title: Lý Nhật Quang

text:
Lý Nhật Quang (chữ Hán: 李日㫕) (995-1057) là một hoàng tử và quan nhà Lý trong lịch sử Việt Nam. Ông được nhân dân vùng Nghệ Tĩnh tôn làm bậc Thánh và lập đền thờ phụng tại nhiều nơi.

Thân thế
Lý Nhật Quang (李日㫕), húy là Lý Hoảng (李晃), là con trai thứ 8 của vua Lý Thái Tổ, mẹ là Linh Hiển Hoàng hậu (theo các nhà nghiên cứu là con của Lê Đại Hành và Hoàng hậu Dương Vân Nga), hiệu là Bát lang Hoàng tử. Như vậy, ông là anh em cùng mẹ với vua Lý Thái Tông.

Sự nghiệp
Lý Nhật Quang nổi tiếng thông minh, 8 tuổi biết làm thơ, 10 tuổi tìm hiểu kinh sử. Ông được vua cha và hoàng tộc chăm lo dạy dỗ để sớm thành rường cột nước nhà.

Năm 1028, vua Lý Thái Tổ băng hà, anh cùng mẹ của Nhật Quang là Lý Phật Mã lên nối ngôi, tức là Lý Thái Tông.

Năm Càn Phù Hữu Đạo thứ nhất (1039), Uy Minh Hầu Lý Hoảng được Lý Thái Tông cử vào châu Nghệ An lo việc thu thuế. Tại đây, Lý Nhật Quang làm việc cần mẫn, thu đủ số thuế được giao và không như các vị tiền nhiệm hà lạm thuế của dân nên được tiếng là thanh liêm, chính trực.

Năm 1041, xét thấy Lý Nhật Quang là người tin cẩn, Lý Thái Tông phong ông làm Tri châu Nghệ An - tước hiệu là Uy Minh hầu. Lúc này, Nghệ An là một vùng biên ải phía Nam của nước Đại Việt, việc quản lý còn lỏng lẻo. Nhiều cuộc nổi dậy ở địa phương có tính chất phản loạn, gây sự phiền nhiễu cho nhân dân, triều đình phải nhiều phen dẹp loạn. Nhưng sau khi Lý Nhật Quang được cử làm Tri châu, tình hình xã hội ở Nghệ An dần dần ổn định, kỷ cương phép nước được lập lại. Ông đã cho làm sổ sách thống kê hộ khẩu, nhân đinh. Theo sử gia Phan Huy Chú: "Đời Lý, việc kiểm soát hộ tịch rất là nghiêm ngặt. Dân đinh nào đến 18 tuổi thì biên vào sổ bìa vàng, gọi là Hoàng nam, đến 20 tuổi gọi là Đại Hoàng nam". Những biện pháp quản lý xã hội của Lý Nhật Quang cùng với sự độ lượng và tư tưởng thân dân của ông dần dần đã cảm hoá và quy phục được tất cả mọi tầng lớp nhân dân, làm cho vùng đất vốn phức tạp đã trở nên thuần hậu và thống nhất.

Khi ấy Lý Thái Tông đã có ý định đánh chiếm Chiêm Thành, vua giao Lý Nhật Quang chuẩn bị làm một hoành doanh dọc sông Bà Hòa (nay thuộc huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa) gọi là trại Bà Hòa. Năm 1044, Lý Thái Tông cất quân đánh Chiêm Thành, nhờ có trại Bà Hòa kiên cố và đầy đủ lương thực, quân sĩ yên tâm chiến đấu. Trong trận chiến lớn bên sông Ngũ Bồ, tướng Quách Gia Di chém đầu vua Chiêm là Sạ Đẩu. Khi vua Lý Thái Tông khải hoàn đến trại Bà Hòa, Lý Nhật Quang nghênh đón nhà vua và quân sĩ trọng thể, Lý Nhật Quang được vua phong từ tước Hầu lên tước Vương.

Lý Nhật Quang hết sức coi trọng việc phát triển kinh tế, khuyến khích, hướng dẫn nhân dân mở mang nghề nghiệp, khai thác mọi tiềm năng của vùng đất xứ Nghệ. Cùng với việc chiêu dân, khai hoang, lập ấp, ông còn dạy cho dân chúng nghề nông tang, dệt lụa, dệt vải... Ông trở thành tổ sư của nhiều ngành nghề thủ công nghiệp ở Nghệ An. Với cái nhìn có tính chiến lược, dưới con mắt của một danh tướng tinh thông binh pháp, uyên thâm Phật pháp, Lý Nhật Quang đã chọn vùng Bạch Đường (nay gồm 3 xã: Ngọc Sơn, Lam Sơn, Bồi Sơn - huyện Đô Lương) - là nơi có vị trí trung tâm của cả châu, công thủ đều thuận lợi - để xây dựng lỵ sở. Vùng Phật Kệ vốn trung tâm Phật giáo của châu Nghệ An chuyển lên vùng Bạch Đường cách khoảng 5 km ngược dòng sông Lam. Từ đây, Lý Nhật Quang đã ban hành và cho thực hiện nhiều chính sách tiến bộ và táo bạo để mở mang phát triển sản xuất. Các vùng Khe Bố, Cự Đồn (Con Cuông), Nam Hoa (Nam Đàn), Hoàng Mai (Quỳnh Lưu), Công Trung (Yên Thành), Vinh, Nghi Xuân, Kỳ Anh (Hà Tĩnh)... là do ông chiêu dân lập ấp và sử dụng tù binh để khai khẩn đất hoang. Ông đã cho mở hai con đường thượng đạo: một từ Đô Lương ra Thanh Hóa rồi ra Thăng Long, một từ Đô Lương lên Kỳ Sơn. Ông cho đào và nạo vét các đoạn sông Đa Cái ở Hưng Nguyên, kênh Sắt ở Nghi Lộc, kênh Son, kênh Dâu ở Quỳnh Lưu. Ông còn khởi xướng việc đắp đê sông Lam. Không những quan tâm đến đời sống vật chất cho dân, ông còn rất quan tâm đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân, cho xây dựng nhiều chùa thờ Phật để nhân dân đến sinh hoạt văn hóa tâm linh. Có thể nói, những việc làm có tính chất mở đầu ở một vùng biên viễn của Lý Nhật Quang đã đạt đến tầm cỡ của một nhà chiến lược, vừa an dân, vừa tạo dựng tiềm năng, thế mạnh để giữ gìn bờ cõi.

Uy Minh vương Lý Nhật Quang đã góp phần giải quyết ổn thỏa sự xung đột trong nội bộ Chiêm Thành, đồng thời tạo dựng mối quan hệ hoà hiếu giữa Chiêm Thành với Đại Việt. Thần tích đền Quả Sơn đã ghi rõ: "Ngài ở châu 19 năm, trừng trị kẻ gian, khen thưởng người lành, khai khẩn đất hoang, chiêu mộ lưu dân, bọn vô lại phải im hơi, người dân về với Ngài được yên nghiệp. Ngài thường qua lại vùng này, vùng khác, dạy nghề làm ruộng, trồng cây cối, nuôi gia súc, có nhiều chính sách lợi cho dân, làm cho nhân dân đoàn kết. Người dân đến kiện tụng thì lấy liêm, sĩ, lễ, nghĩa giảng dạy làm cho tự giác ngộ, ai nấy đều cảm hóa, không bàn đến chuyện kiện cáo nữa. Mọi người đều gọi Ngài là Triệu Công".

Sách Đại Việt sử ký toàn thư viết về Lý Nhật Quang như sau:
Mùa thu, tháng 7 (năm Giáp Thân, 1044), vua (Thái Tông Hoàng đế) đem quân vào thành Phật Thệ, bắt vợ cả, vợ lẽ của Sạ Đẩu và các cung nữ kẻ nào giỏi hát múa khúc điệu Tây Thiên. Sai sứ đi khắp các hương ấp, phủ dụ nhân dân. Các quan mừng thắng trận.
Tháng 8, đem quân về. Đến hành dinh Nghệ An, gọi Uy Minh hầu là Nhật Quang đến để an ủi và trao tiết việt cho trấn thủ châu ấy, gia phong tước vương. Trước đây vua ủy cho Uy Minh thu thuế châu Nghệ An và sai đặt trại Bà Hoà cho trấn được bền vững; lại đặt điếm canh ở các nơi, chứa lương thực đầy đủ, cái gì cũng vừa ý vua, cho nên được tước phong như thế.

Qua đời
Hiện vẫn còn nhiều giả thuyết về cái chết của Lý Nhật Quang. Thần phả đền Quả Sơn viết rằng Lý Nhật Quang hi sinh trong trận chiến với giặc, bị chém ngang cổ nhưng đầu không lìa, đến núi Quả thì ngựa quỵ xuống, ông qua đời vào ngày 17 tháng 8 năm 1057.

Sách Việt điện u linh tập chép rằng một tối ông thấy ba con quạ bay 3 vòng quanh Vương rồi sà vào lòng thành tờ giấy trắng. Ông thiếp đi thì gặp thần sao Vũ Khúc mời về trời làm quan. Vương không bệnh mà mất.

Lý Thái Tông phong Lý Nhật Quang từ tước Hầu lên Tước Vương. Nhân dân suy tôn Lý Nhật Quang là "Thượng thượng thượng Đẳng thần".

Câu đối tại đền Quả khái quát được công trạng của ông:
Hiển hách thần linh, hương khói miếu đền lưu vạn đại,
Lừng danh tông tộc, núi sông ghi nhớ đến nghìn năm.

Đền thờ
Theo thống kê, tại Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa, có hơn 50 đền thờ Lý Nhật Quang, Trong đó ngôi đền chính nổi bật nhất là đền Quả tại huyện Đô Lương với lễ hội tạ ơn bà Bụt vào ngày 19 đến 21 tháng Giêng hàng năm. Đền Quả được Le Breton (tác giả của "An Tĩnh cổ lục") mệnh danh là "một trong 4 ngôi đền đẹp nhất xứ An Nam" và đi vào câu nói đầy tự hào của nhân dân Nghệ Tĩnh về những di tích lịch sử của mảnh đất xứ Nghệ: "nhất Cờn, nhì Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng".

Bên cạnh đền Quả, nhiều đền thờ Lý Nhật Quang hiện đang còn hoặc được phục dựng gồm:

 Đền Bạch Mã ở Yên Thành có từ gần 1000 năm nay, do chính Uy Minh vương Lý Nhật Quang dựng nên để thờ vọng vua cha Lý Công Uẩn - Lý Thái Tổ; thờ mẹ là Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân; thờ bà ngoại là Thái hậu Dương Vân Nga; vua anh là Lý Thái Tông. Theo thời gian, đền đã bị xuống cấp. Vào giữa năm 2011, ngôi đền đã được đầu tư nâng cấp tu bổ lại, phía trước có cổng tam quan, khu vực sân có tắc môn, lư hương, bậc tam cấp. Phía trong gồm: 3 gian tiền tế có Ban thờ Phật, 2 gian hậu cung là nơi tôn nghiêm, thành kính thờ Cha, Mẹ của Uy Minh vương Lý Nhật Quang.
 Đền Tam Tòa ở xã Nghi Công Bắc, huyện Nghi Lộc đã được UBND tỉnh Nghệ An xếp hạng Di tích lịch sử tại quyết định số 2043/QĐ-UBND.VX ngày 8/6/2012.
Đền thờ tại xã Quỳnh Vinh, huyện Quỳnh Lưu được công nhận là Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia tại quyết định số 734/QĐ-BT ngày 6 tháng 11 năm 1992 của Bộ Văn hoá - Thông tin.
Đền thờ Lý Nhật Quang ở xã Vĩnh Sơn, huyện Anh Sơn.
 Đền Cả tại xã Hoa Thành, huyện Yên Thành.
 Đền Tam Tòa tại thị trấn Con Cuông, huyện Con Cuông thờ đức thánh Lý Nhật Quang nhưng hiện nay đã hoang phế. Tháng 6 năm 2012, UBND huyện Con Cuông đã ra quyết định phục dựng lại đền.
Đền Nhạn Tháp tại xã Hồng Long, huyện Nam Đàn.

Tại Hà Tĩnh, riêng huyện Nghi Xuân đã có đến 4 ngôi đền thờ Ngài, trong đó có 2 ngôi đền nổi tiếng là đền Lý Đại vương (nhân dân quen gọi là Đền Huyện) và đền Tam vị Đại vương (nhân dân quen gọi là đền Thượng) đều ở xã Xuân Giang (đền Thượng còn thờ Đông Chinh vương và Dực Thánh vương). Tại xã Ích Hậu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh có Đền Cả (còn có tên là đền Lớn hoặc Tam tòa Đại vương), đền thờ 3 vị: Lý Nhật Quang (hoàng tử thứ 8 của vua Lý Thái Tổ), Lý Đạo Thành và Lý Thế Giai (là 2 vương hầu của nhà Lý).

Tại Thanh Hóa, có đền thờ Lý Nhật Quang tại làng Nội Tý, xã Hoằng Đức, huyện Hoằng Hóa.

Tại tỉnh Bình Định cũng có đền thờ Lý Nhật Quang; ông Hoàng Mười tương truyền là hiện thân của Hoàng tử Lý Nhật Quang.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Một số dấu ấn về triều Lý và Lý Nhật Quang trên đất huyện Nghi Lộc
LÝ NHẬT QUANG – HÀO HÙNG CÔNG TRẠNG LÚC SINH THỜI, CÒN MÃI UY DANH KHI HIỂN THÁNH
Lý Nhật Quang - Đứa con kinh thành hiển thánh trên đất Nghệ

Mất năm 1057
Người Bắc Ninh
Hoàng tử Việt Nam
Quan lại nhà Lý
Nhật Quang, Lý
Sinh năm 995
Hầu tước nhà Lý
Vương tước truy phong Việt Nam


title: Phân họ Đậu

text:
Phân họ Đậu (danh pháp khoa học: Faboideae) là một phân họ của thực vật có hoa thuộc họ Đậu (Fabaceae hay Leguminosae). Một danh pháp khoa học khác cũng được chấp nhận cho phân họ này là Papilionoideae.

Phân họ này phân bổ rộng khắp và các loài đã thích nghi với nhiều môi trường khác nhau. Các loài trong phân họ này có thể là cây thân gỗ, cây bụi hay cây thân thảo. Hoa của chúng có dạng hoa đậu cổ điển và các nốt sần ở rễ là rất phổ biến.

Các tông

Các chi
Lưu ý: Chi điển hình Faba là từ đồng nghĩa của Vicia và được liệt kê tại đây dưới tên gọi Vicia.

Xem thêm

 Psophocarpus tetragonolobus
 Trigonella foenum-graecum
 Angsana (Pterocarpus indicus)

Tham khảo

F


title: Erioptera quadripilata

text:
Erioptera quadripilata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Nhật Tân (định hướng)

text:
Nhật Tân có thể là:

 Phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội
 Xã Nhật Tân, huyện Kim Bảng, Hà Nam
 Xã Nhật Tân, huyện Gia Lộc, Hải Dương
 Xã Nhật Tân, huyện Tiên Lữ, Hưng Yên
 Làng Nhật Tân thuộc phường Nhật Tân, quận Tây Hồ, nổi tiếng với nghề trồng đào cảnh và nhiều loài hoa khác.
 Cầu Nhật Tân bắc qua sông Hồng.


Giải của Hiệp hội phê bình phim Chicago cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất là một giải thưởng hàng năm của Hiệp hội phê bình phim Chicago dành cho nam diễn viên đóng vai phụ trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Các người đoạt giải

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng của Hiệp hội phê bình phim Chicago


title: Melanotus punctosinus

text:
Melanotus punctosinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cate, Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Vụ ám sát Bazin

text:
Vào ngày 9 tháng 2 năm 1929, trùm mộ phu người Pháp Alfred François Bazin bị hai đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng sát hại. Sự kiện này được xem như là một thông điệp chính trị của Việt Nam Quốc dân Đảng gửi đến chính quyền bảo hộ của người Pháp ở Đông Dương để cảnh cáo chính sách bất công thuộc địa.

Bối cảnh lịch sử
Người Pháp vào đầu thế kỷ 20 đã dần dần củng cố quyền lực trên năm xứ Đông Dương. Triều đình Huế sau cuộc truất phế vua Duy Tân (1916) phải chấp nhận địa vị phụ thuộc vào chính quyền Bảo hộ. Hai nhà chí sĩ Phan Chu Trinh và Phan Bội Châu thì một vị mất năm 1926. Vị kia bị nhà chức trách đem quản thúc tại gia năm 1925. Hoạt động của Việt Nam Quang phục Hội thì đi đến bế tắc còn cuộc Khởi nghĩa Thái Nguyên (1917) đã gặp thất bại.

Cũng vào thời điểm này xuất hiện nhiều đảng phái ở Đông Dương như Đảng Lập hiến Đông Dương (1923), Đảng Phục Việt (1925), Đảng Thanh niên (1926) tham gia đấu tranh ôn hòa. Riêng Việt Nam Quốc dân Đảng (VNQDĐ) thành lập ngày 25 tháng 12 năm 1927 theo đuổi tư tưởng dân chủ và chủ nghĩa quốc gia với chủ ý đánh đuổi người Pháp, khôi phục độc lập cho Việt Nam và xây dựng một quốc gia dân chủ, bằng cả võ lực nếu cần. Chủ trương hoạt động của Quốc dân Đảng đề ra có hai phần: "Giai đoạn phá hoại" và "Giai đoạn kiến thiết". Việc ám sát Bazin thuộc giai đoạn đầu.

Vai trò của Bazin
Alfred François Bazin là một người Pháp sang Đông Dương làm cai mộ phu ở Bắc Kỳ để gửi người đi làm thuê ở các đồn điền cây công nghiệp của người Pháp (thường dưới dạng đồn điền cao su) ở Nam Kỳ, Trung Kỳ, hoặc có khi được đưa sang Tân Đảo, Vanuatu (đảo Tân Thế giới) và Tahiti làm việc. Đời sống dân phu đầy kham khổ nên con số tử vong có nơi lên đến 40%. Làm trung gian giữa các xí nghiệp và dân lao động, người mộ phu được trả từ 10-20 đồng bạc Đông Dương cho mỗi người phu ghi danh. Bazin ở địa vị giám đốc Tổng nha nhân lực Đông Dương (Office générale de main d'oeuvre indochinoise) là người then chốt trong việc tuyển dụng. Ông ta được cho là thường dùng mánh khóe lừa lọc, và nếu người phu muốn rút ra, hủy bỏ giao kèo thì bị hăm dọa, đánh đập, có khi bị bắt cóc đem xuống tàu nên nhiều người oán hận, nhất là trong giới thợ thuyền. Trong khi đó, Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội cũng rải truyền đơn tố cáo hành vi của Bazin nhưng nhà chức trách bảo hộ lại không giải quyết vì cho rằng việc làm của Bazin là do một cá nhân chứ không phải là do chính quyền khiến dư luận thêm phẫn nộ.

Việt Nam Quốc dân Đảng nhập cuộc
Dựa lúc khí thế dân chúng bị khuấy động, Ủy viên Thành bộ Hà Nội của Việt Nam Quốc dân Đảng là Nguyễn Văn Viên đưa ra kế giết Bazin để gây thanh thế cho Đảng. Lãnh tụ Đảng là Nguyễn Thái Học không đồng tình nên Nguyễn Văn Viên cùng hai chiến hữu khác, Nguyễn Văn Lâm và Nguyễn Đức Lung (Ký Cao) tự ý ra tay. Vào đêm giao thừa Tết Kỷ Tỵ (tức ngày 9/2/1929), ba người này chờ sẵn ở trước nhà số 110 Phố Huế (rue Hue) của Germaine Carcelle (tình nhân của Bazin). Khi ông ta bước ra, Nguyễn Đức Lung tiến tới giao cho Bazin một phong thư, trong chứa bản án tử hình. Tiếp theo, Nguyễn Văn Lâm bắn hai phát súng vào Bazin, khiến ông này chết ngay tại chỗ.

Hậu quả chính trị
Cái chết của Bazin quả gây tiếng vang khiến Sở Liêm phóng Đông Dương của chính quyền Bảo hộ phản ứng mạnh mẽ, mở cuộc càn quét gắt gao. Họ bắt được Léon Sanh (còn ghi là Léon Văn Sanh) cựu sinh viên Trường Bưởi đem tra khảo, tuy không có bằng chứng nhưng kết án Sanh là thủ phạm giết người và đem giam ở Hỏa Lò. Lục soát quần áo của Sanh họ tìm thấy danh sách đảng viên VNQDĐ cùng một số ấn phẩm cách mạng nên các cơ sở của Việt Nam Quốc dân Đảng bị kết tội. Hơn 200 người bị bắt đưa ra Hội đồng đề hình (tiếng Pháp: Commission criminelle), một cơ quan lập ra để riêng xét vụ án này. Ngày 3 tháng 7, Hội đồng tuyên án 78 người bị tù từ 2 đến 15 năm, lại thêm 5 năm biệt xứ. Tổ chức và nhân sự của Việt Nam Quốc dân Đảng bị thiệt hại nặng vì cuộc thanh trừng của nhà nước Bảo hộ nhưng Đảng vẫn xúc tiến tổ chức tổng khởi nghĩa năm sau ở Yên Bái. Riêng Sanh sau sáu tháng bị giam thì được thả.

Vụ ám sát Bazin đã làm rung động dư luận Việt Nam thời bấy giờ, đồng thời khiến danh xưng Việt Nam Quốc dân Đảng bắt đầu được dân chúng biết đến.

Tham khảo
Duiker, William. The Rise of Nationalism in Vietnam, 1900–1941. Ithaca: Cornell University, 1976.
Ho Tai, Hue-Tam. Radicalism and the Origins of the Vietnamese Revolution. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1992.
Hoàng Cơ Thụy. Việt sử khảo luận. Paris: Nam Á, 2002.
Lansdale, Edward. Nationalist Politics in Viet-Nam. Saigon: US Embassy Viet-Nam, 1968.
Ngô Văn. Việt Nam 1920-1945, cách mạng và phản cách mạng thời đô hộ thuộc địa. Montreuil: Chuông rè/L'Insomniaque, 2000.
Trần Gia Phụng. Những Kỳ án trong Việt sử. Toronto: Non Nước, 2000.

Chú thích

Xem thêm
Việt Nam Quốc dân Đảng
Nguyễn Thái Học
Chân đăng

Liên kết
 Việt Nam Quốc Dân đảng và người lãnh đạo Nguyễn Thái Học.

Liên bang Đông Dương
Việt Nam Quốc dân Đảng
B
Phong trào độc lập Việt Nam


title: Eugenia salamancana

text:
Eugenia salamancana là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Panama.

Chú thích

Tham khảo
 Mitré, M. 1998. Eugenia salamancana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Panama
S


title: Langa del Castillo

text:
Langa del Castillo là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 175 người. Diện tích đô thị này là 50 ki-lô-mét vuông.Đô thị này nằm ở độ cao 950 m trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Andrena caerulea

text:
Andrena caerulea là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1879


title: Staitz

text:
Staitz là một đô thị ở huyện Greiz, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,75 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 327 người.

Tham khảo

Sachsen-Weimar-Eisenach
Làng ở Thüringen


title: Carayac

text:
là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Epicephala epimicta

text:
Epicephala epimicta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Chú thích

Tham khảo

Epicephala


title: Nomada mexicana

text:
Nomada mexicana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1878


title: PETN

text:
PETN (pentaerythritol tetranitrat, tên thường gọi: penthrit; công thức hóa học: C(CH2ONO2)4) là một trong số những chất nổ mạnh nhất đã biết, nó nhạy nổ ma sát và nhạy nổ chấn động hơn TNT, không bao giờ sử dụng một mình làm thuốc dẫn nổ. PETN ban đầu được dùng làm thuốc dẫn nổ và thuốc nổ chính của đạn nhỏ, nay nó được dùng làm thuốc nổ sau trong kíp nổ, được dùng làm thuốc lõi của dây truyền nổ.

Trong dược phẩm, PETN được dùng làm thuốc dãn mạch như glyceryl trinitrat, "lentonitrat", là PETN nguyên chất.

Lịch sử
Pentaerythritol tetranitrate được chuẩn bị đầu tiên và được cấp bằng sáng chế vào năm 1894 bởi nhà sản xuất thuốc nổ Rheinisch-Westfälische Sprengstoff A.G. của Cologne, Đức. Việc sản xuất PETN bắt đầu vào năm 1912, khi phương pháp sản xuất được cải thiện đã được chính phủ Đức cấp bằng sáng chế. PETN đã được quân đội Đức sử dụng trong Thế chiến I.Nó cũng được sử dụng trong các robot tự động MG FF / M và nhiều hệ thống vũ khí khác của Luftwaffe trong Thế chiến II, đặc biệt là trong vỏ bom Minengeschoß nổ cao.

Tính chất
Là một chất hóa học bền. Bảo quản vận chuyển dễ hơn RDX. Tan mạnh trong methyl axetat, có thể phân hủy trong acetone, tan một ít trong ethanol và benzene.

Tốc độ truyền nổ của PETN khi mật độ 1,7 g/cm³ là 8.400 m/s. Mật độ tối đa của tinh thể khoảng 1,773 g/cm³, chảy ở 141 °C.

Các thông số kỹ thuật:
 Nhiệt độ phát nổ 215 °C
 Trị tương đương TNT: 1,66
 Trị thử khối chì: 52,3
 Năng lượng nổ: 5.8 MJ/kg

Ảnh hưởng tới môi trường
PETN không phải là một chất có sẵn trong tự nhiên, nên nó ảnh hưởng không tốt với môi trường. PETN bị phân hủy bởi vi khuẩn, khi nó thải ra từ phân hay nước tiểu chưa xử lý, hoặc sản phẩm không bảo quản. Theo một số báo cáo, PETN bị phân hủy bởi vi khuẩn, denitrat chuyển thành các trinitrat và dinitrat, pentaerythritol dinitrat là sản phẩm cuối cùng được biết đến, sau đó chưa rõ.

Sản xuất
Sản xuất là do phản ứng của pentaerythritol với axit nitric đậm đặc để tạo thành kết tủa có thể kết tinh lại từ axeton để tạo ra tinh thể có thể xử lý được.

Các biến thể của phương pháp được xuất bản lần đầu tiên trong một bằng sáng chế Mỹ 2,370,437 của Acken và Vyverberg (1945 đến Du Pont) tạo thành cơ sở cho tất cả sản xuất thương mại hiện tại.

PETN được sản xuất bởi nhiều nhà sản xuất dưới dạng bột, hoặc cùng với nitrocellulose và chất làm dẻo làm tấm nhựa mỏng (ví dụ: Primasheet 1000 hoặc Detasheet). Dư lượng PETN dễ dàng phát hiện được trên tóc của những người xử lý nó. [16] Việc giữ lại dư lượng cao nhất là trên tóc đen; một số dư lượng còn lại sau khi giặt.

Điều chế
Nitrát hóa pentaerythritol, bằng hốn hợp axít sulfuric và axít nitric đậm đặc. Một phương pháp được ưa chuộng là ICI, theo phương pháp này, người ta nitrát hóa bằng riêng axít nitric đậm đặc, việc trộn axít có thể tạo ra các sản phẩm chứa lưu huỳnh không ổn định.

C(CH2OH)4 + 4HNO3 → C(CH2ONO2)4 + 4H2O

Các tên khác
Vasodiatol, Baritrate, Penthrit, Quintrate, Angicap, Perityl, Antora, Pentanitrolum, Dipentrate, Nitropenta.

Sử dụng y tế
Giống như nitroglycerin (glyceryl trinitrate) và các nitrat khác, PETN cũng được sử dụng y học như một thuốc giãn mạch trong điều trị bệnh tim.Những loại thuốc này hoạt động bằng cách giải phóng tín hiệu khí nitric oxide trong cơ thể. Thuốc tim Lentonitrat gần như là PETN tinh khiết.

Theo dõi việc sử dụng thuốc của bệnh nhân đã được thực hiện bằng cách xác định nồng độ huyết tương của một số sản phẩm thủy phân của nó, pentaerythritol dinitrate, pentaerythritol mononitrate và pentaerythritol, trong huyết tương bằng sắc ký khí khối phổ.

Xem thêm
 Pentolite
 Semtex
 RDX
 TNT

Tham khảo
 Cooper, Paul W., Explosives Engineering, New York: Wiley-VCH, 1996. ISBN 0-471-18636-8
 T. Urbanski: Chemistry and technology of explosives. 1961
 Dr.R. Haas, Dipl.Ing J. Thieme: Synonymverzeichnis der Explosivstoffe
 J.Gartz: "Kulturgeschichte der Explosivstoffe " E.S.Mittler & Sohn.Hamburg.2006.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Prva Iskra Namenska AD (Serbia)

Thuốc nổ
Alkyl nitrat
Antianginal


title: Monadicus bruchi

text:
Monadicus bruchi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Monadicus


title: Lam Vũ

text:
Lam Vũ (chữ Hán: 蓝宇, tiếng Anh: Lan Yu) một bộ phim Hồng Kông năm 2001 về đề tài đồng tính đạo diễn bởi Quan Cẩm Bằng (Stanley Kwan). Bộ phim dựa trên tác phẩm văn học mạng nổi tiếng Câu chuyện Bắc Kinh .

Nội dung
Bộ phim kể về mối tình lãng mạn và buồn bã của hai người đàn ông. Bối cảnh của phim là Bắc Kinh vào cuối thập niên 80 và đầu thập niên 90 có nhắc đến Sự kiện Thiên An Môn. Hầu hết diễn viên là người ở Trung Hoa đại lục.

Trong phim, Lam Vũ (Lưu Diệp) một sinh viên ngành kiến trúc đang túng thiếu tiền bạc đã đồng ý ngủ với một nam doanh nhân thành đạt là Trần Hàn Đông (Hồ Quân). Khi Lam Vũ bắt đầu yêu Trần Hàn Đông, Trần Hàn Đông cố gắng hết sức để tránh dính dáng tình cảm với Lam Vũ và dồn dập tặng Lam Vũ những món quà đắt tiền rồi làm đám cưới với một cô gái khác. Tuy nhiên, nhiều năm qua đi, Trần Hàn Đông sớm nhận ra rằng anh ta không thể nào sống thiếu Lam Vũ.

Diễn viên

Giải thưởng
Bộ phim đã nhận được sự ca ngợi từ công chúng và đạt nhiều giải thưởng trong nhiều liên hoan phim ở Hồng Kông và Đài Loan trong đó có giải Diễn viên chính xuất sắc của Lưu Diệp trong giải Kim Mã thứ 38 ở Đài Loan. Đây cũng là lựa chọn chính thức ở nhiều liên hoan phim chính như liên hoan phim Sundance và liên hoan phim Cannes.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lam Vũ Hong Kong Movie Database

Phim năm 2001
Phim Hồng Kông
Phim Hồng Kông liên quan đến LGBT
Phim Trung Quốc
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1980
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1990
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim liên quan đến LGBT thập niên 2000
Phim dựa trên tiểu thuyết
Phim tuổi mới lớn liên quan đến LGBT
Phim chính kịch liên quan đến LGBT
Tình dục và lứa tuổi


title: Fuilla

text:
Fuilla là một xã ở tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 547 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Ampedus protervus

text:
Ampedus protervus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1977

text:
Giải bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1977 diễn ra từ ngày 19 đến ngày 26 tháng 12 năm 1977 tại Kuala Lumpur, Malaysia.

Địa điểm thi đấu
Sân vận động Merdeka, Kuala Lumpur

Các đội

Vòng bảng
Bảy đội tuyển được chia thành hai bảng đấu vòng tròn 1 lượt chọn 2 đội xếp đầu vào bán kết.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

1 Trọng tài Othman Omar cho dừng trận đấu ở phút thứ 60 vì tình trạng bạo lực trên sân. Ủy ban kỷ luật giải đã xử cho  là đội thắng cuộc vì đội Indonesia đã có những hành động phi thể thao trong trận đấu
2 Sau 15 phút kể từ khi trận đấu khai cuộc, đội  vẫn chưa có mặt. Ủy ban tổ chức giải đã xử cho  thắng cuộc

Huy chương vàng

Bảng huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả giải bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1977  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á
Kết quả giải bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1977 trên trang chủ của RSSSF.

Đại hội Thể thao Bán đảo Đông Nam Á 1977
1977


title: Sphinx perelegans

text:
Sphinx perelegans là một loài hawkmoth known by the common name elegant sphinx. Nó là loài bản địa của miền tây North America from British Columbia to Baja California to New Mexico.

The adult of t
his species là một key pollinator of the rare lemon lily (Lilium parryi) in California.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Elegant Sphinx  Moths of America
Life Cycle

Sphinx
Côn trùng México


title: Wienrode

text:
Wienrode là một đô thị thuộc huyện Harz, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Wienrode có diện tích 13,89 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 896 người.

Tham khảo


title: Piomera major

text:
Piomera major là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto & Gressitt miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Piomera


title: Biểu tượng của Ulster

text:
Bàn tay đỏ Ulster (Red Hand of Ulster) là một biểu trưng, thường được dùng trên các huy hiệu để chỉ tỉnh Ulster, một tỉnh nằm ở phía bắc của đảo Ireland. Nguồn gốc của nó vẫn chưa xác định chính xác nhưng vẫn có nhiều câu chuyện huyền thoại được truyền miệng từ thế hệ này sang thế hệ khác về chiếc bàn tay "Red Hand" này. Một số mẫu hình "Red Hand" khác thì mô tả bàn tay với ngón tay cái chìa ra như nhìn thấy trên huy hiệu của Hội đồng Hiệp hội điền kinh hạt Tyrone.

Nguồn gốc "Red Hand" từ những câu truyện thần thoại

Theo một câu truyện thần thoại nổi tiếng kể rằng, vào thời kỳ mà Ulster không có người hợp pháp để thừa kế ngai vàng, người ta đã tổ chức một cuộc đua thuyền (có thể là tại hồ "Strangford Lough") để chọn ra một người làm vua, với điều lệ là nếu bàn tay của ai chạm đầu tiên vào bờ đất Ulster thì người đó sẽ trở thành vua.

Trong lúc dự thi, có một anh chàng rất yêu mến Ulster nhưng cảm thấy mình có khả năng bị thua cuộc nên anh ta đã chặt bàn tay của mình và ném nó lên bờ. Kết quả là anh ta đã chiến thắng và đăng quang ngôi vị vua của Ulster. Bàn tay có màu đỏ như một sự thật là máu bao phủ toàn bộ bàn tay.

Một câu truyện thần thoại khác thì kể rằng có hai người khổng lồ đánh nhau tứ chiến, một trong hai người đã nắm lấy được bàn tay bị chặt của người kia và vết đỏ máu của bàn tay đã được lưu lại trên những hòn đá. Hay như một câu truyện thần thoại nữa thì kể rằng bàn tay có được là từ một cư dân đã nhúng bàn tay của anh ta vào bể sáp ong đang nóng để phản đối chính sách thuế tại Belfast. Nhưng cũng có thể những câu truyện thần thoại trên đều thuê dệt từ những sự việc không có thật.

Bàn tay đỏ "Red Hand" được sử dụng trên quốc kỳ Bắc Ireland, cờ tinh Ulster và trên biểu trưng của các hạt Tyrone, Londonderrey, Antrim và Monaghan. Nó cũng xuất hiện trên biểu trưng của nhiều tổ chức chính thức và không chính thức ở Ulster như Hội đồng Hiệp hội điền kinh hạt Tyrone, Đại học Tổng hợp Ulster...Một vài tổ chức trung thành "Loyalist" ở Bắc Ireland đều cho in "Red Hand" trên các huy hiệu và đồ dùng của họ. Nó cũng xuất hiện trên các lon phong quân tước nhưng với hình bàn tay trái, trong khi bàn tay phải thường được thấy trên các lá cờ.

Và cuộc tranh cãi về "Red Hand"

Vào năm 2005, cựu hoa hậu Bắc Ireland, cô Zoe Salmon đã gây ra một cuộc tranh cãi khi cô chọn "Red Hand" biểu tượng đại diện cho Bắc Ireland như là một biểu trưng đẹp nhất của người Anh "Best of British" trong một cuộc thi của chương trình truyền hình nổi tiếng Blue Peter trên BBC. David Miller, giáo sư xã hội học của Đại học Strathclyde ở Scotland đã phàn nàn với BBC khi ông so sánh "Red Hand" với chữ thập chinh, một biểu tượng của Đức Quốc xã.

Một vài biểu tượng có "Red Hand"

Tham khảo

Biểu tượng của Ulster
Biểu tượng của Ulster
Biểu tượng
Huy hiệu


title: Anthurium cutucuense

text:
Anthurium cutucuense là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium cutucuense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

C
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Pentispa parumpunctata

text:
Pentispa parumpunctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Pentispa


title: Drasterius illinitus

text:
Drasterius illinitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Drasterius


title: Nakajima E4N

text:
Chiếc Nakajima E4N là một kiểu máy bay trinh sát trang bị trên tàu chiến của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong những năm 1930. Đây là một loại thủy phi cơ một động cơ hai chỗ ngồi, có kiểu cánh kép trên và dưới bằng nhau.

Thiết kế và phát triển
Chiếc nguyên mẫu đầu tiên của Thủy phi cơ Trinh sát Kiểu 90-2, hoặc E4N1, bay chuyến bay đầu tiên vào năm 1930. Chiếc này được trang bị phao kép và động cơ không có nắp máy. Phiên bản này bị từ chối nên không được sản xuất.

Kiểu máy bay này được thiết kế lại toàn bộ thành phiên bản Kiểu 90-2-2 hay E4N2, với một phao chính và hai phao phụ gắn ngoài cánh, động cơ được bố trí trong một nắp máy. Kiểu máy bay này được đưa vào sản xuất cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản vào năm 1931.

Một phiên bản hoạt động trên đất liền của Kiểu 90-2-2 được phát triển dưới tên gọi E4N2-C trang bị bộ càng đáp cố định.

Lịch sử hoạt động
Kiểu máy bay E4N2 được phóng lên bằng máy phóng trên các tàu chiến và được sử dụng như máy bay trinh sát phát hiện chỉ điểm mục tiêu.

Vào năm 1933, chín chiếc E4N2-C được cải biến thành máy bay đưa thư P1. Chiếc máy bay hoạt động trên đất liền một chỗ ngồi có buồng lái kín, và được sử dụng trong dịch vụ chuyển thư tín ban đêm giữa các đảo Nhật Bản chính quốc.

Phiên bản
E4N1 (Kiểu 90-2) Thủy phi cơ phao kép. Chỉ có chiếc nguyên mẫu.
E4N2 (Kiểu 90-2-2) Thủy phi cơ phao đơn. Có 85 chiếc được chế tạo.
E4N2-C Máy bay hoạt động trên đất liền với càng đáp cố định. Có 67 chiếc được chế tạo.
P-1 Máy bay đưa thư một chỗ ngồi. Có 9 chiếc được cải biến từ khung máy bay E4N2-C.

Đặc điểm kỹ thuật (E4N2)
Tham khảo: Japanese Aircraft 1910-1941

Đặc tính chung
 Đội bay: 02 người
 Chiều dài: 8,87m (29 ft 1 in)
 Sải cánh: 10,98 m (36 ft 0 in)
 Chiều cao: 3,97 m (13 ft 0 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 29,7 m² (319 ft²)
 Lực nâng của cánh: 60,7 kg/m² (12,4 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 1.252 kg (2.760 lb)
 Trọng lượng có tải: 1.800 kg (3.968 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Nakajima Kotobuki-2 9 xy lanh bố trí hình trònlàm mát bằng không khí, công suất 580 mã lực (433 kW)

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 232 km/h (125 knot, 144 mph)
 Tốc độ bay đường trường: 148 km/h (80 knots, 92 mph)
 Tầm bay tối đa: 1.019 km (550 nm, 633 mi)
 Trần bay: 5.740 m (18.830 ft)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,24 kW/kg (0,15 hp/lb)

Vũ khí
 1 x súng máy 7,7 mm (0,303 in) cố định bắn hướng ra trước
 1 x súng máy 7,7 mm (0,303 in) di động trên khoang phía sau buồng lái
 2 x bom 30 kg (66 lb)

Tham khảo

 Francillon, Réne J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London: Putnam & Company Ltd., 1970 (2nd edition 1979). ISBN 0-370-30251-6.
 Mikesh, Robert C. and Abe, Shorzoe. Japanese Aircraft 1910-1941. London: Putnam Aeronautical Books, 1990. ISBN 0-85177-840-2.

Liên kết ngoài
 Nakajima E4N page on avia.russian.ee

Nội dung liên quan

Máy bay tương tự
Vought O3U Corsair

Trình tự thiết kế
E2N - E4N - E7K - E8N - E11A - E13A

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản

E04N
E04N, Nakajima
Thủy phi cơ
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Danh sách thành phố Đông Timor

text:
Đây danh sách các thành phố và thị trấn ở Đông Timor.

 Aileu
 Aileu
 Ainaro
 Ainaro
 Hotudo
 Maubara
 Baucau
 Baquia
 Baucau
 Bucoli
 Quelicai
 Laga
 Venilale
 Bobonaro
 Atabae
 Balibo
 Bobonaro
 Lolotoe
 Maliana
 Cova Lima
 Fatolulic
 Fohorem
 Suai
 Tilomar
 Zumalai
 Dili
 Dare
 Dili
 Metinaro
 Ermera
 Atsabe
 Ermera
 Gleno
 Hatolina
 Lautem
 Com
 Fuiloro
 Iliomar
 Laivai
 Lautem
 Lore
 Lospalos
 Luro
 Mehara
 Tutuala
 Liquica
 Bazar Tete
 Liquica
 Maubara
 Manatuto
 Laclubar
 Laleia
 Manatuto
 Natarbora
 Manufahi
 Alas
 Fato Berlia
 Same
 Turiscai
 Oecussi-Ambeno
 Citrana
 Nitibe
 Oe Silo
 Pante Macassar
 Passabe
 Viqueque
 Beacu
 Lacluta
 Ossu
 Uatolari
 Viqueque
 Đảo Atauro
 Atauro
 Berau
 Biquele

Liên kết ngoài
 Bản đồ

Đông Timor
Đông Timor
Thành phố


title: Zaidín

text:
Zaidín là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.721 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Calpocalyx brevifolius

text:
Calpocalyx brevifolius là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Gabon.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Calpocalyx brevifolius. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

B
Thực vật Gabon
Thực vật dễ tổn thương


title: Bulbophyllum flavescens

text:
Bulbophyllum flavescens là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

flavescens]]

F


title: 9642 Takatahiro

text:
9642 Takatahiro (1994 RU) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 9 năm 1994 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9642 Takatahiro

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Polyplectropus recurvatus

text:
Polyplectropus recurvatus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polyplectropus


title: Ký túc xá sinh viên

text:
Ký túc xá sinh viên đôi khi còn gọi là cư xá là những công trình, tòa nhà được xây dựng để dành cho việc giải quyết nhu cầu về chỗ ở, tá túc cho các sinh viên của các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp. Những sinh viên ở ký túc xá thường là sinh viên xa nhà, xa quê hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn và có nguyện vọng được ở tại ký túc xá, một số ký túc xá dành cho các sinh viên nội trú.

Đặc điểm
Ký túc xá thường được xây dựng trong một khuôn viên tương đối độc lập và thiết kế theo dạng nhà ở tập thể với nhiều phòng và nhiều giường trong một phòng hoặc giường tầng, cùng với hệ thống nhà vệ sinh công cộng, nhà tắm công cộng hoặc các công trình tập thể khác. Ở Hoa Kỳ, ký túc xá là một nơi cư trú bao gồm các khu phòng ngủ hoặc toàn bộ các tòa nhà chủ yếu cung cấp nhu cầu về chỗ ngủ cho số lượng lớn sinh viên thường học nội trú, trường cao đẳng hoặc đại học. Tại Anh, thuật ngữ ký túc xá đề cập cụ thể tới một phòng cá nhân, trong đó nhiều người ngủ, thường tại một trường nội trú.

Hầu hết các trường cao đẳng và các trường đại học cung cấp các phòng phòng đơn hoặc phòng đại trà cho sinh viên của họ, thường là với chi phí nhất định. Những công trình này bao gồm nhiều phòng như vậy, giống như một tòa nhà hay căn hộ. Hầu hết các ký túc xá rất gần với khuôn viên của nhà trường hơn so với nhà ở tư nhân. Sự thuận tiện này là một nhân tố chính trong sự lựa chọn của nơi ở, đặc biệt là đối với sinh viên năm đầu.

Một số ký túc xá
Ở Việt Nam, ký túc xá Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh hiện là ký túc xá lớn nhất Việt Nam với 3 khu. Khu A với hơn 20 block nhà 5 tầng, khu A mở rộng và khu B đang trong quá trình xây dựng, khi hoàn thành sẽ có 30 block nhà cao từ 12–16 tầng. Dự kiến năm 2015, tổng chỗ ở của ký túc xá này sẽ lên đến 60.000 chỗ, trở thành ký túc xá lớn nhất Đông Nam Á. Hiện nay mức phí với 120.000 đồng/tháng/sinh viên.

Ký túc xá của Trường Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh được xem là ký túc xá hiện đại nhất Việt Nam. Được thiết kế như chung cư cao cấp 12 tầng, trang bị đầy đủ tiện nghi với mức phí 250.000 đồng/tháng. Tổng diện tích xây dựng khoảng 38.000 m² với kinh phí đầu tư hơn 120 tỷ đồng.

Toàn bộ tòa nhà được thiết kế theo hình chữ U, ở giữa có khuôn viên và ghế đá kết hợp với cây xanh. Bãi giữ xe tự động là một tầng hầm có diện tích 5.000 m² sử dụng thẻ cảm ứng để quản lý. Có 307 phòng dành cho sinh viên Việt Nam, tổng sức chứa là 2.456 người, được trang bị giường tầng, tủ sách, bàn học, ghế ngồi bàn vi tính riêng cho từng sinh viên. Hệ thống nhà vệ sinh, phòng tắm, sân phơi quần áo khép kín trong phòng ở.

Ngoài ra, ký túc xá còn có 20 phòng ở tầng 11 dành cho sinh viên nước ngoài với sức chứa là 80 người, đầy đủ tiện nghi. Ở tầng trên, cũng với số phòng đó của là nơi dành cho khách và các giáo sư đến giảng dạy, được trang bị và phục vụ giống như một khách sạn 3 sao. Mỗi tầng của sinh viên đều có phòng sinh hoạt chung để sinh viên có thể họp nhóm, hội họp, xem truyền hình cáp.

Tuy vậy tại Hà Nội, ký túc xá là nơi ở mơ ước của nhiều sinh viên nhưng những sinh viên được ở trong ký túc xá đôi khi cũng không sung sướng khi phải sống chung với chuột. Tại Huế, có ký túc xá với hơn 70 phòng với trên 800 sinh viên cư trú đang xuống cấp trầm trọng. Có phòng 25 m² nhưng có tới 12 sinh viên cùng ở. Nhiều giường gỗ mục ruỗng, cửa hoen gỉ, tường vôi cũ kỹ. Phòng ở quá chật chội, bức bí, thiếu ánh sáng, mùa hè thì oi bức, ngột ngạt, mùa mưa thì ẩm thấp. Phòng vệ sinh dùng chung lẫn đồ nấu ăn và áo quần trông rất nhếch nhác. Điện, nước, phòng vệ sinh đều xập xệ xuống cấp.

Trong văn hóa
Ký túc xá được đề cập đến trong bài hát có tự đề Ký túc xá chiều mưa, do ca sĩ Lâm Hùng trình bày trong đó có đoạn: Mình tôi nơi đây ký túc xá buồn tênh/Chiều nơi quê xa những cánh cò bay la để nỗi nhớ... hớ.

Tham khảo

 Ký túc xá hiện đại nhất Việt Nam
 Nỗi lo ký túc xá sinh viên
 Sống cùng… chuột trong ký túc xá

Xem thêm
 Cô nhi viện
 Viện dưỡng lão
 Trại tỵ nạn

Tòa nhà
Phòng


title: Xanthopenthes piceus

text:
Xanthopenthes piceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Psylliodes glaber

text:
Psylliodes glaber là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duftschmid miêu tả khoa học năm 1825.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Hyposmocoma partita

text:
Hyposmocoma partita là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Hilo, nơi nó được tim thấy ở độ cao 2,000 feet.

The larva is probably a case maker.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Clerotilia terminata

text:
Clerotilia terminata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Clerotilia


title: Họ Đa tu thảo

text:
Họ Đa tu thảo (danh pháp khoa học: Dasypogonaceae) là một họ trong thực vật có hoa. Họ này nói chung không được nhiều nhà phân loại học công nhận. Các loài trong họ này trước đây nói chung hay được đưa vào họ Xanthorrhoeaceae sensu lato. Dasypogonaceae cũng từng được liên kết với các nhóm thực vật một lá mầm ưa khô hạn tại Australia với bề ngoài tương tự khác như Asparagales - Asphodelaceae - Xanthorrhoeoideae và Asparagaceae - Lomandroideae.

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998) cũng như hệ thống APG III năm 2009 thì công nhận họ này và đặt nó trong nhánh Thài lài (commelinids) của thực vật một lá mầm, nhưng không đặt trong bộ nào. Hệ thống APG IV năm 2016 đặt họ này vào bộ Cau (Arecales).

Theo APG, họ này bao gồm 16-18 loài trong 4 chi, sinh sống tại khu vực miền nam và tây nam Australia, chủ yếu là khu vực phía tây nam bang Tây Australia và phía nam bang Victoria. Đại diện được biết đến nhiều nhất là cây bồng thảo (Kingia australis).

Các chi
 Dasypogoneae Engler: 2 chi, 16 loài.
 Calectasia
 Dasypogon
 Kingieae Horaninow: 2 chi, 2 loài.
 Baxteria: 1 loài (Baxteria australis).
 Kingia: 1 loài, bồng thảo (Kingia australis).

Chuyển đi
 Lomandra: Từng được xếp trong họ Dasypogonaceae, Xanthorrhoeaceae hay Liliaceae nhưng hiện nay được xếp trong tông Lomandreae của phân họ Lomandroideae trong họ Asparagaceae.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài của họ Đa tu thảo so với các bộ thực vật một lá mầm khác trong nhánh Thài lài lấy theo APG III.

Niên đại
Các ước tính niên đại của nhóm chỏm cây của Dasypogonaceae là khoảng 100 triệu năm trước (Ma), (78-)68(-56), (81-)41(-13) Ma, (42-)39(-38) Ma và khoảng 34 Ma.

Dasypogoneae
Hai chi Calectasia và Dasypogon có thể đã rẽ ra khỏi nhau vào khoảng (62-)42, 38(-19) Ma hay 49-41 Ma.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Dasypogonaceae , Calectasiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản ngày 9 tháng 3 năm 2006. http://delta-intkey.com .
 Dasypogonaceae tại Western Australia  [70 mục từ]

Đa tu thảo, họ


title: Procraerus claudiae

text:
Procraerus claudiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Hypsophila

text:
Hypsophila là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Hypsophila alpina
 Hypsophila haberhaueri
 Hypsophila jugorum
 Hypsophila klapperichi
 Hypsophila lunulata
 Hypsophila medialis
 Hypsophila meinhardti
 Hypsophila pamira
 Hypsophila postlimbalis
 Hypsophila tamerlana

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Paraplodes

text:
Paraplodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Trận A Sầu

text:
Trận A Sầu là một trong những trận đánh quan trọng trong Chiến tranh Việt Nam, diễn ra từ ngày 9 tháng 3 đến ngày 10 tháng 3 năm 1966 tại Thung lũng A Sầu, thuộc địa phận tỉnh Thừa Thiên, miền Nam Việt Nam. Kết quả là chiến thắng của lực lượng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và gần 400 thương vong của quân Mỹ và Việt Nam Cộng hoà.

Bối cảnh

Trong Chiến tranh Việt Nam, A Lưới là điểm yết hầu trên đường mòn Hồ Chí Minh. Do đó, Quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa tập trung xây dựng các cụm căn cứ quân sự ở A Sầu (A So), A Co, A Lưới với hỏa lực cực mạnh và liên hoàn gồm pháo binh, thiết giáp và máy bay yểm trợ, suốt ngày đêm lùng sục, đánh phá, nhằm chặt đứt tuyến vận tải chi viện của Quân Giải Phóng. Phải khai thông đường 559 qua khu vực Trị-Thiên là nhiệm vụ của Sư đoàn 325B thuộc Quân đoàn 2 thuộc Quân Giải phóng, bên cạnh bộ đội địa phương và dân quân du kích các dân tộc thiểu số miền tây Trị-Thiên.

Diễn biến

5 giờ sáng 10/3/1966, các trung đoàn 95, 101, 88 của Quân Giải phóng được trang bị cối 120, DKZ, 82,... phối hợp với cùng quân dân địa phương các quận 1, 3, 4, các xã Hồng Hạ, Hồng Quảng, Hồng Bắc, Hương Lâm... đã đồng loạt nổ súng tiến công. Ðến 10 giờ 11-3, lá cờ giải phóng đã tung bay trên cứ điểm A Sầu. Quân đội Hoa Kỳ và VNCH thiệt hại hơn 1000 lính, nhiều máy bay và pháo Sân bay A Sầu cũng là địa điểm thu hút hỏa lực của QGP

Xem thêm
 Trận Đồi Thịt Băm
 Trận Cao điểm 935

Chú thích

Tham khảo

A
Lịch sử Thừa Thiên Huế
Việt Nam năm 1965
Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Xung đột năm 1965


title: Cardiophorus amplicollis

text:
Cardiophorus amplicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Liên thông

text:
Liên thông có thể là:

 Một hình thức đào tạo đại học. Chi tiết xem Học liên thông lên đại học ở Việt Nam.

Trong toán học
 Tính chất của một không gian tô pô. Chi tiết xem Tập hợp liên thông. Xem thêm Không gian đơn liên.
 Tính chất của một đồ thị. Chi tiết xem Đồ thị liên thông. Xem thêm K-liên thông, Thành phần liên thông, Thành phần liên thông mạnh, Thuật toán tìm thành phần liên thông mạnh của Tarjan.
 Một cách định nghĩa dịch chuyển song song trên một phân thớ tiếp tuyến. Chi tiết xem Liên kết (phân thớ véc tơ).


title: Réo

text:
Réo là một tổng của tỉnh Sanguié ở miền trung Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Réo. Dân số năm 2006 là 59.779 người.

Các thị xã và các làng
Bépoidyr, Bonyolo, Ekoulkoala, Goundi, Guido, Kilsio, Perkouan, Sandié, Séboun, Sémapoun, Vour và Zoula.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Sanguié

it:Réo


title: Megachile casadae

text:
Megachile casadae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1898


title: Echinodillo

text:
Echinodillo là một loài chân đều trong họ Armadillidae.

Các loài
Chi này có 2 loài được ghi nhận.

 Echinodillo cavaticus Green, 1963, là loài đặc hữu hang động ở quần đảo Flinders, Tasmania.
 Echinodillo montanus Jackson, 1935, là loài đặc hữu của quần đảo Marquesas.

Chú thích

Tham khảo

Armadillidae


title: 8667 Fontane

text:
8667 Fontane (1991 GH10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 4 năm 1991 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8667 Fontane

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Alberite

text:
Alberite tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 20,24 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2676 người với mật độ 132,21 người/km². Đô thị này có cự ly 7 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Epiphragma latitergatum

text:
Epiphragma latitergatum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Phedomenus vittatus

text:
Phedomenus vittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Phedomenus


title: La Ferrière-au-Doyen

text:
La Ferrière-au-Doyen là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 265 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Ferriereaudoyen


title: Halictus fatsensis

text:
Halictus fatsensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1936


title: Saint-Lamain

text:
Saint-Lamain là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 120.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Mạch Tích

text:
Mạch Tích (chữ Hán phồn thể: 麥積區, chữ Hán giản thể: 麦积区) là một quận thuộc địa cấp thị Thiên Thủy, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Mạch Tích có diện tích 2452 km², dân số năm 2004 là 580.000 người. Đến thơi điểm tháng 9 năm 2004, quận Mạch Tích được chia thành 4 nhai đạo, 2 trấn, 20 hương.
Nhai đạo: Đạo Bắc, Đạo Nam, Kiều Nam và Trại Tử.
Trấn: Xã Đường, Mã Bào Tuyền.
Hương: Vị Nam, Thạch Phật, Trung Than, Tây Sơn Bình, Nam Hà Xuyên, Tân Dương, Phong Hoàng, Ngũ Long, Hổ Phách, Đông Xá, Lập Viễn, Ngô Trai, Long, Bá Dương, Nhị Thập Phô, Cam Tuyền, Nhai Tử, Mạch Tích Sơn, Đảng Xuyên và Lợi Kiều.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mạch Tích

Thiên Thủy
Đơn vị cấp huyện Cam Túc


title: Thái Hòa (định hướng)

text:
Thái Hòa có thể có các nghĩa sau:

Công trình kiến trúc
 Điện Thái Hòa (Hoàng thành Huế)
 Điện Thái Hòa (Bắc Kinh), điện lớn nhất trong quần thể Cố Cung, Bắc Kinh

Địa danh

Việt Nam
 Thị xã Thái Hòa thuộc tỉnh Nghệ An
 Phường Thái Hòa, thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
 Xã Thái Hòa, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
 Xã Thái Hòa, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương
 Xã Thái Hòa, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Thái Hòa, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang
 Xã Thái Hòa, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc
 Thị trấn cũ Thái Hòa, huyện lỵ huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An đến năm 2007; nay là phường Hòa Hiếu thuộc thị xã Thái Hòa.
 Xã cũ Thái Hòa thuộc huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình; nay là một phần xã Hòa An cùng huyện.

Trung Quốc
 Thái Hòa, đô thành của vương quốc Nam Chiếu
 Huyện Thái Hòa, Sào Hồ thuộc tỉnh An Huy, Trung Quốc
 Huyện Thái Hòa, Phụ Dương thuộc tỉnh An Huy, Trung Quốc
 Huyện Thái Hòa, Cát An thuộc tỉnh Giang Tây, Trung Quốc
 Khu Thái Hòa, Cẩm Châu thuộc tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc
 Ngôi chợ Thái Hòa ở Hồng Kông

Niên hiệu
 Niên hiệu của Ngụy Minh Đế Tào Duệ từ năm 227 đến năm 233
 Niên hiệu của Thạch Lặc nhà Hậu Triệu từ năm 328 đến năm 330
 Niên hiệu của Lý Thế nhà Thành Hán từ năm 344 đến năm 346
 Niên hiệu của Tấn Phế Đế Tư Mã Dịch từ năm 366 đến năm 371
 Niên hiệu của Hiếu Văn Đế nhà Bắc Ngụy từ năm 477 đến năm 499
 Niên hiệu của Chân Đức Nữ Vương (Jindeok Yeowang) nhà Tân La (Silla) từ năm 647 đến năm 650
 Niên hiệu của Đường Văn Tông Lý Ngang từ năm 827 đến năm 835
 Niên hiệu của Lê Nhân Tông từ năm 1443 đến năm 1453

Tên người
 Thái Hòa – diễn viên


title: Tortyra chalcodes

text:
Tortyra chalcodes là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở Costa Rica và México.

Chú thích

Tham khảo

Tortyra


title: Crockerella

text:
Crockerella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.

Các loài
Các loài thuộc chi Crockerella bao gồm:

 Crockerella castianira (Dall, 1919)
 Crockerella constricta (Gabb, 1865)
 Crockerella crystallina (Gabb, 1865)
 Crockerella cymodoce (Dall, 1919)
 Crockerella eriphyle (Dall, 1919)
 Crockerella evadne (Dall, 1919)
 Crockerella hesione (Dall, 1919)
 Crockerella lowei (Dall, 1903)
 Crockerella philodice (Dall, 1919)
 Crockerella scotti McLean, 1996

Chú thích

Tham khảo

Clathurellidae


title: Guerville, Seine-Maritime

text:
Guerville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Guerville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: USS Astoria (CL-90)

text:
USS Astoria (CL-90) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Cleveland của Hải quân Hoa Kỳ được hoàn tất vào giai đoạn cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này, theo tên thành phố Astoria thuộc tiểu bang Oregon, nhưng đặc biệt là nhằm tưởng nhớ chiếc tàu tuần dương hạng nặng tiền nhiệm cùng tên. Astoria đã phục vụ thuần túy tại Mặt trận Thái Bình Dương từ khi nhập biên chế cho đến khi chiến tranh kết thúc. Giống như hầu hết các tàu chị em cùng lớp, nó xuất biên chế không lâu sau đó, được đưa về lực lượng dự bị và không bao giờ phục vụ trở lại. Con tàu bị bán để tháo dỡ vào năm 1971. Astoria được tặng tưởng năm Ngôi sao chiến trận cho thành tích hoạt động trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế
Lớp Cleveland được thiết kế nhằm mục đích gia tăng tầm xa hoạt động, tăng cường hỏa lực phòng không và sự bảo vệ chống ngư lôi so với các tàu tuần dương Hoa Kỳ trước đây. Cho dù kém hơn ba nòng pháo 6-inch so với những chiếc lớp Brooklyn dẫn trước, hệ thống kiểm soát hỏa lực mới và tiên tiến hơn giúp cho lớp Cleveland có được ưu thế về hỏa lực trong chiến đấu thực tế. Tuy nhiên việc tăng cường thêm dàn hỏa lực phòng không hạng nhẹ cho đến cuối Thế Chiến II khiến các con tàu bị nặng đầu đáng kể.

Chế tạo
Astoria được đặt lườn như là chiếc USS Wilkes-Barre vào ngày 6 tháng 9 năm 1941 tại xưởng tàu của hãng William Cramp and Sons Shipbuilding Co. tại Philadelphia, Pennsylvania, nhưng được đổi tên sau đó nhằm tưởng nhớ chiếc tàu tuần dương hạng nặng  vốn đã bị đánh chìm trong trận chiến đảo Savo vào ngày 9 tháng 8 năm 1942. Nó được hạ thủy vào ngày 6 tháng 3 năm 1943, được đỡ đầu bởi bà Robert Lucas, phu nhân chủ bút của tờ báo Astorian-Budget, và được cho nhập biên chế tại Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 17 tháng 5 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân George Carroll Dyer.

Lịch sử hoạt động

Chiến tranh Thế giới thứ hai
Astoria tiến hành huấn luyện chạy thử máy tại khu vực lân cận Bermuda từ ngày 6 đến ngày 23 tháng 7 năm 1944 trước khi quay trở về Philadelphia để đại tu sau chạy thử máy. Nó rời Philadelphia ngày 19 tháng 9 hướng sang Thái Bình Dương, đi ngang qua kênh đào Panama và đi đến San Diego vào ngày 3 tháng 10. Cuối tháng đó, nó di chuyển đến Xưởng hải quân Mare Island rồi khởi hành đi Hawaii vào ngày 25 tháng 10. Astoria đi đến Oahu vào ngày 31 tháng 10, và ở lại Trân Châu Cảng cho đến ngày 16 tháng 11, khi nó khởi hành hướng đến đảo san hô Ulithi về phía Tây quần đảo Carolines. Chiếc tàu tuần dương ghé qua Eniwetok thuộc quần đảo Marshall trước khi tiến vào vũng biển Ulithi vào ngày 25 tháng 11. Tại đây, nó trình diện để hoạt động cùng Đội đặc nhiệm 38.2 của lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh.

Astoria khởi hành cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 38 cho chiến dịch đầu tiên vào ngày 11 tháng 12 năm 1944. Vai trò của nó là phục vụ hộ tống phòng không cho các tàu sân bay trong khi máy bay của chúng hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ lên Mindoro. Các tàu sân bay tung ra các đợt không kích từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 12. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết trở nên không thuận lợi vào ngày 17 tháng 12, và trong đêm hôm đó và cả ngày hôm sau, Astoria cùng Lực lượng Đặc nhiệm 38 chịu đựng cơn bão nổi tiếng vốn đã đánh chìm ba tàu khu trục Spence, Hull và Monaghan. Dù sao, chiếc tàu tuần dương chịu đựng được qua cơn thiên tai; và sau hai ngày tìm kiếm những người sống sót từ ba chiếc tàu khu trục bị mất, Lực lượng Đặc nhiệm 38 quay trở lại Ulithi để nghỉ lễ Giáng Sinh.

Nó rời Ulithi vào ngày 30 tháng 12, khi Lực lượng Đặc nhiệm 38 lên đường hỗ trợ trên không cho cuộc đổ bộ lên Luzon dự kiến diễn ra vào ngày 9 tháng 1 năm 1945. Các tàu sân bay hỗ trợ trực tiếp cho chiến dịch này từ ngày 6 đến ngày 9 tháng 1. Trong đêm 9 tháng 1, Đô đốc William Halsey dẫn đầu Lực lượng Đặc nhiệm 38 tiến vào biển Nam Trung Quốc bắt đầu tấn công vành đai phòng thủ vòng trong của Đế quốc Nhật Bản. Trong hai tuần lễ tiếp theo, các tàu sân bay đã tấn công các mục tiêu quân sự tại khu vực Nam Trung Quốc và Đông Dương thuộc Pháp do Nhật Bản kiểm soát, xen kẻ với những đợt không kích xuống Đài Loan. Trong khi Astoria hộ tống bảo vệ, các đội tàu sân bay đã ném bom tàu bè và cơ sở trên bờ tại khu vực phụ cận vịnh Cam Ranh, Hong Kong, Quảng Đông, Đài Loan và đảo Hải Nam, trước khi lực lượng đặc nhiệm quay trở về Ulithi vào ngày 25 tháng 1.

Vào đầu tháng 2, chiếc tàu tuần dương lại lên đường cùng các tàu sân bay, giờ đây được đổi tên thành Lực lượng Đặc nhiệm 58 do Đô đốc Raymond A. Spruance tiếp nhận quyền chỉ huy, và tung ra đợt không kích đầu tiên xuống chính quốc Nhật Bản kể từ cuộc không kích Doolittle vào năm 1942. Lực lượng đi đến ngoài khơi đảo Honshū vào ngày 16 tháng 2, bắt đầu một đợt không kích kéo dài hai ngày xuống khu vực Tokyo. Vào ngày 18 tháng 2, Lực lượng Đặc nhiệm 58 hướng về phía Nam, tung một đợt không kích khi đi ngang Chi Chi Jima thuộc quần đảo Bonin, và đi đến ngoài khơi Iwo Jima vào giữa xế chiều ngày hôm sau. Trong khi máy bay từ tàu sân bay hỗ trợ trên không cho cuộc đổ bộ, Astoria di chuyển sát gần bờ vào ngày 21 tháng 2, bắt đầu một cuộc bắn phá hỗ trợ lực lượng trên bờ kéo dài 26 giờ. Sau đó nó di chuyển lên phía Bắc hỗ trợ các tàu sân bay cho một đợt không kích khác xuống Tokyo trước khi quay trở về Ulithi vào ngày 3 tháng 3.

Ngày 14 tháng 3, Astoria trở ra khơi cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 58 để bắt đầu hỗ trợ cho chiến dịch sắp tới nhằm chiếm đóng Okinawa thuộc quần đảo Ryukyu. Trong chiến dịch này, chiếc tàu tuần dương ở lại ngoài biển suốt trong 80 ngày cùng các tàu sân bay nhanh trong khi máy bay của chúng tấn công tàu bè, sân bay và các cơ sở khác chung quanh khu vực Kyūshū, Shikoku và Honshū cũng như ngay tại Okinawa và các đảo chung quanh. Nó đã cung cấp việc bảo vệ phòng không cho các tàu sân bay thuộc đội đặc nhiệm của nó khỏi các cuộc tấn công cảm tử kamikaze, được cho là đã bắn rơi 11 máy bay đối phương và trợ giúp vào việc bắn rơi nhiều chiếc khác. Nó kết thúc chuyến đi dài hỗ trợ chiến dịch chinh phục Okinawa khi đi đến Leyte thuộc Philippine vào ngày 1 tháng 6.

Astoria ở lại đây trong một tháng để sửa chữa, trong lúc thủy thủ đoàn có được cơ hội nghỉ ngơi và thư giãn. Vào ngày 1 tháng 7, nó quay trở ra biển cho hoạt động tác chiến cuối cùng trong chiến tranh. Một lần nữa chiếc tàu tuần dương lại hộ tống cho các tàu sân bay trong khi chúng tung máy bay tấn công các đảo chính quốc Nhật Bản. Trong thời gian này, Astoria cùng với phần còn lại của Đội tàu tuần dương 17 tiến hành hai cuộc càn quét tàu bè đối phương vốn không thành công dọc theo bờ biển đảo Honshū. Đợt đầu tiên vào đêm 17-18 tháng 7 và đợt thứ hai trong đêm 24-25 tháng 7. Các tàu sân bay tiếp tục các cuộc không kích xuống Nhật Bản trong suốt tháng 7 và hai tuần đầu của tháng 8.

Sau khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng và chiến sự kết thúc vào ngày 15 tháng 8, nó tiếp tục tuần tra ngoài khơi Honshū cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 38. Nó tiếp tục vai trò này cho đến ngày 3 tháng 9 khi nó được lệnh quay trở về Hoa Kỳ. Chiếc tàu chiến về đến San Pedro, California vào ngày 15 tháng 9 và tiếp tục ở lại đây cho đến ngày 24 tháng 11, khi nó lên đường hướng đến quần đảo Hawaii. Astoria đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 30 tháng 11, tiến hành thực tập huấn luyện. Nó lên đường quay trở về San Pedro vào ngày 10 tháng 12 và đến nơi vào ngày 15 tháng 12.

Sau chiến tranh
Trong mười tháng tiếp theo, Astoria tuần tra dọc theo bờ biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ, từ San Diego ở phía Nam cho đến Vancouver ở phía Bắc. Vào ngày 15 tháng 10 năm 1946, Astoria khởi hành từ San Pedro cho chuyến đi đến khu vực Trung Mỹ. Đi ngang Trân Châu Cảng, nó đi đến Guam thuộc quần đảo Mariana vào ngày 2 tháng 11. Nó hoạt động tại khu vực Mariana, thường xuyên viếng thăm cả Guam lẫn Saipan cho đến giữa tháng 2 năm 1948. Vào ngày 19 tháng 2, nó rời Guam, đi ngang qua Kwajalein thuộc quần đảo Marshall, rồi ghé Trân Châu Cảng trước khi đi vào cảng San Diego vào ngày 24 tháng 3. Tại đây, nó tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ tuần tra dọc theo bờ biển Thái Bình Dương cho đến tháng 10 năm 1948.

Ngày 1 tháng 10, Astoria hướng sang Viễn Đông. Nó dừng lại tại Trân Châu Cảng trong 3 ngày trước khi tiếp tục đi đến Thanh Đảo thuộc Trung Quốc, đến nơi vào ngày 29 tháng 10. Trong gần 4 tháng, nó đã tuần tra tại các vùng biển châu Á, viếng thăm các cảng Incheon và Pusan thuộc Triều Tiên, Sasebo và Yokosuka ở Nhật Bản cùng Thượng Hải và Thanh Đảo thuộc Trung Quốc. Ngày 16 tháng 2 năm 1949, Astoria rời Yokosuka quay trở về Hoa Kỳ. Sau chặng ghé lại Trân Châu Cảng như thường lệ, nó về đến San Francisco vào ngày 8 tháng 3. Tại đây vào ngày 1 tháng 7 năm 1949, Astoria được cho xuất biên chế và neo đậu cùng với đội San Francisco thuộc Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương.

Nó tiếp tục ở lại đây cho đến ngày 20 tháng 5 năm 1958 khi được chuyển sang đội San Diego. Chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ tiếp tục bị bỏ không thêm 11 năm nữa; cho đến ngày 1 tháng 11 năm 1969, tên của nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân. Cuối cùng vào ngày 12 tháng 1 năm 1971, nó bị bán cho hãng Nicolai Joffe Corporation tại Beverly Hills, California để tháo dỡ.

Phần thưởng
Astoria được tặng tưởng năm Ngôi sao chiến trận cho thành tích hoạt động trong Thế Chiến II.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Homepage of USS Astoria CL-90
 Navy photographs of Astoria (CL-90)
 navsource.org: USS Astoria

Lớp tàu tuần dương Cleveland
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Cosmopterix plesiasta

text:
Cosmopterix plesiasta là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Thái Lan và Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Cosmopterix


title: HMS Eagle (1918)

text:
HMS Eagle là một tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh. Nó được đặt lườn trước khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra như là chiếc thiết giáp hạm Almirante Cochrane dành cho Chile. Đến năm 1917, Anh Quốc mua lại con tàu để cải biến nó thành một tàu sân bay có sàn đáp suốt chiều dài con tàu, và được đưa ra hoạt động vào năm 1924.

Eagle tiếp tục phục vụ vào lúc Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra, hoạt động chủ yếu tại Chiến trường Địa Trung Hải, nơi nó tham gia hộ tống nhiều đoàn tàu vận tải đến tăng viện cho đảo Malta, cũng như chuyển giao máy bay chiến đấu đến Malta nhằm tăng cường việc phòng không tại đây. Eagle bị trúng ngư lôi từ chiếc tàu ngầm U-boat Đức U-73 vào ngày 11 tháng 8 năm 1942, đang khi tham gia hộ tống một đoàn tàu vận tải khác đến Malta trong Chiến dịch Pedestal.

Thiết kế và chế tạo
Năm 1911, Hải quân Chile đặt mua hai thiết giáp hạm thuộc thế hệ Siêu-Dreadnought có lượng rẽ nước 28.000 tấn mỗi chiếc, được trang bị mười khẩu pháo 356 mm (14 inch) và mười sáu khẩu 152 mm (6 inch), được đặt tên lần lượt là Almirante Latorre (Đô đốc Latorre) và Almirante Cochrane (Đô đốc Cochrane). Almirante Latorre được đặt lườn vào tháng 11 năm 1911, và Almirante Cochrane được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Armstrong tại Newcastle-on-Tyne vào ngày 20 tháng 2 năm 1913. Khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra, việc chế tạo chúng bị ngưng lại; và vì Almirante Latorre hầu như đã hoàn tất, nó được Hải quân Hoàng gia Anh mua lại và đưa vào hoạt động như một thiết giáp hạm dưới tên gọi HMS Canada vào năm 1915. Việc chế tạo chiếc Almirante Cochrane chưa tiến triển bao nhiêu, và không có công việc nào được tiến hành cho đến năm 1917, khi người Anh quyết định hoàn tất nó như một tàu sân bay. Nó được mua lại của Chile với giá 1,3 triệu Bảng Anh, được cải biến thành tàu sân bay HMS Eagle. Nó là chiếc tàu chiến thứ 14 của Hải quân Anh mang cái tên này.

Bản thiết kế lại ban đầu dự định sử dụng nó như một căn cứ hoạt động dành cho thủy phi cơ. Sau các thử nghiệm với những chiếc tàu khác, nó được đổi thành một tàu sân bay hạm đội có sàn đáp kéo dài suốt ciều dài con tàu và một đảo cấu trúc thượng tầng. Chiếc tàu sân bay được cho hạ thủy vào ngày 8 tháng 6 năm 1918, nhưng sự trì hoãn đã khiến cho Eagle không kịp hoàn tất trước khi chấm dứt xung đột. Công việc tiếp tục hoàn thiện nó bị kéo dài sau khi chiến tranh kết thúc, và bị tạm ngưng vào tháng 10 năm 1919 do Chile muốn mua lại con tàu và cải biến nó ngược lại thành thiết giáp hạm. Nhu cầu của Hải quân Hoàng gia cần tiến hành các thử nghiệm trên một tàu sân bay có đảo cấu trúc thượng tầng đã khiến cho việc chế tạo Eagle được tái tục vào tháng 11, được tiến hành chạy thử máy ngoài biển và các thử nghiệm bay đầu tiên vào tháng 2 năm 1920. Sau đó nó được gửi đến căn cứ Devonport để hoàn tất, khi các lò đốt động cơ của nó được thay đổi từ kiểu đốt hỗn hợp than-dầu sang đốt toàn bộ bằng dầu, trang bị một đảo cấu trúc thượng tầng dài hơn và một đai giáp chống ngư lôi. Cuối cùng Eagle được đưa ra hoạt động vào ngày 26 tháng 2 năm 1924.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Là chiếc tàu sân bay cỡ lớn đầu tiên có sàn đáp dọc suốt chiều dài con tàu gia nhập Hải quân Hoàng gia, Eagle được gửi đến Địa Trung Hải để phục vụ trong Hạm đội Địa Trung Hải từ năm 1924 đến năm 1931, khi nó quay trở về Anh Quốc cho một đợt cải biến lớn, được trang bị các nồi hơi mới, dây hãm để giúp hạ cánh máy bay, và cải tiến hệ thống hỏa lực phòng không.

Sau khi được cải biến, vào năm 1933 Eagle được gửi sang Viễn Đông, nơi nó phục vụ cho đến hết năm 1934. Máy bay của nó tham gia các hoạt động chống lại các tàu cướp biển và căn cứ của chúng trước khi được cho quay trở về Địa Trung Hải vào năm 1935. Nó lại được gửi đến Viễn Đông vào năm 1937, và ở lại đây cho đến khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra.

Giai đoạn mở đầu Thế Chiến II
Vào tháng 9 năm 1939, Eagle đặt căn cứ tại Singapore với một lực lượng không quân phối thuộc bao gồm hai phi đội 813 và 823 với tổng cộng 18 máy bay ném bom-ngư lôi Fairey Swordfish. Hoạt động tác chiến đầu tiên của nó trong cuộc chiến là tham gia việc truy tầm chiếc thiết giáp hạm bỏ túi Đức Graf Spee. Chiếc tàu sân bay bước vào năm 1940 lúc đang hoạt động tại Ấn Độ Dương, nhưng vào ngày 14 tháng 3, một quả bom trên tàu bị tai nạn phát nổ trong khi đang được gắn kíp, khiến mười ba người thiệt mạng. Sau khi được sửa chữa, vào tháng 5 nó gia nhập lực lượng cùng các tàu chiến Malaya, Ramillies, Royal Sovereign và Warspite để hoạt động tại khu vực Đông Địa Trung Hải gần Alexandria.

Vào đầu tháng 7, Hạm đội Địa Trung Hải, bao gồm Eagle, tiến hành các hoạt động nhằm bảo vệ cho các đoàn tàu vận tải đi và về Malta. Ngày 9 tháng 7, nó nằm trong thành phần tham gia vụ đối đầu không hiệu quả với Hạm đội Ý tại Calabria, đôi khi còn được gọi là Trận Punta Stilo. Vào ngày 10 tháng 7, những chiếc máy bay Swordfish của Eagle đã tấn công cảng Augusta tại Sicilia, phóng ngư lôi vào chiếc tàu khu trục Leone Pancaldo. Giữa những chuyến hải trình của Eagle, những chiếc máy bay Swordfish của nó hoạt động từ căn cứ trên đất liền đã tấn công Tobruk, một cuộc tấn công tương tự vào ngày 5 tháng 7 đã đánh chìm tàu khu trục Ý Zeffiro và một tàu buôn, và một cuộc tấn công tương tự được thực hiện hai tuần sau đó, ngày 20 tháng 7, đã đánh chìm thêm hai tàu khu trục nữa.

Vào ngày 22 tháng 8, máy bay của nó tấn công và đánh chìm chiếc tàu ngầm Ý Iride và chiếc tàu quân nhu Monte Gargano trong vịnh Bomba. Sang tháng 9 nó tham gia cùng chiếc tàu sân bay HMS Illustrious trong Chiến dịch Hats, và hỗ trợ cho một cuộc tấn công nhắm vào Maritza thuộc Rhodes.

Vào giữa tháng 10, chiếc tàu sân bay là thành phần bảo vệ cho đoàn tàu vận tải MB-6 đến tăng viện cho Malta, và bị hư hại do những cú tấn công suýt trúng đích. Máy bay của nó hoạt động từ tàu sân bay Illustrious khi tấn công Taranto trong Chiến dịch Judgement vào ngày 11 tháng 11, trong khi chiếc Eagle ở lại Alexandria để sửa chữa. Vào ngày 26 tháng 11, máy bay của nó tấn công Tripoli, làm hư hại một tàu chở hàng.

Vào tháng 3 năm 1941, nó được cho chuyển đến Freetown. Máy bay của nó, cất cánh từ cảng Sudan, đã tấn công các tàu bè Ý tại Massawa trên đường đi. Đến Freetown vào đầu tháng 5, Eagle thực hiện các chuyến bay tuần tra tại khu vực Nam Đại Tây Dương, truy lùng các tàu cướp-tàu-buôn Đức và những tàu tiếp liệu cho chúng. Đến tháng 10 năm 1941, nó quay về Anh để tái trang bị tại xưởng tàu Cammell Laird, Birkenhead, công việc này kéo dài cho đến tận tháng 1 năm 1942.

Nó lại gia nhập Hạm đội Địa Trung Hải vào đầu năm 1942. Vào tháng 2 năm 1942, nó thực hiện vận chuyển máy bay đến Malta, một hoạt động được lặp lại vào tháng 5 và thêm hai lần nữa vào tháng 6. Từ ngày 12 tháng 6 đến ngày 16 tháng 6, Eagle còn hỗ trợ trên không cho đoàn tàu vận tải trong chiến dịch Harpoon.

Trận Malta

HMS Eagle đóng một vai trò then chốt trong Trận Malta. Cùng với chiếc tàu sân bay Mỹ Wasp, nó tham gia vào việc tiếp liệu mang tính thiết yếu cho lực lượng phòng ngự trên hòn đảo đang bị tiêu hao, chủ yếu là tăng cường những chiếc máy bay tiêm kích Hurricane Mark II, đọ sức với lực lượng tiêm kích và ném bom của Không quân Ý và Không quân Đức có số lượng lớn hơn nhiều, ở cách 145 km (90 dặm) về phía Bắc trên đảo Sicilia.

Sự thành công của các tàu tuần dương trong Lực lượng K, cùng với các tàu ngầm thuộc Chi hạm đội 10, và một lực lượng bổ sung đặc biệt của Wellingtons và Beauforts tại Malta đã buộc Hitler phải ra lệnh huy động 65 chiếc tàu ngầm U-boat từ khu vực Bắc Đại Tây Dương sang chiến trường Địa Trung Hải. Ngoài ra, toàn bộ Tập đoàn Không quân dã chiến II, do Kesselring chỉ huy, một trong số ba tập đoàn không quân đã tiến hành bao vây Moscow, cũng được điều động từ Mặt trận phía Đông sang Sicilia. Sự kiện đánh chìm toàn bộ đoàn tàu vận tải Duisburg, gồm tổng cộng bảy tàu vận tải, bởi Lực lượng K vào ngày 8 tháng 11 năm 1941 đã thúc đẩy Hitler đi đến quyết định tai hại này.

"Quyết định được đưa ra bởi Hitler và Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Đế chế Đức tại Berlin để chuyển Tập đoàn Không quân dã chiến II sang Sicilia và một số lớn tàu ngầm U-boat sang Địa Trung Hải có tầm quan trọng về tâm lý cũng như phương tiện vật chất sâu sắc. Trong lần này, Hitler đã phản ứng lại một thắng lợi của Đồng Minh; ông ta tiến hành một cuộc phản công. Đây là lần đầu tiên kể từ khi tấn công Ba Lan vào ngày 1 tháng 9 năm 1939, ông ta đã phải nhảy theo điệu nhạc của Đồng Minh. Một ánh sáng le lói đã xuất hiện ở cuối con đường hầm dài và đen tối."

Cái mà người Đức và người Ý không được biết, bộ máy mật mã Enigma (C38) từ lâu đã bị giải mã bởi hệ thống Ultra của Đồng Minh. Được thông báo trước những chi tiết chính xác về vị trí, thời gian khởi hành và đích đến của những đoàn tàu vận tải của khối Trục, phe Đồng Minh đã có thể gây ra tổn thất tối đa cho chúng mà vẫn giữ kín được nguồn gốc của những tin tức tình báo này ngoài những suy đoán của đối phương. Vì vậy, lực lượng của Rommel bị ngăn chặn khỏi các nguồn tiếp liệu tối cần để duy trì sức tấn công của Chiến dịch Bắc Phi. Bí mật về nguồn tin tình báo này, tại Malta chỉ có Gort và Cunningham nắm được.

Hai đợt nỗ lực đầu tiên được thực hiện nhằm tăng cường cho mạng lưới phòng không tại Malta bằng những máy bay tiêm kích có tính năng cao, gồm những nhóm nhỏ máy bay Spitfire thuộc Phi đội 249 cất cánh từ HMS Eagle trong các ngày 7 và 31 tháng 3 năm 1942.

Nỗ lực thứ ba có sự tham gia của chiếc tàu sân bay Mỹ USS Wasp, vốn đã khởi hành rời cảng Glasgow đi đến Algiers vào ngày 15 tháng 4, và sang ngày 20 đã đến được khu vực phụ cận trong tầm bay đến Malta. Sáng sớm ngày hôm đó, 47 chiếc Spitfire Mark V trang bị thêm các thùng nhiên liệu phụ đặc biệt đã cất cánh từ chiếc tàu sân bay, và sau vài giờ bay đã đến được Malta đang khi hòn đảo này đang phải chịu đựng một đợt không kích, khiến một số chiếc bị phá hủy. Đến ngày 23 tháng 4, tất cả đều bị tiêu diệt hoặc không thể sửa chữa được, do bị tấn công bởi 300 phi vụ của những chiếc Ju 87, Ju 88 và Me 109 được tung ra từ ngày 20 đến ngày 23 tháng 4. Các sân bay Takali (Ta' Qali), Hal Far và Luqa chịu đựng trên 500 tấn bom trong thời gian đó.

Thủ tướng Winston Churchill, nhận thức rằng Malta có thể thất thủ nếu không có một biện pháp can thiệp nào khác, đã nhận gánh nặng vào tay mình.

"Đích thân Churchill gọi điện cho Tổng thống Hoa Kỳ F.D. Roosevelt, một lần nữa yêu cầu hỏi mượn chiếc tàu sân bay Wasp. Với sự đồng ý ngay lập tức của Tổng thống, các công việc sắp xếp được thực hiện để Wasp cùng khởi hành với chiếc tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh HMS Eagle hướng về phía Malta với tổng cộng 64 máy bay được xếp trong hầm tàu và chất đầy trên sàn đáp."

Lần này, để tránh bị bắt gặp bất ngờ trên sân bay, những chiếc máy bay vừa đến nơi lập tức được tiếp đạn và tiếp nhiên liệu, rồi được cho cất cánh trong vòng vài phút để đối đầu trên không cùng những máy bay đối phương.

Phe Đồng Minh giành lại được ưu thế trên không bên trên hòn đảo vào ngày 10 tháng 5 năm 1942, sau đợt tăng viện thứ tư, đối đầu cùng lực lượng máy bay đối phương ngoài mặt trận với số lượng khoảng 600 máy bay. Điều này đã góp phần vào quyết định tạm ngừng, rồi sau đó là hủy bỏ hẳn, Chiến dịch Herkules, kế hoạch của phe Trục nhằm xâm chiếm đảo Malta. Một phần nhờ vào sự chi viện của Eagle, hòn đảo giờ đây không còn phải chịu đựng những quả bom cháy vốn đã phá hủy thủ phủ cổ xưa và hải cảng trên đảo thành đống gạch vụn. Tuy nhiên cho đến lúc này, khả năng tấn công của Malta hầu như bị vô hiệu hóa, khi chỉ đánh trúng một lần duy nhất, có thể là trúng chiếc tàu hàng Reginaldo Giuliani, tải trọng 5.000 tấn bởi một đơn vị của Wellington vào ngày 5 tháng 6. Các tàu tuần dương của Lực lượng K và tàu ngầm của Chi hạm đội 10 giờ đây phải rút lui về vùng biển an toàn hơn tại khu vực Trung Đông, nhưng với tình hình lương thực và tiếp liệu trở nên căng thẳng, việc tiếp tế trở nên cần thiết để giúp hòn đảo kiên cường không bị chiếm đóng.

Vào tháng 6 năm 1942, Eagle hỗ trợ trên không cho một đoàn tàu vận tải nữa dưới tên gọi chiến dịch Harpoon, một trong hai đoàn tàu vận tải (chuyến kia có tên gọi Chiến dịch Vigorous) được thực hiện đồng thời hướng về phía Malta nhưng từ hai hướng đối nghịch. Ý tưởng của kế hoạch nhằm phân tán lực lượng Hải quân Ý xem ra khá hay, nhưng chính lực lượng của Không quân Đức đã ngăn cản đoàn tàu vận tải Vigorous đến được Malta. Những con tàu hộ tống cho chúng đã tiêu phí gần hết số đạn phòng không trong khi chúng chỉ đi được nửa đường từ Alexandria đến Malta, và bị buộc phải quay mũi rút lui, cho dù theo tin tức giải mã được bởi Ultra, hạm đội Ý đã rút lui về Taranto. Những con tàu tham gia Chiến dịch Harpoon cũng phải chịu đựng những trận không kích ác liệt, và cho dù những máy bay Hurricane trên chiếc Eagle đã ngăn chặn được nhiều cuộc tấn công, bắn rơi chín máy bay đối phương và có thể đã tiêu diệt thêm hai chiếc nữa, đoàn tàu vận tải vẫn phải chịu đựng sự tấn công từ các hạm tàu nổi sau khi lực lượng hộ tống (kể cả chiếc Eagle) rút lui. Chỉ có hai chiếc tàu chở hàng, Troilus và Orari, trong tổng số sáu chiếc rời cảng Gibraltar đến được Malta; tổng cộng chúng chở theo 25.000 tấn hàng tiếp liệu, cho phép hòn đảo tiếp tục chiến đấu thêm hai tháng nữa.

Ngày 5 tháng 6 năm 1942, điều kiện cuối cùng trong số hai điều kiện tiên quyết cho phép sự quay trở lại của những chiếc tàu ngầm thuộc Chi hạm đội 10 giờ đây được đáp ứng. Với các nguồn tiếp liệu dồi dào, Hải quân Hoàng gia có thể đảm bảo các tuyến đường biển dẫn đến cảng Grand tương đối sạch mìn. Điều kiện thứ nhất về việc chiếm lại được ưu thế trên không đã được đáp ứng trước đó vào ngày 10 tháng 5. Tuy nhiên, việc giải tỏa hoàn toàn áp lực đối với Malta chỉ đạt được vào ngày 15 tháng 8, sau khi hoàn thành Chiến dịch Pedestal.

Eagle là một trong số ba tàu sân bay được giao nhiệm vụ hộ tống cho Chiến dịch Pedestal, hai chiếc kia là Victorious và Indomitable. Vào sáng sớm ngày 11 tháng 8, một ngày sau khi đoàn tàu vận tải đi vào Địa Trung Hải, Eagle bị bắn trúng bốn quả ngư lôi từ chiếc tàu ngầm Đức U-73 do Helmut Rosenbaum chỉ huy, và bị chìm cách phía Nam mũi Salina 130 km (70 hải lý) ở tọa độ , chỉ trong vòng bốn phút sau khi bị bắn trúng. Có tổng cộng 160 sĩ quan và thủy thủ, hầu hết là bên dưới các phòng máy, bị mất theo con tàu cùng với 16 chiếc Sea Hurricane.

Eagle trở thành một trong hai chiếc tàu sân bay bị mất trong việc phòng thủ đảo Malta, chiếc tàu sân bay kia là HMS Ark Royal. Bản thân chiếc tàu ngầm U-73 bị các tàu nổi đánh chìm vào ngày 16 tháng 12 năm 1943.

Tính đến cuối tháng 10 năm 1942, Malta nhận được tổng cộng 367 chiếc máy bay Spitfire, hầu hết được vận chuyển bởi Wasp và Eagle. Chiếc dịch Pedestal, mà đặc biệt là việc chất dỡ hàng hóa tiếp liệu tối cần thiết khỏi chiếc SS Ohio đang mắc cạn trong cảng Grand, là một biểu tượng mạnh mẽ của nền độc lập tại Malta.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Archibald, E.H.H. The Metal Fighting Ship in the Royal Navy 1860-1970. London:Blandford Press, 1971. ISBN 0-7137-0551-5.
Brown, David. Carrier Air Groups: HMS Eagle:Volume 1. Windsor, UK:Hylton Lacy, 1972. ISBN 85064 103 9.
Brown, David. World War 2 Fact Files: Aircraft Carriers. London:Macdonald and Jane's, 1977. ISBN 0-354-010008-5.
Chesneau, Roger. Aircraft Carriers of the World, 1914 to the Present: An Illustrated Encyclopedia. Brockhamton Press, 1998. ISBN 1-86019-87-5 9.
Douglas Hamilton, James The Air Battle for Malta, Airlife Publishing Ltd, 1981, ISBN 1-84037-145-5.
Gardiner, Robert and Gray, Randal (editors). Conway's All The World's Fighting Ships 1906-1921. London:Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-2.
Spooner, Tony. Supreme Gallantry. John Murray, 1996, ISBN 0-7195-5706-2
 Purnell's Illustrated Encyclopedia of Modern Weapons and Warfare (Part work 1978-1979). London: Phoebus.

Liên kết ngoài

 Maritimequest HMS Eagle photo gallery

Tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu sân bay trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Địa Trung Hải


title: Pittsville

text:
Pittsville có thể là:

 Pittsville, Maryland
 Pittsville, Texas
 Pittsville, Wisconsin


title: Anomoeotes elegans

text:
Anomoeotes elegans là một loài bướm đêm thuộc họ Anomoeotidae. Loài này có ở Kenya.

Chú thích

Tham khảo

Anomoeotes


title: Cầu Rialto

text:
Cầu Rialto (tiếng Ý: Ponte di Rialto) tại Venezia là một trong các công trình xây dựng nổi tiếng nhất của thành phố. Cầu vòm bắc qua Kênh Lớn (Canal Grande) này chỉ có một nhịp dài 48 m, nằm cạnh Fondaco dei Tedeschi là trụ sở thương mại của các thương gia người Đức tại Venezia.

Vào khoảng năm 1100 vẫn còn chưa có chiếc cầu nào bắc ngang Kênh Lớn. Theo trong tác phẩm Chronica per extensum descripta của Andrea Dandolo, một chiếc cầu gỗ đã được xây năm 1246 dưới thời tổng trấn Renier Zen. Chiếc cầu bị hư hại nhiều lần do vật liệu xây dựng chóng hư hỏng hay do hỏa hoạn và mãi cho đến năm 1507 thì thành phố mới quyết định xây một chiếc cầu bằng gạch. Tiếp theo sau đó là một cuộc tranh luận kéo dài hàng chục năm về tài chính và hình dáng của chiếc cầu. Tuy rất nhiều kiến trúc sư nổi tiếng, trong đó có Michelangelo và Andrea Palladio, đã tham gia cuộc thi đua nhưng cuối cùng bản phác thảo chiếc cầu một nhịp của người kiến trúc sư ít nổi tiếng hơn là Antonio da Ponte đã được lựa chọn. Chiếc cầu cuối cùng được quyết định xây dựng năm 1588 và đến 1591 thì hoàn thành.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Satellite image from Google Maps

Cầu Venezia
Địa điểm du lịch tại Ý
Rialto
Rialto


title: Lasioglossum majus

text:
Lasioglossum majus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Nylander mô tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1852


title: Baraawe

text:
Barawa hay Brava (tiếng Somalia: Baraawe, ) là một thị trấn cảng ở bờ biển phía đông nam của Somalia. Những cư dân truyền thống là Tunni Somali và người Brava, vốn nói tiếng Brava, một phương ngữ tiếng Swahili.

Lịch sử
Đến năm 2009, khu vực Baraawe chịu dưới sự kiểm soát của al-Shabab. Thán 9/2009, một cuộc đột kích quân sự của Hoa Kỳ giết chết Saleh Ali Saleh Nabhan, kẻ bị tình nghi là thành viên al-Qaeda.

Tham khảo

Thành phố, thị trấn và làng tại Somalia
Thành phố quốc gia Swahili


title: Speyeria cybele

text:
Speyeria cybele là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó bắt đầu bay trước khi bình minh và trở lại nghỉ vào giữa trưa (Fullard & Napoleone, 2001).

Loài tương tự

Speyeria aphrodite
Speyeria atlantis
Speyeria hesperis

Chú thích

Tham khảo

  (2001): Diel flight periodicity và the evolution of auditory defences in the Macrolepidoptera. Animal Behaviour 62(2): 349–368. PDF fulltext

Liên kết ngoài
 Great Spangled Fritillary , Wisconsin Butterflies
 Great Spangled Fritillary, Butterflies of Canada

C
Bướm Canada
Động vật được mô tả năm 1775


title: Macarostola flora

text:
Macarostola flora là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Macarostola


title: Terebra rushii

text:
Terebra rushii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1889


title: Potamonautes montivagus

text:
Potamonautes montivagus là một loài động vật giáp xác thuộc họ Potamonautidae. Đây là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Cumberlidge, N. 2004. Potamonautes montivagus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Malawi
Potamonautes
Động vật giáp xác nước ngọt châu Phi
Động vật được mô tả năm 1953


title: Kyodo News

text:
Kyodo News (共同通信社 Kyōdō Tsūshinsha; âm Hán-Việt: "Cộng đồng thông tín xã") là một hãng thông tấn của Nhật Bản, có trụ sở chính tại Tokyo, được thành lập vào tháng 11 năm 1945. Hãng này hoạt động trên nguyên tắc phi lợi nhuận, ngân sách hàng năm do các thành viên đóng góp và từ doanh thu của các khách hàng không phải là thành viên.

Phần tin tiếng Nhật của hãng được phân phối và sử dụng rộng rãi tại các cơ quan truyền tin (truyền thanh, truyền hình và báo chí) của Nhật Bản. Tin tiếng Anh của Kyodo được truyền đi khắp thế giới.

Kyodo News có một chi nhánh thành lập năm 1982 tại Mỹ, Kyodo News International, Inc. (KNI), đặt trụ sở tại Thành phố New York. Đây là bộ phận marketing và nghiên cứu của Kyodo.

Toàn hãng có hơn 1.000 phóng viên, hơn nửa trong số họ làm việc ở trụ sở chính tại Tokyo. Hãng có khoảng 70 phóng viên và 40 cộng tác viên thường trú ở 50 địa điểm ở nước ngoài.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính của Kyodo News - tiếng Nhật
 Trang chính của Kyodo News tại Mỹ

Hãng thông tấn
Khởi đầu năm 1945 ở Nhật Bản
Công ty truyền thông đại chúng Nhật Bản


title: Doncourt-sur-Meuse

text:
Doncourt-sur-Meuse là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 322 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Doncourtsurmeuse


title: Eudiaptomus

text:
Eudiaptomus là một chi động vật giáp xác thuộc họ Diaptomidae, có các loài sau:

Eudiaptomus aemilianus Brian, 1927
Eudiaptomus amurensis (Rylov, 1918)
Eudiaptomus anatolicus Gündüz, 1998
Eudiaptomus angustilobus (Sars, 1898)
Eudiaptomus arnoldi (Siewerth, 1928)
Eudiaptomus atropatenus (Weisig, 1931)
Eudiaptomus bilobatus Akatova, 1949
Eudiaptomus birulai (Rylov, 1922)
Eudiaptomus chappuisi (Kiefer, 1926)
Eudiaptomus cinctus (Gurney, 1907)
Eudiaptomus drieschi (Poppe & Mrázek, 1895)
Eudiaptomus formosus (K. Kikuchi, 1928)
Eudiaptomus gracilicauda Akatova, 1949
Eudiaptomus gracilis (Sars, 1862)
Eudiaptomus graciloides (Lilljeborg, 1888)
Eudiaptomus hadzici (Brehm, 1933)
Eudiaptomus herricki Streletskaya, 1986
Eudiaptomus incongruens (Poppe, 1888)
Eudiaptomus intermedius (Steuer, 1897)
Eudiaptomus lobatus (Lilljeborg, 1889)
Eudiaptomus mariadvigae (Brehm, 1922)
Eudiaptomus pachypoditus (Rylov, 1925)
Eudiaptomus padanus (Burckhardt, 1900)
Eudiaptomus pusillus (Brady, 1913)
Eudiaptomus siewerthi (Smirnov, 1936)
Eudiaptomus vulgaris (Schmeil, 1896)
Eudiaptomus yukonensis Reed, 1991
Eudiaptomus zachariasi (Poppe, 1886)
Eudiaptomus ziegelmayeri (Kiefer, 1924)

Chú thích

Tham khảo

Diaptomidae


title: Cazeresia montana

text:
Cazeresia montana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jolivet, Verma & Mille miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Cazeresia


title: Pilsbryspira amathea

text:
Pilsbryspira amathea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pilsbryspira


title: Pecluma pastazensis

text:
Pecluma pastazensis là một loài dương xỉ thuộc họ Polypodiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Navarrete, H. & Pitman, N. 2003. Pecluma pastazensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

pastazensis
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Sandy, Oregon

text:
Sandy là một thành phố của Quận Clackamas, tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ, và được đặt tên theo tên Sông Sandy lân cận. Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có tổng dân số là 5.386, tuy nhiên ước tính năm 2006 cho thấy con số là 7.070 cư dân.

Thành phố phục vụ như cửa ngỏ phía tây đến Hành lang Núi Hood.

Địa lý
Sandy nằm ở vị trí 45°23'51" Bắc, 122°15'59" Tây (45.397499, -122.266319).

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 6,8 km² (2,6 mi²), tất cả đều là đất.

Giao thông
Quốc lộ Hoa Kỳ 26 chạy ngang giữa thành phố Sandy, tạo thành Đại lộ Pioneer và Proctor của Sanday. Sandy là điểm cuối phía bắc của Xa lộ Oregon 211.

Sandy điều hành một hệ thống chuyên chở công cộng gọi là Sandy Area Metro.

Hàng không
Phi trường Sông Sandy

Tham khảo

Liên kết ngoài
City of Sandy
Sandy Area Chamber of Commerce
Oregon Blue Book entry for Sandy

Thành phố của Oregon
Quận Clackamas, Oregon


title: Phan Trung Kiên

text:
Phan Trung Kiên (sinh năm 1946) là một tướng lĩnh cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thượng tướng <ref
name="tdbkqs776">Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam 2004 - Phan Trung Kiên (tr. 776)</ref>. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII, IX, X, nguyên Tư lệnh Quân khu 7 (1997 - 2002), Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam (2002 - 2011). Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tiểu sử

Thượng tướng Phan Trung Kiên sinh năm 1946, tại huyện Củ Chi, tỉnh Gia Định, nay là Thành phố Hồ Chí Minh. Ông mồ côi cha mẹ từ rất sớm. Lúc mới 12 tuổi ông tham gia du kích, rồi phục vụ đội ngũ biệt động thành

 1965-1969, chiến đấu ở chiến trường Sài Gòn- Gia Định, trưởng thành từ chiến sỹ đến Đội trưởng đội biệt động vùng 3 (Gò Môn) đội phó đội biệt động 67A.
 1969-1973, huyện đội phó Tây Môn, chính trị viên vùng 2, huyện đội phó Hóc Môn.
 1974, học tại trường Quân chính Miền.
 Tháng 4-1975, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2, Tham mưu phó rồi Tham mưu trưởng Trung đoàn Gia Định QK7.
 Tháng 9-1980, Học viên Học viện QS cao cấp
 Tháng 8-1982, Sư đoàn phó Tham mưu trưởng, tháng 8-1986 Sư đoàn trưởng Sư đoàn 317, QK7.
 Tháng 12-1988, Tham mưu phó QK7
 Tháng 6-1990, Chỉ huy phó BCH quân sự Thành phố HCM
 Chỉ huy trưởng BCH quân sự Thành phố HCM (6-1995), quân hàm Thiếu tướng.
 Tháng 12-1997, Tư lệnh Quân khu 7, Quân hàm Trung tướng.
 Tháng 10-2002, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
 Năm 2004, ông được phong quân hàm Thượng tướng.
 Ông được Nhà nước Việt Nam tặng thưởng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1978 vì những thành tích trong kháng chiến chống Mỹ và làm nhiệm bảo vệ biên giới Tây nam tổ quốc.
 Ông được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa: VIII, khoá IX và khóa X.

Lịch sử thụ phong quân hàm

Những dấu ấn sâu sắc
Ông còn được biết đến với sự ghi nhận:
 Trong kháng chiến chống Mỹ, là một chiến sỹ biệt động mưu trí dũng cảm, một Dũng sĩ diệt Mỹ nguỵ điển hình của Nam bộ được ghi lại trong bức tranh ký hoạ và được đưa vào bộ tem bưu chính Việt Nam.
 Tháng 8 năm 1998, ông tham gia tái thành lập trường Thiếu Sinh Quân Thành phố Hồ Chí Minh (tiền thân là trường Thiếu Sinh Quân Lê Văn Tám). Và chính thức khai giảng khoá học đầu tiên với hai lớp học (lớp 10 và lớp 11). Nay lớp Thiếu Sinh quân đó đã trưởng thành...
 Đương thời, Thượng tướng Phan Trung Kiên còn được biết đến là người luôn quan tâm tổ chức các hoạt động từ thiện, đền ơn đáp nghĩa. Là vị tướng có tấm lòng nhân ái cao cả, nhất là chính sách đối với các bà mẹ liệt sĩ, các gia đình chính sách, đồng bào các vùng chiến khu trong hai cuộc kháng chiến.
 Ở cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Với tầm nhìn xa trông rộng, thái độ lắng nghe, tác phong sâu sát, chỉ đạo quyết liệt... ông đã để lại nhiều dấu ấn đậm nét và bền vững trên các lĩnh vực được phân công: mảng Tư pháp thì phân minh, các công trình Biển Đông, hải đảo thì bèn vững; Công việc Cắm mốc biên giới với 3 nước láng giềng (TQ- Lào- Miên) và xây dựng tuyến đường Tuần tra biên giới thì đồng bộ và dứt điểm.
 Hiện Bác Ba (tên thân mật của Thượng tướng) sức khoẻ yếu rất nhiều do những vết thương của chiến tranh để lại. Bù lại ông có được một gia đình hạnh phúc và nhất là Đại tá Phan Quốc Việt (con trai thứ ba) tiếp tục theo sự nghiệp của cha mình (hiện Phan Quốc Việt con trai ông, đang là Đại tá, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 302 QK7.

Vinh danh
 Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1978)
Huân chương Độc lập hạng Ba
 Huân chương Quân công giải phóng hạng Nhì
Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
Huân chương Chiến công hạng Nhất
 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba
 Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba.
 5 Huy hiệu dũng sỹ diệt Mỹ
Huân chương Bảo vệ tổ quốc (Campuchia)
 Huy hiệu 40, 45, 50 năm tuổi Đảng

Liên kết ngoài

Tham khảo

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã nghỉ hưu
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2000


title: Macmot đuôi dài

text:
Macmot đuôi dài hay macmot vàng (danh pháp hai phần: Marmota caudata) là một loài macmot trong họ Sóc.
Loài này có ở Afghanistan, Trung Quốc, Ấn Độ, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Pakistan, Tajikistan, và Uzbekistan.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ôn đới.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Thorington, R. W. Jr. and R. S. Hoffman. 2005. Family Sciuridae. pp. 754–818 in Mammal Species of the World a Taxonomic and Geographic Reference. D. E. Wilson and D. M. Reeder eds. Johns Hopkins University Press, Baltimore.

C
Động vật có vú Azerbaijan
Động vật có vú Pakistan
Động vật được mô tả năm 1844


title: Quận Kauai, Hawaii

text:
Quận Kauai là một quận nằm trong tiểu bang Hawaii, Hoa Kỳ. Quận bao gồm các đảo Kauai, Niihau, Lehua, và Kaula, trong tiểu bang Hawaii. Theo điều tra dân số năm 2000, quận có dân số 58.463 người. Quận lỵ là Lihue.
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 1.266 dặm vuông (3.280 km ²), trong đó, 622 dặm vuông (1.612 km ²) là đất và 644 dặm vuông (1.668 km ²) của nó (50,85%) là diện tích mặt nước. Thái Bình Dương bao quanh quận.

Tham khảo

Quận của Hawaii

Khu dân cư thành lập năm 1905
Hawaii 1905


title: Gury

text:
Gury là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Mallig

text:
Mallig là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Isabela, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 27.245 người trong 5.064 hộ.

Các đơn vị hành chính

Mallig được chia ra 18 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin
Municipality of Mallig

Đô thị của Isabela


title: Gibberula aurata

text:
Gibberula aurata là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Bauhinia flagelliflora

text:
Bauhinia flagelliflora là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Neill, D. & Pitman, N. 2004. Bauhinia flagelliflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

flagelliflora
Thực vật Ecuador


title: Proteuchloris

text:
Proteuchloris là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Đông Hải, thành phố Thanh Hóa

text:
Đông Hải là một phường thuộc thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý
Phường Đông Hải nằm ở phía đông thành phố Thanh Hóa, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hoằng Quang với ranh giới là sông Mã
Phía tây giáp phường Đông Hương
Phía nam giáp phường Đông Sơn và phường Quảng Hưng
Phía bắc giáp phường Nam Ngạn.

Phường Đông Hải có diện tích 6,84 km², dân số năm 2012 là 16.100 người, mật độ dân số đạt 2.354 người/km².

Lịch sử
Địa bàn phường Đông Hải ngày nay được hình thành trên đất của 5 ngôi làng lớn: Lai Thành, Đồng Lễ, Lễ Môn, Ái Sơn và Sơn Vạn.

Trước Cách mạng tháng Tám, làng Lễ Môn còn có tên là làng Lễ Xá, vốn thuộc đất của xã Đông Hương.

Sau cách mạng, năm 1945, cả bốn làng còn lại (Lai Thành, Đồng Lễ, Ái Sơn, Sơn Vạn) đều sáp nhập vào xã Đông Hương.

Đến năm 1953, xã Đông Hương bị chia tách và 5 làng này bị cắt về địa giới xã Đông Hải, huyện Đông Sơn.

Từ năm 1971, xã Đông Hải được sáp nhập vào thị xã Thanh Hoá.

Năm 1994, thành lập phường Đông Sơn trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Đông Hải.

Ngày 19 tháng 8 năm 2013, xã Đông Hải chuyển thành phường Đông Hải thuộc thành phố Thanh Hóa.

Đông Hải nằm bên tuyến kênh Nhà Lê, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

Kinh tế - xã hội
Địa bàn phường nằm dọc theo đại lộ Lê Lợi, dẫn xuống khu công nghiệp Lễ Môn và thành phố Sầm Sơn.

Trên địa bàn phường Đông Hải có nhiều khu đô thị đẹp của thành phố Thanh Hóa như: Vinhomestar city, Khu đô thị Mê linh Plaza, Khu đô thị 199, Tòa chung cư Xuân Mai, AT Home...

Trên địa bàn còn có các tòa nhà Trung tâm Hành chính thành phố Thanh Hóa, Công an Thành phố, Ban Chỉ huy quân sự Thành phố, Công an phòng cháy chữa cháy, Phòng cảnh sát quản lý hành chính, Tòa nhà Công nghệ thông tin Tỉnh Thanh Hóa, tòa nhà đoàn đại biểu Quốc hội và HDND tỉnh Thanh Hóa.

Ngoài ra còn là nơi tọa lạc của khách sạn Centrar, khách sạn Phượng Hoàng, siêu thị BigC...

Chú thích

Xem thêm


title: Ngọc Phu

text:
Chòm sao Ngọc Phu （玉夫)，(tiếng La Tinh: Sculptor) là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Điêu Khắc.
Chòm sao này có diện tích 475 độ vuông, nằm trên thiên cầu nam, chiếm vị trí thứ 36 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Ngọc Phu nằm kề các chòm sao Kình Ngư, Bảo Bình, Nam Ngư, Thiên Hạc, Phượng Hoàng, Thiên Lô.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm
 Thiên hà Ngọc Phu, NGC 55. Hai thiên hà này thuộc nhóm thiên hà Ngọc Phu
 Thiên hà NGC 7793
 Cụm sao cầu NGC 288, nằm gần nam cực của hệ tọa độ Ngân Hà

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chòm sao Ngọc Phu
Chòm sao phương nam


title: Semnodactylus wealii

text:
Semnodactylus wealii (tên tiếng Anh: Weale's Running Frog) là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae. Nó là đại diện duy nhất của chi Semnodactylus.
Loài này có ở Lesotho, Nam Phi, và Swaziland.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải, vùng đồng cỏ ôn đới, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, suối nước ngọt, vùng đồng cỏ, khu vực trữ nước, và ao.

Tham khảo

 Minter, L., Harrison, J. & Schiøtz, A. 2004. Semnodactylus wealii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Semnodactylus
Sơ khai Hyperoliidae
Hyperoliidae
Động vật lưỡng cư Nam Phi
Động vật được mô tả năm 1882


title: Bucida ophiticola

text:
Bucida ophiticola là một loài thực vật thuộc họ Combretaceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Areces-Mallea, A.E. 1998. Bucida ophiticola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Bucida


title: Papuagrion laminatum

text:
Papuagrion laminatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Papuagrion laminatum được Lieftinck miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Papuagrion


title: Bộ Nội vụ

text:
Bộ Nội vụ là một cơ quan cấp bộ của một quốc gia hay vùng lãnh thổ:

 Bộ Nội vụ (Việt Nam)
 Bộ Nội vụ Hoa Kỳ
 Bộ Nội vụ Cuba


title: Montreuillon

text:
Montreuillon là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 308. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2007, dân số ước tính là 311 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Get on the Bus (bài hát)

text:
"Get on the Bus" (Tạm dịch: "Hãy leo lên chuyến xe Bus này") là ca khúc được trình bày bởi Destiny's Child và được phát hành với tư cách là đĩa đơn thứ ba của nhóm. Ca khúc được hát rap và sản xuất bởi Timbaland và được làm nhạc phim của Why Do Fools Fall in Love (1998). Trước đó, đĩa đơn đầu tay của Melanie B, "I Want You Back" đã được định làm nhạc phim của Why Do Fools Fall in Love. Ca khúc nằm ở vị trí 15 tại Anh, Hà Lan và vị trí 60 trên bảng xếp hạng tại Đức. Đĩa đơn không được quảng bá rộng rãi tại Mỹ hoặc những thị trường âm nhạc lớn, vì vậy, ca khúc chỉ nhận được một vài lần phát trên sóng phát thanh nhạc Urban tại Mỹ và nằm ở vị trí 63 trên bảng xếp hạng US Hot R&B/Hip-Hop Airplay chart. Video ca nhạc của bài hát được đạo diễn bởi Earle Sebastian, và bài hát này cũng nằm trong phiên bản Quốc tế của album "The Writing's on the Wall" với tư cách là ca khúc tặng kèm.

Trong bài hát này cũng có một vài phần lặp lại từ những bài hát trước được Timbaland thực hiện, như phần tiếng chim hót tương tự như trong ca khúc của Aaliyah, "Are You That Somebody?".

Dù ca khúc không dành nhiều thành công đến Destiny's Child, nhưng ca khúc vẫn nằm trong tour diễn thế giới năm 2001-2002 của nhóm là Destiny's Child World Tour.

Video ca nhạc
Video chủ yếu chiếu cảnh Destiny's Child đang trình diễn trong một căn phòng màu trắng và trong một căn phòng đựng lốp xe. Tất cả các thành viên trong video đều mặt váy trắng. Timbaland cũng đã xuất hiện cùng phần trình diễn rap của mình.

Video ca nhạc này chưa từng nằm trong các tuyển tập video của nhóm, tặng kèm trong các CD và cũng không xuất hiện trong DVD của Why Do Fools Fall in Love.

Danh sách ca khúc
Đĩa CD tại Anh 7559-63780-2 / E3780CD
"Get on the Bus" (Bản Radio) (cùng Timbaland) - 4:08
"Get on the Bus" (Bản Radio/Không Rap) - 3:23
"Illusions" (Destiny Club Mix)1 - 8:05

Đĩa Maxi châu Âu
"Get on the Bus" (Bản Radio) (cùng Timbaland) - 4:08
"Get on the Bus" (Bản Radio/Không Rap) - 3:23
"Birthday" - 5:13

Ghi chú
1 Đây là phiên bản phối lại của ca khúc kèm theo bản thu âm thứ hai của nhóm, chịu trách nhiệm bởi Maurice Joshua. Phần chính của bản thu âm đồng thời còn được dùng trong ca khúc "DubiLLusions", nằm trong ấn bản phát hành lại của "Destiny's Child".

Những người thực hiện
Giọng chính: Beyoncé Knowles (1 lời) và Kelly Rowland (1 lời)
Hát bè: Kelly Rowland, LeToya Luckett, Beyoncé Knowles, và LaTavia Roberson
Hướng dẫn thanh nhạc: Beyoncé Knowles, Kelly Rowland, LeToya Luckett, LaTavia Roberson, và Timbaland

Xếp hạng

Chú thích

Bài hát năm 1998
Bài hát của Destiny's Child
Bài hát của Missy Elliott
Bài hát của Timbaland
Nhạc phim
Bài hát sản xuất bởi Timbaland
Bài hát sản xuất bởi Missy Elliott
Bài hát viết bởi Timbaland
Đĩa đơn năm 1998
Bài hát trong phim


title: Vân Du, Ân Thi

text:
Vân Du là một xã thuộc huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Vân Du nằm ở phía bắc huyện Ân Thi, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đào Dương và xã Quang Vinh
Phía tây giáp huyện Yên Mỹ và xã Xuân Trúc
Phía nam giáp thị trấn Ân Thi và xã Xuân Trúc
Phía bắc giáp huyện Yên Mỹ và xã Đào Dương.

Xã Vân Du có diện tích 5,58 km², dân số năm 2019 là 7.072 người, mật độ dân số đạt 1.268 người/km².

Văn hóa

Đình Trâm Nhị
Đình Trâm Nhị xã Vân Du là di tích lịch sử văn hóa lâu đời trên địa bàn huyện Ân Thi. Đình làng Trâm Nhị thờ công chúa Liên Hoa, con gái Vua Đinh Tiên Hoàng, có công đánh dẹp sứ quân Đỗ Cảnh Thạc và chiêu dân lập ấp tại làng Trâm Nhị.

Giao thông
Xã Vân Du có tỉnh lộ 200D và tỉnh lộ 204 chạy qua.

Chú thích

Tham khảo


title: Xenotilapia sima

text:
Xenotilapia sima là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Xenotilapia sima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Xenotilapia


title: Sân bay Lok Nayak Jayaprakash

text:
Sân bay Lok Nayak Jayaprakash hay Sân bay Patna  là sân bay ở thành phố Patna ở bang Bihar, Ấn Độ. Đây là một sân bay quốc tế hạn chế theo phân loại của Cục sân bay Ấn Độ. Sân bay được đặt theo tên của Lok Nayak Jayaprakash.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Air Deccan (Delhi, Kolkata)
Jetlite (Delhi, Kolkata, Mumbai, Ranchi)
Indian (Delhi, Mumbai, Ranchi)
Jet Airways (Delhi)

Sự cố
60 người thiệt mạng khi chuyến bay 7412 của Alliance Air Flight 7412 rơi gần sân bay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sân bay Patna  tại trang mạng của Cục sân bay Ấn Độ

Sân bay Ấn Độ
Bihar
Patna