title: Quan họ

text:
Dân ca Quan họ là một trong những làn điệu dân catiêu biểu của vùng châu thổ sông Hồng ở miền Bắc Việt Nam. Nó được hình thành và phát triển ở vùng văn hóa Kinh Bắc xưa, đặc biệt là khu vực ranh giới hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh ngày nay với dòng sông Cầu chảy qua được gọi là "dòng sông quan họ".

Ngày 30 tháng 9 năm 2009, tại kỳ họp lần thứ tư của Ủy ban liên chính phủ Công ước UNESCO Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể (từ ngày 28 tháng 9 tới ngày 2 tháng 10 năm 2009), Dân ca quan họ Bắc Ninh đã được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại sau nhã nhạc cung đình Huế, không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên và cùng đợt với ca trù.

Nguồn gốc
Ý nghĩa của từ "Quan họ" thường được tách thành hai từ rồi lý giải nghĩa đen về mặt từ nguyên của "quan" và của "họ". Điều này dẫn đến những kiến giải về "Quan họ" xuất phát từ "âm nhạc cung đình", hay gắn với sự tích một ông quan khi đi qua vùng Kinh Bắc đã ngây ngất bởi tiếng hát của liền anh liền chị ở đó và đã dừng bước để thưởng thức ("họ"). Tuy nhiên cách lý giải này đã bỏ qua những thành tố của không gian sinh hoạt văn hóa quan họ như hình thức sinh hoạt (nghi thức các phường kết họ khiến anh hai, chị hai suốt đời chỉ là bạn, không thể kết thành duyên vợ chồng), diễn xướng, cách thức tổ chức và giao lưu, lối sử dụng từ ngữ đối nhau về nghĩa và thanh điệu trong sinh hoạt văn hóa đối đáp dân gian.

Một số quan điểm lại cho rằng Quan họ bắt nguồn từ những nghi lễ tôn giáo dân mang yếu tố phồn thực chứ không phải Quan họ có nguồn gốc từ âm nhạc cung đình, hoặc có quan điểm nhận định diễn tiến của hình thức sinh hoạt văn hóa "chơi Quan họ" bắt nguồn từ nghi lễ tôn giáo dân gian qua cung đình rồi trở lại với dân gian.

Nhận định khác dựa trên phân tích ngữ nghĩa từ ngữ trong các làn điệu và không gian diễn xướng lại cho rằng Quan họ là "quan hệ" của một nhóm những người yêu quan họ ở vùng Kinh Bắc.

Tuy vậy đa số các học giả chưa chấp nhận quan điểm nào.
Quan họ ngày nay không chỉ là lối hát giao duyên (hát đối) giữa "liền anh" (bên nam, người nam giới hát quan họ) và "liền chị" (bên nữ, người phụ nữ hát quan họ) mà còn là hình thức trao đổi tình cảm giữa liền anh, liền chị với khán giả. Một trong những hình thức biểu diễn hát quan họ mới là kiểu hát đối đáp giữa liền anh và liền chị. Kịch bản có thể diễn ra theo nội dung các câu hát đã được chuẩn bị từ trước hoặc tùy theo khả năng ứng biến của hai bên hát.

Quan họ truyền thống
Quan họ truyền thống chỉ tồn tại ở 44 làng Quan họ gốc ở xứ Kinh Bắc Quan họ truyền thống là hình thức tổ chức sinh hoạt văn hóa dân gian của người dân Kinh Bắc, với những quy định nghiêm ngặt, khắt khe đòi hỏi liền anh, liền chị phải am tường tiêu chuẩn, tuân theo luật lệ. Điều này giải thích lý do người dân Kinh Bắc thích thú "chơi Quan họ", không phải là "hát Quan họ" Quan họ truyền thống không có nhạc đệm và chủ yếu hát đôi giữa liền anh và liền chị vào dịp lễ hội xuân thu nhị kỳ ở các làng quê. Trong quan họ truyền thống, đôi liền anh đối đáp với đôi liền chị được gọi là hát hội, hát canh; hát cả bọn, cả nhóm liền anh đối đáp cùng cả nhóm liền chị được gọi là hát chúc, mừng, hát thờ.

"Chơi quan họ" truyền thống không có khán giả, người trình diễn đồng thời là người thưởng thức (thưởng thức "cái tình" của bạn hát). Nhiều bài quan họ truyền thống vẫn được các liền anh, liền chị "chơi quan họ" ưa thích đến tận ngày nay như: Vốn liếng em có 30 đồng, Mời nước mời trầu, Ngồi tựa song đào, Cây trúc xinh, Người ở đừng về, Xe chỉ luồn kim,...

Quan họ mới
Quan họ mới còn được gọi là "hát Quan họ lời mới", là hình thức biểu diễn (hát) quan họ chủ yếu trên sân khấu hoặc trong các sinh hoạt cộng đồng Tết đầu xuân, lễ hội, hoạt động du lịch, nhà hàng,... Thực tế, quan họ mới được trình diễn vào bất kỳ ngày nào trong năm. Các băng đĩa VCD, DVD về quan họ ngày nay đều là hình thức quan họ biểu diễn trên sân khấu, tức những bài quan họ lời cổ được cải biên lời. Quan họ mới luôn có khán thính giả, người hát trao đổi tình cảm với khán thính giả không còn là tình cảm giữa bạn hát với nhau. Quan họ mới không còn nằm ở không gian làng xã mà đã vươn ra ở nhiều nơi, đến với nhiều thính giả ở các quốc gia trên thế giới.

Quan họ mới có hình thức biểu diễn phong phú hơn quan họ truyền thống, bao gồm cả hát đơn, hát đôi, hát tốp, hát có múa phụ họa... Quan họ mới cải biên các bài bản truyền thống theo hai cách: không có ý thức và có ý thức Dù ít hay nhiều nhưng hình thức hát quan họ có nhạc đệm được coi là cách cải biên không có ý thức. Đa số các bài quan họ mới thuộc dạng cải biên này. Cải biên có ý thức là những bài bản đã cải biên cả nhạc và lời của bài bản quan họ truyền thống. Loại cải biên này không nhiều, ví dụ bài "Người ở đừng về" là cải biên từ làn điệu "Chuông vàng gác cửa tam quan" (Xuân Tứ cải biên).

Hát quan họ với lời mới được nhiều người yêu thích tới mức tưởng nhầm là quan họ truyền thống như bài "Sông Cầu nước chảy lơ thơ" do Mai Khanh soạn lời mới từ làn điệu truyền thống "Nhất quế nhị lan". Quan họ mới được ưa thích hơn quan họ truyền thống không phải do không gian và những sinh hoạt theo lề lối cổ của quan họ không còn nữa mà một phần do hoạt động "hát quan họ" ngày nay thường được gắn với chính quyền nhiệm vụ tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá quan họ trên diện rộng.

Các làng Quan họ
Năm 2016, có 44 làng quan họ được đưa vào danh sách bảo tồn và phát triển di sản văn hóa. Tỉnh Bắc Giang có 05 làng quan họ, tỉnh Bắc Ninh có 44 làng quan họ. Điều đặc biệt là phần lớn các làng quan họ thờ thánh Tam Giang, vị thánh gắn với dòng sông Cầu. Các làng quan họ Kinh Bắc tồn tại ở các huyện, thành phố: Yên Phong, Từ Sơn, Tiên Du, thành phố Bắc Ninh (còn gọi là quan họ bờ nam sông Cầu thuộc tỉnh Bắc Ninh) và các huyện Việt Yên, Yên Dũng, Hiệp Hòa (còn gọi là quan họ bờ bắc sông Cầu thuộc tỉnh Bắc Giang).

Danh sách 44 làng Quan họ tồn tại và phân bố như sau:
 Thành phố Bắc Ninh có 31 làng: Cổ Mễ, Phúc Sơn, Thanh Sơn (phường Vũ Ninh); Viêm Xá (Diềm), Hữu Chấp (Chắp), Đẩu Hàn (Đô Hàn), Xuân Ái (Sói), Xuân Đồng (Đồng Mật), Xuân Viên (Vườn Xuân) (phường Hoà Long); Thượng Đồng (Lẫm), Đông Xá (Đặng), Thọ Ninh (Thụ), (phường Vạn An). Khúc Toại (Chọi), Trà Xuyên (Trà) (phường Khúc Xuyên); Châm Khê (Bùi), Điều Thôn (Đào Xá), Dương ổ (Đống Cao) (phường Phong Khê); Xuân Ổ (Ó), Khả Lễ (Sẻ), Hoà Đình (Nhồi), Bồ Sơn (Bò) (phường Võ Cường); Đỗ Xá (Đọ) (phường Ninh Xá); Niềm Xá (Niềm), Yên Mẫn (Yên Giữa), Thị Chung (Yên Chợ), Y Na (Nưa) (phường Kinh Bắc); Vệ An (Vệ) (phường Vệ An); Thị Cầu (phường Thị Cầu); Ném Đoài, Ném Sơn (Hồ Sơn), Ném Tiền (Niệm Tiền) (phường Khắc Niệm)
 Huyện Việt Yên (Bắc Giang) có 05 làng: Hữu Nghi, Nội Ninh, Giá Sơn, Mai Vũ (xã Ninh Sơn), Sen Hồ (thị trấn Nếnh)..
 Tiên Du (Bắc Ninh) có 12 làng: Duệ Đông, Lũng Giang, Lũng Sơn (thị trấn Lim); Ngang Nội, Vân Khám (xã Hiên Vân); Bái Uyên (Bưởi), Hoài Trung (Bựu Giữa) (xã Liên Bão); Tam Tảo, Giới Tế (Phú Lâm), Đình Cả, Lộ Bao (Nội Duệ), Phúc Nghiêm (Phật Tích).
 Huyện Hiệp Hòa (Bắc Giang) có 3 làng: Xuân Thành và Ngọ Xá (xã Châu Minh), Vụ Nông (xã Bắc Lý).
 Huyện Yên Dũng (Bắc Giang) có 2 làng: Yên Hà và Yên Thịnh (xã Yên Lư).
 Huyện Yên Phong (Bắc Ninh) có 2 làng: Đông Mơi (Đông Mai) (xã Trung Nghĩa) và Làng Đông Yên (Đông Khang) (xã Đông Phong).
 Thành phố Từ Sơn (Bắc Ninh) có 4 làng: Tam Sơn (phường Tam Sơn) và Tiêu Sơn, Hồi Quan (phường Tương Giang) Vĩnh Kiều (phường Đồng Nguyên).

Do chậm trễ nên trong phạm vi UNESCO công nhận ban đầu chỉ gồm có 49 làng Quan họ sau: Hữu Nghi, Giá Sơn, Mai Vũ, Nội Ninh, Sen Hồ, Hữu Chấp, Viêm Xá, Đẩu Hàn, Xuân Ái, Xuân Đồng, Xuân Viên, Thụ Ninh, Đặng Xá, Khúc Toại, Trà Xuyên, Ông Mơi, Đông Yên, Châm Khê, Đào Xá, Dương Ổ, Cổ Mễ, Phúc Sơn, Y Na, Thị Cầu, Thanh Sơn, Niềm Xá, Yên Mẫn, Yên Thị Trung, Vệ An, Ỗ Xá, Xuân Ổ, Hòa Đình, Khả Lễ, Bồ Sơn, Duệ Đông, Lũng Giang, Lũng Sơn, Ngang Nội, Đình Cả, Lộ Bao, Hoài Trung, Vân Khám, Bái Uyên, Ném Đoài, Đình Cả, Ném Tiền, Tiêu, Tam Sơn, Tam Tảo.

Làn điệu
Quan họ là thể loại dân ca phong phú nhất về mặt giai điệu trong kho tàng dân ca Việt Nam. Mỗi một bài quan họ đều có giai điệu riêng. Cho đến nay, đã có ít nhất 300 bài quan họ đã được ký âm. Các bài quan họ được giới thiệu mới chỉ là một phần trong kho tàng dân ca quan họ đã được khám phá. Kho băng ghi âm hàng nghìn bài quan họ cổ do các nghệ nhân ở các làng quan họ hát hiện vẫn được lưu giữ tại Sở Văn hóa hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh.

Một số làn điệu quan họ cổ: La rằng, Đường bạn Kim Loan, Cây gạo, Giã bạn, Hừ la, La hời, Tình tang, Cái ả, Lên núi, Xuống sông, Cái hờn, Gió mát trăng thanh, Tứ quý.

Trang phục

Trang phục quan họ bao gồm trang phục của các liền anh và trang phục của các liền chị. Trong các lễ hội quan họ có cả những cuộc thi trang phục quan họ.

Liền anh mặc áo dài 5 thân, cổ đứng, có lá sen, viền tà, gấu to, dài tới quá đầu gối. Thường bên trong mặc một hoặc hai áo cánh, sau đó đến hai áo dài. Riêng áo dài bên ngoài thường màu đen, chất liệu là lương, the, hoặc đối với người khá giả hơn thì áo ngoài may bằng đoạn màu đen, cũng có người áo dài phủ ngoài may hai lần với một lần ngoài bằng lương hoặc the, đoạn, lần trong bằng lụa mỏng màu xanh cốm, xanh lá mạ non, màu vàng chanh...gọi là áo kép. Quần của liền anh là quần dài trắng, ống rộng, may kiểu có chân què dài tới mắt cá chân, chất liệu may quần cũng bằng diềm bâu, phin, trúc bâu, hoặc lụa truội màu mỡ gà. Có thắt lưng nhỏ để thắt chặt cạp quần. Đầu liền anh đội nhiễu quấn hoặc khăn xếp. Thời trước, đàn ông còn nhiều người búi tó nên phải vấn tóc bằng khăn nhiễu. Sau này phần nhiều cắt tóc, rẽ đường ngôi nên chuyển sang dùng loại khăn xếp bán sẵn ở các cửa hàng cho tiện. Cùng với quần, áo, khăn xếp, dép,… các liền anh thường có thêm nón chóp với các dạng chóp lá thường hoặc chóp dứa, có quai lụa màu mỡ gà. Ngoài ra cũng thường thấy các liền anh dùng ô đen. Các phụ kiện khác là khăn tay, lược, những "xa xỉ phẩm" theo quan niệm thời xưa. Khăn tay bằng lụa hoặc bằng vải trắng rộng, gấp nếp và gài trong vành khăn, thắt lưng hoặc trong túi trong.

Trang phục liền chị thường được gọi là "áo mớ ba mớ bảy", nghĩa là liền chị có thể mặc ba áo dài lồng vào nhau (mớ ba) hoặc bảy áo dài lồng vào nhau (mớ bảy). Tuy nhiên trong thực tế, các liền chị thường mặc áo mớ ba. Về cơ bản trang phục bao gồm các thành phần: trong cùng là một chiếc yếm có màu rực rỡ thường làm bằng lụa truội nhuộm. Yếm thường có hai loại là yếm cổ xẻ (dùng cho trung niên) và yếm cổ viền (dùng cho thanh nữ). Bên ngoài yếm là một chiếc áo cánh màu trắng, vàng, ngà. Ngoài cùng là những lượt áo dài năm thân, cách phối màu cũng tương tự như ở bộ trang phục nam nhưng màu sắc tươi hơn. Áo dài năm thân của nữ, có cài khuy, khác với kiểu tứ thân thắt hai vạt trước. Chất liệu để may áo đẹp nhất thời trước là the, lụa. Áo dài ngoài thường mang màu nền nã như màu nâu già, nâu non, màu đen, màu cánh gián trong khi áo dài trong thường nhuộm màu khác nhau: màu cánh sen, màu hoa hiên, màu thiên thanh, màu hồ thủy, màu vàng chanh, màu vàng cốm v.v. Áo cánh mặc trong có thể thay bằng vải phin trắng, lụa mỡ gà.

Yếm thường nhuộm màu đỏ (xưa gọi là yếm thắm), vàng thư (hoa hiên), xanh da trời (thiên thanh), hồng nhạt (cánh sen), hồ thủy (xanh biển)... Giải yếm to buông ngoài lưng áo và giải yếm thắt vòng quanh eo rồi thắt múi phía trước cùng với bao và thắt lưng. Bao của các cô gái quan họ xưa thường sử dụng chất liệu sồi se, màu đen, có tua bện ở hai đầu bao, khổ rộng, có thể đựng túi tiền mỏng ở trong bao rồi thắt gọn ngang eo, luồn qua lưng áo dài, bó chặt lấy ba thân áo trước, thắt múi to để che phía trước bụng. Thắt lưng thường là loại bao nhỏ bằng chừng 1/3 bao, dùng để thắt chặt cạp váy vào eo. Cũng tương tự yếm, thắt lưng làm bằng lụa nhuộm các màu tươi sáng như màu hoa lựu, màu hoa đào, màu hoa hiên tươi, màu hồ thủy. Thắt lưng cũng buộc múi ra phía trước để cùng với múi bao, múi giải yếm tạo nên những múi hoa màu sắc phía trước người con gái.

Liền chị mặc váy váy sồi, váy lụa, đôi khi có người mặc váy kép với váy trong bằng lụa, vải màu, lương, the, đoạn; váy ngoài bằng the, lụa. Váy màu đen. Người biết mặc váy khéo là không để váy hớt trước, không để váy quây tròn lấy người như mặc quần mà phải thu xếp sao cho phía trước rủ hình lưỡi chai xuống gần tới mu bàn chân, phía sau hơi hớt lên chớm tầm đôi con khoai phía gót chân.

Liền chị mang dép cong làm bằng da trâu thuộc theo phương pháp thủ công; có một vòng tròn bằng da trên mặt dép để xỏ ngón chân thứ hai khiến khi đi lại, không rơi được dép. Mũi dép uốn cong và người thợ làm dép phải biết nện, thuộc cho mũi dép cứng, như một lá chắn nhỏ, che giấu đầu các ngón chân. Ngoài áo, quần, thắt lưng, dép, người liền chị còn chít khăn mỏ quạ, đội nón quai thao, và thắt lưng đeo dây xà tích.

Văn hoá quan họ
Văn hoá quan họ còn là cách ứng xử thật khéo léo, tế nhị, kín đáo và mang đầy ý nghĩa như các làn điệu mời nước, mời trầu thật chân tình, nồng thắm mỗi khi có khách đến chơi nhà "đôi tay nâng chén rượu đào, đổ đi thì tiếc, uống vào thì say". Quan họ uống chén rượu mừng xuân, mừng hội, vui bầu, vui bạn… rồi ca xướng cho tan canh mãn võ, cho tàn đêm rạng ngày, rồi các làn điệu chia tay giã bạn đầy quyến luyến trong câu hát "Người ơi người ở đừng về"tàn canh, giã hội rồi mà quan họ vẫn còn ngậm ngùi tiếc nhớ "Người về tôi vẫn ngậm ngùi, để thương, để nhớ cho tôi thế này... Người về tôi chẳng dám nài, áo trong người mặc, áo ngoài người để làm tin"… Và để rồi kết thúc bằng những lời hứa hẹn tha thiết "Đến hẹn lại lên"… trong mùa hội tới."

Quan họ là "ứng xử" của người dân Kinh Bắc, "mỗi khi khách đến chơi nhà", không chỉ "rót nước pha trà" mời khách, mà cùng với đó là những câu hát thắm đượm nghĩa tình: "Mỗi khi khách đến chơi nhà/ đốt than quạt nước pha trà mời người xơi/ trà này quý lắm người ơi/ Mỗi người một chén cho tôi vui lòng"...

Bảo tồn Quan họ t
Quan họ là một loại hình dân ca phong phú về giai điệu. Quan họ được lưu truyền trong dân gian từ đời này sang đời khác qua phương thức truyền khẩu. Phương thức này là một yếu tố giúp cho Quan họ trở thành một loại hình dân ca có số lượng lớn bài hát với giai điệu khác nhau. Tuy nhiên, cũng chính phương thức này đã làm cho các bài Quan họ lưu truyền trong dân gian bị biến đổi nhiều, thậm chí khác hẳn sẽ với ban đầu. Nhiều giai điệu cổ đã mất hẳn. Mặc dù sự thay đổi này cũng làm cho Quan họ phát triển, nhưng ở trong bối cảnh văn hóa Phương Tây đang xâm nhập mạnh mẽ vào Việt Nam, vấn đề bảo tồn nguyên trạng Quan họ trong từng giai đoạn phát triển là việc làm cấp thiết.

Từ những năm 70 của Thế kỷ XX, Sở Văn hóa Hà Bắc đã tiến hành sưu tầm Quan họ. Hàng nghìn bài Quan họ, bao gồm cả các dị bản đã được ghi âm tại các làng quan họ, với giọng hát của hàng trăm nghệ nhân. Sau khi sàng lọc và lựa chọn, nhạc sĩ, nhà nghiên cứu Phạm Hồng Thao đã ký âm thành bản nhạc, có bổ sung thêm một số ký tự riêng đặc trưng cho giai điệu Quan họ. Khoảng 300 bài Quan họ hay nhất đã được Nhà xuất bản Âm nhạc in thành sách. Tuy nhiên, hàng nghìn bài Quan họ đã được ghi âm, do các cụ nghệ nhân (đã mất) hát, phải được bảo quản cực kỳ cẩn thận. Sở Văn hóa thể thao du lịch Bắc Ninh và Bắc Giang chịu trách nhiệm lưu giữ các cuốn băng này cần phải số hóa toàn bộ để có thể lưu giữ một cách dài lâu cho thế hệ mai sau, đó cũng là tài liệu văn hóa cần bảo tồn giúp các làn điệu quan họ sống mãi.
Những năm qua, Bắc Ninh là một trong những địa phương có sự hội nhập và tốc độ phát triển kinh tế, xã hội xếp hàng đầu trong cả nước. Là tỉnh có diện tích nhỏ, dân số khoảng 1,15 triệu người, trước đây chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, đến nay, Bắc Ninh được coi là một “thỏi nam châm” của vùng Bắc Bộ, đang đứng thứ hai cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Điều đó đã làm cho Bắc Ninh trở thành địa phương phát triển mạnh mẽ, năm 2021 chỉ số GRDP tăng 6,9% đứng thứ 13, tốc độ tăng trưởng đứng thứ 8 cả nước về quy mô, thu nhập bình quân đầu người/ tháng đứng thứ 5 cả nước. Quá trình hội nhập và phát triển diễn ra mạnh mẽ ở Bắc Ninh, có những tác động đến nhiều mặt của văn hóa, trong đó có các DSVH.
Trước hết, có thể nhận thấy rằng, quá trình phát triển, nhất là về mặt kinh tế, đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo tồn, phát huy giá trị DSVH. Trước và sau khi dân ca quan họ Bắc Ninh được UNESCO công nhận, chính quyền địa phương đã đầu tư lượng kinh phí lớn để nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa nhằm bảo tồn, lưu giữ các làn điệu quan họ; tiến hành triển khai nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa các làn điệu quan họ cổ tại các làng, xã, các nghệ nhân quan họ, cũng như di vật, tư liệu có liên quan. Trong điều kiện khoa học kỹ thuật phát triển, việc sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật đã giúp cho việc sưu tầm, tư liệu hóa và lưu giữ rất thuận lợi. Tư liệu sau khi sưu tầm được lưu giữ tại các trung tâm có trang thiết bị bảo quản hiện đại, đảm bảo có thể gìn giữ trong thời gian dài.
Đối với các DSVH phi vật thể, việc truyền dạy giữa các thế hệ là điều quan trọng để có thể bảo tồn, duy trì được di sản. Thời gian qua, các lớp truyền dạy dân ca quan họ đã được đầu tư, tổ chức ở nhiều địa phương dành cho các lứa tuổi khác nhau, nhất là đối với lứa tuổi thanh thiếu niên. Đến nay đã có 369 làng quan họ thực hành, 381 câu lạc bộ quan họ với hơn 10.000 người ở các độ tuổi tham gia, hàng nghìn người có khả năng truyền dạy. Nhiều nơi đã xây dựng mô hình câu lạc bộ quan họ măng non. Đây là cách làm sáng tạo, là một mô hình hiệu quả trong thực hiện chương trình hành động bảo tồn, phát huy giá trị của DSVH dân ca quan họ trong xã hội đương đại. Việc truyền dạy quan họ cũng đã được nghiên cứu, biên soạn thành các tài liệu và đưa vào giảng dạy tại các trường phổ thông.
Năm 2018, đề án Bảo tồn và phát huy giá trị DSVH phi vật thể dân ca quan họ Bắc Ninh được tiếp tục triển khai ở giai đoạn 2 đến năm 2022. Theo đó, tỉnh đã đầu tư số lượng kinh phí lớn để thực hiện các chương trình truyền dạy dân ca quan họ, đầu tư xây dựng và tu bổ các thiết chế văn hóa liên quan đến dân ca quan họ. Ngoài những địa điểm sẵn có của làng như đình, đền, chùa... còn có địa điểm dành riêng cho “bọn quan họ” đó là “nhà chứa quan họ”. Thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh đã tiến hành trùng tu hoặc cho xây dựng mới các “nhà chứa quan họ” theo kiến trúc truyền thống ở nhiều làng quan họ gốc như Viêm Xá, Đương Xá, Thị Cầu, Lũng Giang…
Nghệ nhân quan họ cũng được quan tâm đãi ngộ nhằm khích lệ động viên về vật chất và tinh thần. Họ được phong tặng danh hiệu theo quy chế, đồng thời được hưởng trợ cấp hằng tháng bằng mức lương tối thiểu; NNƯT, NNND hưởng mức hỗ trợ cao hơn. Nhằm tạo sự lan tỏa giá trị của dân ca quan họ, tỉnh Bắc Ninh không những hỗ trợ kinh phí cho các câu lạc bộ ở địa phương, mà còn cho cả các câu lạc bộ dân ca quan họ tiêu biểu đang hoạt động ở các tỉnh, thành phố khác trong cả nước.
Từ khi nước ta thực hiện chính sách hội nhập, mở rộng giao lưu văn hóa với các nước trên thế giới, ngành Nghệ thuật biểu diễn nói chung, dân ca quan họ nói riêng có cơ hội được trình diễn, giới thiệu ở nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ những nét độc đáo, đặc trưng của môn nghệ thuật này. Điều đó đã khẳng định được thương hiệu của dân ca quan họ, thể hiện được bản sắc văn hóa, làm cho các nền văn hóa có sự đối sánh và trân trọng đối với các giá trị của văn hóa Việt Nam.

Ngay sau khi được UNESCO công nhận Dân ca Quan họ Bắc Ninh là di sản văn hóa thế giới phi vật thể, tỉnh Bắc Giang đã xây dựng Chương trình hành động để bảo tồn Dân ca Quan họ. Trên cơ sở những cam kết với UNESCO, tỉnh Bắc Giang đã triển khai nhiều hoạt động tiêu biểu như: Triển khai việc tiếp tục sưu tầm, nghiên cứu, giới thiệu quảng bá những cái hay, cái đẹp của Dân ca Quan họ Bắc sông Cầu; tổ chức các cuộc hội thảo về bảo tồn và phát huy di sản Dân ca Quan họ tỉnh Bắc Giang; xuất bản các ấn phẩm, như: Các bài Hát đối Quan họ, 120 bài Hát đối Quan họ; Làng Quan họ Bắc sông Cầu (giới thiệu 18 làng quan họ Bắc sông Cầu trên quê hương Việt Yên); Các bài hát Quan họ phổ biến ở Bắc Giang.

Đặc biệt, Bắc Giang còn chú trọng tập trung cho việc truyền dạy Dân ca Quan họ tại các làng xã. Thường xuyên tổ chức liên hoan tiếng hát Quan họ. Từ năm 2010 đến 2016, cùng với các địa phương, các cơ sở thường xuyên tổ chức các hoạt động văn nghệ quần chúng, trong đó thi hát dân ca quan họ là một nội dung chủ yếu. Trung tâm Văn hóa tỉnh Bắc Giang đã tổ chức hơn 60 lớp truyền dạy Dân ca Quan họ cho hơn 3.000 học viên là các hạt nhân văn nghệ tiêu biểu ở các huyện Việt Yên, Lục Ngạn, thành phố Bắc Giang, Lục Nam, Lục Ngạn,… Đến năm 2016, huyện Việt Yên đã tổ chức 14 cuộc Liên hoan tiếng hát Quan họ. Tỉnh Bắc Giang đã tổ chức Liên hoan tiếng hát Quan họ toàn tỉnh, lần thứ V. Ngày 17/3/2014, Tổng Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam đã ra quyết định thành lập Trung tâm Văn hóa Quan họ truyền thống khu vực Bắc Giang, tồn tại song song với Trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát huy dân ca Quan họ, hoạt động trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh – Nam sông Cầu.

Ngày 20 tháng 1 năm 2013, Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh tổ chức ra mắt. Đoàn Dân ca Quan họ Bắc Ninh nay là nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh đã hoàn thành tốt nhiệm vụ sưu tầm, nghiêm cứu, gìn giữ và phát triển dân ca quan họ; nhiều hình thức giới thiệu dân ca quan họ mà đoàn thể nghiệm được quần chúng nhân dân đánh giá cao và học tập làm theo, góp phần thúc đẩy phong trào ca hát quan họ trong tỉnh cũng như lan tỏa rộng khắp cả nước. Đến nay từ 44 làng quan họ gốc, tỉnh Bắc Ninh đã nhân lên thành 329 làng Quan họ mới, trong đó có 41 nghệ nhân dân ca Quan họ. Đối với thôn Viêm Xá, xã Hòa Long, thành phố Bắc Ninh, nơi được coi là Thủy tổ dân ca Quan họ Bắc Ninh đã có nhiều giải pháp khôi phục, bảo tồn dân ca Quan họ, nhất là các bài Quan họ cổ.

Về ẩm thực Quan họ, hai tỉnh Bắc Giang - Bắc Ninh đã khôi phục lại " Mâm đan, bát đàn" đó là những vật dụng của người quan họ khi mời thực khách dự ẩm thực quan họ. Xây dựng phòng trưng bày văn hóa quan họ, giới thiệu di sản với bạn bè trong nước, quốc tế. Các phương tiện thông tin đại chúng tăng thời lượng tuyên truyền về dân ca quan họ, nhất là các lề lối Quan họ, văn hóa Quan họ.

Âm nhạc

Bài hát nhắc về quan họ
Hành trình rực rỡ
Thương nhau lý tơ hồng
Tơ hồng (Nhất Sinh sáng tác)

Bài quan họ
Ai xuôi về
Bạn tình ơi
Bèo dạt mây trôi
Buôn bấc buôn dầu
Cây kiêu bông
Cây trúc xinh
Chàng buông vạt áo em ra
Chia rẽ đôi nơi
Chim khôn đỗ ngon thầu dầu
Chuông vàng gác cửa Tam Quan
Cò lả
Còn duyên
Con nhện giăng mùng
Dọn quán bán hàng
Duyên quan họ
Duyên tình quan họ
Em hát cho anh nghe
Em là con gái Bắc Ninh
Gọi đò Hiên Vân
Gửi về quan họ
Hoa thơm bướm lượn
Kẻ Bắc người Nam
Khách đến chơi nhà
Làng quan họ quê tôi
Lý cây đa
Lý con sáo
Lý giao duyên
Lý tình tang (Đưa em về quê mẹ)
Lúng liếng lóng lánh (Lóng lánh lúng liếng)
Mời nước mời trà
Mười nhớ
Ngày xuân
Ngồi tựa mạn thuyền
Ngồi tựa song đào
Nguyệt gác mái đình
Người ngoan
Người ơi người ở đừng về
Qua cầu gió bay
Ra đứng cổng làng
Se chỉ luồn kim
Tạm biệt từ đây
Thỏa lòng mong ước
Thuyền mở lái chèo
Tìm người
Tình thắm ngọt ngào
Trên rừng ba mươi sáu thứ chim
Tương phùng tương ngộ
Vào chùa

Hình ảnh

Chú thích

Xem thêm
 Hội Lim
 Hát ví
 Hát trống quân
 Hát đúm

Liên kết ngoài

 Ca Tru and Quan Ho traditional music, UNESCO.
 Khảo cứu sáng tác của đại thi hào Nguyễn Du - Thêm một cách nhìn về từ "Quan họ", Tin tức – Nhân dân.
 Giới thiệu Dân ca quan họ Bắc Giang - Bắc Ninh
 Nguồn gốc dân ca Quan họ, Hữu Thịnh, Vietnamnet.
 Quan họ trên bách khoa toàn thư văn hóa Việt Nam

Âm nhạc dân gian Việt Nam

Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại tại Việt Nam
Du lịch Bắc Ninh
Âm nhạc Việt Nam
Ca hát
Bắc Ninh
Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại
Thể loại nhạc dân gian
Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam
Sân khấu cổ truyền Việt Nam


title: Halictus placidulus

text:
Halictus placidulus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1923


title: Borussia Dortmund

text:
Ballspielverein Borussia 09 e.V. Dortmund (hay còn được gọi là BVB Dortmund, Borussia Dortmund hoặc đơn giản Dortmund) là là một câu lạc bộ thể thao đóng ở Dortmund, phía bắc sông Rhine và được biết đến là một trong những đội bóng nổi tiếng và thành công nhất nước Đức cùng với Bayern Munich, Hamburg SV và Borussia Mönchengladbach. Với 8 chiếc cúp vô địch quốc gia Đức và 5 cúp DFB Pokal, Dortmund cũng vô địch UEFA Cup Winners' Cup vào năm 1966 (trở thành đội bóng Đức đầu tiên giành danh hiệu tầm châu lục) và giành chức vô địch UEFA Champions League vào năm 1997.

Biệt danh của câu lạc bộ: Schwarzgelben (Vàng-đen) hay Die Borussen (những người Phổ).

Borussia Dortmund là một trong những câu lạc bộ giàu thành tích và có bề dày truyền thống bậc nhất của nước Đức. Tuy vậy, phải đến thập kỉ 90 đội bóng này mới gây được tiếng vang lớn đối với người hâm mộ trên toàn thế giới dưới cái bóng quá lớn của Hamburg SV và Borussia Mönchengladbach, đặc biệt là FC Bayern München.

Đối thủ truyền kiếp của Dortmund là FC Schalke 04, là Revierderby (Derby vùng Ruhr). Ngoài ra còn có Borussia Mönchengladbach được gọi là Borussen derby (Derby nước Phổ).

Dortmund hiện tại là câu lạc bộ lớn thứ 3 tại Đức (sau Bayern München và Schalke 04) với 145.000 thành viên chính thức và thứ 11 thế giới.

Lịch sử
Được thành lập vào năm 1909, Dortmund không đạt được danh hiệu nào đáng kể cho đến những năm 1950, khi họ giành chiến thắng hai lần liên tiếp tại Giải Bundesliga vào năm 1956 và 1957. Từ đó Dortmund đã dần trở thành một đội bóng có tên tuổi trong làng bóng đá Đức, Mùa bóng 1962/63 vô địch Bundesliga sau đó Dortmund đoạt chức vô địch  Winners Cup năm 1966 khi đánh bại Liverpool F.C. trong trận chung kết, đó là danh hiệu Châu Âu đầu tiên của CLB. Tuy nhiên phải sau những năm 1990,Schwarzgelben mới thực sự phát triển và trở thành một trong những CLB hùng mạnh cả trong nền bóng đá Đức và cả của Châu Âu, khi trước đó phải đứng dưới cái bóng quá lớn của Bayern Munich, Hamburg và đặc biệt là Borussia Mönchengladbach, đội bóng cùng khu vực Nordrhein-Westfalen.

Sau hai lần liên tiếp đoạt chức vô địch giải quốc gia Đức vào năm 1995 và 1996, Bằng chiến thắng trước Juventus 3-1 tại Olympic Stadium, Borussia Dortmund đã đoạt được vương miện cao quý nhất của bóng đá châu Âu với danh hiệu UEFA Champions League mùa bóng 96/97. Sau đó để bổ sung thêm vào bảng vàng thành tích của mình, BVB còn tiếp tục đoạt nốt danh hiệu Vô địch Cup Liên Lục địa tổ chức tại Tokyo. Người kiến tạo nên những thành công đó cho BVB trong thập niên 90 là huấn luyện viên huyền thoại của CLB Ottmar Hitzfeld.

Trong tất cả các quá trình phát triển của mình Dortmund được biết đến như là một câu lạc bộ có lối chơi mang đậm phong cách Đức, phần lớn các cầu thủ của Dortmund thường là những người thợ đá bóng hơn là những cầu thủ mang đậm tính chất kỹ thuật, tất nhiên cũng có một số ngoại lệ, Andreas Möller, một trong những kỹ thuật gia của Dortmund và cả đội tuyển Đức trong những năm 90, và libero Matthias Sammer có lẽ là cầu thủ vĩ đại nhất trong lịch sử phát triển của câu lạc bộ. Vào đùng thời kỳ đỉnh cao của mình, BVB cũng có những đóng góp to lớn cho chiến thắng của đội tuyển quốc gia tại Euro 1996 với sự góp mặt của những ngôi sao Andy Möller, Matthias Sammer, Stefan Reuter,...

Mùa bóng 1998-99, Dortmund có những kết quả tồi tệ dưới thời của huấn luyện viên Michael Skibbe, họ đã không lọt vào vòng đấu bảng UEFA Champions League, một số hợp đồng mới không đạt kết quả như ý. Chính vì vậy mà Skibbe bị sa thải, qua một vài sự thử nghiệm ngắn ngủi một số huấn luyện viên không đạt yêu cầu, và chỉ đến khi huyền thoại câu lạc bộ Matthias Sammer đứng lên nhận nhiệm vụ lãnh đạo câu lạc bộ trong thời điểm khó khăn. Và như có một phép mầu của chàng trai tóc hung này, người mà huấn luyện viên đội bóng có nhiều cầu thủ già hơn chính mình, đã đưa con thuyền "vàng đen" trở về đúng con đường mà các cổ động viên mong đợi, ngay mùa bóng đầu tiên lãnh đạo BVB đoạt chức vô địch Bundesliga vào chung kết UEFA Cup. Matthias Sammer cũng là huấn luyện viên rất thành công trong việc tạo điều kiện cho nhân tài Đức phát triển: Christoph Metzelder, Sebastian Kehl, Torsten Frings, Lars Ricken....

Huy hiệu

Cơ sở hạ tầng

Sân vận động

Westfalenstadion là sân nhà của Borussia Dortmund, sân vận động lớn nhất của Đức và lớn thứ bảy ở châu Âu. Sân vận động có tên chính thức là "Signal Iduna Park" sau khi công ty bảo hiểm Signal Iduna mua quyền đặt tên sân vận động cho đến năm 2021. Tuy nhiên, tên này không thể được sử dụng khi tổ chức các sự kiện của FIFA và UEFA, vì các cơ quan quản lý này có chính sách cấm tập đoàn tài trợ cho các công ty không phải là đối tác chính thức của giải đấu. Trong World Cup 2006, sân vận động được gọi là "Sân vận động FIFA World Cup, Dortmund", trong khi trong các trận đấu của các câu lạc bộ UEFA, nó được gọi là "BVB Stadion Dortmund". Sân vận động hiện có sức chứa lên đến 81.359 khán giả (đứng và ngồi) cho các trận đấu giải VĐQG và 65.829 khán giả ngồi cho các trận đấu quốc tế.  Đối với những điều này, khán đài phía nam đặc trưng được trang bị lại ghế để phù hợp với các quy định của FIFA.

Năm 1974, Westfalenstadion thay thế sân Stadion Rote Erde, nằm bên cạnh và bây giờ là sân vận động của Borussia Dortmund II. Sau khi Borussia Dortmund ngày càng nổi tiếng trong những năm 1960, rõ ràng mặt bằng truyền thống là quá nhỏ đối với số lượng cổ động viên ngày càng tăng của Borussia Dortmund. Tuy nhiên, thành phố Dortmund không thể tài trợ cho một sân vận động mới và các tổ chức liên bang không sẵn lòng giúp đỡ. Nhưng vào năm 1971, Dortmund được chọn để thay thế thành phố Cologne, thành phố buộc phải rút lại kế hoạch tổ chức các trận đấu tại World Cup 1974. Các quỹ ban đầu dành cho sân vận động dự kiến ở Cologne do đó đã được phân bổ lại cho Dortmund, và một sân vận động mới đã trở thành hiện thực.

Westfalenstadion đã trải qua nhiều lần cải tạo trong suốt nhiều năm để tăng kích thước của sân vận động, bao gồm cả việc mở rộng sân vận động cho World Cup 2006. Vào năm 2008, Borusseum, một bảo tàng về Borussia Dortmund, được khai trương tại sân vận động. Năm 2011, Borussia Dortmund đồng ý hợp tác với Q-Cells. Công ty đã lắp đặt 8.768 pin mặt trời trên mái nhà của Westfalenstadion để tạo ra 860.000  kWh mỗi năm.

Borussia Dortmund có tỷ lệ dự khán trung bình cao nhất so với bất kỳ câu lạc bộ bóng đá nào trên toàn thế giới. Vào năm 2014, người ta ước tính rằng mỗi trận đấu trên sân nhà của câu lạc bộ có khoảng 1.000 khán giả Anh tham dự, bị thu hút bởi giá vé thấp so với Premier League.

Sân tập
Sân tập của Borussia Dortmund và cơ sở Học viện Hohenbuschei nằm ở Brackel, một quận của Dortmund.  Bên trong khu phức hợp này có các khu tập luyện thể dục thể thao và phục hồi chức năng người máy, các phòng vật lý trị liệu và massage, cùng các bể chữa bệnh và thủy liệu pháp. Ngoài ra còn có phòng xông hơi khô, phòng xông hơi ướt và phòng tập tạ, phòng học, hội trường, phòng làm việc cho văn phòng phía trước BVB, nhà hàng, studio truyền hình phỏng vấn.các cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp và ban huấn luyện của BVB cho tổng số BVB!, kênh thuộc sở hữu của câu lạc bộ. Trong khuôn viên có năm sân cỏ, hai trong số đó có hệ thống sưởi dưới đất, một sân cỏ nhân tạo, ba sân cỏ nhỏ và một nhà thi đấu thể thao đa chức năng. Địa điểm này có tổng diện tích là 18.000 m 2 (190.000 sq ft). Ngoài ra, câu lạc bộ còn sở hữu Footbonaut, một robot huấn luyện có hiệu quả là 14 m² (150 sq ft) lồng huấn luyện.

Khu phức hợp đào tạo và trung tâm biểu diễn trẻ, đặt tại Hohenbuschei, sẽ được mở rộng theo từng giai đoạn cho đến năm 2021. Ngoài ra, Văn phòng Kinh doanh Thể thao sẽ được xây dựng lại hoàn toàn từ đầu. Việc xây dựng theo kế hoạch có chi phí lên tới 20 triệu euro sẽ đưa BVB trở thành câu lạc bộ bóng đá được trang bị tốt nhất cả nước về cơ sở hạ tầng.

Trong Trung tâm Đào tạo Strobelallee, Học viện Bóng đá BVB Evonik có một địa điểm đào tạo nổi bật dành riêng cho học viên. Trong số những người khác, đội Bundesliga từng chuẩn bị cho các trận đấu của họ trên sân tập cũ của câu lạc bộ.

Trang phục và nhà tài trợ

Đối tác quảng cáo chính và nhà tài trợ áo đấu hiện tại của Dortmund là Evonik. Công ty bảo hiểm Signal Iduna đã mua quyền đặt tên cho Westfalenstadion Signal Iduna Park đến năm 2021. Nhà cung cấp trang phục chính là Puma kể từ mùa giải 2012–13. Hợp đồng hiện có hiệu lực. Câu lạc bộ đã công bố một thỏa thuận với Opel để trở thành nhà tài trợ tay áo đầu tiên từ mùa giải 2017–18.

Ngoài ra, có ba cấp độ đối tác khác nhau: BVBChampionPartner bao gồm Opel, bwin, Brinkhoff's, Wilo, Hankook và EA Sports; BVBPartner bao gồm MAN, Eurowings, Coca-Cola, Ruhr Nachrichten, REWE và Aral; và BVBProduktPartner bao gồm ofo, Westfalenhallen và TEDi.

Kể từ năm 2012, Brixental ở Kitzbühel Alps tại Áo cũng là nhà tài trợ của BVB; hơn nữa, khu vực này là nơi tổ chức một trong những trại huấn luyện mùa hè hàng năm.

Nhà tài trợ

Danh hiệu

Quốc nội
  Vô địch nước Đức/Bundesliga
 Vô địch (8): 1956, 1957, 1963, 1994–95, 1995–96, 2001–02, 2010–11, 2011–12
 Cúp bóng đá Đức
 Vô địch (5): 1964-65, 1988-89, 2011–12, 2016–17, 2020-21
 Siêu cúp bóng đá Đức
 Vô địch (6): 1989, 1995, 1996, 2013, 2014, 2019
  Cúp Liên đoàn bóng đá Đức
 Á quân (1): 2003

Châu Âu
  UEFA Champions League: 1 Vô địch (1): 1996-97
 Á Quân (1): 2012-13
  UEFA Cup Winners' Cup: 1
 Vô địch (1): 1965-66
  UEFA Super Cup:  Á quân (1): 1997
  Cúp UEFA:  Á quân (2): 1992-93, 2001-02

 Quốc tế
 Intercontinental Cup: 1 Vô địch (1): 1997

 Đội trẻ
 Giải U19 Đức Vô địch: 1994, 1995, 1996, 1997, 1998
 Giải U17 Đức Vô địch: 1984, 1993, 1996, 1998
 Á quân: 1999, 2001, 2006, 2007, 2008
 Giải U19 Bundesliga Tây Đức Vô địch: 2009
 Giải U17 Bundesliga Tây Đức Vô địch''': 2008

Cầu thủ

Đội hình hiện tại

Cho mượn

Đội dự bị và học viện

Đội trưởng câu lạc bộ
nhỏ|274x274px|Đội trưởng Marco Reus

Nhân viên đội bóng
nhỏ|Huấn luyện viên trưởng Marco Rose
nhỏ|Trưởng đoàn bóng đá hạng nhất Sebastian Kehl
nhỏ|Giám đốc kỹ thuật Edin Terzić

Các huấn luyện viên
Vào tháng 7 năm 1935, Fritz Thelen trở thành huấn luyện viên trưởng toàn thời gian đầu tiên của câu lạc bộ, nhưng không có mặt trong những tháng đầu tiên của mùa giải, buộc cầu thủ Dortmund và tuyển thủ Đức Ernst Kuzorra lên thay. Năm 1966, Willi Multhaup dẫn dắt đội bóng của mình đến với Cúp các nhà vô địch Cúp C1 châu Âu, đội tuyển Đức đầu tiên giành được cúp châu Âu. Horst Köppel là huấn luyện viên mang về chiếc cúp bạc lớn cho câu lạc bộ lần đầu tiên sau hơn 20 năm, vô địch DFB-Pokal năm 1989.

Ottmar Hitzfeld, huấn luyện viên thành công nhất của câu lạc bộ, đã hai lần vô địch Bundesliga và Siêu cúp. Năm 1997, Dortmund đã chờ đợi thành công cấp châu lục trong hơn 30 năm; Hitzfeld đăng quang thời kỳ của mình với một chiến thắng bất ngờ và giành chức vô địch Champions League. Dortmund đã giành được Cúp Liên lục địa vào năm 1997 và huấn luyện viên trưởng Nevio Scala trở thành người đầu tiên và cho đến nay là người không phải là người bản xứ duy nhất giành được một danh hiệu lớn. Vào năm 2001–02, Matthias Sammer, một cựu cầu thủ của BVB, đã mang về chức vô địch giải đấu cho Dortmund. Trong năm 2008–09, câu lạc bộ tiếp cận huấn luyện viên trưởng Mainz 05 Jürgen Klopp. Ông đã giành được danh hiệu vô địch thứ bảy của câu lạc bộ trong năm 2010–11. Trong mùa giải thứ tư của mình, Dortmund đã vô địch Bundesliga và DFB-Pokal để hoàn thành cú đúp danh hiệu và cúp vô địch đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ. Người kế vị Thomas Tuchel đã vô địch DFB-Pokal 2016–17.

Vào ngày 22 tháng 5 năm 2018, Lucien Favre được xác nhận là huấn luyện viên trưởng mới của câu lạc bộ cho mùa giải 2018–19. Ông giành được DFL-Supercup 2019 vào ngày 3 tháng 8 năm 2019.

Vào ngày 12 tháng 12 năm 2020, Dortmund thất bại 5–1 trước VfB Stuttgart. Favre bị sa thải vào ngày hôm sau.

Chú thích

Liên kết ngoài

Borussia Dortmund trên trang web chính thức của Bundeliga
Borussia Dortmund trên trang web chính thức của UEFA

Câu lạc bộ bóng đá Đức
Borussia Dortmund
Dortmund
Khởi đầu năm 1909 ở Đức


title: Conus gabrielae

text:
Conus gabrielae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

G
Động vật được mô tả năm 2000


title: Lê Dinh

text:
Lê Dinh (tên đầy đủ: Lê Văn Dinh; 8 tháng 9 năm 1934 - 9 tháng 11 năm 2020) là nhạc sĩ hoạt động từ giữa thập niên 1950 đến năm 1975 tại Việt Nam Cộng hòa và tiếp tục sau này tại hải ngoại. Ông từng là một trong 3 thành viên của nhóm Lê Minh Bằng.

Tiểu sử
Lê Dinh sinh tại làng Vĩnh Hựu, tỉnh Gò Công (nay là tỉnh Tiền Giang).
1948-1953: Học trung học tại Collège Le Myre de Vilers (Mỹ Tho), học hàm thụ lớp hòa âm và sáng tác của École Universelle de Paris.
1953-1955: Học trường Cao đẳng Vô Tuyến Điện Saigon (École Supérieure de Radioélectricité de Saigon).
1955-1957: Dạy học (Pháp văn và âm nhạc) ở Gò Công và ở Chợ Lớn.
1957-1975: Làm việc tại Đài Vô tuyến Việt Nam. Chức vụ: Chủ sự Phòng Sản Xuất rồi Chủ sự Phòng Điều Hợp.
Tháng 8/1978: Vượt biên đến Đài Loan.
Tháng 10/1978: Định cư ở Montréal, Canada cho đến nay.
1979-1999: Làm việc cho hãng tàu chở hàng quốc tế Federal Navigation (FEDNAV) tại Montréal (hãng tàu đã cứu vớt 40 người trên chiếc ghe tỵ nạn - trong đó có gia đình Lê Dinh - trên biển Đông năm 1978).
Từ 1994: chủ trương tờ báo Nguyệt san Nghệ thuật.
2003: trung tâm Thúy Nga thực hiện chương trình Paris By Night 70 - Thu Ca vinh danh ông, cùng với hai nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương và Trường Sa.
2006: trung tâm Asia thực hiện chương trình Asia 52 - Huyền Thoại Lê Minh Bằng vinh danh ông, cùng với hai nhạc sĩ Anh Bằng và Minh Kỳ.
Ông có 1 vợ, 3 con. Ông qua đời vào lúc 4 giờ sáng ngày 9 tháng 11 năm 2020 tại thành phố Longueuil, Québec, Canada, hưởng thọ 86 tuổi.

Sáng tác
Danh sách này không tính những bài hát ký tên chung trong nhóm Lê Minh Bằng để tránh nhầm lẫn.
Bài Tango cho em (sau này gọi Bài tango cho riêng em) của Lê Dinh bị nhầm là của Hoàng Nguyên.

1956-1975

Làng anh làng em (1956)
Đêm trăng ngày mùa (1957)
Duyên ban đầu (1957)
Làng quê yêu mến (1957)
Lời em bé mồ côi (1957)
Mẹ ơi con sẽ về (1957)
Quê tôi (1957)
Tiếng hát yêu đời (1957)
Trăng đẹp ngày mùa (1957)
Họp lửa rừng đêm (1958)
Ngày ấy quen nhau (1959)
Chiều thương (1959)
Đàn với tôi (1959)
Có nhớ không anh (1960)
Hai lá thư (1960)
Hôm nào anh đi (1960)
Mai sau (1960)
Tâm sự chiều thu (1960)
Tháng mấy anh về (1960)
Thương đời hoa (1960)
Thương về xứ Thượng (1960)
Tình quê lưu luyến (1960)
Về thăm Mỹ Tho (1960)
Cánh thiệp hồng (1961)
Mộng ngày mai (1961)
Mùa hoa thương nhớ (1961)
Mưa chiều cao nguyên (1961)
Nói đi anh (1961)
Phố vắng đêm mưa (1961)
Tấm ảnh ngày xưa (1961)
Tâm tư mấy hàng (1961)
Ga chiều(1962)
Thương về biên cương (1962)
Hãy về với nhau (1963)
Trắng đêm đợi chờ (1963)
Buồn không em (1964)
Chiều lên bản Thượng (1964)
Đêm kỷ niệm (1964)
Giã từ người thương (1964)
Mưa chiều thứ bảy (1964)
Mưa lạnh trên đèo (1964)
Tình yêu trả lại trăng sao (1964)
Xác pháo nhà ai (1964)
Kỷ niệm chúng mình (1965)
Hoa đào năm trước (1965)
Mình viết cho nhau (1965)
Ngang trái (1965)
Những đêm không ngủ (1967)
Chỉ là huyền thoại (1970)
Lạy trời cho tôi quên (1971)
Như trong lòng mộ (1971)
Hà Tiên (1972)
Nếu mai này (1972)
Tâm sự ngày chủ nhật (1973)
Tango cho em (1974)
Cho anh hỏi (1974)
Nỗi buồn Châu Pha (1974)
Anh biết không
Cung đàn chiều
Lời người ngoại đạo
Như buổi ban đầu
Xuân đến rồi anh biết hay không
Yêu người không yêu ta

Sáng tác chung với Minh Kỳ

Anh đi từ độ ấy (1960)
Ba người bạn (1961)
13 tuổi lính (1966)
Cánh thiệp đầu xuân (1962)
Cánh thư ướp hoa rừng (1966)
Chiều thu sơn cước (1961)
Có khi nào anh nhớ đến em (1963)
Còn đâu nữa (1960)
Đọc thư em (1961)
Đường chiều sơn cước (1961)
Đường về khuya (1962)
Gác nhỏ đêm xuân (1966)
Hạnh phúc đầu xuân (1963)
Lá rừng (1962)
Mùa xuân gửi em (1966)
Mùa đông xứ Huế (1970)
Mùa thu giã biệt (1962)
Người em xứ Thượng (1960)
Sao rừng (1962)
Tiếng hát Mường Luông (1961)
Tôi đã gặp (1960)

Sáng tác chung với Anh Bằng

Bóng đêm (1962)
Buồn len mắt nhỏ (1964)
Chỉ hai đứa mình thôi nhé (1964)
Chuyện người yêu (1966)
Đôi bóng (1963)
Giấc ngủ cô đơn (1963)
Hát để tặng anh (1966)
Khi đã vì yêu
Khi mình xa nhau (1964)
Lẻ bóng (1962)
Nếu ai có hỏi (1966)
Nếu hai đứa mình (1963)
Nếu mình thương nhau (1964)
Mùa thu lá bay (1974)
Sang mùa (1963)
Tiếng ca u hoài (1964)

Hải ngoại

10 bài hận ca
Bài hát của người điên
Buồn len mắt nhỏ
Chỉ là phù du (2003)
Cho người tình cũ
Chữ tình
Còn gì mà mong (1990)
Dòng kỷ niệm
Huế buồn
Huế vẫn còn thương
Lời người viễn xứ (2012)
Nắng bên này sông
Nỗi buồn viễn xứ (1982)
Sao anh không nhớ Gò Công
Thương về Gò Công
Tình ca người mất quê hương (phổ thơ Hoàng Ngọc Ẩn, 1982)
Tìm một ánh sao

Tham khảo

Nhạc sĩ Lê Dinh - Người tôi gặp trên sân khấu Paris  (phỏng vấn của nữ sĩ Bích Xuân)

Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nhạc sĩ nhạc vàng
Người Gò Công
Nhạc sĩ hải ngoại
Nhà soạn nhạc Việt Nam
Người Canada gốc Việt
Lê Văn Dinh


title: Chicoreus monicae

text:
Chicoreus monicae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chicoreus


title: Longitarsus nigrocephalus

text:
Longitarsus nigrocephalus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được White in Westcott, Brown, Sharratt & White miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Dactylolabis aberrans

text:
Dactylolabis aberrans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dactylolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Galati Mamertino

text:
Galati Mamertino là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Italia, có vị trí cách khoảng 120 km về phía đông của Palermo và vào khoảng 70 km về phía tây của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.026 người và diện tích là 39 km².

Đô thị Galati Mamertino có các frazione (subdivision) San Basilio.

Galati Mamertino giáp các đô thị: Frazzanò, Longi, San Salvatore di Fitalia, Tortorici.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.galatimamertino.com/

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina


title: Langen Jarchow

text:
Langen Jarchow là một đô thị tại Ludwigslust-Parchim (trước thuộc huyện Parchim), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim


title: Hyles chuvilini

text:
Hyles chuvilini là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Mông Cổ, đông bắc Trung Quốc and adjacent areas of Nga and also farther phía nam in China, in Shaanxi và Shandong. This species is probably much more widely distributed in miền bắc China.

There are two generations in miền bắc China, con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9

Ấu trùng ăn Euphorbia fischeri ở Transbaikalia.

Chú thích

Tham khảo

Hyles


title: Cautethia yucatana

text:
Cautethia yucatana là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, được tìm thấy ở California và México phía nam đến Trung Mỹ. Nó được mô tả bởi Clark vào năm 1919.
Con đực trưởng thành có sải cánh 16 mm. Nó giống với loài Cautethia spuria nhưng nhỏ hơn, cánh trước ngắn hơn và tròn hơn.

Chú thích

Tham khảo

Cautethia


title: Magnastigma

text:
Magnastigma là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Eumaeini


title: 7690 Sackler

text:
7690 Sackler (2291 T-1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 3 năm 1971 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7690 Sackler

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Định lượng

text:
Khi xác định mật độ khối lượng theo diện tích của vật liệu mỏng, người ta dùng khái niệm định lượng, được định nghĩa bằng khối lượng của tấm vật liệu đó với diện tích của một đơn vị diện tích chuẩn. Nó được đo bằng thương số giữa khối lượng vật liệu trên một đơn vị đo diện tích (ví dụ theo đơn vị đo g/m² tức gsm).

Ví dụ: người ta hay nói giấy 70g/m², 80g/m²..., bên tiếng Anh có từ tương ứng là grammage. Ngoài ra, người ta còn dùng cụm từ basis weight để chỉ trọng lượng của một tập giấy chuẩn, bao gồm 500 (đôi khi là 1000) tờ giấy đồng đều bằng nhau, có kích thước tuân theo một quy định nhất định nào đó.

Với các loại giấy dày, người ta sử dụng đơn vị đo chiều dày để so sánh.

Định lượng thường tỷ lệ thuận với độ dày và khối lượng riêng, nhưng không phải là phản ánh chính xác so sánh độ dày. Giấy cuse định lượng 180gsm có thể mỏng hơn giấy woodfree 160gsm.

Phương pháp xác định định lượng

Điều kiện
Giấy và các vật cần đo phải được đặt trong môi trường chuẩn:
 Môi trường chuẩn:
Độ ẩm tương đối: 50+/-2%
Nhiệt độ: 23+-/1°C
Độ cao so với mặt nước biển: ≤ 300 mét
Gió: không quá 1 mét/giây
Ánh sáng: tránh những nơi có phát ra các nguồn hồng ngoại, tử ngoại
Giấy phải được đặt trong môi trường chuẩn một khoảng thời gian đủ để nhiệt độ, độ ẩm của giấy và môi trường cân bằng, ít nhất là 24 giờ

Mẫu
Mẫu để đo phải đạt độ đồng đều tương đối về độ dày, về phân bổ khối lượng riêng, về nhiệt độ, độ ẩm tại các vị trí khác nhau (trên tờ giấy và giữa các tờ giấy với nhau).

Thiết bị đo

Dao cắt mẫu phải chính xác, có sai số ± 1% diện tích cắt cần thiết
Khuôn cắt mẫu có dạng hình chữ nhật hoặc tròn
Cân có sai số cho phép ± 0,5% và độ nhạy ± 0,2% khối lượng thật của vật cần cân
Ẩm kế có khả năng đo được độ ẩm không khí chính xác tới ±1%
Nhiệt kế phải được chia độ chính xác tới 0,2 °C

Điều hoà kết quả
Kết quả đo được tính theo công thức

trong đó:
g: định lượng tính bằng g/m²
m: khối lượng đo tính được của một mẫu thử tính bằng gam
A: diện tích mẫu thử tính bằng cm²
Kết quả lấy đến ba chữ số có nghĩa. Độ chính xác của phép đo được xác định qua độ lập lại (cùng một mẫu thử, cùng một người thao tác, trên cùng một máy đo trong cùng một phòng thí nghiệm) và độ tái lập giữa các phòng thí nghiệm (cùng một mẫu thử, được thực hiện trong các phòng thí nghiệm khác nhau)

Đơn vị
Gam trên mét vuông là đơn vị đo theo chuẩn quốc tế ISO
Tại các nước sử dụng đơn vị đo theo tiêu chuẩn Mỹ, người ta sử dụng pound trên inch vuông

Xem thêm
Các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giấy
Khổ giấy

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phương pháp đo định lượng của giấy

Mật độ diện tích
Giấy
ISO
In ấn

de:Flächenbezogene Masse


title: Wormhout

text:
Wormhout (older version: Wormhoudt) là một xã thuộc tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 19 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Psychoglypha smithi

text:
Psychoglypha smithi là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Psychoglypha


title: Hillgroven

text:
Hillgroven là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Hillgroven có diện tích 3,6 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 83 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Andrachne schweinfurthii

text:
Andrachne schweinfurthii là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới and vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo

 Miller, A. 2004. Andrachne schweinfurthii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
S
Thực vật dễ tổn thương


title: Parornix fragilella

text:
Parornix fragilella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hy Lạp và Cộng hòa Macedonia.

Chú thích

Tham khảo

Parornix
Côn trùng châu Âu


title: Leptaulaca schoutedeni

text:
Leptaulaca schoutedeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Leptaulaca


title: Fuentesaúco de Fuentidueña

text:
Fuentesaúco de Fuentidueña là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 310 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Dichelopa panoplana

text:
Dichelopa panoplana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Úc, ở đó nó widespread in semiarid areas từ miền nam Queensland tới Nam Úc.

Ấu trùng ăn các loài Dodonaea.

Chú thích

Tham khảo

Dichelopa


title: Dachstein, Bas-Rhin

text:
Dachstein là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Sulbiate

text:
Sulbiate là một đô thị ở tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia của Italia, khoảng25 km về phía đông bắc của Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.441 người và diện tích là 5,3 km².

Đô thị Sulbiate gồm cácfrazione (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Sulbiate Superiore, Sulbiate Inferiore, Brentana, và Cascina Cà.

Sulbiate giáp các đô thị: Verderio Inferiore, Cornate d'Adda, Bernareggio, Aicurzio, Mezzago, Vimercate, Bellusco.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài

 www.comune.sulbiate.mb.it/

Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Bulbophyllum galactanthum

text:
Bulbophyllum galactanthum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

G|galactanthum]]

G


title: Coleophora frischella

text:
Coleophora frischella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Loài này được tìm thấy ở hầu hết châu Âu, đôi khi xuất hiện ở Cận Đông.

Sải cánh dài 11.5–14.5 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6 và in tháng 8. Có hai lứa trưởng thành một năm.

Ấu trùng ăn hạt của các loài thực vật thuộc chi Cỏ ba lá.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea

Động vật được mô tả năm 1758
Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Leptotarsus calliope

text:
Leptotarsus calliope là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Coequosa australasiae

text:
Coequosa australasiae là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở New South Wales, Bắc Úc, Queensland và Victoria.

Sải cánh khoảng 120 mm. Cánh trước màu nâu tối và sáng.

Ấu trùng ăn các loài the foliage của Eucalyptus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1805
Coequosa


title: Ceromitia fuscipunctella

text:
Ceromitia fuscipunctella là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Ceromitia
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Selva

text:
Selva là một comarca (hạt) của Catalonia, Tây Ban Nha.

Selva giáp với các comarca Maresme, Vallès Oriental, Osona, Garrotxa, Gironès, và Baix Empordà.

Các đô thị
Dân số năm 2001.

Amer - 2.182
Anglès - 4.739
Arbúcies - 5126
Blanes - 30.693
Breda - 3.381
Brunyola - 357
Caldes de Malavella - 4.225
La Cellera de Ter - 1.987
Fogars de la Selva - 806
Hostalric - 2.912
Lloret de Mar - 34.997 (as of 2007)
Massanes - 565
Maçanet de la Selva - 4.010
Osor - 206
Riells i Viabrea - 2.264
Riudarenes - 1.281
Riudellots de la Selva - 1.584
Sant Feliu de Buixalleu - 702
Sant Hilari Sacalm - 5.036
Sant Julià del Llor i Bonmatí - 989
Santa Coloma de Farners - 9.169
Sils - 3.248
Susqueda - 98
Tossa de Mar - 4.366
Vidreres - 4.978
Vilobí d'Onyar - 2.250

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official comarcal web site (in Catalan)
IDESCAT: statistical information about Selva (in Catalan)


title: 18171 Romaneskue

text:
18171 Romaneskue (2000 QB5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 8 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18171 Romaneskue

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Ranzières

text:
Ranzières  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Chimarra claviloba

text:
Chimarra claviloba là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Banisilan, Cotabato

text:
Banisilan là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Cotabato, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 35.539 người trong 6.501 hộ.

Các đơn vị hành chính
Banisilan được chia thành 20 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Cotabato


title: Eupithecia intricata

text:
Eupithecia intricata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này được tìm thấy ở châu Âu và Bắc Mỹ.

Sải cánh dài 20–24 mm. Chiều dài cánh trước là 12–13 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt từ tháng 5 đến tháng 6. .
Sâu bướm loài này ăn Cupressus và Juniperus.

Phụ loài
There are two regognised subspecies:
Eupithecia intricata arceuthata
Eupithecia intricata taylorata

Hình ảnh

Ghi chú
Mùa bay đề cập đến British Isles. Mùa bay có thể khác ở phạm vi phân bố khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 vlindernet
 waarneming.nl
 Lepidoptera of Belgium
Freyer’s Pug on UKmoths

I


title: Andrena toluca

text:
Andrena toluca là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1969


title: Urkabustaiz

text:
Urkabustaiz là một đô thị trong tỉnh Araba (Álava), thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 URKABUSTAIZ in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Álava


title: Stanisław Lem

text:
Stanisław Herman Lem ( ; 12 tháng 9 năm 1921 - 27 tháng 3 năm 2006) là một nhà văn Ba Lan viết tiểu thuyết khoa học viễn tưởng, triết học và trào phúng, được tặng thưởng Huân chương Đại Bàng Trắng- huân chương cao quý nhất của nhà nước Ba Lan. (tiếng Anh: Order of the White Eagle, tiếng Ba Lan: Order Orła Białego). Tác phẩm của ông được dịch ra hơn 41 thứ tiếng và bán được hơn 27 triệu bản trên khắp thế giới. Năm 1976, Theodore Sturgeon nhận định Lem là tiểu thuyết gia khoa học viễn tưởng được đọc rộng rãi nhất trên thế giới.

Tác phẩm của ông khám phá đề tài triết học; những suy tư về công nghệ, sự tự nhiên của trí thông minh, sự bất khả trong mối quan hệ tương hỗ qua lại và sự thấu hiểu, sự tuyệt vọng về những giới hạn của con người cũng như chỗ đứng của con người trong vũ trụ. Chúng thỉnh thoảng được trình bày dưới dạng tiểu thuyết viễn tưởng, lúc khác lại là những tiểu luận hoặc sách triết học. Dịch thuật tác phẩm của ông rất khó, tuy nhiên các bản dịch của Michael Kandel sang tiếng Anh được đông đảo đọc giả tán dương khi cho rằng ông đã nắm bắt được tinh thần của nguyên tác.

Thông tin cá nhân
Stanisław Lem sinh năm 1921 ở Lwów, Cộng hòa Ba Lan (nay là Ukraina). Ông là con của Sabina Woller với Samuel Lem, một chuyên gia khoa thanh quản, một bác sĩ ngoại khoa trong Liên quân Áo-Hung. Trong khi Lem trưởng thành với tư tưởng cởi mở, phóng khoáng, thì sau đó ông lại trở thành một người theo thuyết vô thần "theo nhiều lý do đạo đức... thế giới hiển hiện trước tôi để đưa những người khác vào con đường khổ ải mà tôi tin tưởng sâu sắc rằng nó chưa từng được tạo ra... một cách cố tình". Sau sự quản lý của Sô-viết ở miền Đông Ba Lan, ông không được phép học ở Polytechnic như ông hằng mong muốn vì ông thuộc giai cấp tư sản chính thống và chỉ được chấp nhận nhờ các mối quan hệ của cha ông để được học y dược ở Đại học Lwów vào năm 1940. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai và thời kì cai trị của Đức quốc xã, Lem sinh tồn nhờ giấy tờ tùy thân giả, kiếm sống như một thợ máy và công nhân sửa xe, rồi lại sôi nổi tham gia cuộc kháng chiến. (Gia đình Lem có nguồn gốc Do Thái, và chịu nhiều nguy cơ hơn là họ mong muốn như khi còn là công dân Ba Lan và thuộc tầng lớp trí thức.) Năm 1946, Kresy Đông Ba Lan đã được sáp nhập vào Ukraina Sô-viết và gia đình, như bao nhiêu gia đình Ba Lan khác, đã tái định cư ở Kraków nơi Lem dưới áp lực của cha ông đã theo học y khoa ở Đại học Jagiellonian. Từ khi ông từ chối gán ghép những câu trả lời của ông với học thuyết Lysenko đang thịnh hành lúc bấy giờ, Lem đã trượt ký thi trong sự quyết tâm để không trở thành một bác sĩ quân y. Mau chóng sau đó ông bắt đầu làm việc như một cộng tác viên nghiên cứu in ở một cơ quan khoa học và viết sách trong thời gian rỗi.

Lem cho ra mắt tác phẩm văn học đầu tay vào năm 1946 dưới dạng một tập thơ, và thời gian này ông cũng công bố hàng loạt tiểu thuyết rẻ tiền. Bắt đầu từ năm đó, tiểu thuyết khoa học viễn tưởng đầu tiên của Lem Człowiek z Marsa (Người đàn ông từ Sao Hỏa) đã được phát hành dài ký trên tạp chí Nowy Świat Przygód (Thế giới mới của các cuộc phiêu lưu). Giữa năm 1947 và 1950 Lem, trong khi tiếp tục công việc trợ lý nghiên cứu khoa học của mình, phát hành thơ, truyện ngắn, và tiểu luận khoa học. Tuy nhiên, trong suốt thời đại của chủ nghĩa Stalin, tất cả tác phẩm đã phát hành trực tiếp bị dán nhãn sự cai trị cộng sản. Lem kết thúc một phần cuốn tự truyện Bệnh viện của sự biến dạng (Szpital Przemienienia) năm 1948, nhưng nó đã bị cấm đoán bởi hiệp hội tác giả cho tới tận năm 1955 khi ông thêm phần tiếp theo đáng chấp thuận đối với chủ nghĩa Xã hội hiện thực. Năm 1951 ông công bố cuốn sách đầu tiên của mình, Astronauci (Phi hành gia); nó được công nhận hợp với lứa tuổi thanh thiếu niên SF và Lem đã bị buộc phải thêm hàng loạt mục tham khảo về "tương lai huy hoàng của chủ nghĩa cộng sản" trong cuốn sách đó. Sau đó ông đã chỉ trích cuốn tiểu thuyết này (cũng nhiều như khi bàn về các tác phẩm cũ của ông, chịu áp lực của hệ tư tưởng bị chèn ép) quá sơ khai; cho dù sự phổ biến của nó đã đưa ông lên thành một nhà văn chuyên nghiệp.

Lem trở nên thực sự năng nổ sau năm 1956, khi Thời kỳ de-Stalinization dẫn tới "Tháng Mười Ba Lan", khi Ba Lan trải qua sự tăng mạnh của phong trào tự do ngôn luận.

Các giải thưởng
1.Giải thưởng của Quỹ Tài Trợ Văn hóa. Năm 1988.
2.Giải thưởng văn học mang tên Franz Kafka của quốc gia Áo. Năm 1991.
3.Huy chương của tổ chức quốc tế Hội những nhà du hành vũ trụ. Năm 1995.
4.Giải thưởng lớn của Quỹ Tài Trợ Văn hóa. Năm 1995.
5.Giải thưởng mang tên J.Paradowski của PEN-Club. Năm 1995.
6.Huân chương Đại bàng trắng. Năm 1996.
7.Công dân danh dự thành phố Cracow.
8.Tiến sĩ danh dự trường Đại học Tổng hợp Opole
9.Tiến sĩ danh dự trường Đại học Y Lwow. Năm 1998.

Cuộc bút chiến SFWA
Lem được kết nạp vào làm thành viên danh dự của Hội tác giả khoa học viễn tưởng Mỹ (SFWA) năm 1973 dưới sự bất mãn cho rằng ông chưa đủ tư cách chuyên môn để được tham gia.

Các chủ đề được khai thác

Sức ảnh hưởng

Các tác phẩm

Viễn tưởng
 Człowiek z Marsa (Người đàn ông từ Sao Hỏa, 1946, chỉ dưới dạng phát hành tạp chí dài kì) – tiểu thuyết KHVT ngắn mà Lem thường nhận định rằng 'nó nên được quên đi'; ông cho phép tái bản vào những năm 1990 sau khi tính hấp dẫn bừng sáng trong bản dịch tiếng Đức khả dụng bởi sự không chuẩn trong tương quan ngôn ngữ.
 Bênh viện của những biến dạng (Szpital przemienienia; được viết năm 1948) – một phần dạng tự truyện về một bác sĩ làm việc trong một bệnh viện thương điên Ba Lan trong thời chiến, xuất bản và được phát triển thêm năm 1955 như một Czas nieutracony: Szpital przemienienia. Dịch ra tiếng Anh bởi William Brand (nhà ngôn ngữ học) năm 1988. Làm thành phim năm 1979.
 Astronauci (Phi hành gia, 1951) – tiểu thuyết KHVT lứa tuổi thanh thiếu niên. Vào đầu thế kỷ XXI, có khám phá ra Tunguska meteorite có một trục trặc trong quan sát phi thuyền ở Sao Kim, phạm vi lan rộng tới Trái Đất. Một phi thuyền điều tra đã nhận thấy rằng người Sao Kim hủy diệt chính mình trong cuộc chiến hạt nhân đầu tiên. Làm phim năm 1960.
 Obłok Magellana (Đám mây Magellanic, 1955, không được dịch sang tiếng Anh)
 Sezam (1955) – Liên kết một số truyện viễn tưởng ngắn, với ý tưởng là thời ký của các cỗ máy dọn sạch lịch sử Trái Đất trong một mệnh lệnh được thực hiện giữa các giai cấp trong thiên hà. Không được dịch ra tiếng Anh.
 Dzienniki gwiazdowe (1957, phát triển thêm tới năm 1971) – Tuyển tập các truyện ngắn về những cuộc thám hiểm vũ trụ của một nhân vật tên là Ijon Tichy (trong một số bản dịch đã xuất bản tại Việt Nam được dịch là Ion Lặng Lẽ cùng với các tập sách "Cuộc thử thách trí tuệ", "Thực nghiệm cuối cùng", "Máy thời gian"). Tuyển tập này đã được dịch ra tiếng Anh và phát hành dưới tên The Star Diaries (1976, dịch bởi Michael Kandel) sau đó phát hành thành hai tập nhan đề Memoirs of a Space Traveller (1982, phần hai được dịch bởi Joel Stern).
 Solaris (1961) – tiểu thuyết khoa học viễn tưởng. Một câu chuyện ly kỳ về một hành tinh xa xôi được bao phủ bởi một đại dương huyết tương với những tiềm năng vô hạn và công cuộc khám phá nó chất chứa cả sự khủng khiếp lẫn những điều kỳ diệu. Dịch ra tiếng Anh từ bản tiếng Pháp bởi Joanna Kilmartin và Steve Cox năm 1970. Đã dựng thành phim năm 1972 và 2002.

Không viễn tưởng
Nếu không ghi chú thì chưa được dịch sang tiếng Anh
 Dialogi (1957) - Tác phẩm triết học phi viễn tưởng. Được dịch ra tiếng Anh bởi Frank Prengel là Dialogs.
 Wejście na orbitę (Going into Orbit, 1962)
 Summa Technologiae (1964) - Philosophical essay. Được dịch từng phần ra tiềng Anh.
 Filozofia Przypadku (Philosophy of Coincidence or The Philosophy of Chance, 1968)
 Fantastyka i futurologia (1970) - Critiques on science fiction. Một vài phần đã được dịch ra tiếng Anh trên tạp chí Science Fiction Studies năm 1973-1975, selected material was translated in the single volume Microworlds (New York, 1986).
 Rozmowy ze Stanisławem Lemem Interviews with Stanisław Lem, Stanisław Beres, Wydawnictwo Literackie Kraków(1987) ISBN 83-08-01656-1
 Rozprawy i szkice (Essays and drafts, 1974) - collection of essays on science, science fiction, and literature in general
 Wysoki zamek (1975) - Autobiography of Lem's childhood before World War II. Translated into English as Highcastle: A Remembrance.
 Rozprawy i szkice (1975) - Essays and sketches
 Lube czasy (Pleasant Times, 1995)
 Dziury w całym (Looking for Problems, 1995)
 Tajemnica chińskiego pokoju (Mystery of the Chinese Room, 1996) - Collection of essays on the impact of technology on everyday life.
 Sex Wars (1996) - essays
 Dyskusje ze Stanisławem LememM. Szpakowska, Interviews with Stanisław Lem, Warszawa 1996
 Bomba megabitowa (The Megabit Bomb, 1999) - Collection of essays about the potential downside of technology, including terrorism and artificial intelligence.
 Świat na krawędzi (The World at the Edge, 2000) - Interviews with Lem.
 Okamgnienie (A Blink of an Eye, 2000) – Collection of essays on technological progress since the publication of Summa Technologiae
 Tako rzecze Lem (And Lem says so, 2002) - Interviews with Lem.
 Mój pogląd na literaturę (My View of Literature, 2003)
 Krótkie zwarcia (Short Circuits, 2004) - Essays
 Lata czterdzieste. Dyktanda. (The 40s, 2005) - Lem's works from the 1940s
 Rasa drapieżców. Teksty ostatnie (2006) - the last book of Stanislaw Lem contains actual feuilletons about art, politic and social problems from Polish press "Tygodnik Powszechny".

Phim và các chương trình TV phỏng theo
Lem nổi tiếng với việc phê bình những phim làm dựa trên tác phẩm của ông, kể cả bộ phim chuyển tải được nhiều điều như Solaris đạo diễn bởi Andrei Tarkovsky như bộ "Tội ác và trừng phạt trong bối cảnh không gian".

Vở nhạc kịch phỏng theo
 The Cyberiad (1970; phiên bản thứ hai năm 1985), soạn bởi Krzysztof Meyer; đã được phát sóng trên truyền hình Ba Lan (Hồi một, 1971), dàn dựng ở Wuppertal (Đức) (1986)

Vinh danh
 Tên của ông được đặt cho một tiểu hành tinh vành đai chính 3836 Lem được phát hiện năm 1979.
 Một tiểu hành tinh vành đai chính khác - 343000 Ijontichy được đặt tên theo nhân vật chính trong tiểu thuyết năm 1957, Nhật ký vũ trụ của Ion Lặng Lẽ và trong chương trình truyền hình châm biếm của Đức dựa trên tác phẩm này, phát sóng năm 2007: Ijon Tichy: Raumpilot.
 Vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Ba Lan được phóng đi ngày 21/11/2013.

Chú thích

Đọc thêm
 Peter Swirski, Stanislaw Lem Reader, Northwestern University Press, 1997, ISBN 0-8101-1495-X description
 Richard E. Ziegfeld, Stanislaw Lem, Frederick Ungar, 1985, ISBN 0-8044-2994-4 review
 Jerzy Jarzębski, Zufall und Ordnung: Zum Werk Stanislaw Lems, trans. Friedrick Griese [from Przypadek i Ład. O twórczości Stanisława Lema] Frankfurt/Main: Suhrkamp Verlag, 1986 review
 Acta Lemiana Monashiensis ed. Lech Keller, „Acta Polonica Monashiensis" 2002, vol. 2, nr 2 Monash University 2003, 207 s. review in Polish

Liên kết ngoài

 www.Lem.pl  – Trang chính thức của Lem được duy trì bởi con trai và trợ lý của ông
 Lem about Himself  – Lý lịch kèm theo những câu trích dẫn
 Buổi tọa đàm tháng 7 năm 2004
 Solaris, Rediscovered viết bởi Gary Wolf, Wired tháng 12 năm 2002 kèm theo một số bình luận của Lem
 Lem ở "The Modern Word"

 Tiểu sử
 Tiểu sử ở trang poland.gov.pl
 Biography ở culture.pl
 Science Fiction as a Model for Probabilistic Worlds: Stanislaw Lem's Fantastic Empiricism by Dagmar Barnouw, Science Fiction Studies, # 18 = Volume 6, Part 2 = July 1979
 Stanislaw Lem, Jeet Heer, Boston Globe Ideas, ngày 15 tháng 12 năm 2004
 The writing of Stanislaw Lem - Reviews by Matt McIrvin
 Stanislaw Lem Bibliography
 Unknown face of Stanisław Lem
Điếu văn
 Life after Lem , Warsaw Voice ngày 5 tháng 4 năm 2006 (cover story)
 To Solaris and beyond, Philosopher's Zone Australian Broadcasting Corporation discussion về các tác phẩm của Lem; MP3
 The Times MetaFilter

Nhà văn khoa học giả tưởng Ba Lan
Nhà văn Ba Lan
Người từ Lviv


title: Chéry-lès-Rozoy

text:
Chéry-lès-Rozoy là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Cherylesrozoy


title: Thành phố San Marino

text:
Thành phố San Marino là thủ đô của cộng hòa San Marino trên bán đảo Italia, nằm cạnh Biển Adriatic. Thành phố này có dân số 4.493 người.

Dù là thủ đô của San Marino nhưng kinh tế và thương mại của đất nước này không tập trung ở thủ đô mà tập trung chủ yếu ở Borgo Maggiore. Thành phố San Marino là thành phố lớn thứ ba tại đất nước này, sau Dogana và Borgo Maggiore. Nó giáp với các thành phố tự trị Acquaviva, Borgo Maggiore, Fiorentino, Chiesanuova và thành phố tự trị của Ý San Leo.

Học viện quốc tế khoa học của đất nước Akademio Internacia de la Sciencoj San Marino nằm ở trung tâm thành phố này.

Tham khảo

Thủ đô châu Âu


title: Centris klugii

text:
Centris klugii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1900


title: Canossa

text:
Canossa (tỉnh Reggio Emilia) là một đô thị ở Emilia-Romagna. Ý. Canossa có dân số 3.376, và giáp với các đô thị Casina, Castelnovo ne' Monti, Neviano degli Arduini (PR), San Polo d'Enza, Traversetolo (PR), Vetto, và Vezzano sul Crostolo.

Lâu đài Canossa được Adalberto Atto xây trước giữa thế kỷ 10 ở khu vực này.

Các frazioni
Albareto, Borzano Chiesa, Borzano di Sopra, Borzano di Sotto, Braglie, Casalino, Cavandola, Ceredolo de' Coppi Nuovo, Ceredolo dei Coppi, Cerezzola, Ciano d'Enza, Compiano, Crognolo, Currada, Dirotte, Fornace, Gazzolo, Iagarone, Massalica, Monchio delle Olle e Trinità, Pietranera, Roncovetro, Rossena, Selva, Selvapiana, Solara, Vedriano, Verlano.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Reggio Emilia


title: 19589 Kirkland

text:
19589 Kirkland (1999 NZ14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19589 Kirkland

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Cardiophorus albofasciatus

text:
Cardiophorus albofasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Eucera carinata

text:
Eucera carinata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1961


title: Dibolia turkmenica

text:
Dibolia turkmenica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yablokov-Khnzoryan miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Dibolia


title: Arthromyces

text:
Arthromyces là một chi của nấm thuộc Tricholomataceae. Chi này có 2 loài được tìm thấy ở Trung Mỹ.

Tham khảo

Xem thêm

Danh sách chi Tricholomataceae

Liên kết ngoài

Tricholomataceae


title: Hectaphelia

text:
Hectaphelia là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Hectaphelia hectaea (Meyrick, 1911)
Hectaphelia kapakoana Razowski, 2006
Hectaphelia metapyrrha (Meyrick, 1918)
Hectaphelia periculosa Razowski, 2006
Hectaphelia pharetrata (Meyrick, 1909)
Hectaphelia tortuosa (Meyrick, 1912)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Maunath Bhanjan

text:
Maunath Bhanjan là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Mau thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Maunath Bhanjan có dân số 210.071 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Maunath Bhanjan có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Maunath Bhanjan, 20% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh

hi:मऊ जिला


title: Ohorn

text:
Ohorn là một đô thị ở huyện of Bautzen, bang Sachsen, Đức. Đô thị Ohorn có diện tích 12,07 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2523 người. Ohorn có cự ly 2 km về phía đông của Pulsnitz và 30 km to the về phía đông bắc của Dresden.. Ohorn có 5 khu vực: Fuchsbelle, Gickelsberg, Mitteldorf, Oberdorf và Röder.

Liên kết ngoài
http://www.ohorn-sachsen.de
http://ohorn.info/

Tham khảo


title: Tortyra aenescens

text:
Tortyra aenescens là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

Tortyra


title: Mahatsinia nodulosa

text:
Mahatsinia nodulosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Mahatsinia


title: Manaria chinoi

text:
Manaria chinoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Manaria


title: Messier 28

text:
Messier 28 (còn gọi là M28 hay NGC 6626) là cụm sao cầu trong chòm sao Nhân Mã. Nó được Charles Messier phát hiện vào năm 1764. Trên bầu trời nó rất gần với ngôi sao Kaus Borealis sáng thứ ba trong chòm sao Nhân Mã.

M28 cách Trái Đất khoảng 18.000 đến 19.000 năm ánh sáng. 18 sao biến quang kiểu RR Lyrae đã được quan sát trong cụm sao này. Năm 1986, M28 trở thành cụm sao đầu tiên có pulsat miligiây được phát hiện (nhờ kính thiên văn vô tuyến Lovell thuộc đài quan sát Jodrell Bank).

Liên kết ngoài

 Globular Cluster M28 @ SEDS Messier pages
 Messier 28, Galactic Globular Clusters Database page

Tham khảo

Messier 028
Messier 028
Messier 028
028


title: Armañanzas

text:
Armañanzas là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 12,27 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 66 người.

Đô thị nằm ở độ cao 489 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 ARMAÑANZAS in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Navarre


title: Centris rhodomelas

text:
Centris rhodomelas là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1940


title: Chimarra uvana

text:
Chimarra uvana là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Antephrys

text:
Antephrys là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Eumaeini


title: Indotipula tjibodensis

text:
Indotipula tjibodensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Indotipula


title: Arctoconopa carbonipes

text:
Arctoconopa carbonipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Arctoconopa
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Leptotrophon turritellatus

text:
Leptotrophon turritellatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leptotrophon


title: Ditula angustiorana

text:
Ditula angustiorana (tên tiếng Anh: Red-barred Tortrix) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Thụy Điển tới bán đảo Iberia và Ý, và từ Ireland tới Slovenia.

Sải cánh dài 12–18 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8 tùy theo địa điểm. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn a wide variety of trees và shrubs, bao gồm Sorbus aucuparia, Malus, Pyrus, Prunus, Vitus, Taxus, Juniperus, Pinus sylvestris, Larix, Viscum, Hedera, Rhododendron, Quercus, Ilex, Buxus, Laurus và Hippophae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

UKmoths

Ditula
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1811


title: Xenotilapia burtoni

text:
Xenotilapia burtoni là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Nguồn
 Bigirimana, C. 2005. Xenotilapia burtoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Xenotilapia


title: Omiodes giffardi

text:
Omiodes giffardi là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.

Ấu trùng ăn Isachne distichophylla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Omiodes
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Aloe pillansii

text:
Aloe pillansii (tiếng Anh thường gọi là Giant Quiver Tree) là một loài thực vật]] thuộc họ Aloaceae. Loài này có ở Namibia và Nam Phi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Hilton-Taylor, C. 1998. Aloe pillansii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 20 tháng 8 năm 2007.

P
Cây gỗ Nam Phi
Thực vật Namibia
Cây chịu hạn


title: Benaoján

text:
Benaoján là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Bulbophyllum macphersonii

text:
Bulbophyllum macphersonii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

macphersonii]]

M


title: Hollandia (bướm đêm)

text:
Hollandia  là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Cardinale

text:
Cardinale là một đô thị ở tỉnh Catanzaro trong vùng Calabria của Italia. Đô thị này có dân số 2615 người.
Các đô thị giáp ranh: Argusto, Brognaturo (VV), Chiaravalle Centrale, Davoli, Gagliato, San Sostene, Satriano, Simbario (VV), Torre di Ruggiero.

Carnidale có các làng ngoại vi: Novalba, Razzona, Galiano, Coccumella

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Catanzaro


title: Polia bombycina

text:
Polia bombycina là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở châu Âu.

Sải cánh dài 43–52 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn nhiều loại thực vật thân thảo.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Vlindernet
Lepidoptera of Belgium
Pale Shining Brown on UKmoths

Chú thích

Polia
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1766
Hadenini
Bướm đêm Châu Âu
Bướm đêm Nhật Bản
Bướm đêm Thổ Nhĩ Kỳ


title: 18151 Licchelli

text:
18151 Licchelli (2000 OT60) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18151 Licchelli

018151
018151
Tiểu hành tinh được đặt tên
20000729


title: ReadyBoost

text:
ReadyBoost là một phương thức cache đĩa lần đầu tiên được ứng dụng trên hệ điều hành Windows Vista, nhằm giúp hệ thống máy tính đang chạy Windows Vista xử lý được nhanh và tốt hơn. Cache đĩa (disk caching) là chế độ dành riêng một khoản dung lượng ấn định sẵn trên đĩa cho mục đích sử dụng nào đó, chứ không áp dụng cho page file và thư viện hệ thống(.dll).

Phương thức này tận dụng bộ nhớ flash (bộ nhớ flash) trên một ổ đĩa USB 2.0, SD card, CompactFlash, hay dạng flash memory khác nhằm tăng tốc khả năng đọc đĩa ngẫu nhiên nhanh hơn 80-100 lần ổ đĩa cứng truyền thống.

Các thiết bị tương thích và yêu cầu chung để sử dụng được ReadyBoot:

- Thiết bị lưu trữ rời phải có dung lượng trên 256 MB (trên 250 MB sau khi định dạng) và còn trống trên 235MB.

- Với những thiết bị có dung lượng lớn hơn 4GB thì chỉ sử dụng tối đa 4GB cho ReadyBoot.

- Thiết bị nên có thời gian truy xuất 1ms hoặc thấp hơn.

- Hỗ trợ định dạng NTFS, FAT, FAT32.

- ReadyBoot chỉ hỗ trợ trên một thiết bị duy nhất.

- Khuyến cáo dung lượng bộ nhớ sử dụng cho Windows ReadyBoot bằng 1/3 số lượng bộ nhớ chính (RAM) trên máy của bạn.

Tham khảo

 Mark Russinovich (March 2007). Inside the Windows Vista Kernel: Part 2. TechNet Magazine. Microsoft. Truy cập 2007-03-01.
 Matt Ayers (ngày 2 tháng 6 năm 2006). ReadyBoost Q&A. Tom Archer's blog. MSDN Blogs. Truy cập 2007-01-31.
 Tom Archer (ngày 14 tháng 4 năm 2006). ReadyBoost - Using Your USB Key to Speed Up Windows Vista. Tom Archer's Blog. Microsoft. Truy cập 2006-05-21.

Liên kết ngoài
 Windows Vista: Features Explained: Windows ReadyBoost
 Windows Vista Help Page on ReadyBoost
 Windows Vista: Features Explained: Performance Features (of which ReadyBoost is one)
 Channel9 interview with Michael Fortin on ReadyBoost and other performance technologies in Windows Vista
 Section STORAGE-009 in Windows Logo Program Requirements Suite, Version 3.09

Windows 7
Windows 8
Thành phần Windows
Windows Vista


title: 4687 Brunsandrej

text:
4687 Brunsandrej (1979 SJ11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1979 bởi Chernykh, N. S. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4687 Brunsandrej

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Cosmopterix molybdina

text:
Cosmopterix molybdina là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Hoa Kỳ (Maine, Oregon, California) và Canada (British Columbia).

Cá thể trưởng thành được ghi nhận vào tháng 1.
Ấu trùng ăn các loài Ipomoea. Chúng ăn lá cây nơi chúng sống. Cá thể trưởng thành mọc cánh từ giữa tháng 4 tới giữa tháng 7.

Tham khảo

Cosmopterix


title: Tinodes lebeli

text:
Tinodes lebeli là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Acuminit

text:
Acuminit là một khoáng vật stronti, nhôm, flo, oxy, và hydro có công thức hóa học là SrAlF4(OH)·(H2O).

Xem thêm
 Danh sách khoáng vật

Tham khảo

Liên kết ngoài
Webmineral data

Khoáng vật stronti
Khoáng vật nhôm
Khoáng vật halit
Khoáng vật hệ đơn nghiêng


title: Các tiểu bang Trung Tây Bắc

text:
Các tiểu bang Trung Tây Bắc (tiếng Anh: West North Central States) hình thành một trong chín phân vùng địa lý của Hoa Kỳ, được Cục điều tra dân số Hoa Kỳ chính thức công nhận.

Phân vùng này gồm có bảy tiểu bang sau đây: Iowa, Kansas, Minnesota, Missouri, Nebraska, Bắc Dakota và Nam Dakota. Nó chiếm phân nửa phía tây vùng rộng lớn hơn có tên Vùng Trung Tây do Cục điều tra dân số Hoa Kỳ ấn định. Phần nữa phía đông của vùng rộng lớn bao gồm các tiểu bang Trung Đông Bắc] là Illinois, Indiana, Michigan, Ohio và Wisconsin. Sông Mississippi lập thành phần lớn ranh giới giữa hai phân vùng này.

Trong khi các tiểu bang Trung Đông Bắc được xem là đồng nghĩa với vùng vành đai công nghiệp]] (rust belt) bởi đa số người Mỹ thì các tiểu bang Trung Tây Bắc được xem là nơi hình thành "Vành đai nông nghiệp" (farm belt) của quốc gia.  Gần như tất cả lãnh thổ nằm trong phân vùng Trung Tây Bắc nằm lọt vào bên trong khu vực mà Joel Garreau gọi là "giỏ bánh mì" trong cuốn sách năm 1981 của ông có tựa đề The Nine Nations of North America (9 quốc gia Bắc Mỹ). Còn James Patterson và Peter Kim gán nhãn cho phân vùng này là vựa ngũ cốc (granary) trong các tác phẩm tương tựa của họ là The Day America Told The Truth, có nghĩa là "Ngày mà nước Mỹ đã nói thật". Tên gọi khác phổ biến để chỉ phân vùng này là "Vùng đất trung tâm nông nghiệp" (Agricultural Heartland hay đơn giản là Heartland.)

Trong đầu thập niên 1990, phân vùng Trung Tây Bắc luôn có tỉ lệ thất nghiệp cao tại Hoa Kỳ (đặc biệt là trong các thị trấn đại học của nó) và cũng được ghi nhận là có nhiều nhà cửa giá phải chăng.

Tính đến năm 2000, Các tiểu bang Trung Tây Bắc có dân số tổng cộng là 19.237.739. Con số này được ước tính tăng 3% đến 19.815.497 vào năm 2005. Phân vùng Trung Tây Bắc bao phủ một diện tích 507.913 dặm vuông Anh (1.315.489 km2) và mật độ dân số là 37,88 người một dặm vuông.

Tham khảo

Trung Tây Hoa Kỳ
Vùng của Hoa Kỳ


Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (Hồ Chí Minh City Television Film Studios - TFS) là hãng phim trực thuộc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, thành lập theo quyết định số 526, QĐ-UB bởi Ủy ban Nhân Dân Thành phố Hồ Chí Minh ngày 18 tháng 10 năm 1991. Hãng phim chuyên sản xuất phim truyện và phim tài liệu để phát trên các kênh sóng của HTV và các kênh truyền hình cáp HTVC, ngoài ra còn sản xuất các chương trình gameshow và các chương trình truyền hình thực tế khác.

Các chương trình

Phim truyền hình

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Thập niên 2010

Thập niên 2020

Phim tài liệu

Chương trình giải trí

 Chương trình Tạp chí văn nghệ
 Gameshow Đi tìm ẩn số (do TFS và Công ty Kiết Tường hợp tác sản xuất)
 Chương trình Vén màn bí ẩn (do TFS và DAT Film hợp tác sản xuất)
 Chương trình Bác sĩ nói gì (do TFS và MCV Group hợp tác sản xuất)

Giải thưởng
 Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1994:
 Giải A thể loại phim tài liệu cho phim Giữa ngàn thác lũ.
 Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1995:
 Giải B thể loại phim video cho phim Giữa dòng.
 Giải A thể loại phim tài liệu video cho phim Thời gian vĩnh cữu.
 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 11 (1996):
 Giải Bông Sen Vàng cho đạo diễn phim khoa học xuất sắc: NSND Phạm Khắc (Phim Khi đàn sếu trở về).
 Giải Bông Sen Vàng cho đạo diễn phim video xuất sắc: NSƯT Trần Mỹ Hà (Phim Giữa dòng).
 Giải Bông Sen Vàng cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất: NSƯT Ngọc Hiệp (Phim Giữa dòng).
 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12 (1999):
 Giải bông sen bạc thể loại phim truyện video cho phim Cầu thang tối.
 Đạo diễn xuất sắc: NSND Đào Bá Sơn.
 Diễn viên triển vọng: Hồng Ánh.
 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 13 (2001):
 Giải bông sen bạc thể loại phim truyện video cho phim Gấu cổ trắng.
 Biên kịch xuất sắc nhất: Gia Vũ.
 Nam diễn viên chính xuất sắc nhất: Hoàng Phi.
 Nữ diễn viên phụ xuất sắc: Hoài Trang (Phim Giã từ cát bụi).
 Giải Bông Sen Vàng cho âm nhạc xuất sắc nhất: Bảo Phúc (Phim Giã từ cát bụi).
 Giải Bông Sen Vàng cho quay phim xuất sắc nhất: Cao Thành Danh (Phim 5W trong 1 và Cánh buồm ảo ảnh).
 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 14 (2004):
 Giả Bông Sen Vàng thể loại phim truyện video cho phim Mùa sen.
 Đạo diễn phim video xuất sắc: Võ Tấn Bình.
 Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất: Thanh Thúy.
 Quay phim xuất sắc: Nguyễn Hồng Chi (Phim Sống chậm).
 Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16 (2009):
 Giải thưởng BGK thể loại phim tài liệu video cho phim Tướng Đồng Sỹ Nguyên với Trường Sơn huyền thoại.
 Giải Cánh diều 2002:
 Giải Cánh diều bạc thể loại Phim video cho phim Phố hoài.
 Giải Cánh diều bạc thể loại Phim truyện truyền hình cho phim Blouse trắng.
 Giải khuyến khích thể loại phim truyện truyền hình cho bộ phim Sương gió biên thùy.
 Giải Cánh diều 2003:
 Giải Cánh diều bạc thể loại phim truyện truyền hình cho phim Hướng nghiệp.
 Nữ diễn viên truyền hình triển vọng: Huệ Minh.
 Giải Cánh diều 2004:
 Giải Cánh diều vàng thể loại phim truyện truyền hình cho phim Ngọn nến Hoàng cung.
 Giải khuyến khích thể loại phim tài liệu video cho bộ phim Ngược rừng và Nối lại cung đàn xưa.
 Giải Cánh diều 2005:
 Giải Cánh diều vàng thể loại phim truyện truyền hình cho phim Dưới cờ đại nghĩa.
 Giải Cánh diều 2006:
 Giải Cánh diều vàng thể loại Phim tài liệu video cho phim Mêkông ký sự.
 Giải Cánh diều bạc thể loại Phim truyện truyền hình cho phim Cải ơi.
 Giải Cánh diều 2009:
 Giải Cánh diều vàng thể loại phim truyện truyền hình cho phim Vịt kêu đồng.
 Giải Cánh diều bạc thể loại Phim truyện truyền hình cho phim Lều chõng.
 Đạo diễn xuất sắc: NSND Nguyễn Thanh Vân (Phim Lều chõng).
 Nam diễn viên chính xuất sắc: Hoàng Sơn (Phim Vịt kêu đồng).
 Giải Cánh diều 2010:
 Giải Cánh diều bạc thể loại Phim truyện truyền hình cho phim Vó ngựa trời Nam.
 Đạo diễn xuất sắc: NSƯT Lê Cung Bắc.
 Diễn viên chính xuất sắc: Huỳnh Đông.
 Giải Cánh diều bạc thể loại Phim truyện truyền hình cho phim Câu chuyện pháp đình - Ngã rẽ.
 Giải Cánh diều 2011:
 Giải Cánh diều bạc thể loại Phim truyện truyền hình cho phim Công nghệ thời trang.
 Giải biên kịch xuất sắc: Nguyễn Mạnh Tuấn.
 Nam diễn viên chính xuất sắc: Cao Minh Đạt.
 Giải Cánh diều 2012:
 Giải Cánh diều bạc thể loại phim truyện truyền hình cho phim Đồng Quê.
 Giải Cánh diều 2013:
 Giải Cánh diều bạc thể loại phim truyện truyền hình cho phim Bình Tây đại nguyên soái.
 Biên kịch xuất sắc: Phạm Thùy Nhân.
 Giải Cánh diều bạc thể loại phim truyện truyền hình cho phim Huế mùa mai đỏ.
 Giải khuyến khích thể loại phim truyền hình cho bộ phim Con gái vị thẩm phán.
 Giải Cánh diều 2017:
 Giải khuyến khích thể loại phim truyện truyền hình cho bộ phim Lẩn khuất một tên người.
 Nữ diễn viên chính xuất sắc: Xuân Văn.
 Giải Cánh diều 2019:
 Giải Cánh diều vàng thể loại phim truyện truyền hình cho phim Bên kia sông.
 Biên kịch xuất sắc: Minh Diệu, Ngô Hoàng Giang.
 Giải khuyến khích thể loại phim truyền hình cho bộ phim Mùa cúc susi.
 Giải Cánh diều 2020:
 Giải khuyến khích thể loại phim truyền hình cho bộ phim Kẻ sát nhân cô độc.
 Giải Cánh diều 2021:
 Giải khuyến khích thể loại phim truyền hình cho bộ phim Mẹ trùm.
 Nữ diễn viên chính xuất sắc: Ngân Quỳnh.

Lãnh đạo

Giám đốc qua các thời kỳ

Giám đốc đầu tiên là NSND - AHLĐ Phạm Khắc (1991 - 1996), sau này là Giám đốc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh.

Kế nhiệm là: Nhà biên kịch Nguyễn Hồ (1996 - 2003), NSƯT Nguyễn Việt Hùng (2004 - 2012), NSƯT Lý Quang Trung (2012 - 2021) và nay là Đạo diễn Phạm Việt Phước (2022 - nay).

Lãnh đạo hiện tại

- Giám đốc: Phạm Việt Phước.

- Phó Giám đốc: Nguyễn Quốc Hưng, Đỗ Đức Long.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính

Hãng phim truyền hình Việt Nam
Công ty sản xuất phim Việt Nam
Phim


title: 12624 Mariacunitia

text:
12624 Mariacunitia (tên chỉ định: 9565 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld, và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 17 tháng 10 năm 1960. Nó được đặt theo tên Maria Cunitz, một nhà thiên văn học thế kỷ 17.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1960
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ashley Alexandra Dupre

text:
Ashley Rae Maika DiPietro (tên khai sinh Ashley Youmans, sinh ngày 30 tháng 4 năm 1985) là một ca sĩ, người đẹp nổi tiếng với tên gọi Ashley Alexandra Dupré hay Kristen và được truyền thông gọi là gái gọi cao cấp trong tổ chức đường dây mại dâm trong Câu lạc bộ Hoàng đế. Cô gái này khi 22 tuổi đã là tâm điểm trong vụ bê bối tình dục liên quan đến Thống đốc bang New York Eliot Spitzer và góp phần làm tiêu tan sự nghiệp của một vị chính khách đầy triển vọng.

Tiểu sử
Ashley Alexandra Dupré là một người được sinh ra ở bang New Jersey. Cô đã rời nhà đến New York năm 17 tuổi để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc, trở thành ca sĩ hát nhạc R&B trong các hộp đêm au đó chuyển đến Manhattan năm 2004, mất hai năm để hiểu về làng nhạc, về các đầu mối liên trong câu lạc bộ và ngành công nghiệp biểu diễn.

Cô là người cô độc và từng dùng ma túy, nghèo khổ và vô gia cư, nhưng cô có niềm đam mê âm nhạc. Cô từng phát biểu: "Tôi và âm nhạc của mình là một, nhạc chảy ra từ những gì mà tôi trải qua, những gì tôi đã thấy và tôi cảm thấy. Tôi đã hiểu được cảm giác khi có được mọi thứ rồi lại mất tất cả, hết lần này đến lần khác, cảm giác một ngày thức dậy và những người mà bạn quan tâm yêu quý đều đi mất".

Sau đó dính vào vụ bê bối tình dục với Thống đốc Spitzer, người đã trả hàng ngàn USD cho cô (Thống đốc trả hơn 4.000 USD cho một cuộc hẹn hò trong đó có khi là 4.300 USD trong đêm trước Lễ Tình nhân).

Chú thích

Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống
Ca sĩ nhạc R&B Mỹ
Người Manhattan