title: Họ Nham mân khôi

text:
Họ Nham mân khôi hay họ Hoa hồng đá (danh pháp khoa học: Cistaceae), là một họ nhỏ trong thực vật có hoa, được biết đến vì các cây bụi khá đẹp của chúng, phần lớn được phủ đầy hoa vào thời gian ra hoa. Họ này bao gồm khoảng 170-200 loài trong 8 chi, phân bố chủ yếu trong khu vực ôn đới của châu Âu và ven Địa Trung Hải, nhưng cũng có ở Bắc Mỹ; ngoài ra còn có một vài loài ở Nam Mỹ. Phần lớn các loài trong họ Cistaceae là các cây bụi nhỏ và thấp, một vài loài là cây thân thảo. Chúng ưa thích các môi trường sống khô và nhiều nắng, đồng thời sống tốt trên các loại đất nghèo dinh dưỡng. Nhiều loài được trồng làm cây cảnh trong vườn.

Chúng thông thường có hoa màu vàng, hồng hay trắng, nói chung là tồn tại trong thời gian không lâu (nên mới có tên gọi là bán nhật hoa, nghĩa là hoa nửa ngày). Các hoa lưỡng tính, mọc đơn độc hay thành cụm dạng xim; nói chung có 5 (đôi khi 3) cánh hoa (ví dụ chi Lechea). Các cánh hoa rời, thông thường xoăn khi ở dạng chồi, và đôi khi trong các hoa đã nở (như ở Cistus incanus). Chúng có 5 lá đài, trong đó 3 lá đài bên trong rộng hơn còn 2 lá đài bên ngoài hẹp và đôi khi được xem như là các lá bắc nhỏ. Sự sắp xếp lá đài như vậy là đặc trưng điển hình của họ này.

Nhị hoa nhiều, với chiều dài không cố định và tạo thành một đĩa với các chỉ nhị rời. Bầu nhụy thượng, thường với 3 lá noãn; sinh thực giá noãn ở thành vách với 2 (hoặc nhiều hơn) noãn trên mỗi thực giá noãn. Quả là dạng quả nang, thường có 5 (10) mảnh vỏ (3 ở chi Helianthemum). Các hạt nhỏ, với lớp vỏ cứng không thấm nước, nặng khoảng 1 mg.

Các chi
 Cistus L.: Nham mân khôi, hồng đá
 Fumana (Dunal) Spach
 X Halimiocistus Janch.:
 Halimium (Dunal) Spach (bao gồm cả Crocanthemum): Bán nhật hoa châu Âu
 Helianthemum Mill. (bao gồm cả Atlanthemum): Bán nhật hoa
 Hudsonia L.
 Lechea L.
 Tuberaria (Dunal) Spach (bao gồm cả Therocistus)

Sinh thái
Khả năng của họ Cistaceae trong việc phát triển tốt trong nhiều môi trường sống ven Địa Trung Hải tuân theo 2 tính chất sinh thái học quan trọng: khả năng cộng sinh với nấm và khả năng phục hồi nhanh sau cháy rừng.

Phần lớn các loài trong họ Cistaceae có khả năng cộng sinh với nấm rễ của chi Tuber. Trong quan hệ này, nấm bổ sung cho hệ rễ trong nhiệm vụ hấp thụ nước và khoáng chất từ đất, và vì thế cho phép cây chủ sinh sống tốt trên đất nghèo dinh dưỡng. Ngoài ra, một khả năng đáng lưu ý của T. melanosporum là việc nó có thể giết chết mọi loại thực vật khác, ngoại trừ cây chủ, trong phạm vi mà hệ sợi của nó vươn tới, và vì thế tạo cho cây chủ của nó một dạng "đặc quyền" trong vùng đất cận kề .

Cistaceae cũng có sự thích ứng tối ưu với cháy rừng. Chúng gieo rắc hạt vào đất trong thời kỳ phát triển, nhưng các hạt này không nảy mầm trong mùa sau. Lớp vỏ cứng, không thấm nước làm cho các hạt ở trạng thái ngủ trong một khoảng thời gian dài. Với kích thước nhỏ, chúng có thể tạo thành một lớp hạt dày nằm sâu dưới mặt đất. Khi lửa cháy làm thảm thực vật bề mặt bị tiêu hủy, lớp vỏ của các hạt này cũng bị mềm đi hay tách ra do nhiệt, và các hạt còn sống sót sẽ nảy mầm rất nhanh sau khi cháy. Cơ chế này cho phép các loài của họ Cistaceae sinh ra một lượng lớn các cây non đồng thời vào đúng thời điểm, và vì vậy chiếm ưu thế quan trọng so với các loài thực vật khác trong quá trình tái phổ biến tại khu vực.

Gieo trồng, sử dụng
Các chi Cistus, Halimium và Helianthemum được trồng khá rộng rãi làm cây cảnh. Các yêu cầu về đất của chúng là khá khiêm tốn, và khả năng chịu lạnh tốt của chúng cho phép chúng có thể sinh tồn tốt ngay cả trong điều kiện mùa đông nhiều tuyết của Bắc Âu và Anh.

Một vài loài trong chi Cistus, chủ yếu là C. ladanifer được sử dụng để sản xuất một loại nhựa thơm, có công dụng trong công nghiệp sản xuất nước hoa.

Khả năng của họ Cistaceae trong việc tạo ra quan hệ cộng sinh với nấm cục (chi Tuber) đã khơi dậy các nghiên cứu về việc sử dụng chúng làm cây chủ trong việc nuôi trồng nấm cục. Kích thước nhỏ của các cây bụi chi Cistus có thể là có triển vọng hơn, do chúng chiếm ít không gian hơn so với các dạng cây chủ khác như sồi (Quercus spp.) hay thông (Pinus spp.), và vì thế có thể dẫn tới sản lượng cao hơn trên một đơn vị diện tích. Tuy nhiên, cho tới thời điểm năm 2007 vẫn chưa có việc sử dụng ở quy mô thương mại nào theo hướng này.

Đồng nghĩa
Các tên gọi khác cho các chi trong phạm vi họ Cistaceae cũng được định nghĩa trong các ấn phẩm khác nhau, như trong IPNI (2004), nhưng các thành viên trong các chi này chỉ là từ đồng nghĩa của các loài trong 8 chi đã được công nhận nhờ các nghiên cứu sau này. Các danh pháp đó bao gồm:
 Anthelis, Aphananthemum, Atlanthemum, Crocanthemum, Fumanopsis, Gaura, Helianthemon, Hemiptelea, Heteromeris, Horanthes, Horanthus, Ladanium, Ladanum, Lecheoides, Lechidium, Ledonia, Libanotis, Planera, Platonia, Pomelina, Psistina, Psistus, Rhodax, Rhodocistus, Stegitris, Stephanocarpus, Strobon, Taeniostema, Therocistus, Trichasterophyllum, Xolantha, Xolanthes.

Biểu tượng
Trong ngôn ngữ hoa thời kỳ Victoria ở Anh, nhựa gôm của các loài trong họ Cistaceae là biểu tượng cho cái chết sắp xảy ra. Một cách văn vẻ thì nó nghĩa là "Tôi sẽ chết vào ngày mai".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IPNI (2004). The International Plant Names Index - Họ Cistaceae. Truy cập ngày 15-11-2004.
 Jussieu, Antoine Laurent de (1789). Genera Plantarum: 294. Paris.
 Kew (2004). Danh sách các chi trong họ Cistaceae  trong Cơ sở dữ liệu các họ và chi thực vật  của Vườn Thực vật Hoàng gia Anh, Kew. Truy cập ngày 15-11-2004.
 Page R. J. The Cistus & Halimium Website - Thư mục  chứa nhiều dẫn chiếu tới họ Cistaceae.
 Stevens P.F. (2001 trở đi). Website của Angiosperm Phylogeny (Cistaceae). Phiên bản ngày 5-5-2004.
 Cistaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu.  http://delta-intkey.com

Nham mân khôi, họ


title: Procraerus koshunensis

text:
Procraerus koshunensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Miwa miêu tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Xôi tam sắc

text:
Xôi tam sắc là món ăn đặc sản của người Thái đen ở vùng núi các tỉnh phía Tây Bắc, Việt Nam. Xôi được đồ bằng gạo nếp nương và gói trong lá dong. Mỗi đĩa xôi có 3 màu là màu trắng (màu nguyên bản của xôi), màu tím và màu đỏ (có được do lá cây rừng mà người Thái thường dùng). Các xôi khác màu không có mùi gì đặc biệt, vẫn là hương vị thường thấy của xôi nếp nương.

Xôi tam sắc có nhiều loại, tùy theo người chế biến.

Tham khảo

Xem thêm
Xôi ngũ sắc

T
Người Thái
Ẩm thực Việt Nam


title: La Chapelle-sur-Usson

text:
La Chapelle-sur-Usson là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 650 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Chapellesurusson


title: Đan Đồ

text:
Đan Đồ chữ Hán phồn thể:丹徒區, chữ Hán giản thể: 丹徒区) là một quận thuộc địa cấp thị Trấn Giang, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 748,8 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2003 là 370.000 người. Mã số bưu chính là 212100. Quận này có nhiệt độ bình quân năm là 15,2℃, lượng giáng thủy năm là 1108,2 mm. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 14 trấn: Diêu Kiều, Đại Lộ, Cao Kiều, Hoàng 墟, Giang Tâm, Tân Phong, Cốc Dương, Thượng Đảng, Thượng Hội, Vinh Bính, Cao Tư, Thế Nghiệp, Bảo Yển

Tham khảo

Trấn Giang
Đơn vị cấp huyện Giang Tô


title: Uroplata ambigua

text:
Uroplata ambigua là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Uroplata


title: 762

text:
Năm 762 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 762


title: Fouquerolles

text:
Fouquerolles là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Liên kết ngoài
Fouquerolles: Postcards with views of the village since 1900. (Unofficial Website)

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Platyptilia implacata

text:
Platyptilia implacata là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Ethiopia.

Chú thích

Tham khảo

Platyptilia
Côn trùng Ethiopia
Động vật đặc hữu Ethiopia


title: Guéreins

text:
Guéreins là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Guereins


title: Protoptila georgiana

text:
Protoptila georgiana là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Protoptila


title: Tam Phước (định hướng)

text:
Tam Phước có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Tam Phước, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
 Xã Tam Phước, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre
 Xã Tam Phước, huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
 Xã Tam Phước, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam


title: 18734 Darboux

text:
18734 Darboux (1998 MY1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 6 năm 1998 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18734 Darboux

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Ischnotoma fuscobasalis

text:
Ischnotoma fuscobasalis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ischnotoma


title: Oediopalpa sternalis

text:
Oediopalpa sternalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Oediopalpa


title: Fanlo

text:
Fanlo là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 172 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Tam Chi

text:
Tam Chi () là một khu (quận) của thành phố Tân Bắc, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Quận có tỷ lệ đô thị hóa thấp và là quê nhà của cựu tổng thống Lý Đăng Huy.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin của chính quyền

Tân Bắc


title: La Boissière-en-Gâtine

text:
La Boissière-en-Gâtine là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Kurayoshi, Tottori

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Tottori, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

Thành phố tỉnh Tottori


title: Isambard Kingdom Brunel

text:
Isambard Kingdom Brunel (9 tháng 4 năm 1806 - 15 tháng 9 năm 1859) là nhà kỹ sư, công trình sư nổi tiếng người Anh. Ông được biết đến như người sáng lập tuyến đường sắt Great Western, thiết kế đường hầm vượt sông đầu tiên và là người chế tạo con tàu thủy hơi nước đầu tiên có chân vịt. Ông còn thiết kế nhiều cầu và đường hầm mang tính cách mạng, làm thay đổi bộ mặt kỹ nghệ xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải hiện đại.

Sự nghiệp của ông tuy ngắn ngủi nhưng ông đã đóng góp nhiều phát kiến công nghệ đột phá, giải quyết nhiều vấn đề thi công nan giải.

Công trình tiêu biểu

Cầu đường

Đường hầm sông Thames - đường hầm qua sông đầu tiên trên thế giới.
Cầu Maidenhead, cầu gạch có nhịp dài nhất lúc bấy giờ.
Cầu treo Clifton tại Bristol.
Cầu Royal Albert.
Cầu Hungerford.
Cầu cạn Wharncliffe.
Đường sắt Great Western.
Đường sắt Cornwall
Nhà ga Paddington
Nhà ga Bristol Mead Temple.
Nhà ga Bath Spa.
Đường hầm sông Thames.
Đường sắt sử dụng hơi nén.

Tàu thủy

Tàu SS Great Britain, tàu thép đầu tiên sử dụng chân vịt, cũng là tàu lớn nhất thế giới lúc được hạ thủy.
Tàu SS Great Eastern, kéo cáp ngầm điện tín đầu tiên qua Đại Tây Dương vào năm 1865.
Tàu SS Great Western, tàu hơi nước vượt Đại Tây Dương đầu tiên.

Tham khảo

Kỹ sư Anh
Kỹ sư cầu cạn
Sinh năm 1806
Mất năm 1859
Hội viên Hội Hoàng gia
Nhà phát minh Anh


title: (201500) 2003 LV2

text:
{{DISPLAYTITLE:(201500) 2003 LV2}}(201500) 2003 LV2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 2 tháng 6 năm 2003.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 201001–202000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 2003
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Protandrena maurula

text:
Protandrena maurula là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1896


title: Payssous

text:
Payssous  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Đại thừa

text:
Đại thừa (，; chữ Hán: 大乘), phiên âm Hán-Việt là Ma-ha-diễn-na (摩訶衍那) hay Ma-ha-diễn (摩訶衍), tức là "cỗ xe lớn" hay còn gọi là Đại Thặng tức là "bánh xe lớn" là một trong hai trường phái lớn của đạo Phật, phổ biến tại các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam, Hàn Quốc và Triều Tiên. Trong một số tài liệu hiện đại, các danh xưng Phật giáo Bắc tông, Phật giáo Bắc truyền hay Phật giáo Phát triển, cũng được xem là tương đương và có thể được dùng để thay thế thuật ngữ Phật giáo Đại thừa.

Theo các học giả nghiên cứu, Phật giáo Đại thừa phát triển ở Ấn Độ vào khoảng từ thế kỷ 1 trước Công nguyên trở đi. Đại thừa chấp nhận các kinh điển và giáo lý chính của Phật giáo sơ kỳ, nhưng được bổ sung nhiều học thuyết và kinh điển mới. Ban đầu, Đại thừa chỉ là một phong trào cải cách Phật giáo nhỏ ở Ấn Độ, nhưng trường phái này dần phát triển thành trường phái có ảnh hưởng trong Phật giáo Ấn Độ. Các trung tâm học thuật lớn liên quan đến Đại thừa như Nalanda và Vikramashila phát triển mạnh trong khoảng từ thế kỷ VII đến thế kỷ XII. Theo dòng lịch sử, Phật giáo Đại thừa lan rộng khắp Nam Á, Trung Á, Đông Á và Đông Nam Á, trở thành truyền thống Phật giáo lớn nhất có ngày nay, với 53% Phật tử thuộc Đại thừa Đông Á và 6% theo Kim cương thừa, so với 36% của Phật giáo Thượng toạ bộ (khảo sát năm 2010), có ảnh hưởng mạnh mẽ ở Trung Quốc, Đài Loan, Mông Cổ, Triều Tiên, Nhật Bản, Việt Nam, Nepal, Malaysia và Bhutan.

Phật giáo Đại thừa đề cao con đường của Bồ Tát phấn đấu để đạt được giác ngộ hoàn toàn (samyaksaṃbuddha) vì lợi ích của tất cả chúng sinh, và do đó còn được gọi là "Bồ tát thừa" (，). Nhìn chung, Phật giáo Đại thừa xem mục tiêu trở thành Phật thông qua con đường bồ tát là có sẵn cho tất cả mọi người và xem trạng thái của quả vị A-la-hán là chưa hoàn thiện. Các hình tượng giác ngộ trong Phật giáo Đại thừa rất đa dạng và phong phú, nhiều vị Phật và Bồ tát không hiện diện trong kinh điển của Phật giáo Nguyên thủy (như hình tượng A-di-đà). Triết học Đại thừa cũng thúc đẩy phát triển các tông phái với những học thuyết độc đáo, chẳng hạn như Trung quán tông với Thuyết tính Không (śūnyatā), Duy thức tông và thuyết Phật tính.

Truyền thống Kim Cương thừa được các nhà nghiên cứu xem là một nhánh của Đại thừa, chú trọng sử dụng chân ngôn (sa. mantra), và những nghi lễ bao gồm những phương pháp dùng các ấn thủ trong tu tập, một phương pháp mà các tu sĩ thuộc truyền thống này cho rằng có hiệu quả mạnh mẽ hơn và nhanh hơn trong việc đạt được Phật quả.

Từ nguyên
Xuất hiện ý nghĩa trong các Kinh nguyên thủy, nhưng được triển khai vào thế kỉ thứ nhất trước công nguyên, Đại thừa là tâm tánh rộng lớn, tròn đồng thái hư, không thiếu không dư, là cỗ xe lớn nhờ dựa trên tính đa dạng của giáo pháp để mở đường cho số lớn chúng sinh có thể giác ngộ, giải thoát sinh tử, lìa khổ được vui. Cả hai Tiểu thừa và Đại thừa đều bắt nguồn từ vị Phật lịch sử Thích-ca Mâu-ni, nhưng khác nhau nơi sự quan tâm về thực hành giáo pháp và tư tưởng.(sa. sarvasattva). Hình tượng tiêu biểu của Đại thừa là Bồ Tát (sa. bodhisattva) với đặc tính vượt trội là lòng bi (sa., pi. karuṇā). Bộ kinh được xem là kinh văn Đại thừa đầu tiên là Bát-nhã bát thiên tụng (般若八千頌, sa. aṣṭasāhasrikā prajñāpāramitā).

Sơ kỳ, các đại sư của phái này gọi pháp môn của mình là Đại thừa để phân biệt với Phật giáo Nguyên thủy, mà họ gọi là Tiểu thừa hay Tiểu Thặng, nghĩa là "cỗ xe nhỏ" hay "bánh xe nhỏ" (sa. hīnayāna), còn có cả Nhị thừa, Tam thừa... Ngoài ra còn một trường phái Phật giáo thứ ba là Kim cương thừa, còn gọi là Mật tông hoặc Chân ngôn, cũng phát sinh từ phái Đại thừa.

Vấn đề Đại Thừa và Tiểu Thừa
Trước đây người thường cho rằng giáo lý Tiểu thừa không đưa đến quả vị tối hậu thành Phật, chỉ có giáo lý Đại thừa mới là giáo lý chân chính của Phật. Ngược lại, các nhà sư Tiểu thừa thì cho rằng giáo lý Tiểu thừa mới chính là giáo lý nguyên thủy của Phật, còn giáo lý Đại thừa là ngoại đạo. Sự bất đồng quan điểm ấy đã làm băng giá mối quan hệ của hai truyền thống cả ngàn năm. Ngày nay với những phương tiện tiến bộ, mọi mặt trong xã hội đều thay đổi, những quan điểm Tiểu thừa và Đại thừa không còn thích hợp. Qua nghiên cứu, cho thấy rằng:

1. Thời kỳ Phật giáo Nguyên thủy cho đến thời kỳ Bộ phái (sau Đức Phật 400 năm) chưa có danh từ Đại thừa hay Tiểu thừa.

2. Danh từ Tiểu thừa nên hiểu là Thượng tọa bộ và Thuyết nhất thiết hữu bộ. Ngày nay chỉ còn 2 hệ Tiểu thừa này có mặt trên thế giới.

3. Từ ít lâu nay người ta có khuynh hướng tránh dùng từ ngữ "Tiểu thừa" vì một số người không thông hiểu Phật pháp kỹ càng có thể cảm thấy bị tổn thương. Do đó, 2 khái niệm Phật giáo Bắc Tông và Phật giáo Nam Tông ra đời.

4. Giáo lý được phân làm hai truyền thống theo địa lý, truyền thừa, và được gọi là Phật giáo Bắc tông và Phật giáo Nam tông. Sử dụng từ ngữ Bắc tông và Nam tông nói lên tính xuyên suốt của cây đại thọ, giáo lý đạo Phật.

5. Mặc dù truyền thống Bắc Tông và Nam Tông có những khác biệt, tuy nhiên, những khác biệt ấy không cơ bản. Trái lại, những điểm tương đồng lại rất cơ bản như sau:

a/. Cả hai đều nhìn nhận Đức Phật là bậc Đạo sư.

b/. Cả hai đều chấp nhận và hành trì giáo lý Tứ thánh đế, Bát chính đạo, Duyên khởi...; đều chấp nhận Tam pháp ấn Vô thường, Khổ, Vô ngã; đều chấp nhận con đường tu tập: Giới-Định-Tuệ.

c/. Cả hai đều từ chối có đấng tối cao tự sáng tạo và ngự trị thế giới.

Ngược lại với quan điểm nguyên thủy, Đại thừa không quá nhấn mạnh đến đời sống xuất gia, cho rằng cư sĩ tại gia cũng có thể đạt Niết-bàn với sự tế độ của chư Phật và chư Bồ Tát. Hình tượng cư sĩ Duy-ma-cật trong Duy-ma-cật sở thuyết kinh là ví dụ tiêu biểu nhất cho trường hợp này. Cách xưng hô trong kinh cũng có khác đi đôi chút. Những lời dạy trong kinh giờ đây được hướng thẳng đến giới cư sĩ như: Thiện nam tử (sa. kulaputra), thiện nữ nhân (sa. kuladuhitṛ), như câu hỏi của tôn giả Tu-bồ-đề trong Kim Cương kinh cho thấy:

Thưa Thế Tôn, thiện nam tử hoặc thiện nữ nhân đã khởi hành với Bồ Tát thừa nên an trụ như thế nào, nên thực hành như thế nào, nên điều phục tâm như thế nào?

Theo quan điểm Đại thừa, Niết-bàn không phải chỉ là giải thoát khỏi Luân hồi—mà hơn thế nữa, hành giả giác ngộ về Chân tâm và an trụ trong đó, đã tiến vào " cửa vô sinh vô tử". Mỗi chúng sinh đều mang Phật tính (sa. buddhatā) và giác điều đó là điều tuyệt đối quan trọng.

Đại thừa lại được chia ra nhiều bộ phái khác nhau, xuất phát từ Ấn Độ và truyền qua Tây Tạng, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Việt Nam. Tại Ấn Độ, Đại thừa đã chia ra Trung quán tông (sa. mādhyamika) do Long Thụ (sa. nāgārjuna) đề xuất và Duy thức tông (sa. vijñānavādin, yogācārin) do Vô Trước (sa. asaṅga) và Thế Thân (sa. vasubandhu) sáng lập. Song song với Tantra (Mật tông) của Ấn Độ giáo, đạo Phật cũng sản sinh ra một trường phái là Kim cương thừa (sa. vajrayāna), rất thịnh hành tại Tây Tạng. Thuộc về Đại thừa tại Trung Quốc và Nhật Bản, người ta có thể kể đến Thiền tông, Hoa Nghiêm tông, Thiên Thai tông, Tịnh Độ tông. Giáo lý căn bản của Đại thừa được chứa đựng trong những bộ kinh (sa. sūtra) và luận (sa. śāstra). Nói chung, Đại thừa phát triển một cách uyển chuyển, thích nghi, tùy thuận, để phù hợp với khả năng Giác ngộ của căn cơ mọi người.

Một số học giả nghiên cứu về Phật giáo cho rằng: vấn đề về Tiểu thừa và Đại thừa ngày nay có thể hiểu đơn giản qua hình ảnh của một cái cây. Một cái cây gồm rễ, thân và lá từ lúc còn nhỏ đến lúc đang phát triển chính là Tiểu thừa. Khi cây phát triển ra nhánh và thêm nhiều lá thì nhánh và lá là Đại thừa, còn thân, rễ, và những nhánh cũ là Tiểu thừa. Cũng như vậy, khi cây ra quả, quả đó là Mật tông. Vì là cùng một cây nên việc phân biệt Tiểu thừa và Đại thừa chỉ mang tính hình tượng (giống như so sánh bạn lúc nhỏ và bạn khi lớn lên, trưởng thành). Hay nói cách khác, dù là Tiểu thừa hay Đại thừa thì mục đích cuối cùng của Phật giáo là đưa con người đạt được sự giải thoát mọi khổ đau, sống an vui hạnh phúc trọn vẹn mãi mãi. Tiểu thừa nói về giáo lý của Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế. Đại thừa nói về giáo lý của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni lúc tại thế và lúc sống tại cõi Niết Bàn cùng với các Chư Phật và Bồ Tát (đệ tử của ngài).

Xem thêm
 Lịch sử Phật giáo
 Tiểu thừa
 Tịnh độ tông

Chú thích

Tham khảo
 Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitā, Skt. ed. P. L. Vaidya, Buddhist Sanskrit Texts No. 4, Darbhanga 1960.
 Vimalakīrtinirdeśa. Transliterated Sanskrit Text Collated with Tibetan and Chinese Translations. Ed. by Study Group on Buddhist Sanskrit Literature. Taisho University, 2004.
 Phật thuyết Duy-ma-cật kinh (佛說維摩詰經), Taishō No. 474.
 Duy-ma-cật sở thuyết kinh (維摩詰所說經), Taishō No. 475.
 Thuyết Vô Cấu Xưng kinh (說無垢稱經), Taishō No. 476
 Vajracchedikā Prajñāpāramitā, ed. and transl. Edward Conze, Roma 1974 (SOR XIII).

 Beal (1871). Catena of Buddhist Scriptures from the Chinese, London, Trübner
 Karashima, Seishi, "Was the Așțasāhasrikā Prajñāparamitā Compiled in Gandhāra in Gandhārī?" Annual Report of the International Research Institute for Advanced Buddhology, Soka University, vol. XVI (2013).
 Lowenstein, Tom (1996). The Vision of the Buddha, Boston: Little Brown,
 Harrison, P.M.: "Sanskrit Fragments of a Lokottaravādin Tradition" in Hercus et al. (1982): Indological and Buddhist Studies. Canberra: Australian National University, Faculty of Asian Studies.
 Harvey, Peter (2013). An Introduction to Buddhism: Teachings, History and Practices
 Hirakawa, Akira: A History of Indian Buddhism. From Śākyamuni to Early Mahāyāna. Translated and Edited by Paul Groner. University of Hawaii Press, 1990.
 Schopen, G. "The inscription on the Kusan image of Amitabha and the character of the early Mahayana in India", Journal of the International Association of Buddhist Studies 10, 1990
 Suzuki, D.T. (1914). "The Development of Mahayana Buddhism", The Monist Volume 24, Issue 4, 1914, pp. 565–581
 Suzuki, D.T. (1908). Outline of Mahayana Buddhism,  Open Court, Chicago
 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Williams, Paul: Mahāyāna Buddhism. The Doctrinal Foundations. London and New York, 1989.
Long H. Pham: Research on the concept of Hinayana and Mahayana in Buddhism today, 2021

Liên kết ngoài

 Digital Dictionary of Buddhism
 Comparison of Buddhist Traditions (Mahayana – Therevada – Tibetan)
 Introduction to Mahayana on Kagyu Samye Ling's website
 The Mahayana Mahaparinirvana Sutra: complete text and analysis
 Buddhas and Bodhisattvas in Mahayana Buddhism
 Arahants, Buddhas and Bodhisattvas by Bhikkhu Bodhi
 The Bodhisattva Ideal in Theravāda Theory and Practice by Jeffrey Samuel
 Digital Dictionary of Buddhism

Phật học
Đại thừa
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Triết lý Phật giáo
Văn hóa Đông Á


title: Pythonides

text:
For the obsolete snake taxon, see Pythonidae.

Pythonides là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Pythonidae by taxonomic synonyms


title: 2266 Tchaikovsky

text:
2266 Tchaikovsky (1974 VK) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 11 năm 1974 bởi L. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2266 Tchaikovsky

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1974


title: Vượt biên

text:
Vượt biên hoặc vượt biên giới là một từ ngữ mô tả hình thức, trạng thái di chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác, thường là trái phép, không phải như là du lịch thông thường.

Vượt biên có thể bằng nhiều hình thức như là di cư, buôn lậu qua biên giới, đi tị nạn...

Trong tiếng Việt, chữ vượt biên thường được dùng để chỉ phương thức vượt biên giới của những người Việt đã dùng thuyền để vượt biển sang nước khác (thuyền nhân) hoặc vượt biên bằng đường bộ qua Thái Lan, Campuchia để xin tị nạn, sau biến cố 1975.

Ngày nay, vượt biên vẫn còn tương đối phổ biến ở các quốc gia đang khủng hoảng kinh tế hoặc có tình hình an ninh, chính trị bất ổn. Chẳng hạn như dòng người tị nạn ở các nước Trung Đông sang châu Âu hay những vụ đào thoát khỏi Bắc Triều Tiên của công dân nước này.

Xem thêm
Tị nạn
 Thuyền nhân
 Cuộc di cư Việt Nam, 1954
Đào thoát khỏi Bắc Triều Tiên

Thuật ngữ chính trị


title: Corma

text:
Corma là một chi bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.

Các loài
 Corma fragilis (Walker, 1862)

Tham khảo

 Corma at funet.fi

Chalcosiinae


title: Tteokguk

text:
Tteokguk là món canh bánh truyền thống của người Triều Tiên, thường ăn vào dịp Tết. Tteok là một loại bánh làm từ bột gạo nếp và thường được thái mỏng, còn guk là canh. Người ta thường trang trí món canh này với trứng, thịt băm và gim.

Tham khảo

Ẩm thực Triều Tiên
Thức ăn dịp lễ hội


title: Hợp Đức (định hướng)

text:
Hợp Đức có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường Hợp Đức, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng
 Xã Hợp Đức, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang
 Xã cũ Hợp Đức thuộc huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương; nay là một phần xã Thanh Quang cùng huyện.


title: Dactylolabis imitata

text:
Dactylolabis imitata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dactylolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Ville-di-Paraso

text:
Ville-di-Parasu  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Chú thích
 INSEE commune file

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: 12469 Katsuura

text:
12469 Katsuura (tên chỉ định: 1997 AW18) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Naoto Sato ở Đài thiên văn Chichibu ngày 9 tháng 1 năm 1997. Nó được đặt theo tên thành phố thuộc Katsuura, Chiba Prefecture, Nhật Bản.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1997
Được phát hiện bởi Naoto Sato
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Afrophthalma transvaalica

text:
Afrophthalma transvaalica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Afrophthalma


title: MCNLive

text:
MCNLive là một bản phân phối Linux dạng Live CD và Live USB dựa trên Mandriva Linux. MCNLive là hệ thống cho máy để bàn. Bản phân phối chứa trình thuật sĩ đồ họa để cài vào bộ nhớ USB, công cụ copy2ram để tăng tốc sao chép.

MCNLive dùng môi trường desktop KDE bao gồm bộ ứng dụng Internet, video, nhạc, quản lý hình ảnh, trò chơi, công cụ mạng và 1 bộ phần mềm văn phòng KOffice.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official site, tiếng Hà Lan
 English homepage

Live USB
Bản phân phối Linux dựa trên RPM
Mandriva Linux


title: Eupilaria opaca

text:
Eupilaria opaca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eupilaria
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Colletes quadrigenis

text:
Colletes quadrigenis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1909


title: Choreutis sycopola

text:
Choreutis sycopola là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Queensland to central New South Wales.

Ấu trùng ăn the foliage of Ficus species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Image at CSIRO Entomology
Image at choreutidae.lifedesks.org

Choreutis


title: Arjonilla

text:
Arjonilla là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 3908 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Noasca

text:
Noasca là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 50 km về phía tây bắc của Torino. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 197 người và diện tích là 77,7 km².

Đô thị Noasca có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Gera, Gere Eredi, Balmarossa, Jerner, Jamoinin, Pianchette, và Borno.

Noasca giáp các đô thị: Cogne, Valsavarenche, Locana, Ceresole Reale, Groscavallo, và Chialamberto.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Canavese
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Phyllonorycter minutella

text:
Phyllonorycter minutella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Texas).

Ấu trùng ăn Quercus rubra. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Phyllonorycter


title: (5921) 1992 UL

text:
(5921) 1992 UL là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 19 tháng 10 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Yingaresca chrysura

text:
Yingaresca chrysura là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Yingaresca


title: Sainte-Marie, Ille-et-Vilaine

text:
Sainte-Marie () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Sainte-Marie được gọi là Samaritains.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Sainte-Marie

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Rhathymus scoliaeformis

text:
Rhathymus scoliaeformis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Rhathymus
Động vật được mô tả năm 1920


title: Tramaced

text:
Tramaced là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 108 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: 810 Atossa

text:
810 Atossa

810 Atossa là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S, có bề mặt sáng.

Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 8.9.1915 ở Heidelberg, và được đặt theo tên Atossa, hoàng hậu Ba Tư thời xưa, con gái của Cyrus, vợ của Darius.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1915
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh Flora


title: Neognophomyia debilitata

text:
Neognophomyia debilitata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Neognophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ayamonte

text:
Ayamonte là một thị xã và đô thị ở tỉnh Huelva, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2005, thị xã này có 18.001 người.

Thị xã này giữ được các khu phố thời Trung cổ ở trung tâm với nhiều con phố nhỏ và các tòa nhà lịch sử. Khu vực này không cho xe hơi đi vào.

Trong nhiều thế kỷ, một tuyến phà nối giữa Ayamonte và Vila Real de Santo António là tuyến giao thông nối Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Cầu quốc tế Guadiana nối qua sông Guadiana nằm ở phía bắc của thị xã nhưng phà vẫn còn được sử dụng. Bãi biển của Ayamonte là Isla Canela. Đây là quê hương của María Isabel.

Dân số

Source: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ayuntamiento de Ayamonte
Ayamonte - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Huelva


title: 14 tháng 9

text:
Ngày 14 tháng 9 là ngày thứ 257 (258 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 108 ngày trong năm.

Sự kiện
81 – Domitianus trở thành hoàng đế của Đế quốc La Mã khi anh trai là Titus từ trần.
 786 – Harun Al-Rashid của nhà Abbasid trở thành khalip khi anh al-Hadi chết.
932 – Trấn Nam tiết độ sứ Mã Hy Phạm tập vị cai quản nước Sở, tức ngày Tân Dậu (12) tháng 8 năm Nhâm Thìn.
 1752 – Lúc khi chấp nhận lịch Gregory, Đế quốc Anh nhảy 11 ngày, tức ngày 2 tháng 9 dẫn thẳng đến 14 tháng 9.
 1812 – Pháp xâm lăng Nga: Sau trận Borodino bảy ngày trước, Napoleon và quân đội Grande Armée chiếm Moskva, nhưng thành phố đã bị cháy và bỏ hoang.
 1867 – Tư bản của Karl Marx được xuất bản tại Anh Quốc.
 1901 – Theodore Roosevelt trở thành Tổng thống Hoa Kỳ, lúc đó là người trẻ nhất nhậm chức ở tuổi 42, tám ngày sau William McKinley bị ám sát.
1946 – Marius Moutet và Hồ Chí Minh ký kết Tạm ước Việt - Pháp, một thành quả của Hội nghị Fontainebleau tại Seine-et-Marne, Pháp.
 1960 – Tại một hội nghị ở Bagdad, các chính quyền Iran, Iraq, Kuwait, Ả Rập Xê Út, và Venezuela thành lập Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) để thống nhất và phối hợp các chính sách dầu lửa.
2000 – Microsoft phát hành Windows Me, hệ điều hành cuối cùng trong dòng Windows 9x.
2015 – Các sóng hấp dẫn được quan sát lần đầu tiên bởi Đài quan trắc LIGO tại Mỹ, có hình dạng sóng khớp với dự đoán của thuyết tương đối rộng.

Sinh

 1503 - Trịnh Kiểm, người mở đầu sự nghiệp nắm quyền của họ Trịnh, đương thời không xưng chúa nhưng sau khi chết được xem là chúa Trịnh đầu tiên trong lịch sử Việt Nam (m. 1570).
 1934 - Ngọc Sơn (nhạc sĩ trước 1975)
 2000 – Han Jisung, thành viên người Hàn Quốc nhóm nhạc nam Stray Kids

Mất
 1901 – Tổng thống Hoa Kỳ William McKinley (s. 1843)
 1963 – Nam Phương Hoàng Hậu (s. 1914)
 1996 - Nguyễn Đức Khánh, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1932)
 2013 - Phan Hòa Hiệp, Chuẩn tướng Việt Nam Cộng hòa (s. 1927)

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm


title: Sethiathoppu

text:
Sethiathoppu là một thị xã panchayat của quận Cuddalore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sethiathoppu có dân số 7962 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sethiathoppu có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Sethiathoppu, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Verl

text:
Verl là một đô thị ở huyện Gütersloh trong bang Nordrhein-Westfalen, Đức. Verl có cự ly khoảng 15 km về phía nam của Bielefeld và 10 km về phía đông của Gütersloh.

Tham khảo

Thị trấn ở Nordrhein-Westfalen


title: Megachile silvestris

text:
Megachile silvestris là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1951


title: PT

text:
PT hoặc pt có thể là:

 Viết tắt của phổ thông
 Viết tắt của phát triển
 Viết tắt của phong trào
 Viết tắt của phát thanh
 Chỉ Bồ Đào Nha (Portugal), theo mã quốc gia ISO
 Ký hiệu của nguyên tố hóa học platin Bạch Kim (Pt)

PT


title: Giải Agatha

text:
Giải Agatha là giải thưởng văn học dành cho tác giả viết tiểu thuyết trinh thám theo phương pháp truyền thống của Agatha Christie, nhà văn viết tiểu thuyết trinh thám hay nhất từ trước đến nay. Giải thưởng Agatha được Malice Domestic Ltd trao tặng hằng năm cho 5 thể loại: Tiểu thuyết hay nhất; Tiểu thuyết đầu tiên hay nhất; Truyện ngắn hay nhất; Truyện phi tưởng tượng hay nhất (Best Non-Fiction); Tiểu thuyết thiếu niên nhi đồng hay nhất.

Malice Domestic Ltd được thành lập vào năm 1989 và được hợp nhất như một công ty vào 1992. Công ty được điều hành bởi một ban giám đốc tình nguyện.

Theo họ thể loại tác phẩm Agatha được định nghĩa như những truyện trinh thám không chứa đựng tình dục rõ ràng hay bạo lực quá mức. Nó thông thường làm nổi bật một nhà trinh thám, nhà báo hay một công dân bình thường.

Giải thưởng

Tiểu thuyết đầu tiên hay nhất
2006 - The Heat of the Moon của Sandra Parshall (Poisoned Pen Press)
2005 - Better Off Wed của Laura Durham (HarperCollins Publishers)
2004 - Dating Dead Men của Harley Jane Kozak (Doubleday)
2003 - Maisie Dobbs của Jacqueline Winspear (Soho Press Inc.)
2002 - In the Bleak Midwinter của Julia Spencer-Fleming (St. Martin's Minotaur)
2001 - Bubbles Yablonsky, Sarah Strohmeyer (Dutton)
2000 - Death on a Silver Tray của Rosemary Stevens (Berkley Prime Crime)
1999 - Murder with Peacocks của Donna Andrews (Thomas Dunne Books)
1998 - The Doctor Digs A Grave của Robin Hathaway (St. Martin's Minotaur)
1997 - The Salaryman's Wife của Sujata Massey (HarperCollins)
1996 - Murder On A Girl's Night Out của Anne George (Avon Books)
1995 - The Body in the Transept của Jeanne M. Dams (Walker)
1994 - Do Unto Others của Jeff Abbott (Ballantine)
1993 - Track Of The Cat của Nevada Barr (Putnam)
1992 - Blanche On The Lam của Barbara Neely (St. Martin's Press)
1991 - Zero At The Bone của Mary Willis Walker (St. Martin's Press)
1990 - The Body In The Belfry của Katherine Hall Page (St. Martin's Press)
1989 - Grime And Punishment của Jill Churchill (Avon Books)
1988 - A Great Deliverance của Elizabeth George (Bantam)

Tiểu thuyết hay nhất
2006 - The Virgin of Small Plains của Nancy Pickard (Random House)
2005 - The Body in the Snowdrift của Katherine Hall Page (William Morrow)
2004 - Birds of a Feather của Jacqueline Winspear (Soho Press)
2003 - Letter From Home của Carolyn Hart (Berkley Prime Crime)
2002 - You've Got Murder của Donna Andrews (Berkley Prime Crime)
2001 - Murphy's Law, Rhys Bowen (St Martin's Minotaur Books)
2000 - Storm Track, Margaret Maron (Mysterious Press)
1999 - Mariner's Compass của Earlene Fowler (Berkley Publishing Group)
1998 - Butchers Hill của Laura Lippman (Avon Books)
1997 - The Devil In Music của Kate Ross (Viking)
1996 - Up Jumps The Devil của Margaret Maron (Mysterious Press)
1995 - If I'd Killed Him When I Met Him của Sharyn McCrumb (Ballantine)
1994 - She Walks These Hills của Sharyn McCrumb (Scribner)
1993 - Dead Man's Island của Carolyn Hart (Bantam)
1992 - Bootlegger's Daughter của Margaret Maron (Mysterious Press)
1991 - I.O.U. của Nancy Pickard (Pocket)
1990 - Bum Steer của Nancy Pickard (Pocket)
1989 - Naked Once More của Elizabeth Peters (Warner)
1988 - Something Wicked của Carolyn G. Hart (Bantam)

Truyện phi tưởng tượng hay nhất
2006 - Don't Murder Your Mystery của Chris Roerden (Bella Rosa Books)
2005 - Girl Sleuth: Nancy Drew and the Women Who Created Her của Melanie Rehak (Harcourt)
2004 - Private Eye-Lashes: Radio’s Lady Detectives của Jack French (Bear Manor Media)
2003 - Amelia Peabody's Egypt, edited của Elizabeth Peters and Kristen Whitbread; designed của Dennis Forbes. (William Morrow & Company)
2002 - They Died in Vain: Overlooked, Underappreciated, and Forgotten Mystery Novels, edited của Jim Huang (Crum Creek Press)
2001 - Seldom Disappointed của Tony Hillerman (HarperCollins)
2000 - 100 Favorite Mysteries of the Century, edited của Jim Huang (Crum Creek Press)
1999 - Teller of Tales: The Life of Arthur Conan Doyle của Daniel Stashower (Henry Holt & Company)
1998 - Mystery Reader's Walking Guide To Washington D.C. của Alzina Stone Dale (Passport Books)
1997 - Detecting Men (Pocket Guide) của Willeta L. Heising (Purple Moon Press)
1996 - Detecting Women 2 của Willetta L. Heising (Purple Moon Press)
1995 - Mystery Readers Walking Guide-Chicago của Alzina Stone Dale (Passport Books, NTC Publishing Group)
1994 - By A Woman's Hand của Jean Swanson and Dean James (Berkley Publishing Group)
1993 - The Doctor, The Murder, The Mystery của Barbara D'Amato (Noble Press)

Truyện ngắn hay nhất
2006 - Sleeping with the Plush của Toni Kelner
2005 - Driven to Distraction của Marcia Talley-Chesapeake Crimes II, Quiet Storm Publishing
2004 - Wedding Knife của Elaine Viets (Chesapeake Crimes, Coordinating Editor: Donna Andrews, Quiet Storm Publishing)
2003 - No Man’s Land của Elizabeth Foxwell in Blood On Their Hands (Berkley Prime Crime)
2002 - The Dog That Didn't Bark của Margaret Maron, Ellery Queen's Mystery Magazine, tháng 12 năm 2002 và Too Many Cooks của Marcia Talley, Much Ado About Murder, edited của Anne Perry (Berkley Prime Crime)
2001 - The Would-Be-Widower của Katherine Hall Page, Malice Domestic X (Avon Books)
2000 - The Man in the Civil Suit của Jan Burke, Malice Domestic 9 (Avon Books)
1999 - Out of Africa của Nancy Pickard, Mom, Apple Pie, and Murder (Berkley Publishing Group)
1998 - Of Course You Know That Chocolate Is A Vegetable của Barbara D’Amato, Ellery Queen's Mystery Magazine, tháng 11 năm 1998
1997 - Tea for Two của M.D. Lake, Funnybones (Penquin)
1996 - Accidents Will Happen của Carolyn Wheat, Malice Domestic 5 (Pocket)
1995 - The Dog Who Remembered Too Much của Elizabeth Daniels Squire, Malice Domestic 4 (Pocket)
1994 - The Family Jewels của Dorothy Cannell, Malice Domestic 3 (Pocket)
1993 - Kim's Game của M.D. Lake, Malice Domestic 2 (Pocket)
1992 - Nice Gorilla của Aaron và Charlotte Elkins, Malice Domestic 1 (Pocket)
1991 - Deborah's Judgment của Margaret Maron, A Woman's Eye (Delacourte Press)
1990 - Too Much To Bare của Joan Hess, Sisters in Crime 2 (Berkley Publishing Group)
1989 - A Wee Doch And Doris của Sharyn McCrumb, Mistletoe Mysteries (Mysterious Press)
1988 - More Final Than Divorce của Robert Barnard, Ellery Queen's Mystery Magazine

Tiểu thuyết thiếu niên nhi đồng hay nhất
2006 - Pea Soup Poisonings của Nancy Means Wright (Hilliard & Harris)
2005 - Down the Rabbit Hole của Peter Abrahams, HarperCollins Publishers và Flush của Carl Hiaasen (Alfred A. Knopf)
2004 - Chasing Vermeer của Blue Balliett (Scholastic Press)
2003 - The 7th Knot của Kathleen Karr (Marshall Cavendish)
2002 - Red Card: A Zeke Armstrong Mystery (The Zeke Armstrong Mysteries, 1) của Daniel J. Hale & Matthew LaBrot (Top Publications)
2001 - ''Mystery Of The Haunted Caves: A Troop 13 Mystery của Penny Warner (Meadowbrook Press)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Malice Domestic Ltd: Giải Agatha

Giải thưởng văn học trinh thám
Người đoạt Giải Agatha
Giải thưởng văn học Mỹ


title: La Motte-d'Aveillans

text:
La Motte-d'Aveillans là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 872 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 1523 người.

Tham khảo

Mottedaveillans


title: Gyptitia gonialis

text:
Gyptitia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae. Chi này chỉ gồm loài Gyptitia gonialis, thường thấy ở Sulawesi.

Chú thích

Tham khảo

Gyptitia
Động vật được mô tả năm 1883


title: Bothriembryon perobesus

text:
Bothriembryon perobesus là một loài ốc nhiệt đới hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Orthalicidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Slack-Smith, S. 1996. Bothriembryon perobesus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật chân bụng Úc
Bothriembryon
Endangered fauna of Úc


title: Pleurocera foremani

text:
The rough hornsnail (Pleurocera foremani)là một loài động vật chân bụng trong họ Pleuroceridae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Pleurocera
Lịch sử tự nhiên Alabama


title: Gilching

text:
Gilching là một đô thị tại huyện Starnberg, bang Bayern, Đức. Đô thị này tọa lạc 13 km về phía bắc của Starnberg, và 22 km về phía bắc của Munich (centre).

Twin towns
 Cecina, Ý, since 1989

Twin towns
Official homepage of Gilching

Tham khảo


title: Conoderus confusus

text:
Conoderus confusus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1843.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Elathous cyprius

text:
Elathous cyprius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Baudi di Selve miêu tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Elathous


title: 1800 Aguilar

text:
1800 Aguilar (1950 RJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 9 năm 1950 bởi Itzigsohn, M. ở La Plata.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1800 Aguilar

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1950


title: Wiesenfelden

text:
Wiesenfelden là một đô thị trong huyện Straubing-Bogen bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Rhipidia paraguayana

text:
Rhipidia paraguayana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Phalonidia contractana

text:
Phalonidia contractana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở miền nam châu Âu (bao gồm Tây Ban Nha, miền nam Pháp và Ý), Dalmatia, Macedonia, Hungary, România, Bulgaria, Hy Lạp, Ukraina, miền nam Nga (Sarepta), Urask, Thổ Nhĩ Kỳ, Kuldscha, Afghanistan, Kashmir và Liban.

Ấu trùng ăn Artemisia, Anthemis, Cichorium, Lactuca, Inula viscose và Inula graveolens.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
lepiforum.de

Phalonidia
Côn trùng châu Âu


title: Glyphonyx rubiginosus

text:
Glyphonyx rubiginosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Heleophryne purcelli

text:
Heleophryne purcelli (tên tiếng Anh: Purcell's Ghost Frog) là một loài ếch thuộc họ Heleophrynidae.
Đây là loài đặc hữu của Nam Phi.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Minter, L., Channing, A. & Harrison, J. 2004. Heleophryne purcelli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Heleophryne
Động vật lưỡng cư Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Raon-sur-Plaine

text:
Raon-sur-Plaine là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,54 km², dân số năm 1999 là 143 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 430 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Raonnais.

Nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Raon-sur-Plaine en Principauté de Salm
Les deux Raon et leurs forêts
 Raon-sur-Plaine trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Người Tamang

text:
Người Tamang là một dân tộc thiểu số ở Nepal. Họ nói tiếng Tamang (gốc Tây Tạng - Miến Điện). Tamang, tiếng Tạng là Tamag, nghĩa là chiến binh cưỡi ngựa. Họ nguyên là những lính canh gác biên giới gốc Tây Tạng do vua Tây Tạng "Trisong" sai đi vào khoảng năm 755. Người Tamang là những hướng dẫn viên leo núi và đi bộ xa giỏi. Trước đây nhiều người Tamang được tuyển mộ vào trung đoàn Gurkha khi người Anh cai trị Ấn Độ.

Theo cuộc điều tra dân số năm 2001 thì dân tộc Tamang có 1.282.304 người sinh sống chủ yếu ở miền bắc và miền đông Nepal, chiếm 5,6% tổng số dân nước này, hơi nhiều hơn dân tộc Newar một chút. Cũng theo cuộc điều tra dân số kể trên thì 90,26% người Tamang theo đạo Phật - thuộc hệ Phật giáo Tây Tạng pha lẫn với các yếu tố của đạo Bön (một tôn giáo cổ ở Tây Tạng trước khi Phật giáo du nhập vào đây) - và 7,69% theo đạo Hindu. Tuy nhiên, do quan hệ gần gũi với người Newar, nên cách hành đạo của người Phật giáo Tamang có chút ít ảnh hưởng của đạo Hindu. Các giáo sĩ của họ là Lama, Bombo và Tamba.

Bài hát và điệu múa dân tộc của người Tamang là "tamang selo", trong đó họ hát và nhảy theo tiếng trống gọi là "damphu", trống truyền thống của dân tộc. Nhiều thị tộc Tamang không cho phép người dân tộc mình kết hôn với các dân tộc khác, mặc dù có vài thị tộc cho phép kết hôn với người Gurung, Magar, Newar và Chhettri. Người Tamang theo chế độ phụ hệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lesson 10: The Newars and the Tamang

 Dân tộc Tamang
 Tamang

Nhóm sắc tộc ở Nepal
Cộng đồng Phật giáo
Dân tộc nói tiếng Hán-Tạng
Nhóm sắc tộc ở Nam Á
Nhóm sắc tộc ở Đông Bắc Ấn Độ


title: Dampierre-en-Montagne

text:
Dampierre-en-Montagne  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Xã Dampierre-en-Montagne nằm ở khu vực có độ cao trung bình 480 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Dampierreenmontagne


title: Polymorphanisus tumidus

text:
Polymorphanisus tumidus là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polymorphanisus


title: Nephrotoma antennata

text:
Nephrotoma antennata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Neocorynura hemidiodiae

text:
Neocorynura hemidiodiae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ducke mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Neocorynura
Động vật được mô tả năm 1906


title: George Sand

text:
George Sand, tên thật là Amantine Aurore Lucile Dupin, sinh ngày 1 tháng 7 tháng 1804, mất ngày 8 tháng 6 năm 1876. Bà là tiểu thuyết gia nổi tiếng người Pháp. Trong hơn bảy mươi năm cuộc đời mình, nữ văn sĩ thiên tài đã sống một cuộc sống mãnh liệt, hết sức phóng túng nhưng cũng đầy sáng tạo. Bà là một ngoại lệ của văn học Pháp thế kỉ 19, một cá tính hấp dẫn khiến ngưới ta khó lòng cưỡng nổi.Bà là một trong những nhà văn nổi tiếng nhất ở châu Âu trong cuộc đời của bà, nổi tiếng hơn cả Victor Hugo và Honoré de Balzac ở Anh trong những năm 1830 và 1840,

Cuộc đời
Cha của George Sand, Maurice Dupin là một người thuộc dòng dõi quý tộc, còn mẹ của bà, Sophie-Victoire Delaborde xuất thân từ tầng lớp bình dân. Cha mất sớm, George Sand sống với bà, rồi sau đó vào tu viện.

Năm 1821, ở tuổi 17, bà kết hôn với Nam tước Casimir Dudevant và có hai con là Maurice (1823–1889) và Solange (1828–1899). Năm 1835, cuộc hôn nhân này tan vỡ và George Sand có nhiều mối tình khác với không ít các nhân vật nổi tiếng, trong đó có nhà thơ lớn của Pháp Alfred de Musset, và nhạc sĩ thiên tài của Ba Lan Frédéric Chopin. Bà cũng là bạn thân của nhà văn Gustave Flaubert, người từng nhận xét: "Phải quen nàng như ta đã từng quen mới biết được hết thảy những gì là nữ tính trong trái tim con người vĩ đại này."

George Sand mất tại Nohant ngày 8 tháng 6 năm 1876. Tưởng nhớ đến bà, Victor Hugo viết: "Ta khóc thương một người phụ nữ mất đi, ta suy tôn một nữ thánh bất tử".

Sự nghiệp
Với bút danh George Sand, bà đã để lại một khối lượng đồ sộ các tác phẩm gồm 25 tiểu thuyết, 7 cuốn tiểu luận và một số vở kịch. Có thể chia cuộc đời sáng tác của bà ra làm ba giai đoạn. Đầu tiên là giai đoạn lãng mạn với các tiểu thuyết như: Indiana, Lélia, Mauprat... Tiếp theo là giai đoạn mang khuynh hướng xã hội: Consuelo, Horace... Và cuối cùng là khuynh hướng đồng quê với các tác phẩm tiêu biểu như: Ao ma, Cô bé Fadette. Văn chương của bà, dù ở giai đoạn nào, đều hết sức giản dị, trong sáng, giàu chất trữ tình. Đồng thời, các vấn đề trong đó thì luôn mới mẻ bởi nhiều khía cạnh mà bà đề cập đến được coi là đã đi trước thời đại rất xa.

Các tác phẩm

Tiểu thuyết
 Rose et Blanche (1831, with Jules Sandeau)
 Indiana (1832)
 Valentine (1832)
 Lélia (1833)
 Andréa (1833)
 Mattéa (1833)
 Jacques (1833)
 Kouroglou / Épopée Persane (1833)
 Leone Leoni (1833)
 Simon (1835)
 Mauprat (1837)
 Les Maîtres mosaïtes (1837)
 L'Oreo (1838)
 L'Uscoque (1838)
 Spiridion (1839)
 Un hiver à Majorque (1839)
 Pauline (1839)
 Horace (1840)
 Consuelo (1842)
 La Comtesse de Rudolstadt (1843, a sequel to Consuelo)
 Jeanne (1844)
 Teverino (1845)
 Le Péché de M. Antoine (1845)
 Le Meunier d'Angibault (1845)
 La Mare au diable (Cái đầm ma) (1846)
 Lucrezia Floriani (1846)
 François le Champi (Francois cậu bé bị bỏ hoang ngoài đồng) (1847)
 La Petite Fadette (1849) - Cô bé Fadette
 Les Maîtres sonneurs (Các ông thầy dạy kèn) (1853)
 La Daniella (1857)
 Elle et Lui (1859)
 Jean de la Roche (1859)
 L'Homme de neige (1859)
 La Ville noire (1860)
 Marquis de Villemer (1860)
 Mademoiselle La Quintinie (1863)
 Laura, Voyage dans le cristal (1864)
 Le Dernier Amour (1866, dedicated to Flaubert)
 La Marquise (1834)

Kịch
 Gabriel (1839)
 François le Champi (1849)
 Claudie (1851)
 Le Mariage de Victorine (1851)
 Le Pressoir (1853, Play)
 French adaptation of As You Like It (1856)]
 Le Pavé (1862, "The Paving Stone")
 Le Marquis de Villemer (1864)
 Le Lis du Japon (1866, "The Japanese Lily")
 L'Autre (1870, with Sarah Bernhardt)
 Un Bienfait n'est jamais perdu (1872, "A Good Deed Is Never Wasted")

Nhiều tác phẩm chuyển thể thành phim bao gồm:

 A Song to Remember (1945), directed by Charles Vidor, starring Merle Oberon as George Sand and Cornel Wilde as Chopin.
 Song Without End (1960), also directed by Vidor (who died during production and direction was assumed by George Cukor), in which Dirk Bogarde starred as Franz Liszt; Patricia Morison played a cameo role as George Sand
 Notorious Woman (1974), a 7-part BBC miniseries starring Rosemary Harris as George Sand and George Chakiris as Chopin.
 Impromptu (1991), starring Judy Davis as George Sand and Hugh Grant as Chopin.
 Les Enfants du siècle (1999), starring Juliette Binoche as George Sand and Benoît Magimel as Alfred de Musset
 Chopin (2002), directed by Jerzy Antczak starring Danuta Stenka as George Sand and Piotr Adamczyk as Chopin.
 Le film Sand (2004) de Jerzy Antczak avec Danuta Stenka.
 Sand... George en mal d'Aurore est un téléfilm diffusé en 2003 réalisé par Françoise-Renée Jamet et Laurent Marocco avec Joséphine Serre, Christophe Vericel, Roger Rigaudeau, Chloé Thoreau et en voix off Lambert Wilson
 George et Fanchette, comédie dramatique de Jean-Daniel Verhaeghe avec Ariane Ascaride (George Sand), Anaïs Demoustier (Fanchette), Fabrice Pruvost (Frédéric Chopin), Nicolas Vaude (Eugène Delacroix), téléfilm en deux partie diffusé en mai 2010 sur France 3.
  George Sand, Histoire de sa vie, film documentaire, Claudine Cerf (scenario), Micheline Paintault (réalisation), coproduction France 5/SCEREN-CNDP, 2004.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tác phẩm George Sand tại Internet Archive

Nhà văn Pháp
Người Paris
Sinh năm 1804
Mất năm 1876
Frédéric Chopin
Nhà văn từ Paris


title: Jürgen Habermas

text:
Jürgen Habermas (sinh 18 tháng 6 năm 1929) là một nhà xã hội học và triết học người Đức. Ông nổi tiếng với các đóng góp về lý thuyết phê phán (critical theory) và chủ nghĩa thực dụng (pragmatism). Ông được biết đến với nghiên cứu về khái niệm không gian công (public sphere) trong tác phẩm Sự biến đổi mang tính cấu trúc của không gian công (The Structural Transformation of the Public Sphere). Các tác phẩm của ông tập trung vào cơ sở của lý thuyết xã hội và nhận thức luận, những phân tích về các xã hội tư bản tiên tiến và nền dân chủ, pháp quyền trong phạm vi phát triển văn hóa-xã hội và chính trị đương thời, đặc biệt là chính trị Đức. Hệ thống lý thuyết của Habermas chú trọng vào việc đưa ra khả năng của nguyên nhân, sự giải phóng, và sự giao tiếp lý trí-phê phán ẩn trong những thể chế hiện đại và trong năng lực của con người để giải phóng và theo đuổi những lợi ích lý trí.

Ông đã được trao Giải Hòa bình của ngành kinh doanh sách Đức năm 2001.

Tham khảo

Sinh năm 1929
Nhà xã hội học Đức
Nhà triết học Đức
Nhà chính trị học Đức
Trường phái Frankfurt
Nhân vật còn sống
Triết học xã hội
Triết gia chính trị
Cựu sinh viên Đại học Bonn
Cựu sinh viên Đại học Göttingen
Nhà triết học khoa học
Triết gia thế kỷ 20
Nhà triết học vô thần
Nhà khoa học chính trị Đức
Người từ Düsseldorf
Nhà triết học ngôn ngữ


title: Epe

text:
là một đô thị ở phía đông Hà Lan.

Thị xã có dân số (thời điểm 31/1/2022) là 15.593 người còn dân số toàn đô thị là 33.246.
Tòa thị chính nằm ở Epe, cách 15 km về phía bắc Apeldoorn và cách 28 km về phía nam của Zwolle.

Làng quan trọng thứ hai là Vaassen (12.739 dân), trung lộ giữa Epe và Apeldoorn. Ở đây có tòa lâu đài "De Cannenburgh", mở cửa cho du khách (phải đi theo tua có hướng dẫn).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị Gelderland


title: Phép thử ngẫu nhiên

text:
Một phép thử ngẫu nhiên là một phép thử, lần thử, hay một quan sát mà có thể được lặp đi lặp lại nhiều lần dưới cùng một điều kiện giống nhau. Đầu ra (outcome) của một lần thử riêng lẻ phải độc lập với các lần thử trước và có phân bố đồng nhất.

Ví dụ
Các vị dụ về phép thử ngẫu nhiên

 Gieo một đồng xu. Phép thử cho ra 2 khả năng đầu ra, ngửa hoặc sấp.
 Gieo một con xúc xắc. Phép thử cho ra 6 khả năng đầu ra, là các số từ 1 đến 6 tùy vào số nút trên con xúc xắc nằm ở trên.
 Việc chọn ra 1 quả banh từ trong một cái hủ chứa các quả banh được đánh số từ 1-50. Phép thử cho ra 50 khả năng đầu ra.
 Tỉ lệ cuộc gọi bị ngừng do lỗi đường truyền. Phép thử cho ra các khả năng đầu ra khác nhau trong khoảng 0 - 100%.
 Thời gian chênh lệch giữa 2 cuộc gọi khác nhau đến 1 mạng điện thoại. Phép thử cho ra khả năng đầu ra bất kì.

Tham khảo

 http://cnx.org/content/m13470/latest/ (Jan-01-2008)

Kiểm định thống kê
Số ngẫu nhiên


title: Miconia dielsii

text:
Miconia dielsii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Markgr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.

Chú thích

Liên kết ngoài

D
Thực vật được mô tả năm 1934
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Picramniales

text:
Bộ Picramniales là một bộ nhỏ, chủ yếu sinh sống tại vùng nhiệt đới Tân thế giới, chỉ chứa 1 họ với danh pháp Picramniaceae, trong đó chứa 2 chi Picramnia và Alvaradoa. Các thành viên của bộ này trước đây được đặt trong họ Thanh thất (Simaroubaceae) thuộc bộ Bồ hòn (Sapindales). Tuy nhiên, phân loại gần đây nhất của APG là APG III năm 2009 lại đặt nó tách ra thành bộ riêng, nằm trung gian giữa bộ Crossosomatales và bộ Sapindales. Nó thuộc về nhánh malvids (rosids II hay Malvidae), một trong ba nhóm hợp thành rosids.

Phân loại
 Họ Picramniaceae Fernando & Quinn
 Phân họ Picramnioideae Engler
 Chi Picramnia: 41 loài. Phân bố tại đông nam Hoa Kỳ, Trung và Nam Mỹ, Caribe.
 Phân họ Alvaradoideae Liebm.
 Chi Alvaradoa: 5 loài. Phân bố tại Florida, Trung Mỹ, Bahamas, đặc biệt phổ biến tại Đại Antilles, Bolivia tới Argentina.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny.. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

Xem thêm
 Hệ thống APG III

Tham khảo

Picramniales

cs:Picramniaceae
en:Picramniaceae


title: Clypeodytes hemani

text:
Clypeodytes hemani là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Vazirani miêu tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Clypeodytes


title: Enallagma dubium

text:
Enallagma dubium là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Enallagma dubium được Root miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Enallagma
Chuồn chuồn Bắc Mỹ


title: Zelleria sigillata

text:
Zelleria sigillata là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Zelleria


title: Chiến tranh Đan Mạch – Thụy Điển

text:
Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển có thể là một trong những cuộc chiến tranh triền miên giữa Vương quốc Đan Mạch-Na Uy và Vương quốc Thụy Điển:

Chiến tranh giải phóng dân tộc Thụy Điển (1521-1523)
Chiến tranh Bảy năm (Bắc Âu) (1563-1570)
Chiến tranh Kalmar (1611-1613)
Chiến tranh Torstenson (1643-1645)
 Những phần của cuộc Chiến tranh Bắc Âu lần thứ hai:
Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1657-1658)
Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1658-1660)
Chiến tranh Scania (1675-1679)
Đại chiến Bắc Âu (Chiến tranh Bắc Âu lần thứ ba, 1700-1721)
Chiến tranh Sân khấu (1788-1789), một phần của cuộc Chiến tranh Nga-Thụy Điển (1788-1790).
 Các phần của Những cuộc chiến tranh của Napoléon:
Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1808-1809)
Chiến tranh Đan Mạch-Thụy Điển (1813-1814)

Chiến tranh liên quan tới Đan Mạch
Chiến tranh liên quan tới Thụy Điển


title: Dorycnopa

text:
Dorycnopa là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae


title: Delgamma

text:
Delgamma là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Delgamma pangonia Guenee, 1852

Chú thích

Tham khảo

 Delgamma at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae

Erebidae


title: Protorthodes

text:
Protorthodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Protorthodes alfkenii (Grote, 1895)
 Protorthodes antennata (Barnes & McDunnough, 1912)
 Protorthodes argentoppida McDunnough, 1943
 Protorthodes constans (Dyar, 1918)
 Protorthodes curtica (Smith, 1890)
 Protorthodes eureka (Barnes & Benjamin, 1927)
 Protorthodes incincta (Morrison, 1875) (đồng nghĩa: Protorthodes utahensis (Smith, 1888), Protorthodes akalus (Strecker, 1899), Protorthodes saturnus (Strecker, 1900), Protorthodes indra (Smith, 1906), Protorthodes daviesi (Barnes & Benjamin, 1927))
 Protorthodes melanopis (Hampson, 1905)
 Protorthodes mulina (Schaus, 1894)
 Protorthodes orobia (Harvey, 1876)
 Protorthodes oviduca (Guenée, 1852) (đồng nghĩa: Protorthodes lindrothi Krogerus, 1954)
 Protorthodes perforata (Grote, 1883)
 Protorthodes rufula (Grote, 1874)
 Protorthodes smithii (Dyar, 1904)
 Protorthodes texana (Smith, 1900)
 Protorthodes variabilis (Barnes & McDunnough, 1912)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Protorthodes at funet.fi

Eriopygini


title: Peñacerrada-Urizaharra

text:
Peñacerrada (Basque: Urizaharra) là một đô thị trong tỉnh Álava, thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.
Đô thị này cách thủ phủ Victoria 25 km, có diện tích 57,06 km² và dân số là 253 người (INE 2007), mật độ dân số là 4,43 người/km². Mã số bưu chính là 01212

Tham khảo

Liên kết ngoài
 PEÑACERRADA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Álava
Khu dân cư ở Álava


title: Colias chrysotheme

text:
Colias chrysotheme là một loài bướm ngày nhỏ thuộc họ Pieridae. Nó thích hoa đồng cỏ, rừng thưa thớt và đồng bằng, ở độ cao dưới 2.000 m. Con cái màu trắng trong màu sắc, với một ánh của màu vàng xanh. Nam là màu vàng nhạt trên cánh trên, và các cạnh màu đen hoặc tối màu xám với một vân màu đỏ.

Phân loài
Các phân loài sau được công nhận:
 Colias chrysotheme chrysotheme (Esper, 1781)
 Colias chrysotheme audre (Hemming, 1833)
 Colias chrysotheme elena (Gorbunov, 1995)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 UK species
 Russian insects

Colias
Côn trùng châu Âu


title: Xe chỉ nam

text:
Chỉ Nam xa (指南車) hay Tư nam xa (司南車) là một phát minh của người Trung Quốc cổ, đây là một cơ cấu truyền động bánh răng có dạng một chiếc xe hai bánh trên đó có một hình nhân luôn chỉ về hướng Nam bất kể hướng chuyển động của chiếc xe, nói cách khác đây là một hệ thống la bàn phi từ tính. Tương truyền Chỉ Nam xa được Hoàng Đế hoặc Chu Công sáng tạo ra từ thời thượng cổ, tuy nhiên ghi chép đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc về cơ cấu này chỉ xuất hiện vào thời Tam Quốc do Mã Quân, một viên quan nhà Tào Ngụy, thực hiện. Theo các ghi chép lịch sử thì Chỉ Nam xa đã được sử dụng rộng rãi ở Trung Quốc, đây được coi là một trong những máy cơ khí phức tạp nhất mà người Trung Quốc cổ từng phát minh.

Lịch sử
Truyền thuyết Trung Quốc ghi lại rằng Hoàng Đế là người đầu tiên nghĩ ra Chỉ Nam xa để đưa bộ lạc của mình thoát ra khỏi vùng sương mù trong chiến tranh với bộ lạc Cửu Lê của Xi Vưu. Tuy nhiên phải tới thời Tam Quốc, tức là hơn 2.000 năm sau, những ghi chép chính thức đầu tiên về Chỉ Nam xa mới xuất hiện.

Trong sách Tây kinh tạp ký (西京雜記) có ghi lại truyện về "Tư nam xa, giá tứ, trung đạo" (司南車，駕四，中道) theo đó một vị quan thời Tào Ngụy là Mã Quân (馬鈞) đã chế tác ra chiếc Chỉ Nam xa vào năm Thanh Long thứ 3 (235). Bộ máy này của Mã Quân hoàn toàn khác với Tư nam (司南) hay la bàn của người Trung Quốc phát minh vì Chỉ Nam xa không sử dụng tới từ tính để duy trì phương hướng, thay vào đó chúng sử dụng cơ chế truyền động bánh răng. Tới thời Đông Tấn An đế (417), Lưu Dụ phát động Bắc phạt tấn công Trường An, vua Hậu Tần là Diêu Hung đã ra lệnh cho Lệnh Hồ Sinh chế tạo một chiếc Chỉ Nam xa khác. Tới thời Nam Bắc triều, nhà khoa học nổi tiếng Tổ Xung Chi cũng đã chế tạo được một chiếc Chỉ Nam xa tương tự như chiếc do Mã Quân chế tạo trước kia, truyện này đã được ghi chép lại trong sách Nam Tề thư phần "Tổ Xung Chi truyện". Tới đời nhà Tống, Chỉ Nam xa trở nên phổ biến trong các chuyến đi của hoàng đế, chúng được kết hợp với một máy đo quãng đường đi được, cơ cấu của bộ máy này được ghi lại rất kỹ lưỡng trong Tống sử phần "Dư phục chí". Cơ cấu của Chỉ Nam xa được Ngô Đức Nhân thời nhà Nguyên (khoảng 1107) cải tiến nhiều tuy nhiên bộ máy cải tiến này sau đó đã bị thất truyền. Để so sánh, cơ cấu truyền động bánh răng ở phương Tây chỉ thực sự được Joseph Williamson phát minh năm 1720 và mãi tới đầu thế kỷ 19 tầm quan trọng của kỹ thuật này mới được chú ý tới.

Từ thế kỷ 7, thiết kế của Chỉ Nam xa cũng đã lưu truyền tới Nhật Bản. Sách Nihon Shoki (日本書紀, Nhật Bản thư kỷ) vào khoảng năm 720 đã ghi chép lại việc hai nhà sư Trung Quốc thiết kế vài chiếc Chỉ Nam xa cho hoàng đế Tenji vào năm 658. Tới năm 661 một số chiếc khác lại được chế tạo thêm.

Tham khảo

The Chinese South-Seeking chariot: A simple mechanical device for visualizing curvature and parallel transport M. Santander, American Journal of Physics—tháng 9 năm 1992—Volume 60, Issue 9, pp. 782–787
Needham, Joseph (1986). Science and Civilization in China: Volume 4, Part 2. Taipei: Caves Books, Ltd.
Kit Williams, Engines of Ingenuity, Gingko Press (tháng 2 năm 2002), ISBN 978-1584231066

Liên kết ngoài

 South Pointing Things

Thần thoại Trung Hoa
Khoa học kỹ thuật Trung Quốc
Kỹ thuật cơ khí
Phát minh của Trung Quốc
Khoa học và công nghệ Trung Quốc
Lịch sử công nghệ
Phương tiện giao thông chạy bằng sức người
Công nghệ phương tiện giao thông
Máy móc


title: Meiningen

text:
Meiningen là Quận của huyện Schmalkalden-Meiningen trong Thuringia. Meiningen là thành phố lớn nhất trong quận và nằm trên Werra, quyền của các nguồn của sông Weser. Meiningen là Trung tâm văn hóa và Tư pháp ở Nam Thuringia. Trong kinh doanh, các ngành công nghiệp công nghệ cao, cơ khí và một số tổ chức y tế được đại diện. Thành phố thuộc khu vực Franken. Tại ngày 31 Tháng 12 năm 2010 là 21 590 người dân ở Meiningen.

Hiệp hội này tồn tại trong Meiningen "Việt Nam trong Meiningen và môi trường".

Hình ảnh

Tham khảo

Thành phố của bang Thüringen


title: Phạm Phú Hải

text:
Phạm Phú Hải (sinh 1950 - mất 6 tháng 5 năm 2009) tên thật Phạm Phú Hải, là một nhà thơ Việt Nam. Ông sở hữu giọng thơ "kỳ dị", cộng với bệnh tâm thần, và gương mặt "hao hao giống" Trung Niên Thi Sĩ nên được coi là "Bùi Giáng thứ hai" của Đà Nẵng. Ông chưa từng đi tu, nhưng do thơ có phong vị thiền, lại chỉ chuyên chú làm thơ, nên còn được gọi là "Thiền sư thi sĩ".

Tiểu sử
Sinh năm 1950 tại Tam Thanh, Tam Kỳ, Quảng Nam. Quê ở Điện Ngọc, Điện Bàn, Quảng Nam.
Làm thơ từ năm 16 tuổi.
Bị bệnh tâm thần phân liệt thời gian kéo dài nhất từ năm 1989 đến khoảng năm 2002 , từ đó sống với mẹ già tại Đà Nẵng.
1 giờ 45 phút sáng ngày 06 tháng 05 năm 2009, ông qua đời tại nhà riêng sau cơn tai biến.
Ông được mai táng tại nghĩa trang xã Điện Ngọc, Điện Bàn, Quảng Nam.

Sự nghiệp
Phạm Phú Hải chưa cho in tập thơ nào, dù đã sáng tác hơn 1000 bài thơ ở đa thể loại, tính ra khoảng 16.000 câu. Đời ông gặp nhiều chuyện không may, do đó các bản thảo không tự giữ được. Hồi thập niên 90, bạn bè ông gom góp lại tập thơ Gánh nước tưới sông sáng tác năm 1972, đặt lại tên Thâm lâm ngâm định xuất bản, nhưng cũng chưa in được. Năm 2008, bạn bè tiếp tục góp thơ ông thành tập Một hôm núi khóc để gửi dự "cuộc thi thơ Bách Việt", tập thơ sau đó đã được chọn vào vòng chung khảo (sau khi ông mất).
Báo Thanh Niên nhận xét tập thơ này:

Năm 2009, sau khi Phạm Phú Hải mất, một chương trình tưởng niệm đã diễn ra tại Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh

Thi phẩm
Tập thơ (đã xuất bản)

Một hôm núi khóc (NXB Hội Nhà Văn, năm 2009).
Gánh nước tưới sông (NXB Đà Nẵng, năm 2010).

Trích

Chẳng đến đâu chẳng từ đâu đến
Con chim ngày cũ hót inh rừng
Bên cầu đứng ngắm hai dòng nước
Một chảy xuôi dòng một ngược nguồn...

(A, AA, AAA, AAAA, AAAAA...)

lão già cưỡi con ngựa già
trắng phau lừng lững bay qua ngọn đồi
ngọn đồi, người, ngựa, cùng trôi
chao ơi ta thấy cuộc đời quá mau

(Mây trắng)Ăn buổi sáng một vài cổ lỗUống buổi trưa phóng bố ít nhiều chiRừng biển xanh lá sóng cứ rù rùBò núi cỏ cứ u y ngây dạiCánh xếp lại chim cứ mặc tình qua lạiChân chưa cong tôi cứ mãi đi tôi...(La la lá)

Chú thích

Liên kết ngoài
"Thiền sư - thi sĩ" Phạm Phú Hải ra đi - Bài tưởng niệm trên báo tienphong''

Nhà thơ Việt Nam
Người Quảng Nam


title: Santa María del Arroyo

text:
Santa María del Arroyo là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 114.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Teucholabis projecta

text:
Teucholabis projecta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pseudostenophylax elongatus

text:
Pseudostenophylax elongatus là một loài Trichoptera thuộc họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudostenophylax


title: Chromium (định hướng)

text:
Chromium là tên La tinh của nguyên tố hóa học Crom.

Chromium còn dùng để chỉ:
 Chromium (đồ họa máy tính), một bản hiện thực OpenGL
 Chromium (trình duyệt), phần mã nguồn mở đối trọng với Google Chrome
 Chromium OS, phần mã nguồn mở đối trọng với Google Chrome OS
 Chromium B.S.U., trò chơi bắn súng trong không gian mã nguồn mở

Xem thêm
 Chrome (định hướng)


title: Sambor Prei Kuk

text:
Sambor Prei Kuk (, Prasat Sambor Prei Kuk) là một địa điểm khảo cổ nằm ở Kompung Thom, Campuchia. Nó nằm cách thành phố thủ phủ Kampong Thom  về phía bắc, cách Di sản thế giới Angkor  về phía đông và cách Phnôm Pênh  về phía bắc. Quần thể này được xây dựng dưới thời tiền Angkor bởi Vương quốc Chân Lạp (cuối thế kỷ thứ 6 đến 9) do vua Isanavarman I thành lập để là kinh đô của vương quốc, được biết đến như là Isanapura. Năm 2017, quần thể di tích này chính thức trở thành một Di sản thế giới của UNESCO.

Nó nằm trên bờ đông của Tonle Sap, gần sông Steung Saen, phần trung tâm của Sambor Prei Kuk được chia thành ba nhóm chính. Mỗi nhóm được bố trí bao quanh bởi một bức tường gạch hình vuông. Các cấu trúc của khu vực khảo cổ được xây dựng ở những thời điểm khác nhau: nhóm phía nam và phía bắc được xây dựng dưới thời Isanavarman I (thế kỷ thứ 7), được coi là người sáng lập nên thành phố trong khi nhóm đền ở trung tâm được xây dựng sau này.

Quần thể đã bị hủy hoại, nằm giữa những cánh rừng nhiệt đới đã từng bị khai thác và còn sót lại nhiều bom mìn sau chiến tranh, các công trình ở đây đặc trưng thời tiền Angkor. Vật liệu chính để xây dựng là gạch nhưng đá sa thạch vẫn được sử dụng cho những cấu trúc nhất định. Quần thể bao gồm các ngôi đền, tháp bát giác, biểu tượng thần Shiva, đá Yoni, ao và hồ chứa,cùng các tác phẩm điêu khắc sư tử.

Lịch sử
Công cuộc chinh phục Phù Nam của người Chân Lạp cũng như sự hợp nhất giữa hai nước Chân Lạp và Phù Nam đã tạo ra quốc gia Khmer và Bavavacman I có thể coi là người sáng lập. Tuy vậy, sự hợp nhất đó không có nghĩa là đã chấm dứt được ngay tình hình đối lập về thành phần chủng tộc nữa.

Em của Bavavacman I là Chitơrasena kế ngôi anh vào khoảng năm 600, hiệu là Mahendravacman. Ông vua này tiếp tục mở rộng bờ cõi vương quốc về phía Tây và phía Nam, đặt quan hệ giao hữu với nước Chămpa láng giềng để rảnh tay về biên giới phía Đông, tập trung mở rộng biên giới phía Tây.

Dưới đời vua Ixanavacman I (615-635) con của Mahendravacman, lãnh thổ Chân Lạp mở rộng thêm về phía Tây Nam, bao gồm Angkor Baray, Kampong Cham, Prey Veng, Kandal, Takeo, cho đến Chanthaburi thuộc Thái Lan ngày nay. Để củng cố quan hệ hữu hảo với các nước láng giềng, Ixanavacman I triều cống Trung Quốc vào những năm 616, 623, 628, mặt khác cũng gả con gái của mình cho cháu nội của vua Chămpa lúc bấy giờ. Do cuộc hôn nhân đó mà sinh ra một người con trai, sau này lên ngôi vua Chămpa năm 653, hiệu là Vikrantavacman một ông vua rất nổi tiếng về những công trình xây dựng đền đài (vùng Mỹ Sơn - Đông Dương thuộc tỉnh Quảng Nam ngày nay).

Ixanavacman dời đô đến Ixanapura, vùng Sampor Prei Kuk ngày nay ở phía Bắc tỉnh Kampong Thom thuộc vùng Biển Hồ, nơi mà nhiều bản văn bia khắc từ đời ông vua này để lại có ghi vương quốc của Ixanavacman được củng cố vững mạnh hơn. Giúp việc vua, có một bộ máy hành chính quan liêu khá hoàn chỉnh gồm có năm quan đại thần đứng đầu năm bộ ở kinh đô và vài chừng ba mươi tổng trấn cai trị trên ba mươi tỉnh ở địa phương.

Nền nghệ thuật và văn minh của thời đại tiền Angkor
Từ đời Bavavacman I cho đến cuối đời vua Giayavacman II chính quyền quân chủ chuyên chế ở nước Chân Lạp ngày càng được củng cố dần, nhất là vùng Biển Hồ và vùng tam giác châu thổ sông Mê Kông. Trong lịch sử Campuchia, thời đại đó còn gọi là thời đại tiền Angkor, thời đại đã lại nhiều di tích về đền đài, tượng thần, văn bia khắc bằng chữ Sankris hay bằng chữ Khmer cổ, hợp thành cái mà người ta gọi là nền nghệ thuật tiền Angkor.

Nghệ thuật kiến trúc Sambor Prei Kuk
Nghệ thuật kiến trúc đền chùa ở Sambor Prei Kuk có phong cách khác với nền nghệ thuật kiến trúc của Ấn Độ, đền chùa xây bằng gạch, cửa cuốn bằng đá, thường xây cách biệt nhau hoặc hợp thành từng cụm. Nghệ thuật tạc tượng cũng thế, mặc dù còn giữ lại một số nét của các loại hình Ấn Độ, nhưng đã mang phong cách đặc biệt, độc đáo của nền nghệ thuật tạc tượng Khmer cổ đã từng tạo nên những pho tượng đẹp như tượng thần Harihara và pho tượng nửa người ở Uma.

Miêu tả

Đền hiện nay nằm ở vị trí từ thủ đô Phnôm Pênh ngược lên quốc lộ 6 lên thị xã Kompong Thom và sau đó ngược lên hướng đông bắc, đi trên con đường đất đỏ cực kỳ xấu dẫn vào rừng sâu. Khu đền này có 54 cụm tháp lớn nhỏ nằm rải rác trong khu rừng hoang rộng đến 30km2. Trước ngày 11-3-2003 - ngày chính phủ chính thức cho mở cửa khu đền - ít ai dám vào rừng một mình vì còn rất nhiều bom mìn và không có lối đi, rất dễ lạc lối.

Sử sách ghi lại thì từ giữa thế kỷ thứ 6, vương quốc Phù Nam đã bắt đầu suy yếu do những cuộc trường chinh, Bhavavarman - một người thuộc dòng dõi hoàng gia - đã lấy công chúa Chân Lạp và sau đó được tôn làm vua nước này.
Theo các văn bia cổ được tìm thấy ở khu vực Chamkrong, chính vị vua Bhavavarman đã biến cuộc hôn nhân của mình thành nền móng cho việc ra đời Vương triều Kampuja - ánh bình minh của đế chế Khơme hùng mạnh sau này.

Chính vua Isanavarman I (615 - 635), cháu của Bhavavarman, là người quyết định dựng kinh đô tại Sambo Prey Kuk vào giữa thế kỷ thứ 7.

Ngay từ khi phát hiện khu đền ẩn mình trong rừng, người ta đã tìm ra nhiều bia ký được khắc từ thời Isanavarman I cho thấy đó là một kinh thành to lớn và tráng lệ.

Nhà sử học đời nhà Tùy - Trung Quốc ghi chép lại khung cảnh của Sambo Prey Kuk này xưa: "Nhà vua sống trong cung điện giữa kinh đô đông đến hơn hai vạn hộ. Ở trung tâm kinh đô có một hoàng cung là nơi nhà vua thiết triều và tiếp kiến sứ thần... Cứ ba ngày một lần, nhà vua ra ngự ở hoàng cung, ngồi trên một cái sập bằng gỗ hương sơn son thếp vàng. Phía trên sập có treo một khung trần bằng ngà voi trang trí những bông hoa mạ vàng, bốn phía căng đủ các thứ gấm vóc, toàn bộ cái sập trông như một tòa lâu đài".

Bốn bề cố đô là rừng rậm, đó đây là những phế tích tường thành, hồ công chúa, vọng gác, đền thờ..., những hình bóng của một kinh đô ngàn năm trước hoàn toàn đổ nát tại các đền đài chính. Duy chỉ có 2 khu vực dành cho du khách tham quan còn nguyên vẹn là Đền sư tử Yeai Pourn và nhóm Đền Trapeang Ropeak

Tình trạng

Cố đô nằm tại tỉnh Kampong Thom, bị chìm vào rừng sâu và bị quên lãng. Các cây cổ thụ bao bọc lấy cố đô như minh chứng cho sự trường tồn và một sức sống mãnh liệt. Các rễ của các cây đại thụ mọc bao trùm lên ngôi đền khiến cho chúng ta cảm giác có sự đấu tranh giữa các ngôi đền trong cố đô và thiên nhiên - nhưng cuối cùng thiên nhiên cũng đã thắng với các bộ rễ ôm trọn các ngôi tháp.Những cụm đền tháp ở đây rất giống với tháp Chàm, sản phẩm của nền văn hoá Champa ở miền Trung Việt Nam ngày nay, lý do đơn giản, cả hai vương quốc đều nằm trong vùng ảnh hưởng văn minh Ấn Độ.

Sự hủy diệt của thiên nhiên khiến cho ngôi đền rất hoang tàng - gần như là đổ nát và bị hủy hoại rất nặng nề khiến cho công việc trùng tu gặp rất nhiều khó khăn. Các bức tranh điêu khắc trên đá bị thời gian xóa nhòa khiến cho việc định hình các tác phẩm này gặp rất nhiều khó khăn.

Hơn một thiên niên kỷ đã trôi qua, đền tháp vẫn còn đó, có những ngôi đền còn khá nguyên vẹn. Nếu ở Angkor là cuộc chiến kỳ thú giữa những cây tung cổ thụ với mái đền đá ở Ta Prohm, thì ở đây, những cây đa cổ quái đang ra sức nuốt chửng ngôi đền. Cảnh tượng không kỳ vĩ như ở Angkor mà có vẻ khá… tàn nhẫn. Hình ảnh một ngôi đền nằm lọt thỏm giữa tầng tầng lớp lớp rễ cây có thể gợi lên những suy ngẫm về sự thịnh suy của lịch sử. Tường thành của kinh đô xưa nay chỉ còn là những vệt mờ bị cỏ cây phủ lấp, chỉ có ngôi tháp vẫn đứng sừng sững và khắp nơi là dấu vết văn hoá phồn thực với những linga và yoni. Sambor Prei Kuk không hoành tráng lộng lẫy như Ayuthaya ở Thái Lan, không đồ sộ như Angkor, nhưng vẻ trầm mặc, sự thô ráp mạnh mẽ toát lên từ những ngôi đền tháp còn lại sau bao biến thiên của lịch sử cũng đủ làm rung động những ai đã chịu khó… tới đây, vì quả thực nơi này khá hẻo lánh, ít người biết, ít khách du lịch để ý đến nó trên lộ trình đi Angkor.

Điểm tham quan này đang được các công ty du lịch khai thác, trước mắt các di tích chưa thu hút khách vì xa xôi và sự đổ nát của các ngôi đền, và vì một phần trong khu di tích vẫn còn đầy rẫy bom mìn. Ngôi đền vẫn đang trong giai đoạn trùng tu.

Tham khảo

 Lịch sử Campuchia - Nhà xuất bản Dân tộc.
 Mêkong ký sự - Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh phần trên lãnh thổ Campuchia.

Xem thêm
Cố đô OOdong
Đền Trapeang Ropeak
Đền sư tử Yeai Pourn

Liên kết ngoài

Kampong Thom
Lịch sử Campuchia
Cố đô Campuchia
Di sản thế giới tại Campuchia
Địa điểm khảo cổ ở Campuchia


title: Olivella lactea

text:
Olivella lactea là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Lypesthes vietnamicus

text:
Lypesthes vietnamicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Eroshkina miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Lypesthes


title: Hyalopsyche rivalis

text:
Hyalopsyche rivalis là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Synoniemen
 Hyalopsychodes rivalis

Tham khảo

Hyalopsyche


title: Cardiophorus pilarius

text:
Cardiophorus pilarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Cleorina xizangense

text:
Cleorina xizangense là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tan & Wang miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Cleorina


title: Collongues, Hautes-Pyrénées

text:
Collongues là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Cavaion Veronese

text:
Cavaion Veronese là một đô thị ở tỉnh Verona trong vùng Veneto của Ý, có cự ly khoảng 120 km về phía tây của Venice và khoảng 20 km về phía tây bắc của Verona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.459 người và diện tích là 12,9 km².

Đô thị Cavaion Veronese có các frazione (subdivision) Sega.

Cavaion Veronese giáp các đô thị: Affi, Bardolino, Pastrengo, Rivoli Veronese, và Sant'Ambrogio di Valpolicella.

Biến động dân số

Thành phố kế nghĩa

  - Bad Aibling, Bavaria, Đức, từ năm 2006

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunecavaion.it/

Đô thị tỉnh Verona
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Thais tumulosa

text:
Thais tumulosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thais
Động vật được mô tả năm 1846


title: Selatosomus trivittatus

text:
Selatosomus trivittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Selatosomus


title: Trichocolletes erythrurus

text:
Trichocolletes erythrurus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Trichocolletes
Động vật được mô tả năm 1914


title: Haliophyle connexa

text:
Haliophyle connexa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 7, Macrolepidoptera

Chú thích

Haliophyle
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Trentepohlia kempi

text:
Trentepohlia kempi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Dicranomyia wattamolla

text:
Dicranomyia wattamolla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Karen Angle

text:
Karen Angle là vợ của Kurt Angle(được mệnh danh là "Nhà vô địch duy nhất của TNA dành huy chương Olimpic),cô tham gia TNA từ lúc chồng cô sắp tham gia trận đấu Winner take all với đối thủ Samoa Joe và giúp chồng cô giành chiến thắng, qua đó giành tất cả các đai vô địch TNA.

Thông tin cá nhân
Tên thường gọi:Karen Angle
Chiều cao:5 ft 10 in (1.78 m)
Nơi sinh:Greensburg, Pennsylvania
Tuổi:35(Tính đến thời điểm tham gia)

Quản lý
Kurt Angle
AJ Styles
Tomko

Danh hiệu đã đạt
Pro Wrestling Illustrated
PWI Woman of the Year (3rd Runner Up, 2007)

Tham khảo

Angle, Kurt
Sinh năm 1972
Nhân vật còn sống


title: Neobrotica schausi

text:
Neobrotica schausi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Neobrotica


title: Quận Taylor, Wisconsin

text:
Quận Taylor là một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 19.680 người. Quận lỵ đóng ở Medford.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 2550 km2, trong đó có 25 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Price - bắc
Quận Lincoln - đông
Quận Marathon - đông nam
Quận Clark - nam
Quận Chippewa - tây
Quận Rusk - tây bắc

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có 19.680 người, 7.529 hộ gia đình, và 5.345 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 20 người trên một dặm vuông (8/km ²). Có 8.595 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 9 trên một dặm vuông (3/km ²). Các trang điểm chủng tộc của quận đã được 98,71% người da trắng, 0,09% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,19% người Mỹ bản xứ, 0,23% ở châu Á, 0,19% từ các chủng tộc khác, và 0,59% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,65% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 57,9% là gốc Đức, gốc Ba Lan 9,1%, 5,3% và 5,3% người Mỹ gốc Na Uy theo điều tra dân số năm 2000. 96,2% nói tiếng Anh, số người nói tiếng Đức chiếm 1,7% và 1,2% số người nói Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 7.529 hộ, trong đó 33,80% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 59,30% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,10% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 29,00% là các gia đình không. 24,70% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,20% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,58 và cỡ gia đình trung bình là 3.10.

Trong quận, độ tuổi dân số đã được trải ra với 27,10% dưới độ tuổi 18, 7,60% 18-24, 28,30% 25-44, 21,80% từ 45 đến 64, và 15,20% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 102,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 100,40 nam giới.

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Bathybates fasciatus

text:
Bathybates fasciatus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, and Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Bathybates fasciatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Bathybates


title: Quận DeSoto, Mississippi

text:
Quận DeSoto là một quận nằm ở cực bắc phần tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ, giáp giới với tiểu bang Tennessee.
Tên quận được đặt theo Hernando de Soto, người thám hiểm khu vục miền Nam nước Mỹ.

Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, dân số của quận là 107.199 người. Quận lỵ đặt tại Hernando. Quận này thuộc vùng đô thị Memphis.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1287 km2, trong đó có 49 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Shelby, Quận Tennessee - bắc
Crittenden, Quận Arkansas - tây
Quận Tunica - nam
Quận Tate - nam
Quận Marshall - đông

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số [3] năm 2005 ước tính, đã có 137.004 người, 38.792 hộ gia đình, và 30.102 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 224 người trên một dặm vuông (87/km ²). Có 40.795 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là khoảng 85 dặm vuông (33/km ²). Cơ cấu điểm chủng tộc của quận đã được 85,78% người da trắng, 11,40% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,28% người Mỹ bản xứ, 0,62% châu Á, Thái Bình Dương 0,04%, 1,13% từ các chủng tộc khác, và 0,76% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,35% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 38.792 hộ, trong đó 39,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 61,70% là đôi vợ chồng sống với nhau, 11,60% có nữ hộ và không có chồng, và 22,40% là các gia đình không. 18,10% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 5,60% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,75 và cỡ gia đình trung bình là 3,11.

Trong quận, độ tuổi dân cư được trải ra với 28,20% dưới độ tuổi 18, 8,20% 18-24, 32,70% 25-44, 22,10% từ 45 đến 64, và 8,90% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 34 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 95,00 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được 48.206 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 53.590 USD. Phái nam có thu nhập trung bình 38.032 USD so với 26.474 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 20.468 USD. Có 7,10% dân số và 5,60% của các gia đình sống dưới mức nghèo khổ. 8,30% là ở độ tuổi dưới 18 và 9,50% là từ 65 tuổi trở lên.

DeSoto Quận đã cao thứ hai thu nhập bình quân ở tiểu bang Mississippi. Tuy nhiên, năm 2008, thu nhập bình quân đầu người đã giảm sút.

Tham khảo

Quận của Mississippi
Quận của vùng đô thị Memphis
Khởi đầu năm 1836


title: Nga Sơn, Ngọc Khê

text:
Huyện tự trị dân tộc Di Nga Sơn, gọi tắt là Nga Sơn (tiếng Trung: 峨山彝族自治县; bính âm: Éshān yízú Zìzhìxiàn, Hán-Việt: Nga Sơn Di tộc tự trị huyện) là một huyện tự trị nằm trong địa cấp thị Ngọc Khê, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Trong huyện tự trị này có các dân tộc Di, Hán, Hồi, Cáp Nê, Mông Cổ cùng sinh sống. Tên gọi cũ của huyện này là Tập Nga. Huyện nằm trong khu vực từ 101°52' tới 102°37' kinh đông và từ 24°01' tới 24°32' vĩ bắc. Diện tích 1.972 km², dân số năm 2000 là 150.000 người. Chính quyền huyện đặt tại trấn Song Giang.

Phân chia hành chính
 5 trấn: Song Giang, Tiểu Nhai, Điện Trung, Hóa Niệm, Tháp Điện.
 3 hương: Xóa Hà, Đại Long Đàm, Phú Lương Bằng.

Giao thông
 Quốc lộ 213

Liên kết ngoài
 Website chính thức

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Bạch Hà, An Khang

text:
Bạch Hà (chữ Hán phồn thể: 白河縣, chữ Hán giản thể: 白河县, âm Hán Việt: Bạch Hà huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị An Khang, tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ở phía đông núi Đại Ba, có diện tích 1450, ki-lô-mét vuông, chiều dài nam-bắc 41,5 km, đông-tây 53,3 km. Lượng mưa hàng năm là 1787,4 mm, mỗi năm có 234-261 ngày nắng. Dân số năm 1999 là 205.932 người, năm 2002 là 207.000 người, trong đó có 187.000 nông dân, dân số chủ yếu là người Hán. Mã số bưu chính Bạch Hà là 725800.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây
An Khang


title: Quintanilla Vivar

text:
Quintanilla Vivar là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 581 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Điện báo

text:
Điện báo là cách thức thông tin không qua lời nói. Thể thức này được sử dụng rộng rãi trong ngành hàng hải và hàng không, phổ biến từ năm 1844.

Đặc tính của điện báo là việc truyền tin qua khoảng cách xa bằng ký hiệu, tức tín hiệu đã được mã hóa. Danh từ này xuất phát từ tiếng Hy Lạp: têle τῆλε (có nghĩa là "xa") và gráphein γράφειν (là "viết"). Lưu lượng truy cập internet hiện đại là một hình thức điện báo, nhưng điện báo thường được dùng để chỉ những hình thức viễn thông trước thế kỷ 21.

Khi nói về "điện báo", ta thường nghĩ ngay đến máy điện tín gõ mã Morse. Đó là điện báo nhưng chỉ là một trong nhiều phương cách, trong đó phải kể:
Điện báo thủy lực
Điện báo quang
Radiotelegraphy tức điện báo vô tuyến.

Lịch sử
Việc truyền tin qua một khoảng cách xa đã có từ lâu. Ngay từ thời cổ đại, nhân loại đã khám phá ra những cách mới để nhắn tin ngoài tầm nghe. Xưa hơn cả là tín hiệu bằng khói, lửa và đuốc. Cách này được dùng chuyển tin từ trận tiền như hiệu lệnh trong quân ngũ. Sử sách từ thời Hy Lạp cổ đại đã sử dụng phương cách này như Herodotus ghi lại vào năm 480 trước Công nguyên khi binh sĩ phải báo tin gấp về chiến trận. Polybius còn ghi là đèn hiệu cũng được dùng đối chiếu với từng chữ cái một để báo rõ sự việc.

Trước kỷ nguyên điện lực thì Claude Chappe người Pháp phát minh ra hệ thống điện báo quang học từ cuối thế kỷ 16. Kỹ thuật này được sử dụng rộng rãi từ cuối thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19 dựa trên mã semaphore. Mỗi 20 dặm thì có tháp quan sát để chuyển và nhận tín hiệu.

Kế tiếp mã Morse xuất hiện rồi tới radio vô tuyến. Lúc đó truyền được chính tiếng nói của người gửi. Ngày nay internet đã thông dụng nhưng hệ thống viễn tín (Telex) vẫn được sử dụng trên toàn thế giới.

Xem thêm
 Viễn tín (Telex)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Viễn thông


title: Sân bay N'Dolo

text:
Sân bay N'Dolo , cũng gọi là Sân bay Ndolo, là sân bay thứ hai ở thành phố Kinshasa, Cộng hòa Dân chủ Congo. Sân bay này nằm ở đô thị Barumbu.

Đường băng chỉ phục vụ máy bay dưới 15 tấn sau vụ rơi máy bay Air Africa năm 1996 xảy ra ngày 8 tháng 1 năm 1996, trong đó một chiếc Antonov An-32 trượt khỏi đường băng khi đang cất chuẩn bị cất cánh và chạy vào trong một ngôi chợ.

Các tuyến điểm thường xuyên
Matadi, Boma, Muanda, Bandundu, Inongo, Nioki, Kiri, Kikwit, Kahemba, Tembo, Kasongo-Lunda

Các hãng hàng không và các loại máy bay
Air Kasai Let-410 UVP-E
Air Serv International Beechcraft Super King Air 200, Twin Otter, Cessna 208 Caravan
Air Tropiques Beechcraft 1900, Let-410 UVP, Beechcraft King Air 100
Business Aviation Let-410 UVP-E, Nord 262
Filair Let-410 UVP-E
Kin Avia Let-410 UVP-E
MAF Cessna 208 Caravan
Malu Aviation Short SC7 Skyvan, An-28

Tai nạn và sự cố
Vụ rơi máy bay của Air Africa năm 1996

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Cộng hòa Dân chủ Congo


title: Tasiocera dorrigensis

text:
Tasiocera dorrigensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tasiocera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Triaenodes etheira

text:
Triaenodes etheira là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Triaenodes


title: Megapenthes flavipes

text:
Megapenthes flavipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Limonia subprolixa

text:
Limonia subprolixa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Sân bay quốc tế Muscat

text:
Sân bay quốc tế Muscat (tên trước đây là Sân bay quốc tế Seeb)  là sân bay chính của Muscat, Oman. Đây là trung tâm của hãng Oman Air, hãng hàng không quốc gia của Oman. Sân bay này cách Muscat Cổ 30 km vác cách các khu vực dân cư chính 15 km. Hiện tại, sân bay này đang được nâng cấp và hiện đại hóa để nâng công suất lên 12 triệu lượt khách mỗi năm vào giai đoạn đầu và 48 triệu lượt vào gia đoạn sau. Giai đoạn đầu dự kiến hoàn thành năm 2011.

Số liệu thống kê

Mở rộng
Dự án mở rộng sân bay Muscat International bao gồm xây thêm một nhà ga và một đường cất hạ cánh mới có thể phục vụ Airbus A380 và một đài kiểm soát không lưu cao 90 m, 32 ống lồng dẫn khách, một nhà ga hàng hóa và một bãi đỗ xe cho 6000 xe hơi. Việc khởi công xây nhà ga mới sẽ bắt đầu vào nửa sau năm 2008.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Air Arabia (Sharjah)
 Air India (Abu Dhabi, Delhi, Mumbai)
 Air-India Express (Kozhikode, Kochi, Abu Dhabi, Mangalore, Trivandrum)
 Indian Airlines (Ahmedabad, Bangalore, Kozhikode, Chennai, Delhi, Hyderabad, Kochi)
 Biman Bangladesh Airlines (Chittagong, Dhaka, Dubai)
 British Airways (Abu Dhabi, London-Heathrow)
 Emirates Airline (Dubai)
 Etihad Airways (Abu Dhabi)
 EgyptAir (Cairo)
 Gulf Air (Bahrain)
 Iran Aseman Airlines (Shiraz, Chah Bahar)
 Jazeera Airways (Dubai)
 Jet Airways (Kochi, Kozhikode, Mumbai)
 KLM (Amsterdam, Kuwait)
 Kuwait Airways (Abu Dhabi, Kuwait)
 Lufthansa (Doha, Frankfurt)
 Martinair (Amsterdam, Brussels, Colombo, Phuket, Sharjah)
 Oman Air (Abu Dhabi, Amman, Bahrain, Bangkok-Suvarnabhumi, Beirut, Cairo, Chittagong, Chennai, Delhi, Doha, Dubai, Hyderabad, Jaipur, Jeddah, Karachi, Khasab, Kochi, Kozhikode, Kuwait, Lucknow, London-Gatwick, Mumbai, Riyadh, Salalah, Trivandrum)
 Pakistan International Airlines (Gwadar, Islamabad, Karachi, Lahore)
 Qatar Airways (Doha)
 Royal Jordanian (Amman)
 Saudi Arabian Airlines (Jeddah, Riyadh)
 Shaheen Air International (Karachi, Lahore)
 SriLankan Airlines (Colombo)
 Swiss International Air Lines (Dubai, Zürich)
 Thai Airways International (Bangkok-Suvarnabhumi)
 Turkish Airlines (Abu Dhabi, Istanbul-Atatürk)

Các hãng vận tải hàng hóa
 Martinair Cargo (Amsterdam)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Article

Sân bay Oman
Muscat


title: Thập niên 1210

text:
Thập niên 1210 là thập niên diễn ra từ năm 1210 đến 1219.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: Pseudocophora perplexa

text:
Pseudocophora perplexa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Pseudocophora


title: Osiris acutiventris

text:
Osiris acutiventris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Osiris (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1930


title: Eusebia

text:
Eusebia may refer to:
 Eusebia (empress) (died 360), second wife of the Roman emperor Constantius II
 Ereleuva hoặc Eusebia (died c. 500), the mother of Theoderic the Great
 Kayseri hoặc Eusebia, a Turkish city
 St. Eusebia (disambiguation), any of several Christian saints
 Oma Eusebia, a wolf character in the German comic Fix and Foxi

Xem thêm
 Eusebeia (Greek: εὐσέβεια), a Greek philosophical and Biblical concept meaning inner piety, spiritual maturity, hoặc godliness.


title: Cornuphallus

text:
Cornuphallus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyrgini


title: Angraecum borbonicum

text:
Angraecum borbonicum là một loài lan.

Tham khảo

Angraecum borbonicum


title: 21718 Cheonghapark

text:
21718 Cheonghapark (1999 RO115) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21718 Cheonghapark

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Farlete

text:
Farlete là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 442 người. Diện tích đô thị này là 103 ki-lô-mét vuông.Đô thị này nằm ở độ cao 413 m trên mực nước biển.
Ở đây có các ngọn núi San Caprasio (812 m) và Monte Oscuro (822m) là nơi có các hoạt động du lịch.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Giải Vật lý toán học Dannie Heineman

text:
Giải Vật lý toán học Dannie Heineman được lập năm 1959, là một giải thưởng hàng năm của Hội Vật lý Hoa Kỳ và Viện Vật lý Hoa Kỳ dành cho các đóng góp xuất sắc trong Vật lý toán học. Giải do Quỹ Heineman tài trợ và được đặt theo tên kỹ sư kiêm nhà kinh doanh người Mỹ gốc Bỉ Dannie Heineman.

Từ năm 2006, giải gồm một giấy chứng nhận công trình của người đoạt giải với số tiền 7.500 dollar Mỹ và chi phí cho người đoạt giải du hành tới nơi trao giải.

Các người đoạt giải
 2015 Pierre Ramond
 2014 Gregory W. Moore
 2013 Michio Jimbo và Tetsuji Miwa
 2012 Giovanni Jona-Lasinio
 2011 Herbert Spohn
 2010 Michael Aizenman
 2009 Carlo Becchi, Alain Rouet, Raymond Stora & Igor Tyutin
 2008 Mitchell Feigenbaum
 2007 Juan Maldacena & Joseph Polchinski
 2006 Sergio Ferrara, Daniel Z. Freedman & Peter van Nieuwenhuizen
 2005 Giorgio Parisi
 2004 Gabriele Veneziano
 2003 Yvonne Choquet-Bruhat & James W. York
 2002 Michael B. Green & John Henry Schwarz
 2001 Vladimir Igorevich Arnold
 2000 Sidney R. Coleman
 1999 Barry M. McCoy, Tai Tsun Wu & Alexander B. Zamolodchikov
 1998 Nathan Seiberg & Edward Witten
 1997 Harry W. Lehmann
 1996 Roy J. Glauber
 1995 Roman W. Jackiw
 1994 Richard Arnowitt, Stanley Deser & Charles W. Misner
 1993 Martin C. Gutzwiller
 1992 Stanley Mandelstam
 1991 Thomas C. Spencer & Jürg Fröhlich
 1990 Yakov Sinai
 1989 John S. Bell
 1988 Julius Wess & Bruno Zumino
 1987 Rodney Baxter
 1986 Alexander M. Polyakov
 1985 David P. Ruelle
 1984 Robert B. Griffiths
 1983 Martin D. Kruskal
 1982 John Clive Ward
 1981 Jeffrey Goldstone
 1980 James Glimm & Arthur Jaffe
 1979 Gerard 't Hooft
 1978 Elliott Lieb
 1977 Steven Weinberg
 1976 Stephen Hawking
 1975 Ludwig D. Faddeev
 1974 Subrahmanyan Chandrasekhar
 1973 Kenneth G. Wilson
 1972 James D. Bjorken
 1971 Roger Penrose
 1970 Yoichiro Nambu
 1969 Arthur S. Wightman
 1968 Sergio Fubini
 1967 Gian Carlo Wick
 1966 Nikolai N. Bogoliubov
 1965 Freeman J. Dyson
 1964 Tullio Regge
 1963 Keith A. Brueckner
 1962 Léon Van Hove
 1961 Marvin Leonard Goldberger
 1960 Aage Bohr
 1959 Murray Gell-Mann

Xem thêm
 Giải Vật lý thiên văn Dannie Heineman

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official page at American Physical Society

Giải Vật lý học
Giải thưởng toán học
Giải thưởng vật lý
Vật lý toán học


title: 18702 Sadowski

text:
18702 Sadowski (1998 HG68) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998, bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18702 Sadowski

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Main-Kinzig-Kreis

text:
Main-Kinzig là một huyện ở phía đông Hessen, Đức. Các huyện giáp ranh là Wetteraukreis, Vogelsbergkreis, Fulda, Bad Kissingen, Main-Spessart, Aschaffenburg, Offenbach và các thành phố Offenbach và Frankfurt.

Lịch sử
Huyện được lập năm 1974 thông qua việc sáp nhập các huyện cũ Hanau, Schlüchtern, Gelnhausen và thị trấn Hanau.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Huyện của bang Hessen
Main-Kinzig (huyện)


title: Nephrotoma guestfalica

text:
Nephrotoma guestfalica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Hình ảnh

Tham khảo

Nephrotoma
Họ Ruồi hạc


title: Caupolicana specca

text:
Caupolicana specca là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Snelling mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Caupolicana
Động vật được mô tả năm 1975


title: Andrena kansuensis

text:
Andrena kansuensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1936