title: Nhân viên Hogwarts

text:
Những nhân viên tại Hogwarts là những nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn J. K. Rowling. Họ là những giáo sư hoặc là các bảo vệ, nhân viên y tế... của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts, được nhắc đến và xuất hiện trong bộ truyện một cách không thường nhật hoặc có vai trò trong thời gian ngắn hạn.

Giáo viên và nhân viên

Rolanda Hooch
Giáo viên dạy kỹ thuật bay lượn, là trọng tài chính của các trận Quidditch.

Cuthbert Binns
Giáo sư Cuthbert Binns dạy môn Lịch sử Pháp thuật. Ông là giáo viên ma duy nhất của trường. Cách giảng dạy của ông có vẻ rất chán vì chỉ nói và nói cho đến khi hết giờ, không quan tâm học sinh có ghi chép bài hay không. Trên thực tế, chỉ có Hermione Granger chăm chỉ mới có thể đủ sức lắng nghe ông giảng bài một cách chăm chú. Ông là một con ma hay quên, trong truyện có chi tiết là ông hay bỏ quên các bộ phận trên cơ thể mình ở nhà khi đi dạy.

Phineas Nigellus Black
Là cụ của Sirius Black, từng là hiệu trưởng của trường Hogwarts. Severus Snape là Hiệu trưởng duy nhất sau ông thuộc nhà Slytherin đảm nhiệm chức vụ này. Ông có một bức chân dung ở nhà Black nối liền với trường Hogwarts tại văn phòng hiệu trưởng.

Argus Filch
Là giám thị trường Hogwarts, thích được phạt học sinh, ghét học sinh vì chúng có thể thực hiện phép thuật (trong khi ông không thể). Bà Norris là con mèo của giám thị Filch. Trong Thần thoại Hy Lạp, Argus là người khổng lồ trăm mắt, chuyên làm nhiệm vụ trông chừng, canh gác. Cũng giống như Filch trong truyện Harry Potter, ông hầu như có thể nhìn thấy bất cứ điều gì, nghe thấy cả những cuộc trò chuyện trong góc tối lâu đài. "Filch" là từ lóng tiếng Anh chỉ hành động ăn cắp vặt, ngụ ý này cũng tương đồng với tính cách của Filch.

Argus Filch không có vợ nhưng ở một số tập ông được cho là có tình cảm với bà Pince, bà quản thư của trường. Tuy nhiên, ông tuyệt đối chung thủy với mèo Norris. Trong kỳ nghỉ lễ Giáng Sinh năm thứ 4 (có cuộc thi Tam Pháp Thuật), ông không chọn bạn nhảy mà nhảy cùng với con mèo của mình. Đồng thời, Norris là trợ thủ đắc lực của ông trong việc bắt học sinh phạm luật. Trong tập 2, Harry Potter và Phòng Chứa Bí Mật, Harry phát hiện ông là một Squib (á phù thủy, một người sinh ra trong một gia đình phù thủy nhưng lại không có, hoặc chỉ có một ít năng lực phù thủy) qua một lá thư của khóa Kwikspell (là khóa đào tạo á phù thủy thành những phù thủy bình thường) trong văn
phòng của ông khi Harry bị con mèo của ông bắt tại trận việc trét bùn vào hành lang.

Firenze
Firenze là nhân mã đồng thời là giáo sư dạy môn Tiên tri vào năm học thứ năm của Harry Potter. Trước đó, ông đã cứu Harry khỏi sự tấn công của Voldemort (trong lốt Quirinus Quirrell) khi đang hút máu bạch kỳ mã (kỳ lân) trong khu rừng cấm và giải thích cặn kẽ cho Harry về bạch kỳ mã. Chính điều này đã làm cho những nhân mã khác trong khu Rừng Cấm không hài lòng.

Filius Flitwick
Xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy, giữ cương vị là giáo sư dạy môn Bùa chú và là chủ nhiệm nhà Ravenclaw. Trong tập Harry Potter và bảo bối tử thần, giáo sư Flitwick đã cùng với các giáo sư khác và Hội Phượng Hoàng tham gia bảo vệ Hogwarts trước sự tấn công của Tử thần thực tử.

Gilderoy Lockhart
Gilderoy Lockhart là một thầy giáo đẹp trai với mái tóc vàng dợn sóng cùng nụ cười sáng loáng "đẹp nhất 5 năm liền", xuất hiện lần đầu trong tập 2. Ông là một phù thủy không có tài cán gì, mà cứ hay khoác lác, viết rất nhiều sách kể về "thành tích" của ông mà thật ra là của "một lão phù thủy xấu xí, một ả phù thủy sứt môi,...". Những cuốn sách đó được ông chọn làm sách giáo khoa của trường Hogwarts. Ngoài ra, ông còn viết rất nhiều sách khác như dạy làm cỏ, lau kính,... Với vẻ ngoài đẹp trai cùng những bộ áo chùng sặc sỡ, ông có rất nhiều fan hâm mộ trong đó có Molly Weasley và Hermione Granger. Ông là giáo viên dạy môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám năm thứ hai của Harry Potter. Ông cũng từng là học sinh nhà Ravenclaw khi còn theo học tại Hogwarts. Harry không ưa thầy Lockhart vì những câu hỏi ngớ ngẩn trong bài kiểm tra như: Màu thầy Gilderoy Lockhart thích nhất là màu gì? Tham vọng bí ẩn của thầy Gilderoy Lockhart là gì?,... Ngoài ra, ông thường kéo Harry vào những tấm ảnh kèm chữ ký hay những buổi ký tặng thư độc giả. Cuối năm học, Lockhart bị chính bùa lú của mình làm mất trí vì dùng cây đũa phép bị hỏng của Ron để âm mưu ám hại Harry và Ron Weasley khi tìm Phòng chứa bí mật. Sau này, khi đi thăm Arthur Weasley trong bệnh viện Thánh Mungo, Harry, Ron và Hermione đã gặp Lockhart đang chữa trị bệnh mất trí.

Poppy Pomfrey
Y tá Poppy Pomfrey là một nhân viên tại bệnh viện của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts. Bà xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Gemma Jones thủ vai y tá Poppy Pomfrey. Khác với truyện, trong phần đầu tiên của loạt phim không có vai diễn của bà mà phải đến phần hai, Harry Potter và phòng chứa bí mật, vai diễn của bà mới xuất hiện.

Wilhelmina Grubbly-Plank
Grubbly-Plank là người dạy thay Rubeus Hagrid dưới vai trò là giáo sư môn Chăm sóc Sinh vật Huyền bí ở trường Hogwarts nhưng J. K. Rowling đã tặng cho nhân vật này một cái tên rất tinh tế. "Wilhelmina" có gốc tiếng Đức, nghĩa là "sẵn sàng bảo vệ", phù hợp với nhân vật chăm sóc những con vật huyền diệu. "Grubbly" nghe có vẻ giống như "Grubby", có nghĩa là "dơ bẩn". Đó cũng là cảm giác khi phải chăm sóc những con Bowtruckles (sinh vật canh giữ đũa phép) cả ngày. Còn "Plank" là một từ khác để chỉ tấm sàn gỗ phẳng, thẳng đơ, cũng giống như sự cứng nhắc nhàm chán mà cô thể hiện dưới vai trò là một giáo sư đại diện.

Quirinus Quirrell
Giáo sư Quirinus Quirrell xuất hiện lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất trong Harry Potter và hòn đá phù thủy, giữ cương vị là giáo sư môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts. Ông cũng từng giữ cương vị là giáo sư môn Muggle học trước đó. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Ian Hart thủ vai Giáo sư Quirinus Quirrell. Ông đã bị Voldemort dụ dỗ để có được thể xác và chết vào cuối tập 1 do sức mạnh bùa chú của mẹ Harry Potter.

Minerva McGonagall

Giáo sư Minerva McGonagall xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy, giữ cương vị là giáo sư môn Biến hình của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts và là chủ nhiệm nhà Gryffindor. Trong thần thoại La Mã, Minerva là tên tiếng La Mã của Athena - nữ thần của trí tuệ và công lý, phù hợp với những đặc điểm của vị giáo sư trường Hogwarts này. Còn họ McGonagall bắt nguồn từ họ của một nhà thơ dị biệt người Scotland đến từ Dundee và sống vào thế kỷ XIX tên là William Topaz McGonagall.

Giáo sư Minerva McGonagall sinh ngày 4 tháng 10 năm 1935 được miêu tả như một phụ nữ có vóc dáng cao lớn, đã 70 tuổi nhưng vẫn còn sung sức. Mái tóc đen của bà luôn được búi gọn phía sau, rất ít khi được xoã ra. Bà thường mặc một chiếc áo dài màu xanh ngọc, đội chiếc mũ nhọn đầu, rộng vành màu đen và đeo chiếc kính vuông. Khi ngủ, bà mặc chiếc áo dài kẻ sọc ca-rô và đeo lưới bao tóc. Bà đặc biệt yêu thích hoa văn ca-rô (tartan pattern), hoa văn truyền thống của dân Scotland. Giáo sư cũng là một trong số ít những người hóa thú chính thức của thế kỉ, có khả năng biến hình thành mèo mướp. Tính bà khá lạnh lùng, hiếm khi cười, luôn tỏ vẻ nghiêm nghị, rất công bằng, không bao giờ thiên vị học sinh của nhà mình và thiếu kiên nhẫn với những ai vi phạm luật. Bà cũng không sợ khi trừng phạt và trừ điểm học sinh của nhà mình, mặc cho hành động đó có thể ảnh hưởng đến việc giành Cúp Nhà của Gryffindor. Những học sinh Gryffindor đã từng ước rằng bà cũng làm giống như Severus Snape (Snape luôn thiên vị cho nhà Slytherin). Giáo sư McGonagall là Phó Hiệu trưởng của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts, cũng là thành viên của Hội Phượng hoàng và sau này là Hiệu trưởng lâm thời của Hogwarts. Bà bắt đầu giảng dạy môn Biến hình vào tháng 12 năm 1956. Bà đã từng làm hiệu trưởng trong hai lần, lần thứ nhất là sự vắng mặt của Hiệu trưởng Albus Dumbledore trong tập hai và lần thứ hai là sau cái chết của cụ trong tập sáu. Bà trở lại làm chủ nhiệm nhà Gryffindor sau khi Chúa tể Voldemort chỉ định giáo sư Severus Snape lên giữ chức Hiệu trưởng trường. Nhưng 19 năm sau, sau cái chết của Snape và Voldemort, bà được chính thức giữ chức Hiệu trưởng vào năm 2017. Tuy nhiên, tác giả Rowing nói rằng vào thời điểm năm 2017 thì bà đã không còn giữ cương vị ấy nữa. Với cương vị là một Phó Hiệu trưởng, giáo sư McGonagall là một trong những người đứng đầu trường Hogwarts và là người chủ trì buổi lễ phân loại học sinh tại trường. Harry Potter có ấn tượng đầu tiên về một vị giáo sư ra vẻ nghiêm nghị, dường như không một ai có thể qua mặt được bà. Xuyên suốt bộ truyện, bà là giáo sư dạy môn Biến hình, môn học mà bà cho là một nghệ thuật phức tạp nhưng rất tao nhã, không môn nào bằng. Tuy nhiên, bà cũng nổi tiếng là giáo viên luôn cho hàng đống bài tập về nhà và không có sự châm chước nào cho học sinh nhà Gryffindor.

Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Maggie Smith thủ vai Giáo sư Minerva McGonagall. Thần hộ mệnh của giáo sư Minerva McGonagall là một con mèo mướp.

Vai trò
Giáo sư Minerva McGonagall được giới thiệu lần đầu tiên vào chương 1 của phần một, khi bà gặp giáo sư Albus Dumbledore tại số 4 đường Privet (nhà của dì dượng Harry Potter). Lúc ấy, bà đang ở trong hình dạng của một con mèo mướp đứng chờ trên bức tường gạch. Trong chương này, tính cách của bà được tóm tắt như sau: quan tâm, lo lắng (khi giáo sư Dumbledore tiết lộ rằng sẽ gửi Harry cho ở nhờ gia đình Dursley, họ hàng duy nhất của cậu bé), gắt gỏng, cộc cằn (khi bà phê bình một số người, bao gồm cả Rubeus Hagrid) và thông minh (trở thành Hóa thú sư là một điều rất khó, phải mất vài năm mới có thể làm chủ được phép thuật này). Là chủ nhiệm nhà Gryffindor, giáo sư McGonagall rất quan tâm đến sự thành công của đội Quidditch nhà mình cũng như là một cổ động viên của đội nhà. Khi thấy Harry Potter bay một cách điêu luyện trong lần học đầu tiên, bà đã giới thiệu cậu đến đội với vị trí là một Tầm thủ và phá luật cho cậu sở hữu một cây chổi riêng và tặng cho cậu chiếc chổi xịn nhất lúc đó Nimbus 2000 mặc dù trước đây học sinh năm thứ nhất không được chơi môn này.

Giáo sư McGonagall là một thành viên trong Hội Phượng hoàng, luôn ủng hộ giáo sư Albus Dumbledore. Bà đã cảnh báo Harry rằng đừng chọc tức Dolores Umbridge, nhân viên của Bộ Pháp thuật. Mặc dù vậy, bà và Dolores ghét nhau ra mặt vì Dolores luôn chiếm đoạt quyền quản lý trường của giáo sư Dumbledore và đôi khi là của bà. Việc chống đối này được thể hiện rõ ràng từ việc nhỏ như chỉ cho con yêu tinh Peeves cách nới lỏng chùm đèn để nó rơi xuống, tạo thêm rắc rối cho Dolores khắc phục, hay việc lớn như ngăn chặn việc bà ta và những đồng sự ép buộc đuổi Hagrid đi một cách bất công. Hậu quả của việc đó là bà phải lãnh bốn bùa Choáng (Stupefy), phải vào bệnh viện Thánh Mungo điều trị, khi ra vẫn phải dùng gậy chống mới có thể đi. Đến khi Dolores cố gắng rời khỏi trường một cách lén lút, Peeves đã mượn gậy của bà để đuổi theo đánh. Nghe giáo sư McGonagall nói rằng bà cũng sẽ làm thế nếu con yêu tinh không mượn cây gậy. Bà cư xử với các giáo viên khác khá thân thiện, ngoại trừ giáo sư môn Tiên tri Sybill Trelawney vì bà cho rằng đó là môn học không chính xác và thấp kém. Mặc dù vậy nhưng khi Dolores sa thải Trelawney, giáo sư McGonalgall đã an ủi Trelawney và giúp bà ấy đem đồ dùng trở về trường vì bà ghét Dolores hơn Trelawney. Tập 6, tuy cao tuổi và bị thương bởi bùa Choáng váng nhưng giáo sư McGonagall vẫn thể hiện một sức mạnh tuyệt vời. Bà vẫn đủ sức chiếc đấu với những Tử thần Thực tử trẻ hơn và nhanh nhẹn hơn. Trong tập sáu, bà tham gia chiến đấu và chỉ bị trầy xước da và rách áo choàng.

Tập cuối, trước cuộc chiến tại Hogwarts, giáo sư McGonagall đến phòng sinh hoạt chung của nhà Ravenclaw và phát hiện ra Alecto Carrow bị bất tỉnh, còn Amycus Carrow đang truy tìm Harry Potter. Harry và Luna Lovegood đang ẩn dưới áo choàng tàng hình nên cả bà cũng không biết. Khi Amycus định đổ lỗi cho học sinh về tình trạng của chị hắn, bà đã can thiệp, phản đối nhưng hắn lại đe dọa ngược lại. Cảm thấy nguy hiểm cho giáo sư nên Harry đã lộ diện, dùng lời nguyền Tra tấn và giúp bà đã nhanh chóng trói được hắn. Harry cảnh báo rằng Voldemort đang đến nên bà đã gọi thần hộ mệnh ra để đi thông báo cho các nhà. Trên đường đi gặp chủ nhiệm các nhà, bà đã gặp Severus Snape và bị hỏi rằng Harry Potter đang ở đâu. Do không biết rằng Snape theo lệnh của giáo sư Dumbledore đến nói cho Harry biết rằng cậu là Trường sinh linh giá cuối cùng, giáo sư McGonagall (với sự trợ giúp của giáo sư Filius Flitwick và Pomona Sprout) đã tấn công và thành công khi Snape trốn đi. Với sự giúp đỡ của học sinh 3 nhà và các thành viên tại trường (trừ nhà Slytherin và giám thị Argus Filch), bà đã yêu cầu họ tung ra bất kì câu thần chú hay bùa mê nào để ngăn chặn Voldemort xâm nhập trường, đảm bảo rằng Harry sẽ hoàn thành nhiệm vụ mà giáo sư Dumbledore giao cho. Bà dẫn đầu những học sinh cùng tuổi với Harry, hội Phượng hoàng, Đội quân Dumbledore chống lại Voldemort và đội quân của hắn. Bà sống sót sau trận chiến và tiếp tục cùng Horace Slughorn, Kingsley Shackebolt đấu với Voldemort. Bà đã cầm chân hắn thành công trước khi Harry xuất hiện và tiêu diệt hắn. Bà cũng là một trong những người dám gọi thẳng tên của Voldemort trong Harry Potter và Bảo bối Tử Thần.

Horace Eugene Flaccus Slughorn
Giáo sư Horace Eugene Flaccus Slughorn (tên thường gọi Horace Slughorn) là một phù thủy "tròn quay, lùn xủn", "có bộ ria hải mã vĩ đại", ông có 1 câu cửa miệng là: Râu ria quỷ thần ơi.

Sở thích của giáo sư Slughorn là kẹo và mứt khóm dẻo. Ông cũng có biệt tài, theo như Dumbledore nhận xét, là chọn ra được những người mà sau này sẽ trở nên xuất chúng trong nhiều lĩnh vực. "Ông không bao giờ muốn tự mình lên ngôi, luôn khoái ngồi ghế sau hơn, rộng chỗ duỗi chân tay", Dumbledore đã nhận xét như vậy. Trước đây, Slughorn đã từng làm chủ nhiệm nhà Slytherin và sau khi Severus Snape rời khỏi Hogwarts ông lại một lần nữa đảm nhiệm chức vụ này. Khi được Dumbldore mời trở lại trường, và còn trước đó nữa, giáo sư Slughorn đã lập nên một câu lạc bộ những người được tuyển lựa rất kĩ càng, đôi khi là nhờ tài năng, sự duyên dáng, khéo léo hay tham vọng. Slughorn là một người thích có cảm giác mình là người luôn có ảnh hưởng lên những người nổi tiếng. Trong tập 6, ông đã mời Harry và Hermione tham gia câu lạc bộ Slug vì tài năng trong môn Độc dược. Giáo sư Slughorn còn là người rất thích những thứ quý hiếm. Trong tang lễ con nhện Agarog, ông đã gạ bác Hagrid tặng cho cuộn lông bạch kỳ mã và lấy được nọc khổng nhện. Slughorn là bạn của giáo sư Albus Dumbledore và đã từng là dạy môn độc dược tại Hogwarts cho nhiều người, trong đó có Lily Potter và Voldemort (coi hắn như một trong những học trò cưng của mình). Sau này Slughorn đã rất xấu hổ và tìm cách tránh né nhắc lại chuyện cũ, thậm chí là quyết liệt từ chối khi Dumbledore và Harry Potter tìm cách xin ông một ký ức liên quan đến Trường sinh linh giá, mà ông bị cho là kẻ hướng dẫn cho Voldemort cách tạo thứ ma thuật hắc ám này bằng cách tự thay đổi ký ức của mình.

Pomona Sprout
Giáo sư Pomona Sprout giữ cương vị là giáo sư môn Thảo dược học và là chủ nhiệm nhà Hufflepuff của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Miriam Margolyes thủ vai Giáo sư Pomona Sprout. Xuyên suốt bộ truyện, bà thể hiện mình là người rất có kiến thức về những thảo dược thần bí.

Vai trò

Giáo sư Sprout được giới thiệu ngay trong phần một, Harry Potter và hòn đá phù thủy, nhưng phải đến phần hai, Harry Potter và phòng chứa bí mật, mới có đoạn bà dạy cho học sinh về cây Mandrake (một loài cây phát ra tiếng kêu rất khó chịu và có thể chữa cho người khỏi hóa đá) trong giờ Thảo dược học. Bà làm cho cây Mandrake phát triển thật nhanh đến giai đoạn trưởng thành và cùng bà Pomfrey dùng nước của nó để chữa cho những học sinh bị con tử xà Basilisk làm cho hóa đá. Trong phần năm, Harry Potter và hội Phượng hoàng, giáo sư Sprout không ủng hộ câu chuyện của Harry về sự hồi sinh của Chúa tể Voldemort. Tuy nhiên, giống với những giáo viên khác của Hogwarts, bà rất ghét sự có mặt của Dolores Umbridge và luôn tìm cách chống lại bà ta. Như trong một lần, bà đã thưởng cho nhà Gryffindor những 20 điểm chỉ vì Harry đưa giúp cho bà cái bình tưới nước. Sau trận chiến tại Hogwarts trong phần sáu, Harry Potter và hoàng tử lai, bà cùng những đồng sự là các giáo sư Minerva McGonagall, Filius Flitwick, Rubeus Hagrid và Horace Slughorn bàn bạc về tương lai của Hogwarts. Bà đồng tình với ý kiến nên tiếp tục mở trường để dạy học, đúng theo ý nguyện của giáo sư Albus Dumbledore. Bà cũng cho rằng nên tổ chức tang lễ và an táng cụ ngay tại trường, không giống những hiệu trưởng trước đây. Giáo sư Sprout cũng tham gia vào trận chiến tại Hogwarts trong phần bảy, Harry Potter và bảo bối tử thần , góp phần đuổi Severus Snape ra khỏi trường cùng giáo sư McGonagall, Flitwick và Slughorn. Mười chín năm sau, Neville Longbottom thay bà làm giáo sư dạy môn Thảo dược học.

Sybill Trelawney

Giáo sư Sybill Patricia Trelawney xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban, giữ cương vị là giáo sư môn Tiên tri ở Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts. Tác giả J. K. Rowling đưa ra lời giải thích cho cách cô đặt tên nhân vật này: "Sybill là một từ đồng âm của ‘Sybil’, nữ tiên tri trong thời cổ đại. Biên tập viên người Mỹ của tôi muốn tôi sử dụng từ ‘Sybil’, nhưng tôi thích phiên bản ‘Sybill’ của mình hơn, bởi một mặt vẫn giữ được mối liên hệ trên, đồng thời cũng là một chuyển thể khác hợp thời hơn".

Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện, diễn viên Emma Thompson thủ vai Giáo sư Sybill Trelawney. Sybill Trelawney không phải là nhân vật chính của bộ truyện, nhưng là người đã thắt cái nút buộc giữa số phận của Harry Potter và Chúa tể Hắc ám Voldemort. Giáo sư Sybill Trelawney thường mặc áo khoác, đeo khăn choàng và trên tay là những chiếc vòng tay hoa văn cầu kì. Cặp kính dày và to làm cho đôi mắt bà trông to ra gấp vài lần so với kích cỡ mắt bình thường. Giọng bà nhẹ nhàng, thanh tao nhưng luôn mơ hồ và khó hiểu. Giáo sư Trelawney là người chít của nhà nữ tiên tri tài hoa, nổi tiếng Cassandra Trelawney. Chính điều này đã giúp bà có được cuộc phỏng vấn với giáo sư Albus Dumbledore và đưa ra lời tiên tri định mệnh về Harry Potter và Voldemort. Vì sự an toàn của bà, giáo sư Dumbledore đã nhận bà vào giảng dạy tại Hogwarts.

Vai trò
Vào cuối tập, khi Harry hoàn thành bài thi môn Tiên Tri, bà đã có một lời tiên tri về sự trở lại của đầy tớ của chúa tể Voldemort giúp hắn phục hồi quyền lực. Và bà đã tiên đoán đúng, Peter Pettigrew đã trốn thoát và trở lại với chúa tể Hắc Ám. Theo giáo sư Dumbledore, đây là lời tiên đoán chính xác thứ hai của bà.

Lời tiên tri chính xác

Septima Vector
Là giáo sư dạy môn Pháp Số học (Arithmancy) tại trường Hogwarts. Đây là môn học "khó nhai nhất" - theo lời Hermione Granger.

Ma

Nam tước đẫm máu
Nam tước đẫm máu (The Bloody Baron) là một phù thủy học tại trường Hogwarts cuối thế kỷ X - đầu thế kỷ XI, được xếp vào nhà Slytherin. Ông đã thầm thương Helena Ravenclaw, nhưng nàng không yêu ông. Nghe theo lời Rowena Ravenclaw, ông đến Albania để tìm Helena, nhưng nàng từ chối lời đề nghị quay trở về cùng ông. Trong cơn giận dữ, ông đã giết chết nàng. Đến khi ông nhận ra những gì mình làm, do quá hối hận ông đã tự sát. Kể từ đó, ông trở thành một trong những con ma ám trường Hogwarts. Cũng từ lúc ấy, người ông được phủ bởi lớp máu của Helena, tự đặt cho mình cái tên "Nam tước đẫm máu"

Myrtle Elizabeth Warren - Myrtle Khóc nhè
Ma Myrtle Khóc nhè (tiếng Anh: Moaning Myrtle) là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J. K. Rowling. Sau khi qua đời, cô cư ngụ trong nhà vệ sinh nữ ở tầng hai của trường Hogwarts. Myrtle đặt biệt danh là "con ma khóc nhè" vì cô luôn luôn khóc lóc, kêu ca, than vãn và phàn nàn về cái chết của mình. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Shirley Henderson (đã 40 tuổi) thủ vai Ma Myrtle Khóc nhè.

Myrtle (mất ngày 13 tháng 6 năm 1943) là một nữ phù thủy gốc Muggle, thuộc nhà Ravenclaw. Cô được miêu tả có mái tóc đen rũ rượi, mang một cặp kính cận đính ngọc trai che đậy đôi mắt buồn. Không may cô chính là nạn nhân của con tử xà 50 năm trước. Kẻ sát hại cô không ai khác chính là Tom Riddle (tên thời đi học của vị chúa tể hắc ám Voldemort). Trong thời gian học tại Hogwarts, Myrtle thường xuyên bị trêu chọc, bắt nạt nên cô thường rất chán nản, buồn bã nên hay đến nhà vệ sinh nữ ở tầng hai để khóc thầm. Trong một lần bị trêu chọc vì cặp kính cận, cô đã làm như thường lệ, chạy vào nhà vệ sinh nữ để khóc, cởi kính ra, nhìn vào gương để xem bỏ kính ra trông mình có xinh hơn không. Bỗng nhiên cô nghe thấy tiếng nói bằng một ngôn ngữ lạ (có thể là Tom Riddle nói bằng Xà ngữ để điều khiển con Tử Xà). Nghĩ rằng đó là một đứa con trai, Myrtle mở cửa ra để bảo cậu ta ra ngoài. Chẳng ngờ, khi mở cửa ra, Myrtle đã bị ánh mắt của Tử Xà giết chết. Tom Marvolo Riddle dùng cái chết của cô để tạo nên Trường sinh linh giá đầu tiên là quyển nhật ký. Không giống những con ma khác trong trường Hogwarts, cô rất khó gần, thường xuyên trong tâm trạng buồn bã, tuyệt vọng và thường dùng phần lớn thời gian để "suy nghĩ về cái chết". Đa số những sự cố về hệ thống ống nước trong nhà vệ sinh đều do cô gây ra để trút bỏ nỗi bực tức. Vì vậy khu nhà vệ sinh nữ, chỗ Myrtle Khóc nhè ở có rất ít người qua lại. Khi cô Minerva McGonagall kể cho Ron, Harry và Hermione nghe về "Căn phòng bí mật", họ đã nghi ngờ đến Draco Malfoy và dùng nơi ít người qua lại này làm chỗ bào chế thuốc Đa dịch.

Vai trò
Nhóm Harry Potter gặp Myrtle lần đầu khi dự buổi tiệc tử nhật của ma Nick-suýt-mất-đầu. Trước đó Hermione Granger đã nghe danh Myrtle về tính khó chịu buồn bã nên khi bàn với Harry bị yêu tinh Peeves mách Myrtle làm Myrtle giận đuổi cả đám. Sau đó nhóm Harry lấy căn buồng cầu tiêu hư của Myrtle làm nơi bàn bạc về chế thuốc Đa dịch. Cuối cùng, Harry nhận ra được Myrtle chính là cô nữ sinh bị giết hại 50 năm về trước, nhờ những lời kể của Myrtle, Harry tìm được lối vào Phòng chứa bí mật. Trong bài thi Tam pháp thuật thứ hai, Harry Potter gặp vấn đề với cái trứng rồng lấy được từ bài thi đầu tiên. Cedric Diggory đã chỉ cho Harry vào phòng tắm của Huynh trưởng để tìm bí mật nhưng Harry không biết cách tìm được bí mật. Nhờ Myrtle đã ngắm trộm Cedric bữa trước nên cô đã chỉ Harry ngâm quả trứng dưới nước nhờ vậy Harry biết được nội dung bài thi thứ hai. Khi thực hiện bài thi thứ Hai, Harry bị vấn đề về tìm phương hướng khi dưới nước. Thật may mắn khi Myrtle xuất hiện chỉ đường giúp Harry và Harry đã có cảm tình tốt với Myrtle.

Bà Xám
Bà Xám hay ma Quý bà U Ám (tiếng Anh: The Grey Lady), là con ma của nhà Ravenclaw. Trong phim, vai ma Quý bà U ám do diễn viên Nina Young đóng. Quý bà U ám khi còn sống có tên là Helena Ravenclaw, con gái của Rowena Ravenclaw - một trong những nhà sáng lập trường Hogwarts. Cô được miêu tả với dáng người cao, tóc dài, trang phục sang trọng và quý phái. Là một người phụ nữ trẻ có trí tuệ, đầy tài năng và lãng mạn nhưng cô vẫn luôn ghen tị với trí tuệ của mẹ mình và chưa bao giờ tìm được tình yêu thật sự vì chưa bao giờ tìm được một người đàn ông với chuẩn mực cao hơn cô. Cô bị ma Nam tước Đẫm máu giết chết.

Vai trò
Trong phần một, sự xuất hiện của cô rất vắn tắt. Con ma đi ngược chiều khi mà Harry Potter và Ron Weasley nhìn thấy trên đường đến Tấm gương ảo ảnh, khi bộ ba đang ở hành lang thì thấy Ma Nick Suýt Mất đầu đang nói chuyện với một con ma khác, cũng như khi bộ ba đến gặp giáo sư Minerva McGonagall thì thấy một con ma ngồi trên bàn, đó có thể chính là cô. Cũng như thế, trong phần sáu, cô chỉ xuất hiện thoáng ngang qua giữa Harry và Rubeus Hagrid khi họ đang nói về cuộc trò chuyện giữa hai giáo sư Albus Dumbledore và Severus Snape. Sang phần bảy, phần cuối cùng, cô đã tiết lộ tiểu sử của mình cho Harry biết. Đồng thời, cô cũng cung cấp thông tin rằng chính cô là người lấy trộm chiếc vương miện trí tuệ từ mẹ với mơ ước được thông minh hơn, sau đó giấu nó trong một bụi cây liễu ở Albania. Nguyện vọng cuối cùng của Rowena Ravenclaw trước khi mất là được nhìn thấy con gái lần cuối, bỏ qua cho sự phản bội của cô, vì thế Nam tước Đẫm máu đã đi tìm cô, hứa sẽ không về cho đến khi đưa cô về. Tuy nhiên, cô đã từ chối đi theo anh ta và trong một phút nóng giận, Nam tước Đẫm máu đã giết cô bằng một nhát đâm giữa ngực. Nhưng sau đó hối hận về hành động của mình, anh ta cũng tự sát theo. Chiếc vương miện vẫn còn ở nơi cất giấu cũ cho đến khi Tom Marvolo Riddle đã bỏ bùa cô để khai thác câu chuyện với mục đích tìm kiếm chiếc vương miện đó. Lúc bấy giờ cô đã là ma Quý bà U ám.

Nhà sáng lập
Trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling, bốn nhà sáng lập của Trường Hogwarts dành cho phù thủy và pháp sư, một ngôi trường phép thuật nơi Harry Potter theo học, mang tên Godric Gryffindor, Helga Hufflepuff, Rowena Ravenclaw và Salazar Slytherin. Mỗi người đều lập ra một nhà mang tên mình (xem Các nhà trong Hogwarts), mỗi nhà đặc trưng cho tính cách của mỗi người sáng lập. Trong truyện, thông tin về những nhà sáng lập này được tiết lộ từ một trong những di vật của họ, Chiếc nón phân loại (một đồ vật được làm phép để mang trong nó bản thân của các nhà sáng lập nhằm phân loại học sinh). Những điều sau được biết chung về các nhà sáng lập:
Họ được xem là những phù thủy giỏi nhất của thời mình.
Trong cộng đồng phù thủy, họ trở thành những huyền thoại.
Những di vật còn lại của họ có giá rất cao – đó là cả một vinh dự sâu sắc cho những ai sở hữu chúng.
Ngoài ra, chỉ có Slytherin là được miêu tả chi tiết nhất, phần lớn do vai trò của nhân vật này trong tập Harry Potter and the Chamber of Secrests (Harry Potter và phòng chứa bí mật). Giáo sư Cuthbert Binns (dạy môn Lịch sử phép thuật) đã đưa ra lời bình luận nhắc đến sự sáng lập của trường Hogwarts: "Những nhà sáng tạo đã cùng nhau xây dựng nên ngôi trường, tránh xa khỏi đôi mắt tò mò của Muggle, vì đó là thời kì mà phép thuật gây nên sự sợ hãi ở những người bình thường, phù thủy và pháp sư phải chịu đựng rất nhiều sự ngược đãi."

Godric Gryffindor

Godric Gryffindor xuất thân từ một khu hoang dã, đầy bão táp của vùng đất có cây thạch nam. Những đồng hoang đó được tìm thấy ở miền nông thôn phía Tây, trung tâm xứ Wales, phía Bắc nước Anh và ở Scotland. Gryffindor được kể là người có lòng dũng cảm đáng ca ngợi, ý chí và sức mạnh của con tim trên tất cả các phẩm chất khác. Thật sự ông đã chọn lựa những học sinh vào nhà mình dựa trên sự liều lĩnh và lòng can đảm của chúng, theo lời của Chiếc nón phân loại. Ông dường như cũng nghiêng về việc cho phép học sinh Muggle vào học ở trường, (điều này dựa trên mối bất hòa của ông với Salazar Slytherin). Di vật duy nhất được biết đến của ông là Chiếc nón phân loại và thanh kiếm bạc Harry đã dùng để giết con Tử xà Basilisk, cả hai thứ đều hiện được giữ ở văn phòng hiệu trưởng. Lúc đầu ông là người bạn thân của Salazar Slytherin. Gryffindor đạt danh hiệu "Phù thủy của tháng" vào tháng 7 năm 2007 trên trang web của J. K. Rowling, và được ghi nhận như sau: "Là một trong bốn nhà sáng lập nổi tiếng của trường Hogwarts dành cho phù thủy và pháp sư, Godric Gryffindor đã là người đấu tay đôi thành công nhất vào thời của mình, người chiến đấu chống lại sự phân biệt đối xử với người Muggle và là người sở hữu Chiếc nón phân loại lừng danh."

Tên Godric trong tiếng Anglo-Saxon mang nhiều nghĩa, bao gồm nghĩa "Người thống trị cùng Chúa" hoặc "Người thống trị tài ba". Ba ký tự cuối cùng của từ "Gryffindor" – "d’or", trong tiếng Pháp nghĩa là "vàng", cũng là một trong những màu sắc của tòa nhà. Còn "Griffin" là loài quái vật nửa sư tử nửa đại bàng trong thần thoại. Gryffindor là nhà do ông sáng lập có biểu tượng là một con sư tử vàng trên nền đỏ. Khi J. K. Rowling được hỏi có sự liên hệ nào không giữa Godric Gryffindor và Thung lũng Godric (Godric's Hollow), nơi sống của cha mẹ Harry Potter, bà trả lời: "Rất tốt, bạn thật sự rất giỏi. Tôi ấn tượng đấy".

Helga Hufflepuff

Helga Hufflepuff đến từ một thung lũng rộng lớn. Bà trân trọng lòng trung thành, sự chân thật, sự công bằng và chăm chỉ lao động. Những học sinh của nhà Hufflepuff thường biểu hiện ít nhất một trong những phẩm chất trên ở nhiều mức độ. Cedric Diggory, một thí sinh Tam pháp thuật đã qua đời, là một trong những người có đầy đủ 4 phẩm chất. Những nhà khác đôi khi hơi thô lỗ với nhà Hufflepuff và thường cho là các học sinh nhà này nhút nhát. Bà được Chiếc nón phân loại gọi là "Bà Hufflepuff tốt bụng". Bà có lẽ không đặt ra những tiêu chuẩn đặc biệt nghiêm khắc nào cho việc phân loại vào nhà mình mặc dù trong Harry Potter và chiếc cốc lửa có nói rằng bà đã được xem là "người lao động chăm chỉ xứng đáng nhất cho ngôi trường", bà còn được nói là người nhận "những học sinh còn lại" trong số tất cả học sinh sau khi 3 người bạn của bà đã chọn lựa, và được Chiếc nón phân loại trích lời: "Tôi sẽ dạy các học sinh còn lại và đối xử mọi người như nhau". Điều này làm bà tách biệt ra khỏi các nhà sáng lập còn lại, một người theo chủ nghĩa quân bình. Hufflepuff đạt danh hiệu "Phù thủy của tháng" vào tháng 5 năm 2007 trên trang web của J. K. Rowling, và được ghi nhận như sau: "Là một trong bốn nhà sáng lập lừng danh của trường Hogwarts, Hufflepuff đặc biệt nổi tiếng vì tài khéo léo của mình trong phép thuật liên quan đến đồ ăn. Rất nhiều công thức truyền thống ở các bữa tiệc của trường Hogwarts là do Hufflepuff lập nên."

Tấm thẻ phù thủy nổi tiếng của bà, được Rowling viết, miêu tả bà là người đã "mang mọi người từ những bước đường khác nhau của cuộc sống cùng nhau xây dựng nên Hogwarts", và được "yêu vì phong cách quyến rũ của mình". Tấm thẻ bài phù thủy đó và bức tranh trên trang web của Rowling đều cho thấy bà là một phụ nữ tóc đỏ đẫy đà. Bà từng một thời là người bạn thân với Rowena Ravenclaw; tuy nhiên Chiếc nón phân loại lại nói rằng tình bạn của họ đã tan vỡ. Một di vật của Hufflepuff, chiếc cúp nhỏ bằng vàng, đã được truyền lại cho hậu duệ xa của bà, Hepzibah Smith. "Cô Hepzibah" nói rằng chiếc cúp từng được cho là có nhiều quyền năng phép thuật, mà có nhiều phép thuật cô đã không kiểm chứng. Chiếc cúp sau đó rơi vào tay của Chúa tể Voldemort và, theo lời thầy Albus Dumbledore, Voldemort đã biến nó thành một Trường sinh linh giá. Tên Helga, theo gốc Scandinavia, có nghĩa là "linh thiêng". Hufflepuff là nhà do bà sáng lập mang biểu tượng là một con lửng đen trên nền vàng.

Rowena Ravenclaw

Rowena Ravenclaw là một phù thủy được nhắc đến bởi trí thông minh và sáng tạo. Chiếc nón phân loại đã giới thiệu cô là "Ravenclaw ngay thẳng, đến từ một thung lũng..." – cho thấy bà đến từ Scotland hoặc Ireland. Bà từng là người bạn tốt của Helga Hufflepuff. Chiếc nón phân loại nói trong Harry Potter and the Order of the Phoenix (Harry Potter và hội Phượng hoàng) rằng dù vậy, tình bạn của họ cũng đã đổ vỡ.

Bà có một con gái tên là Helena Ravenclaw. Ravenclaw để lại những bản đồ về các tầng luôn thay đổi và các cầu thang di chuyển trong lâu đài Hogwarts. Ravenclaw được Chiếc nón phân loại miêu tả là đã lựa chọn học sinh dựa trên trí thông minh. Nhà Ravenclaw vì thế thường tự hào học sinh mình là những người có trí óc sắc sảo, sự thông thái, tính sáng tạo và sự nhanh nhạy. Ravenclaw và nhà do bà sáng lập mang biểu tượng là một con đại bàng màu đồng trên nền xanh dương. Trong các phim, con đại bàng màu đồng này chuyển thành một con quạ màu bạc. Trong cuộc bàn luận giữa giáo sư Albus Dumbledore và Harry Potter, giáo sư đã dự đoán rằng Voldemort có thể đã khôi phục những di vật của Ravenclaw, và dùng chúng để tạo nên một Trường sinh linh giá. Ở phần bảy, vật đó là chiếc vương miện trí tuệ của bà. Tên Rowena là một tên cũ trong tiếng Đức đã được Latin hóa. Vài yếu tố của tên mang nghĩa "danh tiếng" và "niềm vui", hoặc "người bạn". Trong vài văn tự cổ, Rowena là con gái của Hengest.

Salazar Slytherin

Salazar Slytherin được Chiếc nón phân loại miêu tả là "Slytherin thèm khát quyền lực", và đến từ một "miền đầm lầy". Các đầm lầy ở miền Đông nước Anh ví dụ như những vùng xung quanh Norfolk, Lincolnshire, Cambridgeshire..., dù thực chất không biết rõ Slytherin đến từ một vùng cụ thể nào. Slytherin là một Xà khẩu - phù thủy với khả năng hiếm thấy là có thể nói chuyện với rắn (bằng Xà ngữ). Nhà do ông sáng lập trong Hogwarts, nhà Slytherin, mang biểu tượng là một con rắn bạc trên nền xanh lục. Giống như Rowena Ravenclaw và Godric Gryffindor, Slytherin đã chọn lựa cẩn thận học sinh vào nhà mình. Theo lời thầy Albus Dumbledore, những phẩm chất được Slytherin đánh giá cao từ "các học sinh được chọn" của ông bao gồm tài xoay xở, ý chí và sự bất chấp luật lệ, trong đó có khả năng dùng Xà ngữ. Ông cũng chọn lựa học sinh mình dựa trên sự gian xảo, tham vọng và dòng máu thuần chủng. Tên của ông dựa trên nhân vật lịch sử Antonio Salazar - kẻ độc tài người Bồ Đào Nha ở thế kỷ XX. "Slytherin" có nghĩa là "trườn", đó cũng là cách loài rắn di chuyển.

Slytherin đạt danh hiệu "Phù thủy của tháng" vào tháng 6 năm 2007 trên trang web của J. K. Rowling, và được ghi nhận như sau: "Là một trong bốn nhà sáng lập lừng danh của trường Hogwarts dành cho phù thủy và pháp sư, Salazar Slytherin là một trong những Xà khẩu được ghi nhận đầu tiên, một người có khả năng thự hiện Thần chú Chiết tâm bí thuật đầy tài ba và là người đứng đầu uy thế, có tiếng xấu trong những dòng họ máu thuần chủng". Độc giả được kể về Slytherin lần đầu tiên từ Giáo sư Cuthbert Binns, dạy bộ môn Lịch sử phép thuật, trong tập Harry Potter and the Chamber of Secrets (Harry Potter và phòng chứa bí mật). Ông đưa ra lời nhận định về một tư liệu lịch sử đáng tin cậy về sự sáng lập nên ngôi trường và về sự xung đột giữa Slytherin và ba người còn lại: tòa lâu đài được xây dựng rất xa khỏi người Muggle vì vào thời điểm đó, người thường sợ ma thuật, và đã hành hạ nhiều phù thủy, pháp sư. Rồi ông tiếp tục kể rằng Slytherin đã mong ước việc tuyển chọn học sinh vào Hogwarts phải chọn lọc hơn nữa (không chỉ vào nhà ông mà thôi; như Chiếc nón phân loại đã nói trong Harry Potter và chiếc cốc lửa và Harry Potter và hội Phượng hoàng, Slytherin sử dụng nhân tố dòng máu thuần chủng để tuyển học sinh từ lứa đầu của trường) – ông đã muốn việc học phép thuật chỉ giới hạn dành cho tất cả gia đình phù thủy, ông tin rằng học sinh gốc Muggle là không đáng tin cậy, và ông không thích dạy những học sinh đó. Theo một truyền thuyết xa xưa, Slytherin phải chịu trách nhiệm về việc xây dựng bên trong ngôi trường một Phòng chứa Bí mật, nơi ở của con Tử Xà. Con Tử Xà này, theo như truyền thuyết, được biết là có thể dễ dàng bị thuần phục bởi những hậu duệ Xà khẩu của Slytherin, và do đó, đã được thả ở đó để thanh lọc những học sinh Muggle khỏi ngôi trường. Sự việc này xảy ra một thời gian ngắn trước cuộc mâu thuẫn giữa bốn nhà sáng lập và bốn nhà nổ ra và làm Slytherin ra đi (theo lời Chiếc nón phân loại trong Harry Potter và hội Phượng hoàng). Hậu duệ được biết đến gần nhất của Slytherin là Tom Marvolo Riddle, kẻ đã khám phá Phòng chứa Bí mật và giải phóng con Tử Xà, dẫn đến cái chết của một học sinh. Khám phá của Harry về Phòng chứa đã chứng minh rộng rãi về sự tồn tại của Phòng chứa, và trên mọi mối nghi ngờ rằng đó là công trình của Slytherin. Dù vậy, động cơ của ông chỉ được biết đến qua truyền thuyết.

Salazar Slytherin sở hữu một chiếc mề đay được trang trí bởi chữ cái "S" đính ngọc, mà đã trở thành đồ vật gia truyền trong dòng họ hậu duệ của ông, gia đình phù thủy thuần chủng Gaunt. Mặt dây chuyền được nữ phù thủy Merope Gaunt bán cho Tiệm Burke, rồi được Hepzibah Smith mua về và bị Voldemort trộm đi. Voldemort đã biến mặt dây chuyền thành một Trường sinh linh giá và giấu nó trên một hòn đảo, trong một chiếc chậu chứa chất độc để bảo vệ. Nhưng sau đó chiếc mề đay đã bị lấy trộm bởi nhân vật bí ẩn R.A.B. Slytherin là nhà sáng lập duy nhất được miêu tả chi tiết về ngoại hình. Tượng của ông trong Phòng chứa bí mật là một người đàn ông "trông cổ và giống khỉ, với râu quai hàm thưa dài đến tận gấu áo choàng". Trong Harry Potter và hoàng tử lai, Marvolo Gaunt cũng miêu tả tương tự về hình dạng giống khỉ đó. Tên Salazar bắt nguồn từ nhà độc tài người Bồ Đào Nha António de Oliveira Salazar.

Tham khảo

Nhân vật trong Harry Potter

de:Figuren der Harry-Potter-Romane#Lehrer und Schulbedienstete auf Hogwarts
he:הארי פוטר - דמויות משנה#אנשי הוגוורטס
ru:Список основных персонажей серии романов о Гарри Поттере#Преподаватели и персонал
sv:Hogwarts#Personal


title: Pierre de Coubertin

text:
Charles Pierre de Frédy, Nam tước Coubertin (; sinh ra là Pierre de Frédy; 1 tháng 5 năm 1863 – 2 tháng 9 năm 1937), cũng được biết đến với cái tên là Pierre de Coubertin và Nam tước Coubertin, là một nhà giáo dục và sử gia người Pháp, đồng thời là người sáng lập ra Ủy ban Olympic Quốc tế, và là chủ tịch thứ hai của tổ chức này. Ông được biết đến là cha đẻ của Thế vận hội Olympic hiện đại.

Sinh ra trong một gia đình quý tộc Pháp, ông trở thành một học giả và nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục và lịch sử. Ông tốt nghiệp ngành luật và quan hệ công chúng tại Viện Nghiên cứu Chính trị Paris (Sciences Po). Chính tại nơi này, ông đã nảy sinh ra ý tưởng hồi sinh Thế vận hội Olympic.

Huy chương Pierre de Coubertin (cũng được biết đến với cái tên huy chương Coubertin hoặc huy chương Tinh thần thể thao đích thực) là một giải thưởng được trao bởi Ủy ban Olympic Quốc tế cho những vận động viên đã thể hiện tinh thần thể thao tại Thế vận hội Olympic.

Cuộc sống ban đầu

Hồi sinh Thế vận hội Olympic

Chủ tịch Ủy ban Olympic Quốc tế

Thành tích tại Olympic

Les Débrouillards

Hướng đạo sinh

Cuộc sống cá nhân

Những năm cuối đời

Phê bình

Di sản

Tham khảo

Sinh năm 1863
Mất năm 1937
Người Paris


title: Leptonema hamuli

text:
Leptonema hamuli là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Roberto Rivelino

text:
Roberto Rivelino hay Rivellino (sinh 1 tháng 1 năm 1946 tại São Paulo) là một cầu thủ bóng đá người Brasil, nổi tiếng với những cú sút chân trái uy lực, những pha sút phạt sấm sét, những đường chuyền dài chuẩn xác và ông cũng nổi tiếng với bộ ria mép lớn đặc trưng.

Ông nổi tiếng với cú đá phạt vào lưới Tiệp Khắc được gọi tên là "Cú đá nguyên tử" (Atomic kick).

Rivelino là người đã hoành thiện kỹ năng "Elastico" của Sérgio Echigo, cũng được biết đến cái tên "flip flap", đây là một kỹ thuật nổi tiếng được sử dụng bởi nhiều cầu thủ như Ronaldinho hay Zlatan Ibrahimović.

Ông được đánh giá là một trong những cầu thủ bóng đá xuất chúng nhất mọi thời đại, và thường được xếp ở vị trí thứ 4 trong danh sách những cầu thủ Brasil xuất sắc nhất sau Pelé, Garrincha và Zico. Theo nhiều chuyên gia bóng đá, ông được coi là cầu thủ xuất sắc nhất trong lịch sử hai câu lạc bộ Corinthians và Fluminense.

Năm 2004, Pelé chọn ông vào danh 125 huyền thoại sống vĩ đại nhất mọi thời đại của bóng đá trong danh sách FIFA 100.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Brazilian Football Museum Hall of Fame
 Rivellino Sport Center
 IMNO Interviews Rivelino
 Corinthians All Time Best XI Placar Magazine

Cầu thủ bóng đá nam Brasil
FIFA 100
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil
Nhân vật thể thao từ São Paulo
Người Brasil gốc Ý

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ả Rập Xê Út

Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1974

Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978


title: Coelioxys torrida

text:
Coelioxys torrida là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1854


title: Navilly

text:
Navilly là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 414 người.Dân số năm 2004 ước khoảng 407 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Polyplectropus torrenticola

text:
Polyplectropus torrenticola là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Euarestus

text:
Euarestus là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Colaspoides chapuisi

text:
Colaspoides chapuisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: 4536 Drewpinsky

text:
4536 Drewpinsky (1987 DA6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 2 năm 1987 bởi H. Debehogne ở Đài thiên văn Nam Âu. Nó được đặt theo tên Dr. Drew Pinsky.

Xem thêm
4535 Adamcarolla

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4536 Drewpinsky

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Các tượng Phật tại Bamyan

text:
Các tượng Phật tại Bamyan (Ba Tư: – bott-hâye Bāmyān; ) là hai bức tượng Đức Phật thế kỷ thứ 6 được khắc sâu vào núi đá ở thung lũng Bamiyan, thuộc vùng núi Hazarajat, trung tâm Afghanistan. Nó nằm cách  về phía tây bắc của thủ đô Kabul, ở khu vực có độ cao  so với mực nước biển. Bức tượng nhỏ hơn được xây dựng vào năm 507 còn bức tượng lớn hơn được xây dựng vào năm 554 theo phong cách pha trộn cổ điển của nghệ thuật Phật giáo. Chiều cao tương ứng của hai bức tượng lần lượt là .

Cấu trúc chính được chạm khắc trực tiếp từ vách đá sa thạch, còn các chi tiết mô phỏng sử dụng bùn trộn với rơm và sau đó phủ bằng vữa. Thực tế là các chi tiết này đã bị mòn từ lâu và để tăng tính biểu cảm người ta đã vẽ lên khuôn mặt, bàn tay và cả nếp gấp của áo Cà-sa. Bức tượng lớn được sơn màu đỏ yên chi trong khi bức nhỏ được sơn nhiều màu. Phần dưới cánh tay của hai bức tượng được xây dựng bằng hỗn hợp bùn trộn rơm, được hỗ trợ bởi cốt gỗ. Người ta tin rằng, phần trên của khuôn mặt tượng Phật là mạng che mặt bằng gỗ đã bị mất. Các hàng lỗ được nhìn thấy trên bức tượng là các chốt gỗ để ổn định cấu trúc vữa bên ngoài.

Vào tháng 3 năm 2001, hai bức tượng Phật đã bị Taliban dùng thuốc nổ đánh sập cả hai theo lệnh của Mullah Mohammed Omar, sau khi chính quyền Taliban tuyên bố rằng họ mới chính là những thần tượng. Một phái viên đến Hoa Kỳ trong vài tuần sau đó nói rằng hai bức tượng Phật bị phá hủy để phản đối viện trợ quốc tế dành riêng cho việc bảo trì tượng trong khi Afghanistan đang trải qua nạn đói khủng khiếp trong khi Bộ trưởng Ngoại giao Afghanistan tuyên bố rằng việc phá hủy chỉ là để thực hiện Bài trừ thánh tượng trong Hồi giáo. Dư luận quốc tế lên án mạnh mẽ hành động phá hủy hai bức tượng Phật này, và trong những năm sau đó hành động này vẫn được xem là một ví dụ về sự không khoan dung tôn giáo của Taliban.

Lịch sử
Bamyan nằm trên Con đường tơ lụa, chạy qua vùng núi Hindu Kush, trong thung lũng Bamyan. Con đường tơ lụa trong lịch sử là một tuyến đường lữ hành nối liền thị trường Trung Quốc với thế giới phương Tây. Đây là địa điểm của một số tu viện Phật giáo, một trung tâm thịnh vượng về tôn giáo, triết học và nghệ thuật. Các nhà sư tại các tu viện sống như những ẩn sĩ trong những hang động nhỏ được khắc vào bên vách đá Bamyan. Hầu hết họ đã tôn tạo các hang động với các bức tượng tôn giáo và các bức bích họa có màu sắc rực rỡ. Bamyan trở thành một địa điểm Phật giáo từ thế kỷ thứ 2 cho đến thời Hồi giáo xâm lược vào nửa cuối thế kỷ thứ 7. Cho đến khi nó hoàn toàn bị chinh phục bởi triều đại Hồi giáo Saffarid vào thế kỷ thứ 9, Bamyan là một địa điểm văn hóa về Đức Phật.

Hai bức tượng nổi bật nhất là hai tác phẩm điêu khắc đứng khổng lồ của Đại Nhật Như Lai và Thích Ca Mâu Ni trong các tư thế thủ ấn khác nhau. Tượng Đức Phật được gọi là "Solsol" cao 53 mét "Shahmama" cao 35 mét được tạc trong các hốc đá đứng cao lần lượt là 58 và 38 mét. Trước khi bị phá hủy vào năm 2001, đây là hai công trình chạm khắc tượng Phật đứng lớn nhất thế giới (Lạc Sơn Đại Phật thế kỷ 8 cao hơn nhưng trong tư thế ngồi). Kể từ đó, Tượng Thống nhất được xây dựng ở Ấn Độ cao  trở thành bức tượng cao nhất thế giới, sau khi phá vỡ kỷ lục của Trung Nguyên Đại Phật trước đó. Kế hoạch xây dựng Trung Nguyên Đại Phật đã được công bố ngay sau khi các tượng Phật ở Bamiyan bị phá hủy và Trung Quốc đã lên án sự phá hủy các di sản Phật giáo có tính hệ thống tại Afghanistan.

Người ta tin rằng, các tác phẩm điêu khắc tượng phật khổng lồ đã được chạm khắc vào vách đá Bamyan giữa thế kỷ thứ 3 đến thế kỷ thứ 6 sau Công nguyên, trong khi quần thể hang động ở phía đông, bao gồm tượng Phật 38 mét, được xây dựng vào thế kỷ thứ 3 hoặc thứ 4 sau Công nguyên. Tượng Phật cao 55 mét được cho là có từ thế kỷ 5 và 6 sau Công nguyên. Tài liệu lịch sử đề cập đến các lễ kỷ niệm được tổ chức hàng năm thu hút nhiều người hành hương và những lời đề nghị xây dựng các bức tượng hoành tráng đã được hiện thực hóa. Chúng có lẽ là địa danh văn hóa nổi tiếng nhất khu vực này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới cùng với cảnh quan văn hóa xung quanh và di tích khảo cổ của Thung lũng Bamyan. Màu sắc của chúng phai dần theo thời gian.

Huyền Trang đã viếng thăm địa điểm này vào ngày 30 tháng 4 năm 630 sau Công nguyên, mô tả về Bamyan trong cuốn Đại Đường Tây Vực ký là một trung tâm Phật giáo hưng thịnh với hơn mười tu viện và hơn một nghìn nhà sư. Ông cũng lưu ý rằng, cả hai tượng Phật đều được trang trí bằng vàng và ngọc quý. Hấp dẫn hơn khi Huyền Trang đề cập đến một bức tượng Phật thứ ba thậm chí còn có kích thước lớn hơn. Đó là một bức tượng Phật ngồi hoành tráng có phong cách tương tự như tượng Phật còn tồn tại ở chùa Bình Linh nằm ở tỉnh Cam Túc, Trung Quốc.

Việc phá hủy các tượng Phật Bamyan trở thành một biểu tượng của sự áp bức tự do tôn giáo. Mặc dù thực tế là hầu hết người Afghanistan hiện là người Hồi giáo, nhưng họ cũng đã chấp nhận quá khứ lịch sử Phật giáo hưng thịnh và nhiều người đã kinh hoàng trước sự phá hủy đó.

Năm 1221, các tượng Phật bị đe dọa khi đế quốc Mông Cổ của Thành Cát Tư Hãn mở rộng đến Bamyan nhưng các bức tượng đã được tha. Babur viết vào tháng 9 năm 1528 rằng ông đã ra lệnh phá hủy cả hai tượng Phật. Sau đó Aurangzeb đã cho pháo hạng nặng nhằm phá hủy các bức tượng. Một động thái khác nhằm phá hủy các bức tượng Bamiyan được thực hiện bởi vua Ba Tư Nader Afshar thế kỷ 18, khi dùng đại bác bắn vào. Quốc vương Abdur Rahman Khan đã phá hủy khuôn mặt của hai bức tượng trong một chiến dịch quân sự chống lại cuộc nổi loạn Shia Hazara. Một người Pháp tên Dureau đã chụp ảnh lại nó vào năm 1847.

Năm 1997, dưới thời Taliban, một chỉ huy có tên Abdul Wahed hoạt động tại khu vực này đã từng tuyên bố sẽ thổi bay hai bức tượng, ngay cả trước khi họ giành được kiểm soát thung lũng. Năm 1998, khi Taliban chiến đấu với lực lượng dân quân Hezbe Wahdat trong khu vực để giành quyền kiểm soát Bamyan, Wahed đã khoan lỗ trên đầu của các tượng Phật để nhồi thuốc nổ. Tuy nhiên, hành động này đã bị ngăn chặn bởi chính quyền địa phương và lệnh trực tiếp từ Mohammed Omar, mặc dù sau đó lốp xe đã được đốt ở trên đầu của tượng Phật. Vào tháng 7 năm 1999, Mullah Mohammed Omar đã ban hành thông điệp về việc ủng hộ bảo tồn các bức tượng Phật Bamyan. Bởi vì tín đồ Phật giáo Afghanistan không còn tồn tại và các bức tượng không còn được tôn thờ nữa, ông nói thêm về việc Chính phủ coi các tượng Bamyan là một nguồn thu tiềm năng cho quốc gia từ hoạt động du lịch quốc tế. Taliban nói rằng Bamiyan sẽ không bị phá hủy và được bảo vệ. Đầu năm 2000, chính quyền Taliban tại địa phương đã yêu cầu sự hỗ trợ của Liên Hợp Quốc để xây dựng lại các rãnh thoát nước xung quanh đỉnh của hốc đá nơi các tượng Phật được tạc. Tuy nhiên, các giáo sĩ cấp tiến của Afghanistan đã bắt đầu một chiến dịch trấn áp các bộ phận "Phi Hồi giáo" của xã hội Afghanistan. Taliban sớm cấm tất cả các hình thức tranh ảnh, âm nhạc và thể thao, bao gồm cả truyền hình, theo những gì họ cho là theo luật Shari'a.

Vào tháng 3 năm 2001, các bức tượng đã bị Taliban phá hủy sau khi Mullah Omar ra lệnh. Nhà lãnh đạo tối cao Taliban giải thích lý do ra lệnh phá hủy các bức tượng trong một cuộc phỏng vấn:

Bộ trưởng Thông tin và Văn hóa Qadratullah Jamal nói với Associated Press về quyết định của 400 giáo sĩ tôn giáo từ khắp Afghanistan tuyên bố các bức tượng Phật chống lại các giáo lý của đạo Hồi. Ông cho biết thêm, họ đã đưa ra một sự đồng thuận rằng, các bức tượng chống lại Hồi giáo.

Theo Tổng giám đốc UNESCO Kōichirō Matsuura, một cuộc họp của các đại sứ từ 54 quốc gia thành viên của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) được diễn ra, bao gồm cả Pakistan, Ả Rập Saudi và UAE là ba quốc gia đã công nhận Chính phủ Taliban. Ả Rập Saudi và UAE sau đó lên án sự hủy diệt là hành động "man rợ". Mặc dù Ấn Độ chưa bao giờ công nhận chế độ Taliban ở Afghanistan nhưng New Delhi đề nghị sắp xếp và chuyển tất cả các cổ vật đang nghiên cứu sang Ấn Độ, nơi chúng sẽ được giữ an toàn và bảo quản cho cả nhân loại nhưng đã bị Taliban từ chối. Tổng thống Pakistan Pervez Musharraf đã cử bộ trưởng Nội vụ Moinuddin Haider tới Kabul để cố gắng ngăn chặn sự hủy diệt, bằng cách lập luận rằng đó là hành động phi đạo Hồi và chưa từng có tiền lệ. Theo Bộ trưởng của Taliban Abdul Salam Zaeef, UNESCO đã gửi cho chính phủ Taliban 36 lá thư phản đối đề xuất phá hủy tượng Phật. Ông khẳng định rằng, các đại biểu Trung Quốc, Nhật Bản và Sri Lanka là những người ủng hộ nghiêm túc nhất việc bảo tồn các tượng Phật. Người Nhật đặc biệt đề xuất nhiều giải pháp khác nhau cho vấn đề này, bao gồm việc chuyển các bức tượng sang Nhật Bản. Tạp chí Hồi giáo của Đảng Hồi giáo Turkistan có bài viết mô tả việc phá hủy tượng Phật Bamyan bất chấp nỗ lực của những "kẻ ngoại đạo" là Chính phủ Nhật Bản nhằm bảo vệ phần còn lại.

Mô tả
Đầu tiên, hai pho tượng Phật được chạm khắc sơ bộ vào đá, sau đó người ta dùng một hỗn hợp đất sét, rơm và lông đuôi ngựa đắp thành trang phục rồi mới tô màu. Công nhân ở đây đã tìm được khoảng hơn 3.000 miếng đắp trát bề ngoài với những chất liệu pha màu và cả những nêm gỗ, sợi thừng quấn quanh pho tượng đá để giữ chắc phần đắp trát. Khí hậu khô hanh ở Afghanistan và độ sâu của hốc đá đã bảo vệ tốt pho tượng và giúp bảo quản phần mộc của công trình.

Tượng Phật Lớn được sơn bằng cánh kiến đỏ, còn tượng Phật Nhỏ được sơn bằng nhiều chất liệu màu – ông Edmund Melzl nhận định. Ông còn kể thêm: Phát hiện kỳ thú nhất là một tay nải, trong chứa ba chuỗi tràng hạt bằng gốm, bản in khắc bằng đất sét và một số trang kinh Phật in trên vỏ cây. Có thể nhận định rằng tay nải được đeo vào ngực tượng Phật Lớn và được trát trong lúc hoàn thiện pho tượng.

Hình ảnh

Tham khảo

Đọc thêm

 Cloonan, Michele V. "The Paradox of Preservation", Library Trends, Summer 2007.
 Braj Basi Lal; R. Sengupta (2008). A Report on the Preservation of Buddhist Monuments at Bamiyan in Afghanistan. Islamic Wonders Bureau. .
 Kassaimah, Sahar. "Afghani Ambassador Speaks At USC", IslamOnline, ngày 12 tháng 3 năm 2001.
 Maniscalco, Fabio. World Heritage and War, monographic series "Mediterraneum", vol. 6, Naples 2007, Massa Publisher
 Noyes, James. "Bamiyan Ten Years On: What this Anniversary tells us about the New Global Iconoclasm", "Telos", ngày 1 tháng 3 năm 2010.
 Weber, Olivier, The Assassinated Memory (Mille et Une Nuits, 2001)
 Weber, Olivier, Tha Afghan Hawk: travel in the country of talibans (Robert Laffont, 2001)
 Weber, Olivier, On the Silk Roads (with Reza, , 2007)
 Wriggins, Sally Hovey. Xuanzang: A Buddhist Pilgrim on the Silk Road. Boulder: Westview Press, 1996

 "Afghanistan 1969-1974: February 2001"
 "Artist to recreate Afghan Buddhas". BBC News, ngày 9 tháng 8 năm 2005.
 "Bamian Buddha Statues and Theosophy"
 "Pakistani, Saudi engineers helped destroy Buddhas" Daily Times, Sunday, ngày 19 tháng 3 năm 2006.
 "The Rediff Interview/Mullah Omar, ngày 12 tháng 4 năm 2004"

Liên kết ngoài

Japan offered to hide Bamiyan statues, but Taliban asked Japan to convert to Islam instead
News articles about the Buddhas of Bamyan
Photos of the Buddhas of Bamyan
Bamyan Afghanistan Laser Project
World Heritage Tour: 360 degree image (after destruction)
Bamyan Development  Community Portal for cultural heritage management of Bamyan
The World Monuments Fund's Watch List 2008 listing for Bamyan

The Valley of Bamiyan A tourist pamphlet from 1967
Researchers Say They Can Restore 1 of Destroyed Bamiyan Buddhas
Secrets of the Bamiyan Buddhas, CNRS
Bamiyan photo gallery, UNESCO
Secrets of Bamiyan Buddhist murals. ESRF
Photo Feature Covering Bamiyan Site

Bamyan
Bamyan
Bamyan
Bamyan
Bamyan
Bamyan
Bamyan
Bamyan


title: Saint-Aubin-de-Branne

text:
Saint-Aubin-de-Branne  là một xã của tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintaubindebranne


title: Megachile benigna

text:
Megachile benigna là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1930


title: Tetralonia wickwari

text:
Tetralonia wickwari là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Bingham mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Tetralonia
Động vật được mô tả năm 1908


title: Bastilla amygdalis

text:
Bastilla amygdalis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Indian subregion, Đài Loan, Thái Lan, Sumatra và Borneo.

Ấu trùng ăn các loài Phyllanthus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info

Bastilla


title: Hoverioptera ambricola

text:
Hoverioptera ambricola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hoverioptera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Tomopterna cryptotis

text:
Tomopterna cryptotis (tên tiếng Anh: Common Sand Frog) là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Angola, Botswana, Cameroon, Djibouti, Eritrea, Ethiopia, Kenya, Lesotho, Malawi, Mali, Mauritanie, Mozambique, Namibia, Niger, Nigeria, Senegal, Somalia, Nam Phi, Sudan, Swaziland, Tanzania, Uganda, Zambia, Zimbabwe, có thể cả Bénin, có thể cả Burkina Faso, có thể cả Cộng hòa Trung Phi, có thể cả Chad, và có thể cả Guinea.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và suối nước ngọt.

Tham khảo

 Channing, A., Minter, L., Howell, K., Largen, M., Salvador, A., Howell, K. & Lötters, S. 2004. Tomopterna cryptotis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Tomopterna


title: Âm vực nhạc cụ

text:
Trong âm nhạc, âm vực hoặc dải âm vực của một nhạc cụ là khoảng cách từ âm thấp nhất đến cao nhất mà nó có thể chơi. Đối với một giọng hát, tương đương là âm vực giọng hát, là khoảng cách từ âm thanh thấp nhất đến âm thanh cao nhất mà giọng hát một người có thể đạt được. Âm vực của một đoạn âm nhạc là khoảng cách giữa nốt thấp nhất và cao nhất của nó.

Âm vực điển hình

*Biểu đồ này chỉ hiển thị xuống C0, mặc dù một số Đại phong cầm, chẳng hạn như Boardwalk Hall Auditorium Organ, kéo dài xuống C−1 (một quãng tám dưới C0). Ngoài ra, tần số cơ bản của kèn tuba subcontrabass là B−1.

Âm vực nhạc cụ dàn nhạc cổ điển

Cách nhạc cụ dưới đây được chọn lọc và sắp xếp theo thứ tự trong tổng phổ dàn nhạc.

Âm vực nhạc cụ hữu dụng cho các nhạc sĩ viết phối trí dàn nhạc.

Âm vực Kèn gỗ

Âm vực Kèn đồng

Nhạc cụ kích phát

Âm vực Hợp xướng

Âm vực Đàn vĩ

Thành phần dàn nhạc cổ điển

Tham khảo

Nhạc cổ điển
Nhạc cụ Tây phương
Lý thuyết âm nhạc
Biểu diễn âm nhạc
Cao độ (âm nhạc)


title: 12115 Robertgrimm

text:
12115 Robertgrimm (tên chỉ định: 1998 SD2) là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được khám phá thông qua Catalina Sky Survey ngày 16 tháng 9 năm 1998. Nó được đặt theo tên Robert Grimm, a planetary geophysicist.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Quốc sử quán

text:
Quốc sử quán (國史館) là cơ quan biên soạn lịch sử chính thức và duy nhất của các triều đại phong kiến. Có thể kể tới:
 Quốc sử quán (nhà Hậu Lê)
 Quốc sử quán (nhà Nguyễn)
 Quốc sử quán (nhà Thanh)
 Quốc sử quán (Đài Loan)


title: Psylliodes subaeneus

text:
Psylliodes subaeneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kutschera miêu tả khoa học năm 1867.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Sperrylit

text:
Sperrylit là một khoáng chất platin asenua. Về mặt hóa học, nó được gọi là platin điasenua, công thức của nó là PtAs2. Nó là khoáng chất có màu trắng đục giống thiếc kim loại, nó kết tinh trong hệ tinh thể cùng kích thước, cấu trúc như nhóm pyrit. Nó tạo thành các tinh thể lập phương, bát giác hay tương tự như pyrit. Nó có độ cứng Mohs khoảng 6–7 và có tỷ trọng riêng rất cao, khoảng 10,6.

Khoáng chất này đã được Francis Louis Sperry, một nhà hóa học người Mỹ phát hiện năm 1889 ở Sudbury.

Nguồn phổ biến nhất của sperrylit là trong các quặng niken ở thung lũng Sudbury ở Ontario, Canada. Nó cũng xuất hiện trong các lớp đá mácma ở khu vực Bushveld thuộc Nam Phi và mỏ đồng-niken Oktyabrskoye ở khu vực miền đông Siberi, Liên bang Nga.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thư viện khoáng chất
Mindat
Webmineral

Khoáng vật phosphat
Khoáng vật asenua
Khoáng vật platin
Hợp chất arsenic
Hợp chất platin


title: Lê Minh (nhà sản xuất trò chơi máy tính)

text:
Lê Minh "Gooseman" (sinh năm 1977), là một nhà thiết kế và sản xuất trò chơi máy tính, người Canada gốc Việt. Anh là đồng sáng lập, cùng với Jess Cliffe, dòng game Counter-Strike đình đám, gây ảnh hưởng đến đại đa số các game bắn súng góc nhìn người thứ nhất hiện giờ. Sau này, Lê Minh đầu quân cho Valve và bắt đầu phát triển tựa game Counter-Strike riêng biệt, nó được phát hành vào tháng 11 năm 2000.

Biệt danh của Lê Minh bắt nguồn từ Shane Gooseman, một trong những nhân vật chính trong seri phim hoạt hình những năm 1980, The Adventures of the Galaxy Rangers.

Tiểu sử
Lê Minh sinh được sinh ra tại Việt Nam. Vào năm 1979, gia đình anh rời Việt Nam và tới Canada với tư cách người tị nạn

Minh theo học đại học Simon Fraser từ năm 1996 đến năm 2001, tốt nghiệp năm 2001 với bằng Cử nhân Khoa học Ứng dụng về Khoa học Máy tính. Chương trình giảng dạy và môn tự chọn của  "tập trung chủ yếu vào các khóa học đồ họa máy tính bao gồm các môn học như thuật toán nén, kỹ thuật hoạt hình 3D, nhận dạng hình ảnh"

Sự tạo ra Counter-Strike
Lê Minh tập chơi Quake vào năm 1996 và đã bắt đầu mày mò với SDK từ đó. Với công cụ này, anh đã tạo ra bản mod đầu tay có tên là Navy SEALs. Trong khi anh đang thực hiện bản mod Action Quake 2, anh nảy ra ý tưởng cho Counter-Strike và đã làm quen với chủ web AQ2 Jess Cliffe - một chuyên gia mạng.

Lê Minh bắt đầu thực hiện Counter-Strike với engine GoldSrc trong khi anh đang học giữa năm thứ tư tại đại học Simon Fraser (sau này, anh tốt nghiệp với bằng khoa học máy tính). Lê Minh bỏ ra khoảng 20 giờ một tuần để làm bản mod, bỏ nhiều công sức cho nó hơn là việc học tập của mình; và bản beta 1.0 đã được phát hành vào tháng 6 năm 1999.

Lê Minh tham gia Valve Software ở Bellevue, Washington, Mỹ vào năm 2000 nơi anh tiếp tục làm Counter-Strike, phát triển Counter-Strike 2 và những game có liên quan. Minh đã nghỉ làm với Valve để thực hiện các dự án của chính mình. Sau hai năm làm việc với một hãng phát triển khác. Anh chuyển đến Hàn Quốc trong năm 2008 để làm việc với một doanh nghiệp có tên FIX Hàn Quốc đã cung cấp kinh phí để phát triển hơn nữa. Một trò chơi giống kiểu Counter-Strike tạo ra với một phiên bản sửa đổi từ nguồn engine của Valve.

Công nhận
GameSpy đã cho rằng Lê Minh là nguyên nhân chính cho việc Half-Life vẫn còn phổ biến sau 5 năm phát hành..  IGN xếp Jess Cliffe và Minh Lê ở vị trí thứ 14 trong danh sách "Top 100 người sáng tạo trò chơi mọi thời đại".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Counter-Strike.net

Người Canada gốc Việt
Nhà khoa học kỹ thuật gốc Việt
Nhà thiết kế trò chơi điện tử
Lập trình viên Canada


title: Dufourea descansana

text:
Dufourea descansana là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1941


title: Đôi bờ (nhạc Nga)

text:
"Đôi bờ" (tiếng Nga: Два берега) là một bài hát Nga, lời của Grigory Mikhailovich Pozhenyan (Григо́рий Миха́йлович Поженя́н), phần nhạc do Andrey Yakovlevich Eshpai (Андре́й Я́ковлевич Эшпа́й) viết cho bộ phim Khát (Жажда) năm 1960 với tên gọi nguyên thủy là "Мы с тобой два берега" ("Em và anh, đôi bờ"). Đĩa nhựa "Đôi bờ" do Maya Kristalinskaya thu âm đầu thập niên 1960 đã bán được 7 triệu bản.

Nội dung
Nội dung bài hát theo nguyên tác là nói về một mối tình vô vọng của một cô gái chung thủy với một chiến sĩ hi sinh ngoài mặt trận, và chính bản thân người con gái cũng nhận thức được điều ấy. Nhưng sâu thẳm tận đáy lòng mình, cô gái lại không hề muốn tin và vẫn hy vọng, đợi chờ. Hình ảnh những con vịt đều có đôi và những bạn gái đều đã có người yêu làm cô không khỏi chạnh lòng, nghĩ đến tình cảnh hiện tại của mình và người con trai như hai bờ của một dòng sông. Tuy vậy, cô vẫn kiên định chờ đợi...

Giai điệu của bài hát nhẹ nhàng, sâu lắng, phản ảnh nội tâm một người thiếu nữ. Lời Việt của bài hát rất thơ mộng nhưng mang tính ẩn dụ để thể hiện đúng ý của nguyên tác, niềm tin đôi bờ đâu cách xa. Câu kết của nguyên tác "Мы с тобой два берега у одной реки" nghĩa là "Em và anh (mãi) như hai bờ của một dòng sông ", hàm ý chẳng bao giờ gặp được nhau.

Lời Việt
Theo nhà văn Đặng Vương Hưng, người đầu tiên dịch "Đôi bờ" ra tiếng Việt là ông Vương Thịnh (1934-2010), nguyên Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam, cùng cộng tác với Cao Thụy (sau là Đạo diễn điện ảnh). "Đôi bờ" đã trở thành bản tình ca Nga ngọt ngào luôn chinh phục, ngự trị tâm hồn những người Việt Nam đã từng đến Nga và cả những ai yêu nhạc nhưng chưa bao giờ đặt chân lên mảnh đất này, được nhiều người thuộc lòng.

Xem thêm
 Chiều ngoại ô Moskva

Chú thích

Liên kết ngoài
Bài hát "Đôi bờ" (nguyên bản đầu tiên năm 1959)
Bài hát "Đôi bờ" được phối khí hiện đại

Bài hát Liên Xô


title: Raphaea nitida

text:
Raphaea nitida là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Raphaea


title: Fluviopupa ramsayi

text:
Fluviopupa ramsayi là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ có nắp, là [[động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước]] thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo

Fluviopupa
Động vật chân bụng Úc
Động vật được mô tả năm 1889


title: Vô môn quan

text:
Vô môn quan (zh. wúmén-goān/ wu-men-kuan 無門關, ja. mumonkan), nghĩa là "ải không cửa vào", là tên của một tập công án do Thiền sư Vô Môn Huệ Khai biên soạn. Cùng với Bích nham lục, đây là hai tập công án lừng danh nhất của Thiền tông. Vô môn quan ghi lại 48 công án, mỗi công án được bổ sung thêm một lời bình và một bài kệ. Những bài kệ tụng trong đây là những kiệt tác của văn chương Phật giáo tại Trung Quốc.

Vô môn quan ra đời khoảng một thế kỉ sau Bích nham lục. Cấu trúc của tập này đơn giản hơn nhiều so với Bích nham lục, và sự việc này chứng tỏ là sư Huệ Khai chú trọng đến việc sử dụng những tắc công án trong đây làm phương tiện thực hành, tu tập. Sư xem nó là những "viên gạch gõ cửa tâm" của các thiền sinh và viết như sau trong lời tựa:
"Phật dạy tâm là tông chỉ, cửa Không là cửa pháp. Đã không cửa, thì sao qua? Há chẳng nghe 'từ cửa mà vào thì không phải là của báu trong nhà, nhờ duyên mà thành đạt tất phải có thành hoại.' Nói như vậy thật chẳng khác chi khi không dậy sóng, thịt da đang lành đem ra mổ mụt. Huống chi chấp vào văn tự để tìm mong lý giải, vác gậy quơ trăng, gãi ngứa ngoài giày, có dính líu gì đến sự thật đâu!...
Trong bài kệ đầu, lời tựa của tác phẩm, Huệ Khai viết như sau (Trần Tuấn Mẫn dịch):

Mỗi công án bao gồm ba phần:
Công án, nói về một sự kiện, lời nói, dạy của các vị Tổ;
Lời bình của sư Huệ Khai
Kệ tụng.

Tắc công án thứ 12 sau đây sẽ nêu rõ cấu trúc này (Chân Nguyên dịch Hán-Việt).

Thuỵ Nham Sư Ngạn gọi ông chủ

Tắc công án
Hoà thượng Thuỵ Nham Sư Ngạn (zh. 瑞巖師彥, ja. zuigan shigen) mỗi ngày tự gọi:
"Ông chủ!"
Rồi tự trả lời:
"Dạ."
Lại nói:
"Tỉnh táo nhé!"
"Dạ!"
"Mai kia mốt nọ chớ để người gạt nhé!"
"Dạ, dạ!"

Lời bình của Huệ Khai
Ông già Thuỵ Nham tự biên tự diễn, bày vẻ ra nhiều đầu thần mặt quỷ. Vì sao lại một ông gọi, một ông đáp, một ông tỉnh, một ông không bị người gạt? Biết ra rồi thì thật là chẳng phải. Nếu bắt chước ông ta thì đó cũng là kiến giải của loài chồn hoang.

Kệ tụng

Mặc dù nguồn tài liệu của những tập công án danh tiếng đều như nhau nhưng trong tập Vô môn quan, người ta có thể thấy một dấu ấn đặc biệt của sư Vô Môn Huệ Khai, những nét đặc sắc, thật dụng chỉ có ở riêng đây và có lẽ vì thế Vô môn quan được ưa chuộng và phổ biến rộng rãi đến ngày nay.

Tham khảo

Vô Môn Quan 無門關, Taishō Tripitaka Vol. 48, No. 2005 (294b18-294b27)
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.
Trần Tuấn Mẫn (dịch & chú): Vô Môn Quan. NHX Thành phố Hồ Chí Minh 1995.

Triết lý Phật giáo
Thiền tông
Thiền ngữ


title: Eucatephia

text:
Eucatephia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Hypolampsis carbonera

text:
Hypolampsis carbonera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Hypolampsis


title: 1789

text:
Theo lịch Gregory, năm 1789 là năm thường bắt đầu từ ngày Thứ năm.

Sự kiện

Tháng 1
 Quang Trung, vị vua triều Tây Sơn, chỉ huy quân đội của mình tiêu diệt 20 vạn quân nhà Thanh, Trung Quốc trong trận Ngọc Hồi - Đống Đa.

Tháng 2
 Ngày 4: George Washington được Đại hội đại biểu cử tri nhất trí bầu làm Tổng thống đầu tiên của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Tháng 3

Tháng 4

Tháng 5

Tháng 6

Tháng 7
 Ngày 14: Cách mạng Pháp thành công.

Tháng 8
 Ngày 7: Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ được chính thức thành lập.
Cuối tháng 8 năm 1789, Quốc hội Pháp thông qua Tuyên Ngôn Nhân quyền và Dân quyền, nêu khẩu hiệu nổi tiếng :"Tự do - Bình đẳng - Bác ái".

Tháng 9

Tháng 10

Tháng 11

Tháng 12

Sinh
 4 tháng 1: Benjamin Lundy, Nhà hoạt động bãi nô người Mỹ (mất 1839)
 21 tháng 1: William Machin Stairs, thương nhân người Canada (mất 1865)
 16 tháng 3: Georg Ohm, Nhà vật lý người Đức, người tìm ra định luật Ohm (mất 1854)
 17 tháng 7: John Martin, Họa sĩ người Anh (mất 1854)
 21 tháng 8: Augustin Louis Cauchy, Nhà toán học người Pháp (mất 1857)

Mất
 7 tháng 4: Abdulhamid I, Hoàng đế của Đế quốc Ottoman (sinh 1725)
 Lý Hóa Long, võ tướng nhà Thanh, chết trận tại Việt Nam

Xem thêm

 Thế giới trong năm 1789, tình trạng thế giới trong năm này

Tham khảo

9


title: Heteroderes approximatus

text:
Heteroderes approximatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Heteroderes


title: Stegotheca

text:
Stegotheca là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Nacophorini


title: Lasioglossum adaliae

text:
Lasioglossum adaliae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1923


title: Eleutherodactylus taeniatus

text:
Eleutherodactylus taeniatus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Colombia và Panama.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Tham khảo

 Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C., Fuenmayor, Q. & Lynch, J. 2004. Eleutherodactylus taeniatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

taeniatus


title: Xenorhina adisca

text:
Xenorhina adisca là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Tây Papua, Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Kraus, F. & Allison, A. 2004. Xenorhina adisca. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Adisca
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea


title: Edderitz

text:
Edderitz là một đô thị thuộc huyện Anhalt-Bitterfeld, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Montignac, Hautes-Pyrénées

text:
Montignac là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 500 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Kính hiển vi điện tử truyền qua

text:
Kính hiển vi điện tử truyền qua (tiếng Anh: transmission electron microscopy, viết tắt: TEM) là một thiết bị nghiên cứu vi cấu trúc vật rắn, sử dụng chùm điện tử có năng lượng cao chiếu xuyên qua mẫu vật rắn mỏng và sử dụng các thấu kính từ để tạo ảnh với độ phóng đại lớn (có thể tới hàng triệu lần), ảnh có thể tạo ra trên màn huỳnh quang, hay trên film quang học, hay ghi nhận bằng các máy chụp kỹ thuật số.

Lịch sử

Ta biết rằng kính hiển vi quang học sử dụng ánh sáng khả kiến để quan sát các vật nhỏ, do đó độ phân giải của kính hiển vi quang học bị giới hạn bởi bước sóng ánh sáng khả kiến, và không thể cho phép nhìn thấy các vật có kích thước nhỏ hơn.

Một điện tử chuyển động với vận tốc v, sẽ có xung lượng , và nó tương ứng với một sóng có bước sóng cho bởi hệ thức de Broglie:

Ta thấy rằng bước sóng của điện tử nhỏ hơn rất nhiều so với bước sóng ánh sáng khả kiến nên việc sử dụng sóng điện tử thay cho sóng ánh sáng sẽ tạo ra thiết bị có độ phân giải tốt hơn nhiều kính hiển vi quang học.

Năm 1931, lần đầu tiên Ernst August Friedrich Ruska cùng với một kỹ sư điện là Max Knoll lần đầu tiên dựng nên mô hình kính hiển vi điện tử truyền qua sơ khai, sử dụng các thấu kính từ để tạo ảnh của các sóng điện tử. Thiết bị thực sự đầu tiên được xây dựng vào năm 1938 bởi Albert Presbus và James Hillier (1915-2007) ở Đại học Toronto (Canada) là một thiết bị hoàn chỉnh thực sự. Nguyên tắc tạo ảnh của TEM gần giống với kính hiển vi quang học, điểm khác quan trọng là sử dụng sóng điện tử thay cho sóng ánh sáng và thấu kính từ thay cho thấu kính thủy tinh,.

Cấu tạo và nguyên lý làm việc của kính hiển vi điện tử truyền qua
Đối tượng sử dụng của TEM là chùm điện tử có năng lượng cao, vì thế các cấu kiện chính của TEM được đặt trong cột chân không siêu cao được tạo ra nhờ các hệ bơm chân không (bơm turbo, bơm iôn..).

Súng phóng điện tử
Trong TEM, điện tử được sử dụng thay cho ánh sáng (trong kính hiển vi quang học). Điện tử được phát ra từ súng phóng điện tử. Có hai cách để tạo ra chùm điện tử:
 Sử dụng nguồn phát xạ nhiệt điện tử: Điện tử được phát ra từ một catốt được đốt nóng (năng lượng nhiệt do đốt nóng sẽ cung cấp cho điện tử động năng để thoát ra khỏi liên kết với kim loại. Do bị đốt nóng nên súng phát xạ nhiệt thường có tuổi thọ không cao và độ đơn sắc của chùm điện tử thường kém. Nhưng ưu điểm của nó là rất rẻ tiền và không đòi hỏi chân không siêu cao. Các chất phổ biến dùng làm catốt là W, Pt, LaB6...
 Sử dụng súng phát xạ trường (Field Emission Gun, các TEM sử dụng nguyên lý này thường được viết là FEG TEM): Điện tử phát ra từ catốt nhờ một điện thế lớn đặt vào vì thế nguồn phát điện tử có tuổi thọ rất cao, cường độ chùm điện tử lớn và độ đơn sắc rất cao, nhưng có nhược điểm là rất đắt tiền và đòi hỏi môi trường chân không siêu cao.

Sau khi thoát ra khỏi catốt, điện tử di truyển đến anốt rỗng và được tăng tốc dưới thế tăng tốc V (một thông số quan trọng của TEM). Lúc đó, điện tử sẽ thu được một động năng:

Và xung lượng p sẽ được cho bởi công thức:

Như vậy, bước sóng của điện tử quan hệ với thế tăng tốc V theo công thức:

Với thế tăng tốc V = 100 kV, ta có bước sóng điện tử là 0,00386 nm. Nhưng với thế tăng tốc cỡ 200 kV trở nên, vận tốc của điện tử trở nên đáng kể so với vận tốc ánh sáng, và khối lượng của điện tử thay đổi đáng kể, do đó phải tính theo công thức tổng quát (có hiệu ứng tương đối tính):

Các hệ thấu kính và lăng kính
Vì trong TEM sử dụng chùm tia điện tử thay cho ánh sáng khả kiến nên việc điều khiển sự tạo ảnh không còn là thấu kính thủy tinh nữa mà thay vào đó là các thấu kính từ. Thấu kính từ thực chất là một nam châm điện có cấu trúc là một cuộn dây cuốn trên lõi làm bằng vật liệu từ mềm. Từ trường sinh ra ở khe từ sẽ được tính toán để có sự phân bố sao cho chùm tia điện tử truyền qua sẽ có độ lệch thích hợp với từng loại thấu kính. Tiêu cự của thấu kính được điều chỉnh thông qua từ trường ở khe từ, có nghĩa là điều khiển cường độ dòng điện chạy qua cuộn dây. Vì có dòng điện chạy qua, cuộn dây sẽ bị nóng lên do đó cần được làm lạnh bằng nước hoặc nitơ lỏng. Trong TEM, có nhiều thấu kính có vai trò khác nhau:
 Hệ kính hội tụ và tạo chùm tia song song (Condenser lens)
Đây là hệ thấu kính có tác dụng tập trung chùm điện tử vừa phát ra khỏi súng phóng và điều khiển kích thước cũng như độ hội tụ của chùm tia. Hệ hội tụ C1 có vai trò điều khiển chùm tia vừa phát ra khỏi hệ phát điện tử được tập trung vào quỹ đạo của trục quang học. Khi truyền đến hệ C2, chùm tia sẽ được điều khiển sao cho tạo thành chùm song song (cho các CTEM) hoặc thành chùm hội tụ hẹp (cho các STEM, hoặc nhiễu xạ điện tử chùm tia hội tụ) nhờ việc điều khiển dòng qua thấu kính hoặc điều khiển độ lớn của khẩu độ hội tụ C2.
 Vật kính (Objective lens)
Là thấu kính ghi nhận chùm điện tử đầu tiên từ mẫu vật và luôn được điều khiển sao cho vật sẽ ở vị trí có khả năng lấy nét khi độ phóng đại của hệ được thay đổi. Vật kính có vai trò tạo ảnh, việc điều chỉnh lấy nét được thực hiện bằng cách thay đổi dòng điện chạy qua cuộn dây, qua đó làm thay đổi tiêu cực của thấu kính.
 Thấu kính nhiễu xạ (Diffraction lens)
Có vai trò hội tụ chùm tia nhiễu xạ từ các góc khác nhau và tạo ra ảnh nhiễu xạ điện tử trên mặt phẳng tiêu của thấu kính.
 Thấu kính Lorentz (Lorentz lens, twin lens)
Được sử dụng trong kính hiển vi Lorentz để ghi ảnh cấu trúc từ của vật rắn. Thấu kính Lorentz khác vật kính thông thường ở việc nó có tiêu cự lớn hơn và vị trí lấy nét (in focus) là vị trí mà các chùm tia điện tử truyền qua hội tụ tại mặt phẳng tiêu sau, trùng với mặt phẳng khẩu độ vật kính. Thấu kính Lorentz thường bị đặt xa để đủ khả năng ghi góc lệch do từ tính (vốn rất nhỏ).
 Thấu kính phóng đại (Magnifying lens, intermediate lens)
Là hệ thấu kính sau vật kính, và độ phóng đại của hệ được thay đổi bằng cách thay đổi tiệu cự của thấu kính.

Ngoài ra, trong TEM còn có các hệ lăng kính có tác dụng bẻ đường đi của điện tử để lật ảnh hoặc điều khiển việc ghi nhận điện tử trong các phép phân tích khác nhau.

Các khẩu độ
Là hệ thống các màn chắn có lỗ với độ rộng có thể thay đổi nhằm thay đổi các tính chất của chùm điện tử như khả năng hội tụ, độ rộng, lựa chọn các vùng nhiễu xạ của điện tử...
 Khẩu độ hội tụ (Condenser Aperture)
Là hệ khẩu độ được dùng cùng với hệ thấu kính hội tụ, có tác dụng điều khiển sự hội tụ của chùm tia điện tử, thay đổi kích thước chùm tia và góc hội tụ của chùm tia, thường mang ký hiệu C1 và C2.
 Khẩu độ vật (Objective Aperture)
Được đặt phía bên dưới vật có tác dụng hứng chùm tia điện tử vừa xuyên qua mẫu vật nhằm: thay đổi độ tương phản của ảnh, hoặc lựa chọn chùm tia ở các góc lệch khác nhau (khi điện tử bị tán xạ khi truyền qua vật).
 Khẩu độ lựa chọn vùng(Selected Area Aperture)
Được dùng để lựa chọn diện tích vùng mẫu vật sẽ ghi ảnh nhiễu xạ điện tử, được dùng khi sử dụng kỹ thuật nhiễu xạ điện tử lựa chọn vùng.

Sự tạo ảnh trong TEM
Xét trên nguyên lý, ảnh của TEM vẫn được tạo theo các cơ chế quang học, nhưng tính chất ảnh tùy thuộc vào từng chế độ ghi ảnh. Điểm khác cơ bản của ảnh TEM so với ảnh quang học là độ tương phản khác so với ảnh trong kính hiển vi quang học và các loại kính hiển vi khác. Nếu như ảnh trong kính hiển vi quang học có độ tương phản chủ yếu đem lại do hiệu ứng hấp thụ ánh sáng thì độ tương phản của ảnh TEM lại chủ yếu xuất phát từ khả năng tán xạ điện tử. Các chế độ tương phản trong TEM:
 Tương phản biên độ: Đem lại do hiệu ứng hấp thụ điện tử (do độ dày, do thành phần hóa học) của mẫu vật.
 Tương phản pha: Có nguồn gốc từ việc các điện tử bị tán xạ dưới các góc khác nhau.
 Tương phản nhiễu xạ: Liên quan đến việc các điện tử bị tán xạ theo các hướng khác nhau do tính chất của vật rắn tinh thể.

Bộ phận ghi nhận và quan sát ảnh
Khác với kính hiển vi quang học, TEM sử dụng chùm điện tử thay cho nguồn sáng khả kiến nên cách quan sát ghi nhận cũng khác. Để quan sát ảnh, các dụng cụ ghi nhận phải là các thiết bị chuyển đổi tín hiệu, hoạt động dựa trên nguyên lý ghi nhận sự tương tác của điện tử với chất rắn.
 Màn huỳnh quang và phim quang học
Là dụng cụ ghi nhận điện tử dựa trên nguyên lý phát quang của chất phủ trên bề mặt. Trên bề mặt của màn hình, người ta phủ một lớp vật liệu huỳnh quang. Khi điện tử va đập vào màn hình, vật liệu sẽ phát quang và ảnh được ghi nhận thông qua ánh sáng phát quang này. Cũng tương tự nguyên lý này, người ta có thể sử dụng phim ảnh để ghi lại ảnh và ảnh ban đầu được lưu dưới dạng phim âm bản và sẽ được tráng rửa sau khi sử dụng.
 CCD Camera (Charge-couple Device Camera)

Bộ khử loạn thị (astigmatism)

Sự loạn thị ở TEM (astigmatism) có nguyên lý giống như điều kiện tương điểm trong quang học, tức là điều kiện để ảnh của một vật phẳng nằm trên một mặt phẳng. Trong TEM, khử loạn thị liên quan đến việc điều chỉnh cân bằng các chùm tia và các hệ thấu kính.
 Khử loạn thị ở hệ hội tụ (Condenser Astigmatism)
Là việc điều chỉnh hệ thấu kính hội tụ sao cho chùm tia có tính chất đối xứng trục quang học. Khi quan sát trên màn ảnh, chùm tia phải có hình tròn và hội tụ đồng tâm tại một điểu (khi mở rộng và thu hẹp). Nguyên lý của việc điều chỉnh này là điều chỉnh sự cân bằng của từ trường sinh ra trong các cuộn dây của thấu kính hội tụ.
 Khử loạn thị ở vật kính (Objective Astigmatism)
Là việc điều chỉnh vật kính sao cho mặt phẳng của mẫu vật song song với mặt phẳng quang học của vật kính, sao cho các chùm tia xuất phát từ các điểm trên cùng một mặt phẳng sẽ hội tụ tại một mặt phẳng song song với vật.
 Khử loạn thị ở kính nhiễu xạ (Diffraction Astigmatism)
Tương điểm nhiễu xạ là điều chỉnh cho trục quang học của chùm tia trùng với trục quang học của quang hệ. Khi đó, vân nhiễu xạ trung tâm trên mặt phẳng tiêu của vật kính sẽ phải đối xứng đồng tâm qua trục quang học, và sẽ nằm đúng trên mặt phẳng của khẩu độ vật kính.

Ảnh hưởng của loạn thị lên chất lượng ảnh ở điều kiện độ phóng đại thấp là rất nhỏ, nhưng khi tăng độ phóng đại đến cỡ lớn (cỡ trên 50 ngàn lần) thì ảnh hưởng của loạn thị trở nên rõ rệt. Khi đó, nếu quang hệ không thỏa mãn tính chất tương điểm sẽ có thể dẫn đến việc ảnh có thể bị bóp méo, không thể lấy nét hoặc độ phân giải rất kém. Đặc biệt ở chế độ ghi ảnh có độ phân giải cao, yêu cầu về sự khử loạn thị càng lớn.

Ảnh trường sáng, trường tối
Là chế độ ghi ảnh phổ thông của các TEM dựa trên nguyên lý ghi nhận các chùm tia bị lệch đi với các góc (nhỏ) khác nhau sau khi truyền qua mẫu vật.
 Ảnh trường sáng (Bright-field imaging): Là chế độ ghi ảnh mà khẩu độ vật kính sẽ được đưa vào để hứng chùm tia truyền theo hướng thẳng góc. Như vậy, các vùng mẫu cho phép chùm tia truyền thẳng góc sẽ sáng và các vùng gây ra sự lệch tia sẽ bị tối. Ảnh trường sáng về mặt cơ bản có độ sáng lớn.
 Ảnh trường tối (Dark-field imaging): Là chế độ ghi ảnh mà chùm tia sẽ bị chiếu lệch góc sao cho khẩu độ vật kính sẽ hứng chùm tia bị lệch một góc nhỏ (việc này được thực hiện nhờ việc tạo phổ nhiễu xạ trước đó, mỗi vạch nhiễu xạ sẽ tương ứng với một góc lệch). Ảnh thu được sẽ là các đốm sáng trắng trên nền tối. Nền sáng tương ứng với các vùng mẫu có góc lệch được chọn, nền tối là từ các vùng khác. Ảnh trường tối rất nhạy với cấu trúc tinh thể và cho độ sắc nét từ các hạt tinh thể cao.

Ảnh hiển vi điện tử truyền qua độ phân giải cao
Là một trong những tính năng mạnh của kính hiển vi điện tử truyền qua, cho phép quan sát ở độ phân giải cao từ các lớp tinh thể của chất rắn. Trong thuật ngữ khoa học, ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao thường được viết tắt là HRTEM (là chữ viết tắt High-Resolution Transmission Electron Microscopy). Chế độ HRTEM chỉ có thể thực hiện được khi:
- Kính hiển vi có khả năng thực hiện việc ghi ảnh ở độ phóng đại lớn.
- Quang sai của hệ đủ nhỏ ở mức cho phép (liên quan đến độ đơn sắc của chùm tia điện tử và sự hoàn hảo của các hệ thấu kính.
- Việc điều chỉnh tương điểm phải đạt mức tối ưu.
- Độ dày của mẫu phải đủ mỏng (thường dưới 70 nm).
HRTEM là một công cụ mạnh để nghiên cứu cấu trúc tinh thể của các vật liệu rắn.
Xem bài chi tiết: Hiển vi điện tử truyền qua độ phân giải cao

Ảnh cấu trúc từ
Đối với các mẫu có từ tính, khi điện tử truyền qua sẽ bị lệch đi do tác dụng của lực Lorentz và việc ghi lại ảnh theo cơ chế này sẽ cung cấp các thông tin liên quan đến cấu trúc từ và cho phép nghiên cứu các tính chất từ vi mô của vật liệu. Chế độ ghi ảnh này đã phát triển thành hai kiểu:
- Kính hiển vi Lorentz.
- Toàn ảnh điện tử
Ưu điểm của TEM là cho phép ghi ảnh với độ phân giải cao và có độ nhạy cao với sự thay đổi cấu trúc nên các chế độ ghi ảnh từ tính cũng là các công cụ mạnh trong các nghiên cứu về vi từ.

Xử lý mẫu và các phép phân tích trong TEM

Nhiễu xạ điện tử
Nhiễu xạ điện tử là một phép phân tích mạnh của TEM. Khi điện tử truyền qua mẫu vật, các lớp tinh thể trong vật rắn đóng vai trò như các cách tử nhiễu xạ và tạo ra hiện tượng nhiễu xạ trên tinh thể. Đây là một phép phân tích cấu trúc tinh thể rất mạnh.
Xem bài chi tiết: Nhiễu xạ điện tử

Các phép phân tích tia X
Nguyên lý của các phép phân tích tia X là dựa trên hiện tượng chùm điện tử có năng lượng cao tương tác với các lớp điện tử bên trong của vật rắn dẫn đến việc phát ra các tia X đặc trưng liên quan đến thành phần hóa học của chất rắn. Do đó, các phép phân tích này rất hữu ích để xác định thành phần hóa học của chất rắn. Có một số phép phân tích như:
- Phổ tán sắc năng lượng tia X (Energy Dispersive Spectroscopy - EDS, hay EDX)
- Phổ huỳnh quang tia X (X-ray Luminescent Spectroscopy)
 -...

Phân tích năng lượng điện tử
Các phép phân tích này liên quan đến việc chùm điện tử sau khi tương tác với mẫu truyền qua sẽ bị tổn hao năng lượng (Phổ tổn hao năng lượng điện tử - Electron Energy Loss Spectroscopy, EELS), hoặc phát ra các điện tử thứ cấp (Phổ Ausger) hoặc bị tán xạ ngược. Các phổ này cho phép nghiên cứu phân bố các nguyên tố hóa học, các liên kết hóa học hoặc các cấu trúc điện từ...

Xử lý mẫu cho phép đo TEM
Vì sử dụng chế độ điện tử đâm xuyên qua mẫu vật nên mẫu vật quan sát trong TEM luôn phải đủ mỏng. Xét trên nguyên tắc, TEM bắt đầu ghi nhận được ảnh với các mẫu có chiều dày dưới 500 nm, tuy nhiên, ảnh chỉ trở nên có chất lượng tốt khi mẫu mỏng dưới 150 nm. Vì thế, việc xử lý (tạo mẫu mỏng) cho phép đo TEM là cực kỳ quan trọng.
 Phương pháp truyền thống
Phương pháp truyền thống là sử dụng hệ thống mài cắt cơ học. Mẫu vật liệu được cắt ra thành các đĩa tròn (có kích thước đủ với giá mẫu) và ban đầu được mài mỏng đến độ dày dưới 10 μmm (cho phép ánh sáng khả kiến truyền qua). Tiếp đó, việc mài đến độ dày thích hợp được thực hiện nhờ thiết bị mài bằng chùm iôn, sử dụng các iôn khí hiếm (được gia tốc với năng lượng dưới 10 kV) bắn phá đến độ dày thích hợp. Cách thức xử lý này tốn nhiều thời gian và đòi hỏi mức độ tỉ mỉ rất cao.
 Sử dụng kỹ thuật chùm iôn hội tụ
Kỹ thuật chùm iôn hội tụ là thực hiện việc xử lý mẫu trên thiết bị cùng tên. Người ta dùng một chùm iôn (của kim loại lỏng, thường là Ga), được gia tốc tới năng lượng cao (cỡ 30 - 50 kV) được hội tụ thành một chùm rất nhỏ và được điều khiển nhờ hệ thấu kính điện từ để cắt ra các lát mỏng, hàn gắn trên giá mẫu và mài mỏng đến mức độ đủ mỏng. Các công việc được tiến hành nhờ điều khiển bằng máy tính và trong chân không cao. Phép xử lý này tiến hành rất nhanh và có thể cho mẫu rất mỏng, nhưng đôi khi mẫu bị nhiễm bẩn từ các iôn Ga.
Xem bài chi tiết: Chùm iôn hội tụ

Các loại kính hiển vi điện tử truyền qua hiện đại

Kính hiển vi điện tử truyền qua truyền thống (Conventional TEM - CTEM)
Kính hiển vi điện tử truyền qua truyền thống (thường được viết tắt là CTEM, từ tên gọi Conventional Transmission Electron Microscope) là kính hiển vi điện tử truyền qua thông thường, sử dụng chùm điện tử song song chiếu xuyên qua mẫu vật. Vì chùm điện tử là song song nên góc tán xạ của điện tử khi truyền qua mẫu là nhỏ do đó các phép phân tích bị hạn chế.

Kính hiển vi điện tử truyền qua quét (Scanning TEM - STEM)
Kính hiển vi điện tử truyền qua quét là một loại kính hiển vi điện tử truyền qua nhưng khác với CTEM là chùm điện tử truyền qua mẫu là một chùm điện tử được hội tụ thành một chùm hẹp và được quét trên mẫu. Nhờ việc điều khiển khẩu độ và thấu kính hội tụ, chùm điện tử có thế hội tụ thành một chùm tia có kích thước rất hẹp (các STEM mạnh hiện nay có thể cho kích thước tới dưới 1 nm) do đó cho phép ghi ảnh với độ phân giải rất cao. Hơn nữa, vì chùm điện tử là hội tụ, nên góc tán xạ của điện tử sau khi truyền qua mẫu sẽ rất lớn và tạo ra nhiều phép phân tích mạnh, ví dụ như phép ghi ảnh trường tối với góc lệch vành khuyên lớn (High-annular dark-field imaging - HADF), khả năng phân tích phân bố các nguyên tố với độ phân giải cực cao nhờ phép phân tích phổ tổn hao năng lượng điện tử (EELS) thực hiện đồng thời với quá trình ghi ảnh. Hơn nữa, ảnh độ phân giải cao trực tiếp liên quan đến nguyên tử khối của các nguyên tố, do đó rất hữu ích cho việc phân tích sự phân bố của các nguyên tố hóa học. (xem bài chi tiết Kính hiển vi điện tử truyền qua quét)

STEM lần đầu được xây dựng năm 1938 bởi Manfred von Ardenne của công ty Siemens (Berlin, Đức) chỉ sau một thời gian TEM xuất hiện, nhưng hầu như không thể phát triển do việc khó khăn trong việc hội tụ chùm điện tử có tính đơn sắc kém vào điểm nhỏ. Tuy nhiên, phải đến năm 1970 STEM mới thực sự phát triển nhờ việc tạo ra chùm điện tử có độ đơn sắc cao nhờ súng phát xạ trường (FEG). Cho đến hiện nay, STEM là công cụ mạnh để ghi ảnh với độ phân giải tới cấp nguyên tử. Trong những nghiên cứu phát triển STEM hiện nay, mục tiêu loại trừ quang sai (do tính không hoàn toàn đơn sắc của chùm điện tử) đang là vấn đề cấp bách để đạt được các STEM có độ phân giải cực lớn. Nhiều dự án xây dựng các STEM mạnh đang được phát triển dựa trên mục tiêu này và người ta đang xây dựng những STEM có khả năng phân giải cao, gọi là SuperSTEM.

Kính hiển vi điện tử truyền qua môi trường (ETEM)
Xem bài chi tiết Kính hiển vi điện tử truyền qua môi trường

Toàn ảnh điện tử
Xem bài chi tiết: Toàn ảnh điện tử
Là một thiết bị nghiên cứu cấu trúc điện từ của vật rắn dựa trên cấu trúc của kính hiển vi điện tử truyền qua. Toàn ảnh điện tử dựa trên việc ghi lại ảnh toàn ký của chùm điện tử truyền qua vật được giao thoa với chùm điện tử mẫu, đưa đến các thông tin về cấu trúc từ với độ phân giải không gian rất cao.

Ưu điểm và hạn chế của TEM
Dù được phát triển từ rất lâu, nhưng đến thời điểm hiện tại, TEM vẫn là một công cụ nghiên cứu mạnh và hiện đại trong nghiên cứu về cấu trúc vật rắn, được sử dụng rộng rãi trong vật lý chất rắn, khoa học vật liệu, công nghệ nanô, hóa học, sinh học, y học... và vẫn đang trong quá trình phát triển với nhiều tính năng và độ mạnh mới.
 Điểm mạnh của TEM
- Có thể tạo ra ảnh cấu trúc vật rắn với độ tương phản, độ phân giải (kể cả không gian và thời gian) rất cao đồng thời dễ dàng thông dịch các thông tin về cấu trúc. Khác với dòng kính hiển vi quét đầu dò, TEM cho ảnh thật của cấu trúc bên trong vật rắn nên đem lại nhiều thông tin hơn, đồng thời rất dễ dàng tạo ra các hình ảnh này ở độ phân giải tới cấp độ nguyên tử.
- Đi kèm với các hình ảnh chất lượng cao là nhiều phép phân tích rất hữu ích đem lại nhiều thông tin cho nghiên cứu vật liệu.
 Điểm yếu của TEM
- Đắt tiền: TEM có nhiều tính năng mạnh và là thiết bị rất hiện đại do đó giá thành của nó rất cao, đồng thời đòi hỏi các điều kiện làm việc cao ví dụ chân không siêu cao, sự ổn định về điện và nhiều phụ kiện đi kèm.
- Đòi hỏi nhiều phép xử lý mẫu phức tạp cần phải phá hủy mẫu (điều này không thích hợp với nhiều tiêu bản sinh học).
- Việc điều khiển TEM rất phức tạp và đòi hỏi nhiều bước thực hiện chính xác cao.

Xem thêm
 Kính hiển vi
 Kính hiển vi điện tử
 Kính hiển vi điện tử quét
 Nhiễu xạ điện tử

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Khoa Địa chất, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
 The National Center for Electron Microscopy, Berkeley California USA
 The National Center for Macromolecular Imaging, Houston Texas USA
 The National Resource for Automated Molecular Microscopy, La Jolla California USA
 Manufacturer of TEM's (FEI Company)
 Delong Group
 Tutorial courses in Transmission Electron Microscopy
 Cambridge University Teaching and Learning Package on TEM
 SuperSTEM project (UK)

Vật lý chất rắn
Kính hiển vi
Kính hiển vi điện tử
Kính hiển vi điện tử truyền qua
Thiết bị khoa học


title: Bữa tiệc

text:
Bữa tiệc hay tiệc hoặc tiệc tùng (một số trường hợp có thể là bữa liên hoan, liên hoan nhẹ, liên hoan thân mật, chiêu đãi, bữa (chầu) nhậu...) là một sự kiện được tổ chức của một hoặc nhiều bên để mời những đối tượng đến tham gia vào một loạt cho các mục đích xã hội, truyền thống, tôn giáo, lễ nghi, hội thoại, giải trí hoặc các mục đích khác.

Một bữa tiệc thường sẽ có thức ăn và đồ uống kèm theo (những món ăn, đồ uống được dọn ra trong bữa tiệc thường thịnh soạn và linh đình hơn so với những bữa ăn thông thường) và cũng thường có âm nhạc kết hợp khiêu vũ, nhảy múa, hát hò trong một số trường hợp.

Một bữa tiệc được tổ chức có thể nhân một dịp, một sự kiện, một kỷ niệm, một ngày lễ hoặc bất kỳ các lý do khác nhau, thực khách đến có thể đến kèm theo quà cáp hoặc đến không. Địa điểm tổ chức bữa tiệc thường đa dạng, có thể là nhà riêng, nhà hàng, hộp đêm, quán, trong các phòng tiệc, phòng ăn....

Các loại tiệc

Tùy theo tính chất của bữa tiệc mà có thể có nhiều cách gọi khác nhau về bữa tiệc như: tiệc cưới, tiệc sinh nhật, ăn giỗ, ăn hỏi, ăn cúng, ăn kỵ, tất niên, hoặc tiệc Thánh, tiệc Ly, tiệc đứng (buffet), tiệc mặn (tiệc đêm/dạ tiệc, yến tiệc, tiệc liên hoan, tiệc chiêu đãi, tiệc cưới)...

Thời Phong kiến ngày xưa, để phục vụ cho cuộc sống xa hoa của các vua chúa và tầng lớp quý tộc nhiều buổi tiệc xa hoa, linh đình gây lãng phí đã được tổ chức (như bữa tiệc Mãn Hán Toàn Tịch), nhiều tác phẩm văn học đã miêu tả tại những bữa tiệc linh đình như thế. Ngay nay, việc tổ chức các buổi tiệc linh đình, sang trọng vẫn thường xuyên diễn ra, nhất là việc tổ chức các buổi chiêu đãi trọng thể....

Tham khảo

 Law would tag beer kegs to fight use by the young "While it affects all adults who buy kegs, the proposed law is aimed at the 21-to-23-year-old crowd, particularly college students, who don’t think twice about buying a keg or 10 for a weekend bash." Pittsburgh Post-Gazette, ngày 4 tháng 11 năm 2001.

Ẩm thực
Bữa ăn
Tiệc
Sự kiện xã hội

ar:احتفال
ay:Phista
id:Pesta
jv:Pésta
ca:Festa
de:Party
es:Fiesta
eu:Jai
gd:Pàrtaidh
gl:Festa
ko:잔치
io:Partio
is:Veisla
he:מסיבה
la:Convivium
lt:Pobūvis
no:Fest
nn:Fest
pl:Przyjęcie
pt:Festa
qu:Hatun p'unchaw
ru:Вечеринка
simple:Party
fi:Juhla
sv:Fest
tl:Pagdiriwang
yi:סעודה
zh-yue:派對
zh:派對


title: Quận Leake, Mississippi

text:
Quận Leake là một quận thuộc tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Mississippi


title: Barbadillo del Mercado

text:
Barbadillo del Mercado là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 169 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Taractrocera ilia

text:
Taractrocera ilia là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở Irian Jaya, Bắc Úc (Darwin và Melville Island) và Papua New Guinea (Morobe, Madang, East Sepik và Western Highlands).

Sải cánh dài khoảng 20 mm.

Phụ loài
Taractrocera ilia ilia Waterhouse, 1932 (Northern Territory)
Taractrocera ilia beta Evans, 1934 (Papua New Guinea)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Insects
Australian Faunal Directory

Taractrocera


title: Rhabdomastix usuriensis

text:
Rhabdomastix usuriensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Yoshinogari, Saga

text:
là một thị trấn thuộc huyện Kanzaki, Saga, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Metabaru Airfield Monument

Thị trấn của Saga


title: Rémelfing

text:
Rémelfing là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Sarreguemines-Campagne. Tọa độ địa lý của xã là 49° 05' vĩ độ bắc, 07° 05' kinh độ đông. Rémelfing nằm trên độ cao trung bình là 263 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 195 mét và điểm cao nhất là 280 mét. Xã có diện tích 2,62 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1485 người; mật độ dân số là 566 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Nguyễn Phong

text:
Nguyễn Phong (1561-1643) là đại thần nhà Mạc và nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Sự nghiệp
Nguyễn Phong người làng Kiệt Đặc, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Từ nhỏ ông đã có tư chất thông minh, 7 tuổi đã biết làm văn. Cha ông thử tài bảo làm văn tế thần Hậu Thổ ở gò Kim Đôi, ông làm được.

Năm 1574 đời Mạc Mậu Hợp, ông mới 14 tuổi, đi thi Hương 1 lần đỗ ngay, cùng khoa với cha ông. Khi vào dự yến tiệc ông chỉ đứng chứ không ngồi. Khi quan trường hỏi vì sao không ngồi, ông đáp rằng vì tên mình đứng trên tên cha nên không dám ngồi.

Năm 1586 niên hiệu Thuần Phúc, ông đỗ tiến sĩ, rồi làm chức Tả thị lang bộ Lại, tước Phúc Trì bá.

Nhưng không lâu sau nhà Mạc mất ngôi (1592). Ông bèn về ở ẩn tại núi Huyền Đinh. Nhà Lê trung hưng giành quyền kiểm soát cả nước, ra lệnh triệu tập nhiều lần, ông mới bất đắc dĩ ra làm quan. Ông làm tới chức Thượng thư, Tuyền quận công. Sau đó ông lấy cớ tuổi già sức yếu và xin nghỉ hưu.

Khi về nhà, ông đào một cái hồ, ở giữa đắp một hòn đảo trồng nhiều cây cỏ, dựng một cái am để thưởng ngoạn. Sử sách còn chép lại bài thơ Ngụ hứng của ông làm trong thời gian này. Ông vui chơi, ngâm vịnh trong những năm tuổi già, tới khi 83 tuổi (1643) thì qua đời.

Tham khảo
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Quan lại nhà Mạc
Quan lại nhà Lê trung hưng
Người Hải Dương
Tiến sĩ nhà Mạc


title: Mittelpöllnitz

text:
Mittelpöllnitz là một đô thị ở huyện Saale-Orla, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 5,01 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 326 người.

Tham khảo


title: Thala ogasarawana

text:
Thala ogasarawana là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thala


title: Aphthona brancuccii

text:
Aphthona brancuccii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: S.Nallur

text:
S.Nallur là một thị xã panchayat của quận Coimbatore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, S.Nallur có dân số 30.319 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. S.Nallur có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại S.Nallur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu