title: Brugge

text:
Brugge (, ) là thành phố lớn nhất, thủ phủ của tỉnh Tây Vlaanderen, Vương quốc Bỉ. Thành phố này tọa lạc về phía tây bắc Bỉ. Vùng đô thị giáp (ngược chiều kim đồng hồ, bắt đầu từ biển) đô thị Blankenberge, các xã Zuienkerke, Jabbeke, Zedelgem, Oostkamp, Beernem, đô thị Damme, và xã Knokke-Heist.

Trung tâm lịch sử của thành phố là một di sản thế giới UNESCO. Khu vực có diện tích 430 ha. Thành phố có diện tích 13.840 hecta, gồm 1.075 hecta bờ biển tại Zeebrugge. Thành phố có tổng dân số 117.073 người (thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2008), trong đó có 20.000 người sống ở khu vực trung tâm lịch sử. Vùng đô thị có diện tích 616 km² với tổng dân số 255.844 người tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2008.

Cùng với các thành phố phía bắc nằm dọc kênh đào khác như Amsterdam, thành phố này đôi khi được mệnh danh là "Venezia phương Bắc".

Brugge có hải cảng tại Zeebrugge.

Tên

Từ nguyên
Những nguồn khảo chứng sớm nhất nhắc đến thành phố này bằng các tên Bruggas, Brvggas, Brvccia vào năm 840–875, rồi bằng các tên Bruciam, Bruociam (năm 892), Brutgis uico (vào cuối thế kỷ 9), in portu Bruggensi (khoảng chừng năm 1010), Bruggis (năm 1012), Bricge (năm 1037), Brugensis (năm 1046), Brycge (năm 1049–1052), Brugias (năm 1072), Bruges (năm 1080–1085), Bruggas (khoảng chừng năm 1084), Brugis (năm 1089), Brugge (năm 1116).

Nguồn gốc của tên này không rõ lắm. Chắc chắn tên này đến từ từ "cầu" trong tiếng Hà Lan cổ: brugga. Trong tiếng Hà Lan trung đại thì từ này trở thành brucge, brugge, tiếng Hà Lan hiện đại là . Dạng brugghe có vẻ là dạng tiếng Hà Lan miền nam. Gốc của từ này là từ tiếng German nguyên thủy *brugjō-.

Cũng có thể tên này là dạng sai lạc của tên trong một ngôn ngữ Celt của sông Reie. Tên Reie này có gốc từ từ tiếng Celt Rogia, có nghĩa là "Nước Thánh". Sau đó tên Rogia hoặc Ruggia bị sai lạc thành Bruggia, rốt cuộc trở thành tên của thành phố.

Có lẽ vào những thế kỷ sau, tên này bị từ tiếng Bắc Âu cổ bryggja (nghĩa là "bến, vũng tàu") ảnh hưởng. Kể từ đầu thế kỷ 9 vùng thành phố Brugge có nhiều liên hệ với Bắc Âu qua kinh doanh và qua những người Viking xâm lấn nhiều lần.

Tên khác
Thành phố Brugge cũng có tên hiệu "Venezia của phương Bắc", vì có nhiều kênh và cầu. Tên hiệu khác là "thành phố của Breydel" () theo họ của Jan Breydel là anh hùng dân gian từ thế kỷ 14.

Tên nhạo của những người Brugge là "kẻ điên (của Brugge)" (). Theo dã sử thì hoàng đế Maximilian I cấm thành phố tổ chức hội chợ và sự kiện khác, vì nhân dân thành phố đã giam cầm hoàng đế khi nổi loạn. Hy vọng làm cho hoàng đế bớt giận nên thành phố tổ chức hội liên hoan lớn dành cho hoàng đế rồi xin phép lại tổ chức hội chợ, nhập thuế… và xây dựng nhà thương điên. Hoàng đế trả lời: "Chỉ cần đóng tất cả các cổng của thành phố rồi có nhà thương điên rồi!"

Lịch sử

Khởi thủy
Vào thời tiền sử ở chỗ bây giờ có thành phố Brugge đã có khu định cư trên bờ biển, nhưng khu định cư này không có liên hệ nào với thành phố phát triển ở chỗ đó vào thời Trung cổ.

Lúc đầu tiên có thành trì được xây dựng trong vùng Brugge là sau khi Julius Caesar đánh bại bộ lạc Menapii xong, vào thể kỷ 1 trước công nguyên, nhằm bảo vệ vùng duyên hải khỏi tặc hải. Vào khoảng chừng thế kỷ 4 thì dân tộc Frank giành lấy cả vùng từ tay người Gallia-La Mã. Cả vùng này trở thành  hoặc "xứ Vlaanderen". Vào thế kỷ 9 khi người Viking xâm lấn vào vùng đó thì Bá tước Bouwedewijn I của xứ Vlaanderen phải củng cố thành trì La Mã.

Thời đại huy hoàng (thế kỷ 12 đến 15)

Brugge trở thành thành phố quan trọng nhờ vịnh, là vịnh nhỏ nhưng có tầm quan trọng cao đối với kinh doanh địa phương. Vì vậy nên vịnh này có tên hiệu "Rãnh Vàng" (). Vào ngày 27 tháng 7 năm 1128, Brugge nhận được "đặc quyền thành phố", nên rồi người Brugge xây thành và kênh mới. Kể từ giữa thế kỷ 11 thì sự lắng bùn trong vịnh đã cho thành phố mất lối đi biển, nhưng vào năm 1134 một cơn bão bỏ ra bùn đó và thành phố lại có lối đi biển qua kênh nước tự nhiên tên là Zwin. Kênh này đến tới thành phố Damme, nên Damme trở thành "tiền đồn" kinh doanh của thành phố Brugge.

Brugge toạ lạc ở địa điểm chiến lược, ở chỗ những tuyến giao thương của Liên minh Hanse ở phía bắc và những tuyến giao thương từ phía nam gặp nhau. Vào thế kỷ 12 thành phố hồi sinh, và nhờ sự bảo vệ của Bá tước xứ Vlaanderen thì thị trường len, ngành dệt len và thị trường vải phát triển tốt. Thành phố nhập khẩu nhiều len từ Anh cho ngành dệt len ở thành phố. Vì kinh doanh với nhiều thành phố khác nên cần mở rộng cảng đến tới làng (sau đó là thành phố) Sluis. Từ năm 1277 có tàu buôn từ Genova đến Brugge kinh doanh, nên Brugge cũng kinh doanh với những thành phố Địa Trung Hải qua những thương gia Genova ấy.

Thỉnh thoảng cũng có nổi loạn trong thành phố. Bình thường lực lượng của thành phố sẽ đàn áp những cuộc nổi loạn đó. Tuy nhiên, vào năm 1302 sau vụ "Kinh mai Brugge" (), khi quân đồn trú Pháp ở thành phố bị dân quân Vlaanderen tàn sát vào ngày 18 tháng 5 năm 1302, thì dân gian chung tay với Bá tước xứ Vlaanderen nổi loạn chống lại vua Pháp. Vào ngày 11 tháng 7 cùng năm quân Vlaanderen đánh thắng quân Pháp gần Kortrijk tại "Trận của các đinh thúc ngựa bằng vàng" (). Tuy nhiên vào năm 1304 quân Vlaanderen bị quân Pháp đánh tại trận Mons-en-Pévèle.

Ngay trước Chiến tranh Trăm Năm vua Anh cấm xuất khẩu len đến Pháp, nên kinh tế Brugge (lúc đó thuộc Pháp) suy giảm. Tuy nhiên, vì nền kinh tế của các thành phố lớn ở xứ Vlaanderen rất tựa vào len từ Anh nên Vlaanderen định liên minh với Anh. Như vậy thì việc nhập khẩu len từ Anh sang Brugge lại tiếp tục.

Vào thế kỷ 15, Brugge thuộc nhà Bourgogne (vốn là triều đại công tước xứ Bourgogne, nhưng sau đó dòng họ này thừa hưởng nhiều tước vị và đất khác, gồm tước vị bá tước xứ Vlaanderen), còn Philippe III công tước Bourgogne chuyển triều đình công tước sang Brugge, Brussel và Lille. Điều này thu hút nhiều người chủ ngân hàng, nghệ sĩ… đến từ cả châu Âu sang Brugge. Những thợ dệt Brugge lúc đó được coi là thợ dệt giỏi nhất trên thế giới. Đó là thời đại trường phái hội họa "nguyên thủy" của Vlaanderen trở nên nổi tiếng trên cả thế giới nhờ kỹ thuật vẽ tranh sơn dầu. Vào năm 1400 dân số thành phố hơn 125 000 người, có lẽ đến 200 000.

Suy giảm sau năm 1500

Khoảng chừng từ năm 1500, rãnh Zwin bị lắng bùn, nên những tàu buôn khó có thể đến tới thành phố; thời đại huy hoàng chấm dứt. Thành phố Brugge bị Antwerpen vượt trở thành trung tâm kinh tế của "Vùng đất thấp" (bây giờ là Bỉ, Hà Lan, bắc Pháp). Vào thế kỷ 17, ngành sản xuất ren phát triển, nên thành phố hồi sinh chút. Cảng được làm mới, một lối đi biển mới được xây dựng, nhưng Antwerpen vẫn vượt Brugge. Vào năm 1900 dân số Brugge giảm đến 50 000 người.

Hồi sinh sau thế kỷ 19

Ở phần cuối thế kỷ 19, Brugge trở thành địa điểm du lịch số một, thu thút nhiều khách du lịch giàu có từ Anh Quốc và Pháp.

Cảng Zeebrugge được xây vào năm 1907. Vào thập niên 1970 và đầu thập niên 1980 cảng này được mở rộng nhiều, để nó trở thành một trong những cảng quan trọng và hiện đại nhất ở châu Âu.

Sau năm 1965, những toà nhà Trung cổ của thành phố được phục chế, và những toà định cư, kinh doanh, lịch sử và nhà thờ gây nhiều hoạt động du lịch và kinh tế trong trung tâm thành phố. Du lịch quốc tế đến từ Brugge phát triển mạnh mẽ, và năm 2002 Brugge được định danh là một "Thủ đô Văn hoá châu Âu". Thành phố này thu hút khoảng chừng 2 triệu khách du lịch hàng năm.

Địa lý

Trung tâm thành phố Brugge cách Biển Bắc khoảng chừng 15 km. Phần lớn của lãnh thổ Brugge thuộc vùng đất cát.

Đô thị có tám quận/huyện (). Trong số đó, sáu quận (Brugge, Sint-Andries, Sint-Michiels, Assebroek, Sint-Kruis, Koolkerke) có tính đô thị hoá còn hai quận (Dudzele, Lissewege) có tính nông thôn hoặc cảng. Nội thành – là trung tâm lịch sử bên trong thành – có mật độ dân số cao nhất, cũng như những khu phố xung quanh nội thành.

Phân chia hành chính

Trôi qua năm tháng, lãnh thổ của thành phố Brugge mộc lên nhiều. Vào năm 1899 làng Sint-Pieters-op-den-Dijk và khu công nghiệp Zwankendamme được sáp nhập vào đô thị, giờ trở thành khu phố. Khu phố Sint-Jozef cũng được xây dựng và sáp nhập vào đô thị. Vào năm 1901 vùng mà bây giờ là Zeebrugge được thêm vào lãnh thổ đô thị. Vào năm 1932 thì cả làng Zwankendamme trở thành khu phố. Vào thập niên 1970 nhiều xã ở khắp nước Bỉ được hợp nhất làm xã lớn hơn, nên những xã Assebroek, Dudzele, Koolkerke, Lissewege, Sint-Andries, Sint-Kruis và Sint-Michiels trở thành quận/huyện của đô thị Brugge.

Khí hậu

Thành phố Brugge có khí hậu đại dương ôn đới. Vì thành phố gần biển nên biển có ảnh hưởng mạnh lên khí hậu trong thành phố. Mùa đông khá ôn hoà còn mùa hè khá mát. Hải lưu nóng từ vịnh Mexico từ Đại Tây Dương ấm lên Biển Bắc, còn điều này có ảnh hưởng ôn hoà hoá lên khí hậu. Mùa đông có nhiệt độ trung bình khoảng chừng 2 °C, còn mùa hè có 20 °C.

Trời mưa nhiều nhất là vào tháng 8 và từ tháng 10 đến tháng 12. Tuy nhiên những tháng khác trời cũng có thể mưa khá nhiều. Thời gian nắng nhất là từ tháng 5 đến tháng 8. Nhiều khi tháng 9 lại có chút thời tiết giống mùa hè. Độ ẩm cao nhất vào mùa đông và thấp nhất vào tháng 5.

Dân số
Ngày 1 tháng 1 năm 2015, đô thị Brugge có dân số là 117 886 người, gồm 60 673 nữ và 57 231 nam. Ngày đó có 22 517 người từ 0 đến 19 tuổi, 68 644 người từ 20 đến 64 tuổi, còn 26 725 người từ 65 tuổi trở lên. Đô thị có 53 356 hộ. Số người có quốc tịch nước ngoài là 5 516 người – hoặc 4,7% của tổng dân số. Vào năm 2014 có 1 026 người sinh ra và 1 224 người chết.

Sự phát triển của dân số

 Nguồn: NIS - Ghi chú.: từ năm 1806 đến năm 1970 số là theo cuộc điều tra dân số; sau năm 1971 thì số là vào ngày 1 tháng 1
 1899: Sint-Pieters-op-den-Dijk và một vài phần lãnh thổ của Dudzele, Koolkerke, Lissewege và Uitkerke được sáp nhập vào thành phố (+ 20,97 km² với 2 984 người)
 1901: một vài phần lãnh thổ của Heist, Lissewege, Sint-Andries và Uitkerke được sáp nhập (+ 3,90 km² với 465 người)
 1932: sáp nhập một vài phần lãnh thổ của Dudzele, Lissewege và Zuienkerke (+ 5,73 km² với 732 người)
 1956: sáp nhập một phần lãnh thổ của Sint-Michiels (+ 0,16 km² với 24 người)
 1971: thống nhất thành với các làng Assebroek, Dudzele, Koolkerke, Lissewege, Sint-Andries, Sint-Kruis và Sint-Michiels, sáp nhập một vài phần lãnh thổ của Heist, Loppem và Oostkamp; một phần của lãnh thổ được nhượng cho Oostkerke (+ 95,54 km² với 65.903 người)
 1977: nhượng một phần của lãnh thổ cho Damme (- 2,75 km² với 367 người)

Sự phát triển của dân số trên vùng đô thị hiện tại
Dân số trên vùng đô thị hiện tại, được sáng tạo vào ngày 1 tháng 1 năm 1971, là như ở đồ thị này:

Nguồn: NIS - Ghi chú.: từ năm 1806 đến năm 1970 số là theo cuộc điều tra dân số; sau năm 1971 thì số là vào ngày 1 tháng 1

Di sản thế giới

Thành phố Brugge nổi tiếng chủ yếu là vì đó là thành phố lịch sử có nhiều vết tích văn hoá. Ở trung tâm thành phố có kiến trúc Trung cổ nguyên vẹn. Tuy nhiên, kiến trúc hiện tại của trung tâm bị kiến trúc Gothic phục hưng của thế kỷ 19 ảnh hưởng nặng nề. Lúc đó, nhiều toà nhà được sửa, phục chế… và đôi khi được sây lại theo kiểu Gothic phục hưng. Trung tâm lịch sử của thành phố Brugge là di sản văn hóa thế giới UNESCO từ năm 2000.

Thành phố gồm khoảng 90 khách sạn chào đón khách, tổng lại có hơn 7.800 giường. Các quán trọ thanh niên và quán kiểu bed and breakfast có thêm 1.000 giường nữa. Vào năm 2015 thành phố Brugge đón 1,13 triệu khách du lịch, gồm 27.100 người tại Zeebrugge, với 2,03 triệu lượt ngủ qua đêm, gồm 52.300 lượt tại Zeebrugge. So sánh với những thành phố lớn khác ở Vlaanderen thì tỷ lệ khách có mục đích kinh doạnh ở Brugge nhỏ hơn, nhưng tỷ lệ đó ngày càng cao hơn.

Giao thông bằng xe hơi bị tránh càng nhiều càng tốt bằng giới hạn tốc độ (30 km/giờ), nhiều đường một chiều (nhưng xe đạp có phép đi hai chiều), bãi đỗ xe ở ngoại ô… để thành phố thành một chỗ mà ở đó có thể đi bộ và đi mua sắm thoải mái hơn.

Kiến trúc
Trong các công trình thời Trung cổ ở đây có Giáo đường Đức Mẹ với chiều cao 122 mét, điêu khắc Madonna và con trai, người ta tin rằng là công trình điêu khắc duy nhất của Michelangelo rời khỏi nước Ý trong cuộc đời ông.

Ngoài ra thành phố còn có các công trình nổi bật khác như Beguinage, Heilig-Bloedbasiliek, Giáo đường Saint-Salvator, Groeningemuseum, tòa thị chính Brugge.

Di sản văn hoá
Hàng năm có lễ Rước Máu Thánh. Trong lễ này người ta sùng bái thành tích Máu Thánh; theo truyền thuyết thì đó là máu của Giê-su do ông Diederik xứ Alsace mang từ Jerusalem. Lễ rước có ba phần: Kinh Thánh, lịch sử của Máu Quý, Đám rước các Giáo sĩ Cao cấp với các thành tích.

Đám rước quan trọng khác ở Brugge là Rước Cây Vàng. Đám rước phô trương này xảy ra mỗi năm năm một lần từ năm 1958. Điều chính là "cuộc Đấu thương của Cây Vàng", làm kỷ niệm của cuộc đấu thương được tổ chức năm 1468 vì lễ đám cưới của Charles Táo bạo với Margaret xứ York.

Văn hoá, giải trí

Ăn uống

Thành phố Brugge có hơn 500 quán ăn và uống, gồm một vài quán được trao sao Michelin. Xung quanh quảng trường Chợ Lớn (Grote Markt) và ở vùng 't Zand có nhiều quán trà, còn những vùng 't Zand, Eiermarkt, Quảng trường Kraan, đường Kuipers nổi tiếng vì nhiều quán càphê, quán khiêu vũ…

Một số lớn loại bia được chế ở Brugge, như Brugse Zot, Straffe Hendrik… Trong thành phố có một vài quán bia và hiệu bia. Brugge cũng nổi tiếng vì sô-cô-la, cùng nhà xưởng làm sô-cô-la, bảo tàng sô-cô-la (tên là Choco-Story), lễ hội sô-cô-la (tên là Cholo-Laté). Đặc sản là Brugsch Swaentje, là kẹo sô-cô-la chính thức của thành phố. Có một vài đặc sản bánh, như Brugse kletskoppen, Brugse mokken… Không có chỗ nào sản xuất pho mát ở Brugge, nhưng nhiều loại pho mát có tên của thành phố trong tên (Brugs Broodje, Brugge Pater…), nhưng các pho mát này được sản xuất tại Moorslede, sử dụng sữa từ vùng xung quanh Brugge, còn ủ tại Brugge.

Nhà hát, rạp phim

Hai nhà hát quan trọng nhất ở Brugge là nhà Concertgebouw (được xây vì việc Brugge là thủ đô văn hoá châu Âu, có 1.300 chỗ ngồi) và nhà Stadsschouwburg (có 700 chỗ ngồi). Ngoài ra có nhiều nhà hát nhỏ hơn khác, như trung tâm Biekorf (dành cho buổi hoà nhạc, kịch, khiêu vũ… nhỏ và thực nhiệm), nhà kịch De Dijk (250 chỗ ngồi, dành cho cuộc biểu diễn bình dân), phòng nhạc và kịch De Werf (nổi tiếng với giới Jazz), trung tâm thanh niên Het Entrepot (được sử dụng làm buổi trình diễn rock…); phòng Joseph Ryelandt (trong nhà thờ, có trình diễn âm nhạc cổ điển…), phòng Magdalena (nhiều buổi trình diễn âm nhạc dành cho thiêu thanh niên, sự kiện câu lạc bộ…), phòng Oberbayern…

Ngày xưa ở trung tâm thành phố có nhiều rạp chiếu phim. Buổi trình diễn phim đầu tiên ở Brugge là ngày 5 tháng 9 năm 1896. Rạp phim thực sự đầu tiên là rạp Pathé, mở cửa năm 1909 ở quảng trường Chợ Lớn. Sau khi có truyền hình và nhiều rạp phim quy mô lớn được xây dựng thì nhiều rạp phim nhỏ phải đóng cửa. Bây giờ trung tâm thành phó chỉ có hai rạp phim là Cinema Lumière (tập trung vào phim không thương mại và phim ngân sách nhỏ) và Cinema Liberty. Ba rạp Lumière, Liberty, Kinepolis là chỗ đăng cai lễ hội phim hàng năm MOOOV (lúc trước tên là Cinema Novo).

Lễ hội

Hàng năm ở thành phố Brugge có nhiều lễ hội, gồm lễ hội âm nhạc, văn hoá, ăn uống… Lễ hội quan trọng và thường xuyên nhất là lễ hội Airbag (âm nhạc phong cầm, mỗi hai năm), lễ hội âm nhạc cổ điển hiện tại Ars Musica, lễ hội âm nhạc blues Blues in Bruges, lễ hội bia BAB-bierfestival, lễ hội đăng ten Brugse Kantdagen, lễ hội sô-cô-la Choco-Laté, lễ hội phim MOOOV, lễ hội văn hoá dân gian Midwinterfeest… Ngoài ra có 23 hội chợ vui chơi, cái lớn nhất là Meifoor được tổ chức hàng năm từ năm 1200 vào tháng năm tại vùng 't Zand và những vùng xung quanh.

Khác
Thành phố Brugge có nhiều công viên, như công viên Minnewater, Arentshof… Ở ngoại ô còn có Boudewijn Seapark, là khu vực giải trí gồm ao nuôi cá heo và sư tử biển.

Brugge có một số cao thư viện: thư viện công (Openbare Bibliotheek Brugge là Thư viện Công Brugge, Provinciale Bibliotheek en Archief Brugge là Thư viện và Lưu trữ cấp Tỉnh ở Brugge, vân vân) lẫn thư viện tư.

Thành phố có tạp chí riêng, được sản xuất hằng tuần, tên là Brugsch Handelsblad ("Tạp chí Kinh doanh của Brugge") và là bản của Krant van West-Vlaanderen ("Tờ báo của Tây Vlaanderen"). Một vài tờ báo khác có phần riêng dành cho Brugge.

Cũng có một vài đài phát thanh ở Brugge: VBRO, Topradio Swing FM, Radio Exclusief, FamilyRadio Brugge, VBRO2, ClubFM, Villa Bota. Đài truyền hình địa phương của Brugge cùng khu vực xung quanh là Focus.

Kinh tế
Thành phố Brugge là trung tâm kinh tế quan trọng. Ở Bỉ đây là thành phố có nhiều người làm việc thứ ba (74.000 người vào năm 2012), sau Antwerpen và Gent. 58% của những người làm việc ở Brugge là người sống ngoài đô thị Brugge. Trong số người làm việc ở Brugge có 62.000 người là nhân viên, lao động (theo thống kê năm 2008), 11.500 người làm tự do (hay hỗ trợ người làm tự do, theo thống kê năm 2012). Trong số nhân viên, lao động đa số làm việc trong khu vực kinh tế thứ tư (30.000 người); khu vực kinh tế thứ ba có số lượng cao thứ hai (24.000 người); khu vực kinh tế thứ hai chỉ có 7.500 người còn khu vực kinh tế thứ nhất còn khoảng 60 người (theo thống kê năm 2008). Có 9.536 đơn vị phải nộp thuế giá trị gia tăng (thống kê ngày 1 tháng 1 năm 2015). Thu nhập trung bình là khoảng 18.000 euro một năm (theo thống kê năm 2011). Cũng có 3.618 người thất nghiệp (thống kê ngày 1 tháng 1 năm 2013), là 6,6% của tổng số lao động.

Cảng biển và khu công nghiệp
Cảng biển của Brugge là đơn vị có nhiều người lao động nhất của thành phố Brugge. Hơn hai mươi nghình người có công việc trực tiếp hoặc gián tiếp nhờ cảng biển này.

Lãnh thổ đô thị Brugge có một vài khu công nghiệp khác: Blauwe Toren, De Spie, Dreef Ter Panne, Herdersbrug, Steenkaai, Ten Briele, Vogelzang, Waggelwater.

Mua sắm
Hai con đường mua sắm chính ở trung tâm thành phố là hai con đường nối lại vùng 't Zand với quảng trường Chợ Lớn: Đường Noorderzand/Đường Geldmunt và Đường Zuidzand/Đường Steen. Ở giữa hai con đường này có trung tâm thương mại Zilverpand. Ngoài hai con đường này ra còn conhiều con đường mua sắm và trung tâm thương mại khác.

Tỷ lệ cơ ngơi cửa hàng trống không ở Brugge chỉ là 3% (vào cuối năm 2015). Đây là tỷ lệ thấp nhất của tất cả các thành phố ở Bỉ.

Có chợ họp ở một vài quảng trường trong thành phố, chủ yếu là chợ họp mỗi tuần một lần. Ví dụ "chợ ngày thứ bảy" họp mỗi buổi sáng ngày thứ bảy tại 't Zand, quảng trường Beurs và đường Hauwers, bán hàng mới, còn "chợ ngày thứ tư" họp mỗi buổi sáng ngày thứ tư tại quảng trường Chợ Lớn, bán đồ ăn, rau, trái, hoa, cây. "Chợ cá" lại họp mỗi ngày vào buổi sáng, trừ ngày chủ nhật và ngày lễ.

Giáo dục

Thành phố Brugge là trung tâm giáo dục của miền bắc của tỉnh West-Vlaanderen. Ở trung tâm thành phố có khoảng 15 trường trung học, một vài trường tiểu học. Cũng có một vài trường cao đẳng như một chi nhánh của trường Cao đẳng West-Vlaanderen (HOWEST), có một vài cơ sở của trường Đại học châu Âu (College of Europe) và có Đại chủng viện Brugge.

Ở quận Sint-Michiels có thêm một vài trường cao đẳng gồm cơ sở khác của trường HOWEST và cơ sở của trường Cao đẳng Công giáo Vives. Kể từ năm 2013, việc giảng dạy cấp đại học của trường Vives là trường Đại học Công giáo Leuven đảm nhận. Ngoài ra cũng có trường thể thao cấp cao trong cơ ngơi của trường Trung học Hoàng gia Kỹ thuật (KTA).

Có thêm trường khác ở các quận khác.

Vận tải

Đường sá
Brugge có kết nối với các xa lộ về mọi hướng:
  đến Oostende
   đến Gent và Brussel
   đến Veurne và Pháp
   đến Kortrijk và Tournai
   đến Zeebrugge
   đến Antwerpen

Đường sắt
Ga tàu chính của Brugge là tâm điểm của các đường đến vùng bờ biển Bỉ. Nó cũng cung cấp tàu chạy ít nhất mỗi giờ một chuyến đến các thành phố chính của Bỉ, cũng như đến Lille, Pháp. Ngoài ra còn có các tàu khu vực và địa phương.

Ga tàu chính cũng là điểm dừng của tàu Thalys Paris–Brussel–Oostende.

Cũng có xe buýt đều đặn kết nối ga tàu với trung tâm mặc dù ga tàu chỉ 10 phút đi bộ từ phố mua sắm chính và 20 phút đi bộ từ Quảng trường Chợ.

Dự án tàu điện kết nối bắc nam qua Brugge, từ Zeebrugge đến Lichtervelde, và tàu điện kết nối giữa Brugge và Oostende đang được xây dựng.

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo

Nguồn tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức , also available in Dutch , French  and German

Xã của West-Vlaanderen
Khu dân cư ở West-Vlaanderen
Khu dân cư ở Bỉ
Thành phố cảng ở Bỉ
Thành phố cảng biển Bắc
Tỉnh lỵ Vlaanderen
Điểm mậu dịch của Liên minh Hanse
Di sản thế giới tại Bỉ


title: Echinolittorina placida

text:
Echinolittorina placida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Phân bố
Loài này thường gặp ở:
 The Vịnh Mexico

Chú thích

Tham khảo

Echinolittorina
Động vật được mô tả năm 2009


title: Noshimea

text:
Noshimea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: What the Hell

text:
"What the Hell" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Canada Avril Lavigne nằm trong album phòng thu thứ tư của cô, Goodbye Lullaby (2011). Nó được phát hành như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album vào ngày 10 tháng 1 năm 2011 bởi RCA Records. Bài hát được sản xuất bởi Max Martin và Shellback, những người đồng viết lời bài hát với Lavigne. Đây là một bản synth-pop và pop punk với nội dung theo miêu tả của nữ ca sĩ là "một thông điệp cá nhân về sự tự do".

Sau khi phát hành, "What the Hell" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu bắt tai của bài hát và so sánh nó với đĩa đơn năm 2007 rất thành công của cô là "Girlfriend". Bài hát cũng gặt hái nhiều thành công về mặt thương mại, đứng đầu bảng xếp hạng quốc tế ở Hàn Quốc và lọt vào top 10 ở nhiều thị trường lớn như Úc, Brazil, Canada, Nhật Bản và New Zealand. Tại Hoa Kỳ, "What the Hell" đạt vị trí thứ 11 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn top 20 thứ bảy của Lavigne tại đây, và đã đạt được hơn 2.1 triệu lượt tải nhạc số tính đến năm 2014 (tính riêng tại Hoa Kỳ).

Video ca nhạc của bài hát được đạo diễn bởi Marcus Raboy, trong đó Lavigne và người yêu của cô rượt đuổi qua nhiều địa điểm khác nhau. Nó đã nhận được nhiều lời tán dương từ giới phê bình, mặc dù vấp phải nhiều ý kiến tiêu cực về việc xuất hiện quá nhiều sản phẩm quảng cáo. Trước khi chính thức phát hành, Lavigne đã trình diễn nó trong chương trình đêm giao thừa Dick Clark's New Year's Rockin' Eve. Ngoài ra, cô cũng trình diễn "What the Hell" trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải, như The View, Jimmy Kimmel Live!, The Tonight Show with Jay Leno, Britain's Got Talent và Giải Video của MuchMusic. Bài hát cũng xuất hiện trong danh sách trình diễn của tất cả những chuyến lưu diễn trong sự nghiệp của cô kể từ khi phát hành, như The Black Star Tour (2011-12) và The Avril Lavigne Tour (2013-14).

Danh sách bài hát

Tải kĩ thuật số
 "What the Hell" - 3:39

 Đĩa CD tại Đức và Mĩ
 "What the Hell" - 3:39
 "What the Hell" (không lời) - 3:38

Đĩa CD tại Nhật
 "What the Hell" – 3:39
 "Alice" (bản mở rộng) – 5:00
 "What the Hell" (không lời) – 3:39

Những phiên bản khác
 "What the Hell" (Bimbo Jones remix) – 4:10
 "What the Hell" (Bimbo Jones club mix) – 7:31

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Giải thưởng và đề cử

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Đĩa đơn năm 2011
Bài hát năm 2011
Bài hát của Avril Lavigne
Đĩa đơn của RCA Records
Bài hát sản xuất bởi Max Martin
Bài hát sản xuất bởi Shellback (nhà sản xuất)
Bài hát viết bởi Max Martin
Bài hát viết bởi Shellback (nhà sản xuất)
Đĩa đơn của Sony Music Entertainment


title: Droß

text:
Droß là một thị xã thuộc huyện Krems-Land trong bang Niederösterreich.].

Tham khảo

Liên kết ngoài
Municipal website

Đô thị của Niederösterreich


title: Dragon Ball: Shenron no Densetsu

text:
là bộ phim Dragon Ball đầu tiên trong loạt. Được sản xuất vào ngày 20 tháng 12 năm 1986 tại Nhật Bản.

Tổng quan

Nội dung

Lồng tiếng

Âm nhạc
 OP
 # "Makafushigi Adobenchā!"; 魔訶不思議アドベンチャー! (Mystical Adventure!)
 #* Lời: Mori Yuriko, Nhạc: Ike Takeshi, Arrangement: Tanaka Kōhei, Biểu diễn: Takahashi Hiroki
 #** Lời bài hát
 ED
 # "Romantikku Ageru Yo"; ロマンティックあげるよ (I’ll Give You Romance)
 #* Lời: Yoshida Takemi, Nhạc: Ike Takeshi, Arrangement: Tanaka Kōhei, Biểu diễn: Hashimoto Ushio
 #** Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim Nhật Bản
Phim năm 1986


title: Nhơn Nghĩa A

text:
Nhơn Nghĩa A là xã thuộc huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Nhơn Nghĩa A nằm ở phía bắc huyện Châu Thành A, có vị trí địa lý:
Phía đông và bắc giáp thành phố Cần Thơ
Phía nam giáp xã Thạnh Xuân và các thị trấn Một Ngàn, Rạch Gòi
Phía tây giáp thành phố Cần Thơ và thị trấn Một Ngàn.

Xã Nhơn Nghĩa A có diện tích 15,97 km², dân số năm 2019 là 9.528 người, mật độ dân số đạt 597 người/km².

Lịch sử
Năm 2001, xã Nhơn Nghĩa A thuộc huyện Châu Thành A, tỉnh Cần Thơ được thành lập trên cơ sở 1.840 ha diện tích tự nhiên và 11.999 người của xã Nhơn Nghĩa.

Tháng 5 năm 2003, một phần diện tích và dân số của các xã Nhơn Nghĩa A và Tân Thuận được tách ra để thành lập thị trấn Một Ngàn.

Tháng 11 năm 2003, tỉnh Cần Thơ được chia tách thành thành phố Cần Thơ trực thuộc trung ương và tỉnh Hậu Giang. Phần lớn diện tích và dân số của huyện Châu Thành A, trong đó có xã Nhơn Nghĩa A thuộc về tỉnh Hậu Giang.

Hành chính
Xã Nhơn Nghĩa A được chia thành 9 ấp: Nhơn Hòa, Nhơn Ninh, Nhơn Phú, Nhơn Phú 1, Nhơn Phú 2, Nhơn Thọ, Nhơn Thuận 1, Nhơn Thuận 1A, Nhơn Thuận 1B.

Giao thông
Xã Nhơn Nghĩa A có quốc lộ 61B chạy qua.

Chú thích

Tham khảo


title: Không gia đình

text:
Không gia đình (tiếng Pháp: Sans famille), còn được dịch là Vô gia đình, có thể được xem là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của nhà văn Pháp Hector Malot, được xuất bản năm 1878. Tác phẩm đã nhận được giải thưởng của Viện Hàn lâm Văn học Pháp. Nhiều nước trên thế giới đã dịch lại tác phẩm và xuất bản nhiều lần. Từ một trăm năm nay, Không gia đình đã trở nên quen thuộc đối với thiếu nhi Pháp và thế giới. Kiệt tác này đã được xuất hiện nhiều lần trên phim ảnh và truyền hình.

Nhân vật chính
Tác phẩm phác họa nhiều nhân vật, dù quan trọng nhiều hay ít, đã giúp đỡ cậu bé Rémi trên hành trình của cậu cũng như trong cuộc sống của cậu, đặc biệt là đi tìm gia đình thật của cậu.
 Rémi (tiếng Việt: Rê-mi): cậu bé bị bỏ rơi sau khi ông Barberin bán cậu lại cho ông Vitalis. Sau đó, cậu bắt đầu cuộc hành trình trên đường thiên lý cùng ông cụ. Trải qua biết bao biến cố mà cuộc đời gieo rắc nỗi bất hạnh lên cậu, cuối cùng Rémi cũng tìm thấy gia đình của mình và hạnh phúc giữa những người đã giúp đỡ cậu.
 Vitalis (tiếng Việt: Vi-ta-li): người hát dạo, đã mua lại Rémi từ bố nuôi Jérôme Barberin của cậu. Ông đã dạy học cũng như kinh nghiệm sống cho Rémi khi cả hai đi lưu diễn khắp nước Pháp. Ông là người Ý và đã từng có thời huy hoàng lúc còn trẻ. Ông xem Rémi như con trai mình cũng như Rémi xem ông là người cha vĩ đại mà cậu hằng mong muốn. Sau cùng, ông đã qua đời trong cảnh lang thang giữa mùa đông lạnh giá.
 Mattia (tiếng Việt: Mát-chi-a): cậu bạn của Rémi, biết chơi tất cả các nhạc cụ và chu du khắp nước Pháp cùng Rémi để mua con bò sữa trả ơn má Barberin và sau đó là đi tìm gia đình thật của Rémi. Cậu có em gái là Cristana sống ở Ý- quê hương của cậu.
 Arthur (tiếng Việt: A-thơ): con của bà Milligan, là một cậu bé tật nguyền đã chống lại bệnh tật để sống sót. Hình tượng của lòng dũng cảm, cậu dành cho Rémi một tình cảm lớn. Hai người gặp nhau lần đầu tiên trên con thuyền Le Cygne của người mẹ Arthur, sau khi Rémy đang lang thang sau khi ông Vitalis bị bắt ở Toulouse.
 Joli-Cœur, Capi, Zerbino và Dolce (tiếng Việt: Giô-li-cơ, Ca-pi, Déc-bi-nô và Đôn-xơ): những con vật trong gánh hát dạo của cụ Vitalis (tên đầu tiên là một con khỉ và sau là ba con chó). Đặc biệt là Capi, chú chó đã gắn bó với Rémi suốt cuộc đời.
 Jérôme Barberin (tiếng Việt: Giê-rôm Bác-bơ-ranh): người cha nuôi đã bán Rémi cho ông cụ Vitalis - một người hát rong và chủ gánh xiếc. Một người độc ác sau khi bị giày vò bởi nỗi bất hạnh của cuộc đời vì không có tiền mà hám lợi. Sau đó, ông đã cố gắng tìm lại Rémi cho "gia đình thật" ở Anh để nhận tiền chăm sóc cho cậu suốt bấy lâu (mà phần lớn là công nuôi dưỡng của má Barberin).
 Bà Barberin (tiếng Việt: Má Bác-bơ-ranh): mẹ nuôi của Rémi đã cưu mang cậu từ nhỏ, khi cậu bị bỏ rơi ở làng Chavanon. Bà rất yêu thương cậu bé như con đẻ của mình nhưng rất sợ chồng.
 Madame Milligan (tiếng Việt: bà Mi-li-gơn): người Anh, mẹ của Arthur, sống với con trai trên con du thuyền Le Cygne, để ngắm những dòng sông ở nước Pháp cũng như tạo điều kiện chữa bệnh cho Arthur. Giữa bà và Rémi có mối liên hệ ruột thịt với nhau mà cả hai chưa biết.
 Lise (tiếng Việt: Li-dơ)  : cô bé út của gia đình Accquin- gia đình nông dân đã cưu mang Rémi. Cô bị câm sau một cơn sốt lúc còn nhỏ, nhưng cô bé rất thông minh và hiểu chuyện. Lise yêu thương tất cả mọi người trong gia đình, đặc biệt là Rémy sau khi cậu dạy cho Lise đọc sách và chơi vĩ cầm trong 2 năm gắn bó. Sau này Lise và Rémi đã kết hôn và sống chung với nhau.

Nội dung

Nội dung chính
Không gia đình kể chuyện một cậu bé tên là Rémi bị bỏ rơi từ nhỏ rồi bị bỏ lại ở 1 góc đường,cậu được 1 gia đình khác nhận nuôi. Rémi được chăm sóc trong vòng tay yêu thương của má Barberin. Cho đến một ngày người chồng của má làm việc ở Paris bị tai nạn và tàn phế trở về, sau đó Rémi đi theo gánh xiếc của cụ Vitalis để làm thuê. Hai người đã đi lang thang khắp mọi miền nước Anh và Pháp trình diễn xiếc để kiếm sống, sau đó bị tù ở Anh, cuối cùng tìm thấy mẹ và em. Em bé Rémi ấy đã lớn lên trong gian khổ. Em đã chung đụng với mọi hạng người, sống khắp mọi nơi, "Nơi thì lừa đảo, nơi thì xót thương". Em đã lao động lấy mà sống, lúc đầu dưới quyền điều khiển của một ông già từng trải và đạo đức, cụ Vitalis, về sau thì tự lập và không những lo cho mình, còn bảo đảm việc biểu diễn và sinh sống cho cả một gánh hát rong. Đã có khi em và cả đoàn lang thang suốt mấy ngày không có chút gì trong bụng. Đã có khi em mắc oan, bị giải ra trước toà án và bị ở tù. Và cũng có khi em được nuôi nấng đàng hoàng, no ấm. Nhưng dù ở đâu, trong cảnh ngộ nào, em vẫn noi theo nếp rèn dạy của ông già Vitalis giữ phẩm chất làm người, nghĩa là ngay thẳng, gan dạ, tự trọng, thương người, ham lao động, không ngửa tay xin xỏ, không dối trá, gian giảo, nhớ ơn nghĩa, luôn luôn muốn làm người có ích.

Bên cạnh Rémi có chú bé nghệ sĩ Mattia khôn ngoan, linh lợi, tháo vát, tận tình với bạn, một tài hoa nghệ thuật nở sớm cộng với tấm lòng vàng, con chó Capi khôn như người và rất có nghĩa, con khỉ Joli-Cœur liến láu và đáng thương... Những con người và con vật ấy ở đây được dựng lên linh hoạt như sống, gây nhiều hứng thú cho bạn đọc nhỏ tuổi.

Cuối cùng em cũng tìm được gia đình thật sự của mình và sống hạnh phúc cùng với Lise sau này

Nhận định chung
Qua câu chuyện phiêu lưu hết sức hấp dẫn của chú bé Rémi, người ta thấy quyển sách ca ngợi lao động, ca ngợi tinh thần tự lập và tự tin của tuổi trẻ, phát huy ý thức chịu đựng gian khổ và tập quán xoay xở tháo vát, đề cao nghệ thuật, khuyến khích tình bạn chân chính. Nó phản ánh cảnh lao động và sinh hoạt bấp bênh, nguy hiểm, đầy đe dọa của những người thợ mỏ và của nhân dân lao động thành phố trong xã hội. Đồng thời nó thể hiện cái thực tế là tình thương người, lòng biết ơn, tình đùm bọc lẫn nhau giữa những người cùng hoàn cảnh. Quyển sách lại diễn tả nhiều cảnh nông thôn và thành thị, giúp bạn đọc thêm phần hứng thú trong khi theo dõi câu chuyện, lại có thể mở rộng tầm hiểu biết.

Bản dịch tiếng Việt
Vô gia đình, Hà Mai Anh dịch.
Không gia đình, Huỳnh Lý dịch

Ngoài ra, tác phẩm Cay đắng mùi đời được Hồ Biểu Chánh viết phỏng theo Không gia đình.

Phim

2018 - Remi, Nobody's Boy của Antoine Blosser - Pháp 2018
Phim chiều rạp, khởi chiếu ngày 24/12/2018 (Việt Nam)
2000 - Sans famille của Jean-Daniel Verhaeghe, với Pierre Richard, Jules Sitruk, Stefano Dionisi, Veronica Ferres, Marianne Sägebrecht, Claude Jade, Bernard Fresson, Marcel Dossogne, Philippe Nahon, Frederic Deban, Rose Thiery...
1984 - Không gia đình (phim truyền hình Liên Xô)
1981 - Sans famille, chương trình TV
1977 - Rittai anime ie naki ko Remi, chương trình hoạt họa TV, tiếng Nhật
1965 - Théâtre de la jeunesse: Le Sans famille, đạo diễn Yannick Andréi, với Bernard Jeantet, Michel Vitold, Andrée Tainsy, Marcel Pérès...
1958 - Sans famille, đạo diễn André Michel, với Gino Cervi, Joël Flateau, Simone Renant, Paulette Dubost, Maurice Teynac...
1946 - Senza famiglia, đạo diễn Giorgio Ferroni, với Luciano De Ambrosis, Erminio Spalla, Bianca Doria, Elio Steiner..., tiếng Ý
1934 - Sans famille, đạo diễn Marc Allégret, với Jeanne Bérangère, Aimé Clariond, Pierre Darteuil...
1925 - Sans famille, phim câm, đạo diễn Georges Monca và Maurice Kéroul
1913 - Sans famille, phim câm, đạo diễn Georges Monca

Xem thêm
Trong gia đình cũng của tác giả Hector Malot
Oliver Twist của Charles Dickens

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tác phẩm của Hector Malot tại Project Gutenberg

Hector Malot
Tiểu thuyết Pháp
Văn học thiếu nhi Pháp
Truyện thiếu nhi
Tiểu thuyết năm 1878


title: Mikoyan-Gurevich I-220

text:
Mikoyan-Gurevich I-220 là mẫu máy bay chiến đấu tiếp theo sau các mẫu thử nghiệm I-210, I-211 và I-230. Nó được Liên Xô phát triển giữa chiến tranh thế giới II, nhưng sau đó đã kết thúc.

Lịch sử

Cuối năm 1942, công việc trên những mẫu máy bay được phát triển song song và đang được xem xét như mẫu Series "A" tiến triển rất tốt, điều đó làm OKB hy vọng đáp ứng một nhu cầu nổi lên sớm trong năm là VP (vysotny perekhvatchik, máy bay đánh chặn trên cao). Chiếc đầu tiên, I-220, nó có thể dùng một số chi tiết hoặc không có gì từ các máy bay chiến đấu MiG trước đó, và nó được thiết kế pha trộn, thân máy bay được là bằng kim loại phần mũi còn phần đuôi làm bằng gỗ, cánh được làm bằng thép và các cột trụ khung máy bay được làm bằng gỗ. Mẫu đầu tiên, được xuất xưởng vào tháng 6-1943 và bay lần đầu tiên trong suốt tháng, đầu tiên nó được trang bị một động cơ Mikulin AM-38F công suất 1.700 hp. Vũ khí với 2 pháo ShVAK 20 mm, động cơ AM-38F của I-220 có tốc độ 572 km/h trên mặt biển và 630 km/h trên 7000 m, trần bay thực dụng là 9.500 m. Sau đó nó được trang bị động cơ Mikulin AM-39 công suất 1.800 hp, nó bay lần đầu vào tháng 1-1944, các chuyến bay thử nghiệm tiếp tục cho đến tháng 8. Mẫu thứ 2 cũng dùng động cơ Mikulin AM-39 và bay vào tháng 9-1944, nhưng nó trở thành máy bay Xô Viết đầu tiên mang 4 pháo ShVAK 20 mm.

Dữ liệu sau đây có liên quan đến mẫu thứ 2. Máy bay chiến đấu thứ 2 trong Series "A" và có tên gọi 2A, I-221 là mẫu máy bay chiến đấu đầu tiên của OKB được lắp động cơ nén khí tuabin. I-221 lắp động cơ Mikulin AM-39A công suất 1.700 hp và trang bị một máy nén ly tâm và TsIAM phát triển TK-2B thành cặp máy nén khí tuabin, cho phép duy trì tốc đọ trên độ cao 13.000 m. Dù có quan hệ khá gần gũi với mẫu có trước I-220, I-221 có thân máy bay được làm bằng đuyra, và những bảng cánh phía ngoài được mở rộng, sải cánh tăng tổng cộng là 2 m. Vũ khí gồm 2 pháo 20 mm. Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào 2 tháng 12-1943, nhưng chương trình bị kết thúc đột ngột, trong khi một trong các mẫu đang trong giai đoạn đầu thử nghiệm,

Thông số kỹ thuật (I-220)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 9.60 m
Sải cánh: 11.00 m
Chiều cao: 3.16 m
Diện tích cánh: 20.38 m²
Trọng lượng rỗng: 3.101 kg
Trọng lượng cất cánh: 3.647 kg
Động cơ: 1x Mikulin AM-39F công suất 1.800 hp

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 697 km/h
Tầm bay: 630 km
Trần bay: 11.000 m

Vũ khí
4x pháo ShVAK 20 mm

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://avia.russian.ee/air/russia/mig_i-220.php

Nội dung liên quan
MiG I-211 - MiG I-230 - MiG I-220 - MiG I-231 - MiG I-222 - MiG I-224

Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay Mikoyan
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Perdita umbrata

text:
Perdita umbrata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1971


title: Nghĩa Lợi, Nghĩa Hưng

text:
Nghĩa Lợi là xã thuộc huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, Việt Nam. Đây là điểm cuối cùng của tỉnh lộ 490.

Địa giới hành chính
Xã Nghĩa Lợi nằm ở phía nam huyện Nghĩa Hưng.
Phía bắc giáp các xã Nghĩa Thành, Nghĩa Tân và Phúc Thắng, huyện Nghĩa Hưng.
Phía đông giáp xã Phúc Thắng, huyện Nghĩa Hưng.
Phía nam giáp xã Phúc Thắng và thị trấn Rạng Đông, huyện Nghĩa Hưng.
Phía tây giáp các xã Nghĩa Lâm và Nghĩa Thành, huyện Nghĩa Hưng.

Xã Nghĩa Lợi được thành lập từ những năm 30 của Thế kỷ 20, là kết quả của quá trình chuyển cư từ những huyện khác của tỉnh Nam Định (Ý Yên, Hải Hậu, Xuân Trường, Nam Trực,...). Do vậy, các cộng đồng dân cư này hầu hết đều mang theo những phong tục, tên làng của những miền quê cũ.
Xã này cùng 5 xã, thị trấn nằm ở cực nam của huyện Nghĩa Hưng đã được UNESCO đưa vào danh sách các địa danh thuộc khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng.

Đơn vị hành chính
Xã Nghĩa Lợi có 16 đơn vị trực thuộc: Phương Đê (Đội 1), Nam Dương (Đội 2), Nam Điền (Đội 3), Ngọc Tỉnh (Đội 4), Ngọc Ninh (Đội 5), Bùi Chu (Đôi 6), Kiên Thành (Đội 7), Tràng Sinh (Đội 8), Cầu Cổ (Đội 9), Sỹ Lạc (Đội 10), Đồng Nhân (Đội 11), Vinh Phú (Đội 12), Đồng Trạch (Đội 13), Đồng Nam (Đội 14), Đồng Mỹ (Đội 15), Tân Bình (Đội 16)

Chú thích

Tham khảo
Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Nam Định


title: Gamstädt

text:
Gamstädt là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 11,3 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 751 người.

Tham khảo

Làng ở Thüringen
Sachsen-Coburg và Gotha
Tỉnh Erfurt


title: Pilea tungurahuae

text:
Pilea tungurahuae là một loài thực vật thuộc họ Urticaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Valenzuela, J.C., Rojas, W. & Pitman, N. 2004. Pilea tungurahuae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
tungurahuae


title: Mereto di Tomba

text:
Mereto di Tomba là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 80 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 15 km về phía tây của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.759 người và diện tích là 27,4 km².

Đô thị Mereto di Tomba có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Pantianicco, Plasencis, Tomba, San Marco, và Savalons.

Mereto di Tomba giáp các đô thị: Basiliano, Codroipo, Coseano, Fagagna, San Vito di Fagagna, Sedegliano và Pasian di Prato.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Udine


title: Francisco Coloane

text:
Francisco Coloane (19 tháng 7 năm 1910 - 5 tháng 8 năm 2002) nhà tiểu thuyết Chilean nổi tiếng thế giới và nhà viết truyện ngắn, những tác phẩm của ông đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và một vài tác phẩm của ông đã được dựng thành phim. Ông sinh ra tại thành phố phía nam Chilean của Chiloé, sự nghiệp văn chương của ông rất đa dạng từ "Perros, Caballos y Hombres"/(Dogs, Horses and Men)/(những con chó, những con ngựa và những người đàn ông) năm 1935 cho tới sự xuất bản cuối hồi ký của ông"Los Pasos del Hombre"/(The steps of man)/(Những quãng đời của người đàn ông) năm 2000. Trong đó những tác phẩm nổi tiếng của ông được dịch ra tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Hy Lạp,  tiếng Đức, Tiếng Ba Lan, và tiếng Hà Lan là "La Tierra del Fuego se Apago"/Tierra del Fuego has burnt Out /(Tierra del Fuego đã tắt) (1945); "Golfo de Penas"/Gulf of Sorrow /(Hố sâu của sự đau khổ) (1957); "El Camino de la Ballena"/The Whales Path/ (Đường đi cá voi) (1962); "El Guanaco Blanco"/The White Guanaco/(Guanaco Trắng) (1980); and "El Corazón del Témpano"/The Heart of the Iceberg/ (Trái tim của Núi Băng trôi) (1991).

Coloane đã được nhân giải thưởng Premio Nacional de Literatura (Giải thưởng quốc gia cho văn học) năm 1964 ở Chile and năm 1997 ông nhận giải thưởng Ordre des Arts et des Lettres (Order of Arts and Letters) của nước cộng hoà Pháp nơi ông có những thành công đáng kể cho công việc của mình thập kỷ 1990. Coloane là một thành viên tích cực của Đảng cộng sản Chile trong hầu hết thời gian cuộc sống trưởng thành của ông và là một người yêu thiên,  kỷ niệm sinh nhật lần thứ 89 của mình ông bơi trong làn nước băng giá của Thái Bình Dương - Mà theo ý tưởng của ông là giữ cho ông "Sự tích cực và sống lâu".Phim của Miguel Mittin, "Tierra del Fuego" dựa vào tác phẩm của Coloane.

Sau khi ông chết chính phủ Chile đã công nhận ông là một nhân vật trung tâm của văn học Chile thế kỷ 20.

Tham khảo

Sinh năm 1910
Mất năm 2002
Nhà văn Chile
Tiểu thuyết gia thế kỷ 20
Nam tiểu thuyết gia


title: Psoralea

text:
Psoralea là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu. Hầu hết các loài đều có độc tính, rễ của loài P. esculenta và P. hypogaea có thể ăn được.

Tên thông thường là tumble-weed (P lanceolata), và white tumbleweed.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Psoralea
Tumbleweeds


title: Waldkraiburg

text:
Waldkraiburg là một thị xã ở in the district of Mühldorf, bang Bayern, Đức.

Thành phố kết nghĩa
  Sartrouville, Pháp

Tham khảo


title: Sông Kraburi

text:
Sông Kraburi (cũng gọi là sông Kra hay Pakchan) là sông biên giới giữa Thái Lan và Myanmar tại eo đất Kra của bán đảo Mã Lai. Con sông này đổ vào Biển Andaman gần thị xã Ranong của Thái Lan và Kawthaung (Victoria Point), Myanmar.

Điểm nổi bật nhất của con sông này là cửa sông dài và rộng 6 km, nơi có rừng đước được bảo vệ lớn nhất của Thái Lan. Đây là một khu vực được bảo vệ với vườn quốc gia Lam Nam Kraburi chiếm phần lớn phía cửa sông thuộc đất Thái, còn Khu dự trữ sinh quyển Ranong và Địa điểm Laemson Ramsar bao gồm các khu vực xa hơn về phía Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Laemson Ramsar site
Lam Nam Kraburi National Park
Ranong province website on the Ranong Biosphere Reserve

Sông của Thái Lan
Sông Myanmar
Biển Andaman
Biên giới Myanmar-Thái Lan


title: Villedômer

text:
Villedômer là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 1263 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 72-154 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Indre-et-Loire


title: Protoptila pseudopiacha

text:
Protoptila pseudopiacha là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Protoptila


title: Dãy núi Balkan

text:
Dãy Balkan là dãy núi nằm ở châu âu ở Bán đảo Balkan.Kéo dài từ phía tây của Serbia đến Biển Đen.Phần lớn nhất của nó nằm ở Bulgaria và chia nước này thành hai phần bắc nam. Đỉnh núi cao nhất của nó là Botev
(2376m)

Dãy Balkan được chia làm ba phần: phần phía tây, phần trung tâm và phần phía đông

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hiệp hội du lịch vùng
 Euroregion Stara Planina
 Hiking in Balkan Mountains
 Controversy regarding ski resort development in ostensibly protected areas. (World Birdwatch, 2009)
 Tourist portal Stara Planina

Dãy núi Bulgaria
Dãy núi Serbia
Khu bảo tồn Serbia
Balkan
Núi quốc tế châu Âu
Biên giới Bulgaria-Serbia
Địa lý Đông Nam Âu
Địa mạo tỉnh Vidin
Địa mạo tỉnh Burgas
Địa mạo tỉnh Plovdiv
Địa mạo tỉnh Sofia
Địa mạo tỉnh Thành phố Sofia
Địa mạo tỉnh Veliko Tarnovo
Địa mạo tỉnh Sliven
Địa mạo tỉnh Montana
Địa mạo tỉnh Vratsa
Địa mạo tỉnh Lovech
Địa mạo tỉnh Stara Zagora
Địa mạo tỉnh Gabrovo
Địa mạo tỉnh Shumen
Địa mạo tỉnh Varna
Địa mạo tỉnh Blagoevgrad
Euroregion của Bulgaria
Euroregion của Serbia


title: Dactylolabis degradans

text:
Dactylolabis degradans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dactylolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Chimarra khamuorum

text:
Chimarra khamuorum là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Heriades albiscopanus

text:
Heriades albiscopanus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1912


title: Kaeng Sanam Nang (huyện)

text:
Kaeng Sanam Nang () là huyện (amphoe) cực bắc của tỉnh Nakhon Ratchasima, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Ngày 7 tháng 1 năm 1986, 4 tambon Kaeng Sanam Nang, Non Samran, Bueng Phalai và Si Suk đã được tách ra từ huyện Bua Yai và lập tiểu huyện (King Amphoe) Kaeng Sanam Nang. Chính phủ đã chính thức nâng thành huyện ngày 20 tháng 10 năm 1993.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Mueang Chaiyaphum và Khon Sawan của Chaiyaphum Province, Waeng Noi của tỉnh Khon Kaen, Bua Yai và Ban Lueam của tỉnh Nakhon Ratchasima.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon). Không có khu vực đô thị (thesaban).

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Kaeng Sanam Nang


title: .th

text:
.th là tên miền Internet cấp quốc gia (CcTLD) của Vương quốc Thái Lan do Viện Công nghệ châu Á quản lý.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.th thông tin whois

th
th
th

sv:Toppdomän#T


title: Asperdaphne tasmanica

text:
Asperdaphne tasmanica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

tasmanica


title: Edward Natapei

text:
Edward Nipake Natapei Tuta Fanua`araki (17 tháng 7 năm 1954 – 28 tháng 7 năm 2015) là một nhà chính trị Vanuatu giữ chức Thủ tướng Vanuatu, chức vụ ông được bầu ngày 22 tháng 9 năm 2008. Natapei đã từng giữ chức Bộ trưởng ngoại giao một thời gian ngắn trong năm 1991, giữ chức quyền Tổng thống Vanuatu từ 2 tháng 3 năm 1999 đến ngày 2 tháng 3 năm 1999 (trong một thời gian ông là Chủ tịch Quốc hội), Thủ tướng từ năm 2001 đến năm 2004, và sau đó là Phó thủ tướng. Ông là Chủ tịch Vanua'aku Pati. Lần đầu tiên ông được bầu vào Quốc hội là năm 1983. Năm 1996, ông được bầy làm Chủ tịch Vanua'aku Pati. Trong cuộc bầu cử tại Quốc hội ngày 25/11/1999, Natapei đã được chọn làm ứng cử viên cho vị trí Thủ tướng nhưng đã bị thua trước Barak Sopé, người nhận được 24/28 phiếu bầu. Khi Sopé bị thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, Natapei đã trở thành Thủ tướng vào ngày 13/4/2001, với 27 phiếu bầu trong Quốc hội, 1 phiếu chống.  He retained the position after the May 2002 election.

Nội các
Nội các của Natapei bao gồm:
 Pakoa Kaltonga Bộ trưởng ngoại giao (VP)
 Sela Molisa Bộ trưởng tài chính (VP)
 Joe Natuman Bộ trưởng đất đai (VP)
 Ham Lini Bộ trưởng công chính (VNUP)
 James Bule Bộ trưởng Công thương (VNUP)
 Patrick Crowby Bộ trưởng Nội vụ (VNUP)
 Havo Moli Bộ trưởng nông nghiệp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pacific Magazine: Vanuatu promises new backing for West Papuans

|-

|-

|-

Sinh năm 1954
Mất năm 2015
Thủ tướng Vanuatu


title: Salicin

text:
Salicin (C13H18O7) là một rượu β-glycozit gồm có D-glucoza. Salicin là một thuốc chống viêm được sản xuất từ vỏ cây liễu.

Về mặt hóa học, salicin có quan hệ gần gũi với aspirin và cũng có tác dụng tương tự trên cơ thể người. Khi dùng, nó được chuyển hóa thành axít salicylic.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.emedicinal.com
 Aldrich: Catalog handbook of fine chemicals, Published by: Aldrich Chemical Company 1992
 Thomas Baker Chemicals
www.chemexper.com

Thuốc chống viêm không steroid


title: Tháp Luân Đôn

text:
Tháp Luân Đôn tên chính thức là Cung điện và pháo đài của Quốc vương Bệ hạ là một lâu đài lịch sử nằm ở bờ phía bắc của sông Thames ở trung tâm Luân Đôn, Anh. Nó nằm ở quận London Borough của Tower Hamlets tách biệt với rìa phía đông của Thành phố Luân Đôn bởi một khu vực không gian được gọi là Tower Hill. Nó được thành lập vào cuối năm 1066 như một phần của Cuộc xâm lược Anh của người Norman. Tháp Trắng là cái tên đem cho toàn bộ lâu đài được xây dựng bởi William I của Anh vào năm 1078 và là một biểu tượng của sự áp bức tột độ gây ra cho Luân Đôn bởi giới cầm quyền mới. Lâu đài cũng được sử dụng làm nhà tù từ năm 1100 (giám mục Ranulf Flambard) cho đến năm 1952 (anh em song sinh Kray). mặc dù đó không phải là mục đích chính của nó. Một cung điện lớn nằm trong khu vực từng là nơi ở của hoàng gia. Nhìn chung, tháp là một quần thể gồm nhiều tòa nhà nằm trong hai vòng tường phòng thủ và hào nước đồng tâm. Có một số giai đoạn mở rộng tháp, chủ yếu dưới thời vua Richard I, Henry III và Edward I trong thế kỷ 12 và 13. Bố cục tổng thể được thiết lập vào cuối thế kỷ 13 vẫn còn.

Tháp Luân Đôn đã đóng một vai trò nổi bật trong lịch sử Anh. Nó đã bị bao vây nhiều lần và việc kiểm soát nó là điều quan trọng để kiểm soát đất nước. Tháp có nhiều vai trò khác nhau từ một kho vũ khí, kho bạc, vườn thú và là nơi đặt Royal Mint - xưởng đúc tiền của hoàng gia Anh, một đài quan sát, và từ năm 1303 là nơi lưu giữ Các vương miện của Vương quốc Anh.

Các bóng ma bí ẩn
Tháp Luân Đôn là một tòa nhà bị ma ám kinh hoàng ở nước Anh. Hồn ma của vương hậu Anne Boleyn, bị chặt đầu trong năm 1536 do chống lại vua Henry VIII, được nhìn thấy ở nơi bà được chôn cất, và đi quanh tháp, không đầu, mặc áo trắng xóa. Các hồn ma khác bao gồm Henry VI, Lady Jane Grey, Margaret Pole, và một vài vương tử.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Anh

Kiến trúc thập kỉ 1070
Lâu đài Luân Đôn
Nhà tù Luân Đôn
Bảo tàng Luân Đôn
Nơi có ma ở Anh
Sông Thames
Các tòa nhà hoàng gia tại Anh
Du lịch Luân Đôn
Pháo đài Luân Đôn
Điểm tham quan ở Luân Đôn
Cung điện hoàng gia lịch sử


title: Quận Hardy, West Virginia

text:
Quận Hardy là một quận thuộc tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận lỵ đóng ở

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 12.669 người, 5.204 hộ gia đình, và 3.564 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 22 người trên một dặm vuông (8/kmТВ). Có 7.115 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 12 trên một dặm vuông (5/kmТВ). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 96,87% người da trắng, 1,93% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,16% người Mỹ bản xứ, 0,14% ở châu Á, 0,23% từ các chủng tộc khác, và 0,67% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,66% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 5.204 hộ, trong đó 29,60% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 56,10% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,60% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 31,50% là không lập gia đình. 27,00% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 12,20% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,42 và cỡ gia đình trung bình là 2,92.

Trong quận, dân số đã được trải ra với 23,30% dưới độ tuổi 18, 7,60% 18-24, 28,80% 25-44, 25,40% từ 45 đến 64, và 14,90% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,50 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,70 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 31.846, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 37.003. Phái nam có thu nhập trung bình USD 28.032 so với 18.798 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.859 USD. Có 10,50% gia đình và 13,10% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 13,10% những người dưới 18 tuổi và 20,20% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của West Virginia


title: Anthurium coerulescens

text:
Anthurium coerulescens là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium coerulescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C


title: Trần Văn Soái

text:
Trần Văn Soái (1889-1961) tự Năm Lửa, xuất thân là dân lao động tại bến xe, sau này trở thành Trung tướng của Lực lượng Vũ trang Giáo phái Hòa Hảo, xuất thân từ trường Huấn luyện Quân sự Cái Vồn. Hoạt động chống lại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Lực lượng Việt Minh vào những năm cuối thập niên 1940 và đầu thập niên 1950 của thế kỷ trước.

Tiểu sử
Ông sinh năm 1889 tại Mỹ Thuận, Cần Thơ, thủ phủ miền Tây Nam phần trong một gia đình nông dân về sau theo đạo Hòa Hảo. Ông mới học đến lớp cuối Trung học Đệ nhất cấp.

Quá trình hoạt đông
Năm 1939 ông được giáo phái Hòa Hảo cho vào học sĩ quan tại trường Huấn luyện Quân sự Cái Vồn. Ra trường là sĩ quan phục vụ trong Lực lượng Giáo phái Hòa Hảo. Cuối năm 1940, ông được phong vượt cấp lên Thiếu tá làm sĩ quan cận vệ cho Giáo chủ Huỳnh Phú Sổ. Giữa năm 1942 ông được phong lên cấp Trung tá vẫn làm sĩ quan cận vệ cho Giáo chủ. Tháng 9 năm 1945 ông được phong cấp Đại tá và được cử làm Chi đội trưởng Chi đội 1 Nghĩa quân Cách mạng Vệ quốc thuộc Liên đội Nguyễn Trung Trực. Đầu năm 1946, giữ chức Chỉ huy Liên đội Nguyễn Trung Trực. Tháng 6 năm 1946, ông thành lập Đệ tứ Sư đoàn Hòa Hảo Dân Xã và Chỉ huy đơn vị này.

Ngày 26 tháng 6 năm 1948, ông là Tư lệnh Lực lượng bản bộ Hòa Hảo Dân xã đồng thời ông được phong tặng cấp bậc Thiếu tướng.  Vào thời điểm này, Lực lượng Quân sự của Hòa Hảo chia thành nhiều đơn vị đóng quân tại nhiều địa điểm khác nhau:
Lực lượng Trần Văn Soái, tức Năm Lửa, đặt bản doanh tại Cần Thơ chiếm vùng Cần Thơ, Vĩnh Long, Sa Đéc.
Lực lượng Lâm Thành Nguyên, tức Hai Ngoán, bản doanh đặt tại Cái Dầu, hoạt động tại 2 tỉnh Long Xuyên và Châu Đốc.
Lực lượng Lê Quang Vinh tức Ba Cụt, đóng bản doanh tại Thốt Nốt (Long Xuyên), kiểm soát vùng Rạch Giá, Long Xuyên.
Lực lượng Nguyễn Giác Ngộ đặt bản doanh tại Chợ Mới, đóng quân tại một vài khu vực trong tỉnh Long Xuyên.

Năm 1947, sau khi giáo chủ Hòa Hảo Huỳnh Phú Sổ bị Việt Minh bắt rồi sát hại, Trần Văn Soái đem 2000 quân với 250 tay súng hợp tác với quân đội Pháp, bản doanh đặt tại Cái Vồn, Cần Thơ.

Ngày 29 tháng 1 năm 1953, ông được phong cấp Trung tướng Hòa Hảo, làm Tổng tư lệnh Lực lượng Quân đội Hoà Hảo Dân Xã. Ngày 24 tháng 9 năm 1954, ông ra hợp tác với Chính phủ Quốc gia giữ chức vụ Quốc vụ khanh kiêm Uỷ viên Quốc phòng trong Nội các của Thủ tướng Ngô Đình Diệm và được đồng hóa cấp Trung tướng Quân đội Quốc gia. Ngày 30 tháng 4 năm 1955, ông từ nhiệm các chức vụ trên để rút quân về căn cứ cũ ở Cái Vồn, Cần Thơ. Lực lượng Quân đội Hòa Hảo Dân xã do ông làm Tổng tư lệnh với khoảng 3.800 quân chia thành 7 Trung đoàn. Ngay sau khi tướng Trần Văn Soái từ nhiệm chức vụ Quốc vụ khanh, Thiếu tướng Nguyễn Thành Phương một sĩ quan giáo phái Cao Đài mới ra hợp tác với Chính phủ Quốc gia, được cử vào vị trí này.

Ngày 9 tháng 2 năm 1961, ông từ trần tại  Sài Gòn. Hưởng thọ 72 tuổi.

Gia đình
Phu nhân: Bà Lê Thị Gấm (tục danh Phàn Lê Huê), một nữ tướng trong Quân đội Hòa Hảo Dân xã.

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân Lực Việt Nam Cộng hòa.

Liên kết
Savani, A. M. Visage et images du Sud Viet-Nam''. Saigon: Imprimerie française d'Outre-mer, 1955.

Sinh năm 1889
Mất năm 1961
Bộ đội Nguyễn Trung Trực
Đảng Dân chủ Xã hội Việt Nam
Trung tướng Quốc gia Việt Nam
Đạo Hòa Hảo
Quân nhân trong Chiến tranh Việt Nam
Nhân vật trong Chiến tranh Đông Dương
Người chống cộng Việt Nam
Tướng lĩnh Việt Nam


title: HMS Centaur (1916)

text:
HMS Centaur là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp tàu tuần dương C của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc được chế tạo trong giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, và là chiếc dẫn đầu của lớp phụ Centaur. Việc chế tạo lớp phụ này, vốn còn bao gồm HMS Concord, có sử dụng phần lớn những vật liệu đã được chuẩn bị cho việc đóng hai chiếc tàu tuần dương tuần tiễu, được Đế quốc Ottoman đặt hàng vào năm 1914, nhưng việc chế tạo bị ngừng lại sau khi chiến tranh nổ ra.

Centaur được chế tạo bởi hãng Vickers Limited. Nó được đặt lườn vào ngày 24 tháng 1 năm 1915; được hạ thủy vào ngày 1 tháng 1 năm 1916; và được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào tháng 8 năm 1916.

Trong chiến tranh, Centaur được phân về Hải đội Tuần dương nhẹ 5, hoạt động cùng với Lực lượng Harwich để phòng thủ lối tiếp cận từ phía Đông của eo biển Anh Quốc. Vào ngày 5 tháng 6 năm 1917, trong khi phục vụ cùng Lực lượng Harwich, Canterbury đã đánh chìm tàu phóng lôi S 20 ngoài khơi bờ biển nước Bỉ. Ngày 18 tháng 6 năm 1918 nó bị hư hại do trúng phải một quả thủy lôi, nhưng đã sống sót qua cuộc chiến tranh. Được xem là lạc hậu vào những năm 1930, nó bị bán vào ngày tháng 2 năm 1934 cho hãng King, và được đưa đến Troon vào ngày 6 tháng 3 năm 1934 để được tháo dỡ.

Tham khảo

 Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
 Jane's Fighting Ships of World War One (1919), Jane's Publishing Company
 Ships of the Centaur class

Lớp tàu tuần dương C
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến I


title: Hội nghị cấp cao Đông Á lần thứ nhất

text:
Hội nghị cấp cao Đông Á là hội nghị cấp cao của các gia thuộc khu vực Đông Á mà trọng tâm là khu vực Đông Nam Á cùng với các quốc gia liên quan và khách mời. Nó diễn ra sau khi cuộ họp thường niên của các quốc gia Đông Nam Á. Hội nghị cấp cao Đông Á được tổ chức lần thứ nhất ở thủ đô Kuala Lumpur, Malaysia

Các nước tham dự

Hội nghị cấp cao Đông Á lần thứ nhất diễn ra ở  Kuala Lumpur, Malaysia vào ngày 14 tháng 12 năm 2005.

Các quốc gia tham dự:
 10 quốc gia thành viên ASEAN

 Các quốc gia Đông Bắc Á

 Thêm

 Quan sát viên

Chú thích

Hội nghị cấp cao Đông Á


title: Saint-Côme-du-Mont

text:
Saint-Côme-du-Mont  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 4 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Saintcomedumont


title: Saint-Amand-sur-Fion

text:
Saint-Amand-sur-Fion  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintamandsurfion


title: Long Nguyên

text:
Long Nguyên là một xã thuộc huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

Địa lý
Xã Long Nguyên nằm ở phía tây của huyện Bàu Bàng, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Dầu Tiếng và thị trấn Lai Uyên
Phía đông giáp xã Lai Hưng
Phía nam giáp thị xã Bến Cát
Phía tây giáp huyện Dầu Tiếng.

Xã Long Nguyên có diện tích 75,41 km², dân số năm 2021 là 18.385 người, mật độ dân số đạt 243 người/km².

Hành chính
Xã Long Nguyên được chia thành 12 ấp: Trảng Lớn, Nhà Mát, Long Thành, Hố Muôn, Long Bình, Sa Thêm, Suối Tre, Bến Sắn, Mương Đào, Bà Phái, Long Hưng, Bưng Thuốc.

Giao thông
Xã Long Nguyên có đường tỉnh 749 chạy qua theo hướng Bắc - Nam.

Chú thích

Tham khảo


title: Bùi Viêm

text:
Bùi Viêm (裴炎) (khoảng 600 - 30/11/684), tự Tử Long, là tể tướng Trung Quốc đời Đường. Thời kì làm quan của Bùi Viêm được xem là giai đoạn thành công của nhà Đường, đặc biệt là thời kì cải cách của Lý Thế Dân. Trong giai đoạn làm quan của mình, Bùi Viêm luôn được xem là một vị quan quan trọng của triều đình. Ông đã dẹp loạn được nhiều cuộc làm phản đem lại sự thái bình cho vương triều nhà Đường thịnh vượng. Ông được vua Đường phong chức tể tướng trông coi trong triều. Bước qua giai đoạn trị vị của Võ Tắc Thiên, Bùi Viêm không được trọng dụng như trước.

Tham khảo

 Cựu Đường thư, quyển 87
 Tân Đường thư, quyển 117
 Tư trị thông giám, quyển 202, 203.

B
Năm sinh không rõ


title: Kotwa

text:
Kotwa là một thị trấn thống kê (census town) của quận Varanasi thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Kotwa có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 145 mét (475 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kotwa có dân số 12.411 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kotwa có tỷ lệ 39% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 47%, và tỷ lệ cho phái nữ là 30%. Tại Kotwa, 23% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Patellapis kinabaluensis

text:
Patellapis kinabaluensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 2007


Hệ thống Cảnh báo An ninh Nội địa Hoa Kỳ là hệ thống các quy ước về màu sắc với các cấp độ khác nhau để cảnh báo về các mối đe dọa cho nền an ninh quốc gia như khủng bố, bất ổn chính trị hay thiên tai... của Hoa Kỳ. Mỗi cấp độ được đưa ra sẽ tác động đến cách hành động của liên bang, tiểu bang hay chính quyền địa phương cho phù hợp với tình hình.

Hệ thống này được Hoa Kỳ thành lập 3 tháng sau vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001, để cung cấp cho một phương pháp toàn diện và hiệu quả trong việc phổ biến thông tin về nguy cơ khủng bố cho chính quyền và người dân Hoa Kỳ. Tháng 1 năm 2003, Bộ Nội An Hoa Kỳ chính thức quản lý hệ thống này với quyền ra quyết định công bố công khai các tín hiệu cảnh báo.

Quy ước
Hệ thống cảnh báo này gồm năm màu sắc phản ánh xác suất xảy ra một cuộc tấn công khủng bố và các nguy cơ tiềm năng.
Trầm trọng (đỏ): nguy cơ trầm trọng
Cao (Cam): nguy cơ cao
Đáng kể (vàng): nguy cơ đáng kể
Đề phòng (xanh dương): có nguy cơ nhưng không cao
Thấp (xanh lá cây): nguy cơ rất thấp

Mặc dù hệ thống bao gồm năm cấp độ, nhưng nó chưa bao giờ được hạ xuống ở mức xanh dương hay xanh lá cây trên phạm vi liên bang, mặc dù có một số tiểu bang hạ xuống mức xanh dương trong một vài thời điểm ở năm 2003, ví dụ như Hawaii; hầu như nó thường được giữ vị trí màu vàng. Thành phố New York vẫn giữ vị trí màu cam từ ngay từ khi hệ thống thành lập cho đến nay.

Đỏ
Báo động đỏ từng chỉ một lần được đưa ra cho các chuyến bay đến từ Vương quốc Anh từ ngày 10 tháng 8 đến 14 tháng 8 năm 2006 để phản ứng trước việc nước Anh đã phá vỡ một âm mưu cướp máy bay để khủng bố.

Cam
Trên phạm vi liên bang, báo động cam đã được nâng lên năm lần:
10 – 24 tháng 9 năm 2002, tưởng niệm một năm sau vụ 11 tháng 9.
7 – 27 tháng 2 năm 2003, gần cuối ngày lễ Hajj của Hồi giáo, liên bang Hoa Kỳ báo cáo khả năng xảy ra tấn công khủng bố tại các căn hộ chung cư, khách sạn và các mục tiêu khác.
17 tháng 3 – 16 tháng 4 năm 2003, xung quanh sự kiện Hoa Kỳ hành động quân sự tại Iraq.
20 – 30 tháng 5 năm 2003, sau Vụ đánh bom Riyadh và Casablanca.
21 tháng 12 năm 2003 – 9 tháng 1 năm 2004, cảnh báo một cuộc tấn công quy mô lớn vào mùa lễ hội.

Vàng
Tháng 3 – 10 tháng 9 năm 2002
28 tháng 2 – 16 tháng 3 năm 2003
17 tháng 4 – 20 tháng 5, 2003
31 tháng 5, 2003 – 1 tháng 8 năm 2004
12 tháng 8 năm 2005 – Hiện nay

Tham khảo

H
Mã màu

de:HSAS


title: Vùng liên bang Viễn Đông

text:
Vùng liên bang Viễn Đông () là vùng liên bang lớn nhất trong 8 vùng liên bang của Nga, đây cũng là vùng có dân số ít nhất, với 6.692.865 người (74,3% dân thành thị) và diện tích 6.215.900 km². Vùng liên bang Viễn Đông được thành lập năm 2000 bởi tổng thống Vladimir Putin. Vùng liên bang Viễn Đông bao gồm phần lớn lãnh thổ của khu vực Viễn Đông Nga.

Các chủ thể liên bang

Các thành phố lớn nhất
Theo điều tra dân số của Nga năm 2010:
 Vladivostok: 592.034
 Khabarovsk: 577.441
 Ulan-Ude: 404.426
 Chita: 324.444
 Yakutsk: 269.601
 Komsomolsk-na-Amure: 263.906
 Blagoveshchensk: 214.309
 Yuzhno-Sakhalinsk: 181.728
 Petropavlovsk-Kamchatsky: 179.780
 Ussuriysk: 158.004
 Nakhodka: 148.826
 Artyom: 102.603
 Magadan: 95.982
 Birobidzhan: 75.413

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Information on Far Eastern Federal District
   Meeting of Frontiers: Siberia, Alaska, and the American West (includes materials on Russian Far East)
 Unofficial website

Viễn Đông
Địa lý Đông Bắc Á
Địa lý Viễn Đông Nga
Khởi đầu năm 2000 ở Nga


title: Nguyễn Đình Tuân

text:
Nguyễn Đình Tuân (1867-1941; thường gọi là ông Nghè Sổ) người xã Trâu Lỗ, tổng Mai Đình, huyện Hiệp Hòa, phủ Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang (nay thuộc làng Trâu Lỗ, xã Mai Đình, huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang), đỗ Đình nguyên khoa thi năm Tân Sửu 1901 thời Nguyễn.

Tiểu sử
Thân sinh ra ông là cụ Nguyễn Đình Khiêm, một nhà nho nghèo, đỗ tú tài, đứng thứ hai khoa thi Hương năm Giáp Tý 1864. Cụ Khiêm là một bậc nho học uyên thâm ngạch trực, nhân hậu, liêm khiết.

Từ thuở thiếu thời đến khi trưởng thành rồi trí sỹ, cuộc đời Nguyễn Đình Tuân đều gắn bó với quê cha đất tổ làng Trâu Lỗ. Còn nơi chôn rau cắt rốn lại ở làng Thù Sơn có tên Nôm là làng Thùa, nay thuộc xã Hòa Sơn, huyện Hiệp Hòa. Cũng vì sinh ra ở làng Thùa nên cụ Tú Khiêm đã đặt tên con trai mình là Thùa với ý nguyện giữ mãi kỷ niệm nơi ông mở trường dạy học. Làng Trâu Lỗ có ba tên gọi từ xưa tới nay: làng Sổ, Trâu Lỗ và Ba Lỗ.

Thuở nhỏ, ông nổi tiếng là thông minh dĩnh ngộ và rất giỏi thơ. Năng khiếu bẩm sinh cùng sự kèm cặp nghiêm khắc theo khuôn phép đạo Khổng của người cha đã chắp cánh cho sự nghiệp văn chương của ông sớm hanh thông và thành đạt. Có thể nói, với 75 tuổi đời, ông đã ngót 70 tuổi thơ. Năm 6 tuổi học thuộc Tam Tự Kinh trong 18 ngày. Năm 16 tuổi thi Hạch phủ, đỗ thứ hai trong 96 người. Do vậy ông nổi tiếng thần đồng. Năm 18 tuổi ông đi dạy học, làm gia sư.

Năm Đinh Dậu 1897, ông đi thi Hương đỗ Cử nhân, đạt điểm cao nhất trong số 10 người của xứ Kinh Bắc. Năm 35 tuổi ông đi thi Hội tại Kinh đô Huế. Khoa thi năm Tân Sửu (1901) cả nước có chín người đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, ông đỗ đầu – Đình nguyên (nhà Nguyễn không lấy Trạng nguyên). Danh sách 9 người đỗ ghi trong Văn bia đề danh Tiến sĩ khoa Tân Sửu niên hiệu Thành Thái năm thứ 13 (1901) đặt trong khu Văn Khánh thuộc cố đô Huế. Cùng khoa thi có cụ Nguyễn Sinh Sắc, thân phụ của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng thi đỗ với học vị Phó bảng.

Theo lệ xưa, những tiến sĩ tân khoa, khi vào chơi vườn thượng uyển mỗi người được hái một bông hoa mà mình ưa thích. Ai hái bông nào, vua sẽ cho đánh bằng vàng to đúng bằng bông hoa thật để tặng cho vị đó. Hầu hết các vị tiến sĩ đều hái những bông hoa to: hồng, cúc đại đóa... Có vị còn hái cả hoa dâm bụt. Riêng Nguyễn Đình Tuân chỉ hái bông hoa mai. Điều đó đã nói lên cốt cách cao quý của ông, vì hoa mai là biểu tượng của các bậc quân tử.

Cuộc đời làm quan của ông Nghè Sổ cũng nhiều phen lên bổng xuống trầm và chủ yếu là làm học quan. Đỗ đạt vinh quy, ông không muốn đi vào nghiệp hoạn lộ. Mãi sau hai năm thi đỗ, tức năm 1903, ông mới chịu nhậm chức Tri huyện Việt Yên và nổi tiếng là một ông quan thanh liêm. Chưa đầy hai năm làm Tri huyện, ông xin cáo quan về nghỉ vì mâu thuẫn với viên Đại lý người Pháp (một chức quan dưới Công sứ, phụ trách một vùng vài phủ huyện). Một năm sau, ông lại nhận được chỉ đi nhậm chức Giáo thụ tỉnh Yên Bái. Sau đó lại được đổi về làm Đốc học tỉnh Ninh Bình, rồi Đốc học trường Quy Thức, Hà Nội. Do ông giao du, kết bạn với các nhân sĩ Đông Kinh Nghĩa Thục như Nguyễn Thượng Hiền, Đào Nguyên Phổ, Nguyễn Quyền, Ngô Đức Kế nên khi trường Đông Kinh Nghĩa Thục bị đàn áp thì trường Quy Thức cũng bị giải tán. Ông Nghè Sổ lại về làm Đốc học tỉnh Ninh Bình, sau đó đổi ra làm Đốc học tỉnh Hà Đông ngót 10 năm.

Từ khi làm giáo thụ tỉnh Yên Bái rồi làm Đốc học nhiều tỉnh trong nhiều năm liền, ông Nghè Sổ nổi tiếng là thầy hay chữ, có nhiều học trò đỗ đạt, đồng thời cũng nổi tiếng là người đức độ, vừa nghiêm khắc vừa khoan hòa, nhất là không kết thân với Pháp, không biết chiều theo ý quan trên (câu ghi trong gia phả), lúc nào cũng giữ vững nhân cách hanh cao của một nhà nho chân chính. Ông luôn cố gắng tận tâm cho sự nghiệp giáo dục đào tạo nhân tài, xứng đáng với vị trí của một người thầy mẫu mực.

Thời gian làm Đốc học Hà Đông ông bị cái vạ thủ bò - thủ bò chi họa. Năm 1910 gặp kỳ thu tế Đức Khổng Tử, nhận được giấy sức của Bộ Lễ, Nguyễn Đình Tuân thông sức cho văn hội của mình đến tế tại Văn Miếu. Tế xong, hội bàn chia phần, có người nêu ý kiến đặt cái đầu bò thui lên hương án sơn son thiếp vàng, rồi che lọng khiêng đến biếu quan Tổng đốc gọi là lộc thánh. Cụ Tuân nghe theo, viên Tổng đốc nhận lễ rất hài lòng. Nhưng sau đó vài ngày ở cổng trường học của Nguyễn Đình Tuân xuất hiện một bài thơ Vịnh thủ bò ghi rõ nhờ gửi đến quan Tổng đốc. Nội dung bài thơ: Ơn nhờ cha mẹ được làm to, Văn chương chữ nghĩa dốt như bò, Thôi thôi thu xếp về đi chứ, Ở lại làm chi chúng chửi cho. Bài thơ lan truyền nhanh đến tai Tổng đốc, viên Tổng đốc cay cú lắm chờ dịp trả thù. Đầu năm sau nhân kỳ thăng thưởng, Thống đốc vui vẻ báo tin cho Nguyễn Đình Tuân: Phủ Thống sứ đặc cách cử quan lớn lên làm Án sát tỉnh Cao Bằng. Lên Cao Bằng được 3 tháng, ngán ngẩm về thói đời nhỏ nhen và để tránh hậu họa ông đã cáo bệnh từ quan về làng dạy học và bốc thuốc.

Sau một thời gian cáo quan về quê bốc thuốc, dạy học ông lại nhận được chỉ đi làm Án sát tỉnh Bắc Ninh. Ở Bắc Ninh được thời gian ngắn, ông lại bị đổi lên làm Án sát tỉnh Thái Nguyên, sau đó kiêm chức Tuần phủ Thái Nguyên cho đến ngày về hưu.

Tháng 2 năm 1384, vua Trần Phế Đế mở khoa thi Thái học sinh ở chùa Vạn Phúc, núi Tiên Du, Bắc Ninh, Đoàn Xuân Lôi người làng Sổ đã đỗ đầu trong số 30 Tiến sĩ. Ở đồng bằng Bắc Bộ hiếm có làng có hai người đỗ đầu trong hai kỳ thi thời phong kiến.

Văn chương
Đương thời ông sáng tác nhiều thơ văn, soạn nhiều văn bia, câu đối cho các địa phương nơi mình cư quan nhậm chức nhưng đến nay bị thất lạc nhiều. Di văn của ông, còn lại đến nay tại trên các di tích nơi ông từng qua thăm viếng. Thơ ông chủ yếu là những bài mừng tặng, thăm hỏi thân nhân bằng hữu, ca tụng cảnh trí thiên nhiên mỹ lệ.

Tác phẩm đồ sộ nhất ông để lại cho hậu thế là bộ sử mang tên Đại Việt quốc sử cải lương bao gồm 765 trang chữ Hán chia thành hai quyển, ghi lại lịch sử nước nhà từ thời Hồng Bàng đến đầu thế kỷ 20, được viết trong thời kỳ ông làm Đốc học Hà Đông (1911 - 1919). Sách chưa được xuất bản bằng tiếng Việt. Các học giả đánh giá cao về giá trị của một bộ sử được biên soạn cuối cùng dưới thời phong kiến. Bộ sách này hiện được bảo quản tại Thư viện Viện nghiên cứu Hán Nôm mang ký hiệu A1146/1 và A1146/2.

Một tác phẩm nổi tiếng khác của Nguyễn Đình Tuân là bài Văn sách thi Đình , nội dung trả lời vua về việc cai trị thiên hạ, đưa ra nhiều kế sách cho các bậc đế vương trị nước và cũng đề cập đến nhiều lĩnh vực của xã hội đương thời. Lời đối sách khá dài, đề cập đến nhiều lĩnh vực của xã hội, sau đây là một vài trích đoạn:

Dám thưa! Kẻ bề tôi từng nghe dùng hình phạt với dân và vẫn ẩn chứa điều thiện, dùng văn trị lại thuận theo thời thế để thi hành cho phù hợp là cách cai trị của các bậc thánh vương đời trước. Trộm nghĩ, bậc thánh vương phải tùy thời mà trị dân, nhưng cũng chỉ có hai vấn đề cốt yếu là dùng Hình luật và Giáo hóa. Ôi! cái nghĩa của chữ tùy thời lớn lao làm sao. Các bậc thánh vương nhân thời thế, thời cuộc mà định ra chính sách. Thiên hạ không công bằng thì lấy Hình luật mà làm cho cân bằng khoảng cách thấp cao. Phong tục chưa tốt thì giáo hóa để ngày thêm thuần hậu. Phàm xem xét việc định ra kế trị nước và thi hành đạo trị nước, tất yếu phải biết tùy nghi, khéo léo ứng xử theo thời thế. Xét về kinh điển, có câu rằng: Phải quan sát tình hình dân chúng mà thiết định phương pháp giáo hóa. Về cách thức làm người trị nước, sách truyện có câu: Lãnh đạo dân chúng, phải công bằng về pháp luật. Trong việc giáo hóa dân chúng, phải xem xét thiên hạ, biết được sự đổi thay của xã hội, từ đó hiểu được đời sống của dân chúng rồi đặt ra sự giáo hóa... Làm được như vậy thì dân chúng sẽ nghiêm cẩn mà có lòng tin, pháp luật sẽ bồi bổ cho việc trị nước. Làm chính sự mà lấy đạo để thi hành, bình đẳng về pháp luật thì dân chúng tránh được tội lỗi mà hiểu rõ được lễ nghĩa, liêm sỉ...

Hình luật là để đất nước bình yên... việc hưng thịnh hay rối loạn của đất nước đều ở tay người cầm quyền. Hình luật có chỗ khác nhau, quyền là do tình thế mà giữ cho cân. Nước tràn, lửa cháy có cách xử lý của nó. Cho nên dùng đức để cai trị, không câu nệ, không thiên lệch, thì cái đẹp của đức ấy tự làm cho xã hội không sinh ra cái tệ bè đảng...

Dựng nhà học, lại mời các danh nho đến dạy, thì dù không có phép tắc thời Tam đại, người ta vẫn kéo đến học một cách đông đảo, nhàn nhã. Thành tựu của sự học là đáng quý lắm. Sở dĩ đạo trị nước cần đề cao sự học cũng bởi nó làm cái gốc của thiên hạ thái bình vậy...

Khải Định Quý Hợi hạ (1923) Nguyễn Đình Tuân có làm bài thơ Tự cổ danh sơn tú ghi trên bức hoành phi treo ở Đền IA, huyện Hiệp Hòa, ca ngợi công đức của Thánh Hùng Linh Công được thờ trong Đền. Phiên âm nội dung bài thơ: Tự cổ danh sơn tú, Anh chung cái thế hào, Việt Nam hồng hữu duệ, Giang Bắc nhạn vô sào, Kiến tiết hùng đãng trọng, Bình tàn vũ lược cao, Thiên thu hoàn tụ xứ, Trường thử úy quần cao. Dưới bài thơ ông tự ghi danh: Tân Sửu Đình nguyên Bắc Ninh Án sát Trâu giang Hữu mai Nguyễn Đình Nguyên bái đề. Dịch thơ :

Chùa cổ tô núi thắm

Danh thơm rạng công hầu

Việt Nam hồng đắp tổ

Giang Bắc nhạn về đâu

Dựng nước ngời văn hiến

Diệt thù tỏ tài cao

Ngàn năm miền hội tụ

Vạn thuở nghiệp anh hào

Làng Sổ có Đền Sổ  được nhà nước cấp bằng Di tích kiến trúc nghệ thuật từ năm 1964, năm 1674 triều đại Lê Gia Tông đã có sắc phong cho ngôi đền. Trong đền trên cửa cung cấm, trước hậu cung treo bức đại tự do Nguyễn Đình Tuân cung tiến vào năm 1923 đề 4 chữ Hán Hệ xuất thần minh (nghĩa là các thế hệ nối tiếp noi gương sáng của thần) để ca ngợi công lao và khí tiết của Đức Thánh Tam giang - Trương Hống, Trương Hát.

Thành lập xã Tân Cương nôi của chè Thái

Trước kia Tân Cương là một vùng rừng núi hoang vu. Năm 1919 có 11 lính chào mào giải ngũ, phần lớn là người gốc Nam Định, Thái Bình nhưng không có ruộng đất, không có điều kiện về quê sinh sống nên được Pháp cho vào ở vùng Tân Cương khai khẩn kiếm kế sinh nhai.

Rồi một số người dân, trong đó có cả một số nhà nho bị nạn cường hào truy bức hoặc dính dáng tới cuộc khởi nghĩa chống Pháp của Nguyễn Thiện Thuật không thể sống ở quê vùng xuôi, đã trốn tránh phiêu bạt lên vùng này và vào vùng Tân Cương dựng lán làm nhà. Năm 1921, vùng Tân Cương đã có vài chục nóc nhà trong đó có những ông đồ như cụ đồ Hai, cụ đồ Nhĩ. Là những nhà nho nên các cụ được ông Nghè kết bạn mặc dù danh phận, ông Nghè Tuân là Tuần Vũ, chức quan đứng đầu một tỉnh. Ngày nay, con cháu cụ đồ Nhĩ nhớ lại rằng lúc nhỏ tuổi đã thấy ông Nghè về chơi với cụ đồ và nhiều lần cho lính về rước mấy cụ ở Tân Cương lên dinh Tuần phủ uống rượu đánh cờ.

Do không muốn bị phụ thuộc và cũng do khoảng cách khá xa với các xã lân cận nên dân Tân Cương xin với ông Nghè cho lập ra một xã riêng, cũng có nghĩa là lập ra một đơn vị hành chính mới. Ông Nghè chuẩn y, cho tiến hành các thủ tục thành lập xã mới và ông đặt tên xã là Tân Cương. Sau khi xã được thành lập, nhân dân Tân Cương mời ông Nghè Sổ về cắm hướng đình. Ngày 10-2 năm Nhâm Tuất 1922, ông Nghè về cắm hướng đình và đình được chính thức khởi công xây dựng, hơn một năm sau thì xong và ông Nghè Sổ được dân suy tôn và thờ làm Thành hoàng sống. Ngày khánh thành đình, ông Nghè không về được nhưng cho lính khiêng hoành phi câu đối về tặng. Điều đáng ngạc nhiên là cách nay bảy tám chục năm mà hoành phi câu đối của ông Nghè tặng cho đình Tân Cương có nội dung rất mới.

Do đình bị phá năm 1947 khi Pháp nhảy dù tấn công Việt Bắc, nên bức hoành phi câu đối khảm xà cừ treo giữa đình không còn nữa, nhưng ngày nay các cụ già ở Tân Cương còn nhớ rất rõ nội dung. Tấm hoành phi đặt giữa đình có ba chữ Đại thắng lợi và đôi câu đối hai bên viết bằng chữ Nôm: Thái Nguyên giàu đẹp muôn muôn thuở, Tân Cương cường thịnh vạn vạn niên. Điều đáng khâm phục là nội dung câu đối này ngày nay vẫn rất phù hợp.

Lễ tế đình, tức là Thành hoàng mà Thành hoàng còn sống cũng rất đặc biệt. Trên bàn thờ Thành hoàng có đủ ngai thờ, bài vị và ảnh phóng đại của ông Nghè Sổ mặc dù ông còn sống, và khi tế xong thì đem phần tế lên dinh Tuần phủ biếu ông Nghè. Mấy năm sau, ông Nghè hưu trí về sống ở quê, hàng năm xã Tân Cương vẫn cử người đi chúc Tết và đem phần tế đến quê ông Nghè. Huyện Hiệp Hòa có hai danh nhân được dân dựng Đình và Đền thờ cúng lúc còn sống, đó là Nguyễn Đình Tuân và Hùng Linh Công sống ở đời Hùng Vương thứ 6, thật là một sự việc hiếm có.

Chè Tân Cương, Thái Nguyên
Theo kể lại thì vùng Tân Cương ngày ấy đồi núi mênh mang, hoang vu rậm rạp, đêm đêm nghe tiến nai tác hổ gầm, rồi chuyện hổ về bắt trâu, bắt lợn xảy ra như cơm bữa. Đây là vùng bán sơn địa, mà sơn nhiều địa ít, dân khai phá nương rẫy, gieo lúa trồng khoai vất vả mà làm nhiều ăn ít, thu nhập chẳng là bao, lắm khi mấy tháng liền không nhìn thấy hạt gạo, chỉ ăn toàn khoai toàn sắn.

Thấy vậy, ông Nghè Sổ có sáng kiến và bàn với dân Tân Cương là đem giống chè về trồng để dân có thêm thu nhập. Theo chỉ dẫn và có phần chu cấp của ông Nghè, cụ Vũ Văn Hiệt là tiên chỉ đầu tiên của xã Tân Cương cùng một số trai tráng và mấy người lính của ông Nghè phái đi, lặn lội lên Phú Thọ để xin giống chè về. Sau nhiều chuyến đi như thế, cây chè Tân Cương cứ nhân ra mãi. Trong tự truyện của ông Nghè có kể là lúc đi nhậm chức Giáo thụ tỉnh Yên Bái có qua thăm và nghỉ nhà ông Cử Đoàn ở Phú Thọ, vốn là bạn đồng khoa thi Hương. Vì thế mà ông Nghè biết giá trị kinh tế của cây chè nên đã cử người Tân Cương tới gặp bạn để xin giống chè. Nhưng cây chè từ Phú Thọ đem về Tân Cương thì chất lượng khác hẳn, có hương vị riêng không nơi nào có được. Chính là điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng thích hợp tạo nên hương vị thơm ngon đặc biệt của cây chè Tân Cương. Năm 1925, Tân Cương đã được thu hoạch chè và lúc đầu còn gọi là chè Bạch Hạc, có lẽ do lấy cây giống từ vùng Bạch Hạc, tỉnh Phú Thọ.

Đối với xã Tân Cương, ông Nghè Sổ không chỉ là người khai lập xã, cắm hướng đình và được thờ làm Thành hoàng mà còn có thể coi là vị tổ nghề đối với cây chè Tân Cương nổi tiếng.

Xưa nay có câu Chè Thái, gái Tuyên, tức là chè Thái Nguyên ngon nổi tiếng, con gái Tuyên Quang rất xinh đẹp. Nói đến chè Thái Nguyên là phải nói đến chè Tân Cương. Hiện nay vùng chè Tân Cương không chỉ bó hẹp trong xã Tân Cương, mà là cả mênh mông nhấp nhô vườn chè của 5 xã chung quanh (Tân Cương, Tân Thịnh, Thịnh Đán, Phúc Trìu, Phúc Xuân). Vùng chè Tân Cương nằm ở lưu vực sông Công, dưới chân Tam Đảo, được trời ban cho chất đất và ánh sáng quý giá phù hợp với loại chè ngon ngang ngửa với chè Sri Lanka, Ấn Độ, Trung Quốc. Hiện nay vùng này đã xây dựng Nhà máy Chè Tân Cương, ra mắt khách hàng rất nhiều sản phẩm mang nhãn hiệu Tân Cương - Hoàng Bình, chủ yếu là chè đen, chè xanh cao cấp dùng làm quà biếu như Lan Đình trà, Tri Âm trà, Trúc Lâm trà, Queenli trà, giá bán từ 12.000 đến 320.000 đồng /hộp và một số loại khác như chè túi lọc ướp hương nhài, hương sen phục vụ văn phòng hội họp, chè vu quy dùng trong cưới hỏi, chè dùng cho lễ hội, chùa chiền. Chè Tân Cương đã xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Tân Cương cách trung tâm thành phố Thái Nguyên 13 km về phía Tây.

Hậu duệ
Trong số hậu duệ ông Nghè có ông Nguyễn Tái Chương, cán bộ tiền khởi nghĩa, đỗ Cử nhân, nhà giáo lão thành là con trai duy nhất của ông Nghè; ông Ngô Duy Phương, cán bộ lão thành cách mạng, những năm 1960 đã làm Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang, là con rể út của ông Nghè; bà Nghiêm Chưởng Châu, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, nguyên Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục, là cháu ngoại ông Nghè và nhiều người là trí thức, cán bộ trung cao cấp phần đông đang sống và công tác ở Hà Nội.

Cháu nội của cụ Nghè Sổ: Nguyễn Thái Lai làm Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường, kiêm giữ chức Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban sông Mê Công Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Chú thích

Xem thêm
 Hiệp Hòa, Bắc Giang
 Đoàn Xuân Lôi

Tham khảo
 Hiệp Hòa phong thổ ký. Dương Quang Luân. Nhà xuất bản Hội nhà văn, 2003
 Y Sơn linh tích. Dương Quang Luân. Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc, 2002

Liên kết ngoài
 Thành hoàng làng chè Tân Cương
 Đình nguyên Tiến sĩ Nguyễn Đình Tuân với Bài văn sách thi Đình. Nguyễn Văn Phong

Người Bắc Giang
Sinh năm 1867
Mất năm 1941
Thủ khoa Nho học Việt Nam


title: La Samaritaine

text:
La Samaritaine là một cửa hàng lớn ở quận 1, thành phố Paris. Nằm bên cạnh sông Seine, đầu cầu Pont Neuf về phía hữu ngạn, La Samaritaine là một trong những cửa hàng quan trọng nhất Paris với diện tích 48 000 m², rộng hơn một chút so với Galeries Lafayette và Printemps. Với các gian hàng thời trang cao cấp, đồ nội thất... khẩu hiệu của cửa hàng này là On trouve tout à la Samaritaine, tức Chúng ta có thể tìm thấy tất cả ở Samaritaine.

Lịch sử
Bắt đầu từ năm 1869 bởi Ernest Cognacq và vợ là Marie-Louise Jaÿ, một người bán hàng quần áo của Le Bon Marché. Ernest Cognacq bắt đầu buôn bán nhỏ ở phố Monnaie vào năm 1869. Kết hôn với Marie-Louise Jaÿ, đôi vợ chồng này quyết định mở rộng cửa hàng của họ và năm 1900, cửa hàng lớn La Samaritaine ra đời.

Học tập theo phương pháp kinh doanh của Aristide Boucicaut với cửa hàng Le Bon Marché, Ernest Cognacq tổ chức của hàng của mình thành những gian hàng nhỏ với các chủ độc lập và tự chịu trách nhiệm.

Cùng với việc mua thêm các tòa nhà gần cửa hàng của mình, Ernest Cognacq tiếp tục mở rộng Samaritaine. Khối nhà được tu sửa và xậy dựng lại trong khoảng thời gian từ 1883 cho tới 1933, chủ yếu vào 1903 và 1907 bởi kiến trúc sư Frantz Jourdain, người đã sử dụng phong cách Tân nghệ thuật. Lần mở rộng năm 1933 biến Samaritaine thành một tòa nhà 10 tầng do kiến trúc sư Henri Sauvage thực hiện theo phong cách Art Déco. Ngày nay, cửa hàng này được xếp hạng công trình lịch sử nước Pháp.

Sau những thua lỗ vào thập niên 1990, diện tích cửa hàng bị thu nhỏ. Samaritaine được bán lại cho LVMH, tập đoàn kinh doanh đồ xa xỉ đã mua lại Le Bon Marché trước đó. Ngày 15 tháng 6 năm 2005, với lý do an toàn theo các tiêu chuẩn mới, La Samaritaine phải đóng cửa để tu sửa.

Tên gọi
La Samaritaine vốn là tên của một trạm bơm có từ thời vua Henri IV bên cầu Pont Neuf và được sửa chữa lại vào thế kỷ 18. Ernest Cognacq cũng từng bán hàng ở một trong những ban công nhỏ hình bán nguyệt ở cầu Pont Neuf khi cây cầu còn là nơi buôn bán của các thợ thủ công và thương nhân.

La Samaritaine đôi khi cũng được gọi tắt là La Samar.

Xem thêm
Belle Époque

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của La Samaritaine
 Hình ảnh kiến trúc
 La Samaritaine mở của ngày chủ nhật năm 1913

Cửa hàng bách hóa Pháp
Công trình bán lẻ Pháp
Samaritaine
Samaritaine
Samaritaine
Cửa hàng


title: Riek Machar

text:
Riek Machar Teny (sinh năm 1953), là một người Nuer, là Phó Tổng thống đương nhiệm của Nam Sudan.

Tiểu sử
Riek Machar là một trong những thành viên đầu tiên của Quân đội Giải phóng Nhân dân Sudan (SPLA/M) do John Garang thành lập vào năm 1984. Ông tách khỏi SPLA/M năm 1991 cùng với Lam Akol và Gordon Kong Chuol để thành lập SPLA-Nasir (1991–1993), sau đó là SPLA-United (1993–94).

Machar đã kết hôn với Emma McCune, một nhân viên cứu trợ người Anh. Bà qua đời do tai nạn giao thông tại Nairobi năm 1993.

Machar đã ký Thỏa thuận Hòa bình Khartoum năm 1997. Machar và đội quân của ông đã gia nhập Mặt trận Hồi giáo Quốc gia tại Khartoum. Sau khi ký kết thỏa thuận, ông trở thành người đứng đầu Lực lượng Quốc phòng Nam Sudan (SSDF, hiện đổi tên là SSIM) (1997–2002). Thỏa thuận Hòa bình Khartoum đã đề xuất Miền Nam tự xác định và khiến Machar trở thành phụ tá của Tổng thống Cộng hòa Sudan và Tổng thống của Hội đồng Phối hợp Miền Nam Sudan (7 tháng 8 năm 1997 - 31 tháng 1 năm 2000).

Tham khảo

Đọc thêm
 Douglas H. Johnson (2003) The Root Causes of Sudan's Civil Wars (African Issues), Đại học Indiana Press, ISBN 0-253-21584-6
 Deborah Scroggins (2004) Emma's War Vintage Books USA - Academi, ISBN 0-375-70377-2
Maggie McCune (1999) Till The Sun Grows Cold Headline Book Publishing Ltd, ISBN 0-7472-7539-4

Liên kết ngoài
South Sudan: A history of political domination: A case of self-determination by Riek Machar
Oil caused realignment of Southern rebel forces and escalation of war, late 1999 by Human Rights Watch

Chính khách Nam Sudan
Chính khách Sudan


title: Callistola tripartita

text:
Callistola tripartita là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Callistola


title: Middlesbrough

text:
Middlesbrough là thành phố ở Đông Bắc Anh, kể từ năm 1996 là trung tâm hành chính của Middlesbrough unitary authority. Middlesbrough toạ lạc bên sông Tees ở khu vực đã là khu vực hành chính phía Bắc Yorkshire. Đầu thế kỷ 19, thị trấn Darlington đã được thành lập gần địa điểm Middlesbrough như là một giao lộ đường sắt để vận chuyển than đá từ Nam Durham, và tuyến đường sắt công cộng đầu tiên của thế giới đã được xây giữa Darlington và Stockton gần đấy vào năm 1825. Middlesbrough hiện đại đã được quy hoạch kỹ lưỡng và trung tâm ban đầu được giữ nguyên như một di tích của sự phát triển đô thị Vương quốc Anh. Middlesbrough đã mở rộng nhanh chóng để trở thành trung tâm sắt, và sau này là quận thép của Teesside sau khi lò cao đầu tiên hoàn thành ở Middlesbrough năm 1851. Ngành đóng tàu cũng đã trở thành một ngành công nghiệp quan trọng của Middlesbrough, và các ngành khác như: gạch, xi măng được du nhập vào thành phố thập niên 1930.

Tham khảo

Thành phố của Anh
Huyện chính quyền đơn nhất của Anh


title: Agrypnus torresi

text:
Agrypnus torresi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Breidenbach, Moselle

text:
Breidenbach là một xã thuộc tổng Volmunster, quận Sarreguemines, tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Tọa độ địa lý của xã là 49° 08' vĩ độ bắc, 07° 25' kinh độ đông. Breidenbach nằm trên độ cao trung bình là 310 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 252 mét và điểm cao nhất là 376 mét. Xã có diện tích 10,89 km², dân số vào thời điểm 1999 là 346 người; mật độ dân số là 31 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Chú thích

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Megabruchidius sophorae

text:
Megabruchidius sophorae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Tuda & morimoto miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Megabruchidius


title: Paramoria guntheri

text:
Paramoria guntheri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Paramoria
Động vật được mô tả năm 1886


title: Faimbe

text:
Faimbe là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Ước lượng năm 2004 là 114.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Matha, Charente-Maritime

text:
Matha là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 23-68 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime