title: Signeta tymbophora

text:
Signeta tymbophora là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales và Queensland.

Sải cánh dài khoảng 30 mm.

Ấu trùng ăn Carex hubbardii and Gahnia sieberiana. They construct a shelter made by rolling and joining leaves together with silk at the base of their host plant. They rest in this shelter during the day.

Chú thích

Tham khảo
Australian Insects
Australian Faunal Directory

Liên kết ngoài

T
T
Động vật được mô tả năm 1902


title: Cô bé quàng khăn đỏ

text:
Cô bé quàng khăn đỏ là một truyện cổ tích nổi tiếng trên toàn thế giới. Câu chuyện xoay quanh một cô bé và một con sói. Truyện có nhiều dị bản khác nhau. Bản truyện in đầu tiên được biết đến trong một cuốn sách năm 1697 mang tên Tales and Stories of the Past with Morals. Tales of Mother Goose. Những bản trước đó có nguồn gốc từ nước Ý vào thế kỉ thứ 14.

Nội dung truyện
Phiên bản phổ biến nhất của truyện này là câu chuyện kể bởi Anh em nhà Grimm, viết vào thế kỉ 19. Chuyện kể về một cô bé, gọi là cô bé quàng khăn đỏ, đi vào rừng để đến nhà bà đưa thức ăn cho người bà đang bị bênh. Một con sói theo dõi cô bé và lập kế hoạch để ăn thịt cô. Con sói hỏi cô bé đang đi đâu và cô đã ngây thơ trả lời, sau đó, con sói bảo cô bé đi hái hoa. Trong lúc đó, sói đến nhà ăn thịt người bà và đóng giả thành bà của cô bé quàng khăn đỏ. Khi cô bé đến, cô cũng bị sói ăn thịt luôn. Một bác thợ săn đã tới mổ bụng sói, cứu được cả cô bé và bà của cô. Đá được bỏ vào bụng sói và làm sói chết.

Ý nghĩa truyện
Như những câu truyện cổ tích khác, nhưng lời nhắn gửi về đạo đức có thể tìm thấy trong Cô bé quàng khăn đỏ. Tuy nhiên, cũng có nhiều nhận định khác xoay quanh câu chuyện. Erich Fromm đã phân tích bản truyện của Anh em nhà Grimm. Ông nhìn nhận hình ảnh khăn đỏ là biểu tượng cho kinh nguyệt của nữ giới. Cô bé quàng khăn đỏ được cứu bởi một bác thợ săn, trong khi bản thân cô bé không hề làm được gì trong câu chuyện mà chỉ chờ sự giúp đỡ của người khác. Vì lý do này mà nhiều người, đặc biệt là phụ nữ rất phản đối câu chuyện vì cho rằng nó hạ thấp nữ giới.

Nhiều người khác cho rằng khăn đỏ là biểu tượng của mặt trời bị che khuất bởi bóng đêm đáng sợ (tức con sói). Khi cô bé được cứu ra, đó là hình ảnh của buổi bình minh. Đó là ý kiến dựa theo con sói Skoll (hay Fenrir) kẻ sẽ nuốt mất mặt trời vào Ragnarök. Theo các cách hiểu khác, truyện có thể là về mùa xuân, tháng năm, hoặc sự thoát khỏi mùa đông. Câu chuyện cũng có thể miêu tả lễ hội May Queen hình ảnh mùa xuân đến và hoa được thay thế bằng tấm khăn đỏ.

Chú thích

Truyện cổ Mẹ Ngỗng
Truyện cổ Grimm


title: Tây Ấn

text:
nhỏ|300x300px|
Quần đảo Tây Ấn Độ, gọi tắt Tây Ấn, là quần đảo ở Bắc Mỹ, nằm giữa Đại Tây Dương và vùng biển thuộc nó là vịnh México, biển Caribe, phía bắc nhìn ra bán đảo Florida ngăn cách bởi eo biển Florida, phía đông nam gần kề bờ bắc Venezuela, từ đảo Cuba cực phía tây qua đảo Barbados cực phía đông, từ quần đảo Bahama cực phía bắc qua đảo Trinidad cực phía nam vòng đến đảo Aruba, có hình vòng cung nhô ra từ tây sang đông, kéo dài hơn 4.700 kilômét. Diện tích khoảng 240.000 kilômét vuông, tổng số đảo lớn và nhỏ đạt xấp xỉ 7.000 đảo. Danh xưng Tây Ấn bắt nguồn vào ngày 12 tháng 10 năm 1492, Christopher Columbus đổ bộ lên quần đảo Bahama, lầm tưởng nơi đó là Ấn Độ cho nên đặt tên là Ấn Độ.

Quần đảo từ bắc chí nam chia làm ba nhóm quần đảo lớn: Bahama, Đại Antilles và Tiểu Antilles. Khí hậu chủ yếu là khí hậu gió mùa nhiệt đới, buổi trưa nóng nực, buổi chiều mưa kèm theo sấm chớp, sản suất nhiều loại cây trồng như cà phê, chuối,...

Tóm tắt
Quần đảo do hơn 7.000 đảo lớn và nhỏ, ám tiêu và rạn san hô vòng, hợp thành. Hòn đảo chủ yếu là đảo Jamaica và đảo Cuba. Trong đó đảo lớn nhất là đảo Cuba.

Quần đảo từ bắc chí nam chia làm ba nhóm quần đảo lớn: Bahama, Đại Antilles và Tiểu Antilles. Quần đảo Đại Antilles là chủ thể của quần đảo Tây Ấn Độ, là bộ phận kéo dài của sơn hệ America, Bắc Mỹ, phần lớn thuộc loại đảo lục địa, đảo nổi tiếng có đảo Cuba, đảo Hispaniola, đảo Jamaica và đảo Puerto Rico. Đỉnh Duarte ở trung bộ đảo Hispaniola cao 3.101 mét so với mặt nước biển, là đỉnh núi cao nhất của quần đảo Tây Ấn Độ.

Quần đảo Tây Ấn Độ nguyên lúc đầu là quê hương của người Anh-điêng - cư dân bản địa. Bắt đầu từ cuối thế kỉ XV, liên tục trôi nổi thành thuộc địa của Tây Ban Nha, Anh Quốc, Hà Lan, Pháp, Đan Mạch và Mỹ. Dưới ách thống trị của nhà thực dân trong một thời gian dài, người Anh-điêng hầu như bị "đuổi cùng giết tận", người da đen và hậu duệ của họ được vận chuyển, buôn bán từ châu Phi đến trở thành lực lượng lao động chủ yếu của khu vực này, người Mulatto - hỗn huyết giữa người da đen và người da trắng, đã hình thành dân tộc mới.

Đầu thế kỉ XIX cho đến trước đại chiến thế giới lần thứ hai, ba nước Haiti, Cộng hoà Dominica và Cuba lần lượt giành được độc lập trên danh nghĩa. Sau thế chiến II, có mười nước gồm: Jamaica, Trinidad và Tobago, Barbados, Bahamas, Grenada, Thịnh vượng chung Dominica, Saint Lucia, Saint Vincent và Grenadines, Antigua và Barbuda, Saint Kitts và Nevis lần lượt tuyên bố độc lập. Tuy nhiên, đến nay vẫn có 10 vùng lãnh thổ vẫn nằm dưới sự kiểm soát của các nhà thực dân Anh, Mỹ, Pháp và Hà Lan.

Quần đảo Tây Ấn Độ có tổng cộng hơn 44 triệu dân, là khu vực có dân số đông đúc nhất châu Mỹ Latinh. Nhưng mà nhân khẩu phân bố không đều, đa phần tập trung ở thành thị lớn và gần cầu cảng tránh bão. Thành phần cấu tạo chủng tộc phức tạp, người da đen và người Mulatto chiếm khoảng 60%, người da trắng và người châu Á lần lượt chiếm khoảng 35% và 5%, Cuba và Puerto Rico chủ yếu là người da trắng (chiếm trên 70%), Haiti và Barbados người da đen chiếm 90%, các nước như Bahamas, Jamaica, Grenada, cũng đa phần là người da đen. Còn lại chủ yếu là người Mulatto - hỗn huyết giữa người da đen và người da trắng.

Trong 13 nước, Cuba có nhân khẩu đông nhất, khoảng 11 triệu người, Cộng hoà Dominica và Haiti lần lượt xếp sau, Quần đảo Turks và Caicos có nhân khẩu ít nhất, hai quần đảo có tổng cộng khoảng 44.500 cư dân. Barbados có mật độ dân số lớn nhất, bình quân mỗi một kilômét vuông có 660 người. Kết quả thống trị trong thời gian dài của các nhà thực dân, khiến cho kinh tế mỗi nước, mỗi vùng lãnh thổ của quần đảo Tây Ấn Độ đa phần đều lấy nông nghiệp là ngành nghề chủ yếu, công ty nông nghiệp nước ngoài chiếm hữu lượng lớn ruộng đất, đồng thời thuê nhân công trồng trọt một loại cây kinh tế đơn nhất. Trong số quốc gia độc lập, tình hình kinh tế một sản phẩm đến nay vẫn chưa được thay đổi căn bản, kinh tế phát triển không bình thường, đời sống nhân dân thấp kém, ví dụ như Haiti - quốc gia độc lập sớm nhất vẫn thuộc một trong 46 nước không phát triển nhất thế giới.

Quần đảo nằm giữa Bắc Mỹ và Nam Mỹ, là nơi ắt phải đi qua trên biển từ Đại Tây Dương qua kênh đào Panama thông đến Thái Bình Dương, giao thông và địa vị chiến lược trọng yếu. Cảng biển và cảng hàng không nhiều, sự liên kết giữa cảng hàng không và cảng biển thuận lợi nhanh chóng, hải cảng chủ yếu có Havana, Santiago, Kingston, Santo Domingo, Port-au-Prince, San Juan, Port of Spain và Willemstad. Trong mấy năm gần đây, ngành du lịch đã có sự phát triển tương đối lớn, trở thành thắng cảnh du lịch và nghỉ dưỡng nổi tiếng thế giới. Ở trong một số đảo quốc nhỏ, thu nhập của ngành du lịch đã trở thành nguồn kinh tế trọng yếu.

Khu vực quần đảo Tây Ấn Độ bao gồm tất cả hòn đảo từ mũi Key West của bán đảo Florida xuyên qua biển Caribe kéo dài đến bờ bắc Nam Mỹ. Nơi này có 23 thực thể chính trị, trong đó có một số rất nhỏ. Tính nhất quán và tính khác biệt bắt nguồn từ sự kết hợp của bốn yếu tố, một là yếu tố địa lí, ba cái khác là yếu tố lịch sử. Đặc điểm địa lí là tính đảo, ba chủ đề lịch sử là chủ nghĩa thực dân, trồng mía và chế độ nô lệ.

Các đảo lớn và nhỏ trong quần đảo Tây Ấn Độ, phạm vi diện tích của chúng từ Cuba - diện tích 109.884 kilômét vuông, cư dân khoảng 11 triệu người, cho đến các đảo nhỏ toàn đá, ít người cư trú ở trong quần đảo Grenadines và quần đảo Virgin, mỗi nơi có sự khác biệt. Các đảo lớn và nhỏ này phân bố đơn lẻ, cộng thêm đa số diện tích trong chúng nhỏ và hẹp, đã dẫn đến một giai đoạn lịch sử dài dằng dặc chủ nghĩa thực dân và thế lực ngoại bang chiếm địa vị thống trị làm cho mỗi một đảo trôi nổi thành thuộc địa. Vào thế kỉ XVII và XVIII, sự chia cắt lãnh thổ đối với quần đảo Tây Ấn Độ giữa Tây Ban Nha, Anh Quốc, Hà Lan và Đan Mạch, đã mang đến cuộc chiến đấu tuần hoàn ác tính cho khu vực này; lãnh thổ thuộc địa bị đánh chiếm vào thời kì chiến tranh, sau đó tiến hành trao đổi thông qua hoà ước, đã thúc đẩy dã tâm địa chính trị của các cường quốc đế quốc. Sự liên kết giữa các đảo xưa nay phai nhạt, bởi vì các cường quốc thực dân đều dốc sức mưu toan duy trì mối quan hệ địa vị thống trị với các thuộc địa của riêng mình. Liên kết xuất hiện giữa các đảo, về cơ bản cũng giới hạn ở các đảo lớn và nhỏ thuộc cùng một nhóm ngôn ngữ châu Âu (thông thường đều có mối quan hệ thực dân - nô lệ như nhau).

Nguồn gốc tên gọi
Quần đảo Tây Ấn Độ ở vào phía bắc Nam Mỹ, có một chuỗi đảo lớn và nhỏ nằm giữa Đại Tây Dương và vùng biển thuộc nó là biển Caribe và vịnh México, nó là một bộ phận của châu Mỹ Latinh.

Đem danh xưng "Tây Ấn Độ" đặt trước những nhóm đảo này, trên thực tế là quan niệm sai lầm đến từ Columbus. Ngày 3 tháng 8 năm 1492, nhà hàng hải người Ý Columbus vâng lệnh mang theo quốc thư do Fernando II - quốc vương Tây Ban Nha trao gửi cho quân chủ Sultan quốc Delhi và hoàng đế Mông Cổ Đại hãn trong chuyến hải trình đầu tiên (en), vượt ngang Đại Tây Dương, vào ngày 12 tháng 10 đổ bộ lên đảo San Salvador, phía đông quần đảo Bahama, ông lầm tưởng đảo đó là đảo nằm gần Ấn Độ về phía đông, hơn nữa đem cư dân nơi này gọi là người Anh-điêng (Indians). Về sau, vì nguyên do quần đảo này nằm ở Tây Bán cầu, cho nên gọi là quần đảo Tây Ấn Độ, dựa theo lối cũ mà sử dụng cho đến nay.

Xem thêm
 Đội tuyển cricket Tây Ấn

Tham khảo

Quần đảo Caribe
Đại Antilles
Đảo tại Bắc Đại Tây Dương
Tiểu Antilles


title: 24325 Kaleighanne

text:
24325 Kaleighanne (tên chỉ định: 2000 AB52) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 4 tháng 1 năm 2000. Nó được đặt theo tên Kaleigh Anne Eichel, an American high school student whose behavioral và social sciences project won first place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Train, Kelheim

text:
Train là một đô thị thuộc huyện Kelheim trong bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Pseudoheriades moricei

text:
Pseudoheriades moricei là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Pseudoheriades
Động vật được mô tả năm 1897


title: Olivia Munn

text:
Lisa Olivia Munn (sinh ngày 3 tháng 7 năm 1980 tại Oklahoma, Hoa Kỳ) là một người mẫu kiêm diễn viên hài, từng tham gia nhiều bộ phim như Date Night, Iron Man 2... cô mang trong mình dòng máu của mẹ là người gốc Việt và bố là người Mỹ.. Olivia Munn nổi tiếng không chỉ với vai trò diễn viên, cô còn là người mẫu gợi cảm của nhiều tạp chí Maxim, Men's Health, Complex... Show truyền hình Attack of The Show đã đưa tên tuổi của cô được nhiều khán giả biết đến hơn.

Hình ảnh của cô được đăng trên tạp chí Men's Health tháng vào tháng 12 năm 2010, cũng trong năm 2010 cô đứng thứ 8 trong Top 100 người đẹp "nóng" nhất thế giới năm 2010 do tạp chí danh tiếng Maxim bình chọn. Năm 2011, cô tiếp tục được xếp vào danh sách 100 người đẹp nóng bỏng nhất thế giới do Maxim công bố. Olivia là một trong số ít những cô đào gốc Á nổi danh ở Hollywood, cho đến nay, cô là gương mặt xinh đẹp của truyền hình Mỹ.

Hoạt động xã hội
Bên cạnh các hoạt động chuyên môn nghề nghiệp của mình, Olivia Mumm còn tích cực tham gia nhiều các hoạt động xã hội. Năm 2010, Olivia Mumm từng chụp ảnh khỏa thân để kêu gọi cộng đồng tẩy chay những rạp xiếc đối xử tàn bạo với động vật. Trong năm 2011, Hưởng ứng chiến dịch vận động cộng đồng không dùng những đồ thời trang làm bằng lông thú, da thú của Hiệp hội Bảo vệ động vật (PETA), Olivia Mumm công bố một bộ ảnh khỏa thân mang chủ đề Who needs fur to fell beautiful? I’d rather go naked than wear fur (tạm dịch: "Ai cần lông thú để cảm thấy xinh đẹp? Tôi thà ở truồng còn hơn mặc đồ từ lông thú"). Bộ ảnh được chính Olivia Munn quảng bá tại Đại lộ Beverly Boulevard ở Los Angeles, Mỹ.

Ngoài ra, để cổ động cho chiến dịch nói không với thời trang lông thú, Olivia còn giới thiệu một video quay cảnh những con thú bị lột da và giết chết rất thương tâm chỉ để lấy đi bộ lông của chúng, phục vụ cho nhu cầu thời trang làm đẹp của con người. Cô nói: "Khi bạn nghĩ về những túm lông nhỏ bé trên găng tay hay cổ áo của mình, nhớ rằng chúng đến từ một con thú đã phải chịu đựng rất nhiều đớn đau để làm đẹp cho bạn. Thật chẳng hay ho khi bạn giả vờ như không biết điều đó".

Chú thích

Người Mỹ gốc Việt
Người Mỹ gốc Hoa
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Người viết hồi ký Mỹ
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nữ nhà văn Mỹ
Người hoạt động xã hội vì quyền động vật
Người viết hồi ký nữ
Nữ nhà văn thế kỷ 21
Nữ người mẫu Mỹ
Nữ diễn viên từ Tokyo
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Ireland


title: Perdita pachygnatha

text:
Perdita pachygnatha là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1977


title: Lasioglossum korbi

text:
Lasioglossum korbi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1929


title: USS Randolph

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Randolph, theo tên của Peyton Randolph, thành viên và là chủ tịch đầu tiên của Quốc hội Lục địa.

 USS Randolph (1776) là một tàu frigate chạy buồm hạ thủy năm 1776, và bị nổ tung năm 1778 khi đối đầu với HMS Yarmouth.
 USS Randolph (CV-15) là một tàu sân bay lớp Essex phục vụ từ năm 1944 đến năm 1969.

Chiếc MG Wallace F. Randolph được Lục quân Hoa Kỳ sử dụng từ năm 1942 đến năm 1949.

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Kovvur

text:
Kovvur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận West Godavari thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Kovvur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 11 mét (36 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kovvur có dân số 39.193 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kovvur có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Kovvur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Ranong (tỉnh)

text:
Ranong (tiếng Thái: ระนอง, phiên âm: Ra-nong) là một tỉnh miền Nam của Thái Lan, nằm bên bờ biển Andaman và là tỉnh có dân số thấp nhất Thái Lan với số dân chỉ có 161.210 người. Tỉnh này giáp các tỉnh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Chumphon, Surat Thani và Phang Nga. Về phía tây, tỉnh này giáp vùng hành chính Tanintharyi của Myanmar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Province page from the Tourist Authority of Thailand
Official website
Website of Kiwi Orchid containing a Ranong travel guide

Tỉnh của Thái Lan
Biển Andaman


title: 16953 Besicovitch

text:
16953 Besicovitch (1998 KE5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 5 năm 1998 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16953 Besicovitch

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Manalmedu

text:
Manalmedu là một thị xã panchayat của quận Nagapattinam thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Manalmedu có dân số 9254 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Manalmedu có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Manalmedu, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Pouyastruc

text:
Pouyastruc là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Khâu (họ)

text:
Khâu, Khiêu hay Khưu là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Triều Tiên (Hangul: 구, Romaja quốc ngữ: Gu) và Trung Quốc (chữ Hán: 邱, Bính âm: Qiū). Trong danh sách Bách gia tính họ này ở vị trí 151, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 65 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006. Người Trung Quốc còn một họ khác cũng được phiên âm Hán Việt là Khâu hay Khưu, đó là họ 丘.

Lịch sử
Họ Khâu (邱) xuất hiện vào năm 1725 dưới thời nhà Thanh, họ kỵ húy Khổng Tử nên người họ Khâu (丘) phải thêm bộ Phụ (阝) vào họ. Tại Trung Quốc không có sự phân biệt giữ họ Khâu (邱) và họ Khâu (丘).

Người Trung Quốc họ Khâu (丘)
 Khâu Hòa, Tướng lĩnh nhà Tùy và nhà Đường
 Khâu Xứ Cơ, đạo sĩ thời nhà Nguyên
 Khâu Thành Đồng, nhà toán học người Mỹ gốc Hoa
 Khâu Nhạc, vận động viên cử tạ Trung Quốc
 Khâu Kiện Uy, vận động viên bóng đá Hồng Kông

Người Trung Quốc họ Khâu (邱)
 Khâu Liên Huy, phó thủ tướng Đài Loan
 Khâu Thanh Tuyền, tướng lĩnh quân đội Quốc Dân Đảng Trung Quốc thời Trung Hoa Dân Quốc
 Khâu Lễ Đào, diễn viên, đạo diễn Hồng Kông
 Khâu Thục Trinh, diễn viên Hồng Kông
 Khâu Tâm Chí (Khưu Tâm Chí), diễn viên người Đài Loan

Người Việt Nam họ Khâu (Khưu)
 Khưu Huy Vũ, ca sĩ Việt Nam thể loại nhạc trữ tình, nhạc quê hương

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc


title: Fornelli

text:
Fornelli là một đô thị ở tỉnh Isernia trong vùng Molise, có cự ly khoảng 45 km về phía tây của Campobasso và khoảng 8 km về phía tây của Isernia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.003 và diện tích là 23,1 km².

Fornelli giáp các đô thị: Cerro al Volturno, Colli a Volturno, Forlì del Sannio, Isernia, Macchia d'Isernia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Isernia


title: Caloptilia diversilobiella

text:
Caloptilia diversilobiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (California).

Ấu trùng ăn Toxicodendron diversilobum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Ischnotoma rubriventris

text:
Ischnotoma rubriventris là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ischnotoma


title: Macrostemum mainty

text:
Macrostemum mainty là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Macrostemum


title: Megapenthes funebrioides

text:
Megapenthes funebrioides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: 11688 Amandugan

text:
11688 Amandugan (1998 FG53) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11688 Amandugan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Tiếng Maithil

text:
Tiếng Maithil (मैथिली, মৈথিলী, Maithilī) là một ngôn ngữ ở miền đông Ấn Độ, chủ yếu là các bang Bihar, Jharkhand và nhiều nơi ở bang Tây Bengal, trung tâm văn hóa và ngôn ngữ là các thành phố Madhubai và Darbhanga. Tiếng Maithil cũng được sử dụng ở vùng Terai ở Nepal, chủ yếu ở phía đông của Vùng Narayani . Cái tên Maithii xuất phát từ "Mithila", một vương quốc cổ xưa. Maithil cũng là một trong các tên của Sita, vợ của vua Rama và là con gái của vua Janaka.

Tiếng Maithil thuộc ngữ chi Ấn-Arya, Ngữ hệ Ấn-Âu. Các nhà ngôn ngữ học coi tiếng Maithil là một ngôn ngữ Đông Ấn, theo đó ngôn ngữ này khác biệt so với tiếng Hindi, vốn là một ngôn ngữ Trung Ấn. Theo thống kê tại năm 2001 tại Ấn Độ có 12.179.122 người nói tiếng Maithil, nhưng một số tổ chức khác nhau đã có ý kiến trái chiều và cho rằng con số thực những người nói tiếng Maithil cao hơn nhiều so với số liệu chính thức. Tổ chức SIL ước tính có hơn 35 triệu người. Năm 2003, tiếng Maithil trở thành một ngôn ngữ được thừa nhận trong Hiến pháp Ấn Độ, và có thể được sử dụng trong giáo dục, hành chính và trong các trường hợp chính thức khác.

Tiếng Maithil vốn viết bằng chữ Maithil (cũng được gọi là chữ Tirhuta hay Mithilakshar) và chữ Kaithi. Ngày nay, chữ Devanagari được sử dụng nhiều nhất. Một nỗ lực đang được thực hiện để bảo tồn chữ Maithil và phát triển ngôn ngữ này để có thể sử dụng trên các thiết bị truyền thông điện tử bằng việc mã hóa các chữ cái trong font Unicode.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Mithilaonline.com online maithili library
 Know Details About Maithili Language
 www.mithilaonline.net
 Indian Poets Writing In Maithili
 Ethnologue: Maithili
 Maithili at the Rosetta Project
 National Translation Mission's (NTM) Maithili Pages
 The Linguist List: The Maithili Language
 Samad e-paper in Maithili language
 videha e-paper in Maithili language
 Maithili Books
 Youth Of Mithila

Ngôn ngữ tại Ấn Độ
Ngôn ngữ tại Bihar
Ngôn ngữ tại Nepal

Ngôn ngữ chính thức của Ấn Độ
Văn hóa Mithila
Ngôn ngữ Đông Ấn-Arya
Nhóm ngôn ngữ Bihar


title: Aphrophila flavopygialis

text:
Aphrophila flavopygialis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Aphrophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Fukuoka

text:
là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở phía Bắc của vùng Kyushu trên đảo Kyushu. Trung tâm hành chính là thành phố Fukuoka.

Địa lý
Fukuoka có 3 mặt giáp biển, trên đất liền giáp vớo Saga, Ōita, và Kumamoto và đối diện với Yamaguchi qua eo biển Kanmon.

Tính đến 01 tháng 4 năm 2012, 18% đất của tỉnh này là vườn thiên nhiên gồm Vường quốc gia Setonaikai, Genkai, Kitakyūshū, và Yaba-Hita-Hikosan, và Chikugogawa, Chikuhō, Dazaifu, Sefuri Raizan, và Yabegawa.

Fukuoka có 2 thành phố lớn trên đảo Kyūshū, Fukuoka và Kitakyushu, và nơi đặt nền công nghiệp phần lớn của Kyūshū. Tỉnh này cũng có nhiều đảo nhỏ gần bờ biển phía bắc Kyūshū.

Lịch sử
Xưa kia, trên địa bàn tỉnh Fukuoka là các xứ Chikuzen và bunzen.

Hành chính
Ngoài Fukuoka còn 27 thành phố, trong số đó có Kitakyushu cũng là một đô thị quốc gia của Nhật Bản như thành phố Fukuoka.

Làng và thị trấn

Dân số

Độ tuổi dân số trung bình là 42,9 tuổi (nam là 41,1 tuổi còn nữ là 44,5 tuổi - toàn nước Nhật là 43,9 tuổi ở nam giới và nữ là 45,3 tuổi).

Tỷ lệ người cao tuổi: 19,8% (bình quân cả nước - 21%) tỷ lệ vị thành niên: 13,9% (bình quân cả nước - 13,6%).

Kinh tế
Lâm nghiệp
Năm 2003, Fukuoka có 223,222ha rừng, trong đó 58% là rừng nhân tạo, rừng tự nhiên là 20,3%

Văn hóa

Giáo dục

Đại học
Các cơ sở giáo dục bậc đại học ở Fukuoka gồm:

Thể thao
Các đội thể thao được liệt kê dưới đây có trụ sở tại Fukuoka.
Bóng đá
 Avispa Fukuoka (Fukuoka)
Bóng chày
 Fukuoka SoftBank Hawks (Fukuoka)
Bóng rổ
 Fukuoka Rizing (Fukuoka)
Rugby
 Coca Cola West Red Sparks (Fukuoka)
 Fukuoka Sanix Blues (Munakata)
 Kyuden Voltex
 Sanix World Rugby Youth Tournament

Du lịch
Fukuoka đón hơn 2 triệu lượt khách du lịch nước ngoài mỗi năm, phần lớn đến từ Hàn Quốc và Trung Quốc. Hầu hết các điểm du lịch nổi tiếng tập trung ở thành phố Fukuoka và ở Dazaifu. Bên cạnh đó  Kitakyūshū cũng đang thu hút nhiều du khách. Một số điểm du lịch nổi tiếng:
 Công viên Ōhori
 Tháp Fukuoka
 Viện bảo tàng quốc gia Kyushu

Giao thông

Hàng không
Fukuoka có 2 sân bay chính là sân bay Fukuoka và sân bay Kitakyushu. Sân bay Kitakyushu hoạt động 24/7, còn sân bay Fukuoka nằm trong nội thị nên hoạt động hạn chế bao gồm các chuyến bay quốc tế và nội địa. Các Sân bay này phục vụ như là trung tâm vận chuyền phía Tây của Nhật Bản.

Tàu điện
JR Nishinihon (Công ty Đường sắt Tây Nhật Bản)
Sanyō Shinkansen
Tuyến Hakata Minami
JR Kyushu
Kyūshū Shinkansen, Tuyến Kagoshima, Tuyến Chikuhō, Tuyến Nippō, tuyến Kyudai
Tuyến Chikuhi, Tuyến Gotōji, Tuyến Kashii, Tuyến Hitahikosan, Tuyến Sasaguri
Đường sắt Nishi-Nippon
Tuyến Tenjin Ōmuta, Tuyến Dazaifu, Tuyến Nishitetsu Amagi, Tuyến Kaizuka
Amagi Railway
Amagi Railway Amagi Line
Heisei Chikuhō Railway
Tuyến Ita, Tuyến Itota, Tuyến Tagawa
Tàu điện ngầm Fukuoka
Tuyến Kūkō, Tuyến Hakozaki, Tuyến Nanakuma
Kitakyushu Monorail

Cảng biển
Các cảng biển quan trọng như:
 Cảng Kitakyushu
 Cảng Hakata
 Cảng Kandako
 Cảng Miike

Các vùng kết nghĩa
 Hawaii, Hoa Kỳ
 Giang Tô, Trung Quốc
 Delhi, Ấn Độ
 Bangkok, Thái Lan
 Hà Nội, Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức của tỉnh Fukuoka
 Trang web chính thức của Hiệp hội du lịch Fukuoka
 Trang chủ thông tin Fukuoka
 Thảo luận Fukuoka
 Bản đồ tiếng Anh của tỉnh Fukuoka
 Lưu trữ quốc gia Nhật Bản Bản đồ Fukuoka (1891)

Kyushu
Tỉnh của Nhật Bản
Khu định cư cảng Nhật Bản


title: Peñalba

text:
Peñalba là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 742 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Neuville-Ferrières

text:
Neuville-Ferrières là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Neuville-Ferrières on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Hylaeus quadratifer

text:
Hylaeus quadratifer là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Q
Động vật được mô tả năm 1912


title: 7314 Pevsner

text:
7314 Pevsner (2146 T-1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 3 năm 1971 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 7314 Pevsner

Thiên thể phát hiện năm 1971
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Quasimus ranzanus

text:
Quasimus ranzanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Eleutherodactylus madidi

text:
Eleutherodactylus madidi là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Bolivia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 De La Riva, I. & Padial, J. 2006. Eleutherodactylus madidi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

madidi
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật đặc hữu Bolivia


title: Laneuvelotte

text:
Laneuvelotte  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 231 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Libnotes edgari

text:
Libnotes edgari là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Catocala chelidonia

text:
Catocala chelidonia là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Arizona và Utah tới California.

Sải cánh dài 45–50 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm. Có thể có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn các loài Quercus.

Phụ loài
Catocala chelidonia chelidonia Grote, 1881 (từ phía nam Nevada và nam trung bộ Utah về phía nam và đông qua Arizona đến New Mexico)
Catocala chelidonia occidentalis Hawks, 2010 (dọc theo rìa sa mạc phía tây và nam California và về phía bắc đến ít nhất hạt Trinity)
Catocala chelidonia uniforma Hawks, 2010 (các vùng núi đông nam Arizona và tây nam New Mexico)

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Catocala


title: Kính hiển vi điện tử truyền qua quét

text:
Kính hiển vi điện tử truyền qua quét (tiếng Anh: Scanning transmission electron microscopy, viết tắt là STEM) là một dạng kính hiển vi điện tử truyền qua mà ở đó, chùm tia điện tử được hội tụ thành một chùm tia rất hẹp, đồng thời quét trên bề mặt mẫu khi truyền qua mẫu. STEM đang là loại kính hiển vi điện tử truyền qua cho độ phân giải tốt nhất tới cấp độ nguyên tử và nhiều phép phân tích hữu ích đi kèm.

Nguyên lý và các phép đo của STEM
Nếu như ở các kính hiển vi điện tử truyền qua thông thường, chùm tia điện tử sử dụng là một chùm tia hẹp, song song và truyền qua mẫu (thường được gọi là CTEM, là chữ viết tắt của Conventional Transmission Electron Microscopy) thì ở STEM, người ta sử dụng một chùm tia điện tử được hội tụ thành một đầu dò rất hẹp (các kính hiện đại hiện nay có thể hội tụ tới cỡ 0.1 Angstrom) nhờ hệ thấu kính hội tụ và khẩu độ hội tụ, đồng thời sử dụng các cuộn lái tia để điều khiển chùm tia quét trên mẫu. Vì thế chùm tia truyền qua cũng được quét và tán rộng tạo nên sự tán xạ góc lớn của chùm điện tử. STEM vẫn ghi ảnh tương tự như CTEM với các CCD camera (với các ảnh trường sáng và trường tối) nhưng nó còn có kèm thêm các phép phân tích và ghi ảnh khác. STEM cũng có chế độ tạo ảnh độ phân giải cao, và ở các ảnh này, độ tương phản lại tỉ lệ thuận với nguyên tử số của các nguyên tử có mặt trong mẫu do đó còn được gọi là Z-contrast HRTEM. Nhờ khả năng quét chùm điện tử hẹp, STEM có thể cho phép dựng lại ảnh 3 chiều của các cấu trúc nổi với độ phân giải cao.

Ảnh góc lệch vành khuyên lớn
 Kỹ thuật này thường được viết tắt là HAADF (là chữ viết tắt của High-angle annular dark field). Do chùm tia điện tử bị quét khi truyền qua mẫu nên người ta thu được chùm tia truyền qua được quét trong một hình nón góc rộng (có thể đạt tới cỡ vài chục mrad). Chùm tia này được ghi nhận bằng một detector dạng hình vành khăn đặt sau mẫu, và ảnh trường sáng hoặc trường tối (HAADF). Độ tương phản của loại ảnh này tỉ lệ thuận với nguyên tử số của nguyên tử có mặt trong mẫu vì thế còn được gọi là ảnh Z-contrast và cũng vì thế HAADF đặc biệt hữu ích cho các phép phân tích sự phân bố hóa học. Ảnh HAAF độ phân giải cao hiện nay có thể chụp ảnh phân bố các nguyên tử (nặng) với độ phân giải rất cao và có chất lượng cao.

Phân bố hóa học nhờ EELS và EDX
Nhờ sử dụng detector dạng vành khăn nên STEM có thể đồng thời ghi nhận điện tử (góc lệch hẹp) cho phép phân tích phổ tổn hao năng lượng điện tử (EELS). Hơn nữa, chùm tia điện tử rất hẹp được quét qua mẫu nên nó có thể song song tiến hành các phép chụp ảnh, đồng thời ghi phổ EELS, EDX... ở tại nhiều điểm khác nhau trên mẫu, tạo nên phép phân tích phân bố các nguyên tố hóa học cũng như các tính chất hóa học khác ở mẫu (cấu trúc, liên kết hóa học, hóa trị...) với độ phân giải rất cao. Đây là phép phân tích mà các CTEM khó có thể đạt được .

SuperSTEM
STEM lần đầu được xây dựng năm 1938 bởi Manfred von Ardenne của công ty Siemens (Berlin, Đức) chỉ sau một thời gian TEM xuất hiện, nhưng hầu như không thể phát triển do việc khó khăn trong việc hội tụ chùm điện tử có tính đơn sắc kém vào điểm nhỏ. Tuy nhiên, phải đến năm 1970 STEM mới thực sự phát triển nhờ việc tạo ra chùm điện tử có độ đơn sắc cao bằng việc sử dụng súng phát xạ trường (FEG). Cho đến hiện nay, STEM là công cụ mạnh để ghi ảnh với độ phân giải tới cấp nguyên tử. Trong những nghiên cứu phát triển STEM hiện nay, mục tiêu loại trừ quang sai (do tính không hoàn toàn đơn sắc của chùm điện tử và sự kém hoàn hảo trong việc hội tụ của hệ các thấu kính điện tử) đang là vấn đề cấp bách để đạt được các STEM có độ phân giải cực lớn. Nhiều dự án xây dựng các STEM mạnh đang được phát triển dựa trên mục tiêu này và người ta đang xây dựng những STEM có khả năng phân giải cao, gọi là SuperSTEM.

Tham khảo

Xem thêm
 Kính hiển vi điện tử truyền qua
 Kính hiển vi điện tử quét
 Phổ tổn hao năng lượng điện tử

Vật lý chất rắn
Kính hiển vi
Kính hiển vi điện tử
Kính hiển vi điện tử truyền qua


title: Giang Thành dạ cổ

text:
Giang Thành dạ cổ (chữ Hán: 江城夜鼓, có nghĩa tiếng trống đêm Giang Thành), là tên hai bài thơ của Mạc Thiên Tứ; một bằng chữ Hán được xếp trong tập Hà Tiên thập vịnh (khắc in năm 1737), và một bằng chữ Nôm được xếp trong tập Hà Tiên thập cảnh khúc vịnh (chưa được khắc in). Cả hai bài đều nói đến tiếng trống canh ban đêm ở đồn Giang Thành thuộc trấn Hà Tiên xưa; nay thuộc huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam.

Giới thiệu đề tài
Sông Giang Thành bắt nguồn từ Vương quốc Campuchia, xưa người Khmer gọi sông này là Prêk Ten, vì bên cạnh nó có một thôn ấp cổ tên là Tà Ten. Sông chảy vào Việt Nam theo hướng Bắc Nam, dài khoảng 23 km, rồi đổ vào vũng Đông Hồ ở thị xã Hà Tiên, trước khi ra vịnh Thái Lan.

Sông Giang Thành nối liền với kênh Vĩnh Tế, tạo thành tuyến đường thủy quan trọng từ thị xã Châu Đốc đến thị xã Hà Tiên. Nó cũng góp phần đưa nước ngọt từ sông Hậu về tỉnh Kiên Giang phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt. Chỗ sông Giang Thành và kênh Vĩnh Tế gặp nhau gọi là ngã ba Giang Thành; và đây chính là một thắng cảnh của trấn Hà Tiên xưa, mà Mạc Thiên Tứ đã chọn làm đầu đề.

Thời Mạc Thiên Tứ cai quản trấn Hà Tiên, ông đã cho xây dựng ở Giang Thành một lũy đất dài 17 km, rộng khoảng 1m; chạy dài từ bờ sông đến chân núi Châu Nham, và cho đặt vài đồn canh phòng nhằm ngăn chặn sự xâm lấn của quân Chân Lạp dưới thời vua Nặc Bồn...

Giới thiệu thơ

Bài chữ Hán

Bài chữ Nôm
Bài này nằm trong tập Hà Tiên thập cảnh khúc vịnh, gồm một khúc vịnh dài 36 câu, và kết thúc bằng một bài thơ Đường luật như sau:
Trống quân Giang thú nổi oai phong,
Nghiêm gióng đòi canh ỏi núi sông.
Đánh phá mặt gian người biết tiếng,
Vang truyền lệnh sấm chúng nghiêng lòng.
Phao tuôn đã thấy yên bao vạc,
Nhiệm nhặt chi cho lọt mảy lông.
Thỏ lụn sớm hầu trưa bóng ác,
Tiếng xe sầm sạt mới nên công.

Lời bình

Bài Giang Thành dạ cổ này sóng đôi với bài Tiêu Tự thần chung, thi sĩ Đông Hồ giải thích thâm ý của tác giả như sau: Ngoài việc để "tiếng chuông" chùa Tiêu đối lại với "tiếng trống" ở đồn Giang Thành; Mạc Thiên Tứ còn muốn nói lên rằng: một cảnh biểu thị cho đạo đức là chùa chiền, một cảnh biểu thị cho ý thức quân sự là đồn lũy.

Toàn thể hai bài đều tả tiếng trống canh ban đêm ở một đồn thú bên sông. Nhờ tiếng trống này mà đối phương không dám xâm lấn cõi bờ, giúp cho nước nhà được yên ổn, an vui.

Bình riêng cho bài Hán thi, Đông Hồ viết: Nửa bài trên tả tiếng vang động của trống mõ, khí thế hùng mạnh của quân lính; nửa bài dưới kể công lao của những người tướng sĩ, đem thân ra chống đỡ cho biên thùy được yên ổn, triều đình được vững vàng. Qua đây, tác giả còn có ý muốn kể công của mình đối với chúa Nguyễn ở Đàng Trong...

Tài liệu liên quan
Trích Tuy Tĩnh tử tạp ngôn của An Tây mưu lược tướng Doãn Uẩn (1795-1850):Mùa thu năm ngoái, ta vâng kiếm lệnh của nhà vua đi dẹp giặc cỏ ở nơi sơn cùng thủy tận, nhân đó có dịp tới Hà Tiên. Cảnh vẫn còn đó mà người xưa đâu tá? Vừa rời khỏi yên ngựa, áo vẫn nồng khói đạn, lòng vẫn nặng trĩu gươm lệnh, chưa kịp nhắp chén rượu tẩy trần, ta đã hạ lệnh cho tướng sĩ mau dâng lên Hà Tiên thập cảnh đề của cố Mạc tướng công... Mùa thu, nửa đêm, trời không trăng sao...Ta quên ăn quên ngủ đọc liền một mạch. Mắt có nhìn thấy cảnh vật đâu, nhưng qua thơ Mạc tướng công, cảnh vật cứ như hiển hiện trước mắt mình. Bây giờ là nửa đêm chăng, ta không nhớ kỹ nữa vì thơ và rượu làm người say ngầy ngật, ta đương trầm ngâm đọc "Trống đêm ở Giang Thành" của Mạc tướng công trong thư phòng của chính người xưa. Cũng chính bấy giờ, từ đồn Giang Thành, trống quân báo giặc tới bỗng thúc lên từng hồi... Ta vốn cúc cung tận tụy vì mệnh vua, vội tiếc rẻ gài thơ hay vào bao gươm lệnh, rồi cùng tướng sĩ lên mình ngựa xông pha vào chốn lằn tên mũi đạn mà dẹp tan bọn giặc cỏ ngu si mê cuồng... ...Tiệc rượu khao quân cử ngay trước trận, ngay bên gò đống xác giặc. Tướng sĩ nói:
- Rượu ngon. Giá có đồ nhắm thì tuyệt...
Sực nhớ, ta cười ha hả, rút bài thơ hay trong bao gươm lệnh ra sang sảng nói:
- Thức nhắm đây.
Rồi sang sảng đọc lớn bài "Trống đêm ở Giang Thành" của Mạc tướng công. Tướng sĩ ngồi im phăng phắc lặng nghe quên cả rượu trước mắt và "đồ nhắm" ở đâu đâu.

Đọc xong, ta nói: thơ hay phải nói cái thực, đã là thực thì thành thơ hay ngay! Đó, ta và các người, những cái thực, đang là bài thơ hay mà người xưa miêu tả...

Giới thiệu đoạn văn trên, nhà văn Trần Thanh Giao viết:
Có lẽ không có lời phẩm bình nào về thơ Mạc Thiên Tích độc đáo như lời phẩm bình này !

Xem thêm
Mạc Thiên Tứ
Tao đàn Chiêu Anh Các
Hà Tiên thập vịnh

Chú thích

Liên kết ngoài
Tiên thập vịnh-2.

Bài thơ Việt Nam


title: Campatonema

text:
Campatonema là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Campatonema lineata (Schaus, 1911)
Campatonema marginata Jones, 1921
Campatonema tapantia Sullivan, 2010
Campatonema yanayacua Sullivan, 2010

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
New species of the Neotropical genus Campatonema Jones (Geometridae, Ennominae) with the first description of the female

Ourapterygini


title: La (họ)

text:
La là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 羅(phồn thể)/ 罗(giản thể), Bính âm: Luó), Đài Loan, Triều Tiên (Bắc Triều Tiên đọc là 라 (Ra); Hàn Quốc đọc là 나 (Na)) và nhiều nơi trong khu vực Đông Nam Á, (Lào, Campuchia, Thái Lan, Singapore, Malaysia).... Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 75, người mang họ La đứng thứ 20 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006, ước chiếm 1,86% nhân khẩu của dân tộc Hán trong cả nước, chiếm vị trí thứ 16, chủ yếu phân bố tại các tỉnh Tứ Xuyên, Quảng Đông, Hồ Nam, Giang Tây, Bắc Kinh, Quý Châu, Hồ Bắc.

Tại Việt Nam, người họ La khá ít so với các họ khác. Trong lịch sử các Triều đại phong kiến Việt Nam, họ La có rất nhiều đóng góp trong xây dựng, bảo vệ đất nước và được ghi nhận là 1 dòng họ rất có uy tín.

Người Việt Nam họ La
 La Viện, là một đạo sĩ lừng danh vào thời nhà Lý, nước An Nam đem binh thuyền đi đánh Chiêm Thành. Theo Nam Ông mộng lục, Vua Lý Thái Tông mang quân Nam tiến để đánh dẹp Chiêm Thành, đến cửa biển Thần Đầu (Thần Phù) gặp gió to sóng dữ, không đi được, phải ở lại đó hơn một tháng trời; Nhà vua nghe tin ở dãy núi gần đó có vị Đạo sĩ tu luyện một mình trong am, bèn cho người mời tới để giúp việc khẩn cầu. May nhờ đạo sĩ có phép thuật cao cường dẹp yên sóng dữ giúp Nhà vua nam tiến dẹp loạn quân Chiêm Thành. Khi ban sự trở về, đạo sĩ mất ở dọc đường. Vua cho lập đền thờ ở cửa biển, phong hiệu là "Áp Lãng Chân Nhân Đại Vương" (người giúp nhà vua dẹp yên được sóng dữ) và gọi tên nơi đây là "Cửa biển Thần Phù". Đạo sĩ từ thủa xuân xanh đã bỏ vợ con để đi theo đạo.
 La Quý Công, Thượng Thượng Đẳng Thần, húy viện tự Việt Văn La Quý Công.
 La Tu, đỗ Hoàng giáp Tiến sĩ, làm quan thời Trần Nghệ Tông, được phong tới chức Thẩm Hình Viện Sứ rồi mất.
 La Thế Nghiệp, thi đỗ Đệ Tam giáp đồng tiến sĩ làm quan Hiến Sát Sứ thời nhà Lê (Lê Tương Dực) quê xã Lục Trúc, huyện Thuần Hựu, phủ Hà Trung (nay thuộc huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa). Được ghi danh tại bia số 11 trong văn miếu Quốc Tử Giám
 La Đức Tôn, Bình ngô khai quốc công thần, Thiếu phó phù Quận công La Đức Tôn
 La Đức Quảng, Bình ngô khai quốc công thần, Thắng Quận công La Đức Quảng
 La Đức Hà, Quận công, Đặng tiến phụ quốc thượng tướng quân, Thần phủ tứ vệ quân vụ sự, Tham đốc trụ quốc Mỹ Quận Công La Đức Hà, công thần thời nhà Lê.
 La Đức Trang, Quận công, Đặng tiến phụ quốc thượng tướng quân, Đô chỉ huy sứ, Tư đô chỉ huy thiên sự, Nhũ uôm tướng quân họ Vinh Hầu, Dũng Quận công La Đức Trang công thần thời nhà Lê.
 La Đức Ninh, Quận công, Việt trung tướng quân, Cẩm Y Vệ Tỳ bài, Thiết kỵ úy bá lăng hầu, Hùng Quận Công La Đức Ninh, công thần thời nhà Lê.
La Thị Lánh, Phó thị nhũ, Tòng A bảo, Quận phu nhân La Thị Lánh, công thần thời nhà Lê.
 La Đình Thân, Đặng tiến phụ quốc thượng tướng quân, trung phụ hầu La Đình Thân, công thần thời nhà Lê.
La Đức Ứng - Hội thi tam trường, Lôi Dương Tri huyện, Đốc học Thanh Hóa.
 La Quý Hầu, Quận công, công thần thời nhà hậu Lê, tên húy là La Đoan Trực sinh năm 1688 tại làng Cẩm Xuyên, xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang
 La Hối, nhạc sĩ Việt Nam. Nhạc sĩ La Hối, tên thật là La Doãn Chánh, sinh năm 1920 tại Hội An.
 La Thị Tám, (sinh tháng 10 năm 1949 tại xã Vĩnh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) là một Nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, là nguyên mẫu nữ nhân vật trong bài hát "Người con gái sông La" của nhạc sĩ Doãn Nho.
 La Thăng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư tỉnh Ủy Lạng Sơn.
La Đức Cương, Thạc sĩ, Bác sĩ chuyên khoa 2, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương I, Tổng thư ký Hội Tâm thần học Việt Nam.
La Văn Phương, P. Giám đốc phụ trách chuyên môn, Ủy viên thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng khoa học công nghệ Bệnh viện Đa Khoa trung ương Cần Thơ (bổ nhiệm vào ngày 18/4/2007)
La Quốc Hùng, diễn viên, ca sĩ Việt Nam
La Thế Huy, Trưởng ban tổ chức Trung ương hội Nông dân Việt Nam
La Văn Bình, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Nhà giáo Nhân dân, Chủ nhiệm Bộ môn Công nghệ các hợp chất vô cơ, Giám đốc trung tâm Vật liệu vô cơ trường Đại học Bách Khoa Hà Nội.
La Khắc Hòa, P. Giáo sư, Tiến sĩ văn học, Chủ nhiệm bộ môn lý luận văn học, Phó khoa Ngữ Văn, Trường Đại học sư phạm Hà Nội
La Thế Vinh, P. Giáo sư, Tiến sĩ hóa học, Chủ nhiệm bộ môn Công nghệ các chất vô cơ, P. Viện trưởng Viện Kỹ thuật Hóa Học trường Đại học Bách Khoa Hà Nội.
La Thị Hợi, Giám đốc Công ty Cổ phần Phúc An.
La Chí Hiếu, Giám đốc Công Ty Cổ Phần Vận Tải Vạn An.
La Mạnh Tiến, Th.S QLTC, TGĐ TCT Chè VN
La Hải Anh, Tiến sỹ Kinh tế học tại trường Đại học Quốc gia Úc, làm việc tại Bộ Thương Mại, Úc.
La Anh Tuấn, Tiến sỹ, P.Giám đốc Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
La Dũ (Thiền sư Giác Khai Duy Lực).

Người Hàn Quốc họ La
 Jaemin tên thật là Na Jae-min (Hán Việt: La Tại Dân), center, thành viên nhóm nhạc NCT

Người Trung Quốc họ La
 La Bầu, Thời Tây Hán có cự thương.
 La Nghệ, Cuối đời Tuỳ có Tổng quản U Châu La Nghệ.
 La Đức, La Nghiệp đời Đường có văn học gia La Đức, thi nhân La Nghiệp.
 La Quán Trung, nhà văn, tác giả Tam quốc diễn nghĩa vào đời Nhà Minh, là tác phẩm đầu tiên của Tứ đại danh tác Trung Hoa (bốn tác phẩm văn học cổ điển được cho là danh tiếng nhất của Trung Quốc)
 La Sính, đời nhà Thanh có hoạ gia nổi tiếng, một trong “Dương Châu bát quái” là La Sính, liệt sĩ La Tiến, La Khôn.
 La Thông, tướng thời nhà Đường
 La Vinh Hoàn, một trong Thập đại nguyên soái của Quân Giải Phóng Nhân dân Trung Quốc
 La Thụy Khanh, đại tướng Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc, bộ trưởng Bộ Công An Trung Quốc
 La Cán, ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc
 La Liệt, diễn viên Hồng Kông
 La Tấn, diễn viên Trung Quốc
 La Chí Tường, ca sĩ, diễn viên, MC, doanh nhân Đài Loan
 La Gia Lương, diễn viên Hồng Kông
La Duy, Đạo diễn nổi tiếng Hồng Kông, là đạo diễn một số phim do Ngôi sao điện ảnh võ thuật nổi tiếng Lý Tiểu Long tham gia đóng phim.
La Vân Hi (tên thật: La Dực), nam diễn viên, ca sĩ Trung Quốc

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ La


title: Acalymma isogenum

text:
Acalymma isogenum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma


title: Vườn quốc gia Pallas-Yllästunturi

text:
Vườn quốc gia Pallas-Yllästunturi () là vườn quốc gia lớn thứ 3 ở Phần Lan, tọa lạc ở tỉnh Lapland. Vườn quốc gia này được chính thức thành lập năm 2005, khi Vườn quốc gia Pallas-Ounastunturi và khu bảo tồn Ylläs-Aakenus được hợp nhất. Tổng diện tích vườn quốc gia này là 1020 km2. Phần lớn diện tích là rừng nguyên sinh với nhiều loại muskeg.

Xem thêm
 Danh sách vườn quốc gia Phần Lan
 Khu vực bảo tồn của Phần Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Outdoors.fi – Pallas-Yllästunturi National Park

Khu vực bảo tồn của the Arctic
Vườn quốc gia Phần Lan


title: 4951 Iwamoto

text:
4951 Iwamoto (1990 BM) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 1 năm 1990 bởi Mizuno và Furuta ở Kani.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4951 Iwamoto

004951
Được phát hiện bởi Mizuno Yoshikane
Được phát hiện bởi Furuta Toshimasa
Tiểu hành tinh được đặt tên
004951
004951
004951
19900121


title: Upenora

text:
Upenora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Oecetis brachyura

text:
Oecetis brachyura là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Loài này phân bố ở Oriëntaals en het vùng cổ bắc giới.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=06|4=24}}

Oecetis


title: Aeoloderma fulviceps

text:
Aeoloderma fulviceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Aeoloderma


title: Pselliophora upsilon

text:
Pselliophora upsilon là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: La Bourgonce

text:
La Bourgonce là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 16,56 km², dân số năm 1999 là 712 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 356 m trên mực nước biển. Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Bourgonçois.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Bourgonce trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 La Bourgonce sur le site de Valdange Informatique

Bourgonce


title: Saint-Pierre-Canivet

text:
Saint-Pierre-Canivet là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

est composé de 11 membres.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Pierre-Canivet sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Hoàng Phố

text:
Hoàng Phố có thể chỉ:

Hoàng Phố, Thượng Hải, một quận của Thượng Hải, Trung Quốc.
Sông Hoàng Phố, con sông chảy qua Thượng Hải
Hoàng Phố, Quảng Châu, một quận của Quảng Châu, Quảng Đông, Trung Quốc
Trường Quân sự Hoàng Phố thời Trung Hoa Dân Quốc trên đảo Trường Châu thuộc Hoàng Phố, Quảng Châu
Đảo Bà Châu trước đây có tên là đảo Hoàng Phố, nay thuộc quận Hải Châu, Quảng Châu


title: Manito, Albay

text:
Manito là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Albay, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 24.707 người trong.

Các khu phố (barangay)

Manito được chia thành 15 khu phố (barangay).

 Balabagon
 Balasbas Fabricante Estate
 Bamban Fabricante Estate
 Buyo Fabricante Estate
 Cabacongan
 Cabit
 Cawayan Fabricante Estate
 Cawit
 Holugan
 It-Ba (Pob.)
 Malobago
 Manumbalay
 Nagotgot Fabricante Estate
 Pawa
 Tinapian

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000

Đô thị của Albay


title: Bréhain

text:
Bréhain là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Delme. Tọa độ địa lý của xã là 48° 54' vĩ độ bắc, 06° 32' kinh độ đông. Bréhain nằm trên độ cao trung bình là 250 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 244 mét và điểm cao nhất là 314 mét. Xã có diện tích 3,59 km², dân số vào thời điểm 1999 là 75 người; mật độ dân số là 20 người/km². Xã thuộc Pháp từ năm 1661.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Behren-Lübchin

text:
Behren-Lübchin là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Güstrow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 42,9 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 662 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Scelolyperus curvipes

text:
Scelolyperus curvipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wilcox miêu tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Scelolyperus


title: 310 Margarita

text:
310 Margarita là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Auguste Charlois phát hiện ngày 16.5.1891 ở Nice. Không biết rõ nguồn gốc tên của nó.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 310 Margarita - baneparametre hos JPL Solar System Dynamics

Tiểu hành tinh được đặt tên
310
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1891


title: 3128 Obruchev

text:
3128 Obruchev (1979 FJ2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 3 năm 1979 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3128 Obruchev

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Platyptilia barbarae

text:
Platyptilia barbarae là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Platyptilia
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Saint-Germain-sur-Bresle

text:
Saint-Germain-sur-Bresle là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 16 dặm Anh về phía nam của Abbeville, trên đường D316 và hai bên bờ sông Bresle.

Dân số

Tham khảo

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Xã của Somme


title: Lũng Xuyên

text:
Lũng Xuyên (陇川县) là một huyện thuộc châu tự trị dân tộc Thái, Cảnh Pha Đức Hoành, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1931 km2, dân số năm 2004 là 17 vạn người. Chính quyền huyện đóng ở trấn Chương Phượng. Huyện được chia thành 4 trấn và 7 hương.
Trấn: Chương Phượng, Thành Tử, Cảnh Hãn và Lũng Bả.
Hương: Hộ Tản, Thanh Bình, Mãnh Ước, Vương Tử Thụ và Hộ Quốc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam
Đức Hoành


title: Panzer

text:
Panzer () trong tiếng Đức có nghĩa là "bọc giáp". Trong một vài trường hợp, thuật ngữ này còn được dùng để chỉ các đơn vị thiết giáp của Đức như Sư đoàn Panzer (panzer division).. Trong tiếng Việt, Panzer dùng để chỉ các loại xe tăng chiến đấu nổi tiếng của quân Đức trong Thế chiến thứ hai. Tên đầy đủ của loại xe tăng này là Panzerkampfwagen (tạm dịch: phương tiện chiến đấu bọc giáp).

Lịch sử

Chiến thuật chính của quân Đức trong Thế chiến thứ hai là sử dụng các loại xe tăng di chuyển với tốc độ cực nhanh với sự hỗ trợ của bộ binh, pháo binh và máy bay ném bom, tất cả tập trung tấn công thọc sâu vào một vị trí phòng thủ của quân địch nhằm gây hoảng loạn cho quân thù (chiến thuật chiến tranh chớp nhoáng - Blitzkrieg). Chiến thuật này được phát minh bởi John Fuller, vốn là chỉ huy của quân đoàn tăng của Anh, Fuller vô cùng thất vọng khi chứng kiến tác dụng của xe tăng sử dụng trong các trận chiến của Thế chiến thứ nhất. Ông này đề ra ý tưởng chế tạo một loại xe tăng có khả năng di chuyển cơ động trên diện rộng, trang bị động cơ mạnh và các loại pháo uy lực. Ý tưởng này được ông ta ghi lại chi tiết trong cuốn sách Reformation of war (1923) và Foundation of the Science of War (1926).

Ý tưởng của Fuller đã bị Quân lực Hoàng gia Anh bỏ qua, nhưng người Đức đã nhanh chóng tiếp thu ý tưởng này và lãnh đạo quân đội Đức đã yêu cầu chính phủ cho phép nghiên cứu sản xuất các loại xe tăng mới vào năm 1926. Các loại xe tăng này cho phép áp dụng chiến thuật chiến tranh chớp nhoáng của Đức trong Thế chiến thứ hai.

Sau khi Adolf Hitler lên nắm quyền lực vào năm 1933, chính phủ Đức tiến hành dự án sản xuất xe tăng. Đến mùa xuân năm 1934, quân Đức bắt đầu được trang bị loại xe tăng Panzer I. Một năm sau đó, xe tăng Panzer II cũng bắt đầu được xuất xưởng. Xe tăng Panzer II nặng 7,2 tấn bao gồm một đội lái ba người, được trang bị pháo 20 mm và một súng máy trên tháp pháo. Panzer II được trang bị động cơ 130 mã lực và có thể di chuyển với tốc độ 25 dặm/giờ. Loại xe tăng này được tiếp tục nâng cấp vào năm 1937, và được đưa vào sản xuất với quy mô lớn, loại xe tăng cải tiến nặng 9,5 tấn và có động cơ 140 mã lực.

Panzer III được cũng được xuất xưởng vào năm 1937, được thiết kế bởi Daimler-Benz, nó có động cơ 230 mã lực, tổ lái 5 người, nặng 15 tấn và trang bị pháo 37 mm.

Panzer IV được giới thiệu vào năm 1937 và được xem là xe tăng chủ lực của lực lượng tăng Panzer. Thế hệ Panzer IV này do Krupp thiết kế có trọng lượng 17,3 tấn và được trang bị pháo 75 mm, 2 súng máy và một tổ lái 5 người. Lớp giáp bảo vệ dày từ 8–30 mm. Động cơ 230 mã lực cho phép xe tăng có thể di chuyển ở tốc độ 18 dặm/giờ.

Trong suốt cuộc xâm lược Ba Lan vào tháng 9 năm 1939, Panzer I tỏ ra kém hiệu quả, Panzer II và III tỏ ra đáng tin cậy nhưng vẫn có khả năng tác chiến hạn chế. Tuy nhiên, Panzer IV cho thấy sức mạnh hoàn hảo của nó với sự kết hợp của tốc độ, sự linh hoạt, hỏa lực. Trong vài năm tiếp theo, Đức đã sản xuất hơn 9.000 xe tăng loại này.

Chú thích

Tham khảo

Các loại xe tăng phổ biến trong Thế chiến thứ hai

Xe tăng Đức giai đoạn Chiến tranh thế giới thứ hai
Lịch sử xe tăng


title: Rhinerrhiza

text:
Rhinerrhiza là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan

Vandeae
Aeridinae
Lan Queensland
Thực vật được mô tả năm 1873


title: Phiên phiệt

text:
Phiên phiệt (藩閥, はんばつ, hanbatsu) hay Chính thể đầu sỏ thời Minh Trị, với các nhà sử học là tầng lớp nắm quyền mới vào thời kỳ Minh Trị của Nhật Bản, là một nhóm đặc quyền, sử dụng quyền lực Thiên hoàng, đôi khi mang tính chuyên chế. Thành viên của tầng lớp này là người trung thành với chủ trương quốc học và tin rằng mình là người tạo ra trật tự mới, và cũng vĩ đại như người ban đầu đã lập ra nước Nhật.

Lãnh đạo
Hai nhân vật chính của nhóm này là Okubo Toshimichi (1832–78), con trai của một phiên sĩ phiên Satsuma, và võ sĩ Saigō Takamori (1827–77) của phiên Satsuma, họ đã liên kết với các phiên Chōshū, Tosa, và Hizen để lật đổ Mạc phủ Tokugawa.

Okubo trở thành Bộ trưởng Tài chính và Saigo là nguyên soái lục quân; cả hai đều là các cố vấn cho Thiên hoàng.

Kido Koin (1833–77) người Chōshū, học trò của Yoshida Shoin, và là người đồng chủ mưu với Okubo và Saigō, trở thành Bộ trưởng Giáo dục và Chủ tịch Hội nghị các Thống đốc và thúc đẩy một chính thể đai nghị.

Một người nổi bật nữa là Iwakura Tomomi (1825–83), người Kyoto chống lại Tokugawa và sẽ là Đại sứ đầu tiên tại Hoa Kỳ, và Okuma Shigenobu (1838–1922), người Hizen, từng học tập Lan học (Rangaku), tiếng Trung Quốc, và tiếng Anh, người giữ nhiều chức Bộ trưởng, cuối cùng trở thành Tổng lý Đại thần năm 1898.

Hoạt động
Để hoàn thành mục đích của trật tự mới, các phiên phiệt bắt đầu giải thể 4 tầng lớp xã hội qua hàng loạt các cải cách kinh tế và xã hội. Thu nhập của Mạc phủ dựa vào thuế địa tô từ đất của nhà Tokugawa và các lãnh chúa đại danh (daimyo) khác, các khoản vay từ các nông dân giàu có và miễn cưỡng chấp nhận các khoản vay nước ngoài.

Để gia tăng thu nhập và phát triển cơ sở hạ tầng, chính quyền mới cấp tiền nâng cấp cảng biển, hải đăng, nhập khẩu máy móc, trường học, và du học cho sinh viên, lương cho cố vấn và giáo viên nước ngoài, hiện đại hóa lục quân và hải quân, mạng lưới đường sắt và điện tín, và các phái đoàn ngoại giao nước ngoài, ví dụ như phái đoàn Iwakura.

Thời kỳ khó khăn kinh tế, biểu thị bằng các cuộc bạo động ngày càng gia tăng về vấn đề ruộng đất, dẫn đến lời kêu gọi cải cách xã hội. Thêm và các khoản tiền thuê cao, thuế, và lợi tức, các công dân bình thường còn phải đối mặt với việc trả tiền mặt cho các loại thuế mới, chế độ nghĩa vụ quân sự, và tiền học phí cho chế độ giáo dục bắt buộc mới ban hành. Người dân cần thêm thời gian để

Để đạt được những cải cách này, hệ thống đẳng cấp cũ thời Tokugawa với võ sĩ, nông dân, thợ thủ công và thương nhân bị dỡ bỏ năm 1871, và, kể cả khi thiên kiến cũ và ý thức địa vị vẫn còn, tất cả, trên lý thuyết, đều bình đẳng trước pháp luật. Để giúp thực tế không quên sự phân biệt xã hội, chính quyền mới đặt tên cho các tầng lớp xã hội: các đại danh cũ trở thành hoa tộc, tầng lớp võ sĩ trở thành tốt tộc, giai tầng có địa vị cao ngay dưới hoa tộc, và những người khác là dân thường.

Tiền trợ cấp cho đại danh và võ sĩ được trả thành một khoản, và các võ sĩ sau này mất đi đặc quyền được tham gia vào các đơn vị quân đội. Các cựu võ sĩ cũng theo đuổi các nghề khác như: viên chức, giáo viên, sĩ quan quân đội, viên chức cảnh sát, nhà báo, học giả, người đi khai hoang ở phía Bắc Nhật Bản, chủ ngân hàng, và thương gia. Những nghề nghiệp này giúp ngăn chặn bớt sự bất mãn mà tầng lớp lớn này cảm nhận; một số kiếm lời lớn, nhưng nhiều người không thành công và trở thành những người đối lập quan trọng những năm sau này.

Cuộc khủng hoảng Triều Tiên năm 1873 dẫn đến việc vị tướng nổi tiếng Saigō và Cố vấn Nhà nước Eto Shimpei (1834–74). Eto, người thành lập rất nhiều tổ chức ái quốc, âm mưu với các phần tử bất mãn khác khởi động một cuộc nổi dậy vũ trang chống lại quân đội triều đình tại Saga, thủ phủ phiên nhà của ông tại Kyūshū năm 1874. Được giao nhiệm vụ dập tắt cuộc nổi loạn, Okubo nhanh chóng đánh bại Eto, người đã không giành được sự giúp đỡ của Saigō.

3 năm sau, cuộc khởi nghĩa vũ trang lớn cuối cùng - nhưng là thử thách lớn nhất với chính quyền Minh Trị - bùng nổ, lần này Saigo đóng một vai trò quan trọng. Cuộc nổi loạn Saga và phần nhiều cuộc nổi loạn của những võ sĩ bất mãn và nông dân để chống lại các cải cách của chính quyền Minh Trị dễ dàng bị quân đội đập tan.

Tuy vậy, các cựu võ sĩ phiên Satsuma rất đông, và họ có truyền thống lâu dài chống lại chính quyền trung ương. Saigo, với một chút miễn cưỡng và chỉ sau khi có thêm nhiều sự bất mãn với các cải cách của chính quyền, dấy binh nổi loạn năm 1877. Cả hai bên đều chiến đấu tốt, nhưng vũ khí hiện đại và tài chính tốt hơn của quân triều đình đã chấm dứt cuộc chiến tranh Tây Nam. Mặc dù bị đánh bại và tự sát, Saigo vẫn không bị coi là một tên phản tặc và trở thành một nhân vật anh hùng trong lịch sử Nhật Bản.

Sự thất bại của các võ sĩ Satsuma trong chiến tranh Tây Nam đánh dấu sự kết thúc những đe dọa với chính quyền Minh Trị nhưng làm các phiên phiệt tỉnh ngộ. Cuộc chiến hút hết ngân khố, dẫn đến lạm phát nghiêm trọng, và khiến giá trị đất đai - và khoản thuế rất cần thiết - giảm xuống. Quan trọng nhất là, những lời kêu gọi cải cách được thay đổi.

Tham khảo
  - Nhật Bản

Tham khảo

Chính trị Nhật Bản
Đế quốc Nhật Bản
Thời kỳ Minh Trị
Minh Trị Duy Tân
Chính khách Nhật Bản
Chế độ quyền lực tập trung


title: Villers-Agron-Aiguizy

text:
Villers-Agron-Aiguizy  là một xã ở tỉnh Allier, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Villersagronaiguizy