title: Biển Greenland

text:
Biển Greenland là một vùng biển tiếp giáp Greenland về phía tây, quần đảo Svalbard về phía đông, eo biển Fram và Bắc Băng Dương về phía bắc, và biển Na Uy và Iceland về phía nam. Biển này thường được xem là một phần của Bắc Băng Dương, và đôi khi được nhìn nhận là một phần của Đại Tây Dương.

Tuy nhiên, các định nghĩa về Bắc Băng Dương và các vùng biển của nó có xu hướng không chính xác hoặc mang tính tùy tiện. Nhìn chung, biển Greenland không được xem là vùng biển thuộc Bắc Băng Dương. Trong ngành hải dương học, biển Greenland được xem là một phần của các biển Bắc Âu, cùng với biển Na Uy. Các biển Bắc Âu là một nối kết quan trọng giữa Bắc Băng Dương và Đại Tây Dương, và có thể có ý nghĩa quan trọng trong việc ngắt hoàn lưu đường nhiệt (shutdown of thermohaline circulation). Người ta thường gọi chung Bắc Dương và các biển Bắc Âu là "Biển Địa Trung Hải Bắc Cực" trong hải dương học, một biển cận biên của Đại Tây Dương.

Biển Greenland mang đặc tính khí hậu Bắc Cực với các cơn gió phía bắc xảy ra thường xuyên và nhiệt độ ít khi tăng trên . Trước đây, biển đã từng có khu vực lưỡi băng Odden (Odden), mở rộng về hướng đông từ rìa băng chính Đông Greenland ở vùng phụ cận từ vĩ tuyến 72 đến 74 độ Bắc trong suốt mùa đông và hoạt động như một khu vực hình thành băng mùa đông chủ yếu ở Bắc Cực. Mảng Băng Tây hình thành vào mùa đông ở Biển Greenland, phía bắc Iceland, nằm giữa Greenland và đảo Jan Mayen. Hải cẩu Greenland và hải cẩu mào sinh sản nhiều nhất ở mảng băng này và chúng là đối tượng bị săn bắn trong hơn 200 năm.

Khu vực biển
Tổ chức Thủy văn Quốc tế định nghĩa các ranh giới của Biển Greenland như sau:
Về phía Bắc. Đường nối từ điểm cực Bắc của Spitzbergen  [Svalbard] với điểm cực Bắc của Greenland.

Về phía Đông. Bờ biển phía Tây của Tây Spitzbergen  [đảo Spitsbergen].

Về phía Đông Nam. Một đường nối từ điểm cực Nam của Tây Spitzbergen  với điểm phía bắc của đảo Jan Mayen, xuống bờ biển phía tây của hòn đảo đó đến cực Nam của nó, sau đó là đường tới cực Đông của Gerpir (67°05′N, 13°30′W) [sic, thực ra là tại vị trí ] ở Iceland.

Về phía Tây Nam. Đường nối từ Straumnes (cực Tây Bắc của Iceland) tới Cape Nansen () ở Greenland.

Về phía Tây. Bờ biển phía Đông và Đông Bắc của Greenland giữa Mũi Nansen và điểm cực Bắc.

Lịch sử

Các cuộc khảo sát biển Greenland lần đầu xảy ra vào giai đoạn 1876–1878, là một phần trong Chuyến thám hiểm Bắc Đại Tây Dương của người Na Uy. Từ đó, nhiều quốc gia, nhất là Na Uy, Iceland và Nga, đã gửi nhiều tàu thám hiểm khoa học đến vùng biển này. Vào năm 1909, Fridtjof Nansen chính là người đã mô tả hệ thống dòng nước khá phức tạp ở biển Greenland.

Trong vòng 300 năm, biển Greenland là địa điểm nổi tiếng của ngành công nghiệp săn bắt cá voi, cho đến năm 1911, trụ sở săn bắt chủ yếu nằm ở Spitsbergen. Khi ấy, quần thể cá voi đông đúc trước đó đã cạn kiệt, khiến ngành công nghiệp săn bắt không thể có lợi nhuận. Vì vậy, những con cá voi còn lại đã được bảo vệ, nhưng dường như số lượng cá thể đã không thể phục hồi đáng kể. Từ cuối thập niên 1990, các nhà sinh học vùng cực đã ghi nhận được sự gia tăng dân số cá voi đầu cong ở địa phương; các nhà khoa học bắc cực cũng phát hiện ra số lượng đáng ngạc nhiên của loài này trong một khu vực nhỏ vào năm 2015. Những kết quả trên được xem là những dấu hiệu đầu tiên cho thấy loài cá đặc biệt từng có thời kỳ là quần thể cá voi lớn nhất thế giới (với 52.000 con) này đang hồi sinh.

Dựa theo các bằng chứng khảo cổ học, các nhà khoa học cho rằng người Inuit đã săn bắt cá voi với quy mô phi công nghiệp ở biển Greenland từ thế kỷ 15.

Vào năm 2017, nhóm chèo thuyền đại dương do Fiann Paul dẫn đầu đã trở thành những người đầu tiên vượt biển bằng sức người.

Địa lý và địa chất biển

Về vị trí địa lý, biển Greenland tiếp giáp đảo Greenland về phía tây và giáp eo biển Đan Mạch và Iceland phía nam. Về phía đông nam, đằng sau đảo Jan Mayen (Na Uy) là vùng biển biển Na Uy rộng lớn, trong đó biển Greenland có thể được coi là một phần mở rộng. Thông qua eo biển Fram về phía đông bắc, biển Greenland được phân định bởi quần đảo Svalbard (Na Uy). Phần phía nam của biển Greenland, gần khu vực phía nam của Vùng Gãy Jan Mayen (Jan Mayen Francture Zone) hay đường Cape Brewster - Jan Mayen (đôi khi được gọi là biển Iceland).

Đáy biển Greenland là một khu vực sụt lún, có biên giới giới hạn về phía nam là dòng nước sống núi Greenland-Iceland và phía đông là sống núi Mohns và sống núi Knipovich (hai phần của sống núi Đại Tây Dương). Về phía tây, lúc đầu đáy biển giảm nhẹ độ sâu, nhưng sau đó nhanh dần về phía dải ven biển rộng lớn. Các hạt bột lấp đầy các hốc và hẻm ngầm; cát bùn, sỏi, đá tảng và các phụ phẩm khác của quá trình xói mòn phủ lên các thềm biển và sống núi.

Dù điểm sâu nhất bên trong biển là , nhưng người ta đã đo được độ sâu lên tới  ở Molloy Deep thuộc eo biển Fram, nối liền với biển tới Bắc Băng Dương về phía bắc. Dải băng Greenland vươn xuống biển ở vịnh Jokel.

Biển Greenland có các đảo chính là quần đảo Svalbard, Jan Mayen và các đảo ven biển ngoài khơi bờ đông bắc Greenland, chẳng hạn như đảo Hovgaard, Ella, Hansen Godfred, Île-de-France, Lynn, Norske, Gamma và Schnauder. Trong các đảo này, chỉ quần đảo Svalbard là có người sinh sống, và Jan Mayen thì có nhân viên quân sự đóng quân tạm thời. Sau khi Hội Quốc Liên trao cho Na Uy quyền tài phán đối với Jan Mayen, vào năm 1921, nước này đã mở trạm khí tượng đầu tiên ở đó. Trạm là đối tượng tranh chấp giữa Đức và Vương quốc Anh trong Thế chiến thứ hai. Ngày nay, một số đài phát thanh và đài khí tượng vẫn còn hoạt động trên đảo.

Thủy văn, khí hậu và băng

Biển Greenland có khí hậu Bắc Cực và khác nhau đáng kể trên khu vực biển rộng lớn. Nhiệt độ không khí dao động trong khoảng từ  ở gần Spitsbergen vào mùa đông đến  ở ngoài khơi Greenland vào mùa hè. Trong tháng 2, tháng lạnh nhất, nhiệt độ trung bình ở phía nam và phía bắc lần lượt là  và . Vào tháng 8, tháng ấm nhất, các giá trị này là  và . Mùa hè ở vùng biển này rất ngắn: số ngày có nhiệt độ lớn hơn  mỗi năm chỉ dao động trong khoảng từ 225 ngày ở phía bắc đến 334 ngày ở phía Nam. Lượng mưa hàng năm là  ở phía bắc, nhưng ở phía nam là .

Các cơn gió phía Bắc kéo dài suốt cả năm, làm lạnh bề mặt nước và đẩy băng xuống phía nam. Nhiệt độ trung bình của bề mặt nước vào khoảng dưới  ở phía bắc và  ở phía nam; vào mùa hè, các giá trị nhiệt độ rơi vào khoảng . Nhiệt độ nước ở đáy biển thường dưới . Độ mặn nước bề mặt từ 3,30–3,45% ở phía đông và dưới 3,20% ở phần phía tây, tăng đến 3,49% về phía đáy. Nước có màu xanh lục. Thủy triều xảy ra hai lần một ngày, với độ cao trung bình , cùng các dòng nước phá vỡ các tảng băng nổi và hoà trộn các lớp nước khác nhau theo cả chiều ngang và chiều sâu.

Các vùng nước lạnh hơn của dòng hải lưu Bắc Đại Tây Dương chìm trong Bắc Băng Dương, quay trở lại phía nam dưới dạng hải lưu Đông Greenland lạnh, và là một phần quan trọng của dải băng Đại Tây Dương, chảy dọc theo phần phía tây của biển. Dọc theo phần phía đông là hải lưu Spitsbergen ấm áp, một phần của hải lưu Gulf Stream. Hỗn hợp cái lạnh, nước ngọt tan chảy và dòng chảy Spitsbergen mặn và ấm có thể góp phần sinh ra hiện tượng Cabbeling, góp phần vào sự lưu thông nhiệt. Sự kết hợp của những dòng chảy này tạo ra dòng nước ngược theo chiều kim đồng hồ ở phần trung tâm của biển.

Vì thường xuyên có sương mù, gió và các dòng hải lưu, liên tục mang băng và tảng băng xuyên qua biển Greenland về phía nam, biển có khoảng thời gian hẹp trong năm để lưu thông hàng hải thương mại nhằm để tránh mùa băng: Mùa băng bắt đầu từ tháng 10 và kết thúc vào tháng 8. Có ba loại băng trôi được phân biệt đó là: băng ở Bắc Cực (dày vài mét), băng biển (dày khoảng một mét) và tảng băng trôi nước ngọt.

Băng Tây

Băng Tây là một khu vực rộng lớn ở phía bắc Iceland giữa Greenland và Jan Mayen, bị bao phủ bởi lớp băng liên tục vào mùa đông. Đây cũng là nơi sinh sản lớn nhất của các loài hải cẩu, bao gồm hải cẩu Greenland, hải cẩu mào, và hải cẩu xám. Những thợ săn cá voi người Anh đã phát hiện khu vực này được phát hiện vào đầu thế kỷ 18 và từ cuối những năm 1750 là nơi để săn hải cẩu. Việc săn bắt đặc biệt diễn ra rầm rộ vào thế kỷ 19, nhưng đã giảm trong thế kỷ 20 do hạn chế săn bắt và nhu cầu thị trường thấp hơn. Vào khoảng ngày 5 tháng 4 năm 1952, một cơn bão lớn khiến các con tàu với 79 thợ săn hải cẩu Na Uy trên tàu mất tích. Bảy tàu săn hải cẩu khác của Na Uy cũng bị đắm trong cùng tháng.

Lưỡi băng Odden

Lưỡi băng Odden hay đơn giản là Odden (từ Tiếng Na Uy có nghĩa là mũi đất) là một khu vực hình thành băng mùa đông chủ yếu ở Bắc Cực. Khu vực này đã được biết đến trong một thời gian dài và được nhận diện bởi nhà thám hiểm Fridtjof Nansen nhưng người ta chỉ được hiểu đầy đủ về nó kể từ sự ra đời của các hình ảnh vệ tinh.

Trong hầu hết các năm, Odden có chiều dài khoảng  và có diện tích lên tới . Khu vực này mở rộng về phía đông từ rìa băng chính Đông Greenland ở vùng lân cận 72–74°N trong suốt mùa đông do sự xuất diện của nước bề mặt cực lạnh trong dòng chảy Jan Mayen, làm chuyển hướng một số lượng nước về phía đông từ hải lưu Đông Greenland tại vĩ độ đó. Phần lớn băng đã hình thành tiếp tục dạt về phía nam, do gió thổi, vì vậy bề mặt nước lạnh giá là điều kiện thích hợp để các loại băng mới hình thành như băng dễ vỡ và băng bánh kếp ở các vùng biển động, tạo ra một lưỡi băng khối khổng lồ. Quá trình hình thành băng này ngăn cản lượng muối trở lại đại dương, làm cho nước bề mặt trở nên đặc hơn và chìm xuống dưới, đôi khi ở độ sâu khá lớn (từ  trở lên), khiến vùng này trở thành một trong số ít vùng của đại dương trên thế giới xảy ra hiện tượng đối lưu mùa đông, giúp thúc đẩy toàn bộ hệ thống bề mặt và các dòng chảy sâu trên toàn thế giới được gọi là luân chuyển nhiệt muối. Kể từ những năm 1990, lưỡi băng Odden hiếm khi phát triển thêm.

Hệ động vật
Biển Greenland là nơi sinh sống dày đặc của các sinh vật tạo thành phần đáy của chuỗi thức ăn trong đại dương. Các động vật không xương sống lớn, cá (như cá tuyết (Gadus spp.), cá trích (Clupea spp.), cá đỏ biển sâu (Sebastes mentella), cá bơn lưỡi ngựa (họ Pleuronectidae) và cá bơn sao (Pleuronectes platessa)), chim và động vật có vú (như hải cẩu nhóm Pinnipedia, các loài cá voi và cá heo) tất cả đều sinh sống nhờ các động vật không xương sống nhỏ và các sinh vật nhỏ khác.

Trước kia, biển Greenland là môi trường sinh sống của một số lượng lớn các loài cá voi khác nhau, đặc biệt là cá voi đầu cong, nhưng ngành công nghiệp săn bắt đã tận diệt chúng từ đầu những năm 1600 cho đến năm 1911. Trong vài thập kỷ qua, đã có một một số tín hiệu cho thấy quần thể loài cá này đã bắt đầu khôi phục.

Dầu và khí tự nhiên

Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ ước tính có ít nhất 13% mỏ dầu chưa được khám phá trên thế giới và có 30% các túi khí tự nhiên chưa được khám phá trên thế giới nằm ở Bắc Cực, theo đó Biển Greenland có khả năng chứa một lượng lớn khí thiên nhiên và một lượng ít hơn nước ngưng tụ khí tự nhiên và dầu mỏ.  Điều này đã khiến quốc hội Greenland chấp thuận một số lượng lớn nhượng quyền ngoài khơi để khai thác hydrocacbon (dầu và khí đốt) tiềm năng. Phần lớn các nhượng quyền nằm ở các vùng biển phía tây Greenland (chủ yếu là ở eo biển Davis và vịnh Baffin), nhưng với 19 nhượng quyền ở biển Greenland.

Vào cuối năm 2013, tổng cộng có ba liên minh giành được quyền khai thác hydrocacbon ở bốn khu vực rộng lớn của biển Greenland từ Cục Khoáng sản và Dầu mỏ Greenland. Liên minh được lãnh đạo bởi các công ty dầu khí Equinor, tập đoàn Chevron và Eni, nhưng cũng bao gồm một số công ty nhỏ hơn khác như Shell Oil Company, BP, Ørsted và Nunaoil. Kể từ đó, một nhượng quyền khai thác hydrocacbon thứ năm đã được bán ra.

ExxonMobil, công ty dầu mỏ lớn nhất thế giới và có nhiều kinh nghiệm ở vùng Bắc Cực, lúc đầu cũng nộp đơn xin quyền khai thác dầu ở biển Greenland, nhưng sau đó đã rút khỏi vào tháng 12 năm 2013 với lý do chưa được giải thích. Thay vào đó, công ty này tập trung nỗ lực vào việc khai thác khí đá phiến và thị trường Hoa Kỳ.

Đối với ngành công nghiệp dầu mỏ, việc khoan tìm dầu ở các vùng nước sâu trong môi trường Bắc Cực đầy băng là một công việc mới tiềm năng, đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro và nguy hiểm. Do các khó khăn này, quốc hội Greenland kỳ vọng sẽ có các cuộc diễn tập thăm dò đầu tiên sẽ diễn ra không sớm hơn giữa thập niên 2020. Họ đánh giá một chương trình sơ bộ đầy đủ với các cuộc khảo sát địa chấn, diễn tập thăm dò và các biện pháp an toàn thích hợp sẽ mất khoảng 16 năm và khoản đầu tư khoảng 500 triệu USD cho mỗi lần nhượng quyền.

Xem thêm
 Danh sách biển

Tham khảo

Đọc thêm

Measurements of the Greenland Sea ice extent – University of Illinois Urbana-Champaign
Greenland Sea ice cover, data animations 1979–1998 – Technical University of Denmark (DTU)

Biển của Bắc Băng Dương
Biển Đại Tây Dương
Biển của Greenland
Biên giới Greenland-Iceland


title: Muidorge

text:
Muidorge là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 130 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Diplectrona triangulata

text:
Diplectrona triangulata là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Diplectrona


title: Nomada odontophora

text:
Nomada odontophora là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Kohl mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1905


title: Trần Thiếu Đế

text:
Trần Thiếu Đế (chữ Hán: 陳少帝; 1396 - ?) là vị hoàng đế thứ 13 và là vị hoàng đế cuối cùng của triều đại nhà Trần trong lịch sử Việt Nam.

Lúc Thiếu Đế lên ngôi, Thượng hoàng Trần Nghệ Tông đã băng hà, quyền thần Hồ Quý Ly, cũng là ông ngoại Thiếu Đế, càng nôn nóng muốn tước đoạt ngôi vị họ Trần. Năm 1400, Thiếu Đế bị buộc phải nhường ngôi, sự kiện như Hán Hiến Đế Lưu Hiệp nhường ngôi cho Tào Phi.

Thiếu Đế bị phế nhưng vì là cháu của Hồ Quý Ly nên không bị giết, chỉ bị giáng xuống làm Bảo Ninh Đại vương (保寧大王). Triều đại nhà Trần chính thức bị soán vị sau 175 năm trị vì Đại Việt.

Sau này nhà Minh đem quân sang tiêu diệt nhà Hồ thì số phận của ông không rõ.

Thân thế
Trần Thiếu Đế tên húy là Trần An (), là con trưởng của Trần Thuận Tông, mẹ là Khâm Thánh Hoàng hậu Lê Thánh Ngâu, con gái lớn của Lê Quý Ly. Trần Thiếu Đế lên ngôi tháng 3 năm Mậu Dần (1398) lúc mới chỉ có 2 tuổi.

Cai trị
Hồ Quý Ly thao túng triều đình nhà Trần, sau khi phế truất Thuận Tông, ông đưa Thiếu Đế lên ngôi nhằm từng bước đoạt ngôi của nhà Trần. Thiếu Đế tuy gọi là Hoàng đế nhưng chỉ là hư vị. Sau khi Thiếu Đế lên ngôi, Quý Ly tự xưng là Khâm Đức Hưng Liệt Đại vương (欽德興烈大王).

Quyền lực Quý Ly lớn mạnh
Tháng 4, năm 1399, Quý Ly họp thề ở Đống Sơn (xã Cao Mật, huyện Vĩnh Lộc, thuộc tỉnh Thanh Hóa). Thái bảo Trần Nguyên Hãn (陳元沆), Thượng tướng quân Trần Khát Chân (陳渴真) và Xa kỵ Tướng quân Phạm Khả Vĩnh (范可永) có mưu ám sát Quý Ly mà không thành; liêu thuộc, thân thích gồm hơn 370 người đều bị giết cả, tịch thu gia sản, con gái bắt làm nô tỳ, con trai từ 1 tuổi trở lên bị chôn sống, hoặc bị dìm nước. Lùng bắt dư đảng liền mấy năm không ngớt. Người quen biết nhau chỉ đưa mắt ra hiệu, không dám nói chuyện với nhau. Nhà dân không được chứa người đi đường ngủ trọ, hễ có người ngủ trọ, thì phải báo nhà láng giềng, cùng nhau xét hỏi giấy tờ, hành lý, lý do đi qua để làm chứng cứ bảo lĩnh. Các xã đều đặt điểm tuần, ngày đêm tuần tra canh giữ. Lễ minh thệ từ đó không cử hành nữa.

Hồ Quý Ly tự xưng là Quốc tổ Chương hoàng (國祖章皇), ra vào dùng 12 lạng vàng; con thứ là Hán Thương xưng Nhiếp Thái phó, con cả là Nguyên Trừng làm Tư đồ.

Tình hình Đại Việt lúc này càng thêm hỗn độn, giặc cướp Nguyễn Nhữ Cái nổi lên có hàng vạn người, cướp bóc bừa bãi, khiến triều đình bó tay, mãi 4 tháng sau An phủ sứ Đông lộ Nguyễn Bằng Cử ra quân đánh dẹp mới yên.

Bị ép nhường ngôi
Ngày 28 tháng 2 năm Canh Thìn (1400), Thiếu Đế bị ép nhường ngôi. Quý Ly sai tông thất nhà Trần và quần thần phải 3 lần dâng biểu khuyên mới chịu nhận. Lê Quý Ly lên ngôi đặt niên hiệu Thánh Nguyên (聖元), quốc hiệu Đại Ngu đổi sang họ Hồ, lập nên nhà Hồ (胡).

Sau này
Thiếu Đế bị phế nhưng vì là cháu của Hồ Quý Ly nên không bị giết như cha mình, chỉ bị giáng xuống làm Bảo Ninh Đại vương (保寧大王) rồi giam lỏng. Nhà Trần chấm dứt.

Sau này sách sử không còn ghi chép gì về ông.

Xem thêm
Nhà Trần
Trần Nghệ Tông
Trần Phế Đế
Trần Thuận Tông
Hồ Quý Ly

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

Thiếu Đế
Vua thiếu nhi Việt Nam
Người Hà Nội
Sinh năm 1396
Mất thế kỷ 15
Vương tước nhà Hồ


title: Oides abdominalis

text:
Oides abdominalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Doullens

text:
Doullens là một thị trấn ở tỉnh Somme trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên tuyến đường N25, phía bắc tỉnh, nằm trên hai bờ sông Authie, giáp ranh với Pas-de-Calais, Doullens trên thực tế nằm ở trung độ của giao cắt các trục:
 Abbeville - Arras
 Amiens - Saint-Pol-sur-Ternoise
 Crécy-en-Ponthieu - Bapaume
 Auxi-le-Château - Acheux-en-Amiénois

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Doullens sur le site de la Cộng đồng các xã Doullennais
 Site du Syndicat Mixte des Vals d'Authie, Nièvre et Somme
 Doullens sur le site de l'Insee
 Doullens sur le site du Quid

Xã của Somme


title: Isotenes

text:
Isotenes là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Isotenes anisa  Diakonoff, 1983
Isotenes athliopa  (Meyrick, 1938)
Isotenes clarisecta  Diakonoff, 1952
Isotenes crobylota  (Meyrick, 1910)
Isotenes cryptadia  Diakonoff, 1948
Isotenes epiperca  Diakonoff, 1944
Isotenes erasa  Diakonoff, 1952
Isotenes eurymenes  (Meyrick, 1930)
Isotenes inae  Diakonoff, 1948
Isotenes marmorata  Diakonoff, 1952
Isotenes megalea  Diakonoff, 1952
Isotenes melanoclera  Meyrick, 1938
Isotenes melanopa  Diakonoff, 1952
Isotenes melanotes  Diakonoff, 1952
Isotenes mesonephela  Diakonoff, 1952
Isotenes miserana  (Walker, 1863)
Isotenes ornata  Diakonoff, 1952
Isotenes prosantes  Diakonoff, 1952
Isotenes pudens  Diakonoff, 1952
Isotenes punctosa  Diakonoff, 1952
Isotenes rhodosphena  Diakonoff, 1952
Isotenes sematophora  Diakonoff, 1952
Isotenes tetrops  (Diakonoff, 1944)
Isotenes thaumasia  Diakonoff, 1948

Tham khảo

tortricidae.com

Archipini


title: Quận Morgan, Ohio

text:
</div>

Quận Morgan là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở McConnelsville. Quận được đặt theo Daniel Morgan, một sĩ quan trong chiến tranh cách mạng Mỹ.

Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 14.897 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Ohio


title: Bremerton, Washington

text:
Bremerton là một thành phố nằm trong quận Kitsap thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số 37.259 người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)
Bremerton, Washington
Khởi đầu năm 1891 ở tiểu bang Washington
Thành phố ở quận Kitsap, Washington


title: Độ co giãn của cầu

text:
Trong ngành kinh tế học, độ co giãn của cầu (tiếng Anh: elasticity of demand) là đại lượng đặc trưng cho phản ứng của lượng cầu trước sự thay đổi của một số biến khác.

Độ co giãn của cầu tiêu dùng

Độ co giãn của cầu theo giá

Định nghĩa và công thức tính
Độ co giãn của cầu (price elasticity of demand) thể hiện độ nhạy của lượng cầu trước thay đổi về giá của hàng hoá. Độ co giãn của cầu theo giá được ký hiệu là ED, ED được đo bởi trị tuyệt đối của thương số giữa phần trăm thay đổi trong cầu chia cho phần trăm thay đổi trong giá cả.

Phân loại co giãn của cầu theo giá:

• Cầu co giãn nhiều (elasticity) khi ED > 1

• Cầu co giãn đơn vị (unit elastic) khi ED = 1

• Cầu co giãn ít (inelastic) khi ED < 1

 Cầu hoàn toàn không co giãn khi ED = 0

Khi cầu co giãn, mức giá hàng hoá tăng 1% sẽ khiến lượng cầu giảm hơn 1%. Nếu cầu là co giãn đơn vị, lượng cầu sẽ giảm 1% khi giá hàng hoá tăng 1%. Giá tăng 1% sẽ khiến lượng cầu giảm mức nhỏ hơn 1% nếu cầu không co giãn.

Nếu cầu được biểu diễn bằng hàm số Q = f(P) thì

Độ co giãn và tổng doanh thu

Khái niệm độ co giãn được sử dụng rộng rãi để nghiên cứu các tác động của sự thay đổi về giá hàng hoá lên tổng doanh thu của các hãng sản xuất.

Xét tổng doanh thu (Total revenue - TR): Tổng doanh thu bằng tích số của giá bán(P) với số lượng số lượng hàng hoá(Q):

Giả sử cầu về sản phẩm của một hãng là một đường cầu dốc xuống dưới. Doanh thu của hãng này sẽ thay đổi thế nào nếu hãng giảm mức giá hàng hoá của mình?

Câu trả lời là tùỵ thuộc vào độ co giãn của cầu sản phẩm của hãng theo mức giá: Khi giá giảm, lượng cầu của người tiêu dùng tăng lên. Mức giá thấp của mỗi đơn vị của tổng sản phẩm khiến mức doanh thu nhận được thấp hơn trong khi số lượng đơn vị sản phẩm bán được tăng lên sẽ làm tăng doanh thu. Tổng doanh thu sẽ tăng khi giá giảm nếu lượng cầu tăng bằng một tỷ lệ phần trăm đủ lớn để bù lại mức giá giảm trong mỗi đơn vị sản phẩm. Cụ thể là, chúng ta có thể lưu ý là tổng doanh thu sẽ tăng nếu mức cầu tăng mức lớn hơn 1 % khi mức giá giảm 1%. Nếu giá giảm 1% và lượng cầu giảm 1%, tổng doanh thu tiếp tục không đổi (do những thay đổi này sẽ bù lại cho nhau).

Như vậy ta có khi giá giảm:

• Tổng doanh thu tăng khi cầu co giãn.

• Tổng doanh thu không đổi khi cầu là co giãn đơn vị.

• Tổng doanh thu giảm khi cầu không co giãn.

Theo cách tương tự, khi giá tăng:

• Tổng doanh thu giảm khi cầu co giãn.

• Tổng doanh thu không đổi khi cầu là co giãn đơn vị.

• Tổng doanh thu tăng khi cầu không co giãn.

Phân biệt giá và co giãn

Những xí nghiệp có một số quyền kiểm soát với giá cả thị trường có thể đôi khi sử dụng quyền kiểm soát đó để tăng lợi nhuận bằng cách tính giá khác nhau cho những khách hàng khác nhau. Cụ thể là một công ty tiến hành thực hiện phân biệt giá giữa các thị trường nhằm làm tăng lợi nhuận của mình bằng cách tính mức giá cao hơn cho những khách hàng có cầu ít co giãn nhất với sản phẩm đó và mức giá thấp hơn cho những khách hàng có cầu co giãn hơn. Về thực chất, chiến lược này liên quan tới việc tính mức giá cao nhất cho những khách hàng sẵn sàng mua hàng hoá ở mức giá cao và tính giá thấp cho những khách hàng nhạy cảm với những khác biệt về giá cả.

Một ví dụ cổ điển về sự khác biệt giá cả giữa các thị trường xảy ra với tiền vé máy bay. Có hai hạng mục hàng khách tổng quát với ngành hàng không: những người đi nghỉ và những người làm kinh doanh. Có vẻ là cầu với việc đi lại bằng máy bay của các doanh nhân ít nhạy cảm với sự thay đổi về giá hơn so với những người đi nghỉ. Các hãng máy bay có thể tính mức giá khác biệt với hai nhóm này bằng cách tính một mức tiền vé cao cho các doanh nhân và một mức tiền vé "tiết kiệm hơn" cho khách du lịch với đòi hỏi phải đặt vé trước vài tuần và một số hạn chế tương tự. Những người có mục đích đi nghỉ thường dễ đáp ứng với những đòi hỏi này còn những doanh nhân, do tính chất cấp bách của công việc, khó có thể đáp ứng được. Ngành hàng không qua đó mà thực hiện được mục đích tính mức giá cao hơn với những doanh nhân phải đi lại có mức cầu ít co giãn hơn và đánh giá thấp với những khách hàng có mức cầu co giãn hơn, những người có mục đích đi nghỉ.

Giảm giá cho trẻ em và người cao tuổi tại nhà hàng và rạp chiếu phim, xe bus hay tàu hỏa cũng là những ví dụ khác về sự phân biệt giá dẫn tới kết quả mức giá thấp hơn sẽ được tính đối với những khách hàng có cầu độ co giãn hơn với các sản phẩm này.

Những nhân tố quyết định độ co giãn của cầu theo giá

Độ co giãn của cầu theo giá sẽ tương đối cao khi:

• Có sẵn hàng hoá gần giống để thay thế.

• Hàng hoá và dịch vụ chiếm một phần lớn với ngân sách của người tiêu dùng.

• Được xem xét trong một giai đoạn dài hơn.

Xem xét cụ thể từng nhân tố:

Khi có một số lượng lớn những hàng hoá thay thế sẵn có, người tiêu dùng phản ứng với mức giá một hàng hoá tăng lên bằng cách mua nhiều hàng hoá thay thế hơn và mua ít hàng hoá đắt tương đối đi. Vì vậy, chúng ta sẽ dự tính đọ co giãn của cầu theo giá về các hàng hoá và dịch vụ tương đối cao với những hàng hoá thay thế gần giống, nhưng chúng ta cũng dự tính cầu tương đối không co giãn với những hàng hoá như Insulin hay Tamiflu với ít hàng hoá thay thế gần giống.

Nếu hàng hoá này chỉ chiếm một phần nhỏ trong ngân sách của người tiêu dùng, một sự thay đổi giá của hàng hoá sẽ tác động ít với sức mua của mỗi cá nhân. Trong trường hợp này, một sự thay đổi về giá sẽ có tác động tương đối nhỏ với lượng hàng hoá được tiêu dùng. Chẳng hạn, giá muối cao gấp đôi sẽ không có nhiều tác động lên ngân sách của một người tiêu dùng điển hình. Nhưng khi một hàng hoá chiếm một phần tương đối lớn trong chi tiêu của cá nhân, một sự tăng giá có tác động lớn với sức mua của họ. Hãy lấy một thí dụ cụ thể, giả sử một người chi dùng 50% thu nhập của anh ta hoặc cô ta cho một hàng hoá và giá của hàng hoá tăng gấp đôi. Có vẻ cá nhân này sẽ liên tục giảm chi tiêu của họ để phản ứng với mức giá cao hơn khi chi tiêu với hàng hoá này chiếm phần lớn trong ngân sách của người tiêu dùng. Vì vậy, cầu sẽ có xu hướng co giãn hơn với những hàng hoá chiếm một phần lớn trong ngân sách của một người tiêu dùng điển hình.

Người tiêu dùng thường có nhiều khả năng lựa chọn thay thế một hàng hoá khi tính trong một giai đoạn dài hơn.Ví dụ, hãy xem xét tác động của sự tăng giá xăng dầu. Về ngắn hạn, các cá nhân có thể giảm bớt nhưng không thể giảm nhiều nhu cầu đi lại của họ. Tuy nhiên, trong một giai đoạn dài hơn, người tiêu dùng có thể chuyển sang sử dụng các phương tiện tiêu thụ ít nhiên liệu hơn hay sử dụng các phương tiện giao thông công cộng. Vì vậy, chúng ta sẽ dự tính cầu về xăng dầu trong dài hạn sẽ co giãn hơn cầu về ngắn hạn.

Độ co giãn của cầu theo giá chéo
Độ co giãn của cầu theo giá chéo (cross-price elasticity of demand) thể hiện sự nhạy cảm của lượng cầu một hàng hóa đối với sự thay đổi giá của một hàng hóa khác. Xét 2 hàng hóa x và y, độ co giãn của lượng cầu hàng hóa x theo sự thay đổi của giá hàng hóa y được tính bởi:

Chú ý là độ co giãn của cầu theo giá chéo này không có dấu giá trị tuyệt đối ở công thức. Trong thực tế, dấu của độ co giãn của cầu theo giá chéo cho chúng ta biết về bản chất mối quan hệ giữa hàng hoá x và y. độ co giãn là dương nếu sự tăng giá của hàng hoá x sẽ kéo theo sự tăng cầu của hàng hoá y, điều này xảy ra khi và chỉ khi hai hàng hoá này là hai hàng hoá thay thế.

độ co giãn là âm giá của hàng hoá x tăng dẫn đến cầu về hàng hoá y giảm. Điều này xảy ra khi và chỉ khi hàng hoá x và y là hàng hoá bổ sung.

Tham khảo

Độ co giãn
Kinh tế vi mô
Kinh tế học vi mô


title: Callispa brevicornis

text:
Callispa brevicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Kollmoor

text:
Kollmoor là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 3,34 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 32 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Melanarta

text:
Melanarta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Dampvalley-lès-Colombe

text:
Dampvalley-lès-Colombe là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Zethlingen

text:
Zethlingen là một đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel


title: Lý Thẩm

text:
Lý Thầm (李忱) là một vị vua nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, tuy nhiên ông không được sử sách xếp vào các vua chính thống.

Thân thế
Lý Thầm là con thứ của vua Lý Cao Tông. Mẹ ông là vợ thứ của Cao Tông nên ông không được lập làm thái tử.

Được đưa lên ngôi
Tháng 7 năm 1209, vua cha Cao Tông tin lời Phạm Du, sát hại tướng Phạm Bỉnh Di. Bộ tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc nghe tin đó, đem binh lính phá cửa Đại Thanh kéo vào nội điện để cứu chủ. Cao Tông cùng Phạm Du không chống nổi, bỏ kinh thành chạy trốn.

Quách Bốc đánh chiếm kinh thành, tôn Lý Thầm lên làm vua. Cao Tông chạy về Tam Nông (Phú Thọ) nương nhờ nhà Hà Vạn, còn Lý Sảm chạy về Hải Ấp, dựa vào Trần Lý và em vợ Trần Lý là Tô Trung Từ để đánh Quách Bốc.

Trần Lý và Tô Trung Từ mang quân đánh về kinh thành dẹp Quách Bốc. Cuối năm 1209, Lý Thầm và Quách Bốc bị dẹp. Lý Cao Tông trở lại kinh đô Thăng Long.

Sử sách chép không rõ về kết cục của Lý Thẩm và Quách Bốc. Đại Việt sử ký toàn thư ghi đại lược:
"Trừng trị bọn Quách Bốc làm loạn, xử tội theo mức độ khác nhau".

Khâm định Việt sử thông giám cương mục cũng ghi vắn tắt:
"Nhà vua dẹp yên loạn Quách Bốc, xét tội tùy theo nặng nhẹ có sai biệt".

Sách Đại Việt sử lược và Việt sử Tiêu án không đề cập tới đoạn sau của Lý Thầm và Quách Bốc. Lý Thầm ngồi trên ngai vàng ở Thăng Long được vài tháng.

Xem thêm
 Lý Cao Tông
 Lý Huệ Tông

Tham khảo
 Đại Việt sử lược
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục

Chú thích

Vua nhà Lý
Người Bắc Ninh
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Leimersheim

text:
Leimersheim là một đô thị thuộc huyện Germersheim, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Leimersheim có diện tích 12,97 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2617 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Germersheim


title: (148027) 1998 EH9

text:
{{DISPLAYTITLE:(148027) 1998 EH9}}

(148027) 1998 EH9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 8 tháng 3 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 148001–149000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Spital am Semmering

text:
Spital am Semmering là một đô thị thuộc huyện Mürzzuschlag bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 72,59 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 800 người.

Tham khảo


title: Pseudanostirus ecarinatus

text:
Pseudanostirus ecarinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Stepanov miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Pseudanostirus


title: Thirukattupalli

text:
Thirukattupalli là một thị xã panchayat của quận Thanjavur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thirukattupalli có dân số 12.567 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thirukattupalli có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Thirukattupalli, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Uroplata approximata

text:
Uroplata approximata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Uroplata


title: Rhyacophila glaberrima

text:
Rhyacophila glaberrima là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Cerma

text:
Cerma là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Cerma cerintha Treitschke, 1826
 Cerma cora Hübner, 1818
 Cerma sirius Barnes & McDunnough, 1918

Tham khảo

 Cerma at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Phùng Khắc Đăng

text:
Phùng Khắc Đăng (sinh năm 1945) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng. Ông nguyên là Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII. Ông là hậu duệ 7 đời của Trạng bùng Phùng Khắc Khoan.

Tiểu sử

Ông sinh ngày 15 tháng 8 năm 1945 tại xã Phùng Xá, huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây (nay Hà Nội).

Ông nhập ngũ vào năm 1964. Là chiến sĩ trinh sát pháo binh thuộc mặt trận Quảng - Đà (QK5).

Năm 1966, kếp nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Từng giữ chức vụ Chủ nhiệm chính trị sư đoàn 2, rồi phó tư lệnh chính trị Quân khu 1.

Năm 2001, bổ nhiệm chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị

Năm 2007, ông nghỉ hưu

Chú thích

Sinh năm 1945
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Nhân vật còn sống
Người Hà Nội
Chính ủy Quân khu 1, Quân đội nhân dân Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Sơn La


title: La Riche

text:
La Riche là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 9612 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 43-51 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Riche


title: Hoplasoma anaimalaiensis

text:
Hoplasoma anaimalaiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Hoplasoma


title: Eucera gracilipes

text:
Eucera gracilipes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1895


title: 10311 Fantin-Latour

text:
10311 Fantin-Latour (1990 QL9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 8 năm 1990 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser 10311 Fantin-Latour

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Valmorea

text:
Valmorea là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 45 km về phía tây bắc của Milan và khoảng 12 km về phía tây của Como. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.664 người và diện tích là 3,2 km².

Valmorea giáp các đô thị: Albiolo, Bizzarone, Cagno, Rodero, Uggiate-Trevano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunevalmorea.it/

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Gàu (định hướng)

text:
Gàu hay gầu có thể được hiểu là:

 Gàu dùng để tát nước (trong Nông nghiệp).
 Gàu là chứng đóng vảy da ở đầu.
 Gàu dùng để múc nước từ giếng lên.
 Gàu dùng để múc đất, than, đá... (cơ giới)


title: Chuỗi Prüfer

text:
Trong toán tổ hợp, chuỗi Prüfer (hay mã Prüfer) của một cây được gán nhãn là một chuỗi duy nhất có biểu diễn cây đó. Chuỗi Prüfer của một cây n đỉnh có độ dài n − 2 và có thể tạo ra bằng một thuật toán lặp đơn giản. Chuỗi Prüfer được Heinz Prüfer lần đầu tiên sử dụng để chứng minh công thức Cayley năm 1918.

Thuật toán chuyển đổi cây thành chuỗi Prüfer
Có thể sinh chuỗi Prüfer bằng cách lần lượt xóa các đỉnh đến khi cây chỉ còn lại hai đỉnh. Xét trường hợp cây T được gán nhãn {1, 2,..., n}.  Tại bước thứ i, ta xóa nút lá có nhãn nhỏ nhất và chèn nhãn của phần tử kề của lá đó vào chuỗi Prüfer.

Chuỗi tạo thành hiển nhiên duy nhất và có độ dài n − 2.

Ví dụ

Ta quan sát thuật toán trên hoạt động với ví dụ trong hình bên phải. Thoạt tiên, đỉnh 1 là có nhãn nhỏ nhất, nó bị xóa và "4" được thêm vào chuỗi Prüfer. Đỉnh 2 và 3 bị xóa sau đó và "4" được thêm vào hai lần nữa. Đến lúc này, đỉnh 4 trở thành là và có nhãn nhỏ nhất nên nó bị xóa và ta thêm "5" vào chuỗi. Lúc này cây chỉ còn hai đỉnh, thuật toán kết thúc. Chuỗi kết quả là 4445.

Thuật toán tạo cây từ chuỗi Prüfer

Xét chuỗi Prüfer {a[1], a[2],..., a[n]}:

Cây cần dựng sẽ có n+2 nút, đánh số từ 1 đến n+2.
Với mỗi nút, gán bậc của nó bằng số lần nó xuất hiện trong chuỗi cộng 1.
Chẳng hạn, dùng giả mã:

  Convert-Prüfer-to-Tree(a)
  1 n ← length[a]
  2 T ← tree with nodes 1 to n + 2
  3 for each node i in T
  4     do degree[i] ← 1
  5 for each value i in a
  6     do degree[i] ← degree[i] + 1

Sau đó, với mỗi số trong chuỗi a[i], tìm được nút đầu tiên (được đánh số nhỏ nhất) j có bậc bằng 1, thêm cạnh (j, a[i]) vào cây, giảm bậc của j và a[i]. Giả mã:

  7 for each value i in a
  8     for each node j in T
  9         if degree[j] = 1
 10             then Insert edge[i, j] into T
 11                  degree[i] ← degree[i] - 1
 12                  degree[j] ← degree[j] - 1
 13                  break

Sau khi kết thúc vòng lặp, còn lại hai nút với bậc 1 (gọi là u, v). Cuối cùng, ta thêm cạnh (u,v) vào cây.

 14 u ← v ← 0
 15 for each node i in T
 16     if degree[i] = 1
 17         then if u = 0
 18             then u ← i
 19             else v ← i
 20                  break
 21 Insert edge[u, v] into T
 22 degree[u] ← degree[u] - 1
 23 degree[v] ← degree[v] - 1
 24 return T

Công thức Cayley

Chuỗi Prüfer của cây n đỉnh được gán nhãn là duy nhất và có độ dài n − 2 với các số từ 1 đến n và ngược lại, với mỗi chuỗi như thế xác định một cây n đỉnh được gán nhãn..

Vậy, chuỗi Prüfer cho ta một song ánh giữa tập các cây n đỉnh được đánh gán nhãn và tập các chuỗi độ dài n–2 với  các số từ 1 đến n. Tập thứ hai có lực lượng nn−2, nên do tính chất của song ánh, công thức Cayley được chứng minh, nghĩa là:

có nn−2 cây gán nhãn có n đỉnh.

Các ứng dụng khác
 Có thể làm mạnh công thức Cayley để chứng minh những mệnh đề sau:

Số cây khung của một đồ thị đầy đủ  với các bậc  bằng

Lưu ý rằng trong chuỗi Prüfer, số  xuất hiện đúng  lần.

 Tổng quát hóa công thức Cayley: cây gán nhãn thực chất là cây khung của một đồ thị đầy đủ được gán nhãn. Bằng cách hạn chế bớt chuỗi Prüfer, phương pháp tương tự có thể được dùng để đến số cây khung của đồ thị hai phía đầy đủ. Cho G là một đồ thị hai phía đầy đủ với các đỉnh từ 1 đến n1 ở một phía còn các đỉnh từ n1 + 1 đến n về phía còn lại, số cây khung của G là , trong đó n2 = n − n1.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Prüfer code – trên MathWorld

Toán học tổ hợp
Cây (lý thuyết đồ thị)


title: Copadichromis ilesi

text:
Copadichromis ilesi là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Malawi và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kazembe, J., Makocho, P. & Mailosi, A. 2005. Copadichromis ilesi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Copadichromis


title: Tiền tệ

text:
Tiền tệ là tiền khi chỉ xét tới chức năng là phương tiện thanh toán, là đồng tiền được luật pháp quy định để phục vụ trao đổi hàng hóa và dịch vụ của một quốc gia hay nền kinh tế. Vì định nghĩa như vậy, tiền tệ còn được gọi là "tiền lưu thông". Tiền tệ có thể mang hình thức tiền giấy hoặc tiền kim loại (tiền pháp định) do Nhà nước (ngân hàng trung ương, Bộ Tài chính,...) phát hành, tiền hàng hóa (vỏ sò, gạo, muối, vàng), tiền thay thế (coupon, dặm bay, điểm thưởng, phỉnh poker,...), hoặc tiền mã hóa do một mạng lưới máy tính phát hành (điển hình là Bitcoin). Khi phân biệt tiền tệ của quốc gia này với tiền tệ của quốc gia khác, người ta dùng cụm từ "đơn vị tiền tệ". Đơn vị tiền tệ của nhiều quốc gia có thể có cùng một tên gọi (ví dụ: dollar, franc...) và để phân biệt các đơn vị tiền tệ đó, người ta thường phải gọi kèm tên quốc gia sử dụng đồng tiền (ví dụ: dollar Úc). Với sự hình thành của các khu vực tiền tệ thống nhất, ngày nay có nhiều quốc gia dùng chung một đơn vị tiền tệ như đồng EUR. Tiền tệ là phương tiện thanh toán pháp quy nghĩa là luật pháp quy định người ta bắt buộc phải chấp nhận nó khi được dùng để thanh toán cho một khoản nợ được xác lập bằng đơn vị tiền tệ ấy. Một tờ séc có thể bị từ chối khi được dùng để thanh toán nợ nhưng tiền giấy và tiền kim loại thì không. Tuy nhiên tiền kim loại có thể là phương tiện thanh toán pháp quy bị luật pháp của một quốc gia giới hạn không vượt quá một số lượng đơn vị tiền tệ nào đó tuỳ theo mệnh giá của những đồng tiền kim loại ấy.

Giá trị và giá cả của tiền tệ
 Tiền tệ có giá trị không phải vì nó có giá trị tự thân mà vì những gì tiền tệ có thể trao đổi được. Giá trị của tiền tệ là số lượng hàng hóa và dịch vụ mua được bằng một đơn vị của tiền tệ, ví dụ số lượng hàng hóa và dịch vụ mua được bằng một Dollar. Nói cách khác giá trị của tiền tệ là nghịch đảo của giá cả hàng hóa.
 Để thúc đẩy giá trị nội tại của tiền tệ pháp định, các chính phủ thường bắt buộc người dân giao dịch, đóng thuế bằng đồng nội tệ và xử lý hình sự những người không tuân thủ. Vì vậy, giá trị nội tại của tiền pháp định chủ yếu nằm ở sức mạnh của quân đội và cơ quan hành pháp.
 Giá cả của tiền tệ chính là lãi suất, nói một cách khác, giá cả của tiền tệ là số tiền mà người ta phải trả cho cơ hội được vay nó trong một khoảng thời gian xác định.
 Giá trị của tiền tệ là 1 lượng vàng nguyên chất nhất định làm đơn vị tiền tệ.

Tính chất của tiền tệ
Để có thể thực hiện được các chức năng của tiền, tiền tệ (hay tiền trong lưu thông) phải có các tính chất cơ bản sau đây:
 Tính lưu thông: đây là tính chất quan trọng nhất của tiền tệ, người dân phải sẵn sàng chấp nhận tiền trong lưu thông, nếu khác đi nó sẽ không được coi là tiền nữa. Kể cả một tờ giấy bạc do ngân hàng trung ương phát hành cũng sẽ mất đi bản chất của nó khi mà trong thời kỳ siêu lạm phát, người ta không chấp nhận nó như là một phương tiện trao đổi.
 Tính dễ nhận biết: Muốn dễ được chấp nhận thì tiền tệ phải dễ nhận biết, người ta có thể nhận ra nó trong lưu thông một cách dễ dàng. Chính vì thế những tờ giấy bạc do ngân hàng trung ương phát hành được in ấn trông không giống bất cứ một tờ giấy chất lượng cao nào khác.
 Tính có thể chia nhỏ được: tiền tệ phải có các loại mênh giá khác nhau sao cho người bán được nhận đúng số tiền bán hàng còn người mua khi thanh toán bằng một loại tiền có mệnh giá lớn thì phải được nhận tiền trả lại. Tính chất này giúp cho tiền tệ khắc phục được sự bất tiện của phương thức hàng đổi hàng: nếu một người mang một con bò đi đổi gạo thì anh ta phải nhận về số gạo nhiều hơn mức anh ta cần trong khi lại không có được những thứ khác cũng cần thiết không kém.
 Tính lâu bền: tiền tệ phải lâu bền thì mới thực hiện được chức năng cất trữ giá trị cũng như mới có ích trong trao đổi. Một vật mau hỏng không thể dùng để làm tiền, chính vì vậy những tờ giấy bạc được in trên chất liệu có chất lượng cao còn tiền xu thì được làm bằng kim loại bền chắc.
 Tính dễ vận chuyển: để thuận tiện cho con người trong việc cất trữ, mang theo, tiền tệ phải dễ vận chuyển. Đó là lý do vì sao những tờ giấy bạc và những đồng xu có kích thước, trọng lượng rất vừa phải chứ tiền giấy không được in khổ rộng ví dụ như khổ A4.
 Tính khan hiếm: Để dễ được chấp nhận, tiền tệ phải có tính chất khan hiếm vì nếu có thể kiếm được nó một cách dễ dàng thì nó sẽ không còn ý nghĩa trong việc cất trữ giá trị và không được chấp nhận trong lưu thông nữa. Vì thế trong lịch sử những kim loại hiếm như vàng, bạc được dùng làm tiền tệ và ngày nay ngân hàng trung ương chỉ phát hành một lượng giới hạn tiền giấy và tiền xu.
 Tính đồng nhất: tiền tệ phải có giá trị như nhau nếu chúng giống hệt nhau không phân biệt người ta tạo ra nó lúc nào, một đồng xu 5.000 VND được làm ra cách đây 2 năm cũng có giá trị như một đồng xu như thế vừa mới được đưa vào lưu thông. Có như vậy tiền tệ mới thực hiện chức năng là đơn vị tính toán một cách dễ dàng và thuận tiện trong trao đổi.

Lịch sử tiền tệ
Xem chi tiết tại Tiền.

Phân loại tiền tệ

Đặc lợi phát hành tiền tệ
Xem bài chính về Đặc lợi phát hành tiền tệ
Lợi ích mà ngân hàng trung ương (hoặc cơ quan chính phủ có quyền phát hành tiền) có được nhờ phát hành tiền tệ được gọi là đặc lợi phát hành tiền tệ. Đây là phần giá trị chênh lệch giữa giá trị danh nghĩa (hay giá trị quy định) căn cứ vào con số của tờ bạc hoặc đồng xu và chi phí sản xuất, đưa vào lưu thông cũng như thu hồi các đồng tiền đó. Thông qua việc nắm toàn quyền nguồn cung tiền, chính phủ có thể đánh thuế người dân bằng cách tăng cung tiền để có thêm vốn thực hiện các mục đích của mình và dẫn tới lạm phát.

ISO 4217
Xem bài chính về ISO 4217

ISO 4217 là một tiêu chuẩn của Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) quy định về mã của tất cả các đơn vị tiền tệ bao gồm cả tiền tệ dùng trong giao dịch thanh toán và tiền tệ kế toán. ISO 4217 cũng mã hóa cho các đơn vị tiền tệ được định nghĩa là 1 troy ounce của các kim loại quý như vàng, bạc, platinum (vàng trắng),... Hệ thống mã này gồm hai loại mã, mã 3 ký tự bằng chữ (ví dụ: USD) và mã 3 ký tự bằng số (ví dụ: 704 cho đồng Việt Nam). Trừ một vài ngoại lệ, đối với tiền tệ của một quốc gia, mã 3 ký tự bằng chữ có hai ký tự đầu là mã quốc gia (cũng đã được chuẩn hóa theo một tiêu chuẩn khác của ISO) và ký tự thứ ba là chữ cái bắt đầu của tên gọi đơn vị tiền tệ, đồng Việt Nam được mã hóa theo đúng nguyên tắc này thành VND. Hệ thống mã này giúp cho các đơn vị tiền tệ được sử dụng trong thương mại, thanh toán một cách thống nhất và tránh được nhầm lẫn.

Các đơn vị tiền tệ quốc tế
Một số đơn vị tiền tệ quốc gia của những nền kinh tế phát triển của thế giới hoặc của khu vực được sử dụng nhiều và do đó chiếm tỷ trọng lớn trong quan hệ thương mại và tài chính quốc tế như Dollar Mỹ, Euro, Yên Nhật, Bảng Anh.

Các đơn vị tiền tệ kế toán
Một số đơn vị tiền tệ không thực tế xuất hiện trong lưu thông mà chỉ được dùng cho mục đích tính toán để thuận tiện trong quan hệ tài chính, thương mại quốc tế còn khi thanh toán phải được quy đổi ra các đơn vị tiền tệ lưu thông, trong đó phổ biến là:

 Quyền rút vốn đặc biệt - SDR: có mã ISO là XDR, đây là đơn vị tiền tệ được Quỹ tiền tệ quốc tế, một số tổ chức quốc tế sử dụng, nó cũng được dùng để tính toán cước phí bưu chính, viễn thông quốc tế. XDR gồm một giỏ các loại tiền phổ biến trong thương mại và tài chính quốc tế và hiện nay gồm EUR, USD, JPY, GBP với quyền số và giá trị được Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) tính toán 5 năm một lần. IMF cũng công bố tỷ giá của XDR so với USD hàng ngày để phục vụ cho thanh toán.
 Franc Poincaré: được sử dụng chủ yếu trong các quy định quốc tế liên quan đến trách nhiệm vật chất (ví dụ: Công ước Warszawa về trách nhiệm của các hãng hàng không quốc tế trong vận chuyển người, hành lý, hàng hóa bằng máy bay). Nó được định nghĩa là 65,5 mg vàng 900 phần nghìn. Tuy nhiên loại đơn vị tiền tệ kế toán này ngày nay hầu như đã được thay thế bởi XDR.
 ECU (viết tắt của cụm từ tiếng Anh "European Currency Unit"): là đơn vị tiền tệ kế toán được xây dựng trên cơ sở giỏ tiền tệ của các nước thuộc Cộng đồng châu Âu có mã ISO là XEU trước khi nó được thay thế bằng đồng Euro (mã ISO là EUR) với tỷ lệ 1:1. Tuy nhiên việc thay thế này đã nảy sinh một số rắc rối khi có tranh tụng pháp lý ở ngoài Cộng đồng châu Âu về việc đồng EUR có phải là đồng tiền thay thế XEU hay không.
 Ngoài các đơn vị tiền tệ kế toán khá phổ biến trong thương mại và tài chính quốc tế nêu trên, trong ngành hàng không dân dụng thế giới, một đơn vị tiền tệ kế toán là NUC (viết tắt của cụm từ tiếng Anh "Neutral Unit of Currency") được sử dụng để tính cước phí vận chuyển hàng không. Tỷ giá của nó so với USD luôn là 1.

Một số đơn vị tiền tệ đang được xem xét để chính thức hoá

 Đơn vị tiền tệ châu Á (ACU): một loại tiền tệ kế toán khởi đầu do diễn đàn ASEAN+3 (gồm các nước thành viên ASEAN cộng với Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc) đề xướng với bản chất là một giỏ tiền tệ tương tự như ECU của Cộng đồng châu Âu. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đang tiếp tục nghiên cứu để biến dự án này thành hiện thực trong một tương lai gần.
 Eco: là đồng tiền chung của các nước thuộc Khu vực tiền tệ Tây Phi nằm trong Cộng đồng kinh tế các nước Tây Phi dự kiến áp dụng từ 2009.
 Shilling Đông Phi: là loại tiền tệ mà các nước thuộc Cộng đồng Đông Phi dự kiến áp dụng làm đồng tiền chung vào cuối năm 2009
 Khaleeji: là đồng tiền chung mà những quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác các nước Ả-rập vùng Vịnh dự kiến áp dụng vào năm 2010
 Các nước thuộc Cộng đồng Ca-ri-bê cũng đang có dự án xây dựng đồng tiền chung và theo kế hoạch sẽ ra đời trong khoảng từ năm 2010 đến 2015 nhưng chưa đưa ra tên gọi.
 Bitcoin: Là một loại tiền mã hóa điển hình

Thị trường ngoại hối
Xem bài chính: Thị trường ngoại hối

Thị trường ngoại hối là thị trường mà ở đó tiền tệ của các nước khác nhau được đem ra trao đổi với nhau, chính tại thị trường này tỷ giá hối đoái được xác định. Các thị trường bán buôn được tổ chức tại các trung tâm tài chính, tiền tệ quốc tế như: New York, Tokyo, London, Zurich, Hongkong, Singapore... Ở mức độ bán lẻ nó được rất nhiều ngân hàng thương mại, công ty chuyên doanh ngoại hối thực hiện. Tại thị trường này, cung và cầu cũng quyết định giá cả của ngoại hối hay chính là tỷ giá hối đoái.

Khủng hoảng tiền tệ
Xem bài chính về Khủng hoảng tiền tệ
Hiện chưa có một định nghĩa được chấp nhận rộng rãi nhưng nhìn chung khủng hoảng tiền tệ được dùng để chỉ hiện tượng giá trị đối ngoại của đơn vị tiền tệ quốc gia bị suy giảm (nói cách khác là mất giá so với ngoại tệ) một cách nghiệm trọng và nhanh chóng. Chính phủ trở nên vô cùng khó khăn khi kiểm soát tỷ giá hối đoái và khi ngân hàng trung ương cố gắng can thiệp tỷ giá để bảo vệ giá trị của tiền tệ thì dự trữ ngoại hối của quốc gia bị mất đi ở quy mô lớn. Đã có một số mô hình khủng hoảng tiền tệ được nghiên cứu, một trong số đó là những nhà đầu cơ tấn công vào tiền tệ của một quốc gia và khi họ có nhiều tiền hơn ngân hàng trung ương của quốc gia đó thì khủng hoảng tiền tệ sẽ xảy ra.

Xem thêm
 Danh sách các loại tiền tệ đang lưu hành
 Tiền
 VND
 Bitcoin

Tham khảo

 Begg D., Fischer S. và Dornbusch R. (2007), Kinh tế học, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
 David Cox (1997), Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.

Liên kết ngoài

 Các đơn vị tiền tệ theo tiêu chuẩn ISO 4217

Bài cơ bản dài trung bình
Cụm từ kinh tế
Thị trường ngoại hối


title: Wissembourg

text:
Wissembourg (tiếng Đức Weißenburg, tiếng địa phương ở vùng Nam Pfalz Weisseburch) là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Bas-Rhin, quận Wissembourg (quận), tổng Wissembourg (Chef-lieu). Tọa độ địa lý của xã là 49° 02' vĩ độ bắc, 07° 56' kinh độ đông. Wissembourg nằm trên độ cao trung bình là 160 mét trên mặt nước biển, có điểm thấp nhất là 133 mét và điểm cao nhất là 527 mét. Xã có diện tích 48,18 km², dân số vào thời điểm 1999 là 8170 người; mật độ dân số là 169 người/km².

Lịch sử
Thành phố Wissembourg phát triển từ một khu dân cư chung quanh một tu viện mà được xây vào thế kỷ 7. Từ 1306 cho tới 1697 nó là một thành phố đế quốc tự do (freie Reichsstadt). Nó thuộc vào Décapole (), một liên minh của các thành phố đế quốc Alsace. 1522 Heinrich Motherer, giám mục của nhà thờ Johannes ở đây, và Martin Bucer đã theo phong trào cải cách Kháng cách.

Sau Hòa ước Westfalen 1648 Weißenburg và phần lớn của vùng Alsace trở thành lãnh thổ Pháp, và sau Cách mạng Pháp chính thức trở thành một phần của nước Pháp. Vào ngày 4 tháng 8 năm 1870 quân đội Phổ đã đánh bại lính Pháp tại Trận Wissembourg. Từ 1871 cho tới 1918 Weißenburg là một thành phố của đế quốc Đức thuộc Reichsland Elsaß-Lothringen. Sau Thế chiến thứ Nhất thành phố này cùng với vùng Alsace lại thành vùng đất của Pháp. Trong Thế chiến thứ Hai từ 1940 bis 1944/1945 thành phố lại là một phần của Đức. Từ năm 1945 lại trở thành lãnh thổ nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
 Khu phố cổ
 Nhà thờ tu viện có kiến trúc Gothic

Tham khảo

Nhân vật nổi tiếng
 Jean-Francois Kornetzky, thủ môn bóng đá

Xã của Bas-Rhin
Cựu quốc gia châu Âu
Thành bang


title: Polycentropus vanachakuni

text:
Polycentropus vanachakuni là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polycentropus


title: Simodactylus pallidus

text:
Simodactylus pallidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Simodactylus


title: Melampophylax polonicus

text:
Melampophylax polonicus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Melampophylax


title: Axiorata

text:
Axiorata là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Plectrohyla calvicollina

text:
Plectrohyla calvicollina là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Santos-Barrera, G. & Canseco-Márquez, L. 2004. Plectrohyla calvicollina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Plectrohyla


title: Grury

text:
Grury là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 666.Con số ước tính năm 2005 là 577 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Roncello

text:
Roncello là một đô thị ở tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia của Italia, khoảng 25 km về phía đông bắc của Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.551 người và diện tích là 3,1 km².

Roncello giáp các đô thị: Bellusco, Busnago, Ornago, Trezzano Rosa, Basiano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunedironcello.it/


title: Sympistis major

text:
Sympistis major là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. It is widely distributed ở Thái Bình Dương tây bắc của Bắc Mỹ. Tên cũ là Oncocnemis riparia major, một phụ loài của Oncocnemis riparia, nhưng đã được nâng thành một loài Oncocnemis major vào năm 1999 và chuyển sang chi Sympistis năm 2008.

Sải cánh dài 31–36 mm.

Ấu trùng ăn các loài Penstemon, particularly Penstemon fruticosus.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: Metatacha

text:
Metatacha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Hậu Chu Cung Đế

text:
Hậu Chu Cung Đế (chữ Hán: 後周恭帝; 14 tháng 9 năm 953 - 6 tháng 4 năm 973), tên thật Sài Tông Huấn (柴宗训), là vị Hoàng đế cuối cùng của nhà Hậu Chu thời Ngũ Đại Thập Quốc.

Do ông lên ngôi lúc còn nhỏ, mẹ ông phải chấp chính. Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận nhân cơ hội đó, liền mở cuộc binh biến Trần Kiều, lật đổ Chu Cung Đế. Sài Tông Huấn trở thành tù nhân của nhà Tống và mất lúc mới 20 tuổi.

Tiểu sử
Ông là con trai thứ tư của Hoàng đế Hậu Chu Thế Tông Sài Vinh và Tiểu Phù hoàng hậu, em gái của Tuyên Ý hoàng hậu Phù thị là vợ cả của Sài Vinh.

Năm 959, ông được phong Lương vương (梁王). Tháng 6 âm lịch cùng năm, Thế Tông mất trong một chiến dịch quân sự. Ngày Giáp Ngọ cùng tháng, ông kế nghiệp cha mình. Do khi lên ngôi ông mới 7 tuổi nên Phù Thái hậu phải đứng ra làm nhiếp chính, giao việc binh quyền cho Phạm Chất và Vương Phổ. Ông đặc biệt trọng dụng Triệu Khuông Dẫn.

Tháng giêng năm 960, hai châu Trấn, Định (nay là hai huyện Chính Định và Định thuộc tỉnh Hà Bắc) sai người cấp báo là Bắc Hán hợp quân với Liêu xâm phạm phương Nam. Phạm Chất sai Điện tiền Đô Điểm kiểm Triệu Khuông Dẫn đem Cấm quân lên phương Bắc. Đến Trần Kiều (đông bắc Khai Phong) thì quân lính phát động binh biến, sử gọi là Trần Kiều binh biến, để tôn Triệu Khuông Dận làm Hoàng đế. Khuông Dẫn hồi kinh, Phạm Chất cùng bá quan văn võ bị ép phải bái kiến "Tân Thiên tử". Triệu Khuông Dẫn lập ra nhà Tống và lên làm Hoàng đế, cải niên hiệu thành Kiến Long. Sài Tông Huấn bị phế truất và được Tống Thái Tổ phong làm Trịnh Vương. Nhà Hậu Chu diệt vong. Tổng cộng ông làm vua được khoảng 6 tháng.

Triệu Khuông Dẫn ban bố thánh chỉ ưu đãi mẹ con Cựu hoàng, ban cho miễn tử kim bài và cho con cháu họ Sài đời đời hưởng phú quý. Tuy nhiên, tới năm Kiến Long thứ ba (962) thì Sài Tông Huấn bị buộc phải chuyển tới Phòng Lăng (nay là huyện Phòng, tỉnh Hồ Bắc). Đến tháng 3 năm Khai Bảo thứ sáu (973), ông chết, chỉ vừa 20 tuổi, có thuyết cho rằng ông bị sát hại.

Tống Thái Tổ cho táng tại Thuận Lăng, ở bên cạnh Khánh Lăng của Hậu Chu Thế Tông.

Tham khảo

 Mote F.W. (1999). Imperial China (900-1800). Nhà in Đại học Harvard, 13,14.

Cung Đế
Vương tước nhà Tống
Sinh năm 953
Mất năm 973


title: Danh sách phố ma tại Colorado

text:
Đây là danh sách chưa hoàn chỉnh các phố ma tại tiểu bang Colorado của Hoa Kỳ. Colorado từng có trên 1500 phố ma. Hiện tại chỉ còn lại khoảng 640 phố ma. Phần lớn các phố ma sinh ra vì một ít lý do: các thị trấn khai mỏ bị bỏ hoang khi các hầm mỏ đóng cửa; đa số vì bạc bị phá giá năm 1893, các thị trấn gia công bị bỏ hoang khi các thị trấn khai mỏ đóng cửa, các thị trấn nông nghiệp nằm trên các đồng bằng phía đông bị bỏ hoang vì dân số nông thôn giảm sút, các thị trấn khai thác than bị bỏ hoang khi mỏ than hay nhu cầu của nó cạn kiệt, các trạm dừng của xe ngựa bị bỏ hoang khi đường sắt đi qua, và các trạm dừng của đường sắt bị bỏ hoang khi công ty đường sắt đổi lộ trình. Một số thị trấn du lịch không thu hút đủ du khách. Có một số bị bỏ hoang để xây hồ chứa nước.

Các phố ma dưới đây được liệt kê theo trật tự bảng chữ cái và theo quận.

Danh sách theo tên thị trấn
 Animas Forks, quận San Juan
 Arapahoe, quận Jefferson
 Ashcroft, quận Pitkin
 Bakerville, quận Clear Creek
 Bassick City, quận Custer - xem Querida
 Bonanza, quận Saguache
 Buckskin Joe, quận Park (Laurette, Lauret)
 Calumet, quận Huerfano
 Caribou, quận Boulder
 Carrizo City, quận Baca
 Carrizo Springs, quận Baca
 Chihuahua, quận Summit
 Chivington, quận Kiowa
 Climax, quận Lake
 Colfax, quận Custer
 Copper City, quận Baca
 Crystal, quận Gunnison
 Dakan, quận Douglas
 Dallas, quận Ouray
 Decatur, quận Summit
 Dearfield, quận Weld
 Dyersville, quận Summit
 Eureka, Colorado, quận San Juan
 Fairmount, quận Jefferson
 Galena, quận Custer
 Geneva City, quận Park
 Gilman, quận Eagle
 Gothic, quận Gunnison
 Hamilton, quận Park
 Howardsville (Bullion City), quận San Juan
 Keota, quận Weld
 Kokomo, quận Summit
 Liberty, quận Baca
 Ludlow, quận Las Animas
 Manhattan, quận Larimer
 McPhee, quận Montezuma - xem McPhee Reservoir
 Montezuma, quận Summit
 Nevadaville, quận Gilpin
 Oro City, quận Lake
 Querida, quận Custer
 Robinson, quận Summit
 Rosita, quận Custer
 Russell Gulch, quận Gilpin
 Stout, quận Larimer - xem Horsetooth Reservoir
 St. Elmo, quận Chaffee
 Saints John, quận Summit
 Swandyke, quận Summit
 Tarryall, (thành lập năm 1859) tây bắc quận Park
 Tarryall, (Puma City, thành lập 1896) phía đông quận Park
 Tincup, quận Gunnison
 Turret, quận Chaffee
 Ula, quận Custer
 Uravan, quận Montrose

Danh sách theo quận

Quận Baca
 Carrizo City
 Carrizo Springs
 Copper City
 Liberty

Quận Boulder
 Caribou

Quận Chaffee
 St. Elmo
 Turret

Quận Clear Creek
 Bakerville

Quận Custer
 Bassick City - see Querida
 Colfax
 Querida
 Rosita
 Ula
 Galena

Quận Douglas
 Dakan

Quận Eagle
 Gilman

Quận Elbert
 Eastonville
 Fondis

Quận Gilpin
 Nevadaville
 Russell Gulch

Quận Gunnison
 Crystal
 Gothic
 Tincup

Quận Huerfano
 Calumet

Quận Jefferson
 Arapahoe
 Fairmount

Quận Kiowa
 Chivington

Quận Lake
 Climax
 Oro City

Quận Larimer
 Manhattan
 Stout

Quận Las Animas
 Ludlow

Quận Mesa
 Carpenter

Quận Montezuma
McPhee - xem Hồ chứa nước McPhee

Quận Montrose
 Uravan

Quận Ouray
 Dallas

Quận Park
 Buckskin Joe (Laurette, Lauret)
 Geneva City
 Hamilton
 Tarryall (founded 1859)
 Tarryall (Puma City, founded 1896)

Quận Pitkin
 Ashcroft

Quận Saguache
 Bonanza

Quận San Juan
 Animas Forks
 Eureka, Colorado
 Howardsville (Bullion City)

Quận Summit
 Chihuahua
 Decatur
 Dyersville
 Kokomo
 Montezuma
 Robinson
 Saints John
 Swandyke

Quận Washington
 Last Chance

Quận Weld
 Dearfield
 Keota

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Full Resolution Ghost Town and Historic Photos by Coloradopast.com
 Colorado Ghost Town Photos by Rocky Mountain Profiles

Danh sách phố ma tại Hoa Kỳ


title: Psychomyia schefterae

text:
Psychomyia schefterae là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Dumalinao, Zamboanga del Sur

text:
Dumalinao là một đô thị cấp ba ở tỉnh Zamboanga del Sur, Philippines.

Barangays

Dumalinao, về mặt hành chính, được chia thành 30 khu phố (barangay).

Ghi chú

Reference
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
 Zambonga del Sur Official Website: Dumalinao (truy cập: 7 tháng 4 năm 2009)

Đô thị của Zamboanga del Sur


title: Quận Polk, Tennessee

text:
Quận Polk là một quận thuộc tiểu bang Tennessee, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo James Knox Polk. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 16.050 người. Quận lỵ đóng ở Benton. Quận được lập ngày 28 tháng 11 năm 1839 từ các quận Bradley và McMinn

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1146 km2, trong đó có 19 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Tennessee


title: Ortoncourt

text:
Ortoncourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,39 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 75 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ortoncourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Deimberg

text:
Deimberg là một đô thị thuộc huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Deimberg có diện tích 2,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 102 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Kelly's Heroes

text:
Kelly's Heroes (Các anh hùng của Kelly) là một bộ phim lấy đề tài về Chiến tranh thế giới thứ hai được phát hành năm 1970.

Nội dung phim
Bộ phim kể về Trung úy Kelly (Clint Eastwood), người chỉ huy một trung đội trinh sát Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai, nhờ khai thác tin tức từ một đại tá Đức bị bắt làm tù binh đã biết được kế hoạch chở vàng từ Pháp về Đức. Không bỏ qua cơ hội, anh cùng một số đồng đội đã bí mật xâm nhập phòng tuyến của quân Đức để lấy 14000 thoi vàng của Đức Quốc xã trị giá 16.000.000 USD trước khi chúng kịp chuyển số vàng này về Berlin với ước mơ trở thành triệu phú.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Lâu đài Beočin (trong phim là bộ tư lệnh của Thiếu tướng Colt O'Conor) (tiếng Serbia)

Phim về Thế chiến II
Phim chiến tranh
Phim năm 1970
Phim Mỹ
Phim phiêu lưu hài hước
Phim tiếng Anh
Phim lấy bối cảnh năm 1944
Phim trộm cướp
Phim châm biếm Mỹ
Phim của MGM
Phim phiêu lưu chiến tranh


title: Lanelater natalensis

text:
Lanelater natalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2008.

Chú thích

Tham khảo

Lanelater


title: Parapophylia cordicollis

text:
Parapophylia cordicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Parapophylia


title: Tipula tokionis

text:
Tipula tokionis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Derby

text:
Derby, thành phố và là một unitary authority, nằm ở miền Trung nước Anh, bên Sông Derwent. Derby là một trung tâm đường sắt từ thế kỷ 18 và nổi tiếng là nơi sản xuất gốm sứ. Thành phố này cũng là nơi sản xuất linh kiện phụ tùng máy bay, động cơ và xe ô tô, thiết bị điện, hàng dệt kim và hóa chất. Derby có nhà thờ lớn Cathedral of All Saints có một tháp đẹp xây đầu thế kỷ 16. Thành phố Derby cũng có một viện bảo tàng, một số trường kỹ thuật và một trường dạy tiếng Latin (1160).

Lịch sử
Người La Mã đã thiết lập một tiền đồn Derventio gần địa điểm mà ngày nay là Derby. Một khu định cư Anglo-Saxo cũng đã hiện hữu ở đây, và vào thế kỷ 9 nó đã trở thành một thị trấn tự trị của người Đan Mạch. Năm 1717, nhà máy tơ lụa đầu tiên của Anh đã được xây ở Derby. Việc sản xuất gốm sứ đã được bắt đầu vào năm 1750. Đến giữa thế kỷ 19, Derby là một trung tâm sản xuất thiết bị và dịch vụ đường sắt. Đến năm 1974, Derby là một thị xã hạt Derbyshire.

Tham khảo

Thành phố của Anh
Huyện chính quyền đơn nhất của Anh
Thị trấn đường sắt Anh


title: Straubing

text:
Straubing là một thành phố trong bang Bayern, Đức. Thành phố có diện tích 67,58 km², dân số là 44.633 người. Thành phố nằm bên sông Danube.

Cư dân nổi tiếng

 Agnes Bernauer
 Mathias Flurl
 Joseph von Fraunhofer
 Jakob Sandtner
 Emanuel Schikaneder
 Ulrich Schmidl
 Carl Spitzweg

Tham khảo

Thành phố của bang Bayern
Hạ Bayern


title: Gonomyia milangensis

text:
Gonomyia milangensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Tanzania

text:
Cộng hòa Thống nhất Tanzania (phiên âm Tiếng Việt: Tan-za-ni-a; tiếng Swahili: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania) là một đất nước ở bờ biển phía đông châu Phi. Phía bắc giáp Kenya, hồ Victoria và Uganda, phía tây giáp Rwanda, Burundi và đối diện Cộng hòa Dân chủ Congo qua hồ Tanganyika, phía nam giáp Zambia, Malawi, hồ Nyasa và Mozambique. Bờ biển phía đông là Ấn Độ dương.

Nhiều hóa thạch hominid quan trọng đã được tìm thấy ở Tanzania, chẳng hạn như hóa thạch loài hominid Pliocene 6 triệu năm tuổi. Chi Australopithecus xuất hiện trên khắp châu Phi từ 4 đến 2 triệu năm trước; và phần còn lại lâu đời nhất của chi Homo được tìm thấy gần hồ Olduvai. Theo sau sự trỗi dậy của Homo erectus 1,8 ; triệu năm trước, loài người lan rộng khắp Cựu Thế giới, và sau đó là ở Tân Thế giới và Úc dưới giống loài Homo sapiens. Homo sapiens cũng vượt qua châu Phi và hấp thụ các loài cổ xưa và phân loài của loài người. Một trong những nhóm dân tộc lâu đời nhất được biết đến vẫn còn tồn tại, Hadzabe, có nguồn gốc từ Tanzania, và lịch sử truyền miệng của họ kể lại tổ tiên cao lớn và là người đầu tiên sử dụng lửa, y học và sống trong hang động, giống như Homo erectus hoặc Homo heidelbergensis, những người sống ở cùng khu vực trước họ.

Sau đó vào thời kỳ đồ đá và đồ đồng, những cuộc di cư của người tiền sử vào Tanzania bao gồm những người nói Nam Cushitic di cư xuống phía nam từ Ethiopia ngày nay; Những người Đông Cushitic đã di chuyển đến Tanzania từ phía bắc Hồ Turkana khoảng 2.000 và 4.000 năm trước; và Nam Nilotes, bao gồm cả Datoog, người có nguồn gốc từ vùng biên giới Nam Sudan-Ethiopia ngày nay từ 2.900 đến 2.400 năm trước. Những sự dịch chuyển này diễn ra vào khoảng cùng thời gian với sự định cư của Mashariki Bantu từ Tây Phi trong các khu vực Hồ Victoria và Hồ Tanganyika. Sau đó, họ di cư qua phần còn lại của Tanzania từ 2.300 đến 1.700 năm trước.

Sự cai trị của Đức bắt đầu ở lục địa Tanzania vào cuối thế kỷ 19 khi Đức hình thành Đông Phi thuộc Đức. Điều này được tuân theo bởi sự cai trị của Anh sau thế chiến thứ nhất. Đại lục được quản lý là Tanganyika, với Quần đảo Zanzibar vẫn là một khu vực pháp lý thuộc địa riêng biệt. Sau khi độc lập vào năm 1961 và 1963, hai thực thể hợp nhất vào năm 1964 để tạo thành Cộng hòa Thống nhất Tanzania. Các quốc gia đã gia nhập Khối thịnh vượng chung của Anh vào năm 1961 và Tanzania vẫn là một thành viên của Khối thịnh vượng chung với tư cách là một nước cộng hòa.

Liên Hợp Quốc ước tính dân số Tanzania khoảng  triệu người, hơi ít hơn Nam Phi, Tanzania có dân số đông thứ nhì trong các quốc gia châu Phi nằm ở phía Nam đường Xích đạo. Quốc gia này có khoảng 120 dân tộc, nhóm ngôn ngữ và tôn giáo. Nhà nước có chủ quyền Tanzania là một nước cộng hòa lập hiến tổng thống và kể từ năm 1996, thành phố thủ đô chính thức của nó là Dodoma nơi đặt văn phòng tổng thống, văn phòng quốc hội, và một số bộ của chính phủ nằm. Dar es Salaam, cố đô, vẫn là nơi đóng phần lớn các trụ sở chính phủ và là thành phố lớn nhất, cảng chính nhất, trung tâm thương mại hàng đầu quốc gia này. Tanzania là  trên thực tế là nhà nước độc đảng với đảng xã hội chủ nghĩa dân chủ Chama Cha Mapinduzi nắm quyền.

Tanzania có địa hình núi non và có rừng rậm ở phía đông bắc, nơi núi Kilimanjaro tọa lạc. Ba trong số hồ lớn ở Châu Phi một phần nằm trong Tanzania. Ở phía bắc và phía tây là Hồ Victoria, hồ lớn nhất Châu Phi, và Hồ Tanganyika, hồ sâu nhất lục địa, được biết đến với các loài cá độc đáo. Về phía nam là Hồ Malawi. Bờ phía đông nóng và ẩm ướt, với Quần đảo Zanzibar ngay ngoài khơi. Khu bảo tồn Vịnh Menai là khu bảo tồn biển lớn nhất của Zanzibar. Thác Kalambo, nằm trên Sông Kalambo ở biên giới Zambia, là thác cao thứ hai không bị gián đoạn ở Châu Phi.

Công giáo là tôn giáo lớn nhất ở quốc gia này, nhưng cũng có một số thiểu số Hồi giáo và Chủ nghĩa động vật đáng kể. Hơn 100 các ngôn ngữ được nói ở Tanzania khác nhau, khiến nó trở thành quốc gia đa dạng về ngôn ngữ nhất ở Đông Phi. Quốc gia này không có ngôn ngữ chính thức de jure, mặc dù ngôn ngữ quốc gia là Swahili.
Tiếng Swahili được sử dụng trong cuộc tranh luận quốc hội, tại các tòa án cấp dưới, và như một phương tiện giảng dạy ở trường tiểu học. Tiếng Anh được sử dụng trong ngoại thương, ngoại giao, tại các tòa án cấp cao hơn và như một phương tiện giảng dạy trong giáo dục trung học và cao hơn, mặc dù chính phủ Tanzania đang có kế hoạch ngừng sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ giảng dạy chính nhưng nó sẽ có sẵn như một khóa học tùy chọn.
Khoảng 10% người Tanzania nói tiếng Swahili như một ngôn ngữ đầu tiên và lên đến 90% nói nó như một ngôn ngữ thứ hai.

Lịch sử

Vào khoảng thế kỷ I, người Bantu đã đến định cư ở vùng này. Từ thế kỷ X, các thương gia Ấn Độ, Indonesia, Ba Tư và Ả Rập mang tơ lụa và vải bông châu Á đến vùng bờ biển và các đảo lân cận để đổi lấy vàng, ngà voi và nô lệ. Sau khi Vasco da Gama phát hiện ra xứ sở này năm 1498, người Bồ Đào Nha bắt đầu đến vùng bờ biển Tanzania và muốn giành quyền kiểm soát việc buôn bán đang thịnh đạt nơi đây. Suốt thế kỷ XVI người Ả Rập nhiều lần nổi dậy chống lại, buộc người Bồ Đào Nha phải rút khỏi Tanzania. Người Ả Rập giành quyền thống trị từ năm 1652. Đầu thế kỷ XIX, vương quốc Hồi giáo Uman được thành lập tại đảo Zanzibar và các vùng lãnh thổ ven biển. Vào thời đó, người Ả Rập kiểm soát các đường mậu dịch vùng nội địa, dân cư ở đây trao đổi ngà voi và nô lệ để lấy vũ khí. Từ năm 1890, Anh đặt quyền bảo hộ tại đảo Zanzibar và các vùng ven biển trong khi Đức kiểm soát vùng cao nguyên và lập thuộc địa Đông Phi thuộc Đức. Năm 1920, vùng lãnh thổ này đặt dưới sự ủy trị của Anh với tên gọi Tanganyika.

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào dân tộc phát triển dưới sự dẫn dắt của Julius Nyerere, nhà lãnh đạo Liên minh Dân tộc châu Phi Tanganyika. Năm 1961, trong khi vương quốc Hồi giáo Zanzibar vẫn còn thuộc quyền bảo hộ của Anh, Tanganyika tuyên bố độc lập. Năm 1964, Tanganyika hợp nhất với Zanzibar, hình thành nên Cộng hòa Thống nhất Tanganyika và Zanzibar, sau này đổi tên thành Cộng hòa Thống nhất Tanzania. Tanzania trở thành một thành viên của Khối Thịnh vượng chung Anh từ sau khi giành được độc lập năm 1961. Julius Nyerere trở thành nguyên thủ quốc gia. Năm 1965, Nyerere tiến hành quốc hữu hóa và thành lập các hợp tác xã nông nghiệp. Năm 1966, thủ đô của Tanzania được chính thức chuyển từ Dar es Salaam tới Dodoma, mặc dù nhiều cơ quan chính phủ vẫn còn đặt ở thủ đô cũ. Năm 1985, Ali Hassan Mwinyi được bầu làm Tổng thống. Mwinyi theo đuổi chính sách tự do hóa nền kinh tế.

Năm 1995, Benjamin Mikapa trở thành nhà lãnh đạo mới sau cuộc tuyển cử Tổng thống tự do lần đầu tiên. Mikapa tìm cách gia tăng hiệu quả kinh tế, giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường và nạn phá rừng. Với hơn 1.000.000 người bị nhiễm HIV, việc quan tâm và phòng ngừa bệnh AIDS trở thành mục tiêu chính trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Trong chính sách đối ngoại, Tanzania đóng vai trò ngoại giao hàng đầu trong vùng Đông Phi, đứng ra tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình cho các phe tham chiến của nước Burundi láng giềng. Năm 2000, Mikapa tái đắc cử Tổng thống.

Tháng 12 năm 2005, Tanzania vừa bầu cử Tổng thống. Ông Jakaya M. Kikwete trúng cử Tổng thống với hơn 80% phiếu bầu, đồng thời là Chủ tịch Đảng Cách mạng Tanzania (CCM-Đảng cầm quyền).
Nội bộ Tanzania ổn định, nhưng vẫn tồn tại mâu thuẫn về quyền lực giữa các bộ tộc, phe phái cũng như giữa Tanganyika và Zanzibar. Zanzibar (dân số nửa triệu) có chính phủ, Tổng thống riêng. Tanganiyka cũng đang đòi có những cơ cấu tương tự.

Tanzania thực hiện chính sách không liên kết, sẵn sàng hợp tác với tất cả các nước, chống đế quốc, thực dân, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, ủng hộ các phong trào giải phóng dân tộc.

Tanzania là thành viên của Tổ chức Thống nhất châu Phi (OUA), của Liên Hợp Quốc và Phong trào không liên kết. Tanzania có vai trò quan trọng trong việc duy trì đoàn kết châu Phi và tích cực góp phần thúc đẩy hợp tác Nam-Nam.

Tanzania có quan hệ tốt và nhận nhiều viện trợ của các nước phương Tây, nhất là Mỹ và Trung Quốc. Tanzania là thành viên của Cộng đồng Đông Phi (East African Community-EAC) và Cộng đồng Phát triển miền nam châu Phi (Southern Africa Development Community-SADC). Năm 2002, các nước EAC đã cố gắng để đi đến ký kết Nghị định thư về thành lập Liên minh thuế quan EAC vào tháng 11 năm 2003, tiếp tục các thủ tục để mở thị trường chứng khoán ở Dar es Salaam, Nairobi và Kampala. Các nước EAC cũng đang cố gắng hoàn tất dự thảo Chiến lược phát triển ngành nông nghiệp EAC với mục tiêu tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp và an ninh lương thực và phân tích các cơ hội và thách thức trong việc phát triển vùng hồ Victoria thành một khu vực tăng trưởng kinh tế đặc biệt.

Chính trị

Tanzania theo thể chế cộng hòa tổng thống.

Theo Hiến pháp 1965, quyền lực chính quyền được tập trung vào tay Tổng thống - được bầu trực tiếp cho nhiệm kỳ 5 năm. Tổng thống sẽ chỉ định 2 phó Tổng thống (một người là Tổng thống của Zanzibar (bán đảo tự trị) và người kia là Thủ tướng của Chính phủ hợp nhất. Quyền lập pháp được tập trung vào Quốc hội - có nhiệm kỳ năm năm và gồm có 295 ghế trong đó 232 ghế đại biểu được bầu trực tiếp cùng một số đại biểu được bầu gián tiếp.

Tuy nhiên, do tình hình thay đổi và dưới sức ép của các lực lượng chính trị, tháng 2 năm 1992, CCM (Đảng Cách mạng Tanzania) đã nhất trí tán thành hệ thống chính trị đa đảng và ngày 17 tháng 6 năm 1992 đã thông qua đạo luật cho phép các chính đảng đối lập hoạt động.

Nội bộ Tanzania ổn định, nhưng vẫn tồn tại mâu thuẫn về quyền lực giữa các bộ tộc, phe phái cũng như giữa Tanganyika và Zanzibar. Zanzibar là bán đảo tự trị (dân số nửa triệu) có chính phủ, Tổng thống riêng. Tanganiyka cũng đang đòi có những cơ cấu tương tự.

Tháng 12 năm 2005, Tanzania vừa bầu cử Tổng thống. Ông Jakaya M. Kikwete trúng cử Tổng thống với hơn 80% phiếu bầu, đồng thời là Chủ tịch Đảng Cách mạng Tanzania (CCM-Đảng Cầm quyền).

Quốc hội Tanzania gồm 274 thành viên, trong đó 232 thành viên được bầu trực tiếp theo phổ thông đầu phiếu, 37 thành viên được phân cho phụ nữ do Tổng thống đề cử, 5 thành viên là thành viên của Hạ nghị viện Zanzibar, các nghị sĩ Quốc hội có nhiệm kì 5 năm. Đảo Zanzibar có cơ quan lập pháp riêng: Hạ nghị viện Zanzibar gồm 50 thành viên, được bầu trực tiếp theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 5 năm.

Cơ quan tư pháp là Tòa Thượng thẩm; Tòa án cấp cao, các thẩm phán do Tổng thống bổ nhiệm.

Các đảng phái chính gồm có: Đảng Cách mạng Tazania (CCM); Mặt trận Thống nhất nhân dân (CUF); Hiệp hội quốc gia xây dựng và cải cách (NCCR); Liên minh Dân chủ đa đảng phái (UMD); Đảng Dân chủ thống nhất (UDP), v.v..

Địa lý

Tanzania nằm ở Đông Phi, gồm một phần lục địa (Tanganyika cũ) và các đảo Zanzibar và Pemba. Bắc giáp Uganda (hồ Victoria làm thành một phần biên giới) và Kenya, Nam giáp Mozambique và Malawi, Đông giáp Ấn Độ Dương, Tây giáp Rwanda, Burundi và Cộng hòa Dân chủ Congo (một phần hồ Tanganyika tạo thành biên giới chung giữa hai nước).

Cao nguyên miền Trung ít màu mỡ có độ cao trung bình 1.200 m, các con sông bắt nguồn từ vùng cao nguyên này đổ vào các hồ Malawi, hồ Tanganyika thuộc vùng lũng hẹp dài Great Rift Valley ở phía Tây và hồ Victoria ở phía Bắc hoặc chảy băng qua vùng đồng bằng ven biển phía Đông. Các ngọn núi lửa Uhuru (tên cũ: Kilimanjaro) cao 5.895 m, Meru và Ngorongoro tập trung ở vùng phía Bắc. Bờ biển ít bằng phẳng và có nhiều đá ngầm. Các vùng rừng thưa và thảo nguyên ở đây có một hệ động vật hoang dã rất phong phú

Tanzania có phần đông-bắc là vùng núi, nơi có đỉnh Kilimanjaro, điểm cao nhất châu Phi. Phía nam và đông là hồ Victoria (hồ rộng nhất châu Phi) và hồ Tanganyika. Miền trung Tanzania gồm cao nguyên rộng lớn, với đồng bằng và vùng đất trồng trọt. Bờ biển phía đông nóng và ẩm ướt. Tanzania có nhiều công viên sinh thái rộng và rất đẹp, trong đó nổi tiếng có công viên quốc gia Serengeti ở phía nam.

Khí hậu
Tanzania có khí hậu nhiệt đới. Ở các vùng cao, nhiệt độ phân bố giữa  tương ứng theo mùa đông và hè. Phần còn lại của đất nước, nhiệt độ hiếm khi nào dưới . Khoảng thời gian nóng nhất rơi vào tháng 11 đến tháng 2 ( trong khi khoảng thời gian lạnh nhất rơi vào giữa tháng 5 và tháng 8 (). Nhiệt độ trung bình hàng năm là . Khi hậu lạnh hơn ở các vùng núi cao.

Tanzania có hai vùng mưa chính. Một vùng có một mùa mưa (tháng 12–tháng 4) và vùng còn lại có hai mùa mưa (tháng 10-tháng 12 và tháng 3–tháng 5). Vùng trước phân bố ở miền nam, tây nam, trung và những phần phía tây của đất nước, vùng còn lại ở phía bắc và vùng biển phía bắc. Ở kiểu hai mùa mưa, tháng 3-tháng 5 được gọi là mùa mưa dài hay Masika, trong khi khoảng thời gian tháng 10-tháng 12 được gọi là mùa mưa ngắn hay Vuli. Đất nước nằm gần xích đạo nên khí hậu nóng và ẩm. Những cơn gió gây mưa đến sớm nhất ở vùng ven biển phía đông.

Hành chính

Tanzania được chia thành 26 khu vực, 21 ở đất liền và 5 ở đảo Zanzibar và Pemba  và 99 huyện.

Có 114 hội đồng điều hành trong 99 huyện, 22 là đô thị và 92 là nông thôn. 22 đơn vị đô thị được phân loại là hội đồng thành phố (Dar es Salaam, Mwanza), Hội đồng thành phố trực thuộc Trung ương (Arusha, Dodoma, Iringa, Kilimanjaro, Mbeya, Morogoro, Shinyanga, Tabora, và Tanga) hoặc Hội đồng thành phố (mười một cộng đồng còn lại).

Hai mươi sáu khu vực hành chính của Tanzania:

Arusha Dar es Salaam Dodoma Iringa Kagera Kigoma Kilimanjaro Lindi Manyara Mara Mbeya Morogoro Mtwara Mwanza Pemba North Pemba South Pwani Rukwa Ruvuma Shinyanga Singida Tabora Tanga Zanzibar North Zanzibar South

Kinh tế

Kinh tế Tanzania phụ thuộc vào nông nghiệp (chiếm một nửa GDP) chiếm 90% nhân lực. Nông nghiệp là nguồn cung cấp chủ yếu cho thu nhập quốc dân và chiếm 85% lượng hàng xuất khẩu, nhưng kỹ thuật canh tác lạc hậu, sản lượng thấp nên hàng năm phải nhập khẩu lương thực. Cơ giới hóa chỉ tập trung ở các nông trường, đồn điền, trang trại của tư bản ngoại quốc. Các công ty của Tanzania nhập gạo của Việt Nam đều đánh giá gạo của Việt Nam có chất lượng tốt, giá cả phải chăng.

Với khí hậu tốt và đa dạng, đất đai màu mỡ, mặc dù ngành du lịch và ngành mỏ trong những năm gần đây ngày càng trở nên quan trọng nhưng ngành nông nghiệp vẫn duy trì chỗ đứng trong nền kinh tế. Nó đóng góp đáng kể đối với tăng trưởng toàn diện, xuất khẩu, việc làm, và các ngành khác. Tỷ lệ tăng trưởng ngành nông nghiệp năm 2001 và 2002 đạt 5% và ước tính đạt 5,5%. Sự tăng trưởng thấp của ngành nông nghiệp phần lớn do điều kiện khí hậu không thuận lợi tại một số khu vực của đất nước. Nông nghiệp chiếm 54% GDP, 70% ngoại hối và sử dụng 80% lực lượng lao động của quốc gia. Vì vậy, Chính phủ đề ra mục tiêu tỷ lệ tăng trưởng nông nghiệp duy trì ít nhất 10% do sự tác động của nó đến xóa đói giảm nghèo.

Do tư nhân hoá một số ngành, Chính phủ hiện nay đã rút khỏi ngành sản xuất, marketing và chế biến các sản phẩm nông nghiệp. Chính phủ cũng đã bỏ dần bao cấp và giảm đầu tư công cộng tới ngành này. Các khu vực tư nhân cần đầu tư vào khu vực nông nghiệp. Chính phủ cũng đã mở rộng và cải thiện cơ sở hạ tầng xã hội và kinh tế, tạo ra thể chế thích hợp và đưa ra khung luật hợp lý để khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư vốn, công nghệ và trình độ quản lý vào ngành nông nghiệp. Tuy nhiên, khu vực tư nhân (bảo gồm các doanh nghiệp nông nghiệp và các trang trại quy mô vừa và nhỏ) chưa cụ thể hoá những việc làm trên nên tạo thành khoảng trống trong ngành nông nghiệp khi Chính phủ rút khỏi. Hoạt động cho vay đối với khu vực này còn rất nhỏ do khung pháp luật chưa cho phép các hộ nông dân sử dụng đất để thế chấp. Chỉ 5% hộ nông dân Tanzania có thể tiếp cận được khoản tín dụng từ các nguồn vay từ quan hệ bên ngoài.

Thu hoạch ruộng đất tập trung vào các những cây hoa màu như vải côttton, cà phê, chè, đường, sợi sidan, cacao, hạt điều, hạt giống dầu cải, thuốc lá, rau mùi, hoa cúc, gạo, ngô, sắn, chuối và lúa mì. Sản phẩm xuất khẩu truyền thống như cà phê, côtton, sợi sidan, hạt điều, hạt giống dầu cải, chè và thuốc lá. Chính phủ Tanzania gần đây đã nhấn mạnh việc thay thế và đa dạng hoá các sản phẩm xuất khẩu, chuyển từ những sản phẩm truyền thống sang phi truyền thống như nghề làm vườn, gia vị, các sản phẩm cá và các mặt hàng đã qua sản xuất.

Ngành lâm nghiệp phục vụ thương nghiệp cũng đang phát triển đặc biệt là các sản phẩm làm từ gỗ. Chính phủ Tanzania phối hợp với Ngân hàng Thế giới và Nhật xem xét việc phát triển các trang trại với quy mô lớn thông qua chương trình được gọi là "Dự án Phát triển nông nghiệp và tái thiết lại sự màu mỡ cho đất" (SOFRAIP). Mục đích của chương trình này là để xây dựng môi trường thuận lợi để đầu tư và tạo điều kiện sẵn có các sản phẩm đầu vào. Hà Lan thông qua các chương trình PSOM tài trợ cho các dự án nông nghiệp (trồng trọt, nuôi cá, chế biến lâm nghiệp và các loại tương tự.). Hiện nay, Chính phủ Tanzania đang thực hiện Chiến lược Phát triển khu vực kinh tế tư nhân quốc gia thực hiện tới năm 2003, chiến lược này tạo ra khuôn khổ đầu tư tư nhân trong lĩnh vực nông nghiệp.

Nông sản xuất khẩu chủ yếu của Tanzania là sisal (là một loại cây nhiệt đới, lá cây dùng để bện dây thừng và lợp nhà) với sản lượng xuất khẩu đứng đầu thế giới. Ngoài ra còn có cà phê Arabica, bông, đinh hương, cùi dừa, điều, thuốc lá, mía... Rừng cũng là một nguồn lợi lớn của Tanzania với sản lượng khai thác hàng năm hơn 30 triệu m3 gỗ. Về khoáng sản, Tanzania có kim cương, vàng, thiếc, magne, niken, than đá. Tanzania chủ trương phát triển công nghiệp nhẹ, trước hết là công nghiệp địa phương, nhằm sử dụng nguyên liệu tại chỗ, nhưng trên thực tế Tanzania phụ thuộc nhiều vào Hoa Kỳ và các nước công nghiệp phát triển khác về phương tiện máy móc, kỹ thuật. Những năm gần đây Tanzania gặp nhiều khó khăn về kinh tế do nạn hạn hán ở khu vực gây ra.

Công nghiệp chiếm 22,6% GDP (năm 2009). Tanzania chủ trương phát triển công nghiệp nhẹ, trước hết là công nghiệp địa phương nhằm sử dụng nguyên liệu tại chỗ nhưng lại phụ thuộc nhiều vào các nước công nghiệp về máy móc, kỹ thuật. Mặc dù chương trình tư nhân hoá đã đem lại những nguồn đầu tư đối với ngành này, tỷ lệ tăng trưởng hàng năm vẫn thấp, mặc dù không phải chịu thuế, chi phí bán ra cao, hàng hoá đầu vào nhập khẩu rẻ.

Những yếu tố tác động đến các sản phẩm đã qua sản xuất như thép cuốn, pin khô, đồ trang sức, bia rượu, lưới đánh cá và dây cáp sợi sidan. Ngành công nghiệp Tanzania cũng chịu sự cung cấp điện không thể tin nổi. Những chi phí thanh toán tiêu thụ điện làm tăng chi phí kinh doanh. Các vấn đề thanh lý, quản lý yếu kém, thiếu phụ kiện, vốn nhập khẩu nguyên vật liệu thô và cạnh tranh với các mặt hàng nhập khẩu đã gây thiệt hại cho ngành này. Tăng trưởng vẫn thấp cho dù đã giảm sản xuất ở một số ngành công nghiệp; lừa đảo và bán hạ giá cũng làm suy yếu sự cạnh tranh trong ngành này. Sản phẩm công nghiệp gồm: đường, bia, thuốc lá, sợi sisal, vàng và kim cương, giầy dép, xi măng, dệt may… Về khoáng sản, Tanzania có kim cương, đá quý, thiếc, phosphat, quặng sắt, niken…

Dịch vụ chiếm 50,9% GDP (năm 2009), trong đó du lịch là một trong những ngành thu ngoại tệ lớn nhất và tăng trưởng nhanh. Du lịch là một trong những ngành đem lại nguồn ngoại hối lớn nhất cho Tanzania. Nhiều cơ hội phát triển ngành du lịch như tắm biển, leo núi, ngắm cảnh, săn bắn và săn ảnh. Tiềm năng du lịch của nước này rất lớn và được tận dụng hiệu quả so với các nước như Kenya, Zimbabwe và Nam Phi. Năm 2000, có 501,669 khách du lịch đến thăm đất nước này.
Hiện nay, du lịch đem lại nguồn ngoại hối lớn nhất cho Tanzania. Vào năm 2000, ngành này đem lại 739,1 triệu ngoại hối và mở ra nhiều cơ hội việc làm cho 156,050 người. Bộ Du lịch và Tài nguyên do Chính phủ đảm trách với sự hỗ trợ của Văn phòng bảo lãnh đầu tư đa phương (MIGA) thuộc Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển Nam Phi bảo trợ cho việc phát triển đầu tư du lịch. Kế hoạch tổng thể về du lịch mang tính hội nhập được cập nhật. Trong đó tập trung vào việc phát triển cơ sở hạ tầng yếu kém.

Từ năm 1997, đầu tư du lịch của Tanzania tăng đáng kể. Trong khi đó, hầu hết các đầu tư tập trung vào khu vực phía bắc của đất nước mà khu vực được biết đến là địa phận phía bắc Safari (miệng núi lửa Ngorongoro, các đồng bằng Serengeti, hồ Manyara), Chính phủ đang cố gắng tạo mọi điều kiện mở cửa cho các nhà đầu tư quy mô lớn và nhỏ đầu tư vào địa phận phía Nam (khu vui chơi Selous, các công viên quốc gia Mikumi và Ruaha)-nơi địa hình nghèo nàn và các điều kiện dịch vụ còn kém và cần phải có sự hỗ trợ vốn từ bên ngoài để đưa nơi này đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Các vùng khác cũng đem lại những cơ hội đầu tư rất tốt như các khu nghỉ mát bãi biển, khu hoang dã, những di tích lịch sử, các công viên vui chơi giải trí, câu cá, săn bắn và du ngoạn trên biển, hồ. Một trong những biện pháp khuyến khích đầu tư cho du lịch là việc được hoãn trả thuế VAT và chỉ phải trả 5% trên tư liệu sản xuất.

Về ngoại thương, kim ngạch xuất khẩu năm 2009 đạt 2,98 tỷ USD, Các mặt hàng xuất khẩu gồm cà phê, bông, sisal, hạt điều, khoáng sản, thuốc lá. Các bạn hàng xuất khẩu chủ yếu là Trung Quốc, Ấn Độ, Hà Lan, Đức. Năm 2009, Tanzania nhập khẩu 5,78 tỷ USD. Các mặt hàng nhập khẩu gồm sản phẩm chế tạo (máy móc, hàng tiêu dùng, phương tiện), hóa chất, dược phẩm, nguyên liệu công nghiệp, dầu thô... Bạn hàng nhập khẩu chủ yếu là Nam Phi, Trung Quốc, Ấn Độ, UAE...

Về đầu tư nước ngoài, nhờ có các hoạt động cải cách kinh tế và những cải thiện trong môi trường đầu tư, điều kiện chính trị xã hội ổn định, hoạt động đầu tư nước ngoài không ngừng gia tăng. Những năm gần đây Tanzania được IMF, WB và các nước tài trợ giúp về tài chính để cải thiện cơ sở hạ tầng. Các cuộc cải cách trong hệ thống ngân hàng gần đây giúp Tazania thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng trong lĩnh vực tư nhân. Với sự giúp đỡ của các nhà tài trợ và các chính sách kinh tế vĩ mô chắc chắn, nền kinh tế Tanzania có những bước tiến đáng kể.

Với kế hoạch "Tầm nhìn 2025" nhằm cải thiện mức sống người dân, kiện toàn hệ thống luật pháp, tăng tính hiệu quả của bộ máy lãnh đạo tạo ra một nền kinh tế mạnh mẽ đầy tính cạnh tranh để hướng ra xuất khẩu, giảm sự phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài. Thực hiện tầm nhìn 2025, Tanzania sẽ triển khai một số dự án lớn như xây dựng cầu nối từ Tanzania đến Mozambique, mở rộng quy mô cảng cửa ngõ Dar Es Salaam, xây dựng mạng lưới điện nối từ Zambia tới Kenya, hành lang phát triển kinh tế Mtwara.

Nhân khẩu học

Phần lục địa gồm có người bản xứ 99% (95% là dân tộc da đen thuộc sắc tộc Bantu gồm hơn 130 bộ lạc), dân tộc khác 1% (gồm người châu Á, Châu Âu, người Ả Rập); Vùng đảo Zanzibar -gồm có người Ả Rập và người bản xứ. Vào năm 2006, dân số ước đoán của Tanzania là 38.329.000, với tỉ lệ gia tăng dân số là 2 phần trăm. Dân số phân bố rất không đồng đều, với mật độ dân số từ 1 người trên một kilomet vuông ở những vùng khô hạn cho đến 51 người trên một kilomet vuông ở những vùng nhiều nước đến 134 người trên một kilomet vuông ở Zanzibar. Hơn 80 phần trăm dân số sống ở nông thôn. Dar es Salaam là thành phố lớn nhất và cũng là trung tâm kinh tế.

Tôn giáo

Mặc dù chính phủ Tanzania không thu thập dữ liệu nhận dạng tôn giáo trong điều tra dân số, nhưng Bộ Ngoại giao Mỹ đã báo cáo rằng 62% dân số của Tanzania là Kitô giáo, 35% là người Hồi giáo, và 3% là thành viên của các nhóm tôn giáo khác. Ngày 18 tháng 12 năm 2012, trong một báo cáo về tôn giáo của Trung tâm nghiên cứu Pew cho biết trong năm 2010, 61,4% dân số Tanzania là Kitô giáo, 35,2% là người Hồi giáo, và 1,8% là tín đồ của tôn giáo bản địa.

Kitô giáo ở Tanzania bao gồm nhiều giáo phái khác nhau như Công giáo Rôma, Giáo hội Luther, Anh giáo, Phong trào Ngũ Tuần, Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm, Mặc Môn, và các thành viên Nhân chứng Jehovah.

Người Hồi giáo chiếm hơn 28% dân số của khu vực đất liền (Tanganyika) và chiếm đến hơn 99% dân số trên đảo Zanzibar. Phần lớn là người Hồi giáo Sunni,một số ít là Hồi giáo Shia dòng giáo phái Ahmadi thiểu số.

Ấn Độ giáo là một tôn giáo thiểu số ở Tanzania, với khoảng 30.000 tín đồ (1996). Hầu hết họ là con cháu của người Ấn Độ (Gujarat) di cư đến. Có một số ngôi đền Ấn Độ trong Dar es Salaam, hầu hết trong số đó nằm tại trung tâm thành phố.

Đức tin Bahá'í ở Tanzania bắt đầu khi người tiên phong đầu tiên là Claire Gung mang đến đây năm 1950. Hội đồng tin thần tôn giáo Bahá'í địa phương đầu tiên được bầu vào năm 1952 ở Dar es Salaam. Đến năm 1964, Hội đồng tin thần tôn giáo Bahá'í quốc gia Tanzania được thành lập. Từ năm 1986 các tín đồ Baha'is đã thành lập trường Trung học Ruaha như là một trường học Bahá'í. Năm 2005, các tín đồ Baha'is ở Tanzania được ước tính khoảng 163.800 người.

Giáo dục

Chương trình tiểu học được giảng dạy bằng tiếng Swahili, tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai. Chương trình trung học dạy bằng tiếng Anh. Trẻ em trai được học nhiều hơn trẻ em gái. Tanzania có một trường Đại học Sư phạm. Ngoài ra còn có Trường Đại học Nông nghiệp Sokoine ở Morogoro và một vài trường khác.

Tỷ lệ biết chữ ở Tanzania được ước tính là 73%. Giáo dục là bắt buộc trong bảy năm, cho đến 15 tuổi, nhưng hầu hết trẻ em không đi học, và một số không tham dự bất kỳ cấp bậc giáo nào. Trong năm 2000, có 57% trẻ em từ 5-14 tuổi được đi học. Đến năm 2006, 87,2% trẻ em bắt đầu đi học tiểu học và có khả năng học đến hết lớp 5.

Y tế

Y tế: Chăm sóc sức khỏe theo các tiêu chuẩn tương đối cao chỉ có ở các thành phố lớn. Ở khu vực nông thôn cũng có các bệnh viện đa khoa, nhưng thường thiếu nhân viên y tế và trang thiết bị cần thiết để phục vụ việc chữa bệnh.

Văn hóa

Người Tanzania nhìn chung rất lịch thiệp, thân thiện và sẵn sàng giúp đỡ người khác. Tính kiên nhẫn, cá tính và linh hoạt là các yếu tố cần thiết cho sự thành công của mọi người.

Để hiểu hơn về văn hoá Tanzania nói chung và văn hoá kinh doanh nói riêng, cần phải phá bỏ rào cản về ngôn ngữ, nghĩa là nên học một chút tiếng Swahili. Học tiếng Swahili sẽ giải phóng khỏi việc lệ thuộc vào người phiên dịch văn hoá, đồng thời sẽ mở rộng mối quan hệ với người bản địa.

Bước đầu tiên để tạo các mối quan hệ tốt tại Tanzania là bạn phải đạt được sự tin tưởng từ những người xung quanh, trước hết là với các đồng nghiệp và hàng xóm của bạn. Nên dành thời gian tham gia vào một số sự kiện như đám cưới, lễ kỉ niệm…

Đối với người phiên dịch, không nên để họ biết chính xác ta đang muốn gì hoặc điều gì khiến ta đang quan tâm. Bởi vì thông thường những người này thường nói được ít nhất 3 ngôn ngữ (tiếng Anh, tiếng Swahili và một ngôn ngữ địa phương khác), nếu ta cho họ thấy điều quan tâm chính của ta thì có thể họ sẽ chi phối bạn theo các ý kiến của họ.

Người Tanzania không thích bị nhầm lẫn với những người từ Mỹ hay Kenya.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website Quốc gia của Cộng hòa Thống nhất Tanzania (tiếng Anh, tiếng Swahili)
 Trang chính của Nghị viện Tanzania (tiếng Anh)
 Tanzania.eu

Chính phủ
 Chief of State and Cabinet Members
 National government website
Tổng quan

 Tanzania  from UCB Libraries GovPubs
 The Citizen from The Citizen - Tanzania most preferred independent English Newspaper
 Mwananchi from Mwananchi - Tanzania's most circulated daily Newspaper (Swahili)
 Mwanaspoti from Mwanaspoti - Tanzania most circulated biweekly sports and entertainment Newspaper

Văn hóa
 www.afrum.com - art from Tanzania
 Tinga Tinga paintings
 Tinga Tinga Cooperative
Du lịch
 Tanzania National Parks
 Tanzania.eu

Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Swahili
Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Quốc gia châu Phi
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Cộng hòa Thịnh vượng chung
Quốc gia thành viên Liên minh châu Phi
Quốc gia Đông Nam Phi
Nước kém phát triển


title: Vighizzolo d'Este

text:
Vighizzolo d'Este là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, tọa lạc cách khoảng 60 km về phía tây nam của Venezia và cách khoảng 30 km về phía tây nam của Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 926 người và diện tích 17,2 km².

Vighizzolo d'Este giáp các đô thị: Carceri, Este, Piacenza d'Adige, Ponso, Sant'Urbano, Villa Estense.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Valenciennes

text:
Valenciennes là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Nord, quận Valenciennes, tổng Chef-lieu của 3 tổng. Tọa độ địa lý của xã là 50° 21' vĩ độ bắc, 03° 31' kinh độ đông. Valenciennes nằm trên độ cao trung bình là 42 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 171 mét và điểm cao nhất là 56 mét. Xã có diện tích 13,84 km², dân số vào thời điểm 1999 là 43.247 người; mật độ dân số là 3125 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Agrigent, Ý,
  Brioude, Pháp,
  Düren, Đức,
  Gleiwitz, Ba Lan,
  Medway, Vương quốc Anh,
  Moskau, Nga,
  Nacka, Thụy Điển,
  Obuda (Budapest), Hungary,
  Yichang, Trung Quốc,

Nhân vật nổi tiếng
 Jean-Baptiste Carpeaux, nhà điêu khắc
 Jean Froissart, nhà thơ
 Alfred Mathieu Giard, nhà sinh vật học
 Heinrich VII (Thánh chế La Mã), hoàng đế Đức
 Claude Le Jeune, nhà soạn nhạc
 Edmond Marin La Meslée, phi công
 Jean Lefebvre, diễn viên
 Jean-Baptiste Pater, họa sĩ
 Alexandre Abel de Pujol, họa sĩ
 Pierre Richard, diễn viên
 Jean-Antoine Watteau, họa sĩ

Tham khảo

Xã của Nord
Quận lỵ của Pháp


title: Bất chỉnh hợp

text:
Bất chỉnh hợp hay không chỉnh hợp là một bề mặt bóc mòn bị chôn phân chia hai phân vị địa tầng có tuổi khác nhau, cho thấy sự gián đoạn trầm tích trong quá khứ. Nhìn chung, lớp cổ hơn đã bị lộ ra trên mặt đất sau đó bị bóc mòn trong một khoảng thời gian trước khi các lớp trẻ hơn phủ lên trên nó, tuy nhiên thuật ngữ này còn được dùng để miêu tả và phân chia cột địa tầng trầm tích. Hiện tượng bất chỉnh hợp góc (xem bên dưới) được James Hutton phát hiện ở Jedburgh vào năm 1787 và Siccar Point năm 1788.

Các đá bên trên bất chỉnh hợp thì trẻ hơn các đá nằm bên dưới (trừ khi địa tầng bị đảo ngược). Một bất chỉnh hợp đặc trưng cho thời gian không có trầm tích lắng đọng trong một khu vực. Các dấu hiệu trầm tích địa phương trong khoảng thời gian gián đoạn trầm tích bị mất đi(do không có trầm tích) và các nhà địa chất phải dùng các đầu mối khác để phát hiện một phần lịch sử địa chất của khu vực đó.

Các loại bất chỉnh hợp

Bất chỉnh hợp địa tầng
Bất chỉnh hợp địa tầng là bất chỉnh hợp giữa các lớp đá trầm tích song song nhau đặc trưng cho một giai đoạn bóc mòn hoặc không có trầm tích lắng đọng. Giả chỉnh hợp là một dạng của bất chỉnh hợp địa tầng trong đó có sự phân chia bởi một mặt phẳng đá gốc đơn giản; ví dụ, không có một bề mặt bào mòn nào bị chôn vùi trước đó.

Bất chỉnh hợp góc

Bất chỉnh hợp góc khai thế nằm của hai phân vị địa tầng khác nhau về góc phương vị hoặc góc dốc, hoặc cả hai thứ, làm cho mặt lớp đá của hai phân vị cắt nhau theo một góc xác định.

Xem thêm
 Bất chỉnh hợp của Hutton

Tham khảo

Liên kết ngoài

U.S. Bureau of Mines Dictionary of Mining, Mineral, and Related Terms published on CD-ROM in 1996.

Địa chất lịch sử
Địa tầng học


title: Eucera diana

text:
Eucera diana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Nurse mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1904


title: Cosmopterosis

text:
Cosmopterosis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Glaphyriinae


title: Plénisette

text:
Plénisette là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier (quận), tổng Nozeroy. Tọa độ địa lý của xã là 46° 47' vĩ độ bắc, 06° 01' kinh độ đông. Plénisette nằm trên độ cao trung bình là 820 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 750 mét và điểm cao nhất là 890 mét. Xã có diện tích 2.61 km², dân số vào thời điểm 2005 là 35 người; mật độ dân số là 13 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Talostolida pellucens

text:
Blasicrura alisonae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ.

Miêu tả

Phân bố
Loài này có ở vùng bể Mascarene

Chú thích

Tham khảo

Talostolida


title: Ponmani

text:
Ponmani là một thị xã panchayat của quận Kanniyakumari thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ponmani có dân số 13.553 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Ponmani có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Ponmani, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Antras, Gers

text:
Antras là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 218 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Berg, Ahrweiler

text:
Berg là một xã thuộc huyện Ahrweiler, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Berg, Ahrweiler có diện tích 19,07 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1459 người.

Xã Berg gồm các làng: Berg, Freisheim, Krälingen, Häselingen, Vellen và Vischel.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz


title: 760 Massinga

text:
760 Massinga

760 Massinga là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Franz Kaiser phát hiện ngày 28.8.1913 ở Heidelberg và được đặt theo tên Adam Massinger, nhà thiên văn học người Đức..

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1913


title: Pseudolimnophila ernestina

text:
Pseudolimnophila ernestina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tart-le-Bas

text:
Tart-le-Bas  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Tartlebas


title: Innenheim

text:
Innenheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: 10105 Holmhällar

text:
10105 Holmhällar là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2017.0939750 ngày (5.52 năm).

Nó được phát hiện ngày 6 tháng 3 năm 1992.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Enallagma clausum

text:
Enallagma clausum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Enallagma clausum is in 1895 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Morse.

Chú thích

Tham khảo

Enallagma


title: Saulces-Champenoises

text:
Saulces-Champenoises  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Saulceschampenoises


title: Lô

text:
Lô có thể chỉ:
Sông Lô, tả ngạn của sông Hồng.
Huyện Lô trực thuộc địa cấp thị Lô Châu, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
Họ Lô, họ người Á Đông.
Chơi lô, một trò chơi cờ bạc liên quan đến xổ số


title: Gunungiella tchaturti

text:
Gunungiella tchaturti là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Phương tễ

text:
Phương tễ (tiếng Trung: 方剂, nghĩa đen: phương thuốc) là một khái niệm trong y học cổ truyền phương Đông, như tại Trung Quốc và Việt Nam.

Khái niệm

Phương
Tức là "Dĩ quy thành phương". Sau khi biện chứng tìm ra nguyên nhân gây bệnh và pháp điều trị theo y học cổ truyền, người ta sẽ chọn được dược vật, sau đó định lượng và căn cứ vào yêu cầu chữa bệnh, phòng bệnh mà phối ngũ hợp thành phương.

Tễ
Là sự kết cấu khăng khít, gọn gàng.

Phối ngũ trong phương tễ
Phối hợp nhiều vị thuốc thành một phương thuốc mà trong đó mỗi vị đều có vai trò riêng (Quân-Thần-Tá-Sứ).

Phức phương
Là một bài thuốc có 2 hoặc nhiều bài thuốc phối hợp lại, thường dùng để chữa trị những chứng bệnh phức tạp.

Chú thích

Xem thêm
 Chế tễ
 Phối ngũ
 Dược tễ học
 Điều tễ học

Tham khảo

Dược tễ học
Đông y