title: Vườn quốc gia Kon Ka Kinh

text:
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh là một vườn quốc gia của Việt Nam, được thành lập theo Quyết định số 167/2002/QĐ-TTg ngày 25 tháng 11 năm 2002 của Thủ tướng chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trên cơ sở chuyển đổi và nâng cấp từ Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Ka Kinh.

Vườn quốc gia Kon Ka Kinh là một khu vực ưu tiên về bảo tồn đa dạng sinh học của Việt Nam, khu vực và quốc tế mà trong tương lai nó còn là một địa điểm du lịch sinh thái hấp dẫn.

Ngoài sự đa dạng và phong phú của hệ động thực vật rừng, Vườn quốc gia Kon Ka Kinh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lưu vực đầu nguồn của các con sông như sông Ba và sông Đắk Pne, cung cấp nước tưới tiêu cho hàng ngàn ha cà phê, hồ tiêu, đất nông nghiệp và cung cấp nước sinh hoạt cho các huyện của tỉnh Gia Lai và Kon Tum. Phía tây của vườn quốc gia là một phần lưu vực của nhà máy thủy điện Yaly.

Thông tin chung
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh nằm trên cao nguyên Kon Tum, thuộc địa bàn ba huyện Mang Yang, Kbang và Đak Đoa của tỉnh Gia Lai. Phần trung tâm nằm ở xã Ayun, huyện Mang Yang, phía đông bắc tỉnh Gia Lai, cách thành phố Pleiku khoảng 50 km về hướng đông bắc, phân bố trên diện tích 41.780 ha với tọa độ địa lý từ 14°09′ đến 14°30′ vĩ bắc và từ 108°16′ đến 108°28′ kinh đông. Phía bắc giáp xã Đắk Roong huyện Kbang, phía nam giáp xã Hà Ra và một phần xã A Yun, xã Đắk Yă cùng huyện Mang Yang, phía đông giáp các xã Đắk Roong, Kon Pne, Kroong và Lơ Ku huyện Kbang, phía tây giáp xã Hà Đông huyện Đak Đoa.

Vườn quốc gia Kon Ka Kinh có tên trong danh sách các khu rừng đặc dụng từ năm 1986 theo Quyết định số 194/CT ngày 9 tháng 8 năm 1986 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng CHXHCN Việt Nam, với diện tích 28.000 ha nhằm bảo tồn rừng cận nhiệt đới núi cao với các loài hạt trần. Năm 1999, Viện điều tra quy hoạch rừng Việt Nam (FIPI) kết hợp với Tổ chức Chim quốc tế (BirdLife Intemational) xây dựng Dự án đầu tư thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Ka Kinh. Dự án này được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND tỉnh Gia Lai thẩm định, phê duyệt cùng năm, với diện tích là 41.780 ha. Vườn quốc gia Kon Ka Kinh là một trong 4 vườn quốc gia của Việt Nam (cùng Ba Bể, Chư Mom Ray và Hoàng Liên), đồng thời là một trong 27 vườn của khu vực Đông Nam Á được công nhận là vườn di sản ASEAN.

Địa hình
Độ cao của vườn quốc gia Kon Ka Kinh nằm trong khoảng từ 570 m (thung lũng sông Ba) tới 1.748 m (đỉnh Kon Ka Kinh). Các dòng suối từ phía đông vườn quốc gia cấp nước cho sông Ba, con sông chảy ngoàn ngoèo gần như theo hướng bắc-nam tới khi hợp lưu với sông A Yun rồi đổi hướng thành gần như tây bắc-đông nam để đổ vào Biển Đông gần thành phố Tuy Hòa; trong khi ở phía tây con sông là lưu vực của các sông nhánh cho sông Mê Kông. Do địa hình dốc đứng, các sông suối bắt nguồn từ vườn quốc gia thường ngắn, hẹp và chảy nhanh với nhiều thác nước.

Vườn quốc gia Kon Ka Kinh có khoảng 33.565 ha rừng tự nhiên, chiếm 80% tổng diện tích của nó. Vườn quốc gia này hỗ trợ cho một loạt các kiểu môi trường sống miền núi. Cụ thể, ở đây có khoảng 2.000 ha rừng hỗn giao lá kim và lá rộng, chứa chủ yếu là pơ mu (Fokienia hodginsii).

Địa chất
Nền địa chất của VQG Kon Ka Kinh được hình thành từ 4 nhóm đá mẹ sau:

- Nhóm đá Magma axit, chủ yếu là đá Granite.

- Nhóm đá Magma kiềm trung tính, chủ yếu là đá Bazan.

- Nhóm đá Phiến sét biến chất, chủ yếu là Phiến thạch sét, Phiến thạch mica.

- Nhóm vật chất dốc tụ ven suối, chủ yếu là phù sa mới.

Khí hậu
VQG Kon Ka Kinh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có 2 mùa phân tách khá rõ rệt trong một năm, mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.

- Chế độ nhiệt: Nhiệt độ trung bình hàng năm từ  21- 25°C. Tháng có nhiệt độ cao nhất là tháng 5 với nhiệt độ trung bình là 25°C. Tháng có nhiệt độ thấp nhất là tháng 1 với nhiệt độ trung bình là 16°C, riêng khu vực đỉnh Kon Ka Kinh có nhiệt độ dưới 15°C.

- Lượng mưa: Tổng lượng mưa trung bình biến động từ 2.000 - 2.500 mm, lượng mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 11, chiếm 70 - 75% lượng mưa cả năm. Tháng có lượng mưa cao nhất là tháng 8, và thấp nhất là tháng 1.

- Độ ẩm bình quân năm: 80%, độ ẩm cao nhất vào các tháng mùa mưa với 87%, các tháng mùa khô có độ ẩm tương đối thấp, độ ẩm thấp nhất là 71%.

- Chế độ gió: Trong vùng thịnh hành 2 hướng gió chính là gió mùa Tây Nam thổi trong các tháng mùa khô và gió mùa Đông Bắc thổi trong các tháng mùa mưa. Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh nằm trong khu vực ít chịu ảnh hưởng của Bão.

Thủy văn
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh có 3 hệ thống suối chính thuộc đầu nguồn của các con sông trong vùng, với nhiều nhánh suối nhỏ, có mật độ tương đối dày, phân bố tương đối đều. Đặc điểm của hệ thống suối nơi đây là về mùa mưa có lưu lượng nước khá lớn, mùa khô lại rất thấp.

   - Lưu vực sông Ba: Là hệ sông lớn nhất, được bắt nguồn từ các nhánh suối ở phía Bắc xã Đăk Roong, chảy theo hướng Bắc Nam, chảy qua Vườn Quốc gia tại tiểu khu 18 với chiều dài khoảng 11 km. Toàn bộ các hệ thống suối ở mạn sườn Đông Bắc, Đông Nam Kon Ka Kinh đều thuộc lưu vực của sông Ba, với diện tích khoảng 230 km². Mô đun dòng chảy trung bình toàn lưu vực đạt 22,2 l/s/km², vùng thượng lưu có lưu lượng dòng chảy trung bình năm cao 40-50 l/s/km². Hệ số dòng chảy lưu vực thấp, trung bình đạt 0,41.

   - Lưu vực sông Đăk Pne: Bắt nguồn từ nhiều nhánh suối ở sườn Tây dãy Kon Ka Kinh thuộc địa bàn xã Kon Pne, với diện tích lưu vực khoảng 144 km². Sông Đăk Pne chảy theo hướng Bắc, nhập với sông Đăk Bla tại huyện Kon Plông, chảy qua thành phố Kon Tum, nhập với sông Pô Kô, cung cấp nước cho Nhà máy thủy điện Ya Ly, thủy điện Sê San III...

   - Lưu vực sông A Yun: Bắt nguồn từ sườn Nam của dãy Kon Ka Kinh, với tổng diện tích lưu vực là 60 km².

Sinh vật

Thực vật
Do đặc điểm đa dạng về địa hình, độ cao, khí hậu, đất đai và các nhân tố hình thành rừng khác đã tạo cho hệ thực vật rừng ở Vườn quốc gia Kon Ka Kinh khá phong phú và đa dạng. Đây là điểm hội tụ của các luồng thực vật sau:
 Luồng thực vật thuộc khu hệ Bắc Việt Nam có các loài cây thuộc các họ Fabaceae, Euphorbiaceae, Magnoliaceae, Moraceae, Anonaceae, Lauraceae, Fagaceae v.v. Luồng thực vật này thường phân bố nhiều ở khu vực chịu ảnh hưởng chế độ mưa ẩm nhiệt nhiệt đới. Rừng thường có nhiều loài cây trên đơn vị diện tích và các loài ưu thế có tổ thành không lớn.
 Luồng thực vật thuộc khu hệ Vân Nam-Quý Châu và chân dãy núi Himalaya có các loài cây lá kim của nhóm thực vật hạt trần như thông nàng (Podocarpus imbricatus), hoàng đàn giả (Dacrydium pierrei), kim giao nam (Nageia wallichiana), pơ mu (Fokienia hodginsii) v.v.
 Luồng thực vật thuộc khu hệ Malaysia-Indonesia: Đại diện cho luồng thực vật này là các loài cây thuộc họ Dipterocarpaceae như chò chai (Anogeissus acuminata), chò đen (Parashorea stellata), chò chỉ (Parashorea chinensis), cẩm (?) v.v
Luồng thực vật Ấn Độ-Myanma: Tiêu biểu có các loài cây thuộc các họ Combretaceae như choại (Terminalia bellirica) hay Lythraceae như bằng lăng ổi (Lagerstroemia tomentosa) v.v.

Kết quả điều tra hệ thực vật rừng ở vườn quốc gia Kon Ka Kinh đã thống kê được 1022 loài thực vật thuộc 568 chi và 158 họ thực vật có mạch. Nghành khuyết thực vật 80 loài (thuộc 24 họ, 41 chi), ngành hạt trần 14 loài (thuộc 7 họ, 8 chi), ngành hạt kín 928 loài (thuộc 127 họ, 519 chi). Số loài ghi nhận mới trên cơ sở tra cứu mẫu vật đầy đủ là 119 loài, thuộc 111 chi và 59 họ thực vật có mạch. Vườn quốc gia Kon Ka Kinh có hệ thực vật rất phong phú, đa dạng về thành phần loài. Đặc biệt có rất nhiều loài thực vật đặc hữu, quý hiếm cần phải bảo tồn nguồn gen như:
Có 11 loài đặc hữu là: thông Đà Lạt (Pinus dalatensis), hoa khế, gõ đỏ (Afzelia xylocarpa), trắc trung (Dalbergia annamensis), xoay (Dialium cochinchinense), bọ nẹt Trung Bộ (Alchornea annamica), du moóc, song bột (Calamus poilanei), lọng hiệp, hoàng thảo vạch đỏ (Dendrobium bellatulum).
Hệ thực vật rừng vườn quốc gia Kon Ka Kinh có 34 loài quý, hiếm, có giá trị bảo tồn nguồn gien và nghiên cứu khoa học, đã được ghi trong sách đỏ Việt Nam và thế giới. Trong tổng số 34 loài ghi trong sách đỏ, có 24 loài ghi trong sách đỏ Việt Nam, bao gồm 2 loài thuộc cấp E (đang nguy cấp, bị đe dọa tuyệt chủng), 6 loài ở cấp V (sẽ nguy cấp, có thể bị đe dọa tuyệt chủng), 7 loài thuộc cấp R (hiếm), 1 loài thuộc cấp bị đe doạ (T), và 8 loài thuộc cấp K (không biết chính xác). Theo phân loại của IUCN năm 1997 có 141 loài nằm trong sách đỏ thế giới gồm 1 loài thuộc cấp E, 2 loài bị đe dọa ở cấp V, 12 loài thuộc cấp hiếm.

Thảm thực vật chính

Rừng kín thường xanh, mưa ẩm nhiệt đới núi trung bình:
Kiểu rừng này có tổng diện tích 26.480 ha, chiếm 63,1% tổng diện tích tự nhiên của Vườn Quốc gia, phân bố rộng tất cả các tiểu khu trong Vườn Quốc gia, từ độ cao ≥ 1.000 m, song tập trung nhiều trong vùng trung tâm, nơi có đất feralit vàng đỏ phát triển trên đá granit có độ dày từ trung bình đến dày. Nhiệt độ không khí trung bình năm nằm trong khoảng 15 - 200C, lượng mưa trung bình từ 1.500 - 2.000 mm/năm.

Tùy vào mức độ tác động của con người, mà kiểu rừng này được phân thành các kiểu phụ sau:

 Kiểu phụ nguyên sinh rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới núi trung bình:

Có tổng diện tích 20.684,3 ha, chiếm 49,3% tổng diện tích tự nhiên của Vườn Quốc gia, phân bố khá rộng ở hầu khắp các tiểu khu trong Vườn Quốc gia, nhưng tập trung nhiều trong vùng lõi.

 Kiểu phụ thứ sinh nhân tác rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới núi trung bình nghèo kiệt:

Có tổng diện tích 1.541,3 ha, chiếm 3,7% tổng diện tích tự nhiên, phân bố rải rác, manh mún trên khắp các tiểu khu trong Vườn Quốc gia.

 Kiểu phụ thứ sinh nhân tác rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới núi trung bình phục hồi:

Có tổng diện tích 4.254,4 ha, chiếm 10,1% tổng diện tích tự nhiên, phân bố tập trung chủ yếu ở phía Đông của Vườn Quốc gia.

Rừng kín thường xanh, mưa ẩm nhiệt đới núi thấp:
Kiểu rừng này có diện tích 7.956,2 ha, chiếm 18,9% tổng diện tích tự nhiên, phân bố rải rác ở các khu vực vùng biên phía Đông, Đông Bắc, Tây Nam, Tây Bắc của Vườn Quốc gia, ở những nơi có độ cao ≤ 1.000 m, lượng mưa bình quân năm từ 1.500 - 2.000 mm, nhiệt độ không khí trung bình năm từ 15 - 20 0C. Cấu trúc và thành phần các họ thực vật cây gỗ lá rộng tạo rừng của kiểu rừng này cũng tương tự như đối với kiểu rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới núi trung bình. Tùy vào mức độ tác động vào rừng, mà kiểu rừng này đượcchia thành các kiểu rừng chính như sau:

 Kiểu phụ nguyên sinh rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới núi thấp.

 Kiểu phụ thứ sinh nhân tác rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới núi thấp nghèo kiệt.

 Kiểu phụ thứ sinh nhân tác rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới núi thấp phục hồi.

Rừng hỗn giao cây lá rộng lá kim mưa mùa nhiệt đới núi trung bình

Diện tích 1.780,8 ha, chiếm 4,2% diện tích tự nhiên, phân bố chủ yếu ở đai cao ≥ 1.000 m tại vùng trung tâm của Vườn Quốc gia. Cấu trúc của kiểu rừng này được chia thành 4 tầng khá rõ ràng:

Rừng tre nứa
Có diện tích nhỏ (640,7 ha), chiếm 1,5% tổng diện tích và phân bố rải rác ở  một số vùng ven của Vườn Quốc gia. Rừng được hình thành trên đất làm nương rẫy bị thoái hoá.

Rừng trồng
Có diện tích 180,0 ha, chiếm 0,4 % tổng diện tích tự nhiên, chủ yếu là rừng Thông 3 lá, mật độ trồng 1.600 cây/ha, cây sinh trưởng tốt, trữ lượng bình quân của rừng khoảng 50 - 70 m3/ha.

Động vật
Kết quả tổng hợp các công trình điều tra đa dạng sinh học tại Vườn Quốc Gia Kon Ka Kinh đã công bố cho đến tháng 8 năm 2011 cho thấy hệ động vật của Vườn rất đa dạng và phong phú với tổng số 556 loài, thuộc 91 họ và 30 bộ. Trong tổng số 556 loài động vật có xương sống và 205 loài động vật không có xương sống (như bướm) thuộc 10 họ trong bộ Cánh vẩy (Lepidoptera).

Hệ động vật rừng vườn quốc gia Kon Ka Kinh có 16 loài đặc hữu là:
 Lớp Thú: Có 5 loài thú lớn đặc hữu cho Đông Dương và Việt Nam là: vượn má hung (Hylobates gabriellae), voọc chà vá chân xám (Pygathrix cinerea), hổ (Panthera tigris), mang Trường Sơn (Muntiacus truongsonenensis) và mang Vũ Quang (Megamuntiacus vuquangensis).
 Lớp Chim: Kon Ka Kinh nằm trong khu đặc hữu chim cao nguyên Kon Tum. Có 7 loài chim đặc hữu, trong đó có 3 loài đặc hữu của Việt Nam: khướu đầu đen (Garrulax milleti), khướu mỏ dài (Jabouilleia danjoui), khướu Kon Ka Kinh (Garrulax konkakinhensis), phát hiện năm 1999 và 4 loài đặc hữu cho Việt Nam và Lào: khướu đầu xám (Garrulax vassali), trèo cây mỏ vàng (Sitta solangiiae), gà lôi vằn (Lophura nycthemera) và thầy chùa đít đỏ (Megalaima lagrandieri). Đặc biệt, khướu Kon Ka Kinh là một loài mới được phát hiện cho khoa học trong vòng 30 năm trở lại đây ở khu vực châu Á. Vì các lý do này, Kon Ka Kinh được ghi nhận như là khu vực chim quan trọng (IBA).
 Bò sát, ếch nhái: Vườn quốc gia Kon Ka Kinh cũng là khu vực quan trọng toàn cầu về bảo tồn đa dạng động vật lưỡng cư. Kon Ka Kinh có một loạt các loài lưỡng cư đặc hữu trong khu vực rừng núi Tây Nguyên, bao gồm cả bốn loài được đánh giá là bị đe dọa ở cấp toàn cầu trong quá trình đánh giá lưỡng cư toàn cầu là Leptobrachium banae, L. xanthospilum, Rana attigua và Rhacophorus baliogaster. Có 4 loài đặc hữu cho vùng và cho Việt Nam là: thằn lằn Buôn Lưới (Sphenomorphus buonluoicus), loài đặc hữu cho vùng Nam Trường Sơn và Lào. 3 loài đặc hữu cho Việt Nam bao gồm thằn lằn đuôi đỏ, chàng Sa Pa (Rana chapaensis), ếch gai sần (Rana verrucospinosa).

Ngoài những loài mới phát hiện và những loài có giá trị đặc hữu nêu trên, hệ động vật rừng vườn quốc gia Kon Ka Kinh còn có 38 loài thú quý hiếm, có giá trị bảo tồn nguồn gen và nghiên cứu khoa học, được ghi trong sách đỏ Việt Nam và Thế giới. Cụ thể:
Lớp Thú: 10 loài, trong đó có 9 loài ghi trong sách đỏ thế giới, 7 loài ghi trong sách đỏ Việt Nam.
Lớp Chim: 14 loài, trong đó có 8 loài ghi trong sách đỏ thế giới và 11 loài ghi trong sách đỏ Việt Nam.
Các lớp Bò sát, Ếch nhái: 14 loài ghi trong sách đỏ Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo
Kon Ka Kinh
Kon Ka Kinh trong báo cáo của birdlifeindochina.org
Kon Ka Kinh trên trang web UBND tỉnh Gia Lai

Kon Ka Kinh
Kon Ka Kinh
Gia Lai
Mang Yang
Kbang
Đak Đoa


title: Geranomyia brevispinula

text:
Geranomyia brevispinula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chu Bá Thông

text:
Chu Bá Thông (tiếng Trung: 周伯通, bính âm: Zhōu Bótōng, 1128-1228; phiên âm khác thành Châu Bá Thông) là một nhân vật có thật sống vào cuối thời Bắc Tống, có ảnh hưởng trong việc sáng lập Toàn Chân giáo. Tuy nhiên, từ sau năm 1957, nhiều người biết ông như là một nhân vật trong tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung với ngoại hiệu Lão Ngoan Đồng (老頑童), xuất hiện trong hai phần đầu của Xạ Điêu tam bộ khúc, gồm Anh hùng xạ điêu và Thần điêu hiệp lữ.

Ghi chép trong lịch sử

Tuy nổi tiếng là nhân vật trong tiểu thuyết võ hiệp, nhưng Chu Bá Thông là một nhân vật có thật trong lịch sử. Tuy nhiên tư liệu về ông rất ít. Một số ghi chép ít ỏi cho biết ông sống vào cuối thời Bắc Tống, cùng thời với Vương Trùng Dương, là người Ninh Hải, Sơn Đông, đồng hương với một số thành viên trong nhóm Toàn Chân Thất tử là Đan Dương tử Mã Ngọc, Trường Chân tử Đàm Xứ Đoan, Ngọc Dương tử Vương Xứ Nhất, Quảng Ninh tử Hách Đại Thông và Thanh Tĩnh tản nhân Tôn Bất Nhị.

Chu Bá Thông sinh thời rất ngưỡng vọng Vương Trùng Dương. Bấy giờ, Vương đang vân du truyền đạo khắp nơi, đã thu nhận Khưu Xứ Cơ, Đàm Xứ Đoan, Mã Ngọc, Vương Xứ Nhất và Hách Đại Thông làm môn đệ. Mãi đến khoảng tháng 4 năm 1169, Vương cùng các đồ đệ mới trở về Ninh Hải. Chu Bá Thông khi đó đã mời Vương Trùng Dương tới nơi cư trú của mình, có tên là "Kim Liên Đường" để đàm đạo. Tại đây, vợ của Mã Ngọc là Tôn Bất Nhị xuất gia theo Toàn Chân giáo. Tháng 8 năm đó, Vương thành lập Tam giáo Kim Liên hội, một chi nhánh của Toàn Chân giáo, đặt dưới sự trợ giúp của Chu Bá Thông. Sau đó, Vương tiếp tục đến huyện Phúc Sơn truyền đạo, thu nạp Lưu Xứ Huyền.

Những hành trạng khác của Chu Bá Thông không thấy tài liệu nào ghi chép tới.

Nhân vật lừng danh trong tiểu thuyết võ hiệp
Với những thông tin ít ỏi đó, Kim Dung đã tiểu thuyết hóa và đưa Chu Bá Thông trở thành một trong những nhân vật nổi bật nhất trong các tác phẩm của mình.

Trong Anh hùng xạ điêu và Thần điêu hiệp lữ, Chu Bá Thông được xây dựng là sư đệ của Vương Trùng Dương, sư thúc của Toàn Chân thất tử, dưới tay có cả một đám sư điệt già nua cổ thụ nhưng tâm hồn ông vẫn là tâm hồn của một đứa bé ngây thơ, trong sáng. Ngay ngoại hiệu Lão ngoan đồng (ông già mà chơi như con nít) cũng đủ để mô tả đặc điểm tính cách nhân vật Chu Bá Thông. Ông là một con nghiện võ thuật, người sáng chế ra món võ công "Không minh quyền", đặc biệt là môn Song Thủ Hỗ Bác, môn võ công kỳ dị chỉ dành cho những người có đầu óc hoàn toàn vô tư, trong sáng.

Theo sư huynh Vương Trùng Dương sang hoàng cung nước Đại Lý, Chu Bá Thông đã quan hệ với một cung phi của hoàng gia, sinh ra một đứa con nhưng nuôi không được.

Chu Bá Thông là một cao thủ, suốt đời chẳng biết sợ hãi ai nhưng mỗi khi nghe đến tên nàng cung phi đã lỡ thất thân với mình là ông ta chạy dài.

Suốt đời Chu Bá Thông chuyên làm những việc cổ quái. Ngay đến môn võ công ông tự suy nghĩ ra cũng có cái tên kỳ dị không kém: Song thủ hỗ bác (hai tay vừa giúp nhau vừa đánh nhau).

Đó là kết quả của một cách phân ý thật lý tưởng: tay trái vẽ hình vuông, tay phải vẽ hình tròn, hai tay vẽ cùng một lúc sao cho vuông ra vuông, tròn ra tròn. Chỉ có Chu Bá Thông là làm được việc ấy và luyện thành công kỹ thuật Song thủ hỗ bác. Võ công ông ta đạt đến trình độ kinh người nhưng chẳng hề giết chóc ai, hãm hại ai. Mỗi khi ông ta xuất hiện là tình huống trở nên vui nhộn.

Anh hùng xạ điêu
Trong bộ truyện này, hành trạng của Chu Bá Thông được tái hiện theo lời kể của nhân vật Quách Tĩnh trên đảo Đào Hoa. Theo đó, ông vốn là một đứa trẻ mồ côi được Vương Trùng Dương nuôi dưỡng, nhận làm sư đệ và truyền thụ võ công cho.

Sau Hoa Sơn luận kiếm lần thứ nhất, Vương Trùng Dương lo sau khi mình qua đời, không ai đủ sức chế ngự Âu Dương Phong nên cùng Chu Bá Thông tới Đại Lý gặp Đoàn Trí Hưng để bàn bạc. Trong thời gian ở Đại Lý, Chu Bá Thông làm quen với Lưu Anh, một sủng phi của Nam Đế, dạy nàng thuật điểm huyệt. Hai người nảy sinh tình cảm và có quan hệ với nhau, sinh ra một đứa con. Vì chuyện này, Chu Bá Thông hết sức sợ hãi, xin lỗi Đoàn Trí Hưng và bỏ đi. Về sau đứa bé bị Cừu Thiên Nhận đánh trọng thương, Đoàn Trí Hưng vì ghen mà không cứu, Lưu quý phi đành giết chết đứa nhỏ. Đây là căn nguyên của những oán hận về sau giữa Lưu phi, Chu Bá Thông, Đoàn Trí Hưng và Cừu Thiên Nhận.

Sau khi Vương Trùng Dương mất, Vương Trùng Dương giao bộ Cửu Âm Chân Kinh cho sư đệ Chu Bá Thông cất giữ. Chu Bá Thông trên đường đi giấu bí kíp gặp vợ chồng Hoàng Dược Sư, bằng trí nhớ tuyệt vời của vợ, Hoàng lão tà nhanh chóng có được nội dung Cửu Âm chân kinh. Tuy nhiên kinh thư sau đó bị hai đồ đệ ăn trộm, vợ Đông Tà do cố sức nhớ lại kinh thư nên chết ngay sau khi sinh Hoàng Dung. Chu Bá Thông biết mình bị lừa bèn tìm đến đảo đào hoa để cướp lại Cửu Âm Chân Kinh. Không may bị lạc vào Đào hoa trận và bị Hoàng Dược nhốt ông trên đảo Đào Hoa 15 năm.

Chu Bá Thông ở trên đảo, nhàn rỗi vô sự, sáng tạo ra tuyệt học Không Minh quyền và Song thủ hỗ bác. Mười lăm năm sau, Hoàng Dung vô tình phát hiện ra nơi giam giữ Chu Bá Thông, thấy ông tính tình trẻ con nên thường đến chơi với ông. Hoàng Dược Sư biết chuyện nổi giận mắng con gái thậm tệ. Hoàng Dung giận cha bỏ đi, từ đó quen biết Quách Tĩnh.

Khi hai người Quách-Hoàng trở lại đảo, Quách Tĩnh không quen đường lối, lạc đến chỗ Chu Bá Thông. Hai người nói chuyện tâm đầu ý hợp. Chu Bá Thông đòi kết nghĩa huynh đệ với chàng. Dù tuổi tác hai người chênh lệch rất xa nhưng do ông nằng nặc yêu cầu, Quách Tĩnh đành đồng ý. Sau đấy, Chu Bá Thông khéo léo dạy Quách Tĩnh Không Minh quyền, Song thủ hỗ bác và cả Cửu Âm chân kinh.

Từ đó đến cuối truyện, Chu Bá Thông rời đảo Đào Hoa, gây ra rất nhiều sự phiền phức vì tính tình trẻ con của ông nhưng cũng may không có hậu quả nghiêm trọng.

Thần điêu hiệp lữ

Trong Thần điêu hiệp lữ, Chu Bá Thông tuy đã già thêm hai ba chục tuổi nhưng vẫn giữ tính nết trẻ con như cũ, võ công ngày càng mạnh. Ông rất thích nô giỡn với Tiểu Long Nữ, dạy nàng Song thủ hỗ bác, lại lấy cắp bình mật nuôi ong của nàng.

Chu Bá Thông cũng nhận một đệ tử là Gia Luật Tề, tuy nhiên khi lớn lên Gia Luật Tề càng chỉn chu và nghiêm túc, không thích đùa giỡn nên ông cấm không cho chàng gọi ông là sư phụ.

Cuối truyện, ông hóa giải những chuyện hiểu lầm, oan nghiệt trước đây với Anh Cô (tên của Lưu quý phi sau khi rời cung) và Nhất Đăng Đại Sư (tên của Đoàn Trí Hưng sau khi đi tu), cùng nhau giúp Quách Tĩnh bảo vệ thành Tương Dương. Ông chính là người gợi ý cho Dương Quá giết cao thủ Mông Cổ, Kim Luân Pháp Vương.

Tại Hoa Sơn luân kiếm lần thứ ba, Chu Bá Thông được bầu là người giỏi nhất, hiệu là Trung Ngoan Đồng (中頑童).

Võ lâm ngũ bá
Trong tiểu thuyết dựa Kim Dung "Võ lâm ngũ bá", Chu Bá Thông hồi nhỏ tên là Chu Cẩu Nhi, vốn là con hoang của một người đàn bà trẻ nhưng góa chồng bị một người đàn ông họ Dạ hãm hiếp.

Phim ảnh
 Anh hùng xạ điêu:
Tần Hoàng (1976), Tần Hoàng (1983), Long Quán Vũ (1988), Lê Diệu Tường (1994), Triệu Lượng (2003), Lý Úc (2008), Ninh Văn Đồng (2017).
 Thần điêu hiệp lữ:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Kim Liên chính tôn tiên nguyên tượng truyền"
 Bia Giáo tổ Toàn Chân giáo Chung Nam sơn Trùng Dương Chân nhân

Nhân vật trong Thần điêu hiệp lữ
Nhân vật trong Anh hùng xạ điêu
Người nhà Tống
Người thọ bách niên Trung Quốc


title: Annitella sanabriensis

text:
Annitella sanabriensis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Annitella


title: Grammangis

text:
Grammangis là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Điện ảnh Hy Lạp

text:
Điện ảnh Hy Lạp (tiếng Hy Lạp: Ελληνικός κινηματογράφος) là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của nước Cộng hòa Hy Lạp.

Lịch sử hình thành và phát triển
Ngành công nghiệp điện ảnh Hy Lạp ra đời năm 1936, trải qua nhiều biến cố, thăng trầm đã đạt đến đỉnh cao vào các thập niên 50, 60, 70 của thế kỷ XX và phát triển liên tục đến tận ngày nay.

Hãng phim
 Madbox Entertainment (operates its own studios)
 Finos Films (operates its own studios)
 Karagiannis Karatzopoulos
 Village Films Hellas  (Greek branch of Village Roadshow)
 Cinegram
 Odeon Hellas
 Make a Movie in Greece - Media Productions
 Stefi
 CL productions
 Audiovisual (biggest distributor)
 Karamanos Studios (biggest studios in Hy Lạp)
 Novak Films (operates own studios)
*Skouras Films (Film Distribution)
*Master (Film Distribution)

Phim nổi tiếng

 1999 Safe Sex, Michalis Reppas - Thanassis Papathanasiou
 2000 Risoto, Olga Malea
 2001 To klama vgike apo ton paradeiso, Michalis Reppas - Thanassis Papathanasiou
 2002 Dekapentaugoustos, Constantine Giannaris
 2003 Politiki Kouzina, Tassos Boulmetis
 2004 Nyfes, Pantelis Voulgaris
 2004 Hardcore, Denis Iliadis
 2005 Loufa kai paralagh: Seirines sto Agaio, Nikos Perakis
 2005 Loukoumades me Meli, Olga Malea
 2005 H chorodia tou Charitona, Grigoris Karantinakis
 2006 5 Lepta akoma, Giannis Xanthopoulos
 2006 Straight Story, Kostas Kapakas
 2007 Mia Melissa to Augousto, Thodoris Atheridis
 2007 Alter Ego, Nikos Dimitropoulos
 2007 El Greco, Yannis Smaragdis
 2007 Gia Proti Fora Nonos, Olga Malea
 2009 Kynodontas, Dogtooth by Yorgos Lanthimos
 2009 Evil, in the time of heroes, Giorgos Nousias
 2009 Plato's Academy (Akadimia Platonos), Filippos Tsitos
 2009 A Woman's Way (Strella (2009 film)), Panos H. Koutras
 2010 Attenberg, Athina Rachel Tsangari
 2011 Alps (film), Yorgos Lanthimos

Nhà làm phim tên tuổi

 Chris Bachtzoglou
 Theo Angelopoulos
 Angeliki Antoniou
 Tassos Boulmetis
 Spiro Carras
 Michael Cacoyannis
 George Pan Cosmatos
 Yannis Dalianidis
 Costa Gavras
 Vasilis Georgiadis
 Constantine Giannaris
 Takis Kanellopoulos
 Kostas Kapakas
 Christos N. Karakasis
 Nikos Koundouros
 Giorgos Lanthimos
 Orestis Laskos
 Olga Malea

 Nikos Nikolaidis
 Nikos Panagiotopoulos
 Nikos Perakis
 Vassilis Photopoulos
 Alekos Sakellarios
 Yannis Smaragdis
 Nikos Tsiforos
 Giorgos Tzavellas
 Thanasis Veggos
 Takis Vougiouklakis
 Pantelis Voulgaris
 Giorgos Arvanitis
 Andreas Sinanos
 Kostas Margaritis

Diễn viên nổi tiếng

 Katina Paxinou
 Manos Katrakis
 Vangelis Kazan
 Vassilis Diamantopoulos
 Timos Perlegas
 Tzeni Karezi
 Kostas Kazakos
 Melina Mercouri
 Dinos Iliopoulos
 Kostas Hadjichristos
 Irene Papas
 Andreas Barkoulis
 Stratos Tzortzoglou
 Nikos Kourkoulos
 Kostas Voutsas
 Giorgos Foundas
 Spiros Kalogirou
 Dionyssis Papayannopoulos
 Vassilis Logothetidis
 Orestis Makris
 Nikos Kalogeropoulos
 Thanasis Veggos
 Nora Valsami
 Argyris Thanasoulas

 Rena Vlahopoulou
 Ellie Lambeti
 Martha Karagianni
 Mary Chronopoulou
 Aliki Vougiouklaki
 Giorgos Kimoulis
 Dimitris Horn
 Dimitris Papamichael
 Yannis Bezos
 Sotiris Moustakas
 Takis Moschos
 Georges Corraface
 Zoe Laskari
 Stathis Psaltis
 Stamatis Gardelis
 Panos Mihalopoulos
 Alekos Tzanetakos
 Thodoris Atheridis
 Evelina Papoulia
 Antonis Kafetzopoulos
 Lakis Lazopoulos
 Spiros Focás
 Errikos Litsis
 Dimitris Petratos

Xem thêm

 Greek Movies And Series
 Madbox Entertainment - Film production company and studios and postproduction
 myFILM.gr - Entertainment news and movie reviews (Greek)
 Modern Hellenic (Greek) film (cinema), theater and film directors, Actors
 Database of Greek films
 greek-movies.com
  cine.gr database of Greek and international films in Hy Lạp
 Greek movies, tv series and shows database.
 Extensive history of cinema in Greece.
 Make a Movie in Greece - media productions in Greece
 Various movie theatres in Greece

Văn hóa Hy Lạp


title: 17501 Tetsuro

text:
17501 Tetsuro (tên chỉ định: 1992 FG) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami ở Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 23 tháng 3 năm 1992. Nó được đặt theo tên Tetsuro Fukushi, nhà thiên văn học nghiệp dư Nhật Bản và nhà giáo dục thiên văn.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Kin Endate
Được phát hiện bởi Kazuro Watanabe


title: Momaea viridipennis

text:
Momaea viridipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Momaea


title: Acalymma perijum

text:
Acalymma perijum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma


title: Weitersfelden

text:
Weitersfelden là một đô thị ở huyện Freistadt bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 43,7 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1112 người.

Tham khảo


title: Tours

text:
Tours là tỉnh lỵ của tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 136.500 người (thời điểm 2005). Đây là trung tâm hành chính của tỉnh Indre-et-Loire và là thành phố lớn nhất trong vùng Centre-Val de Loire của Pháp (mặc dù không phải là thủ phủ, là thành phố lớn thứ hai trong khu vực, sau Orléans). Năm 2012, thành phố Tours đã có 134.978 người, trong khi dân số của toàn bộ khu vực đô thị là 483.744.

Tours nằm ở hạ lưu sông Loire, giữa Orléans và bờ biển Đại Tây Dương. Nó có một trong những nhà hát lớn nhất của Đế chế La Mã, nhà hát vòng tròn Tours. Được biết đến với Trận Tours vào năm 732 sau Công nguyên, đây là một khu bảo tồn quốc gia có mối liên hệ với Vương triều Meroving (đầu thế kỷ 5 cho tới 751) và Vương triều Caroling (từ 751), với Vương triều Capet (987 cho tới 1848).

Tours là thành phố đầu tiên của ngành lụa. Nó cũng là một thành phố ẩm thực nổi tiếng với các đặc sản như: Rillettes, Rillons, Vườn nho Touraine, AOC Sainte-Maure-De-Tours phô ma và Nougat. Thành phố cũng là điểm kết thúc của cuộc đua xe đạp Paris-Tours hàng năm.

Điểm tham quan

Nhà thờ chính tòa Tours, tưởng niệm Saint Gatien, vị giám mục đầu tiên của nó, được bắt đầu xây vào khoảng năm 1170 để thay thế cho nhà thờ bị đốt cháy vào năm 1166 trong cuộc tranh chấp giữa Louis VII của Pháp và Henry II của Anh. Các giai đoạn thấp nhất của các tháp phía tây (minh hoạ, phía trên bên trái) thuộc về thế kỷ 12, nhưng phần còn lại của phần phía tây nằm trong Gothic hoa cương nổi tiếng chi tiết của thế kỷ 15, hoàn thành đúng vào thời Phục hưng ảnh hưởng đến những người ủy nhiệm xây các lâu đài của Touraine. Các tháp này được xây dựng cùng thời điểm, ví dụ như Chateau de Chenonceau.

Ngôn ngữ
Trước cuộc Cách mạng Pháp, người dân Tours (Les Tourangeaux) nổi tiếng vì đã nói tiếng Pháp "thuần khiết" nhất trong cả nước Pháp. Theo giọng của họ là của triều đình, cách phát âm của Touraine được coi là cách phát âm chuẩn nhất của tiếng Pháp, cho đến thế kỷ 19 khi cách phát âm chuẩn của tiếng Pháp chuyển sang giai cấp tư sản của Paris. Điều này được giải thích bởi thực tế là triều đình Pháp đã sống ở Touraine từ năm 1430 đến năm 1530 và đồng thời tiếng Pháp, ngôn ngữ của triều đình, đã trở thành ngôn ngữ chính thức của toàn bộ vương quốc.

Một Hội đồng Du lịch năm 813 đã quyết định rằng các linh mục nên thuyết giảng các bài giảng bằng những ngôn ngữ bình dân vì người dân không thể hiểu được Latinh cổ điển nữa. Đây là lần đầu tiên công nhận một ngôn ngữ Pháp khác biệt với tiếng Latinh và có thể được coi là ngày sinh của tiếng Pháp.

Pháp lệnh của Montils-lès-Tours, do Charles VII ban hành năm 1454, bắt buộc phải viết bằng ngôn ngữ bản xứ của khu vực, các phong tục truyền khẩu có hiệu lực pháp luật.

Pháp lệnh của Charles VIII (sinh ở Amboise, gần Tours) vào năm 1490 và là một trong Louis XII (sinh ở Blois, gần Tours) vào năm 1510 mở rộng phạm vi của Pháp lệnh Charles VII.

Cuối cùng, Pháp lệnh của Villers-Cotterêts, được Francis I ký vào năm 1539, đã kêu gọi sử dụng Pháp trong tất cả các hành vi pháp lý, hợp đồng có công chứng và chính thức pháp luật để tránh sự nhầm lẫn ngôn ngữ.

Gregory of Tours đã viết vào thế kỷ thứ 6 rằng một số người trong khu vực này vẫn có thể nói tiếng Gaulish.

Khí hậu

Nhân khẩu học

Những người con của thành phố
 Berengar của Tours, nhà thần học
 Guillaume Briçonnet (hồng y giáo chủ), hồng y giáo chủ và là tổng giám mục của Narbonne
 Honoré de Balzac, nhà văn
 François Clouet, họa sĩ
 Georges Courteline, nhà văn
 Louis Dutens, nhà văn
 Jean Fouquet, họa sĩ
 Xavier Gravelaine, cựu vận động viên bóng đá, tuyển thủ quốc gia Pháp
 Victor Alexandre Frédéric Laloux, kiến trúc sư
 Gabriel Lamé, nhà toán học và vật lý học
 Dora Maar, nữ nhiếp ảnh gia và họa sĩ
 Jean-Baptiste Meusnier de la Place, nhà toán học và là tướng quân đội
 Paul Nizan, nhà văn
 Jérémy Roy, vận động viên đua xe đạp

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 Official tourism information about Tours, on the Departemental Tourism Board website
 Tours on French version of Wikipedia
 Architecture of Tours
 François Rabelais University, Tours

Indre-et-Loire
Xã của Indre-et-Loire


title: Melanotus fraseri

text:
Melanotus fraseri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Pseudopanurgus fuliginosus

text:
Pseudopanurgus fuliginosus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1973


title: Xylocopa flavorufa

text:
Xylocopa flavorufa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được DeGeer mô tả khoa học năm 1778.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1778


title: Procraerus duporti

text:
Procraerus duporti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Heterosternuta oppositus

text:
Heterosternuta oppositus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1823.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Heterosternuta


title: Chelymorpha cribraria

text:
Chelymorpha cribraria là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1775.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chelymorpha


title: Đậu Vũ

text:
Đậu Vũ (chữ Hán: 窦武; ?-168) là đại thần nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông tham gia cuộc chiến chống hoạn quan lũng đoạn triều chính và cuối cùng thất bại.

Sự nghiệp
Đậu Vũ tự là Du Bình (游平), người Bình Lăng thuộc quận Phù Phong.

Năm 165, Hán Hoàn Đế lập con gái trưởng của ông làm hoàng hậu. Đậu Vũ nhờ đó được thăng từ Lang trung lên Việt kỵ hiệu úy, tước Hòe Lý hầu.

Năm 167, Hán Hoàn Đế mất, ông lập cháu ngoại (con trai của Đậu hoàng hậu) là Lưu Hoằng lên ngôi, tức là Hán Linh Đế. Đậu Vũ được Linh Đế phong làm Đại tướng quân, cùng Thái phó Trần Phồn làm phụ chính cho vua mới.

Ông làm quan chú ý giữ mình trong sạch, những thứ được ban đều mang trợ giúp học trò và dân nghèo. Người cháu ông là Đậu Thiệu giữ chức Hổ bôn trung lang tướng ăn chơi xa xỉ, sau nhiều khuyên răn không hiệu quả, ông bèn dâng sớ đề nghị bãi chức của Thiệu.

Đậu Vũ còn chú trọng đề bạt các danh sĩ trong thiên hạ như Doãn Huân, Đỗ Mật, Lý Anh, Lưu Du...

Đậu Vũ và Trần Phồn đều chung ý tưởng chống các hoạn quan lũng đoạn triều chính từ nhiều đời vua trước. Năm 168, hai người bàn mưu tiêu diệt hoạn quan nhưng không được thái hậu ủng hộ. Mưu sự bị lộ, hoạn quan Tào Tiết cùng các hoạn quan khác bàn mưu cùng nhau làm ra một chiếu chỉ giả, bổ nhiệm Trường lạc thực giám Vương Phủ làm Hoàng môn lệnh, mang quân đi đánh Đậu Vũ và Trần Phồn.

Đậu Vũ bèn chỉ huy mấy ngàn quân đóng ở Đô Đình, giao chiến ác liệt với quân Hổ bôn và quân Vũ lâm của Vương Phủ, nhưng cuối cùng ông bị thua trận và buộc phải tự sát. Trần Phồn cũng tham chiến và bị bắt giết.

Sau đó ông bị bêu đầu ở kinh thành Lạc Dương, gia đình ông bị lưu đày đến quận Nhật Nam (Trung Bộ Việt Nam hiện nay), những người trong họ và tân khách bị giết chết.

Hơn 20 năm sau cái chết của Đậu Vũ, năm 189 thời Hán Hiến Đế, sau khi hoạn quan bị tiêu diệt, Đổng Trác nắm quyền thao túng triều đình nhà Hán đã lật lại vụ án oan mà Trần Phồn, Đậu Vũ bị hoạn quan sát hại.

Là người chống hoạn quan, Đậu Vũ được La Quán Trung nhắc tới tại những dòng đầu tiên trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa (hồi 1), xem ông là người chính nghĩa.

Xem thêm
 Tào Tiết (hoạn quan)
 Hán Linh Đế
 Trần Phồn

Tham khảo
 Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Chú thích

Năm sinh thiếu
Mất năm 168
Người tự sát
Nhân vật chính trị nhà Hán
Năm sinh không rõ


title: Drapetes corallinus

text:
Drapetes corallinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: Nelsonophryne aterrima

text:
Nelsonophryne aterrima là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Colombia, Costa Rica, Ecuador, và Panama.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Solís, F., Ibáñez, R., Chaves, G., Savage, J., Jaramillo, C., Fuenmayor, Q., Bolívar, W., Grant, T. & Almandáriz, A. 2004. Nelsonophryne aterrima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Nelsonophryne


title: Toàn ánh

text:
Hàm số  từ tập hợp  đến tập hợp  được gọi là toàn ánh nếu như với mọi phần tử  thuộc  ta luôn tìm được ít nhất một phần tử  thuộc  sao cho . Theo ngôn ngữ ánh xạ thì điều kiện này nghĩa là mỗi phần tử  thuộc  đều là ảnh của ít nhất một phần tử  thuộc  qua ánh xạ .

Dưới dạng công thức toán học, hàm số  là toàn ánh khi và chỉ khi

hay nói cách khác .

Một cách trực quan, điều kiện trên tương đương với việc đồ thị hàm  cắt đường thẳng  tại mọi .

Tham khảo

Hàm toán học
Quan hệ toán học
Hàm số và ánh xạ
Loại hàm số


title: Lisandro Lopez

text:
Lisandro López (sinh ngày 02 tháng 3 năm 1983 tại Buenos Aires), thường được gọi tên thân mật là Lisandro hay Licha, là một cầu thủ bóng đá Argentina. Anh hiện đang chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Sarmiento trong Giải vô địch bóng đá Argentina. Anh chủ yếu đảm nhận vị trí tiền đạo, nhưng cũng có khả năng chơi như một tiền vệ cánh. Lisandro cũng là một cầu thủ quốc tế và đã tham gia đội tuyển Argentina dưới triều đại của các huấn luyện viên như José Pekerman, Alfio Basile và Diego Maradona.

Biệt danh
Lisandro là mẫu tiền đạo mạnh mẽ, kỹ thuật nhưng không kém phần tốc độ. Thêm vào đó, anh hoàn toàn có thể đá lùi như một tiền đạo thứ hai để hỗ trợ cho người đá cặp. Với khả năng ghi bàn hiệu quả, anh được mệnh danh là kẻ trừng phạt.

Sự nghiệp thi đấu
Tiền đạo người Argentina là trụ cột không thể thay thế trên hàng công của Lyon. Chân sút này vẫn đang thi đấu rất ổn định (6 bàn thắng/12 trận ở mùa giải năm 2010) và xứng đáng với số tiền 24 triệu euro để mua anh từ Porto. Năm 2010 được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất Ligue 1 mùa giải 2009- 2010. Mới gia nhập Olimpic Lion từ FC Porto trong mùa hè 2009, nhưng Lisandro đã nhanh chóng khẳng định được tài năng của mình tại Ligue 1. 14 bàn thắng trong 31 trận Ligue 1 và 7 bàn trong 12 trận Champions League mùa này, đó là lý do khiến chân sút người Argentina nhận được sự ủng hộ của đông đảo các đồng nghiệp trong cuộc bình chọn. Kết quả là anh đã vượt qua 3 ứng cử viên khác: Mamadou Niang (Marseille), Marouane Chamakh (Bordeaux) và Eden Hazard (Lille).

Thống kê số bàn thắng

Cấp độ câu lạc bộ

Cấp độ đội tuyển

Sự quan tâm của các câu lạc bộ
Hiện anh đang nhận được sự chào mừng của câu lạc bộ Liverpool và Juventus là hai đội bóng đang theo đuổi anh. Được biết Hai đội bóng này sẵn sàng chi đậm để đưa anh rời khỏi sân Gerland.

Chú thích

Cầu thủ bóng đá Argentina
Cầu thủ bóng đá FC Porto
Cầu thủ bóng đá Olympique Lyonnais
Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina
Cầu thủ bóng đá nam Argentina ở nước ngoài
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Sport Club Internacional

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Brasil

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Qatar

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha


title: Asterivora exocha

text:
Asterivora exocha là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Sải cánh dài khoảng 20 mm.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species of New Zealand Lepidoptera

Asterivora
Động vật đặc hữu New Zealand
Bướm đêm New Zealand


title: Rhabdomastix monilicornis

text:
Rhabdomastix monilicornis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Homotechnes corymbitoides

text:
Homotechnes corymbitoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Homotechnes


title: 9211 Neese

text:
9211 Neese (1995 SB27) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 9 năm 1995 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9211 Neese

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Sada, Galicia

text:
Sada là một đô thị của Tây Ban Nha ở tỉnh A Coruña trong cộng đồng tự trị của Galicia.

Tham khảo

Đô thị ở A Coruña


title: Brocchinia verheckeni

text:
Brocchinia verheckeni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 2007


title: Calanogas

text:
Calanogas là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 9.989 người trong 1.481 hộ.

Các đơn vị hành chính

Calanogas được chia ra 17 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Ngọc Sơn (định hướng)

text:
Ngọc Sơn có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Phường Ngọc Sơn, quận Kiến An, thành phố Hải Phòng
 Xã Ngọc Sơn, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương
 Xã Ngọc Sơn, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang
 Xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam
 Xã Ngọc Sơn, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh
 Xã Ngọc Sơn, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình
 Xã Ngọc Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
 Xã Ngọc Sơn, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
 Xã Ngọc Sơn, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An
 Xã Ngọc Sơn, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa
 Đảo Ngọc nằm giữa Hồ Gươm, Hà Nội
 Đền Ngọc Sơn nằm trên đảo này
 Xã cũ Ngọc Sơn thuộc huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây; nay là một phần thị trấn Chúc Sơn.

Đài Loan
 Tên một dãy núi tại Trung bộ Đài Loan: Dãy núi Ngọc Sơn
 Tên vườn quốc gia ở khu vực này: Vườn quốc gia Ngọc Sơn
 Ngọn Ngọc Sơn cao nhất của dãy núi này.

Trung Quốc
 Huyện Ngọc Sơn, thuộc địa cấp thị Thượng Nhiêu, tỉnh Giang Tây

Tên người
 Ngọc Sơn Công chúa, húy là Dĩ Hy, hoàng thứ nữ con vua Đồng Khánh.
 Phó chủ tịch Quốc hội Việt Nam khóa XIII Huỳnh Ngọc Sơn (10/10/1951 -)
 Ca sĩ, nhạc sĩ Ngọc Sơn sinh năm 1970
 Ngọc Sơn (nhạc sĩ trước 1975), tác giả của các bài hát Tơ Duyên, Hai Tâm Hồn Một Con Số, Nét Son Buồn
 Nhạc sĩ Trần Ngọc Sơn, tác giả của các bài hát Cố quên, Hạnh phúc lang thang, Ngày ấy khi còn anh


Các xưởng diêm tiêu Humberstone và Santa Laura là hai xưởng đã từng sản xuất diêm tiêu (KNO3 và NaNO3) tại vùng Tarapacá, miền bắc Chile. Các xưởng này đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 2005.

Địa lý
Hai xưởng này nằm cách 48 km về phía đông của Iquique, trong sa mạc Altacama, ở vùng Tarapacá, miền bắc Chile. Hai xưởng này cùng với Chacabuco, Maria Elena, Pedro de Valdivia, Puelma và Aguas Santas được biết đến như là các "thị trấn nitrat". Riêng Chacabuco là một trường hợp đặc biệt vì nó cũng được sử dụng như một trại tập trung trong chế độ của Pinochet năm 1973 và ngày nay xung quanh nó vẫn còn rất nhiều các bãi mìn.

Lịch sử
Năm 1872, công ty khai thác nitrat Guillermo Wendell đã thành lập các xưởng khai thác tại Santa Laura, khi đó khu vực này vẫn là một phần của Peru. Trong cùng năm đó, James Thomas Humberstone cũng đã thành lập "công ty nitrat Peru" và mở xưởng "La Palma". Cả hai công ty này sau đó đã phát triển nhanh chóng và trở thành các thị trấn mỏ bận rộn đặc trưng với các tòa nhà theo phong cách Anh.

Trong khi La Palma trở thành một trong những nhà khai thác muối mỏ lớn nhất trong toàn vùng, thì Santa Laura đã không làm tốt vì sản lượng thấp. Nó được chuyển giao vào năm 1902 cho Công ty nitrat Tamarugal. Năm 1913, Santa Laura tạm ngừng sản xuất cho đến khi quy trình chiết xuất Shanks được đưa vào giúp nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, mô hình kinh tế này đã sụp đổ trong thời kỳ Đại khủng hoảng năm 1929 vì sự phát triển của quá trình tổng hợp amonia của hai nhà bác học Fritz Haber và Carl Bosch, đóng vai trò quan trọng cho tổng hợp phân bón và chất nổ. Hai công ty phá sản và sau đó được bán lại cho COSATAN (Compañía Salitrera de Tarapacá y Antofagasta) vào năm 1934. COSATAN đổi tên La Palma thành "Oficina Santiago Humberstone" để vinh danh người sáng lập. Công ty đã cố gắng để sản xuất một loại muối tự nhiên cạnh tranh được bằng cách hiện đại hóa xưởng Humberstone, và nó trở thành thành công ty thành công nhất về muối mỏ năm 1940.

Cả hai công trình đều bị bỏ hoang vào năm 1960 sau khi sự suy giảm nhanh chóng khiến COSATAN sụp đổ vào năm 1958. Năm 1970, sau khi trở thành "thị trấn ma", hai xưởng này được tuyên bố là Di tích quốc gia và mở cửa cho du lịch và sau đó được công nhận là Di sản thế giới của UNESCO vào năm 2005.

Hình ảnh

Xem thêm
 Chiến tranh Thái Bình Dương
 Danh sách di sản thế giới bị đe dọa

Tham khảo

Humberstone và Santa Laura, Các xưởng diêm tiêu
Humberstone và Santa Laura, Các xưởng diêm tiêu
Hoang mạc Atacama
Viện bảo tàng khai thác mỏ


title: Afranthidium junodi

text:
Afranthidium junodi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Afranthidium
Động vật được mô tả năm 1904


title: Borderline (bài hát)

text:
"Borderline" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu đầu tay mang chính tên cô (1983). Nó được phát hành vào ngày 15 tháng 2 năm 1984, bởi Sire Records như là đĩa đơn thứ 5 trích từ album. Bài hát được sáng tác bởi nhà sản xuất Reggie Lucas và do bạn trai lúc đó của Madonna là John "Jellybean" Benitez phối lại. Trong "Borderline", cô sử dụng một chất giọng tinh tế và tràn đầy cảm xúc. Nội dung bài hát nói về một tình yêu không bao giờ được lấp đầy và là một cuộc nổi loạn chống lại việc trọng nam khinh nữ.

Bài hát nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình đương đại, họ gọi đây là một cách hài hòa trọn vẹn nhất cho toàn bộ album Madonna và khen ngợi chất dance-pop của nó. Về mặt thương mại, "Borderline" đã trở thành đĩa đơn đầu tiên trong sự nghiệp của Madonna lọt vào top 10 bảng xếp hạng Billboard Hot 100, đạt vị trí thứ 10. Ở Anh quốc, nó đạt đến hạng 2 sau khi phát hành lại vào năm 1986. Ở những thị trường khác, ca khúc lọt vào top 10 và top 20 của nhiều quốc gia châu Âu, trong đó dẫn đầu tại Ireland. Bài hát đứng vị trí thứ 84 trong danh sách "500 Bài hát hay nhất từ khi bạn ra đời" của tạp chí Blender, cũng như lọt vào danh sách "100 Bài hát mọi thời đại" từ các nhà phê bình của Time.

Trong video ca nhạc của "Borderline", Madonna rơi vào mối tình với một người đàn ông Mỹ Latinh làm nhiếp ảnh gia. Cô bị dụ dỗ làm người mẫu ảnh cho anh ta, nhưng sau đó họ vẫn là tình nhân của nhau. Với video này, Madonna được ghi nhận trong việc phá vỡ những điều cấm kỵ trong mối quan hệ giữa các chủng tộc. Việc phát sóng nó trên MTV cũng giúp sự nổi tiếng của Madonna ngày một tăng cao. Madonna đã biểu diễn bài hát trong chuyến lưu diễn Virgin Tour (1985) và Sticky & Sweet Tour (2008). "Borderline" đã được hát lại bởi một số nghệ sĩ như Duffy, Jody Watley, Counting Crows và The Flaming Lips..

Danh sách bài hát

Đĩa 7" tại Mỹ
"Borderline" (chỉnh sửa) – 4:02
"Think of Me" – 4:55

Đĩa 7" & phiên bản hình giới hạn tại Vương quốc Anh
"Borderline" (chỉnh sửa) – 4:02
"Physical Attraction" (chỉnh sửa) – 3:56

Đĩa 12" tại Vương quốc Anh
"Borderline" (remix tại Mỹ) – 6:57
"Borderline" (bản dub) – 5:48
"Physical Attraction" (bản LP) – 6:42

Đĩa CD maxi tại Đức / Vương quốc Anh (1995)
"Borderline" – 5:17
"Borderline" (remix tại Mỹ) – 6:57
"Physical Attraction" (bản LP) – 6:42

Đĩa 12" maxi tại Mỹ
"Borderline" (Mix mới) – 6:57
"Lucky Star" (Mix mới) – 7:14

Đĩa 12" maxi quảng cáo tại Mỹ
"Borderline" (Mix mới) – 5:29
"Borderline" (không lời) – 5:48

Đĩa 12" tại Úc
"Borderline" (remix tại Mỹ) – 6:57
"Borderline" (chỉnh sửa) – 4:02
"Borderline" (bản dub) - 5:48

Đĩa 12" tại Đức
"Borderline" (remix tại Mỹ) – 6:57
"Borderline" (bản dub) – 5:48
"Physical Attraction" (bản đầy đủ) – 6:42

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo

Nguồn

Liên kết ngoài
Madonna "Borderline" lyrics at MTV
Madonna "Borderline" music video at MTV

Bài hát năm 1983
Đĩa đơn năm 1984
Bài hát của Madonna
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn của Sire Records
Đĩa đơn của Warner Bros. Records


title: Droiturier

text:
Droiturier  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Palaeophylia viridinitens

text:
Palaeophylia viridinitens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Palaeophylia


title: Irving Weissman

text:
Irving Lerner Weissman (sinh ngày 21.10.1939 tại Great Falls, Montana) là giáo sư môn Bệnh lý và Sinh học phát triển ở Đại học Stanford. Ông cũng là giám đốc "Viện Sinh học Tế bào gốc và Y học tái sinh Stanford" (Stanford Institute of Stem Cell Biology and Regenerative Medicine).

Sự nghiệp
Weissman lớn lên ở Great Falls, Montana. Ông đậu bằng cử nhân khoa học ở Đại học bang Montana năm 1961, bằng bác sĩ y khoa ở Đại học Stanford năm 1965, và bắt đầu sự nghiệp khoa học tại Viện nghiên cứu McLaughlin.

Ông tập trung ghiên cứu vào môn sinh học tế bào gốc tạo huyết (hematopoietic stem cell). Ông đã triển khai các phương pháp để xác định các tế bào gốc, và nghiên cứu nhiều về tế bào gốc và tế bào tổ tiên (progenitor cell) Ông cũng tập trung nghiên cứu vào "Sự phát sinh loài và sinh học phát triển của các tế bào tạo nên hệ thống tạo máu và hệ miễn dịch". Ông cũng nổi tiếng về nghiên cứu biến đổi gen, trong đó các tế bào não của con người được cấy trong não chuột.

Giải thưởng và Vinh dự
1989 Viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ
2002 Danh hiệu "Nhà khoa học trong năm" của California.
2008 Giải Robert Koch
2009 Giải Rosenstiel

Tham khảo

Liên kết ngoài
 - Website
 Bài trên "The Ecnonomist" về nghiên cứu của Weissman

Sinh năm 1939
Nhân vật còn sống
Nhà khoa học Hoa Kỳ
Nhà sinh học
Nhà sinh học Hoa Kỳ


title: Nasbinals

text:
Nasbinals là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Lozère


title: Château-Renard

text:
Château-Renard là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 2397 người (thời điểm 1999). Xã là trụ sở hành chính của tổng Château-Renard.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Exosoma ghesquierei

text:
Exosoma ghesquierei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Exosoma


title: Dendropsophus robertmertensi

text:
Dendropsophus robertmertensi là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Loài này có ở El Salvador, Guatemala, và México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Hình ảnh

Tham khảo

 Santos-Barrera, G., Canseco-Márquez, L., Köhler, G. & Acevedo, M. 2004. Dendropsophus robertmertensi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Dendropsophus


title: Triepeolus nisibonensis

text:
Triepeolus nisibonensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Genaro mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 2001


title: (10798) 1992 LK

text:
(10798) 1992 LK là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Gregory J. Leonard ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 3 tháng 6 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Paratriarius flavifrons

text:
Paratriarius flavifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Paratriarius


title: Vokesimurex mindanaoensis

text:
Vokesimurex mindanaoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vokesimurex


title: Blastobasoides

text:
Hypatopa là một chi bướm đêm thuộc họ Blastobasidae.

Tham khảo

Blastobasidae


title: Oedipina savagei

text:
Oedipina savagei là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Bolaños, F., Chaves, G., Wake, D. & Savage, J. 2004. Oedipina savagei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Oedipina


title: Psaenythia scutellaris

text:
Psaenythia scutellaris là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Psaenythia
Động vật được mô tả năm 1921


title: Tipula bigracilis

text:
Tipula bigracilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Andrena ziziae

text:
Andrena ziziae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1891.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Z
Động vật được mô tả năm 1891


title: 752

text:
Năm 752 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 752


title: Eulophia faberi

text:
Eulophia faberi là một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo
 China Plant Specialist Group 2004. Eulophia faberi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Trung Quốc
faberi
Thực vật dễ tổn thương


title: Đèn dầu cổ

text:
Một ngọn đèn dầu thời cổ hay đèn dầu truyền thống hay đèn dầu sở là một vật dụng nhân tạo được sử dụng để tạo ánh sáng liên tục trong một khoảng thời gian nhất định bằng cách sử dụng một nguồn nhiên liệu là dầu (dầu thực vật hoặc mỡ động vật) hay chất cháy dùng để đốt cháy tạo ánh sáng thông qua một vật dẫn (tim đèn, lèn đèn). Việc sử dụng đèn dầu bắt đầu từ hàng ngàn năm trước và tiếp tục cho đến ngày nay.

Đèn dầu cổ được cấu tạo khá đơn giản. Chủ yếu gồm ba bộ phận. Vật chứa và một dụng cụ để chứa nguyên liệu, thường hình tròn và nông (mỗi quốc gia, dân tộc khác nhau thì sử dụng vật chứa này khác nhau và đối với một số quốc gia thường được trang trí bài trí khá tinh xảo), tim đèn hay lèn đèn, thường là một sợi giây hoặc vải có vai trò dẫn nguyên liệu để thắp sáng và cuối cùng là nguyên liệu, thường là các loại chất lỏng, dầu hữu cơ như: dầu cá, dầu thực vật, dầu ô liu hay các loại mỡ động vật.

Dần bị thay thế
Đèn dầu là một hình thức chiếu sáng, và đã được sử dụng như là một thay thế cho những ngọn nến trước khi sử dụng đèn điện hay đèn dầu Hoa Kỳ, đèn măng sông. Bắt đầu từ năm 1780 đèn Argand nhanh chóng thay thế đèn dầu khác Đây là những, thay đổi lần lượt của đèn dầu trong khoảng năm 1850. Ở các thị trấn nhỏ và các vùng nông thôn vùng xa xôi, hẻo lánh tiếp tục sử dụng cho đến thế kỷ 20, cho đến khi điện được kéo đến và bóng đèn chiếu ánh sáng có thể được sử dụng thường xuyên cho việc chiếu sáng.

Hầu hết các đèn hiện đại (như đèn lồng) đã được thay thế bằng nhiên liệu khí hoặc dầu khí-khi chúng an chiếu sáng một cách toàn hơn. Đèn dầu hôm nay chủ yếu được sử dụng cho trong các nghi lễ và các nghi lễ tôn giáo hoặc sử dụng làm đạo cụ trong việc đóng các bộ phim thời cổ, phim cổ trang.

Trong văn hóa
Đèn dầu được sử dụng phổ biến trong xã hội thời cổ và nó đã trở thành một nét văn hóa truyền thống. Hình ảnh một người chong đèn đọc sách là hình tượng quen thuộc trong văn hóa của Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản hay như cây đèn thần của Aladdin cũng là một nét tiêu biểu của văn hóa Ả rập hoặc là các lễ hội đèn Diwali của Ấn Độ, đèn còn dùng để thắp trong một số am, đền thờ hoặc thắp trong các đèn đá, đèn dầu cổ cũng là vật dụng trong một số nghi lễ trừ tà vì dầu của ngọn đèn này là dầu thánh (đã được làm phép), ánh sáng của đèn dầu có thể xua đuổi hoặc phản chiếu cái bóng của tà ma trên vách tường.

Tham khảo

(Bằng tiếng nước ngoài)

. Huge catalogue in four quarto volumes, THE lamp bible but extremely expensive even second-hand. Referred to as BMC.
 Superseded by Bailey but still worthwhile and much cheaper if you can find an old copy.
 Another superb catalogue and excellent reference, perhaps second only to Bailey
 Less academic than the museum catalogues and short on dating but fairly comprehensive (within its specified area, i.e. not Northern Europe) and extensively illustrated.
 In French, good coverage of earlier and later lamps in the Louvre, well illustrated.
 In German, superb catalogue, profusely illustrated and captioned.
 Useful introduction but illustrations are very poor and beware as several of the items shown have since been exposed as fakes.
 Excellent introductory booklet, well illustrated.

Đồ gốm Hy Lạp cổ đại
Công nghệ Hy Lạp cổ đại
Đồ gốm La Mã cổ đại
Công nghệ La Mã cổ đại
Loại hiện vật khảo cổ học
Phát minh của Trung Quốc
Phát minh của Hy Lạp
Đồ gốm
Đèn dầu
Nhà Chu


title: Nghiêm Nhan

text:
Nghiêm Nhan (; ? – ?), không rõ tên tự, là tướng lĩnh, quan viên cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Lịch sử
Sử sách không ghi chép nhiều về Nghiêm Nhan. Trong Tam quốc chí, Nghiêm Nhan chỉ được nhắc đến trong phần Trương Phi truyện, giữ chức Thái thú Ba quận. Hoa Dương quốc chí cho rằng Tam quốc chí đã viết nhầm, Thái thú là Triệu Tạc (趙笮), còn Nghiêm Nhan chỉ là tướng quân dưới quyền.

Năm 211, Lưu Bị vào Thục, khi đó Nghiêm Nhan nghe tin đã cảm thán: Thử sở vị độc tọa cùng sơn, phóng hổ tự vệ dã! (Đang ngồi một mình trong núi sâu, lại thả hổ ra tự vệ).

Năm 214, quân Lưu Bị tấn công Giang Châu, Nghiêm Nhan thua trận. Trương Phi bắt được, bèn thuyết phục: Đại quân đến, sao không đầu hàng mà dám chống lại?. Nghiêm Nhan trả lời: Các ngươi ngang ngược, xâm đoạt xứ ta; xứ ta chỉ có tướng quân mất đầu chứ không có tướng quân đầu hàng! Trương Phi nghe vậy nổi giận, lệnh cho quân sĩ đem Nghiêm Nhan đi chém đầu. Nghiêm Nhan mặt không đổi sắc, nói: Chém đầu thì chém đầu, cần gì phải nổi giận!. Trương Phi nghe thấy, kinh phục dũng khí của Nghiêm Nhan, bèn cởi trói tha Nghiêm Nhan, đối đãi như tân khách.

Sử sách về sau không ghi chép thêm thông tin về Nghiêm Nhan. Triệu Tạc làm quan đến Biệt giá tòng sự nhà Quý Hán.

Trong văn hóa

Tam quốc diễn nghĩa

Cố thủ Ba quận
Khi Lưu Chương mời Lưu Bị vào Tây Xuyên, Nghiêm Nhan tỏ thái độ không hài lòng và than là Lưu Chương dẫn hổ vào nhà. Khi Bàng Thống là quân sư của Lưu Bị bị Trương Nhiệm bắn chết, Lưu Bị phải mời Khổng Minh từ Kinh Châu đến giúp sức lấy Tây Xuyên. Khổng Minh dẫn quân đến Tây Xuyên chia làm 2 đạo quân do 2 danh tướng là Trương Phi và Triệu Vân dẫn đầu. Nghiêm Nhan nghe tin Trương Phi sắp đến lấy Ba Quận biết Trương Phi nóng tính nên ông đóng cửa thành tử thủ đợi quân Trương Phi sinh biến thì ra đánh.

Trương Phi đến sai sứ giả bảo Nghiêm Nhan ra hàng nhưng Nghiêm Nhan cắt mũi sứ giả làm nhục Trương Phi khiến Trương Phi nổi giận lôi đình dẫn quân đến Ba Quận nhưng không thấy ai mà chỉ thấy tên trên thành bắn xuống nên đành nén giận dẫn quân về. Đến ngày thứ hai khi Trương Phi đến tìm cách phá thành thì bị Nghiêm Nhan bắn 1 phát tên vào chỏm mũ khiến Trương Phi thề sẽ bắt Nghiêm Nhan an gan cho hả giận. Sau đó Trương Phi nghĩ ra kế sai quân đi lấy củi rồi giả vờ bảo đã tìm được con đường vượt ải. Nghiêm Nhan nghe vậy tưởng thật bèn đem quân phục binh sẵn định bắt Trương Phi nhưng không ngờ bị trúng kế Trương Phi, ông đánh với Trương Phi khoảng vài chục hiệp thì bị bắt sống. Trương Phi bảo Nghiêm Nhan ra hàng nhưng Nghiêm Nhan tức giận bảo thà mất đầu chứ không đầu hàng. Phi quát tháo sai đem ra chém. Nghiêm Nhan cười: "Tên thất phu kia, chém thì chém, việc gì mà tức giận như thế.". Quân lính dẫn Nghiêm Nhan đi, ông vẫn ung dung tươi tỉnh như không. Trương Phi bỗng đổi giận làm vui, lật đật xuống thềm đuổi tả hữu lui ra rồi tự tay cởi trói, lấy áo mặc cho Nghiêm Nhan, đỡ ngồi lên cao rồi cúi đầu tạ rằng: "Kẻ này trót mạo phạm lão tướng quân mong ngài tha tội." Nghiêm Nhan cảm nghĩa khí mà chịu đầu hàng rồi hiến kế tiến thẳng tới Thành Đô khiến Trương Phi qua hơn 40 cửa ải mà không ai ngăn cản, cứu được Lưu Bị ở Lạc Thành và Nghiêm Nhan được Lưu Bị thưởng cho cái áo giáp vàng.

Trận chiến Thiên Đăng
Lưu Bị chiếm được Tây Xuyên phong thưởng chức tước cho Nghiêm Nhan. Khi Trương Cáp là danh tướng của Tào Tháo đến xâm phạm ải Hà Manh thì lão tướng Hoàng Trung xin cùng Nghiêm Nhan ra đối đầu Trương Cáp. Các tướng đều chê 2 tướng đã già sợ không làm được gì khiến Hoàng Trung tức giận muốn lập đại công. Nghiêm Nhan hiến kế cho Hoàng Trung chiếm Thiên Đăng Sơn là nơi Tào Tháo cất trữ lương thảo. Hoàng Trung khen kế ấy hay. Sau đó Hoàng Trung dùng kế giả vờ để mất liền mấy doanh trại rồi bất ngờ dẫn quân chiếm lại khiến Hàn Hạo và Hạ Hầu Thượng phải bỏ chạy đến núi Thiên Đăng do Hạ Hầu Đức trấn giữ. Hoàng Trung thừa thắng kéo đến núi Thiên Đăng. Trương Cáp và Hạ Hầu Thượng ra chống cự bỗng nghe phía sau núi tiếng quân hét vang và lửa cháy rực nên Hạ Hầu Đức dẫn binh ra chữa lửa bị Nghiêm Nhan cho một đao nhào xuống ngựa chết. Sau đó, Nghiêm Nhan xua binh tiến tới, Hạ Hầu Thượng và Trương Cáp đều bị bao vây, phải đánh liều, bỏ cả núi Thiên Đăng chạy qua núi Định Quân để nương dựa Hạ Hầu Uyên. Lưu Bị nghe tin thắng trận phong thưởng cho 2 tướng rất hậu.

Truyện tranh
Trong bộ truyện tranh Sōten Kōro (Thương thiên hàng lộ), Nghiêm Nhan tự Hi Bá (希伯).

Tham khảo
 Trần Thọ, Bùi Tùng Chi chú, Tam quốc chí.
 Bùi Thông (dịch), Phạm Thành Long (hiệu đính), Tam quốc chí - Tập VI: Thục thư, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 2017.
 La Quán Trung, Tam quốc diễn nghĩa.

Chú thích

Họ Nghiêm
Người Trùng Khánh
Nhân vật quân sự Tam Quốc
Nhân vật chính trị Tam Quốc
Nhân vật quân sự Thục Hán
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa


title: Compsodrillia

text:
Compsodrillia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Compsodrillia bao gồm:

 Compsodrillia acestra (Dall, 1889)
 Compsodrillia albonodosa (Carpenter, 1857)
 Compsodrillia alcestis (Dall, 1919)
 Compsodrillia bicarinata (Shasky, 1961)
 Compsodrillia canna (Dall, 1889)
 Compsodrillia disticha Bartsch, 1934
 Compsodrillia duplicata (Sowerby I, 1834)
 Compsodrillia eucosmia (Dall, 1889)
 Compsodrillia excentrica (Sowerby I, 1834)
 Compsodrillia gonae Jong & Coomans, 1988
 Compsodrillia gracilis McLean & Poorman, 1971
 Compsodrillia gundlachi (Dall & Simpson, 1901)
 Compsodrillia haliostrephis (Dall, 1889)
 Compsodrillia haliplexa (Dall, 1919)
 Compsodrillia jaculum (Pilsbry & Lowe, 1932)
 Compsodrillia mammillata Kuroda, Habe & Oyama, 1971
 Compsodrillia nana Bartsch, 1934
 Compsodrillia olssoni McLean & Poorman, 1971
 Compsodrillia opaca McLean & Poorman, 1971
 Compsodrillia petersoni Bartsch, 1934
 Compsodrillia polytorta (Dall, 1881)
 Compsodrillia thestia (Dall, 1919)
 Compsodrillia tristicha (Dall, 1889)
 Compsodrillia undatichorda McLean & Poorman, 1971

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: Tiệp

text:
Tiệp có thể chỉ đến:

 Tiệp Khắc, cựu quốc gia từ 1918 đến 1939 và từ 1945 đến 1992
 Cộng hòa Séc ngay nay


title: Conoderus ferruginosus

text:
Conoderus ferruginosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: 1453

text:
Năm 1453 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
Tháng 5

Ngày 29/5: Sự thất thủ của Constantinopolis thủ đô của Đế quốc Đông La Mã sau 2 tháng thủ thành trước quân Đế quốc Ottoman, chấm dứt hơn 1000 năm lịch sử của Đế quốc Đông La Mã

Sinh

Mất

Tham khảo


title: Cyrtellia

text:
×Cyrtellia, abbreviated in trade journals Cyrtl, is an intergeneric hybrid between the orchid genera Ansellia and Cyrtopodium (Aslla x Cyrt).

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi phong lan
Cyrtopodiinae nothogenera


title: Procus

text:
Procus là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Physalaemus ephippifer

text:
Physalaemus ephippifer là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Brasil, Guyane thuộc Pháp, Guyana, Suriname, và Venezuela.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Tham khảo

 Reynolds, R., Rodrigues, M.T., Mijares, A. & MacCulloch, R. 2004. Physalaemus ephippifer . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Physalaemus


title: Exoneura perplexa

text:
Exoneura perplexa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1953


title: Limnephilus tibeticus

text:
Limnephilus tibeticus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Limnephilus


title: Zislow

text:
Zislow là một đô thị tại huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Müritz), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Levet

text:
Levet là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Levet on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Janville, Calvados

text:
Janville là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Janville sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Munningen

text:
Munningen là một đô thị ở huyện Donau-Ries trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Munningen có diện tích 22,78 km².

Tham khảo


title: Festival Diều Quốc tế Vũng Tàu

text:
Festival Diều Quốc tế Vũng Tàu là sự kiện lễ hội diễn ra hàng năm tại thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam từ năm 2009. Đây là lễ hội thả diều có quy mô lớn nhất Việt Nam, quy tụ sự tham gia của nhiều câu lạc bộ và hiệp hội chơi diều từ các nước trên thế giới. Lễ hội tập hợp những con diều độc đáo và đa dạng về màu sắc lẫn kích cỡ và phong cách. Ngoài tính chất là môn thể thao đậm chất văn hóa, đây còn là chương trình nhằm thu hút khách du lịch trong và ngoài nước của địa phương. Tại lễ hội đầy màu sắc, các quốc gia tham dự đưa ra những cánh diều mang phong cách truyền thống riêng. Trong đó, Việt Nam đem đến những cánh diều Huế mang sắc thái cung đình như rồng, phượng; diều sáo của miền Bắc, các loại diều hiện đại theo nguyên lý khí động học hay những con diều độc đáo có hình sinh vật đặc trưng của biển.

Festival Diều Quốc tế Vũng Tàu 2009
Festival 2009 bắt đầu từ ngày 26 và kết thúc vào ngày 30 tháng 3, mang chủ đề "Biển rộng cánh diều". Lễ hội các đoàn tham gia đến từ 15 quốc gia bao gồm Mỹ, Pháp, Đức, Úc, Philippines, New Zealand, Canada và các quốc gia khu vực như Đài Loan, Indonesia, Ấn Độ... Hai địa điểm chính cho sự kiện này là bãi biển  trung tâm Vũng Tàu và khu du lịch Hồ Tràm.

Festival Diều Quốc tế Vũng Tàu 2010
Festival 2010 diễn ra từ ngày 25 đến 29 tháng 3 tại khu du lịch Biển Đông với chủ đề "Huyền thoại ngàn năm". Lễ hội có sự tham gia của 69 nghệ nhân diều quốc tế đến từ 24 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng 70 nghệ nhân diều trong nước, thu hút hàng chục ngàn du khách đến xem.
Riêng ngày 26 tháng 3 sự kiện liên hoan diều Đông Nam Bộ. Liên hoan có có sự tham gia 100 con diều nghệ thuật cùng 900 diều phổ thông do các học sinh và sinh viên thả nhân kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội.

Festival Diều Quốc tế Vũng Tàu 2011
Festival lần 3 năm 2011 mang chủ đề "Chung một bầu trời" diễn ra từ ngày 8 đến 10 tháng 4 tại hội trường Intourco Resort, với sự tham gia của 120 nghệ nhân đến từ 25 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nội dung festival bao gồm nhiều màn trình diễn diều từ truyền thống đến hiện đại và nhiều hoạt động khác như: xác lập kỷ lục thiết kế mới lạ, biểu diễn diều lượn; trình diễn diều Rokkaku (diều lục giác của Nhật Bản)... Đây cũng là dịp tuyển chọn đội diều truyền thống Việt Nam tham dự Festival Diều Quốc tế Pháp vào tháng 9 năm 2012.

Festival Diều Quốc tế Vũng Tàu 2012
Festival lần 4 năm 2012 mang chủ đế "vũ điệu hòa bình" diễn ra từ ngày 30 tháng 3 đến ngày 02 tháng 4 tại sân golf Paradise và dọc bãi tắm Thùy Vân (Vungtau Intourco resort, Khu du lịch (KDL) Biển Đông, Chợ du lịch), với sự tham gia của hơn 17 quốc gia. Dự kiến, Liên hoan sẽ qui tụ 60 - 80 nghệ nhân diều quốc tế của 25 Quốc gia và vùng lãnh thổ của 5 châu lục cùng 80 - 100 nghệ nhân diều trong nước cùng những con diều với nhiều chủng loại, kích cỡ, hình dáng mang đậm bản sắc văn hóa của từng quốc gia, dân tộc; nét đặc trưng tiêu biểu, tính độc đáo về sáng tạo kỹ thuật, biểu diễn có tính nghệ thuật của các nghệ nhân chơi diều và chế tạo diều….

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lễ hội Vũng Tàu


title: Sân bay Đào Hoa Nguyên Thường Đức

text:
Sân bay Thường Đức  nằm ở Thường Đức, Hồ Nam, Trung Quốc.

Các hãng hàng không hoạt động và điểm đến
Air China (Bắc Kinh-Thủ đô)
China Southern Airlines (Quảng Châu)
Shenzhen Airlines (Thâm Quyến)
Spring Airlines (Côn Minh, Thượng Hải-Hồng Đào)

Xem thêm
Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đào Hoa Nguyên Thường Đức


title: Tabanus cordiger

text:
Tabanus cordiger là một loài ruồi trong họ Tabanidae.

Chú thích

Tham khảo

Tabanus
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Tessmannia densiflora

text:
Tessmannia densiflora là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Tessmannia densiflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Tessmannia
Thực vật Tanzania


title: Rada SPY-1

text:
AN/SPY-1 là một hệ thống radar của hải quân Hoa Kỳ được sản xuất bởi hãng Lockheed Martin. Mảng này là một hệ thống điện tử tự động quét và là thành phần chính của hệ thống chiến đấu Aegis. Hệ thống do máy tính kiểm soát, sử dụng bổ sung bốn ăng-ten mục đích để bảo vệ 360 độ.  Hệ thống này lần đầu tiên được cài đặt vào năm 1973 trên tàu USS Norton Sound (AVM-1) và bắt đầu hoạt động vào năm 1983 như là Spy-1A trên tàu USS Ticonderoga. The-1A đã được cài đặt trên tàu lên đến CG-58, sau nâng cấp 1B-lần đầu tiên được cài đặt trên tàu Princeton vào năm 1986. Việc nâng cấp-1B (V) được trang bị cho tàu hiện tại từ CG-59 cho đến, cuối CG-73.

Tham khảo

Lockheed Martin


title: Jalisco

text:
Jalisco là một trong 31 bang, cùng với Quận liên bang, là 32 thực thể Liên bang của México. Bang này được chia thành 125 hạt, thủ phủ là thành phố Guadalajara.

Jalisco nằm ở phía tây Mexico. Nó được bao quanh bởi các tiểu bang Nayarit về phía tây bắc, Zacatecas, Aguascalientes và San Luis Potosí về phía bắc, Guanajuato về phía đông và Colima và Michoacán về phía nam. Về phía tây, Jalisco có một đường bờ biển giáp Thái Bình Dương.

Jalisco là các thực thể liên bang đông dân thứ tư ở Mexico. Đây cũng là một trong những bang phát triển nhất về thương mại, văn hóa và kinh tế ở Mexico. Một số thành phố trong tiểu bang có một mức sống tương đương các nước như Tây Ban Nha và Ý, nhưng, giống đa số các bang của Mexico, các tiêu chuẩn này sống không đại diện cho tất cả các thành phố của bang vì tình trạng bất bình đẳng kinh tế tràn lan. Thủ phủ của Jalisco là thành phố Guadalajara, một đại thành phố bao gồm các đô thị Guadalajara, Juanacatlán, El Salto, Tlaquepaque, Tonala, Tlajomulco de Zuniga, Ixtlahuacán de los Membrillos và Zapopan, tạo thành vùng đô thị lớn thứ hai ở Mexico sau khi Thành phố Mexico.

Chú thích

Liên kết
  State Government
  Congress of the State
  Supreme Court of Jalisco
 Jalisco Mexico
  Jalisco Social Site

Bang của México


title: Anthopleura

text:
Anthopleura là một chi hải quỳ trong họ Actiniidae.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Anthopleura africana (Carlgren, 1900)
 Anthopleura ambonensis (Kwietniewski, 1898)
 Anthopleura anjunae Den Hartog & Vennam, 1993
 Anthopleura anneae Carlgren, 1940
 Anthopleura artemisia (Pickering in Dana, 1846)
 Anthopleura atodai Yanagi & Daly, 2004
 Anthopleura aureoradiata (Stuckey, 1909)
 Anthopleura ballii (Cocks, 1851)
 Anthopleura buddemeieri Fautin, 2005
 Anthopleura chinensis England, 1992
 Anthopleura dixoniana (Haddon & Shackleton, 1893)
 Anthopleura dowii Verrill, 1869
 Anthopleura elegantissima (Brandt, 1835)
 Anthopleura foxi Carlgren, 1927
 Anthopleura haddoni (Kwietniewski, 1898)
 Anthopleura handi Dunn, 1978
 Anthopleura hermaphroditica (Carlgren, 1899)
 Anthopleura incerta England, 1992
 Anthopleura inconspicua (Hutton, 1878)
 Anthopleura insignis Carlgren, 1940
 Anthopleura japonica Verrill, 1899
 Anthopleura kohli Carlgren, 1930
 Anthopleura krebsi Duchassaing & Michelotti, 1860
 Anthopleura kurogane Uchida & Muramatsu, 1958
 Anthopleura listeri (Johnson, 1861)
 Anthopleura mariscali Daly & Fautin, 2004
 Anthopleura michaelseni (Pax, 1920)
 Anthopleura midori Uchida & Muramatsu, 1958
 Anthopleura minima (Stuckey & Walton, 1910)
 Anthopleura mortenseni Carlgren, 1941
 Anthopleura mortoni England, 1992
 Anthopleura nigrescens (Verrill, 1928)
 Anthopleura pallida Duchassaing & Michelotti, 1866
 Anthopleura panikkarii Parulekar, 1968
 Anthopleura qingdaoensis Pei, 1994
 Anthopleura rosea (Stuckey & Walton, 1910)
 Anthopleura sanctaehelenae Carlgren, 1941
 Anthopleura sola Pearse & Francis, 2000
 Anthopleura stellula (Hemprich & Ehrenberg in Ehrenberg, 1834)
 Anthopleura texaensis (Carlgren & Hedgpeth, 1952)
 Anthopleura thallia (Gosse, 1854)
 Anthopleura varioarmata Watzl, 1922
 Anthopleura waridi (Carlgren, 1900)
 Anthopleura xanthogrammica (Brandt, 1835)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Quận Pulaski, Indiana

text:
Quận Pulaski là một quận thuộc tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Indiana


title: Waldolwisheim

text:
Waldolwisheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Libnotes kariyana

text:
Libnotes kariyana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Trichocolaspis pubescens

text:
Trichocolaspis pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Trichocolaspis


title: Cầu diệp xinh

text:
Cầu diệp xinh hay lan lọng xinh, lan củ dây, mạch hộc (danh pháp hai phần: Bulbophyllum concinnum) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C
Thực vật Việt Nam


title: Mantidactylus corvus

text:
Mantidactylus corvus là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Glaw, F. & Raxworthy, C. 2004. Mantidactylus corvus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Sjælland

text:
Sjælland (tiếng Anh: Zealand, tiếng Latin: Selandia), có diện tích 7.031 km², là đảo lớn nhất của Đan Mạch và là đảo lớn thứ 95 trên thế giới.

Cùng với đảo Fyn và bán đảo Jylland, đảo này là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa; nơi tập trung dân cư và hệ thống giao thông của vương quốc Đan Mạch. Sjælland được nối với đảo Fyn bởi Cầu Storebælt (Storebæltsbroen, tiếng Anh: Great Belt Bridge) và nối với Thụy Điển bởi Cầu Oresund (Øresundsbron, tiếng Anh: Oresund Bridge).

Địa lý

Đảo Sjælland nằm ở giữa bán đảo Jylland và vùng Scania (nam Thụy Điển). Về phía tây bắc có eo biển Kattegat, ngăn cách với bán đảo Jylland. Về phía tây là Eo biển lớn (Storebælt), ngăn cách với đảo Fyn. Phía đông là eo biển Oresund (Øresund), ngăn cách với vùng Scania (Thụy Điển). Phía nam là biển Baltic.

Sjælland có các bờ biển chủ yếu là đất cát, thấp; ngoại trừ Vách đá vôi thẳng đứng ở Stevns (dài 12 km, cao 41 m) và một số vách đất sét thẳng đứng ở một số nơi khác. Điểm thiên nhiên cao nhất của đảo là Kobanke (122,9 m), các điểm cao nhân tạo là Gyldenløves Høj (126 m) và Vejrhøj (121 m)

Tên của quốc gia New Zealand được đặt theo tên tiếng Anh (Zealand) của hòn đảo này. Khi nhà thám hiểm người Hà Lan Abel Tasman phát hiện ra một quần đảo ở nam Thái Bình Dương, ông đã lấy tên tỉnh Zeeland của Hà Lan đặt cho nó. Nhưng những người Anh lại hiểu nhầm rằng tên của quần đảo được đặt theo tên của đảo Zealand, và đặt cho nó cái tên mới là "New Zealand".

Theo Thần thoại Bắc Âu thì Sjælland được nữ thần Gefjon tạo ra.

Một phần thủ đô Copenhagen(København) nằm ở phía đông Sjælland, phần còn lại nằm trên đảo Amager (rộng 96,29 km²).

Các thành phố và dân số

 Allerød (23.458 dân)
 Birkerød (19.507)
 Frederiksberg (92.234)
 Greve Strand (40.626)
 Helsingør (34.339)
 Hillerød (29.382)
 Holbæk (25.987)
 Kalundborg (16.360)
 Korsør (14.773)
 Copenhagen (København) (1.145.804)
 Køge (34.735)
 Lyngby (10.600)
 Nivå (7.797)
 Næstved (41.510)
 Præstø (3.929)
 Ringsted (19.492)
 Roskilde (46.071)
 Slagelse (31.914)
 Slangerup (6.779)
 Sorø (7.510)
 Vordingborg (8.947)
 Vallensbæk (12.000)

Chú thích

Địa lý Copenhagen
Sjælland


title: Elaterophanes regius

text:
Elaterophanes regius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Whalley miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Elaterophanes


title: Megalognatha cruciata

text:
Megalognatha cruciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Tipula subvafra

text:
Tipula subvafra là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: (5528) 1992 AJ

text:
(5528) 1992 AJ là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 2 tháng 1 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Lande-Saint-Siméon

text:
La Lande-Saint-Siméon là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Landesaintsimeon


title: Cù lao

text:
Cù lao là từ ngữ chỉ đảo, được Luật Đê điều Việt Nam 2006 định nghĩa "là vùng đất nổi lên trong phạm vi lòng sông". Ngoài ra, cù lao còn được sử dụng để chỉ các hòn đảo ở biển, như Cù lao Chàm.

Từ nguyên
"Cù lao" được người Việt sử dụng ở Nam Trung Bộ và Nam Bộ, bắt nguồn từ "palao" trong tiếng Chăm. Từ nguyên ban đầu có thể xuất xứ từ "pulau" trong tiếng Mã Lay.

Đặc điểm địa lý
Cù lao là phần đất nằm giữa sông, có địa hình đất gò, hình thành tự nhiên, bao quanh là nước. Do vị trí giữa sông nên cù lao thường xuyên nhận được phù sa bồi đắp thêm. Cù lao và cồn là một nhưng cồn được xem là có diện tích nhỏ hơn, và cù lao được dùng khi có người đến sinh sống.

Trên dòng sông Mê Kông do có lưu lượng phù sa lớn, một số cù lao cỡ lớn đã hình thành với tốc độ rất nhanh ở cửa sông và ven biển lân cận, như cồn Vượt. Bên cạnh việc hình thành các cù lao, cũng có sự sạt lở và biến mất của một số cù lao, như cồn Đồng Phú,... Cồn Sơn từ 100 ha đất sạt lở chỉ còn 60 ha, hiện chỉ còn khoảng 300 người sinh sống, rất nhiều dân cư đã rời bỏ cù lao này. Cồn Cả Đôi vào năm 1960 có diện tích 20 ha, nhưng đến 1990 chỉ còn 6 ha, và đến 2005 thì biến mất. Vào năm 2011, cù lao Tây ở Đồng Tháp xảy ra vụ sạt lở lớn khiến 250 ngôi nhà chìm xuống sông.

Một khu đất mà cả bốn phía bao bọc bởi kênh rạch cũng thường được gọi như một cù lao.

Hành chính
Ngày nay, tại Việt Nam, một số cù lao được phân loại hành chính tương đương hoặc thuộc về một ấp, như cồn Long Đức; xã, như xã Tân Phong; huyện, như huyện Cù Lao Dung. Tỉnh Bến Tre ở Nam Bộ, Việt Nam là bộ phận hợp thành từ 3 cù lao là cù lao Bảo, cù lao Minh và cù lao An Hóa.

Lịch sử
Cù lao Rùa giữa sông Đồng Nai chứa đựng di chỉ khảo cổ hơn 3.000 năm. Năm 2003, Trung tâm Nghiên cứu khảo cổ của Viện Khoa học xã hội tại TP.HCM cùng Bảo tàng tỉnh Bình Dương tổ chức khai quật cù lao Rùa, tìm thấy 1.254 hiện vật bằng đá và đất nung như rìu, bàn mài, khuôn đúc, đục các loại, vòng tay, bi gốm, dọi xe sợi,...và nhiều đồ tùy táng.

Cù lao nổi tiếng về mặt thương mại trong lịch sử có cù lao Phố ở Biên Hòa là một thương cảng lớn từ thế kỷ 17. Đó là một cảng sông nằm sâu trong nội địa, nơi tụ họp mua bán lớn ở miền nam Việt Nam. Cù lao nổi tiếng với thương mại lịch sử trên biển có cù lao Chàm, đây được xem là tiền cảng của Hội An, một cảng thương mại lớn từ thời Chăm Pa đến Đàng Trong.

Vào cuối thế kỷ 18, địa thế sông nước và các cù lao trên sông Tiền cũng từng là nơi bày binh đánh quân Xiêm của quân Tây Sơn, trong đó quan trọng nhất là cù lao Thới Sơn và các cù lao nhỏ hơn xung quanh. Nơi đây là nơi quyết chiến mà 50.000 quân Xiêm bị Tây Sơn đánh bại.

Trong thế kỷ 19, khoảng thời gian ngắn từ 1864 đến 1871, một cù lao giữa sông Tiền được lập thành một vương quốc với tuyên bố của một sĩ quan-thương nhân người Pháp là Taillefer, sau đó giải thể do ông bị phá sản và cù lao phải bán, đó là cù lao Ngũ Hiệp.

Kinh tế - xã hội
Các cù lao là vùng canh tác nông nghiệp màu mỡ, một số cù lao chuyên canh cây ăn quả, như cù lao Tân Phong ở Tiền Giang sản xuất 20.000 tấn trái cây hằng năm, cù lao Ngũ Hiệp chuyên canh sầu riêng. Bốn cù lao trên sông Tiền giữa Tiền Giang và Bến Tre là khu du lịch, thường được biết đến là Tứ linh Long - Lân - Quy - Phụng.

Cù lao Tào ở Vũng Tàu, với diện tích 20 ha, cù lao là một kho chứa xăng dầu lớn, công suất 150.000 m³, có vai trò trữ xăng dầu từ nhà máy lọc dầu Dung Quất, sau đó chuyển đi phân phối ở khu vực Nam Bộ.

Cảng quốc tế Cần Giờ tại Tp.Hồ Chí Minh đang được triển khai xây dựng trên vị trí cù lao Con Chó thuộc xã Thạnh An, huyện Cần Giờ, với tổng diện tích 571 ha, dự toán xây dựng 5,5 tỷ USD.

Cách sử dụng khác
Cần phân biệt với "Cù lao" dùng để nói về công lao cha mẹ và có xuất xứ từ Kinh Thi của Trung Quốc, thường nói là "Chín chữ cù lao" (Cửu tự cù lao). Ngoài ra còn được sử dụng với nhiều nghĩa khác, như: đáy chai lọ; tên một món ăn nước nấu trong một cái ô bằng thau, có ngăn phần ở giữa để lửa than cho nóng sôi mãi.

Cù Lao là tên một ngọn đồi nơi có Tháp Bà Ponagar.

Xem thêm
 Cù lao xác sống

Tham khảo

Cù lao
Đảo


title: Bures-en-Bray

text:
Bures-en-Bray là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo

INSEE

Liên kết ngoài
Bures-en-Bray on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Dung Thành

text:
Dung Thành (chữ Hán giản thể: 容城县, âm Hán Việt: Dung Thành huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Bảo Định, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 311 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 242.618 người. Mã số bưu chính là 071700. Chính quyền huyện đóng ở trấn Dung Thành. Về mặt hành chính, huyện Dung Thành được chia thành 4 trấn, 4 hương.
Trấn: Dung Thành, Nam Trương, Trương Thị, Tiểu Lý.
Hương: Bình Vương, Cổ Quang, Cảnh Mã Đài, Bát Vu.

Tham khảo

Bảo Định, Hà Bắc
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: Pinara (Lasiocampidae)

text:
Các loài
 Pinara adusta Walker 1869
 Pinara albida Walker 1865
 Pinara apicalis Walker 1855
 Pinara australasiae Fabricius 1775
 Pinara calligama Felder 1874
 Pinara cana Walker 1855
 Pinara chlorosacca Turner 1902
 Pinara cinerata Walker 1865
 Pinara cycloloma Turner 1902
 Pinara decorata Walker 1865
 Pinara divisa Walker 1855
 Pinara erubescens Lower 1894
 Pinara fervens Walker 1855
 Pinara flexicosta Felder 1874
 Pinara guttularis Walker 1855
 Pinara intemerata Walker 1865
 Pinara marginata Walker 1855
 Pinara metaphaea Walker 1862
 Pinara nana Walker 1855
 Pinara nasuta Lewin 1805
 Pinara nasutula Wallengren 1861
 Pinara obliqua Walker 1855
 Pinara obscura Conte 1908
 Pinara obscura Walker 1855
 Pinara parvigutta Walker 1855
 Pinara plinthopa Turner 1904
 Pinara pudorina Walker 1865
 Pinara rubida Walker 1865
 Pinara rufescens Butler 1886
 Pinara rufescens Walker 1855
 Pinara saturata Walker 1865
 Pinara sesioides Walker 1866
 Pinara simonis Guenée
 Pinara sobria Walker 1865
 Pinara spodopa'' Turner 1904

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Encyclopedia of Life

Lasiocampidae
Côn trùng thụ phấn


title: Quận Morrow, Oregon

text:
Quận Morrow là một quận nằm trong tiểu bang Oregon và nằm về phía nam Sông Columbia. Quận được đặt tên theo tên của một trong các người da trắng định cư đầu tiên là Jackson L. Morrow. Ông là một thành viên lập pháp tiểu bang khi quận này được thành lập. Phân nữa Kho Hóa học Umatilla nằm bên trong quận. Năm 2000, dân số của quận là 10.996. Quận lỵ là Heppner.

Lịch sử
Quận Morrow được thành lập ngày 15 tháng 2 năm 1884 từ phần phía tây của Quận Umatilla và một phần nhỏ phía đông của Quận Wasco. Heppner được chọn làm quận lỵ tạm thời vào lúc quận được thành lập và sau này giành được thắng lợi sát nút trước Lexington trong cuộc bầu cử năm 1887 để trở thành quận lỵ vĩnh viễn.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 2.047 dặm vuông (5.307 km²) trong đó đất chiếm 2.031 dặm vuông (5.263 km²) và nước chiếm 16 dặm vuông (43 km²) hay 0,97%.

Các cộng đồng

Các thành phố hợp nhất
Boardman
Heppner
Ione
Irrigon
Lexington

Các cộng đồng chưa hợp nhất và những nơi ấn định cho thống kê
Eightmile
Ruggs

Các quận giáp ranh
 Quận Gilliam, Oregon - tây
 Quận Wheeler, Oregon - tây nam
 Quận Grant, Oregon - nam
 Quận Umatilla, Oregon - đông
 Quận Benton, Washington - bắc
 Quận Klickitat, Washington - tây bắc

Giao thông
Phi trường Boardman
Phi trường Lexington

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Morrow County
 Morrow County Parks
 Morrow County History @ the State of Oregon Archives

Quận của Oregon


title: Hypercompe scribonia

text:
Hypercompe scribonia là một loài bướm đêm trong phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó phân bố trên toàn miền Nam và Đông Hoa Kỳ từ New England đến Mexico. Tên gọi cũ nay đã lỗi thời Ecpantheria scribonia thỉnh thoảng vẫn được sử dụng.

Loài này có sải cánh dài 3 inch (gần 8 cm). Cánh của loài bướm này là màu trắng sáng với đốm đen. Chân của nó có dải màu đen và trắng. Con bướm trưởng thành chỉ hoạt động về đêm và thường không bay trước khi đêm xuống (Fullard & Napoleone 2001).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

  (2001): Diel flight periodicity and the evolution of auditory defences in the Macrolepidoptera. Animal Behaviour 62(2): 349–368. PDF fulltext

Liên kết ngoài

 Hilton Pond Center
 Entweb
 E-nature
 Bugguide

Hypercompe


title: Truebella skoptes

text:
Truebella skoptes là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.

Chú thích

Tham khảo
 Angulo, A., Aguilar Puntriano, C., Sinsch, U., Lehr, E. & Neira, D. 2004. Truebella skoptes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Truebella
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes


title: Chất lượng cuộc sống

text:
Chất lượng cuộc sống là một thuật ngữ được sử dụng để đánh giá chung nhất về các mức độ tốt đẹp của cuộc sống đối với các cá nhân và trên phạm vi toàn xã hội cũng như đánh giá về mức độ hạnh phúc và khoẻ mạnh (well-being) hoàn toàn về thể chất, tâm thần, và xã hội. Chất lượng cuộc sống là thước đo về phúc lợi vật chất và giá trị tinh thần. Trong thời đại ngày nay, việc không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống cho con người là một nỗ lực của các nhà nước (Chính phủ), xã hội và cả cộng đồng quốc tế.

Thuật ngữ
Thuật ngữ chất lượng cuộc sống được sử dụng trong một loạt các ngữ cảnh bao gồm các lĩnh vực phát triển quốc tế, y tế, sức khỏe và thậm chí là cả về mặt chính trị. Chất lượng cuộc sống không nên nhầm lẫn với khái niệm về mức sống, mà tiêu chí là dựa chủ yếu vào thu nhập. Thay vào đó, chỉ số tiêu chuẩn về chất lượng của cuộc sống bao gồm không chỉ về thu nhập, sự giàu có và việc làm, mà còn là môi trường xã hội, môi trường sống, sức khỏe (về thể chất) và tinh thần, giáo dục, giải trí và cuộc sống riêng tư. Chất lượng cuộc sống cũng không nên nhầm với chất lượng sống, một khái niệm chỉ về các chỉ số sức khỏe của con người.

Ngoài ra chất lượng cuộc sống thường xuyên liên quan đến những khái niệm trừ tượng và đậm màu sắc chính trị như tự do, dân chủ, nhân quyền, dân quyền. Ngoài ra nó cũng liên quan đến chỉ số hạnh phúc, tuy nhiên, vì hạnh phúc là yếu tố mang tính chủ quan và khó để đo lường, thống kê, người ta không thể cân đong đo đếm được và không nhất thiết phải là sự giàu có, tăng thu nhập mới là sự hạnh phúc, thoải mái và mức sống không nên được coi là một thước đo duy nhất của hạnh phúc.

Đo lường

Các tiêu chí được đề cập
Chất lượng cuộc sống là một phạm trù khá rộng và là vấn đề mang nặng tính chủ quan. Không giống như GDP bình quân đầu người hoặc mức sống, cả hai đều có thể được đo trong các số liệu tài chính, kinh tế, chất lượng cuộc sống khó khăn hơn nhiều để thực hiện những phép đo một cách khách quan hoặc lâu dài.

Giáo sư Joseph Stiglitz cho rằng:

Chất lượng cuộc sống và hạnh phúc hiện tại  của con người tùy thuộc vào mức thu nhập vào các điều kiện kinh tế và tài chính. Nhưng vấn đề là điều kiện sống có thoải mái hay không? Điều đó tùy thuộc vào sức khỏe, vào môi trường xã hội, vào kiến thức của từng người, vào các hoạt động văn hóa, vào thời gian để giải trí, nói chung là vào rất nhiều yếu tố không thể cân, đong, đo, đếm bằng tiền bạc.

Một số tiêu chí khác có thể phản ánh chất lượng cuộc sống như: HDI, GDP (GDP bình quân đầu người và hộ gia đình, chỉ số nghèo đói), chỉ số giáo dục (gồm tỷ lệ người biết chữ, trình độ văn hóa và tay nghề, số người mù chữ, số năm đến trường, cơ sở hạ tầng cho giáo dục), Chỉ số tuổi thọ (gồm tuổi thọ, sức khỏe, y tế và các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe, cơ sở hạ tầng cho y tế), và một số tiêu chí khác như chỉ số calo bình quân đầu người - phản ánh tình trạng no đủ và chất lượng bữa ăn đầu người, điều kiện sử dụng điện sinh hoạt, sử dụng nước sinh hoạt (nước sạch, nước lọc, nước máy, nước ngầm, nước giếng...) là vấn đề cơ bản và cấp thiết của con người, điều kiện về nhà ở, chỗ ở của con người (bao gồm diện tích nhà ở và chất lượng nhà ở), ngoài ra còn các công trình công cộng, xã hội khác như công viên, nhà vệ sinh công cộng, nhà ở xã hội.... và các công trình phúc lợi công cộng khác phục vụ cho cuộc sống vật chất và tinh thần của con người.

Theo Liên Hợp Quốc
Có lẽ biện pháp quốc tế được sử dụng phổ biến nhất để đo lường chất lượng cuộc sống là các chỉ số phát triển con người (HDI), với các nội dung cơ bản về tuổi thọ, giáo dục và mức sống như là một nỗ lực để nâng cao cuộc sống có cho các cá nhân trong một xã hội nhất định. HDI được sử dụng bởi Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc trong Báo cáo phát triển con người của Liên Hợp Quốc. Đây là một tiêu chí tổng hợp phản ánh chất lượng cuộc sống.

Hiện nay, tiêu chí để đánh giá chất lượng cuộc sống của một nước dựa trên bảng chỉ số phát triển con người của Liên Hợp Quốc, chuyên theo dõi tỉ lệ mù chữ ở người lớn, tuổi thọ trung bình và mức thu thập. Bên cạnh những nhân tố xếp hạng truyền thống như kinh tế, an ninh, tỉ lệ thất nghiệp, còn có những nhân tố khác như việc áp dụng các biện pháp tránh thai, sức khoẻ của trẻ em, tỉ lệ tội phạm, tử hình...

Tiêu chí của WHO
WHO đã đưa ra tiêu chí chất lượng cuộc sống (Quality of life-100) gồm 100 câu hỏi trắc nghiệm để đo một số tiêu chí là:
 Mức độ sảng khoái về thể chất gồm:
 Sức khỏe
 Tinh thần
 Ăn uống
 Ngủ, nghỉ
 Đi lại (giao thông, vận tải)
 Thuốc men (y tế, chăm sóc sức khỏe)
 Mức độ sảng khoái về tâm thần
 Yếu tố tâm lý
 Yếu tố tâm linh (tín ngưỡng, tôn giáo)
 Mức độ sảng khoái về xã hội gồm:
 Các mối quan hệ xã hội kể cả quan hệ tình dục
 Môi trường sống (bao gồm cả môi trường xã hội: an toàn, an ninh, kinh tế, văn hóa, chính trị… và môi trường thiên nhiên).

Trên cơ sở đó chất lượng cuộc sống được định nghĩa như một cảm nhận có tính cách chủ quan của cá nhân đặt trong bối cảnh môi trường xã hội và thiên nhiên

Xếp hạng

2010
Năm 2010, Liên Hợp Quốc xếp hạng chỉ số chất lượng cuộc sống, theo đó một số nước có chất lượng cuộc sống cao là:
 Hàng cao nhất
 Na Uy
 Úc
 New Zealand
 Mỹ
 Ireland
 Liechtenstein
 Hà Lan
 Canada
 Thụy Điển
 Đức
 Nhật
 Hàn Quốc
 Thụy Sĩ
 Pháp
 Israel
 Phần Lan
 Iceland
 Bỉ
 Đan Mạch
 Tây Ban Nha
....
 Hàng trung bình
 113. Việt Nam
 114. Maroc
 119. Ấn Độ
 122. Lào
 124. Campuchia
....
 Hàng cuối
Zimbabwe đứng cuối bảng xếp hạng của 169 nước được xếp hạng, sau Mozambique, Burundi, Niger và Cộng hòa dân chủ Congo.

2011
Tuy nhiên vào năm 2011, Australia đã trở thành nước đứng đầu nhóm các nước có chỉ số cao về đảm bảo chất lượng cuộc sống cho người dân. Hai vị trí tiếp theo thuộc về Canada và Thụy Điển. Mỹ đứng thứ 7 và Thổ Nhĩ Kỳ đứng cuối cùng.

Năm 2011, Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) đã công bố danh sách 11 nước đứng đầu thế giới về chất lượng sống. Thứ tự 11 nước như sau:
 Úc: Tuổi thọ trung bình: 81 tuổi. Tỷ lệ lao động phải làm việc hơn 50 giờ mỗi tuần: 0,14%
 Canada: Số phòng bình quân của một người: 2,5 phòng. Tỷ lệ người lao động phải làm 50 giờ một tuần: 0,04%
 Thụy Điển: Tỷ lệ người dân không có nhà vệ sinh riêng: 0%. Tỷ lệ cử tri đi bầu cử: 82%
 New Zealand: Tuổi thọ trung bình: 80,4 năm. Tỷ lệ những người có thể dựa vào bạn bè hoặc người thân: 97,1%
 Na Uy: Chi tiêu bình quân một hộ gia đình: 29.366 đôla một năm. Tỷ lệ lao động: 75,31%
 Đan Mạch: Mức độ hài lòng về cuộc sống của người dân là: 7,8/10. Tỷ lệ bà mẹ đang làm việc và có con trong độ tuổi đi học là: 77,5%
 Mỹ: Tỷ lệ người không có nhà vệ sinh riêng: 0%. Số vụ giết người trên 100.000 người dân: 5,2
 Thụy Sĩ: Tỷ lệ người lao động: 78,59%. Tỷ lệ đi bỏ phiếu: 49% dân số đăng ký.
 Phần Lan: Thời gian một người tiêu tốn cho giải trí và chăm sóc cá nhân: 15,95 giờ mỗi tuần. Tỷ lệ người không có nhà vệ sinh riêng: 0,80%
 Hà Lan: Tỷ lệ người lao động: 74,67%. Tỷ lệ lao động phải làm hơn 50 giờ mỗi tuần: 0,01%
 Luxembourg: Số vụ giết người trên 100.000 người dân: 1,5 vụ. Tỷ lệ lao động trong độ tuổi 15 – 64 đang tìm việc làm: 1,29%

Chú thích

Liên kết ngoài
 The First European Quality of Life Survey 2003
 Quality of Life in a Changing Europe , A research project on the quality of lives and work of European citizens
 Ensuring quality of life in Europe's cities and towns, European Environment Agency
 AQoL Instruments, Quality of Life Assessment Instruments - Centre for Health Economics, Monash University Australia
 Applied Research in Quality of Life, the official journal of the International Society for Quality-of-Life Studies
 Child Indicators Research, the official journal of the International Society for Child Indicators
 Quality of Life Research, an international journal of quality of life aspects of treatment, care, and rehabilitation - official journal of the International Society of Quality of Life Research
 After 2015: '3D Human Wellbeing' , policy briefing on the value of refocusing development on 3D human wellbeing for pro-poor policy change, from the Institute of Development Studies, UK.
 Mercer Quality of Living survey
 Subjective well-being: measuring subjective well being ISBN 978-1456507572
 Basic Guide to the World: Quality of Life Throughout the World
 Family database, OECD

Triết lý của cuộc sống
Thái độ tinh thần tích cực
Sống đơn giản
Thuật ngữ xã hội học
Hạnh phúc


title: Laccophilus bilardoi

text:
Laccophilus bilardoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Pederzani & Rocchi miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Psaenythia portennia

text:
Psaenythia portennia là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Psaenythia
Động vật được mô tả năm 1921


title: Veer

text:
Veer (tiếng Hindi: वीर) là một bộ phim phiêu lưu - hành động của đạo diễn Anil Sharma, ra mắt lần đầu năm 2010.

Phỏng theo tiểu thuyết Taras Bulba của nhà văn Nikolai Gogol, truyện phim dựng lại những diễn biến chính của phong trào Pindari (1925) nổ ra ở Rājasthān nhằm cổ vũ nhân dân Ấn Độ vùng lên đánh đổ ách cai trị của thực dân Anh.

Nội dung
Chính sách chia rẽ để cai trị của thực dân Anh tuy khuất phục được các vua chúa Ấn Độ song không quật ngã được ý chí những người Pindari. Họ thà chết còn hơn mất danh dự, quyết tâm chiến đấu tới hơi thở cuối cùng...

Veer (Salman Khan) - tiếng Hindi có nghĩa là Quả cảm - là người đã khởi nguồn cuộc nổi dậy chống thực dân Anh của nhân dân Ấn Độ. Truyện phim cũng là một câu chuyện tình yêu đẹp và lãng mạn xen lẫn những cuộc chiến đấu, những diễn biến xoay quanh vị anh hùng...

Các chiến binh Pindari do Prithvi Singh (Mithun Chakraborty) lãnh đạo lập một kế hoạch tấn công bọn lính Anh tại Madhavgarh. Nhưng còn có một lý do khác dẫn đến hành động này, đó là vì Veer - con trai của thủ lĩnh - đã phải lòng công chúa Yashodhara (Zarine Khan), con gái của vua Gyanendra Singh (Jackie Shroff), cách đây nhiều năm khi còn là một hoàng tử đã phản bội người Pindari, dẫn đến một cuộc thảm sát 4500 chiến binh.

Diễn viên
Salman Khan as Veer Pratap Singh
Mithun Chakraborty as Prithvi Singh, Veer's father
Sohail Khan as Punya Pratap Singh, Veer's brother
Jackie Shroff as Gyanendra Singh, the king of Madhavghar and father of Yashodhara
Zarine Khan as Princess Yashodhara, Veer's lover
Lisa Lazarus as Lady Angela Fraser, wife of Governor James Fraser
Tim James Lawrence as James Fraser, Governor General of Rajasthan
Bianca Van Varenberg
Khurram Tejrar
Gita Soto
Neena Gupta as Veer's mother
Aryan Vaid
Bharat Dabholkar
Bunny Anand
Shahbaaz Khan
Puru Raajkumar
Militza Radmilovic
Sully
Charissa Glidden as the Governess
Roy Bronsgeest as Rhino
Taylor Wright
Luke Groves

Nhạc phim
 Surili song

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim của Eros Entertainment
Phim của Vijay Galani Moviez
Phim Ấn Độ
Phim dựa theo tác phẩm của Nikolai Gogol
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim năm 2009
Phim năm 2010
Phim lấy bối cảnh ở Luân Đôn
Phim lấy bối cảnh ở thế kỷ 19
Tác phẩm lịch sử giả tưởng
Phim hành động thập niên 2010
Phim quay tại Luân Đôn


title: Quần đảo Loyauté

text:
Quần đảo Loyauté (tiếng Pháp: Îles Loyauté) là một quần đảo ở Nouvelle-Calédonie, một đặc khu hải ngoại của Pháp tại châu Đại Dương, quần đảo được quản lý như là một trong ba tỉnh của Nouvelle-Calédonie (tiếng Pháp:Province des îles Loyauté). Các đảo chạy theo hướng đông nam - tây bắc về phía đông của đảo chính lần lượt là: Mare, Tiga, Lifou và Ouvea.

Tổng diện tích của quần đảo là 1980,9 km². Dân số 17.436 người (2009). Mật độ là: 8,8 người/km². Thành phần dân cư:
Người Melanesia: 97,1%
Người gốc châu Âu: 2%
Người Polynesia: 0,2%
Khác: 0,7%

=Tham khảo

Liên kết ngoài=
Trang chính thức

Tỉnh của Nouvelle-Calédonie
Quần đảo Thái Bình Dương
Địa lý Nouvelle-Calédonie


title: Perdita pretiosa

text:
Perdita pretiosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: (11052) 1990 WM

text:
(11052) 1990 WM là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 20 tháng 11 năm 1990.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sphecodes pecosensis

text:
Sphecodes pecosensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1904


title: Perdita lycii

text:
Perdita lycii là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1964