title: Nouvelle-Calédonie

text:
Nouvelle-Calédonie (, phiên âm: "Nu-ven Ca-lê-đô-ni", người Việt Nam thường gọi là Tân Thế giới, còn được gọi theo tên tiếng Anh là New Caledonia, đọc là: "Niu Ca-lê-đô-ni-a") là một lãnh thổ hải ngoại của Pháp nằm tại tây nam Thái Bình Dương, cách Úc 1.210 km và cách Mẫu quốc Pháp 16.136 km. Quần đảo là bộ phận của tiểu vùng Melanesia, và bao gồm đảo chính Grande Terre, quần đảo Loyauté và một số đảo nhỏ khác. Cư dân bản địa gọi Grande Terre là  ("viên sỏi").

Nouvelle-Calédonie có diện tích đất là 18.576 km², dân số theo điều tra năm 2014 là 268.767 người gồm người Kanak bản địa, người gốc Âu (người Caldoche sinh tại địa phương và người Pháp mẫu quốc), người Polynesia (chủ yếu là người Wallis), và người Đông Nam Á, cùng một số người Pied-Noir và gốc Maghreb. Thủ phủ của lãnh thổ là Nouméa.

Lịch sử
Dấu tích sớm nhất về việc loài người hiện diện tại Nouvelle-Calédonie có niên đại từ giai đoạn Lapita (khoảng 1600 TCN đến khoảng 500 TCN). Người thuộc văn hoá Lapita là những người đi biển và làm nông có kỹ năng cao, có ảnh hưởng trên một khu vực lớn của Thái Bình Dương.

Nhà thám hiểm người Anh James Cook là người châu Âu đầu tiên trông thấy Nouvelle-Calédonie, đó là vào ngày 4 tháng 9 năm 1774 trong hành trình thứ nhì của ông. Ông đặt tên cho đảo là "New Caledonia", do phần đông bắc của đảo khiến ông nhớ đến Scotland. Nhà thám hiểm người Pháp Jean-François de Galaup tiếp cận duyên hải phía tây của Grande Terre vào năm 1788, ngay trước khi ông mất tích, còn quần đảo Loyauté có người châu Âu lần đầu đến thăm vào năm 1796. Từ sau đó cho đến năm 1840, chỉ ghi nhận được một vài tiếp xúc không thường xuyên với quần đảo. Tiếp xúc trở nên thường xuyên hơn sau năm 1840, do mối quan tâm đến gỗ đàn hương từ Nouvelle-Calédonie.

Do mậu dịch gỗ đàn hương suy thoái, thay thế nó là buôn bán những người bị nô lệ hoá từ Nouvelle-Calédonie, quần đảo Loyauté, New Hebrides, New Guinea, và quần đảo Solomon đi làm việc trong các đồn điền mía tại Fiji và Queensland. Hoạt động mậu dịch này ngừng lại vào khởi đầu thế kỷ 20. Nạn nhân của hoạt động này được gọi là "Kanaka".

Các đoàn truyền giáo đầu tiên đến từ Hội Truyền giáo Luân Đôn và Dòng Các Thầy Maria, họ đến trong thập niên 1840. Năm 1849, thủy thủ đoàn trên tàu Cutter của Hoa Kỳ bị thị tộc Pouma giết và ăn thịt. Ăn thịt người là hành vi phổ biến trên khắp Nouvelle-Calédonie khi đó.

Ngày 24 tháng 9 năm 1853, theo lệnh của Hoàng đế Napoléon III, Đô đốc Febvrier Despointes giành quyền chiếm hữu chính thức đối với Nouvelle-Calédonie và Port-de-France (Nouméa) được thành lập vào ngày 25 tháng 6 năm 1854. Vài chục người định cư tự do đến duyên hải phía tây trong những năm sau đó. Nouvelle-Calédonie trở thành một thuộc địa hình sự, và từ thập niên 1860 cho đến khi kết thúc vận chuyển tù nhân vào năm 1897, có khoản 22.000 tù nhân hình sự và chính trị bị đưa sang Nouvelle-Calédonie. Bulletin de la Société générale des prisons vào năm 1888 cho thấy rằng 10.428 tù nhân, bao gồm 2.329 người đã được phóng thích, ở trên đảo vào ngày 1 tháng 5 năm 1888, số lượng tù nhân lớn nhất và vượt xa số tù nhân bị giữ tại các trại tù hải ngoại khác. Trong số các tù nhân, có nhiều chiến sĩ bị bắt giữ sau thất bại của Công xã Paris, trong đó có Henri Rochefort và Louise Michel. Từ năm 1873 đến năm 1876, 4.200 tù nhân chính trị được chuyển đến Nouvelle-Calédonie. Chỉ có 40 trong số này định cư tại thuộc địa, phần còn lại trở về Pháp sau khi được ân xá vào năm 1879 và 1880.

Năm 1864, phát hiện được niken bên bờ sông Diahot và ngành khai mỏ bắt đầu một cách nghiêm túc khi Société Le Nickel được thành lập vào năm 1876. Người Pháp nhập khẩu lao công đến làm việc tại các mỏ, ban đầu là từ các đảo lân cận, sau đó là từ Nhật Bản, Đông Ấn Hà Lan và Đông Dương thuộc Pháp. Chính phủ Pháp cũng nỗ lực khuyến khích người châu Âu nhập cư, song không đạt nhiều thành công.

Cư dân bản địa bị loại trừ khỏi kinh tế Pháp, thậm chí là trong việc làm công nhân khai mỏ, và họ cuối cùng bị hạn chế trong các khu vực riêng. Điều này dây ra một phản ứng bạo lực vào năm 1878 khi tù trưởng cấp cao Atal của La Foa thống nhất nhiều bộ lạc tại miền trung và phát động chiến tranh du kích, khiến 200 người Pháp và 1.000 người Kanak thiệt mạng. Người châu Âu mang đến các bệnh mới như đậu mùa và sởi, khiến nhiều người thiệt mạng. Dân số người Kanak giảm từ 60.000 vào năm 1878 xuống còn 27.100 vào năm 1921, và quy mô công đồng không tăng trở lại cho đến thập niên 1930.

Trong tháng 6 năm 1940, sau khi Pháp thất thủ trước quân Đức, Hội đồng toàn thể Nouvelle-Calédonie nhất trí ủng hộ chính phủ Pháp quốc Tự do, và đến tháng 9 vị thống đốc thân Vichy bị buộc phải rời đến Đông Dương. Trong tháng 3 năm 1942, được Úc giúp đỡ, lãnh thổ trở thành một căn cứ quan trọng của Đồng Minh, và Nouméa là đại bản quan của lực lượng hải quân và lục quân của Hoa Kỳ tại Nam Thái Bình Dương. Hạm đội từng đẩy lui lực lượng hải quân của Nhật Bản trong trận chiến biển Coral vào tháng 5 năm 1942 có căn cứ tại Nouméa. Số lượng binh sĩ Hoa Kỳ đông đến 50.000, tương đương dân số lãnh thổ vào đương thời.

Năm 1946, Nouvelle-Calédonie trở thành một lãnh thổ hải ngoại. Đến năm 1953, toàn bộ cư dân Nouvelle-Calédonie thuộc mọi dân tộc đều được cấp quyền công dân Pháp.

Dân số người gốc Âu và Polynesia dần tăng lên trong những năm dẫn đến bùng nổ niken 1969–1972, và người Melanesia trở thành thiểu số, song vẫn là dân tộc lớn nhất. Từ năm 1976 đến năm 1988, Nouvelle-Calédonie thông qua năm đạo luật, đều gây nên bất mãn và hỗn loạn nghiêm trọng, đỉnh điểm là vào năm 1988 khi xảy ra cuộc bắt cóc con tin đẫm máu tại Ouvéa. Các hiệp định Matignon được ký kết vào ngày 26 tháng 6 năm 1988 đảm bảo một thập niên ổn định. Hiệp nghị Nouméa được ký kết vào ngày 5 tháng 5 năm 1998, định ra cơ sở cho 20 năm chuyển đổi, theo đó dần chuyển giao thẩm quyền cho chính quyền địa phương.

Chính trị

Nouvelle-Calédonie là một lãnh thổ đặc biệt, theo đó Pháp dần chuyển giao các quyền lực nhất định. Lãnh thổ được quản lý bởi Hội nghị Lãnh thổ gồm 54 thành viên, đây là một cơ cấu lập pháp gồm thành viên của ba hội đồng lập pháp cấp tỉnh. Đại diện cho Nhà nước Pháp tại lãnh thổ là một vị cao uỷ. Tại cấp độ quốc gia, Nouvelle-Calédonie có hai hạ nghị sĩ và hai thượng nghị sĩ trong Quốc hội Pháp.

Trong hơn hai thập niên, hệ thống đảng phái tại Nouvelle-Calédonie nằm dưới quyền chi phối của Tập hợp–UMP phản đối độc lập. Thế chi phối này kết thúc trước một đảng mới mang tên Avenir Ensemble cũng có lập trường phản đối độc lập song xem xét cởi mở hơn trong đối thoại với phong trào Kanak, bộ phận của Mặt trận Giải phóng dân tộc Kanak và Xã hội, một liên minh của các nhóm ủng hộ độc lập.

Xã hội Kanak có một số tầng quyền lực tục lệ, từ 4.000-5000 thị tộc dựa trên gia đình thuộc tám khu vực tục lệ hình thành lãnh thổ. Lãnh đạo các thị tộc là tù trưởng thị tộc, và gồm có 341 bộ lạc có người đứng đầu là tù trưởng bộ lạc. Các bộ lạc được chia tiếp thành các tù bang tục lệ (chefferies). Thượng viện Tục lệ là hội nghị của một số hội đồng truyền thống của người Kanak, và có quyền hạ về đề xuất luật liên quan đến bản sắc Kanak. Người Kanak sử dụng các nhà đương cục tục lệ trong các vấn đề dân sự như hôn nhân, nhận nuôi, thừa kế, và một số vấn đề nhà đất. Chính quyền Pháp thường tôn trọng các quyết định do hệ thống tục lệ đưa ra. Tuy nhiên, quyền hạn của hệ thống này bị hạn chế mạnh trong các vấn đề hình sự.

Lực lượng vũ trang Nouvelle-Calédonie FANC gồm khoảng 2.000 binh sĩ, chủ yếu được triển khai tại Koumac, Nandaï, Tontouta, Plum, và Nouméa. Lực lượng trên bộ gồm một trung đoàn của lực lượng hải quân lục chiến, lực lượng hải quân gồm hai tàu tuần tra lớp P400, một tàu đổ bộ lớp BATRAL, và một tàu tuần tra của Hiến binh Hàng hải. Không quân gồm có ba máy bay chuyên chở Casa, bốn máy bay trực thăng Puma và một máy bay trực thăng Fennec, có căn cứ tại Tontouta. Ngoài ra, 760 nhân viên hiến binh được triển khai trên quần đảo.

Tình trạng
Kể từ năm 1986, Ủy ban Liên Hợp Quốc về Phi thuộc địa hoá xếp Nouvelle-Calédonie vào danh sách lãnh thổ phi tự quản. Một cuộc trưng cầu dân ý về độc lập được tổ chức vào năm sau, song bị đa số bác bỏ nhưng nó bị cộng đồng Kanak tẩy chay.

Theo Hiệp nghị Nouméa được ký kết vào năm 1998 sau một giai đoạn bất ổn ly khai trong thập niên 1980 và được tán thành trong một cuộc trưng cầu dân ý, Nouvelle-Calédonie tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý thứ nhì về độc lập trong giai đoạn 2014-2018. Thời điểm chính thức được định vào năm 2018.

Tên chính thức của lãnh thổ Nouvelle-Calédonie có thể được thay đổi trong tương lai gần theo hiệp nghị, theo đó "một danh xưng, một hiệu kỳ, một bài ca, một khẩu hiệu và một thiết kế tiền giấy sẽ do toàn thể các đảng phải cùng nhau tìm kiếm, nhằm thể hiện bản sắc Kanak và tương lai do toàn bộ các đảng phái chia sẻ." Tuy nhiên, cho đến nay không có đồng thuận về tên gọi mới cho lãnh thổ. Trong tháng 7 năm 2010, Nouvelle-Calédonie thông qua một hiệu kỳ Kanak, cùng tồn tại với cờ tam tài Pháp trong vai trò hiệu kỳ chính thức của lãnh thổ. Điều này khiến Nouvelle-Calédonie nằm trong số ít quốc gia và lãnh thổ có hai hiệu kỳ chính thức.

Hành chính
Quần đảo được chi thành ba tỉnh:

 Tỉnh Nam (province Sud). Tỉnh lỵ: Nouméa. Dân số: 183.007 người (2009).
 Tỉnh Bắc (province Nord). Tỉnh lỵ: Koné. Dân số: 45.137 người (2009).
 Quần đảo Loyauté (province des îles Loyauté). Tỉnh lỵ: Lifou. Dân số: 17.436 người (2009).

Nouvelle-Calédonie được chia tiếp thành 33 khu tự quản: Một xã là Poya, bị phân chia giữa tỉnh Nam và tỉnh Bắc.

 Tỉnh Nam
 Thio
 Yaté
 L'Île-des-Pins
 Le Mont-Dore
 Nouméa (thủ phủ)
 Dumbéa
 Païta
 Bouloupari
 La Foa
 Sarraméa
 Farino
 Moindou
 Bourail
 Poya (phần phía nam)

 Tỉnh Bắc

 Quần đảo Loyauté

Địa lý

Nouvelle-Calédonie là bộ phận của Zealandia, một mảnh của siêu lục địa cổ đại Gondwana. Người ta suy đoán rằng Nouvelle-Calédonie tách khỏi Úc vào khoảng 66 triệu năm trước, sau đó trôi về hướng đông bắc, đến vị trí hiện tại vào khoảng 50 triệu năm trước.

Đảo chính bị phân chia theo chiều dài do một dãy núi ở phía giữa, có các đỉnh cao nhất là núi Panié (1.629 m) tại phía bắc và núi Humboldt (1.618 m) tại phía đông nam. Duyên hải phía đông có thảm thực vật tươi tốt. Duyên hải phía tây có các xa van và đồng bằng lớn, thích hợp cho nông nghiệp song khô hơn so với phía đông. Nhiều khối núi giàu quặng nằm tại duyên hải phía tây.

Diahot là sông dài nhất tại Nouvelle-Calédonie, có chiều dài khoảng 100 km. Lưu vực của sông rộng 620 km² và mở theo hướng tây bắc đến vịnh d'Harcourt, chảy hướng về đỉnh phía bắc của đảo dọc theo dốc phía tây của núi Panié. Hầu hết đảo có rừng thường xanh ẩm ướt bao phủ, còn xa van chiếm ưu thế tại những vùng thấp. Phá Nouvelle-Calédonie có tổng diện tích 24.000 km², là một trong các phá lớn nhất thế giới, bao quanh nó là rạn san hô Nouvelle-Calédonie.

New Calesdonia có khí hậu nhiệt đới, mùa nóng ẩm kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 với nhiệt độ từ 27 °C đến 30 °C, mùa mát khô kéo dài từ tháng 6 đến tháng 8 với nhiệt độ từ 20 °C đến 23 °C. Khí hậu nhiệt đới tại đây ôn hoà cao độ nhờ ảnh hưởng từ đại dương và gió mậu dịch làm giảm độ ẩm vốn có thể lên đến gần 80%. Nhiệt độ trung bình năm là 23 °C, các cực độ về nhiệt độ là 2,3 °C và 39,1 °C. Dữ liệu về lượng mưa cho thấy có khác biệt lớn trên đảo chính, lượng mưa 3.000 mm ghi nhận tại Galarino cao gấp ba lần trung bình tại duyên hải phía tây. Ngoài ra còn có các giai đoạn khô hạn do tác động của El Niño. Từ tháng 12 đến tháng 4, áp thấp và bão nhiệt đới có thể gây ra gió có tốc độ lên đến 100 km/h, giật 250 km/h và mưa rất lớn.

Môi trường

Nouvelle-Calédonie có nhiều nhóm phân loại độc nhất, đặc biệt là chim và thực vật. Đây là nơi có đa dạng sinh học cao nhất thế giới xét theo km². Trong thực vật học, không chỉ các loài mà là có thể toàn bộ các chi và thậm chí là họ chỉ có duy nhất trên đảo.
Tính đa dạng sinh học có nguyên nhân từ dãy núi trung tâm của đảo chính, tạo ra nhiều hốc, cảnh quan và vi khí hậu để các loài đặc hữu phát triển mạnh.

Bruno Van Peteghem vào năm 2001 được trao Giải thưởng Môi trường Goldman do các nỗ lực của ông nhằm bảo vệ hệ sinh thái Nouvelle-Calédonie trước các "thách thức nghiêm trọng" từ đảng RPCR của Jacques Lafleur. Trong một vài khu vực đã có tiến bộ trong giải quyết bảo vệ đa dạng sinh thái của Nouvelle-Calédonie khỏi nạn cháy, phát triển công nghiệp và nhà ở, hoạt động nông nghiệp không bị hạn chế và khai mỏ.

Động thực vật tại Nouvelle-Calédonie bắt nguồn từ các loài tổ tiên bị cô lập tại khu vực khi quần đảo tách khỏi Gondwana hàng chục triệu năm trước. Nouvelle-Calédonie có nhiều loài thực vật hạt trần nhiệt đới đặc hữu hơn so với bất kỳ khu vực tương tự nào trên Trái Đất. Trong số 44 loài thực vật hạt trần bản địa, có 43 loài đặc hữu, trong đó có loài thực vật hạt kín ký sinh duy nhất được phát hiện (Parasitaxus usta). Ngoài ra, trong số 35 loài Araucaria được phát hiện, có 13 loài đặc hữu của Nouvelle-Calédonie. Nouvelle-Calédonie cũng có loài thực vật có hoa phân kỳ sớm nhất của thế giới, đó là Amborella trichopoda, ở tại hoặc gần cơ sở tổ tiên chung của toàn bộ các thực vật có hoa.

Loài dương xỉ lớn nhất thế giới là Cyathea intermedia cũng là loài đặc hữu của Nouvelle-Calédonie. Nó rất phổ biến trên đất có tính a xít, và mọc cao khoảng một mét mỗi năm tại duyên hải phía đông, thường là trên đất hoang hoặc trong rừng thưa. Ngoài ra còn có các loài dương xỉ mộc khác, đáng chú ý là Cyathea novae-caledoniae. Nouvelle-Calédonie cũng là một trong năm khu vực trên thế giới có các loài gỗ sồi phương nam (Nothofagus) bản địa. Nouvelle-Calédonie có kiểu rừng cây bụi riêng trên các vùng đất có chứa kim loại, hầu hết tại phía nam. Đất gồm đá siêu mafic (địa hình mỏ) là nơi trú ẩn cho nhiều loài thực vật bản địa do tại đó có độc và hàm lượng khoáng không phù hợp với hầu hết thực vật ngoại lai.

Nouvelle-Calédonie có một loài quạ nổi tiếng vì khả năng làm công cụ. Những con quạ này nổi tiếng vì có trí não lạ thường và khả năng tạo công cụ để giải quyết vấn đề, làm ra các công cụ phức tạp nhất trong số tất cả các động vật trừ con người. Kagu là loài chim đặc hữu, nhanh nhẹn và có thể chạy nhanh, không biết bay song có thể dùng cánh để leo lên cành cây và hoặc lượn. Đây là thành viên duy nhất còn tồn tại của họ Rhynochetidae, bộ Sếu.

Có 11 loài cá đặc hữu và 14 loài giáp xác mười chân đặc hữu trong các sông hồ của Nouvelle-Calédonie. Một số loài như Neogalaxias chỉ tồn tại trong các khu vực nhỏ. Ốc anh vũ được cho là một hoá thạch sống và liên hệ tới các loài cúc đá bị tuyệt chủng vào cuối thời kỳ Đại Trung sinh, chúng xuất hiện trên vùng biển Thái Bình Dương quanh Nouvelle-Calédonie. Tồn tại đa dạng sinh học mức độ lớn về các loài cá biển trong các vùng biển xung quanh lãnh thổ, trong phạm vi của biển San Hô.

Một số loài tại Nouvelle-Calédonie đáng chú ý do kích thước của chúng: Ducula goliath là loài bồ câu lớn nhất hiện nay; Rhacodactylus leachianus là loài tắc kè lớn nhất thế giới; Phoboscincus bocourti là loài thằn lằn bóng lớn nhất thế giới, được cho là tuyệt chủng song đến năm 2003 lại được phát hiện.

Nhân khẩu

Theo điều tra nhân khẩu vào năm 2014, dân số Nouvelle-Calédonie đạt 268.767. Trong đó, 17.436 người sống tại tỉnh Quần đảo Loyauté, 45.137 người sống tại tỉnh Bắc, và 183.007 người sống tại tỉnh Nam. Tăng trưởng dân số chậm lại kể từ thập niên 1990, song vẫn ở mức cao với mức 1,7% mỗi năm từ 1996 đến 2009. Tăng trưởng tự nhiên chiếm 85% tăng trưởng dân số, 15% còn lại là nhờ di cư thuần. Tăng trưởng dân số ở mức cao tại tỉnh Nam (2,3% mỗi năm từ 1996 đến 2009), vừa phải tại tỉnh Bắc (0,7%), song âm tại Quần đảo Loyauté. Trên 40% dân số dưới 20 tuổi (2012), song tỷ lệ người cao tuổi trong tổng dân số đang tăng lên. Hai phần ba cư dân Nouvelle-Calédonie sống tại Đại Nouméa. Ba phần tư dân số sinh tại Nouvelle-Calédonie. Tổng tỷ suất sinh giảm từ 3,2 trẻ trên một nữ giới vào năm 1990 xuống 2,2 trẻ vào năm 2007.

Dân tộc
Theo điều tra nhân khẩu năm 2014, 39,1% dân số được tường trình là thuộc cộng đồng Kanak (giảm so với mức 40,3% theo điều tra nhân khẩu năm 2009), 27,2% dân số thuộc cộng đồng gốc Âu (giảm từ mức 29,2% so với năm 2009), và 8,7% tự nhận thuộc cộng đồng "Calédonie" và nhóm khác (tăng so với mức 6,0% vào năm 2009). Hầu hết người tự nhận là "người Calédonie" được cho là người gốc Âu về mặt dân tộc.

Các cộng đồng tự nhận khác là người Wallis và Futuna (8,2%, giảm so với 8,7% vào năm 2009), người Tahiti (2,1%, tăng so với 2,0% vào năm 2009), người Indonesia (1,4%), người Vanuatu (1,0%), người Việt (0,9%), và những người châu Á khác (về cơ bản là người Hoa) (0,4).

8,6% dân số được tường trình là thuộc các cộng đồng phức hợp, tức là người hỗn chủng, và 2,5% cư dân từ chối trả lời thuộc cộng đồng nào. Câu hỏi về cộng đồng bị loại bỏ trong điều tra nhân khẩu năm 2004, song lại được đưa vào trong cuộc điều tra năm 2009 theo cách thức mới, cho phép lựa chọn phức hợp (hỗn chủng), và khả năng lựa chọn "khác".

Người Kanak thuộc nhóm Melanesia, họ là dân tộc bản địa tại Nouvelle-Calédonie. Tổ chức xã hội của họ theo truyền thống dựa trên cơ sở thị tộc, được nhận dạng là thị tộc "đất liền" hay "biển" tuỳ theo vị trí quê hương và phạm vi chiếm đóng của tổ tiên họ. Theo điều tra nhân khẩu năm 2009, người Kanak chiếm 94% dân số tỉnh Quần đảo Loyauté, 74% dân số tỉnh Bắc và 27% dân số tỉnh Nam. Người Kanak có xu hướng ở vị thế kinh tế-xã hội thấp hơn so với người gốc Âu và những người định cư khác.

Người gốc Âu lần đầu định cư tại Nouvelle-Calédonie là khi Pháp lập một thuộc địa hình sự trên quần đảo. Khi các tù nhân hoàn thành bản án, họ được cấp đất để định cư. Theo điều tra năm 2009, trong số 71.721 người gốc Âu tại Nouvelle-Calédonie, có 32.354 người sinh tại quần đảo, 33.551 người sinh tại các nơi khác của Pháp, và 5.816 người sinh tại nước ngoài. Người gốc Âu được chia thành vài nhóm: Caldoche thường được định nghĩa là người sinh tại Nouvelle-Calédonie có quan hệ tổ tiên từ những người Pháp định cư ban đầu. Họ thường định cư tại các khu vực nông thôn thuộc duyên hải phía tây đảo chính, tại đó nhiều người tiếp tục điều hành các bất động sản chăn nuôi quy mô lớn.

Người Caldoche khác biệt với người sinh tại Nouvelle-Calédonie từ các gia đình định cư gần đây hơn, nhóm này được gọi đơn giản là người Calédonie. Người nhập cư đến Nouvelle-Calédonie sinh tại Pháp được gọi là Métros hoặc Zoreilles, chỉ ra nguồn gốc của họ tại chính quốc Pháp. Ngoài ra còn có một cộng đồng khoảng 2.000 người pieds noir, có nguồn gốc từ những người định cư tại các cựu thuộc địa của Pháp tại Bắc Phi;

Ngôn ngữ
Tiếng Pháp bắt đầu được truyền bá khi các khu định cư của người Pháp hình thành, và tiếng Pháp nay còn thâm chí được nói trong các làng hẻo lánh nhất. Tuy nhiên, mức độ thông thạo khác biệt đáng kể trong toàn thể dân số, chủ yếu là do thiếu tiếp cận phổ thông đối với giáo dục công lập trước năm 1953, song cũng là do nhập cư và đa dạng dân tộc. Theo điều tra năm 2009, 97,3% dân số từ 15 tuổi trở lên tường trình rằng họ có thể nói, đọc và viết tiếng Pháp, trong khi chỉ 1,1% tường trình rằng họ không có kiến thức về tiếng Pháp. Các cộng đồng ngôn ngữ khác của các di dân là tiếng Wallis và tiếng Java.

28 ngôn ngữ Kanak được nói tại Nouvelle-Calédonie, chúng thuộc nhóm châu Đại Dương của ngữ hệ Nam Đảo. Các ngôn ngữ Kanak được dạy từ mầm non (bốn ngôn ngữ được dạy đến bậc cử nhân) và một viện chịu trách nhiệm xúc tiến chúng. Ba ngôn ngữ bản địa được nói phổ biến nhất là Drehu (nói tại Lifou), Nengone (nói tại Maré) và Paicî (phần phía bắc của Grande Terre). Theo điều tra năm 2009, 35,8% dân số từ 15 trở lên tường trình rằng họ có thể nói (không nhất thiết là đọc và viết) một ngôn ngữ bản địa, trong khi 58,7% tường trình rằng họ không có kiến thức gì về chúng.

Tôn giáo
Tôn giáo chiếm ưu thế tại Nouvelle-Calédonie là Cơ Đốc giáo; một nửa dân số là tín đồ Công giáo La Mã, gồm hầu hết người gốc Âu, Ouvéa, Việt và một nửa cộng đồng thiểu số Melanesia và Polynesia. Công giáo La Mã được những người thực dân Pháp đưa đến. Trên quần đảo cũng có một số giáo hội Tin Lành, trong đó Giáo hội Phúc Âm Tự do và Giáo hội Phúc Âm tại Nouvelle-Calédonie và Quần đảo Loyauté có lượng tín đồ lớn nhất; thành viên của họ hầu như hoàn toàn là người Melanesia. Tin Lành đặt nền móng vào cuối thế kỷ 20 và tiếp tục phát triển. Tồn tại một số nhóm Cơ Đốc giáo và một số lượng nhỏ người Hồi giáo.

Kinh tế
Nouvelle-Calédonie sở hữu một trong các nền kinh tế lớn nhất tại Nam Thái Bình Dương, có GDP đạt 9,89 tỷ USD vào năm 2011. GDP danh nghĩa bình quân là 38.921 USD (theo tỷ giả thị trường) vào năm 2011. Con số này cao hơn so với New Zealand, song tồn tại bất bình đẳng đáng kể về phân phối thu nhập, và mất cân bằng cấu trúc kéo dài giữa tỉnh Nam chi phối về kinh tế với tỉnh Bắc và Quần đảo Loyauté kém phát triển. Tiền tệ sử dụng tại Nouvelle-Calédonie là franc CFP, ổn định theo euro với tỷ lệ 1.000 CFP đổi 8,38 euro. Tiền tệ này do Tổ chức Phát hành Hải ngoại phát hành.

Tăng trưởng GDP thực là 3,8% vào năm 2010 và 3,2% vào năm 2011, nhờ vào giá niken trên thế giới tăng lên và nhu cầu nội địa gia tăng khiến số việc làm tăng, cũng như dầu tư kinh doanh mạnh. Năm 2011, xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ từ Nouvelle-Calédonie đạt 2,11 tỷ USD, 75,6% trong đó là sản phẩm khoáng sản và hợp kim (chủ yếu là quặng niken và fero-nicken). Nhập khẩu hàng hoá và dịch vụ đạt 5,22 tỷ USD. 22,1% nhập khẩu hàng hóa đến từ chính quốc Pháp và các tỉnh hải ngoại, 16,1% đến từ các quốc gia khác trong Liên minh châu Âu, 14,6% đến từ Singapore (chủ yếu là nhiên liệu), 9,6% đến từ Úc. Nhập siêu hàng hoá và dịch vụ ở mức 3,11 tỷ USD trong năm 2011.

Hỗ trợ tài chính từ Pháp có quy mô đáng kể, chiếm hơn 15% GDP, và đóng góp cho sức khoẻ của nền kinh tế. Du lịch còn kém phát triển, có 100.000 du khách mỗi năm, so với 400.000 tại Quần đảo Cook và 200.000 tại Vanuatu. Hầu hết đất đai không thích hợp cho nông nghiệp, và thực phẩm chiếm khoảng 20% nhập khẩu. Theo FAOSTAT, Nouvelle-Calédonie là một trong các nhà cung cấp đáng kể về: khoai lang; khoai môn; chuối táo quạ; dừa. Vùng đặc quyền kinh tế của Nouvelle-Calédonie rộng 1,4 triệu km². Lĩnh vực xây dựng chiếm khoảng 12% GDP, sử dụng 9,9% dân số hưởng lương vào năm 2010. Chế tạo phần lớn hạn chế trong các hoạt động quy mô nhỏ như chế biến thực phẩm, dệt và chất dẻo.

Lĩnh vực Niken
Nouvelle-Calédonie chiếm khoảng 25% trữ lượng niken của thế giới. Suy thoái kinh tế thế giới vào cuối thập niên 2000 có tác động nghiêm trọng đến ngành niken, do lĩnh vực này phải đối diện với việc giá giảm đáng kể. Giá cả giảm khiến một số nhà cung cấp giảm hoặc ngưng hoàn toàn hoạt động của họ, dẫn đến giảm cung cấp toàn cầu về niken đến 6% so với năm 2008.

Bối cảnh này kết hợp với thời tiết xấu buộc các hãng hoạt động trong lĩnh vực này phải xét lại mục tiêu sản lượng của họ. Do đó, hoạt động khai thác mỏ giảm đến 8% về lượng theo năm. Tỷ lệ của lĩnh vực niken trong GDP giảm từ 8% vào năm 2008 xuống còn 5% vào năm 2009. Ghi nhận một xu hướng đảo nghịch và khôi phục nhu cầu vào đầu nửa sau của năm 2009, cho phép tăng 2% sản lượng kim loại địa phương.

Văn hoá

Khắc gỗ, đặc biệt là gỗ houp (Montrouziera cauliflora), là một kiểu phản ánh đương thời về đức tin của xã hội bộ lạc truyền thống, và bao gồm các vật tổ, mặt nạ, khung cửa, hoặc flèche faîtière, một loại tên trang trí mái nhà của người Kanak. Đan rổ là một loại thủ công được nữ giới bộ lạc làm phổ biến, tạo ra các đồ vật để sử dụng hàng ngày. Trung tâm Văn hoá Jean-Marie Tjibaou do kiến trúc sư người Ý Renzo Piano thiết kế, được khánh thành vào năm 1998, là biểu trưng cho văn hoá Kanak. Kaneka là một loại hình âm nhạc địa phương, được truyền cảm hứng từ reggae và khởi nguồn trong thập niên 1980. Mwâ Ka là một cọc vật tổ cao 12m kỷ niệm việc Pháp sáp nhập Nouvelle-Calédonie, nó được khánh thành vào năm 2005.

Les Nouvelles Calédoniennes là nhật báo duy nhất tại quần đảo. Một nguyệt san là  Le Chien bleu nhại lại các tin tức từ Nouvelle-Calédonie. Quần đảo có năm đài phát thanh: RFO radio Nouvelle-Calédonie, Océane FM, NRJ, Radio Djiido, và Radio Rythmes Bleus. Hai đài cuối có mục tiêu chính là các nhóm người Kanak. Hãng truyền thông công cộng France Télévision vận hành một kênh truyền hình địa phương mang tên Réseau Outre-Mer 1re, cùng với truyền phát các kênh France 2, France 3, France 4, France 5, France Ô, France 24 và Arte. Canal Plus Calédonie vận hành 17 kênh kỹ thuật số bằng tiếng Pháp, bao gồm Canal+ và TF1. Phát sóng truyền hình analogue kết thúc vào tháng 9 năm 2011, hoàn thành chuyển đổi truyền hình số tại New Nouvelle-Calédonie. Truyền thông được cho là có thể hoạt động tự do, song Phóng viên không biên giới nêu quan ngại vào năm 2006 về việc các thành viên một nhóm ủng hộ độc lập đe doạ nhân viên RFO.

Sự kiện thể thao lớn nhất được tổ chức tại Nouvelle-Calédonie là một vòng của giải vô địch đua xe châu Á Thái Bình Dương FIA (APRC). Đội tuyển bóng đá Nouvelle-Calédonie bắt đầu thi đấu vào năm 1950, và được nhận vào FIFA vào năm 2004. Trước khi gia nhập FIFA, Nouvelle-Calédonie có vị thế quan sát viên của Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương. Họ từng nhiều lần chiến thắng tại Đại hội Thể thao Nam Thái Bình Dương, và từng xếp thứ ba tại Cúp bóng đá châu Đại Dương. Đua ngựa cũng rất phỏ biến tại Nouvelle-Calédonie, giống như các trận cricket của nữ giới. Đội tuyển bóng ném Nouvelle-Calédonie từng vô địch châu Đại Dương vào năm 2008.

Do nghề làm vườn phát triển ở mức độ thấp, quả nhiệt đới tươi ít quan trọng trong ẩm thực Nouvelle-Calédonie so với các quốc gia Thái Bình Dương khác, thay vào đó họ dựa vào gạo, cá và các loại củ như khoai môn. Một cách thức thường được chuẩn bị là Bougna, theo đó cá, khoai môn, chuối và các loại hải sản khác được bó trong lá chuối và đem chôn cùng các viên đá nóng để nấu, sau đó đào lên và ăn.

Giao thông
Sân bay quốc tế Tontouta nằm cách 50 km về phía bắc của Nouméa, giúp liên kết Nouvelle-Calédonie với các sân bay của Paris, Tokyo, Sydney, Auckland, Brisbane, Melbourne, Osaka, Papeete, Fiji, Wallis, Port Vila, Seoul, và St. Denis. Hầu hết dịch vụ hàng không nội bộ do hãng Aircalin điều hành. Du thuyền cập cảng tại Gare Maritime thuộc Nouméa. Tàu chở khách và hàng hoá Havannah đi đến Port Vila, Malicolo và Santo thuộc Vanuatu một lần mỗi tháng.

Mạng lưới đường bộ của Nouvelle-Calédonie gồm:

 Route territoriale 1, chạy từ cửa ngõ Nouméa đến sông Néhoué, phía bắc của Koumac;
 Route territoriale 2, nằm trên đảo Lifou và từ sân bay Wanaham đến phía nam của Wé;
 Route territoriale 3, từ giao với RT1 tại Nandi đến sông Tiwaka;
 Route territoriale 4, từ giao với RT1 gần Muéo đến nhà máy điện.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Chính phủ Nouvelle-Calédonie

 Biodiversité Néo-Calédonienne

Zealandia
Địa lý Melanesia
Cộng đồng hải ngoại Pháp

Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
Ăn thịt người ở châu Đại Dương
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp


title: 17805 Švestka

text:
17805 Švestka là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1898.5345107 ngày (5.20 năm).

Nó được phát hiện ngày 30 tháng 3 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Caiazzo

text:
Caiazzo là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Caserta trong vùng Campania. Caiazzo có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Caiazzo giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Lâu đài Ý
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Pallachira

text:
Pallachira là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: 771 Libera

text:
771 Libera

771 Libera là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được J. Rheden phát hiện ngày 21.11.1913 ở Viên và được đặt theo tên Libera, một người bạn của J. Rheden (do vợ Rheden đặt tên).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1913


title: Molophilus barretti

text:
Molophilus barretti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Longitarsus audisioi

text:
Longitarsus audisioi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Biondi miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Bọ cánh cứng châu Á


title: Spilus rubidus

text:
Spilus rubidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Spilus


title: Sauvignac

text:
Sauvignac là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 99 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Mitra espinosai

text:
Mitra espinosai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra


title: Maxwellia

text:
Maxwellia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
<ref>[http://books.google.be/books?id=Xj-2-KxUCcYC&pg=PA529&dq=%22Maxwellia+%22&hl=nl&ei=61wXTYHLJcqKhQegjbW3Dg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CDgQ6AEwBA#v=onepage&q=%22Maxwellia%20%22&f=false A. Myra Keen, Sea shells of Tropical West America, p. 529]</ref>

 Các loài
Các loài trong chi Maxwellia gồm có:
 Maxwellia angermeyerae (Emerson & D'Attilio, 1965)
 Maxwellia gemma (Sowerby, 1879)
 Maxwellia santarosana'' (Dall, 1905)

Chú thích

Muricidae


title: Rio Grande da Serra

text:
Rio Grande da Serra là một đô thị tại bang São Paulo, Brasil. Rio Grande da Serra được thành lập ngày 21 tháng 3 năm 1965. Đô thị này có diện tích 36,671 km², dân số năm 2007 là 39.270 người, mật độ dân số người/km². Đây là một đô thị thành phần của vùng đô thị São Paulo. Đô thị này cách thủ phủ bang São Paulo 40 km, nằm ở độ cao 780 m. Khí hậu ở đây bán nhiệt đới. Theo thống kê năm 2000, đô thị này có chỉ số phát triển con người là 0,764, tỷ lệ biết đọc biết viết là 91,58, tuổi thọ bình quân là 69,93 năm.

Các đô thị giáp ranh
Đô thị này giáp các đô thị sau:
Ribeirão Pires, Suzano, Santo André.

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 37.091
Urbana: 37.091
Rural: 0
Homens: 18.467
Mulheres: 18.624
Mật độ dân số (người/km²): 1010,65

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 18,38

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 69,93

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,40

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 91,58%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,764
Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,654
Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,749
Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,890
(Nguồn: IPEA DATA)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Página da prefeitura
 Página da câmara
 Rio Grande da Serra no WikiMapia

Đô thị bang São Paulo
Vùng đô thị São Paulo


title: Taciba

text:
Taciba là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.

Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º23'23" độ vĩ nam và kinh độ 51º17'05" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 416 m. Dân số năm 2004 ước tính là 5.463 người.
Đô thị này có diện tích 609,84 km².

Sông ngòi
 Ribeirão Laranja Doce

Các xa lộ
 SP-483

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Taciba trên WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Acrocercops pentalocha

text:
Acrocercops pentalocha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Karnataka, Ấn Độ. Nó được miêu tả bởi Edward Meyrick năm 1912. Ấu trùng ăn Mangifera indica.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Ông Văn Huyên

text:
Ông Văn Huyên (15 tháng 1 năm 1900 hoặc 1901 - 26 tháng 7 năm 1999), là Mục sư Tin Lành, Viện trưởng Thánh kinh Thần học viện Nha Trang, và từ năm 1976 là Hội trưởng Hội thánh Tin Lành Việt Nam cho đến khi từ trần.

Thiếu thời
Sinh trưởng trong một gia đình tiểu nông theo nề nếp Khổng giáo tại Phong Nam, Hòa Vang, Quảng Nam, từ nhỏ Ông Văn Huyên đã sớm theo Nho học, về sau học cả Pháp văn, và Việt ngữ (theo mẫu tự La tinh). Sau một thời gian theo học tại một trường học ở Điện Bàn, cậu đến dạy học ở An Hải. Tại đây, cậu thường tìm đến nhà thờ Tin Lành để tranh luận với mục sư sở tại, nhưng đến cuối năm 1920 cậu tiếp nhận đức tin Cơ Đốc.

Mục vụ
Năm 1922, Ông Văn Huyên quyết định vào Trường Kinh Thánh Đà Nẵng (thành lập năm 1921) để chuẩn bị cho chức vụ mục sư. Vào thời điểm ấy Tin Lành được truyền bá đến Việt Nam chỉ mới 11 năm. Năm 1924, ông được bổ nhiệm đến truyền đạo tại Vĩnh Long. Hai năm sau, ông trở về trường để hoàn tất chương trình học. Trong thời gian này, ông cùng một người bạn học ra đảo Lý Sơn để truyền bá phúc âm. Ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam, đưa về Quảng Nam và bị xử 3 tháng tù giam, nhưng chỉ hơn một tháng rưỡi thì được trả tự do. Sau đó, ông đến quản nhiệm Nhà thờ Tin lành Cần Thơ.

Giáng sinh năm 1928, ông được phong chức mục sư, lễ tấn phong cử hành tại Nhà thờ Tin Lành Vĩnh Long.

Trường Kinh Thánh Đà Nẵng
Năm 1929, Mục sư Ông Văn Huyên trở về Trường Kinh Thánh Đà Nẵng để đảm nhiệm công tác giảng dạy. Năm 1942, khi các giáo sĩ bị người Nhật quản thúc, ông thay thế Đốc học J. D. Olsen lãnh đạo nhà trường. Cũng trong năm này, do Mục sư Lê Đình Tươi, Hội trưởng Hội thánh Tin Lành Việt Nam lâm bệnh, Mục sư Ông Văn Huyên được mời đảm nhiệm Quyền Hội trưởng. Tháng 1 năm 1943, ông triệu tập Đại hội đồng để bầu Hội trưởng; Mục sư Lê Văn Thái được đắc cử vào chức vụ này.

Năm 1946 khi chiến tranh Việt – Pháp đến giai đoạn quyết liệt, Trường Kinh Thánh Đà Nẵng phải ngưng hoạt động, ông được mời quản nhiệm Nhà thờ Đà Nẵng cho đến năm 1948. Sau đó ông trở lại trường và được bổ nhiệm làm Đốc học.

Thánh Kinh Báo, cơ quan ngôn luận của giáo hội, phát hành số đầu tiên vào tháng 1 năm 1931 do William C. Cadman làm Chủ bút, bị đình bản từ tháng 2 năm 1945 khi diễn ra Chiến tranh thế giới thứ hai. Đến tháng 12 năm 1950 tờ tạp chí này được tái bản với Mục sư Ông Văn Huyên là Chủ nhiệm, ông đảm trách chức vụ này đến năm 1960.

Thánh Kinh Thần học viện Nha Trang
Tháng 5, 1960, khi Trường Kinh Thánh dời vào Nha Trang, Mục sư Ông Văn Huyên trở thành Viện trưởng đầu tiên của trường với tên gọi mới là Thánh Kinh Thần học viện. Ông phục vụ ở cương vị này cho đến năm 1976.

Trong thời kỳ ở Nha Trang, ông tham gia sáng lập Chẩn y viện Tin Lành, Cô nhi viện, Viện Dưỡng lão, Phòng Ghi âm...các cơ sở này đều tọa lạc ở khu vực Hòn Chồng, Nha Trang, Khánh Hòa.

Hội trưởng Hội thánh Tin Lành Việt Nam
Tại kỳ Đại hội đồng tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh trong tháng 6 năm 1976, Mục sư Ông Văn Huyên được bầu vào chức vụ Hội trưởng Hội thánh Tin Lành Việt Nam (Miền Nam). Trong cương vị mới, ông tiếp tục lãnh đạo giáo hội cho đến khi từ trần ngày 26 tháng 7 năm 1999.

Di sản

Bắt đầu giảng dạy tại Trường Kinh Thánh Đà Nẵng từ năm 1929, rồi Viện trưởng Thánh Kinh Thần học viện Nha Trang cho đến khi trường ngưng hoạt động trong năm 1976, gần năm thập niên chuyên tâm đào tạo các mục sư cho giáo hội; sau đó tiếp tục lãnh đạo giáo hội trong cương vị Hội trưởng suốt 23 năm kế tiếp, Mục sư Ông Văn Huyên đã tạo lập ảnh hưởng sâu rộng trên cộng đồng Kháng Cách tại Việt Nam.

Ngoài ra, ông đã cộng tác chặt chẽ với vị đốc học tiền nhiệm, J. D. Olsen, trong nỗ lực biên soạn bộ Sử ký Hội thánh, Thần đạo học

Mục sư Ông Văn Huyên cũng tham gia việc biên soạn bản Điều lệ của giáo hội năm 1928, sau đó là bản Dự thảo Hiến chương năm 1971. Từ năm 1931 – 1963, ông đảm trách chức vụ Chủ bút Nguyệt san Thánh Kinh, tiền thân của tờ Thánh Kinh Nguyệt san, cơ quan truyền thông chính thức của giáo hội. Ông cũng viết lời Việt cho một số bản thánh ca.

Chú thích

Nguồn tham khảo

Xem thêm
Tin Lành tại Việt Nam
Hội thánh Tin Lành Việt Nam
Kinh Thánh Tiếng Việt 1926
Hoàng Trọng Thừa
Lê Hoàng Phu
Lê Văn Thái
Phạm Xuân Thiều

Mục sư Tin Lành Việt Nam
Người Quảng Nam
Sinh năm 1900
Mất năm 1999


title: Plagiodera seenoi

text:
Plagiodera seenoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Balsbaugh & Daccordi miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Plagiodera


title: Caloptilia sapina

text:
Caloptilia sapina là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Namibia và Nam Phi.

Ấu trùng ăn Sapium ellipticum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Caloptilia


title: Kadingilan, Bukidnon

text:
Kadingilan là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Bukidnon, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 25.858 người trong 5.050 hộ.

Các đơn vị hành chính

Kadingilan được chia thành 17 barangay.

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
The Kadingilan Updated News
The Kadingilan Map
The Official Website for the Municipality of Kadingilan
The Official Friendster of Kadingilan, Bukidnon

Đô thị của Bukidnon


title: Họ Cóc tía

text:
Họ Cóc tía (danh pháp khoa học: Bombinatoridae) là một họ trong bộ Không đuôi (Anura). Các loài cóc trong họ này có phần bụng với màu đỏ hay vàng sặc sỡ, chỉ ra rằng chúng là những loài cóc chứa rất nhiều chất độc. Họ này bao gồm 2 chi là Barbourula và Bombina, cả hai đều là những loài cóc có thân hình dẹp.

Chi Bombina chứa 6-8 loài cóc có nhiều nốt sần trên da, bán thủy sinh và đáng chú ý nhất là phần bụng với các sắc màu sặc sỡ. Chúng thường thể hiện phản xạ cóc tía khi bị quấy rối. Con vật sẽ uốn cong lưng và các chân để lộ ra phần bụng có màu sặc sỡ và có thể lật ngửa người ra. Hành động này là để cảnh báo cho những động vật ăn thịt biết rằng chúng chứa rất nhiều chất độc. Hành vi phát ra âm thanh ở một vài loài cóc tía trong chi Bombina là bất thường ở chỗ chúng phát ra âm thanh khi hít không khí vào chứ không phải thở ra như ở các loài cóc, ếch, nhái khác. Chúng đẻ các quả trứng nhuộm màu trong ao hồ.

Các loài trong chi Barbourula có tại các đảo ở Philippines và Borneo, trong khi các loài của chi Bombina có thể tìm thấy ở nhiều nơi tại đại lục Á-Âu. Các loài cóc thuộc chi Barbourula có màu ít sặc sỡ hơn so với các loài chi Bombina và có các ngón chân có màng. Người ta không biết gì về nòng nọc của các loài chi Barbourula.

Người ta cho rằng chi Barbourula là trung gian giữa hai chi Discoglossus và Bombina, nhưng có quan hệ gần gũi hơn với chi thứ hai và vì thế được bổ sung vào họ Bombinatoridae khi họ này được tách ra từ họ Cóc lưỡi tròn (Discoglossidae).

Các hóa thạch của các loài tương tự như chi Bombina được biết đến từ thế Pliocen tới thế Pleistocen; nhưng người ta vẫn chưa tìm thấy hóa thạch nào của chi Barbourula.

Phân loại
Chi Barbourula
 Barbourula busuangensis Taylor và Noble, 1924: Cóc đầu bẹt Philippine, cóc nhiệt đới Busuanga
 Barbourula kalimantanensis Iskandar, 1978: Cóc đầu bẹt Borneo, cóc nhiệt đới Kalimantan
Chi Bombina
 Bombina bombina L., 1761: Cóc tía châu Âu, cóc tía bụng đỏ. Có ở Trung và Đông Âu.
 Bombina lichuanensis Ye & Fei, trong Ye, Fei & Hu, 1993: Cóc tía Lợi Xuyên, cóc tía chân màng lớn. Có ở huyện cấp thị Lợi Xuyên (châu tự trị Ân Thi, tỉnh Hồ Bắc) và huyện tự trị dân tộc Di Mã Biên (địa cấp thị Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên).
 Bombina maxima Boulenger, 1905 - Cóc tía, cóc tía chân màng nhỏ, cóc tía Vân Nam.
 Bombina fortinuptialis Tian & Wu, 1978: Cóc tía gai lớn. Quảng Tây. Một số tác giả coi là đồng nghĩa của Bombina maxima.
 Bombina microdeladigitora Liu, Hu & Yang, 1960. Cóc tía chân màng nhỏ, cóc tía Hồ Bắc. Một số tác giả coi là đồng nghĩa của Bombina maxima.
 Bombina orientalis Boulenger, 1890: Cóc tía phương Đông. Đông Bắc Á (Nga, Trung Quốc, Triều Tiên).
 Bombina variegata L., 1758: Cóc tía đa sắc. Trung và Nam Âu.
 Bombina pachypus Bonaparte, 1838: Cóc bụng vàng Apennine. Đặc hữu Italy. Một số tác giả coi nó là phân loài của Bombina variegata.

Tham khảo

Phân loại cóc


title: Villanueva del Pardillo

text:
Villanueva del Pardillo là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 25,3 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 15.609 người. Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 650 mét trên mực nước biển. Khu vực này cách trung tâm Madrid 28 km. Villanueva del Pardillo là một phần của Vùng đô thị Madrid.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Ieda Maria Vargas

text:
Ieda Maria Vargas (sinh 31 tháng 12 năm 1944) là một hoa hậu của Brasil. Năm 1963, bà đại diện cho đất nước Brasil tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ và trở thành người Brasil đầu tiên nắm giữ danh hiệu này.

Tham khảo

Hoa hậu Hoàn vũ
Hoa hậu Brasil
Sinh năm 1944
Nhân vật còn sống


title: Nassarius elatus

text:
Nassarius elatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc khoảng 10 mm và 20 mm

Phân bố
Loài này có ở các vùng nước thuộc châu Âu dọc theo Bồ Đào Nha và ở Đại Tây Dương dọc theo Angola.

Chú thích

Tham khảo
 Adam W. & Knudsen J. 1984. Révision des Nassariidae (Mollusca: Gastropoda Prosobranchia) de l’Afrique occidentale. Bulletin de l’Institut Royal des Sciences Naturelles de Belgique 55(9): 1-95, 5 pl
 Cernohorsky W. O. (1984). Systematics of the family Nassariidae (Mollusca: Gastropoda). Bulletin of the Auckland Institute and Museum 14: 1-356.
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213
 Gofas, S.; Afonso, J.P.; Brandào, M. (Ed.). (S.a.). Conchas e Moluscos de Angola = Coquillages et Mollusques d'Angola. [Shells and molluscs of Angola]. Universidade Agostinho / Elf Aquitaine Angola: Angola. 140 pp

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Nassarius (Nassarius) elatus; truy cập: 28 tháng 2 năm 2011

Nassarius
Động vật được mô tả năm 1845


title: Trabzon (tỉnh)

text:
Trabzon là một tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ bên bờ Biển Đen. Nằm ở vị trí quan trọng chiến lược, Trabzon là một trong nhữung thành phổ cảng cổ nhất ở Anatolia. Tỉnh có dân số 1.061.055 (ước tính năm 2006). Các tỉnh giáp ranh gồm: Giresun về phía tây, Gümüşhane về phía tây nam, Bayburt về phía đông nam và Rize về phía đông. Tỉnh lỵ là thành phố Trabzon. Tỉnh có mã giao thông 61. Đây là nơi sinh sống của nhiều cộng đồng Hồi giáo nhỏ nói tiếng Pontic .

Các quận, huyện
Trabzon được chia thành 18 đơn vị cấp huyện (tỉnh lỵ được bôi đậm):

Các huyện dọc theo 114 km bờ biển (từ tây sang đông): Beşikdüzü, Vakfıkebir, Çarşıbaşı, Akçaabat, Yomra, Arsin, Araklı, Sürmene và Of. Các quận huyện nội địa: Tonya, Düzköy, Şalpazarı, Maçka, Köprübaşı, Dernekpazarı, Hayrat và Çaykara.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 All about Trabzon
 Trang mạng chính thức

Tỉnh của Thổ Nhĩ Kỳ


title: Splietsdorf

text:
Splietsdorf là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Vườn quốc gia sông Mitchell (Tây Úc)

text:
Vườn quốc gia sông Mitchell là một vườn quốc gia ở Tây Úc, Úc, 2.140 km (1.330 mi) phía đông bắc Perth. Công viên tiếp giáp với ranh giới phía bắc của Vườn Quốc gia Hoàng tử Regent. Các thị trấn gần nhất là Derby cách 350 km về phía tây nam và Wyndham cách 270 km (168 dặm) về phía đông nam. Truy cập vào công viên chỉ được thực hiện bằng 4WD dọc theo Đường Mitchell Plateau Track từ Đường Kalumburu.

Hai đặc điểm chính của công viên là thác nước Mitchell Falls và hồ nướcSurveyors.

Môi trường
Vườn quốc gia này có ý nghĩa sinh học và chứa hơn 50 loài động vật có vú, 220 loài chim và 86 loài lưỡng cư và bò sát, trong đó có loài cá sấu nước ngọt, rắn King Brown và Taipan. Công viên là một phần của Khu vực chim quan trọng của Hoàng tử Regent và Mitchell River, được BirdLife International xác định vì tầm quan trọng của nó đối với một loạt các loài chim, đặc biệt là các sinh cảnh ở vùng nhiệt đới Savanna.

Lịch sử và quản lý
Vườn quốc gianằm trong Khu Quản lý Ngauwudu. Công viên được thành lập vào năm 2000 mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu truyền thống hoặc theo đúng thủ tục theo Đạo luật Tư cách Bản địa. Có vẻ như Tiêu đề Bản xứ đã không được xác định qua khu vực này, mà rơi vào Wunggurr Wanjina Uungguu nhưng trên đất liền kề. Cục Vườn quốc và Động vật Hoang dã đang trong một hợp đồng quản lý hợp tác với Cộng đồng Kandijwal. Ba nhóm thổ dân có các vùng đất truyền thống trong công viên: Worrora, Wunambal-Gaambera và Ngarinyin.

Tham khảo

Vườn quốc gia Tây Úc


title: Sân bay quốc tế Phnôm Pênh

text:
Sân bay quốc tế Phnôm Pênh Hay Sân bay quốc tế Pochentong (airport codes|PNH|VDPP) là sân bay chính của Campuchia, tọa lạc tại thủ đô Phnôm Pênh. Sân bay này cách trung tâm thành phố này 7 km về phía tây. Đây là sân bay lớn nhất Campuchia. Ngày 16 tháng 7 năm 1996, chính phủ Campuchia đã ký một thoả thuận cho phép một công ty liên doanh Pháp (70%)-Mã Lai (30%) (Société Concessionaire d’Aéroport (SCA)) quản lý vận hành sân bay này 20 năm, đổi lại liên doanh này sẽ đầu tư 110 triệu đô la Mỹ để nâng cấp sân bay: xây một đường băng mới, nhà ga hành khách mới, nhà ga hàng hoá, hangar, hệ thống hạ cách điều khiển Cat III.

Các hãng hàng không và tuyến điểm

Hành khách

Hàng hóa

Thống kê

Nhà ga quốc tế
Tổng công suất: 2 triệu khách/năm
Diện tích sàn: 16.000 m²
Sảnh đợi: 1300 m²
Sảnh VIP: 250 m²
Khu ăn uống: 350 m²
Khu miễn thuế (Duty Free): 700 m²
Số chỗ ngồi đợi: 360
Số quầy check-in: 22
Quầy nhập cảnh, visa, hải quan: 30
Số cổng lên máy bay: 4 có cửa lồng, 2 với xe bus
Bằng chuyền hành lý: 2 (Quốc tế)
Khu đậu xe: 380

Ga đi nội địa
Sảnh đi
Công suất sảnh đi nội địa: 300 khách/giờ.
Diện tích sàn: 1.200 m².
Cổng vào máy bay: 3
Sảnh đến:

Diện tích sàn: 2.470 m².
Vường: 900 m².
Tổng công suất: 400.000 khách/năm

Sân bay
Đường băng: 3000 m x 45 m
Hướng: 46 º - 226º (QFU 05 - 23)
Kết cầu mặt: lớp nhựa bitum trên bề mặt bê tông
Dường lăn: (30 m rộng cộng thêm 5 m lề): 2 đường
Công suất giờ cao điểm: chuyến (taxiways)
Số lượng máy bay bãi đỗ có thể chứa: 13 (4 tiếp xúc)
Khu bê tông......: 46.150 m²., 6 chiếc
Khu Asphalt.........: 18.000 m²., 5 chiếc

Xem thêm
Sân bay Quốc tế Angkor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cambodia Airports  Home of Pochentong (Phnom Penh) and Angkor (Siemreap) International Airports. In English and French.

Sân bay Campuchia
Phnôm Pênh
Công trình xây dựng Phnôm Pênh


title: Drusus nigrescens

text:
Drusus nigrescens là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Drusus


title: Sviatoslav Teofilovich Richter

text:
Sviatoslav Teofilovich Richter (tiếng Nga: Святосла́в Теофи́лович Ри́хтер Svjatoslav Teofilovič Rikhter; 20 tháng 3 năm 1915 – 1 tháng 8 năm 1997) là một nghệ sĩ piano Liên Xô, được thừa nhận là một trong các nghệ sĩ piano vĩ đại nhất của thế kỷ 20. Richter nổi tiếng với cách thể hiện sâu sắc, kỹ thuật điêu luyện và danh mục biểu diễn phong phú.

Xem thêm
Vladimir Horowitz
Arturo Benedetti Michelangeli

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nghệ sĩ dương cầm Nga
Nghệ sĩ dương cầm Ukraina
Nghệ sĩ nhân dân Liên Xô
Sinh năm 1915
Mất năm 1997
Người đoạt giải Grammy
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Nhà soạn nhạc thế kỷ 20
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 20
Giải thưởng Lenin


title: Limla

text:
Limla là một thị trấn thống kê (census town) của quận Surat thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Limla có dân số 6622 người. Phái nam chiếm 56% tổng số dân và phái nữ chiếm 44%. Limla có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Limla, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Dicladispa jeanneli

text:
Dicladispa jeanneli là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Awbari

text:
Awbari ( Awbārī) là một đô thị thuộc quận Wadi Al Hayaa tại Libya. Đây từng là thủ phủ của nguyên baladiyah (quận) gọi là Awbari, ở tây nam của đất nước. Đô thị nằm trên ốc đảo Ubari.

Lịch sử
Từ tháng 9 năm 2014 đến tháng 2 năm 2019, ở đây đã diễn ra xung đột giữa bộ lạc Tuareg và bộ lạc người Tubu.

Tham khảo

Khu dân cư ở Libya
Fezzan
Tuareg


title: Xóc đĩa

text:
Xóc đĩa, hay xóc dĩa, là một trò chơi đánh bạc ở Việt Nam. Trò chơi có nguồn gốc từ miền Bắc Việt Nam.

Lịch sử
Trò chơi được Henri Oger giới thiệu trong quyển Kỹ thuật của người An Nam (1909). Năm 1960, Maurice Durand trình làng quyển Tranh dân gian Việt Nam (Imagerie populaire Vietnamienne), ở trang 48 cũng có hình vẽ mô tả cảnh chơi xóc đĩa.

Luật chơi
Bộ xóc đĩa gồm có 1 cái đĩa, 1 cái bát, 4 quân vị. Quân vị là đồng xu hình tròn hoặc bìa cứng, lá bài tây được cắt tròn với kích cỡ bằng nhau, 2 mặt thường có 2 màu khác nhau.

Các đồng xu được đặt trên đĩa và đậy kín bằng bát. Nhà cái xóc đĩa rồi đặt xuống bàn, sau đó người chơi sẽ đặt cược vào số đồng xu ngửa, số đồng xu sấp trong đĩa.

Ảnh hưởng
Dù bị chính quyền Việt Nam coi là một hình thức đánh bạc trái phép, nhưng các nhóm đánh xóc đĩa vẫn được phát hiện ở nhiều tỉnh thành. Ngoài ra còn có những trang web xóc đĩa online.

Để giành chiến thắng, một số đối tượng đã sử dụng các thiết bị "bịp" như máy chụp X-quang nhìn xuyên đĩa, bát "không tang" gắn camera tàng hình, tẩm nam châm vào quân vị, kính áp tròng nhìn xuyên bát,...

Xem thêm

 Sòng bạc ở Việt Nam
 Sic bo

Chú thích

Liên kết ngoài

Trò chơi đánh bạc
Cờ bạc


title: Augochloropsis prognatha

text:
Augochloropsis prognatha là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1944


title: Cyprinodon bifasciatus

text:
Cyprinodon bifasciatus là một loài cá thuộc chi Cyprinodon họ Cyprinodontidae. Nó là loài đặc hữu của México.

Tham khảo

 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Cyprinodon bifasciatus. 2007 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2008.

Xem thêm
Cyprinodontidae
Cyprinodon - Chi

Chỉ mục
Thể loại: Cyprinodon (Pupfish)

B
Cá México
Cyprinodon
Động vật đặc hữu México


title: George Paget Thomson

text:
George Paget Thomson, (3.5.1892 – 10.9.1975) là nhà vật lý người Anh đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1937 chung với Clinton Davisson cho công trình phát hiện các đặc tính sóng của điện tử bằng nhiễu xạ điện tử.

Thời trẻ
Thomson sinh tại Cambridge, Anh, là con của nhà vật lý học từng đoạt giải Nobel J. J. Thomson và Rose Elisabeth Paget. Thomson học ở Perse School, Cambridge; sau đó vào học toán học và vật lý học ở Trinity College, Cambridge. Khi Thế chiến thứ nhất nổ ra năm 1914, ông gia nhập Queen's Royal West Surrey Regiment. Sau một thời gian ngắn phục vụ ở Pháp, ông trở lại Anh làm nghiên cứu về khí động lực học ở sân bay Farnborough cùng ở nơi khác. Năm 1920, ông giải ngũ khi mang cấp bậc đại úy.

Sự nghiệp
Sau Thế chiến thứ nhất Thomson trở thành giảng viên và ủy viên quản trị ở Trinity College, Cambridge¸sau đó ông chuyển sang Đại học Aberdeen. Tại đây, ông nghiên cứu và phát hiện các đặc tính giống như sóng của điện tử. Thomson đã chứng minh rằng điện tử có thể được nhiễu xạ như một làn sóng, một phát hiện chứng minh nguyên tắc lưỡng tính sóng-hạt đã được thừa nhận bởi Louis-de Broglie vào thập niên 1920 và thường được gọi là giả thuyết de Broglie.

Năm 1930 ông được bổ nhiệm làm giáo sư ở Imperial College, London. Cuối thập niên 1930 và trong thời Thế chiến thứ hai Thomson chuyên nghiên cứu về Vật lý hạt nhân, tập trung vào các ứng dụng thực hành cho quân sự. Ông làm chủ tịch Ủy ban MAUD năm 1940-1941, ủy ban này đã kết luận rằng việc sản xuất bom nguyên tử là khả thi. Trong cuộc sống sau này, ông tiếp tục công việc nghiên cứu về năng lượng hạt nhân, nhưng cũng viết các tác phẩm về khí động lực học cùng giá trị của khoa học trong xã hội.

Thomson làm việc ở Imperial College tới năm 1952, sau đó ông trở thành hiệu trưởng trường Corpus Christi College, Cambridge.

Giải thưởng và Vinh dự
Huy chương Howard N. Potts năm 1932
Giải Nobel Vật lý năm 1937
Huy chương Hughes của Hội hoàng gia Luân Đôn năm 1939
Huy chương Royal của Hội hoàng gia Luân Đôn năm 1949
Thomson được phong hầu tước năm 1943..
Năm 1964, trường Corpus Christi College, Cambridge đã đặt tên một tòa nhà ở khu trường Leckhampton là George Thomson Building để vinh danh ông.

Đời tư
Năm 1924, Thomson kết hôn với Kathleen Buchanan Smith (từ trần năm 1941). Họ có bốn người con: 2 trai và 2 gái.

Chú thích & Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, Giải Nobel Vật lý 1937
 Nobelprize.org, Giải Nobel Vật lý 1937
 Nobelprize.org, George Paget Thomson - Tiểu sử
Annotated Bibliography for George Paget Thomson from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
 George Thomson portraits  at the National Portrait Gallery
 George Thomson biography  at Wageningen University

Sinh năm 1892
Mất năm 1975
Nhà vật lý Anh
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà vật lý hạt nhân
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Anh đoạt giải Nobel
Hội viên Hội Hoàng gia
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel


title: 21639 Davidkaufman

text:
21639 Davidkaufman (1999 ND39) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21639 Davidkaufman

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Rhinoclavis sordidula

text:
Rhinoclavis sordidula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rhinoclavis


title: Leptocerus promkutkaewi

text:
Leptocerus promkutkaewi là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Leptocerus


title: Megadytes obesus

text:
Megadytes obesus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Megadytes


title: Ectoedemia platanella

text:
The Sycamore Leaf Blotch Miner (Ectoedemia platanella) là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở phần phía đông của Hoa Kỳ.

Sải cánh dài 5.5–7 mm.

Ấu trùng ăn Platanus species. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nepticulidae of North America
Sycamore Leafhlotch Miner at forestpests

Ectoedemia


title: Costalobata

text:
Costalobata là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Geometrinae


title: Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 3

text:
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ ba được tổ chức năm 1984 tại Hồng Kông.

Danh sách các đề cử và giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông

3
Hồng Kông


title: Mai Lão Bạng

text:
Mai Lão Bạng (1866-1942), tục gọi là Già Châu, là một tu sĩ Công giáo và là một chí sĩ cách mạng trong các phong trào Duy Tân, Đông Du, Việt Nam Quang phục Hội trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế
Ông sinh năm Bính Dần 1866 trong một gia đình Công giáo tại họ đạo Dụ Thành, giáo xứ Dụ Thành, giáo phận Nam Đàng Ngoài (sau là Giáo phận Vinh), bấy giờ thuộc làng Quảng Ích, tổng Đậu Chử, nay là thôn Hoàng Dụ, xã Kỳ Khang, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có tài liệu ghi nơi sinh ông là tại làng Vang, xã Hưng Vĩnh (nay là phường Đông Vĩnh, thuộc thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An)). Tên khi rửa tội của ông là Gioan Baotixita Mai Văn Châu. Tương truyền, thân phụ Mai Lão Bạng theo Nho học và sống bằng nghề thuốc, hay giúp đỡ người nghèo khó trong vùng nên được dân chúng quý mến, khi quá tuổi trung niên mới sinh con nên khi được bà con, bạn bè chia vui mới lấy câu thành ngữ "Lão bạng sinh châu" (老蚌生珠, trai già nhả ngọc) để đặt tên con là Châu và tự là Lão Bạng.

Do ảnh hưởng của thân phụ, thuở nhỏ ông được học chữ Hán tại làng, sau đó được gửi ra học tại Đại chủng viện Xã Đoài (huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An), trải đến chức Già, nên tục gọi là Già Châu. Tuy nhiên, theo Linh mục JB. Nguyễn Hữu Thy trong Tóm lược Lịch sử Giáo phận Vinh, thì ông đã thụ phong đến chức Linh mục. Điều này có lẽ là do sự nhầm lẫn.

Sự nghiệp cách mạng
Cùng học với ông ở trường Dòng có đạo hữu Lê Khánh người Nghi Lộc, Nghệ An. Trong thời gian ở trường Dòng, các chủng sinh bị cha cố người Pháp quản lý ngặt nghèo không cho tham gia các hoạt động ngoài xã hội. Vì vậy, khi khi đạt đến chức "Thầy Già" nhưng chưa đợi đạt đến chức Linh mục, cả hai ông đều xin ra khỏi trường Dòng để hành đạo.

Trên đường hành đạo, hai ông liên lạc với các Linh mục yêu nước Nguyễn Văn Tường, Nguyễn Thần Đồng, Đậu Quang Lĩnh, cùng tập hợp các tín đồ Công giáo yêu nước. Khoảng cuối năm 1904 đầu năm 1905, các ông hình thành một tổ chức cách mạng lấy tên là "Duy Tân giáo đồ hội", đứng đầu là các linh mục Tường, Đồng, Lĩnh hoạt động theo tôn chỉ của Hội Duy Tân do Phan Bội Châu lãnh đạo. Hội đã đóng vai trò quan trọng trong việc sửa chữa sai lầm của phong trào Cần Vương về khẩu hiệu "Bình Tây sát Tả" ("Sát Tả" tức là giết những người theo đạo Thiên chúa), vì vậy đã xóa bỏ được các hận thù Lương - Giáo và quy tụ được nhiều giáo dân tham gia phong trào Duy Tân.

Năm 1908, Duy Tân giáo đồ hội cử Mai Lão Bạng xuất dương, giúp đỡ Hội chủ tham gia việc ngoài. Trong Niên biểu, Phan Bội Châu ghi lại:

"Năm Mậu Thân tháng Hai (tháng 3 năm 1908) tôi sửa soạn đi Tiêm La, trở về Hương Cảng đụng gặp cụ Mai Lão Bạng từ trong nước ra, đồng đi lần đó có học sinh thanh niên và mươi người. Cụ Mai là đại biểu cho người trong Thiên Chúa giáo đồ. Giáo hội ủy thác cụ ra để giới thiệu những người giáo đồ nhập hội Duy Tân. Trước kia học sinh xuất dương chưa có ai là người trong Giáo hội. Từ cụ Mai xuất dương, Giáo hội cũng phái người xuất dương như Lê Kim Thanh, Lê Hồ Chung, Nguyễn Đậu Sơn, Lưu Yên Đơn những người ấy trước sau cả thảy có 10 người. Tựu trung có mấy người đã từng đậu nhà thầy, Kim Thanh và Yên Đơn là người trội nhất... Cụ Mai thi đậu Cụ nhưng vì gánh việc Duy tân hội, nên qua Nhật Bản. Tôi vì cớ tôn trọng Giáo hội, mới nhóm toàn viện học sinh hoan nghênh cụ. Cụ rất nhiệt tâm về việc cổ động giáo đồ. Cụ có làm bản sách “Lão Bạng phổ khuyến thư” có ảnh hưởng tới phía giáo đồ nhiều lắm...”".

Tháng 8 năm 1908, Phan Bội Châu đã cho in 200 bản bài “Phổ khuyến” tại Nhật Bản gửi về trong nước cùng với bức ảnh Phan Bội Châu, Cường Để và Mai Lão Bạng chụp chung.

Tuy nhiên, đến tháng 9 năm đó, thì chính phủ Nhật Bản đã ra lệnh giải tán Đông Á đồng văn thư viện, Cống hiến hội và trục xuất các du học sinh ra khỏi đất Nhật theo Hiệp ước Pháp-Nhật. Ông qua Xiêm La nhưng bị chính phủ Xiêm bắt giam theo yêu cầu của chính quyền thực dân Pháp. Sau bốn tháng ngồi tù, ông lại bị trục xuất khỏi đất Xiêm. Ông sang Hương Cảng để liên hệ với Phan Bội Châu, lại bị nhà đương cục Anh bắt giam ba tháng rồi trục xuất khỏi Hương Cảng vào năm 1909. Cùng thời gian này, tổ chức Duy tân giáo đồ hội ở Nghệ Tĩnh cũng bị phá vỡ. Các linh mục Tường, Đồng, Lĩnh bị bắt rồi bị kết án đày đi Côn Đảo. Riêng ông bị kết án vắng mặt. Gia đình ông cũng bị liên lụy, em trai ông là Mai Văn Huyền đang học Tiểu chủng viện, bị đuổi và bị truy nã, phải trốn vào Quảng Bình ở với cha Kiểm, sau mới trở về quê Kỳ Anh.

Đầu năm 1910, ông gặp Phan Bội Châu ở Quảng Đông và được cử bí mật sang Xiêm cùng với Đặng Thúc Hứa xây dựng trại cày Bản Thẩm tính kế lâu dài, ít lâu sau cả Phan Bội Châu cũng sang. Năm 1911, Cách mạng Tân Hợi nổ ra ở Trung Quốc, ông cùng Phan Bội Châu và một số yếu nhân vội trở sang Trung Quốc bàn việc cải tổ Hội Duy Tân cho phù hợp với tình hình mới. Đầu tháng 2 năm 1912, Việt Nam Quang phục Hội được thành lập để thay thế Hội Duy tân với tôn chỉ "Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam và thành lập nước cộng hòa dân quốc Việt Nam". Hoàng thân Cường Để được bầu làm Hội trưởng (Bộ trưởng Tổng vụ bộ), Phan Bội Châu làm Tổng lý (Phó Bộ trưởng), ông và Đặng Tự Mẫn làm Kinh tế bộ ủy viên. Tháng 8 năm 1912, ông được cửa làm Phó Tổng trưởng Bộ Tài chính. Ông cùng các đồng chí lập hiệu thuốc Đông Bằng Y xã để làm cơ sở kinh tài và trụ sở chính của Hội.

Năm 1913, Hội Việt Nam Quang Phục thực hiện đường lối cách mạng bạo động, tổ chức ám sát và đặt bom nhiều nơi tại 3 Kỳ, khiến nhà cầm quyền thực dân Pháp phản ứng gay gắt. Nhân vụ binh biến tại Quảng Châu, Long Tế Quang tự nắm quyền Đốc quân, chính quyền thực dân Pháp thỏa hiệp với Long Tế Quang bắt giam Phan Bội Châu cùng các đồng chí, trong số đó có Mai Lão Bạng. Mãi đến tháng 3 năm 1917, quân Long Tế Quang giao chiến với quân Trung Hoa Đồng minh Hội ủng hộ Tôn Trung Sơn thất bại, Long bỏ chạy về Bắc Kinh, Mai Lão Bạng mới được tha.

Khoảng tháng 4 năm 1917, Mai Lão Bạng lên Thượng Hải, gặp được các ông Hy Cao (Nguyễn Đình Kiên) và Kim Đài (chưa tra cứu được tên thật) vừa vượt ngục Côn Lôn chạy sang. Tuy nhiên không lâu sau, các ông bị Phan Bá Ngọc báo cho mật thám Pháp bắt giải về nước, giam ở Vinh, sau đó bị đày ra Côn Lôn. Ông bị thực dân Pháp giam cầm tại đây trong 15 năm, mãi đến năm 1933 mới được thả.

Sau khi được tha, ông ở lại Vinh (Nghệ An). Nơi đây, ông mở hiệu thuốc Lão Bạng y quán để kiếm sống. Tuy phong trào đã tan rã, hàng năm ông vẫn vào Huế thăm Phan Bội Châu đang bị an trí ở Bến Ngự. Năm 1939, hai ông gặp nhau lần cuối và ông được Phan Bội Châu tặng tấm ảnh chân dung "Ông già Bến Ngự" với lời đề " Cứu quốc tồn chủng, hữu chí vô tài, kim cánh dữ quốc dân trường từ, tội thậm, khất thứ" tặng Mai Lão Bạng - Sào Nam (nghĩa là: Cứu nước bảo tồn giống nòi, tôi có chí nhưng không có tài, nay đã đến lúc từ giã quốc dân mãi mãi, tôi có tội lớn xin thứ cho. Tặng Mai Lão Bạng - Sào Nam). Tấm ảnh được ông trân trọng treo vào chính giữa gian nhà vừa là hiệu thuốc của mình.

Tháng 10 năm 1942, Mai Lão Bạng qua đời tại Vinh. Mộ phần ông được táng tại nghĩa địa giáo xứ Cầu Rầm phía cửa Hữu thành Nghệ An. Năm 2009, họ đạo Dụ Thành và con cháu ông đã cát táng về chôn tại nghĩa trang quê nhà thuộc thôn Quảng Ích xã Kỳ Khang.

Tác phẩm
Mai Lão Bạng là tác giả bài ca Lão Bạng phổ khuyến thư, viết trước 1912 ở Trung Quốc, in ở Nhật rồi gửi về Việt Nam. Ngoài ra, ông còn sáng tác một số văn thơ tuyên truyền. Hiện trong sách Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (1858-1920, quyển 2) có giới thiệu bài thơ lục bát dài mang tên Khuyên đồng tâm do ông sáng tác khoảng năm 1913.

Phan Bội Châu và ông
Trích Ngục trung thư của Phan Bội Châu, đoạn viết về Mai Lão Bạng:
...Tôi (tác giả, tức Phan Bội Châu) với yếu nhân của đảng là Mai quân (tức Mai Lão Bạng) cùng bị bắt hạ ngục...Từ khi xuất dương tới giờ, tôi được nếm mùi ở tù, lần này là lần thứ nhất. Nhưng Mai quân hơn tôi: lần này ông ta vào ngục là lần thứ ba rồi. Vào ngục bữa đầu hết, tôi với Mai quân ở chung một sà lim. Đêm hôm ấy, tôi đọc miệng một bài thơ an ủi Mai quân như vầy:

Còn tôi thì tự an ủi mình bằng một bài thơ Nôm...Làm xong hai bài thơ, tôi ngâm nga lớn tiếng rồi cả cười, vang động cả bốn vách, hầu như không biết thân mình đang bị nhốt trong ngục...Qua ngày thứ nhì, người ta nhốt riêng tôi và Mai quân mỗi người ở cách biệt nhau một nơi...

Đối lại, khi hay tin Phan Bội Châu mất (1940), Mai Lão Bạng đã làm câu đối điếu như sau:
Bạch thủ công phân như, trấp niên thu hồ hải đính thâm giao, ngã quý vị năng đồng nhất liễu;
Đan tâm ưng vị liễu, nhị thập kỷ giang sơn tương hoán sắc, công hồ bất giả sổ niên lưu.
Nghĩa là:
Đầu bạc đã chia phôi, hai chục thu xưa, hồ hải ghi dấu thâm giao, tôi thẹn không cùng được chết;Lòng son còn chưa lạt, hai mươi thế kỷ, non sông sắp thay màu sắc, ông sao không cố vài năm.Đời tư
Sau khi từ Côn Lôn trở về Vinh sinh sống, ông lập gia đình với bà Anna Bùi Thị Tám (1888-1980) người họ giáo Kẻ Tùng, xã Láng Ngạn, huyện La Sơn nay là xã Đức La, huyện Đức Thọ. Ông bà sinh con gái đầu lòng là Maria Mai Thị Nhung vào năm 1930, (về sau bà Nhung về sống ở xã Bình Ba, huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu). Năm 1935, ông bà sinh thêm một người con trai là Baotixita Mai Văn Du, nhưng mất sớm khi mới 5 tuổi. Ông bà còn có người con nuôi họ Nguyễn quê ở Thổ Hoàng huyện Hương Khê, lấy tên họ mới là Mai Văn Dư.
Ghi công
Hiện nay ở quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh; quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng; thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An đều có con đường mang tên Mai Lão Bạng.

Mộ phần của ông tại quê nhà tại xã Kỳ Khang, huyện Kỳ Anh, được công nhận là di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Tỉnh.

Chú thích

Tham khảo
Nhiều người soạn, Hợp tuyển thơ văn Việt Nam (1858-1920), Quyển 2. Nhà xuất bản Văn Học, 1985.
Chí sĩ Mai Lão Bạng
Mai Lão Bạng một chí sỹ yêu nước của quê hương Kỳ Anh
Phan Bội Châu, Ngục trung thư'' (bản điện tử ở wikisource)

Người Hà Tĩnh
Phong trào Duy Tân
Phong trào Đông Du
Nhà cách mạng Việt Nam
Tu sĩ Công giáo Việt Nam
Tín hữu Công giáo được đặt tên đường ở Việt Nam


title: 11715 Harperclark

text:
11715 Harperclark (1998 HA75) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11715 Harperclark

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Saint-Polycarpe

text:
Saint-Polycarpe (Sant-Policarpi en occitan) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Saint-Polycarpiens.

Xã này cách Limoux 7 km, cách Saint-Hilaire 8 km, và có cự ly 24 km so với Carcassonne, 31 km so với Mouthoumet và 42 km so với Lagrasse.Saint-Polycarpe nằm bên Méridienne verte.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Graphique de l'évolution de la population 1794-1999

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Polycarpe sur la carte de Cassini
 Saint-Polycarpe sur le site de l'IGN
 Saint-Polycarpe trên trang mạng của Insee
 Saint-Polycarpe trên trang mạng của Quid
 Les communes les plus proches de Saint-Polycarpe

Xã của Aude


title: Nakhon Si Thammarat

text:
Nakhon Si Thammarat (,  Nákhon Sỉ Thămmarát) là thành phố ở miền Nam Thái Lan, tỉnh lị của tỉnh Nakhon Si Thammarat và huyện lị của huyện Nakhon Si Thammarat. Thành phố này là trung tâm hành chính miền Nam Thái Lan trong suốt lịch sử Xiêm La.

Năm 2005, dân số thành phố này là 105.417 người. Trung tâm thành phố hiện nay nằm quanh ga tàu lửa về phía bắc Cổ thành.

Lịch sử

Thành phố Nakhon Si Thammarat là một trong những thành phố cổ nhất miền Nam Thái Lan nhưng nguồn gốc thì không rõ ràng, nhiều nhà sử học dựa vào ghi chép Trung Hoa xem của vương quốc Tambralinga là tiền thân của Nakhon Si Thammarat. Vào thời kỳ của vương quốc Sukhothai, vương quốc Nakhon Si Thammarat nằm dưới kiểm soát của Xiêm La. Vào thế kỷ 16, các lái buôn châu Âu gọi thành phố này là Ligor.

Khí hậu

Wat Phra Mahathat Woromaha Vihan

Wat Phra Mahathat (Thai วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร) là ngôi chùa quan trọng nhất của Nakhon Si Thammarat và miền Nam Thái Lan. Ngôi đền này được xây vào thời kỳ thành lập thành phố.

Cổ thành

Cổ thành Nakhon Si Thammarat đông tây đo được 456 m, bắc nam là 2238 m, với diện tích 1 km². Mặt bắc cổ thành chỉ trổ một cổng, gọi là Prathu Chai Nua hay Prathu Chai Sak. Mặt nam cũng trổ một cổng. Mặt đông thì có 3 cổng mở ra biển. Mặt tây có 5 cổng.

Ngày nay chỉ còn cổng Bắc tồn tại với một đoạn thành ngắn mặt Bắc.

Bảo tàng
Bảo tàng quốc gia Nakhon Si Thammarat

Tham khảo

Stuart Munro-Hay. Nakhon Sri Thammarat - The Archaeology, History and Legends of a Southern Thai Town. ISBN 974-7534-73-8

Liên kết ngoài

http://www.nakhoncity.org
Srithammarat Suksa School

Thành phố của Thái Lan
Khu dân cư ở tỉnh Nakhon Si Thammarat


title: Riom-ès-Montagnes (tổng)

text:
Tổng Riom-ès-Montagnes là một tổng thuộc tỉnh Cantal trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Riom-ès-Montagnes ở quận Mauriac. Độ cao khu vực này dao động từ 500 m (Saint-Étienne-de-Chomeil) đến 1 540 m (Collandres) với độ cao trung bình 899 m.

Hành chính

Các đơn vị trực thuộc
Tổng Riom-ès-Montagnes gồm 8 xã với dân số 5 186 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Apchon || align="right" | 242 || align="right" | 15400 || align="right" | 15009
|-
| Collandres || align="right" | 223 || align="right" | 15400 || align="right" | 15052
|-
| Menet || align="right" | 580 || align="right" | 15400 || align="right" | 15124
|-
| Riom-ès-Montagnes || align="right" | 2 842 || align="right" | 15400 || align="right" | 15162
|-
| Saint-Étienne-de-Chomeil || align="right" | 259 || align="right" | 15400 || align="right" | 15185
|-
| Saint-Hippolyte || align="right" | 122 || align="right" | 15400 || align="right" | 15190
|-
| Trizac || align="right" | 657 || align="right" | 15400 || align="right" | 15243
|-
| Valette || align="right" | 261 || align="right" | 15400 || align="right" | 15246
|}

Biến động dân số

Xem thêm
 Cantal
Quận của Cantal
Tổng của Cantal
Xã của Cantal
Danh sách tổng ủy viên hội đồng Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Riom-ès-Montagnes trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Riom-ès-Montagnes sur Mapquest
 Vị trí của tổng Riom-ès-Montagnes trên bản đồ Pháp

Riom-es-Montagnes


title: Yukata

text:
Yukata (浴衣, ゆかた) là một loại áo truyền thống của Nhật Bản, một loại kimono mùa hè, đơn giản và ít lớp hơn, thường làm bằng vải mát như cotton. Không như kimono, yukata có cả hai loại cho cả nam và nữ. Phụ nữ mặc yukata thường đi kèm với loại guốc truyền thống có tên gọi là geta. Yukata được mặc phần lớn trong các lễ hội mùa hè (lễ hội pháo hoa) hoặc tại các quán trọ truyền thống Nhật Bản, hoặc sau khi tắm suối nước nóng.

Yukata truyền thống thường được làm từ vải cotton nhuộm màu indigo (xanh dương sậm và tươi) nhưng ngày nay có rất nhiều loại màu sắc và thiết kế vải khác nhau dành cho trang phục này. Cũng như kimono, nguyên tắc chung mặc yukata là người trẻ tuổi mặc màu tươi sáng, mạnh mẽ với hoạ tiết đậm nét, người lớn tuổi mặc màu tối, sắc màu già dặn, trưởng thành hơn trên nền hoạ tiết mờ. Một đứa trẻ có thể mặc một bộ đầy màu sắc, một người phụ nữ trẻ có thể mặc hoạ tiết bông hoa, còn người lớn tuổi hơn sẽ mặc màu xanh sẫm truyền thống trên nền hoạ tiết mang chất hình học. Đàn ông thường mặc màu tối, đơn sắc.

Xem thêm
Kimono

Tham khảo

Liên kết ngoài

Video về cách mặc Yukata

Trang phục Nhật Bản
Váy
Áo choàng


title: Bình Đông (định hướng)

text:
Bình Đông có thể là một trong số các địa danh sau đây:

Việt Nam
 Xã Bình Đông, thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang
 Xã Bình Đông, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi
Địa danh cũ Bình Đông tại Chợ Lớn trước đây, nay thuộc địa bàn Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đài Loan
 Huyện Bình Đông (屏東縣, Pingtung) thuộc Đài Loan.
 Thành phố Bình Đông, thủ phủ của huyện Bình Đông, Đài Loan.


title: 5388 Mottola

text:
5388 Mottola (1981 ED1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 3 năm 1981 bởi Debehogne-DeSanctis ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5388 Mottola

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Pripyat

text:
Prypiat (, Pryp’yat’; , Pripyat’), hay Pripyat’, là một thành phố bị bỏ hoang ở khu vực xa lánh ở phía bắc Ukraina; nằm trong Vyshhorod Raion, Kiev Oblast, gần biên giới với Belarus. Thành phố được lập năm 1970 để cung cấp nơi ở cho công nhân nhà máy điện nguyên tử Chernobyl, và đã bị bỏ hoang năm 1986 sau thảm họa Chernobyl. Dân số trước khi xảy ra tai họa hạt nhân là 50.000 người.

Không giống như các thành phố có tầm quan trọng quân sự khác bị hạn chế ra vào, việc ra vào Prypiat không bị hạn chế trước thời điểm xảy ra thảm họa. Trước thời điểm thảm họa Chernobyl, các nhà máy điện hạt nhân được Liên Xô xem là an toàn hơn các loại nhà máy điện khác. Ban đầu, nhà máy điện nguyên tử dự kiến xây cách thủ đô Kiev 25km nhưng Viện hàn lâm khoa học Ukraina đã nêu lên các lo ngại việc vị trí này quá gần thành phố, do đó vị trí xây nhà máy, cùng với việc xây dựng thành phố Pripyat, được chọn ở địa điểm như hiện nay, cách Kiev khoảng 100 km. Sau thảm họa hạt nhân, thành phố Pripyat bị di tản trong hai ngày. Người dân còn sống sót sau thảm họa nguyên tử sau được tái định cư đến Slavutych, một thành phố mới xây dành riêng cho người dân Pripyat.

Hiện nay, thành phố vẫn là khu vực không được sinh sống. Thành phố đựoc theo dõi bởi Bộ Tình trạng Khẩn cấp Ukraina, cơ quan quản lý Khu vực Xa lánh Chernobyl.

Tham khảo

Thành phố của Ukraina
Thành phố ma châu Âu
Tỉnh Kiev
Thảm họa Chernobyl

Thành phố Liên Xô


title: Camargoia camargoi

text:
Camargoia camargoi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Camargoia
Động vật được mô tả năm 1989


title: Châtillon-sur-Cher

text:
Châtillon-sur-Cher là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Chatillonsurcher


title: Erotica (bài hát)

text:
"Erotica" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ năm cùng tên của cô (1992). Nó được phát hành vào ngày 29 tháng 9 năm 1992 như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album bởi Maverick Records cũng như Sire Records và Warner Bros. Records. Bài hát sau đó còn xuất hiện trong những album tuyệt phẩm của Madonna, như GHV2 (2001) và Celebration (2009). "Erotica" được viết lời và sản xuất bởi Madonna và Shep Pettibone, với sự tham gia hỗ trợ viết lời từ Anthony Shimkin. Về mặt âm nhạc, nó bao gồm những đoạn hát nói và là một lời ngợi ca đến S&M, trong đó Madonna sử dụng bút danh "Dita". Nữ ca sĩ mong muốn người yêu của cô trở nên bị động hơn trong vấn đề tình dục và giúp anh khám phá những ranh giới giữa nỗi đau và niềm vui.

Sau khi phát hành, "Erotica" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ gọi nó là đỉnh cao của sự đổi mới trong sự nghiệp của Madonna, mặc dù một số người khác cảm thấy nó thật kinh dị. Bài hát cũng gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Ý và Hy Lạp, và lọt vào top 5 ở nhiều thị trường như Úc, Canada, Phần Lan, Ireland, New Zealand, Na Uy, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, "Erotica" ra mắt ở vị trí thứ 13 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành một trong những bài hát đạt thứ hạng ra mắt cao nhất trong lịch sử bảng xếp hạng lúc bấy giờ, và sau đó đạt vị trí thứ ba. Ngoài ra, nó còn ra mắt ở vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng sóng phát thanh ở Hoa Kỳ, một kỷ lục vô tiền khoáng hậu vẫn chưa bị phá vỡ đến nay.

Video ca nhạc cho "Erotica" được đạo diễn bởi nhà nhiếp ảnh gia thời trang Fabien Baron, trong đó Madonna hóa thân thành một người phụ nữ đeo mặt nạ và xen kẽ với những hình ảnh từ cuốn sách Sex của cô, với sự tham gia của nhiều nhân vật nổi tiếng như Naomi Campbell và Big Daddy Kane. Nó đã gây nên làn sóng tranh cãi lớn ngay sau khi ra mắt, và chỉ được phát sóng ba lần trên MTV, tất cả đều sau khoảng thời gian 10 giờ tối, trước khi bị cấm chiếu hoàn toàn. Madonna đã trình diễn "Erotica" ở ba chuyến lưu diễn thế giới trong sự nghiệp của cô, bao gồm The Girlie Show World Tour (1993), Confessions Tour (2006) và gần nhất là tại The MDNA Tour (2012). Bài hát cũng đã được hát lại bởi một số nghệ sĩ.

Danh sách bài hát

Đĩa 7" tại Hoa Kỳ, đĩa đơn cassette / CD 3" tại Nhật
 "Erotica" (bản album) — 5:17
 "Erotica" (không lời) — 5:17

Đĩa đơn cassette và 7" tại châu Âu
 "Erotica" (bản album chỉnh sửa) — 4:32
 "Erotica" (bản không lời) — 5:17

Đĩa CD maxi tại Hoa Kỳ
 "Erotica" (bản album chỉnh sửa) — 4:32
 "Erotica" (Kenlou B-Boy Mix) — 6:27
 "Erotica" (WO 12") — 6:12
 "Erotica" (Underground Club Mix) — 4:57
 "Erotica" (Masters At Work Dub) — 4:57
 "Erotica" (Jeep Beats) — 5:53
 "Erotica" (Madonna's in My Jeep Mix) — 5:50

Đĩa hình 12", 12" tại Vương quốc Anh / Đĩa 12" và CD tại châu Âu
 "Erotica" (bản album) — 5:17
 "Erotica" (bản không lời) — 5:12
 "Erotica" (radio chỉnh sửa) — 4:33

Đĩa đơn cassette maxi tại Hoa Kỳ
 "Erotica" (Kenlou B-Boy Mix) — 6:23
 "Erotica" (Jeep Beats) — 5:48
"Erotica" (Madonna's In My Jeep Mix) — 5:46
 "Erotica" (William Orbit 12") — 6:07
 "Erotica" (Underground Club Mix) — 4:53
 "Erotica" (Bass Hit Dub) — 4:47

Đĩa CD Maxi tại châu Âu
 "Erotica" (William Orbit 12") — 6:07
 "Erotica" (Kenlou B-Boy Mix) — 6:25
 "Erotica" (Underground Club Mix) — 4:53
 "Erotica" (William Orbit Dub) — 4:53
 "Erotica" (Madonna's In My Jeep Mix) — 5:46

Đĩa EP tại Nhật
 "Erotica" (radio chỉnh sửa) — 4:33
 "Erotica" (Kenlou B-Boy Mix) — 6:25
 "Erotica" <small>(William Orbit 12)</small> — 6:07
 "Erotica" (Underground Club Mix) — 4:53
 "Erotica" (Masters At Work Dub) — 4:51
 "Erotica" (Jeep Beats) — 5:48
 "Erotica" (Madonna's In My Jeep Mix) — 5:46

Đĩa CD quảng cáo Sex''
 "Erotic" — 5:20

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo

Tài liệu

Liên kết ngoài

Bài hát năm 1992
Đĩa đơn năm 1992
Bài hát của Madonna
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Bài hát về tình dục
Bài hát nhạc dance-pop
Bài hát Trip hop
Bài hát về BDSM
Đĩa đơn của Maverick Records
Đĩa đơn của Sire Records
Đĩa đơn của Warner Bros. Records


title: Vriesea fosteriana

text:
Vriesea fosteriana là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

L.B.Sm., Arq. Bot. Estado São Paulo, n.s., f.m., 1: 116 (1943).
BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

fosteriana
Thực vật Brasil


title: Bazoches-sur-Guyonne

text:
Bazoches-sur-Guyonne là một xã của Pháp nằm ở tỉnh Yvelines (Quận Rambouillet) thuộc vùng Île-de-France, có cự ly 19 km về phía bắc của Rambouillet.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Bazochéens.

Xã này giáp các xã: Tremblay-sur-Mauldre về phía đông, Saint-Rémy-l'Honoré về phía đông nam, Mesnuls về phía nam, de Montfort-l'Amaury về phía tây nam, Méré về phía tây-tây-bắc, d Mareil-le-Guyon về phía bắc và Neauphle-le-Vieux.

Biến động dân số

Biểu đồ (biểu đồ wikipedia)

Hành chính

Les maires de Bazoches-sur-Guyonne

Ghi chú và tham khảo

Xem thêm

 xã của Yvelines

Liên kết ngoài
 Bazoches-sur-Guyonne, Trang mạng chính thức
 Bazoches-sur-Guyonne trên trang mạng của IAURIF
 Bazoches-sur-Guyonne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Bazoches-sur-Guyonne trên trang mạng của INSEE
 Plan d'intendance de la paroisse de Bazoches sur le site des archives des Yvelines

Xã của Yvelines


title: Smicridea rara

text:
Smicridea rara là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Pierrafortscha

text:
Pierrafortscha là một đô thị trong huyện Sarine thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Đô thị của bang Fribourg


title: Tranh khắc trên đá tại Tanum

text:
Tranh khắc trên đá ở Tanum nằm trên bờ biển phía tây của Thụy Điển, khoảng cách đều từ Oslo và Gothenburg, khoảng 150 km về phía bắc Gothenburg, trong tỉnh lịch sử Bohuslän. Các bức tranh chạm này là những chạm khắc đá nổi tiếng nhất ở Thụy Điển. Các khu vực chạm khắc này đã được vào danh sách di sản thế giới của UNESCO từ năm 1994.

Phạm vi văn hóa kéo dài từ thời kỳ đồ đồng đến khoảng năm 1200 trước Công nguyên. Trải dài trong khu vực bắc Scandinavia trong, ở các vùng lớn của Na Uy về phía bắc và miền trung Thụy Điển, các chạm khắc mô tả thợ săn và động vật vào cự thạch.

Xa hơn nữa về phía nam, các tranh chạm khắc trên tấm đá tập trung nhiều hơn với cuộc sống của nông dân và ngày từ thời kỳ đồ đồng. Ở Đức (Schleswig-Holstein và Lower Saxony) hiện diện trong các giếng, hình ảnh của bàn tay hoặc bàn chân, hình ảnh của mặt trời và hình người. Tại Đan Mạch có hàng trăm bản chạm, đặc biệt là chén, được xác định. Tại Na Uy, các bản khắc quan trọng nhất là trong Østfold các Rogaland và Trøndelag (gần Trondheim).

Các tranh khắc trên đá nhiều hơn rất nhiều ở Thụy Điển, đặc biệt là trong Bohuslän, các Östergötland và Uppland. Trong Bohuslän, khoảng 1200 những tảng đá bằng phẳng có chạm khắc.
Các chạm khắc đá ở Tanum, ở phía bắc của Bohuslän, là một thành tựu nghệ thuật độc đáo không chỉ cho các họa tiết đa dạng và phong phú của chúng (miêu tả của con người và động vật, vũ khí, tàu thuyền và các đối tượng khác) mà còn mô tả các hoạt động văn hóa.
Phạm vi của các họa tiết, kỹ thuật và tác phẩm chạm khắc đá trên những ngoại lệ Tanum cung cấp bằng chứng về các khía cạnh của cuộc sống trong nhiều thời kỳ đồ đồng châu Âu. Tính liên tục của định cư trong sử dụng đất và nhất quán trong khu vực Tanum, như minh họa bằng nghệ thuật trên đá, các cốt khảo cổ, và các tính năng của cảnh quan hiện đại trong khu vực Tanum kết hợp để làm cho một ví dụ nổi bật của sự liên tục hơn tám thiên niên kỷ của con người trong lịch sử.

Bắc Bohuslän là một vùng đất có các tảng đá granit, một phần trong đó có bề mặt bằng phẳng khi chóp băng đã di chuyển khỏi đá.
Nghệ thuật khắc trên đá này là duy nhất so với nghệ thuật khắc đá tương tự ở các khu vực khác của Scandinavia, châu Âu và thế giới xét về chất lượng nghệ thuật xuất sắc và thành phần cảnh quan sống động và đa dạng của con người thời kỳ đồ đồng.

Hình ảnh

Tham khảo

Coles, John, And On They Went... Processions in Scandinavian Bronze Age rock carvings, Acta Archaeologica 74 (2003), 211–250.

Liên kết ngoài
 UNESCO World Heritage Site listing
 Scandinavian Society for Prehistoric Art , a society working to document the carvings and running the Tanum Museum of Rock Carvings
Numerous photos (comments in russian)

Di sản thế giới tại Thụy Điển


title: Civitella Alfedena

text:
Civitella Alfedena là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo Ý. Đô thị này có diện tích 29 km², dân số 310 người. Các đô thị giáp ranh gồm: Barrea, Opi, Scanno, Settefrati (FR), Villetta Barrea

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh L'Aquila


title: Guioa scalariformis

text:
Guioa scalariformis là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Guioa scalariformis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Papua New Guinea
Guioa
Thực vật dễ tổn thương


title: Acanthagrion trilobatum

text:
Acanthagrion trilobatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Acanthagrion trilobatum được Leonard miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Acanthagrion


title: Picardia

text:
Picardia là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Picardia betsileo Gibeaux, 1994
Picardia eparches (Meyrick, 1931)
Picardia orchatias (Meyrick, 1908)
Picardia ruwenzoricus (Gielis, 1991)

Chú thích

Tham khảo

Oidaematophorini


title: Bathyclarias foveolatus

text:
Bathyclarias foveolatus là một loài cá thuộc họ Clariidae. Loài này có ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Bathyclarias foveolatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Bathyclarias
Cá châu Phi


title: Sân bay quốc tế McCarran

text:
Sân bay quốc tế Harry Reid (, mã IATA: LAS, mã ICAO: KLAS, LID FAA: LAS), con gọi là tên 1968-2021 Sân bay quốc tế McCarran (), là sân bay thương mại chủ yếu phục vụ Las Vegas và quận Mark, tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ. Sân bay này có khoảng cách 8 km so với phía nam khu kinh doanh trung tâm của Las Vegas, trong khu vực chưa hợp nhất Paradise của quận Clark. Sân bay có diện tích 1.100 héc ta và có bốn đường băng. Sân bay Harry Reid thuộc sở hữu của quận hạt Clark và điều hành bởi Cảng vụ hàng không quận Clark. Sân bay có vai trò như một thành phố tập trung cho hãng hàng không Allegiant Air và Southwest Airlines; sân bay Harry Reid cũng là cơ sở hoạt động lớn nhất cho cả hai Allegiant và Southwest. Nó được đặt theo tên của cựu Thượng nghị sĩ Nevada Harry Reid (và tên 1968-2021 của cựu Thượng nghị sĩ Pat McCarran).

Trong năm 2008, sân bay Harry Reid đứng thứ 15 trên thế giới về lưu lượng hành khách, với 44.074.707 hành khách thông qua. Sân bay được xếp hạng 6 trên thế giới về số lượt chuyến với 578.949 máy bay cất cánh và hạ cánh
Harry Reid và cảng vụ hàng không quận là doanh nghiệp tự túc được tài chính, không đòi hỏi tiền từ quỹ của quận..
Tính đến tháng 11 năm 2009, Southwest Airlines hoạt động nhiều hơn từ các chuyến bay Harry Reid hơn tại bất kỳ sân bay khác. Southwest cũng vận chuyển hầu hết các hành khách trong và ngoài Harry Reid. Southwest hiện đang hoạt động ở 21 cổng ra vào máy bay, chủ yếu trong phòng chờ C. Từ năm 2008, hãng hàng không Canada WestJet đã trở thành hãng hàng không quốc tế lớn nhất tại sân bay Harry Reid.

Năm hãng hàng không có số lượt khách lớn nhất tại sân bay Harry Reid trong 11 tháng đầu năm 2009 là Southwest Airlines (38,3%), US Airways / US Airways Express (11,8%), United Airlines / Hoa Express (6,9%), Delta Air Lines / Delta Connection (5,6%), và American Airlines (5,5%).

Sân bay Harry Reid có hơn 1.234 máy đánh bạc slot machine ở trong nhà ga. Các slot machine thuộc sở hữu và điều hành bởi Michael Gaughan Slots Airport. Reno / Tahoe. Sân bay quốc tế còn có 251 máy đánh bạc.
Công suất tối đa của sân bay là 53 triệu khách và 625.000 lượt chuyến. Do sân bay Harry Reid được dự đoán sẽ đạt được công suất khoảng năm 2017, sân bay Ivanpah được quy hoạch như là một sân bay hỗ trợ.

Hãng hàng không và tuyến bay

Sân bay Harry Reid có hai nhà ga hành khách công cộng. Các nhà ga khác phục vụ máy bay tư nhân, các nhà thầu chính phủ Mỹ, bay ngắm cảnh và hãng vận tải hàng hóa.
Nhà ga 1 phục vụ phần lớn các chuyến bay và có 96 cửa ở 4 hành lang: Hành lang A (A1, A3-A5, A7, A8, A10-A12, A14, A15, A17-A24), Hàng lang B (các cửa B1-B4, B6, B8-B12, B14, B15, B17, B19-B25), hành lang C (các cửa C1-C4, C5, C7-C9, C11, C12, C14, C16, C18, C19, C21-C25), và hành lang D (các cửa D1-D12, D14, D16-D26, D31-D43, D50-D58).
Nhà ga 2 phục vụ tuyến quốc tế và phần lớn các chuyến thuê chuyến đến Las Vegas. Nhà ga này có 8 cửa (T2-1 đến T2-8), bốn cửa được trang bị để phục vụ các chuyến bay quốc tế.

Tham khảo

McCarran
Las Vegas


title: Người Mông Cổ (Trung Quốc)

text:
Dân tộc Mông Cổ (Trung Quốc) (Tiếng Trung: 蒙古族 Ménggǔzú, Mông Cổ tộc) là những công dân Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thuộc người Mông Cổ. Họ là một trong 55 dân tộc thiểu số chính thức được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa công nhận. Có xấp xỉ 5,8 triệu người thuộc sắc tộc Mông Cổ sống tại Trung Quốc. Hầu hết trong số đó sống tại Nội Mông, Đông Bắc Trung Quốc, Tân Cương. Một điều đáng chú ý là người dân tộc Mông Cổ tại Trung Quốc nhiều hơn gấp 2 lần so với dân số nước Mông Cổ độc lập (2,7 triệu), trong khi chỉ 85% công dân Mông Cổ là thuộc sắc tộc Mông Cổ. Như vậy, người dân tộc Mông Cổ tại Trung Quốc đông gấp khoảng 2,5 lần người dân tộc Mông Cổ tại Mông Cổ.

Phân bổ

Phân bổ Người Mông Cổ tại Trung Quốc:
 68,72%: Khu tự trị Nội Mông
 11,52%: Tỉnh Liêu Ninh
 2,96%: Tỉnh Cát Lâm
 2,92%: Tỉnh Hà Bắc
 2,58%: Khu tự trị Uyghur Tân Cương
 2,43%: Tỉnh Hắc Long Giang
 1,48%: Tỉnh Thanh Hải
 1,41%: Tỉnh Hà Nam
 5,98%: Phần còn lại của Trung Quốc
Ngoài khu tự trị Nội Mông, còn có các châu tự trị, huyện tự trị Mông Cổ tại một số tỉnh khác tại Trung Quốc, tên bắt nguồn bằng tiếng Hán sẽ được phiên âm Hán-Việt, tên có nguồn gốc Mông Cổ được viết theo phiên âm latinh:

Châu tự trị:
 Châu tự trị dân tộc Mông Cổ và dân tộc Tạng Hải Tây, tỉnh Thanh Hải
 Châu tự trị dân tộc Mông Cổ Bayingholi, Tân Cương
 Châu tự trị dân tộc Mông Cổ Bortala, Tân Cương

Huyện tự trị:
 Huyện tự trị dân tộc Mãn và dân tộc Mông Cổ Vi Trường (Hà Bắc)
 Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Khách Lạt Thấm Tả (Liêu Ninh)
 Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Phụ Tân (Liêu Ninh)
 Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Qian Gorlos (Cát Lâm)
 Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Dorbod (Hắc Long Giang)
 Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Túc Bắc (Cam túc)
 Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Hà Nam (Thanh Hải)
 Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Hoboksar (Tân Cương)

Các nhóm liên quan

Không phải tất cả các nhóm có quan hệ với người Mông Cổ thời Cổ đều được chính thức phân loại là dân tộc Mông Cổ theo hệ thống phân loại hiện nay. Các nhóm dân tộc chính thức khác sử dụng các ngôn ngữ Mông Cổ là:

Người Đông Hương ở tỉnh Cam Túc
Thổ tộc tại Thanh Hải và Cam Túc
Người Daur (Đạt Oát Nhĩ) tại Nội Mông
Người Bảo An tại Cam Túc
Người Yugur (Dụ Cố) ở Cam Túc (những người Yugur khác nói một ngôn ngữ Turk)

Xem thêm

Đọc thêm
Human Rights in China: China, Minority Exclusion, Marginalization and Rising Tensions, London, Minority Rights Group International, 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Mongolian ethnic minority Chinese government information.

Nhóm sắc tộc được Trung Quốc chính thức công nhận
Người Trung Quốc gốc Mông Cổ


title: Đảng Dân chủ Tiến bộ

text:
Đảng Dân chủ Tiến bộ có thể là:
Đảng Dân chủ Tiến bộ (Đài Loan), thường được gọi tắt là Đảng Dân Tiến
Đảng Dân chủ Tiến bộ (Tunisia), đảng đối lập hợp pháp ở Tunisia
Đảng Dân chủ Tiến bộ (Thái Lan)
Đảng Dân chủ Tiến bộ (Liberia)
Đảng Dân chủ Tiến bộ Guadeloupe
Đảng Dân chủ Tiến bộ (South Carolina), một đảng chính trị nhỏ bang Nam Carolina, Hoa Kỳ trong thập niên 1940.
Đảng Dân chủ Tiến bộ Sarawak, Malaysia


title: Agrypnus sublapideus

text:
Agrypnus sublapideus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Vats & Kashyap miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Disa draconis

text:
Disa draconis là một loài phong lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

draconis


title: Quảng Minh, Sầm Sơn

text:
Quảng Minh là một xã thuộc thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Quảng Minh nằm ở phía tây nam của thành phố Sầm Sơn.
Phía đông giáp Phường Quảng Vinh, thành phố Sầm Sơn.
Phía nam giáp xã Quảng Hùng, thành phố Sầm Sơn.
Phía tây giáp các xã Quảng Giao, Quảng Đức và Quảng Định, huyện Quảng Xương.
Phía bắc giáp phường Quảng Cát, thành phố Thanh Hóa.

Lịch sử hành chính
Vùng đất thuộc xã Quảng Minh ngày nay, vào đầu thế kỉ 19 thuộc tổng Giặc Thượng, huyện Quảng Xương, phủ Tĩnh Gia, nội trấn Thanh Hóa. Năm Minh Mạng thứ 2 (1821) đổi thành tổng Kính Thượng, từ thời Đồng Khánh đến trước năm 1945 thuộc tổng Cung Thượng, huyện Quảng Xương, phủ Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa.

Sau năm 1945, thuộc xã Bình Định, huyện Quảng Xương. Năm 1948, các xã Phạm Hồng Thái, Bình Định và Lam Sơn sáp nhập thành xã Quảng Cát. Năm 1954, một phần lãnh thổ xã Quảng Cát được tách ra để lập các xã Quảng Tâm và Quảng Minh, tên gọi Quảng Minh xuất hiện từ đây.

Sau năm 1954, xã Quảng Minh gồm 10 xóm là Minh Xuyên, Minh Phúc, Minh Quang, Minh Giàu, Minh Đồng, Minh Thịnh, Minh Trung, Minh Thiện, Minh Hưng và Minh Sơn. Hiện nay cả xã có 8 thôn từ thôn 1 đến thôn 8.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, xã Quảng Minh chuyển về trực thuộc thị xã Sầm Sơn, nay là thành phố Sầm Sơn.

Xã Quảng Minh lúc này gồm các làng:
 Làng Tăng Đại: tên nôm là làng Thịnh; đầu thế kỉ 19 là thôn Thịnh thuộc xã An Tĩnh, tổng Giặc Thượng.
 Làng Đà: đầu thế kỉ 19 là thôn Đà thuộc xã An Tĩnh.
 Làng Quảng Trường.
 Làng Tắc Thiện.
 Trại Tân Ấp.

Chú thích


title: Hold It Don't Drop It

text:
"Hold It, Don't Drop It" (Tiếng Việt: Ôm nó, đừng đánh mất nó) là một ca khúc được trình bày bởi ca sĩ người Mỹ Jennifer Lopez, trích từ album phòng thu thứ sáu của cô mang tên Brave (2007). Bài hát được viết bởi Lopez, Kevin Risto, Eva, Waynne Nugent, Allen Phillip Lees, Tawana Dabney, Janet Sewell, và Cynthia Lissette và được sản xuất bởi Midi Mafia. Ca khúc được viết dựa vào giai điệu bài hát của nhóm Tavares, "It Only Takes a Minute", viết bởi Dennis Lambert và Brian Potter. Ca khúc trở thành đĩa đơn thứ hai và đĩa đơn cuối cùng từ album Brave và được phát hành hạn chế vào mùa Thu 2011.

Việc phát hành
Ca khúc được phát hành vào tháng 9 năm 2007 ở châu Âu và dần trở thành một ca khúc nổi bật trong các vũ trường. Ca khúc vươn lên vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Hot Dance Club Play của Billboard trong thời gian "Do It Well" phát hành. Ca khúc chính thực trở thành đĩa đơn thứ hai trích từ album Brave vào tháng 1 năm 2008 tại Anh. Lopez đã trình bày ca khúc trong suốt quá trình thực hiện tour diễn của mình và trình diễn cùng "Do It Well" trong chương trình Good Morning America. Mặc dù giành nhiều khen ngợi từ các nhà phê bình nhưng việc quảng bá bài hát khá hạn chế vì cô đang trong quá trình mang bầu hai con của mình, ca khúc chỉ đứng tại vị trí 72 tại bảng xếp hạng UK Singles Chart chỉ tính về số lượng download trực tiếp, việc phát hành ca khúc các dạng đĩa khác đã bị hoãn lại. Ngược lại, ca khúc lại đứng ở những vị trí khá cao ở Đông Âu khi vươn lên vị trí 30 tại Nga, 70 tại Thổ Nhĩ Kỳ, 33 tại Hungary. Ngoài ra, ca khúc không được phát hành tại Hoa Kỳ.

Đánh giá chuyên môn
Có rất nhiều ý kiến về "Hold It, Don't Drop It", nhưng chủ yếu là đánh giá tích cực. Tạp chí Blender đã đánh giá ca khúc 3/5 sao. Slant Magazine và cho ca khúc vào vị trí thứ 35 trong những ca khúc hay nhất năm 2007, nhận xét "một giọng hát quá tuyệt vời của Lopez, trở thành đĩa đơn của ca sĩ thành công nhất của năm." Digital Spy đã cho bài hát 4/5 sao, nhận xét "nó khá đậm nét, đột phá, mới mẻ khi cô trong vai của một diva Latin."

Video ca nhạc
Ca khúc được quay vào ngày 16 tháng 11 năm 2007 và được đạo diễn bởi Melina Matsoukas. Ca khúc lần đầu trình chiếu vào ngày 4 tháng 12 năm 2007 trên kênh MTV châu Âu và MTV Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi quay video này, cô đang mang bầu.

Trong video, cô nhảy trong ánh sáng với một chiếc mũ. Cảnh tiếp theo là cô nhảy cùng đoàn vũ công của mình cùng một chiếc micro cổ. Cảnh thứ ba là cảnh cô ngồi trên một quả cầu disco với đôi môi màu bạc. Và cảnh cuối cùng là cảnh cô đang ngồi trên một chiếc ghế với những hạt đá quý đính trên mặt. Các cảnh phim ấy đều xen kẽ với nhau. Trong video, vì đang mang thai nên các động tác của cô thường ít và trang phụ thường khá thoải mái và không bó sát. Chủ yếu nhờ vào giai đoạn chỉnh sửa của ê-kíp.

Xếp hạng

Thành công trên bảng xếp hạng

Tham khảo

Ca khúc năm 2007
Bài hát của Jennifer Lopez
Video âm nhạc do Melina Matsoukas đạo diễn
Bài hát năm 2007
Đĩa đơn năm 2008
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Bài hát viết bởi Jennifer Lopez

he:Brave#Hold It Don't Drop It


title: Libnotes iris

text:
Libnotes iris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Xylocopa chapini

text:
Xylocopa chapini là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LeVeque mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1928


title: 20822 Lintingnien

text:
20822 Lintingnien (2000 UK7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 10 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20822 Lintingnien

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Kapatagan

text:
Kapatagan là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 7.804 người trong 1.407 hộ.

Các đơn vị hành chính

Kapatagan được chia ra 15 barangay.

 Bakikis
 Barao
 Bongabong
 Daguan
 Inudaran
 Kabaniakawan
 Kapatagan
 Lusain
 Matimos
 Minimao
 Pinantao
 Salaman
 Sigayan
 Tabuan
 Upper Igabay

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Xanthograpta glycychroa

text:
Xanthograpta glycychroa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của đảo Thursday.

Chú thích

Xanthograpta


title: Ecnomus russellius

text:
Ecnomus russellius là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomus


title: Siparuna eggersii

text:
Siparuna eggersii là một loài thực vật thuộc họ Monimiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Siparuna eggersii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Siparuna