title: USS Saratoga

text:
USS Saratoga có thể là:

 Một trong số các tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo trận Saratoga trong cuộc Chiến tranh Độc lập Hoa Kỳ:
 USS Saratoga (1780), tàu sà lúp 18 khẩu pháo, được hạ thủy năm 1780; bị mất ngoài biển một năm sau đó.
 USS Saratoga (1814), tàu hộ tống nhỏ (corvette) được chế tạo tại hồ Champlain để phục vụ trong Chiến tranh 1812.
 USS Saratoga (1842), tàu sà lúp chiến đấu đưa vào hoạt động năm 1843; phục vụ cho đến năm 1888.
 USS Saratoga (ACR-2), tàu tuần dương ban đầu được đặt tên là USS New York (ACR-2).
 USS Saratoga (CV-3), tàu sân bay thứ ba của hải quân Mỹ, cải biến từ lườn một chiếc tàu chiến-tuần dương, đưa vào hoạt động năm 1927 và đã hoạt động trong suốt Thế Chiến II.
 USS Saratoga (CVB-60/CVA-60/CV-60), tàu sân bay được đưa vào hoạt động năm 1952; ngừng hoạt động năm 1994.
 USAT Saratoga, tàu vận chuyển của Lục quân Hoa Kỳ trong Thế Chiến I; trước đó là một tàu biển của hãng Ward Line hoạt động tuyến New York-La Habana; sau đó được đổi tên thành USS Mercy (AH-4).

Hư cấu:
 USS Saratoga (NCC-31911), chiếc tàu vũ trụ hư cấu tên gọi USS Saratoga trong loạt phim Star Trek.
 USS Saratoga (SCVN-2812), chiếc tàu vũ trụ hư cấu tên gọi USS Saratoga trong loạt phim truyền hình Space: Above and Beyond.

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Quenza

text:
Quenza  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Xã của Corse-du-Sud


title: Bonnecourt

text:
Bonnecourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: 5037 Habing

text:
5037 Habing (6552 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar. Nó được đặt theo tên nhà thiên văn học Harm Jan Habing người Hà Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 5037 Habing

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 3132 Landgraf

text:
3132 Landgraf (1940 WL) là một tiểu hành tinh vành đai chính do Liisi Oterma phát hiện tại Turku ngày 29.11.1940.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3132 Landgraf

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1940


title: Riềng Bình Nam

text:
Riềng Bình Nam (danh pháp hai phần: Alpinia pinnanensis) là cây thân thảo thuộc họ Gừng.

Cây mọc ven suối và dưới tán rừng, có thể cao đến 1,5 m, ra hoa tháng 5 đến tháng 7. Thân rễ có thể dùng làm thuốc.

Cây có mặt ở Trung Quốc, Việt Nam (các tỉnh: Hòa Bình, Vĩnh Phúc).

Chú thích

Tham khảo

P
Thực vật Việt Nam


title: Sông Sê Pôn

text:
Sê Pôn là con sông chảy qua Lào và Việt Nam.

Địa lý
Sông Sê Pôn bắt nguồn từ phía Tây dãy núi Trường Sơn trên địa bàn muang Sa Mouay (Sa Muộn) và muang Nong, tỉnh Savannakhet của Lào, đi về hướng Tây Bắc vào địa phận huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Trước khi vào hẳn trong lãnh thổ Lào ở thị trấn Lao Bảo, nó có một đoạn chảy dọc biên giới hai nước. Tại giữa trung tâm của sông là mốc biên giới của hai nước, một nửa bên này sông là Việt Nam và nửa kia là nước Lào. Từ Lao Bảo sông Sê Pôn chảy về hướng Tây đến thị trấn Sê Pôn của muang Sepone, Savannakhet, đổ nước vào sông Sê Banghiang, gom nước cho sông Mê Kông.

Sê Pôn là con sông có mức nước không sâu lắm, chỉ khoảng 1m. Sê Pôn cũng là huyết mạch giao thông đường thủy giữa Lào và Việt Nam. Người dân thị trấn Lao Bảo và Lào dùng nó làm con đường vận chuyển hàng hóa và giao thương với vùng biên giới này. Sông Sê Pôn có mức nước không sâu, dòng nước ở đây rất trong trẻo và không bị ô nhiễm nguồn nước vì không có khu công nghiệp nào ở gần đó. Ngoài ra, Sê Pôn có cảnh quan rất đẹp, hòa quyện cùng với rừng núi ở nơi đây, nối liền huyện Hướng Hóa tỉnh Quảng Trị (Việt Nam) và tỉnh Savannakhet (Lào). Hàng ngày luôn có thuyền máy tấp nập chạy qua lại giữa hai nơi ấy để chở hàng và giao thương.

Xem thêm
Sê Banghiang
Sông Bến Hải
Sông Thạch Hãn
Sông Ô Lâu

Tham khảo

Sông tại Quảng Trị
Sông của Lào
Sơ khai địa lý Lào
Biên giới Việt Nam-Lào


title: Bangladesh

text:
Bangladesh ( , , nghĩa là "Đất nước Bengal", phiên âm tiếng Việt: Băng-la-đét), tên chính thức: Cộng hoà Nhân dân Bangladesh (tiếng Bengal: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ), là một quốc gia có chủ quyền nằm ở vùng Nam Á. Bangladesh giáp Ấn Độ ở phía tây, bắc, và đông nên gần như bị bao vây trừ một đoạn biên giới giáp với Myanmar ở phía cực đông nam và Vịnh Bengal ở phía nam. Cùng với tiểu bang Tây Bengal của Ấn Độ, quốc gia này là một thành phần của khu vực chung của dân tộc-ngôn ngữ Bengal.

Biên giới của Bangladesh được xác định theo sự Phân chia Ấn Độ năm 1947, khi nó trở thành nửa phía đông của Pakistan (Đông Pakistan), chia cách 1.600 km (1.000 dặm) với nửa phía tây. Dù cùng có tôn giáo chính là Hồi giáo, sự ngăn cách về ngôn ngữ và dân tộc giữa phía đông và phía tây cộng với một chính phủ chủ yếu của Tây Pakistan, khiến nước này tuyên bố độc lập dưới sự lãnh đạo của Sheikh Mujibur Rahman năm 1971 sau một cuộc Chiến tranh giải phóng Bangladesh đẫm máu, với sự trợ giúp của Ấn Độ. Những năm sau độc lập là giai đoạn bất ổn chính trị của đất nước, với mười ba chính phủ và ít nhất bốn cuộc đảo chính quân sự.

Dân số Bangladesh xếp hạng thứ bảy trên thế giới, nhưng với diện tích chỉ gần 144.000 km² (đứng thứ 94), biến nước này trở thành một trong những nước có mật độ dân số cao nhất thế giới. Đây là quốc gia có cộng đồng Hồi giáo lớn thứ ba thế giới, nhưng số tín đồ Hồi giáo vẫn hơi ít hơn so với số tín đồ Hồi giáo tại Ấn Độ (dù Hồi giáo chỉ là tôn giáo phụ tại Ấn Độ). Về mặt địa lý, nước này chủ yếu gồm Đồng bằng sông Hằng-Brahmaputra, nước này cũng có những trận lụt theo gió mùa hàng năm, và thường có lốc xoáy. Bangladesh là một thành viên sáng lập Hiệp hội Nam Á vì sự Hợp tác Khu vực (SAARC), BIMSTEC, và là một thành viên của Tổ chức Hội nghị Hồi giáo (OIC) và D-8.

Lịch sử

Những tàn tích của nền văn minh tại vùng đại Bengal có niên đại từ 4.000 năm trước, khi vùng này là nơi sinh sống của người Dravida, Tạng-Miến và Nam Á. Nguồn gốc chính xác của từ Bangla hay Bengal hiện vẫn chưa được biết, dù mọi người tin rằng nó xuất phát từ bộ lạc Bang nói tiếng Dravida đã từng sống ở vùng này khoảng năm 1000 TCN. Sau khi người Ấn-Arya tới đây, vương quốc Gangaridai được thành lập từ ít nhất thế kỷ thứ VII TCN, sau này vương quốc này thống nhất với Bihar thuộc Đế chế Magadha. Ở thời triều đại Maurya được Chandragupta Maurya thành lập, Đế chế Magadha trải dài hầu như một nửa tiểu lục địa Ấn Độ và nhiều phần của Ba Tư cũng như Afghanistan. Bengal sau này trở thành một phần của đế chế Gupta từ thế kỷ III tới thế kỷ VI. Sau khi đế chế này sụp đổ, một triều đại Bengal khá rực rỡ tên gọi Shashanka được thành lập nhưng không tồn tại lâu. Sau giai đoạn quân chủ, triều đại Pala Phật giáo cai trị vùng này trong hơn 400 năm, tiếp sau là một giai đoạn cầm quyền ngắn của triều đại Sena Hindu. Đạo Hồi bắt đầu du nhập vào Bengal ở thế kỷ XII nhờ các nhà truyền giáo Sufi và những cuộc chinh phục sau này của Hồi giáo giúp tôn giáo này phát triển ra toàn vùng. Bakhtiyar Khalji, một vị tướng người Thổ Nhĩ Kỳ, đánh bại Lakshman Sen của triều đình Sena và chinh phục nhiều vùng rộng lớn tại Bengal. Vùng này nằm dưới sự cai trị của nhiều triều đại Hồi giáo và các vị lãnh chúa phong kiến trong 500 năm sau đó. Tới thế kỷ XVI, đế chế Mughal kiểm soát Bengal, và Dhaka trở thành một trung tâm tỉnh lỵ quan trọng của chính quyền Mughal.

Những thương nhân châu Âu tới đây từ cuối thế kỷ XV, và ảnh hưởng của họ dần tăng lên tới khi Công ty Đông Ấn của Anh giành quyền kiểm soát Bengal sau trận Plassey năm 1757. Cuộc nổi dậy đẫm máu năm 1857, được gọi là cuộc binh biến Sepoy, dẫn tới việc quyền lực được giao cho hoàng gia Anh, với một vị phó vương người Anh quản lý bộ máy hành chính (Baxter, trang 30—32). Trong thời thuộc địa, nạn đói nhiều lần xảy ra trên tiểu lục địa Ấn Độ, gồm cả nạn đói Bengal năm 1770 khiến 3 triệu người chết. Trong giai đoạn từ 1905 đến 1911, một nỗ lực phân chia tỉnh Bengal thành hai vùng, với Dhaka là thủ phủ vùng phía đông đã sớm thất bại (Baxter, trang 39—40). Khi Ấn Độ bị chia sẻ năm 1947, Bengal được chia theo vùng tôn giáo, với vùng phía tây thuộc Ấn Độ và vùng phía đông trở thành lãnh thổ Pakistan với tên gọi là tỉnh Đông Bengal (sau này được đổi tên thành Đông Pakistan), với thủ phủ tại Dhaka. Năm 1950, cuộc cải cách ruộng đất hoàn thành ở Đông Bengal với việc bãi bỏ hệ thống phong kiến Zamindar (Baxter, trang 72). Tuy nhiên bất chấp sức mạnh kinh tế và nhân khẩu của phía đông, chính phủ Pakistan và quân đội vẫn bị thống trị bởi tầng lớp thượng lưu phía tây. Phong trào ngôn ngữ Bengal năm 1952 là dấu hiệu đầu tiên về sự xích mích giữa hai vùng của Pakistan (Baxter, trang 62—63). Sự bất mãn với chính phủ trung ương về các vấn đề văn hóa và kinh tế tiếp tục tăng lên trong thập kỷ tiếp theo, trong thời gian ấy Liên đoàn Awami nổi lên trở thành tiếng nói chính trị của dân cư nói tiếng Bengal. Liên đoàn đã kêu gọi quyền tự trị trong thập niên 1960, và 1966, chủ tịch phong trào Sheikh Mujibur Rahman bị tống giam; ông được thả năm 1969 sau một vụ nổi dậy chưa từng thấy của người dân.

Năm 1970, bão Bhola đã tàn phá vùng bờ biển Đông Pakistan, chính phủ trung ương phản ứng chậm chạp. Sự tức giận của người dân Bengal càng gia tăng khi Sheikh Mujibur Rahman cùng với Liên đoàn Awami của mình giành đa số tại Nghị viện trong cuộc bầu cử năm 1970, (Baxter, trang 78—79) bị ngăn cản nhậm chức. Sau những cuộc đàm phán thất bại với Mujib, Tổng thống Yahya Khan đã bắt ông trong đêm ngày 25 tháng 3 năm 1971, và tiến hành Chiến dịch Đèn pha, một cuộc tấn công nhằm duy trì quyền kiểm soát quân sự với phía Đông Pakistan. Những biện pháp của Yahya gây đổ máu rất lớn, và bạo lực của cuộc chiến dẫn tới cái chết của nhiều dân thường. Các mục tiêu chủ yếu là tầng lớp trí thức và những người theo đạo Hindu, với khoảng 10 triệu người tị nạn phải bỏ chạy sang quốc gia láng giềng là Ấn Độ (LaPorte, trang 103). Những con số ước tính về số người bị thảm sát lên tới từ hàng trăm nghìn tới 3 triệu người. Đa số lãnh đạo Liên đoàn Awami phải bỏ trốn và lập ra một chính phủ hải ngoại tại Calcutta, Ấn Độ. Chiến tranh giải phóng Bangladesh kéo dài 9 tháng. Du kích Mukti Bahini và quân chính quy Bengal nhận được sự hỗ trợ từ phía Các lực lượng vũ trang Ấn Độ tháng 12 năm 1971. Dưới sự chỉ huy của Trung tướng J.S. Arora, quân đội Ấn Độ đã giành được thắng lợi quyết định trước Pakistan ngày 16 tháng 12 năm 1971, bắt 90.000 tù binh trong cuộc chiến tranh Ấn Độ-Pakistan năm 1971.

Sau khi giành được độc lập, Bangladesh trở thành một nhà nước dân chủ nghị viện, Mujib làm Thủ tướng. Trong cuộc bầu cử nghị viện năm 1973, Liên đoàn Awami giành được đa số tuyệt đối. Một nạn đói toàn quốc diễn ra trong năm 1973 và 1974 và đầu năm 1975, Mujib đưa ra sáng kiến một đảng xã hội chủ nghĩa cầm quyền với tổ chức BAKSAL mới được thành lập của ông. Ngày 15 tháng 8 năm 1975, Mujib và gia đình bị các sĩ quan trung cấp ám sát. Một loạt các cuộc đảo chính và phản đảo chính đẫm máu diễn ra trong ba tháng tiếp theo, lên tới cực điểm khi tướng Ziaur Rahman, người tái lập chế độ chính trị đa đảng và đồng thời là người thành lập đảng Quốc gia Bangladesh (BNP), lên nắm quyền. Thời kỳ cầm quyền của Zia kết thúc khi ông bị ám sát năm 1981 bởi những sĩ quan không quân trong quân đội. Người cầm quyền chủ yếu tiếp sau của Bangladesh là tướng Hossain Mohammad Ershad, người giành được quyền lực sau một cuộc đảo chính đẫm máu năm 1982 và tại vị đến năm 1990, khi ông bị gạt ra rìa sau một cuộc nổi dậy của dân chúng. Từ đó, Bangladesh chuyển thành một chế độ dân chủ nghị viện. Vợ góa của Zia, Khaleda Zia, lãnh đạo BNP giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 1991 và 2001 và trở thành Thủ tướng từ năm 1991 tới 1996 và một lần nữa từ năm 2001 tới hiện tại. Sheikh Hasina, một trong những người con gái còn sống của Mujib và là lãnh đạo Liên đoàn Awami, nắm quyền từ năm 1996 đến 2001. Dù Bangladesh nằm dưới sự lãnh đạo của hai nhà nữ chính trị khác nhau nhưng nước này vẫn ở tình trạng tham nhũng tràn lan, hỗn loạn và bạo lực chính trị.

Chính phủ và chính trị

Bangladesh là một nước dân chủ nghị viện. Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, một chức vụ có tính nghi lễ. Quyền lực thực sự do thủ tướng, là lãnh đạo chính phủ nắm giữ. Tổng thống được cơ quan lập pháp bầu ra với nhiệm kỳ 5 năm và thông thường có các quyền lực hạn chế chỉ được tăng quyền trong thời kỳ có chính phủ lâm thời, đa phần để kiểm soát sự chuyển tiếp sang một chính phủ mới. Bangladesh đã thiết lập một hệ thống chuyển giao quyền lực duy nhất; vào thời điểm hết nhiệm kỳ chính phủ, quyền lực được trao lại cho các thành viên của một chính phủ lâm thời trong 3 tháng, tổ chức này sẽ tổ chức tổng tuyển cử và chuyển giao lại quyền lực cho những đại diện được bầu ra. Hệ thống này lần đầu được áp dụng năm 1991 và được đưa vào thành quy định trong hiến pháp năm 1996, là lần sửa đổi thứ 13 của hiến pháp.

Thủ tướng theo nghi thức do tổng thống chỉ định và phải là một thành viên nghị viện (MP), được sự tin cậy của đa số thành viên. Chính phủ gồm các bộ trưởng do thủ tướng lựa chọn và do tổng thống chỉ định. Hệ thống một viện với 300 thành viên Quốc hội hay Jatiyo Sangshad, do dân bầu với chỉ một đại biểu cho mỗi khu bầu cử có nhiệm kỳ năm năm. Quyền bỏ phiếu phổ thông cho mọi công dân từ 18 tuổi.

Hiến pháp Bangladesh được soạn thảo năm 1972 và đã trải qua 13 lần sửa đổi. Cơ quan tư pháp cao nhất là Tòa án tối cao, chánh án và các thẩm phán khác của Tòa án tối cao do Tổng thống chỉ định. Tư pháp không tách rời khỏi hành chính, gây ra nhiều rối loạn trong những năm gần đây. Luật pháp dựa lỏng lẻo theo thông luật Anh, nhưng các đạo luật gia đình như hôn nhân và thừa kế dựa theo tôn giáo, và vì thế khác biệt tùy theo từng cộng đồng tôn giáo.

Hai đảng chính tại Bangladesh là Đảng Quốc gia Bangladesh (BNP) và Liên đoàn Awami Bangladesh. BNP có đồng minh là các đảng Hồi giáo như Jamaat-e-Islami Bangladesh và Islami Oikya Jot, trong khi Liên đoàn Awami liên kết cùng phe cánh tả và các đảng phi tôn giáo. Một nhóm khác đóng vai trò khá quan trọng là Đảng Jatiya, do cựu lãnh đạo quân đội Ershad đứng đầu. Sự đối đầu Liên đoàn Awami-BNP rất gay gắt và thường dẫn tới những cuộc phản kháng, bạo lực và gây thiệt hại nhân mạng. Cánh chính trị sinh viên có vai trò rất lớn tại Bangladesh, di sản từ thời phong trào giải phóng cuộc gia. Hầu như tất cả các đảng chính trị đều có cánh sinh viên hoạt động rất mạnh và nhiều sinh viên đã được bầu vào Nghị viện.

Hai đảng Hồi giáo cực đoan, Jagrata Muslim Janata Bangladesh (JMJB) và Jama'atul Mujahideen Bangladesh (JMB), đã bị cấm hoạt động vào tháng 2 năm 2005. Từ một loạt những vụ đánh bom năm 1999 gây thiệt mạng hàng trăm người và gây nỗi sợ hãi trong toàn quốc gia, nhiều lời buộc tội đã nhắm tới các đảng đó và hàng trăm thành viên của họ đã bị cầm giữ trong các chiến dịch an ninh, gồm cả lãnh đạo hai đảng vào năm 2006. Trường hợp đánh bom tự sát đầu tiên tại Bangladesh diễn ra tháng 11 năm 2005.

Hành chính

Bangladesh được chia thành tám phân khu hành chính, mỗi phân khu được đặt tên theo thủ phủ của nó: Barisal, Chittagong, Dhaka, Khulna, Mymensingh Rajshahi, Sylhet và Rangpur.

Các phân khu được chia tiếp thành huyện (zila). Có 66 huyện tại Bangladesh, mỗi huyện được chia tiếp thành các upazila (phó huyện) hoặc thana. Trong khu vực phạm vi của mỗi trạm cảnh sát, ngoại trừ ở các khu vực đô thị, được chia thành vài liên hiệp, mỗi liên hiệp gồm nhiều làng. Tại các khu vực đô thị, phạm vi của các đồn cảnh sát được chia thành phường, và được chia tiếp thành mahallas. Không có bầu cử các quan chức ở cấp phân khu hay cấp huyện, và chính quyền chỉ gồm các quan chức chính phủ. Các cuộc bầu cử trực tiếp được thực hiện ở cấp liên hiệp (hay phường), bầu ra chủ tịch và một số thành viên. Năm 1997, một đạo luật của quốc hội đã được thông qua để định ra ba ghế tối thiểu (trong tổng số 12) trong mỗi liên hiệp cho các ứng cử viên nữ.

Dhaka là thủ đô và thành phố lớn nhất của Bangladesh. Các thành phố chính là: Dhaka, Chittagong, Khulna, Rajshahi, Sylhet, Barisal, Rangpur, Comilla và Gazipur. Các thành phố này có các cuộc bầu cử thị trưởng. Các thành phố chính khác bao gồm Mymensingh, Gopalganj, Jessore, Bogra, Dinajpur, Saidapur, Narayanganj và Rangamati. Các thành phố này cùng các đô thị khác được phép tiến hành bầu cử một chủ tịch. Các thị trưởng và chủ tịch được bầu theo nhiệm kì 5 năm.

Địa lý và Khí hậu

Bangladesh nằm ở vùng thấp của đồng bằng sông Hằng-Brahmaputra hay Đồng bằng sông Hằng. Đồng bằng này được hình thành nhờ hợp lưu sông Hằng (tên địa phương Padma hay Pôdda), Sông Brahmaputra (Sông Jamuna jau Jomuna), và Sông Meghna tại các nhánh của chúng. Đất phù sa lắng đọng do các con sông trên mang lại đã tạo nên một trong những đồng bằng màu mỡ nhất thế giới.

Đa phần Bangladesh nằm thấp 10 mét dưới mực nước biển, và mọi người cho rằng 10% đất đai sẽ bị ngập chìm nếu mực nước biển dâng thêm 1 mét. Điểm cao nhất Bangladesh nằm tại dãy Mowdok ở độ cao 1.052 m (3.451 ft) tại vùng đồi Chittagong phía đông nam đất nước. Một phần chính vùng duyên hải có các rừng nhiệt đới nhiều đầm lầy. Sundarbans, một trong những khu rừng tràm đước lớn nhất thế giới là nơi sinh sống của nhiều hệ động thực vật, gồm cả hổ Bengal. Năm 1997, vùng này được xếp vào danh sách các khu vực đang nguy cấp.

Dọc theo Hạ chí tuyến, khí hậu Bangladesh là khí hậu nhiệt đới với mùa đông dễ chịu từ tháng 10 tới tháng 3, mùa hè nóng ẩm từ tháng 3 tới tháng 6. Mùa gió mùa ấm và ẩm kéo dài từ tháng 6 tới tháng 10 mang tới đa phần lượng mưa của nước này. Các thảm họa thiên nhiên, như lũ lụt, lốc nhiệt đới, lốc xoáy, và lở đất do thủy triều xảy ra hầu như hàng năm cộng với những hậu quả của nạn phá rừng, thoái hóa đất và xói lở. Cox's Bazar, phía nam thành phố Chittagong, có một bãi biển trải dài liên tục hơn 120 kilômét (75 dặm); đây là một trong những bãi biển tự nhiên còn ở tình trạng hoang sơ dài nhất thế giới.

Kinh tế

Dù có những nỗ lực trong nước và quốc tế nhằm cải thiện triển vọng kinh tế và nhân khẩu, Bangladesh vẫn là một quốc gia dưới mức phát triển và dân số quá đông đúc. Thu nhập trên đầu người năm 2016 ở mức thấp US$4,205, và nhiều chỉ số kinh tế khác còn kém cỏi hơn thế. Tuy vậy, như Ngân hàng Thế giới ghi chú trong bản báo cáo ngắn tháng 7 năm 2005 của họ, nước này đã có bước phát triển ấn tượng trong lĩnh vực phát triển con người bằng cách tập trung nâng cao trình độ học vấn, thực thi bình đẳng giới trong trường học và giảm phát triển dân số. Tính đến năm 2016, GDP của Bangladesh là 229.760 tỉ USD đứng thứ 46 thế giới, đứng thứ 17 châu Á và đứng thứ 3 Nam Á (sau Ấn Độ và Pakistan).

Đay là một trong những động cơ kinh tế của đất nước. Trong thời Chiến tranh thế giới thứ hai và cuối thập niên 1940 sản phẩm đay của Bangladesh chiếm 80% thị trường thế giới và thậm chí vào đầu thập niên 1970 vẫn chiếm 70% doanh thu xuất khẩu. Tuy nhiên, các sản phẩm polypropylen bắt đầu thay thế các sản phẩm đay trên khắp thế giới và ngành công nghiệp này bắt đầu giảm sút. Bangladesh cung cấp lượng sản phẩm gạo, chè và mù tạc đáng kế. Dù hai phần ba dân số Bangladesh là nông dân, hơn ba phần tư lượng xuất khẩu của họ có được từ công nghiệp dệt may, ngành này bắt đầu thu hút các nhà đầu tư nước ngoài trong thập niên 1980 nhờ giá nhân công rẻ và chi phí chuyển đổi thấp. Năm 2002, ngành công nghiệp này xuất khẩu lượng sản phẩm trị giá 5 tỷ USD. Hiện nay ngành này sử dụng hơn 3 triệu công nhân, 90% là phụ nữ. Một phần ngoại tệ khác thu được từ các khoản tiền gửi từ những người Bangladesh sống ở nước ngoài.

Các cản trở đối với sự phát triển bao gồm những cơn lũ và lốc xoáy thường xuyên, các doanh nghiệp nhà nước không hiệu quả, quản lý yếu kém cơ sở vật chất bến cảng, sự tăng trưởng nhanh lực lượng lao động vượt quá mức cung việc làm, sử dụng không hiệu quả các nguồn năng lượng (như khí tự nhiên), nguồn cung năng lượng không đủ, chậm áp dụng cải cách kinh tế, tranh giành chính trị và tham nhũng. Theo bản báo cáo ngắn về các quốc gia của Ngân hàng thế giới tháng 7 năm 2005: "Một trong những vật cản lớn nhất đối với sự tăng trưởng của Bangladesh là quản lý kém và sự yếu kém trong các định chế công cộng".

Từ năm 1990, theo Ngân hàng Thế giới nước này đã đạt được mức tăng trưởng bình quân hàng năm là 5%, dù có những chướng ngại đó. Tầng lớp trung lưu và công nghiệp tiêu dùng đã có bước phát triển đầu tiên. Tháng 12 năm 2005, bốn năm sau bản báo cáo của họ về những nền kinh tế đang nổi lên "BRIC" (Brasil, Nga, Ấn Độ, và Trung Quốc), Goldman Sachs đã coi Bangladesh là một trong "Mười một Quốc gia tiếp theo", cùng với Ai Cập, Indonesia và nhiều nước khác. Bangladesh đã đạt được mức tăng trưởng cao trong đầu tư trực tiếp nước ngoài. Một số tập đoàn đa quốc gia, gồm cả Unocal Corporation và Tata, đã đầu tư các khoản vốn lớn vào đây, lĩnh vực khí tự nhiên thu hút nhiều nhà đầu tư nhất. Tháng 12 năm 2005, Ngân hàng Trung ương Bangladesh đề ra kế hoạch tăng trưởng GDP ở mức khoảng 6,5%.

Một trong những yếu tố đóng góp nhiều vào sự tăng trưởng của nền kinh tế là sự truyền bá mở rộng chương trình tín dụng nhỏ của Muhammad Yunus thông qua Ngân hàng Grameen. Tới cuối thập niên 1990, Ngân hàng Grameen đã có 2,3 triệu thành viên cùng với 2,5 triệu thành viên của các tổ chức khác.

Để tăng cường phát triển kinh tế, chính phủ đã tạo ra nhiều khu chế xuất để thu hút đầu tư nước ngoài. Những khu công nghiệp này được điều hành bởi Cơ quan Khu chế xuất Bangladesh.

Nhân khẩu

Ước tính dân số gần đây trong khoảng từ 142 đến 147 triệu người, làm cho Bangladesh đứng trong nhóm 10 nước đông dân nhất thế giới. Với số dân tương tự như Nga nhưng có diện tích chỉ 144.000 kilômét vuông, khiến nước này có mật độ dân số rất lớn. Tăng trưởng dân số ở mức rất cao trong các thập niên 1960 và 1970 khiến dân số tăng từ 50 lên 90 triệu người. Việc tăng cường kiểm soát sinh sản trong thập niên 1980 đã góp phần giảm tỷ lệ này. Dân số Bangladesh khá trẻ, với nhóm độ tuổi 0–25 chiếm 60%, trong khi chỉ 3% là từ 65 trở lên. Tuổi thọ ở mức 63 tuổi đối với cả phụ nữ và nam giới.

Bangladesh là quốc gia đồng nhất về mặt sắc tộc, với người Bangladesh chiếm 98% dân số. Phần còn lại chủ yếu là những người di trú gốc Bihar và các nhóm sắc tộc bản địa. Có 13 nhóm sắc tộc phân bố trong vùng đồi Chittagong, đông dân nhất trong số này là người Chakma. Khu vực này là nguồn gốc của căng thẳng sắc tộc kể từ khởi đầu của nhà nước Bangladesh. Các nhóm bộ tộc lớn nhất ngoài vùng đồi núi là người Santal và Garos (Achiks). Buôn bán người đã trở thành một vấn đề kinh niên tại Bangladesh và việc nhập cư bất hợp pháp đang là nguyên nhân gây xích mích với Myanma và Ấn Độ.

Ngôn ngữ chính, tại Tây Bengal, là tiếng Bengal, một ngôn ngữ Ấn-Arya có nguồn gốc tiếng Phạn và có bảng ký tự riêng. Bangla là ngôn ngữ chính thức của Bangladesh. Tiếng Anh được sử dụng như ngôn ngữ thứ hai trong tầng lớp trung và thượng lưu và trong giáo dục cao học. Từ Nghị định Tổng thống năm 1987, Bangla được dùng trong mọi văn bản nhà nước trừ đối ngoại.

Hai tôn giáo chính ở Bangladesh là Hồi giáo (88% theo ước tính của Bộ Nội vụ Hoa Kỳ, 2005) và Hindu giáo (11% theo ước tính của Bộ nội vụ Hoa Kỳ, 2005). Dân tộc Bihari chủ yếu là người Hồi giáo Shia. Các nhóm tôn giáo khác gồm Phật giáo, Thiên chúa giáo và Thuyết duy linh.

Mức độ tiếp cận dịch vụ y tế và giáo dục gần đây đã được cải thiện khi mức nghèo khổ giảm bớt. Tuy nhiên, Bangladesh vẫn là một trong những nước nghèo nhất thế giới. Đa số dân Bangladesh làm nông nghiệp, sống nhờ đồng ruộng. Gần một nửa số dân sống với chưa tới 1 USD mỗi ngày. Có rất nhiều vấn đề sức khoẻ, từ ô nhiễm nước mặt tới nước ngầm nhiễm asen, và bệnh tật như sốt rét, trùng xoắn móc câu và sốt Dengue. Tỷ lệ biết chữ tại Bangladesh là khoảng 41%. Theo ước tính năm 2004 của Quỹ nhi đồng Liên hiệp quốc (UNICEF), có sự chênh lệch về mức độ biết đọc viết giữa hai giới, tỷ lệ này ở nam giới là 50% trong khi ở phụ nữ chỉ là 31%. Tỷ lệ biết chữ đã tăng lên nhờ nhiều chương trình hành động quốc gia. Một trong những chương trình thành công nhất là Lương thực cho Giáo dục (FFE) được đưa ra năm 1993
, và một chương trình trả lương cho phụ nữ theo học mức tiểu học và trung học.

Tôn giáo

Hồi giáo là tôn giáo lớn nhất của Bangladesh, người Hồi giáo chiếm 89,5% dân số, tiếp theo là Ấn Độ giáo, chiếm 9,6%, ngoài ra còn Phật giáo, Kitô giáo, các tôn giáo nhỏ khác và vô thần.

Người Hồi giáo chiếm gần 90 % dân số. Hầu hết người Hồi giáo tại Bangladesh là người Hồi giáo Sunni, nhưng có một cộng đồng người Hồi giáo Shia nhỏ và cộng đồng nhỏ hơn là giáo phái Ahmadiyya. Hầu hết những người Shia sinh sống trong khu vực đô thị. Cộng đồng Hồi giáo trong khu vực Bengal phát triển độc lập so với các xu hướng Hồi giáo thống trị ở Ấn Độ. Bangladesh cũng là quốc gia Hồi giáo duy nhất cam kết bảo tồn các yếu tố văn hóa của Phật giáo và Ấn Độ giáo có từ thời tiền Hồi giáo.

Tuy là quốc gia Hồi giáo nhưng sau khi giành được độc lập từ Pakistan, chủ nghĩa thế tục đã được quy định trong bản Hiến pháp của Bangladesh vào năm 1972 và là một trong bốn nguyên tắc chính của nhà nước Bangladesh, 3 nguyên tắc khác là dân chủ, dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Năm 2010, Tòa án Tối cao Bangladesh ban lệnh duy trì các nguyên tắc thế tục của hiến pháp năm 1972. Tách đạo Hồi ra khỏi hệ thống chính trị của quốc gia.

Ấn Độ giáo là tôn giáo lớn thứ hai ở Bangladesh, bao gồm khoảng 10 phần trăm dân số như điều tra dân số năm 2001. Về dân số, Bangladesh là nước có cộng đồng Ấn giáo lớn thứ ba trên thế giới, sau Ấn Độ và Nepal. Ấn giáo hiện nay có ảnh hưởng lớn đến chính trị ở Bangladesh, tôn giáo này có 4 đại diện trong quốc hội Bangladesh.

Có khoảng 1 triệu người Bangladesh theo Phật giáo Theravada, tức chiếm khoảng 0,7% dân số. Trong thời cổ đại, khu vực của Bangladesh ngày nay là một trung tâm Phật giáo lớn ở châu Á, bao gồm cả triết lý và kiến trúc. Kiến trúc Phật giáo ở Campuchia, Indonesia và Thái Lan, trong đó có đền Angkor Wat và Borobudur, được cho là đã được lấy cảm hứng từ các tu viện cổ xưa của Bangladesh như Somapura Mahavihara. Hầu hết những người theo Phật giáo ở Bangladesh sống ở khu vực miền Đông Nam nước này, đặc biệt là trong vùng đồi Chittagong, và huyện Comilla.

Kitô giáo đến Bangladesh trong thời gian cuối thế kỷ XVI đến đầu thế kỷ thứ XVII, thông qua các thương nhân Bồ Đào Nha và các nhà truyền giáo. Kitô giáo chiếm 0,3% dân số tức khoảng 600.000 người, trong đó cộng đồng Công giáo Rôma và Tin Lành là lớn nhất.

Văn hoá

Là một quốc gia mới nhưng bắt nguồn từ một dân tộc có lịch sử dài lâu, Bangladesh có một nền văn hóa bao gồm nhiều yếu tố cả mới và cũ. Ngôn ngữ Bangla có một di sản văn học rất phong phú, đây là di sản chung của Bangladesh với bang Tây Bengal Ấn Độ. Văn bản tiếng Bangla đầu tiên xuất hiện từ thế kỷ thứ tám Charyapada. Văn học Bangla thời trung cổ thường mang tính tôn giáo (như Chandidas), hay phòng theo từ các ngôn ngữ khác (như Alaol). Văn học Bangla phát triển ở mức độ cao nhất vào thế kỷ mười chín. Các biểu tượng lớn nhất của nó là nhà thơ Rabindranath Tagore và Kazi Nazrul Islam. Bangladesh cũng có truyền thống văn học dân gian dài lâu, thể hiện qua Maimansingha Gitika, Thakurmar Jhuli hay các câu chuyện về Gopal Bhar.

Âm nhạc truyền thống Bangladesh có căn bản trữ tình (Baniprodhan), với số lượng nhạc cụ sử dụng tối thiểu. Truyền thống Baul là duy sản duy nhất của âm nhạc dân gian Bangla và có nhiều truyền thống âm nhạc khác tại Bangladesh, khác biệt tùy theo vùng. Gombhira, Bhatiali, Bhawaiya đều là các hình thức âm nhạc ít được biết tới hơn. Âm nhạc dân gian Bengal thường có sử dụng ektara, một nhạc cụ một dây. Các nhạc cụ khác gồm dotara, dhol, sáo và trống cặp nhỏ. Bangladesh cũng có một di sản Âm nhạc cổ điển Bắc Ấn nổi bật. Tương tự, các hình thức nhảy múa Bangladesh cũng bắt nguồn từ các truyền thống dân gian, đặc biệt là các truyền thống của các nhóm bộ tộc, cũng như ở tầm rộng hơn là truyền thống nhảy múa Ấn Độ. Bangladesh sản xuất khoảng 80 bộ phim mỗi năm. Các bộ phim phim Hindi cũng khá phổ biến, cũng như các bộ phim từ Kolkata, vốn đều thuộc nền công nghiệp phim ảnh Bengal đang phát triển thịnh vượng. Khoảng 200 tờ báo hàng ngày xuất bản tại Bangladesh, cùng với hơn 1.800 tờ báo định kỳ. Tuy nhiên, tỷ lệ độc giả thường xuyên khá thấp, khoảng 15% dân số. Người Bangladesh có thể theo dõi nhiều chương trình phát thanh trong nước và nước ngoài từ Bangladesh Betar, cũng như các chương trình tiếng Bangla của BBC và Tiếng nói Hoa Kỳ. Kênh truyền hình trước kia thuộc sở hữu nhà nước đã được tư nhân hóa trong những năm gần đây và đã có một số bước phát triển nhảy vọt.

Truyền thống ẩm thực Bangladesh có quan hệ chặt chẽ với ẩm thực Ấn Độ và ẩm thực Trung Đông cũng như có nhiều nét riêng biệt. Gạo và cá là các món ăn được ưa thích truyền thống; dẫn tới một câu nói rằng "cá và gạo tạo nên người Bengal" (machhe bhate bangali). Tiêu thụ thịt đã tăng lên trong những năm gần đây. Người Bangladesh chế tạo ra những sản phẩm bánh kẹo rất đặc trưng từ sữa; một số loại thường gặp là Rôshogolla, Chômchôm và Kalojam.

Sari (shaŗi) là loại trang phục phổ biến nhất của phụ nữ Bangladesh. Tuy nhiên, salwar kameez (shaloar kamiz) cũng khá phổ thông, và tại những vùng thành thị một số phụ nữ mặc trang phục phương Tây. Đối với nam giới, trang phục phương Tây đã được chấp nhận rộng rãi. Nam giới cũng mặc theo kiểu kết hợp kurta-paejama, thường là vào các dịp lễ tôn giáo. Lungi, một kiểu váy dài, cũng được nhiều nam giới Bangladesh sử dụng.

Hai Eid, Eid ul-Fitr và Eid ul-Adha, là các lễ hội lớn nhất theo lịch Hồi giáo. Ngày hôm trước Eid ul-Fitr được gọi là Chãd Rat (đêm của Mặt trăng), và thường được chào mừng bằng những tràng pháo. Các ngày lễ Hồi giáo khác cũng được kỷ niệm. Các ngày lễ Hindu giáo là Durga Puja và Saraswati Puja. Buddha Purnima, chào mừng ngày sinh của Gautama Buddha, là một trong những ngày lễ quan trọng nhất của Phật giáo trong khi Giáng sinh, được gọi là Bôŗodin (ngày Vĩ đại) trong tiếng Bangla được cộng đồng thiểu số Thiên chúa giáo đón mừng. Ngày lễ không tôn giáo quan trọng nhất là Nôbobôrsho hay năm mới của Bengal, ngày khởi đầu của lịch Bengal. Các lễ hội khác gồm Nobanno, Poush parbon (ngày lễ của Poush) ngày lễ kỷ niệm Shohid Dibosh.

Cricket là một trong những môn thể thao nổi tiếng nhất Bangladesh. Năm 2000, Đội tuyển cricket Bangladesh được trao mức Test cricket và gia nhập vào liên đoàn các đội tuyển quốc gia hùng mạnh trong môn thể thao này được Hội đồng Cricket Quốc tế cho phép chơi các trận đấu thử nghiệm. Các môn thể thao khác gồm bóng đá, hockey trên cỏ, tennis, bóng ném, bóng rổ, cờ và kabadi, một môn thể thao chơi theo đội 7 người, không có bóng cũng như bất kỳ một dụng cụ nào và là môn thể thao quốc gia của Bangladesh. Ủy ban Kiểm tra Thể thao Bangladesh quản lý 29 liên đoàn thể thao khác nhau.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chính thức

Dữ liệu

Khác

Bangladesh
Quốc gia thành viên Khối D8
Bengal
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Á
Quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo
Quốc gia thành viên Hiệp hội Hợp tác khu vực Nam Á
Các quốc gia Xã hội chủ nghĩa
Nước kém phát triển
Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia Nam Á
Cộng hòa Thịnh vượng chung
Quốc gia châu Á
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Bengal


title: 7771 Tvären

text:
7771 Tvären là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1583.7910599 ngày (4.34 năm).

Nó được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1992.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Liphanthus leucostomus

text:
Liphanthus leucostomus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ruz & Toro mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Liphanthus
Động vật được mô tả năm 1983


title: Omphaletis

text:
Omphaletis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Tipula inaequidentata

text:
Tipula inaequidentata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Courtalam

text:
Courtalam là một thị xã panchayat của quận Tirunelveli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Courtalam có dân số 2368 người. Phái nam chiếm 41% tổng số dân và phái nữ chiếm 59%. Courtalam có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Courtalam, 7% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Bruchus republicanus

text:
Bruchus republicanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Jekel miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Spermophagus kochi

text:
Spermophagus kochi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Decelle miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Molophilus variatus

text:
Molophilus variatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Incerticyclus cinereus

text:
Incerticyclus cinereus là một loài ốc nhiệt đới có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống trên cạn thuộc họ Neocyclotidae.

Đây là loài đặc hữu của Martinique. Nó đã tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo

 Bouchet, P. 1996. Incerticyclus cinereus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Incerticyclus


title: Pertain

text:
Pertain là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D142, khoảng 27 dặm Anh về phía đông nam của Amiens, in the về phía đông của quận Santerre.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ hiện đại Saint Rémy
 Đài tưởng niệm chiến tranh

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pertain trên trang mạng của INSEE
 Pertain trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Yidalpta

text:
Yidalpta là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
Yidalpta aequiferalis Walker, 1865
Yidalpta auragalis Guenée, 1854
Yidalpta flavagalis Guenée, 1854
Yidalpta selenialis Snellen, 1872

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Saint Christopher-Nevis-Anguilla

text:
St. Christopher-Nevis-Anguilla là một lãnh thổ hải ngoại trước đây của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland nằm ở Biển Caribe. Thực thể này sau đó trở thành một tỉnh của Liên bang Tây Ấn, quốc gia tồn tại một thời gian ngắn, vào năm 1958. Khi liên bang khu vực của các đảo của Anh tan rã vào năm 1962, Saint Christopher-Nevis-Anguilla dính líu đến các phong trào muốn đưa nó nào một liên minh khác trong khu vực Caribbean.

Vào năm 1967, lãnh thổ của Saint Christopher-Nevis-Anguilla được trao cho quyền tự trị nội bộ đầy đủ. Vào năm 1971, đảo Anguilla tích cực yêu cầu và tách ra thành công; vào năm 1980, sự chia tách khỏi Liên bang Saint Kitts và Nevis được chính thức chấp thuận. Phần quốc gia còn lại trở thành quốc gia độc lập với tên Saint Kitts và Nevis vào năm 1983, và Anguilla ngày nay vẫn là một lãnh thổ hải ngoại của Anh.

Tham khảo

Lịch sử Saint Kitts và Nevis
Lịch sử Anguilla
Cựu quốc gia Bắc Mỹ
Cựu thuộc địa Anh
Liên bang Tây Ấn
Cựu quốc gia Caribe

Tây Ấn thuộc Anh
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Mỹ
Quần đảo Leeward thuộc Anh
Saint Christopher và Nevis thuộc Anh
Cựu chính thể trong Chiến tranh Lạnh


title: Girasole

text:
Girasole là một đô thị tại tỉnh Ogliastra trong vùng Sardinia, có vị trí khoảng 90 km về phía đông bắc của Cagliari và khoảng 2 km về phía đông bắc của Tortolì. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.020 người và diện tích là 13.0 km².

Girasole giáp các đô thị: Lotzorai, Tortolì, Villagrande Strisaili.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Allopachria schillhammeri

text:
Allopachria schillhammeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Allopachria


title: Le Pin, Seine-et-Marne

text:
Le Pin là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Inhabitants được gọi là Pinois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Le Pin on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: (9278) 1981 EM1

text:
{{DISPLAYTITLE:(9278) 1981 EM1}}

(9278) 1981 EM1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Giovanni de Sanctis ở Đài thiên văn La Silla ở Chile, ngày 7 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Năng lượng Hartree

text:
Hartree (ký hiệu Eh) là năng lượng nguyên tử của năng lượng và được đặt theo tên của nhà vật lý Douglas Hartree.

Năng lượng hartree bằng với giá trị tuyệt đối của điện thế của nguyên tử Hydrogen ở trạng thái cơ bản. Năng lượng này cũng gần bằng 2 lần giá trị tuyệt đối của năng lượng liên kết (hay năng lượng ion hóa của electron ở trạng thái cơ bản của nguyên tử Hydrogen, |W1| (nó không bằng chính xác 2 lần năng lượng ion hóa do khối lượng tuyệt đối của proton)

= 4.359 744 17(75) J
= 2625.5 kJ/mol
= 27.211 3845(23) eV
= 2 Ry
= 627.509 391 kcal/mol

trong đó:

 là hằng số Planck biến đổi,
 là khối lượng cơ bản của electron,
 là bán kính Bohr,
 là vận tốc ánh sáng trong chân không, và
 là hằng số cấu trúc tinh tế.

Tham khảo

Hằng số vật lý
Đơn vị đo năng lượng


title: Bruchus diversedenudatus

text:
Bruchus diversedenudatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Acolastus iliensis

text:
Acolastus iliensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: Cacosternum parvum

text:
The Mountain Caco hoặc Small Dainty Frog (Cacosternum parvum) là một loài ếch thuộc họ Petropedetidae.
Loài này có ở Lesotho, Nam Phi, và Swaziland.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, sông có nước theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, các đồn điền, ao, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Scott, E. & Minter, L. 2004. Cacosternum parvum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Cacosternum


title: Fortunago

text:
Fortunago là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía nam của Milan và khoảng 30 km về phía nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 407 người và diện tích là 18,0 km².

Fortunago giáp các đô thị sau: Borgo Priolo, Borgoratto Mormorolo, Montesegale, Ruino, Val di Nizza.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunedifortunago.it

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Struppen

text:
Struppen là một thị xã thuộc huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, trong bang tự do Sachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 20,68 ki lô mét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2689 người.

Tham khảo


title: Euphorbia cedrorum

text:
Euphorbia cedrorum là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Haevermans, T. 2004. Euphorbia cedrorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Grane, Drôme

text:
Grane  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Grane, Drôme nằm ở khu vực có độ cao từ 113-505 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Quận Alger, Michigan

text:
Quận Alger một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Munising. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 9862 người. Pictured Rocks National Lakeshore nằm trong quận này.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có  là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh
 Quận Luce (đông)
 Quận Schoolcraft (đông nam)
 Quận Delta (nam)
 Quận Marquette (tây)
 Thunder Bay District, Ontario (bắc, tây qua mặt nước, ở hồ Superior)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Michigan


title: Hồ Muối Lớn

text:
Hồ Muối Lớn (tiếng Anh: Great Salt Lake) là một hồ nước mặn ở phía bắc tiểu bang Utah, Hoa Kỳ. Thủ phủ bang cũng có tên là Hồ Muối (Salt Lake City), thành phố này cách hồ 70 km đường bộ. Đây là hồ muối rộng nhất của Tây Bán Cầu, rộng thứ 4 trong các hồ kín trên thế giới, và là hồ rộng thứ 37 trên Trái Đất. Hồ có tổng diện tích mặt nước bình quân là 4.400  km², nhưng có năm chỉ 2460  km² (1963) và cũng có năm rộng tới 8500  km² (1987). Chiều dài hồ khoảng 120,7 km và chiều rộng 56,3 km.

Hồ này có khu bảo tồn thiên nhiên. Đây là loại hồ nội sinh, chỉ nhận nước từ ba nhánh sông Jordan, sông Weber và sông Bear. Hàng năm, 3 sông này đổ vào hồ khoảng 1,1 triệu tấn khoáng chất, do đó nước hồ này có độ mặn cao hơn nước biển.

Sinh vật
Những sinh vật ở hồ Muối Lớn gồm có: Chi tôm ngâm nước mặn (Atermia Salina), vi khuẩn halophilic...

Tham khảo

Hồ nước mặn
Hồ Utah


title: Hydroporus tessellatus

text:
Hydroporus tessellatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Drapiez miêu tả khoa học năm 1819.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: (9924) 1981 EM24

text:
{{DISPLAYTITLE:(9924) 1981 EM24}}

 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó bay quanh Mặt Trời theo chu kỳ 4.66 năm. Nó có quan hệ với các tiểu hành tinh thuộc nhóm Liberatrix.

Được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1981 bởi Schelte Bus ở Đài thiên văn Siding Spring, tên chỉ định của nó là "".

Tham khảo

Tiểu hành tinh Liberatrix
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1981
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Eleutherodactylus atrabracus

text:
Eleutherodactylus atrabracus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước.

Nguồn
 Rodríguez, L., Martinez, J.L. & Arizabal, W. 2004. Eleutherodactylus atrabracus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

atrabracus
Động vật lưỡng cư Peru


title: Trịnh Du Linh

text:
Trịnh Du Linh (sinh ngày 9 tháng 9 năm 1957) là nữ diễn viên ăn khách một thời của làng giải trí Hồng Kông những năm 1980, cùng danh hiệu "Chị cả của làng giải trí Hồng Kông". Cùng với Thẩm Điện Hà, Tăng Chí Vĩ, Uông Minh Thuyên, bà được xem là một trong "Tứ đại MC Hồng Kông".

Tiểu sử
Trịnh Du Linh có nguyên quán tại tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, bà thông thạo tiếng Phổ thông, tiếng Quảng Đông, tiếng Tứ Xuyên và tiếng Anh. Bà từng tốt nghiệp lớp đào tạo diễn viên của TVB.

Thời điểm thập niên 1980, sự nghiệp của Trịnh Du Linh bắt đầu chớm nở và đi lên như diều gặp gió. "Hoa đán bảo chứng phòng vé" chính là biệt danh mà làng giải trí Hồng Kông dành tặng cho nữ diễn viên xinh đẹp này.

Do ảnh hưởng từ cuộc hôn nhân của cha mẹ, Trịnh Du Linh là nữ nghệ sĩ hiếm hoi ở thập niên 80 dám tuyên bố mình sẽ không kết hôn, không sinh con.

Hiện tại ở tuổi 65, Trịnh Du Linh vẫn chăm chỉ với công việc MC mà mình yêu thích, cô có nhiều seri phỏng vấn rất hay.

Các phim đã đóng

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1957
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên Hồng Kông
Nữ diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Nữ diễn viên truyền hình Hồng Kông
Diễn viên của TVB
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Diễn viên mới
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Vai nữ chính
Người Hồng Kông
Họ Trịnh


title: 1523

text:
Năm 1523 (số La Mã:MDXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1523


title: Cầu Kanchanaphisek

text:
Cầu Kanchanaphisek () là một cây cầu dây văng bắc qua sông Chao Phraya ở tỉnh Samut Prakan, Thái Lan. Đây là một phần của đường vành đai ngoài bao quanh Bangkok. Cầu này được khánh thành ngày 15 tháng 11 năm 2007 và có nhịp chính dài 500 m. Đơn vị thiết kế là Parsons Brinckerhoff.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cầu dây văng tại Thái Lan
Giao thông Bangkok


title: Tên miền cấp cao nhất dùng chung

text:
Tên miền cấp cao nhất dùng chung (tiếng Anh: generic top-level domain, viết tắt là gTLD) là một tên miền cấp cao nhất được dùng (ít nhất theo lý thuyết) bởi một lớp các tổ chức cụ thể. Những tên miền này có từ 3 ký tự trở lên, và được đặt tên theo loại tổ chức mà chúng đại diện (ví dụ,.com cho tổ chức thương mại (commercial)). Hiện nay có những gTLD sau tồn tại (cũng có thể có .arpa, đôi khi cũng được xem là một gTLD):

 .aero - dành cho công nghiệp vận tải hàng không
 .biz - dành cho công việc kinh doanh
 .cat - dành cho ngôn ngữ/văn hóa Catalan
 .com - dành cho các tổ chức thương mại, nhưng không có hạn chế
 .coop - dành cho các tổ chức hợp tác
 .edu - dành cho các cơ sở giáo dục sau cấp 2
 .gov - dành cho chính phủ và cơ quan đại diện tại Hoa Kỳ
 .info - dành cho các trang thông tin, nhưng không có hạn chế
 .int - dành cho các tổ chức quốc tế được thành lập theo hiệp ước
 .jobs - dành cho các trang liên quan đến việc làm
 .mil - dành cho quân đội Hoa Kỳ
 .mobi - dành cho các trang chuyên về thiết bị di động
 .museum - dành cho các nhà bảo tàng
 .name - dành cho dòng họ và cá nhân
 .net - nguyên thủy dành cho hạ tầng mạng, nay không có hạn chế
 .org - nguyên thủy dành cho những tổ chức không xác định được rõ thuộc về tên miền dùng chung nào khác, nay không có hạn chế
 .pro - dành cho những tổ chức chuyên nghiệp
 .tel - dành cho những dịch vụ liên quan đến mạng điện thoại và Internet (được thêm ngày 2 tháng 3 năm 2007)
 .travel - dành cho những công ty du lịch, hàng không, chủ khách sạng, cục du khách, v.v...
 .xxx - dành cho web "đen"

Những gTLD sau đang được xem xét để công nhận, và có thể được thêm vào máy chủ tên gốc trong tương lai gần:

 .asia - dành cho cộng đồng châu Á
 .post - dành cho dịch vụ bưu chính
 .geo - dành cho các trang có liên quan đến địa lý
 .cym - dành cho ngôn ngữ/văn hóa xứ Wales

Lịch sử
Khi lần đầu được công bố vào tháng 1 năm 1985, những tên miền cấp cao nhất dùng chung lúc ấy gồm có:
 .com
 .edu
 .gov
 .mil
 .net
 .org

Tuy.net không nằm trong danh sách các tài liệu RFC mô tả hệ thống tên miền, người ta đã thêm nó vào khi nhóm tên đầu tiên được đưa ra sử dụng.

Các tên miền dùng chung.com,.net, và.org, trước đây được dùng với mục đích khác nhau, nay trên thực tế được dùng bởi bất cứ ai vì bất cứ mục đích.

Vào tháng 11, 1988, gTLD khác được giới thiệu, .int. gTLD này được giới thiệu để hồi đáp lại yêu cầu của NATO muốn có một tên miền phản ánh tương xứng vai trò tổ chức quốc tế của nó. Tên miền này ban đầu cũng được dự tính dùng cho một số cơ sở dữ liệu hạ tầng Internet, như.ip6.int, tương đương IPv6 của.in-addr.arpa. Tuy nhiên, vào tháng 5 năm 2000, Ủy ban Kiến trúc Internet đề nghị đóng cửa tên miền.int đối với các cơ sở dữ liệu hạ tầng mới. Những cơ sở dữ liệu kiểu đó trong tương lai sẽ được tạo với tên miền .arpa (một tên miền còn lại của hệ thống trước TLD), và những cơ sở dữ liệu hiện thời sẽ di chuyển đến.arpa ở chỗ nào tiện lợi, dẫn đến việc sử dụng.ip6.arpa để tra ngược IPv6.

Đến giữa thập niên 1990 bắt đầu có những yêu cầu cần phải có nhiều gTLD hơn. Jon Postel, trưởng IANA, đã kêu gọi các đơn yêu cầu từ những bên quan tâm. Vào đầu năm 1995, Postel đã tạo ra "Postel Nháp", một bản nháp Internet có chứa các thủ tục để tạo ra những cơ quan đăng ký tên miền mới và các tên miền cấp cao mới. Postel Nháp đã tạo ra một số những hội đồng nhỏ để chứng nhận những tên miền cấp cao mới. Do nhu cầu ngày càng tăng, một số các tổ chức lớn đã giành lấy quy trình dưới sự bảo hộ của Internet Society. Nỗ lực thứ hai này là nguyên nhân dẫn đến việc tạo ra một tổ chức tạm có tên gọi là Ủy ban Đặc biệt Quốc tế (International Ad Hoc Committee - IAHC). Vào ngày 4 tháng 2 năm 1997, IAHC đã trình ra một báo cáo bỏ qua các đề nghị của Postel Nháp và thay vào đó đề nghị giới thiệu bảy gTLD mới (.arts,.firm,.info,.nom,.rec,.store, và.web). Tuy nhiên, tiến trình này bị dừng lại sau khi có sự can thiệp của chính phủ Hoa Kỳ và đến nay không còn được nhắc đến.

Vào tháng 10 năm 1998, Tổ chức cấp phát số hiệu Internet (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers - ICANN) được hình thành để giữ nhiệm vụ quản lý tên miền. Sau lời kêu gọi các đề nghị (15 tháng 8 năm 2000 và một thời gian tham khảo ý kiến công khai ngắn, ICANN đã công bố lựa chọn thêm được bảy tên miền mới vào ngày 16 tháng 11 năm 2000:

 .aero
 .biz
 .coop
 .info
 .museum
 .name
 .pro

Những gTLD mới này bắt đầu được đưa vào hoạt động vào tháng 6 năm 2001, và đến cuối năm đó ngoại trừ tên miền.pro, tất cả đều đã tồn tại, với.biz,.info và.museum đã vận hành hoàn toàn..name và.coop vận hành hoàn toàn vào tháng 1 năm 2002, và sau đó đến.aero vào cuối năm đó..pro trở thành tên miền cấp cao nhất dùng chung vào tháng 5 năm 2002, nhưng phải đến tận tháng 6 năm 2004 mới được vận hành hoàn toàn.

ICANN đang thêm vào các gTLD khác, bắt đầu với một tập các tên miền cấp cao nhất có tài trợ (như.aero,.coop, và.museum trước đây). Thời gian nộp đơn yêu cầu kéo dài từ 15 tháng 12 năm 2003 đến 16 tháng 3 năm 2004, và kết quả có 10 đơn. Đến tháng 6 năm 2005, ICANN đã thông báo chứng thực về nguyên tắc cho một số TLD mới, với chi tiết vẫn còn đang được soạn thảo và sẽ được hiện thực trong tương lai gần:

 .cat (đã hoạt động)
 .jobs (đã hoạt động)
 .mobi (đã hoạt động)
 .post
 .tel
 .travel (đã hoạt động)

Những đề nghị cho .mail vẫn đang được xem xét. Cũng có một đề nghị thứ hai cho .tel.

Những tên miền cấp cao nhất và đề nghị không chính thức

Các tổ chức và kinh doanh khác nhau đã đề nghị thêm những TLD khác, và một vài tên miền đã được hiên thực không chính thức cho họ, và không hoạt động đầy đủ. Những tên miền này gồm có .berlin, .sco, .gal, .bzh và nhiều tên khác.

Tên miền ảo cấp cao nhất

Một số tên miền ảo cấp cao nhất đã được định nghĩa vào các thời gian khác nhau. Mặc dù những TLD ảo này trông giống như các tên miền cấp cao nhất, và cũng có chức năng cú pháp trong việc tạo ra tên đầu cuối của mạng, chúng không có ý nghĩa trong Hệ thống Tên miền và được (hay đã được) dùng chỉ cho mục đích chuyên biệt.

Mặc dù không có vị trí chính thức, chúng cũng được công nhận là những "ngoại lệ" không chính thức, và có lẽ không bao giờ được làm những tên miền cấp cao nhất thực thụ.

Gốc DNS thay thế
Một số công ty thiết lập hệ thống DNS riêng của họ với mục đích mở rộng hoặc thay thế hệ thống gốc DNS chính thức, do đó cung cấp cho họ những tên miền cấp cao nhất của riêng mình. Bài viết gốc DNS thay thế sẽ nói rõ hơn về đề tài này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin về gTLD của IANA

Tên miền cấp cao nhất


title: Tipula shennongana

text:
Tipula shennongana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Ctenoplus rufoantennatus

text:
Ctenoplus rufoantennatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fuller & Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Ctenoplus


title: Quốc lộ 2 (định hướng)

text:
Mục từ Quốc lộ 2 có thể dẫn tới:
Quốc lộ 2 của Campuchia;
Quốc lộ 2 của Việt Nam.


title: Coelioxys mesae

text:
Coelioxys mesae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1921


title: Rogeno

text:
Rogeno là một đô thị trong tỉnh Lecco, trong vùng Lombardia của Ý, cự ly khoảng 35 km về phía bắc của Milan và khoảng 13 km về phía tây nam của Lecco. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.930 người và diện tích là 4,8 km².

Đô thị Rogeno có các frazione (subdivision) Casletto.

Rogeno giáp các đô thị: Bosisio Parini, Costa Masnaga, Eupilio, Merone, Molteno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.rogeno.lc.it

Đô thị tỉnh Lecco
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Danh sách tiểu hành tinh: 26401–26500

text:
|-
| 26401 Sobotište || 1999 WX || 19 tháng 11 năm 1999 || Ondřejov || P. Kušnirák
|-
| 26402 - ||  || 28 tháng 11 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 26403 - ||  || 30 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26404 - ||  || 2 tháng 12 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 26405 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 26406 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26407 - ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26408 - ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26409 - ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26410 - ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26411 Jocorbferg ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26412 Charlesyu ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26413 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26414 Amychyao ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26415 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26416 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26417 Michaelgord ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26418 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26419 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 26420 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26421 - ||  || 11 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26422 Marekbuchman ||  || 12 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26423 - ||  || 2 tháng 12 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 26424 Jacquelihung ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26425 Linchichieh ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26426 Koechl ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26427 - ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26428 - ||  || 10 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26429 Andiwagner ||  || 10 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26430 Thomwilkason ||  || 10 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26431 - ||  || 12 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26432 - ||  || 12 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26433 Michaelyurko ||  || 14 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 26434 - ||  || 13 tháng 12 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 26435 - ||  || 13 tháng 12 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 26436 - ||  || 28 tháng 12 năm 1999 || Farpoint || G. Hug, G. Bell
|-
| 26437 - ||  || 27 tháng 12 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 26438 - ||  || 30 tháng 12 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 26439 - ||  || 2 tháng 1 năm 2000 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 26440 - ||  || 3 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26441 Nanayakkara ||  || 3 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26442 Matfernandez ||  || 3 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26443 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 26444 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26445 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26446 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26447 Akrishnan ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26448 Tongjili ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26449 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26450 Tanyapetach ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26451 Khweis ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26452 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26453 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26454 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26455 Priyamshah ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26456 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26457 Naomishah ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26458 Choihyuna ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26459 Shinsubin ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26460 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26461 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26462 Albertcui ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26463 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26464 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26465 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26466 Zarrin ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26467 Jamespopper ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26468 Ianchan ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26469 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26470 - ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26471 - ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26472 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26473 - ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26474 Davidsimon ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26475 Krisztisugar ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26476 - ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26477 - ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26478 Cristianrosu ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26479 - ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26480 - ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26481 - ||  || 9 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26482 - ||  || 10 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26483 - ||  || 10 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26484 - ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 26485 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 26486 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26487 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26488 Beiser ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 26489 - ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26490 - ||  || 10 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26491 - ||  || 27 tháng 1 năm 2000 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 26492 - ||  || 28 tháng 1 năm 2000 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 26493 Paulsucala ||  || 30 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 26494 - ||  || 26 tháng 1 năm 2000 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 26495 - ||  || 30 tháng 1 năm 2000 || Catalina || CSS
|-
| 26496 - ||  || 4 tháng 2 năm 2000 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 26497 - ||  || 3 tháng 2 năm 2000 || San Marcello || A. Boattini, G. Forti
|-
| 26498 Dinotina ||  || 4 tháng 2 năm 2000 || Pian dei Termini || A. Boattini, L. Tesi
|-
| 26499 - ||  || 4 tháng 2 năm 2000 || San Marcello || A. Boattini, M. Tombelli
|-
| 26500 Toshiohino ||  || 2 tháng 2 năm 2000 || Oizumi || T. Kobayashi
|-

Tham khảo


title: Thyrocopa kikaelekea

text:
Thyrocopa kikaelekea, a loài of flightless bướm đêm from Hawaii in chi Thyrocopa, gần đây được phát hiện bởi nhà côn trùng học tại Đại học California, Berkeley và mô tả năm 2008.

Chiều dài cánh trước khoảng 8–11 mm. Con trưởng thành hoạt động ban ngày. Con trưởng thành bay ít nhất từ tháng 5 đến tháng 9.
Ấu trùng có lẽ ăn xác của Sophora chrysophylla hoặc cỏ như Deschampsia.

Chú thích

Tham khảo

Thyrocopa
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Diseases Database

text:
Diseases Database (cơ sở dữ liệu về các bệnh) là một website miễn phí cung cấp thông tin về các trạng thái y học, các triệu chứng, và dược phẩm. Cơ sở dữ liệu này được chạy bởi Medical Object Oriented Software Enterprises Ltd (Công ty TNHH Kinh doanh phần mềm định hướng các đối tượng Y học), là một công ty nhỏ có trụ sở tại London, Anh.

Diseases Database tích hợp trực tiếp Unified Medical Language System (UMLS) (Hệ thống ngôn ngữ y khoa thống nhất).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Diseases Database

Tin sinh học
Cơ sở dữ liệu y học


title: Antimargarita smithiana

text:
Antimargarita smithiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo
 Aldea C., Zelaya D.G. & Troncoso J.S. (2009) Two new trochids of the genus Antimargarita (Gastropoda: Vetigastropoda: Trochidae) from the Bellingshausen Sea and South Shetland Islands, Antarctica. Polar Biology 32:417–426

Liên kết ngoài

Antimargarita


title: Calybites

text:
Calybites là một chi bướm đêm thuộc họ Gracillariidae.

Các loài
Calybites hauderi (Rebel, 1906)
Calybites lepidella (Meyrick, 1880)
Calybites phasianipennella (Hübner, [1813])
Calybites quadrisignella (Zeller, 1839)
Calybites securinella (Ermolaev, 1986)
Calybites trimaculata Kumata, 1982

Tham khảo

Liên kết ngoài
Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)

Calybites
Gracillariidae


title: Megachile mucida

text:
Megachile mucida là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1878


title: Georfans

text:
Georfans là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Liên hoan phim tại châu Á

text:
Ấn Độ
 Liên hoan phim quốc tế Ấn Độ
 IFFK
 Liên hoan phim Kolkata

Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất
Liên hoan phim quốc tế Dubai Trang chính thức

Hàn Quốc
 Liên hoan phim quốc tế Pusan (Busan)
 Liên hoan phim quốc tế Puchon (Bucheon)

Indonesia
 Liên hoan phim quốc tế Jakartal

Iran
 Liên hoan phim quốc tế Fajr

Israel
 Liên hoan phim quốc tế Haifa
 Liên hoan phim Jerusalem

Nepal
 Phim Nam Á
 Liên hoan phim quốc tế miền núi Kathmandu

Nga
 Pacific Meridian  (Vladivostok)

Nhật Bản
 leading digital short film festival in the world
 Liên hoan phim quốc tế Tokyo
 Liên hoan phim tài liệu quốc tế Yamagata

Pakistan
 Liên hoan phim Kara (Karachi)

Philippines
 Liên hoan phim quốc tế CineManila

Singapore
 Liên hoan phim quốc tế Singapore

Thái Lan
 Liên hoan phim quốc tế Bangkok
 Liên hoan phim thế giới Bangkok

Triều Tiên
 Liên hoan phim Bình Nhưỡng

Trung Quốc
 Liên hoan phim Kim Mã (Đài Bắc)
 Liên hoan phim Kim Tượng
 Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải
 Liên hoan video và phim đồng tính châu Á

Việt Nam
 Liên hoan phim Việt Nam

Tham khảo

Liên hoan phim
Văn hóa châu Á

en:List of film festivals#Asia


title: Xerocnephasia

text:
Xerocnephasia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Xerocnephasia rigana (Sodoffsky, 1829)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Cnephasiini


title: Homogyna xanthophora

text:
Homogyna xanthophora là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Homogyna


title: Polycentropus carlsoni

text:
Polycentropus carlsoni là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Polycentropus


title: Cheffes

text:
Cheffes là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 21 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Metrobrotica

text:
Metrobrotica là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1958 bởi Bechyne.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Metrobrotica geometrica (Erichson, 1847)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Bythaelurus incanus

text:
Bythaelurus incanus, là một loài cá thuộc họ Scyliorhinidae. Nó là loài đặc hữu của Úc. Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là các vùng biển mở.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 2008
Cá Úc


title: Ochrotrigona

text:
Ochrotrigona là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Modelia granosa

text:
Modelia granosa là một loài ốc biển cỡ vừa đến lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turbinidae, họ ốc xà cừ. Chúng thường xuất hiện ở vùng biển New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

 Powell A W B, New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Modelia
Động vật chân bụng New Zealand
Động vật được mô tả năm 1784


title: Leistus terminatus

text:
Leistus terminatus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Carabidae đặc hữu của miền Cổ bắc. Ở châu Âu, nó được tìm thấy ở Áo, Belarus, Bỉ, Quần đảo Anh, Cộng hòa Séc, mainland Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, chính quốc Pháp, Đức, Hungary, Cộng hòa Ireland, chính quốc Ý, Latvia, Litva, Luxembourg, Cộng hòa Macedonia, Bắc Ireland, mainland Na Uy, Ba Lan, România, Nga, Slovakia, Slovenia, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Hà Lan và Ukraina.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Leistus terminatus at Fauna Europaea
Global Biodiversity Information Facility

Động vật được mô tả năm 1793
Leistus
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Sclerophaedon nepalicus

text:
Sclerophaedon nepalicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi & Medvedev miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Sclerophaedon


title: Procraerus nigroapicalis

text:
Procraerus nigroapicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Singra

text:
Singra là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 94 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Desmopachria sobrina

text:
Desmopachria sobrina là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Desmopachria


title: Notre-Dame-du-Hamel

text:
Notre-Dame-du-Hamel  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Notredameduhamel


title: Micropholis brochidodroma

text:
Micropholis brochidodroma là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Micropholis brochidodroma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Micropholis
Thực vật dễ tổn thương


title: Catasetum pileatum

text:
Catasetum pileatum là một loài lan trong chi Catasetum.

Hình ảnh

Tham khảo

pileatum


title: Manoblemma

text:
Manoblemma là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae


title: Vịnh Khambhat

text:
Vịnh Khambhat là một vịnh ở Ấn Độ Dương. Vịnh Khambhat (trước đây được biết đến như vịnh Cambay) là một lối vào của biển Ả Rập dọc theo bờ biển phía tây của Ấn Độ, ở bang Gujarat. Đó có chiều dài khoảng 80 dặm, và phân chia bán đảo Kathiawar về phía tây từ phần phía đông của tiểu bang Gujarat ở phía đông. Các con sông Narmada và Tapti đổ vào Vùng Vịnh. Vịnh nông cạn và đầy dẫy trong bãi cát ngầm và bãi cát bao gồm các dải đất Mal tại các cửa sông và các dải đất Malacca ở lối vào của vịnh biển Ả Rập. Vịnh được biết đến với thủy triều chênh lệch của nó, khác nhau rất nhiều về chiều cao và chạy vào nó với tốc độ bất ngờ. Khi thủy triều xuống thấp phía dưới là gần như khô đối với một số khoảng cách dưới thị trấn Khambhat.

Tham khảo

Vịnh Ấn Độ
Địa mạo Gujarat
Thủy vực biển Ả Rập
Vịnh biển Ấn Độ Dương


title: Availles-en-Châtellerault

text:
Availles-en-Châtellerault là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 15,46 km², dân số năm 2006 là 1459 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 m trên mực nước biển.
Dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Availlais.

Hành chính

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Availles-en-Châtellerault trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Availles-en-Châtellerault trên trang mạng của INSEE
 Vues aériennes d'Availles-en-Chatellerault

Tham khảo

Availles-en-Chatellerault


title: Anisocentropus brevipennis

text:
Anisocentropus brevipennis là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Anisocentropus


title: Piper longicaudatum

text:
Piper longicaudatum là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Piper longicaudatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
L


title: Saint-Antoine-du-Rocher

text:
Saint-Antoine-du-Rocher là một xã của tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo

 INSEE commune file

Saintantoinedurocher


title: Eagan, Minnesota

text:
Eagan, Minnesota là một thành phố thuộc quận Dakota trong tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 64.206 người.
Eagan nằm ở phía nam của Saint Paul trong quận Dakota. Thành phố nằm trên bờ phía nam của sông Minnesota, thượng nguồn từ hợp lưu với sông Mississippi. Eagan và các vùng ngoại ô lân cận tạo thành phần phía nam của Minneapolis-St. Paul, vùng đô thị lớn nhất thứ mười lăm tại Hoa Kỳ, với khoảng 3,6 triệu dân.

Nguyên một Ailen nông thôn nông nghiệp cộng đồng và "thủ đô hành của Hoa Kỳ", Eagan trở thành thành phố lớn thứ tám bang Minnesota theo cuộc tổng điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000. Sự tăng trưởng lớn nhất trong Eagan đã diễn ra sau khi di dời và mở rộng quốc lộ 77 cùng với việc xây dựng cây cầu mới với sáu làn xe (với ba hướng bắc và ba của đường hướng Nam) qua sông Minnesota vào năm 1980 và hoàn thành đoạn xa lộ cuối cùng Interstate 35E theo hướng nam từ xa lộ bang Minnesota số 110 trong Mendota Heights đến khu vực nơi mà nó nhập vào 35W ở Burnsville vào giữa những năm 1980. Biên giới phía Bắc của nó là chủ yếu dọc theo xa lộ Interstate 494. Biên giới phía nam của nó là khoảng một dặm về phía nam của đường Cliff. Biên giới phía đông của nó chủ yếu chạy dọc theo xa lộ bang Minnesota số 3. Biên giới phía tây chạy chủ yếu dọc theo bờ Nam sông Minnesota. Hiện nay các vùng ngoại ô thứ tư lớn nhất trong vùng đô thị, Eagan là chủ yếu là thành phố cư trú cho dân cả hai thành phố Minneapolis và Saint Paul.

Tham khảo

Thành phố của Minnesota


title: La Chapelle-sur-Furieuse

text:
La Chapelle-sur-Furieuse là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Salins-les-Bains. Tọa độ địa lý của xã là 46° 59' vĩ độ bắc, 05° 51' kinh độ đông. La Chapelle-sur-Furieuse nằm trên độ cao trung bình là 280 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 250 mét và điểm cao nhất là 550 mét. Xã có diện tích 9.03 km², dân số vào thời điểm 1999 là 286 người; mật độ dân số là 32 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ của La Chapelle-sur-Furieuse được xây dựng trong thế kỉ thứ 16 và cải tạo trong thế kỉ thứ 17. Trong nhà thờ Saint-Benoît là một tượng đá từ thế kỉ thứ 15.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Megachile rufiscopa

text:
Megachile rufiscopa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Saussure mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1890


title: Macronema gundlachi

text:
Macronema gundlachi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Macronema


title: Priopus candezei

text:
Priopus candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Birgitta Lillpers

text:
Birgitta Lillpers, sinh ngày 14 tháng 2 năm 1958 ở Orsa, là tác giả nữ người Thụy Điển.

Lillpers tự coi mình là nhà thơ trữ tình, dù rằng các tác phẩm của bà dần dần nghiêng về dạng tiểu thuyết. Bà đã đoạt nhiều giải thưởng của Thụy Điển, trong đó có các giải Aftonbladets litteraturpris (Giải văn học của nhật báo buổi chiều) (1990) và Svenska Dagbladets litteraturpris (Giải văn học nhật báo Thụy Điển) (2004) cho tuyển tập thơ Glömde väl inte ljusets element när du räknade.

Tiểu sử và sự nghiệp

Tác phẩm
Stämnoja, (tuyển tập thơ, 1982).
Igenom: härute, (tuyển tập thơ, 1984).
Gry, och bärga, (tuyển tập thơ, 1986).
Blomvattnarna, (tiểu thuyết, 1987).
I bett om vatten, (tuyển tập thơ, 1988)
Besök på en främmande kennel, (tuyển tập thơ, 1990).
Iris, Isis och skräddaren, (tiểu thuyết, 1991).
Krigarna i den här provinsen, (tuyển tập thơ, 1992)
Medan de ännu hade hästar, (tiểu thuyết, 1993).
Propolis, (tuyển tập thơ, 1995)
Och jag grep årorna och rodde, (tiểu thuyết, 1998)
Silverskåp, (tuyển tập thơ, 2000)
Alla dessa liv och våder, (tiểu thuyết, 2002)
Glömde väl inte ljusets element när du räknade, (tuyển tập thơ, 2004)
Dikter från betet, (tuyển tập thơ, 2006)
Nu försvinner vi eller ingår, (tuyển tập thơ, 2007)

Vinh danh
 Aftonbladets litteraturpris (1990)
 Sveriges Radios Lyrikpris (1992)
 Gerard Bonniers lyrikpris (1996)
 De Nios Vinterpris (1996)
 Giải Dobloug (2001)
 Svenska Dagbladets litteraturpris (2004)
 Karlfeldt-priset (2007)
 De Nios stora pris (2008)
 Ferlinpriset (2008)
 Lars Ahlin-stipendiet (2008)

Xem thêm
 Svenska Dagbladet kultur

Tham khảo

Nhà thơ Thụy Điển
Nhà văn Thụy Điển
Sinh năm 1958
Nhân vật còn sống
Nữ nhà văn thế kỷ 20


title: Diacantha collaris

text:
Diacantha collaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Molophilus pieltaini

text:
Molophilus pieltaini là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Plecoptera recta

text:
Plecoptera recta là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Seram, Sulawesi, miền nam Ấn Độ, Thái Lan, bán đảo Mã Lai và Borneo.

Ấu trùng ăn các loài Dalbergia.

Liên kết ngoài
Moths of Borneo

Chú thích

Plecoptera


title: Manduca jasminearum

text:
Manduca jasminearum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, phân bố từ phía đông của sông Mississippi tới Đại Tây Dương, phổ biến ở Đông Bắc Hoa Kỳ.

Sải cánh dài 84–105 mm. Có hai lứa trưởng thành một năm con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9. Chúng hút mật hoa.

Ấu trùng của loại này chủ yếu ăn Fraxinus, nhưng cũng được ghi nhận trên các loài Syringa và Ulmus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ash Sphinx Moths of North America

Manduca


title: Age of Empires Online

text:
Age of Empires Online (viết tắt AoEO) (tạm dịch: Thời đại của những Đế chế Trực tuyến) là phiên bản trực tuyến của dòng trò chơi máy tính thuộc thể loại chiến lược thời gian thực lấy bối cảnh lịch sử khá nổi tiếng trên toàn thế giới là Age of Empires đã được lên kế hoạch phát triển từ lâu, dự kiến phát hành vào năm 2011 và sẽ được phân phối theo dạng số hóa.

Ban đầu game được phát triển bởi hãng Robot Entertainment nhưng vào ngày 24 tháng 2 năm 2011, quyền phát triển sản phẩm được chuyển giao cho hãng Gas Powered Games, nhà sản xuất tạo nên trò Supreme Commander. Game do Microsoft Game Studios phụ trách việc phát hành. Age of Empires Online cho phép game thủ chơi miễn phí kèm theo gói nội dung trả phí.

Cách chơi

Age of Empires Online vẫn giữ nguyên lối chơi kinh điển của dòng game Age of Empires trong quá khứ như xây nhà, thu thập tài nguyên, tạo quân và tiêu diệt đối phương, chỉ có điểm khác biệt ở trong phiên bản trực tuyến này là người chơi sẽ phải thực hiện những nhiệm vụ chính mà game đưa ra để kiếm được những vật phẩm và kỹ năng mới, ngoài ra người chơi còn có thể hợp tác với người chơi khác làm nhiệm, buôn bán hay liên minh lại với nhau để chống lại quốc gia của những người chơi khác. Game là một sự kết hợp giữa hai thể loại là chiến lược thời gian thực và game trực tuyến nhiều người chơi.

Cho đến hiện tại, game đã cho phép người chơi chọn lựa các nền văn minh bao gồm Hy Lạp, Ai Cập, và Celt, cộng với nền văn minh Ba Tư mà hiện chỉ dành cho những người đã mua các gói bảo hiểm.

Phát triển
Age of Empires Online lúc đầu hoạt động dưới tên gọi Dự Án S, là game đầu tiên được phát triển bởi hãng Robot Entertainment, một công ty phát triển trò chơi máy tính do những cựu thành viên của Ensemble Studios, người tạo nên dòng game Age of Empires sáng lập ra. Trước khi có thông báo chính thức thì ban đầu trên trang web Kotaku cho rằng bản thân trò chơi này chỉ ăn theo tựa game Halo (xem thêm Spartans), sau đó có những báo cáo nói rằng cách chơi của game khá giống Age of Empires. Cuối cùng game được công bố chính thức vào ngày 16 tháng 8 năm 2010.

Vào ngày 24 tháng 2 năm 2011, đã có nguồn tin thông qua trang đầu của Chris Taylor trên Facebook cho biết Gas Powered Games đã nắm được quyền phát triển dự án từ tay Robot Entertainment. Theo lời nói từ một nguồn blog của ông  thì nó đã xuất hiện trên trang web của game, cho thấy rằng Gas Powered Games đang tiến hành việc phát triển game thông qua những đoạn phim cắt cảnh hấp dẫn, những gói nội dung tạo thành được chuyển đến cho trưởng nhóm phát triển tiếp tục thực hiện những cộng đoạn kế tiếp, tuy nhiên theo hãng phát triển cho biết thì dự án cần một khoảng thời gian dài để thử nghiệm trước khi tung ra bản chính thức.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Age of Empires Online Site
Robot Entertainment page
Dex Manley, Program Manager Windows Publishing on Age of Empires Online tại Gamescom 2010

Trò chơi Age of Empires
Trò chơi máy tính lấy bối cảnh lịch sử
Trò chơi chiến lược thời gian thực trực tuyến nhiều người chơi
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi trên Windows
Trò chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi
Trò chơi điện tử năm 2011
Age of Empires
Trò chơi chơi miễn phí


title: Itarsi

text:
Itarsi là một thành phố và khu đô thị của quận Hoshangabad thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Itarsi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 304 mét (997 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Itarsi có dân số 93.783 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Itarsi có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Itarsi, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Rogues

text:
Rogues là một xã trong vùng Occitanie. Xã Rogues, Gard nằm ở khu vực có độ cao trung bình 560 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Blepharida franclemonti

text:
Blepharida franclemonti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Furth miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Blepharida


title: Helicopsyche adebratti

text:
Helicopsyche adebratti là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Đầm Dơi

text:
Đầm Dơi là một huyện ven biển thuộc tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Đầm Dơi nằm ở phía đông nam tỉnh Cà Mau, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu và thành phố Cà Mau
Phía nam giáp huyện Năm Căn
Phía tây giáp huyện Cái Nước
Phía đông giáp Biển Đông.

Huyện Đầm Dơi có diện tích 822,88 km²,chiếm 15,54% diện tích tỉnh Cà Mau. Dân số năm 2019 là 175.629 người, chiếm 14,37% trong tổng dân số của tỉnh. Trong đó, có 88.967 nam và 86.662 nữ; 171.323 người dân tộc Kinh và 4.306 người dân tộc khác. ật độ dân số đạt 213 người/km².

Hành chính
Huyện Đầm Dơi được chia thành 15 xã và 01 thị trấn, gồm xã: Ngọc Chánh, Nguyễn Huân, Quách Phẩm, Quách Phẩm Bắc, Tạ An Khương, Tạ An Khương Đông, Tạ An Khương Nam, Tân Dân, Tân Duyệt, Tân Đức, Tân Thuận, Tân Tiến, Tân Trung, Thanh Tùng, Trần Phán.

Lịch sử

Nguồn gốc địa danh
Địa danh Đầm Dơi xuất hiện sớm theo cách gọi dân gian là "xứ đầm lầy có nhiều dơi đậu". Vùng đất này xưa kia vốn là đầm lầy hoang sơ, cây cối rậm rạp, thích hợp cho loài dơi trú ngụ, ngoài ra còn có các loài chim, cò với nhiều sân chim tự nhiên. "Đầm" là loại hình địa danh chỉ những nơi bị ngập trũng quanh năm, thường là những vùng tương đối rộng lớn, đón nước từ nhiều sông rạch đổ ra, mùa mưa nước ngập sâu, mùa nắng nước cạn hơn.

Tên gọi "Đầm Dơi" đã xuất hiện trong địa bạ triều Nguyễn năm 1836 (năm Minh Mạng thứ 17) là "xứ Đầm Dơi". Lúc đó theo thống kê đạc điền thì ở huyện Long Xuyên (thuộc tỉnh Hà Tiên) gồm 2 tổng Long Thủy và Quảng Xuyên. Riêng tổng Quảng Xuyên có diện tích ruộng đất trên 445 mẩu, gồm 14 xã thôn, trong đó có "thôn Tân Duyệt ở xứ Đầm Dơi" và "thôn Tân Thuận ở xứ Đầm Quạ" (cũng thuộc về vùng đất Đầm Dơi ngày nay).

Đầm Dơi xưa kia là xứ sở xa xôi heo hút, ít người lui tới vì đường đi lại rất khó khăn, phải quanh co qua nhiều sông rạch. Nên có câu ca dao:

Nồi đất mà úp vung đồng
Con gái Rạch Giá lấy chồng Đầm Dơi
Chiều chiều giậm cẳng kêu trời
Thương cha nhớ mẹ biết đời nào ra.

Giai đoạn 1956-1975
Thời Việt Nam Cộng hòa, Đầm Dơi là quận của tỉnh An Xuyên được thành lập sau năm 1956, bao gồm có 4 xã: Tân Ân, Tân Duyệt, Tân Thuận, Tân Hoà. Quận lỵ đặt tại xã Tân Duyệt. Ngày 07 tháng 12 năm 1965, quận Đầm Dơi được nhận thêm xã Tân Hưng tách ra từ quận Cái Nước, đồng thời cắt xã Tân Ân nhập vào quận Năm Căn cùng tỉnh.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, quận Đầm Dơi bị giải thể, đổi thành huyện Ngọc Hiển thuộc tỉnh Cà Mau và sau đó thuộc tỉnh Minh Hải từ năm 1976.

Huyện Ngọc Hiển cũ, giai đoạn 1976-1984

Quyết định 275-CP ngày 25 tháng 7 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ điều chỉnh địa giới một số xã của huyện Ngọc Hiển thuộc tỉnh Minh Hải:
 Chia xã Tân Duyệt thành bốn xã và một thị trấn lấy tên là xã Tân Duyệt, xã Tân Hồng, xã Tân Dân, xã Tân Chánh và thị trấn Ngọc Hiển
 Thành lập thị trấn huyện lỵ của huyện Ngọc Hiển lấy tên là thị trấn Ngọc Hiển
 Chia xã Quách Phẩm B thành hai xã lấy tên là xã Ngọc Chánh và xã Tân Hùng
 Chia xã Tạ An Khương thành bốn xã lấy tên là xã Thành Điền, xã Tân Mỹ, xã Thới Phong và xã Tạ An Khương
 Chia xã Tân Thuận thành năm xã lấy tên là xã Tân Đức, xã Hiệp Bình, xã Thuận Hoà, xã Tân Lập và xã Tân Thuận
 Chia xã Tân Tiến thành bốn xã lấy tên là xã Nguyễn Huân, xã Long Hòa, xã Tân Tiến và xã Phú Hải.

Quyết định 75-HĐBT ngày 17 tháng 5 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng ban hành. Theo đó:
 Cắt 4 xã Quách Phẩm, Trần Phán, Tấn Trung, Hoà Điền của huyện Cái Nước
 Cắt 5 xã Tân Điền, Tân Ân, Thanh Tùng, Tân Trung, An Lập của huyện Năm Căn, sáp nhập vào huyện Ngọc Hiển
 Huyện Ngọc Hiển gồm có các xã Tân Mỹ, Tân Lập, Thành Điền, Thới Phong, Tân Duyệt, Tân Hùng, Tân Thánh, Tân Dân, Tân Thuận, Phú Hải, Hiệp Bình, Thuận Hoà, Long Hoà, Tạ An Khương, Nguyễn Huân, Ngọc Thánh, Tân Đức, Tân Hồng, Tân Tiến, Quách Phẩm, Tân Phán, Tấn Trung, Hoà Điền, Tân Điền, Tân An, Thạnh Tùng, Tân Trung, An Lập và thị trấn huyện lỵ Ngọc Hiển
 Địa giới huyện Ngọc Hiển ở phía đông giáp Biển Đông, phía tây giáp huyện Cái Nước, phía nam giáp huyện Năm Căn, phía bắc giáp huyện Giá Rai và thị xã Cà Mau.

Huyện Đầm Dơi từ năm 1984 đến nay
Quyết định 168-HĐBT ngày 17 tháng 12 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng đổi tên huyện Ngọc Hiển hiện nay thành huyện Đầm Dơi.

Quyết định 33B-HĐBT ngày 14 tháng 2 năm 1987 của Hội đồng Bộ trưởng sáp nhập xã Thành Điền và xã Tân Mỹ thành một xã lấy tên là xã Thành Điền, Đầm Dơi, tỉnh Minh Hải.

Quyết định 51/QĐ-TCCP ngày 02 tháng 2 năm 1991 của Ban Tổ chức Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới phường, xã thuộc thị xã Bạc Liêu và các huyện Cái Nước, Đầm Dơi, Thới Bình, Trần Văn Thời, U Minh, tỉnh Minh Hải:
Sáp nhập xã Quách Phẩm vào xã Trần Phán
Sáp nhập hai xã Tân Điền và Tân Hùng vào xã Thanh Tùng
Sáp nhập hai xã Tân Hồng và Tân Dân vào xã Tân Duyệt
Sáp nhập hai xã Thành Điền và Thới Phong vào xã Tạ An Khương
Hợp nhất hai xã Tân Trung và Tân An thành xã Quách Phẩm
Huyện Đầm Dơi lúc này gồm có thị trấn Đầm Dơi và 9 xã: Nguyễn Huân, Quách Phẩm, Tạ An Khương, Tân Đức, Tân Duyệt, Tân Thuận, Tân Tiến, Thanh Tùng, Trần Phán.

Nghị quyết  ngày 06 tháng 11 năm 1996 của Quốc hội, chia tỉnh Minh Hải thành hai tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau, Khi đó huyện Đầm Dơi trở thành huyện của tỉnh Cà Mau.

Nghị định 42/1999/NĐ-CP ngày 25 tháng 6 năm 1999 của Chính phủ về việc thành lập xã Quách Phẩm Bắc trên cơ sở có 4.061,5 ha diện tích tự nhiên và 10.291 người của xã Quách Phẩm, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau.

Nghị định 41/2000/NĐ-CP ngày 29 tháng 8 năm 2000 của Chính phủ về việc chia tách, thành lập xã thuộc huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau:
 Thành lập xã Tạ An Khương Nam trên cơ sở 3.124,81 ha diện tích tự nhiên và 8.657 người của xã Tạ An Khương
 Thành lập xã Tạ An Khương Đông trên cơ sở 3.208,45 ha diện tích tự nhiên và 8.186 người của xã Tạ An Khương.

Nghị định 113/2005/NĐ-CP ngày 05 tháng 9 năm 2005 của Chính phủ điều chỉnh địa giới hành chính thành lập xã thuộc huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau:
 Thành lập xã Ngọc Chánh trên cơ sở 5.303,76 ha diện tích tự nhiên và 11.023 người của xã Thanh Tùng
 Thành lập xã Tân Trung trên cơ sở 3.486 ha diện tích tự nhiên và 10.664 người của xã Trần Phán
 Thành lập xã Tân Dân trên cơ sở 2.948 ha diện tích tự nhiên và 6.148 người của xã Tân Duyệt.

Kinh tế

Huyện Đầm Dơi có chiều dài bờ biển 22 km, có cửa biển Gành Hào, Hố Gùi, Giá Lồng Đèn...là điều kiện thuận lợi đề phát triển nghề nuôi trồng thủy sản và kinh tế biển. Đặc biệt nghề nuôi tôm quảng canh và nuôi tôm công nghiệp phát triển mạnh.

Toàn huyện Đầm Dơi có 65.584 ha đất nuôi tôm và 7.720 ha rừng ngập mặn.

Du lịch

Vườn chim Cà Mau

Huyện Đầm Dơi có vườn chim Cà Mau, cách thành phố Cà Mau 45km về phía đông nam là nơi cư ngụ của nhiều loại cò. Chim ở đây làm tổ trên các cây cao, đi kiếm ăn vào buổi sáng.

Chú thích

Tham khảo

Huyện duyên hải Việt Nam
Đầm Dơi


title: Mê Linh, Đông Hưng

text:
Mê Linh là một xã thuộc huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Diện tích và dân số
Xã Mê Linh có diện tích 5,61 km². Theo Tổng điều tra dân số năm 1999, xã Mê Linh có số dân 7.367 người.

Địa giới hành chính
Xã Mê Linh nằm ở phía tây bắc của huyện Đông Hưng, thuộc tả ngạn sông Tiên Hưng.
Phía đông giáp xã Phú Lương, huyện Đông Hưng;
Phía nam giáp các xã Phong Châu và Hợp Tiến, huyện Đông Hưng;
Phía tây giáp xã Lô Giang, huyện Đông Hưng;
Phía bắc giáp xã Tây Đô, huyện Hưng Hà và xã An Châu, huyện Đông Hưng.

Chú thích


title: Khâm Châu

text:
Khâm Châu (钦州市) là một địa cấp thị thuộc tỉnh Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Khâm Châu nằm bên vịnh Bắc Bộ. Khâm Châu có dân số 3,1 triệu người, diện tích 10.843 kilômét vuông. Khâm Châu trước đây thuộc tỉnh Quảng Đông.

Địa lý
Khâm Châu nằm ở phía nam Quảng Tây, trên vùng bờ biển thuộc vịnh Bắc Bộ. Phía bắc tiếp giáp với địa cấp thị Nam Ninh, phía tây tiếp giáp địa cấp thị Phòng Thành Cảng, phía đông tiếp giáp địa cấp thị Ngọc Lâm, phía đông bắc tiếp giáp Quý Cảng, phía đông nam giáp Bắc Hải. Nằm trong khoảng từ 20°54′ tới 22°41′ vĩ bắc, 107°27′ tới 109°56′ kinh đông. Đường bờ biển dài 311,44 km. Phía đông bắc và tây bắc có 2 dãy núi là Lục Vạn Đại Sơn và Thập Vạn Đại Sơn, với độ cao đều trên 1.000 m. Là hải cảng chủ yếu phục vụ cho xuất khẩu cho vùng duyên hải tây nam Trung Quốc.

Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, địa cấp thị Khâm Châu được chia thành các đơn vị cấp huyện sau:
 Quận Khâm Nam (钦南区, Qīnnán Qū)
 Quận Khâm Bắc (钦北区, Qīnběi Qū)
 Huyện Linh Sơn (灵山县, Língshān Xiàn)
 Huyện Phố Bắc (浦北县, Pǔběi Xiàn)

Tham khảo

Đơn vị hành chính cấp địa khu Quảng Tây
Thành phố tỉnh Quảng Tây


title: Danh sách thành phố Ecuador

text:
Ambato
 Arajuno
 Babahoyo
 Bahía de Caráquez
 Baños de Agua Santa
 Cuenca
 Durán
 Esmeraldas
 Guaranda
 Guayaquil
 Ibarra
 La Libertad
 Latacunga
 Loja
 Macas
 Machala
 Manta
 Milagro
 Nueva Loja
 Portoviejo
 Piñas
 Pintag
 Quevedo
 Quito (capital)
 Riobamba
 Santo Domingo de los Colorados
 Salinas
 Shell Mera
 Tulcán

Thành phố theo dân số

Xem thêm
Danh sách thành phố theo quốc gia

Tham khảo

Ecuador
Ecuador
Thành phố


title: Tabebuia hypoleuca

text:
Tabebuia hypoleuca là một loài thực vật thuộc họ Bignoniaceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Tabebuia hypoleuca. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Cuba
Tabebuia
Thực vật dễ tổn thương
Loài dễ thương tổn


title: Marathon

text:
Marathon (phát âm tiếng Việt: ma-ra-tông) là một cuộc đua chạy bộ đường trường với chiều dài chính thức là 42,195 km. Sự kiện này được đặt theo một câu chuyện ngụ ngôn về một chiến binh Hy Lạp tên là Pheidippides, một người đưa thư đã chạy từ nơi diễn ra trận chiến Marathon tới thành Athena. Tính chính xác về lịch sử của nhân vật này vẫn còn gây tranh cãi đặc biệt bởi nó trái ngược với bộ sử "Historiai" của nhà sử học Herodotos thời Hy Lạp cổ đại.

Marathon là sự kiện đầu tiên của Olympic hiện đại năm 1896, nhưng đến tận năm 1921 thì chiều dài của cuộc đua mới được tiêu chuẩn hóa. Hiện nay có hơn 800 vận động viên marathon tranh tài hàng năm trên khắp thế giới, phần lớn người tham dự là những vận động viên nghiệp dư hoặc những người bình thường tham gia với mục đích giải trí. Những cuộc đua marathon lớn hơn có thể có hàng nghìn người tham dự.

Lịch sử

Nguồn gốc

Cái tên Marathon bắt nguồn từ câu chuyện của huyền thoại Pheidippides, một người đưa thư người Hy Lạp. Câu truyện kể rằng ông trong khi ông đang tham chiến trận Marathon tháng 8 hoặc tháng 9 năm 490 trước Công nguyên, ông đã chứng kiến một con tàu của Ba Tư đổi hướng về phía Athens khi trận chiến gần kết thúc thắng lợi cho quân đội Hy Lạp. Ông hiểu rằng đây là một nỗ lực của Người Ba Tư bại trận định tiến đến thành phố để tuyên bố tin giả về chiến thắng của quân Ba Tư hoặc chỉ đơn giản là một cuộc đột kích của quân Ba Tư, nhằm tuyên bố quyền thế của họ trên đất Hy Lạp. Người ta cho rằng ông đã chạy suốt quãng đường tới Athens mà không dừng lại, vứt bỏ vũ khí và thậm chí cả quần áo để giảm cân nhiều nhất có thể, và xông vào hội đồng, hét to "Νενικήκαμεν" (Nenikékamen, "Chúng ta đã chiến thắng") trước khi gục ngã và qua đời.

Ghi chép về cuộc chạy từ Marathon đến Athens lần đầu tiên xuất hiện trong tác phẩm Vinh quang Athens của Plutarch vào thế kỷ thứ nhất Công nguyên, trong đó trích dẫn from từ tác phẩm bị thất lạc của Heraclides Ponticus, ghi tên người đưa tin chạy về Athens báo tin là Thersipus của Erchius hoặc Eucles. Đây là tài liệu được sử dụng bởi Benjamin Haydon cho bức tranh của ông , được xuất bản dưới dạng bản khắc vào năm 1836 với hình minh họa đầy chất thơ của Letitia Elizabeth Landon. Nhà văn trào phúng Lucian of Samosata đã đưa ra một trong những lời tường thuật sớm nhất tương tự như phiên bản hiện đại của câu chuyện, nhưng tính xác thực lịch sử của câu chuyện gây tranh cãi dựa trên lối viết châm biếm của nó và người chạy được gọi là Philippides chứ không phải Pheidippides.

Marathon trong Olympic hiện đại
Khi ý tưởng về một Olympic hiện đại trở thành hiện thực cuối thế kỷ 19, những người khởi xướng và tổ chức muốn tìm đến một sự kiện nổi tiếng mang tính vĩ mô và họ đã nhớ đến chiến thắng của người Hy Lạp. Ý tưởng tổ chức Marathon được khởi xướng bởi Michel Bréal, người muốn có một sự kiện tiêu biểu cho thế vận hội Olympic đầu tiên năm 1896 tại Athens. Ý tưởng nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của Pierre de Coubertin, nhà sáng lập Olympic hiện đại, cũng như nhiều người Hy Lạp khác. Những người Hy Lạp đã tổ chức cuộc đua có chọn lọc đầu tiên của Marathon và người chiến thắng trong cuộc đua đầu tiên là Charilaos Vasilakos với thành tích 3 giờ 18 phút. Người chiến thắng đầu tiên trong một cuộc đua Marathon tại Olympic là Spyridon Louis, một người Hy Lạp làm nghề đưa nước. Ông đã giành chiến thắng với thời gian 2 giờ 58 phút và 50 giây.

Cuộc đua Marathon cho nữ giới được giới thiệu tại Olympic mùa hè 1984 tổ chức tại Los Angeles và người chiến thắng là Joan Benoit của Mỹ với thành tích 2 giờ 24 phút 52 giây.

Độ dài chặng đua
Danh sách độ dài chính thức của các cuộc đua Marathon từ năm 1896

Olympics 1908
Ủy ban Olympic quốc tế đã đồng ý vào năm 1907 rằng khoảng cách cho cuộc thi marathon Olympic London 1908 sẽ là khoảng 25 dặm hoặc 40 km. Ban tổ chức quyết định chọn đường chạy 26 dặm từ điểm xuất phát Lâu đài Windsor đến lối vào hoàng gia của Sân vận động Thành phố White, tiếp theo là một vòng (586 thước Anh 2 foot; 536 m) của đường đua, kết thúc trước Hộp Hoàng gia. Đường chạy sau đó đã được thay đổi để sử dụng một lối vào khác dẫn đến sân vận động, sau đó là một vòng chạy dài 385 thước Anh về đích tương tự.

Cự ly  tiêu chuẩn hiện tại cho cự ly marathon đã được Liên đoàn điền kinh nghiệp dư quốc tế (IAAF) quyết định vào tháng 5 năm 1921 trực tiếp từ độ dài được sử dụng tại Thế vận hội Mùa hè 1908 ở Luân Đôn.

Những kỷ lục thế giới

25 vận động viên chạy marathon nhanh nhất mọi thời đại
Sau đây là danh sách những kỷ lục trong Top 25 cá nhân từng chạy cự ly marathon. Thời gian tiếp theo của mỗi vận động viên được ghi chú bên dưới bảng. Ngày cập nhật dữ liệu là 23 tháng 4 năm 2023.''

Ghi chú
Eliud Kipchoge (Kenya) đã chạy với thời gian 1:59:40,2 tại Thử thách Ineos 1:59 ở Viên vào ngày 12 tháng 10 năm 2019. Sự kiện này được tổ chức mà không có đối thủ cạnh tranh nào khác và với sự hỗ trợ cung cấp gel và nước theo yêu cầu, và những người dẫn tốc thay phiên nhau. Do đó, nỗ lực không đủ điều kiện để phê chuẩn chính thức. Tốc độ này nhanh hơn so với lần chạy được hỗ trợ trước đây của anh ấy là 2:00:25 tại Nike Breaking2 ở Monza ngày 6 tháng 5 năm 2017, cũng không được công nhận chính thức.
Geoffrey Mutai (Kenya) đã chạy với thời gian 2:03:02 tại Boston Marathon vào ngày 18 tháng 4 năm 2011, chạy trên đường chạy có hỗ trợ (trong trường hợp của Boston, đường chạy xuống dốc theo từng điểm, vượt quá tiêu chuẩn) và do đó không đủ điều kiện cho các mục đích kỷ lục theo quy tắc 260.28 của IAAF
Moses Mosop (Kenya) đã chạy với thời gian 2:03:06 tại Boston Marathon vào ngày 18 tháng 4 năm 2011, chạy trên đường chạy có hỗ trợ và do đó không đủ điều kiện cho mục đích lập kỷ lục theo quy tắc 260,28 của IAAF

Dưới đây là danh sách tất cả các thời gian khác bằng hoặc nhanh hơn 2:03:51:
Eliud Kipchoge cũng chạy hết 2:01:39 (2018), 2:02:37 (2019), 2:02:40 (2022), 2:03:05 (2016), 2:03:3 (2017).
Kelvin Kiptum cũng chạy hết 2:01:53 (2022).
Kenenisa Bekele cũng chạy hết 2:03:03 (2016).
Birhanu Legese cũng chạy hết 2:03:16 (2020).
Wilson Kipsang Kiprotich cũng chạy hết 2:03:23 (2013), 2:03:42 (2011).
Amos Kipruto chạy hết 2:03:30 (2020).
Tamirat Tola cũng chạy hết 2:03:40 (2022)
Dennis Kimetto chạy 2:03:45 hết (2013).
Bashir Abdi cũng chạy hết 2:03:47 (2023).

Ghi chú
Dưới đây là danh sách tất cả các kỷ lục mọi thời đại bằng hoặc nhanh hơn 2:18:11:
Brigid Kosgei cũng chạy hết 2:16:02 (2022).
Ruth Chepngetich cũng chạy hết 2:17:08 (2019), 2:17:18  (2022), 2:18:08  (2023).
Paula Radcliffe cũng chạy hết 2:17:18 (2002), 2:17:42 (2005).
Yalemzerf Yehualaw cũng chạy hết 2:17:26  (2022).
Rosemary Wanjiru cũng chạy hết 2:18:00 (2022).
Joyciline Jepkosgei cũng chạy hết 2:18:07  (2022).

Cước chú

Tham khảo

Nội dung điền kinh Thế vận hội Mùa hè
Chạy đường dài
Cuộc thi chạy đường trường
Phát minh của Hy Lạp


title: Apophylia bifasciata

text:
Apophylia bifasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Pseudophiaris

text:
Pseudophiaris là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Pseudophiaris sappadana (Della Beffa & Rocca, 1937)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Enarmoniini


title: Compsomelissa stigmoides

text:
Compsomelissa stigmoides là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Compsomelissa
Động vật được mô tả năm 1971


title: Gonten

text:
Gonten là một huyện của bang Appenzell Innerrhoden ở Thụy Sĩ. Dân số là 1.400 (năm 2000). Diện tích của Gonten is 24,73 km².
Đô thị này được chính thức thành lập năm 1872 khi Gonten được hợp nhất với rhodes Stechlenegg và Rinkenbach

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Appenzell Tourism

Huyện của Thụy Sĩ


title: 811 Nauheima

text:
811 Nauheima

811 Nauheima là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Koronis. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 8.9.1915 ở Heidelberg, và được đặt theo tên thành phố Bad Nauheim, một thành phó có suối khoáng, ở miền tây Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1915
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Pomachilius pullus

text:
Pomachilius pullus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Cobalos

text:
Cobalos là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Cobalos angelicus Smith, 1899
 Cobalos franciscanus Smith, 1899

Tham khảo

 Cobalos at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: 11135 Ryokami

text:
11135 Ryokami (1996 XF3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 12 năm 1996 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11135 Ryokami

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Cassidispa fermoralis

text:
Cassidispa fermoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Yu miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Cassidispa