title: Trois Glorieuses

text:
{{Thông tin chiến tranh
|rộng=310
|conflict=Cách mạng Tháng Bảy
|image=
|caption=Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân bởi Eugène Delacroix: một bức tranh ngụ ngôn về Cách mạng tháng Bảy.
|partof=Bourbon phục hoàng
|date=26–29 tháng 7 năm 1830
|place=Paris
|result=Phái tự do chiến thắngCharles X thoái vịBắt đầu Quân chủ tháng Bảy
|casus=Chiếu dụ Saint-Cloud
|combatant1= Quân đội hoàng gia
|combatant2= Phái tự do Cộng hòa Phe Bonaparte Quân chủ tự do
|commander1=Charles X• Louis-Antoine của Pháp• Auguste de Marmont
|commander2= Gilbert du Motier de La Fayette• Maurice Gérard• Jacques Laffitte• Casimir Perier• Pierre-François Audry de Puyraveau• Auguste de Schonen• François Mauguin• Georges Mouton
|strength1=10.000 lính
|strength2=10.000 người nổi dậy
|casualties1=200 tử vong
|casualties2=800 tử vong
}}

Cách mạng tháng Bảy (Pháp) còn được gọi là Cách mạng Pháp lần thứ hai hoặc Trois Glorieuses (Ba ngày vinh quang) hay Cách mạng năm 1830 là cuộc cách mạng tại Pháp, diễn ra chủ yếu tại Paris, vào tháng 7 năm 1830 dưới thời Bourbon phục hoàng.

Trong giai đoạn cai trị của Charles X, những mâu thuẫn giữa hai phe tự do và bảo hoàng đã gây nên các biến động chính trị kéo dài. Mùa hè năm 1829, Charles X đưa Jules de Polignac, một người bảo hoàng, lên giữ chức thủ tướng, thành lập một chính phủ mới. Trước những chống đối của các nghị sĩ phái tự do, nhà vua giải tán Nghị viện và đỉnh điểm là chiếu dụ Saint-Cloud ngày 26 tháng 7 năm 1830 đã khiến những người đối lập nổi dậy.

Trong ba ngày từ 27–29 tháng 7, người dân Paris dựng chướng ngại vật trên đường phố để chống lại quân đội của thống chế Marmont, dẫn đến việc 200 binh sĩ và 800 dân thường, buộc vua Charles X cùng gia đình chạy khỏi Paris. Sau đó, các nghị sĩ đưa Công tước Orléans (thuộc nhánh thứ của dòng họ Bourbon) lên ngôi vua, trở thành vua Louis-Philippe I, đăng quang ngày 9 tháng 8 với tước hiệu Vua của người Pháp (thay vì Vua nước Pháp như các vua nhà Bourbon tiền nhiệm), mở ra nền Quân chủ tháng Bảy.

Diễn ra trong thời gian ngắn (trong ba ngày từ 27–29 tháng 7 năm 1830), Cách mạng tháng Bảy được gọi trong tiếng Pháp là Trois Glorieuses (có nghĩa ''Ba ngày vinh quang''), nhưng không thể chấm dứt nền quân chủ mà chỉ kết thúc thời kỳ trị vì của Charles X.

Bối cảnh

Sau Đệ nhất đế chế của Napoléon Bonaparte sụp đổ, vua Louis XVIII trở về ngày 28 tháng 4 năm 1814, mở ra thời kỳ phục vị cho nhà Bourbon. Ngày 4 tháng 6 năm 1814, Louis XVIII đồng ý với Pháp điểm giới hạn bớt quyền lực của nhà vua, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến tại Pháp. Văn bản này được thông qua ở cả Viện công khanh và Nghị viện.

Ngày 16/9/1824, sau một thời gian bệnh tật kéo dài, Louis XVIII băng hà ở tuổi 69 tuổi mà không có con nối dõi. Charles X, người em trai 66 tuổi của vua Louis, trở thành người kế vị. Khác với người anh trai, Charles X không biết thích nghi với những biến đổi của lịch sử. Nhà vua đăng quang ngày 21 tháng 5 năm 1825 tại nhà thờ Đức Bà Reims trong nghi thức truyền thống của hoàng tộc Capetien, khiến dư luận cho rằng ông muốn phục hưng nền quân chủ chuyên chế. Trong cuộc bầu cử quốc hội năm 1827, phái tự do chiếm ưu thế, buộc vua Charles X chỉ định một thủ tướng nhằm trung hòa giữa hai phe bảo hoàng và tự do. Jean-Baptiste Sylvère Gay, tử tước Martignac, trở thành thủ tướng, thành lập một chính phủ bán tự do, bán chuyên quyền.

Chính phủ Polignac

Mùa hè năm 1829, sau thất bại khi thỏa hiệp, Charles X bất ngờ thay thế Jean-Baptiste Sylvère Gay bằng công tước Jules de Polignac khi Nghị viện đang tạm nghỉ. De Polignac là con trai của Yolande de Polastron, một người bạn thân của Maria Antonia của Áo, gợi lại những hoài niệm tăm tối về triều đình Versailles trước đây.

Bên cạnh đó, bộ trưởng Nội vụ François Régis de La Bourdonnais là một người bảo hoàng cực đoan, trong khi bộ trưởng Bộ Chiến tranh, Louis Auguste Victor de Ghaisne de Bourmont lại từng theo hoàng đế Napoléon I rồi lại đổi phe trước khi trận Waterloo diễn ra vào giữa tháng 6 năm 1815.

Tin tức được đăng trên tờ Le Moniteur ngày 8 tháng 8 có hiệu ứng như một quả bom, khiến đảng tự do phản ứng mạnh mẽ. Ngày 14 tháng 8 năm 1829, Louis-François Bertin, giám đốc tờ Journal des débats viết: "Coblentz, Waterloo, 1815: ba yếu tố, ba nhân vật của nội các. Hãy nhìn theo bất cứ cách nào mà bạn muốn, khía cạnh nào cùng làm họ sợ hãi, khía cạnh nào cũng làm họ tức tối. Hãy nén, vắt cái nội các này, nó chỉ nhỏ từng giọt nhục nhã, rủi ro và sầu thảm [...]. Triều đình với các mối hiếm thù cũ, lưu vong và thành kiến, giới tăng lữ sợ hãi tự do [...]". Louis-François Bertin kết thúc bài báo nổi tiếng: "Thương thay nước Pháp! Thương thay nhà vua!".

Nhưng trong chính phủ khi đó còn nhiều bộ trưởng khác ủng hộ đảng tự do, như Jean de Courvoisier (Bộ Tư pháp), Christophe de Chabrol de Crouzol (Bộ Thương mại), Guillaume Isidore de Montbel (Bộ Giáo dục), và Charles Lemercier de Longpré (Bộ Hàng hải). Khi de La Bourdonnais từ chức ngày 18 tháng 11, de Montbel trở thành thủ tướng, còn chức bộ trưởng Bộ giáo dục được thay bằng Martial de Guernon-Ranville, bá tước Guernon-Ranville, một người tự do.

Phái tự do cho rằng Charles X và Jules de Polignac muốn tái lập nền quân chủ chuyên chế như trước Cách mạng năm 1789. Trên thực tế, có hai cách giải thích đối lập về Pháp điểm năm 1814. Một mặt, Charles X muốn tuân thủ pháp điểm một cách chặt chẽ: nhà vua chỉ định các bộ trưởng và chỉ thải hồi trong hai trường hợp phản bội hoặc nhận hối lộ. Mặt khác, những người tự do muốn xây dựng một chế độ giống nước Anh, cho rằng pháp điểm không thể bao hàm hết các trường hợp, bộ trưởng phải được tín nhiệm bởi đa số Nghị viện. Cuộc tranh luận này còn tiếp tục dưới nền Quân chủ tháng Bảy.

Thư thỉnh nguyện 221

Đầu năm 1830, tình trạng nước Pháp trở nên tồi tệ: mùa đông 1829–1830 khắc nghiệt, nền kinh tế trì trệ, nhiều hội kín nổi lên ở nông thôn, các đám cháy không rõ nguyên nhân,... Trong khi đó, hai phe bảo hoàng cực đoan và tự do đổ trách nhiệm lẫn nhau.

Adolphe Thiers, Armand Carrel, François-Auguste Mignet và Auguste Sautelet lập nên tờ báo đối lập Le National với số đầu tiên ra ngày 3 tháng 1 năm 1830. Nhật báo bênh vực cho một nền quân chủ nghị viện, gợi lại Cách mạng Anh năm 1688: vua James II vì không hiểu được ý nguyện của nhân dân đã bị thay thế bởi con gái là Mary II và người chồng là William III. Một số tờ báo khác như Le Globe và Le Temps tiếp tục chỉ trích nhà vua lẫn chính phủ. Còn Le Constitutionnel và Journal des débats cũng nghiêng về các tư tưởng tự do.

Ngày 2 tháng 3 năm 1830, khi Nghị viện bước vào kỳ họp mới, Charles X có một bài phát biểu thông báo cuộc viễn chinh tới Alger cùng việc ngầm đe dọa phái đối lập trong chính phủ. Nghị viện sau khi cân nhắc đưa lên nhà vua một danh sách năm người cho chức vụ chủ tịch: Royer-Collard, Casimir Perier, Delalot, Agier, Sébastiani và cuối cùng Royer-Collard trở thành người được bổ nhiệm. Sau đó, các nghị sĩ soạn thảo một bức thư thỉnh nguyện trả lời bài diễn văn của nhà vua, nhắc lại bản chất của Pháp điểm 1814. Bức thư thực sự là một văn bản phản đối nội các. Trong cuộc biểu quyết ngày 16 tháng 3, 221 người bỏ phiếu đồng ý và 181 phiếu chống lại việc soạn thảo này.

Ngày 18 tháng 3, khi bức thư được gửi đến cung điện Tuileries, vua Charles X nói rằng việc "Giải tán [Nghị viện] là điều không thể tránh khỏi". Ngày hôm sau, một chiếu dụ được đưa ra, hoãn kỳ họp ngày 1 tháng 9 của Nghị viện và cho phép các nghị sĩ được nghỉ 6 tháng. Vào thời điểm đó, nhà vua xác định đi tới cùng: "Ta muốn trèo lên ngựa hơn là ngồi sau xe kéo".

Căng thẳng leo thang

Chỉ dụ của nhà vua khiến dư luận phẫn nộ. Họ cáo buộc nhà vua cùng các bộ trưởng thân cận có ý định thay đổi hiến pháp. Các ý kiến khác khẳng định Jules de Polignac, vốn là cựu đại sứ Anh và rấtthaan thiết với thủ tướng nước này, Arthur Wellesley, sẵn sàng nhờ Anh quốc can thiệp nếu tình hình tại Pháp xấu đi.

Tại Palais-Royal, Jean Vatout, người thân cận của Công tước Orléans Louis-Philippe, khuyên chủ nhân của mình khai thác địa vị sẵn có. Nhiều người khác, như Thiers, Tướng Gérard, Talleyrand... cũng cho rằng những người dòng Bourbon nhánh trưởng đã hết thời, nhưng Louis-Philippe vẫn chần chừ. Tháng 5, tại Paris, Louis-Philippe đón đón tiếp anh vợ là Francesco I cùng người vợ là María Isabel. Để chào mừng vị quân vương đến từ thành Napoli, ngày 31 tháng 5, một buổi tiệc xa hoa được tổ chức tại Palais-Royal và Charles X cũng tới dự. Khi nhà vua đã đi khỏi, dân chúng tràn vào khu vườn, Louis-Philippe nhiều lần ra ngoài ban công để xoa dịu đám đông chống đối Charles X và Jules de Polignac. Cuộc biểu tình trở nên dữ dội hơn. Các ghế gỗ được chất đống và đốt trong vườn, tiếng la ó bên cạnh tiếng nhạc. Bá tước Narcisse-Achille de Salvandy, người chịu trách nhiệm tổ chức buổi tiệc, nói với Louis-Philippe một câu về sau được nhắc đi nhắc lại ở Paris: "Vậy đấy, thưa ngài, một lễ hội rất Napoli, chúng ta khiêu vũ trên miệng núi lửa!".

Ngày 16 tháng 5 năm 1830, thời điểm đoàn quân viễn chinh của Pháp chuẩn bị xuất phát tới Alger, Charles X giải tán Nghị viện, rồi triệu tập đại cử tri đoàn các quận vào ngày 23 tháng 6 và các tỉnh vào ngày 3 tháng 7, khiến nội các chính phủ rối loạn. Jean de Courvoisier và Christophe de Chabrol de Crouzol từ chức, Jean de Chantelauze được chỉ định làm bộ trưởng Bộ Tư pháp, Guillaume Isidore de Montbel sang Bộ Tài chính, còn bộ trưởng Bộ Nội vụ được thay thế bằng bá tước Peyronnet, một người bảo hoàng cực đoan. Nam tước Guillaume Capelle, một tỉnh trưởng, được đưa lên làm quản lý ở Bộ Lao động và có vị trí trong tổ chức chính phủ.

Ngày 13 tháng 6, trên tờ Le Moniteur, Charles X cáo buộc các nghị sĩ đã không tự đánh giá đúng mục đích của họ và kêu gọi cử tri "không để bị lạc lối vì miệng lưỡi gian xảo của kẻ địch", "đẩy lùi những ngờ vực không đáng có làm mất lòng tin của quần chúng và có thể gây rối loạn". Charles X kết thúc: "Nhà vua kêu gọi, đó là một người cha kêu gọi. Hãy thực hiện nghĩa vụ của mình, Trẫm có nghĩa vụ của Trẫm.". Nhưng hành động mạo hiểm đã khiến Charles X nhận hậu quả. Sau cuộc bầu cử, số nghị sĩ đối lập tăng từ 221 lên 270.

Chiếu dụ Saint-Cloud

Ngày 9 tháng 7 năm 1830, tin tức chiến thắng từ Algiers truyền đến Paris, góp phần khôi phục hào quang cho nền quân chủ Bourbon và củng cố ý định của Charles X. Từ ngày 10 tháng 7, nhà vua cùng các bộ trưởng thân cận bí mật ra chiếu dụ. Cảnh sát trưởng Paris và quân đội cũng không được biết nên đã không chuẩn bị gì cho việc giữ trật tự ở thủ đô. Phái tự do đối lập nghi ngờ sẽ xảy ra một cuộc khởi nghĩa nhân dân, vì phần lớn các thành viên đang này xuất phát từ giới quý tộc hoặc tư sản. Ngày hôm sau (10 tháng 7), khoảng 40 nghị sĩ và quân chức họp tại nhà công tước Victor de Broglie và quyết định từ chối bỏ phiếu cho ngân sách nhà nước trong trường hợp xảy ra bạo loạn.

Ngày 21 tháng 7, hầu tước Charles-Louis Huguet de Sémonville tới thăm Louis-Philippe, khi đó đang nghỉ hè ở lâu đài Neuilly cùng gia đình. Nhưng công tước Orléan lại tỏ ra không quân tâm đến quyền lực:

— Vương miện ư? Không bao giờ, Sémonville, nếu nó không đến với ta một cách hiển nhiên!

— Sẽ là hiển nhiên, thưa ngài, nó nằm dưới đất, nước Pháp nhặt lên và bắt ngài phải đội.

Ngày 25 tháng 7, lúc 11 giờ tối, chiếu dụ được giao tới người biên tập của tờ Le Moniteur để in trong đêm và phát hành vào ngày hôm sau:

 Sắc lệnh thứ nhất: đình chỉ quyền tự do báo chí, tất cả các xuất bản định kỳ phải được sự cho phép của chính phủ.
 Sắc lệnh thứ hai: giải tán Nghị viện mới được bầu.
 Sắc lệnh thứ ba: thay đổi thể thức bầu cử, giảm số nghị sĩ từ 428 xuống 258...
 Sắc lệnh thứ tư: triệu tập đại cử tri vào tháng 9.
 Sắc lệnh thứ năm và sáu: chỉ định Hội đồng Nhà nước.

Diễn biến

Ngày 26 tháng 7: Những cuộc chống đối đầu tiên
Thứ hai, ngày 26 tháng 7 năm 1830, chiếu dụ của vua Charles X lan đi khắp nước Pháp, gây nên một trạng thái sửng sốt. Mặc dù nhiều người đã dự đoán về sự thay đổi, nhưng không ai tưởng tượng được rằng nhà vua lại hành động trước ngày 3 tháng 8 (thời điểm dự kiến diễn ra kỳ họp quốc hội).

Từ đầu buổi chiều, chủ biên tờ Le Constitutionnel tổ chức một buổi họp ở nhà luật sư André Dupin, một nghị sĩ phái tự do thân cận với Louis-Philippe, với sự tham gia của một số Charles de Rémusat, Pierre Leroux (chủ tòa soạn Le Globe), và một số luật sư khác như Odilon Barrot, Joseph Mérilhou,... Trong buổi họp, Dupin giải thích sự bất hợp lý của chiếu dụ so với Pháp điểm năm 1814. Sau đó, Rémusat và Leroux đến tòa soạn tờ Le National, nơi các nhà báo đang nhóm họp cùng Thiers, Mignet và Carrel, để phát hành một số báo đặc biệt kêu gọi chống đối bằng cách ngưng nộp thuế. Thiers và Rémusat đề xuất một bản kháng nghị và được soạn thảo ngay lập tức với chữ ký của 44 nhà báo, sẽ đăng ngày hôm sau trên các tờ Le National, Le Globe và Le Temps:

Cũng thời gian đó, các nghị sĩ tự do họp mặt tại Paris, nhưng còn vẫn dè chừng phản ứng của chính phủ. Buổi họp đầu tiên tại nhà Casimir Perier vào chiều ngày 26 với sự tham gia của Louis Bérard, Alexandre de Laborde, Bertin de Vaux, Saint-Aignan, Sébastiani và Taillepied de Bondy. Tại đây, Bérard và Laborde đề xuất một bản kháng nghị chung, nhưng bị các đồng sự từ chối, buộc họ phải tới tòa soạn của báo Le National để gia nhập nhóm của Thiers. Tối hôm đó, khoảng 15 nghị sĩ tập trung tại nhà Laborde, trong đó có Bavoux, Bérard, Lefebvre, Mauguin, Perier, Persil, và Schonen. Bérard lại đề nghị về bản kháng nghị nhưng vẫn bị phản đối với lý do họ chưa đủ đông. Mọi người tự hạn định sẽ đưa ra quyết định vào 15 giờ ngày hôm sau tại phòng khách nhà Casimir Perier. Nhiều người không muốn nhưng cũng không dám từ chối.

Tối hôm đó, một vài đám đông bắt đầu tụ tập trước Palais-Royal, quảng trường Carrousel và quảng trường Vendôme, từ lời kêu gọi của Hiệp hội Tháng Một. Họ thét lớn: "Pháp điểm muôn năm! Đả đảo các bộ trưởng! Đả đảo Polignac!". Một số người biểu tình nhận ra xe của thủ tướng Polignac, người khi đó đang đi cùng nam tước Haussez tới trụ sở Bộ Ngoại giao trên phố Neuve-des-Capucines, liền ném đá về hướng xe khiến cửa kính xe vỡ toang, và mảnh kính vỡ cũng gây xây xát cho Haussez. Mã phu thúc ngựa chạy nhanh vào trong khuôn viên của Bộ Ngoại giao và đội hiến binh đóng vội cổng.

Ba ngày vinh quang

Ngày 27: Từ nổi loạn tới khởi nghĩa

Ngày 27 tháng 7, bất chấp lệnh cấm, các tờ Le National, Le Temps, Le Globe và Le Journal du commerce đồng loạt đăng tải bản kháng nghị của các nhà báo. Ngay lập tức, Claude Mangin, cảnh sát trưởng Paris, ra lệnh tịch thu những số phát hành của cả bốn tờ, gây ra ẩu đả giữa cảnh sát và thợ in.

Giới lãnh đạo của cuộc cách mạng này gồm các phần tử cộng hòa (một nhóm nhỏ nhưng tích cực và cương quyết: Godefroy Cavaignac, Joseph Guinard, Armand Marrast, Louis-Adolphe Morhéry, François-Vincent Raspail, Ulysse Trélat, Ferdinand Flocon, Auguste Blanqui...) và những người theo chủ nghĩa Bonaparte (chủ yếu là các cựu binh của Đệ nhất đế chế, có số lượng đông hơn và bí mật tập hợp thành các tổ chức dưới sự bảo hộ của đảng Carbonari từ một năm trước đó).

Tuy nhiên, thành phần tham gia cách mạng vẫn là đề tài cho nhiều cuộc tranh luận của những nhà sử học. Các sử gia chủ nghĩa xã hội hay cộng sản (theo hướng Ernest Labrousse) cho rằng những người nổi dậy là nạn nhân của khủng hoảng kinh tế, trong khi một số khác (như nhà sử học người Mỹ David H. Pinkney), cho rằng đây là những thợ thủ công, người buôn bán nhỏ, người làm thuê, hoặc thậm chí là thành viên của lực lượng Vệ quốc đoàn từ thời Cách mạng Pháp bị giải tán vào năm 1827 nhưng vẫn giữ lại vũ khí. Với Jean Tulard, dựa trên tư liệu lưu trữ của sở cảnh sát, lực lượng nổi dậy là "những công nhân làm việc theo thời vụ, không có truyền thống cách mạng [...] tụ tập dưới sự lôi kéo của sinh viên và những người cầm đầu về chính trị".

Vào lúc 3 giờ chiều, khoảng 30 nghị sĩ tự do họp tại nhà Casimir Perier dưới sự lãnh đạo của một người cực tả, Labbey de Pompières. Khi Bérard tiếp tục đề xuất soạn thảo bản kháng nghị, ông nhận thấy Perier có vẻ khó chịu rõ rệt. Abel-François Villemain gợi ý gửi một bức thư cho Charles X, còn theo André Dupin, nên kháng nghị nhưng mang tính cá nhân. Sau khi lần khần tránh né, chỉ François Guizot tự nhận chuẩn bị một phương án và sẽ đệ trình vào ngày hôm sau. Khoảng 5 giờ chiều, các nghị sĩ lại giải tán mà chưa có một giải pháp nào cụ thể.

Trong khi đó, những nhóm nổi dậy đầu tiên đã xung đột với cảnh sát và cảnh binh ở khu vực Palais-Royal. Chướng ngại vật bắt đầu được sinh viên và công nhân thuộc Hiệp hội Tháng Một dựng lên. Đám đông thêm phẫn nộ bởi thông báo bổ nhiệm thống chế Auguste de Marmont làm tư lệnh sư đoàn số 1 ở Paris. Trước đó, Marmont bị mang tiếng phản trắc, vì từng rút 20.000 quân về Essonne thay vì đến yểm trợ Paris khi thành phố bị tấn công vào năm 1814. Được những người cầm đầu thúc đẩy, đám đông ném đồ đạc vào quân đội. Đến tối hôm đó, quân đội bắt đầu nổ súng, chính thức bắt đầu cuộc cách mạng.

Ngày 28 tháng 7: Cách mạng nhân dân

Buổi sáng 28 tháng 7 năm 1830, đường phố tại các khu vực trung tâm và phía đông Paris tràn ngập chướng ngại vật. 10.000 người nổi dậy vừa cướp phá các xưởng vũ khí vừa hát bài La Marseillaise. Đến 11 giờ trưa cùng ngày, các bộ trưởng cùng thủ tướng Polignac tới cung điện Tuileries nhờ Marmont bảo vệ. Nhận thấy tình hình thực sự nghiêm trọng, thống chế Marmont gửi tin báo cho Charles X, khi đó đang ở lâu đài Saint-Cloud:

Đây là câu nói nổi tiếng của công tước Liancourt dành cho Louis XVI thời kỳ Cách mạng Pháp. Nhưng Charles X không trả lời. Đến tối hôm đó, Polignac báo cho Marmont biết nhà vua vừa ký một chiếu dụ đặt Paris vào tình trạng bị bao vây, ban cho Marmont mọi đặc quyền để dập tắt cuộc cách mạng. Nhưng khi đó Marmont chỉ có 10.000 quân. Thủ đô dường như bị bỏ ngỏ bởi quân đội đã được gửi đi cho cuộc viễn chinh Alger, tới Normandie để giải quyết các đám cháy hàng loạt cố ý, và tới biên giới phía Bắc để đề phòng phía Bỉ.

Lát sau, các nhóm binh lính, với sự tiếp tế kém cỏi về cả đạn dược và lương thực, như mắc bẫy trên những con phố nhỏ hẹp của Paris, đầy chướng ngại vật và dưới cơn mưa gạch đá... Cuối buổi sáng, những người nổi dậy chiếm được Tòa thị chính thành phố và kéo lên lá cờ ba màu. Sau nhiều lần mất rồi lại lấy lại trong ngày, công trình mang tính biểu tượng vẫn thuộc về tay những người cách mạng. Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord khi đó đang ở trong dinh thự Saint-Florentin trên quảng trường Concorde. Vào lúc 5 giờ chiều, người thư ký nói với Talleyrand rằng những hồi chuông mà họ nghe thấy từ xa báo hiệu phái nổi dậy đã làm chủ Tòa thị chính. Talleyrand nói:

— Chỉ vài phút nữa, Charles X sẽ không còn là vua nước Pháp.

Cũng ngày hôm đó, các nghị sĩ phái tự do vẫn tiếp tục gắng tìm một giải pháp thỏa hiệp. Tướng Étienne Maurice Gérard, nghị sĩ của tỉnh Oise, kín đáo gửi bác sĩ Thiébaut tới nam tước Vitrolles để làm một cuộc vận động nhà vua rút lại chiếu dụ. Vitrolles đến lâu đài Saint-Cloud vào buổi chiều và gặp Charles X trong hai tiếng nhưng nhà vua từ chối mọi nhượng bộ. Lúc giữa trưa, các nghị sĩ tập hợp tại nhà Pierre-François Audry de Puyraveau. Lần đầu tiên Jacques Laffitte và La Fayette, vừa mới trở lại Paris, có mặt. Một ban 5 người được chỉ định, gồm Laffitte, Delessert, Perier, các tướng Gérard và Mouton, nhận trách nhiệm tới thương thuyết với Marmont để ngừng chiến.

Khoảng 2 giờ rưỡi chiều, Thống chế Marmont tiếp phái đoàn nghị sĩ tại cung điện Tuileries. Marmont viện các lệnh nhận được, đòi hỏi kết thúc cuộc khởi nghĩa trước khi ngừng bắn. Thế nhưng các nghị sĩ lại đòi hỏi rút lại chiếu dụ và thải hồi các bộ trưởng là điều kiện để ngừng cuộc nổi dậy. Khoảng 3 giờ chiều, phái đoàn nghị sĩ rời Tuileries. Marmont gửi một bức điện báo cáo Charles X và nhận được trả lời vào cuối buổi chiều: Giữ vững và tập trung quân đội ở giữa Louvre và Champs-Élysées.

Cũng thời điểm đó, các nghị sĩ lại tiếp tục họp, nhưng lần này tại nhà Louis Bérard. Họ từ chối trực tiếp ký vào bản kháng nghị do Guizot soạn mà muốn công bố một bản in. Chính phủ đưa ra quyết định bắt giữ La Fayette, Gérard, Mauguin, Audry de Puyraveau, Salverte và André Marchais. Thiers bỏ đi chốn ở gần Pontoise, trong khi đó Rémusat trú tại nhà công tước Broglie.

Jacques Laffitte, vừa trở về từ Breteuil, là người đầu tiên cổ vũ cho Louis-Philippe. Tại Palais-Royal, Laffitte tiếp xúc với người thư ký là Oudard, gửi cho Louis-Philippe, lúc đó đang ở Neuilly, một tin nhắn nhận hợp tác cùng. Trong đêm 27 sang 28, một tiểu đoàn cận vệ hoàng gia đóng trại tại vùng ngoại ô Saint-Honoré nhận được lệnh bao vây lâu đài Neuilly nhằm ngăn chặn sự hợp tác có thể giữa Louis-Philippe và phe nổi loạn. Đêm hôm đó, Louis-Philippe phải ngủ trong nhà nuôi tằm ở gần lâu đài Villiers.

Ngày 29: Chiến thắng của phe khởi nghĩa

Trong đêm 28 sang ngày 29, các chướng ngại vật mới được tiếp tục được dựng lên. Thứ năm ngày 29, Marmont phải dàn quân ở khu vực giữa Louvre và Étoile. Buổi sáng, những người nổi dậy chiếm được quảng trường Vendôme từ tay trung đoàn 5 và 53. Điều này khiến ý đồ quân sự của Marmont bị sụp đổ. Tránh bị chia cắt, quân đội phải bỏ Louvre và Tuileries rút về Champs-Élysées và Étoile. Trong buổi tối, phe khởi nghĩa đã làm chủ Paris còn tàn quân hoàng gia rút về rừng Boulogne để bảo vệ lâu đài Saint-Cloud.

Buổi sáng, hai công khanh, hầu tước Sémonville và bá tước Argout tới Tuileries để đề nghị Polignac từ chức và rút lại chiếu dụ. Kết thúc buổi gặp gỡ thất bại, hai công khanh và Polignac đều tới Saint-Cloud, tuy không đi cùng nhau nhưng đến cùng lúc, đối lập trước Charles X trong khi nhận được những tin thất bại của Marmont. Cũng buổi sáng, nam tước Vitrolles nhận được qua bác sĩ Thiébaut tin của tướng Gérard: Dù nhà vua không rút lại chiếu dụ, nhưng phải thải hồi Polignac, công tước Mortemart sẽ nhận nhiệm vụ thành lập một nội các mới trong đó có Gérard và Perier. Charles X đồng ý các điều kiện đó và Sémonville, Argout cùng Vitrolles quay về Paris để báo tin.

Trong buổi sáng, các nghị sĩ và nhà báo họp tại nhà Laffitte. Laffitte gửi Oudard tới Neuilly để nói cho Louis-Philippe tình hình rất khấn cấp, Louis-Philippe cần sử dụng vị trí của mình. La Fayette tuyên bố đồng ý vị trí chỉ huy Vệ quốc đoàn, lực lượng giải tán vào năm 1827 vừa hình thành trở lại. Ngược với ý kiến của những người cộng hòa muốn thành lập một chính phủ lâm thời, Guizot, Bertin de Vaux và Méchin đề nghị một ban chịu trách nhiệm quản lý thành phố. Đề xuất này được chấp nhận, ủy ban thành lập với các thành viên Casimir Perier, Mouton de Lobau, Audry de Puyraveau, Mauguin và Auguste de Schonen. Buổi chiều, La Fayette và ủy ban tới Tòa thị chính.

Cuối buổi chiều, Sémonville, Argout và Vitrolles từ Saint-Cloud quay về Paris. Sau khi mất rất nhiều thời gian vượt qua các chướng ngại vật trên đường phố, ba người tới Tòa thị chính lúc 8 giờ tối. Ủy ban và La Fayette đòi hỏi về bằng chứng chính thức xác nhận việc thải hồi Polignac nhưng Sémonville, Argout và Vitrolles không thể đưa ra. Nản chí, Sémonville bỏ về ngủ ở cung điện Luxembourg còn Argout về nhà Laffitte, nơi các nghị sĩ đang họp và đã đưa ra ý định: Charles X vẫn giữ ngai vàng, công tước Mortemart trở thành thủ tướng. Lúc 10 giờ tối, Argout lại tới Saint-Cloud để tìm công tước Mortemart. Các nghị sĩ đồng ý sẽ chờ cho tới 1 giờ sáng. 1 giờ rưỡi, Argout vẫn chưa quay trở lại, cuộc họp giải tán.

Những người nổi dậy vẫn làm chủ thành phố. Thời điểm để thỏa ước đã qua và như vậy ngai vàng của Charles X bị tuyên án.

Ngày 30: Quyết định chọn Louis-Philippe
Ngày 30, các nghị sĩ và nhà báo lâm vào cảnh phải kìm hãm bớt cách mạng nhân dân để giữ vững lợi ích cho tầng lớp tư sản. Tại nhà mình, Laffitte tiếp ba biên tập viên của tờ Le National: Thiers, Mignet và Carrel. Laffitte tỏ ra không lo ngại nguy cơ từ những người chủ nghĩa Bonaparte. Napoléon II đang ở Áo, phần lớn quan chức của Đệ nhất đế chế đã theo nền quân chủ. Nhưng Laffitte sợ rằng với sự vận động của công tước Mortemart, các nghị sĩ sẽ đồng ý cho cháu trai của Charles X, khi đó mới 10 tuổi, lên ngai vàng, trở thành Henri V. Bốn người thỏa thuận phải giải quyết nhanh chóng và công bố luôn, không cần đợi Louis-Philippe. Thiers cùng Mignet soạn thảo một bản thông báo để in ngay trong xưởng in của tờ Le National và sẽ dán khắp thành phố để dân chúng Paris đọc được vào sáng ngày hôm sau:

Với quyết định này, bốn người còn phải cần sự ủng hộ của Mortemart và trên hết là La Fayette, người cầm đầu của phái cộng hòa. Bên cạnh đó cũng phải thuyết phục Louis-Philippe, đến lúc này vẫn chưa để lộ ý định gì. Charles de Rémusat, người lấy cháu gái của La Fayette, nhận nhiệm vụ tới thăm dò ý kiến La Fayette tại Tòa thị chính vào buổi sáng hôm đó. Charles de Rémusat đưa ra lựa chọn giữa Louis-Philippe và nền cộng hòa rồi hỏi trong trường hợp cộng hòa, La Fayette có đồng ý làm người lãnh đạo không. La Fayette, khi đó đã 73 tuổi, trả lời: "Công tước Orléans sẽ làm vua.". Còn Mortemart cũng về đến Paris vào buổi sáng hôm đó cùng với bá tước Argout. Mortemart dự định tới nhà Laffitte rồi đến Tòa thị chính, nhưng trên đường đi gặp Bérard và cha vợ là tướng Mathieu Dumas. Bérard cho biết các nghị sĩ đang họp và sẽ tới Palais Bourbon vào buổi trưa để đề nghị Louis-Philippe làm quan phụ chính. Mortemart đưa ra các chiếu dụ, nhưng Bérard trả lời:

— Charles X không còn là vua nữa. [...] Đã quá muộn, thời điểm để thỏa hiệp đã qua, ông ta sẽ không bao giờ trở lại.

Thất vọng, Mortemart không tới Tòa thị chính mà quay về cung điện Luxembourg, nơi Sémonville họp cùng một vài công khanh khác. Một trong số đó, bá tước Sussy, đề nghị vẫn tới Tòa thị chính thông báo chiếu dụ. Nhưng khi đọc chiếu dụ tại Tòa thị chính, Sussy đã phải chạy trốn trước sự nổi giận của đám đông. Tại Palais Bourbon, các nghị sĩ cũng từ chối nhận chiếu dụ vì cùng đồng ý Charles X không còn là vua và lập ra một ban 5 người để tới điều đình với Viện công khanh: Augustin Perier, Horace Sébastiani, François Guizot, Benjamin Delessert và Jean-Guillaume Hyde de Neuville. Ở cung điện Luxembourg, 5 nghị sĩ chỉ ra cho Mortemart rằng Charles X không còn trị vì và sự lựa chọn chỉ còn Louis-Philippe hoặc nền cộng hòa. Cuối cùng phần lớn các công khanh cũng đồng ý rằng Louis-Philippe là phương án tốt hơn cả. Sébastiani tới Palais Bourbon để báo lại tin này cho các nghị sĩ.

Vào buổi sáng ngày 30, trong khi các nghị sĩ và công khanh tranh luận, vẫn chưa có gì chứng minh Charles X đã bị đẩy ra ngoài cuộc. Nhà vua vẫn còn ở Saint-Cloud và vừa lập nên một chính phủ mới, có thể thoái vị nhường ngôi cho người cháu, tức công tước của Bordeaux. Còn Louis-Philippe vẫn thận trọng, đã rời Neuilly tới lâu đài Raincy, địa điểm cách xa Saint-Cloud hơn.

Giữa trưa, các nghị sĩ họp ở Palais Bourbon. Chỉ một mình Hyde de Neuville còn bênh vực cho Charles X, một nhóm nhỏ gợi đến nền cộng hòa, còn lại phần lớn ủng hộ Louis-Philippe. Thế nhưng nếu chọn Louis-Philippe vẫn còn hai phương án: hoặc Louis-Philippe trở thành quan phụ chính, hoặc Louis-Philippe nối tiếp ngai vàng. Cuối cùng, vào đầu buổi chiều, các nghị sĩ đồng ý với phương án đầu tiên.

Từ buổi sáng, các nghị sĩ đã quyết định để Henri de Rigny cùng Jean Vatout đến thăm dò Louis-Philippe tại lâu đài Neuilly. Thiers cùng với họa sĩ Ary Scheffer, một người thân của gia đình Louis-Philippe, cũng tới lâu đài Neuilly. Đến trước, nhưng Thiers không gặp Louis-Philippe mà chỉ có Maria Amalia và Adélaïde, vợ và em gái của Louis-Philippe. Maria Amalia nói "[Louis-Philippe] không bao giờ chấp nhận khi nhà vua [Charles X] còn đang ở Saint-Cloud". Thiers thuyết phục rằng Louis-Philippe là giải pháp tốt nhất, không thay đổi triều đại, cứu nước Pháp khỏi chủ nghĩa vô chính phủ... Cuối cùng, Adélaïde quyết định: "Nếu ngài tin rằng sự tán thành của gia đình chúng tôi có thể đem lại lợi ích cho cách mạng, chúng tôi sẽ vui lòng giúp ngài! [...] Tôi sẽ tới Paris và hứa nhân danh anh trai, trên quảng trường Palais-Royal, giữa nhân dân.".

Henri de Rigny và Jean Vatout tới sau cũng không gặp Louis-Philippe. Trong suốt ngày hôm đấy họ ở lại Neuilly. Maria Amalia, mặc dù nói: "Chồng tôi không muốn trở thành kẻ tiếm ngôi", nhưng đã gửi Oudard, người thư ký, tới Raincy để báo cho Louis-Philippe trở về Neuilly. Một lúc sau, Lasteyrie, con rể của La Fayette, tới báo "cần nhanh chóng bởi rất khó khăn để giữ chân nhân dân". Maria Amalia gửi tin nhắn thứ hai cho Louis-Philippe. Người đưa tin, sĩ quan Montesquiou, vượt qua quãng đường 20 km giữa Neuilly và Raincy, tới nơi vào giữa buổi chiều. Một nhóm nghị sĩ gồm 12 người cũng tới Neuilly. Đầu buổi tối, Louis-Philippe cùng Montesquiou và Oudard trở về Neuilly nhưng ẩn ở công viên. Khoảng 8 giờ tối, khi vợ và em gái ra gặp, Louis-Philippe quyết định đồng ý với giải pháp của Nghị viện. Sau đó, các nghị sĩ được mời tới, dưới ánh sáng của các ngọn đuốc, Louis-Philippe chính thức tuyên bố đồng ý.

Khoảng 10 giờ tối, Louis-Philippe mặc áo redingote xám, đội mũ đen, đeo dải băng ba màu cờ, cùng thư ký Oudard và hai sĩ quan Auguste de Berthois, Pierre Agathe Heymes rời Neuilly đi bộ về Palais-Royal. Trên đường đi, Louis-Philippe dừng lại tại dinh thự Saint-Florentin trên quảng trường Concorde để biết chắc được sự ủng hộ của Talleyrand. Về tới Palais-Royal gần nửa đêm, Louis-Philippe cho báo tin tới công tước Mortemart rồi ngủ tại một căn phòng trong căn hộ của Oudard.

Ngày 31: Louis-Philippe nhập cuộc

Trong đêm 30 sang ngày 31, sĩ quan Heymes tới nhà Jacques Laffitte, dựng Laffitte khỏi giường vào lúc 1 giờ rưỡi để báo rằng Louis-Philippe sẽ tiếp các nghị sĩ vào 9 giờ tại Palais-Royal. Tiếp đó, Heymes tới cung điện Luxembourg khoảng 2 giờ sáng đánh thức công tước Mortemart, thuyết phục ủng hộ cho Louis-Philippe. Khoảng 3 giờ, hai người trở về Palais-Royal. Berthois dẫn Mortemart tới gặp Louis-Philippe khoảng 4 giờ sáng, khi đó đang ngủ trên một chiếc đệm cũ trong căn phòng nhỏ. Louis-Philippe trở dậy, áo hở ngực, người đầy mồ hôi, chứng tỏ với Mortemart sự trung thành của mình dành cho Charles X:

— Nếu ngài gặp nhà vua trước tôi, nói với nhà vua rằng tôi bị cưỡng ép phải quay về Paris, [...] rằng tôi sẽ tự băm mình ra từng mảnh trước khi để bị đội vương miện lên đầu.

Tiếp đó Louis-Philippe thông báo các nghị sĩ có mặt ở Paris đã chỉ định mình làm quan phụ chính để cản bước nền cộng hòa rồi hỏi về tính hợp pháp của quyết định đó. Mortemart cho biết trong trường hợp này, các nghị sĩ không thể thay mặt cho nhà vua. Cuối cùng, Louis-Philippe giao cho Mortemart một bức thư gửi Charles X trong đó cam kết sự trung thành và nói rõ nếu người ta bắt mình phải nhận quyền lực thì điều đó chỉ "tạm thời và để giữ quyền lợi của gia tộc".

Buổi sáng, Louis-Philippe được biết tin Charles X đã bỏ Saint-Cloud để về Grand Trianon. Ngay lập tức, Louis-Philippe gọi Mortemart để lấy lại bức thư với lý do cần sửa lại. 9 giờ sáng, sau khi nói chuyện với Méchin, Dupin và Sébastiani, Louis-Philippe tiếp phái đoàn nghị sĩ. Viện cớ còn những mối quan hệ gia đình với Charles X, Louis-Philippe từ chối, không thể tuyên bố nhận chức vụ quan phụ chính ngay. Các nghị sĩ, lo lắng nền cộng hòa có thể được tuyên bố ở Tòa thị chính bất cứ lúc nào, tiếp tục gắng thuyết phục. Cuối cùng, Louis-Philippe cùng Sébastiani và Dupin thảo một bản tuyên bố, với sự đồng ý của các nghị sĩ có mặt khi đó:

Tại Tòa thị chính, ủy ban thành phố đã thành lập một chính phủ lâm thời. Cần có sự ủng hộ của La Fayette, khoảng 2 giờ chiều, Louis-Philippe rời Palais-Royal tới Tòa thị chính. Tử tước Chateaubriand, nhà văn nổi tiếng, viết lại trong hồi ký: "Công tước Orléans [...] xuống sân Palais-Royal, trèo lên một con ngựa trắng. [...] Các nghị sĩ hăng hái nhất rống lên: Công tước Orléans muôn năm!". Nhưng khi đoàn của Louis-Philippe đi dọc sông Seine, vượt qua các chướng ngại vật trên phố để về hướng Tòa thị chính, những tiếng hô chống đối xuất hiện: "Đả đảo nhà Bourbon! Nhà Bourbon đáng chết! Đả đảo Công tước Orléans!". Tới Tòa thị chính, Louis-Philippe, khi đó mặc bộ quân phục của Vệ quốc đoàn, gắng xoa dịu không khí căng thẳng:

— Thưa các ngài, đây là một cựu vệ quốc quân tới thăm vị tướng cũ của mình!

Những người chống đối vẫn tiếp tục: "La Fayette muôn năm! Đả đảo nhà Bourbon!". Louis-Philippe ôm hôn La Fayette, khi đó khập khiễng bước tới:

— A! Đây là hậu quả của vết thương mà ngài bị ở Hoa Kỳ, trong trận Brandywine!
— À! Kỷ niệm! La Fayette trả lời.

Jean-Pons-Guillaume Viennet, nghị sĩ tỉnh Hérault, đọc tuyên bố của nghị viện, được thông qua trước đó với 90 chữ ký, nhận được tán thưởng nhờ lời hứa quyền tự do của công chúng. Louis-Philippe nói: "Tôi xót xa trước những khổ đau và đổ máu của đất nước; là một hoàng thân, tôi hạnh phúc được góp phần cho sự may mắn của dân tộc.". Để tránh không khí căng thẳng do vẫn còn những phản đối, La Fayette và Louis-Philippe ra ngoài ban công Tòa thị chính cùng ôm hôn dưới lá quốc kỳ. Tử tước Chateaubriand nhận định: Cái "ôm hôn cộng hòa" của La Fayette đã chính thức đặt Louis-Philippe lên ngai vàng.

Louis-Philippe trở về Palais-Royal bằng phố Saint-Honoré, nhận được thái độ nồng nhiệt hơn từ công chúng. Đầu buổi tối, Maria Amalia và Adélaïde, vợ và em gái của Louis-Philippe, đến Palais-Royal: "Chúng tôi thấy chồng tôi cùng ngài Dupin và tướng Sébastiani. Hai phòng khách chứa đủ hạng người. Quốc kỳ khắp nơi, các cửa sổ và tường đã bị thủng lỗ chỗ bởi đạn; mọi người khiêu vũ và hát trên quảng trường. Một không khí ầm ĩ và lộn xộn".

Tháng 8: Charles X thoái vị, Louis-Philippe I lên ngôi
Ngày 1 tháng 8, La Fayette tới Palais-Royal cùng với ủy ban thành phố lâm thời, trao quyền lực lại cho Louis-Philippe. Một chính phủ mới được thành lập. Để tránh đụng chạm những người cộng hòa, Louis-Philippe chấp nhận hầu hết các đề nghị của ủy ban thành phố. Riêng François Guizot từ Bộ Giáo dục được chuyển sang Bộ Nội vụ, còn Victor de Broglie bị gạt ra, nhưng lại có chân trong Hội đồng chính phủ cùng với Casimir Perier, André Dupin, Jacques Laffitte, Mathieu Louis Molé và Tướng Sébastiani. Louis-Philippe cũng thay cảnh sát trường Paris và từ ngày 2 đến ngày 5, chỉ định các bộ trưởng Ngoại giao, Giáo dục cùng nhiều chức vụ quan trọng của chính phủ.

Charles X rời lâu đài Saint-Cloud vào đêm 30 sang ngày 31 rồi trải qua một ngày ở Grand Trianon, cạnh cung điện Versailles. Tiếp đó nhà vua chuyển tới lâu đài Rambouillet vào đêm 31 tháng 7 sang ngày 1 tháng 8. Buổi sáng, Charles X tiếp đại sứ Anh Charles Stuart tới khuyên nhà vua nên công nhận chức vụ quan phụ chính của Louis-Philippe. Charles X cũng gặp đại tá Berthois, người tùy tùng của Louis-Philippe, tới báo La Fayette cùng quân đội sẽ tới vào ngày mai. Mặc dù nhận được những lời khuyên nên chống lại, Charles X đã làm mọi người ngạc nhiên khi quyết định công nhận vị trí mới của Louis-Philippe. Rạng sáng ngày 2, văn tự với chữ ký của Charles X về tới Palais-Royal:

Louis-Philippe gửi lại một bức thư cho Charles X nhưng tránh né về việc chỉ định. Chức vụ quan phụ chính Louis-Philippe đã nhận từ các nghị sĩ và việc tránh né này ngầm khẳng định sự cai trị của Charles X đã kết thúc. Tướng Girardin trở về Rambouillet mang theo câu trả lời của Louis-Philippe. Nghe theo lời khuyên của Marmont, Charles X thoái vị nhường ngôi cho người cháu. Chiều ngày 2 tháng 8, Charles X gửi một bức thư cá nhân cho Louis-Philippe và tới Palais-Royal lúc 11 giờ đêm:

Cũng trong ngày 2, bốn ủy viên của Louis-Philippe tới gặp Charles X để thương thuyết về điều kiện cựu hoàng ra đi. Nhưng Charles X chỉ tiếp công tước Coigny và từ chối, muốn ở lại đợi sự đăng ngôi của cháu trai mình. Vào thời điểm đó, Charles vẫn còn 10 ngàn quân trung thành. Ba ủy viên còn lại bỏ về Paris, Odilon Barrot tới gặp Louis-Philippe lúc 4 giờ sáng tại Palais-Royal. Nhận thấy cần phải cưỡng buộc, Louis-Philippe yêu cầu La Fayette tới Rambouillet.

Ngày 3 tháng 8, Louis-Philippe thông báo trước hai viện về việc Charles X và con trai thoái vị. Buổi chiều, một đội quân khoảng 10 tới 20 ngàn, do tướng Pierre Claude Pajol chỉ huy, tiến về Rambouillet. Ba người, Odilon Barrot, Nicolas Joseph Maison và Auguste de Schonen tới báo trước. Khi Charles X hỏi có bao nhiêu quân đang tới, Maison trả lời: 80 ngàn. Ngay lập tức, Charles X cùng tùy tùng rời Rambouillet về hướng Cherbourg. Ngày 16 tháng 8, Charles X mới tới nơi và Louis-Philippe cũng gửi cho cựu hoàng 600 ngàn franc lấy từ ngân khố với sự bảo đảm cá nhân. Không còn là vua, Charles X mang tước hiệu Bá tước Ponthieu, sống lưu vong và mất ngày 6 tháng 11 năm 1836 tại Gorizia, thuộc Đế chế Áo.

Ngày 7 tháng 8, Nghị viện biểu quyết đưa Louis-Philippe lên ngôi, trở thành Vua của người Pháp, không còn xưng là Vua nước Pháp như các vị quân vương nhà Bourbon trước đó. Ngày 9, tại Palais Bourbon, nền Quân chủ tháng Bảy được tuyên bố chính thức thành lập.

Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Bảy

Cách mạng tháng Bảy không chấm dứt nền quân chủ, nhưng đem lại cho nước Pháp một chế độ mới, củng cố địa vị của giới tư sản công nghiệp và tài chính. Dưới nền Quân chủ tháng Bảy, các cuộc bạo loạn vẫn tiếp tục. Vào ba ngày 5, 6 và 7 tháng 6 năm 1832, nổi dậy nhân dịp đám tang tướng Jean Maximilien Lamarque khiến 800 người chết. Cuộc nổi dậy Canuts vào các ngày từ 9 tới 15 tháng 4 năm 1834 ở Lyon cũng có tới 600 nạn nhân. Louis-Philippe vẫn là mục tiêu cho nhiều vụ ám sát.

Cách mạng tháng Bảy cũng mở đầu cho một loạt cuộc nổi dậy khác ở châu Âu ngay trong những năm 1830, 1831. Liên minh thần thánh – được lập năm 1815 bởi các quân vương chiến thắng Napoléon Bonaparte – đã can thiệp, trấn áp vào nhiều vụ nổi dậy ở châu Âu, đặc biệt trong những năm 1820. Nhưng năm 1830, nước Anh đã cộng nhận nền Quân chủ tháng Bảy, kết quả của cách mạng. Các nước khác – Áo, Phổ – cũng quyết định không can thiệt. Điều này trở thành tiền đề cho nhiều cuộc cách mạng, khởi nghĩa sau đó tại Ý, Đức, Bỉ và Đông Âu. Cách mạng tháng Bảy cũng báo trước cho "Mùa xuân của nhân dân" – một loạt các cách mạng ở châu Âu vào năm 1848.

Tại Bỉ

Tại Bỉ, dưới sự cai trị của người Hà Lan, cách mạng nổ ra ngày 25 tháng 8 năm 1830. Ngày 4 tháng 9, phong trào lan tỏa và nhận được sự ủng hộ của dân Liège. Ngày 20 tháng 9, quân đội tư sản của Bruxelles, gồm những người chủ nghĩa ôn hòa, bị tước vũ khí. Các ngày 23 đến 26 tháng 9, quân đội Hà Lan can thiệp nhưng thất bại. Phe cấp tiến và ôn hòa nhận thấy phải liên kết lại. Ngày 27, những người nổi dậy chặn đứng quân Hà Lan trước cửa Bruxelles rồi đẩy lùi tới tận biên giới cũ của Hà Lan và Áo. Ngày 4 tháng 10, Bỉ tuyên bố độc lập và thành lập chính phủ lâm thời ở Bruxelles, một nước Bỉ mới theo thể chế quân chủ lập hiến.

Tại Đức

Tại Đức, cũng năm 1830, không có chính phủ tập trung, các phong trào tự do nổ ra ở Sachsen, Brunswick-Lüneburg, Hessen và Phổ.

Tại Brunswick, công tước Karl II, người đang trị vì và có mặt ở Paris vào tháng 7 năm 1830, tuyên bố sẽ dìm vào biển máu tất cả các ý định nổi dậy. Karl II nói lời này ngay sau Cách mạng tháng Bảy, nhưng tới tháng 9 đã phải bỏ trốn. Người em trai là Wilhelm VIII đã lên thay. Ở Hannover, các sinh viên thành lập đội tự vệ, bắt quốc vương tuân theo hiến pháp. Phía Nam nước Đức, những người tự do tập trung ở Hambach, bênh vực cho nền Cộng hòa liên bang, kéo lên lá cờ ba màu đen, đỏ, vàng, biểu tượng mới của nước Đức.

Tại Ý

Ở Ý, Ciro Menotti lập nên những hạt nhân cách mạng tại Bologna, Parma, Mantova và Romagna với tôn chỉ "Độc lập, đoàn kết và tự do". Năm 1831, làn sóng cách mạng nổi lên ở vùng trung Ý. Những người Carbonari, vốn có liên hệ với phái tự do ở Pháp, nhận được sự ủng hộ của chính phủ mới của Pháp. Tại Roma, tháng 12 năm 1830, hai con trai của Louis Bonaparte là Napoléon-Louis và Louis-Napoléon có mưu toan nên đã bị trục xuất. Tháng 2 năm 1831, Francesco IV của Modena và Marie-Louise đều phải chạy trốn.

Ngày 26 tháng 2, hội đồng dân biểu các vùng nổi dậy tuyên bố "Liên hiệp tỉnh Ý". Nhưng Casimir Perier trở thành Thủ tướng Pháp tháng 3 năm 1831 rút lại sự ủng hộ của chính phủ trước đó, để mặc phái tự do Ý đối mặt với sự can thiệp của Áo. Cuộc nổi dậy thất bại những đã dự báo cho cách mạng năm 1848.

Tại Đông Âu

Ở Ba Lan, Sa hoàng Nikolai I muốn can thiệp tại Pháp và Bỉ trên danh nghĩa Liên minh thần thánh, đã tổng động viên quân đội Ba Lan ngày 18 tháng 11 năm 1830. Chống đối lại, những người chủ nghĩa dân tộc phát động cuộc nổi dậy tháng Mười một vào ngày 29. Quân đội Ba Lan cũng tham gia vào cuộc khởi nghĩa. Sa hoàng dùng quân đội Nga đàn áp, chiến thắng ở trận Ostrołęka rồi chiếm Warszawa. Gần mười ngàn người bị đi đày ở Thụy Sĩ, Bỉ và Pháp.

Tôn vinh và tưởng niệm Cách mạng tháng Bảy

Trong ba ngày của Cách mạng tháng Bảy, đã có khoảng một ngàn người thiệt mạng, gồm 200 lính hoàng gia và 800 người nổi dậy. Ngay ngày 3 tháng 8 năm 1830, Louis-Philippe dùng tiền cá nhân tặng 1.500 franc cho Rouget de Lisle, tác giả La Marseillaise. Louis-Philippe cũng đồng ý phong thiếu úy cho tất cả các sinh viên Trường Bách khoa Paris và tặng huy chương cho các sinh viên luật và y đã tham gia Cách mạng. Ngày 11 tháng 8, chế độ mới quyết định thưởng cho tất cả những người bị thương và lập một huy chương mới dành cho các binh sĩ của Cách mạng.

Để tôn vinh tinh thần Hoà hợp dân tộc (esprite de concorder nationale) đã làm nên "Ba ngày vinh quang", Quảng trường Louis XVI (Place Louis XVI) được đổi lại tên mới mang tính thời đại và nhân văn: "Place de la Concorde" (Quảng trường Hoà Hợp).

Trên quảng trường Bastille, cây cột Tháng Bảy được khánh thành ngày 28 tháng 7 năm 1840 để kỷ niệm Ba ngày vinh quang. Trên thân cột khắc tên các nạn nhân và tấm bảng phía dưới ghi dòng chữ: "Vinh quang tới những công dân Pháp đã chiến đấu để bảo vệ tự do trong ba ngày đáng nhớ 27, 28, 29 tháng 7 năm 1830".

Thuật ngữ Trois Glorieuses, có nghĩa Ba ngày vinh quang, được dùng để chỉ ba ngày từ 27 tới 29 của Cách mạng tháng Bảy năm1830. Nhà kinh tế học Jean Fourastié đã dựa theo, sử dụng thuật ngữ Trente Glorieuses để chỉ 30 năm phát triển kinh tế từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai cho tới Khủng hoàng dầu lửa vào năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Họa phẩm về Cách mạng tháng Bảy trên L'Histoire par image

Tháng Bảy
Tháng Bảy
Lịch sử Paris
Quân chủ tháng Bảy
Bourbon phục hoàng
Bài Pháp chọn lọc
Xung đột năm 1830
Pháp năm 1830
Chiến tranh liên quan tới Pháp


title: Mont-Saint-Michel

text:
Mont-Saint-Michel (; ) là một xã đảo ở Normandie, Pháp. Nó nằm ngoài khơi khoảng 1 km bờ biển tây bắc tại cửa sông Couesnon, gần Avranches và có diện tích khoảng . Tính đến hết năm 2009, dân số của hòn đảo là 44 người.

Hòn đảo đã được tổ chức như là một công sự từ thời cổ đại, và kể từ thế kỷ 8 nó là một tu viện mà từ đó đã hình thành lên cái tên Mont-Saint-Michel. Cấu trúc của xã đảo này đại diện cho xã hội phong kiến với khu vực cao nhất là tu viện Thiên chúa, thấp hơn là Đại sảnh rồi đến nhà ở, cửa hàng và bức tường phòng thủ. Bên ngoài là nhà ở cho nông dân và ngư dân.

Nó có vị trí vô cùng độc đáo khi nằm trên một hòn đảo chỉ cách đất liền gần 1 km khiến cho nó là một nơi dễ dàng được những người hành hương đến tu viện tiếp cận khi thủy triều xuống. Nhưng nó lại là một cách phòng thủ hiệu quả nếu những kẻ tấn công đi qua mà không rút lui kịp. Điều này đã được thể hiện qua cuộc Chiến tranh Trăm Năm nhưng tu viện vẫn không bị hư hại gì đáng kể. Một đơn vị đồn trú nhỏ của Pháp có thể đánh bật một cuộc tấn công của quân đội Anh được trang bị đầy đủ trong năm 1433. Chính nhờ vậy mà sau đó Louis XI đã biến nơi đây trở thành một nhà tù và tu viện trở thành một nhà tù được sử dụng thường xuyên vào khoảng thời gian Chế độ cũ.

Đây là một trong số những địa điểm nổi tiếng nhất ở Pháp với khoảng 3 triệu du khách ghé thăm mỗi năm. Mont-Saint-Michel và vịnh biển của nó đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Hơn 60 tòa nhà trên đảo được công nhận là Di tích lịch sử của Pháp.

Địa lý

Hình thành
Ngày nay nó là một đảo triều nhưng là một vùng đất khô trong thời tiền sử. Khi mực nước biển tăng, xói mòn tạo thành cảnh quan tự nhiên cho khu vực ven biển và một số mỏm đá granit nổi lên trên vịnh chống được sự ăn mòn của nước biển tốt hơn. Chúng là Lillemer, Mont-Dol, Tombelaine (hòn đảo phía bắc), và Mont-Tombe mà sau này được gọi là Mont-Saint-Michel.

Mont-Saint-Michel được cấu thành từ đá granit sáng màu và được củng cố bởi nền dung nham nóng chảy xâm nhập vào cách đây 525 triệu năm vào Kỷ Cambri và là một phần của khối đá Batholith Mancellian. Hòn đảo có chu vi khoảng 960 mét với điểm cao nhất đạt 92 mét so với mực nước biển.

Nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Manche
Di sản thế giới tại Pháp


title: Anouvong

text:
Anouvong (, , 1767-1829), hoặc Chao Anouvong, Chao Anou, hay Chaiya-Xethathirath III, sử nhà Nguyễn gọi là A Nỗ (阿弩), là vị vua cuối cùng của vương quốc Viêng Chăn (vương quốc kế thừa Lan Xang) tại Viêng Chăn, trị vì giai đoạn 1805-1828.

Tiểu sử
Anouvong, sinh năm 1767 tại kinh đô Viêng Chăn, là con trai thứ tư của vua Bunsan (Ong Bun), và là em trai của các vua Viêng Chăn khác là: Nanthasen và Intharavong Setthathirath III. Khi vua cha bị người Xiêm lật đổ năm 1779, ông và các anh bị bắt làm tù binh ở Xiêm.

Giai đoạn 1780-1795, Anouvong sống lưu vong ở Bangkok như một con tin. Ngày mùng 2 tháng 2 năm 1795, Anouvong được vua Xiêm bổ nhiệm làm Phó vương của vương quốc Viêng Chăn với tước hiệu là Somdetch Brhat Chao Maha Uparaja, trợ giúp cho vua anh là Intharavong Setthathirath III.

Đăng quang
Năm 1805, Anouvong lên ngôi sau khi Intharavong Setthathirath III băng hà, hiệu là Xaiya Setthathirath IV. Là quốc vương Vạn Tượng, ông chọn làm đồng minh của người Xiêm trong cuộc chiến tranh chống lại Miến Điện.

Năm 1816, Anouvong còn cho trùng tu và tạc bức tượng Phật ngọc mới để vào chùa Phra Keo.

Năm 1819, sau khi dẹp loạn ở Champasak, Anouvong đưa con trai mình là Ratxabout (Nyo) làm vương đất Champasak.

Năm 1832, Anouvong đã gặp gỡ sứ giả Anh quốc là John Crawfurd ở Băng Cốc. Có lẽ đâu là lần ngoại giao đầu tiên của quân chủ Lào với nước Anh.

Năm 1824, ông cũng cho xây chùa Wat Sisaket.

Tuy nhiên, vì cho là Xiêm triều không tuyên dương những võ công của ông, vào giai đoạn 1826-1828, Anouvong nổi dậy chống lại Xiêm với mong muốn giành độc lập hoàn toàn.

Theo Đại Nam thực lục:Đinh hợi, năm Minh Mệnh thứ 8 [1827],Nước Vạn Tượng cùng nước Xiêm động binh đánh nhau. Trước là Quốc trưởng Vạn Tượng là A Nỗ gả con gái cho vua nước Xiêm đẻ con là Sâm Ma Yết. Vua Xiêm lại lấy người trong nước, đẻ con là Thôn ỷ Phá. ỷ Phá đã lớn, mưu cướp ngôi trưởng, giết Sâm Ma Yết đi. Vua Xiêm không ngăn cấm. A Nỗ lấy cớ ấy oán vua Xiêm, đem quân đánh lấy thành Cổ Lạc, giết binh Xiêm hơn 500 người. Vua Xiêm giận, sai Xá Chiêu Oan Na (tên vua thứ hai nước Xiêm) đem tướng sĩ vài vạn đi đánh Vạn Tượng. Tổng trấn Gia Định Lê Văn Duyệt trước được tin báo ngoài biên, đem việc tâu lên. Vua thấy thượng đạo Cam Lộ thông với nước Xiêm, sai Quản đạo Tống Văn Uyển đến ngay chỗ biên giới dò hỏi việc ấy, dặn sau có việc biên khẩn cấp cần báo ngay thì cho được làm tờ tâu đệ thẳng. Tháng 2 năm 1827, Anouvong dấy binh kéo sang đánh Korat (nay là Nakhon Ratchasima, tỉnh Nakhon Ratchasima, Thái Lan), vì cho rằng người Anh ở Miến Điện cũng sẽ mở cuộc tấn công xâm chiếm Xiêm. Triều đình Xiêm cho rằng Anouvong phản trắc, bội bạc nên vua Thái Rama III đã ra lệnh vây hãm thành Viêng Chăn của Anouvong. Viêng Chăn sau đó thất thủ.

Bại trận
Anouvong thua phải rút khỏi Viêng Chăn chạy đến trú ẩn ở Lakhon (nay là Nakhon Phanom Thái Lan), sau đó chạy sang Mahaxay-Koongkeo (nay là Mahaxay tỉnh Khăm Muộn Lào) vào tháng 6 năm 1827. Sau đó với sự giúp đỡ của triều đình nhà Nguyễn (Việt Nam), Anouvong mở cuộc phản công đánh quân Xiêm ở Lakhon nhưng cũng lại thua.

Ngày 29 tháng tháng 9 năm 1827, Anouvong phải đưa vương tôn quốc thích chạy sang lưu vong ở Vinh, Nghệ An bên Việt Nam. Quyết phục thù Anouvong lại mộ binh về đánh quân Xiêm lần nữa.

Quân Xiêm do Chao Phraya Bodin Decha chỉ huy triệt hạ và phá hủy hoàn toàn Viêng Chăn và chỉ còn sót lại mỗi ngôi chùa Wat Si Saket. Người dân Vạn Tượng bị bắt di chuyển sang hữu ngạn sông Mê Kông, tức là vùng Đông Bắc Thái Lan ngày nay.

Ngày 19 tháng 12 năm 1828, khi qua đất Muang Phuan (tức Trấn Ninh, nay là Xiêng Khoảng), thì Anouvong bị Chao Noi (Chiêu Nội), tù trưởng Trấn Ninh (cũng là con rể của Anouvong), bắt và giao nộp cho quân Xiêm. Anouvong bị giải đến Bangkok. Rama III ra lệnh nhốt ông trong cũi sắt được một năm thì chết, hưởng dương 61 tuổi.

Di sản
Ngày nay người Lào xem ông là anh hùng dân tộc bất chấp thực tế lỗi lầm của chiến lược và chiến thuật kết hợp với tính khí nóng nảy của ông đã dẫn đến sự hủy diệt của Viêng Chăn và Lào đã mất lãnh thổ ngày nay là Đông Bắc Thái Lan.

Hậu duệ
Ông có 27 con trai và bảy con gái.

 Vương tử
 Vương tử Sudhisara Suriya (Sonthesan Sua hoặc Poh)
 Vương tử Nagaya (Ngaow)
 Vương tử Yuva (Rajabud Yoh), phó vương Champasak
 Vương tử Deva (Teh)
 Vương tử Barna (Banh)
 Vương tử Duang Chandra (Duang Chanh)
 Vương tử Kiminhiya (Khi Menh), phó vương Viêng Chăn
 Vương tử Kamabinga (Kham Pheng)
 Vương tử Oanaya (Pane)
 Vương tử Suvarna Chakra (Suvannachak)
 Vương tử Jayasara (Sayasane)
 Vương tử Suriya (Suea)
 Vương tử Maen
 Vương tử Jangaya (Chang)
 Vương tử Ungagama (Ung Kham)
 Vương tử Khatiyara (Khattignah)
 Vương tử Buddhasada (Phuthasath)
 Vương tử Tissabunga (Disaphong)
 Vương tử Dhanandra (Theman)
 Vương tử Hien Noi
 Vương tử Ong-La
 Vương tử Phui
 Vương tử Chang
 Vương tử Khi
 Vương tử Anura (Nu)
 Vương tử Thuan
 Vương tử Di
 Vương nữ
 Vương nữ Nujini (Nu Chin)
 Vương nữ Sri
 Vương nữ Chandrajumini (Chantarachome)
 Vương nữ Gamavani (Kham Vanh)
 Vương nữ Jangami (Siang Kham)
 Vương nữ Gamabangi (Kham Pheng)
 Vương nữ Buyi (Nang Nu)

Tham khảo

 Hoàng gia Viêng Chăn (trang tiếng Anh).
Ngaosīvat, Mayurī; Ngaosyvathn, Pheuiphanh (1998). Paths to Conflagration: Fifty Years of Diplomacy and Warfare in Laos, Thailand, and Vietnam, 1778–1828. SEAP Publications. tr. 110–2. ISBN 978-0-87727-723-1.

Vua Viêng Chăn
Hoàng gia Lào
Mất năm 1829
Sinh năm 1767


title: Sarrión

text:
Sarrión là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.049 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Lăng Minh Mạng

text:
Lăng Minh Mạng (hay còn gọi là Minh Mệnh) có tên chữ là Hiếu lăng (孝陵), do hoàng đế Thiệu Trị thời nhà Nguyễn cho xây dựng, nằm trên núi Cẩm Kê, ấp An Bằng, thuộc xã Hương Thọ, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, gần ngã ba Bằng Lãng là nơi hội lưu của hai dòng Hữu Trạch và Tả Trạch hợp thành sông Hương, cách trung tâm thành phố Huế 12 km. Lăng Minh Mạng được xây dựng từ năm 1840 đến năm 1843 thì hoàn thành, huy động tới mười nghìn thợ và lính.

Lịch sử

Tháng 2 năm 1820, vua Gia Long qua đời, hoàng tử thứ tư là Nguyễn Phúc Đảm được đưa lên ngai vàng, lấy niên hiệu là Minh Mệnh (hay Minh Mạng) . Làm vua được 7 năm, Minh Mạng cho người đi tìm đất để xây dựng Sơn lăng cho mình.

Quan Địa lý Lê Văn Đức đã chọn được một cuộc đất tốt ở địa phận núi Cẩm Kê, gần ngã ba Bằng Lãng, nơi hợp lưu của hai nguồn Tả Trạch và Hữu Trạch để tạo thành con sông Hương thơ mộng.

Nhưng phải ròng rã 14 năm cân nhắc, chọn lựa, đến năm 1840, nhà vua mới quyết định cho xây dựng lăng tẩm của mình ở nơi này. Nhà vua cho đổi tên núi Cẩm Kê (thuộc ấp An Bằng, huyện Hương Trà) thành Hiếu Sơn và gọi tên lăng là Hiếu lăng. Đích thân nhà vua xem xét, phê chuẩn họa đồ thiết kế do các quan Bùi Công Huyên, Trương Đăng Quế và Giám thành vệ dâng lên.

Tháng 4 năm 1840, công cuộc kiến thiết Hiếu lăng bắt đầu. Vua sai các quan Lê Đăng Danh, Nguyễn Trung Mậu và Lý Văn Phức điều khiển lính và thợ thuyền lên đây đào hồ đắp La thành. Tháng 8 năm 1840, Minh Mạng lên kiểm tra thấy công việc đào hồ Trừng Minh không vừa ý nên giáng chức các quan trông coi và đình chỉ công việc.

Một tháng sau, công việc vừa được tiếp tục thì Minh Mạng lâm bệnh qua đời vào ngày 28 tháng Chạp năm Canh Tý (tức 20-01-1841).

Vua Thiệu Trị lên nối ngôi, chỉ một tháng sau (tháng 2-1841) đã sai các quan đại thần Tạ Quang Cự, Hà Duy Phiên, Nguyễn Tri Phương chỉ huy gần 10.000 lính và thợ thi công tiếp công trình theo đúng họa đồ của vua cha để lại.

Ngày 20-8-1841, thi hài vua Minh Mạng được đưa vào an táng ở Bửu Thành, nhưng công việc xây lăng mãi đến đầu năm 1843 mới hoàn tất. Từ một vùng núi đồi hoang vu, qua bàn tay lao động và óc sáng tạo của con người đã hình thành một khu lăng tẩm uy nghiêm, vừa rực rỡ về kiến trúc, vừa hài hòa với thiên nhiên lại vừa sâu sắc bởi giá trị tư tưởng.

Bố cục kiến trúc

Lăng Minh Mạng có bố cục kiến trúc cân bằng đối xứng, xung quanh một trục kiến trúc là đường thần đạo, xuyên qua một loạt các hạng mục công trình gồm: cửa chính, sân chầu, nhà bia, sân tế, Hiển Đức môn, điện Sùng Ân (thờ vua Minh Mạng và Hoàng hậu), hồ Trừng Minh, Minh Lâu, hồ Tân Nguyệt (trăng non), cổng tam quan Quang Minh Chính Trực, Trung Đạo kiều và cuối cùng là Bửu thành (mộ vua Minh Mạng). Lăng có diện tích 18 ha (nhưng diện tích cấm địa quanh lăng là 475 ha), xung quanh lăng có La thành bao bọc. Cửa chính của lăng tên là Đại Hồng môn, là cửa chỉ để rước linh cữu của vua nhập lăng. Hai bên cửa chính là hai cửa Tả Hồng môn và Hữu Hồng môn. Hồ Trừng Minh gồm hai nửa nối thông với nhau ở phía sau điện Sùng Ân nơi có ba cây cầu đá bắc qua, giống như hai lá "phổi xanh", bao bọc lấy điện Sùng Ân và các kiến trúc vòng ngoài nằm trên trục thần đạo (khu vực tưởng niệm). Ở giữa hai hồ Trừng Minh và Tân Nguyệt, trên đường thần đạo, là Minh Lâu. Hồ Tân Nguyệt hình vầng trăng non ôm lấy một phần khu mộ vua (Bửu thành). Bửu thành là một quả đồi thông hình tròn, bao quanh bởi tường thành, bên trong, sâu bên dưới là mộ vua. Ở chính giữa hồ Tân Nguyệt có một cây cầu mang tên Trung Đạo kiều, nối Minh Lâu với Bửu thành và đường dạo quanh lăng. Phía sau Bửu thành là rừng thông xanh thẳm, đem lại một cảm giác u tịch. Trên mặt cắt kiến trúc dọc theo đường thần đạo, các công trình cao thấp theo một nhịp điệu vần luật nhất quán, âm dương xen kẽ, tạo nên nét đẹp riêng cho công trình kiến trúc lăng tẩm này. Bố cục kiến trúc đăng đối của các hạng mục chính trong lăng đem lại cho lăng một vẻ uy nghiêm cần có của công trình lăng mộ. Tuy vậy, ở ngoài rìa, men theo con đường dạo quanh co vòng quanh hai hồ nước và viền xung quanh lăng, xen lẫn với cây cối có các công trình kiến trúc nhỏ dùng để nghỉ chân ngắm cảnh như: đình Điếu Ngư, gác Nghênh Phong, hiên Tuần Lộc, sở Quan Lan, Tạ Hư Hoài... làm cho toàn bộ quần thể lăng uy nghiêm nhưng vẫn hài hòa với thiên nhiên và duyên dáng tráng lệ.

Trong khoảng diện tích được giới hạn bởi vòng La thành dài 1.750 m là một quần thể kiến trúc gồm cung điện, lâu đài, đình tạ được bố trí đăng đối trên một trục dọc theo đường Thần đạo dài 700 m, bắt đầu từ Đại Hồng Môn đến chân La thành sau mộ vua. Hình thể lăng tựa dáng một người nằm nghỉ trong tư thế thoải mái, đầu gối lên núi Kim Phụng, chân duỗi ra ngã ba sông ở trước mặt, hai nửa hồ Trừng Minh như đôi cánh tay buông xuôi tự nhiên.

Miêu tả chi tiết

Từ ngoài vào trong, các công trình được phân bố trên ba trục song song với nhau mà Thần đạo là trục trung tâm. Xen giữa những công trình kiến trúc là hồ nước ngát hương sen và những quả đồi phủ mượt bóng thông, tạo nên một phong cảnh vừa hữu tình vừa ngoạn mục.

Mở đầu Thần đạo là Đại Hồng Môn, cổng chính vào lăng, xây bằng vôi gạch, cao hơn 9 m, rộng 12 m. Cổng này có ba lối đi với 24 lá mái lô nhô cao thấp và các đồ án trang trí cá chép hóa rồng, long vân... được coi là tiêu biểu của loại cổng tam quan đời Nguyễn. Cổng chỉ mở một lần để đưa quan tài của vua vào trong lăng, sau đó được đóng kín, ra vào phải qua hai cổng phụ là Tả Hồng Môn và Hữu Hồng Môn. Sau Đại Hồng Môn là Bái Đình, lát gạch Bát Tràng (sân rộng 45 x 45 m), hai bên có hai hàng tượng quan văn võ, voi ngựa bằng đá đứng chầu. Cuối sân là Bi Đình tọa lạc trên Phụng Thần Sơn, bên trong có bia "Thánh đức thần công" bằng đá Thanh ghi bài văn bia của vua Thiệu Trị viết về tiểu sử và công đức của vua cha. Một khoảng sân rộng tiếp theo chia làm bốn bậc lớn nhằm giảm bớt cảm giác choáng ngợp của con người trước sự mênh mông của kiến trúc, đó là sân triều lễ.

Hiển Đức Môn mở đầu cho khu vực tẩm điện, được giới hạn trong một lớp thành hình vuông biểu trưng mặt đất (từ ý niệm trời tròn, đất vuông). Điện Sùng Ân nằm ở giữa được coi là trung tâm, chung quanh có Tả, Hữu Phối Điện (trước) và Tả, Hữu Tùng Phòng (sau) như những vệ tinh chung quanh. Trong điện thờ bài vị của vua và bà Tá Thiên Nhân Hoàng hậu. Hoằng Trạch Môn là công trình kết thúc khu vực tẩm điện, mở ra một không gian của hoa lá và mây nước phía sau. Tất cả những công trình mang tính hiện thực dường như dừng lại ở khu vực tẩm điện. Từ đây, bắt đầu một thế giới mới đầy thư nhàn, siêu thoát và vô biên. 17 bậc thềm đá Thanh đưa du khách vào khoảng trời xanh mát bóng cây và ngát thơm mùi hoa dại. Ba chiếc cầu: Tả Phù (trái), Trung Đạo (giữa), Hữu Bật (phải) bắc qua hồ Trừng Minh như dải lụa xanh, đưa du khách đến Minh Lâu - một công trình như đột khởi từ quả đồi có tên là Tam Tài Sơn. Minh Lâu nghĩa là lầu sáng, nơi nhà vua suy tư vào những đêm hè trăng thanh gió mát, là nơi đi về của linh hồn tiên đế, là dấu chấm vuông kết thúc một thế giới hữu hạn; là "bộ ngực kiêu hãnh" của "con người" được ví bởi hình dáng của khu lăng. Minh Lâu là sự thể hiện cách lý giải về vũ trụ và nhân sinh quan của người xưa. Tòa nhà này hình vuông, hai tầng, tám mái, là một biểu trưng của triết học phương Đông. Hai bên Minh Lâu, về phía sau là hai trụ biểu uy nghi dựng trên Bình Sơn và Thành Sơn mang ý nghĩa nhà vua đã "bình thành công đức" trước khi về cõi vĩnh hằng.

Một cái hồ hình trăng non tên là Tân Nguyệt ôm lấy Bửu Thành. Đây là hình ảnh của thế giới vô biên. Hồ hình trăng non ví như yếu tố "Âm" bao bọc, che chở cho yếu tố "Dương" là Bửu Thành - biểu tượng của mặt trời. Kết cấu kiến trúc này thể hiện quan niệm của cổ nhân về sự biến hóa ra muôn vật. Đó là nhân tố tác thành vũ trụ.

Cầu Thông Minh Chính Trực bắc ngang hồ Tân Nguyệt có 33 bậc tầng cấp dẫn vào nơi yên nghỉ của nhà vua, nằm giữa tâm một quả đồi mang tên Khải Trạch Sơn, được giới hạn bởi Bửu Thành hình tròn. Hình tròn này nằm giữa những vòng tròn đồng tâm biểu trưng, được tạo nên từ hồ Tân Nguyệt, La Thành, núi non và đường chân trời như muốn thể hiện khát vọng ôm choàng Trái Đất và ước muốn làm bá chủ vũ trụ của vị vua quá cố.

Hai bên trục chính của lăng có nhiều công trình phụ đối xứng nhau từng cặp một. Hiện nay, các công trình như Tả Tùng Phòng trên Tịnh Sơn; Hữu Tùng Phòng trên Ý Sơn; Tuần Lộc Hiên trên Đức Hóa Sơn; Linh Phượng Các trên Đạo Thống Sơn; Truy Tư Trai trên Phúc Ấm Sơn; Hư Hoài Tạ trên đảo Trấn Thủy đều không còn tồn tại.

Bên cạnh hàng loạt các công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ cao còn có gần 600 ô chữ chạm khắc các bài thơ trên Bi Đình, Hiển Đức Môn, điện Sùng Ân và Minh Lâu cũng là những tuyệt tác vô giá. Đó là một "bảo tàng thơ" chọn lọc của nền thi ca Việt Nam đầu thế kỷ 19.

Tình trạng
Kiến trúc lăng có phần đổ nát nhưng mức độ nhẹ hơn so với số phận của những lăng khác, một phần nhờ vào việc lăng có giá trị về nhiều mặt.

Những cây Sứ nhiều năm tuổi cộng với vẻ hoang toàn mặc cho rêu phong theo chủ ý của Ban bảo vệ di tích cố đô Huế và quy tắc bắt buộc của UNESCO nhằm không trùng tu các di sản cố ý để tạo nét nguyên sơ làm cho di tích càng có giá trị. Hiện nay lăng thu hút du khách đông nhất sau Lăng Tự Đức.

Xem thêm
 Vua Minh Mạng
 Lăng Gia Long
 Lăng Tự Đức
 Lăng Khải Định

Tham khảo

 Cuốn Kiến trúc cổ Việt Nam của tác giả Vũ Tam Lang, Nhà xuất bản Xây dựng

Liên kết ngoài
Lăng Minh Mạng  trên trang web Trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế.

Minh Mạng
Di tích ngoài Kinh Thành Huế


title: (128621) 2004 RD

text:
128621 (2004 RD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 9 năm 2004 bởi James Whitney Young ở Đài thiên văn Núi bàn gần Wrightwood, California.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 128621

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2004
Được phát hiện bởi James Whitney Young


title: Sân bay Kon Tum

text:
Sân bay Kon Tum là một sân bay quân sự trước năm 1975, nằm ở phía tây bắc của thành phố Kon Tum. Nó là một nơi rất quan trọng trong quân đội của chế độ Việt Nam Cộng Hòa. Từ sau năm 1975 thì sân bay không còn hoạt động. Ngày 10/6/2011, Bộ GTVT và Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum công bố quy hoạch xây dựng lại sân bay Kon Tum đến năm 2020. Theo đó, sân bay Kon Tum sẽ được xây dựng tại xã Ngọc Bay, TP Kon Tum, là sân bay dân dụng cấp 3C. Diện tích đất sử dụng là 166,2 ha. Tổng kinh phí đầu tư trên 1,543 tỷ đồng. Đây là sân bay dân dụng và quân sự, phục vụ hành khách và công tác tìm kiếm cứu nạn.

Tham khảo

Kon Tum


title: Anthurium nicolasianum

text:
Anthurium nicolasianum là một loài thực vật]] thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium nicolasianum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
N


title: Noards

text:
Noards  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Tipula carizona

text:
Tipula carizona là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Chanat-la-Mouteyre

text:
Chanat-la-Mouteyre là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Twin towns
Chanat kết nghĩa với the town of Cappoquin in Ireland.

Tham khảo
 INSEE commune file

Chanatlamouteyre


title: Bulbophyllum filamentosum

text:
Bulbophyllum filamentosum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

filamentosum]]

F


title: Cardiophorus opacus

text:
Cardiophorus opacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Kỷ Nectaris

text:
Kỷ Nectaris là một giai đoạn trong niên đại địa chất Mặt Trăng diễn ra từ khoảng 3.920 triệu năm tới 3.850 triệu năm trước. Nó là một trong những thời kỳ mà lòng chảo Nectaris và các lòng chảo chính khác đã được hình thành do các sự kiện va chạm lớn. Các sản phẩm phun trào thuộc thời kỳ Nectaris tạo thành các phần phía trên của địa hình miệng núi lửa dày dặc được tìm thấy trên các vùng cao nguyên của Mặt Trăng.

Quan hệ với niên đại địa chất Trái Đất
Do có rất ít hoặc không có chứng cứ địa chất trên Trái Đất nào tồn tại trong thời gian tương ứng với kỷ Nectaris của Mặt Trăng, nên kỷ Nectaris đã được sử dụng trong ít nhất là một công trình khoa học đáng chú ý như là một đơn vị phân chia không chính thức của liên đại Hỏa Thành trên Trái Đất.

Tham khảo

Nectaris, kỷ
Kỷ Nectaris


title: Nephelolychnis

text:
Nephelolychnis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyraustinae


title: Xenochalepus venezuelensis

text:
Xenochalepus venezuelensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Xenochalepus


title: San Esteban del Molar

text:
San Esteban del Molar là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 168 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Stubenberg

text:
Stubenberg là một đô thị trong huyện Rottal-Inn bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Maglie

text:
Maglie là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecce trong vùng Apulia. Maglie có diện tích 22 km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 15.215 người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Maglie giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lecce


title: Coelioxys echinata

text:
Coelioxys echinata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Förster mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1853


title: Helicopsyche rembaia

text:
Helicopsyche rembaia là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Merobruchus xanthopygus

text:
Merobruchus xanthopygus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Merobruchus


title: Milady

text:
Milady hay Milady Clarick de Winter là một nhân vật hư cấu trong cuốn tiểu thuyết kiếm hiệp – lịch sử trứ danh là Ba người lính ngự lâm (1884) của nhà văn Alexandre Dumas. Trong tiểu thuyết này, Milady (tên thật là Anne de Breuil) đóng vai trò là nhân vật phải diện và là đối thủ của D'Artagnan và ba chàng lính ngự lâm trong suốt các cuộc phiêu lưu đầy lãng mạn và kịch tính từ nước Pháp đến nước Anh. Milady là một gián điệp cho Hồng y giáo chủ Richelieu và là thủ tướng của nước Pháp dưới triều đại của vua Louis XIII. Trong tiểu thuyết miêu tả rằng Hồng y giáo chủ là kẻ thù của nhóm ngự lâm quân này nhưng thực tế, ông này chỉ đóng vai trò chỉ đạo chung, còn người trực tiếp đối đầu với nhóm ngự lâm quân qua từng âm mưu chính là Milady.

Milady được miêu tả là một trong những người phụ nữ đẹp nhất trong tiểu thuyết này. Trong tiểu thuyết, Milady đang ở "độ tuổi hai mươi rất đẹp, da trắng, đôi mắt xanh mở lớn, đôi lông mày và lông mi đen tuyền và những lọn tóc vàng cuộn xoăn thả xuống bờ vai". Cô ta có một quá khứ tội lỗi và đầy sóng gió và là một con người độc ác, nham hiểm, một người có lòng tham và một người phụ nữ quyến rũ đã làm mê mẫn rất nhiều người đàn ông trong đó có cả D'Artagnan. Nhưng cũng qua tiểu thuyết này Milady được xây dựng như là một mẫu người phụ nữ mạnh mẽ, đầy cá tính và có tham vọng lớn.

Quá khứ
Khi Milady còn là một thiếu nữ có tên gọi là Anne de Breuil, cô được một gởi vào một tu viện để huấn luyện thành nữ tu. Trong tu viện này ngoài Milady đang tuổi thiếu nữ thì cũng có một thầy tu trẻ thường đến tu viện để giảng kinh (người thầy tu này là em trai của một tay đao phủ thủ), Milady ngay ở buổi đầu đã có "lòng dạ ma quỷ", cô không hề muốn trở thành nữ tu sĩ nên đã tìm cách quyến rũ anh chàng thầy tu trẻ và khiến anh này đem lòng yêu cô. Sự quyến rũ của cô mạnh đến nỗi thuyết phục được anh chàng tu sĩ phản bội lời khấn trọn đời tu sĩ và cùng cô bỏ trốn.

Nhưng để đi đến một miền nào đó nơi họ có thể sống mà không bị phát hiện thì cần phải có tiền, mà cả hai đều tay trắng. Anh thầy tu bèn ăn cắp một cái chén thánh trong nhà thờ và bán đi kiếm được một số tiền. Nhưng khi họ chuẩn bị đào thoát thì bị bắt. Người đao phủ phải lãnh trách nhiệm khủng khiếp là thích dấu hoa huệ lên cả cô gái lẫn em trai của mình.

Họ bị tống giam vào ngục một thời gian, nhưng lại cùng nhau trốn thoát được, rồi cùng chạy trốn tới vùng Berry, tại đó, anh thầy tu xin được làm chân trợ tế cho một linh mục ở địa phương. Milady buộc lòng phải đóng vai em gái của anh chàng để khỏi bị nghi ngờ, cùng sống trong một căn nhà nhỏ trên lãnh địa của một vị quý tộc trẻ tuổi là Bá tước de La Fere. Lúc này Milady mới mười sáu tuổi, một hôm cô tình cờ gặp được vị bá tước này, trước vẻ đẹp của Milady, vị bá tước này đã đem lòng yêu cô ta mà không để ý đến lai lịch của cô và cũng chẳng màng đến việc họ từ đâu tới. Trớ trêu thay, người linh mục đó phải làm lễ cưới cho người phụ nữ của anh ta với một quý ông khác.

Milady sau khi cưới được vị bá tước nọ bèn ruồng bỏ anh thầy tu. Anh ta chẳng còn chỗ dung thân phải quy về chốn cũ và phát điên lên vì đau khổ. Ở quê nhà, anh ta biết được rằng người anh trai của mình là người đao phủ thủ đã bị tống giam vì phải thế chỗ cho anh này và Milady khi hai người bỏ trốn. Anh thầy tu liền ra đầu thú để thế chỗ cho anh mình và sau đó vì tủi nhục, tuyệt vọng vì thất tình, anh ta treo cổ trong phòng giam ngay đêm đó.

Người đao phủ tuy được thả nhưng cuộc đời đã tan nát, và ông ta đã sống cô đơn không bạn bè kể từ ngày ấy và trở thành một người đao phủ thủ bí ẩn khoác áo choàng đỏ lang thang khắp các vùng lùng khắp vùng Flanders để bắt Milady người mà ông ta cho rằng đã hủy hoại cuộc đời và gây ra cái chết của một tu sĩ trẻ, em trai của ông ta.

Sau khi kết hôn với Athos cuộc sống của Milady trôi qua trong sung túc, Athos rất yêu cô gái và tặng luôn cho cô một chiếc nhẩn quý mà mẹ anh để lại, cho đến một ngày trong một chuyến đi săn của hai vợ chồng, Milady bị té ngựa và ngất xỉu, Athos vội chạy tới, và để giúp cho Milady dễ thở hơn, anh lấy dao rọc áo của cô ra và bất ngờ một bên vai của cô bị phơi trần và trông thấy một dấu thích hoa huệ trên vai. Athos đã nhận ra cô ta không phải là thiên thần mà là quỷ dữ, cô ta đã đánh cắp chén thánh trong nhà thờ.

Athos vốn là người rất hào hiệp nên tuy có toàn quyền xét xử cô gái nhưng anh chỉ xé tan quần áo của cô và treo cô lại trên một cành cây. Tuy vậy đây cũng là một vết thương lòng đối với Athos vì anh thật sự yêu Milady và từ đó về sau anh không bao giờ xúc động trước các phụ nữ đẹp nữa. Anh đã đổi tên từ bá tước La Fere thành Athos, một cái tên rất quê kệch như một hình thức trốn chạy quá khứ.

Tuy bị trói vào cành cây và xem như mất đi tất cả hạnh phúc lẫn vinh hoa phú quý nhưng số phận một lần nữa lại mỉm cười với Milady khi cô sống sót và được một người Anh cứu vớt đó là người em trai của huân tước De Winter nước Anh, một quý tộc giàu có và đầy quyền lực ở xứ sở sương mù và có tên là Milady Clarik de Winter.

Cô sống với người này một thời gian và có được với anh ta một đứa con. Nhưng sau đó người chồng của cô đã chết không rõ lý do (sau này huân tước de Winter cho rằng chính cô đã hại chết anh này vì muốn chiếm đoạt gia sản), cô sống tại căn nhà rất rộng và được bài trí sang trọng tại công trường Royale, nhà số 6. Và cũng từ đây Milady trở thành một người phụ nữ thật sự nguy hiểm, là một gián điệp đắc lực cho Hồng y giáo chủ Richelieu đương kim Thủ tướng Pháp.

Đánh cắp xâu chuỗi kim cương

Trong triều đình, Hồng y giáo chủ Richelieu vốn không ưa Công nương Anne nước Áo là công chúa Tây Ban Nha và là hoàng hậu nước Pháp, vợ của vua Louis XIII nhưng đồng thời cũng đồng thời là người tình cũ của quận công Buckingham: George Viliers đương kim thủ tướng Anh.

Hồng y giáo chủ đã dày công giàn sẵn một âm mưu dụ quận công đến gặp hoàng hậu và chỉ đạo cho Milady bắt cóc người hầu cần của hoàng hậu là bà Bonacieux sau đó Milady còn thực hiện phi vụ đánh cắp hai viên kim cương trên xâu chuỗi 12 hạt kim cương mà hoàng hậu đã tặng cho quận công Buckingham.

Với thân phận là bà bá tước De Winter, Milady đã tiếp cận với quận công trong một buổi dạ hội của nhà vua Anh ở Winsdor, một cung điện gần Luân Đôn và nhân cơ hội quận công sơ ý, Milady đã cắt mất hai hạt kim cương gửi về Pháp cho Hồng y giáo chủ. Giáo chủ có được những viên kim cương này bèn tổ chức một buổi dạ tiệc và đề nghị với nhà vua yêu cầu hoàng hậu phải mặc bộ đồ dạ hội có đeo xâu chuỗi kim cương đó, nhằm mục đích vạch trần mối quan hệ giữa hoàng hậu và quận công để hạ bệ bà.

Biết danh tiếng của D'Artagnan, hoàng hậu đã nhờ cậy anh để anh sang nước Anh liên hệ quận công lấy xâu chuỗi về. Bằng một cuộc phiêu lưu mao hiểm đầy sóng gió từ nước Pháp cho đến nước Anh, D'Artagnan đã phá vỡ được âm mưu này và lật ngược thế cờ một cách ngoạn mục. Để trả đũa, Milady tổ chức bắt cóc bà Bonacieux một lần nữa nhưng thuộc hạ của Hoàng hậu đã giải thoát cho bà này và đưa bà đến trú ẩn ở một tu viện tên là Carmelite ở Béthune.

Quan hệ với D'Artagnan và bí mật bị tiết lộ

D'Artagnan gặp Milady lần đầu tiên ở một quán trọ có tên là Jolly Miler lúc đó, D'Artagnan đang bị thương sau một vụ ẩu đả với một nhóm quý tộc mà cầm đầu là Bá tước Rochefort, người mà anh gọi là "thằng cha ở Meung" khi anh lần đầu lên Paris. Lúc đó anh ta thấy Milady đang ngồi trong xe ngựa và trò chuyện với vị bá tước này.

Anh lờ mờ đoán biết được một âm mưu nhưng vì bị thương nên D'Artagnan không thể đuổi theo chiếc xe ngựa chở Milady nên đã không theo kịp chuyến xe đang chạy lên hướng Paris.

Sau những cuộc phiêu lưu mạo hiểm để đem về chuỗi kim cương cho Hoàng hậu Anne một cách ngoạn mục, D'Artagnan tiếp tục cuộc phiêu lưu đi tìm những người bạn của mình và đi tìm bà Bonacioux và trong cuộc phiêu lưu này, anh tình cờ gặp lại Milady trong một nhà thờ, anh theo chân cô đến Sant German và gặp cô khi đang nói chuyện với một gã người Anh – đó chính là Huân tước de Winter, Nam tước xứ Sheffield và là người anh rễ của Milady.

D'Artagnan đã có một sự hiểu lầm và một cuộc đọ kiếm tay đôi với huân tước Wintter và dĩ nhiên chiến thắng thuộc về anh nhưng anh lại tha chết cho huân tước vì cô em xinh đẹp của ông ta. Đổi lại huân tước Winter rất biết ơn và ngưỡng mộ tinh thần mã thượng của chàng ngự lâm quân, cả hai kết bạn và Huân tước mời D'Artagnan đến nhà mình cho cô em Milady để giới thiệu.

Milady biết được chuyện này vô cùng giận dữ và có ý xỏ mũi chàng trai này. Nguyên nhân chính là vì chàng trai đã tha chết cho Huân tước de Winter khi ông đang ở trong tay chàng. Lần trước Milady cố tình không ngăn cản cuộc quyết đấu với mục đích là mượn tay D'Artagnan để giết Huân tước và như vậy, đứa con của cô (mà thực chất là cô) sẽ được thừa hưởng toàn bộ gia tài kếch sù của Huân tước để lại.

Thật bất ngờ rằng qua nhiều lần đến thăm và nói chuyện với Milady, D'Artagnan đã si mê cô vì vẻ đẹp quyến rũ và tài ăn nói dịu dàng của cô, anh đã thật sự si mê cô bất chấp những lời khuyến cáo của Athos về những người phụ nữ đẹp.

Mặc dù vậy, người hầu gái xinh đẹp của Milady là Ketty lại phải lòng anh chàng D'Artagnan hào hoa và luôn thương cảm cho anh vì biết rõ anh đang bị Milady trả thù. Rất nhiều lần cô đã ra ám hiệu cho D'Artagnan nhưng không được anh chàng si tình này để ý.

Một lần cô đã táo bạo cầm tay anh kéo vào nơi bí mật và tiết lộ cho anh ta biết âm mưu của cô chủ Milady và đưa ra lá thư hẹn hò của cô chủ với bá tước de Warder, người bị D'Artagnan đâm bị thương trong một lần giao đấu.

Biết được tin này, D'Artagnan vô cùng hốt hoảng vì nhận ra được bộ mặt thất của Milady và sự ngu ngốc của mình. Anh quyết định tận dụng sự ngưỡng mộ của cô hầu gái Ketty để lên kế hoạch vạch mặt Milady. Anh dã dạng làm bá tước de Wades đến thăm Milady vào một đêm tối (kế hoạch này được sự giúp sức của cô hầu gái Kitti khi cô tắt toàn bộ nến trong nhà cô chủ mình).

Milady bị trúng kế, cô không hề biết được đó là D'Artagnan và đã lấy luôn chiếc nhẫn quý của cô (vốn trước đó là của Athos). Milady dần sinh nghi và phát giác được mọi chuyện, cô cầm dao lao đến đâm D'Artagnan nhưng anh này tránh được và vô tình xé rách vạt áo một bên bờ vai của cô, đúng lúc ánh trăng rọi vào từ cửa sổ và D'Artagnan nhận ra dấu thích hoa huệ bên bờ vai của cô.

Anh nhận ra cô là Anne de Bruine là tội đồ năm xưa và người yêu của Athos. Biết bí mật bị lộ Milady lồng lộn và lao vào đâm anh một lần nữa. D'Artagnan nhảy khỏi phòng cô chạy vào buồn của Ketty và cùng với cô hầu gái này trốn chạy. Sau đó, Athos được D'Artagnan kể lại và biết được sự thực. Còn Milady thì đã có một mối căm thù vô cùng sâu sắc đối với D'Artagnan, cô thề sẽ trả thù anh và những người liên quan đến anh bằng mọi giá.

Âm mưu ám sát thủ tướng Anh

Giữa hai nước Anh và Pháp xảy ra chiến tranh, chiến trường chính tại La Rochelle, các chàng lính ngự lâm lên đường ra mặt trận chiến đấu. Kết quả cuộc chiến này nghiêng về nước Pháp với sự rút lui của quân Anh, bỏ lại 2.000 xác trên chiến trường. Dù vậy Hồng y giáo chủ vẫn chưa hoàn toàn yên tâm và ra lệnh cho Milady lên đường về Anh thực hiện việc ám sát quận công Buckingham, người đã gây ra cuộc chiến này vì Hoàng hậu nước Pháp.

Milady đã có cuộc mặc cả với Hồng y, cô sẽ giết Buckingham đổi lại Hồng y giáo chủ sẽ xử tội D'Artagnan với những bằng chứng tư thông với người Anh do cô cung cấp. Nhưng thật không may, cuộc trò chuyện bí mật của cô và Hồng y giáo chủ lại bị ba người bạn ngự lâm quân của D'Artagnan nghe lén được. Họ ngồi trong một quán rượi gần lò sưởi và thông qua ống khói cũ đó họ nghe được câu chuyện bên ngoài. Athos đã nhận ra được Milady.

Sau khi nhận biết được Milady và âm mưu của cô, Athos quyết tâm tìm gặp cô để cảnh cáo cô không được hãm hại D'Artagnan. Cuộc gặp gỡ đã diễn ra trong nỗi kinh hoàng của Milady, cô lo sợ Athos sẽ giết cô nhưng anh ta không làm vậy. Anh chỉ lấy đi lá thư với những nội dung âm mưu ám sát quận công Buckingham mà thôi. Milady thoát được về nước Anh.

Sau khi lấy được lá thư cả nhóm bạn ngự lâm bàn bạc và quyết định cử anh hầu Planchet của D'Artagnan sang anh để trao những chứng cứ gián điệp của Milady cho huân tước Winter. Planchet đã không phụ lòng mọi người và cậu ta đã giao những chứng cứ này đến tay Huân tước trước khi Milady trở về.

Huân tước Winter đã nắm được mọi chuyện, ông ta lập tức ra lệnh cho viên trung úy John Felton, một "chàng trai trẻ, độ hăm lăm, hăm sáu, khuôn mặt trắng trẻo với đôi mắt xanh trong và hơi sâu, cái miệng đẹp và rắn rỏi" đến bắt giam Milady khi cô vừa xuống tàu và giam vào ngục của một biệt thực của ông ta. Việc canh giữ Milady do đích thân viên trung úy trẻ này phụ trách và đó chính là sai lầm "khốn khổ" nhất của huân tước Winter

Vượt ngục

Dù bị giam giữ cẩn thận nhưng Milady vẫn bình thản và rắp tâm quyến rũ chàng trai trẻ Felton khi có cơ hội. Việc quyến rũ chàng trai trẻ diễn ra trong một thời gian dài với sự kiên nhẫn, khả năng đóng kịch và gịong nói đầy thuyết phục của cô. Ban đầu cô bị giam giữa nhưng vẫn tỏ ra thản nhiên một mặt do đang quan sát tình thế, một mặt cô nhận thấy chàng trung úy này vẫn đang cảnh giác cao độ qua những lời dặn dò của huân tước Winter. Ngày tháng vẫn trôi qua mà không có biến động nào.

Thời gian sau đó, cô thực hiện quyến rũ Felton. Cô không lạnh lùng vô cảm nửa mà luôn đưa mắt nhìn về phía Felton. Mỗi tối đi ngủ cô ta luôn khóc thầm vừa đủ cho Felton nghe thấy, tự nhiên anh ta thấy tội nghiệp cho cô gái và bắt đấu quan sát cô và thấy cô khi ngủ vẫn trào nước mắt. Khi Felton lại gần chính là lúc Milady nhận thấy kế hoạch của mình đã thành công. Một tia thương xót đã lóe lên trong lòng chàng trung úy trẻ tuổi này. Milady đã nhận thấy điều đó và quyết tâm biết tia lửa này thành ngọn lửa thiêu đốt anh ta.

Cô bịa ra các cơn đau để Felton quan tâm đến cô. Dần dần cô đã tiếp cận được với anh chàng này và kể những câu chuyện bịa đặt thật cảm động về cuộc đời của cô, qua đó ám thị Felton rằng cô mới chính là người yếu đuối, cô thế, tội nghiệp và bị các thế lực vùi dập, trong đó có Buckingham và Winter. Đầu óc anh ta bị tiêm nhiễm tư tưởng thù ghét quận công Buckingham, vì đấy là mục tiêu sau cùng trong kế hoạch ma quỷ của Milady.

Kết quả thành công mỹ mãn, sau một tuần, Felton không những tin cô, yêu cô mà còn sùng bái cô, anh ta giúp cô vượt ngục và cùng nhau chạy trốn về Pháp. Anh ta đã bí mật giũa song sắt xà lim của Milady, rồi cõng cô leo xuống một cái thang giây với tình thế thật nguy hiểm, thậm chí khi lính canh đi tuần tra, họ phải treo lơ lững giữa trời cho đến khi lính canh đi qua.

Trước khi trở về anh ta hẹn cô chờ tài cảng Portsmouth còn mình thì đi về phía dinh thủ tướng để ám sát quận công Buckingham. Anh đi thẳng đến điện Admiralty nơi quận công đang ở đó, mạo danh là người đưa thư của huân tước Winter cho quận công và chờ khi quận công xem thư, anh ta rút dao đã thủ sẵn trong túi ra và nhào tới thọc lưỡi dao thẳng vào ngực trái quận công.

Felton đã ám sát thành công Buckingham trước khi huân tước Winter kịp đến ngăn cản. Khi biết tin Buckingham bị ám sát qua hồi đại bác bắn báo hiệu quốc tang, Milady bỏ mặc Felton lên tàu về nước Pháp. Huân tước Winter lập tức lên tàu đuổi theo cô, ông đã đi đến cảng Portsmouth sau cô ba tiếng đồng hồ.

Trở về Pháp và cuộc phán xét
Milady vội vàng trở về Pháp, cô đến trú ngụ tại một tu viện nhỏ là Carmelite ở Béthune và liên lạc với vây cánh của Hồng y giáo chủ để tiếp tục hoạt động. Khi cô vội vàng đến tu viện này, cô tình cờ gặp lại bà hầu Bonacieux, bà này cũng ở tại tu viện này và hiện là một người sơ tu. Hai người chưa biết nhau.

Milady đang lúc chán và cô đơn nên có người trò chuyện thì rất vui, cô bày tỏ những cách cư xử duyên dáng nhất, qua cuộc trò chuyện, người thiếu phụ sơ tu thổ lộ đời tư của mình và cô ta đã biết được đó chính là người hầu cận của hoàng hậu và là bạn của D'Artagnan. Cô tràn ngập nỗ vui mừng và bắt đầu vạch kế hoạch bí mật đem bà Bonacieux ra khỏi tu viện rồi đem giấu đi như một con tin. Cô rất sợ Athos và D'Artagnan nhưng cô biết chắc rằng hai người đó sẽ không dám làm gì cô nếu họ biết cô đang nắm giữ người thiếu phụ này.

Theo kế hoạch, cô ta sẽ mang thiếu phụ này đi giấu tại một căn nhà nhỏ ở làng Armentieres cách tu viện khoảng hai dặm, đây là một nơi ẩn náu bí mật của cô. Cô ta đã liên lạc với bá tước Rochefort để thực hiện kế hoạch này. Khi người của Milady chuẩn bị đưa bà Bonacieux đi, hai người đang sửa sọan thì đúng lúc đó. D'Artagnan và nhóm ngự lâm quân đến đón bà (nhóm này đã biết chỗ ở của bà nên đến để đón về đoàn tụ với gia đình). Milady đã nhận ra D'Artagnan, cô biết vội vàng bịa chuyện nói đám người đó chính là tay chân của Hồng y giáo chủ đến để truy lùng hai người và hối thúc bà nhanh chóng sửa soạn để thoát theo cửa sau, ở đó có người của cô đang đợi.

Nhưng vì ba Bonacieux bị hoảng loạn nên quá chậm chạp, trong khi đó đám người của D'Artagnan đã vào đến nơi. Milady biết mưu kế của mình không thành công bèn tàn nhẫn trả thù D'Artagnan bằng việc lừa cho bà Bonacieux uống thuốc độc, cô bỏ thuốc độc vào ly rượi rồi đưa cho bà uống với lý do là rượi sẽ giúp họ thêm khỏe hơn. Bà Bonacieux uống cạn và trúng độc chết. Milady nhanh chân chạy theo lối sau của tu viện lên xe ngựa của bá tước Rochefort chạy đến nơi ẩn nấp. Cô tuy không thực hiện được kế hoạch nhưng cũng đã đạt được mục đích là trả thù D'Artagnan. Khi đám người D'Artagnan bước vào, họ chỉ còn thấy xác của Bonacieux.

Đúng lúc đó huân tước Winter cũng vừa đến, ông ta luôn bám theo Milady kể từ khi cô chạy về Pháp. Ông vào và nhận thấy sự việc như vậy cùng trao đổi với nhóm ngự lâm quân và kết luận rằng Milady là thủ phạm của vụ này. Đồng thời ông cung cấp một thông tin quan trọng đó là mảnh giấy liên lạc của Milady với bá tước Rochefort mà ông vô tình bắt được khi trên đường truy đuổi Milady, trên mảnh giấy có ghi dòng chữ ám hiệu "Armentieres", đó chính là chỗ ân náu của Milady.

Tất cả nhóm ngự lâm quân, những người hầu của họ, huân tước Winter cùng tìm đến ngôi nhà đó. Thật trùng hợp là ngôi nhà đó cũng nằm gần vùng quê cũ của Milady nên Athos đã lập tức mời người đao phủ thủ là anh của người tu sĩ, chồng đầu tiên của Milady đến để cùng tố cáo và phán xét các tội trạng của Milady. Việc để lộ bức thư này nằm ngoài dự liệu của Milady, nên cô đã không hề phòng bị và hoàn toàn bị bất ngờ khi bị nhóm người này bao vây bốn mặt. Một cuộc phán xét đã diễn ra giữa một bên là Milady, bị cáo trong vụ này và những người còn lại đóng vai trò là nguyên đơn, người bị hại, công tố viên, người làm chứng, quan tòa, bồi thẩm đoàn và người thi hành án. Cuộc phán xét diễn ra rất kịch tính.
 Huân tước Winter tố cáo Milady đầu độc người em trai của mình để chiếm lấy gia tài, mưu sát Quận công Buckingham - Cố thủ tướng nước Anh, dụ dỗ và làm hỏng cuộc đời của Felton, người sĩ quan đang có chiều hướng phát triển tốt dưới trướng của ông, vượt ngục và là gián điệp của Pháp.
 Athos tố cáo Milady là người phạm tội, lừa dối và phản bội ông ta, đẩy ông ta vào cuộc sống khốn khổ. Có âm mưu vu khống để hãm hại D'Artagnan.
 D'Artagnan tố cáo Milady là gián điệp của Hồng y giáo chủ, đã tham gia vào vụ đánh cắp xâu chuỗi kim cương của hoàng hậu, tổ chức bắt cóc hai lần bà Bonacieux và đã đầu độc người thiếu phụ tội nghiệp này.
 Người đao phủ thủ tố cáo Milady phạm tội ăn cắp chén thánh trong nhà thờ, trốn tù đồng thời làm hỏng cuộc đời của người em trai của ông cũng như cuộc đời của ông.
Với những chứng cứ và lý lẽ đanh thép của mọi người Milady đành phải nhận tội, tất cả mọi người liên quan có mặt ở đó đều thống nhất phán xét cô một bản án nghiêm khắc nhất là tử hình. Việc thi hành án được người đao phủ thủ thực thi ngay lập tức bằng hình thức chặt đầu. Xác của Milady được chôn tại đây. Câu chuyện kết thúc với hình ảnh tất cả đoàn người ngựa dần đi xa khỏi căn nhà tối tăm đó.

Chú thích

Tham khảo
 Ba người lính ngự lâm, nguyên tác Alexandre Dumas.
 Ba người lính ngự lâm, nguyên tác Alexandre Dumas, lược thuật: E.F Dodd, người dịch: Phạm Viên Phương, Nhà xuất bản Văn học, năm 1996.

Tiểu thuyết lịch sử
Nhân vật văn học
Người Pháp giả tưởng


title: Hiệp ước Hỗ tương Liên Mỹ châu

text:
Hiệp ước Hỗ tương Liên Mỹ châu (tiếng Anh: Inter-American Treaty of Reciprocal Assistance), thường được gọi là Hiệp ước Rio (Rio Treaty hay Rio Pact) là một thỏa hiệp ký kết ngày 2 Tháng Chín năm 1947 tại Rio de Janeiro giữa 19 quốc gia Châu Mỹ. Điểm chính của hiệp ước là khi một thành viên bị tấn công thì cũng xem như là tất cả các thành viên bị tấn công. Đây chiến lược phòng thủ Tây Bán cầu với hiệu lực chiếu theo Điều 22 kể từ năm 1948.

Theo chân Hiệp ước Rio là Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ hình thành năm 1948 nguyên thủy có 21 quốc gia.

Năm 1964 Cuba bị truất khỏi Hiệp ước Rio.

Quốc gia mới nhất phê chuẩn hiệp ước là Bahamas, thông qua năm 1982.

Năm 2002 México tuyên bố rút khỏi hiệp ước và đến năm 2004 thì chính thức không còn là thành viên nữa. Năm 2012-2014 bốn nước trong khối ALBA là Nicaragua, Bolivia, Venezuela, và Ecuador cũng lần lượt rút khỏi Hiệp ước Rio.

Thi hành
Năm 1982 trong cuộc chiến Falkland, Argentina đã kêu gọi các nước châu Mỹ, trong đó có Hoa Kỳ, chống lại quân đội Anh trong cuộc tranh chấp quần đảo Falkland. Hoa Kỳ bị ràng buộc bởi Hiệp ước Hỗ tương Liên Mỹ châu (đối với Argentina) và Minh ước Nato (đối với Anh) nhưng viện lẽ rằng Argentina là quốc gia gây hấn nên quyết định không can thiệp giúp Argentina. Ba quốc gia khác cùng một quan điểm như Hoa Kỳ là Colombia, Chile và Trinidad và Tobago; cả bốn đã bỏ phiếu trắng khi Argentina kêu gọi khối châu Mỹ chấp hành Hiệp ước Hỗ tương yểm trợ cho Argentina. Nhiều nước thuộc châu Mỹ Latinh xem hành động này của Hoa Kỳ là sự bội ước chiếu theo Hiệp ước Hỗ tương Liên Mỹ châu. Hoa Kỳ thì cho rằng vì Argentina là nước gây hấn nên không thể coi cuộc phản công của Anh là lý do để thi hành hiệp ước.

Thành viên

Chú thích

Hiệp ước của Hoa Kỳ
Chủ nghĩa chống cộng
Tổ chức chiến tranh Lạnh
Quan hệ Cuba-Hoa Kỳ


title: Castrotierra de Valmadrigal

text:
Castrotierra de Valmadrigal là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 142 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Đền Quán Thánh

text:
Đền Quán Thánh, tên chữ là Trấn Vũ Quán, có từ đời Lý Thái Tổ (1010 - 1028), thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, là một trong bốn vị thần được lập đền thờ để trấn giữ bốn cửa ngõ thành Thăng Long khi xưa (Thăng Long tứ trấn). Bốn ngôi đền đó là:
Đền Bạch Mã - Bạch Mã tối linh từ (trấn giữ phía Đông kinh thành);
Đền Voi Phục - Tây trấn từ (trấn giữ phía Tây kinh thành);
Đền Kim Liên - Kim Liên từ (trấn giữ phía Nam kinh thành);
Đền Quán Thánh - Trấn Vũ quán - (trấn giữ phía Bắc kinh thành).

Đền Quán Thánh nằm bên cạnh Hồ Tây, cùng với chùa Kim Liên và chùa Trấn Quốc tạo nên sự hài hòa trong kiến trúc cảnh quan và trong văn hóa tín ngưỡng đối với cả khu vực phía Tây Bắc của Hà Nội. Đền tọa lạc tại số 190 phố Quán Thánh, phường Quán Thánh, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.

Lịch sử

Đền được xây dựng vào đầu thời nhà Lý. Từng trải qua nhiều đợt trùng tu vào các năm 1618, 1677, 1768, 1836, 1843, 1893, 1941 (các lần trùng tu này được ghi lại trên văn bia). Đợt trùng tu năm Đinh Tỵ niên hiệu Vĩnh Trị thứ 2 tức đời vua Lê Hy Tông. Trịnh Tạc ủy cho con xuất của kho để di tạo Trấn Vũ Quán và pho tượng Thánh Trấn Vũ. Nghệ nhân trực tiếp chỉ huy đúc tượng Thánh Huyền thiên Trấn Vũ là Vũ Công Chấn. Ông cho đúc tượng Huyền thiên Trấn Vũ bằng đồng hun, thay cho pho tượng bằng gỗ trước đó. Năm Cảnh Thịnh 2 (1794) đời vua Quang Toản, viên Đô đốc Tây Sơn là Lê Văn Ngữ cho đúc chiếc khánh đồng lớn.

Vua Minh Mạng nhà Nguyễn khi ra tuần thú Bắc Thành cho đổi tên đền thành Chân Vũ quán (真武觀). Ba chữ Hán này được tạc trên trán cổng tam quan. Tuy nhiên, trên bức hoành trong Bái đường vẫn ghi là Trấn Vũ quán. Năm 1842, vua Thiệu Trị đến thăm đền và ban tiền đúc vòng vàng đeo cho tượng Trấn Vũ. Đền được công nhận di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia đợt đầu năm 1962.

Có thể thấy người xưa chấp nhận cả hai cách viết và gọi là Trấn Vũ quán và Đền Quán Thánh. Quán là Đạo Quán và là nơi thờ tự của Đạo Giáo, cũng như chùa là của Phật giáo.

Thánh Trấn Vũ là một hình tượng kết hợp nhân vật thần thoại Việt Nam (ông Thánh đã giúp An Dương Vương trừ ma trong khi xây dựng thành Cổ Loa) và nhân vật thần thoại Trung Quốc Trấn Vũ (vị Thánh coi giữ phương Bắc).

Kiến trúc
Tương truyền đền có từ đời Lý Thái Tổ (1010-1028). Nhưng theo Vũ Tam Lang trong cuốn Kiến trúc cổ Việt Nam, thì đền được khởi dựng năm 1012.

Theo Vũ Tam Lang thì đền được di dời về phía Nam hồ Tây trong đợt mở rộng Hoàng thành Thăng Long năm 1474 của vua Lê Thánh Tông, nhưng diện mạo được tu sửa vào năm 1836-1838 đời vua Minh Mạng. Các bộ phận kiến trúc đền sau khi trùng tu bao gồm tam quan, sân, ba lớp nhà tiền tế, trung tế, hậu cung. Các mảng chạm khắc trên gỗ có giá trị nghệ thuật cao. Bố cục không gian thoáng và hài hòa. Hồ Tây phía trước mặt tiền tạo nên bầu không khí mát mẻ quanh năm.

Ngôi chính điện (bái đường) nơi đặt tượng Trấn Vũ có 4 lớp mái (4 hàng hiên). Chính giữa là bức hoành phi đề "Trấn Vũ Quán". Hai tường hồi có khắc các bài thơ ca ngợi ngôi đền và pho tượng Trấn Vũ của các tác giả thời nhà Nguyễn như Nguyễn Thượng Hiền, Vũ Phạm Hàm... Nhà Tiền tế có khám thờ và án thư cùng tượng thờ nghệ nhân đúc tượng Trấn Vũ, Luân Quận Công Vũ Công Chấn.

Pho tượng thần Huyền Thiên Trấn Vũ

Pho tượng thần Huyền Thiên Trấn Vũ được đúc bằng đồng đen vào năm Vĩnh Trị thứ 2 (1677), đời Lê Hy Tông .

Tượng cao 3,96m, chu vi 8m, nặng 4 tấn tọa trên tảng đá cẩm thạch cao 1,2m. Tượng có khuôn mặt vuông chữ điền nghiêm nghị nhưng bình thản, hiền hậu với đôi mắt nhìn thẳng, râu dài, tóc xoã không đội mũ, mặc áo đạo sĩ ngồi trên bục đá với hai bàn chân để trần. Bàn tay trái của tượng đưa lên ngang ngực bắt ấn thuyết pháp, bàn tay phải úp lên đốc kiếm, kiếm chống trên lưng rùa nằm giữa hai bàn chân, quanh lưỡi kiếm có con rắn quấn từ dưới lên trên. Rùa, rắn và kiếm là biểu trưng của Huyền Thiên Trấn Vũ.

Theo như sự tích được ghi chép ở đền thì Huyền Thiên Trấn Vũ là thần trấn quản phương Bắc đã nhiều lần giúp nước Việt đánh đuổi ngoại xâm. Lần thứ nhất vào đời Hùng Vương thứ 6 đánh giặc từ vùng biển tràn vào, lần thứ hai vào đời Hùng Vương thứ 7 đánh giặc Thạch Linh... Trong bản ghi chép còn có chi tiết Huyền Thiên Trấn Vũ giúp dân thành Thăng Long trừ tà ma và yêu quái, giúp An Dương Vương trừ tinh gà trắng xây thành Cổ Loa, diệt Hồ ly tinh trên sông Hồng đời Lý Thánh Tông...

Pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ là một công trình nghệ thuật độc đáo, đánh dấu kỹ thuật đúc đồng và tài nghệ của các nghệ nhân Việt Nam cách đây 3 thế kỷ.

Hình ảnh

Xem thêm
 Thăng Long tứ trấn
 Đền Bạch Mã
 Đền Voi Phục
 Đền Kim Liên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quán Thánh
Quán Thánh
Quán Thánh
Ba Đình
Đạo quán tại Hà Nội
Di tích tại Hà Nội


title: Gaiba

text:
Gaiba là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 80 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 25 km về phía tây nam của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.134 người và diện tích là 12,1 km².

Đô thị Gaiba có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Borgata Canova, Fortini, Nuova, Surchio, và Tommaselle.

Gaiba giáp các đô thị: Bagnolo di Po, Ferrara, Ficarolo, Stienta.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Andrena palpalis

text:
Andrena palpalis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1951


title: Wiener Neudorf

text:
Wiener Neudorf là một thị xã thuộc huyện Mödling trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

'Kurt Janetschek - Wiener Neudorf im Wandel der Zeit, 1978'

Đô thị của Niederösterreich


title: Patti, Punjab

text:
Patti là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Amritsar thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Địa lý
Patti có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 209 mét (685 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Patti có dân số 34.432 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Patti có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Patti, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Eucera algeriensis

text:
Eucera algeriensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1896


title: Jonquery

text:
Jonquery  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 148 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Oomorphus

text:
Oomorphus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1831 bởi Curtis.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Oomorphus concolor Sturm, 1807

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Cameraria milletiae

text:
Cameraria milletiae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Malaysia (Sarawak, Selangor).

Sải cánh dài 4.5-5.3 mm.

Ấu trùng ăn Milletia sericea. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Cameraria


title: Baudrecourt, Haute-Marne

text:
Baudrecourt  là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Lasioglossum bruneri

text:
Lasioglossum bruneri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1902


title: Percey-le-Grand

text:
Percey-le-Grand là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Flectonotus ohausi

text:
Flectonotus ohausi là một loài ếch thuộc họ Hemiphractidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Telles, A.M. 2004. Flectonotus ohausi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Flectonotus
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật lưỡng cư Brasil


title: Pseudoleucania diana

text:
Pseudoleucania diana là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Santiago, O'Higgins, Maule, Biobío và vùng Magallanes và Antartica Chilenas của Chile và Tierra del Fuego, Chubut, San Martín de los Andes và Río Negro in Argentina.

Sải cánh dài khoảng 32 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 4.

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Chile

Chú thích

Pseudoleucania


title: Braunsapis strandi

text:
Braunsapis strandi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Masi mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Braunsapis
Động vật được mô tả năm 1930


title: Yukoana terukoe

text:
Yukoana terukoe là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Yukoana


title: Panurginus atramontensis

text:
Panurginus atramontensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Panurginus
Động vật được mô tả năm 1926


title: Haynsburg

text:
Haynsburg là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Haynsburg có diện tích 7,97 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 547 người.

Tham khảo


title: Mepantadrea

text:
Mepantadrea là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Mepantadrea
Erebidae


title: Philodoria lipochaetaella

text:
Philodoria lipochaetaella là một loài loài bướm thuộc họ Gracillariidae. Đây là loài đặc hữu của Maui.

Ấu trùng ăn các loài Lipochaeta lavarum. Có khả năng chúng ăn lá cây nơi chúng sống.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Philodoria
Bướm đêm đặc hữu Hawaii


title: (9597) 1991 UF

text:
(9597) 1991 UF là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 18 tháng 10 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Heeren

text:
Heeren là một thị xã thuộc huyện Stendal trong bang Sachsen-Anhalt thuộc nước Đức. Đô thị Heeren có diện tích 13,54 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 570 người.

Tham khảo


title: La Mesnière

text:
La Mesnière là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 160 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Mesniere


title: Nomophila corticalis

text:
Nomophila corticalis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở đảo Christmas và hầu hết Úc, bao gồm Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales, Queensland, Nam Úc và Victoria.

Sải cánh dài khoảng 20 mm. Con trưởng thành có cánh với các đốm màu nâu bất định.

Ấu trùng của chúng được nuôi dưỡng trên lá của các thực vật Họ Đậu, Họ Cúc và Họ Rau Răm .

Chú thích

Tham khảo

Nomophila


title: Xayabury (huyện)

text:
Xayabury hay Xay Nha Bu Ly () là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Xayabury ở bắc  Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Tỉnh lỵ Lào


title: Amalda trippneri

text:
Amalda trippneri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amalda


title: Chandrexa de Queixa

text:
Tham khảo

Chandrexa de Queixa là một đô thị trong tỉnh Ourense, thuộc vùng Galicia ở tây bắc Tây Ban Nha.

Đô thị ở Ourense


title: Montenay

text:
Montenay là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 109 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Kangdong

text:
Kangdong-gun (Hangul: 강동군; Hanja: 江東郡; Hán Việt: Giang Đông quận) là một quận của thủ đô Bình Nhưỡng, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Năm 1983, quận này được tách khỏi tỉnh Nam Pyongan và nhập vào Bình Nhưỡng. Quận này giáp Sŏngch'ŏn-gun (Nam P'yongan) về phía đông, Sŭngho-guyŏk về phía nam và sông Taedong về phía tây. Kangdong-gun nổi tiếng là nơi có lăng mộ của King Tangun, địa danh cách mạng tại Ponghwa-ri. Ở phía đông nam của quận này là Ủy ban Kinh tế thứ hai, tức là ngành vũ khí của Triều Tiên.

Tham khảo

Quận Bình Nhưỡng
Huyện Bắc Triều Tiên