title: Bộ Pháp thuật

text:
Bộ Pháp thuật là một tổ chức hành chính hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J. K. Rowling, với mục đích điều hành cộng đồng pháp thuật ở Anh (bao gồm pháp sư, phù thủy và á phù thủy), quan hệ với các quốc gia khác và chính phủ Muggle.

Các Bộ trưởng

Cornelius Fudge: Cornelius Fudge xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và phòng chứa bí mật.
Rufus Scrimgeour: Bộ trưởng Pháp thuật Rufus Scrimgeour là một người có mái tóc bạch kim và cái bờm như bờm sư tử, đôi mắt ông vàng và ánh lên tia nhìn cương nghị. Sau sự trở lại của Voldemort (bộ Pháp thuật đã phủ nhận sự trở lại của hắn suốt một năm trời) Bộ trưởng lúc đó là Cornelius Fudge đã bị buộc từ chức, Scrimgeour thay thế Fudge.
Pius Thicknesse: Pius Thicknesse vốn bị điều khiển bởi Lời Nguyền Độc Đoán (Imperius Curse). Ông có được quyền lực trong tay sau khi theo phe của Voldemort, giết chết Rufus Scrimgeour. Sau đó ông ta bị Percy Weasley giết trong Đại chiến Hogwarts.
Kingsley Shacklebolt: Bộ trưởng Pháp thuật tạm thời hiện tại là Kingsley Shacklebolt, thay thế cho con rối của Voldemort là Pius Thicknesse. Điều này được thông báo ngay tức khắc sau khi Voldemort bị giết. Trước đó, Kingsley được bổ nhiệm bảo vệ Thủ tướng Muggle.
Hermione Granger: Năm 2019, Hermione Granger được bầu làm Bộ trưởng Bộ Pháp Thuật (trong Harry Potter và Đứa trẻ bị nguyền rủa).

Những người khác
Trước Cornelius Fudge là một Bộ trưởng khác tên là Millicent Bagnold.
Một số vị bộ trưởng khác có danh tiếng là Grogan Stump (1770-1884) và Artemisia Lufkin - nữ phù thủy đầu tiên giữ cương vị này. Faris Spavin là người giữ chức Bộ trưởng lâu nhất trong giai đoạn từ năm 1865 đến năm 1903
Giáo sư Albus Dumbledore, hiệu trưởng quá cố của trường Hogwarts cũng đã từng được đề cử công việc này nhưng đã từ chối ba lần.
Trong những ngày cuối cùng tại Hogwarts, Tom Marvolo Riddle đã nói rằng hắn sẽ trở thành bộ trưởng nhờ có trí thông minh, tài năng phép thuật và khả năng tạo nên mối quan hệ đối với những người ở quanh hắn; thu nhận một số đông những kẻ đi theo để phục vụ cho quyền lợi của hắn. Mặc dù vậy, Tom Riddle đã từ chối nhận bất kì sự trợ giúp nào để giúp hắn làm việc trong Bộ.

Cấu trúc trong Bộ Pháp thuật
 Tầng trệt
 Văn phòng Bộ trưởng Bộ pháp thuật
 Văn phòng Cố vấn cho Bộ trưởng Bộ pháp thuật
 Văn phòng Trợ lý cấp cao cho Bộ trưởng Bộ pháp thuật
 Văn phòng Trợ lý cho Bộ trưởng Bộ pháp thuật
 Tầng hai
 Ban Thi hành Luật Pháp thuật
 Trụ sở Thần Sáng
 Văn phòng Dùng sai Pháp thuật
 Vụ Quản trị Pháp sư đoàn
 Dịch vụ quản trị Wizangemot
 Tầng ba
 Ban Tai nạn và Thảm họa Pháp thuật
 Đội Tiêu hủy Pháp thuật Ngẫu nhiên
 Trụ sở Hôn ám
 Văn phòng Điều Tra
 Ủy ban giải thích Hiện tượng Ma thuật cho Dân Muggle
 Tầng bốn
 Ban Kiểm soát và Điều hòa Sinh vật Pháp thuật
 Phân bộ Linh hồn, Người trần và Thú vật
 Văn phòng Quản lí Yêu tinh
 Văn phòng Tư vấn Đồ phá hoại
 Tầng năm
 Bộ Hợp tác Pháp thuật Quốc tế
 Hội đồng Tiêu chuẩn Giao dịch Pháp thuật Quốc tế
 Liên minh Pháp sư Quốc tế, Trụ sở Anh
 Sở Luật Pháp thuật Quốc tế
 Tầng sáu
 Ban Giao thông Pháp thuật
 Sở Quản lý Hệ thống Floo
 Sở Kiểm soát Điều hòa Chổi bay
 Sở Khóa Cảng
 Trung tâm Thi Độn thổ
 Tầng bảy
 Ban Thể dục Thể thao Pháp thuật
 Trụ sở Liên đoàn Quidditch Ăng-lê và Ái-nhĩ-lan
 Câu lạc bộ Đá phù thủy Chính thức
 Văn phòng Bằng sáng chế Lố bịch
 Tầng tám
Hành lang Vành đai
 Tầng chín
Sở Bảo mật (Tầng chín nghiên cứu về những điều bí ẩn của pháp thuật)
Phòng não
Phòng không gian
Phòng chết
Phòng thời gian
Phòng tiên tri (Nơi này có những bản sao của cuộc đời từng phù thủy hoặc pháp sư)
Phòng tình yêu

Các nhân viên

Thần sáng
Thần Sáng (Auror) là tên một chức danh quyền lực trong Bộ Pháp thuật, đứng đầu là Giám đốc Sở Thần Sáng. Họ có quyền sử dụng những pháp thuật cao cấp như lời nguyền giết chóc (Avada Kedavra) và sử dụng các bùa chú tinh vi khác. Do những quyền lực cao cấp nên bọn Tử Thần Thực Tử gây rất nhiều thù hận với họ (từ tập 5).

Thần sáng rất được coi trọng trong thế giới Pháp thuật bởi họ là những người bảo vệ công lý, chống lại các thế lực xấu xa. Tuy nhiên, họ và gia đình cũng gặp phải rất nhiều áp lực và nguy hiểm. Điều này gây nên một mối căm phẫn cực lớn trong cộng đồng Pháp thuật. Thần sáng hoạt động mạnh vào những năm 70 của thế kỉ XX, thời kì Voldemort nắm quyền lực lớn với rất nhiều Tử thần Thực tử dưới trướng. Tuy nhiên, công việc này không thực sự thành công, khi mà có khá nhiều kẻ vẫn chạy được tội, và tiếp tục gây rối, điển hình là vụ việc xảy ra ở cúp Quidditch Thế giới

Sau khi Voldemort phục hồi quyền lực và công khai ra mặt, mỗi Thần sáng đều cố gắng trong việc tìm kiếm hắn và đám tay chân thân tín, nhưng việc đó không mang lại kết quả gì. Các Thần sáng được giao nhiệm vụ bảo vệ các điểm trọng yếu như trường Hogwarts, nhà ga Hogsmeade... và đặc biệt là bảo vệ Harry Potter.

Các Thần sáng đáng chú ý
Dawlish: Tên đầy đủ là John Dawlish. Là một Thần sáng có tướng tá mạnh mẽ thô bạo, có mái tóc thô xù xì xoăn tít cắt rất ngắn. Lần đầu tiên xuất hiện ở chương 27 tập 5, trong văn phòng của cụ Dumbledore khi mụ Umbridge phát hiện ra Đoàn quân Dumbledore. Anh ta đã đánh nhau với cụ theo lệnh của Cornelius Fudge. Đây là một Thần sáng có sức mạnh tinh thần yếu kém, chỉ biết làm theo lệnh cấp trên mà không phân biệt rõ sai trái. Anh ta đã bị cụ Dumbledore hạ hai lần: trong văn phòng cụ và khi cụ đang đào tẩu; là một trong những người đã đánh gục giáo sư Minerva McGonagall khi bà ngăn cản việc trục xuất Rubeus Hagrid; nhiều lần bị lợi dụng để tiết lộ bí mật của Bộ Pháp thuật...
Hesphaestus Gore: Ông là Bộ trưởng Hesphaestus Gore là một trong những Thần Sáng đầu tiên và cũng là bộ trưởng Bộ Pháp Thuật từ năm 1752 đến 1770. Bộ trưởng Gore cũng chịu trách nhiệm cải tạo và củng cố những tù nhân ngục Azkaban. Gore rời ghế văn phòng bộ trưởng sau 18 năm, vào năm 1770, và người giữ chức đó là Maximilian Crowdy. Có thể ông đã nghỉ hưu hoặc bị buộc từ chức thông qua bỏ phiếu. Ông có tài năng mạnh mẽ và nhiều kinh nghiệm trong đời ông khi ông là Thần Sáng. Dáng người ông to tròn, thấp, với bộ râu ngắn, bộ đồng phục của ông màu xanh nước biển.
Frank Longbottom: Ông là một Thần sáng nổi tiếng vào những năm 70, rất được coi trọng, có vợ là Alice Longbottom. Đây là cha mẹ của Neville Longbottom. Họ từng là thành viên Hội Phượng Hoàng đầu tiên. Họ đã bị Barty Crouch Jr và Bellatrix Lestrange cùng với hai đồng bọn nữa tra tấn bằng lời nguyền Hành hạ sau sự sụp đổ của Voldemort.
Alastor Moody (hay còn gọi là Moody Mắt điên): ông là một Thần Sáng tài năng, đào tạo ra nhiều học trò cũng là những Thần Sáng giỏi và là một trong những thành viên chủ chốt trong Hội Phượng Hoàng. Ông đã bị Chúa tể Voldemort giết hại trong Trận chiến Bảy Potter.
Kingsley Shacklebolt: một Thần sáng thông minh, tài giỏi, có tướng tá cao lớn. Ông từng được giao trọng trách bảo vệ Thủ tướng Muggle. Kingsley cực kì giỏi đấu tay đôi: ông đã giao đấu với các Tử thần Thực tử ghê gớm nhất như Bellatrix Lestrange... Trong tập 5, ông được giao nhiệm vụ truy tìm tên pháp sư vượt ngục Sirius Black. Và ông đã thật là hữu ích cho Hội Phượng Hoàng khi liên tục "mớm" cho Bộ Pháp Thuật cái tin Sirius Black đang ở Tây Tạng. Sau Trận chiến Hogwarts, ông trở thành Bộ trưởng Bộ Pháp thuật.
Rufus Scrimgeour: Là Giám đốc Sở Thần sáng trước khi kế nhiệm ông Cornelius Fudge làm bộ trưởng Bộ Pháp thuật ở tập 6 (tháng 7 năm 1996). Ông có ngoại hình giống như một con sư tử già, với mái tóc như cái bờm, đôi mắt vàng sau cặp kính kim loại, chân ông hơi cà thọt.
Nymphadora Tonks: Cô là một Phù thủy Biến Hình, có thể thay đổi ngoại hình theo ý muốn. Là con gái của Andromeda Tonks và Ted Tonks. Cô là học trò của thầy Alastor Moody. Kết hôn với Remus Lupin và có một cậu con trai tên Teddy. Đã hi sinh trong Trận chiến Hogwarts.
Williamson: Thần sáng này xuất hiện lần đầu ở tập 5 như một nhân vật phụ: "Một người đàn ông mặc áo thụng đỏ thắm, tóc để thành cái đuôi dài hơn cả đuôi tóc Bill, đang ngồi gác đôi chân mang giày cao cổ lên bàn giấy đọc ám tả cho cây viết lông ngỗng của ông viết một bản báo cáo". Cuối tập 5, Williamson cùng với Dawlish đã tháp tùng Fudge khi ông ta nhìn thấy Chúa tể Hắc ám ở Hành lang Vành tai, Bộ Pháp thuật, và được ông bộ trưởng cử xuống kiểm tra những kẻ bị bắt dưới Phòng Tử Thần, Sở Bảo Mật.

Percy Weasley
Percy Ignatius Weasley là con thứ ba của gia đình Weasley. Xuất hiện lần đầu trong Harry Potter và Hòn đá Phù thủy, lúc đó anh là Huynh trưởng nhà Gryffindor, trong phần Harry Potter và Phòng chứa Bí mật anh có một bạn gái là Penelope Clearwater cũng là Huynh trưởng nhà Ravenclaw. Trong tập Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban anh được lên làm Thủ lĩnh Nam sinh. Trong kì Pháp sư thường đẳng, anh đạt tới 12 chứng chỉ Pháp sư thường đẳng - nhiều hơn cả Hermione Granger. Sau khi ra trường anh được nhận ngay vào Bộ Pháp thuật, làm trợ lý cho ông Bartemius Crouch Sr.

Dolores Umbridge

Giáo sư Dolores Jane Umbridge xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hội Phượng hoàng, từng giữ cương vị là giáo sư môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts. Thần hộ mệnh của Giáo sư Dolores Umbridge là một con mèo, là vật cưng của bà. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Imelda Staunton thủ vai Giáo sư Dolores Umbridge.

Dolores Umbridge được miêu tả là một người phụ nữ mập lùn giống như một con cóc lớn màu tái xanh. Bà có khuôn mặt rộng mềm nhũn, cổ thấp nhưng lại có cái miệng rộng. Trong Harry Potter và hội Phượng hoàng, bà có mái tóc xoăn, ngắn màu nâu thường điểm thêm chiếc nơ nhung màu đen hay hồng khiến Harry Potter liên tưởng đến con bướm bất hạnh nào bị bắt lại. Còn trong Harry Potter và bảo bối tử thần, bà được tả thêm có đôi mắt to tròn, nở rộng, ngực đồ sộ.
Vai trò trong bộ truyện
Với cương vị Thứ trưởng Bộ Pháp thuật, giáo sư Umbridge là một trong số những người của Uỷ ban Pháp luật Wizengamot thẩm vấn Harry Potter trong khi cậu đang cố bào chữa về việc sử dụng phép thuật trong thế giới Muggle khi chưa đủ tuổi. Sau này khi sự thật được làm rõ, thì ra chính Umbridge đã tự động ra lệnh cho bọn Giám ngục Azkaban tấn công Harry. Cậu đã đẩy lùi được bọn chúng bằng Bùa chú Thần hộ mệnh nhưng như vậy lại vô tình vướng vào cái bẫy "tự phòng vệ" đã được bà giăng ra trước. Kế hoạch hoàn hảo ấy tưởng chừng như đã thành công nếu như không có lời khai của nhân chứng Arabella Figg, sự biện hộ bảo vệ của giáo sư Albus Dumbledore và sự công bằng của bà thẩm viên Amelia Bones. Sau đó, Umbridge được bổ nhiệm vào Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts với cương vị là giáo viên mới của môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám theo Sắc lệnh Giáo dục Số hai mươi hai của Bộ. Cuối cùng, bà bị thương nặng khi cùng Harry, Hermione và Ron đến khu rừng cấm, gặp các nhân mã và người khổng lồ Grawp. Giáo sư Albus Dumbledore được bổ nhiệm là Hiệu trưởng trở lại và Umbridge phải rời khỏi trường, tuy nhiên bà vẫn là thành viên của Bộ Pháp thuật. Trong phần bảy, Dolores Umbridge tiếp tục giữ chức lớn trong Bộ đồng thời là người đã mua lại từ tay tên trộm Mundungus Fletcher cái Mề Đay của Salazar Slytherin một trong những Trường sinh Linh giá. Bà bị Harry Potter đánh choáng khi đang tiến hành thẩm vấn phù thủy gốc Muggle, lấy lại chiếc mề đay. Sau cùng, khi sự kiện Đại chiến Hogwarts kết thúc và Kingsley Shacklebolt trở thành Bộ trưởng Bộ Pháp thuật, Umbridge bị thẩm vấn và bắt giam vào nhà ngục Azkaban vì có những hành động tội ác chống lại Muggle.

Các nhân vật khác

Liên kết ngoài

 The HP-Lexicon talks about the various departments in The Ministry of Magic
 Mugglenet page on The Ministry of Magic

Tham khảo

Nhân vật trong Harry Potter
Thế giới Harry Potter
Chính phủ giả tưởng

de:Handlungsorte der Harry-Potter-Romane#Zaubereiministerium
fr:Lieux dans l’univers de Harry Potter#Ministère de la Magie


title: Orania rosea

text:
Orania rosea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Orania


title: 24130 Alexhuang

text:
24130 Alexhuang là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1221.0833058 ngày (3.34 năm).

Nó được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Saint-Pantaléon, Lot

text:
Saint-Pantaléon là một xã thuộc tỉnh Lot tây nam Pháp. Xã có diện tích 19,37 km², dân số theo điều tra năm 1999 là 223 người. Khu vực này có độ cao trung bình 193 mét trên mực nước biển.
Thị trấn nằm ở thung lũng ruisseau de Fraysse, một sông nhánh của Barguelonnette chảy theo hướng tây nam qua thị trấn.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpantaleon


title: Apophylia bertiae

text:
Apophylia bertiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Langrolay-sur-Rance

text:
Langrolay-sur-Rance () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Langrolay-sur-Rance được gọi là Langrolaisiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Langrolay-sur-Rance

Langrolaysurrance


title: Phép lạ của Nhà Brandenburg

text:
Thành ngữ Phép lạ của Nhà Brandenburg (tiếng Đức: Mirakel des Hauses Brandenburg, tiếng Pháp: Miracle de la maison Brandenbourg, tiếng Nga: Чудо Бранденбургского дома), cũng gọi là Phép lạ của triều đại Hohenzollern, là cách nói, chỉ sự sống còn của nước Phổ sau khi phải chống chọi với liên quân các liệt cường châu Âu lục địa trong cuộc Chiến tranh Bảy năm - một thành quả mà họ đạt được nhờ vào cả những chiến công hiển hách của Quốc vương (điển hình như thắng lợi trong trận Leuthen hồi năm 1757 nhờ có đường lối chiến thuật và chiến lược đúng đắn), sự quyết đoán giành quyền chủ động của ông, lẫn tình hình có lợi. Mặc dù chiến thắng này chủ yếu hơn cả là nhờ nỗ lực của cả nước Phổ, Thành ngữ này đôi khi bị hiểu và dùng không đúng để chỉ cái chết bất ngờ của Nữ hoàng nước Nga là Elizaveta Petrovna (còn viết là Elisabeth vào ngày 25 tháng 12 năm 1761 (lịch cũ: 5 tháng 1 năm 1762), hưởng thọ 52 tuổi. Trước đó, Elizaveta vốn dĩ đã luôn luôn phải bận tâm rằng mình sẽ qua đời. Là vị Nữ hoàng xinh đẹp, tuy đã vài lần lâm bệnh nhưng lòng dũng cảm đã khiến bà ta đảo chính cung đình và lên ngôi Nữ hoàng vào năm 1741. Bà thực hiện chính sách thân Áo và quyết tâm chống Phổ. Ngay sau khi bà mất, tân Hoàng đế nước Nga là Pyotr III - đã phá vỡ hiệp nghị liên minh với Đế quốc Áo, và ký kết Hòa ước Sankt-Peterburg với Vương quốc Phổ, nước đang lâm vào tình thế vô cùng khó khăn trong cuộc Chiến tranh Bảy năm (1756 – 1763) - tức là Chiến tranh Silesia lần thứ ba, vì đã cạn kiệt rất nhiều tài nguyên con người và vật chất. Không những thế, đồng minh duy nhất của nước Phổ là Đế quốc Anh cũng cắt viện trợ với họ. (Nhà Brandenburg ám chỉ triều đại vua Phổ - Tuyển hầu tước xứ Brandenburg).

Trước sự kiện này, vua nước Phổ là Friedrich II Đại Đế (trị vì từ năm 1740 cho đến khi qua đời vào năm 1786) đã từng lâm vào cảnh hết sức nguy kịch sau đại bại tại Kolín vào năm 1757. Nhưng cuối năm đó, ông bỗng đập tan tác liên quân Áo - Pháp trong trận đánh lớn tại Roßbach, nhờ có đường lối sách lược đúng đắn của ông. Theo nhà sử học người Đức là Gerhard Ritter thì đại thắng vẻ vang tại Roßbach gần như là một phép lạ (near miracle), giúp ông thay đổi tình thế. Sau đại thắng này, ông liền hành binh về tập kết quân đội tại tỉnh Silesia và đại phá tan tành liên quân Áo - Bayern trong trận đánh lớn tại Leuthen. Tuy quân Áo không cầu hòa sau đại bại ê chề tại Leuthen, đại thắng tại Leuthen được coi là đóng vai trò lớn lao đối với "Phép lạ" về sự sống còn của Vương quốc Phổ. Các chiến thắng rực rỡ tại Roßbach và Leuthen của ông đập tan nát kẻ thù hùng mạnh hơn hẳn, được ngợi khen là những chiến thắng huy hoàng nhất của ông trong cuộc Chiến tranh Bảy Năm, và được tôn vinh là hai Phép lạ diễn ra chỉ trong một thời gian ngắn. Ngoài ra, nhà vua cũng đã từng sử dụng thành ngữ này trong trường hợp khác: Vào năm 1759, Quân đội Nga giành được nhiều thắng lợi vẻ vang. Cụ thể, vào ngày 12 tháng 8 năm 1759, liên quân Nga - Áo đánh tan tác quân Phổ trong trận đánh tại Kunersdorf và xém nữa thì bắt được vua Friedrich II Đại Đế. Nhà vua chỉ được người chiến binh anh dũng Prittwitz cứu sống. Sau thất bại, ông ngự bút thư gửi cho quan Tể tướng là Bá tước Karl-Wilhelm Finck von Finckenstein:

Liên quân Nga - Áo thắng trận đã đóng quân tại sông Oder, cách kinh thành Berlin 50 dặm. Nhưng vào ngày 16 tháng 8 năm 1759, hào khí của nhà vua hồi phục. Liên quân Nga - Áo mất mát đến gần 2 vạn binh sĩ và dĩ nhiên là trở nên nản chí. Vào ngày 21 tháng 8 năm 1759. Ludwig Ernst Cöper làm quan Thị lang Triều đình thay thế Eichel, viết từ Furstenwalde rằng tình hình xem ra không quá tuyệt vọng đâu, và quả nhiên là ban đầu liên quân Nga - Áo thụ động. Vào ngày 28 tháng 8 năm ấy, nhà vua hay tin liên quân Nga - Áo, thay vì tiến đánh kinh đô Berlin, đã nam tiến về Liberoze. Họ lo sợ ông Phổ sẽ phản công đánh tan họ, nên không dám tấn công ông. Họ đã thất bại trong việc phát huy thế thượng phong của mình. Ông đã viết cho em trai mình là Hoàng tử Friedrich Heinrich Ludwig như sau:

Vào ngày 31 tháng 8 năm 1759, nhà vua nước Phổ đóng quân tại Waldow, nhờ đó ông chặn đứng được bước tiến công của quân Nga vào xứ Sachsen và chốn kinh kỳ Berlin, và cản hết đường tiến quân của quân Nga vào vùng Hạ Lusatia màu mỡ. "Phép lạ của Nhà Brandenburg" lại đến "phần hai": liên quân Nga - Áo thất bại trong việc tập hợp lực lượng ở phía Nam thành Berlin. Đó là do bất hòa giữa hai vị Tổng tư lệnh Quân đội Áo và Nga, vì quyền lợi riêng của bọn họ, mà không phải là Friedrich II Đại Đế không biết trước. Tổng tư lệnh quân Áo là Bá tước Leopold Joseph von Daun lo sợ sự hiện diện của Hoàng tử Friedrich Heinrich Ludwig tại xứ Sachsen và miền Nam Silesia làm tổn hại đến đường tiếp tế của ông. Dĩ nhiên, một nguyên nhân khác của "Phép lạ này" là nhờ có Hoàng tử Friedrich Heinrich Ludwig, với tài nghệ chiến lược đã buộc quân Áo phải xóa bỏ dự định tiến công vào thành Berlin. Viên Tổng tư lệnh Quân đội Nga là Pyotr Semonoyovich Saltykov cũng cho rằng quân của ông ta không thể tiến công thêm vì đã chịu quá ư là nhiều tổn thất, nên cũng tách rời khỏi người đồng cấp Áo của ông ta mà kéo quân ra nơi khác. Cả hai bên tham chiến đều mệt mỏi và chỉ một hậu quả duy nhất của trận Kunersdorf là quân Áo chiếm đóng thành Dresden tại xứ Sachsen. Sau đó, các tướng lĩnh của Friedrich II Đại Đế sẽ còn phải chịu thêm vài chiến bại nữa, nhưng ông tồn tại sau chiến dịch năm 1759. Nguyên nhân chính mà ông có được "Phép lạ của Nhà Brandenburg" này là nhờ những cuộc hành quân hiển hách của Hoàng tử Friedrich Heinrich Ludwig, giúp ông giữ vững lấy thành phố Breslau. Nhưng sau đó, tình hình nước Phổ kiệt quệ, đến mức nhà vua nghĩ rằng ông không thể tiếp tục chiến đấu "trừ phi có một phép lạ".

Song, chính ông đã mang lại một phép lạ cho mình: vào năm 1760, ông đại phá quân tinh nhuệ Áo trong trận đánh tại Liegnitz. Không những thế, một "phép lạ" khác là khả năng sống sót của ông sau những trận chiến ác liệt: sau chiến thắng tại Liegnitz, ông lại đập tan tác quân Áo trong trận đánh khốc liệt tại Torgau, và bị thương nhẹ ở ngực. Trong khi mọi liệt cường tham chiến đều kiệt quệ thì chính sự kiên cường của ông đã khiến cho nước Phổ vẫn tiếp tục đấu tranh. Chính nhờ thiên tài quân sự của ông cùng với khoản viện trợ của Anh Quốc mà các cường địch bị giam chân cho đến tận lúc này. Vào năm 1761, pháo đài lớn Schweidnitz tại tỉnh Silesia rơi vào tay quân Áo, dù nhà vua ngăn chặn được liên quân Nga - Áo tại Bunzelwitz. Đó lần đầu tiên quân Áo đóng quân trên đất Silesia kể từ đầu thập niên 1740. Không những thế, Quân đội Phổ cũng mất pháo đài Kolberg về tay quân Nga, sau một thời gian đấu tranh lâu dài. Thế là nước Phổ mất quyền thống trị tỉnh Pomerania. Trước tình cảnh này, nền quân chủ Phổ lâm vào nguy kịch, và Friedrich II Đại Đế phải tìm cách kêu gọi Đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman tham chiến chống Nga - Áo, nhưng rồi chẳng thấy quân Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman đâu. Nhà vua tuyệt vọng, và ông từng nghĩ đến chuyện sẽ nhận lấy cái chết của vị anh hùng Cato Trẻ thời La Mã cổ đại, nhưng vẫn cố chờ quân Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman đến họp binh. Không những thế, ông còn truyền lệnh cho các quan đại thần tiến hành đàm phán hòa bình. Ông đã mất đến 120 vị tướng soái trong suốt những năm tháng chinh chiến vừa qua, và không phải lúc nào ông cũng thật minh mẫn để truyền huấn dụ cho ba quân: có những lần, một số tướng lĩnh dưới quyền của ông như Hoàng đệ Friedrich Heinrich Ludwig phàn nàn rằng lệnh vua đã nhầm lẫn hoặc là bị nhầm lẫn.

Đôi khi người ta cũng sử dụng thuật ngữ "Phép lạ thứ hai của Nhà Brandenburg"  để chỉ việc kẻ thù nguy hiểm nhất của Friedrich II Đại Đế qua đời và vua Pyotr III (trị vì 1762) lên ngai vàng. Chánh sứ của nhà vua nước Phổ tại Ba Lan báo tin này lần đầu tiên cho ông vào ngày 19 tháng 1 năm 1762, và do nhà vua lúc ấy đang rất tuyệt vọng nên ông khó tin rằng thay đổi này sẽ mang lại lợi ích lớn lao gì cho Phổ. Song, sau ông mừng rỡ và viết rằng "Messalina của phương Bắc đã chết", sung sướng đến mức ông mất cả tinh thần thượng võ vốn có của ông. Vào ngày 22 tháng 1 năm 1762, ông viết cho Knyhausen: "Morta la Bestia". Vị tân Hoàng đế Pyotr III - khác với dì của mình - tuyên bố Friedrich II Đại Đế là một trong những người anh hùng vĩ đại nhất trên thế gian. Thậm chí ông còn gọi vị Quốc vương nước Phổ là "ông chủ của Ta". Thoạt tiên, Pyotr III chỉ rút quân Nga khỏi cuộc đại chiến, nhưng sau đó, chưa thỏa mãn, ông liên minh với Phổ. Với việc Nga - Phổ liên minh, nước Phổ chắc chắn đã tồn tại. Thực chất, sự kiện này không thực sự gây bất ngờ vì Elizaveta Petrovna vốn đã lâm trọng bệnh và Friedrich II Đại Đế đã đoán là bà sẽ mất ngay từ những năm tháng đầu tiên của cuộc Chiến tranh Bảy năm. Và, trước tình cảnh này thì tài năng của vua Friedrich II Đại Đế không đem lại thắng lợi nhanh chóng cho nước Phổ trong cuộc chiến tranh, nhưng giữ vững được đất nước mãi cho đến khi liên quân tan rã. Trước "phép lạ" 1762 thì đã có lần Quân đội Nga phải nghe những tin đồn về việc Nữ hoàng Elizaveta Petrovna qua đời. Hoặc là do quá ngưỡng mộ nhà vua nước Phổ vì tài cán của mình kém xa ông (và cũng thán phục tất cả những gì liên quan tới Phổ), hoặc là do nhận thấy ngân khố nước Nga đã kiệt quệ, Tân Hoàng đế Pyotr III đã trả lại đất đai của ông và giúp ông chống lại mọi kẻ thù của Vương quốc Phổ. Vùng Đông Phổ (bị quân Nga chiếm vào năm 1758) được cứu vãn. Vào ngày 8 tháng 7 năm 1762, Quân đội Nga rút khỏi vùng ấy. Những người lính Nga cũng như Hoàng đế của họ, coi Friedrich II Đại Đế là một chiến binh vĩ đại, mạnh mẽ và háo hức được ông chỉ huy. Trong khi đó, ông cũng trọng vọng Hoàng đế Nga như một bậc thánh linh. Tuy đây là một sự kiện vô cùng quan trọng, nhưng chính lòng kiên quyết đấu tranh vì chí khí vô song của Quốc vương Friedrich II Đại Đế khiến cho Vương quốc càng khó thể bại trận, và dễ dàng thắng trận hơn. Đồng thời khi đó vào tháng 12 năm 1761, Triều đình Áo suy kiệt và phải sa thải 2 vạn binh sĩ để lệ thuộc vào Nga, và quân Áo bị một cơn bệnh dịch đến chết người.

Trong lúc ấy, mọi quốc gia châu Âu đều kiệt quệ với cuộc Chiến tranh Bảy năm, Vương quốc Thuỵ Điển cũng nhanh chóng rút khỏi cuộc chiến tranh với Hiệp định Hamburg, và các liệt cường chống Phổ còn lại là Áo và Pháp đều thua trận dù lực lượng Quân đội Phổ đã suy thoái. Giữ lúc cuộc chiến tranh giữa Phổ và Áo - Pháp thì Hoàng đế Pyotr III bị lật đổ, Nữ hoàng Ekaterina II (trị vì cho đến khi qua đời vào năm 1796) lên ngôi: dù có vị Nữ hoàng hùng mạnh này xé bỏ liên minh với nước Phổ và thậm chí có những dấu hiệu cho thấy vị Nữ hoàng hùng mạnh này sẵn sàng tái chiến với họ, bà đã tôn trọng nền hòa bình giữa hai bên: Do mệt mỏi với cuộc Chiến tranh Bảy năm, bà đã chấm dứt hẳn cuộc chiến này. Thế là toàn dân Đông Phổ lại một lần nữa củng cố vai trò thần dân của họ đối với vua Friedrich II Đại Đế. Quân Phổ đánh tan tác liên quân Áo - Pháp, và việc quân Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman có ý định chinh phạt xứ Hungary đã khiến Nữ hoàng Áo là Maria Theresia phải cầu hòa, Vương quốc Phổ trở thành liệt cường. Những sự kiện trên chứng tỏ nước Phổ chiến thắng là do liên minh chống Phổ đã kiệt quệ, và dù Friedrich II Đại Đế có thể sẽ bị đánh bại vào năm 1761, điều tất yếu là Phổ sẽ không bại trận. Và, sự suy sụp của liên minh cũng thể hiện qua việc họ không thể tiêu diệt được ông khi ông đứng bên bờ vực thất trận. Phổ thắng trận, trở nên vinh hiển và không bị mất một tấc đất của Vương quốc.

Theo nhà sử học quân sự người Mỹ Jay Luvaas, mọi việc cho thấy bên cạnh hào khí anh dũng của nhà vua Friedrich II Đại Đế, nước Phổ tồn tại sau cuộc Chiến tranh Bảy năm cũng là nhờ liên quân chống Phổ không bao giờ hợp tác chặt chẽ với nhau. Không những thế, ngay cả việc ông tiếp tục tham chiến sau năm 1760 cũng cho thấy nước Phổ không hẳn vô vọng: một nước yếu vẫn có thể giành thắng lợi trước các nước mạnh hơn nếu họ kiên cường đấu tranh, vì trong thời đại của chế độ quân chủ chuyên chế Khai sáng, mọi cường quốc đều có thể làm cạn kiệt nguồn tài nguyên ít ỏi của mình (theo Gerhard Ritter). Vả lại, theo Giáo sư Sử học Quốc tế tại Trường Đại học St Andrews là Hamish M. Scott, nước Phổ tồn tại trong cuộc Chiến tranh Bảy năm phần lớn là nhờ những nỗ lực của họ: một sự thật rằng sau khi gặp thảm họa họ vẫn cứ tiếp tục chiến đấu đã góp phần thể hiện sự giai sức đáng kể của họ. Một trong những lợi thế mà họ có được là tài năng mưu lược của nhà vua. Sau năm 1763, cả thiên hạ đều gọi ông là "Friedrich Đại Đế", đều chú tâm đến ông và Vương quốc của ông. Tài nghệ siêu phàm của Đức Vua là hơn hết, song những yếu tố khác đóng góp chiến thắng vẻ vang là sự tuyệt hảo của Bộ máy hành chính và lòng can trường của Nhân dân Phổ, đưa đất nước hoàn toàn lên hàng ngũ liệt cường. Công lao của toàn dân đóng góp cho chiến thắng cũng thể hiện qua sự hy sinh của biết bao nhiêu là người Phổ. Tác giả Robert Greene - chuyên viết về sách lược - cũng cho rằng "Phép lạ của Nhà Brandenburg" chứng tỏ tài nghệ mưu lược của nhà vua: bị các cường địch vây tứ phía, tuy ông vốn chuộng chủ động tấn công nhưng bên cạnh đó, có khi ông cũng tổ chức phòng thủ, và đánh lừa địch, xé tan những cái lưới mà quân địch muốn bỏ ông vào. Cứ năm này qua năm khác, ông đưa đất nước thoát khỏi thảm họa, để rồi khi Elizaveta đột ngột qua đời, Pyotr III lên ngôi Hoàng đế thì Nga rời khỏi liên minh chống Phổ. "Phép lạ" mà Friedrich II Đại Đế mong muốn đã đến, đó là nhờ ông: nếu như ông đầu hàng hoặc cứ ngoan cố tấn công trong thời điểm thảm bại nhất của mình thì hẳn là ông sẽ mất hết mọi thứ, nhưng sẽ vì đó, ông tổ chức hành binh đánh lừa địch, nhờ đó tạo điều kiện cho ông "câu giờ" địch. Cũng theo Greene, ông chiến thắng và sống còn được trong cuộc Chiến tranh Bảy Năm là nhờ ông luôn quyết đoán hơn hẳn các tướng lĩnh phe liên minh, vốn luôn phải họp mặt, hỏi ý nhau. Theo nhà sử học Theodor Schieder thì cho dù ông có nói: "Trò chơi cơ hội vĩ đại đến thế đấy ! Nó chế giễu sự khôn ngoan đến ngạo mạn của những con người, giữ vững những hy vọng của người này và đập tan tác những hy vọng của người kia", thực chất cuộc Chiến tranh Bảy Năm không hẳn là một "trò chơi cơ hội". Ngoài sự yếu kém của liên quân chống Phổ, tuy chỉ có nước Anh giúp đỡ nhưng ông đã lãnh đạo nước Phổ thắng trận trong điều kiện khó khăn, giữ vững non sông, do đó "Phép lạ" này cũng là thành quả của thiên tài của chính ông: từ năm 1759 cho đến năm 1763, ông đã chặn đứng được các kẻ thù hùng mạnh của mình. Và, trong hai năm cuối của cuộc chiến thì viên Tổng tư lệnh quân Áo - Bá tước Daun cũng rất chần chừ, thể hiện một mình nước Áo luôn không thể diệt nổi Phổ. Lối chiến tranh này của Daun biểu thị đúng tình hình, chứng tỏ Áo không được tổ chức tốt, chứ không phải là do Áo có cơ cấu chỉ huy tệ hại nên bỏ dỡ ra đòn lúc nước Phổ sắp thua như lập luận của chính nhà vua Friedrich II Đại Đế. Schieder cũng ghi nhận rằng thế ưu việt của ông trước liên quân chống Phổ, đặc biệt là với Áo - nước lân bang đã hao tổn tài nguyên dồi dào của mình mà vẫn đại bại, là nhờ con người phi thường của ông, là sự kết tinh giữa tài năng lãnh đạo quân sự và chính trị. Trong những thời khắc như trước trận đánh ở Leuthen hồi năm 1757, ông trở nên nhiệt huyết, gắn bó với ba quân, nên được lòng các chiến sĩ, khác với một bậc Quân vương thường thấy. Khi Quốc vương đóng quân gần pháo đài Schweidnitz hồi giữa năm 1761, Nga dù có liên kết với Áo nhưng cũng không thể tấn công mà phải rút quân - theo Schieder, Nga đã mất đi cơ hội cuối cùng của mình để đánh bại cỗ máy quân sự Phổ, giữa lúc Elizaveta đã sắp qua đời. Còn nhà sử học Ludwig Reiners thì ghi nhận rằng rất có thể do lúc ấy Elizaveta lại lâm bệnh và Nguyên soái Nga Aleksandr Borisovich Buturlin có ý tưởng chính trị riêng nên ông ta không tấn công. Cũng theo Reiners, đây không hẳn là "cuộc chiến cơ hội" vì nếu Elizaveta còn sống thì có thể quân Nga sẽ phải bận tâm với những cuộc đàm phán giữa Quốc vương nước Phổ vá người Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi giữa lúc đó quân Áo đã kiệt sức và Triều đình Áo gặp khó khăn về mặt tài chính - chứ không phải chỉ có cơ hội mới cứu thoái được ông như có người nói. Đồng thời, nếu Pyotr III không phải là người thán phục Friedrich II Đại Đế thì sự kiện Elizaveta sẽ không thay đổi được gì, và điều này hoàn toàn không phải chỉ đơn thuận là may mắn: theo Reiners, tiếng tăm lẫy lừng của Quốc vương, cho đến cuối cuộc chiến tranh, đã làm tổn hại nhiều nỗ lực quân sự và ngoại giao của các nước thù địch.

Trong thập niên 1930, Đảng Quốc xã lên lãnh đạo nước Đức. Họ tôn vinh Friedrich II Đại Đế là một danh nhân lịch sử mẫu mực, và khi lực lượng Wehrmacht sắp thất baị trong cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ hai (1939 - 1945), họ coi "Phép lạ của Nhà Brandenburg" là một bài học: sau đại bại tại Kunersdorf, Friedrich II Đại Đế vẫn cương quyết gìn giữ non sông, giam chân cường địch và điều đó tạo cho nước Phổ chiến thắng một khi có thời cơ, là thành quả của ý chí kiên cường và sự quyết đoán của ông. Trong giai đoạn cuối cuộc đại chiến, thủ đô Berlin bị Quân đội Liên Xô vây hãm. Lãnh tụ Quốc xã Adolf Hitler thường luôn ví von ông với vua Friedrich II Đại Đế - một vị vua xuất chúng trong lịch sử nước Phổ. Nhắc lại khái niệm "Phép lạ của Nhà Brandenburg" vào hai thế kỷ trước đó, ông mong muốn nước Đức sẽ được cứu vãn bằng những sự kiện xảy ra bất ngờ, chẳng hạn như cái chết của Tổng thống Hoa Kỳ Franklin D. Roosevelt hay sự bất hòa giữa Thủ tướng Anh Quốc Winston Churchill và lãnh tụ Liên Xô Iosif Vissarionovich Stalin. Ngoài ra, khi Hitler phải chống chịu trước sức tấn công của Đồng minh Anh - Mỹ trong năm 1944, ông cũng tôn kính người anh hùng Friedrich II Đại Đế vì nhà vua đã chiến thắng cuộc Chiến tranh Bảy Năm trước những kẻ thù rất hùng mạnh. Ông cho thấy chính nhờ Friedrich II Đại Đế đã tóm giữ quyền chủ động, đánh thắng hết trận này đến trận kia, mà nhà vua đã có thể chống chịu được chiến bại để rồi cầm cự được cho đến khi Liên minh chống Phổ tan rã và nước Phổ thắng trận, vươn lên thành một liệt cường. Qua đó, thắng lợi to lớn của vị vua quyết đoán trong cuộc đấu tranh bảo vệ Phổ Quốc đặt tiền đề cho chiến lược của Hitler lúc bấy giờ là chia cắt lực lượng Đồng Minh. Với Friedrich II Đại Đế trở thành một tấm gương mẫu mực đối với Hitler, ông cảm thấy mình được khuyến khích để tiếp tục nỗ lực chiến tranh. Hitler cũng lặp lại câu nói của Friedrich II Đại Đế, rằng nước Phổ đã thắng trận khi "một trong những kẻ thù đuối đi đã quá mệt mỏi để có thể tiếp chiến", qua đó ông tin chắc một trong những nguyên nhân Friedrich II Đại Đế chiến thắng là do vị Quốc vương đã liên tiếp đánh thắng từng địch thủ một, không để quân Liên minh số đông cùng nhau hợp lực trên một mặt trận.

Xem thêm
 Chiến tranh Bảy năm
 Friedrich II của Phổ
 Elizaveta của Nga
 Pyotr III của Nga
 Adolf Hitler
 Franklin D. Roosevelt

Chú thích

Tham khảo
 Jay Luvaas, Frederick the Great on the Art of War, Da Capo Press, 1999. ISBN 0306809087.
 Gerhard Ritter, Frederick the Great: a historical profile, University of California Press, 1968.
 Gregory L. Freeze, Russia: a history, Oxford University Press, 2002. ISBN 0198605110.
 Christopher Duffy, Russia's military way to the West: origins and nature of Russian military power, 1700-1800, Routledge & Kegan Paul, 1981.
 W. O. Henderson, Marx and Engels and the English Workers: And Other Essays, Routledge (ngày 1 tháng 2 năm 1989), English. ISBN 0714633348.
 Christopher Duffy, Frederick the Great: A Military Life, Routledge, 1988. ISBN 0415002761.
 John Nelson Rickard, Roger Cirillo, Advance and Destroy: Patton as Commander in the Bulge, University Press of Kentucky, 29-09-2011. ISBN 0813134552.
 Hugh Marshall Cole, The Ardennes: Battle of the Bulge, Government Printing Office, 1988.
 George McDonald, Donald Olson, Frommer's Germany Day by Day, John Wiley & Sons, 22-03-2011. ISBN 0470582529.
 David Gibbons A.A. Evans, The Compact Timeline of Military History, Worth Press Ltd (ngày 17 tháng 11 năm 2008), English. ISBN 1903025737.
 Angus Konstam, Russian Army of the Seven Years War (2), Osprey Publishing, 1996. ISBN 185532587X.
 Christopher M. Clark, Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947, Harvard University Press, 2006. ISBN 0674023854.
 Trevor Nevitt Dupuy, The military life of Frederick the Great of Prussia, F. Watts, 1969.
 Jeremy Black, The Cambridge illustrated atlas of warfare: Renaissance to revolution, 1492-1792, Tập 2, Cambridge University Press, 1996. ISBN 0521470331.
 Hamish M. Scott, The emergence of the Eastern powers, 1756-1775, Cambridge University Press, 2001. ISBN 052179269X.
 Ludwig Reiners, Frederick the Great: a biography, Putnam, 1960.
 Robert Cowley, Geoffrey Parker, The Reader's Companion to Military History, Houghton Mifflin Harcourt, 2000. ISBN 0618127429.
 Stacy Bergstrom Haldi, Why Wars Widen: A Theory of Predation and Balancing, Routledge; 1 edition (ngày 1 tháng 6 năm 2003). ISBN 0714653071.
 John Powell, Magill's Guide to Military History: Cor-Jan, Salem Press, 2001. ISBN 0893560162.
 Chapter on "The Miracle of the House of Brandenburg" in: Russell Frank Weigley. The Age of Battles: The Quest for Decisive Warfare from Breitenfeld to Waterloo. Đại học Indiana Press, 2004. ISBN 0-253-21707-5.
 H. W. Koch, History of Prussia, Dorset Press, 1987. ISBN 0880291583.
 Johannes Kunisch: Das Mirakel des Hauses Brandenburg. Studien zum Verhältnis von Kabinettspolitik und Kriegführung im Zeitalter des Siebenjährigen Krieges, München 1978, ISBN 3-486-48481-8.
 Jürgen Sternberger: Das Mirakel des Hauses Brandenburg Die Schlacht von Kunersdorf 1759, Berlin 2009, ISBN 978-3-86805-413-2.

Quan hệ quốc tế năm 1762
Chiến tranh Bảy năm
Châu Âu năm 1762
Friedrich Đại Đế


title: Mühledorf, Bern

text:
Mühledorf BE là một đô thị trong huyện Bern-Mittelland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,3 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 239 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern
Cựu đô thị của bang Bern


title: Tào Ngụy

text:
Tào Ngụy (曹魏) là một trong 3 quốc gia thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Hoa, kinh đô ở Lạc Dương. Tào Ngụy do Tào Tháo xây dựng tiền đề nhưng con trai Tào Tháo là Tào Phi là người thiết lập nên Tào Ngụy. Tào Phi là vị hoàng đế đầu tiên của Tào Ngụy. Tào Ngụy đã bị Tư Mã Viêm xóa sổ và lập nên nhà Tây Tấn vào tháng 2 dương lịch năm 266, sau đó thống nhất Trung Quốc. Nhà Ngụy kéo dài từ 220 đến 266 theo dương lịch, chiếm cứ vùng bắc Trung Quốc.

Lịch sử

Thành lập
Vào thời điểm nhà Hán suy yếu, khu vực Bắc Trung Quốc thuộc quyền kiếm soát của Tào Tháo. Nước Ngụy manh nha hình thành từ cuối thời Đông Hán.

Vào năm 213, Tào Tháo được Hán Hiến Đế Lưu Hiệp phong làm "Ngụy Công" (thực chất là ép Hiến Đế phong) và được trao quyền sở hữu Ngụy quận và 9 quận thuộc Ký châu làm nước riêng, đóng thủ phủ ở Nghiệp Thành. Nước Ngụy của Tào Tháo với tư cách là một nước chư hầu nằm trong lãnh thổ nhà Hán bắt đầu hình thành. Tháng 11 năm 213, Tào Tháo thiết lập một bộ máy triều đình nước Ngụy riêng biệt, có Thượng thư lệnh, Thị trung và 6 viên khanh. Chung Do được cử làm Tướng quốc.

Năm 216, Tào Tháo ép Hiến Đế phong làm "Ngụy Vương". Ngày 15 tháng 3 năm 220, Tào Tháo qua đời, con trưởng là Tào Phi kế ngôi "Ngụy Vương". Cũng trong năm này, ngày 11 tháng 12, Tào Phi cướp ngôi của Hán Hiến Đế và tự xưng là Hoàng đế, lập nên nước Ngụy. Gần như ngay sau đó, Lưu Bị lên ngôi Hoàng đế lập ra nước Thục Hán để tiếp tục dòng dõi của nhà Hán, và Tôn Quyền cho sứ giả sang xưng thần với Tào Phi để được phong làm Ngô Vương, sau đó lên ngôi Hoàng đế của Đông Ngô vào năm 229.

Tào Ngụy ít chiến tranh với Đông Ngô như với Thục Hán. Từ khi 3 quốc gia chính thức xưng hiệu, trong vòng hơn 40 năm, Tào Ngụy và Thục Hán đánh nhau 15 lần, 6 lần thời Gia Cát Lượng làm thừa tướng ở Thục (Lục xuất Kỳ Sơn) và 9 lần khi Khương Duy cầm quyền chỉ huy quân sự tại nước này (Cửu phạt trung nguyên).

Suy vong
Thực quyền trong triều đình Tào Ngụy đã rơi vào tay họ Tư Mã sau khi Ngụy Minh Đế Tào Duệ mất (239). Tư Mã Ý diệt quan phụ chính trong tông thất nhà Ngụy là Tào Sảng và nắm trọn quyền hành. Sau khi Ý chết, con là Tư Mã Sư lên thay, phế Tào Phương, lập Tào Mao làm vua (254). Năm 260, em Tư Mã Sư là Tư Mã Chiêu giết Mao lập Tào Hoán.

Trương Đễ, thừa tướng Đông Ngô thời Tam quốc, đánh giá nhà Tào Ngụy bên ngoài không được lòng dân, bên trong thì họ Tư Mã đã khống chế triều đình nên bị diệt vong là lẽ đương nhiên:
Tào Tháo dẫu công trùm Trung Hạ, uy chấn tứ hải, (nhưng) ưa chuộng quyền thuật, chinh phạt không thôi, dân sợ oai mà không nhớ đức vậy. Phi, Duệ nối ngôi, còn tàn ngược hơn, trong xây cung thất, ngoài sợ hùng hào, đông tây rong ruổi, không năm nào yên; họ gây mất lòng dân, đã lâu ngày rồi. Cha con Tư Mã Ý từ khi nắm quyền, nhiều lần lập công, dẹp bỏ hà khắc mà ban bố ân huệ, vì họ mưu đồ làm chúa mà cứu chữa căn bệnh ấy, lòng dân theo về, cũng đã lâu rồi. Bởi thế Hoài Nam ba lần loạn, mà phúc tâm không rối; cái chết của Tào Mao, tứ phương chẳng động... Cái gốc rễ của họ vững chắc rồi, gian kế đã lập rồi.

Tháng chạp năm Ất Dậu (tháng 2 năm 266), con Tư Mã Chiêu là Tư Mã Viêm cướp ngôi Hoàng đế của Tào Hoán, lập nên nhà Tấn. Tào Ngụy mất từ đó.

Chế độ đồn điền
Để giải quyết vấn đề lương thực của quân đội và dân chúng, bộ tướng của Tào Tháo là Cức Đê đề xuất tổ chức đồn điền và được chấp nhận. Tào Tháo cử Mao Giới, Nhậm Tuấn là Điển nông trung lang tướng chủ quản về chấn hưng nông nghiệp. Cức Đê được cử làm Đồn điền Đô úy chủ quản việc xây dựng đồn điền tại khu vực Hứa Xương. Tất cá các địa phương đều phải đặt chức quan chuyên trách về đồn điền. Đồn điền trở thành quốc sách của tập đoàn họ Tào.

Tại các vùng cứ 50 hộ nông dân được hợp thành một đồn do Đồn điền Tư mã quản lý. Cấp trên của Đồn điền Tư mã là các quan chức Điển nông tại các quận, huyện. Mỗi hộ canh tác từ 30 đến 50 mẫu ruộng. Nếu dùng trâu bò của Nhà nước thì sau khi thu hoạch phải nộp 6/10 hoa lợi, nông dân thu về 4/10. Nếu dùng trâu bò riêng thì sau khi thu hoạch phải nộp 5/10 hoa lợi. Đồn điền cung cấp cho quân Tào hàng triệu hộc quân lương, giải quyết được nhu cầu lương thực. Có năm vùng Trung Nguyên gặp thiên tai, Tư Mã Ý đã vận chuyển từ Quan Trung đến 5 triệu hộc lương tiếp tế. Cuối đời Ngụy, đồn điền quân sự và dân sự ở hai vùng bắc và nam sông Hoài có dân số lên đến 30 vạn người. Số quân lương tích trữ được đủ cung cấp cho cuộc chiến của nhà Tây Tấn sau này tiêu diệt Đông Ngô. Chế độ đồn điền đã tạo cơ sở vững chắc cho chính quyền họ Tào đảm bảo lương thực cho chính quyền Ngụy Tấn.

Năm 265, Tư Mã Viêm lên chấp chính đã ra lệnh huỷ bỏ chế độ đồn điền của Tào Ngụy. Chế độ đồn điền chấm dứt.

Dân số
Tổng lãnh thổ của ba nước Ngụy, Thục, Ngô rộng hơn so với thời Đông Hán. Ba nước không thể thôn tính được nhau nên tính tới chuyện cùng phát triển ra bên ngoài, thu thập các bộ tộc láng giềng nhỏ yếu hơn và văn hóa kém phát triển hơn. Ngụy thu phục người Tiên Ty, Ô Hoàn; Thục thu thập người Di ở phía nam và người Khương ở Thanh Hải; Ngô thu phục các tộc Bách Việt ở vùng núi ba tỉnh Giang, Chiết, Hoãn.

Về dân số, nhà Ngụy là mạnh nhất. Khi nhà Ngụy mất (265), quốc gia này có hơn 663.423 hộ gia đình và 4.190.891 người trong phạm vi biên giới của mình. Nhà Ngụy khi diệt Thục có dân số gấp 4 lần Thục. Tào Ngụy chiếm hơn 58% dân số và khoảng 40% diện tích toàn Trung Quốc khi đó. Với những nguồn lực này, nhà Ngụy có thể có tới 400.000 quân trong khi nhà Thục và Ngô có thể có 100.000 và 230.000 quân tương ứng: khoảng 10% dân số.

Sản xuất nông nghiệp
Các công trình thủy lợi đại quy mô cũng được xây dựng. Đặng Ngải kiến nghị xây dựng hai con kênh tại Hoài Dương và Bách Xích trong khi tiến hành xây dựng đồn điền tại Hoài Bắc để dẫn nước sông Hoàng Hà thông với sông Hoài, sông Dĩnh nâng chiều dài số kênh đào tại vùng này lên đến hơn 300 dặm, cung cấp đủ nước tưới cho hơn 2 vạn khoảnh ruộng. Sản lượng lương thực được tăng lên, những đồn điền dưới thời Ngụy đều có sản lượng cao hơn thời Đông Hán rất nhiều. Theo sự nhận xét của nhà tư tưởng Phó Huyền (217 – 278), thời Tây Tấn, mỗi mẫu ruộng khô có sản lượng hơn 10 hộc, những vùng ruộng nước có sản lượng mấy chục hộc.

Thế phả các hoàng đế Tào Ngụy

Các Hoàng đế Tào Nguỵ

Các nhân vật quan trọng
 Tào Tháo
 Tư Mã Ý
 Tào Phi
 Tào Nhân
 Tào Hồng
 Tào Chân
 Bàng Đức
 Điển Vi
 Giả Hủ
 Hạ Hầu Đôn
 Hạ Hầu Uyên
 Hứa Chử
 Lý Điển
 Lưu Hoa
 Mãn Sủng
 Nhạc Tiến
 Quách Gia
 Tuân Du
 Tuân Úc
 Trình Dục
 Trương Cáp
 Trương Liêu
 Từ Hoảng
 Quách Hoài
 Tào Tuấn
 Tào Phương
 Tào Hoán
 Tào Mao
 Tào Thực
 Tào Chương
 Tư Mã Chiêu
 Tư Mã Sư
 Tư Mã Viêm
 Vu Cấm
 Chung Hội
 Đặng Ngải

Xem thêm
 Tam Quốc
 Thục Hán
 Đông Ngô
 Nhà Tấn

Chú thích

Tham khảo
 Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Học viện quân sự cấp cao (1992), Lịch sử Trung Quốc từ thượng cổ đến Năm đời mười nước.

Khởi đầu năm 220
Chấm dứt năm 266
Triều đại Trung Quốc
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc


title: Asamangulia reticulata

text:
Asamangulia reticulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Asamangulia


title: Abaria margaritifera

text:
Abaria margaritifera là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Abaria


title: Pontevico

text:
Pontevico là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 29 kilômét vuông, dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2004 là 6780 người.

Đô thị này có các làng sau: Bettegno, Campazzo, Chiesuola, Gauzza, Torchiera.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Alfianello, Bassano Bresciano, Corte de' Frati, Robecco d'Oglio, San Gervasio Bresciano, Verolanuova, Verolavecchia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Nomada klamathensis

text:
Nomada klamathensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fox mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1926


title: Mã hóa Huffman

text:
Trong khoa học máy tính và lý thuyết thông tin, mã hóa Huffman là một thuật toán mã hóa dùng để nén dữ liệu. Nó dựa trên bảng tần suất xuất hiện các ký tự cần mã hóa để xây dựng một bộ mã nhị phân cho các ký tự đó sao cho dung lượng (số bit) sau khi mã hóa là nhỏ nhất.

Tác giả
Thuật toán được đề xuất bởi David A. Huffman khi ông còn là sinh viên Ph.D. tại MIT, và công bố năm 1952 trong bài báo "A Method for the Construction of Minimum-Redundancy Codes". Sau này Huffman đã trở thành một giảng viên ở MIT và sau đó ở khoa Khoa học máy tính của Đại học California, Santa Cruz, Trường Kỹ nghệ Baskin (Baskin School of Engineering).

Dẫn nhập

Mã tiền tố
Để mã hóa các ký hiệu (ký tự, chữ số,...) ta thay chúng bằng các xâu nhị phân, được gọi là từ mã của ký hiệu đó.
Chẳng hạn bộ mã ASCII, mã hóa cho 256 ký hiệu là biểu diễn nhị phân của các số từ 0 đến 255, mỗi từ mã gồm 8 bit. Trong ASCII từ mã của ký tự "a" là 1100001, của ký tự "A" là 1000001. Trong cách mã hóa này các từ mã của tất cả 256 ký hiệu có độ dài bằng nhau (mỗi từ mã 8 bit). Nó được gọi là mã hóa với độ dài không đổi.

Khi mã hóa một tài liệu có thể không sử dụng đến tất cả 256 ký hiệu. Hơn nữa trong tài liệu chữ cái "a" chỉ có thể xuất hiện 1000000 lần còn chữ cái "A" có thể chỉ xuất hiện 2, 3 lần. Như vậy ta có thể không cần dùng đủ 8 bit để mã hóa cho một ký hiệu, hơn nữa độ dài (số bít) dành cho mỗi ký hiệu có thể khác nhau, ký hiệu nào xuất hiện nhiều lần thì nên dùng số bit ít, ký hiệu nào xuất hiện ít thì có thể mã hóa bằng từ mã dài hơn. Như vậy ta có việc mã hóa với độ dài thay đổi. Tuy nhiên, nếu mã hóa với độ dài thay đổi, khi giải mã ta làm thế nào phân biệt được xâu bít nào là mã hóa của ký hiệu nào. Một trong các giải pháp là dùng các dấu phẩy (",") hoặc một ký hiệu quy ước nào đó để tách từ mã của các ký tự đứng cạnh nhau. Nhưng như thế số các dấu phẩy sẽ chiếm một không gian đáng kể trong bảng mã. Một cách giải quyết khác dẫn đến khái niệm mã tiền tố
 Mã tiền tố là bộ các từ mã của một tập hợp các ký hiệu sao cho từ mã của mỗi ký hiệu không là tiền tố (phần đầu) của từ mã một ký hiệu khác trong bộ mã ấy.

Đương nhiên mã hóa với độ dài không đổi là mã tiền tố.
Ví dụ: Giả sử mã hóa từ "ARRAY", tập các ký hiệu cần mã hóa gồm 3 chữ cái "A","R","Y".
 Nếu mã hóa bằng các từ mã có độ dài bằng nhau ta dùng ít nhất 2 bit cho một chữ cái chẳng hạn "A"=00, "R"=01, "Y"=10. Khi đó mã hóa của cả từ là 0001010010. Để giải mã ta đọc hai bit một và đối chiếu với bảng mã.
 Nếu mã hóa "A"=0, "R"=01, "Y"=11 thì bộ từ mã này không là mã tiền tố vì từ mã của "A" là tiền tố của từ mã của "R". Để mã hóa cả từ ARRAY phải đặt dấu ngăn cách vào giữa các từ mã 0,01,01,0,11
 Nếu mã hóa "A"=0, "R"=10, "Y"=11 thì bộ mã này là mã tiền tố. Với bộ mã tiền tố này khi mã hóa xâu "ARRAY" ta có 01010011.

Biểu diễn mã tiền tố trên cây nhị phân
 Nếu có một cây nhị phân  lá ta có thể tạo một bộ mã tiền tố cho  ký hiệu bằng cách đặt mỗi ký hiệu vào một lá. Từ mã của mỗi ký hiệu được tạo ra khi đi từ gốc tới lá chứa ký hiệu đó, nếu đi qua cạnh trái thì ta thêm số 0, đi qua cạnh phải thì thêm số 1.
 Ví dụ: Cây 3 lá sau đây biểu diễn bộ mã của A,R,Y trong ví dụ trên
    *
   0/ \1
   A  *
    0/ \1
    R  Y
 Từ mã của "A" là 0, của "R" là 10, của "Y" là 11.

Mã tiền tố tối ưu
Từ ví dụ trên thấy mã hóa của xâu "ARRAY" bằng mã độ dài cố định mất 10 bit, bằng mã tiền tố đã đưa ra mất 8 bit, tiết kiệm được 20%. Bài toán đặt ra là bộ mã tiền tố đã tối ưu chưa.

Bài toán
 Cho tập A các ký hiệu và trọng số (tần suất) của chúng.
 Tìm một bộ mã tiền tố với tổng độ dài mã hóa là nhỏ nhất.

Dữ liệu
Input
Bảng  chữ cái .Tập các trọng số (tần suất xuất hiện) tương ứng , ví dụ: .

Output
Bộ mã , là tập hợp các từ mã (nhị phân), trong đó  là từ mã của .

Yêu cầu
Đặt  là trọng số của bộ mã . Điều kiện là:  với mọi bộ mã .

Ví dụ
 Trong ví dụ sau, với các tần số như trên mã 1 sẽ tốn không gian hơn mã 2.

Giải thuật

Giải thuật tham lam
Trong giải thuật tham lam giải bài toán xây dựng cây mã tiền tố tối ưu của Huffman, ở mỗi bước ta chọn hai chữ cái có tần số thấp nhất để mã hóa bằng từ mã dài nhất.
Giả sử có tập A gồm  ký hiệu và hàm trọng số tương ứng .
 Khởi tạo: Tạo một rừng gồm n cây, mỗi cây chỉ có một nút gốc, mỗi nút gốc tương ứng với một ký tự và có trọng số là tần số/tần suất của ký tự đó .
 Lặp:
 Mỗi bước sau thực hiện cho đến khi rừng chỉ còn một cây:
 Chọn hai cây có trọng số ở gốc nhỏ nhất hợp thành một cây bằng cách thêm một gốc mới nối với hai gốc đã chọn. Trọng số của gốc mới bằng tổng trọng số của hai gốc tạo thành nó.
Như vậy ở mỗi bước số cây bớt đi một. Khi rừng chỉ còn một cây thì cây đó biểu diễn mã tiền tố tối ưu với các ký tự đặt ở các lá tương ứng.

Ví dụ
Cho bảng tần suất của 5 chữ cái A, B, C, D, E như sau tương ứng là 0.10; 0.15; 0.30; 0.16; 0.29

Quá trình xây dựng cây Huffman diễn ra như sau:

Như vậy bộ mã tối ưu tương ứng là:

Hàng đợi có ưu tiên
Trong mỗi bước của thuật toán xây dựng cây Huffman, ta luôn phải chọn ra hai gốc có trọng số nhỏ nhất. Để làm việc này ta sắp xếp các gốc vào một hàng đợi ưu tiên theo tiêu chuẩn trọng số nhỏ nhất. Một trong các cấu trúc dữ liệu thuận lợi cho tiêu chuẩn này là cấu trúc đống (với phần tử có trọng số nhỏ nhất nằm trên đỉnh của đống).

Mã giả
Trong đoạn mã giả dưới đây ta dựa trên một mảng các ký hiệu  có tần suất tương ứng là

Tạo hàng đợi bằng đống (heap)
Ta tạo một đống trên cơ sở sắp xếp lại các chỉ số của A và W. Ta lưu trữ đống dưới dạng mảng, ký hiệu nó là Heap[1..n]. Trước hết đưa chỉ số của các chữ cái theo thứ tự ban đầu vào mảng Heap[1..n] với Heap[i]=i. với mọi i=1..n.
 Procedure DownHeap(List W,Int k,Int Count)
 {
 Int i:=k, v:=W(Heap(k)), j

 While 2*i<=Count {
 j:=2*i
 if j+1<= Count and W(Heap(j+1))>W(Heap(j)) then j:=j+1
 if W(Heap(j))< v then Heap(i):=Heap(j)
 else break
 i:=j
 Heap(j):=Heap(k)
 }
 }

 Procedure MakeHeap(List W,Int n)
 {
 Int k
 For k:=int(n/2) downto 1 {
 DownHeap (W,k,n)
 }
 }

Xây dựng cây Huffman
Ta sẽ lưu trữ cấu trúc của cây mã Huffman vào một mảng. Cây Huffman gồm n lá mỗi lá chứa chỉ số của chữ cái tương ứng. Mỗi lần ghép 2 cây thành một ta phải thêm một đỉnh, như vậy cây biểu diễn mã Huffman gồm 2.n-1 đỉnh. Ta ký hiệu cây này là Huff[1..2n-1]. Vì mỗi gốc mới bổ sung đều có trọng số nên ta mở rộng mảng W[1..n] các trọng số thành mảng W' [1..2n-1]. Gọi m là số đỉnh của cây sẽ xây dựng. lúc đầu ta có n lá, đỉnh bổ sung lần đầu sẽ là n+1, lần thứ 2 là n+2,... Khi lấy ra hai ký tự có tần số nhỏ nhất chẳng hạn ký tự thứ i làm con trái và ký tự thứ j làm con phải của đỉnh mới bổ sung có chỉ số m ta đặt Huff[i]=-m, Huff[j]=m.
 Procedure MakeTreeHuffman(List W,Int n)
 {
 List Heap,Huff
 Int i,j,count:=n,m:=n
 MakeHeap(W,n)
  While Count >1 {
 i:=Heap(1)
 Heap(1):= Heap(count)
 Count:=Count-1
 DownHeap(W,1,Count)
 j:=Heap(1)
 m:=m+1
 Huff(i):=-m
 Huff(j):=m
 W(m):=W(i)+W(j)
 Heap(1):=m
 DownHeap(W,1,Count)
 }
 Return Huff
 }

Xây dựng bộ mã
Sau khi cấu trúc của cây Huffman được lưu vào mảng Huff ta dễ dàng xây dựng mảng Code[1..n] cho bộ mã nhị phân tiền tố tối ưu của các ký tự A[1..n].
 Procedure CodingHuffman(List Huff, n){
 Int k:=1,j
  While k<=n {
 Code(k):=""
 j:=Huff(k)
 While Abs(j)<=2*n-1 {
  If j>0 then Code(k)="1"+Code(k)
  else Code(k)="0"+Code(k)
 j:=Huff(abs(j))
 }
 k:=k+1
 }
 Return Code
 }

Nén file bằng mã Huffman
Trong các bước trên, giả sử đã xây dựng được bộ mã Huffman của 256 ký hiệu có mã ASCII từ 0 đến 255 chứa trong mảng Code[1..256].
Việc nén file có thể phân tích sơ bộ như sau:

 Đọc từng byte của file cần nén cho đến khi hết tệp,
 Chuyển theo bộ mã thành xâu nhị phân,
 Ghép với xâu nhị phân còn dư từ bước trước,
 Nếu có đủ 8 bit trong xâu thì cắt ra tám bít đầu tiên ghi vào tệp nén,
 Nếu đã hết tệp cần nén thì dừng...

Xem thêm
 Mã Shannon-Fano
 Nén dữ liệu
 Lempel-Ziv-Welch

Tham khảo

 Huffman's original article: D.A. Huffman, "A Method for the Construction of Minimum-Redundancy Codes", Proceedings of the I.R.E., sept 1952, pp 1098–1102
 Background story: Profile: David A. Huffman , Scientific American, Sept. 1991, pp. 54–58
 Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, and Clifford Stein. Introduction to Algorithms, Second Edition. MIT Press and McGraw-Hill, 2001. ISBN 0-262-03293-7. Section 16.3, pp. 385–392.

Liên kết ngoài
 Program for explaining the Huffman Coding procedure.
 Huffman Code Applet
 n-ary Huffman Template Algorithm
 Huffman codes' connection with Fibonacci and Lucas numbers
 Sloane A098950 Minimizing k-ordered sequences of maximum height Huffman tree
 Computing Huffman codes on a Turing Machine
 Mordecai J. Golin, Claire Kenyon, Neal E. Young "Huffman coding with unequal letter costs" (PDF), STOC 2002: 785-791
 Huffman Coding: A CS2 Assignment a good introduction to Huffman coding
 A quick tutorial on generating a Huffman tree
 Pointers to Huffman coding visualizations
 Huffman for PHP
 Huffman in C
 Huffman in Java

Thuật toán nén dữ liệu
Lý thuyết mã hóa
Khoa học máy tính năm 1952