title: Mỹ Tho

text:
Mỹ Tho (美湫) là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Thành phố Mỹ Tho hiện là đô thị loại I, thuộc Vùng kinh tế trọng điểm Nam bộ. Đây là thành phố trực thuộc tỉnh loại I đầu tiên của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Mỹ Tho cũng là một trong những đô thị trọng điểm của vùng.

Tên gọi
Có nhiều ý kiến về nguồn gốc địa danh Mỹ Tho. Đa số ý kiến cho rằng Mỹ Tho bắt nguồn từ phương ngữ gốc Khmer như Mi Sâr biến thể thành Mỹ và Tho, có nghĩa là xứ có người con gái da trắng, đẹp. Từ đó Mỹ, chữ Hán nghĩa là đẹp, nhưng từ Tho không có trong chữ Hán nên có lối viết khác nhau qua chữ Nôm, có hai lối viết, để chỉ vùng nước thơm hay cỏ thơm.

Sự kết hợp hai thành tố có ngữ âm hoàn toàn Việt Nam, "mỹ" và "tho", không tạo nên một ý nghĩa nào theo cách hiểu trong tiếng Việt. Những tài liệu về lịch sử và sinh hoạt của người Khmer trong vùng thời xa xưa đã xác định địa phương này có lúc đã được gọi là "Srock Mỳ Xó" (xứ nàng trắng). Người Việt gọi là Mỹ Tho, đã bỏ đi chữ Srock, chỉ còn giữ lại Mỳ Xó.

Mỹ Tho trong lịch sử là một vùng đất quan trọng được sớm khai phá bởi người Hoa, là một thành phố có tổ chức… trích dẫn như sau:

Theo "Gia Định thành thông chí":
Mỹ Tho đồn: Đồn Mỹ Tho tại phía nam trấn, xưa là rừng hoang, hổ báo làm hang ổ…(Tại trấn Nam nhất lý hứa, cựu vi hoang lâm, hổ báo quần huyệt...).
Mỹ Tho sông ngòi: Sông Mỹ Tho ở trước mặt trấn, là con sông lớn của trấn, bắt nguồn từ nội địa tỉnh Vân Nam…(Tại trấn tiền, vi bản trấn đại giang, kỳ nguyên phát ư nội địa Vân Nam tỉnh...).

Theo "Đại Nam nhất thống chí":
Mỹ Tho phố lớn: chợ, quán: chợ Mỹ Tho tại huyện Kiến Hưng, thường gọi là chợ là phố lớn. Nhà ngói, rui chạm, đình cao, chùa rộng. Sông sâu tàu thuyền, buồm giong qua lại như dệt cửi…(Mỹ Tho thị tại Kiến Hưng huyện, tục danh đại phố thị, ngõa ốc, điêu manh, cao đình, quảng tự. Dương hà thuyền sưu phẩm tường, vãng lai như chức ty...)
Mỹ Tho quan thuế: Cửa ải Mỹ Tho ở huyện Kiến Hưng, năm thứ mười sáu Minh Mạng lập ra cửa ải thu thuế. Đến năm thứ ba Thiệu Trị thì bãi bỏ…(Tại Kiến Hưng huyện, Minh Mạng thập lục niên, thiết quan chinh thuế. Thiệu Trị tam niên đình...)

Theo "Lịch sử cuộc viễn chinh Nam Kỳ" ("Histoire de la conquête de la Cochinchine") tác giả người Pháp viết:
Sài Gòn là trung tâm quân sự, Mỹ Tho là trung tâm thương mại. Các ghe thuyền của người Nhật người Tàu, người An Nam, người Xiêm có đáy cạn dễ di chuyển trên sông gần nơi sản xuất gạo, thêm vào truyền thống người dân địa phương từ bao thế kỷ, khiến cho Mỹ Tho trở thành trung tâm buôn bán lớn nhất của Nam kỳ, trước khi người Âu đến.

... Mỹ Tho là một vùng có nhà cửa rộng lớn, lợp bằng là dừa nước theo theo tập quán. Nhưng dọc theo bờ kinh Bưu điện (Arroyo de la Poste hay kinh Bảo Định) nhà cửa thanh nhã hơn nhiều, mái lợp ngói giữa những vườn dừa vườn cau, tất cả có vẻ trang nhã, phong lưu, đôi khi giàu có. Có thể so sánh với cảnh phồn hoa đô hội của Chợ Quán và kinh người Tàu ở Sài Gòn...

Theo "Địa phương chí Mỹ Tho 1902" (Monographie de Mỹ Tho 1902), tác giả người Pháp viết:
...Vị trí của Mỹ Tho thật tuyệt diệu. Nó chiếm một vị thế trung chuyển quan trọng vào bậc nhất cho các loại ghe chài to lớn từ miền Tây lên Chợ lớn (Sài Gòn) qua con kinh Bảo Định và con kinh Chợ Gạo. Mỹ Tho lại có con đường sắt đầu tiên của Đông Dương, con đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho và con đường thủy nối liền Sài Gòn và các tỉnh miền Tây lên tận Phnôm Pênh qua bến Tàu Lục Tỉnh Mỹ Tho...

Lịch sử

Thời phong kiến
Vào năm 1679, một nhóm khoảng 3.000 người Minh Hương được Chúa Nguyễn cho định cư vùng đất mới này. Trong nhóm do Dương Ngạn Địch đứng đầu, lập Mỹ Tho đại phố (chữ Hán: 美萩大浦) ở làng Mỹ Chánh, huyện Kiến Hòa. Khu đại phố này kéo dài đến Cầu Vĩ, Gò Cát, tức khu vực xã Mỹ Phong hiện nay. Rất nhiều làng xã mọc lên xung quanh khu vực Mỹ Tho: Thái Trấn lập làng An Hoà (sau đổi là Thạnh Trị), Nguyễn Văn Trước lập làng Điều Hòa.

Vào thế kỷ 17, Mỹ Tho đã trở thành một trong hai trung tâm thương mại lớn nhất Nam Bộ lúc bấy giờ (trung tâm còn lại là Cù lao Phố, Biên Hòa). Sự hưng thịnh của phố chợ Mỹ Tho cho thấy nền sản xuất nông - ngư nghiệp và kinh tế hàng hóa địa phương ở thời điểm đó đã có những bước phát triển đáng kể, đặc biệt là đối với ngành thương mại.

Năm 1772, Mỹ Tho thuộc đạo Trường Đồn, đến năm 1779 đạo Trường Đồn được nâng lên thành dinh Trường Đồn. Năm 1781, dinh Trường đồn lại đổi tên thành dinh Trấn Định. Đến năm 1785, quân Xiêm đã tràn sang và biến nơi đây thành bãi chiến trường (Trận Rạch Gầm - Xoài Mút). Phố xá bị tàn phá, của cải bị cướp bóc nên Mỹ Tho đại phố trở nên tiêu điều. Thương nhân ở đây hầu hết đều chuyển lên làm ăn ở Sài Gòn - Bến Nghé. Năm 1788, mặc dù được khôi phục dần, nhưng không còn nhộn nhịp như trước. Đến năm Nhâm Tý (1792), Chúa Nguyễn cho dời lỵ sở dinh Trấn Định về chợ Mỹ Tho thuộc thôn Mỹ Chánh (khu vực Chợ Cũ thuộc phường 2, 3 và 8 ngày nay) và cũng tại đây chúa Nguyễn đã cho xây dựng thành Trấn Định. Thành được xây theo đồ họa kiến trúc của ông Trần Văn Học.

Năm 1826, vua Minh Mạng lại cho dời lỵ sở trấn Định Tường sang phía tây sông Bảo Định thuộc hai thôn Điều Hòa và Bình Tạo của huyện Kiến Hưng (nay thuộc các phường 1, 4 và 7), phủ Kiến An, tỉnh Định Tường. Cũng trong năm này, ông Dương Tấn Tuyên lập một ngôi chợ bên cạnh thành mới tại khu vực chợ Mỹ Tho ngày nay.

Mỹ Tho luôn luôn là trị sở, tỉnh lỵ tỉnh Định Tường và đến năm 1900 trở thành tỉnh lỵ tỉnh Mỹ Tho khi tỉnh này được thành lập.

Mỹ Tho từng có đường xe lửa nối với Sài Gòn dài 71 km, khánh thành ngày 20 tháng 7 năm 1885, bị phá hỏng thời chống Pháp.

Thời Pháp thuộc

Trước năm 1900
Thời Pháp thuộc (1862-1945), theo Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862, Định Tường cùng với Biên Hòa và Gia Định bị cắt nhượng cho Pháp. Lúc đầu địa bàn tỉnh Định Tường được chia làm 4 hạt Thanh tra, tạm gọi tên theo tên các phủ huyện cũ, sau mới đổi tên gọi theo địa điểm đóng trụ sở. Đó là:
Hạt Thanh tra Kiến An hay Kiến Hưng, sau đổi là hạt Thanh tra Mỹ Tho.
Hạt Thanh tra Kiến Hòa sau đổi là hạt Thanh tra Chợ Gạo.
Hạt Thanh tra Kiến Đăng sau đổi là hạt Thanh tra Cai Lậy.
Hạt Thanh tra Kiến Tường sau đổi là hạt Thanh tra Cần Lố.

Ngày 5 tháng 12 năm 1868, giải thể hạt Thanh tra Cai Lậy nhập vào hạt Thanh tra Mỹ Tho, kể từ ngày 15 tháng 12 năm 1868. Tiếp theo, ngày 23 tháng 12 năm 1868, giải thể hạt Thanh tra Chợ Gạo nhập vào hạt Thanh tra Mỹ Tho. Nhưng đến ngày 20 tháng 10 năm 1869 hạt Thanh tra Cai Lậy được lập lại theo địa bàn cũ và đến ngày 8 tháng 9 năm 1870 dời trụ sở về Cái Bè, nên gọi là hạt Thanh tra Cái Bè. Ngày 20 tháng 9 năm 1870, giải thể hạt Thanh tra Cần Lố, đưa hai tổng Phong Hòa và Phong Phú vào hạt Thanh tra Cái Bè, đồng thời đưa hai tổng Phong Nẫm và Phong Thạnh qua hạt Thanh tra Sa Đéc. Ngày 5 tháng 6 năm 1871, giải thể hạt Thanh tra Cái Bè nhập vào địa bàn hạt Thanh tra Mỹ Tho. Như vậy 4 hạt Thanh tra trên lần lượt bị giải thể và hợp nhất lại thành Hạt Thanh tra Mỹ Tho.

Từ ngày 5 tháng 1 năm 1876, các hạt Thanh tra được thay bằng hạt Tham biện. Năm 1876, tỉnh Định Tường bị Pháp giải thể và biến thành 2 tiểu khu hay hạt tham biện (arrondissement) là Mỹ Tho và Gò Công, thuộc khu vực hành chính (circonscription) Mỹ Tho.

Sau năm 1900
Theo Nghị định ngày 20 tháng 12 năm 1899 của Toàn quyền Đông Dương đổi tất cả các hạt tham biện thành tỉnh thì từ ngày 1 tháng 1 năm 1900 hạt tham biện Mỹ Tho trở thành tỉnh Mỹ Tho. Tỉnh lỵ Mỹ Tho đặt tại làng Điều Hòa thuộc tổng Thuận Trị, quận Châu Thành.

Năm 1912, chính quyền thực dân Pháp chia tỉnh lỵ Mỹ Tho ra hai vùng: vùng 1 thị tứ có 2 đại lý (délégation), vùng 2 có hai làng Điều Hòa và Bình Tạo. Ngày 1 tháng 1 năm 1933, mở rộng ranh giới tỉnh lỵ Mỹ Tho về phía tây, lấy thêm phần đất các làng Thạnh Trị, Đạo Ngạn và Bình Tạo.

Ngày 16 tháng 12 năm 1938, Mỹ Tho được công nhận là thị xã hỗn hợp (còn gọi là Hiệp xã). Ngày 29 tháng 7 năm 1942, chia Hiệp xã Mỹ Tho thành 4 khu hành chánh:
Khu hành chánh 1: tương đương các phường 1 và 7 hiện nay
Khu hành chánh 2: tương đương các phường 2, 3 và 8 hiện nay
Khu hành chánh 3: tương đương phường 4 và một phần phường 6 hiện nay
Khu hành chánh 4: tương đương phường 5 và một phần phường 6 hiện nay

Trong kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954), về phía chính quyền Cách mạng, cho thành lập thị xã Mỹ Tho trực thuộc tỉnh Mỹ Tho. Địa bàn thị xã Mỹ Tho khi đó còn bao gồm luôn ba xã vùng ven: Trung An, Đạo Thạnh, Tân Mỹ Chánh.

Giai đoạn 1956-1976

Việt Nam Cộng hòa
Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ban hành Sắc lệnh số 143-NV để "thay đổi địa giới và tên Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn cùng các tỉnh và tỉnh lỵ tại Việt Nam". Địa giới và địa danh các tỉnh ở miền Nam thay đổi nhiều, một số tỉnh mới được thành lập. Theo Sắc lệnh này, địa phận Nam Phần của Việt Nam Cộng Hoà gồm Đô thành Sài Gòn và 22 tỉnh. Lúc này, tỉnh Định Tường được thành lập trên phần đất tỉnh Mỹ Tho (trừ vùng nằm phía nam sông Tiền Giang là quận An Hóa thì đổi tên thành quận Bình Đại và nhập vào tỉnh Kiến Hòa) và tỉnh Gò Công cũ. Tỉnh lỵ tỉnh Định Tường đặt tại Mỹ Tho và vẫn giữ nguyên tên là "Mỹ Tho", về mặt hành chánh thuộc xã Điều Hòa, quận Châu Thành.

Sau năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa giải thể thị xã Mỹ Tho, nhập địa bàn vào xã Điều Hòa, quận Châu Thành. Trong giai đoạn 1956-1960, xã Điều Hòa vừa đóng vai trò là quận lỵ quận Châu Thành và là tỉnh lỵ tỉnh Định Tường.

Ngày 08 tháng 11 năm 1960, quận Châu Thành đổi tên thành quận Long Định, đồng thời dời quận lỵ tới xã Long Định. Lúc này, về mặt hành chánh tỉnh lỵ Mỹ Tho thuộc địa bàn xã Điều Hòa, quận Long Định, tỉnh Định Tường. Ngày 23 tháng 5 năm 1964, chính quyền Việt Nam Cộng hòa chia quận Long Định thành quận Châu Thành và quận Long Định. Khi đó, xã Điều Hòa trở lại thuộc quận Châu Thành và tỉnh lỵ Mỹ Tho tiếp tục nằm trong địa bàn xã Điều Hòa, quận Châu Thành cho đến năm 1970. Ngoài ra, từ năm 1964 đến năm 1975 quận lỵ quận Châu Thành đặt tại xã Trung An.

Địa bàn xã Điều Hòa khi đó bao gồm 25 ấp trực thuộc: Lạc Hồng, Võ Tánh, Ngô Quyền, Nguyễn Huệ, Trương Vĩnh Ký, Thái Lập Thành, Nguyễn Trãi, Phan Văn Trị, Trịnh Hoài Đức, Đinh Bộ Lĩnh, Mỹ Chánh, Phan Thanh Giản, Học Lạc, Đốc Binh Kiều, Nguyễn Huỳnh Đức, Mỹ Phúc, Xóm Dầu, Cộng Hòa, Quyết Tiến, Cộng đồng, Đồng Tiến, Dân Chủ, Võ Thắng, Bình Thành, Bình Tạo.

Ngày 30 tháng 9 năm 1970, Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 114/SL-NV cải biến xã Điều Hòa thành thị xã Mỹ Tho, là thị xã tự trị trực thuộc chính quyền Trung ương Việt Nam Cộng hòa, đồng thời kiêm tỉnh lỵ tỉnh Định Tường. Ngày 10 tháng 6 năm 1971, chia địa bàn thị xã Mỹ Tho thành 6 khu phố:
Khu phố 1: gồm các ấp Lạc Hồng, Võ Tánh, Ngô Quyền, Nguyễn Huệ, Trương Vĩnh Ký, Thái Lập Thành, Nguyễn Trãi (tương đương phường 1 và phường 7 hiện nay)
Khu phố 2: gồm các ấp Phan Văn Trị, Trịnh Hoài Đức, Đinh Bộ Lĩnh, Mỹ Chánh (tương đương phường 2 hiện nay)
Khu phố 3: gồm các ấp Phan Thanh Giản, Học Lạc, Đốc Binh Kiều, Nguyễn Huỳnh Đức, Mỹ Phúc, Xóm Dầu (tương đương phường 3 và phường 8 hiện nay)
Khu phố 4: gồm các ấp Cộng Hòa, Quyết Tiến, Cộng đồng, Đồng Tiến, Dân Chủ (tương đương phường 4 hiện nay)
Khu phố 5: gồm ấp Chiến Thắng,ấp Nguyễn Tri Phương (tương đương phường 5 hiện nay)
Khu phố 6: gồm các ấp Bình Thành, Bình Tạo (tương đương phường 6 hiện nay)

Ngày 3 tháng 1 năm 1972, đổi tất cả các đơn vị ấp thành khóm trực thuộc khu phố; đồng thời khóm Bình Thành thuộc Khu phố 6 được chia làm 3 khóm: Bình Thành, Lý Thường Kiệt, Ngô Tùng Châu

Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam
Tuy nhiên chính quyền Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam) và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không công nhận tên gọi tỉnh Định Tường và vẫn giữ tên tỉnh cũ là tỉnh Mỹ Tho. Đồng thời, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam vẫn duy trì thị xã Mỹ Tho trực thuộc tỉnh Mỹ Tho trong giai đoạn 1956-1967.

Ngày 24 tháng 8 năm 1967, Trung ương cục miền Nam đã chuẩn y tách thị xã Mỹ Tho ra khỏi tỉnh Mỹ Tho, đồng thời nâng thị xã lên thành thành phố Mỹ Tho trực thuộc Khu 8.

Lúc bấy giờ, chính quyền cách mạng chia thành phố Mỹ Tho thành 4 quận, 1 thị trấn, 6 phường và 5 xã:

Quận 1: các phường 1 và 7 hiện nay
Quận 2: các phường 2, 3 và 8 hiện nay
Quận 3: các phường 4, 5 và 6 hiện nay
Quận 4: các phường 9, 10 và Tân Long; các xã Tân Mỹ Chánh, Đạo Thạnh, Mỹ Phong, Trung An hiện nay.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ vẫn duy trì ba đơn vị hành chính cấp tỉnh ngang bằng nhau là tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho cho đến đầu năm 1976.

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh trong toàn quốc "nhằm xây dựng các tỉnh thành những đơn vị kinh tế, kế hoạch và đơn vị hành chính có khả năng giải quyết đến mức cao nhất những yêu cầu về đẩy mạnh sản xuất, tổ chức đời sống vật chất, văn hóa của nhân dân, về củng cố quốc phòng, bảo vệ trị an, và có khả năng đóng góp tốt nhất vào sự nghiệp chung của cả nước". Theo Nghị quyết này, tỉnh Long An, tỉnh Bến Tre, tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho sẽ hợp nhất lại thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Nhưng đến ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị lại ra Nghị quyết số 19/NQ điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam cho sát với tình hình thực tế, theo đó tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho được tiến hành hợp nhất lại thành một tỉnh.

Từ năm 1976 đến nay
Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Việt Nam quyết định hợp nhất tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho để thành lập tỉnh mới: tỉnh Tiền Giang (trừ huyện Bình Đại nằm phía nam sông Tiền đã nhập vào tỉnh Bến Tre từ trước). Đồng thời, các quận cũ trực thuộc (quận 1, quận 2, quận 3 và quận 4) cũng bị giải thể và các phường xã trực thuộc thành phố do thành phố Mỹ Tho lúc này chuyển thành thành phố cấp huyện trực thuộc tỉnh Tiền Giang. Thành phố Mỹ Tho đóng vai trò là tỉnh lỵ tỉnh Tiền Giang cho đến ngày nay.

Năm 1976, thành phố Mỹ Tho được Trung ương công nhận là đô thị loại 3 trực thuộc tỉnh Tiền Giang. Thành phố Mỹ Tho khi đó bao gồm 8 phường: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 5 xã vùng ven: Tân Long, Tân Mỹ Chánh, Đạo Thạnh, Mỹ Phong, Trung An..

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 154/2003/NĐ-CP về việc thành lập phường, xã thuộc thành phố Mỹ Tho, thị xã Gò Công và huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang. Nội dung Nghị định về việc thành lập các phường mới thuộc thành phố Mỹ Tho như sau:

Thành lập phường Tân Long trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Tân Long.
Thành lập phường 9 trên cơ sở 274 ha diện tích tự nhiên và 9.270 nhân khẩu của xã Tân Mỹ Chánh.
Thành lập phường 10 trên cơ sở 69,32 ha diện tích tự nhiên và 3.323 nhân khẩu của xã Đạo Thạnh, 197,26 ha diện tích tự nhiên và 6.964 nhân khẩu của xã Trung An. Phường 10 có 266,58 ha diện tích tự nhiên và 10.287 nhân khẩu.

Ngày 7 tháng 10 năm 2005, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 248/2005/QĐ-TTg về việc công nhận thành phố Mỹ Tho thuộc tỉnh Tiền Giang là đô thị loại II.

Ngày 26 tháng 9 năm 2009, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 28/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Châu Thành, huyện Chợ Gạo để mở rộng địa giới hành chính thành phố Mỹ Tho; điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã thuộc thành phố Mỹ Tho, huyện Châu Thành, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang như sau:

1. Điều chỉnh địa giới hành chính huyện Châu Thành, huyện Chợ Gạo để mở rộng địa giới hành chính thành phố Mỹ Tho:
Mở rộng địa giới hành chính thành phố Mỹ Tho trên cơ sở điều chỉnh 2.585,77 ha diện tích tự nhiên và 24.440 nhân khẩu của huyện Châu Thành (bao gồm toàn bộ 1.211,64 ha diện tích tự nhiên và 5.505 nhân khẩu của xã Thới Sơn; 329,90 ha diện tích tự nhiên và 4.174 nhân khẩu của xã Long An; 177,69 ha diện tích tự nhiên và 1.754 nhân khẩu của xã Thạnh Phú; 510,01 ha diện tích tự nhiên và 6.177 nhân khẩu của xã Phước Thạnh; 356,53 ha diện tích tự nhiên và 6.830 nhân khẩu của xã Bình Đức) và 709,51 ha diện tích tự nhiên và 6.917 nhân khẩu của huyện Chợ Gạo (bao gồm 502,33 ha diện tích tự nhiên và 4.986 nhân khẩu của xã Lương Hòa Lạc; 207,18 ha diện tích tự nhiên và 1.931 nhân khẩu của xã Song Bình) về thành phố Mỹ Tho quản lý.

Thành phố Mỹ Tho có 8.154,08 ha diện tích tự nhiên và 204.142 nhân khẩu.

2. Điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã thuộc thành phố Mỹ Tho, huyện Châu Thành và huyện Chợ Gạo.
Thành lập xã Phước Thạnh thuộc thành phố Mỹ Tho trên cơ sở điều chỉnh 329,90 ha diện tích tự nhiên và 4.174 nhân khẩu của xã Long An; 177,69 ha diện tích tự nhiên và 1.754 nhân khẩu của xã Thạnh Phú; 510,01 ha diện tích tự nhiên và 6.177 nhân khẩu của xã Phước Thạnh (phần diện tích tự nhiên và nhân khẩu của xã Phước Thạnh thuộc huyện Châu Thành điều chỉnh về thành phố Mỹ Tho). Xã Phước Thạnh có 1.017,60 ha diện tích tự nhiên và 12.105 nhân khẩu.
Điều chỉnh 356,53 ha diện tích tự nhiên và 6.830 nhân khẩu của xã Bình Đức (phần diện tích tự nhiên và nhân khẩu điều chỉnh về thành phố Mỹ Tho) về xã Trung An thuộc thành phố Mỹ Tho quản lý;
Điều chỉnh 502,33 ha diện tích tự nhiên và 4.986 nhân khẩu của xã Lương Hòa Lạc (phần diện tích tự nhiên và nhân khẩu điều chỉnh về thành phố Mỹ Tho) về xã Đạo Thạnh thuộc thành phố Mỹ Tho quản lý;
Điều chỉnh 207,18 ha diện tích tự nhiên và 1.931 nhân khẩu của xã Song Bình (phần diện tích tự nhiên và nhân khẩu điều chỉnh về thành phố Mỹ Tho) về xã Tân Mỹ Chánh thuộc thành phố Mỹ Tho quản lý;
Điều chỉnh 323,14 ha diện tích tự nhiên và 3.093 nhân khẩu còn lại của xã Phước Thạnh về xã Thạnh Phú thuộc huyện Châu Thành quản lý.

3. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính huyện Châu Thành, huyện Chợ Gạo để mở rộng địa giới hành chính thành phố Mỹ Tho; điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã thuộc thành phố Mỹ Tho, huyện Châu Thành, huyện Chợ Gạo:
Xã Đạo Thạnh có 1.031,47 ha diện tích tự nhiên và 12.427 nhân khẩu.
Xã Tân Mỹ Chánh có 931,59 ha diện tích tự nhiên và 8.975 nhân khẩu.
Xã Trung An có 1.063,03 ha diện tích tự nhiên và 14.651 nhân khẩu.

Thành phố Mỹ Tho sau khi điều chỉnh, mở rộng có diện tích tự nhiên là 8.154,08 ha (tăng 3.295,28 ha), dân số 204.142 người (tăng 94.725 người), 17 đơn vị hành chính phường – xã (tăng 02 đơn vị). Diện tích và dân số tăng thêm để mở rộng TP được điều chỉnh từ một phần của các xã: Long An, Phước Thạnh, Thạnh Phú, Bình Đức và toàn bộ xã Thới Sơn (huyện Châu Thành) và một phần các xã: Song Bình – Lương Hoà Lạc (Chợ Gạo). 17 đơn vị hành chính cấp phường – xã của TP Mỹ Tho khi được điều chỉnh mở rộng bao gồm các phường: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Tân Long và các xã: Phước Thạnh, Trung An, Thới Sơn, Đạo Thạnh, Tân Mỹ Chánh, Mỹ Phong .

Ngày 05 tháng 2 năm 2016, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 242/QĐ-TTg về việc công nhận thành phố Mỹ Tho là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Tiền Giang. Như vậy, tính đến thời điểm này, thành phố Mỹ Tho là đô thị loại I thứ hai của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long sau thành phố Cần Thơ, là thành phố trực thuộc tỉnh đầu tiên của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long được công nhận đô thị loại I và là đô thị loại I thứ 17 của cả nước.

Địa lý
Thành phố Mỹ Tho nằm ở trung tâm tỉnh Tiền Giang, thuộc khu vực bắc sông Tiền, cách Thành phố Hồ Chí Minh 70 km về phía Nam, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía bắc giáp huyện Chợ Gạo
Phía tây giáp huyện Châu Thành
Phía nam giáp huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre.

Theo thống kê năm 2019, thành phố có diện tích 81,54 km², dân số là 228.109 người, mật độ dân số đạt 2.798 người/km².

Người Việt chiếm đa số, ngoài ra còn có người Hoa, Chăm, Khmer cùng chung sống.

Khí hậu

Hành chính
Thành phố Mỹ Tho có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 11 phường: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Tân Long và 6 xã: Đạo Thạnh, Trung An, Mỹ Phong, Tân Mỹ Chánh, Thới Sơn, Phước Thạnh.

Kinh tế
Thành phố thuộc vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh với cơ cấu công nghiệp, xây dựng chiếm tỷ trọng 36,9%, thương mại - dịch vụ chiếm 47,5% và nông, ngư nghiệp chiếm 15,6% (số liệu năm 2004), trong đó ngư nghiệp chiếm khoảng 20% với đoàn tàu đánh bắt 400 phương tiện, được trang bị khá hiện đại các thiết bị đánh bắt và phục vụ đánh bắt.

Về kinh tế: tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ năm 1995 đến nay trên 15%; giá trị công nghiệp xây dựng trên địa bàn đến năm 2006 khoảng 1.000 tỷ đồng, thu ngân sách 150 tỷ đồng, đầu tư xây dựng trên 110 tỷ đồng.

Thành phố có thế mạnh về thương mại - dịch vụ và tiềm năng du lịch, đặc biệt là du lịch xanh miệt vườn, sông nước. Số lượng khách tham quan du lịch hàng năm đều tăng (năm 2001: 350.000 khách, năm 2002: 400.000 khách đến tham quan du lịch thành phố Mỹ Tho).

Thành phố Mỹ Tho là đầu mối giao thông thủy - bộ rất thuận lợi đối với khu vực đồng bằng sông Cửu Long và Thành phố Hồ Chí Minh. Cụ thể, có sông Tiền là một trong hai nhánh của sông Cửu Long. Đây là tuyến giao thông quan trọng mang tính đối ngoại của thành phố Mỹ Tho, rất tiện lợi vận chuyển, lưu thông hàng thủy sản, nối liền Mỹ Tho với các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long ra biển Đông về Thành phố Hồ Chí Minh. Về đường bộ có Quốc lộ 1, Quốc lộ 50, Quốc lộ 60 là những tuyến giao thông đối ngoại quan trọng của thành phố. Trong tương lai không xa sẽ có tuyến đường cao tốc Sài Gòn - Trung Lương và tuyến đường sắt Sài Gòn - Mỹ Tho.

Năm 2007 tốc độ tăng trưởng GDP của toàn thành phố là 32.8%, thu nhập bình quân đầu người đạt 20,881 triệu đồng- mức cao nhất của toàn tỉnh. Nếu như năm 2006, giá trị sản xuất công nghiệp của thành phố đạt trên 1.598 tỷ đồng (tăng 26,47% so với năm 2005), thì năm 2007 ước đạt trên 2.302 tỷ đồng (cao nhất so với các địa phương trong tỉnh), tăng 41,91% so với năm 2006.

Trong những năm gần đây, nền kinh tế của thành phố tiếp tục có những diễn biến tốt, kinh tế tăng trưởng ở mức cao 27,03%, giá trị sản xuất công nghiệp tăng trên 33,53%, tổng mức lưu chuyển hàng hoá và doanh thu dịch vụ tăng khoảng 29,5%, kim ngạch xuất khẩu tăng 55,45%, các khu vực kinh tế đều tăng cao so với năm 2007, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt khá cao (trên 70%), vốn đầu tư xây dựng cơ bản thực hiện trên 81%.

Thu nhập bình quân đầu người: 1842 USD
Tỉ lệ hộ nghèo: 0.3%

Công nghiệp
Ước tính ngành công nghiệp - xây dựng chiếm 33,84% trong tổng cơ cấu GDP của thành phố. Tổng giá trị sản xuất công nghiệp chiếm khoảng 40% giá trị của cả tỉnh.

Ngày nay, toàn thành phố có 1 khu công nghiệp quy mô lớn là Khu Công nghiệp Mỹ Tho (79 ha) và 2 cụm Công nghiệp Tân Mỹ Chánh, Cụm công nghiệp Trung An... đều làm ăn có hiệu quả và luôn có mức tăng trưởng cao so với các KCN ở tỉnh lân cận và đang là nơi thu hút nguồn lao động lớn. Do có vị trí trung tâm, nơi đây còn là đầu mối chính chuyển hàng hoá từ TP. Hồ Chí Minh về toàn vùng đồng bằng và là đầu mối thu hút nhiều nguồn nông sản từ các tỉnh khác về. Dự kiến xây dựng mới cụm công nghiệp xã Mỹ Phong với diện tích 20 ha.

Thương mại - dịch vụ
Ngành thương mại – dịch vụ chiếm 57,68% trong tổng cơ cấu GDP của toàn thành phố với tốc độ phát triển nhanh, phân bố rộng khắp trong nội thị. Do đó thành phố được xem là đầu mối dịch vụ hàng đầu của toàn tỉnh. Hệ thống giao dịch, trao đổi hàng hóa phân bố rộng và ngày càng được nâng cao về quy mô lẫn chất lượng. Phía đông nam là Bến Xe Tiền Giang và đông bắc là Cảng Mỹ Tho có công suất 1500 tấn - một cảng quan trọng trong hệ thống cảng của toàn đồng bằng và cả nước, có thể đón tàu có trọng tải lớn và là nơi trung chuyển hàng hóa của vùng.

Hoạt động hội chợ thương mại diễn ra rất sôi nổi, dưới sự quản lý của Trung tâm xúc tiến thương mại (thuộc Sở Công Thương Tiền Giang). Từ năm 2008 đến nay tại thành phố Mỹ Tho trung bình mỗi năm có 5 hội chợ triển lãm. Đặc biệt là hội chợ tổ chức vào dịp tết (mỗi năm một lần).

Trên địa bàn thành phố hiện đã có nhiều ngân hàng chọn nơi đây để mở các chi nhánh và phòng giao dịch của mình như: ACB (Ngân hàng TMCP Á Châu), Sacombank (Ngân hàng Sài Gòn Thương tín), Vietcombank (Ngân hàng ngoại thương Việt Nam), Vietinbank (Ngân hàng công thương Việt Nam), BIDV (Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam), MB (Ngân hàng quân đội), MHB (Ngân hàng phát triển nhà ĐB Sông Cửu Long), SCB (Ngân hàng Thương mại Cổ Phần Sài Gòn), Eximbank (Ngân hàng Xuất Nhập khẩu Vịệt Nam), Ngân hàng Phương Nam, Đông Á Bank (Ngân hàng Đông Á), Agribank (Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam), ABBank (Ngân hàng An Bình), TP Bank (Ngân hàng Tiên Phong), Kienlong Bank (Ngân hàng Kiên Long), Sea Bank (Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á),... cùng một hệ thống các máy rút tiền tự động (ATM) trên toàn địa bàn thành phố giúp cho việc giao dịch của người dân và du khách rất thuận lợi. Ngoài ra Thành phố Mỹ Tho còn có nhiều chuỗi siêu thị như: Trung tâm thương mại BigC Go Mỹ Tho, siêu thị Coopmart - Mỹ Tho (thuộc hệ thống Sài Gòn Coop), siêu thị điện máy Chợ Lớn liền kề, siêu thị điện máy Nguyễn Kim, siêu thị văn hóa Tiền Giang (siêu thị sách Nguyễn Văn Cừ), siêu thị Vinatex (thuộc Tập đoàn dệt may Việt Nam), siêu thị Baby Mark,... Ngoài ra, hệ thống Trung tâm Thương mại Mỹ Tho quy mô gồm 1 hầm thông và 5 tầng lầu ở vị trí Trung tâm thành phố.

Văn hóa - du lịch

Ẩm thực

Mỹ Tho có đặc sản nổi tiếng là Hủ tiếu Mỹ Tho. Khác với Hủ tiếu Nam Vang, Hủ tiếu Mỹ Tho có thêm tôm, mực, hải sản, ốc nên nước dùng ngọt. Sợi hủ tiếu Mỹ Tho làm từ gạo thơm, dẻo (nổi tiếng là thứ gạo Gò Cát của làng Mỹ Phong), phải dùng trong ngày, do vậy có mùi thơm của gạo, to và trong, trụng nước sôi thì mềm nhưng không bị bở, nhai dai dai, nên gọi là hủ tiếu dai, ăn không có mùi chua. Hủ tiếu Mỹ Tho thường ăn với phụ gia là giá sống, chanh, ớt, hẹ, nước tương, rau cải, (sau này còn có thêm cần tây, sườn heo và trứng cút), có thể ăn với thịt bò viên và tương ớt, tương đen .
Nhắc đến hủ tiếu không thể bỏ qua hai món nổi tiếng khác của Mỹ Tho đó là Hủ tiếu sa tế và hủ tiếu bò viên. Đây là hai món ăn khoái khẩu của người dân thành phố có hương vị đậm đà, thơm ngon.

Du lịch

Các địa điểm tham quan: Chùa Vĩnh Tràng, chùa Bửu Lâm, chùa Phật Ân, chùa Linh Phước, chùa Phổ Đức, Nhà thờ chính tòa Mỹ Tho, nhà thờ tin lành Ấp Bắc, nhà thờ Thánh Giuse Lao Công, nhà thờ Nữ Vương Hòa Bình, nhà thờ Giáo xứ Thánh An Tôn, trại rắn Đồng Tâm, Bảo tàng Tiền Giang, Cù lao Thới Sơn, Giếng Nước, Bến Tắm Ngựa, Bờ Kè Sông Tiền, Quảng Trường Mỹ Tho,...

Mỹ Tho đã và đang phát triển đa dạng nhiều loại hình du lịch theo tour liên kết và du lịch miệt vườn với nhiều chương trình tour đa dạng và mở rộng liên với Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Nhiều khu vui chơi du lịch trung tâm như: chùa Vĩnh Tràng, Trại rắn Đồng Tâm, khu vui chơi tổng hợp và du lịch miệt vườn sông nước Cửu Long Cù Lao Thới Sơn với các cồn: Cồn Long, cồn Lân, cồn Quy, cồn Phụng hợp thành vùng đất tứ linh vô cùng độc đáo mà du khách không thể không ghé qua. Ngoài ra, du khách còn có thể đón tàu ở bến Lạc Hồng để tham quan các cù lao miền sông nước, ăn trái cây, thăm trại làm mật ong, nghe hát cải lương đặc sắc Nam Bộ, đón tàu cao tốc Greenlines DP ở bến tàu du lịch Tiền Giang để đi Vũng Tàu.

Giao thông

Đường phố
30 tháng 4Âu Dương LânẤp BắcCô GiangDiệp Minh TuyềnDương KhuyĐại lộ Hùng VươngĐặng Minh NhuậnĐinh Bộ LĩnhĐoàn GiỏiĐoàn Thị NghiệpĐỗ Văn ThốngĐỗ QuangĐốc Binh KiềuĐống ĐaGò CátGiồng DứaHọc LạcHoàng DiệuHoàng Hoa ThámHoàng SaHoàng ViệtHồ BéHồ Văn Ngà Hồ Văn NhánhHuyện ToạiHuỳnh Tịnh CủaKý ConLãnh Binh CẩnLê ChânLê Đại HànhLê LợiLê Thị Hồng GấmLê Thị PhỉLê Văn DuyệtLê Văn NghềLê Văn PhẩmLê Văn ThạnhLê Việt ThắngLý Công UẩnLý Thường KiệtMỹ ChánhNam Kỳ Khởi NghĩaNgô Gia Tự (Đường tỉnh 864) Ngô QuyềnNguyễn An NinhNguyễn Bỉnh KhiêmNguyễn Công BìnhNguyễn HuệNguyễn Huỳnh ĐứcNguyễn Hữu TríNguyễn Minh ĐườngNguyễn Ngọc BaNguyễn Tử VânNguyễn Thị Minh KhaiNguyễn Thị Thập (Quốc lộ 60)Nguyễn Tri PhươngNguyễn Trung TrựcNguyễn QuânNguyễn SángNguyễn Văn Giác (hay Anh Giác)Nguyễn Văn NguyễnPhạm Hùng (Đường tỉnh 870)Phạm ThanhPhan Bội ChâuPhan Lương TrựcPhan Hiển ĐạoPhan Thanh GiảnPhan Văn KhỏePhan Văn TrịPhùng HáQuốc lộ 1Quốc lộ 50Rạch GầmSơn NamTết Mậu ThânThái Văn ĐẩuThái Sanh HạnhThiên Hộ DươngThủ Khoa HuânTrần Ngọc GiảiTrần Nguyên HãnTrần Hưng ĐạoTrần Quốc ToảnTrần Thị SanhTrần Thị ThơmTrần Văn HiểnTrịnh Hoài ĐứcTrịnh Văn QuảngTrưng TrắcTrưng NhịTrương ĐịnhTrương Thành CôngTrương Vĩnh KýTrường SaTrừ Văn ThốVõ Nguyên Giáp (Đường bờ kè sông Tiền)Võ TánhVũ MạnhXóm DầuYersin

Tên đường thành phố Mỹ Tho xưa và nay
Đường Alexandre De Rhodes nay là đường Nguyễn Tri PhươngĐường Gia Long nay là đường 30 tháng 4Đường Ngô Tùng Châu nay là đường Lê Thị Hồng GấmĐường Nguyễn Viết Thanh (trước năm 1970 là đường Lý Thường Kiệt) nay là đường Rạch GầmĐường Lý Thường Kiệt nối dài (trước năm 1960 là đường xe lửa Sài Gòn - Mỹ Tho cũ) nay là đường Lý Thường KiệtĐường Pasteur (trước năm 1960 là đường Vòng Nhỏ) nay là đường Trần Hưng ĐạoĐường Trương Công Định nay là đường Trương ĐịnhĐại lộ Ông bà Nguyễn Trung Long (trước năm 1960 là đại lộ Trần Quốc Tuấn) nay là đường Nam Kỳ Khởi NghĩaĐường Thái Lập Thành nay là đường Giồng DứaĐường Nguyễn Tri Phương nay là đường Ấp BắcĐường Châu Văn Tiếp nay là đường Lê Thị PhỉĐường Lộ Đất nay là đường Dương KhuyĐại lộ Đại tá Trần Hoàng Quân (trước năm 1960 là đường Pasteur) nay là đường Tết Mậu ThânĐường Tạ Thu Thâu nay là đường Nguyễn Văn NguyễnĐường Lộ Ma nay là đường Thái Sanh HạnhĐường Trần Quốc Tuấn nay là đường Trần Quốc Toản

Thành phố kết nghĩa
 Thành phố Nam Định
 Thành phố Changwon, tỉnh Gyeongsangnam-do.
 Thành phố Kyoto, tỉnh Kyoto
 Thành phố Dallas, bang Texas

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Đô thị Việt Nam loại I

Tỉnh lỵ Việt Nam
Lịch sử Đàng Trong
Thương cảng cổ Việt Nam


title: Houville-la-Branche

text:
Houville-la-Branche  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 157 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Houvillelabranche


title: 10878 Moriyama

text:
10878 Moriyama (1996 VV) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 11 năm 1996 bởi Y. Ikari ở Moriyama. Nó được đặt tên cho thành phố Nhật Moriyama.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Moncef Marzouki

text:
Moncef Marzouki ( (al-Munṣif al-Marzūqī); sinh 7 tháng 7 năm 1945) là một nhà hoạt động nhân quyền, Tunisia, bác sĩ và tổng thống thứ ba của Tunisia. Ngày 12 thang 12 năm 2011, ông được Quốc hội Tunisia bầu làm tổng thống. Vào tháng 11 năm 2021, Moncef Marzouki là đối tượng của lệnh truy nã quốc tế vì gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia.

Tham khảo

Sinh năm 1945
Tổng thống Tunisia
Nhân vật còn sống


title: Tam Sơn, Quản Bạ

text:
Tam Sơn là thị trấn huyện lỵ của huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Tam Sơn có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Thanh Vân
Phía đông giáp xã Quản Bạ
Phía nam giáp xã Quyết Tiến
Phía tây giáp xã Tùng Vài và xã Thanh Vân.

Thị trấn Tam Sơn có diện tích 13,27 km², dân số năm 2019 là 6.753 người, mật độ dân số đạt 509 người/km².

Thị trấn Tam Sơn có Quốc lộ 4C chạy qua địa bàn, thị trấn cũng có tuyến đường liên xã nối đến biên giới Việt - Trung tại xã Nghĩa Thuận. Thị trấn có Núi Đôi Cô Tiên, một di sản địa chất thuộc Cao nguyên đá Đồng Văn.

Hành chính
Thị trấn Tam Sơn có 8 thôn, tổ dân phố được chia thành 4 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4 và 4 thôn: Bảo An, Đông Tinh, Nà Chang, Lùng Thàng.

Lịch sử
Ngày 20 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 74/1999/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Tam Sơn trên cơ sở điều chỉnh 1.230 ha diện tích tự nhiên và 3.858 nhân khẩu của xã Quản Bạ.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Belmonte Mezzagno

text:
Belmonte Mezzagno (tiếng Sicilia: Bermunte Minzagnu) là một đô thị (comune) trong tỉnh Palermo, vùng Sicilia, Ý. Đô thị này có diện tích 29,2 km2, dân số theo điều tra năm 2004 của Cục thống kê quốc gia Ý là 10.424 người. Đô thị này nổi tiếng với dầu ô liu và phô mai sữa dê.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị của Palermo


title: Schwarziana mourei

text:
Schwarziana mourei là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Melo mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Schwarziana
Động vật được mô tả năm 2003


title: Poya (bướm đêm)

text:
Poya là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Poya unica
 Poya variata

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Latiaxis bernardi

text:
Latiaxis bernardi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latiaxis


title: Carpaccio

text:
Carpaccio là một món ăn xuất xứ từ Ý, nhưng cũng rất phổ biến ở các nước lân cận như Pháp và Tây Ban Nha.

Người ta thái thật mỏng (khoảng 1 mm) thịt bò sống, cá sống... và rưới dầu ô liu cùng một chút chanh, để vào tủ lạnh và lấy ra ăn thật lạnh. Carpaccio bò và carpaccio cá hồi là những dạng thường hay thấy nhất trong các nhà hàng ở châu Âu, nhất là vào mùa hè vì khí hậu oi bức thích hợp với những món ăn nhẹ nhàng.

Lịch sử
Carpaccio là tên gọi quốc tế một món ăn truyền thống của Ý với nguyên liệu là thịt sống. Cái tên được đặt cho món ăn này lần đầu tiên tại Venice, vào thời điểm diễn ra cuộc triển lãm tưởng nhớ họa sĩ người Venice Vittore Carpaccio vào khoảng năm 1950.

Món ăn này, dựa trên một đặc sản của vùng Piemonte có tên Carne cruda all'Albese (tiếng Ý: thịt sống Alba), do chủ quán Harry's Bar ở Venice là Giuseppe Cipriani sáng tạo ra và phổ biến. Ban đầu ông chế biến món ăn này nhằm để phục vụ cho nữ bá tước Amalia Nani Mocenigo khi ông biết rằng bác sĩ khuyên bà nên ăn thịt sống . Món ăn mang tên họa sĩ người Venice Vittore Carpaccio vì tông màu chính trong các tác phẩm của người họa sĩ này là đỏ và trắng .

Nguyên liệu

Carpaccio truyền thống của Piemonte là những lát thịt bò thái rất mỏng được bày trên đĩa cùng với nước ướp thịt được làm từ chanh, dầu ô liu và những lát nấm cục trắng hoặc pho mát Parmesan, có thể có cải lông phủ lên trên cùng.

Thịt dùng để chế biến Carpaccio thường là thịt bò thăn, khi thái mỏng thì hương vị thơm ngon hơn là thịt bò phi lê. Vì món ăn sử dụng thịt sống nên thịt phải đảm bảo vệ sinh.

Chú thích

Ẩm thực Ý
Món khai vị
Hải sản


title: Fyodor Ivanovich Tyutchev

text:
Fyodor Ivanovich Tyutchev (tiếng Nga: Фёдор Иванович Тютчев; 5 tháng 12 năm 1803 – 27 tháng 7 năm 1873) là một nhà thơ Nga, Viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm khoa học Sankt-Peterburg (1857). Tyutchev cùng với Pushkin và Lermontov là ba nhà thơ trữ tình lớn nhất nước Nga thế kỷ 19.

Tiểu sử
Tyutchev sinh ở trang trại Ovstug, tỉnh Oryon (nay là Bryansk), trong một gia đình quý tộc đã sa sút; tuổi thơ ở Ovstug, tuổi trẻ ở Moskva. Từ bé ông đã được học với nhà thơ – dịch giả Semyon Egorovich Raich, được làm quen với những tác phẩm cổ điển của văn học Nga và thế giới. Năm 12 tuổi Tyutchev đã dịch được thơ của Horace một cách thông thạo. Năm 1819 ông vào học Đại học Quốc gia Moskva, đến năm 1821 đã nhận bằng tiến sĩ ngôn ngữ học. Từ năm 1822 làm việc ở Bộ Ngoại giao Nga, liên tục trong 22 năm sống ở Đức và Ý. Ông cưới vợ người Đức, kết bạn với Friedrich Wilhelm Joseph Schelling và Heinrich Heine, trở thành nhà thơ Nga đầu tiên dịch thơ của Heine ra tiếng Nga. Năm 1830 in một số bài thơ trên tạp chí Galateya nhưng thực sự nổi tiếng năm 1836, khi Puskin in 16 bài thơ của ông trên tạp chí Sovremennik (Người đương thời). Năm 1837 vợ ông mất, năm 1839 ông tái giá, người vợ thứ hai cũng là người Đức.

Năm 1854 ông in tập thơ đầu tiên, cũng trong năm này ông in những bài thơ về người tình Yelena Denisyeva - là một cô gái Nga dòng dõi quý tộc, trẻ hơn Fyodor Tyutchev 23 tuổi, mối "tình cuối" của nhà thơ. Mối tình của họ trở thành vụ tai tiếng trong giới thượng lưu Sankt-Peterburg vì Fyodor Tyutchev đã có gia đình. Trong khi đó mọi lời buộc tội của người đời hầu như lại dồn hết cho một mình Yelena gánh chịu. Bất chấp sự ruồng bỏ của gia đình và sự gièm pha của xã hội, Elena đã yêu nhà thơ vô tư và quên mình, say đắm và cuồng nhiệt. Cuộc tình "bất hợp pháp" của họ kéo dài 14 năm với ba đứa con. Yelena chết vì bệnh lao phổi khi mới 38 tuổi.

Tyutchev là nhà thơ trữ tình giàu chất triết lý nhất của Nga thế kỷ 19. Thơ ông nói nhiều đến cái vô biên, ngợi ca thiên nhiên và cảm nhận tâm linh của vũ trụ. Trong thơ Tyutchev con người và thiên nhiên hoà quyện. Thế giới trong mắt nhà thơ đầy vẻ huyền bí. Ẩn sau ban ngày là bóng đêm, đi theo cuộc sống là cái chết, đồng hành với tình yêu là sự huỷ diệt. Đỉnh cao thơ trữ tình của ông là tập thơ về người tình Yelena Denisyeva, người đã yêu ông đến quên mình, đã mang đến cho cuộc đời ông nhiều phút giây hạnh phúc và cũng không ít đau khổ. Chính sự đau khổ và hối hận, những tiếc nuối muộn màng, cảm giác bất lực cũng như sự hy vọng ở cuộc đời – tất cả đã hoà quyện lại tạo nên "tập thơ Denisieva" nổi tiếng của ông. Fyodor Tyutchev mất tại Tsaskoye Selo (Hoàng Thôn), ngoại ô Sankt-Peterburg.

Một vài bài thơ

Chú thích

Liên kết ngoài
 Федор Тютчев стихи в Антологии русской поэзии
 Тютчев на Стихии
 Тютчевиана. Сайт рабочей группы по изучению творчества Ф. И. Тютчева
 Ф. И. Тютчев Избранные стихотворения

 Тютчев в ФЭБ
 Былое России: Предки поэта Федора Ивановича Тютчева (1803-1873)
 Стихи Тютчева
 Слушать: Стихи Тютчева читают И. Смоктуновский, М. Козаков и др.

Nhà thơ Nga
Mất năm 1873
Nhà văn từ Sankt-Peterburg


title: Donatello

text:
Donatello (Donato di Niccolò di Betto Bardi, sinh khoảng năm 1386 - mất ngày 13 tháng 12 năm 1466) là một nghệ sĩ, nhà điêu khắc Ý nổi tiếng, gương mặt quan trọng của thời kỳ Phục Hưng. Trong tác phẩm của mình Donatello thường sử dụng đề tài tôn giáo. Nhiều bức phù điêu của ông gắn với các công trình tôn giáo. Ngoài ra, ông cũng miêu tả các anh hùng dân tộc, các sự tích, huyền thoại cuộc sống... Tuy tác rất nhiều bức tượng nổi tiếng, nhưng tài năng của ông được bộc lộ nổi bật nhất qua những bức chạm nổi với các chất liệu đá, đồng... Donatello gắn bó với thành phố quê hương ông. Nhưng vì các đơn đặt hàng Donatello còn đến từ nhiều nơi khác nên ông cũng tới làm việc tại nhiều thành phố khác.

Ông mất ngày 13 tháng 12 năm 1466 cũng tại Florence, thành phố quê hương của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Donatello: Photo Gallery
 Donatello, by David Lindsay, 27th Earl of Crawford, from Project Gutenberg
 The Chellini Madonna
 www.Donatello.net
 Sculpture. Victoria and Albert Museum

Sinh năm 1386
Mất năm 1466
Nhà điêu khắc Ý
Người Firenze


title: Abiramam

text:
Abiramam là một thị xã panchayat trong quận Ramanathapuram trong bang Tamil Nadu của Ấn Độ.

Địa lý
Abiramam có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 41 mét (134 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Abiramam có dân số 6636 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Abiramam có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Abiramam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Bức xạ phông vi sóng vũ trụ

text:
Bức xạ phông vi sóng vũ trụ (hay bức xạ nền vũ trụ, bức xạ tàn dư vũ trụ) là bức xạ điện từ được sinh ra từ thời kỳ sơ khai của vũ trụ (khoảng 380.000 năm sau Vụ Nổ Lớn). Phổ của nó có dạng giống phổ bức xạ của vật đen với đỉnh nằm trong dải bước sóng vi ba (trong khoảng vài milimét đến vài chục xentimét). Hầu hết các nhà vũ trụ học cho rằng bức xạ phông nền vũ trụ cùng với sự dịch chuyển đỏ là những bằng chứng tốt nhất chứng minh cho sự đúng đắn của mô hình Vụ Nổ Lớn của vũ trụ.

Lý thuyết vụ nổ lớn tiên đoán về sự tồn tại của bức xạ phông vi sóng vũ trụ được tạo thành từ các quang tử phát ra từ giai đoạn sinh hạt baryon. Vì vũ trụ thời kỳ sơ khai ở trạng thái cân bằng nhiệt động nên nhiệt độ của bức xạ và plasma bằng nhau cho đến khi plasma tái hợp. Trước khi nguyên tử được hình thành thì bức xạ bị hấp thụ và tái phát xạ đều trong một quá trình gọi là tán xạ Compton: vũ trụ vào giai đoạn sơ khai không trong suốt với ánh sáng. Tuy nhiên, quá trình nhiệt độ của vũ trụ bị giảm đi khi giãn nở làm cho nhiệt độ xuống thấp hơn 3.000 K, tại nhiệt độ này thì điện tử và hạt nhân kếp hợp với nhau để tạo ra nguyên tử và các plasma nguyên thủy bị biến thành khí trung hòa. Quá trình này được gọi là quá trình giải phóng quang tử. Một vũ trụ chỉ gồm các nguyên tử trung hòa cho phép bức xạ truyền qua mà không bị cản trở nhiều.

Vì tại các giai đoạn sớm, vũ trụ ở trong trạng thái cân bằng nhiệt động nên bức xạ từ thời điểm này có phổ phân bố giống như phổ phát xạ của một vật đen được truyền một cách tự do cho đến ngày nay sẽ bị dịch chuyển đỏ theo định luật Hubble. Bức xạ đó phải được giống nhau theo mọi hướng trong không gian.

Năm 1964, Arno Penzias và Robert Wilson đã phát hiện ra bức xạ phông vũ trụ khi họ tiến hành nghiên cứu một máy thu tín hiệu vi sóng ở phòng thí nghiệm Bell. Khám phá của họ đã khẳng định tiên đoán về bức xạ phông vũ trụ, một bức xạ đẳng hướng và đồng nhất phân bố giống như phổ phát xạ của vật đen có nhiệt độ khoảng 3 K. Penzias và Wilson được trao giải Nobel Vật lý nhờ khám phá này.

Năm 1989, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Hoa Kỳ đã phóng Vệ tinh Thăm dò Phông Vũ trụ (COBE), các kết quả ban đầu quan sát được rất phù hợp với các tiên đoán của lý thuyết vụ nổ lớn liên quan đến bức xạ phông vũ trụ. COBE đã tìm thấy nhiệt độ dư là 2,726 K và xác định được rằng bức xạ đó là đẳng hướng với độ chính xác 10−5. Vào những năm 1990, tính dị hướng của bức xạ phông vũ trụ được nghiên cứu rất chi tiết bằng rất nhiều các thí nghiệm và kết quả là về mặt hình học, vũ trụ là phẳng (xem hình dáng của vũ trụ).

Vào đầu năm 2003 các kết quả từ Vệ tinh Dị hướng Vi sóng Wilkinson (WMAP) được phóng và đã thu được các giá trị chính xác nhất về các thông số vũ trụ. Vệ tinh này cũng loại bỏ một số mô hình lạm phát vũ trụ đặc biệt nhưng nhìn chung thì các kết quả phù hợp với lý thuyết lạm phát.

Tham khảo

Thiên văn vô tuyến
Vũ trụ học vật lý
Nguồn vô tuyến thiên văn
Vi sóng
Vật lý thiên văn
Thấu kính hấp dẫn
Phình to vũ trụ
Quan sát thiên văn


title: Hexatoma perelongata

text:
Hexatoma perelongata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Mocis alterna

text:
Mocis alterna là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Sải cánh dài khoảng 30 mm.

Ấu trùng ăn Phaseolus, Medicago sativa và Glycine max.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Australian Caterpillars

Chú thích

Mocis
Bướm đêm New Zealand


title: Eupsophus migueli

text:
Eupsophus migueli là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Chile.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Veloso, A., Núñez, H. & Formas, R. 2004. Eupsophus migueli . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Eupsophus
Động vật lưỡng cư Chile
Động vật lưỡng cư Patagonia
Động vật đặc hữu Chile


title: Boismorand

text:
Boismorand là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 128-176 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Le Houga

text:
Le Houga  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 148 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Houga


title: Myristica globosa

text:
Myristica globosa là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Loài này có ở Papua New Guinea và quần đảo Solomon.

Chú thích

Tham khảo

globosa
Thực vật Úc
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật quần đảo Solomon


title: Cryptocephalus carinthiacus

text:
Cryptocephalus carinthiacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

C


title: Dannewerk

text:
Dannewerk () là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Eggesin

text:
Eggesin () là một đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Uecker-Randow), in Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Đô thị này tọa lạc bên sông Uecker, 7 km về phía đông nam Ueckermünde, và 42 km về phía tây bắc Szczecin.

Các đô thị giáp ranh
 Szczecin City (Ba Lan)
 Torgelow (Đức)
 Ueckermünde (Đức)
 Pasewalk (Đức)
 Strasburg, Đức
 Nowe Warpno (Ba Lan)
 Police, Ba Lan
 Złotów (Ba Lan)

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Calliostoma circumcinctum

text:
Calliostoma circumcinctum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 13 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 250 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 1472 m.

Chú thích

Tham khảo

C


title: Acolastus leae

text:
Acolastus leae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Scholler miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: Epeolus crucis

text:
Epeolus crucis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1904


title: Steinfeld, Vechta

text:
Steinfeld là một đô thị ở huyện Vechta, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Steinfeld, Vechta có diện tích 60 km². Đô thị này có cự ly khoảng 16 km về phía tây nam của Vechta, và 40 km về phía đông bắc của Osnabrück.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vechta


title: Pyotr Arkadyevich Stolypin

text:
Pyotr Arkadyevich Stolypin (tiếng Nga: Пётр Аркадьевич Столыпин) ( – ), phiên âm tiếng Việt là Xtôlưpin, là một Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Thủ tướng của đế quốc Nga. Ông sống vào đầu thế kỷ XX, làm Thủ tướng dưới triều Nikolai II, vị hoàng đế cuối cùng trong lịch sử Nga. Ông được xem là một nhà cải cách, nhà chiến lược tài ba trong lịch sử Nga, đồng thời là người chống lại phong trào cách mạng đương thời.

Xuất thân
Stolypin sinh ra ở Dresden, Sachsen, vào ngày 14 tháng 4 năm 1862, trong một gia đình người Nga giàu có thuộc tầng lớp quý tộc. Về họ nội, Stolypin có quan hệ với nhà thơ Mikhail Lermontov. Cha ông là Arkady Dmitrievich Stolypin (1821-1899), một địa chủ người Nga, con cháu của một gia đình quý tộc uy quyền, từng chỉ huy đội pháo binh Nga và sau đó là Sĩ quan chỉ huy của Điện Kremlin. Thân mẫu ông là Natalia Mikhailovna Stolypina (née Gorchakova; 1827-1889), con gái của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Mikhailovich Gorchakov. Ông nhận được nền giáo dục tốt ở Trường Đại học Sankt-Peterburg và bắt đầu phục vụ trong chính quyền sau khi tốt nghiệp năm 1885. Bốn năm sau Stolypin được bổ nhiệm làm quận trưởng vùng Kovno.

Năm 1884, Stolypin cưới Olga Borisovna Neidhardt, người phụ nữ xuất thân trong một gia đình có quyền thế ở Moskva. Stolypin và Neidhardt có với nhau năm người con gái và một con trai.

Thống đốc và Bổ trưởng Nội vụ
Năm 1902 Stolypin được bổ nhiện là thống đốc ở Grodno, trở thành người trẻ nhất đã từng được bổ nhiệm chức vụ này. Sau đó, ông trở thành thống đốc của Saratov, nơi ông được biết tới về vụ đàn áp cuộc nổi dậy của nông dân năm in 1905. Nhờ vụ đàn áp này, ông được tuyên dương như viên thống đốc duy nhất có khả năng cai quản tỉnh nhà bằng một bàn tay vững chắc giữa lúc biến loạn xảy ra ở nhiều nơi. Stolypin là vị Thống đốc đầu tiên đã sử dụng những hệ thống cảnh sát hữu hiệu nhằm đề phòng những người bị tình nghi là kẻ gây rối loạn, và một số tài liệu cho rằng ông ra lệnh cho cảnh sát ghi chép về những nam giới ở tuổi trưởng thành tại tỉnh nhà. Những thành công của ông trên cương vị Thống đốc tỉnh dẫn tới việc Stolypin được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nội vụ trong chính phủ Ivan Goremykin.

Thủ tướng của đế quốc Nga

Ba tháng sau, năm 1906 Stolypin được hoàng đế Nikolai II bổ nhiệm làm Thủ tướng Nga. Ông là người đã đề xuất chính sách cải cách đất đai nổi tiếng trong lịch sử Nga. Theo Từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam, cuộc cải cách này nhằm duy trì chế độ sở hữu ruộng đất địa chủ ở nông thôn, củng cố chỗ dựa của chế độ chuyên chế. Mặc khác, nhân dân Nga biết tới Stolypin như vị Thủ tướng đã thực hiện công cuộc xây dựng một đường đi mới cho nước Nga vào đầu thế kỷ XX, khi đất nước này ở trong tình trạng hỗn loạn về chính trị, nổi bật hơn cả là chính sách sở hữu đất nông nghiệp mới định hướng thị trường.

Nhà cải cách P. A. Stolypin có phát ngôn nổi tiếng, đã được nhà văn Valentin Rasputin lặp lại tại Đại hội lần thứ nhất các đại biểu nhân dân Liên Xô sau này:

Bên cạnh đó, ông đã thực hiện những cuộc trấn áp khốc liệt đối với phái tả. Ông cũng là người chủ trương đường lối chống lại các phong trào cách mạng từ năm 1905 đến năm 1911 tại Nga. Năm 1907, ông thực hiện một cuộc đảo chính chống cách mạng. Năm 1911, tại Nhà hát Kiev, Thủ tướng P. A. Stolypin bị Dimitry Bogrov, một thành viên của Đảng Xã hội Cách mạng Nga, ám sát.

Ông đứng thứ hai trong danh sách những danh nhân vĩ đại của nước Nga, sau Hoàng thân Aleksandr Yaroslavich Nevsky và trước lãnh tụ Liên Xô Iosif Vissarionovich Stalin.

Chú thích

 Conroy, M.S. (1976), Peter Arkadʹevich Stolypin: Practical Politics in Late Tsarist Russia, Westview Press, (Boulder), 1976. ISBN 0-8915-8143-X

Tham khảo

Sinh năm 1862
Mất năm 1911
Thủ tướng Đế quốc Nga


title: Civens

text:
Civens là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Đại học Carleton (Canada)

text:
Viện Đại học Carleton hay Đại học Carleton là một trường Đại học công lập toàn diện tại Ottawa, Ontario, Canada. Được thành lập vào năm 1942 với tên Cao đẳng Carleton, một trường đại học buổi tối tư nhân, phi giáo phái để phục vụ các cựu chiến binh trở về từ Thế chiến II, tổ chức này được chính quyền tỉnh thuê vào năm 1952 thông qua Đạo luật Đại học Carleton. Luật này sau đó đã được sửa đổi vào năm 1957 để đặt cho tổ chức này có tên như hiện tại. Trường đại học chuyển đến cơ sở hiện tại vào năm 1959, mở rộng nhanh chóng trong suốt thập niên 1960 trong bối cảnh chính quyền tỉnh nỗ lực tăng cường hỗ trợ cho các tổ chức sau trung học và tăng cường tiếp cận giáo dục đại học.

Trường đại học được đặt tên theo Quận Carleton hiện đã giải thể, bao gồm thành phố Ottawa vào thời điểm trường đại học được thành lập. Quận Carleton được đặt tên để vinh danh Guy Carleton, Nam tước thứ nhất của Dorchester, người từng giữ chức Toàn quyền của Canada từ năm 1786 đến 1796.

Carleton có hơn 159.000 cựu sinh viên trên toàn thế giới và có uy tín đối với thế mạnh của mình trong nhiều lĩnh vực bao gồm các khoa học nhân văn, kinh doanh quốc tế, kỹ thuật hàng không vũ trụ, khoa học máy tính, vấn đề quốc tế, báo chí, khoa học chính trị, quản lý chính trị, chính sách công và quản lý, và các nghiên cứu pháp lý.

Carleton đã sản xuất 6 học giả ở Rhodes, 29 học bổng của Hiệp hội Hoàng gia, 20 người nhận Huân chương Canada, 8 người được nhận học bổng sau tiến sĩ Banting và 3 người nhận giải thưởng Killam Quốc gia.

Tính đến năm 2019, Carleton có tuyển sinh hơn 27.000 sinh viên bậc đại học và hơn 4.000 sinh viên sau đại học. Khuôn viên của trường nằm ở phía tây Old Ottawa South, gần với Glebe và Confedces Heights, và được bao bọc ở phía bắc bởi Kênh Rideau và Hồ Dow và về phía nam bởi Sông Rideau.

Carleton thi đấu trong giải đấu U Sports với tên gọi Carleton Ravens. Carleton Ravens được công nhận về thành tích mạnh mẽ của đội bóng rổ nam, đội đã giành được bảy chức vô địch quốc gia Canada liên tiếp từ năm 2006 đến 2017, bên cạnh 14 trong số 16 chức vô địch kể từ năm 2003.

Cựu sinh viên và giảng viên đáng chú ý

Chú thích

Liên kết ngoài

 Hội sinh viên đại học Carleton

Giáo dục đại học ở Canada


title: Nephrotoma siamensis

text:
Nephrotoma siamensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: 7216 Ishkov

text:
7216 Ishkov (1977 QQ2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 8 năm 1977 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1977
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Đo lường

text:
Đo lường là việc gán một số cho một đặc tính của một đối tượng hoặc sự kiện, có thể được so sánh với các đối tượng hoặc sự kiện khác. Phạm vi và ứng dụng của đo lường phụ thuộc vào bối cảnh và kỷ luật. Trong khoa học tự nhiên và kỹ thuật, các phép đo không áp dụng cho các tính chất danh nghĩa của các vật thể hoặc sự kiện, phù hợp với hướng dẫn của International vocabulary of metrology (từ vựng quốc tế về đo lường) được Văn phòng Cân đo Quốc tế công bố. Tuy nhiên, trong các lĩnh vực khác như thống kê cũng như khoa học xã hội và khoa học hành vi, các phép đo có thể có nhiều cấp độ, bao gồm thang đo danh nghĩa, thứ tự, khoảng thời gian và tỷ lệ.

Đo lường là nền tảng của thương mại, khoa học, công nghệ và nghiên cứu định lượng trong nhiều lĩnh vực. Trong lịch sử, nhiều hệ thống đo lường tồn tại cho các lĩnh vực khác nhau của con người để tạo điều kiện so sánh trong các lĩnh vực này. Thông thường những điều này đã đạt được bởi các thỏa thuận địa phương giữa các đối tác thương mại hoặc cộng tác viên. Từ thế kỷ 18, các phát triển đã tiến tới thống nhất, các tiêu chuẩn được chấp nhận rộng rãi dẫn đến Hệ thống Đơn vị Quốc tế (SI) hiện đại. Hệ thống này giảm tất cả các phép đo vật lý thành một tổ hợp toán học gồm bảy đơn vị cơ sở. Khoa học về đo lường được theo đuổi trong lĩnh vực đo lường học.

Phương pháp luận
Việc đo lường một thuộc tính có thể được phân loại theo các tiêu chí sau: loại, cường độ, đơn vị và độ không chắc chắn.    Chúng cho phép so sánh rõ ràng giữa các phép đo.

 Cấp độ đo lường là một phân loại cho đặc tính phương pháp luận của một so sánh. Ví dụ, hai trạng thái của một tài sản có thể được so sánh theo tỷ lệ, chênh lệch hoặc ưu tiên thứ tự. Loại thường không được thể hiện rõ ràng, nhưng ẩn trong định nghĩa của quy trình đo.
 Độ lớn/cường độ là giá trị số của đặc tính, thường thu được bằng dụng cụ đo được chọn phù hợp.
 Một đơn vị gán một hệ số trọng số toán học cho độ lớn có nguồn gốc là tỷ lệ với tính chất của một vật phẩm được sử dụng làm tiêu chuẩn hoặc đại lượng vật lý tự nhiên.
 Độ không đảm bảo đại diện cho các lỗi ngẫu nhiên và hệ thống của quy trình đo; nó chỉ ra mức độ tin cậy trong phép đo. Các lỗi được đánh giá bằng các phép đo lặp lại một cách có phương pháp và xem xét độ chính xác và tính chính xác của dụng cụ đo.

Tiêu chuẩn hóa các đơn vị đo lường

Các phép đo thường sử dụng Hệ thống đơn vị quốc tế (SI) làm khung so sánh. Hệ thống xác định bảy đơn vị cơ bản: kilôgam, mét, candela, giây, ampere, kelvin và mol. Sáu trong số các đơn vị này được xác định mà không cần tham chiếu đến một vật thể cụ thể đóng vai trò là một tiêu chuẩn (không có tạo tác), trong khi kilôgam vẫn được thể hiện trong một vật phẩm nằm tại trụ sở của Văn phòng cân đo Quốc tế ở Sèvres gần Paris. Các định nghĩa không có tạo tác cố định các phép đo ở một giá trị chính xác liên quan đến hằng số vật lý hoặc các hiện tượng bất biến khác trong tự nhiên, trái ngược với các tạo tác tiêu chuẩn có thể bị suy giảm hoặc phá hủy. Thay vào đó, đơn vị đo chỉ có thể thay đổi thông qua độ chính xác tăng trong việc xác định giá trị của hằng số được gắn với đơn vị đó.

Đề xuất đầu tiên để buộc một đơn vị cơ sở SI với một tiêu chuẩn thử nghiệm độc lập với fiat là bởi Charles Sanders Peirce (1839-1914),, người đã đề xuất xác định mét theo bước sóng của vạch quang phổ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thí nghiệm Michelson-Morley; Michelson và Morley đã trích dẫn Peirce, và cải thiện phương pháp của mình.

Tiêu chuẩn
Ngoại trừ một vài hằng số lượng tử cơ bản, các đơn vị đo lường được lấy từ các thỏa thuận lịch sử. Không có gì vốn có trong tự nhiên chỉ ra rằng một inch phải có chiều dài nhất định, cũng không phải là một dặm là thước đo khoảng cách tốt hơn một km. Tuy nhiên, trong suốt lịch sử loài người, trước tiên là vì sự thuận tiện và sau đó là sự cần thiết, các tiêu chuẩn đo lường đã phát triển để cộng đồng có những điểm chuẩn nhất định. Luật điều chỉnh đo lường ban đầu được phát triển để ngăn chặn gian lận trong thương mại.

Các đơn vị đo lường thường được xác định trên cơ sở khoa học, được giám sát bởi các cơ quan chính phủ hoặc độc lập và được thành lập trong các điều ước quốc tế, trước đó là Hội nghị chung về Trọng lượng và Đo lường (CGPM), được thành lập năm 1875 bởi Công ước mét, giám sát Hệ thống đơn vị quốc tế (SI). Ví dụ, đồng hồ được định nghĩa lại vào năm 1983 bởi CGPM về tốc độ ánh sáng, kilôgam được xác định lại vào năm 2019 theo hằng số Planck và yard quốc tế được xác định vào năm 1960 bởi chính phủ Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Úc và Nam Phi chính xác là 0,9144 mét.

Tại Hoa Kỳ, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST), một bộ phận của Bộ Thương mại Hoa Kỳ, quy định các phép đo thương mại. Tại Vương Quốc Anh, vai trò này được giao cho Phòng thí nghiệm vật lý quốc gia (NPL), tại Úc do Viện đo lường quốc gia, tại Nam Phi do Hội đồng nghiên cứu khoa học và công nghiệp và ở Ấn Độ do Phòng thí nghiệm vật lý quốc gia Ấn Độ thực hiện.

Các hệ đo lường
 Hệ đo lường quốc tế
 Hệ đo lường cổ Việt Nam

Đơn vị và hệ thống

Hệ thống đơn vị của Hoàng gia Anh và Hoa Kỳ
Trước khi các đơn vị SI được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới, các hệ thống đơn vị Anh và các đơn vị Hoàng gia sau này đã được sử dụng ở Anh, Khối thịnh vượng chung và Hoa Kỳ. Hệ thống này được gọi là các đơn vị thông thường (phong tục) của Hoa Kỳ tại Hoa Kỳ và vẫn còn được sử dụng ở nước này và ở một số quốc gia Caribbean. Các hệ thống đo lường khác nhau này đôi khi được gọi là hệ thống foot-pound-second để nhấn mạnh các đơn vị Hoàng gia về chiều dài, trọng lượng và thời gian, mặc dù ton, hundredweight, gallon, và hải lý, là khác với các đơn vị của Hoa Kỳ. Nhiều đơn vị Hoàng gia vẫn được sử dụng ở Anh, mà đã chính thức chuyển sang hệ thống với SI một vài trường hợp ngoại lệ như biển báo giao thông, vẫn đề theo đơn vị dặm. Bia tươi và rượu táo phải được bán theo đơn vị pint, và sữa trong chai có thể trả lại có thể được bán theo đơn vị pint. Nhiều người đo chiều cao của họ tính bằng feet và inch, và đo cân nặng của họ theo stone và pound. Các đơn vị hoàng gia được sử dụng ở nhiều nơi khác, ví dụ, ở nhiều quốc gia Khối thịnh vượng chung được coi là số liệu, diện tích đất được đo bằng acre và diện tích sàn tính bằng feet vuông, đặc biệt là cho các giao dịch thương mại (thay vì thống kê của chính phủ). Tương tự, xăng được bán theo gallon ở nhiều quốc gia theo hệ mét.

Hệ mét

Hệ mét là một hệ thống đo lường thập phân dựa trên các đơn vị đo chiều dài là mét và khối lượng là kilôgam. Nó tồn tại trong một số biến thể, với các lựa chọn khác nhau của các đơn vị cơ sở, mặc dù những điều này không ảnh hưởng đến việc sử dụng hàng ngày của nó. Kể từ những năm 1960, Hệ thống Đơn vị Quốc tế (SI) là hệ thống số liệu được quốc tế công nhận. Đơn vị đo khối lượng, chiều dài và điện được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới cho cả mục đích khoa học và hàng ngày.

Khó khăn của đo lường
Việc đo lường thường xuyên được đặt trước yêu cầu giảm sai số của phép đo đến dưới mức nào đó. Thực tế việc này nhiều khi rất khó.

Trong vật lý
Một phần của khó khăn có thể nằm trong giới hạn tự nhiên của nguyên lý bất định, nhất là khi làm việc với các vật thể vi mô (kích thước nhỏ hơn micrômét). Khó khăn có thể nằm trong giới hạn về không gian và thời gian của loài người khi nghiên cứu về các vật thể ở khoảng cách và ở thời điểm xa trong vũ trụ.

Trong khoa học xã hội
Khó khăn có thể xuất phát từ định nghĩa khái niệm, định nghĩa phép so sánh và mục đích của đo lường. Ví dụ một số khái niệm khó đo đạc như
 kiến thức của một người
 cảm giác của một người

Xem thêm
 Đơn vị đo
 Sai số
 Nguyên lý bất định
 Đo lường kinh tế
 Kỹ thuật đo lường

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam
 Viện đo lường Việt Nam

Bài cơ bản sơ khai
Chính xác
Đo lường học
Giả thiết
Giả định


title: Ectropina suttoni

text:
Ectropina suttoni là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nigeria.

Chú thích

Tham khảo

Ectropina


title: Gennetines

text:
Gennetines  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Elocussa

text:
Elocussa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Petit-Failly

text:
Petit-Failly  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 219 mét trên mực nước biển.

Thị trấn nằm ở hữu ngạn sông Othain, sông chảy theo hướng bắc qua phía tây thị trấn.

Tham khảo

Petitfailly


title: Saint-Germain-de-Martigny

text:
Saint-Germain-de-Martigny là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-Germain-de-Martigny nằm ở khu vực có độ cao trung bình 193 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgermaindemartigny


title: Dicladispa expasperans

text:
Dicladispa expasperans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Neuvelle-lès-Cromary

text:
Neuvelle-lès-Cromary là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Ciego de Ávila (tỉnh)

text:
Ciego de Ávila là một tỉnh của Cuba, trước đây nó là một phần của tỉnh Camagüey. Thủ phủ tỉnh này là Ciego de Ávila nằm ở Carretera Central (xa lộ miền trung), và thành phố thứ hai là Morón, nằm về phía bắc.

Ngoài khơi phía bắc của tỉnh này có quần đảo Jardines del Rey được phát triển làm khu nghỉ mát du lịch, chủ yếu là Cayo Coco và Cayo Guillermo. Bờ biển nam là các rừng đước.

Giữa Morón và bờ bắc có nhiều hồ, bao gồm Laguna de Leche ("Phá sữa", vì nước có màu trắng do có lượng lớn đá vôi nằm dưới đáy hồ.

Central Ciego de Ávila là nơi nuôi gia súc, trồng mía đường, các loại cây chanh cam, bưởi chùm. Tỉnh này được tách từ tỉnh Camagüey năm 1975.

Các đô thị

Source: Population from 2004 Census. Area from 1976 municipal re-distribution.

Dân số
Năm 2004, tỉnh Ciego de Ávila có dân số 416.370. Với tổng diện tích , mật độ dân số .

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ciego de Ávila

Tỉnh của Cuba


title: Gibbula capensis

text:
Gibbula capensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibbula


title: Systasea pulverulenta

text:
The Texas Powdered Skipper (Systasea pulverulenta) là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở miền nam và miền tây Texas, phía nam through México to Guatemala.

Sải cánh dài 24–35 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 2 đến tháng 12 in miền nam Texas.

Ấu trùng ăn various Malvaceae species. Adults feed on flower nectar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Butterflies và Moths of North America

Systasea


title: Calophyllum obscurum

text:
Calophyllum obscurum là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở quần đảo Solomon.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Calophyllum obscurum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Thực vật quần đảo Solomon
o
Thực vật dễ tổn thương


title: Dọn sạch miền lân cận

text:
"Dọn sạch miền lân cận quanh quỹ đạo của nó" là một tiêu chuẩn để một thiên thể được xem là một hành tinh trong hệ mặt trời. Đây là một trong số ba tiêu chuẩn mà Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế áp dụng vào năm 2006 để định nghĩa về hành tinh.

Trong giai đoạn cuối hình thành hành tinh, một hành tinh sẽ "Dọn sạch miền lân cận" nằm trong vùng quỹ đạo của chính mình. Điều đó có nghĩa là hành tinh này trở thành nhân tố chi phối về mặt lực hấp dẫn, và không có một thiên thể nào khác có cùng kích cỡ tương đương ngoài các vệ tinh của chính nó hay các thiên thể khác chịu ảnh hưởng bởi lực hấp dẫn của nó.

Một thiên thể lớn hội đủ các tiêu chuẩn cho một hành tinh nhưng không dọn sạch miền lân cận của nó thì được xếp thành một hành tinh lùn. Trong đó phải kể đến là Sao Diêm Vương là ngôi sao có cùng miền lân cận quỹ đạo với các thiên thể thuộc Vành đai Kuiper, thí dụ như các plutino. Định nghĩa của Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế không kèm theo các số liệu rõ ràng nào hay các phương trình đi kèm với thuật từ này, nhưng tất cả các hành tinh đều dọn sạch miền lân cận của chúng tới mức độ lớn hơn nhiều so với bất cứ một hành tinh lùn nào hay bất cứ ứng viên hành tinh lùn nào.

Thuật từ này có thể đã được lấy từ tài liệu mà Alan Stern và Harold F. Levison đệ trình lên đại hội đồng của Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế vào năm 2000. Các tác giả đã sử dụng vài câu tương tự khi phát triển một cơ bản lý thuyết về việc quyết định xem có phải một thiên thể quay quanh một ngôi sao có thể đã "dọn sạch miền lân cận" của các vi thể hành tinh hay không, dựa theo khối lượng và chu kỳ quay quanh quỹ đạo của thiên thể.

Việc phân biệt rõ ràng "hành tinh" ra khỏi "hành tinh lùn" và các tiểu hành tinh khác đã trở nên cần thiết bởi vì từ trước đó Hiệp hội Thiên văn học Quốc tế đã từng áp dụng các quy luật khác nhau để đặt tên cho các hành tinh nhỏ và lớn vừa mới được tìm thấy nhưng không thiết lập ra một khái niệm cơ bản nào trong việc phân biệt chúng với nhau. Quá trình đặt tên cho Eris đã rơi vào bế tắc sau khi có thông báo phát hiện ra nó năm 2005 vì phải chờ phân loại nó là hành tinh hay hành tinh lùn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ottawa Citizen: The case against Pluto  (P. Surdas Mohit) Thursday, 24 tháng 8 năm 2006

Hành tinh
Khoa học hành tinh
Cơ học thiên thể


title: Leptotarsus pseudoaurantioceps

text:
Leptotarsus pseudoaurantioceps là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Corythophora labriculata

text:
Corythophora labriculata là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Suriname.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Corythophora labriculata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

L
Thực vật Suriname


title: Asbecesta vicina

text:
Asbecesta vicina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Asbecesta


title: Chrysolina grancanariensis

text:
Chrysolina grancanariensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lindberg miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Saint-Appolinard, Loire

text:
Saint-Appolinard là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintappolinard


title: Hylaeus rugipunctus

text:
Hylaeus rugipunctus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1914


title: Cassena sulcicollis

text:
Cassena sulcicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: Quận St. Louis, Minnesota

text:
Quận St. Louis là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Cardona

text:
Cardona là một đô thị trong comarca Bages, tỉnh Barcelona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Biến động dân số

Tham khảo

 Pedrosa, Andreu (2001). The Castle of Cardona. Sant Vincenç de Castellet: Farell. ISBN 84-930418-8-2
 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

Liên kết ngoài
 Official site (in Catalan)
 Parador at Cardona
 Museu Nacional d'Art de Catalunya MNAC (National Art Museum of Catalonia)
 Associació Cultural El Mercat del Blat  (Cultural Association of Cardona)
 Associació Cultural 18 de Setembre  (Cultural Association of Cardona)

Bages
Đô thị ở Barcelona


title: Châteaurenard

text:
Châteaurenard là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Town website

Chateaurenard


title: Triaenodes moselyi

text:
Triaenodes moselyi là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Triaenodes


title: Tillandsia cucullata

text:
Tillandsia cucullata là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Tillandsia cucullata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Prasocuris hannoveriana

text:
Prasocuris hannoveriana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1775.

Chú thích

Tham khảo

Prasocuris


title: Nephrotoma sublunulicornis

text:
Nephrotoma sublunulicornis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Quận Elmore, Alabama

text:
Quận Elmore là một quận của tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Tên của quận này đặt theo tướng John A. Elmore. Đến thời điểm năm 2000 dân số quận là 65.874 người (theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ). quận lỵ của nó là Wetumpka.

Quận này là một phần của vùng đô thị Montgomery.

Tham khảo

Quận của Alabama

Quận của Appalachia


title: Cheumatopsyche theophane

text:
Cheumatopsyche theophane là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Macrostemum albardanum

text:
Macrostemum albardanum là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Macrostemum


title: Alaigne

text:
Alaigne (occitan: Alanha) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Alaignois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi bật

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Alaigne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Alaigne trên trang mạng của Insee
 Des événements de Alaigne

Alaigne


title: Molophilus spiniapicalis

text:
Molophilus spiniapicalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Lasioglossum flavoscapus

text:
Lasioglossum flavoscapus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 2008.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 2008


title: Coprocanthon

text:
Coprocanthon là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Pyrrhalta grisseovillosa

text:
Pyrrhalta grisseovillosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Pyrrhalta


title: Andrena taiwanella

text:
Andrena taiwanella là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Dubitzky mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 2002


title: Gemmula closterion

text:
Gemmula closterion là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gemmula


title: Balingasag

text:
Balingasag là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Misamis Oriental, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 51.782 người trong 9.618 hộ.

Các đơn vị hành chính

Balingasag được chia ra 30 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Former Gov. Nemitz Beltran

Đô thị của Misamis Oriental


title: Rhyacophila acraliodonta

text:
Rhyacophila acraliodonta là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Scutiger nepalensis

text:
Scutiger nepalensis là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Nó được tìm thấy ở Nepal, có thể có ở Trung Quốc và Ấn Độ.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Ohler, A. & Shrestha, T.K. 2004. Scutiger nepalensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

]]

Scutiger
Động vật lưỡng cư Nepal
Động vật đặc hữu Nepal


title: Tipula unirubra

text:
Tipula unirubra là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Owase, Mie

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Mie, Nhật Bản.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Official website

Thành phố tỉnh Mie
Khu định cư cảng Nhật Bản


title: Hebeloma fastibile

text:
Hebeloma fastibile là một loài nấm ở Hymenogastraceae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Hebeloma
Nấm châu Âu


title: Dactylispa pallipes

text:
Dactylispa pallipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kraatz miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Austen

text:
Austen có thể là:

Người
 Elizabeth Alice Austen (1866-1952), nhiếp ảnh gia Hoa Kỳ
 Charles John Austen (1779-1852), Đô đốc Hải quân Hoàng gia Anh
 Francis William Austen (1764-1865), Thủy sư Đô đốc của Hải quân Hoàng gia Anh
 Jane Austen (1775-1817), một nữ tiểu thuyết gia người Anh
 William Chandler Roberts-Austen (1843-1902), một nhà luyện kim người Anh. Tên của ông được dùng để đặt cho thuật ngữ austentine
 Austen Tayshus (sinh năm 1954), một nghệ sĩ hài người Úc, nổi tiếng với bộ phim Australiana

Khác
 Ngôi nhà của Alice Austen
 Viện bảo tàng Jane Austen
 Austen MK I, một loại súng tiểu liên của Úc

Xem thêm
Austin (định hướng)

Họ tên


title: Gayan

text:
Gayan là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Ponsas

text:
Ponsas là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Ponsas nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Montgaillard-de-Salies

text:
Montgaillard-de-Salies là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 315 mét trên mực nước biển..

Tham khảo

Montgaillarddesalies


title: Samuel Allport

text:
Samuel Allport (23.1.1816 – 7.7.1897) là nhà thạch học người Anh.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông sinh tại Birmingham và học tại thành phố này. Mặc dù đảm nhiệm việc kinh doanh trong phần lớn cuộc đời, nhưng những khi rảnh rỗi ông đều nghiên cứu địa chất. Trong một thời gian lưu trú ngắn ở bang Bahia, Brasil, ông đã viết các quan sát về địa chất và được Hội địa chất London xuất bản năm 1860. Công trình chính của ông là nghiên cứu đá bằng kính hiển vi - việc nghiên cứu mà ông bị thu hút bởi các cuộc nghiên cứu của Dr. Henry Sorby - và ông trở thành một trong những người tiên phong của nhánh địa chất này, tạo ra phân ban đá riêng của mình với kỹ năng đáng chú ý.

Đá bazan của vùng nam hạt Staffordshire, đá diorit của hạt Warwickshire, đá phonolite của Wolf Rock (mà lần đầu ông hướng sự chú ý tới), đá pitchstone của đảo Arran và các đá mácma biến chất gần Land's End đều được ông nghiên cứu và mô tả trong thời gian từ năm 1869 tới năm 1879 trong quyển "Quarterly Journal of the Geological Society" và trong "Geological Magazine" (tạp chí địa chất).
Năm 1880 ông được bổ nhiệm chức quản thủ thư viện ở trường Mason College, nhưng năm 1887 ông đã nghỉ việc vì yếu sức khỏe. Ít năm sau, ông lui về cư ngụ ở Cheltenham, nơi ông qua đời năm 1897.

Giải thưởng
Huy chương Lyell năm 1887

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà khoa học Anh
Sinh năm 1816
Mất năm 1897
Nhà địa chất Anh
Nhà thạch học


title: Pomachilius scapularis

text:
Pomachilius scapularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Ctenicera coniungens

text:
Ctenicera coniungens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Ctenicera


title: Sympistis shirleyae

text:
Sympistis shirleyae là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở California.

Sải cánh dài khoảng 31 mm.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: Poriskina

text:
Poriskina là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Poritiini
Poritiinae


title: Attacus

text:
Attacus là một chi bướm đêm thuộc họ Saturniidae họ.
Chi này có bướm đêm Atlas, loài bướm đêm lớn nhất thế giới.

Các loài
Attacus atlas (Linnaeus, 1758)
Attacus aurantiacus Rothschild, 1895 (quần đảo Kai)
Attacus dohertyi Rothschild, 1895
Attacus inopinatus Jurriaanse & Lindemans, 1920 (Lombok, Sumbawa, Sumba, và Flores)
Attacus intermedius Jurriaanse & Lindemans, 1920 (quần đảo Tanimbar)
Attacus suparmani Paukstadt & Paukstadt, 2002 (Alor)
Attacus wardi Rothschild, 1910

Tham khảo

Liên kết ngoài
Attacus at funet

Attacini


title: Hoplitis denudata

text:
Hoplitis denudata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1880


title: Yamakasi (phim)

text:
Yamakasi (tiếng Pháp: Yamakasi - Les samouraïs des temps modernes) là bộ phim Pháp được ra mắt năm 2001 với kịch bản của Luc Besson.

Bộ phim kể về Yamakasi - một nhóm thanh niên đường phố chống lại sự đối xử bất công với những người da đen ở Paris. Họ sử dụng những kĩ năng đường phố để trộm cắp từ những người giàu và chi trả những hóa đơn y tế cho những người bị thương do sử dụng những kĩ năng đường phố mạo hiểm.

Một cách thú vị, tên của bộ phim (tạm dịch: "Samurai của thời hiện đại") có vẻ như được lấy từ yamakasi gốc Nhật Bản nhưng thực sự nó là một từ gốc Phi trong tiếng Lingala.

Nội dung
Bảy chàng hiệp sĩ kể về bảy chàng trai biệt danh "Yamakasi" có chung một niềm đam mê là chinh phục các tòa nhà cao tầng để được đến gần hơn với bầu trời xanh và bay bổng cảm giác tự do. Sở thích hơi lập dị này bị pháp luật cấm đoán, còn các cậu bé lại rất ngưỡng mộ, coi họ như những anh hùng.

Để chứng tỏ với bạn bè rằng mình cũng dũng cảm như những Yamakasi, một cậu bé có bệnh tim đã liều lĩnh trèo lên cây cao và bị té ngã, nguy hiểm đến tính mạng. Bác sĩ trưởng khoa đưa ra giá tiền cho một ca phẫu thuật ghép tim lên rất cao, gia đình cậu bé không thể lo liệu được, khiến mẹ cậu bé muốn tự tử...

Nặng trách nhiệm trước tính mạng của cậu bé, bảy hiệp sĩ đã vào cuộc, chạy đua với thời gian và họ đã khám phá ra được nhiều điều tệ hại hơn từ những kẻ mang danh cứu chữa người nhưng thực chất lại toan tính trục lợi thông qua việc kinh doanh nội tạng con người.

Xem thêm

KFC Cinema: Yamakasi  Tóm tắt về bộ phim

Tham khảo

Phim hài Pháp
Phim hành động Pháp
Phim năm 2001
Phim tiếng Pháp
Phim Pháp


title: Lengnau, Aargau

text:
Lengnau là một đô thị ở huyện Zurzach, bang Aargau, Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Aargau


title: Lê Thị Diễm Thúy

text:
Lê Thị Diễm Thúy (sinh 12 tháng 1 năm 1972) là một nữ văn sĩ người Mỹ gốc Việt. Ngoài một số tác phẩm văn xuôi, bà còn làm thơ và diễn kịch từng đoạt giải văn học có tiếng tại Mỹ.

Thân thế
Bà sinh ra tại Phan Thiết thời Việt Nam Cộng hòa. Năm 1978 bà cùng cha vượt biên bằng thuyền, được tàu Hải quân Hoa Kỳ vớt và sau định cư tại San Diego thuộc tiểu bang California, Mỹ. Bà có một người chị chết đuối trong trại tỵ nạn Malaysia. Khi khai nhập cảnh Hoa Kỳ, vì một sự nhầm lẫn, giấy tờ của bà ghi tên người chị nên sau đó bà đã dùng tên của chị cho chính mình.

Văn nghiệp
Bà nhập học Hampshire College, một trường đại học nhân văn ở Massachusetts năm 1990, theo học môn văn chương thời hậu thuộc địa nên có thời gian chuyển sang học tại Paris, Pháp để nghiên cứu các thư tịch tàng trữ ở Pháp về Việt Nam. Cũng thời gian này bà quyết định chọn "tôi là người Mỹ" và dùng tiếng Anh là ngôn ngữ diễn tả tâm tư.

Sau khi ra trường bà sáng tác một số bài thơ, văn xuôi và mấy bản đối thoại. Vở kịch độc thoại Mùa Hè Đỏ Lửa/Red Fiery Summer là do chính bà trình diễn từ năm 1995 đến 1997 ở một số hý viện. Sau đó bà viết vở the bodies between us do công ty New WORLD Theater sản xuất. Bà đi lưu diễn ở Bắc Mỹ lẫn Âu châu và được mời trình diễn ở Whitney Museum of American Art (Viện Bảo tàng Mỹ thuật Hoa Kỳ Whitney ở New York).

Năm 1996 tác phẩm "The Gangster We Are All Looking For" ra mắt trên tạp chí Massachusetts Review rồi được Harper's Magazine in lại. Tác phẩm này sau được đúc kết lại thành cuốn tiểu thuyết cùng tên. Nhà xuất bản Alfred A. Knopf nhận mua bản quyền từ trước khi bà hoàn tất năm 1999 và đến năm 2001 thì phát hành.

Trong khi viết cuốn tiểu thuyết này bà về thăm quê hương Việt Nam năm 1998 sau 20 năm biệt xứ. Chuyến đi này bà cảm nhận được những hy sinh và mất mát của cha mẹ khi phải bỏ xứ sở ra đi tỵ nạn sang Mỹ. Tôi thấu hiểu dược nỗi cô đơn của cha mẹ... và những gì mãi không tìm lại được. Mẹ bà sau khi phát hiện mình bị ung thư đã trở về Việt Nam và mất ở Phan Thiết. Cha bà cũng đã trở về Việt Nam sống.

Cuốn tiểu thuyết của Lê Thị Diễm Thúy được báo New York Times khen ngợi, theo sau là giải thưởng của Sáng hội Radcliffe và Guggenheim.

Chú thích

Liên kết
 The Gangster We Are All Looking For at Random House
 Electronic Chapbook by lê thi diem thúy
 Boston Globe article 'Refuge in Her Writing'
"Chuyện trò với Lê Thị Diễm Thúy" theo APM
trang về LTDT của Viện Đại học Washington

Người Mỹ gốc Việt
Người Việt di cư tới Mỹ
Nhà văn hải ngoại
Nữ nhà văn Việt Nam
Người tị nạn Việt Nam
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 21
Nhà soạn kịch Mỹ thế kỷ 20
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Nữ nhà văn thế kỷ 21
Sinh tại Bình Thuận


title: Boos, Bad Kreuznach

text:
Boos là một xã thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Boos, Bad Kreuznach có diện tích km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 408 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: La Chapelle-Neuve, Côtes-d'Armor

text:
La Chapelle-Neuve () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở La Chapelle-Neuve được gọi là Chapelle-Neuvois.

Breton language
In 2007, there was 100% of the children attended the bilingual schools in primary education.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for La Chapelle-Neuve

Tham khảo

Chapelleneuve


title: Mandalgovi

text:
Mandalgovi (; hay còn được chuyển tự thành Mandalgov' và Mandalgobi) là thủ phủ của tỉnh Dundgovi tại Mông Cổ. Đô thị này nằm cách thủ đô Ulan Bator khoảng 300 km về phía nam và nằm trên ranh giới với sa mạc Gobi. Đô thị có 10.506 cư dân vào năm 2005, 10.299 cư dân vào năm 2007.

Đô thị nằm trên độ cao 1396 mét so với mực nước biển, dãy núi Baga Gazryn Chuluu có các hình khắc trên đá trong các hang động nằm cách đô thị 80 km về phía tây bắc.

Hiện thành phố có một Tu viện Phật giáo với khoảng 30 nhà sư. Năm 1937, tu viện cũ này đã bị phá hủy cùng với 53 tu viện khác trong toàn tình. Đến năm 1991 tu viện đã được phục dựng trở lại.

Khí hậu
Mandalgovi có khí hậu bán khô hạn (Phân loại khí hậu Köppen BSk) giáp với khí hậu sa mạc lạnh (Köppen BWk) với mùa hè ấm và mùa đông lạnh. Phần lớn lượng mưa rơi vào mùa hè. Mùa đông rất khô.

Giao thông
Thành phố được kết nối với Ulaanbaatar bởi một con đường trải nhựa dài 300 km hoàn thành vào tháng 10 năm 2013.

Sân bay Mandalgovi có một đường băng cỏ, phục vụ những chuyến bay đến và đi từ Mandalgovi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mandalgovi tại Encyclopedia Britannica
Map at uk.multimap.com

Tỉnh lị Mông Cổ


title: Hastula

text:
Hastula là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae.

Các loài
Các loài trong chi Hastula gồm có:
 Hastula acumen (Deshayes, 1859)
 Hastula alboflava Bratcher, 1988
 Hastula albofuscata Bozzetti, 2008
 Hastula albula (Menke, 1843)
 Hastula androyensis Bozzetti, 2008
 Hastula brazieri (Angas, 1871)
 Hastula celidonota (Melvill & Sykes, 1898)
 Hastula cuspidata (Hinds, 1844)
 Hastula denizi Rolàn & Gubbioli, 2000
 Hastula exacuminata Sacco, 1891
 Hastula filmerae (G.B. Sowerby III, 1906)
 Hastula hamamotoi Tsuchida & Tanaka, 1999
 Hastula hastata (Gmelin, 1791)
 Hastula imitatrix (Aufenberg & Lee, 1988)
 Hastula impage
 Hastula knockeri (E.A. Smith, 1872)
 Hastula lanceata (Linnaeus, 1767)
 Hastula leloeuffi Bouchet, 1982
 Hastula lepida (Hinds, 1844)
 Hastula lineopunctata (Bozzetti, 2008)
 Hastula maryleeae Burch, 1965
 Hastula matheroniana (Deshayes, 1859)
 Hastula micans Hinds, 1844
 Hastula parva (Baird, 1873)
 Hastula penicillata (Hinds, 1844)
 Hastula philippiana (Deshayes, 1859)
 Hastula puella (Thiele, 1925)
 Hastula rossacki Sprague, 2000
 Hastula rufopunctata (E.A. Smith, 1877)
 Hastula solida (Deshayes, 1855)
 Hastula solida (Deshayes, 1857)
 Hastula strigilata (Linnaeus, 1758)
 Hastula tenera (Hinds, 1844)
 Hastula tenuicolorata Bozzetti, 2008
 Hastula tiedemani Burch, 1965
 Hastula trilineata Bozzetti, 2008
 Hastula venus Aubry, 2008
 Hastula westralica (Aubry, 1999)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Terebridae


title: Göteborg

text:
Göteborg (tiếng Thụy Điển: ; ) là thành phố lớn thứ nhì ở Thụy Điển, sau thủ đô Stockholm, là thủ phủ của tỉnh Västra Götaland và là thành phố lớn thứ năm trong khu vực các nước Bắc Âu. Thành phố toạ lạc ở bờ biển tây nam Thuỵ Điển, dân số nội thành năm 2022 là khoảng 590,000, tổng dân số ở vùng đô thị là khoảng 1.1 triệu người.

Thành phố này được vua Gustavus Adolphus của Thụy Điển lập năm 1621. Thành phố nằm bên biển, tại cửa sông Göta Älv - một con sông chảy qua thành phố này, là hải cảng lớn nhất của các nước Bắc Âu. Thành phố này có nhiều sinh viên do ở đây có Đại học Göteborg (đại học lớn nhất vùng Scandinavia) và Đại học Công nghệ Chalmers.
Göteborg có Sân bay thành phố Göteborg.

Thành phố kết nghĩa
  Aarhus, Đan Mạch
  Bergen, Na Uy
  Chicago, Hoa Kỳ
  Kraków, Ba Lan
  Lyon, Pháp
  Oslo, Na Uy
  Rostock, Đức
  Thượng Hải, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa
  Saint Petersburg, Nga
  Tallinn, Estonia
  Turku, Phần Lan
  Port Elizabeth, Cộng hòa Nam Phi

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Goteborg.se  - City of Gothenburg website

 Goteborg.com - Gothenburg tourism portal
 VisitSweden  - VisitSweden's profile of Gothenburg

Đô thị hạt Västra Götaland
Thành phố cảng biển Bắc
Thành phố quy hoạch
Thành phố của Thụy Điển


title: Gros-Réderching

text:
Gros-Réderching là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Đồng Lạc, Chợ Đồn

text:
Đồng Lạc là một xã thuộc huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đồng Lạc có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Nam Cường
Phía đông giáp xã Nam Cường và xã Tân Lập
Phía nam giáp xã Quảng Bạch
Phía tây giáp xã Bản Thi và xã Xuân Lạc.

Xã Đồng Lạc có diện tích 35 km², dân số năm 2019 là 2.255 người,  mật độ dân số đạt 64 người/km².

Tỉnh lộ 254 chạy dọc từ phía bắc xuống phía nam Đồng Lạc, gân như song song với suối Tà Điểng. Các suối khác chảy trên địa bàn xã gồm Khuổi Lạp, Khuổi Vào.

Hành chính
Xã Đồng Lạc được chia thành các thôn bản: Thôm Phả, Chợ Điểng, Nà Áng, Nà Pha, Tràng, Nà Chom, Nà Ón, Nà Dầu, Nà Va, Cốc Tộc.

Lịch sử
Trước kia xã Đồng Lạc với xã Xuân Lạc là một xã có tên là Lạc Long.

Chú thích

Tham khảo


title: Lưỡng Đương

text:
Lưỡng Đương (chữ Hán giản thể:兩當縣, chữ Hán giản thể: 两当县, bính âm: Liǎngdāng Xiàn, âm Hán Việt: Lưỡng Đương huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lũng Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có dân số năm 2004 là 50.000 người. Mã số hành chính của Lưỡng Đương là 742400. Chính quyền huyện Lưỡng Đương đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 1 trấn, 13 hương.
trấn (Trung Quốc): Thành Quan.
Hương: Dương Điếm, Hữu Gia, Hiển Long, Ngư Trì, Hưng Hóa, Trạm Nhi Hạng, Tây Pha, Trương Gia, Thái Dương, Vân Bình, Thái Sơn, Quảng Kim và Kim Động.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Lũng Nam


title: Livry, Calvados

text:
Livry là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Livry sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Rhypholophus simulans

text:
Rhypholophus simulans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Rhypholophus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Mantidactylus eiselti

text:
Mantidactylus eiselti là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Nguồn
 Vallan, D. & Glaw, F. 2004. Mantidactylus eiselti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Mantidactylus
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Trentepohlia fimbricosta

text:
Trentepohlia fimbricosta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Melanocercops melanommata

text:
Melanocercops melanommata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Chú thích

Tham khảo

Melanocercops


title: Abagrotis erratica

text:
Abagrotis erratica là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền nam British Columbia bao gồm đảo Vancouver phía nam đến miền trung Utah và miền trung California. Nó cũng được tìm thấy ở cực nam Alberta.

Sải cánh dài 35–38 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 8 ở Alberta. Có một lứa một năm.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

erratica


title: Paradoris indecora

text:
Paradoris indecora là một loài sên biển mang trần thuộc nhánh Doridacea, là động vật thân mềm chân bụng không vỏ sống ở biển trong họ Discodorididae.

Chú thích

Tham khảo

Paradoris


title: 11498 Julgeerts

text:
11498 Julgeerts (1989 GS4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1989 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11498 Julgeerts

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Melanotus muliebris

text:
Melanotus muliebris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Zubieta

text:
Zubieta là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 285 người. Đô thị Zubieta có diện tích 18,063 km2, nằm ở độ cao 207 m trên mực nước biển, cách tỉnh lỵ 60 km. Đây là một trong các đô thị ở Navarre sử dụng tiếng Basque làm ngôn ngữ chính thức.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Bộ Lươn

text:
Bộ Lươn hay bộ Cá mang liền (danh pháp khoa học Synbranchiformes), là một bộ cá vây tia trông khá giống cá chình nhưng có các tia vây dạng gai, chỉ ra rằng chúng thuộc về siêu bộ Acanthopterygii (= Euacanthomorphacea). Bộ này có khoảng 120 loài trong 13-14 chi thuộc 4 họ. Ngoại trừ 3 loài sống trong môi trường nước lợ ra thì tất cả đều sống trong môi trường nước ngọt thuộc các khu vực có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, chủ yếu ở châu Phi, đông nam châu Á, Australia, Trung và Nam Mỹ.

Phân loại
Trước đây, bộ Lươn bao gồm 3 họ:
 Synbranchidae: (Nelson, Joseph S., 1994)  Khoảng 23 loài lươn
 Macrotrema (Regan, 1912)
 Monopterus (Lacepède, 1800)
 Ophisternon (McClelland, 1844)
 Synbranchus (Bloch, 1795)
 Chaudhuriidae: (Nelson, Joseph S., 1994) Khoảng 10 loài lươn.
 Bihunichthys (Kottelat và Lim, 1994)
 Chaudhuria (Annandale, 1918)
 Chendol (Kottelat và Lim, 1994)
 Garo (Yazdani và Talwar, 1981)
 Nagaichthys (Kottelat và Lim, 1991)
 Pillaia (Yazdani, 1972)
 Mastacembelidae: (Nelson, Joseph S., 1994) Khoảng 87 loài cá chạch sông, chạch bông, chạch lửa, chạch lá tre. Theo đánh giá năm 2004 về họ Mastacembelidae, các phân họ trong họ này (Afromastacembelinae và Mastacembelinae) không có đủ cơ sở để tồn tại nên đã bị bác bỏ. Các chi của họ này gồm
 Macrognathus: (Lacepède, 1800)
 Mastacembelus (Scopoli (cũ Gronow), 1777)
 Sinobdella

Một nghiên cứu phát sinh chủng loài năm 2008 cho thấy họ Indostomidae (trước đây xếp trong bộ Gasterosteiformes) lồng sâu trong bộ Synbranchiformes. Nghiên cứu của Betancur và ctv (2013) đã chuyển họ Indostomidae vào bộ Synbranchiformes, đặt bộ Synbranchiformes trong nhánh Anabantomorphariae cùng với bộ Anabantiformes (cá rô, cá quả) và phân chia bộ này như sau:
 Phân bộ Indostomoidei
 Họ Indostomidae: 1 chi, 3 loài.
 Phân bộ Synbranchoidei
 Họ Synbranchidae: 4 chi, 23 loài.
 Phân bộ Mastacembeloidei
 Mastacembelidae: 3 chi, 87 loài.
 Chaudhuriidae: 6 chi, 10 loài.

Mô tả
Những loài cá này có kích thước từ 20–150 cm (8–48 inch). Mặc dù chúng giống cá chình nhưng không có quan hệ họ hàng với Anguilliformes. Các xương tiền hàm hiện diện dưới dạng các xương riêng biệt và không nhô ra. Các khe mang của chúng phát triển kém, và các lỗ của chúng thường đơn lẻ, nhỏ, hợp lưu qua vú và giới hạn ở nửa dưới của cơ thể. Ôxy được hấp thụ qua các màng của cổ họng hoặc ruột. Các vây lưng và vây hậu môn thấp và liên tục xung quanh đầu đuôi. Không có vây bụng. Vảy không có hoặc rất nhỏ. Chúng thiếu cái bong bóng cá.

Phân bố
Những loài cá này phân bố ở vùng nhiệt đới Châu Mỹ, Châu Phi nhiệt đới, Đông Nam và Đông Á, Đông Ấn và Úc. Ba họ mỗi họ có sự phân bố hơi khác nhau: Synbranchidae được tìm thấy ở Mexico, Trung và Nam Mỹ, Tây Phi (Liberia), Châu Á, Hawaii và Quần đảo Ấn-Úc. Họ Mastacembelidae được tìm thấy ở Châu Phi và xuyên qua Syria đến Đông Nam Á hải đảo, Trung Quốc và Triều Tiên. Họ Chaudhuriidae được tìm thấy ở đông bắc Ấn Độ qua Thái Lan đến Hàn Quốc (bao gồm các vùng của Malaysia và Borneo).

Môi trường sống
Tất cả ngoại trừ ba loài đều xuất hiện ở nước ngọt. Chúng thường được tìm thấy trong các đầm lầy, hang động và các vùng nước lợ và ngọt. Lươn đầm lầy có khả năng bò trên cạn, và một số có thể sống ngoài nước trong thời gian dài. Một số loài thì đào hang. Bốn loài chỉ được tìm thấy trong các hang động: Rakthamichthys eapeni và R. roseni từ Ấn Độ, Ophisternon candidum từ Úc, và O. erencenale từ Mexico. Một loài, O. bengalense, thường xuất hiện ở các khu vực ven biển Đông Nam Á.

Sinh thái học
Một số loài được coi là loài cá thở vì khả năng thở của chúng nhờ các túi khí quản có mạch máu cao (hầu họng được biến đổi để thở không khí). Chúng thường chỉ hoạt động vào ban đêm.

Chúng ăn động vật không xương sống, đặc biệt là ấu trùng và cá.

Ít nhất một số loài thuộc họ Synbranchidae, tức là O.fernale, là dị hình giới tính. Con đực trưởng thành mọc một cái bướu ở đầu và con đực lớn hơn con cái. Những con cá này đẻ khoảng 40 quả trứng hình cầu mỗi lần đẻ. Trứng có đường kính từ 1,2 đến 1,5 mm (0,05 đến 0,06 in) và có một cặp sợi dài để bám dính vào nền. Sinh sản diễn ra trong mùa mưa kéo dài vài tháng, trong đó con cái có thể đẻ nhiều hơn một lần. Dữ liệu thu được từ việc nghiên cứu sự phát triển của con non và chiều dài của các cá thể đại diện trong quần thể cho thấy rằng chúng là một loài có tuổi thọ ngắn, trưởng thành trong năm đầu tiên, với một số cá thể sống sót đến mùa sinh sản thứ hai.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Lươn, bộ


title: 12057 Alfredsturm

text:
12057 Alfredsturm (1998 DK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 2 năm 1998 bởi ở Starkenburg Observatory, Heppenheim.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12057 Alfredsturm

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998