title: Đốc binh Vàng

text:
Đốc Binh Vàng, không phải tên thật, mà là một cái tên thường dùng để chỉ một viên võ tướng cấp cao (chưa rõ là Trần Văn Năng hay Trần Ngọc) của nhà Nguyễn. Nhờ lập được nhiều công lao, nên khi mất, ông được vua Minh Mạng truy tặng tước vị và được người dân xã Tân Thạnh (thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam) lập đền thờ.

Thông tin

Là Trần Văn Năng
Theo một bài viết trên Cổng thông tin Đồng Tháp, thì Đốc Binh Vàng tên thật là Trần Văn Năng (1763-1835), người huyện Vĩnh Xương, tỉnh Khánh Hòa.

Năm Đinh Dậu (1777), ông đầu quân chúa Nguyễn Phúc Ánh. Nhờ có sức mạnh và giỏi võ nghệ, ông được bổ làm đội trưởng, rồi thăng Thuộc nội cai đội.

Năm 1832, vua Minh Mạng xét công trạng, ban cho ông tước Lương Tài hầu.

Năm 1833, Lê Văn Khôi khởi binh chiếm thành Gia Định, rồi cho người sang cầu cứu quân Xiêm. Quân Xiêm chia làm nhiều đạo tiến sang xâm lấn nước Việt. Để đối phó cánh quân Tây Nam của đối phương, vua Minh Mạng phong Trần Văn Năng làm Bình Khấu tướng quân để hiệp với các tướng là: Trương Minh Giảng, Nguyễn Xuân, Phạm Hữu Tâm, Tống Phước Lương...cùng thống lãnh quân đội chống ngăn.

Sau nhiều trận giao tranh dữ dội, quan quân Việt thu phục được đồn Châu Đốc, thành Hà Tiên...rồi vượt sang biên giới đánh đuổi quân Xiêm La ra khỏi thành Nam Vang (nay là kinh đô vương quốc Campuchia).

Phần vì tuổi già, phần vì chinh chiến gian khổ, Trần Văn Năng lâm trọng bệnh phải giao binh quyền lại cho tướng Trương Minh Giảng để về nước trị bệnh.
Thuyền chở Trần Văn Năng đến Bến Siêu (thuộc Cù Lao Tây, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp) thì ông qua đời (1835), thọ 72 tuổi.

Nghe tin ông mất, vua Minh Mạng ra lệnh phải mang thi hài ông về kinh an táng. Sau đó, truy tặng ông chức Thái phó tước Tân Thành quận công, cho bãi triều ba ngày và được nhà vua ban cho một bài ngự chế.
Xem chi tiết ở trang Trần Văn Năng

Là Trần Ngọc
Một bài viết khác cũng trên Cổng thông tin Đồng Tháp, thì Đốc Binh Vàng tên thật là Trần Ngọc. Không rõ thân thế ông, chỉ biết dưới triều vua Minh Mạng, ông giữ chức Tổng binh kiêm nhiệm chức Chánh giải quân lương.

Năm 1837, quân Xiêm tiến sang xâm lấn nước Việt, Trần Ngọc được lệnh tải lương cho quân Việt đang chiến đấu nơi biên thùy tỉnh An Giang. Lúc ngược sông Tiền, bất ngờ gặp sóng to gió lớn, nên ông phải cho đoàn thuyền vào vàm Tân Thạnh neo tránh.

Ở đây, Đốc Binh Vàng được tin báo thành An Giang vừa thất thủ. Quyết không để quân lương lọt vào tay đối phương, ông ra lệnh thiêu hủy tất cả rồi đứng trước mũi thuyền rút gươm tự sát.

Hay tin Trần Ngọc mất, triều đình nhà Nguyễn truy phong ông chức Thượng tướng Quận công, và được nhân dân lập đình (Dinh Ông Đốc Vàng) tôn thờ .

Nghi vấn
Tra sử liệu, thì thấy sự nghiệp của tướng Trần Văn Năng đúng như lời kể ở phần đầu. Còn phần kể về tướng Trần Ngọc, thì không thấy chép trong chính sử mà chỉ thấy có trong sách Văn học dân gian Đồng bằng sông Cửu Long, do Khoa Ngữ văn Đại học Cần Thơ tổ chức đi điền dã và biên soạn.

Một nghi vấn khác, đó là sử nhà Nguyễn cũng như sử địa phương không thấy nói đến việc quân Xiêm xâm lấn nước Việt vào năm 1837, mà chỉ thấy ghi trong bài viết trên và trong hai sách sau đây:
Bảy ngày ở Đồng Tháp Mười của học giả Nguyễn Hiến Lê:
Đốc binh Vàng là một vị anh hùng đã hi sinh cho Tổ quốc. Năm 1837, ông có công đánh tan giặc Xiêm và Miên đóng hai bên bờ gần chỗ này, rồi tử trận. Triều đình nhớ công, phong làm phúc thần và dân làng cất dinh này để thờ Đốc binh Vàng. Nay người ta lại lấy tên ông đặt tên con rạch, tức rạch Đốc Vàng thượng, rạch Đốc Vàng hạ ở đây....

Tự vị tiếng nói miền Nam (mục từ Cù Hu) của học giả Vương Hồng Sển:
Cù Hu, tên vùng đất thuộc làng Tân Thành, tỉnh An Giang (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp). Nơi đây năm 1837 có xảy ra trận giao tranh dữ dội giữa binh nhà Nguyễn với binh Xiêm liên hiệp, trong trận ta thắng nhưng hai tướng tử trận, đó là Đốc Binh Vàng, có tên ghi vào kinh Đốc Vàng, và Chưởng binh Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh (ở đây ông Sển nhớ lầm, vì ông Cảnh mất năm 1700)...

Một điều khó hiểu nữa là, cùng một trang website (Cổng thông tin Đồng Tháp) mà Đốc Binh Vàng, lại là hai ông khác nhau (đã lược thuật ở trên). Vậy ai mới thật là Đốc Binh Vàng ở Dinh Ông Đốc Vàng, cần phải đợi các nhà nghiên cứu vào cuộc.

Dinh Ông Đốc Vàng
Để tưởng nhớ công lao, nhân dân địa phương lập đền thờ tại nơi khâm liệm ông, đó là bên vàm rạch làng Tân Thạnh (nay là ấp Nam, xã Tân Thạnh, huyện Thanh Bình, cách trung tâm thành phố Cao Lãnh 24 km theo hướng Tây Nam). Kể từ đó, con rạch được gọi là rạch Đốc Vàng, ngôi thờ được gọi là Dinh Ông Đốc Vàng và cái tên Đốc Vàng trở thành tên vùng.

Trải qua bao thời gian cùng nhiều biến cố, Dinh Ông Đốc Vàng xưa đã bị hư hỏng nặng. Năm 1965, đền thờ được kiến trúc xây dựng lại bằng vật liệu kiên cố. Hiện nay Dinh Ông Đốc Vàng đã được cấp có thẩm quyền công nhận là Di tích văn hóa-lịch sử cấp Quốc gia. Hàng năm, lễ tế Đốc Binh Vàng được tổ chức vào ngày 15-16 tháng hai âm lịch.

Chú thích

Sách tham khảo
Cao Xuân Dục (Tổng tài), Đại Nam chính biên liệt truyện (quyển 14, mục thứ 4). Nhà xuất bản Văn học, 2004.
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.
Sơn Nam, Lịch sử An Giang. Nhà xuất bản TH. An Giang, 1988.
Khoa Ngữ văn Đại học Cần Thơ, Văn học dân gian đồng bằng sông Cửu Long''. Nhà xuất bản Giáo dục, 2002.
Ngoài ra, còn tra cứu thông tin trên các trang website: ,

Võ tướng nhà Nguyễn


title: Anthidium loboguerrero

text:
Anthidium loboguerrero là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 2004


title: Oscar Wilde

text:
Oscar Wilde, tên đầy đủ là Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde, là một nhà văn nổi tiếng người Ireland. Ông sinh ngày 16 tháng 10 năm 1854 tại thành phố Dublin thuộc Ireland,  và mất ngày 30 tháng 11 năm 1900 tại Paris vì viêm não. Nguyên nhân cái chết của ông vẫn còn là một nghi vấn đối với các nhà khoa học.

Sir William Robert Wills Wilde, là cha của Wilde, một bác sĩ phẫu thuật và nhà khảo cổ học Ireland được phong tước Hiệp sĩ (Knight). Mẹ ông là bà Jane Francesca Elgee, nhà thơ theo chủ nghĩa dân tộc. Cả hai đều là người Ireland.

Oscar Wilde tốt nghiệp trường Trinity College tại Dublin với kết quả học tập xuất sắc. Sau đó, ông tiếp tục nghiên cứu tại trường Magdalen College, Oxford. Ở trường đại học ông là một học giả xuất sắc và là một nhà thơ đầy hứa hẹn. Wilde được biết đến như một nhà mĩ học nổi bật, ông còn là người đầu tiên giảng giải về phong trào nghệ thuật vị nghệ thuật lúc bấy giờ, nổi tiếng về tài tranh luận và phong cách ăn mặc lịch lãm. Điều này khiến ông bị các bạn học trêu chọc và ông đã không ngần ngại tự vệ bằng... nắm đấm, cách phản ứng phần nào trái ngược với hình ảnh công tử bảnh bao mà ông để lại.

Những nhân tình của Oscar Wilde

Năm 1878, Oscar Wilde được trao giải Newdigate nhờ bài thơ ông làm về thành phố Ravenne (Ý).

Tốt nghiệp trường Magdalen, Wilde trở về Dublin, tại đây, ông gặp và phải lòng Florence Balcome. Khi biết tin Florence đính ước với Bram Stoker, ông đã nói với nàng ý định mãi mãi rời bỏ Ireland của mình.

Năm 1879 ông nhận được bằng khen danh dự cao quý nhất từ trường đại học Oxford. Wilde sau đó rời đến London và ông trở nên nổi tiếng trong giới thượng lưu như một người có trí tuệ tuyệt vời.

Năm 1884, Oscar Wilde kết hôn với Constance Lloyd và họ có hai con trai là Cyril và Vyvyan.

Năm 1886, ông gặp Robert Ross, là người sau này trở thành người tình và thẩm định tác phẩm của ông.

Từ 1887 đến 1889 ông làm việc cho tờ tạp chí women's world như một tổng biên tập. Năm 1888 ông công bố cuốn sách về những câu chuyện dành cho trẻ em mang tên "The Happy Prince and Other Stories."

Năm 1890 ông cho ra đời cuốn tiểu thuyết duy nhất với tựa đề "The picture of Dorian Gray" (Bức họa của Dorian Gray), ngay lập tức tiểu thuyết nhận được chỉ trích gay gắt từ các nhà phê bình.

Giữa những năm 1891 và 1895 ông sản xuất một loạt các vở kịch thành công vang dội như: Lady windermere's fan, A women of no importance, An ideal husband and the importance of being earnest; điều đó lại một lần nữa khẳng định và củng cố danh tiếng cho Oscar Wilde.

Năm 1891, Oscar Wilde gặp Lord Alfred Douglas. Hai người yêu nhau đắm đuối và sống cuộc đời buông thả, cũng như không giấu giếm mối quan hệ đồng tính luyến ái của họ. Cha của Alfred là John Sholto Douglas, Hầu tước Queensberry, không chấp nhận mối quan hệ này và nhiều lần cãi vã với Oscar Wilde. Việc này dẫn đến vụ tai tiếng Queensberry và một vụ kiện.

Vụ tai tiếng Queensberry
Hầu tước Queensberry yêu cầu Oscar Wilde phải tránh xa con trai ông ta. Đầu năm 1895, Hầu tước đã để trước cổng câu lạc bộ Albermarle, một trong những câu lạc bộ của Oscar Wilde, tờ danh thiếp có đề: "Dành cho kẻ bệnh hoạn Oscar Wilde".

Wilde quyết định đưa Hầu tước Queensberry ra tòa vì đã lăng mạ mình và thua kiện. Hầu tước Queensberry kiện ngược lại, theo đạo luật chống đồng tính luyến ái năm 1885, Oscar Wilde bị tuyên án 2 năm lao động khổ sai. Trong suốt hai năm trong tù ông đã viết một bức thư dài, đầy đau khổ cho Lord Alfared. Bức thư được công bố sau khi ông qua đời năm 1905, tác phẩm "The Ballad of Reading Gaol" xuất hiện năm 1899.

Trong thời gian Oscar Wilde thụ án, Robert Ross vẫn đến thăm ông, còn Alfred Douglas, người gây ra đau khổ cho ông, lại bỏ sang Pháp và Ý. Hơn 3 năm sau, khi được trả tự do, Oscar Wilde rời khỏi Vương quốc Anh và cuối cùng định cư ở Pháp. Tại đây, ông sống một thời gian ở Berneval, gần thành phố Dieppe vùng Normandie. Ông đổi tên thành Sebastian Melmoth, dựa theo cuốn tiểu thuyết Melmoth the Wanderer (Melmoth kẻ lang thang) của Charles Robert Maturin, một trong những người sáng lập dòng văn học gothique. Maturin còn là ông chú của Wilde.

Cuộc đời Oscar Wilde bắt đầu xuống dốc. Ông không bao giờ bước ra khỏi nhà và dù được bạn bè giúp đỡ, ông vẫn sống những ngày tháng cuối đời trong cô độc và nghèo khổ. Ngày 30 tháng 11 năm 1900, Oscar Wilde qua đời vì bệnh viêm não tại Paris.

Ông được chôn cất tại nghĩa trang Bagneux. Năm 1909, hài cốt của ông được chuyển về nghĩa trang Père-Lachaise.

Tác phẩm
Thơ
Ravenna (1878)
Poems (1881)
The Sphinx (1894)
Poems in Prose (1894)
The Ballad of Reading Gaol (1898)

Kịch
Vera; or, The Nihilists (1880)
The Duchess of Padua (1883)
Salomé (French version) (1893, first performed in Paris 1896)
Lady Windermere's Fan (1892)
A Woman of No Importance (1893)
Salomé: A Tragedy in One Act: Translated from the French of Oscar Wilde by Lord Alfred Douglas, illustrated by Aubrey Beardsley (1894)
An Ideal Husband (1895) (text)
The Importance of Being Earnest (1895) (text)
La Sainte Courtisane and A Florentine Tragedy Fragmentary. First published 1908 in Methuen's Collected Works

Truyện
The Picture of Dorian Gray (Bức chân dung của Dorian Gray) (1890)
Teleny, or The Reverse of the Medal (Paris, 1893) has been attributed to Wilde, but was more likely a combined effort by a several of Wilde’s friends, which he may have edited.

Truyện ngắn
The Canterville Ghost (1887)

Thư từ
The Letters of Oscar Wilde (1960) Re-released in 2000, with letters uncovered since 1960, and new, detailed, footnotes by Merlin Holland.

Tuyển tập
Intentions (1891, critical dialogues and essays, comprising The Critic as Artist, The Decay of Lying, Pen, Pencil and Poison and The Truth of Masks)
Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories (1891)
The Happy Prince and Other Stories (1888, fairy tales)
A House of Pomegranates (1891, fairy tales)

Các bản dịch Tiếng Việt
The Picture of Dorian Gray:
 Bức chân dung của Dorian Gray, Lê Thanh Hương và Nguyễn Như Nguyện dịch (thiếu 1/4 chương cuối), 1990.
 Bức chân dung của Dorian Gray, Bảo Anh lược dịch, Nhà xuất bản Trẻ, 2004.
 Chân dung Dorian Gray, Nguyễn Thơ Sinh dịch (thiếu 7 chương cuối), 2008.
 Bức họa Dorian Gray, Nguyễn Tuấn Linh dịch, Book Hunter và Nhà xuất bản Hội nhà văn, 2018.
 Bức tranh Dorian Gray, Thiên Lương dịch, Công ty Cổ phần Sách Bách Việt và Nhà xuất bản Văn học, 2019.
 Chân dung của Dorian Gray, Nham Hoa dịch, Công Ty Cổ Phần Văn Hoá và Truyền Thông Nhã Nam và Nhà xuất bản Hội nhà văn, 2021

Tham khảo

Sinh năm 1854
Mất năm 1900
Nhà thơ Anh
Tiểu thuyết gia Ireland
Nhà thơ Ireland
Nhà văn song tính
Nhà văn Ireland
Người song tính nam
Tử vong do bệnh truyền nhiễm ở Pháp
Chôn cất tại nghĩa trang Père-Lachaise


title: Cylindroderus vittatus

text:
Cylindroderus vittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Cylindroderus


title: 19550 Samabates

text:
19550 Samabates (1999 JP61) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19550 Samabates

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Olivella peterseni

text:
Olivella peterseni là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Phenacovolva philippinarum

text:
Phenacovolva philippinarum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Phenacovolva


title: Eulaema napensis

text:
Eulaema napensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Oliveira mô tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Eulaema
Động vật được mô tả năm 2006


title: West Allis, Wisconsin

text:
West Allis là một thành phố thuộc quận Milwaukee, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số của thành phố này là 61254 người.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Wisconsin
Quận Milwaukee, Wisconsin


title: Amnirana longipes

text:
Amnirana longipes là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó là loài đặc hữu của Cameroon.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Amiet, J.-L. 2004. Amnirana longipes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Động vật Cameroon
Amnirana
Động vật được mô tả năm 1960
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Hapalopilaceae

text:
The Hapalopilaceae là một họ nấm thuộc bộ Polyporales.

Chú thích

Tham khảo

en:Hapalopilaceae


title: Dicranomyia alticola

text:
Dicranomyia alticola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ambulyx johnsoni

text:
Ambulyx johnsoni là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Phân phát
Nó được tìm thấy ở Philippines.

miêu tả
Sải cánh dài khoảng 50 mm. Nó tương tự như Ambulyx liturata nhưng nhỏ hơn.

Beskrivning

Chú thích

Tham khảo

Ambulyx


title: 3506 French

text:
3506 French (1984 CO1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 2 năm 1984 bởi Edward L. G. Bowell ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3506 French

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984


title: Vitória Brasil

text:
Vitória Brasil là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.
Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º11'48" độ vĩ nam và kinh độ 50º29'04" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 505 m. Dân số năm 2007 ước khoảng 1.624 người.

Đô thị này có diện tích 49,818 km².

Sông ngòi
 Córrego do Veadão
 Córrego do Desengano
 Córrego do Cajueiro
 Córrego da Helena
 Córrego do Cedro

Các xa lộ
 SP-463

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Vitória Brasil trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Quang Sơn, Đồng Hỷ

text:
Quang Sơn là một xã thuộc huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Quang Sơn nằm ở phía tây huyện Đồng Hỷ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Võ Nhai
Phía tây giáp xã Tân Long
Phía nam giáp thị trấn Sông Cầu và các xã Hóa Trung, Khe Mo
Phía bắc giáp xã Tân Long.

Xã Quang Sơn có diện tích 16,72 km², dân số năm 2020 là 6.217 người, mật độ dân số đạt 372 người/km².

Quốc lộ 1B kết nối giữa hai tỉnh Lạng Sơn và Thái Nguyên đi qua phần phía nam của xã.

Lịch sử
Sau năm 1975, Quang Sơn là một xã thuộc huyện Võ Nhai.

Ngày 2 tháng 4 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số 102-HĐBT sáp nhập xã Quang Sơn vào huyện Đồng Hỷ.

Ngày 13 tháng 1 năm 2011, giải thể thị trấn Nông trường Sông Cầu, điều chỉnh toàn bộ dân số của thị trấn vào xã Quang Sơn. Sau khi điều chỉnh, xã Quang Sơn có 2.709,99 ha diện tích tự nhiên và 6.827 người. Đồng thời, thành lập thị trấn Sông Cầu trên cơ sở điều chỉnh 1.038,39 ha diện tích tự nhiên và 4.052 người của xã Quang Sơn. Xã Quang Sơn còn lại 1.671,6 ha diện tích tự nhiên và có 2.775 người.

Đến năm 2019, xã Quang Sơn được chia thành 15 xóm: Bãi Cọ, Na Oai, Xuân Quang 1, Xuân Quang 2, Na Lay, Đồng Chuỗng, Viến Ván, Đồng Thu 1, Đồng Thu 2, La Giang 1, La Giang 2, La Tân, Lân Tây, Trung Sơn, Lân Dăm.

Ngày 11 tháng 12 năm 2019, sáp nhập ba xóm Bãi Cọ, Na Oai, Xuân Quang 1 thành xóm Xuân Quang, sáp nhập ba xóm Xuân Quang 2, Na Lay, Đồng Chuỗng thành xóm Thống Nhất, sáp nhập hai xóm Đồng Thu 1 và Đồng Thu 2 thành xóm Đồng Thu, sáp nhập ba xóm La Tân, Lân Tây, Viến Ván thành xóm Đồng Tâm, sáp nhập hai xóm La Giang 1 và La Giang 2 thành xóm La Giang.

Hành chính
Xã Quang Sơn được chia thành 7 xóm: Đồng Tâm, Đồng Thu, La Giang, Lân Dăm, Thống Nhất, Trung Sơn, Xuân Quang.

Kinh tế
Trên địa bàn xã có nhà máy xi măng Quang Sơn, đi vào hoạt động từ năm 2010, có công suất thiết kế 4.000 tấn clinker/ngày đêm, tương đương 1,51 triệu tấn xi măng/năm, tạo việc làm cho 400 lao động. Đây là một nhà máy có tỉ lệ nội địa hóa cao.

Chú thích

Xem thêm


title: Lintneria arthuri

text:
Lintneria arthuri là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Bolivia.

Sải cánh khoảng 114 mm. Cá thể trưởng thành mọc cánh vào tháng 11 và tháng 12.

Ấu trùng có lẽ ăn các loài Lamiaceae (như Salvia), Hydrophylloideae (như Wigandia) và Verbenaceae species (như Lantana).

Chú thích

Tham khảo

Lintneria


title: Hypulia

text:
Hypulia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Baptini


title: Carbellino

text:
Carbellino là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 249 người.
Đô thị này nằm ở độ cao 767 m trên mực nước biển, có diện tích 33 km² và cách tỉnh lỵ 49 km. Mã số bưu chính là 49211.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Aulnay, Charente-Maritime

text:
Aulnay, commonly referred to as Aulnay-de-Saintonge, là một xã trong tỉnh Charente-Maritime Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Aulnay, Charente-Maritime nằm ở khu vực có độ cao trung bình 54 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime
Di sản thế giới tại Pháp


title: Tấm xương bói toán

text:
Tấm xương bói toán, hay bói giáp cốt, là phép bói toán xuất hiện từ đời nhà Thương (1766-1121 TCN). "Giáp" tức là quy giáp (mai rùa), "cốt" là xương thú. Cách bói này được gọi là "bốc". Chữ bốc có hai nét: nét sổ dọc (tung) và nét ngang (hoành), tượng trưng cho những nét nứt ngang dọc trên mai rùa sau khi bị nung nóng. Người thời xưa thường hơ nóng mai rùa hoặc xương thú và đọc những vết nứt ấy để dự đoán việc tốt xấu.

Tham khảo

Bói toán


title: Leptodactylodon bicolor

text:
Leptodactylodon bicolor là một loài ếch thuộc họ Astylosternidae.
Loài này có ở Cameroon và Nigeria.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, vùng nhiều đá, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Amiet, J.-L. 2004. Leptodactylodon bicolor. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Leptodactylodon


title: Proteuxoa hydraecioides

text:
Proteuxoa hydraecioides là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Tasmania, Victoria, New South Wales và Nam Úc.

Ấu trùng ăn Tropaeolum majus.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Insects

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Cabucgayan, Biliran

text:
Cabucgayan là một đô thị cấp năm ở tỉnh Biliran, Philippines. According to the 2007 census, it has a population of 18.799 người trong 3.372 hộ.

Các đơn vị hành chính

Cabucgayan, về mặt hành chính, được chia thành 13 khu phố (barangay).

 Balaquid
 Baso
 Bunga
 Caanibongan
 Casiawan
 Esperanza (Pob.)
 Langgao
 Libertad (Pob.)
 Looc
 Magbangon (Pob.)
 Pawikan
 Salawad
 Talibong

Tham khảo

Liên kết ngoài
BiliranIsland.com
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
More photos and information on Caibiran, Biliran

Đô thị của Biliran


title: Sân vận động Alpi

text:
Sân vận động Alpi () là một sân vận động bóng đá và điền kinh ở Torino, Ý. Đây là sân nhà của các câu lạc bộ Juventus F.C. và Torino F.C. từ năm 1990 đến năm 2006. Trong tiếng Anh, tên gọi này có nghĩa là "Sân vận động của dãy Alps", nhằm liên tưởng đến dãy núi Alps gần đó. Sân vận động đã bị phá bỏ vào năm 2009 và cả hai câu lạc bộ đều chuyển đến Sân vận động Olimpico được xây dựng lại. Sân vận động mới của Juventus, Sân vận động Juventus, được xây dựng trên địa điểm của Sân vận động Alpi trước đây và được khánh thành vào năm 2011.

Được thiết kế bởi kiến trúc sư Studio Hutter, Sân vận động Alpi ban đầu được xây dựng vào năm 1990 để tổ chức các trận đấu của Giải vô địch bóng đá thế giới 1990 và cũng để thay thế cho Sân vận động Olimpico đã bị xuống cấp, sau đó được gọi là Sân vận động Thành phố. Sân vận động này có sức chứa ban đầu là 69.041 khán giả. Tuy nhiên, do các quy định của FIFA liên quan đến việc phân tách cổ động viên đội nhà và đội khách, sức chứa thực tế đã giảm xuống còn 67.229 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Stadium Guide Article
World Stadium Pictures
Stadium Attendances Article

Công trình xây dựng bị phá hủy Ý
Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 1990
Delle Alpi
Thể thao Torino
Juventus F.C.
Torino F.C.
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1990
Địa điểm thể thao Piemonte
Khởi đầu năm 1990 ở Ý
Kết thúc năm 2009 ở Ý
Địa điểm thể thao bị phá hủy năm 2009
Delle


title: Pomachilius centralis

text:
Pomachilius centralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Dinogenes

text:
Dinogenes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Dinogenes meteoropa Meyrick, 1934

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: 714

text:
Năm 714 trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 714


title: Giàn khoan nửa chìm nửa nổi

text:
Giàn khoan nửa chìm nửa nổi, còn gọi là Giàn khoan bán tiềm thủy là một công trình nổi trên biển chuyên dụng để khoan thăm dò và khai thác dầu khí, có dạng bè mảng nửa chìm nửa nổi nên có khả năng tự ổn định tốt trong môi trường biển và đại dương. Giàn khoan này được sử dụng trong các môi trường biển đặc biệt như các giàn khoan xa bờ, tàu an toàn, giàn khai thác dầu và cẩu hạng nặng.

Đặc điểm
Khi khoan trong môi trường nước sâu hơn khoảng 120 m các hệ thống vận hành thường được lắp đặt trên một công trình nổi, vì các kết cấu cố định thì không khả thi. Vào đầu thập niên 1950, tàu monohull đã được sử dụng giống như CUSS I, nhưng dao động của nó theo các đợt sóng lớn tăng lên đáng kể, chính vì thế cần một kết cấu giàn khoan ổn định hơn.

Giàn khoan bán tiềm thủy đạt được những tiêu chí đấy do khả năng nổi của nó dựa trên các phao dằn chìm dưới mặt biển để tránh tác động của sóng. Kết cấu thượng tầng (̣phần nổi bên trên) có thể được điều chỉnh cao hơn mặt nước biển do khả năng ổn định của nó như đã được thiết kế, và do đó phần nổi được giữ ổn định khỏi tác động của sóng. Các cấu trúc cột liên kết các phao và phần nổi.

Với một cấu trúc đồ sộ nằm ở một độ sâu cho trước dưới mực nước biển, giàn khoan bán tiềm thủy ít chịu tác động của áp lực sóng hơn tàu bình thường. Với một vùng mặt nước nhỏ, giàn khoan bán tiềm thủy nhạy cảm đối với các thay đổi về tải trọng, và do đó phải cẩn thận chọn chiều của lực để duy trì độ ổn định. Không giống như tàu ngầm hay submersible, trong khi vận hành bình thường, giàn khoan bán tiềm thủy không bao giờ chìm hoàn toàn trong nước.

Lịch sử

Bản thiết kế của giàn khoan bán tiềm thủy được đưa ra lần đầu tiên cho các hoạt động khoan xa bờ. Bruce Collipp của Shell được xem là nhà phát minh ra nó.

Giàn khai thác dầu xa bờ
Khi khi khai thác mỏ dầu xa bờ, giàn khoan bán tiềm thủy được sử dụng với chức năng khoan và khai thác. Loại giàn khoan này tiết kiệm chi phí và rất ổn định. Giàn khai thác bán tiềm thủy nổi đầu tiên là Argyll FPF được chuyển từ giàn khoan bán tiềm thủy Transworld 58 vào năm 1975 sử dụng cho mỏ dầu Argyll Hamilton Brothers North Sea.

Khi ngành công nghiệp dầu khí vươn tới những vùng nước sâu hơn và trong môi trường khắc nghiệt, thì các giàn khai thác bán tiềm thủy chuyên dụng được thiết kế để đưa vào sử dụng. Giàn khai thác bán tiềm thủy chuyên dụng đầu tiên được sử dụng ở mỏ Balmoral, biển Bắc UK năm 1986.

Dưới đây liệt kê tóm tắt một số giàn khai thác dầu bán tiếm thủy xa bờ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
GVAC.se  – Consultants designers
Dockwise website  – Info on Dockwise transport ships
Naybook website – Photos of Mighty Servant 2 hauling USS Samuel B. Roberts (FFG 58)
Collection of photos of semi-submersible transport ships
IMO Website – International Maritime Organisation

Giàn khoan dầu
Sản xuất dầu mỏ

Công nghệ khoan
Loại tàu


title: Carrières-sur-Seine

text:
Carrières-sur-Seine là một xã thuộc département Yvelines, trong vùng Île-de-France, tọa lạc khoảng 7 km về phía đông của Saint-Germain-en-Laye.

Các xã giáp ranh: Houilles về phía bắc, Bezons về phía đông, Nanterre về phía đông nam, Chatou về phía tây nam, Montesson về phía tây và Sartrouville về phía bắc tây bắc.

Hành chính

Biến động dân số

Biểu đồ (Biểu đồ wikipedia)

Chú thích

Liên kết ngoài

Ville de Carrières-sur-Seine, Trang mạng chính thức
Paroisse catholique de Carrières-sur-Seine, Trang mạng chính thức
Carrières-sur-Seine trên trang mạng của IAURIF
Carrières-sur-Seine trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Carrières-sur-Seine trên trang mạng của INSEE
Plan d'intendance de la paroisse de Carrière-Saint-Denis sur le site des archives des Yvelines

Carrieres-sur-Seine


title: Marchezais

text:
Marchezais  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 138 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Chelostoma mocsaryi

text:
Chelostoma mocsaryi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schletterer mô tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Chelostoma
Động vật được mô tả năm 1889


title: Leptocerus protesilaos

text:
Leptocerus protesilaos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Leptocerus


title: Phyllonorycter salictella

text:
Phyllonorycter salictella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu ngoại trừ bán đảo Balkan và the Mediterranean Islands.

Sải cánh dài 7–9 mm. Có hai lứa trưởng thành vào tháng 5 và tháng 6 và một lần nữa vào tháng 8

Ấu trùng ăn Salix alba, Salix babylonica, Salix daphnoides, Salix fragilis, Salix incana, Salix purpurea, Salix triandra và Salix viminalis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a large, lower-surface tenntiform mine, generally against the leaf margin và often low in the leaf. The lower epidermis is strongly folded và the mine is strongly contracted, causing the leaf margin to fold over the mine in a tube-like fashion. Pupation takes place in a light brown cocoon without frass, which is instead deposited in a corner of the mine.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: (8844) 1990 QR2

text:
{{DISPLAYTITLE:(8844) 1990 QR2}}

(8844) 1990 QR2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 24 tháng 8 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: On the 6

text:
On the 6 là album phòng thu đầu tay của nghệ sĩ thu âm kiêm diễn viên người Mỹ Jennifer Lopez, album được phát hành vào ngày 1 tháng 6 năm 1999 bởi hãng thu Work Records. Lopez, người chỉ được biết đến với vai trò là diễn viên, đã bắt tay vào việc thực hiện album vào cuối năm 1998. On The 6 xuất hiện tại vị trí thứ 8 trên bảng xếp hạng Billboard 200 tại Mỹ, với 112,000 bản được tiêu thụ vào tuần đầu tiên. Kể từ khi Work Records sáp nhập thành Epic Records, Lopez đã ký hợp đồng với Epic và On the 6 sau đó đã được phát hành bởi hãng Columbia Records.
Album gồm đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100, "If You Had My Love", và bài hát lọt vào tốp 10, "Waiting for Tonight", cùng ba đĩa đơn khác tương đối thành công trên các bảng xếp hạng gồm, "Let's Get Loud", "Feelin' So Good" và "No Me Ames". On The 6 đã bán được ba triệu bản toàn thế giới vào tháng 8 năm 2000, và 8 triệu bản toàn thế giới tính đến nay.

Album mang âm hưởng nhạc Tây Ban Nha-Pop nói về chủ đề tình yêu, kết hợp với cuộc sống đời thường của Lopez, được thể hiện rõ qua ca khúc "Feelin' So Good". Sau On The 6, Lopez đã tự mình chuyển sang từ một nữ diễn viên đến một ca sĩ thành công trong vòng 12 tháng. Đây chính là một trong những album thành công nhất của Lopez.

Bối cảnh thực hiện
Đầu năm 1999, Lopez đã bỏ tiền để thu âm bốn ca khúc thu thử và gửi đến hãng thu của Sony. Hãng thu "rất thích nó", nhưng khuyên rằng cô nên hát bằng tiếng Anh, thay vì bằng tiếng Tây Ban Nha trong bản demo.
Việc quảng bá cho album đã được bắt đầu vào tháng 5 năm 1999. Tựa đề On The 6 có nhắc đến tuyến tàu điện ngầm số 6, nơi cô thường bắt tàu để đi lại từ quê hương của cô, the Bronx đến nơi làm việc của mình là Manhattan trong những năm khởi nghiệp tại Castle Hill. Lopez chia sẻ rằng On The 6 mang "linh hồn nhạc Latin" và mong muốn rằng album sẽ thu hút những người giống như cô, "Tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ của tôi. Tôi lớn lên ở đây. Tôi được sinh ra tại đây, tôi không hề có sự nghiệp tại Tây Ban Nha trước đây. Tôi nghĩ rằng nó [album] đương nhiên sẽ thu hút những thế hệ người như tôi, tôi lớn lên ở Mỹ nhưng tôi có cha mẹ là người Latin hay đúng hơn là cha mẹ thuộc một dân tộc khác." Tên gốc của album vốn dĩ được đặt là Feelin' So Good, vì cô muốn "Feelin' So Good" trở thành đĩa đơn dẫn đầu, tuy nhiên, "If You Had My Love" sau đó đã thay thế vị trí này. Album gồm hai ca khúc hát lại của Diana Ross là: "Promise Me You'll Try" (là bài hát tặng kèm trong những ấn bản phát hành bên ngoài Hoa Kỳ) và "Nhạc chủ đề từ Mahogany (Do You Know Where You're Going To)".

Đĩa đơn và giải thưởng
Đĩa đơn đầu tiên từ album, "If You Had My Love" được phát hành vào ngày 21 tháng 5 năm 1999. Ca khúc xuất hiện với vị trí khá thấp trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 là 64, nhờ lượng phát thanh và số bán cao, ca khúc đã vươn lên vị trí đầu bảng vào ngày 12 tháng 6 năm 1999, trở thành đĩa đơn dẫn đầu quán quân đầu tiên của cô; đây đồng thời cũng là ca khúc đứng đầu duy nhất của cô mà không cần video âm nhạc.

"If You Had My Love" trụ vững trên bảng xếp hạng tổng cộng 25 tuần, cũng như vươn lên bảng xếp hạng Billboard Pop Songs. Nhìn lại thành công của bài hát, trong một bài phỏng vấn vào năm 2011, Lopez cho rằng "Tôi vẫn nghĩ về nó [ca khúc] và vẫn rất ngạc nhiên, bài hát đầu tiên mà tôi thực hiện đã leo lên vị trí số một. Đó là một cảm xúc khó tả. Điều không phải lúc nào cũng xảy ra cả. Đây chính là một điều rất đặc biệt."
Album sau đó đã tiếp tục phát hành ca khúc "Waiting For Tonight", vươn lên vị trí số 8 trên bảng xếp hạng Hot 100 và quán quân bảng Dance Club.
Trước khi phát hành "Waiting For Tonight", bản ballad tiếng Tây Ban Nha mang âm hưởng nhạc Latin song ca với Marc Anthony (người cô đã kết hôn từ năm 2004 đến 2011), "No Me Ames" đã được phát hành nhưng lại không giành được vị trí nào trên các bảng xếp hạng chính. "No Me Ames" nhận được hai đề cử tại lễ trao Giải Latin Grammy cho "Trình diễn Song ca hoặc nhóm nhạc Pop xuất sắc nhất" và "Video âm nhạc xuất sắc nhất".

On the 6 gồm sự xuất hiện của Big Pun và Fat Joe trong ca khúc "Feelin' So Good", giành được thành công tương đối trên bảng Hot 100, nhưng lại thất bại trong việc lọt vào tốp 50. "Let's Get Loud", đĩa đơn cuối cùng từ album, giúp Lopez nhận được một đề cử Giải Grammy cho hạng mục "Thu âm nhạc Dance xuất sắc nhất" vào năm 2001. "Waiting for Tonight" đồng thời cũng nhận được đề cử này vào năm trước.

Đánh giá chuyên môn

Rob Sheffield từ tạp chí Rolling Stone cho album (và Lopez) một đánh giá khả quan, viết rằng "Điều bất ngờ đáng vui mừng trong On the 6 đó chính là cô ấy biết mình đang làm gì. Thay cho giọng hát đầy căng thẳng đến nổi trội, Lopez lại dính với tiếng thì thào nhạc R&B đầy gượng gạo của một ngôi sao mới nổi, người không cần phải nổi bật vì cô đã sẵn biết rằng mình đã gây chú ý." Anh đồng thời cũng cho rằng cô có "đầy sự tự phụ, tự tin rõ ràng" nhờ nhà sản xuất âm nhạc Rodney Jerkins và gợi nhớ đến tác phẩm kinh điển năm 1964 của Ann-Margret, Al Hirt, Beauty and the Beard."
Một nhà phê bình từ Newsday cho rằng "cô ấy rất nghiêm túc về sự nghiệp ca hát của mình, mặc những lời đánh giá lãnh đạm của On the 6 [...] những nhà phê bình vẫn cho rằng phần bìa đĩa hào nhoáng bên ngoài còn tốt hơn cả giọng hát của Lopez."

Diễn biến thương mại
Album xuất hiện tại vị trí thứ 8 trên bảng xếp hạng U.S. Billboard 200 vào tuần 19 tháng 6 năm 1999 cùng 112,000 bản được tiêu thụ trong tuần đầu tiên, và nằm trong tốp 20 tổng cộng 11 tuần và 53 tuần trên bảng xếp hạng (kèm theo một lần xuất hiện lại). Lopez sau đó đã dẫn đầu lễ trao giải Billboard Music Video Awards năm 1999 với 7 đề cử, tương tự như Christina Aguilera.

Danh sách ca khúc

Xếp hạng

Số lượng đĩa bán và chứng nhận

Chú thích

Album năm 1999
Album sản xuất bởi Rodney Jerkins
Album sản xuất bởi Emilio Estefan, Jr.
Album sản xuất bởi Ric Wake
Album đầu tay năm 1999
Album của Epic Records
Album của Jennifer Lopez
Album sản xuất bởi Sean Combs


title: Thiết Quải Lý

text:
Thiết Quải Lý (铁拐李/鐵拐李, bính âm: Tiěguǎi Lǐ, Wade-Giles: T'ieh-kuai Li) hay còn gọi là Lý Thiết Quải, là một trong số 8 vị tiên (Bát Tiên) của Đạo giáo. Vị tiên này đôi khi được miêu tả như là người dễ nóng giận và hay gắt gỏng, nhưng lại là người nhân từ đối với những người nghèo khó, ốm đau, bệnh tật, những người được ông giúp giảm nhẹ nỗi phiền muộn của mình bằng một loại thuốc đặc biệt lấy từ quả bầu của ông. Ông thường được minh họa như là một ông già xấu xí với khuôn mặt bẩn thỉu, râu ria lởm chởm, tóc tai bù xù, và một chiếc đai vàng trên đầu. Ông đi lại với sự hỗ trợ của một chiếc thiết trượng (nạng sắt, thiết = sắt, quải = trượng, nạng) và thường đeo một quả bầu trên vai hay cầm trong tay. Ông cũng thường được mô tả như là một nhân vật hài hước hạ trần trong hình dạng của một kẻ ăn mày, sử dụng quyền năng của mình để giúp đỡ những người nghèo khó và bị áp bức.

Đường dẫn tới trường sinh
Bát Tiên là tám vị tiên, trở thành bất tử thông qua các con đường ngộ đạo của Đạo giáo. Trong truyền thuyết, họ sống trên đảo gọi là núi Bồng Lai, ở giữa biển ngoài khơi phía đông Trung Quốc, nơi chỉ có họ tới được do đây là một vùng nước lớn không đáy mà tàu bè thông thường không thể đi qua. Trong số tám vị tiên, Lý Thiết Quải là một trong số những người nổi tiếng hơn cả, với chiếc nạng sắt và quả bầu. Người ta nói rằng "quả bầu có khói bốc ra từ đó, biểu thị cho khả năng tách rời linh hồn ra khỏi thể xác của vị tiên này". Các truyền thuyết khác lại nói rằng quả bầu chứa thuốc mà ông phân phát cho những người nghèo khó có nhu cầu.

Các truyền thuyết cho rằng Lý Thiết Quải sinh vào thời nhà Tùy, nhà Đường hay nhà Nguyên nhưng theo "Liệt tiên toàn truyện" thì ông từng giao du với Lão Tử nên ông là người thời Xuân Thu-Chiến Quốc. Ông có tên là Lý Huyền (李玄) hay Lý Ngưng Dương (李凝陽), Lý Hồng Thủy (李洪水), Lý Nguyên Trung (李元中), tên lúc nhỏ là Quải Nhi (拐兒), tự Lý Khổng Mục (李孔目). Ông học đạo với hóa thân của Thái Thượng Lão Quân là Lão Tử (người sáng lập Đạo giáo). Người ta cũng nói rằng ông từ bỏ mọi cám dỗ vật chất và sống cuộc đời tự hành xác để ngộ đạo trong 40 năm, thường không cần ăn uống hay nghỉ ngơi.

Lý Thiết Quải, trong thời kỳ đầu rèn luyện theo đạo của mình đã sống trong hang. Lão Tử thử thách ông bằng một người phụ nữ đẹp mà Lão Tử tạo ra từ gỗ, nhưng ông đã cự tuyệt mọi cám dỗ trước người phụ nữ này và làm thất bại ý định thử thách của Lão Tử. Sau đó Lão Tử đã nói với ông về ý định thử thách này và ban cho ông một viên thuốc nhỏ màu trắng. Sau khi nuốt viên thuốc này thì Lý Thiết Quải không còn cảm thấy đói hay ốm đau. Lão Tử lại thử thách tiếp bằng tiền bạc. Một bọn cướp chôn giấu tiền trong vườn của Lý Thiết Quải mà không biết rằng ông đã nhìn thấy. Lão Tử cải trang và đến nói với ông rằng ông có thể lấy bất kỳ tiền bạc nào rơi vào tay mình. Sau khi Lý Thiết Quải từ chối, nói rằng ông không quan tâm tới tiền bạc cho dù ông nghèo khó cả đời, Lão Tử lại ban cho ông một viên thuốc khác. Viên thuốc này cho ông khả năng đi lại như bay.

Trước khi trở thành bất tử, người ta nói rằng ông từng là người đàn ông khôi ngô. Tuy nhiên, một lần khi linh hồn ông thăng thiên để gặp các vị tiên khác (có thuyết nói là gặp Lão Tử) ông dặn môn sinh của mình phải canh giữ xác ông trong 7 ngày chờ hồn quay về. Nếu như sau đó ông không sống lại thì người môn sinh này có thể thiêu xác do điều đó nghĩa là ông đã thành tiên; nhưng chỉ sau sáu ngày rưỡi thì người môn sinh đã đem xác ông đi thiêu vì người này phải về nhà mình gấp để gặp mặt mẹ lần cuối trước khi bà qua đời. Trên đường về nhà, người môn sinh này nhìn thấy một người ăn xin đang chết dần nhưng không có thời gian chờ đợi để chôn cất. Khi trở về, hồn của Lý Thiết Quải thấy xác mình đã bị hỏa thiêu và buộc phải nhập vào bất kỳ thân xác nào có sẵn khi đó, là thi thể của người ăn mày vô gia cư vừa chết vì đói. Thật không may, người ăn mày này lại là loại đầu bù mặt bựa, với cái đầu vừa dài vừa nhọn, tai to, râu tóc rối bù. Người này cũng có lông mày dài, đen và thưa thớt, mắt đen, bụng lép, chân què. Sau khi nhập vào thân xác của kẻ ăn mày vô gia cư kia, ông phải dùng thiết trượng, vì thế mà có tên là Thiết Quải. Lão Tử xuất hiện và ban cho ông quả bầu tiên chứa thuốc có thể chữa khỏi mọi bệnh tật và không bao giờ vơi. Sau đó, nhờ quả bầu tiên, Lý Thiết Quải làm cho mẹ của người môn sinh sống lại và người môn sinh cũ không còn là môn sinh của ông nữa, sau khi được ông ban cho một viên thuốc nhỏ và nói với người này rằng anh ta cần phải rèn luyện nhiều hơn nữa để tự mình trở thành tiên. Điều này cuối cùng cũng hóa thành sự thật. Theo Encyclopaedia Britannica, quả bầu của ông cũng được dùng làm nơi ông nghỉ ban đêm. Ông thường đi ăn xin khắp nơi với hình dáng bần tiện. Một ngày kia, tự nhiên ông ném chiếc thiết trượng lên trời. Nó hóa thành một con rồng và ông cưỡi rồng thăng thiên.

Ngoài ra, còn có thuyết nói rằng ông do Tây Vương Mẫu hóa sinh, phong làm Đông Hoa giáo chủ và trao cho thiết trượng.

Ảnh hưởng tôn giáo

Hình tượng Lý Thiết Quải gắn liền với y học. Tại Trung Quốc, biểu tượng chiếc thiết trượng vẫn còn được treo bên ngoài một số tiệm bán thuốc bắc. Một trong những lý do khiến ông không phải là cực kỳ nổi tiếng là do "tính tình cực kỳ nóng nảy và kỳ cục" của ông. Quả bầu chứa thuốc tiên là biểu tượng phổ biến nhất của ông mà các thầy phù thủy chuyên nghiệp thích sử dụng. Trong vai trò của kẻ ăn xin, ông sử dụng hình dạng này để "tranh đấu vì quyền lợi của người nghèo khó". "Ông là một nhân vật hài hước và sự nổi tiếng của ông nằm ở hai điểm hấp dẫn là: được nhìn nhận như là một người bị áp bức, người trên thực tế là mạnh hơn những kẻ mạnh nhất, và hai là người hài hước dễ bị kích động".

Biểu tượng
Hình ảnh đặc trưng của ông là quả bầu và thiết trượng. Những làn khói tỏa ra từ quả bầu, và trong đó là hồn của vị tiên này; nó cũng có thể được miêu tả như là dạng vô hình của thân xác ông.

Tham khảo

Thần tiên Đạo giáo


title: Hoằng Lộc

text:
Hoằng Lộc là một xã thuộc huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý - Hành chính

Hoằng Lộc cách trung tâm huyện Hoằng Hóa 6 km về phía Bắc, cách Quốc lộ 1 và trung tâm Thành phố Thanh Hóa 5 km về phía Tây.

Địa giới hành chính:
 Phía Đông giáp xã Hoằng Thành;
 Phía Tây giáp xã Hoằng Quang;
 Phía Nam giáp xã Hoằng Đại,Thành phố Thanh Hóa;
 Phía Bắc giáp xã Hoằng Thịnh.

Hoằng Lộc có tổng diện tích tự nhiên là 253,99 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp là 126,25 ha chiếm 49,7%.

Dân số hiện nay là 5265 người  (số liệu năm 1999) với 1617 hộ, sống quần cư trong phạm vi hơn 2.6 km².

Hiện nay xã Hoằng Lộc gồm 7 thôn là: Đình Bảng, Đông Phú, Đông Tiến (Thôn Bái Đông và Hưng Tiến gộp lại), Phúc Lộc (Thôn Chùa và Thôn Lay gộp lại), Tiến Thành (Thôn Đà và Thôn Sau gộp lại), Thành Nam (Thôn Bắc Nam và Đình Nam gộp lại), Đồng Thịnh (Thôn Đồng Mẫu và Hưng Thịnh gộp lại).

Lịch sử
Hoằng Lộc là xã thôn nằm trong khu vực trung tâm của những làng cổ ở xứ Thanh. Làng được hình thành và phát triển từ thời kỳ văn hóa Đông Sơn cách đây 2000 năm. Thời xưa, Hoằng Lộc có tên là Kẻ Vụt. Từ thế kỉ 10 có tên là Đường Bột trang. Đến thời Lê Sơ thì Đường Bột được gọi là Đà Bột, bấy giờ Đà Bột gồm 2 làng là Bột Thượng và Bột Hạ, sau này muộn nhất vào thế kỷ XV, Bột Hạ được đổi tên thành Bột Thái. Tuy mỗi làng xã có tên riêng nhưng mọi người vẫn gọi chung là Làng Bột hay Lưỡng Bột hoặc Nhị Bột.

Thời Gia Long, hai làng Bột Thượng và Bột Thái thuộc tổng Hành Vỹ, huyện Hoằng Hóa, phủ Hà Trung. Năm Minh Mệnh thứ 2 (1821), hai làng Bột Thượng và Bột Thái lại được tái nhập và mang địa danh mới là xã Hoằng Đạo.

Cuối thế kỉ XIX, xã Hoằng Đạo lại được tách thành hai xã Hoằng Nghĩa và Bột Hưng, vẫn thuộc tổng Hành Vỹ. Hai tên mới Hoằng Nghĩa và Bột Hưng tồn tại cho đến Cách mạng tháng Tám 1945 rồi được sáp nhập vào các xã Thịnh Hòa, Đoan Vỹ, Bình Yên thành xã Hưng Thịnh.

Đúng vào ngày tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (6/01/1946), Hoằng Nghĩa và Bột Hưng được tách riêng và gộp thành xã Hoằng Bột.

Tháng 4/1947, xã Hoằng Bột sáp nhập cùng các xã Bái Trung, Đại Báo lập thành xã Hoằng Lộc.

Cuối năm 1953, xã lớn Hoằng Lộc được chia thành bốn xã: Hoằng Lộc (mới), Hoằng Trạch, Hoằng Đại, Hoằng Thành. Xã Hoằng Lộc (mới) ổn định đến nay.

Đến năm 2018 xã Hoằng Lộc gồm 12 thôn: Đình Nam, Bắc Nam, Hưng Tiến, Bái Đông, Đình Bảng, Đông Phú, Hưng Thịnh, Chùa, Đà, Sau, Lay, Đồng Mẫu.

Tháng 10 năm 2018, xã Hoằng Lộc còn lại 7 thôn là: Đình Bảng, Đông Phú, Đông Tiến (Thôn Bái Đông và Hưng Tiến gộp lại), Phúc Lộc (Thôn Chùa và Thôn Lay gộp lại), Tiến Thành (Thôn Đà và Thôn Sau gộp lại), Thành Nam (Thôn Bắc Nam và Đình Nam gộp lại), Đồng Thịnh (Thôn Đồng Mẫu và Hưng Thịnh gộp lại).

Giáo dục - Y tế
Toàn xã có 1 trường Mầm non (Trường mầm non Hoằng Lộc), 1 trường Tiểu học (Trường Tiểu học Lê Mạnh Trinh), 1 trường Trung học (Trường Trung học Cơ sở Tố Như)

và 1 trạm y tế xã (Trạm y tế xã Hoằng Lộc)

Nhân vật nổi bật

Hoằng Lộc nổi tiếng là một cái nôi của truyền thống hiếu học và khoa bảng xứ Thanh. Hình thể của xã vuông vức, khiến có người nghĩ rằng vùng đất học này giống một cái nghiên lớn và con đường từ Nguyệt Viên (xã Hoằng Quang) về làng tựa như một cái bút đang chấm vào nghiên mực. Văn bia ở Văn từ huyện Hoằng Hóa đã khắc họa địa thế và vị trí đặc sắc của Hoằng Lộc: "Hình thế thì có núi Phong Châu làm án, có dòng sông Mã uốn quanh, non sông đúc kết khí thiêng, sinh trưởng nhân tài anh tuấn... kẻ sĩ nhiều người đỗ đạt, danh tiếng lẫy lừng, đứng hàng đầu Châu Ái mà sánh chung cả nước" . Từ thế kỷ 19, giới nho sĩ Hoằng Hóa đã lập văn từ thờ Khổng Mạnh và những bậc văn nhân của huyện ngay trên đất Hoằng Lộc . Nơi đây chính là quê hương của Nguyễn Quỳnh, con người tài ba được xã hội đương thời xếp vào "Tràng An tứ hổ": "Nhất Quỳnh, nhì Nam, tam Hoàn, tứ Tuấn" .

Hoằng Lộc có lịch sử khoa cử 438 năm, lịch sử ghi nhận kể từ năm có vị khai khoa là Nguyễn Nhân Lễ, đỗ Tiến sĩ khoa Tân Sửu, Hồng Đức thứ 12 (1481) đến khoa thi nho học cuối cùng triều Khải Định (1919). Trong hơn bốn thế kỷ, Hoằng Lộc có 12 người được đề danh trên bảng vàng đại khoa, trong đó có bảy vị được khắc tên tại bia đá đặt tại Văn Miếu Quốc Tử Giám; có hai người đỗ tam khôi là Bảng nhãn Bùi Khắc Nhất và Thám hoa Nguyễn Sư Lộ; hai người đỗ Đình nguyên Hoàng giáp là Nguyễn Thứ và Nguyễn Lại (hai kỳ thi này không lấy tam khôi); một người đỗ Hội nguyên là Nguyễn Nhân Thiệm và hai người đỗ Hoàng giáp là Nguyễn Cẩn và Nguyễn Bá Nhạ.

Danh sách mười hai người đỗ đại khoa:
 Nguyễn Nhân Lễ (1460-1522): Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, khoa Tân Sửu Hồng Đức 12 (1481), lúc 21 tuổi.
 Nguyễn Thanh (1506-1547): Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, khoa Tân Sửu Quảng Hòa 1 (1541), lúc 36 tuổi.
 Nguyễn Sư Lộ (1519): Đệ nhất giáp chế khoa xuất thân đệ tam danh (Thám Hoa), khoa Chế khoa năm Giáp Dần, Thuận Bình thứ 6 (1554).
 Bùi Khắc Nhất (1533 - 1609): Đệ nhị giáp Chế khoa xuất thân đệ nhị danh (Bảng Nhãn), khoa Chế khoa Ất Sửu năm Chính trị thứ 8 (1565), lúc 33 tuổi.
 Nguyễn Cẩn (1537-1585): Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân thứ 3 (Hoàng Giáp), khoa Cảnh thìn Diên Thành thứ 3 (1580) lúc 44 tuổi.
 Nguyễn Nhân Thiệm (1534-1597): Hội nguyên khoa Quý Mùi Quang Hưng thứ 6 (1583) triều Lê Thế Tôn, lúc 49 tuổi.
 Nguyễn Thứ (1572): Đình nguyên Hoàng giáp, khoa Mậu Tuất Quang Hưng thứ 21 (1598) triều Lê Thế Tôn, lúc 27 tuổi.
 Nguyễn Lại (1581): Đình nguyên Hoàng giáp, khoa Kỷ Mùi Hoằng Định thứ 20 (1619), triều Lê Kính Tông, lúc 39 tuổi.
 Nguyễn Ngọc Huyền (1685-1743): Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, khoa Tân Sửu Bảo Thái thứ 2 (1721) triều Lê Dụ Tôn, lúc 37 tuổi.
 Lê Huy Du (1575-1835): Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, khoa Đinh Mùi Chiêu Thống nguyên niên (1787) triều Lê Mẫn Đế, lúc 31 tuổi.
 Nguyễn Tôn Thố (1793-1843): Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân thứ 5, khoa Ất Mùi Minh Mệnh thứ 16 (1835), lúc 43 tuổi.
 Nguyễn Bá Nhạ (1822): Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân thứ nhất (Hoàng Giáp) và là người đỗ thứ 2 khoa thi Quý Mão Thiệu Trị 3 (1843) lúc 22 tuổi.

Bên cạnh đó, có nhiều người tuy chỉ đỗ Cử nhân nhưng uy tín, đức độ, chức vụ cũng khá nổi tiếng như: Nguyễn Quỳnh, Hà Duy Phiên, Nguyễn Huy Lịch, Lê Huy Tiêu...

Tóm tắt thân thế, sự nghiệp của 12 vị Đại Khoa

 Nguyễn Nhân Lễ (1460-1522) Sinh ra trong một dòng họ có truyền thống hiếu học ở làng Bột Thượng (nay là xã Hoằng Lộc). Ông đỗ Tiến sĩ khoa thi hội, niên hiệu Hồng Đức thứ 12 thời vua Lê Thánh Tông (1481) khi 21 tuổi. Ông là người đỗ đại khoa đầu tiên của 2 làng Bột. Làm quan trải 40 năm, qua 7 triều vua (từ Lê Thánh Tông đến Lê Cung Hoàng). Kinh qua các chức vụ từ Tri phủ Kim Động, Thọ Xương, Phú Bình  Niên hiệu Thông nguyên, Lê Cung Hoàng thăng chức Hiến sát xứ Sơn Nam, đức tính ông liêm khiết, cần mẫn được người đời ca ngợi. Ông mất năm Tân Tỵ, hưởng thọ 61 tuổi
 Nguyễn Thanh (1506-1547) Thời Lê Cung Hoàng ông gia nhập quân ngũ, sau rời quân về theo học Nho giáo. Khoa Tân Sửu (1541) niên hiệu Quảng Hòa, thời Mạc Phúc Nguyên ông đỗ Tam giáp đồng Tiến sĩ được bổ nhiệm chức Hàn lâm hiệu thảo, thăng giám sát Ngự sử đạo Lạng Sơn. Sau này quy thuận triều Lê Trung Hưng giữ chức Án sát phó sứ xứ Thanh Hoa. Ông giỏi chính trị, có tài thao lược, được bạn đồng lưu kính phục. Mất năm 40 tuổi (1547). Được truy tặng Thừa chính sứ, tước Văn Khê Bá.
 Nguyễn Sư Lộ (1519-năm mất chưa rõ) Có dị tướng (2 hàng lông mày đỏ). Học vấn uyên thâm, thường ngồi chơi trên hòn đá bên đường. Học trò lớn nhỏ trong làng qua lại thường hỏi văn thơ, chữ nghĩa được ông aan cần giảng giải, nên người đời gọi là Sư Lộ (thầy ở đường). Năm Giáp Dần (1554) niên hiệu Thuận Bình Lê Trung Tông mở chế khoa thi hội, ông đỗ Nhất giáp đệ tam danh (Thám hoa). Được triều đình bổ nhiệm nhiều chức vụ phủ trán, sau thăng Hữu Thị lang Bộ lại, tước Đoan Phố Hầu. Rể và con cháu ông nhiều người đỗ đạt cao.
 Bùi Khắc Nhất (1533-1609) Là con trai cụ Bùi Doãn Hiệp giám sinh Quốc Tử giám. Niên hiệu Chính Hòa Lê Anh Tông thi hương ông đỗ Hương cống. Chế khoa thi hội năm Ất Sửu đỗ Nhất giáp Tiến sĩ đệ nhị danh (Bảng Nhãn), khi đó ông 33 tuổi. Được triều đình giao nhiều chức vụ quan trọng: giám khảo trường thi hương Thanh Hóa, Thị giảng trong cung vua, Hình bộ hữu Thị lang, thăng Bộ hộ Thượng thư sau chuyển sang Binh bộ Thượng thư. Được triều đình cử dẫn đầu phái võ cùng Phùng Khắc Khoan dẫn đầu phái văn sang Trung Quốc hiệp thương tay ba. Ông thọ 77 tuổi, làm quan 44 năm, qua 6 bộ trải 3 triều vua. Được bao phong Thái bảo đệ nhị các công thần, tước Văn Phú Hầu. Sau phong Trụ quốc thượng trật kiệt tiết công thần Phú Quận Công giao dân phụng sự bậc Phúc thần Đại Vương triều Nguyễn sau này tiếp tục phong Thượng đẳng Phúc thần giao dân phụng thờ.
 Nguyễn Cẩn (1537-1585) Quê gốc trại Ba Tiêu, Thủy Nguyên, Hải Phòng định cư vào xã Bột Thái (Hoằng Lộc). Ông đỗ Nhị giáp Tiến sĩ thứ ba (Hoàng giáp) khoa thi Canh Thìn, niên hiệu Diên Thành thứ ba thời Mạc Mậu Hợp (1580), nhà Mạc trao ông chức Hình khoa cấp sự trung. Nhưng triều Mạc lúc đó suy đốn nên  ông bỏ về Nam triều giúp vua Lê Trung Hưng, giữ chức chưa được bao lâu thì ông mất lúc 49 tuổi, khi đó chí nguyện chưa đạt.
 Nguyễn Nhân Thiệm (1534-1597) Thuộc dòng dõi khoa bảng, khoa thi hương năm Đinh Mão ông đỗ Hương cống (1573), được triều đình bổ nhiệm quan chức, vừa làm quan vừa tự học. Khoa thi hội năm Quý Mùi (1583) ông đỗ Nhị giáp thứ nhất  (Hoàng giáp), được thăng chức  Hiến sát xứ Nghệ An. Năm 1591, chuyển về triều giữ chức Công khoa cấp sự trung rồi Lại khoa cấp sự trung, Thái thường tự khanh. Năm 1597, được cử làm phó sứ cùng chánh sứ Phùng Khắc Khoan sang nhà Minh (Trung Quốc) cầu phong vua cho vua Lê. Trên đường về nước ông lâm bệnh và mất tại trạm Phù Dung, Thiền Châu, Trung Quốc. Vua nhà Minh thương tiếc cử sứ đoàn đến viếng, kính cẩn đề linh vị: Nam quốc sứ thần công linh vị. Triều đình nhà Lê Trung Hưng truy tặng phong Tả Thị Lang tước Bá Nguyên Hầu. Tác phẩm của ông có bài văn bia Cầu Đường Bột khắc đá (hiện nay vẫn còn).
 Nguyễn Thứ (1572-năm mất chưa rõ) Thân phụ là Thám hoa Nguyễn Sư Lộ, ông đỗ Hương cống năm 21 tuổi. Thi hội đỗ Đình Nguyên Hoàng giáp, giữ chức Hàn lâm viện hiệu lý, chuyển Thị giảng, thăng Thái thường Tự khanh. Ông mất khi tuổi còn trẻ, 2 con trai đều đỗ Hương cống thời Lê Trung Hưng.
 Nguyễn Lại (1581-năm mất chưa rõ) Sinh trưởng trong dòng họ kế thế khoa danh, trước ông đã có 3 người đỗ đại khoa. Khoa Kỷ Mùi niên hiệu Lê Hoằng Định (1619) ông đỗ Hương cống, thi hội đỗ đầu Hoàng giáp. Làm quan đến Công bộ hữu Thị lang. Sang niên hiệu Vĩnh Tộ thứ 8 (1626) được cử sang sứ nhà Minh (Trung Quốc), khi về thăng Lại bộ hữu Thị lang (1631) sau chuyển sang Bồi tụng phủ chúa dạy Thế tử. Ông mất ngày 21/4, được triều đình phong Dực vận Tán trị công thần, Đặc tiến vinh lộc kim tử Đại phu, tước Quế Lĩnh Hầu.
 Nguyễn Ngọc Huyền (1685-1743) Thuộc dòng dõi trâm anh thế phiệt, trước ông đã có 2 người đỗ nhất, nhị giáp Tiến sĩ. Ông và em là Nguyễn Ngọc Toản đều đỗ Hương cống niên hiệu Chính Hòa thứ 23 (1702) khi đó ông 18 tuổi. Niên hiệu Vĩnh Tộ thứ 7 (1711) triều đình bổ nhiệm Tri huyện Thiên Thi rồi thăng chức Tham nghị xứ Sơn Nam. Khoa thi hội Tân Sửu (1721) ông dự hội thi đậu Tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, thăng chức Hình khoa cấp sư trung, Đông các hiệu thư. Năm 1729, thăng Đông các học sĩ, Thái thường tự khanh, lĩnh đốc trấn Cao Bằng. Trải qua 7 năm dẹp yên giặc cướp về triều giữ chức Đô ngự sử đài, thăng Đông các Đại học sĩ, tước Thái Lĩnh Hầu, tả Thị lang Bộ Công, thăng Bồi tung rồi Tham tụng phủ Chúa. Khi đó vùng Cao - Lạng nổi loạn, ông được cử làm đốc trấn lần thứ 2. Dẹp yên, trở về triều ông lâm bệnh nặng và mất tại nhiệm sở, hưởng thọ 59 tuổi (24/7 năm Quý Hợi). Triều đình tặng phong Công bộ Thượng thư, chức Thái phó Trụ quốc Thượng trật, tước Thái Quận Công.
 Lê Huy Du (1575-1835) Hiệu là Lập Trại tiên sinh, là con thứ 2 của Hương cống Tri phủ Trung Thuận. Ông đỗ Hương cống thứ 3 khoa Ất Hợi, thi hội khoa Đinh Mùi (1785) đỗ Tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân. Vừa nhậm chức Hộ khoa cấp sự trung, nghĩa quân Quang Trung nhập thành Thăng Long. Ông cùng triều đình Lê Chiêu Thống chạy lánh nạn, được giao nhiệm vụ đốc vận quân lương ở đạo Lạng Sơn. Khi triêu Lê thất bại, Lê Chiêu Thống chạy snag Trung Quốc, ông đưa mẹ già cùng gia đình đi lánh nạn nhiều nơi long đong, vất vả. Khi Nguyễn Anh lên ngôi vua, 2 lần mời ông ra cộng tác nhưng ông không ra. Lần thứ ba lại có chiếu mời, khi đó mẹ ông đã mất, ông ra nhưng chỉ nhận giáo chức. Triều Nguyễn bổ nhiệm là đốc học các tỉnh Tuyên Quang, Hưng Hóa, Hà Tây. Sau chuyển về Đốc học Quốc Tử giám triều Lê xưa ở phủ Hoài Đức. 11 năm sau cáo hưu về quê nhà mở trường dạy học. Ông đã đào tạo cho đất nước nhiều sĩ tử thành đạt cao, có tài, đức. Ông thọ 79 tuổi, trước khi mất có đọc 2 câu thơ: "Nhất sinh sự nghiệp quy hà xứ. Vạn thế khoa danh tại hậu nhân".
 Nguyễn Tôn Thố (1793-1843) Thuộc dòng họ Nguyễn Quỳnh. Năm 1824, đỗ Hương cống khoa thi Hương, niên hiệu Minh Mạng thứ 16. Năm Ất Mùi (1835) thi Hội đỗ Tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân. Năm 1842, ông hộ giá vua Thiệu Trị Bắc tuần. Sau đó, giữ chức Hàn lâm viện biên tri, làm phúc khảo kì thi Hương trường thi Huế. Ông mất ngày 10/8 năm Quý Mùi, thọ 51 tuổi.
 Nguyễn Bá Nhạ (1822-1848) Hiệu Long Chân tiên sinh, là con trai tri huyện Yên Lạc Nguyễn Thận Tuyển. Thi Hội năm Quý Mão (1843), niên hiệu Thiệu Trị đỗ Nhị giáp Tiến sĩ thứ nhất (Đình nguyên Hoàng giáp) năm 22 tuổi. Năm Thiệu Trị thứ 4 bổ nhiệm chức Tri phủ Hàm Thuận. Năm 1848, niên hiệu Tự Đức thứ 2, ông bị bệnh nặng đột ngột và mất tại sở nhiệm khi mới 27 tuổi. Vua Tự Đức thương tiếc có câu đối viếng: "Nhân sinh bách tuế vi kỳ, bán chi bán hân quân mệnh bạc. Niên thiếu Tam nguyên cập đệ kỳ cánh kỳ sử ngã tâm bi".

Thượng thư Quận công Bùi Khắc Nhất (1533 - 1609)
Cụ Bùi Khắc Nhất sinh năm Quý Tỵ (1533) trong một gia đình nhà nho nghèo quê làng Bột Thái (nay là xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa), cha là giám sinh Quốc tử giám Bùi Doãn Hiệp.

Năm Giáp Tý (1564), Bùi Khắc Nhất đỗ hương cống năm Ất Sửu (1565) đỗ đệ nhất giáp chế khoa cập đệ nhị danh (tức Bảng nhãn) đứng đầu Tam khôi. Và cụ là 1 trong 12 vị đại khoa đầu tiên qua các triều đại phong kiến của quê hương ta.

Với 44 năm liên tục làm quan, giữ nhiều trọng trách lớn lao của triều đình nhà Lê trung hưng, kinh qua 6 bộ, trải qua 3 triều vua, hoạt động trên nhiều lĩnh vực, ở cương vị nào cụ cũng giải quyết công việc một cách trọn vẹn.

Năm Kỷ Hợi (1599) cụ được vinh phong Hiệp mưu tá ký công thần. Cùng năm ấy được thăng hộ bộ thượng thư, tước Văn phú bá, trụ quốc thượng trật. Sau đổi sang làm Binh bộ thượng thư. Đồng thời phong bà chính thất lên Tự phu nhân và 2 bà thứ thất đều được phong là Liệt phu nhân.

Tướng công Bùi Khắc Nhất mất ngày 8/11 năm Kỷ Dậu (1609) tại triều đình. Hưởng thọ 77 tuổi.

Với những công lao to lớn của cụ nên sau khi cụ mất vẫn được các triều đại phong kiến sau này phong tặng nhiều danh hiệu cao quý: Năm 1610 được truy phong Phú quận công; năm Bảo Thái thứ 3 (1724) được xếp là công thần trung hưng bậc nhì; năm Cảnh Hưng 43 (1782) được phong Thượng đẳng phúc thần, Tuy dụ hùng lược  đại vương, năm đầu niên hiệu Gia Long (1802) cụ lại được xếp bậc nhì công thần trung hưng.

Với ý nghĩa đó, khu di tích Đền thờ và lăng mộ thượng thư quận công Bùi Khắc Nhất đã được Bộ Văn hóa và thông tin nước CHXHCN Việt Nam xếp hạng là di tích LS-VH cấp quốc gia vào tháng 7 năm 2000.

Trạng Quỳnh
Hoằng Lộc là quê hương của Nguyễn Quỳnh. Ông nổi tiếng với sự trào lộng, hài hước tạo nên nhiều giai thoại lấy cốt lõi từ cuộc đời ông rồi hư cấu thêm gọi là truyện Trạng và dân gian gọi ông là Trạng Quỳnh mặc dù ông chỉ đỗ hương cống.

Nguyễn Quỳnh sinh năm 1677 trong một gia đình Nho giáo có truyền thống hiếu học tại làng Bột Thượng nay là xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Từ nhỏ ông nổi tiếng là người thông minh, tài trí hơn người. Năm 14 tuổi văn tài đã khá, đi thi Huyện trúng cả 4 kỳ. Năm 18 tuổi (1694) Nguyễn Quỳnh theo cha ra Thăng Long học tập, lúc này, cha ông làm Giám sinh Quốc tử giám tại Kinh thành. Năm Bính Tý (1696) ông thi đậu giải Nguyên (tức là đỗ đầu kì thi hương), lúc này Nguyễn Quỳnh tròn 20 tuổi. Ông có sở trường thơ phú, có học vấn uyên thâm, tài năng ứng biến. Người đương thời đánh giá cao tài năng của ông "Nguyễn Quỳnh - Nguyễn Nham thiên hạ vô tam" và thường gọi ông là Quốc sư hay Trạng nguyên.Dân phong tước Trạng cho Quỳnh

Chẳng cần khoa bảng, triều đình, đá bia

Chẳng cần ông nọ, bà kia

Tên ông thành ngọn giáo lia ngang trờiThời đại Nguyễn Quỳnh là thời đại khủng hoảng trầm trọng của chế độ phong kiến Việt Nam, nhân dân thì lầm than cực khổ, bọn phong kiến thống trị thì hoang dâm, xa xỉ, chia bè kéo cánh, mưu lợi ích riêng, kỷ cương không còn, trường thi trở thành nơi vơ vét làm giàu. Bản thân Nguyễn Quỳnh là con người thông minh tài trí nhưng lận đận trong thi cử, gặp nhiều trắc trở trên hoan lộ, nơi trường ốc. Nhiều khoa thi ông không đỗ, không hợp cách để có thể vào thi Đình nhận danh hiệu Tiến sĩ. Làm học quan lương thấp không bổng lộc, phải nuôi mẹ, nuôi em, cuộc sống của ông nghèo khổ, quẫn bách, đã thế ông còn bị giáng chức hạ lương. Việc giáng truất là do chúa Trịnh trực tiếp quyết định, chắc chắn là do ông chán ghét chế độ hủ bại, khinh bỉ bọn vua chúa, quan lại nên đã có những lời nói, hành động chống lại chúa.

Đau xót trước cảnh ngộ chua chát, éo le của bản thân, phẫn nộ trước sự bất công thối nát của triều đình. Con người nhân cách lớn lao này đã cùng với nhân dân vạch trần bộ mặt thật của bọn thống trị, nói lên tiếng nói phản phong mạnh mẽ, quyết liệt.

Vốn không có chí làm quan nên mãi sau ông mới nhậm chức giáo thụ phủ Thái Bình sau thăng lên chức Viên ngoại bộ lễ, tước hàn lâm tu soạn. Ông có mặt ở kinh thành Thăng Long từ năm 1720-1729 đời vua Lê Dụ Tông cho đến cuối đời. Với cuộc đời sự nghiệp của Nguyễn Quỳnh cùng những trang thơ phú của ông đã trở thanh mẫu hình cho nhân vật Trạng Quỳnh nổi tiếng sống mãi với thời gian. Ông tạ thế ngày 28/01 năm Mậu Thìn (1748) thọ 72 tuổi.

Những câu chuyện Trạng Quỳnh còn để lại có thể là hư cấu, nhưng có thể khẳng định dân gian đã dựa vào con người thực Nguyễn Quỳnh để phát triển nên một nhân vật sinh động và tài tình là Trạng Quỳnh. Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã phát biểu: Từ ngày cụ Quỳnh mất đến nay chúng ta thường nhắc đến con người ấy, đến Trạng Quỳnh và kể chuyện Trạng Quỳnh đâu phải là ngẫu nhiên. Nhưng đó là truyện, còn con người phải có một con người có thật và hôm nay chúng ta đã tìm được con người đó.

Năm 1990, đền thờ ông tại Hoằng Lộc đã được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia .

Di tích - Danh thắng

Bảng Môn Đình
Bảng Môn Đình (Đình Bảng) được dựng lên từ thế kỷ 15, vừa là nơi tế lễ thành hoàng làng, là nơi tôn vinh truyền thống học hành, khoa bảng, nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng, tổ chức các lễ hội. Nét đặc sắc ở đây là Bảng Môn Đình trở thành nơi hội tụ, hoạt động, đào luyện những người theo nho học, những trí thức trong làng, nơi học hỏi những điều hay trong các buổi bình văn giảng tập. Từ đó đình có tên Bảng Môn, có nghĩa là cửa vào của các nhà khoa bảng.

Di vật trong Bảng Môn Đình còn giữ lại được gồm một bức đại tự "Địa Linh Nhân Kiệt" và hai bản "Thúc Ước Văn". Gần đây, những di tích lịch sử như tấm bia "Đường Bột Kiều Bi", một tấm bia lớn ghi công trạng của các vị đại khoa và "Hòn đá Sư lộ" được đưa về trước cửa đình.

Đây còn là ngôi đình cổ với kiến trúc điêu khắc vô cùng đặc sắc. Trong đó, đáng chú ý nhất chính là những hình ảnh chạm khắc (chạm lộng, chạm thủng kênh bong) nổi khối như tượng tròn trên cấu kiện kiến trúc. Đặc biệt, bên trong đình, ngay cửa hậu cung thờ Thành hoàng Nguyễn Tuyên hiện vẫn còn nguyên vẹn phù điêu với các nét chạm khắc mây, đao, tráng sĩ cưỡi voi, trạng nguyên cưỡi ngựa... đẹp như tranh vẽ, gấm dệt.

Năm 1990, Bảng Môn Đình đã được xếp hạng di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật và trở thành biểu tượng cho tinh thần hiếu học của người Hoằng Lộc nói riêng, người dân Hoằng Hóa nói chung.

 Cụm Di tích lịch sử - Kiến trúc nghệ thuật Bảng Môn Đình: Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
 Di tích Lịch sử nhà thờ Nguyễn Quỳnh (mẫu hình nhân vật Trạng Quỳnh):Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
 Nhà thờ - Thượng thư Quận công Bùi Khắc Nhất: Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia
 Nhà thờ Thái Quận công Nguyễn Ngọc Huyền: Di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh
 Nhà thờ họ Nguyễn Thọ Trù - nơi thờ Hoàng giáp Nguyễn Cẩn: Di tích văn hoá cấp tỉnh .
 Nhà thờ họ Hà Duy Phiên: Di tích văn hoá cấp tỉnh
 Nhà thờ họ Lê Huy: Di tích văn hoá cấp tỉnh
 Chùa Thiên Nhiên Tự (Chùa Nhờn): Di tích văn hoá cấp tỉnh
 Từ đường họ Nguyễn Hầu: Di tích văn hoá cấp tỉnh
 Kiến trúc nghệ thuật ngôi nhà cổ ông Nguyễn Văn Nho: Di tích văn hoá cấp tỉnh

Hội làng Bột Thượng

Thời gian: Lễ hội diễn ra từ ngày mùng 2 đến mùng 6 tháng Giêng
Địa điểm: Thôn Đình Bảng, xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. (Xưa là làng Bột Thượng, xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa).
Đối tượng tôn vinh: Thành hoàng làng là tướng Nguyễn Tuyên - người có công lớn giúp triều Lý.
Đặc điểm: Lễ mừng công thành hoàng làng tổ chức 3 ngày, lễ tế lợn, xôi, rượu.

Không khí hội làng vui tươi ấy còn được ghi trong câu ca của làng: "Xã ta đóng áng giữa đồng/ Trông lên lồ lộ những rồng cùng tiên".

Phần lễ, nghi lễ cúng tế được cử hành trọng thể, đọc thúc ước văn bằng chữ nôm tại đình Đụn, 5 toà miếu, Văn chỉ và các nhà thờ họ. Các vị thần được thờ trong làng đứng đầu là Thành hoàng Nguyễn Tuyên - một vị công thần thời Lý có công giúp vua Lý Thái Tông dẹp giặc Chiêm Thành đầu thế kỷ XI. Sau đó, ông được dân làng nơi đây mến mộ, kính trọng đưa vào hưởng tế Thành hoàng làng. Phần hội là các trò chơi, trò diễn mang đậm yếu tố dân gian như: đấu vật, đánh cờ, đua thuyền, múa hát...

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trạng Quỳnh - dân - thần
Những ngôi làng cử nhân
Đất Trạng Quỳnh- đất học từ ngàn xưa
Về vùng "đất Trạng"

Làng cổ Thanh Hóa


title: 17 Thetis

text:
Thetis  (định danh hành tinh vi hình: 17 Thetis) là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó thuộc "kiểu S" tức có bề mặt bằng silicat tương đối sáng.

Tiểu hành tinh này do Karl T. R. Luther phát hiện vào ngày 17 tháng 4 năm 1852 và là tiểu hành tinh đầu tiên do ông phát hiện. Tiểu hành tinh này được đặt theo tên Thetis, mẹ của Achilles trong thần thoại Hy Lạp.

Một lần tiểu hành tinh này che khuất một ngôi sao đã được quan sát thấy ở Oregon năm 1999, tuy nhiên sự kiện này không được xác định thời gian.

Khối lượng
Khối lượng của tiểu hành tinh này được tính toán từ các nhiễu do các tiểu hành tinh 4 Vesta và 11 Parthenope gây ra. Năm 2007, Baer và Chesley đã tính khối lượng của "17 Thetis" là 1,2 kg với tỷ trọng là 3,21 g/cm³.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 2011-Apr-22 Occultation (Durech Model) / (2011 Asteroidal Occultation Results for North America)
 Asteroid Lightcurve Database (LCDB), query form (info )
 Dictionary of Minor Planet Names, Google books
 Asteroids and comets rotation curves – (17) Thetis at Observatoire de Genève, Raoul Behrend
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) – Minor Planet Center

Thetis
18520417
Tiểu hành tinh được đánh số
Thetis
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Sl (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Arimetus conradti

text:
Arimetus conradti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Arimetus


title: Taye Taiwo

text:
Taye Ismaila Taïwo (sinh ngày 16 tháng 4 năm 1985 tại Lagos, Nigeria) là cầu thủ bóng đá người Nigeria hiện đang chơi cho câu lạc bộ Lausanne ở vị trí hậu vệ trái. Anh nổi tiếng là cầu thủ khỏe, nhanh nhẹn, chuồi bóng tốt và có khả năng sút xa rất hay bằng chân trái. Trong trận bán kết cúp liên đoàn Pháp năm 2006 anh có một cú sút đạt tốc độ 130 km/h.  Anh đạt danh hiệu cầu thủ trẻ xuất sắc nhất châu Phi năm 2006.

Sự nghiệp tại câu lạc bộ

Olympique de Marseille
Taiwo được đưa về OM để thay vị trí của Bixente Lizarazu vừa chuyển sang Bayern Munich năm 2004. Từ đó trở đi anh là cầu thủ chính của OM ở vị trí hậu vệ trái, đã ghi khá nhiều bàn thắng từ những cú sút xa sấm sét hay từ quả đá phạt.

Sự nghiệp tại đội tuyển
Taiwo là thành viên đội tuyển Nigeria tham dự giải vô địch bóng đá trẻ thế giới năm 2005, cùng đội nhà vào trận chung kết rồi thua Argentina 1-2, được bầu là cầu thủ xuất sắc thứ ba tại giải sau John Obi Mikel và Lionel Messi. Anh cũng có trong đội tuyển quốc gia Nigeria tham dự hai vòng chung kết giải vô địch châu Phi năm 2006 tại Ai Cập và năm 2008 tại Ghana.

Thống kê sự nghiệp

Bàn thắng quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.om.net/en/Teams/201002/Effectif_pro/1514/TAIWO
http://www.om.net/en/Saison/101002/Infos/34175/A_winning_return_for_Taiwo
http://france.theoffside.com/french-football/meet-africas-best-young-star-taye-taiwo.html

Cầu thủ bóng đá Nigeria
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Nigeria
Cầu thủ bóng đá Olympique de Marseille
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá Dynamo Kyiv
Cầu thủ bóng đá Premier League
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Điển
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010


title: Mã Lai

text:
Mã Lai (phồn thể: 馬來, giản thể: 马来) được dùng để chỉ:

Malaysia khi chưa sáp nhập thêm các bang ở miền bắc đảo Borneo, tức là phần Malaysia bán đảo (tiếng Anh: Peninsular Malaysia). Như vậy Mã Lai hoặc Mã Lai Á (phồn thể: 馬來亞, giản thể: 马来亚) là tên gọi trước đây của Malaysia. Tuy nhiên một số người Việt, nhất là ở hải ngoại, thường quen dùng từ này để chỉ Malaysia (phồn thể: 馬來西亞, giản thể: 马来西亚, âm Hán-Việt: Mã Lai Tây Á) hiện nay.
Các nước Mã Lai hợp bang (Federated Malay States) tồn tại trước kia.
Liên bang Mã Lai trong hai giai đoạn: Liên hiệp Malaya (1946–1948) và Liên bang Malaya (1948–1963). Trung Quốc gọi là Mã Lai Á Liên bang.
Bán đảo Mã Lai
Tiếng Mã Lai
Người Mã Lai
Quần đảo Mã Lai