Mike. (15 tháng 3 năm 1998) "The Motown Story & Album Discography". Both Sides Now Publications.''

Liên kết ngoài
 Official Motown Records website
 Official Classic Motown website
 Motown Historical Museum - Open to the public, located in the former "Hitsville USA" building in Detroit
 Complete discography of pre-1986 Motown singles
 Complete discography of pre-1986 Motown albums

Hãng ghi âm Mỹ
Chi nhánh của Universal Motown
Hãng ghi âm nhạc soul
Hãng ghi âm Rhythm and blues

Lịch sử người Mỹ gốc Phi
Hãng thu âm phân phối bởi Universal Music Group
Hãng ghi âm nhạc hip hop
Công ty đặt tại Detroit, Michigan
Hãng đĩa thu âm nhạc Pop
Văn hóa Mỹ-Phi
Công ty có trụ sở tại thành phố New York
Nghệ sĩ của Motown Records


title: Enyo bathus

text:
Enyo bathus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Peru và Bolivia.

Nó tương tự như Enyo gorgon và Enyo taedium taedium, nhưng không có khoang trên bụng. Có lẽ có hai hoặc 3 thế hệ mỗi năm.

Phụ loài
Enyo bathus bathus (Peru)
Enyo bathus otiosus Kernbach, 1957 (Bolivia)

Chú thích

Tham khảo

Enyo
B


title: Pergine Valdarno

text:
Pergine Valdarno là một đô thị ở tỉnh Arezzo trong vùng Toscana, tọa lạc khoảng 50 km về phía đông nam của Florence và khoảng 15 km về phía tây của Arezzo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.157 người và diện tích là 46,6 km².

Đô thị Pergine Valdarno có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Montalto, Ponticino, Poggio Bagnoli, và Pieve a Presciano.

Pergine Valdarno giáp các đô thị sau: Bucine, Civitella in Val di Chiana, Laterina, Montevarchi, Terranuova Bracciolini.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Arezzo


title: Franci

text:
Franci, trước đây còn gọi là eka-caesi hay actini K, là một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn có ký hiệu Fr và số hiệu nguyên tử bằng 87. Nó có độ âm điện thấp nhất trong số các nguyên tố đã biết và là nguyên tố có độ phổ biến trong tự nhiên thấp thứ hai, chỉ sau astatin. Là kim loại kiềm có tính phóng xạ cao, franci phân rã thành astatin, radi và radon, và có một điện tử hóa trị.

Nghiên cứu một khối lượng lớn franci chưa bao giờ được thực hiện. Do sự xuất hiện những thuộc tính tương tự các nguyên tố khác cùng nhóm trong bảng tuần hoàn, franci được cho là một kim loại có tính phản chiếu cao, nếu thu thập được một lượng đủ nhiều có thể xác định được nguyên tố tồn tại dạng chất rắn hay chất lỏng. Nhưng để làm được điều đó là không thể, vì nhiệt lượng cực lớn tỏa ra từ phân rã (chu kỳ bán rã của đồng vị tồn tại lâu nhất của franci chỉ là 22 phút) ngay lập tức sẽ làm bay hơi bất kỳ khối lượng đủ lớn nào của nguyên tố này.

Marguerite Perey phát hiện ra franci năm 1939. Nó là nguyên tố cuối cùng được phát hiện trong tự nhiên chứ không phải bằng phương pháp tổng hợp. Ngoài phạm vi phòng thí nghiệm, franci là cực hiếm, với khối lượng được tìm thấy ở dạng dấu vết trong quặng urani và thori, trong đó đồng vị Fr223 liên tục được tạo ra và liên tục bị phân rã. Người ta ước tính có khoảng 1 ounce (28,35 g) đồng vị này của franci tồn tại ở bất kỳ thời điểm nào trong lớp vỏ Trái Đất; các đồng vị còn lại (trừ franci-221) hoàn toàn được tạo ra bằng tổng hợp. Một lượng lớn nhất franci được tạo ra trong phòng thí nghiệm là hơn 300.000 nguyên tử. Tên Franci của nguyên tố này bắt nguồn từ tên gọi nước Pháp (Fr).

Đặc trưng
Franci là nguyên tố ít ổn định nhất trong số các nguyên tố nhẹ hơn nobeli (nguyên tố số 102), đồng vị ổn định nhất của nó, Fr223, có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 22 phút. Ngược lại, astatin, nguyên tố ít ổn định kế tiếp, có chu kỳ bán rã tối đa là 8,5 giờ. Mọi đồng vị của franci phân rã thành một trong các nguyên tố như astatin, radi hay radon. Franci cũng kém ổn định hơn so với tất cả các nguyên tố có số khối đến 105.

Franci có các tính chất hóa học tương tự như của caesi. Là nguyên tố nặng với chỉ một điện tử hóa trị, nó có trọng lượng tương đương cao nhất trong số các nguyên tố. Tương tự, franci có độ âm điện thấp nhất trong số các nguyên tố đã biết, bằng 0,7 trong thang Pauling, caesi đứng thứ hai với giá trị 0,79. Franci lỏng, nếu như trạng thái này có thể được tạo ra, sẽ có giá trị của ứng suất bề mặt bằng 0,05092 J/m² ở điểm nóng chảy của nó. Điểm nóng chảy của Franci theo tính toán khoảng 27 °C (80 °F, 300 K). Điểm nóng chảy này không chắc chắn do nguyên tố này cực kỳ hiếm gặp và có tính phóng xạ. Do đó, điểm sôi ước tính ở khoảng 677 °C (1250 °F, 950 K) cũng không chắc chắn.

Linus Pauling ước tính độ âm điện của franci khoảng 0,7 theo thang Pauling, giống với caesi; là 0,79, nhưng không có dữ liệu thực nghiệm về giá trị này của franci. Franci có năng lương ion hóa hơi cao hơn so với caesi, 392,811(4) kJ/mol trong khi nặng lượng ion hóa của caesi là 375,7041(2) kJ/mol. Điều này phù hợp với hiệu ứng tương đối, và cho thấy rằng caesi có độ âm điện thấp hơn. Franci có ái lực electron cao hơn so với caesi và ion Fr− có khả năng phân cực cao hơn ion Cs−. Phân tử CsFr được dự đoán rằng đầu franci là âm, không giống như các phân tử kim loại kiềm heterodiatomic. Franci superoxide (FrO2) dự kiến mang tính đặc điểm liên kết cộng hóa trị hơn so với nhóm cùng loại nhẹ hơn nó; điều này là do các electron trong obitan 6p của franci được tham gia nhiều hơn trong các liên kết franci - oxy.

Franci cùng kết tủa với một vài muối của caesi, chẳng hạn như caesi perchlorat CsClO4, tạo ra một lượng nhỏ perchlorat franci FrClO4. Quá trình đồng kết tủa này có thể được sử dụng để cô lập franci, bằng cách phỏng theo phương pháp đồng kết tủa caesi phóng xạ của Glendenin và Nelson. Nó cũng sẽ đồng kết tủa với nhiều muối khác của caesi, như iodat, picrat, tartrat (với cả tartrat rubidi), chloroplatinat Cs2PtCl6, silicotungstat. Nó cũng đồng kết tủa với acid silicotungstic, Acid perchloric, mà không cần các kim loại kiềm khác làm chất mang, điều này tạo ra một phương pháp cô lập franci khác. Gần như tất cả các muối của franci là hòa tan trong nước.

Đồng vị

Hiện nay người ta biết 34 đồng vị của franci, với nguyên tử lượng từ 199 tới 232. Franci có 7 đồng phân hạt nhân siêu ổn định. Franci-223 và franci-221 là các đồng vị duy nhất có trong tự nhiên, trong đó đồng vị đầu tiên là phổ biến hơn.

Franci-223 là đồng vị ổn định nhất với chu kỳ bán rã là 21,8 phút và khả năng rất cao là sẽ không có đồng vị nào khác của franci sẽ được phát hiện hay tổng hợp với chu kỳ bán rã lâu hơn. Franci-223 là sản phẩm thứ năm trong chuỗi phân rã của actini, từ đồng vị actini-227. Franci-223 sau đó phân rã thành radi-223 bằng phân rã beta (1.149 keV năng lượng phân rã), với rất ít (0,006%) phân rã alpha thành astatin-219 (5,4 MeV năng lượng phân rã).

Franci-221 có chu kỳ bán rã 4,8 phút. Nó là sản phẩm thứ chín của chuỗi phân rã của neptuni, từ đồng vị actini-225 Franci-221 sau đó phân rã thành astatin-217 theo phân rã alpha (6.457 MeV năng lượng phân rã).

Đồng vị trạng thái tĩnh ít ổn định nhất là franci-215, với chu kỳ bán rã 0,12 μs. (9,54 MeV phân rã alpha thành astatin-211). Đồng phân siêu ổn định của nó là franci-215m, vẫn kém ổn định hơn, với chu kỳ bán rã chỉ có 3,5 ns.

Ứng dụng
Hiện tại không có ứng dụng thương mại nào của franci do tính không ổn định và độ khan hiếm của nó, vì thế chỉ có ứng dụng trong các nghiên cứu, trong cả các lĩnh vực của sinh học lẫn cấu trúc nguyên tử. Franci đã từng được coi là phương tiện trợ giúp trong chẩn đoán các bệnh ung thư, nhưng ứng dụng này dường như là không khả thi trong thực tế.

Khả năng của franci trong việc được tổng hợp, bắt giữ và làm mát, cùng với cấu trúc nguyên tử tương đối đơn giản của nó đã làm cho nó trở thành đối tượng của các thực nghiệm quang phổ học chuyên biệt. Các thực nghiệm này cung cấp các thông tin cụ thể hơn liên quan tới các mức năng lượng và các hằng số bắt cặp giữa các hạt hạ nguyên tử. Các nghiên cứu trên ánh sáng bức xạ bởi các ion franci-210 bị bắt giữ bằng laser đã cung cấp các dữ liệu chính xác về các trạng thái chuyển tiếp giữa các mức năng lượng nguyên tử. Các kết quả thực nghiệm này là khá giống như các dự đoán của cơ học lượng tử.

Lịch sử
Vào khoảng thập niên 1870, một số nhà hóa học đã nghĩ rằng phải có một kim loại kiềm sau caesi, với số nguyên tử bằng 87. Sau đó nó được nhắc tới bằng tên gọi tạm thời là eka caesi

i. Các nhóm nghiên cứu đã cố gắng định vị và cô lập nguyên tố còn thiếu này, và ít nhất có 4 tuyên bố nhầm rằng nguyên tố này đã được phát hiện ra trước khi phát hiện thực sự được tiến hành.

Các phát hiện sai sót hay không hoàn chỉnh
Nhà hóa học người Nga là D. K. Dobroserdov là người đầu tiên tuyên bố đã tìm ra "eka-caesi". Năm 1925, ông quan sát phân rã phóng xạ yếu trong một mẫu kali, một kim loại kiềm khác, và kết luận rằng eka-caesi đã lây nhiễm vào mẫu. Sau đó ông cho công bố một luận đề với các dự đoán của ông về các tính chất của eka-caesi, trong đó ông đặt tên cho nguyên tố là russium theo tên tổ quốc ông. Ngay sau đó, Dobroserdov đã tập trung vào công việc giảng dạy của ông tại Đại học Bách khoa Odessa, và ông không đeo đuổi nguyên tố này nữa.

Năm sau, các nhà hóa học người Anh là Gerald J. F. Druce và Frederick H. Loring phân tích các ảnh chụp bằng tia X của sulfat mangan (II). Họ quan sát thấy các vạch quang phổ, được họ coi là của eka-caesi. Họ đã thông báo về phát hiện ra nguyên tố số 87 của mình và đề nghị đặt tên là alkalinium, do nó có lẽ là kim loại kiềm nặng nhất.

Năm 1930, giáo sư Fred Allison tại Đại học Bách khoa Alabama tuyên bố đã phát hiện ra nguyên tố số 87 khi phân tích pollucit và lepidolit bằng cách sử dụng cỗ máy từ -quang của mình. Allison đề nghị đặt tên cho nó là virginium theo tên bang quê hương ông là Virginia, cùng với các ký hiệu Vi và Vm. Tuy nhiên, năm 1934, giáo sư MacPherson tại UC Berkeley đã bác bỏ tính hiệu quả của thiết bị do Allison chế tạo ra và giá trị của phát hiện sai lầm này.

Năm 1936, nhà hóa học người România là Horia Hulubei và đồng nghiệp người Pháp của ông là Yvette Cauchois cũng phân tích pollucit, sử dụng thiết bị tia X có độ phân giải cao của họ. Họ đã quan sát thấy vài vạch bức xạ yếu mà họ cho là của nguyên tố số 87. Hulubei và Cauchois đã thông báo phát hiện của mình và đề nghị tên gọi moldavium, với ký hiệu Ml, theo tên gọi của Moldavia, khi đó là một tỉnh của Romania và là nơi họ tiến hành công việc của mình. Năm 1937, nhà vật lý học người Mỹ là F. H. Hirsh Jr. đã phê phán công trình của Hulubei. Ông này không chấp nhận các phương pháp nghiên cứu của Hulubei. Hirsh chắc chắn rằng eka-caesi không thể tìm thấy trong tự nhiên và rằng Hulubei thay vì thế đã quan sát thấy các vạch phát xạ của thủy ngân hay bismuth. Tuy nhiên, Hulubei nhấn mạnh rằng thiết bị tia X của ông và các phương pháp là rất chính xác, không thể tạo ra sai sót như vậy. Do điều này, Jean Baptiste Perrin, người đoạt giải Nobel và đồng thời là cố vấn cho Hulubei, đã xác nhận moldavium chính là eka-caesi thật sự chứ không phải là phát hiện ra franci sau này của Marguerite Perey. Tuy nhiên, Perey vẫn tiếp tục phê phán công trình của Hulubei cho đến khi bà này được coi là người phát hiện duy nhất ra nguyên tố số 87 này.

Phân tích Perey
Eka-caesi thực sự được Marguerite Perey của Viện Curie tại Paris, Pháp phát hiện vào năm 1939 khi bà tinh chế một mẫu actini-227, được thông báo là có năng lượng phân rã bằng 220 keV. Tuy nhiên, Perey nhận ra rằng các hạt phân rã với mức năng lượng dưới 80 keV. Perey nghĩ rằng hoạt động phân rã này có thể bị gây ra bởi một sản phẩm phân rã đã không được nhận dạng trước đó, là sản phẩm đã bị tách ra trong quá trình tinh chế, nhưng lại xuất hiện một lần nữa từ actini-227 tinh khiết. Các thử nghiệm khác nhau đã loại bỏ khả năng về sự có mặt của thori, radi, chì, bismuth hay tali như là nguyên tố chưa rõ đó. Sản phẩm mới thể hiện các tính chất hóa học của một kim loại kiềm (chẳng hạn như đồng kết tủa với các muối của caesi), điều này đã dẫn Perey tới niềm tin rằng nó chính là nguyên tố số 87, được sinh ra từ phân rã alpha của actini-227. Sau đó Perey đã cố gắng xác định tỷ lệ giữa phân rã beta và phân rã alpha trong actini-227. Thử nghiệm đầu tiên của bà đưa ra phân nhánh alpha ở mức 0,6%, mà sau này bà đã sửa lại thành 1%.

Perey đặt tên cho đồng vị mới là actinium-K, mà ngày nay người ta gọi là franci-223 và năm 1946 bà đã đề nghị tên gọi catium cho nguyên tố mới phát hiện này, do bà tin rằng nó là cation có độ dương điện cao nhất trong số các nguyên tố. Irène Joliot-Curie, một trong những người giám sát của Perey, đã chống lại tên gọi này do nghĩa rộng của nó là cattus (con mèo) chứ không phải cation. Perey sau đó đề nghị tên gọi francium để tỏ lòng kính trọng tới đất nước mà tại đó bà đã phát hiện ra nguyên tố. Tên gọi này được Hiệp hội Quốc tế các nhà Hóa học (IUC) chính thức phê chuẩn năm 1949 và gán cho nó ký hiệu Fa; nhưng gần như là ngay sau đó đã sửa lại thành Fr. Franci là nguyên tố có trong tự nhiên cuối cùng đã được phát hiện ra, sau rheni năm 1925. Những nghiên cứu tiếp theo về cấu trúc của franci được Sylvain Lieberman và nhóm của ông tại CERN thực hiện trong thập niên 1970 và 1980.

Phổ biến

Tự nhiên
Franci-223 là kết quả của phân rã alpha của actini-227 và có thể tìm thấy ở dạng dấu vết trong các khoáng vật của urani và thori. Trong mẫu đã cho của urani, người ta ước tính chỉ có 1 nguyên tử franci trong mỗi 1×1018 nguyên tử urani. Những tính toán khác cũng chỉ ra rằng chỉ có tối đa khoảng 30 gam franci trong lớp vỏ Trái Đất vào bất kỳ thời điểm nào. Điều này làm cho nó trở thành nguyên tố hiếm thứ hai trong lớp vỏ Trái Đất sau astatin.

Tổng hợp
Franci có thể được tổng hợp trong phản ứng hạt nhân 197Au + 18O → 210Fr + 5n. Tiến trình này, do khoa lý Stony Brook thực hiện, sinh ra các đồng vị franci với khối lượng 209, 210 và 211, và chúng sau đó bị cô lập bởi bẫy từ-quang (MOT). Tốc độ sản sinh một đồng vị cụ thể phụ thuộc vào năng lượng của chùm tia oxy. Một chùm 18O từ Stony Brook LINAC tạo ra 210Fr khi chiếu vào bảng làm từ vàng theo phản ứng hạt nhân 197Au + 18O → 210Fr + 5n. Sản phẩm cần thời gian để phát triển và hiểu rõ. Điều quan trọng để phương pháp này hiệu quả là mục tiêu vàng phải rất gần với điểm nóng chảy và chắc chắn rằng bề mặt của nó rất sạch. Phản ứng hạt nhân găm các nguyên tử franci vào sâu bên trong vàng, và chúng phải được loại bỏ một cách có hiệu quả. Các nguyên tử khuếch tán nhanh lên bề mặt vàng và được giải phóng ở dạng các ion; điều này không xảy ra mỗi lần. Các ion franci được dẫn đường bằng các kính tĩnh điện cho đến khi chúng đến được bề mặt của ytri nóng và trở nên trung hòa. Franci sau đó được đưa vào một bong bóng thủy tinh. Từ trường và tia laser lạnh và giữ các nguyên tử ở đây. Mặc dù các nguyên tử được giữ trong một bẫy chủ khoảng 20 giây trước khi thoát ra (hay phân rã), các dòng nguyên tử ổn định vẫn tiếp tục sinh ra để bù vào phần bị mất đi nên số nguyên tử trong bẫy vẫn ổn định trong vài phút hoặc lâu hơn. Ban đầu, chỉ có khoảng 1000 nguyên tử franci được bắt giữ trong thí nghiệm. Tuy nhiên các kỹ thuật đã dần được cải thiện đã có thể giúp bắt giữ hơn 300.000 nguyên tử franci trung hòa cùng lúc. Mặc dù đây là các nguyên tử "kim loại" trung hòa ("kim loại franci"), nhưng chúng tồn tại ở trạng thái không kết chặt ở thể khí. Với một lượng đủ franci được bắt giữ, một camera có thể thu được ánh sáng phát ra từ các nguyên tử khi chúng phát huỳnh quang. Các nguyên tử xuất hiện như một quả cầu 1mm phát sáng và đây là lần đầu tiên các người ta có thể nhìn thấy franci. Các nhà nghiên cứu hiện có thể thực hiện các phép đo cực kỳ nhạy cảm với ánh sáng phát ra và được hấp thụ bởi các nguyên tử bị bắt giữ, chứng minh các kết quả thí nghiệm đầu tiên về sự chuyển tiếp khác nhau giữa các mức năng lượng của nguyên tử franci. Công tác đo đạc ban đầu thể hiện sự thống nhất giữa các giá trị trong thí nghiệm và tính toán theo học thuyết lượng tử. Các phương pháp tổng hợp khác bao gồm tấn công radi bằng neutron, tấn công thori bằng proton, deuteron hay các ion heli. Franci vẫn chưa tổng hợp đủ để có thể cân được.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Francium - Khoa Lý trường Đại học Stony Brook
 Francium trên trang PubChem. Đồng vị 223Fr và 223Fr

Franci
Khoa học năm 1939


title: Quận Clarke, Georgia

text:
Quận Clarke là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Athens . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 101.489 người , dân số năm 2007 là 114.063 người. Đây là một quận-thành phố thống nhất. Quận này có diện tích nhỏ nhất trong các quận tại tiểu bang Georgia.
Athens-Quận Clarke là thành phố lớn thứ 5 ở tiểu bang Georgia và là thành phố chính của vùng đô thị Athens – Quận Clarke

Địa lý

Xa lộ chính
  U.S. Route 29
  U.S. Route 78
  U.S. Route 78 Business
  U.S. Route 129
  U.S. Route 441
  State Route 8
  State Route 10
  State Route 10 Loop/State Route 422
  State Route 15
  State Route 15 Alternate
  State Route 72

Quận giáp ranh

 Quận Madison, Georgia - đông bắc
 Quận Oglethorpe, Georgia - đông/đông nam
 Quận Oconee, Georgia - nam/tây nam
 Quận Barrow, Georgia - tây
 Quận Jackson, Georgia - tây bắc

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia

Georgia 1801
Khu dân cư thành lập năm 1801
Vùng đô thị Athens – Quận Clarke


title: La Selle-sur-le-Bied

text:
La Selle-sur-le-Bied là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Loiret

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Loiret


title: Rougnat

text:
Rougnat là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 550 mét trên mực nước biển.

Dân số

Địa điểm nổi bật

 Nhà thờ St.Laurent, từ thế kỷ 12.
 Một Dolmen.
 Dấu tích của một đô thị La Mã cổ đại tại Cujasseix.
 Lâu đài thế kỷ 15.

Liên kết ngoài
Rougnat on the Quid website

Tham khảo

Xã của Creuse


title: Bacolod

text:
Thành phố Bacolod là tỉnh lỵ và là thành phố của tỉnh Negros Occidental, nó nổi tiếng vì có MassKara Festival tổ chức vào tháng 10 hằng năm và có cư dân thân thiện, do đó thành phố có biệt danh là "Thành phố của những nụ cười". Thành phố có diện tích 161,45 km², dân số 561.875 (2015) có 61 barangay.

Khí hậu

Sơ lược thông tin
Bacolod là một hải cảng lớn và có các chuyến phà hàng ngày đến Thành phố Iloilo. Đi bằng ca nô từ Bacolod đến Manila mất 20 giờ và đến Cebu mất 7 giờ. Sân bay nội địa Bacolod cách trung tâm thành phố 4 km và mất khoảng 45 phút đến Manila, bay đến Cebu mất 30 phút. Bacolod có địa hình bằng phẳng với độ nghiêng địa hình về phía biển 0,9% đối với nội ô và 5% đối với ngoại ô. Thành phố ở trên độ cao 10 m so với mực nước biển với Bacolod City Public Plaza là mốc chuẩn. Bacolod có hai mùa mưa và khô. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 1 năm sau với giai đoạn mưa nặng nhất là tháng 8 và tháng 9. Thành phố là cửa ngõ vào các thành phố và thị xã nhiều mía đường của tỉnh. Thành phố có Sân vận động Panaad có 15.500 chỗ nhưng có thể chứa 20.000 người ở các khu vực đứng. Cùng với các xa lộ, các trang trại mía đường là những cảnh điển hình. Ở đây cũng trồng dừa, lúa. Cư dân ở đây làm nghề nuôi gia cầm, đánh cá và làm gốm.

Lịch sử
Tên gọi thành phố có nghĩa có nghĩa là "đồi đá", thành phố được thành lập năm 1770 trên một khu vực đồi đá, ngày nay là một huyện của...

Các sự kiện

Bacolod là một trong những thành phố tổ chức SEA Games 23 từ 20 tháng 11 đến 4 tháng 12 năm 2005. Các môn tổ chức ở đây bao gồm: quyền Anh, bóng chuyền trong nhà, bóng chuyền bãi biển, cử tạ và bóng đá nam. Đây cũng là nơi tổ chức Tứ kết cúp châu Á 2006 và lễ hội Maskara Festival hàng năm.

Theo nghiên cứu mới đây của Asian Institute of Management, Thành phố Bacolod xếp hạng đầu trong danh sách "Thành phố đô thị hóa cao thân thiện với kinh doanh nhất" và số 1 về hạ tầng cơ sở, chi phí kinh doanh và chi phí sinh hoạt, trên các thành phố đô thị hóa cao khác của Philippines như Iloilo, Naga, Cagayan de Oro...

Bacolod cũng nhận được giải từ ANVIL (một cơ quan khen thưởng của Philippines) vì thi hành pháp luật có thể tăng tốc quá trình nộp đơn đăng ký kinh doanh và thanh toán thuế.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ của Chính quyền thành phố Bacolod

Thành phố của Philippines


title: Santa Ana, California

text:
Santa Ana là thành phố đông dân nhất và là quận lỵ của Quận Cam, California. Thành phố nằm cách bờ biển Thái Bình Dương khoảng 16 km (10 dặm Anh) và bên dòng Sông Santa Ana phần lớn chảy theo mùa. Xa lộ cao tốc Santa Ana (Xa lộ liên tiểu bang 5) đi ngang thành phố, và Xa lộ cao tốc Costa Mesa (Xa lộ cao tốc 55) và Xa lộ cao tốc Garden Grove (Xa lộ cao tốc 22) đi dọc theo vùng ranh giới của thành phố.

Thành phố được đặt theo tên của Thánh Anna, ngày nay nổi tiếng vì có đông dân số người nói tiếng Tây Ban Nha mà chiếm đến trên 75% tổng dân số. Thành phố này trước kia có thể nói là một thành phố toàn người da trắng. Ấn định của Văn phòng Ngân sách và Quản lý hiện tại cho khu vực Quận Cam và Santa Ana là "Santa Ana-Anaheim-Irvine, CA."

Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000, số người Mỹ gốc Việt sinh sống trong thành phố là 19.226 người hay 5,6% dân số toàn thành phố. Một góc phía tây của thành phố hiện nay là phần mở rộng mới nhất của khu Tiểu Sài Gòn mà có lãnh thổ trên những phần đất của hai thành phố lân cận nữa là Westminster và Garden Grove.

Lịch sử
Các thành viên của dân tộc Tongva và Juaneño/Luiseño đã sinh sống ở đây từ lâu đời. Sau cuộc hành trình đến miền đất lạ năm 1769 của Gaspar de Portolá do Cha Junipero Serra hướng dẫn đã đặt tên vùng đất này là Vallejo de Santa Ana (Thung lũng Thánh Anne). Ngày 1 tháng 11 năm 1776, Mission San Juan Capistrano trở thành khu định cư đầu tiên thường trực của người châu Âu trong vùng tại Alta California, Tân Tây Ban Nha.

Năm 1810 là năm khởi sự cuộc Chiến tranh giành độc lập của Mexico (1810-1821), Jose Antonio Yorba được ban cấp đất mà được biết đến với tên gọi là Rancho Santiago de Santa Ana. Nông trại của Yorba bao gồm các vùng đất mà các thành phố Olive, Orange, Irvine, Villa Park, Santa Ana, Tustin, Costa Mesa và El Modena chưa được tổ chức, và Santa Ana Heights hiện diện ngày nay. Nông trại này là đất ban tặng duy nhất trong Quận Cam dưới thời cai trị của Tây Ban Nha. Các vùng đất xung quanh được ban tặng trong Quận Cam được chính phủ mới cấp sau khi Mexico độc lập.

Sau khi Chiến tranh Mexico-Mỹ kết thúc năm 1848, Alta California trở thành phần đất của Hoa Kỳ và những người định cư Mỹ đã đến vùng này lập nghiệp.

William H. Spurgeon, người Kentucky đã tuyên bố chủ quyền năm 1869 đối với những phần đất lấy được từ con cháu của Jose Antonio Yorba. Santa Ana được tổ chức thành thành phố năm 1886 với một dân số là 2000 người và vào năm 1889 nó trở thành quận lỵ của Quận Cam vừa được thành lập.

Một trong những công ty thương nghiệp nổi tiếng nhất của Santa Ana là công ty nhạc cụ Rickenbacker. Đàn ghi ta điện và đàn ghi ta bass được nổi danh trong tay nhiều người chơi đàn huyền thoại nhạc rock and roll. Santa Ana cũng là nhà của First American Corporation và Ingram Micro, và Glenn L. Martin Company mà sau đó nhập vào Lockheed Corporation để hình thành công ty chế tạo vũ khí và máy bay lớn nhất trên quả đất là Lockheed Martin.

Địa lý
Santa Ana nằm ở vị trí  (33.740717, -117.881408).

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 71,0 km² (27,4 mi²). Trong đó có 70,3 km² (27,1 mi²) là mặt đất và 0,7 km² (0,3 mi²) hay 0,95% là mặt nước. Đây là nơi có mật độ dân số đông hạng 8 tại Hoa Kỳ với dân số 100.000 hay nhiều hơn (12.471,5 người/mi²).

Giáo dục
Santa Ana là nhà của Cao đẳng Santa Ana, một trường cao đẳng cộng đồng là một phần của Khu Cao đẳng Cộng đồng Rancho Santiago. Trung học Mater Dei, Trung học Valley, Trung học Trung Cao đẳng (Middle College High School), Trung học Santa Ana, Trung học Saddleback, Trung học Century, Trung học Cơ sở Segerstrom, Trung học Cơ sở Godinez, Trung học Cesar E. Chavez, và các trường chính khác trong khu vực cùng với Trung học Nghệ thuật Quận Cam ở khu trung tâm thành phố. Thành phố cũng là nhà của một trong nhiều Học viện Nghệ thuật tư thục hậu trung học của California.

Học khu Thống nhất Santa Ana gồm có 37 trường tiểu học K-5, chính trường từ lớp 6-8, tám trường trung học từ lớp 9-12, năm trường đặc biệt, và một trường nội trú. Các trường K-8 thuộc giáo hội Công giáo La Mã có mặt tại Santa Ana là: Trường Our Lady, Thánh Anne, Thánh Barbara, và Thánh Joseph. (Các trường Trái tim Vẹn sạch Mary và Our Lady Of the Pillar đóng cửa năm 2005 và nhập vào Trường Our Lady.

Nhân khẩu
Đến năm 2000, thành phố có 337.977 người, 73.002 hộ, và 59.788 gia đình sống trong thành phố. Mật độ dân số là 4.808,2/km² (12.451,9/mi²). Có khoảng 74.588 đơn vị nhà với mật độ là 1.061,1/km² (2.748,0/mi²). Một số người cho rằng các con số này thực sự còn cao hơn nhiều, và dân số có thể gồm có trên 25% di dân không giấy tờ. Tổng cộng thành phố phải có khoảng 500.000 người. Mật độ dân trên đơn vị nhà ở của Santa Ana là 4,6 người một đơn vị nhà ở, con số cao nhất trong tất cả các thành phố Hoa Kỳ có trên 50.000 dân. Ngược lại, mật độ tương tự cho New York là 2,8, và Los Angeles là 2,6. Nhiều cư dân sống trong các nhà chứa xe cải tiến để ở một cách bất hợp pháp hoặc trong những căn phòng không phải dùng để cho người ở. Thành phố đã cố gắng giảm số người sống trong một căn nhà bằng cách thông qua quy định hạn chế mật độ nhưng điều đó khiến tạo ra một vụ kiện dân sự được đưa lên tòa và việc giới hạn này cuối cùng bị bãi bỏ.

Tỉ lệ nhân chủng của thành phố là 42,73% người da trắng, 1,70% người Mỹ gốc Phi châu, 1,19% người bản thổ châu Mỹ, 8,81% người gốc Á châu, 0,34% người gốc Đảo Thái Bình Dương, 40,64% từ các chủng tộc khác, và 4,58% có hai chủng tộc hoặc hơn. Người nói tiếng Tây Ban Nha của tất cả các chủng tộc là 76,07% dân số. Người da trắng không phải người nói tiếng Tây Ban Nha chiếm 12,4% dân số - một phân số nhỏ của con số khi họ là đa số trong thập niên 1950 và 1960.

Lợi tức trung bình của một hộ trong thành phố là 43.412 đô la Mỹ, và lợi tức trung bình của một gia đình là 41.050 đô la. Nam có mức lợi tức trung bình là 23.342 đô la so với nữ là 21.637 đô la. Lợi tức đầu người của thành phố là 12.152 đô la. Khoảng 16,1% gia đình và 19,8% dân số sống dưới mức nghèo khó. Trong đó có khoảng 24,1% dưới 18 tuổi và 10,4% từ 65 trở lên. Santa Ana là một thành phố có sự phân chia nhiều tầng lớp kinh tế xã hội sau hàng nhiều thập niên di dân và thịnh vượng kinh tế.

Thương mại
Santa Ana là nhà của các công ty:

 First American Corporation
 Ingram Micro
 The Orange County Register
 Greenwood & Hall
 Behr Paint

Giao thông
Amtrak là hệ thống xe lửa hành khách quốc gia cung cấp dịch vụ giao thông đến Santa Ana vài lần trong ngày làm việc và không thường xuyên vào cuối tuấn. Nó điều hành tuyến Pacific Surfliner giữa San Diego, California ở phía nam và Los Angeles, California hay Paso Robles, California ở phía bắc (xem Trung tâm Giao thông Vùng Santa Ana). Greyhound USA là dịch vụ chuyên chở bằng xe buýt lớn nhất tại Santa Ana. Greyhound phục vụ lục địa Hoa Kỳ và Canada. Các tuyến xe buýt Crucero, Intercalifornias, và các tuyến khác phục vụ tất cả các điểm đi vào Mexico.

Phi trường John Wayne nằm trong thành phố Santa Ana và mã số IATA của nó là SNA.

Tham khảo

Thành phố của California
Quận Cam, California
Santa Ana, California
Quận lỵ California


title: Haemactis

text:
Haemactis là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database


title: Carbonyl

text:
Trong hóa học hữu cơ, nhóm cacbonyl là một nhóm chức bao gồm một nguyên tử cacbon liên kết cộng hóa trị đôi với một nguyên tử oxy (ký hiệu: C=O). Nhóm cacbonyl tồn tại trong nhiều hợp chất hữu cơ, và thường là một phần nhỏ của các nhóm chức lớn hơn. Nếu một hợp chất tồn tại nhóm cacbonyl, hợp chất đó sẽ được gọi là hợp chất cacbonyl

Nhóm chức cacbonyl có tính phân cực do oxi có độ âm điện lớn hơn cacbon, và vì thế đây làm nhóm rút electron.

Nhóm cacbonyl có trong andehit và xeton. Ở xeton, cacbon của nhóm cacbonyl sẽ gắn với hai gốc hydrocarbon. Tuy nhiên, ở andehit, cacbon của nhóm này sẽ gắn với hydro ở một đầu còn đầu còn lại gắn với gốc hydrocarbon hoặc một nguyên tử hydro khác.

Thuật ngữ cacbonyl cũng có thể đề cập đến cacbon monoxit - một phối tử của hóa học vô cơ hoặc một phức hợp của hóa học cơ kim (ví dụ: niken tetracacbonyl).

Các hợp chất cacbonyl
Nhóm cacbonyl là một phần của các hợp chất sau:

 Andehit
 Xeton
 Axit cacboxylic
 Este
 Amid
 Enon
 Axit halogen
 Axit anhydride
 Imid

Các phương pháp nhận dạng

 Quang phổ hồng ngoại: Việc hiểu rõ cấu hình phân tử giúp xác định chính xác vị trí hấp thụ tia hồng ngoại ở các phân tử chứa nhóm cacbonyl. Liên kết đôi của C=O sẽ hấp thụ tia hồng ngoại ở số sóng giữa khoảng 1600–1900 cm−1(5263 nm đến 6250 nm). Khoảng hấp thụ này có thể được gọi là mũi cacbonyl trên dải hồng ngoại.
 Quang phổ tử ngoại: Khi sử dụng phương pháp quang phổ tử ngoại với axeton hòa tan nước, nhóm cacbonyl cho số sóng hấp thụ ở khoảng 257 nm.
 Cộng hưởng từ hạt nhân: Tùy thuộc vào các nguyên tử lân cận mà liên kết đôi C=O sẽ cho các tín hiệu khác nhau. Thông thường, tín hiệu của nhóm cacbonyl sẽ bị dịch chuyển xuống vùng trường thấp. Khi dùng cộng hưởng từ hạt nhân cacbon-13, cacbon của nhóm cacbonyl cho tín hiệu trong khoảng 160-220 ppm.

Tham khảo

 Hoá học hữu cơ, Thái Doãn Tĩnh
 Hóa học hữu cơ, Ngô Thị Thuận
 Hóa học hữu cơ, tập 2 - Nguyễn Hữu Đĩnh

Nhóm chức


title: Geranomyia sakaguchii

text:
Geranomyia sakaguchii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Malegaon

text:
Malegaon là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Nashik thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Malegaon có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 438 mét (1437 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Malegaon có dân số 409.190 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Malegaon có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Malegaon, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: La Houssaye

text:
La Houssaye  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Houssaye


title: Petitmagny

text:
Petitmagny là một làng và xã tại tỉnh Territoire de Belfort, vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra nhân khẩu năm 1999, xã này có dân số 290.

Xem thêm
Xã của tỉnh Territoire de Belfort

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Territoire de Belfort


title: 18954 Sarahbounds

text:
18954 Sarahbounds (2000 QT119) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 8 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18954 Sarahbounds

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Euprenolepis variegata

text:
Euprenolepis variegata được LaPolla, J. S. phát hiện và mô tả vào năm 2009.

Chú thích

Tham khảo

Euprenolepis
Động vật cánh màng châu Á


title: Quận Scotts Bluff, Nebraska

text:
Quận Scotts Bluff là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska