title: South African Airways

text:
South African Airways (SAA) là hãng hàng không quốc gia Nam Phi. Hãng này có trung tâm hoạt động chính tại Johannesburg và Cape Town. Trong tiếng Afrikaan hãng này có tên gọi Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL), dù tên gọi này không còn được sử dụng làm thương hiệu của hãng. Hãng hàng không này đóng trụ sở tại Sân bay quốc tế OR Tambo ở Kempton Park, Ekurhuleni, Gauteng.Hãng hàng không đã chính thức ngừng hoạt động vào giữa năm 2020 vì ảnh hưởng của Đại dịch COVID-19

Đội tàu bay

Vận chuyển hành khách
Đội tàu bay của hãng South African Airways (thời điểm tháng 2 năm 2021)

Vận chuyển hàng hóa
3 Boeing 737-300F

Tai nạn và sự cố

 Vào ngày 28 tháng 11 năm 1987, một chiếc máy bay Boeing 747 -200 Combi mang tên Helderberg của South African Airways đã gặp phải một vụ cháy thảm khốc ở trong khu vực hàng hóa, vỡ tung giữa không trung và rơi xuống Ấn Độ Dương ở phía đông Mauritius, làm tử vong tất cả 159 người trên chiếc máy bay. (Chuyến bay 295 của South African Airways)
 Vào ngày 8 tháng 4 năm 1954, chiếc de Havilland Comet 1 của South African Airways đã gặp sự cố vào khoảng 19:07 UTC, khiến tất cả 21 người trên máy bay thiệt mạng. Cuộc điều tra chung về vụ tai nạn này và của BOAC 781, đã phát hiện ra các lỗi thiết kế của nhà sản xuất (cửa sổ vuông) và hiện tượng mỏi kim loại dẫn đến việc nổ giải nén, gây ra cả hai vụ tai nạn. (Chuyến bay 201 của South African Airways)
 Vào ngày 20 tháng 4 năm 1968, một chiếc Boeing 707-344C của South African Airways đã đâm sầm vào mặt đất do lỗi phi công điều khiển chuyến bay vào địa hình và thiếu hệ thống cảnh báo gần mặt đất. Tai nạn này đã khiến 123 trong số 128 người có trong chuyến bay định mệnh đó tử vong. (Chuyến bay 228 của South African Airways)
 Vào ngày 13 tháng 3 năm 1967, Một chiếc Viscount (Tử tước) 806 của South African Airways đã lao xuống biển, làm tất cả 25 người thiệt mạng. Nguyên nhân của vụ tai nạn không bao giờ được xác định. Tuy nhiên có thể chuyến bay bị mất kiểm soát do phi công mất khả năng kiểm soát (đau tim, v.v) hoặc lỗi cấu trúc trong chuyến bay. (Chuyến bay 406 của South African Airways)

Đánh giá
South African Airways đã được Skytrax Chứng nhận là Hãng hàng không 4 sao về chất lượng của sân bay và sản phẩm trên máy bay cũng như dịch vụ của nhân viên. Xếp hạng sản phẩm bao gồm chỗ ngồi, tiện nghi, đồ ăn và đồ uống, IFE, mức độ sạch sẽ, v.v. và xếp hạng dịch vụ dành cho cả nhân viên khoang và nhân viên mặt đất.

Tham khảo

Hãng hàng không Nam Phi
Star Alliance


title: Bazus-Neste

text:
Bazus-Neste là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 600 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Acalymma trivittatum

text:
Acalymma trivittatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mannerheim miêu tả khoa học năm 1843.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma
Động vật được mô tả năm 1843


title: Bruchidius pygidiopictus

text:
Bruchidius pygidiopictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Delobel miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

P


title: Scelodonta vietnamica

text:
Scelodonta vietnamica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Eroshkina miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Scelodonta


title: Mitra crenata

text:
Mitra crenata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra


title: 2044 Wirt

text:
2044 Wirt (1950 VE) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 8 tháng 11 năm 1950 bởi C. A. Wirtanen ở Đài thiên văn Lick.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 2044 Wirt
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

002044
Được phát hiện bởi Carl A. Wirtanen
Tiểu hành tinh được đặt tên
002044
002044
19501108


title: Heteropsis perspicua

text:
Heteropsis perspicua là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở KwaZulu-Natal, Swaziland, Transvaal, Mozambique, từ Zimbabwe đến Kenya, ở miền đông Zaire và Tanzania.

Sải cánh dài 38–43 mm đối với con đực và 42-48 đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm.

Ấu trùng ăn các loài Poaceae, bao gồm Ehrharta erecta, Panicum maximum và Pennisetum clandestinum.

Phụ loài
Heteropsis perspicua perspicua
Heteropsis perspicua camerounica Kielland, 1994

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1873


title: Winnie-the-Pooh

text:
Winnie-the-Pooh, hay gấu Pooh là một chú gấu hư cấu - nhân vật trong một số tác phẩm của nhà văn Alan Alexander Milne (A. A. Milne). Câu chuyện đầu tiên về chú gấu này là cuốn Winnie-the-Pooh (1926) và cuốn tiếp theo là The House at Pooh Corner (1928).

A. A. Milne cũng sáng tác thơ về gấu Pooh trong một tập thơ trẻ em When We Were Very Young (1924) và nhiều bài khác trong tập Now We Are Six (1927). Cả bốn cuốn sách đều được minh hoạ bởi E. H. Shepard.

Nguyên mẫu
Theo bộ phim "Goodbye Christopher Robin" của hãng phim Fox Searchlight phát hành năm 2017 kể về quá trình sáng tạo nên hình tượng chú gấu Pooh của nhà văn Alan Alexander Milne (A. A. Milne) và hành trình trưởng thành của Christopher Robin Milne - con trai của A. A. Milne, đồng thời chính là nguyên mẫu cho nhân vật Christopher trong truyện.

A. A. Milne đặt tên cho con gấu bông của cậu bé Christopher Robin Milne là Pooh và tiếp tục nghĩ ra những nhân vật khác như lợn Piglet, lừa Eeyore, mẹ con gấu túi Kanga và Roo, hổ Tigger... A. A. Milne viết những bài thơ ngắn về những con thú bông, và xuất bản hai cuốn sách tên When We Were Very Young (1924), cùng Winnie-the-Pooh (1926).

Những câu chuyện về các cuộc phiêu lưu của Pooh và những người bạn đã đưa tên tuổi A. A. Milne lên tầm cao mới. Nước Anh ở thời điểm đó vẫn chưa hoàn toàn hồi phục sau cuộc chiến, vì vậy mọi người ngưỡng mộ gấu Pooh tươi sáng, lạc quan, nhưng không kém phần triết lý cùng những người bạn trung thành. Độc giả nhanh chóng phát hiện ra cậu bé Christopher Robin Milne chính là nguyên mẫu cho nhân vật trong những câu chuyện và cậu trở thành ngôi sao nhí của nước Anh.

Tuy vậy, nhà văn A. A. Milne không hề tự hào với thành công của mình, ông cho rằng độc giả chỉ yêu mến mỗi gấu Pooh chứ không hề quan tâm đến những tác phẩm nghiêm túc hơn - những vở kịch phản chiến - mà ông dành trọn tâm huyết sáng tác. Đồng thời, ông cũng không lấy làm hài lòng khi công chúng chỉ chú ý đến cậu bé Christopher Robin Milne chứ không hề biết đến ông. Nhưng ông vẫn tiếp tục viết thêm hai phần cuối của series Gấu Pooh là Now We Are Six (1927) và The House at Pooh Corner (1928).

Sau khi series kết thúc, ông tiếp tục dồn sức vào các vở kịch và bài báo phản chiến, nhưng không được công chúng quan tâm.

Năm 1929, cậu bé Christopher Robin Milne được gửi đến trường nam sinh Gibbs. Chỉ một năm sau đó, cậu chuyển đến trường nội trú Box Grove. Cậu ngay lập tức bị bạn bè trêu chọc, tẩy chay và bắt nạt chỉ vì là người nổi tiếng. Chính vì những khó khăn trong thời niên thiếu mà gấu Pooh mang đến, cậu không bao giờ tha thứ cho cha mình và từ chối gặp mặt cha mẹ đến hàng chục năm, chỉ liên hệ qua thư. Khi A. A. Milne đã có tuổi và bệnh tật, Christopher Robin Milne thỉnh thoảng vẫn ghé thăm cha, nhưng vẫn không chịu trò chuyện với mẹ - bà Dorothy. Nhà văn A. A. Milne qua đời vào tháng 1 năm 1956, thọ 74 tuổi. Christopher Robin Milne có đến dự đám tang của cha nhưng rời đi rất sớm.

Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, Christopher Robin Milne giành được học bổng toán học của trường trung học phổ thông Stowe, và cậu theo học đại học ở trường Trinity, giống như cha mình. Năm 1941, khi Chiến tranh thế giới lần hai nổ ra, Christopher Robin Milne tạm hoãn việc học để nhập ngũ, nhưng cậu thi trượt kì thi chọn bác sĩ quân y.

A. A. Milne đã dùng sức ảnh hưởng của mình để xin cho con trai một chân là kĩ sư cho quân đội để giúp con không phải ra trận và trực tiếp chiến đấu. Tuy nỗ lực bảo vệ con là vậy, nhưng ông vẫn cư xử rất lạnh nhạt với Christopher Robin Milne.

Christopher Robin Milne không giữ lại bất kì kỉ vật nào của cha mẹ. Thay vào đó, ông quyên góp tất cả mọi thứ, bao gồm những con thú bông, cho thư viện New York. Trước nỗi thất vọng của những nhà sưu tầm, những tay buôn đồ cổ và cả công chúng, ông giải thích rằng ông không muốn bán bất kì thứ gì, vì ông không muốn tuổi thơ của ông một lần nữa bị thương mại hóa.

Xuất bản và nhượng quyền
Câu chuyện về gấu Pooh đã được dịch sang rất nhiều thứ tiếng, kể cả bản tiếng La-tinh được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1958. Năm 1960, bản tiếng La-tinh này trở thành cuốn sách đầu tiên và duy nhất bằng tiếng La-tinh được đưa vào danh sách sách bán chạy của Thời báo New York.

Chú gấu Pooh và những người bạn là một trong những nhân vật sinh lời nhất trên thế giới. Quyền sở hữu tác phẩm được bán toàn bộ cho Disney vào năm 2001 với giá 240 triệu bảng Anh, trong đó có 30 triệu bảng Anh được đóng góp vào quỹ Claire Milne (quỹ của con gái Christopher Robin Milne thành lập năm 2002 để giúp đỡ những người khuyết tật tại Devon và Cornwall). Lợi nhuận Pooh mang lại cho Disney mỗi năm trị giá 3 tỉ bảng Anh, chỉ xếp sau chuột Mickey.

Dấu gạch nối trong tên Winnie-the-Pooh sau này đã được bỏ đi khi Công ty Walt Disney quyết định chuyển thể các câu chuyện về gấu Pooh thành một series phim hoạt hình mà sau này trở thành một trong những thành công lớn trên toàn thế giới của Công ty Walt Disney.

Chú thích

Nhân vật giả tưởng
Nhân vật Disney


title: Hurum

text:
Hurum là một đô thị hạt Buskerud, Na Uy. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Klokkarstua. Đô thị của Hurum được thành lập ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Ngôi làng nhỏ của Holmsbu đã được cấp tình trạng thị xã vào năm 1847, nhưng nó đã không trở thành một đô thị của riêng nó. Nó mất đi trạng thái thị trấn của mình ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Hurum đã từng được cho là có vị trí cho các sân bay quốc gia mới của Na Uy. Tuy nhiên kế hoạch này đã bị bỏ, và các sân bay chính là bây giờ nằm ở Gardermoen trong hạt Akershus.

Tham khảo

Đô thị Buskerud


title: Solenidiopsis

text:
Solenidiopsis là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Dép lốp

text:
Dép lốp (tiếng Anh: Tire Sandals, hay còn được gọi là Ho Chi Minh sandals) là một loại giày (dép) đơn giản được làm từ săm và lốp. Loại dép này khá phổ biến ở những nước thuộc thế giới thứ ba do tính đơn giản, dễ làm, rẻ tiền và độ bền của chúng.
Đôi dép có hình dáng giống các đôi dép bình thường khác. Quai dép được làm bằng săm (ruột) xe ô tô cũ. Hai quai trước bắt chéo nhau, hai quai sau song song, vắt ngang cổ chân. Bề ngang mỗi quai khoảng 1,5 cm. Quai được luồn xuống đế qua các vết rạch vừa khít với quai. Đế dép được làm bằng lốp (vỏ) xe ôtô hỏng hoặc đúc bằng cao su, mặt dưới có xẻ những rãnh hình thoi để đi cho đỡ trơn.

Một biểu tượng tại Việt Nam
Tại Việt Nam, dép lốp còn được gọi là dép cao su.

Dù nhiều nguồn tin gán cho Đại tá Hà Văn Lâu là tác giả của ý tưởng đôi dép lốp, nhưng chính ông cũng thừa nhận mình chỉ sử dụng lại cách thức của những người phụ xe dùng mo cau hay vỏ ruột xe kéo làm những đôi dép. Năm 1947, nhân thấy ông Nguyễn Văn Sáu (tức Sáu Đen) có một số săm lốp ô tô cũ, ông Hà Văn Lâu đã đề nghị ông Sáu Đen chế tạo những đôi dép lốp kiểu sandal tiện lợi, đi nhẹ và êm, lội nước và bùn rất thuận tiện, bảo vệ bàn chân trong hầu hết trường hợp giẫm lên cả mẻ chai, thép gai, lửa đỏ.

Sự tiện lợi của đôi dép lốp dẫn đến việc nó trở nên phổ biến tại Việt Nam trong cả hai cuộc chiến tranh, trở thành một biểu tượng nổi tiếng của những người Cộng sản Việt Nam trong cuộc chiến tranh giành độc lập và thống nhất đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhiều lần sử dụng dép lốp trong sinh hoạt thông thường, thậm chí trong cả một số trường hợp ngoại giao. Noi gương lãnh tụ, nhiều lãnh đạo Cộng sản Việt Nam thời kỳ chiến tranh đều có ít nhiều sử dụng dép lốp.. Mức độ phổ biến trong việc sử dụng dép lốp của Hồ Chí Minh và những người ủng hộ ông có ảnh hưởng đến nỗi nhiều người Mỹ gọi dép lốp bằng danh từ "Ho Chi Minh sandals".

Sự nổi tiếng của dép lốp Việt Nam dẫn đến rất nhiều tác phẩm mô tả về nó một cách trực tiếp hoặc gián tiếp.. Riêng bài thơ "Đôi dép Bác Hồ" được nhạc sĩ Văn An ở Nam Định phổ nhạc đã đi vào lòng người dân Việt Nam hơn nửa thế kỷ.

Mặc dù dép lốp ngày nay không còn phổ biến tại Việt Nam như một biểu tượng của gian khổ, nhưng dép lốp vẫn còn được bán rất nhiều như một vật lưu niệm của khách du lịch hoặc những nhà sưu tập, thậm chí đôi khi được xem như một xu hướng thời trang của giới trẻ.

Cách chế tạo
 Một phần lốp ô tô được cắt ra làm đế (thường là phần giữa), phần ngoài của lốp (tiếp xúc với đường) đặt phía dưới.
 Quai của dép lốp được cắt ra từ săm ô tô cũ, hẹp 1-1.5 cm, dài tùy ý sao cho phù hợp với chân.
 Để xỏ quai, người ta đục hay rạch trên đó tám cái khe ở mép (là 8 đầu nối quai và đế).
 Xỏ quai vào lỗ bằng cách dùng rút dép, kẹp đầu dây, luồn qua khe trên đế. (rút dép là một mảnh kim loại mảnh, dài, gập đôi lại).

Phát triển
Trong những năm cuối của Chiến tranh Việt Nam và trong thời kỳ 1975 - 1990, người Việt Nam không chỉ sử dụng săm lốp ô tô hỏng để làm dép cao su mà còn sử dụng phương pháp đúc cao su thành đế dép và quai dép. Tuy loại dép này được gọi là "dép đúc" nhưng về cấu tạo, nó giống như dép lốp sản xuất bằng phương pháp thủ công. Trong những năm 1970 - 1985, một bộ trang phục gồm một mũ cối, một bộ quân phục xuân hè dài tay bằng vải kaki Tô Châu hay kaki Nam Định màu xanh lá cây tươi, một thắt lưng da quân dụng và đôi dép cao su đúc là "mốt" của thanh niên Việt Nam khi đó.

Chú thích

Xem thêm
 Đôi dép Bác Hồ
 Hà Văn Lâu

Liên kết ngoài

 Đôi dép Bình Trị Thiên

Giày dép
Trang phục Việt Nam
Trang phục nữ Việt Nam
Cao su


title: Makiyamaia sibogae

text:
Makiyamaia sibogae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Clavatulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Makiyamaia


title: Odintsovo

text:
Odintsovo () là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Moskva Oblast. Thành phố có dân số 134.844 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 121 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:  Town status was granted to it in 1957.

Thành phố kết nghĩa
Odintsovo kết nghĩa với:

 Kruševac, Serbia
 Novopolotsk, Belarus
 Wittmund, Đức

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Moskva


title: Nguyễn Văn Huyên

text:
Nguyễn Văn Huyên (1905-1975) là một giáo sư, tiến sĩ, nhà sử học, nhà dân tộc học, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam. Ông cũng là người giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục Việt Nam trong thời gian dài nhất với 28 năm, 350 ngày.

Tiểu sử
Ông sinh ngày 16 tháng 11 năm 1905 tại Hà Nội, nguyên quán tại xã Kim Chung, huyện Đan Phượng (cũ), phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc huyện Hoài Đức, Thành phố Hà Nội). Cha ông là cụ Nguyễn Văn Vượng, mẹ ông là cụ Phạm Thị Tí. Ông cụ Vượng làm công chức cho chính quyền thuộc địa Pháp và mất khi ông Huyên mới 8 tuổi, mẹ ông làm nội trợ. Chị gái ông là bà Nguyễn Thị Mão (sau này là vợ Khâm sai Bắc bộ Phan Kế Toại), tốt nghiệp niên khoá 1924-1927 của Trường Cao đẳng Sư phạm Đông Dương. Bà Mão là nữ giáo viên đầu tiên của Việt Nam. Bà đã hỗ trợ 2 anh em đi học ở Pháp.

Năm 18 tuổi, ông và người em trai là Nguyễn Văn Hưởng được gia đình cho đi Pháp du học. Ông học tú tài toàn phần rồi Cử nhân Văn khoa năm 1929, Cử nhân Luật năm 1931 tại Đại học Sorbonne. Trong thời gian nghiên cứu Tiến sĩ ở Pháp, ông dạy học tại Trường Ngôn ngữ Đông phương. Năm 1934 ông là người Việt Nam đầu tiên bảo vệ thành công luận án tiến sĩ văn khoa tại Đại học Sorbonne, Paris với luận án chính "Hát đối đáp nam nữ thanh niên ở An Nam" và luận án phụ "Nhập môn nghiên cứu nhà sàn ở Đông Nam Á". Hai bản luận án này được xếp loại xuất sắc, được in thành sách và xuất bản ở Pháp với sự hoan nghênh của giới chuyên môn Pháp, Đức, Hà Lan...

Năm 1935 ông trở về nước, khước từ làm quan, dạy học tại Trường Bưởi (trường Bảo hộ), Ban Tú tài bản xứ. Năm 1936 ông kết hôn với tiểu thư Vi Kim Ngọc, con gái Tổng đốc Thái Bình Vi Văn Định. Năm 1938 ông tham gia Hội truyền bá chữ quốc ngữ và chuyển sang nghiên cứu tại Trường Viễn Đông Bác cổ với chức danh Ủy viên thường trực, năm 1941 ông là Ủy viên Hội đồng nghiên cứu khoa học Đông dương. Năm 1938, ông giúp thành lập bộ môn Lịch sử văn minh Việt Nam tại trường Đại học Luật Hà Nội. Ông tham gia các hoạt động của Đảng Xã hội Việt Nam.

Trong cuộc Cách mạng tháng Tám, ông là một trong những người đại diện trí thức Thủ đô cùng với Ngụy Như Kon Tum, Nguyễn Xiển, Hồ Hữu Tường ký bức điện yêu cầu vua Bảo Đại thoái vị, nhường quyền kiểm soát đất nước cho nhân dân qua chính phủ cách mạng.

Sau khi cuộc Cách mạng tháng Tám thành công, ông được cử giữ chức Tổng Giám đốc Đại học vụ (đến 26/11/1946 được thay bởi Hồ Đắc Di; Phó Giám đốc là Ngụy Như Kontum) Bộ Quốc gia Giáo dục kiêm Giám đốc Viện Viễn Đông Bác Cổ.

Tháng 11 năm 1946, ông được cử giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo) của Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thay cho Ca Văn Thỉnh và giữ chức vụ này trong 29 năm cho đến khi mất vào tháng 10 năm 1975. Phụ tá cho ông có ba Thứ trưởng: Võ Thuần Nho, Hồ Trúc, Lê Liêm.

Ông là đại biểu Quốc hội Việt Nam từ khóa II đến khóa V, ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Năm 1960, ông Nguyễn Sỹ Tỳ (Bí thư Đảng ủy Bộ Giáo dục) gặp và xin ý kiến Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Chính trị về việc giới thiệu ông Nguyễn Văn Huyên vào Đảng. Và thực tế, ông Nguyễn Văn Huyên đã làm đơn xin vào Đảng và hoàn thành bản lý lịch tự thuật. Hồ Chủ Tịch thẳng thắn ý kiến ông Huyên "ở ngoài Đảng có lợi cho cách mạng hơn".

Ông qua đời ngày 19 tháng 10 năm 1975 tại Hà Nội.

Công trình nghiên cứu
Ông để lại một số công trình, bài nghiên cứu về văn hoá và giáo dục, trong đó đáng chú ý là:
 Sự thờ phụng thần thánh ở nước Nam (1944).
 Văn minh nước Nam (1944).
 Toàn tập Nguyễn Văn Huyên (2000).
Những bài nói và viết về giáo dục (1990) (Số in 56 - Số XB 234 - NCKT)
Những kinh nghiệm tiên tiến của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa ở Cộng Hòa Dân Chủ Đức (1962) (Số in 557/HĐ. Số XB 29/TK) (Đồng tác giả: Nguyên chủ nhiệm Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam Nguyễn Sỹ Tỳ)
Vấn đề cải cách giáo dục ở Liên Xô (1962) (Số in 673. Số XB 13-TK) (Đồng tác giả: Nguyên chủ nhiệm Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam Nguyễn Sỹ Tỳ)

Đóng góp

Ông được giới chuyên môn ở Việt Nam đánh giá là người đã cùng học giả Đào Duy Anh đặt nền móng cho nghiên cứu văn hoá, văn minh Việt Nam. Các nghiên cứu của ông góp phần khẳng định người Việt Nam có tín ngưỡng của riêng mình thể hiện qua việc thờ thành hoàng như Phù Đổng, Tản Viên, Chử Đồng Tử. Thông qua các nghiên cứu với phương pháp và cách tiếp cận khoa học của Nguyễn Văn Huyên về văn học dân gian, lễ hội truyền thống, kiến trúc, địa lý học lịch sử, cấu trúc giai tầng trong xã hội, người ta có thể nhận thấy tinh thần, tâm lý dân tộc Việt Nam. Nhà sử học Trần Quốc Vượng đã viết: "Ông, là một nhà khoa học nhân văn lớn và hiện đại đầu tiên ở nửa đầu thế kỷ XX này"..."Giới nghiên cứu trẻ/già hôm nay còn được học và phải học ở ông nhiều về phương pháp luận và các phương pháp tiếp cận những sự kiện nhân văn, vừa cụ thể vừa tổng thể."<ref>Trần Quốc Vượng, Tr.945.</ref>

Ông có những đóng góp quan trọng và quyết định trong xây dựng nền giáo dục của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tôn chỉ và tâm huyết của ông trong sự nghiệp xây dựng nền giáo dục ấy được Nguyễn Văn Huyên thể hiện qua bài diễn văn nổi tiếng đọc trong lễ khai giảng năm học đầu tiên của Đại học quốc gia Việt Nam ngày 15 tháng 11 năm 1945: "Trong buổi lễ hôm nay, anh em giáo sư và sinh viên chúng tôi muốn tỏ rõ cho thế giới biết rằng trong giờ phút nghiêm trọng của tiền đồ Tổ quốc này, dân tộc Việt Nam, ngoài công cuộc đấu tranh bằng xương máu trên chiến địa cũng nỗ lực tham gia vào công cuộc tiến triển văn hoá của nhân loại. Chúng tôi muốn rằng nền đại học mới này là một lực lượng mạnh trong những lực lượng của Việt Nam. Chúng tôi muốn nó làm một thành luỹ để trường kỳ kháng chiến phục hồi hoàn toàn lãnh thổ, và giải phóng tinh thần cho dân tộc chúng tôi là một dân tộc văn hiến có ngoài nghìn năm lịch sử độc lập và đã tự gây nên một nền văn minh đặc sắc trên ven bể Thái bình dương này."

 Tặng thưởng và Tôn vinh
Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 2 (năm 2000) về khoa học xã hội và nhân văn, huân chương Độc lập hạng nhất.

Tên ông được đặt cho một phố chạy ngang qua Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam ở Hà Nội nơi con trai ông, PGS. TS. Nguyễn Văn Huy, từng làm giám đốc (1995-2006). Ngoài ra, tên của ông còn được đặt tên cho một trường Trung học cơ sở ở quê hương ông (huyện Hoài Đức - Hà Nội) trên địa bàn xã Sơn Đồng; và một trường Trung học phổ thông ở tỉnh Tuyên Quang. Gia đình ông cũng đã thành lập Trường Nguyễn Văn Huyên ở quận Đống Đa, Hà Nội, do con gái thứ hai của ông, PGS. TS. Nguyễn Bích Hà, làm hiệu trưởng.

Gia đình
Phu nhân là bà Vi Kim Ngọc con gái của nguyên Tổng đốc Thái Bình Vi Văn Định. Ông bà có với nhau 4 người con:

 Nguyễn Kim Nữ Hạnh (1937-2010), hay Nguyễn Kim Hạnh, nguyên kỹ sư thông tin của Tổng cục Đường sắt, tác giả cuốn hồi ký "Tiếp bước chân cha".
 Nguyễn Kim Bích Hà, hay Nguyễn Bích Hà, Phó giáo sư, Tiến sĩ hóa học, Hiệu trưởng Trường dân lập Nguyễn Văn Huyên (Hà Nội)
 Nguyễn Kim Nữ Hiếu, Đại tá, Phó giáo sư, Tiến sĩ y khoa, Thầy thuốc nhân dân, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Chồng bà là GS. TS Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Lân Dũng.
 Nguyễn Văn Huy, Giáo sư, Tiến sĩ, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.

 Tham khảo Trần Quốc Vượng'', Văn hoá Việt Nam tìm tòi và suy ngẫm, Nhà xuất bản Văn hoá Dân tộc - Tạp chí Văn hoá Nghệ thuật, 2000.

Chú thích

Liên kết ngoài
Nguyễn Văn Huyên ở ngọn nguồn sự nghiệp "trồng người" mới

Người Hà Tây
Người Hà Nội
Nhà giáo trường Bưởi
Nhà giáo Việt Nam
Nhà dân tộc học Việt Nam
N
Viện Viễn Đông Bác cổ
Tiến sĩ Văn chương Việt Nam
Giáo sư Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Giáo dục Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa II
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa III
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa V
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VII
Đảng Xã hội Việt Nam
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Sinh viên Đại học Sorbonne
Sinh tại Hà Nội
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Merimnetria epermeniella

text:
Merimnetria epermeniella là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Merimnetria
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Diacantha neumanni

text:
Diacantha neumanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Pseudoneureclipsis uma

text:
Pseudoneureclipsis uma là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudoneureclipsis


title: Paralimnophila contingens

text:
Paralimnophila contingens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paralimnophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Theretra tryoni

text:
Theretra tryoni là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea, Queensland và đông bắc New South Wales.

Sải cánh dài khoảng 70 mm. Con trưởng thành có màu nâu với vài đốm tối.

Ấu trùng ăn Alocasia macrorrhizos, Colocasia esculenta và Zantedeschia aethiopica.

Chú thích

Tham khảo

Theretra


title: Eusattodera intermixtus

text:
Eusattodera intermixtus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Eusattodera


title: Konstantin Sergeevich Novoselov

text:
Konstantin Sergeevich Novoselov (tiếng Nga: Константи́н Серге́евич Новосёлов, sinh ngày 23 tháng 8 năm 1974) là một nhà vật lý học người Nga-Anh, nổi tiếng với công trình nghiên cứu của ông về graphene cùng với Andre Geim, và họ đã được trao Giải Nobel Vật lý năm 2010. Novoselov hiện là thành viên của nhóm nghiên cứu mesoscopic tại Đại học Manchester.

Kostya Novoselov sinh ra ở Nizhny Tagil, CHXHCN Liên bang Xô Viết.

Xem thêm
 VinFuture

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Interview in ScienceWatch on his research fields
 Portrait of Novoselov and Geim following the announcement of the Nobel Prize
 Selected research papers by Konstantin Novoselov and Andre Geim
 Russians scoop Nobel for creation of graphene
 Kostya Novoselov's art website
 Konstantin Novoselov trên quỹ Nobel

Nhà vật lý Nga
Nhà vật lý Anh
N
Người Nga đoạt giải Nobel
Người Anh đoạt giải Nobel
Nhà vật lý thực nghiệm
Hội viên Hội Hoàng gia
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Nhà phát minh Nga
Nhà vật lý Vương quốc Liên hiệp Anh
Tập đoàn Vingroup


title: 1731

text:
Năm 1731 (số La Mã: MDCCXXXI) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai  trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius  chậm hơn 11 ngày).

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1731


title: Limnephilus granti

text:
Limnephilus granti là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Limnephilus


title: Athani, Tamil Nadu

text:
Athani là một thị xã panchayat của quận Erode thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Athani có dân số 8453 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Athani có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 61%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Athani, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Breitnau

text:
Breitnau là một xã trong huyện Breisgau-Hochschwarzwald thuộc rừng Đen bang Baden-Württemberg phía nam nước Đức. Đô thị Breitnau có diện tích 39,9 km². Dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 1762 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Breitnau:Lịch sử và hình ảnh


title: Cúp Chủ tịch AFC 2006

text:
Cúp Chủ tịch AFC 2006 là giải đấu bóng đá Cúp Chủ tịch AFC lần thứ 2 diễn ra từ ngày 10 đến 21 tháng 5 năm 2006 ở Kuching, Malaysia. Tám đội bóng chia vào hai bảng đá vòng tròn 1 lượt chọn 2 đội xếp đầu mỗi bảng vào thi đấu chéo ở bán kết. 2 đội thắng ở bán kết vào cho trận chung kết. Giải đấu này không có trận tranh hạng ba.

Vòng đấu bảng

Bảng A

Bảng B

Bán kết

Chung kết

Vô địch

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cúp Chủ tịch AFC 2006

Bóng đá năm 2006
2006


title: Diều ăn ong

text:
Diều ăn ong (danh pháp hai phần: Pernis ptilorhynchus) là loài chim thuộc Họ Ưng (Accipitridae).. Thức ăn của chúng là ấu trùng và tổ của ong vàng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
Chim Bhutan
Chim Pakistan
Chim Nepal
Chim Bangladesh
Chim Nhật Bản
Động vật được mô tả năm 1821
Chim Ấn Độ
Chim Philippines


title: Yaroslavl (tỉnh)

text:
Yaroslavl Oblast (tiếng Nga:Яросла́вская о́бласть, Yaroslavskaya oblast) là một chủ thể liên bang của Nga (một tỉnh). Trung tâm hành chính là thành phố Yaroslavl.

Tham khảo

Liên kết

  Official website of Yaroslavl Region
  Official website of Yaroslavl Region

Tỉnh của Nga


title: Megalorhipida dubiosa

text:
Megalorhipida dubiosa là một loài bướm đêm thuộc chi Megalorhipida.

Chú thích

Tham khảo

Megalorhipida
Động vật đặc hữu Brasil
Côn trùng Nam Mỹ


title: Tetracis cervinaria

text:
Tetracis cervinaria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở British Columbia phía nam đến quận Kern, California và về phía đông đến miền tây Montana, tây nam Idaho, quận Carbon, Wyoming và quận Larimer, Colorado. Nó được tìm thấy ở độ cao lên đến 790 đến 2.375 mét.
Chiều dài cánh trước là19–23 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 2 đến tháng 6.

Ấu trùng ăn Prunus emarginata và Prunus virginiana.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revision of the North American genera Tetracis Guenée and synonymization of Synaxis Hulst with descriptions of three new species (Lepidoptera: Geometridae: Ennominae)

Tetracis


title: Nassarius robustus

text:
Nassarius robustus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 1890


title: Lohmen

text:
Lohmen là một đô thị thuộc huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, bang Sachsen, Đức. Đô thị Lohmen có diện tích 25,8 km².

Tham khảo


title: Budapest

text:
Budapest () là thủ đô và thành phố đông dân nhất của Hungary, và một trong những thành phố lớn nhất trong Liên minh Châu Âu. Với dân số ước tính năm 2016 là 1.752.704 phân bố trên một diện tích khoảng , Budapest cũng là một trong những thành phố lớn có mật độ dân số cao nhất tại EU. Budapest vừa là một thành phố và vừa là một hạt, và tạo thành trung tâm của vùng đô thị Budapest, nó có diện tích  và dân số 3.303.786, chiếm 33 phần trăm dân số Hungary. Vùng đô thị Budapest có GDP 141,0 tỷ đô la Mỹ (129,4 tỷ euro) năm 2016, chiếm 49,6 phần trăm GDP của Hungary. GDP trên đầu người của thành phố là 64.283 đô la Mỹ, bằng 148% trung bình của EU tính theo sức mua tương đương. Do đó thành phố này năm trong danh sách 100 thành phố theo GDP trên thế giới
và khiến nó trở thành một trong những nền kinh tế khu vực lớn nhất Liên minh Châu Âu.

Budapest là một thành phố toàn cầu dẫn đầu với thế mạnh về thương mại, tài chính, truyền thông, nghệ thuật, thời trang, nghiên cứu, công nghệ, giáo dục và giải trí. Nó là một R&D và trung tâm tài chính dẫn đầu và là thành phố Trung và Đông Âu được xếp hạng cao nhất về Chỉ số 100 Thành phố Sáng tạo, nó cũng được xếp hạng là nền kinh tế đô thị phát triển nhanh thứ hai tại châu Âu. Thành phố là nơi có sàn giao dịch chứng khoán lớn thứ hai về giá trị vốn hóa thị trường tại Trung và Đông Âu, sàn giao dịch chứng khoán Budapest và quận kinh doanh của nó có trụ sở của những ngân hàng quốc gia lớn nhất và quốc tế và các công ty. Budapest còn là nơi có văn phòng khu vực chính của nhiều tổ chức quốc tế, bao gồm Liên Hợp Quốc và ICDT, ngoài gia nó còn có trụ sở của Viện sáng tạo và Công nghệ Châu Âu, cao đẳng Cảnh sát Châu Âu và văn phòng nước ngoài đầu tiên của Cơ quan Thúc đẩy Đầu tư Trung Quốc. Có hơn 40 trường cao đẳng và đại học ở Budapest, bao gồm đại học Eötvös Loránd, đại học Semmelweis và đại học Công nghệ và Kinh tế Budapest là những trường trong tốp 500 trên thế giới. Mở cửa năm 1896, hệ thống tàu điện ngầm Budapest phục vụ 1,27 triệu hành khách còn hệ thống xe điện Budapest phục vụ 1,08 triệu hành khách mỗi ngày. Budapest được xếp hạng là thành phố Trung và Đông Âu đáng sống nhất theo chỉ số chất lượng cuộc sống của EIU.

Lịch sử của Budapest bắt đầu với Aquincum, ban đầu là một khu định cư của người Celt, đã trở thành kinh đô La Mã của Hạ Pannonia. Người Magyar đã đến lãnh thổ này vào thế kỷ thứ 9 vào thế kỷ 9. Khu định cư đầu tiên của họ đã bị cướp bóc bởi quân Mông Cổ giai đoạn năm 1241-42.
Thị trấn được tái thiết lập đã trở thành một trong những trung tâm của văn hoá Phục hưng nhân bản vào thế kỷ 15. Sau trận Mohács và 150 năm sau khi thuộc Ottoman, sự phát triển khu vực đã chuyển sang một giai đoạn mới thịnh vượng vào các thế kỷ 18 và 19, và Budapest đã trở thành một thành phố toàn cầu sau khi hợp nhất vào năm 1873. Thành phố cũng đã trở thành thủ đô lớn thứ nhì của Đế quốc Áo-Hung, một cường quốc bị giải thể vào năm 1918. Budapest đã là trung điểm của cách mạng Hungaria năm 1848, Cộng hoà Xô Viết Hungary năm 1919, chiến dịch Panzerfaust năm 1944, chiến dịch Budapest năm 1945, và cách mạng Hungary năm 1956.

Được xem là một trong những thành phố đẹp nhất ở châu Âu, di sản thế giới UNESCO nằm ở thành phố này gồm hai bờ sông Donau, khu phố lâu đài Buda, đại lộ Andrássy, quảng trường các anh hùng và tuyến đường tàu điện ngầm Thiên niên kỷ, tuyến cổ thứ nhì thế giới. Các địa điểm nổi bật khác gồm tổng cộng 80 suối địa nhiệt, hệ thống hang động nước nóng lớn nhất thế giới, Hội đường Do Thái giáo Lớn lớn thứ nhì, và toà nhà Quốc hội Hungary.

Từ nguyên học
"Budapest" là sự kết hợp của các thành phố Buda và Pest, hai thành phố này cùng với Óbuda, thống nhất vào năm 1873. Sự xuất hiện có tài liệu ban đầu về sự kết hợp của tên "Buda-Pest" là năm 1831 trong sách Világ (Thế giới/Ánh sáng) bởi Bá tước István Széchenyi.

Nguồn gốc của tên "Buda" và "Pest" không rõ ràng. "Buda" có thể đến từ:
 một phái sinh của Bod hoặc Bud, một tên người có gốc Turk, nghĩa là 'cành nhỏ'.
 một tên người Slav, Buda, dạng ngắn của Budimír, Budivoj.

Tuy nhiên, về mặt ngôn ngữ, một nguồn gốc từ Đức thông qua phái sinh tiếng Slav вода (voda, nước) là không thể, và không chắc chắn rằng một từ Turk thực sự xuất phát từ từ buta ~ buda 'cành, nhánh'.

Theo một truyền thuyết ghi lại trong biên niên sử từ thời Trung Cổ, Buda xuất phát từ tên của người sáng lập của nó, Bleda, anh trai của người cai trị Hunnic Attila.

Có một số giả thuyết về Pest. Có người cho rằng tên này bắt nguồn từ thời La Mã, vì có một pháo đài địa phương (Contra-Aquincum) gọi là Ptolemaios "Pession" ("Πέσσιον", iii.7.§ 2). Một người khác cho rằng Pest bắt nguồn từ từ tiếng Slav cho hang động, пещера, hoặc peștera. Một trích dẫn thứ ba пещ, hay peșt, nhắc đến một hang động nơi hỏa hoạn bị đốt cháy.

Lịch sử

Lịch sử ban đầu

Khu định cư đầu tiên tại lãnh thổ Budapest được xây bởi người Celt trước năm 1 SCN. Sau đó nó bị chiếm bởi người La Mã. Khu định cư La Mã – Aquincum – trở thành thành phố chính của Pannonia Inferior năm 106 SCN. Ban đầu nó là một khu định cư quân sự, và dần dần thành phố phát triển xung quanh đó, khiến nó trở thành trung tâm của cuộc sống thương mại của thành phố. Ngày nay khu vực này tương ứng với quận Óbuda tại Budapest. Người La Mã xây đường, đài vòng, nhà tắm và nhà với sàn được sưởi trong khu quân sự được thành bao quanh này. Thành phố La Mã Aquincum là địa điểm La Mã được bảo tồn tốt nhất tại Hungary. Khu khảo cổ học được biến thành một bảo tàng với các khu vực trong nhà và ngoài trời.

Tộc Magyar dẫn đầu bởi Árpád, bị ép ra khỏi quê hương ban đầu của họ ở phía bắc Bulgaria bởi Tsar Simeon sau Trận Nam Buh, định cư tại vùng lãnh thổ này vào cuối thế kỷ thứ 9 thế chỗ cho những người định cư Bulgaria thành lập ra các thị trấn Buda và Pest, và một thế kỷ sau đó chính thức thành lập Vương quốc Hungary. Nghiên cứu đặt nơi cư trú có thể xảy ra của Árpáds là một nơi đầu tiên của quyền lực trung tâm gần những gì sau này trở thành Budapest. Sự xâm lược của người Tatar trong thế kỷ 13 nhanh chóng chứng minh rằng rất khó để xây dựng phòng thủ trên một đồng bằng. Vua Béla IV của Hungary do đó ra lệnh xây dựng các bức tường đá gia cố xung quanh các thị trấn và thiết lập cung điện hoàng gia của riêng mình trên đỉnh của những ngọn đồi bảo vệ của Buda. Năm 1361, nó trở thành thủ đô của Hungary.

Vai trò văn hóa của Buda đặc biệt quan trọng trong thời kỳ trị vì của Vua Matthias Corvinus. Phục Hưng của Ý có ảnh hưởng lớn đến thành phố. Thư viện của nó, Bibliotheca Corviniana, là bộ sưu tập lịch sử và các công trình khoa học và triết học vĩ đại nhất châu Âu trong thế kỷ 15, và chỉ đứng thứ hai về kích thước sau Thư viện Vatican. Sau sự thành lập của trường đại học Hungary đầu tiên tại Pécs năm 1367 (Đại học Pécs), đại học thứ hai được thành lập tại Óbuda năm 1395 (Đại học Óbuda). Cuốn sách Hungary đầu tiên được in tại Buda năm 1473. Buda có khoảng 5.000 người định cư vào khoảng năm 1500.

Người Ottoman xâm lược Buda năm 1526, cũng như năm 1529, và cuối cùng chiếm được nó năm 1541. Sự đô hộ của Thổ Nhĩ Kỳ kéo dài hơn 140 năm. Người Ottoman gốc Turk xây dựng nhiều phòng tắm nổi bật trong thành phố. Một số phòng tắm được xây dựng bởi người Turk trong thời gian cai trị của họ vẫn được sử dụng trong 500 năm sau (Nhà tắm Rudas và Nhà tắm Király). Năm 1547 số lượng Kitô hữu giảm xuống còn khoảng 1000, và tới năm 1647 nó giảm xuống chỉ còn khoảng 70. Phần phía tây bị chiếm của quốc gia này trở thành một phần của Đế quốc Habsburg được gọi là Hungary Hoàng gia.

Năm 1686, hai năm sau cuộc vây hãm Buda không thành công, một chiến dịch mới được bắt đầu để tiến vào chủ đô Hungary. Lần này, quân đội của Liên minh thần thánh lớn gấp đôi, bao gồm hơn 74.000 nghìn người, gồm có lính người Đức, người Croatia, người Hà Lan, người Hungary, người Anh, người Tây Ban Nha, người Séc, người Ý, người Pháp, người Burgundi, người Đan Mạch và người Thụy Điển, cùng với những người châu Âu khác với vai trò tình nguyện viên, pháo thủ và các sĩ quan. Quân Kitô bao vây Buda, và trong một số năm sau đó, tất cả những vùng đất trước đây thuộc về Hungary, trừ vùng gần Timișoara (Temesvár), bị lấy đi khỏi người Turk. Trong Hiệp ước Karlowitz năm 1699, những sự thay đổi về vùng lãnh thổ này được công nhận chính thức để cho thấy sự kết thúc sự cai trị của người Turk, và năm 1718 toàn bộ Vương quốc Hungary được giải phóng khỏi sự đô hộ của Ottoman.

Địa lý

Khí hậu
Khí hậu của Budapest nằm ở Khí hậu lục địa ẩm, Dfb/Cfb. Mùa đông lạnh, mùa hè nóng và ẩm. Lượng mưa lớn và giảm dần từ Tây sang Đông.
Khí hậu của Budapest có khí hậu lục địa ẩm (Köppen Dfb), với mùa đông khá lạnh và mùa hè ấm theo tiêu chuẩn khí hậu 1971-2000 khi sử dụng đẳng nhiệt 0 °C.
Mùa đông (tháng 11 đến đầu tháng 3) có thể lạnh và ít ánh nắng. Tuyết rơi khá thường xuyên trong hầu hết các năm, và nhiệt độ buổi tối là  không phải không phổ biến giữa tháng 12 và tháng 2. Những tháng mùa xuân (tháng 3 và tháng 4) có thời tiết thay đổi, với nhiệt độ trung bình tăng nhanh. Thời tiết vào cuối tháng 3 và tháng 4 thường rất dễ chịu vào ban ngày và trong lành vào ban đêm. Mùa hè dài của Budapest - kéo dài từ tháng 5 đến giữa tháng 9 - ấm áp hoặc rất ấm. Budapest có nhiều ánh nắng mùa hè giống như nhiều khu nghỉ dưỡng Địa Trung Hải. Các cơn mưa lớn bất ngờ cũng xảy ra, đặc biệt là vào tháng Năm và tháng Sáu. Mùa thu ở Budapest (giữa tháng 9 đến cuối tháng 10) được đặc trưng bởi mưa nhỏ và những ngày nắng dài với nhiệt độ vừa phải. Nhiệt độ thường trở nên lạnh hơn vào cuối tháng 10. Mùa xuân và mùa thu thường ôn hòa.

Các quận

{|class="wikitable" style="float:right; text-align:right; font-size:85%; margin:1em;"
|-
|colspan="5" bgcolor=""|
|- style="text-align:center; background:#dedebb;"
|colspan="2"|Hành chính
|Dân số
|colspan="2"|Diện tích và mật độ
|- style="background:#efefcc;"
|style="text-align:center;"|Quận||style="text-align:center;"|Tên chính thức||style="text-align:center;"|Chính thức năm 2013||style="text-align:center;"|km²||style="text-align:center;"|Người/km²

|-
|I||Várkerület||24,528||3.41||7,233
|-
|II||Rózsadomb||88,011||36.34||2,426
|-
|III||Óbuda-Békásmegyer||123,889||39.69||3,117
|-
|IV||Újpest||99,050||18.82||5,227
|-
|V||Belváros-Lipótváros||27,342||2.59||10,534
|-
|VI||Terézváros||43,377||2.38||18,226
|-
|VII||Erzsébetváros||64,767||2.09||30,989
|-
|VIII||Józsefváros||85,173||6.85||11,890
|-
|IX||Ferencváros||63,697||12.53||4,859
|-
|X||Kőbánya||81,475||32.5||2,414
|-
|XI||Újbuda||145,510||33.47||4,313
|-
|XII||Hegyvidék||55,776||26.67||2,109
|-
|XIII||(không có tên chính thức)||118,320||13.44||8,804
|-
|XIV||Zugló||123,786||18.15||6,820
|-
|XV||Rákospalota, Pestújhely, Újpalota||79,779||26.95||2,988
|-
|XVI||Árpádföld, Cinkota, Mátyásföld,
Sashalom, Rákosszentmihály
|68,235||33.52||2,037
|-
|XVII||Rákosmente||78,537||54.83||1,418
|-
|XVIII||Pestszentlőrinc-Pestszentimre||94,663||38.61||2,414
|-
|XIX||Kispest||62,210||9.38||6,551
|-
|XX||Pesterzsébet||63,887||12.18||5,198
|-
|XXI||Csepel||76,976||25.75||2,963
|-
|XXII||Budafok-Tétény||51,071||34.25||1,473
|-
|XXIII||Soroksár||19,982||40.78||501

|- style="background:#ccc;"
|colspan="2" |||1,740,041||525.2||3,314.9
|- style="background:#ddd;"
|colspan="2" |||9,937,628||93,030||107.2
|- style= style="text-align:center;"
|colspan="5"|Nguồn: Eurostat, HSCO
|}

Hầu hết Budapest ngày nay là kết quả của sự đổi mới tỏng thế kỷ 19, nhưng đại lộ rộng khi đó chỉ bao quanh và chia đôi nhiều khu vực hoạt động cũ hơn được tạo ra bởi nhiều thế kỷ trong sự phát triển của thành phố Budapest. Đô thị rộng lớn của Budapest thường được mô tả bằng cách sử dụng một bộ các tên quận. Đây là một trong hai chỉ định không chính thức, phản ánh tên của các làng đã được nhập vào các khu, hoặc được thay thế các đơn vị hành chính của các quận cũ.
Một số tên vẫn được sử dụng theo truyền thống, mỗi tên đề cập tới một vùng với đặc trưng riêng, nhưng không có ranh giới chính thức.
Ban đầu, Budapest có 10 quận sau khi thành lập bằng cách thống nhất ba thành phố năm 1873. Kể từ năm 1950, vùng Đại Budapest được chia thành 22 khu (và 23 từ năm 1994). Vào thời điểm đó đã có những thay đổi cả về thứ tự của các quận và về kích cỡ của chúng. Thành phố hiện nay bao gồm 23 quận, 6 ở Buda, 16 ở Pest và 1 trên Đảo Csepel ở giữa chúng.
Trung tâm thành phố theo nghĩa rộng hơn bao gồm Quận V, VI, VII, VIII, IX và XIII ở phía Pest, và I, II, XI và XII ở phía Buda của thành phố.

Quận I là một khu vực nhỏ ở trung tâm Buda, bao gồm lâu đài Buda. Quận II cũng ở Buda, ở phía tât bắc, và Quận III trải dài theo phía rìa bắc của Buda. Muốn tới Quận IV phải đi qua sông Danube để đến Pest (ở phía đông), và cũng ở phía bắc. Với Quận V, một vòng tròn khác bắt đầu, nó nằm ngay ở trung tâm của Pest. Quận VI, VII, VIII và IX là những quận nằm cạnh về phía đông, đi xuống phía nam, lần lượt nằm cạnh nhau.
Quận X nằm ở một vòng tròn khác xa hơn cũng ở Pest, nhưng sang lại phía Buda nếu muốn đến Quận XI và XII, đi về phía bắc. Không còn quận nào khác ở vòng tròn này, phải quay lại về phía Pest để đến quận XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII, XIX và XX (phần xa nhất của thành phố), gần thành hình bán nguyệt, quay lại về phía nam.
Quận XXI là mở rộng của tuyến đường trên về phía một nhánh của Danube, ở đầu phía bắc của đảo dài phía nam Budapest. Quận XXII vẫn ở trên tuyến đó về phía tây nam Buda, và cuối cùng là Quận XXIII ở rìa phía nam của Pest, không theo quy luật chỉ vì nó là một phần của Quận XX tới năm 1994.

 Nhân khẩu học

Budapest là thành phố đông dân nhất Hungary và một trong những thành phố lớn nhất trong Liên minh Châu Âu, với số người định cư tăng dần, ước tính 1.742.000 người năm 2014, với số người di cư vào bên trong nhiều hơn số người di cư ra bên ngoài. Những xu hướng này có thể được nhìn thấy khắp vùng đô thị Budapest, là nơi sống của 3,3 triệu người. Con số ngày chiếm 34% dân số Hungary.
Năm 2014, thành phố này có mật độ dân số 3.314 người trên kilômét vuông (8.580/dặm vuông), nó là khu tự quản đông dân nhất Hungary. Mật độ dân số của Elisabethtown-Quận VII là 30.989/km² (80.260/dặm vuông), là mật độ dân số cao nhất tại Hungary và là một trong những nơi có mật độ dân số cao nhất thế giới, có thể so sánh với mật độ dân số của Manhattan là 25.846/km².

Budapest là "thành phố phát triển năng động" thứ tư theo dân số tại châu Âu, và Euromonitor dự đoán dân số sẽ tăng lên gần 10% giữa năm 2005 và 2030. Mạng lưới Quan sát Châu Âu về Phát triển Lãnh thổ và Sự gắn kết nói rằng dân số Budapest sẽ tăng từ 10% đến 30% chỉ do nhập cư cho tới năm 2050. Một dòng chảy liên tục của người nhập cư trong những năm gần đây đã thúc đẩy tăng trưởng dân số ở Budapest. Lợi ích về năng suất và tỷ trọng dân số hoạt động kinh tế tương đối lớn giải thích tại sao thu nhập gia đình ở Budapest đã tăng đến một mức độ lớn hơn so với các khu vực khác của Hungary. Thu nhập cao hơn ở Budapest được phản ánh trong phần chi tiêu thấp hơn mà cư dân của thành phố phân bổ cho chi tiêu cần thiết như thức ăn và đồ uống không cồn.

Trong cuộc thống kê dân số năm 2011, có 1.729.040 người với 906.782 hộ gia đình sống tại Budapest. Khoảng 1,6 triệu người từ vùng đô thị này có thể ở trong Budapest vào giờ làm việc, cà trung những sự kiện đặc biệt. Sự biến động số lượng người này là do hàng trăm ngàn cư dân ngoại thành đến thành phố với mục đích làm việc, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các sự kiện đặc biệt.
Theo sắc tộc có 1.397.851 (80,8%) người Hungary, 19.530 (1,1%) người Di-gan, 18.278 (1,0%) người Đức, 6.189 (0,4%) người Romania, 4.692 (0,3%) người Trung Quốc và 2.581 (0,1%) người Slovakia. 301.943 người (17,5%) không tuyên bố sắc tộc của họ. Tại Hungary mọi người có thể tuyên bố nhiều hơn một sắc tộc, nên tổng số người theo các sắc tộc nhiều hơn tổng dân số. Thành phố này là nơi ở một trong những cộng đồng người Do Thái lớn nhất tại châu Âu.

Cũng theo thống kê đó, 1.600.585 người (92,6%) sinh ra tại Hungary, 126.036 người (7,3%) sinh ra bên ngoài Hungary trong khi có 2.419 người (0,1%) không rõ nơi sinh.
Mặc dù chỉ 1,7% dân số Hungary năm 2009 là người nước ngoài, 43% trong số họ sống tại Budapest, chiếm 4,4% dân số thành phố (tăng lên từ 2% năm 2001). Gần hai phần ba người nước ngoài sống ở Hungary dưới 40 tuổi. Động lực chính cho nhóm tuổi này sống ở Hungary là việc làm.
Theo thống kê dân số năm 2011, 1.712.153 người (99,0%) nói tiếng Hungary, trong đó 1.692.815 người (97,9%) coi nó là ngôn ngữ đầu tiên, trong khi 19.338 người (1,1%) coi nó là ngôn ngữ thứ hai. Các tiếng (nước ngoài) được nói khác là: tiếng Anh (536.855 người nói, 31,0%), tiếng Đức (266.249 người nói, 15.4%), tiếng Pháp (56.208 người nói, 3,3%) và tiếng Nga (54.613 người nói, 3,2%).

Budapest là nơi ở của cộng đồng Công giáo đông dân nhất tại Trung Âu, gồm có 698.521 người (40,4%) năm 2011. Theo cuộc thống kê năm 2011, có 501.117 (29,0%) người theo Công giáo Rôma, 146.756 (8,5%) người theo Thần học Calvin, 30.293 (1,8%) người theo Giáo hội Luther, 16.192 (0,9%) người theo Công giáo Hy Lạp, 7.925 (0,5%) người theo Do Thái giáo và 3.710 (0,2%) người theo Chính thống giáo tại Budapest. 395.964 người (22,9%) không tôn giáo trong khi 585.475 người (33,9%) không công bố tôn giáo. Một báo cáo của Cơ quan Thống kê Trung Hungary cho thấy rằng số lượng người Di-gan tại Budapest tăng từ 2% năm 1990 đến 4,6% năm 2009.

 Các địa điểm chính và du lịch

Nhà quốc hội kiến trúc Gothic thời Phục Hưng, tòa nhà lớn nhất tại Hungary với chiều dài , trong đó có Vương miện Thần thánh Hungary. Ẩm thực Hungary và văn hóa cà phê: ví dụ, Gerbeaud Café và Százéves, Biarritz, Fortuna, Alabárdos, Arany Szarvas, Kárpátia và nhà hàng nổi tiếng thế giới Mátyás Pince. Có các di tích La Mã tại bảo tàng Aquincum, và những dụng cụ lịch sử tại bảo tàng Lâu đài Nagytétény, chỉ là 2 trong số 223 bảo tàng tại Budapest. Một bảo tàng lịch sử khác là House of Terror, bên trong tòa nhà là nơi gặp gỡ của tổng hành dinh Nazi. Đồi Lâu đài, bờ sông Danube và toàn bộ Andrássy út đã được công nhận là di sản văn hóa thế giới UNESCO.

Đồi Lâu đài và Quận Lâu đài; có 3 nhà thờ ở đây, sáu bảo tàng, và một nhóm nhà, đường, quảng trường thú vị. Cung điện hoàng gia trước đây là một trong những biểu tượng của Hungary – và đã là nơi nhiều trận chiến xảy ra kể từ thế kỷ 13. Ngày nay nó chứa hai bảo tàng ấn tượng và Bảo tàng Széchenyi Quốc gia. Cung điện Sándor gần đó gồm có các văn phòng và nơi ở chính thức của Tổng thống Hungary. Nhà thờ Matthias bảy trăm tuổi là một trong những báu vật của Budapest, nó có phong cách neo-Gothic, được trang trí với đá cuội màu sắc và những đỉnh nhọn tinh tế. Cạnh đó là tượng cưỡi ngựa của vị vua đầu tiên của Hungary, Vua Saint Stephen, và đằng sau đó là Fisherman's Bastion, được xây năm 1905 bởi kiến trúc sư Frigyes Schulek, Fishermen's Bastions được đặt tên theo liên đoàn cùng tên mà trong thời Trung Cổ có nhiệm vụ bảo vệ phần này của thành lũy, từ đây có thể nhìn toàn cảnh thành phố. Tượng của Turul, con chim bảo hộ thần thoại của Hungary, có thể được tìm thấy ở cả Quận Lâu đài và Quận 12.

Hội đường Do Thái giáo Đường Dohány là Hội đường Do Thái giáo lớn nhất châu âu, và là Hội đường Do Thái giáo lớn thứ hai còn hoạt động trên thế giới. Hội đường Do Thái giáo này nằm ở quận Do Thái và gồm một số khu đất tại trung tâm Budapest được tiếp giáp bởi đường Király utca, Wesselényi utca, Grand Boulevard và Bajcsy Zsilinszky. Nó được xây theo phong cách Marốc phục hưng năm 1859 và có sức chứa chỗ ngồi là 3.000 chỗ. Cạnh đó là một bức điêu khắc mô phỏng một cây liễu rủ bằng thép để tưởng nhớ tạn nhân người Hungary của Holocaust.

 Suối khoáng

Một trong những lý do người La Mã quyết định định cư ở khu vực ngay phía tây sông Danube và thành lập thủ đô vùng miền tại Aquincum (bây giờ là một phần của Óbuda, ở phía bắc Budapest) là để họ có thể sử dụng và tận hưởng suối nước nóng. Cũng có những tàn tích có thể thấy ngày nay của rất nhiều nhà tắm được xây trong khoảng thời gian này. Những nhà tắm mới được tây trong thời kỳ Thổ Nhĩ Kỳ (1541–1686) có mục đích để tắm và cũng dùng để chữa bệnh, và một số trong đó vẫn được sử dụng tới ngày nay.

Budapest đã có được danh tiếng là một thành phố của suối khoáng trong những năm 1920, sau khi lần đầu nhận ra tiềm năng kinh tế nước nóng trong việc thu hút du khách. Thật vậy, năm 1934, Budapest được chính thức xếp hạng là "Thành phố của suối khoáng". Ngày nay, các phòng tắm chủ yếu được sử dụng thường xuyên bởi thế hệ lớn tuổi, như, với ngoại lệ là vũ trường nước "Magic Bath" và "Cinetrip", những người trẻ tuổi có xu hướng thích bể bơi ngoài trời được mở trong mùa hè.

Việc xây dựng các phòng tắm Király bắt đầu vào năm 1565, và hầu hết các tòa nhà ngày nay có niên đại từ thời kỳ Thổ Nhĩ Kỳ, đáng chú ý nhất là hồ bơi có mái vòm đẹp.

 Cơ sở hạ tầng và giao thông vận tải

 Sân bay

Budapest có Sân bay quốc tế Ferenc Liszt Budapest (BUD) (được đặt tên theo Franz Liszt, nhà soạn nhạc Hungary nổi tiếng), một trong những sân bay đông đúc nhất tại Trung và Đông Âu, nằm ở  về phía đông nam trung tâm Budapest, tại Quận XVIII. Sân bay này giúp kết nối quốc tế với hầu hết các thành phố lớn tại châu Âu, và cũng kết nối tới Bắc Mỹ, châu Phi và Trung Đông.
Vì là sân bay đông đúc nhất của Hungary, quản lý gần như tất cả giao thông hàng không của quốc gia. Budapest Liszt Ferenc quản lý khoảng 250 chuyến bay có kế hoạch mỗi ngày năm 2013, và ngày càng nhiều chuyến bay thuê bao. Luân Đôn, Brussels, Frankfurt, Munich, Paris, và Amsterdam lần lượt là những kết nối quốc tế đông đúc nhất, trong khi Toronto, Montreal, Dubai, Doha và Alicante là những điểm đến ít chuyến nhất.
Ngày nay sân bay là trụ sở của Ryanair, Wizz Air, Budapest Aircraft Service, CityLine Hungary, Farnair Hungary và Travel Service Hungary. Sân bay này có thể được tiếp cận bằng các phương tiện giao thông công cộng từ trung tâm bởi tuyến Metro số 3 và sau đó là xe buýt sân bay số 200E.

Là một phần của kế hoạch phát triển chiến lược, 561 triệu euro đã được sử dụng vào việc mở rộng và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng sân bay cho tới tháng 12 năm 2012. Hầu hết những sự phát triển ngày đã được hoàn thiện, những phần được hoãn lại là khu vực hàng hóa mới và cảng mới cho ga 2A và 2B, nhưng những sự phát triển này hiện chỉ để dự phòng, và sẽ được bắt đầu ngay khi lưu lượng của sân bay đạt mức độ thích hợp.
SkyCourt, tòa nhà mới nhất có kiến trúc nghệ thuật giữa ga 2A và 2B gồm có 5 tầng. Kiểm tra an toàn của hành khách được chuyển tới đây cùng với khu phân loại hàng hóa mới, khu phòng chờ thương gia mới của Malév và SkyTeam, cũng là phòng chờ thẻ Master đầu tiên tại châu Âu.

 Giao thông công cộng

Giao thông công cộng tại Budapest được cung cấp bởi Trung tâm Vận tải Budapest (BKK, Budapesti Közlekedési Központ), một trong những thẩm quyền vận tải lớn nhất tại châu Âu. BKK vận hành 4 tuyến tàu điện ngầm (bao gồm Tuyến 1, đường sắt ngầm đầu tiên tại lục địa châu Âu), 5 tuyến đường sắt ngoại ô, 33 tuyến xe điện, 15 tuyến xe điện bánh hơi, 264 tuyến xe buýt (bao gồm 40 tuyến đêm), 4 tàu thủy, và BuBi, một hệ thống chia sẻ xe đạp thông minh. Trong một ngày trong tuần trung bình, các tuyến của BKK vận tải 3,9 triệu người; năm 2011, nó vận hành tổng cộng 1,4 tỷ hành khách. Năm 2014, 65% lượng người tham gia giao thông tại Budapest sử dụng phương tiện giao thông công cộng và 35% bằng ô tô. Mục tiêu là 80%–20% năm 2030 theo chiến lược của BKK.

Sự phát triển của complex hệ thống giao thông thông minh phức tạp trong thành phố tiến triển nhanh chóng; việc áp dụng đèn giao thông thông minh rất phổ biến, chúng được quản lý bằng GPS và máy tính và tự động ưu tiên các phương tiện giao thông được kết nối GPS, cũng như giao thông được đo và phân tích trên đường và người lái xe được thông báo về thời gian di chuyển và giao thông dự kiến bởi màn hình thông minh (dự án EasyWay). Người sử dụng phương tiện giao thông công cộng ngay lập tức được thông báo về bất cứ thay đổi nào về giao thông công cộng trực tuyến, trên màn hình điện thoại thông minh và hệ thống thông tin hành khách (PIDS), người lái xe cũng nhận biết được thay đổi về giao thông và quản lý đường sá trong thời gian thực trực tuyến và trên điện thoại thông minh qua BKK Info. Tất cả các phương tiện cũng có thể được theo dõi trực tuyến và trên điện thoại thông minh với hệ thống PIDS Futár'', cùng với đó việc đưa ra hệ thống vé tích hợp trực tuyến sẽ hỗ trợ việc đo số lượng hành khách trên mỗi tuyến và quản lý thông minh tần suất dịch vụ.

Đường và đường sắt

Budapest là nơi trung chuyển đường sá quan trọng nhất, với tất cả các xa lộ và đường sắt chính kết thúc tại phạm vi thành phố. Hệ thống đường trong thành phố được thiết kế theo cách tương tự như của Paris, với một số đường vành đai và các con đường tỏa ra từ trung tâm. Đường vành đai M0 xung quanh Budapest sắp hoàn thành, chỉ có một phần bị thiếu ở phía tây do các tranh chấp địa phương. Hiện tại đường vành đai dài , và sau khi hoàn thành, nó sẽ có chiều dài là .

Thành phố là một trung tâm giao thông quan trọng vì tất cả các tuyến đường chính của châu Âu và các tuyến đường sắt châu Âu đều dẫn đến Budapest. Sông Danube đã và vẫn là một tuyến đường thủy quan trọng và khu vực này ở trung tâm lưu vực Karpat nằm ở đường giao nhau của các tuyến đường thương mại.
Đường sắt chính của Hungary được điều hành bởi Đường sắt Nhà nước Hungary. Có ba ga đường sắt chính ở Budapest, ga Đông Budapest, ga Tây Budapest và ga Nam Budapest, vận hành cả các dịch vụ đường sắt trong nước và quốc tế. Budapest là một trong những điểm dừng chính của tuyến đường Trung và Đông Âu. Ngoài ra còn có dịch vụ đường sắt đi ngoại ô trong và xung quanh Budapest, ba tuyến được vận hành với tên HÉV.

Cảng, tàu thủy và các loại khác

Sông Danube chảy qua Budapest trên đường từ Đức đến Biển Đen. Con sông có thể dễ dàng điều hướng và vì vậy Budapest trong lịch sử có cảng thương mại lớn tại Csepel và Újpest. Phía Pest cũng là một cảng nổi tiếng với các cảng hàng hải quốc tế cho hàng hóa và cho tàu khách. Trong những tháng mùa hè, một dịch vụ tàu cánh ngầm hoạt động trên sông Danube kết nối thành phố với Viên.

BKK (qua nhà vận hành BKV) cũng cung cấp phương tiện giao thông công cộng với dịch vụ thuyền trong phạm vi của thành phố. Bốn tuyến, được đánh dấu D11-14, kết nối hai bờ với Đảo Margaret và đảo Hajógyári, từ Római fürdő (phía Bắc Buda, đến đảo Óbudai) hoặc Cầu Árpád (phía Pest) đến Cầu Rákóczi, với tổng cộng 15 điểm dừng. Ngoài ra, một số công ty cung cấp các chuyến đi thuyền tham quan và cũng là một phương tiện vừa ở dưới nước vừa ở trên cạn (xe buýt và thuyền) hoạt động liên tục.

Chất lượng nước ở các bến cảng Budapest được cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, các cơ sở xử lý xử lý 100% lượng nước thải được tạo ra vào năm 2010. Người Budapest thường xuyên đi kayak, xuồng, mô tô nước và thuyền buồm trên sông Danube, nơi đã liên tục trở thành một địa điểm giải trí lớn cho thành phố.

Các phương tiện giao thông đặc biệt ở Budapest, bên cạnh các tàu điện ngầm, bao gồm đường sắt ngoại ô, xe điện và thuyền. Có một vài loại phương tiện ít phổ biến hơn ở Budapest, giống như xe điện bánh hơi trên một số tuyến trong Pest, Đường sắt leo núi Đồi Lâu đài giữa cầu Dây xích và lâu đài Buda, xe ô tô nhỏ cho thuê ở đảo Margaret, cáp treo ghế, đường sắt răng cưa Budapest và đường sắt trẻ em. Ba loại sau cùng chạy giữa những ngọn đồi Buda.

Giáo dục

Budapest là nơi có hơn 35 cơ sở giáo dục bậc cao, nhiều trong số đó là trường đại học. Theo Quy trình Bologna, nhiều bằng cấp được cung cấp được công nhận ở các quốc gia trên khắp châu Âu. Y học, nha khoa, dược phẩm, thú y, và kỹ thuật là một số trong những lĩnh vực phổ biến nhất cho người nước ngoài học tại Budapest. Hầu hết các trường đại học ở Budapest cung cấp các khóa học bằng tiếng Anh, cũng như trong các ngôn ngữ khác như tiếng Đức, tiếng Pháp và tiếng Hà Lan, nhằm vào người nước ngoài. Nhiều sinh viên từ các quốc gia châu Âu khác dành một hoặc hai học kỳ tại Budapest thông qua Chương trình Erasmus.

Quan hệ quốc tế

Budapest có khá nhiều thành phố kết nghĩa và cộng tác trên thế giới.
Giống như Budapest, nhiều trong số đó là thành phố có tầm ảnh hưởng nhất của các quốc gia, đa số là thủ đô văn hóa, kinh tế, chính trị của quốc gia đó.
Thị trưởng của Budapest nói rằng mục đích của việc cải thiện quan hệ với thành phố kết nghĩa là cho phép và thúc đẩy sự trao đổi thông tin và kinh nghiệm, cũng như phối hợp trong việc quản lý thành phố, giáo dục, văn hóa, du lịch, truyền thông, thương mại và kinh doanh.

Thành phố kết nghĩa

Thành phố cộng tác

Một số quận của thành phố cũng kết nghĩa với các thành phố nhỏ và quận của các thành phố lớn khác; xem bài Danh sách quận tại Budapest để biết thêm thông tin.

Hình ảnh

Tham khảo

Danh sách tham khảo

 Fallon, Steve (2016), Boston, Massachusetts, https://www.lonelyplanet.com/hungary/budapest

Liên kết ngoài

 Official tourist information website
 Visitbudapest.travel
 Budapest Travel Guide – Tourism information Portal of Budapest
 Centre for Budapest Transport – Budapesti Közlekedési Központ (BKK) – City transport authority

Thành phố của Hungary
Thủ đô châu Âu
Di sản thế giới tại Hungary

Vùng cấp ba Liên minh châu Âu
Du lịch Hungary


title: Melissoptila montanicola

text:
Melissoptila montanicola là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1998


title: Biến đổi Fourier rời rạc

text:
Trong toán học, phép biến đổi Fourier rời rạc (DFT), đôi khi còn được gọi là biến đổi Fourier hữu hạn, là một biến đổi trong giải tích Fourier cho các tín hiệu thời gian rời rạc. Đầu vào của biến đổi này là một chuỗi hữu hạn các số thực hoặc số phức, làm biến đổi này là một công cụ lý tưởng để xử lý thông tin trên các máy tính. Đặc biệt, biến đổi này được sử dụng rộng rãi trong xử lý tín hiệu và các ngành liên quan đến phân tích tần số chứa trong một tín hiệu, để giải phương trình đạo hàm riêng, và để làm các phép như tích chập. Biến đổi này có thể được tính nhanh bởi thuật toán biến đổi Fourier nhanh (FFT).

Định nghĩa
Dãy của N số phức: được biến đổi thành chuỗi của N số phức X0,..., XN−1 bởi công thức sau đây:

với e là cơ số của lôgarit tự nhiên,  là đơn vị ảo (), và π là pi. Phép biến đổi đôi khi được ký hiệu bởi , như sau  hoặc  hoặc .

Phép biến đổi Fourier rời rạc ngược (IDFT) được cho bởi công thức sau

Những phương trình này có thể được mô tả đơn giản như sau: các số phức Xk đại diện cho biên độ và pha ở các bước sóng khác nhau của "tín hiệu vào" xn. Phép biến đổi DFT tính các giá trị Xk từ các giá trị xn, trong khi IDFT tính xn bằng tổng của các sóng thành phần
 với tần số k / N. Khi viết các phương trình dưới dạng như trên, ta đã sử dụng công thức Euler để biểu diễn các hàm lượng giác dưới dạng lũy thừa số phức để biến đổi được dễ dàng. Khi viết Xk dưới dạng tọa độ cực, ta thu được biên độ Ak / N và pha φk từ modulus và argument của Xk:

trong đó atan2 là dạng hai đối số của hàm arctan. Cần ghi chú rằng các thừa số chuẩn hóa của DFT và IDFT (ở đây là 1 và 1/N) và dấu của các số mũ chỉ là quy ước, và có thể khác nhau trong các tài liệu khác nhau. Điều kiện duy nhất cho các quy ước này là DFT và IDFT có dấu ngược nhau ở các số mũ và tích của hai thừa số chuẩn hóa phải là 1/N.

Các tính chất

Đầy đủ
Phép biến đổi Fourier rời rạc là một biến đổi tuyến tính khả nghịch

trong đó C ký hiệu tập các số phức. Nói cách khác, với mọi N > 0, mọi vectơ phức N chiều đều có một DFT và một IDFT, và chúng đều là các vectơ phức N chiều.

Trực giao
Các vectơ  tạo thành một cơ sở trực giao của tập các vectơ phức N chiều:

trong đó  là hàm delta Kronecker. Có thể dùng điều kiện trực giao để suy ra công thức cho IDFT từ định nghĩa của DFT, và điều kiện này tương đương với điều kiện unita dưới đây.

Định lý Plancherel và định lý Parseval
Nếu Xk và Yk là các DFT của xn và yn thì theo định lý Plancherel:

trong đó dấu sao ký hiệu số phức liên hợp. Định lý Parseval là một trường hợp đặc biệt của định lý Plancherel:

Các định lý này tương đương với điều kiện unita dưới đây.

Tuần hoàn
Nếu như ta tính biểu thức định nghĩa DFT tại mọi số nguyên k thay vì chỉ cho k=0,..., N-1, thì dãy số nhận được là một mở rộng tuần hoàn của DFT, và có chu kì N.

Tính tuần hoàn có được chứng minh trực tiếp từ định nghĩa:

Tương tự như vậy, biểu thức của IDFT cũng cho một dãy mở rộng tuần hoàn.

Định lý dịch
Việc nhân các số xn với một pha tuyến tính  (m là một số nguyên bất kì) tương ứng với việc dịch vòng tròn các số Xk: Xk được thay bằng Xk-m, trong đó các chỉ số được tính theo mô đun N. Tương tự như vậy, việc dịch vòng tròn các số xn tương ứng với việc nhân các số Xk với một pha tuyến tính. Dưới dạng công thức, nếu {xn} đại diện cho vectơ x thì
nếu

thì

và

Unita
Có thể nhận thấy theo mô tả ở trên, toán tử DFT có thể được biểu diễn dưới dạng một ma trận Vandermonde:

trong đó

là một căn nguyên thủy bậc N của đơn vị. Phép biến đổi ngược chính là ma trận nghịch đảo của ma trận trên:

Với hằng số chuẩn hóa unita , DFT trở thành một biến đổi unita, định nghĩa bởi một ma trận unita:

trong đó det() là hàm tính định thức. Định thức là tích của các giá trị riêng (luôn là  hoặc  như mô tả dưới đây). Trong không gian vectơ thực, một biến đổi unita có thể xem là phép quay vật rắn của hệ tọa độ, và tất cả các tính chất của phép quay vật rắn đều đúng cho toán tử unita DFT.

Tính trực giao của DFT nay có thể viết dưới dạng điều kiện trực chuẩn:

Nếu X được định nghĩa là unita DFT của vectơ x thì

và định lý Plancherel có thể viết dưới dạng:

Nếu ta coi DFT chỉ là một phép biến đổi tọa độ trong đó chỉ cần chỉ ra các thành phần của vectơ trong hệ tọa độ mới, thì mệnh đề trên chỉ nói rằng tích vô hướng của hai vectơ được giữ nguyên trong phép biến đổi unita DFT. Trong trường hợp đặc biệt khi x=y, điều này có nghĩa là độ dài vectơ cũng được giữ nguyên—đây chính là định lý Parseval:

Ứng dụng
DFT có nhiều ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành khác nhau. Ở đây chỉ mô tả một số ví dụ (tham khảo thêm các tài liệu ở cuối trang). Tất cả các ứng dụng của DFT đều dựa trên một tính chất quan trọng là DFT và IDFT đều có thể được tính nhanh chóng bằng thuật toán biến đổi Fourier nhanh.

Phân tích phổ
Khi sử dụng DFT để phân tích phổ, dãy {x_n} thường đại diện cho một dãy hữu hạn các mẫu tại các thời điểm cách đều nhau của một tín hiệu x(t), trong đó t để chỉ thời gian. Việc chuyển từ thời gian liên tục sang mẫu (thời gian rời rạc) chuyển biến đổi Fourier liên tục của x(t) thành biến đổi Fourier thời gian rời rạc (DTFT), và thường gây ra hiệu ứng răng cưa. Việc chọn lựa tần số lấy mẫu thích hợp (xem tần số Nyquist) là vô cùng quan trọng cho việc giảm thiểu hiệu ứng này.

Một số cặp biến đổi Fourier rời rạc

Tham khảo

  esp. section 30.2: The DFT and FFT, pp. 830–838.

Liên kết ngoài
Mathematics of the Discrete Fourier Transform by Julius O. Smith III
Fast implementation of the DFT - coded in C and under General Public License (GPL)

Giải tích Fourier
Xử lý tín hiệu
Giải tích số
Xử lý tín hiệu số

cs:Fourierova transformace#Diskrétní Fourierova transformace
pt:Transformada de Fourier#Transformada discreta de Fourier
fi:Fourier'n muunnos#Diskreetti Fourier'n muunnos


title: Padunia forcipata

text:
Padunia forcipata là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Padunia


title: Longueval

text:
Longueval là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
A farming village located 24 miles (28 km) về phía tây bắc của Amiens trên đường D919, tại giao lộ với D8.
Longueval nằm phía đông bắc tỉnh.

Dân số

Xem thêm
 Delville Wood

Liên kết ngoài
  Longueval on th Insee site
  Longueval on Quid
  360° Longueval Museum
  360° Longueval Military cemetery

Tham khảo

Longueval


title: Củ ấu

text:
Củ ấu, còn gọi là ấu trụi, ấu nước, kỵ thực, lăng thực (Trung Quốc), macre, krechap (Campuchia), gồm vài loài thực vật thuộc chi Trapa. Chúng là cây thủy sinh, bản địa ở miền ôn đới Âu-Á và Châu Phi, thường mọc ở vùng nước đọng không quá 5 m sâu. Ở Việt Nam ghi nhận có ít nhất ba loài: ấu trụi (ấu có hai sừng tù, trồng ở Hải Phòng), ấu gai (ấu có hai sừng nhọn, trồng ở Thái Bình), và ấu sừng trâu (trồng ở Phú Thọ).

Tuy gọi là "củ" đây đúng ra là "quả" vì nó phát triển dưới nước đến khi già thì rụng và vùi xuống bùn nên được gọi là "củ".

Hình dạng
Là loài cây sống dưới nước, thân ngắn có lông.

Lá cây ấu có hai dạng. Lá chìm thì phiến lá giảm, phiến xẻ lông chim nhưng rất nhỏ nên trông chỉ thấy các đường gân. Lá nổi có phao ở cuống, hình quả trám,mép trên có răng cưa, dài 4–5 cm, rộng 6–7 cm cuống dài 6–15 cm, giữa có phao. Mặt trên của lá thì nhẵn, màu lục thẫm. Mặt dưới màu hung đỏ, có lông tơ. Cuống lá xốp ruột, phình ra có tác dụng như cái phao để nổi lên trên mặt nước.

Hoa ấu là loại hoa đơn, sắc trắng, mọc đơn độc hay ở nách lá; 4 lá dài, 4 cánh hoa 4 nhị bầu trung hai ô, mỗi ô chưa một noãn.

Quả ấu thường gọi là "củ" có 2 sừng do các lá phát triển thành, cao 35mm, rộng 5 cm, sừng dài 2 cm, đầu sừng hình mũi tên. Trong quả chứa một hạt, trong hạt có nhiều bột trắng ăn được.

Phân bố, thu hái
Được trồng ở các ao đầm khắp nơi trên cả nước, trồng bằng hạt hay bằng chồi. Mùa hoa (ở miền Bắc) vào tháng 5-6, mùa quả vào tháng 7-8.

Sử dụng
Củ ấu có 49% tinh bột và 10.3% đạm nên được dùng làm nguồn lương thực cho con người cùng súc vật. Củ ấu có thể ăn sống cũng như chín. Củ ấu chủ yếu được nhân dân dùng luộc ăn hoặc chế biến thành tinh bột trộn với mật hay đường làm bánh. Quả sao cháy dùng chữa Nhức đầu, choáng váng và cảm sốt. Ngày dùng 3-4 quả dưới dạng sắc thuốc. Vỏ quả sao cho thơm, sắc uống chữa sốt chữa mệt nhọc khi bị sốt rét, còn dùng chữa loét dạ dày, loét cổ tử cung. toàn thân cây chữa trẻ con sài đầu, giải độc rượu, làm cho sáng mắt. Ngày dùng từ 10-16g dưới dạng thuốc sắc, dùng ngoài không kể liều lượng,...

Ấu gai có tiếng là chát. Ấu trụi ăn bở. Được ưa chuộng nhất là ấu sừng trâu.

Ẩm thực Việt Nam có một số món dùng củ ấu. Phổ thông nhất là củ ấu luộc, thường dùng làm món quà ăn chơi, nhưng cũng có khi dùng làm lương thực thay cơm vào cuối thu lúc giáp hạt ở Việt Nam. Ngoài ra là các món ba ba hầm củ ấu, giò heo hầm củ ấu, thịt heo quay nấu củ ấu cùng hành gừng. Một số loại chè cũng dùng củ ấu nấu với hạt sen, đường phèn, v.v.

Tục ngữ
Việt Nam có câu:
Thương nhau củ ấu cũng tròn
Ghét nhau đến quả bồ hòn cũng méo
hoặc
Ghét nhau quả bồ hòn cũng ngọt.

Đồng dao Việt Nam cũng có nhắc đến "củ ấu có sừng".

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Ẩm thực Hồng Kông
Họ Bằng lăng
Thực vật xâm hại
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Rhyacophila meyi

text:
Rhyacophila meyi là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Epigomphus verticicornis

text:
Epigomphus verticicornis là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của Costa Rica. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Paulson, D. & von Ellenrieder, N. 2005. Epigomphus verticicornis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Động vật Costa Rica
Epigomphus
Động vật đặc hữu Costa Rica


title: Promecotheca callosa

text:
Promecotheca callosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Promecotheca


Giải của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles cho quay phim tốt nhất là một giải của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles dành cho quay phim được bầu chọn là tốt nhất trong năm.

Các phim và các người đoạt giải

Thập niên 1970

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles
Giải thưởng cho quay phim xuất sắc


title: Luperodes wittmeri

text:
Luperodes wittmeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Hydropsyche eliphas

text:
Hydropsyche eliphas là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Danh sách hồ theo độ sâu

text:
Danh sách các hồ sâu nhất thế giới

Theo độ sâu tối đa

Đây là danh sách hồ có độ sâu tối đa đến nay đã đo đạc được theo nguồn số liệu đáng tin cậy, với độ sâu lớn hơn 400 m.

Hồ xếp theo chiều sâu trung bình

Hồ sâu tối đa lớn nhất theo châu lục
Châu Phi — 1: Tanganyika, 2: Nyasa, 3: Kivu
Châu Nam Cực — 1: Vostok
Châu Á — 1: Baikal, 2: Caspian Sea, 3: Issyk Kul
Châu Âu — 1: Hornindalsvatnet, 2: Mjøsa, 3: Salsvatn
Bắc Mỹ — 1: Great Slave Hồ, 2: Crater, 3: Quesnel
Châu Đại Dương — 1: Hauroko, 2: Manapouri, 3: Te Anau,
Australia — 1: St Clair
Nam Mỹ — 1: O'Higgins/San Martín, 2: General Carrera, 3: Argentino
Trung Mỹ — 1: Atitlán, 2: Chicabal

Chiều sâu trung bình lớn nhất theo châu lục
Châu Phi — 1: Tanganyika, 2: Nyasa, 3: Kivu
Châu Nam Cực — 1: Vostok
Châu Á — 1: Baikal, 2: Issyk Kul, 3: Kara-Kul
Châu Âu —
Bắc Mỹ — 1: Crater, 2: Tahoe, 3: Quesnel
Châu Đại Dương —
Nam Phi —

Ghi chú

Xem thêm
Danh sách hồ theo diện tích
Danh sách hồ theo lượng nước

Nguồn tham khảo
WorldHồs.org, Deepest Hồs


title: (233968) 3021 T-2

text:
(233968) 3021 T-2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld, và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 30 tháng 9 năm 1973.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 233001–234000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels


title: Trận Bzura

text:
Trận Bzura (hoặc Trận Kutno - tiếng Đức) là một trận đánh trong chiến dịch mở đầu của Chiến tranh thế giới thứ hai - Cuộc tấn công Ba Lan, diễn ra từ 9 đến 19 tháng 9, năm 1939, giữa Ba Lan và Đức quốc xã. Cuối cùng, người Đức đánh bại các lực lượng Ba Lan và chiếm toàn bộ vùng phía tây Ba Lan.

Nó là trận chiến lớn nhất trong Cuộc tấn công Ba Lan và đã diễn ra ở phía tây của Warszawa, gần sông Bzura. Trong đó, một đội quân Ba Lan tấn công đã đạt được thành công ban đầu nhưng cuối cùng chùng xuống sau cuộc phản công của quân Đức. Nó cũng được ghi nhận là một trong những hành động quân sự cuối cùng lớn nhất từng được thực hiện trên lưng ngựa.

Bối cảnh

Ba Lan đã bày ra một kế hoạch phòng thủ chống lại cuộc xâm lược của Đức (Chiến dịch phía Tây), hay còn gọi là Chiến dịch bảo vệ biên giới. Kế hoạch này xuất phát từ mối lo ngại về vấn đề chính trị hơn là vấn đề quân sự, bởi người Ba Lan đã sợ rằng người Đức, sau khi tiếp quản vùng lãnh thổ đã mất trong Hòa ước Versailles, sẽ cố gắng để kết thúc cuộc chiến và giữ lại phần lãnh thổ. Trong khi phải chống chọi để bảo vệ biên giới ngày càng thất thủ, người Ba Lan đã hi vọng Anh và Pháp sẽ giúp họ phản công (nhưng chuyện này đã không bao giờ xảy ra). [1] Bởi vậy sau đó, quân đội Pomorze dưới quyền tướng Władysław Bortnowski đã đụng phải chính lực lượng phe mình trong khu vực hành lang Ba Lan, bị bao vây bởi quân Đức từ cả hai phía. Còn quân đội Poznań dưới tướng Tadeusz Kutrzeba đã bị dồn đến rìa cực tây của nước Cộng hoà Ba Lan thứ hai, tách khỏi vị trí phòng thủ chính cùng với các đội quân Ba Lan khác,

Cuộc tấn công của Đức đã chứng tỏ rõ sự điên rồ trong kế hoạch phòng thủ biên giới vào những ngày đầu của cuộc chiến. Quân đội Pomorze đã bị đánh bại trong trận chiến của Bory Tucholskie, và buộc phải rút lui về phía đông nam. Trong khi đó quân đội Poznań, mặc dù không phải đối mặt với cuộc đột kích mạnh mẽ từ Đức, đã buộc phải rút lui về phía đông do thất bại của quân láng giềng (Quân đội Pomorze ở miền Bắc và quân đội Lodz ở phía Nam). Cả hai bên đều phải rút lui, đồng nghĩa với việc quân đội Poznań sẽ rơi vào nguy cơ bị quân Đức tấn công bên sườn và bao vây. Ngày 4 tháng 9, quân đội Poznań di chuyển qua Poznań, và từ bỏ nó vào tay kẻ thù, cho dù vào thời điểm đó họ không có bất cứ một mối quan hệ nào với cơ quan đầu não của quân Đức. Ngày 6 tháng 9, quân Pomorze và Poznań đã liên kết lại, thành lập nên một đơn vị hoạt động mạnh nhất trong chiến dịch, và tướng Bortkowski chấp nhận sự chỉ huy từ tướng Kutrzeba.

Ngày 7 tháng 9, Ba Lan đã nhận thấy Đức đang tấn công về phía Łęczyca, mà nếu chuyện này thành công thì sẽ làm cắt đứt các tuyến đường rút lui của các lực lượng Ba Lan. Ngày 8 tháng 9, quân đội tinh nhuệ của Đức tiến đến Warszawa, đánh dấu sự khởi đầu của Cuộc vây hãm Warsaw 1939. Và cùng lúc đó, quân Đức đã mất dấu quân Poznań, và đoán rằng họ đã di chuyển bằng đường sắt để hỗ trợ phòng thủ cho Warszawa. Trên thực tế quân đội Poznań đã kết hợp với quân đội Pomorze, mà đối với Đức đã không còn là mối đe dọa lớn, kể từ chiến thắng của họ tại Bory Tucholskie. [6] Vào ngày 8 tháng 9 Đức mẩm chắc chắn rằng họ đã tiêu diệt hết các lực lượng kháng chiến chính của Ba Lan phía tây Vistula và đang chuẩn bị băng qua sông để giao chiến với quân Ba Lan ở phía bên kia bờ. [2]

Nhưng chỉ huy Kutrzeba và các sĩ quan của ông đã nghi ngờ, trước cả khi cuộc xâm lược của Đức diễn ra, rằng quân đội láng giềng mới sẽ là quân đội chịu sự tấn công của Đức, và đã lập một kế hoạch công kích taị phía Nam nhằm giải vây cho quân Lodz. Tuy nhiên, trong tuần đầu tiên của chiến dịch, kế hoạch đã bị bác bỏ bởi tư lệnh trưởng Ba Lan, Marshal Edward Rydz-Śmigły. 08 tháng 9 Kutrzeba đã mất liên lạc với Rydz-Śmigły, người đã di chuyển đội quân của ông từ Warszawa đến Brest. Do vậy, Kutrzeba quyết định tự tiến hành kế hoạch của mình. Hoàn cảnh lúc đó vô cùng khó khăn, bởi quân Đức đã gần như bao vây các đơn vị của ông.: Đoàn quân thứ 8 của Đức đã vây chặt bờ phía Nam của sông Bzura, đoàn thứ tư đã đóng chặt bờ sông phía Bắc của Vistula, từ Włocławek tới Wyszogród. Và không quân Đức đã tấn công hậu quân của cả Pomorze lẫn Poznań từ hướng Inowrocław, sau đó băng qua sông gần Plock.

Chú thích

Trận đánh trong Thế chiến thứ hai
Cuộc tấn công Ba Lan 1939
Trận Bzura
Trận đánh liên quan tới Đức


title: Gonomyia duurvoorti

text:
Gonomyia duurvoorti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bouvelinghem

text:
Bouvelinghem là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Bouvelinghem on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Nohfelden

text:
Nohfelden là một đô thị thuộc huyện Sankt Wendel,bangn Saarland, Đức. Đô thị Nohfelden có diện tích 100,71 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 10.475 người. Đô thị có cự ly khoảng 15 km về phía bắc của Sankt Wendel, và 20 km về phía tây nam của Idar-Oberstein.

Tham khảo


title: Amphineurus edentulus

text:
Amphineurus edentulus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Amphineurus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 12540 Picander

text:
12540 Picander (1998 OU9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 7 năm 1998 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12540 Picander

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Thung lũng Tualatin

text:
Thung lũng Tualatin là một vùng nông nghiệp ngoại ô nằm về phía tây nam của Thành phố Portland tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. Thung lũng này được hình thành bởi Sông Tualatin ngoằn ngoèo. Con sông này là một nhánh của Sông Willamette ở gốc tây bắc của Thung lũng Willamette, phía đông của Dãy núi Duyên hải Bắc Oregon. Phần lớn thung lũng nằm trong Quận Washington, ngăn cách với Portland bởi Dãy núi Tualatin. Các cộng đồng trong Thung lũng Tualatin gồm có Forest Grove, Cornelius, Hillsboro, Aloha, Beaverton, Sherwood, Tigard, và Tualatin.

Lịch sử
Vào đầu thế kỷ 19, thung lũng này có người Atfalati sinh sống. Họ là nhóm người sinh sống bằng nghề săn bắn và thu lợm trái cây, nói thổ ngữ Bắc Kalapuyan. Giữa thế kỷ 19, người Atfalati sống trong một số ngôi làng trong thung lũng trong đó có Chakeipi (nghĩa là "vùng đất hải ly" và những người da trắng định cư tại đây dịch thành "Beaver Dam" nghĩa tiếng Việt là "Đập Hải ly"). Thung lũng này là một trong những vùng nông nghiệp được định cư xưa nhất của Oregon trong thập niên 1840. Mùa xuân năm 1847, Lawrence Hall điền đơn xin chủ quyền đất đầu tiên gồm có 640 mẫu Anh (2,6 km²) tại Beaver Dam (sau này trở thành Beaverton) và xây dựng nhà máy gỗ đầu tiên trong thung lũng. Năm 1849 Thomas Hicklin Denney cùng vợ Berrilla xây nhà máy cưa gỗ đầu tiên trong vùng Beaverton đưa đến một sự bùng nổ ngành công lâm nghiệp.

Các dân định cư xưa kia gọi thung lũng này là "Đồng bằng Twality". Vì thiếu đường sá nối liền phần thượng của thung lũng với Sông Willamette nên nó trở thành một trở ngại đối với những người định cư khi xưa. Năm 1850, Lãnh thổ Oregon thành lập Công ty Xây dựng Lộ ván Thung lũng Portland-Tualatin để xây một con đường ván qua những ngọn đồi Tualatin nối Portland với Beaverton. Con đường được hoàn thành năm 1860 sau một số bất lợi về tài chánh. Theo sử gia Oregon là Stewart Holbrook, việc xây dựng con đường ván này là một sự kiện có tính quyết định cho phép Portland vượt qua mặt đối thủ của nó là Oregon City để trở thành một trung tâm kinh tế của lãnh thổ. Đường sắt được nối liền vào trong thung lũng vào năm 1868.

Sự phát triển nông nghiệp trong thung lũng dần dần bị hạn chế trong giữa thế kỷ 20 vì nhu cầu tưới tiêu. Năm 1966 Cục quản lý nguồn nước Hoa Kỳ xây dựng Dự án Tualatin đưa nước đến nhiều phần của thung lũng. Đó là dự án liên bang cuối cùng về nguồn nước tại Tây Bắc Thái Bình Dương.

Trong nữa cuối thế kỷ 20, thung lũng trở nên ngày càng đô thị hóa và bây giờ hình thành một khu vực văn hóa đặc trưng đối đầu với chính Portland về ảnh hưởng kinh tế và chính trị. Các cộng đồng dân cư dọc theo Xa lộ Thung lũng Tualatin (hậu thân của con đường ván khi xưa) đã hình thành một hành lang đô thị kéo dài từ phía tây Beaverton. Beaverton nổi tiếng vì có tổng hành dinh của Nike. Nike cùng với Intel tại Hillsboro là hạt nhân của ngành sản xuất trong thung lũng. Phần lớn thung lũng bây giờ nằm trong ranh giới phát triển đô thị của Portland. Đa số các cộng đồng trong thung lũng được công ty xe buýt và xe điện TriMet phục vụ. Năm 1998 hệ thống Xe điện MAX nối dài từ Portland đến tận Hillsboro.

Xem thêm
Đồng bằng Tualatin

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tualatin Valley Irrigation District
Beaverton History

Vùng của Oregon


title: Germigny, Yonne

text:
Germigny là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức de la mairie de Germigny
 Germigny trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Kirchheim, Ilm

text:
Kirchheim là một đô thị ở huyện Ilm, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 21,22 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1237 người.

Tham khảo


title: Bán

text:
Bán trong tiếng Việt có thể dẫn tới:
 Mang ý nghĩa là một nửa, ví dụ như: Bán cầu, Bán đảo
 Mua bán: một thuật ngữ trong kinh tế mang nghĩa trao đổi thứ mình có lấy tiền hoặc tương đương tiền.
 Hemistepta lyrata: loài cây mang tên bán.


title: Agapetus adejensis

text:
Agapetus adejensis là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Agapetus


title: Thái Vi viên

text:
Thái Vi viên (太微垣) là một trong tam viên, nhóm sao trong thiên văn cổ Trung Quốc, phân bố xung quanh cực bắc và nhóm sao Bắc đẩu. Chúng được nhìn thấy quanh năm từ các vĩ độ trung bình của bán cầu Bắc.

Thái Vi Viên gồm 20 tinh quan:

1、太微右垣 - Thái Vi Hữu Viên (5 ngôi sao)

2、太微左垣 - Thái Vi Tả Viên (5 ngôi sao)

3、谒者 - Yết Giả (1 ngôi sao)

4、三公内 - Tam Công Nội (3 ngôi sao)

5、九卿内 - Cửu Khanh Nội (3 ngôi sao)

6、内五诸侯 - Nội Ngũ Chư Hậu (5 ngôi sao)

7、五帝座 - Ngũ Đê Tọa (5 ngôi sao)

8、轩屏 - Hiên Bính (4 ngôi sao)

9、太子 - Thái Tử (1 ngôi sao)

10、从官 - Tùng Cung (1 ngôi sao)

11、幸臣 - Hạnh Thần (1 ngôi sao)

12、郎位 - Lang Vị (15 ngôi sao)

13、郎将 - Lang Tướng (1 ngôi sao)

14、常陈 - Trường Trần (7 ngôi sao)

15、虎贲 - Hổ Bôn (1 ngôi sao)

16、三台 - Tam Đài (6 ngôi sao)

17、少微 - Thiểu Vi (4 ngôi sao)

18、长垣 - Trường Viên (4 ngôi sao)

19、灵台 Ling Đài (3 ngôi sao)

20、明堂 - Minh Đưởng (3 ngôi sao)

Tham khảo

Chòm sao Trung Quốc cổ đại


title: Skenella umbilicata

text:
Skenella umbilicata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cingulopsidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 1.66 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 4 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 10 m.

Chú thích

Tham khảo

Skenella


title: Macrosamanea prancei

text:
Macrosamanea prancei là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Macrosamanea prancei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

prancei
Thực vật Brasil
Thực vật dễ tổn thương


title: Dipropus fulvus

text:
Dipropus fulvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Ammobates punctatus

text:
Ammobates punctatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1804.

Chú thích

Tham khảo

Ammobates
Động vật được mô tả năm 1804


title: Vaufrey

text:
Vaufrey là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: 11941 Archinal

text:
11941 Archinal (1993 KT1) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 23 tháng 5 năm 1993 bởi C. S. Shoemaker và D. H. Levy ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 11941 Archinal

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Aglaia densisquama

text:
Aglaia densisquama là một loài thực vật]] thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 Pannell, C.M. 1998. Aglaia densisquama. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
densisquama
Thực vật dễ tổn thương


title: Đại tín căn

text:
Đại tín căn (zh. 大信根, ja. dai-shinkon) là một niềm tin căn bản lớn, một trong ba điều kiện cần thiết để giác ngộ theo Thiền tông Nhật Bản. Hai điều kiện khác là Đại phấn chí (ja. dai-funshi) và Đại nghi đoàn (ja. dai-gidan).

Trong tác phẩm Nhập thiền môn tu tập, Thiền sư Bạch Vân An Cốc (ja. hakuun yasutani) viết như sau về Đại tín căn:
"Đại tín căn có nghĩa là niềm tin sâu thẳm, vững chắc như một khối đá, như một cổ thụ vĩ đại. Đó là một niềm tin không vướng mắc vào mê tín dị đoan, những hiện tượng siêu nhiên vượt khỏi tầm tay của con người.
Nhiều người cho rằng đạo Phật là một tôn giáo duy lý hoặc tôn giáo chỉ thuần tuý đặt nền tảng trên lý trí của con người. Tuy nhiên, đạo Phật là một tôn giáo (en. religion) – chính bởi vì yếu tố niềm tin nằm ở trong đó, và nếu không có niềm tin này thì đạo Phật chỉ còn là một hệ thống triết lý thuần đơn như những hệ thống triết lý khác. Với sự Giác ngộ của Phật-đà – đạt được với sự cố gắng tột cùng –, đạo Phật đã hoàn tất bước đầu. Đại tín căn của chúng ta chính là niềm tin nơi Phật quả, kinh ngiệm giác ngộ mà Phật đã trình bày trong kinh sách. Các bài thuyết pháp của Phật không vượt ngoài những nội dung chính, đó là nhân tâm cũng như tất cả các pháp hiện hữu đều thanh tịnh từ ban đầu; rõ ràng hơn: hoàn hảo. Không có một niềm tin vững chắc nơi Phật pháp thì không ai có thể tiến xa trên đường tu học."

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Phật học
Thiền tông
Triết lý Phật giáo


title: Horsfieldia squamulosa

text:
Horsfieldia squamulosa là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Horsfieldia squamulosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Papua New Guinea
squamulosa
Thực vật dễ tổn thương


title: Aspilapteryx

text:
Aspilapteryx là một chi bướm đêm thuộc họ Gracillariidae.

Các loài
Aspilapteryx filifera (Meyrick, 1912)
Aspilapteryx grypota (Meyrick, 1914)
Aspilapteryx inquinata Triberti, 1985
Aspilapteryx limosella (Duponchel, 1843)
Aspilapteryx magna Triberti, 1985
Aspilapteryx multipunctella (Chrétien, 1917)
Aspilapteryx seriata (Meyrick, 1912)
Aspilapteryx spectabilis Huemer, 1994
Aspilapteryx tessellata (Turner, 1940)
Aspilapteryx tringipennella (Zeller, 1839)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)

Aspilapteryx
Gracillariidae


title: Hoperius planatus

text:
Hoperius planatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hoperius


title: Ariège

text:
Ariège là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Occitanie, tỉnh lỵ Foix, bao gồm 3 quận với các quận lỵ còn lại là: Pamiers, Saint-Girons.

Tham khảo

Occitanie
Tỉnh của Pháp
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


title: Monolepta dalmani

text:
Monolepta dalmani là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Brazeulia

text:
Brazeulia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Brazeulia joaquimana Razowski & Becker, 2000

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Paradelphomyia minuta

text:
Paradelphomyia minuta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Longitarsus tunetanus

text:
Longitarsus tunetanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Csiki miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Chuột knockout

text:
Một con chuột bị "knockout" là một con chuột bị biến đổi gen trong đó các nhà nghiên cứu đã làm bất hoạt, hoặc "đánh sập", một gen hiện có bằng cách thay thế hoặc phá vỡ nó với một mảnh DNA nhân tạo. Sự mất mát của các hoạt động gen thường gây ra những thay đổi ở kiểu hình của một con chuột, trong đó bao gồm cả bề ngoài, hành vi và quan sát đặc điểm vật lý và sinh hóa khác.

Đại cương
Chuột bị knockout là các mô hình động vật quan trọng đối với nghiên cứu vai trò của các gen đã được sắp xếp theo trình tự nhưng có chức năng chưa được xác định. Bằng cách gây ra một gen cụ thể không hoạt động ở chuột, và quan sát bất kỳ sự khác biệt hành vi bình thường hoặc sinh lý học, nhà nghiên cứu có thể suy ra chức năng có thể xảy ra của nó.

Cho đến nay chuột là loài gần nhất liên quan đến phòng thí nghiệm các loài động vật đối với con người mà các kỹ thuật loại trực tiếp có thể dễ dàng được áp dụng. Chúng được sử dụng rộng rãi trong các thí nghiệm loại trực tiếp, đặc biệt là những câu hỏi điều tra di truyền có liên quan đến sinh lý con người. Gene loại trực tiếp ở chuột là khó khăn hơn nhiều và chỉ có thể từ năm 2003.

Chuột bị knockout gene trực tiếp đầu tiên được tạo ra bởi Mario Capecchi, Martin Evans và Oliver Smithies vào năm 1989, mà họ đã được trao giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2007.
Kỹ thuật "định hướng gen" (gene-targeting) cho phép các nhà khoa học có thể khử hoạt tính và thay đổi từng gen riêng rẽ ở chuột và quan sát những thay đổi đó ảnh hưởng như thế nào tới chuột. Những thay đổi này lần lượt đưa ra các đầu mối về ảnh hưởng của những gen đó đến sức khỏe và bệnh tật ở người.

Công trình này đã "gây ra ảnh hưởng mang tính cách mạng lên khả năng hiểu biết của con người về hoạt động của gen".
Các nhà khoa học đều hy vọng rằng bằng việc đặt gen bệnh tật vào tế bào phôi của người nghiên cứu trong phòng thí nghiệm thì họ có thể biết được quá trình phát triển của bệnh và thử nghiệm các liệu pháp chữa trị tiềm năng, ông John Gearhart, một chuyên gia nghiên cứu tế bào gốc tại Trường Y Johns Hopkins ở Maryland, Mỹ, cho biết.
{{công nghệ biến đổi gen]]

Tham khảo

Thí nghiệm động vật
Thử nghiệm động vật


title: Xerula megalospora

text:
Xerula megalospora là một loài nấm trong họ Physalacriaceae.

Chú thích

Tham khảo

M
M
M
Nấm Bắc Mỹ
Nấm được mô tả năm 1987


title: Miconia griffisii

text:
Miconia griffisii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được J.F. Macbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.

Chú thích

Liên kết ngoài

G
Thực vật được mô tả năm 1929
Thực vật Peru
Thực vật dễ tổn thương


title: Halictus ochropus

text:
Halictus ochropus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1923


title: Phyllastrephus albigularis

text:
Phyllastrephus albigularis (tên tiếng Anh: White-throated Greenbul) là một loài chim sẻ thuộc họ Pycnonotidae.

Phân bố và môi trường sống
Loài này có hầu như khắp vùng Trung và Tây Phi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng núi ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 BirdLife International 2004. Phyllastrephus albigularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 7 năm 2007.

Phyllastrephus
Động vật được mô tả năm 1881
Chim châu Phi Hạ Sahara


title: Asten, Austria

text:
Asten là một đô thị ở huyện Linz-Land thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị Asten, Austria có diện tích 8,5 km², dân số thời điểm năm 2006 là 6219 người.

Tham khảo


title: 1265

text:
Năm 1265 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 14 tháng 5 hoặc 13 tháng 6,Dante Alighieri là một nhà thơ, nhà thần học người Ý

Mất

Tham khảo

Năm 1265


title: Hastula albofuscata

text:
Hastula albofuscata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hastula


title: Bidens simplicifolia

text:
Bidens simplicifolia là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Nó chỉ được tìm thấy ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Bidens simplicifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Bidens
Thực vật Ecuador


title: Brian (định hướng)

text:
Brian  có thể đề cập đến:
Brian May
Brian McFadden

Xem thêm


title: Rhipidia curtiramosa

text:
Rhipidia curtiramosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Thiên Sơn

text:
Thiên Sơn (, ; Tjansan; Thổ Nhĩ Kỳ cổ: 𐰴𐰣 𐱅𐰭𐰼𐰃, Tenğri tağ; ; , Tenger uul; , Тәңри тағ, Tengri tagh; , Teñir-Too/Ala-Too, تەڭىر-توو/الا-توو; , , تأڭئرتاۋ; , Тян-Шан, Тангритоғ, تيەن-شەن) còn được gọi là Tengri Tagh, có nghĩa là núi Thiên hoặc núi trời là một hệ thống các dãy núi nằm ở khu vực Trung Á, về phía bắc và phía tây của sa mạc Taklamakan trong khu vực biên giới của Kazakhstan, Kyrgyzstan và khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương ở phía tây bắc Trung Quốc. Về phía nam, nó nối liền với dãy núi Pamir. Đỉnh cao nhất của Thiên Sơn là Jengish Chokusu cao 7.439 mét (24.406 ft) trong khi điểm thấp nhất là Hố sụt Turpan nằm ở độ cao -154 mét (-505 ft) so với mực nước biển.

Tên gọi Thiên Sơn được sử dụng rộng rãi hiện nay là sự phiên âm sang tiếng Trung của tên gọi trong tiếng Duy Ngô Nhĩ Tengri Tagh (dãy núi thần linh). Tên gọi trong tiếng Trung để chỉ Thiên Sơn, có thể có nguồn gốc từ tên gọi trong ngôn ngữ của người Hung Nô, Kỳ Liên (祁連) được nói tới trong Sử ký như là nơi cuối cùng nơi họ gặp nhau và sinh con đẻ cái cũng như trong ngôn ngữ của người Nguyệt Chi, mà một số tác giả cho rằng là nói tới Thiên Sơn chứ không phải dãy núi dài 1.500 km xa hơn về phía đông mà hiện nay mang tên gọi này. Một dãy núi cận kề, dãy núi Tannu-Ola (tiếng Tuva: Таңды-Уула Tangdy-Uula), cũng có tên đồng nghĩa là "dãy núi trời/thiên đường" hay "dãy núi thần thánh/thần linh"). Thiên Sơn là một dãy núi linh thiêng đối với Tengrism giáo và đỉnh cao thứ hai của nó được gọi là Khan Tengri có thể được dịch là "Chúa tể của các linh hồn".

Địa lý
Dãy núi nằm ở phía bắc và phía tây sa mạc Taklamakan và về phía bắc của Bồn địa Tarim ở khu vực biên giới Kazakhstan, Kyrgyzstan và Tân Cương ở phía tây bắc Trung Quốc. Ở phía nam, nó kết nối với dãy núi Pamir và về phía bắc và phía đông, nó giáp với dãy núi Altay của Mông Cổ.

Trong bản đồ học phương Tây như Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ thì khu vực kết thúc phía đông của Thiên Sơn thường được hiểu là ngay trước Ürümqi, trong khi dãy núi về phía đông thành phố này gọi là dãy núi Bác Cách Đạt (Bogda Shan) cao 5.445 mét. Tuy nhiên, trong bản đồ học Trung Quốc từ thời nhà Hán tới ngày nay đều đồng ý rằng Thiên Sơn được coi là bao gồm cả hai dãy Bác Cách Đạt và Barkol.

Thiên Sơn là một phần của đai kiến tạo sơn Himalaya được hình thành do va chạm của các mảng kiến tạo Ấn Độ và Á-Âu trong đại Tân sinh. Nó là một trong những dãy núi dài nhất ở Trung Á, kéo dài khoảng 2.800 km về phía đông từ Tashkent ở Uzbekistan.

Đỉnh cao nhất của dãy núi Thiên Sơn là Jengish Chokusu với độ cao 7.439 mét (24.406 ft), là đỉnh cao nhất ở Kyrgyzstan nằm trên biên giới với Trung Quốc. Đỉnh cao thứ hai của Thiên Sơn là Khan Tengri (Chúa tể của các linh hồn) có độ cao 7.010 mét, nằm trên biên giới Kazakhstan-Kyrgyzstan. Hai đỉnh núi này được phân loại là hai đỉnh cao trên 7.000 mét nằm xa nhất về phía bắc của thế giới.

Đèo Torugart, nằm ở độ cao 3.752 m (12.310 ft), nằm trên biên giới giữa Kyrgyzstan và khu tự trị Tân Cương của Trung Quốc. Dãy núi Alatau có rừng, nằm ở cao độ thấp hơn ở phần phía bắc của Thiên Sơn là nơi có những bộ lạc du mục sinh sống nói ngữ hệ Turk.

Thiên Sơn ngăn cách với cao nguyên Tây Tạng bởi sa mạc Taklimakan và bồn địa Tarim ở phía nam. Các con sông chính chảy trong khu vực Thiên Sơn là sông Syr Darya, sông Ili và sông Tarim. Hẻm núi Aksu là một phần thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly là địa điểm đáng chú ý tại tây bắc Thiên Sơn với hệ động thực vật hoang dã vô cùng phong phú.

Băng vĩnh cửu được tìm thấy ở độ cao 3.500-3.700 mét so với mực nước biển. Ở độ cao từ 2.700-3.300 mét thì ở một vài khu vực mới có bởi vi khí hậu và vị trí, thậm chí có những khu vực băng vĩnh cửu nằm ở độ cao dưới 2.000 mét. Các sông băng trên dãy núi Thiên Sơn đã bị thu hẹp nhanh chóng và mất 27%, tương đương 5,4 tỷ tấn khối lượng băng của nó kể từ năm 1961 so với mức trung bình 7% trên toàn thế giới. Ước tính đến năm 2050, một nửa số sông băng còn lại sẽ tan chảy.

Cây lá kim Picea schrenkiana là chủng loài thực vật bao phủ 90% diện tích dãy núi, cây có thể cao tới 60 m và tuổi đời 400 năm.

Một trong những người châu Âu đầu tiên đến Thiên Sơn và có miêu tả về nó chi tiết là nhà thám hiểm người Nga Pyotr Semenov Tyan-Shansky vào thập niên 1850.

Di sản thế giới
Năm 2013, tại Hội nghị thường niên của Ủy ban Di sản thế giới, phần phía đông của dãy Thiên Sơn thuộc Tân Cương, Trung Quốc đã được công nhận là Di sản thế giới với tên gọi Tân Cương Thiên Sơn. Tây Thiên Sơn thuộc các quốc gia Kazakhstan, Kyrgyzstan và Uzbekistan sau đó cũng đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới vào năm 2016.

Di sản thế giới Tân Cương Thiên Sơn thuộc Trung Quốc bao gồm các phần:
 Khu bảo tồn tự nhiên quốc gia Tomur
 Kalajun-Kuerdening
 Khu bảo tồn Bayinbuluke
 Khu bảo tồn Bogda

Di sản thế giới Tây Thiên Sơn bao gồm các phần thuộc:
 Khu bảo tồn thiên nhiên Karatau, Kazakhstan
 Khu bảo tồn thiên nhiên Aksu-Zhabagly, Kazakhstan
 Vườn quốc gia Sayram-Ugam, Kazakhstan
 Khu bảo tồn thiên nhiên Sary-Chelek, Kyrgyzstan
 Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Besh-Aral, Kyrgyzstan
 Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Padysha-Ata, Kyrgyzstan
 Khu bảo tồn thiên nhiên sinh quyển Chatkal, Uzbekistan

Thư viện ảnh

Xem thêm
 Hẻm núi Aksu

Tham khảo
 The Contemporary Atlas of China. 1988. London: Marshall Editions Ltd. Tái bản 1989. Sydney: Collins Publishers Australia.
 The Times Comprehensive Atlas of the World. Ấn bản lần thứ 11. 2003. Times Books Group Ltd. London.

Liên kết ngoài

 Russian mountaineering site

Ghi chú

Dãy núi châu Á
Núi Kazakhstan
Núi Kyrgyzstan
Núi Trung Quốc
Di sản thế giới tại Trung Quốc
Di sản thế giới tại Kazakhstan
Di sản thế giới tại Uzbekistan
Di sản thế giới tại Kyrgyzstan
T
Dãy núi Trung Quốc
Vùng sinh thái châu Á


title: Hyposmocoma lignivora

text:
Hyposmocoma lignivora là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu và Molokai. Đây là một loài bướm đêm phân bố khắp và phổ biến ở Oahu.
Đây là loài đặc hữu đầu tiên của Hawaiian Microlepidoptera được mô tả. Ấu trùng thường sinh sống trên cây gỗ mũ và trên nhiều loại thân cây chết khác nhau, bao gồm Pisonia, Tetraplasandra và Wikstroemia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Asperdaphne rugosa

text:
Asperdaphne rugosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

rugosa


title: 25043 Fangxing

text:
25043 Fangxing là một tiểu hành tinh vành đai chính được tìm thấy ngày 17 tháng 8 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Komatsubara Michitarō

text:
sinh ngày 20 tháng 7 năm 1885 mất ngày 6 tháng 10 năm 1940, là một vị tướng trong Lục quân Đế quốc Nhật Bản, tham gia Sự kiện Nomonhan.

Tiểu sử
Lớn lên ở Yokohama quận Kanagawa, cha ông làm kĩ sư hải quân ở đây, Komatsubara tốt nghiệp khóa 18 trường Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản).

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

Trung tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Người Kanagawa
Người Yokohama


title: Tháp Hyperion

text:
Mok-dong Hyundai Hyperion (Hangul: 목동 현대 하이페리온) hay Tháp Mok-dong Hyperion (Hangul: 목동 하이페리온) là một tổ hợp nhà chọc trời, gồm ba tòa nhà, nằm ở quận Yangcheon-gu, Seoul, Hàn Quốc, được khánh thành năm 2003. Tòa nhà cao nhất của tổ hợp, tháp A, là một nhà chọc trời 69 tầng với chiều cao 256 m, vào thời điểm khi nó vừa hoàn thành, nó là tòa nhà cao nhất Hàn Quốc. Tuy nhiên vào năm 2004, nó đã bị vượt qua bởi Samsung Tower Palace 3 - Tower G.

Phần lớn tổ hợp được sử dụng làm khu căn hộ, các tầng dưới có khu mua sắm của chuỗi cửa hàng Hyundai Department.

Xem thêm
Samsung Tower Palace 3 - Tower G
Tòa nhà 63

Chú thích

Tham khảo
Bài viết trên SkyscraperPage.com

Nhà chọc trời Hàn Quốc
Nhà chọc trời Seoul
Quận Yangcheon