title: Người La Hủ

text:
Người La Hủ, còn có các tên gọi khác như Xá Lá Vàng,  người Khổ Thông (); trong đó La Hủ hay Lạp Hỗ tộc () hay Kawzhawd là những tên tự gọi. Người La Hủ sinh sống tại Trung Quốc, Mỹ, Việt Nam, Thái Lan, Myanmar và Lào.

Dân số và địa bàn cư trú

Tại Việt Nam
Dân tộc La Hủ là một trong số 54 dân tộc của Việt Nam .

Ở Việt Nam có khoảng 6.874 người La Hủ (1999) sinh sống ở huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu), gồm 3 nhóm địa phương: La Hủ Sư (La Hủ vàng), La Hủ Na (La Hủ đen) và La Hủ Phung (La Hủ trắng). Tập trung chủ yếu ở ba xã là Tá Bạ, Pa Ủ và Pa Vệ Sủ.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người La Hủ ở Việt Nam có dân số 9.651 người, cư trú tại 16 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Tuyệt đại đa số người La Hủ cư trú tập trung tại tỉnh Lai Châu (9.600 người, chiếm 99,47% tổng số người La Hủ tại Việt Nam), ngoài ra còn có ở Thái Nguyên (20 người), các tỉnh còn lại có không nhiều hơn 10 người.

Tại Trung Quốc
Người La Hủ cũng là một trong số 56 dân tộc được chính thức công nhận của Trung Quốc với tên gọi là Lạp Hỗ hay người Khổ Thông. Ở Trung Quốc người La Hủ sống ở tỉnh Vân Nam với hơn 410.000 người.

Tại các quốc gia khác
Ngoài ra, họ còn sinh sống ở Mỹ, Thái Lan, Myanmar và Lào. Có khoảng 25.000 người La Hủ ở Thái Lan và họ là một trong số 6 bộ tộc miền núi chủ yếu của nước này. Ở Lào, theo số liệu năm 1985, có 15.618 người La Hủ sinh sống.

Một số người La Hủ đã sang Mỹ sinh sống. Họ tập trung phần lớn tại Visalia, California, nhưng cũng có những người La Hủ tại Mỹ khác sống ở Minnesota, Utah, North Carolina và Texas.

Ngôn ngữ
Tiếng La Hủ thuộc nhóm ngôn ngữ Tạng-Miến của hệ ngôn ngữ Hán-Tạng. Tiếng La Hủ gần gũi với ngôn ngữ của người Lô Lô (người Di). Hiện nay chữ viết của tiếng La Hủ sử dụng bộ chữ cái Latinh.

Đặc điểm kinh tế
Trước kia người La Hủ sống chủ yếu bằng nghề làm rẫy và săn bắn, hái lượm. Công cụ lao động chủ yếu là con dao, chiếc cuốc. Từ vài chục năm nay, người La Hủ đã phát triển cây lúa nước và lúa nương làm nguồn lương thực chính và dùng trâu cày kéo. Đàn ông La Hủ đan ghế, mâm, chiếu, nong nia...v.v. bằng mây rất giỏi và đa số biết nghề rèn.

Văn hóa
Người La Hủ có trên một chục điệu múa khèn. Thanh niên thích thổi khèn bầu. Các bài hát tuy thường dùng tiếng Hà Nhì nhưng có nhịp điệu riêng, trong đó từng ngày được xác định theo chu kỳ 12 con vật (chuột, trâu, thỏ, rồng, hổ, ngựa, cừu, gà, chó, khỉ, lợn, sóc,).

Phong tục, tín ngưỡng

Hôn nhân gia đình
Trong gia đình La Hủ, chỉ có con trai mới được thừa hưởng tài sản của cha mẹ. Theo phong tục La Hủ, trai gái được tự do yêu nhau và quyết định hạnh phúc của mình. Sau lễ cưới, chàng rể phải ở gia đình nhà vợ 2-3 năm, sau đó mới được đưa vợ về ở hẳn với mình.
Phụ nữ La Hủ sinh nở tại buồng ngủ của mình. Sau 3 ngày đứa bé được đặt tên, nếu trong 3 ngày đó, nhà có khách thì người khách này được mời đặt tên cho đứa bé.

Tục lệ ma chay
Người chết được chôn trong quan tài độc mộc. Trên mộ không dựng nhà mồ, không có rào bảo vệ.

Nhà cửa
Người La Hủ lập bản trên sườn núi. Thực hiện định canh định cư, một số bản chuyển xuống địa bàn thấp hơn. Từ chỗ nhà cửa tạm bợ, nay họ đã làm nhà ở bền chắc hơn, phần lớn là nhà trệt với vách bằng phên. Trong nhà, bàn thờ tổ tiên và bếp bao giờ cũng đặt tại gian có chỗ ngủ của chủ gia đình.

Trang phục
Trang phục truyền thống của dân tộc Lahu là màu đen, và màu chủ đạo của quần áo nam và nữ là màu đen.

Nam giới thường mặc áo cặp, quần vải đen, đội mũ vải đen hoặc khăn trùm đầu màu đen.

Phụ nữ mặc áo choàng vải đen hở trước và xẻ tà, cổ tay và vạt áo trang trí bằng xu bạc, khâu bằng nhiều loại ren.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Các dân tộc Việt Nam
Nhóm sắc tộc ở Myanmar
Nhóm sắc tộc ở Thái Lan
Nhóm sắc tộc được Trung Quốc chính thức công nhận


title: Anthophora hedini

text:
Anthophora hedini là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1936


title: Barbus luikae

text:
The Luika Barb (Barbus luikae) là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó được tìm thấy ở Burundi và Tanzania.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông and intermittent hồ nước ngọt.
It is not considered a threatened species by the IUCN.

Tham khảo

 Natakimazi, G. & Hanssens, M. 2005. Barbus luikae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

L
Cá nước ngọt châu Phi


title: Cardiorhinus coralinus

text:
Cardiorhinus coralinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Cardiorhinus


title: Quả báo

text:
Quả báo (), nghiệp quả (), nghiệp báo (), hay Vipaka (tiếng Phạn hoặc tiếng Pali), là một thuật ngữ Phật giáo cho sự chín muồi hoặc trưởng thành của karma (hay nghiệp), hoặc hành động có chủ ý. Lý thuyết về hành động và kết quả nghiệp (kamma-vipāka) là một niềm tin trung tâm trong tư tưởng Phật giáo.

Các từ đồng nghĩa
Quả báo có thể dịch thành những từ sau:
 Hệ quả trong quan hệ nhân quả (effect) (S. Mahinda Thera)
 Sự trưởng thành (Keown, 2000, loc 810-813)
 Sự chín muồi (maturation) (Harvey, 1990, tr. 39)
 Kết quả

Theo Phật giáo

Quả báo là một trong các nguyên lý cơ bản của giáo lý Phật giáo là: Có luân hồi tất có nhân quả, hai việc ấy vốn liên tục nhau. Phật dạy: "Cha làm điều chẳng lành, con không chịu thế được, con làm điều chẳng lành, cha không chịu thế được. Làm lành tự được phước, làm dữ tự mang họa" (Phụ tác bất thiện, tử bất đại thọ, tử tác bất thiện, phụ bất đại thọ. Thiện tự hoạch phước, ác tự thọ ương). Lại có câu: "Điều lành dữ cuối cùng đều có trả, khác nhau chỉ đến chóng hay chầy, nhanh hay chậm mà thôi"

Cái Quả hay Nghiệp vốn là kết quả cái nhân hay duyên của con người tạo ra trong kiếp trước hoặc kiếp này. Rồi cái Quả ấy lại làm nhân cho cái Quả khác sẽ báo ứng về sau. Nhân và Quả cứ tiếp tục tương ứng như vậy mãi như bóng với hình, mãi mãi là cuộc trả vay, vay trả của cõi luân hồi.

Nghiệp ở tiền kiếp làm con người đầu thai trong một cuộc đời, một hoàn cảnh nhất định. Nhưng điều này không có nghĩa là "số phận đã an bài từ trước", mà thực ra hành động và lựa chọn của con người trong kiếp đó vẫn có sự tự do. Nghiệp sinh ra hoàn cảnh, nhưng sự phản ứng đối với hoàn cảnh này lại nằm trong tay con người, do con người lựa chọn. Phật dạy: "Ác nghiệp chính do mình tạo, tự mình sinh ra. Ác nghiệp làm hại kẻ ngu dễ dàng như kim cương phá hoại bảo thạch... Làm dữ bởi ta, mà nhiễm ô cũng bởi ta; làm lành bởi ta, mà thanh tịnh cũng bởi ta. Tịnh hay không tịnh đều bởi ta, chứ không ai có thể làm cho ai thanh tịnh được."

Do vậy con người không thể đổ lỗi cho hoàn cảnh khó khăn khiến bản thân mình sa đọa,. Làm Thiện hay làm Ác, tạo Ác nghiệp hay Thiện nghiệp đều là do tự thân mình chọn lấy, quả báo thế nào là do chính mình làm ra chứ không phải do Thần Phật nào quyết định. Vậy muốn biết nhân quả kiếp trước của ai, cứ xem cái địa vị sang hèn của người ấy ở kiếp đương sanh. Muốn biết nhân quả đời sau của họ thế nào, cứ xem tâm tánh và hành động của họ ở ngay kiếp này vậy.

Nhân quả hay nghiệp báo vốn có hai thứ: Biệt nghiệp (Karma individuel) và Cộng nghiệp (Karma collectif).
Biệt nghiệp: là quả báo riêng từng người, ai tạo nhân gì thì nhận quả nấy. Biệt nghiệp lại ứng quả có hai cách: Định nghiệp và Bất định nghiệp.
Cộng nghiệp: là quả báo chung cho nhiều người phải chịu. Như nhiều kẻ đồng phạm một tội ác, khi đền tội, phải chịu chung một ác quả.

Đối với thời gian, sự báo ứng có ba cách:
Báo ứng ngay trong kiếp tạo nhân, gọi đương kiếp nhân quả, ngôn ngữ hiện đại gọi là Hệ quả, kết quả, nếu là những nhân quả xấu thì còn gọi là Hậu quả.
Báo ứng theo cái nhân kiếp trước, gọi tiền kiếp nhân quả, nghiệp báo.
Báo ứng ở kiếp sau do cái nhân hiện tại, gọi hậu kiếp nhân quả.
Quả báo xuất hiện trong 3 những trường hợp:

1. Oan gia đối đầu: Trường hợp này xuất hiện khi, ở kiếp trước, chúng sinh này đã gieo nhân thiện (ác) với chúng sinh kia, và chúng sinh kia có suy nghĩ muốn trả quả báo, kiếp này phải gặp lại để nhận những gì đã gieo.

Vd: Kiếp trước, người này (A) là thuộc hạ của một băng đảng xã hội đen, nghe lệnh giết hại một người vô tội (B), làm gia đình người đó đau khổ. Vì bị giết hại, người kia (B) nuôi ý định trả thù. Kiếp này gặp lại, đúng vào thời điểm thích hợp, nghiệp báo thúc đẩy xuất hiện ý định trả thù ở người vô tội (B). Chỉ vì những lý do rất nhỏ nhặt, người vô tội(B) nổi giận và giết hại người kia (A) để trả lại nghiệp xưa.

2. Người gieo nhân gặp người gặt quả: Trường hợp này xuất hiện khi, ở kiếp trước, chúng sinh này đã gieo nhân thiện (ác) với chúng sinh kia, kiếp này sẽ phải trả quả báo, nhưng chúng sinh kia không xuất hiện, mà có chúng sinh khác xuất hiện thời điểm đó để gieo nhân.

Ví dụ: Kiếp trước, người này (A) từng lấy cắp tài sản của một người khá giả. Người khả giả đó, vì sống có đạo đức, biết làm phước nên sinh ra ở đất nước khác, không gặp lại người đã lấy cắp tài sản. Kiếp này, một người có ý muốn lấy cắp tài sản (B) gặp người trả quả lấy cắp tài sản (A). Hoàn cảnh thuận lợi, người (A) sơ hở bị người (B) lấy cắp tài sản.

3. Trả nghiệp vô tình:Trường hợp này xuất hiện khi, ở kiếp trước, chúng sinh này đã gieo nhân thiện (ác) với chúng sinh kia, đến kiếp này phải trả quả báo nhưng chúng sinh kia không muốn trả thù, và không có chúng sinh nào xuất hiện thời điểm đó để gieo nhân.

Vd: Kiếp trước, người này có ác tâm (A) giết hại một người vô tội, nhưng người vô tội đó có tu hành, đã phát nguyện thương yêu và không trả thù người đã giết hại mình.  Đến thời điểm người có ác tâm (A) phải trả quả báo, vô tình đi đường, bị một cây mục đè vào người.
Quả báo là luật thưởng phạt công bình của vũ trụ, không ai tạo ra cũng không bị ai làm hư hoại. Kinh Pháp cú dẫn lại nhiều lời Phật dạy về Nhân quả như:
Đời này chỗ này khổ, chết rồi chỗ khác khổ, kẻ gây điều ác nghiệp, cả hai nơi đều khổ, buồn rằng: "ta đã tạo ác" phải đọa vào ác thú khổ hơn
Chẳng phải cha mẹ hay bà con nào hết, nhưng chính tâm niệm hướng về hành vi chánh thiện làm cho mình cao thượng hơn.
Người gây điều bất thiện, làm xong ăn năn, khóc lóc nhỏ lệ dầm dề, vì biết mình sẽ thọ lấy quả báo tương lai
Khi ác nghiệp chưa thành thục, người ngu tưởng như đường mật; nhưng khi ác nghiệp đã thành thục, họ nhất định phải chịu khổ đắng cay.
Chớ khinh điều ác nhỏ, cho rằng: "chẳng đưa lại quả báo cho ta". Phải biết giọt nước tích lâu ngày cũng đầy bình. Kẻ ngu phu sở dĩ đầy tội ác bởi chứa dồn từng chút từng chút mà nên. Chớ khinh điều lành nhỏ cho rằng: "chẳng đưa lại quả báo cho ta". Phải biết giọt nước tích lâu ngày cũng đầy bình. Kẻ trí giả sở dĩ toàn thiện bởi chứa dồn từng chút từng chút mà nên.

Theo quan niệm Baha'i
Quả báo theo quan niệm của giáo lý Baha'i được cho là sự đau khổ, day dứt của tâm hồn khi làm một điều gì sai trái. Trong giáo lý Baha'i không đề cập đến hình phạt mà các tôn giáo khác thường nêu ra. Sự khổ đau tâm hồn chính là trạng thái địa ngục hay còn gọi nôm na là quả báo. Nhưng điều khác biệt trong ý niệm Baha'i về quả báo phải được hiểu là làm một điều gì không tốt cho mình hoặc cho người xung quanh ngay cả từ trong sâu thẳm tâm hồn. Vì có những Đấng Giáo dục phải chịu cực hình để cứu chuộc tội lỗi của nhân loại, không lẽ nhìn bằng con mắt đời thường cũng cho là Vị đó bị quả báo sao. Tóm lại định nghĩa quả báo trong Baha'i không phải là một sự dọa nạt đứa con nít, nó được hiểu cụ thể như khi ta vượt đèn đỏ thì đương nhiên là phạm luật giao thông và có nguy cơ bị tai nạn. Để ăn năn hối cải, người chót làm điều xấu tự mình xưng tội với Đấng Tối cao và cố gắng sửa đổi tâm tính hàng ngày, chứ không có bậc trung gian nào đứng ra rửa tội.

Một điểm khác nữa mà người Baha'i tin rằng nếu sự xấu đến với ta mà tự do ta gây ra thì đương nhiên ta phải hứng chịu. Nhưng điều không may mắn đến không do ta làm ra thì chắc chắn đó là Ý chí của Đấng Tối cao và người Baha'i vui vẻ nhận lấy và tạ ơn, ví như các bậc phải chịu tử đạo để bảo vệ đức tin, hoặc cha mẹ sinh em bé nhưng em bé chết ngay thì người Baha'i tin đó là Ý chí của Đấng Tối cao. Một quan niệm tiến bộ khiến người ta vui vẻ trong mọi hoàn cảnh.

Tham khảo

Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Triết lý Phật giáo


title: Chelobasis aemulus

text:
Chelobasis aemulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Waterhouse miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

Chelobasis


title: Ellipteroides ptilostenellus

text:
Ellipteroides ptilostenellus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 4826 Wilhelms

text:
4826 Wilhelms (1988 JO) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 5 năm 1988 bởi C. S. Shoemaker ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4826 Wilhelms

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Banchette

text:
Banchette là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 45 km về phía đông bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.440 người và diện tích là 2,2 km².

Banchette giáp các đô thị: Ivrea, Fiorano Canavese, Salerano Canavese, Samone, và Pavone Canavese.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Atemnora westermannii

text:
Atemnora là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae có một loài, Atemnora westermannii. Nó sinh sống ở vùng rừng khắp vùng Ethiopia bao gồm Madagascar, nhưng không bao gồm cực nam châu Phi.
Chiều dài cánh trước là 23–31 mm.

Chú thích

Tham khảo

Atemnora
Động vật được mô tả năm 1875
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Côn trùng Angola


title: Charolles (quận)

text:
Quận Charolles là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Saône-et-Loire, ở vùng Bourgogne-Franche-Comté. Quận này có 13 tổng và 136 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Charolles là:
 Bourbon-Lancy
 Charolles
 Chauffailles
 La Clayette
 Digoin
 Gueugnon
 La Guiche
 Marcigny
 Palinges
 Paray-le-Monial
 Saint-Bonnet-de-Joux
 Semur-en-Brionnais
 Toulon-sur-Arroux

Các xã
Các xã của quận Charolles, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Charolles trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Charolles


title: Cagnicourt

text:
Cagnicourt là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The CWGC cemetery
 Cagnicourt on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Mitromica africana

text:
Thala africana là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitromica


title: Orthorisma

text:
Orthorisma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database


title: Platyphasia princeps

text:
Platyphasia princeps là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Tham khảo

Platyphasia


title: Allarmont

text:
Allarmont là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 13,21 km², dân số năm 1999 là 271 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Hilarismontais.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Site de la mairie d'Allarmont
Site du Pays de la Déodatie
 Allarmont trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Phan Văn Trị

text:
Phan Văn Trị (潘文值, 1830–1910); còn gọi là Cử Trị là một nhà thơ Việt Nam trong thời kỳ đầu kháng Pháp của dân tộc Việt.

Thân thế cuộc đời
Phan Văn Trị sinh năm Canh Dần (1830) tại thôn Hưng Thạnh, huyện Bảo An, phủ Hoằng An, trấn Vĩnh Thanh (nay là xã Thạnh Phú Đông, huyện Giồng Trôm tỉnh Bến Tre). Thân phụ ông tên là Phan Văn Tấn, "làm quan khâm sai Chưởng tiền dinh Đô thống chế, đã bị triều đình nhà Nguyễn phạt chín đời không được làm quan", thuộc dòng dõi Phan Văn Triệu, một võ tướng đã từng giúp Nguyễn Ánh chống nhau với Tây Sơn, về sau được liệt vào miếu Trung hưng công thần tại cố đô Huế.

Khoảng năm 1847 – 1848, ông đến làng Hạnh Thông Tây, Gia Định (nay là Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh) trú ngụ tại nhà người thân để học. Khoa thi Hương năm Tự Đức thứ 3 (Kỷ Dậu, 1849), ông đỗ thứ 10 trên 17 Cử nhân. Năm ấy, ông vừa tròn 19 tuổi. Nhân việc đỗ Cử nhân, nhân dân trong vùng gọi ông là Cử Trị.

Với tài học đó, Cử Trị có thể ra làm quan, nhưng buồn vì thời cuộc cứ rối ren... ông không ra làm quan, mà về sống đạm bạc bằng việc dạy học ở làng Bình Cách (nay thuộc thị xã Tân An, tỉnh Long An). Sau, ông tị địa về Vĩnh Long, rồi về Phong Điền (Cần Thơ). Ở đó, ông dạy học, bốc thuốc và làm thơ...

Phan Văn Trị mất ngày 16 tháng 5 năm Canh Tuất (tức 22 tháng 6 năm 1910) tại làng Nhơn Ái, tổng Định Bảo, quận Châu Thành, tỉnh Cần Thơ (ngày nay thuộc huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ), thọ 80 tuổi.

Sự nghiệp văn chương

Phan Văn Trị sáng tác nhiều nhưng hiện chỉ mới tìm được khoảng trăm bài bao gồm thơ vịnh vật như: "Con mèo", "Cái cối xay", "Hột lúa", "Con rận", "Cào cào", "Con cóc",... và chùm thơ họa lại 10 bài thơ của Tôn Thọ Tường.

Trước khi thực dân Pháp đến, Phan Văn Trị thường vịnh cảnh, vịnh vật để bày tỏ chí hướng, ước muốn giúp đời, cứu dân hoặc để phê phán những người bất tài, hám danh. Đến khi quân Pháp chiếm đóng Nam Kỳ, ông làm thơ yêu nước.

Lòng yêu nước ấy chan chứa trong bài thơ tiêu biểu sau:

Thất tỉnh Vĩnh Long

Tò te kèn thổi tiếng năm ba,
Nghe lọt vào tai, dạ xót xa.
Uốn khúc sông rồng mù mịt khói,
Vắng hoe thành phụng ủ sầu hoa
Tan nhà cám nỗi câu ly hận,
Cắt đất thương thay cuộc giảng hòa
Gió bụi đòi cơn xiêu ngã cỏ,
Ngậm cười hết nói nỗi quan ta.Và khi quân Pháp đàn áp cuộc khởi nghĩa của Đinh Sâm nổ ra tại Láng Hầm, cạnh Phong Điền. Để tỏ lòng tiếc thương những nghĩa sĩ đã bỏ mình, Phan Văn Trị đã làm hai câu đối thật xúc động:
Võ kiếm xung thiên, Ba Láng giang đầu lưu hận huyết.
Văn tinh lạc địa, Trà Niềng thôn lý đãi sầu nhan.

Tạm dịch:Kiếm võ ngút trời, Ba láng sông sâu tràn hận huyết.Sao văn sa đất, Trà Niềng thôn xóm thảy sầu mang.Mặt khác, nói về mảng thơ mang tính chiến đấu của ông, nhà thơ Bảo Định Giang nêu nhận xét:Sau Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị xông xáo tiến lên đánh địch như một dũng sĩ. Ngòi bút trong tay ông trở thành ngọn giáo, nhằm thẳng vào bọn bán nước, đánh rất đau, khiến đối phương không cựa quậy được...Và một điều ai cũng rõ: Phan Văn Trị dùng bút đánh Tôn Thọ Tường, không đơn giản như đánh một tên tay sai võ biền dung tục …mà đối thủ của ông là bạn cũ, từng xướng họa với ông ở Thi xã Bạch Mai ngày nào... Để rồi bằng sức mạnh chính nghĩa, Phan Văn Trị đã giáng cho đối thủ của mình những đòn bất ngờ, giành thế chủ động từ đầu đến cuối..."

Trong Bản lược đồ văn học VN, GS. Thanh Lãng cũng đã viết:
Phan Văn Trị là phát ngôn viên cho phe chủ chiến. Chính ông đã đập vỡ cái thành trì yên lặng của nhà Nho, xung phong đứng ra tố cáo và kết án phái chủ hòa. Mỗi khi phe địch lên tiếng biện hộ, thanh minh... là ông lại viết bài vạch trần mưu mô, tâm địa thấp hèn của họ. Cái mới mà Phan Văn Trị đưa vào văn học thế hệ này chính là ở chỗ đó...

Đề cập vai trò của ông trong cuộc bút chiến với Tôn Thọ Tường, Từ điển văn học (bộ mới) có đoạn:
Bị dư luận lên án gay gắt, Tôn Thọ Tường làm bài thơ "Từ Thứ quy Tào" để ngụy biện, chống đỡ cho hành động phản dân hại nước của y. Phan Văn Trị công kích luận điệu của Tường bằng bài thơ "Hát bội".
Cuộc bút chiến dưới hình thức họa thơ nổ ra từ đó. Tôn Thọ Tường làm 10 bài thơ liên hoàn tự thuật, tán dương sức mạnh vật chất của thực dân, cho rằng lực lượng kháng chiến non kém khó mà địch nổi, và trong thực tế cuộc kháng chiến đang lâm vào cảnh bi thảm. Cho nên người trí thức khôn ngoan là phải biết tùy thời mà ở.
Họa lại những bài thơ ấy, Phan Văn Trị đã mắng Tôn Thọ Tường bằng những lập luận sắc sảo, bằng những hình tượng độc đáo, rất đắt... Trong cuộc họa thơ này, Phan Văn Trị đã lôi cuốn được đông đảo sĩ phu Nam Kỳ vào cuộc như Bùi Hữu Nghĩa, Huỳnh Mẫn Đạt, Lê Quang Chiểu....

Trích một bài thơ họa:
Hơn thua chưa quyết đó cùng đây,
Chẳng đã nên ta phải thế này.
Bến Nghé quản bao cơn lửa cháy,
Cồn Rồng dầu mặc muội tro bay.
Nuôi muông giết thỏ còn chờ thủa,
Bủa lưới săn nai cũng có ngày.
Đừng mượn hơi hùm rung nhát khỉ,
Lòng ta sắt đá, há lung lay.

Tưởng nhớ

Đức độ và tài năng của Phan Văn Trị đã làm cho nhiều người cảm phục. Trong số đó có cai tổng Định Bảo tên là Lê Quang Chiểu xem ông như một bậc thầy, nên đã giới thiệu người em gái con cô con cậu là Đinh Thị Thanh(1835 – 26 tháng 6 năm 1911) kết duyên cùng ông Trị.

Ông Chiểu cũng cho người dựng một mái nhà tranh lá cho Phan Văn Trị nương náu và khi ông Trị mất đã được chôn trên phần đất của vị cai tổng này.

Ngày trước, mộ Phan Văn Trị chỉ là một nấm mồ bằng đất giản dị. Năm 2005, chính quyền cùng nhân dân đã cho xây dựng đền thờ, trùng tu phần mộ Phan Văn Trị và cải táng mộ vợ ông ở gần đó về nằm cận kề, trong khu đất rộng, phía trước là con lộ trải nhựa rộng khoảng 5 m và con rạch Cái Tắc, thuộc ấp Nhơn Lộc I, thị trấn Phong Điền, huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ thành một nơi khang trang, rộng rãi và đẹp đẽ; hàng năm đều có tổ chức lễ giỗ trọng thể.

Trước 1975, vì là vùng chịu nhiều bom đạn, nên cơ ngơi bằng gạch bề thế của ông Chiểu cũng đã đổ nát hết, và căn nhà tre lá của cử nhân Trị cũng không còn sót lại bất cứ vật dụng gì. Tại xã Thạnh Phú Đông, quê hương Phan Văn Trị, đầu năm 1998, chính quyền huyện Giồng Trôm (tỉnh Bến Tre) cũng đã cho xây dựng nhà tưởng niệm Phan Văn Trị. Công trình đã hoàn thành vào dịp kỷ niệm 89 năm ngày mất của ông (22 tháng 6 năm 1999).

Hiện nay, nhiều trường học, đường phố ở nhiều nơi mang tên Phan Văn Trị.

Ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Phan Văn Trị trên web Bến Tre
Thơ Phan Văn Trị
Phan Văn Trị trên web Văn Nghệ Sông Cửu Long

Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn
Người Giồng Trôm
Người Cần Thơ


title: Desmona bethula

text:
Desmona bethula là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Desmona


title: Nô lệ

text:
Nô lệ  là người bị bắt buộc phải làm việc không lương cho người chủ, bị mất quyền con người, tự do và cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào người chủ. Nhiều người trở thành nô lệ vì bị bắt sau những cuộc chiến (một hình thức tù binh), hoặc những cuộc càn quét của lực lượng xâm lăng hoặc giai cấp thống trị. Một số khi sinh ra đã bị coi như là nô lệ vì cha mẹ là nô lệ. Chế độ nô lệ là chế độ mà trong đó con người được xem như một thứ hàng hóa..

Trong lịch sử, chế độ nô lệ đã được công nhận bởi hầu hết các xã hội; còn trong thời gian gần đây, chế độ nô lệ đã bị cấm ở tất cả các nước do phong trào bãi nô, nhưng nó vẫn tiếp tục tồn tại thông qua các việc gán nợ, chế độ nông nô, người làm trong nhà bị nuôi nhốt, nhận con nuôi giả trong đó trẻ em bị buộc phải làm việc như nô lệ, binh lính trẻ em, và hôn nhân cưỡng ép. Nô lệ chính thức được coi là bất hợp pháp ở tất cả các nước, nhưng vẫn còn khoảng 20 đến 30 triệu nô lệ trên toàn thế giới.

Chế độ nô lệ có trước chữ viết và đã tồn tại trong nhiều nền văn hóa. Hầu hết các nô lệ hiện nay là nô lệ do gán nợ, chủ yếu là ở Nam Á, đang bị gán nợ phát sinh do người cho vay nặng lãi, thậm chí kéo dài nhiều thế hệ. Buôn người chủ yếu được sử dụng để buộc phụ nữ và trẻ em tham gia vào các ngành công nghiệp tình dục.
Chỉ riêng nước Mauritanie có khoảng 600.000 nô lệ (dưới hình thức lao động trả nợ), gồm nam, nữ và trẻ em - tức gần 20% dân số. Đến tháng 8 năm 2007 nạn nô lệ mới được chính thức coi là phạm pháp. Nạn nô lệ cũng phổ biến tại Niger với khoảng 800.000 người bị bắt làm nô lệ - 8% dân số.

Định nghĩa
Nô lệ là những người thuộc sở hữu và điều khiển của người khác, gần như không có quyền hạn gì, không có tự do đi lại, và không được trả lương, ngoài những nhu cầu tối thiểu như thức ăn, quần áo và chỗ ở.

Theo Quy ước về Nô lệ năm 1926, chế độ nô lệ là "... tình trạng hay hoàn cảnh của một người phải gánh chịu một phần hay tất cả những quyền làm chủ từ người khác...". Người nô lệ không có quyền tự do bỏ trốn, bỏ chủ, hay bỏ khu vực mình đang sống nếu không có phép hay giấy thông hành, và nếu làm thế sẽ bị bắt đem về trả về lại cho chủ nhân. Chế độ này cần một hệ thống xã hội chấp thuận nó, từ liên kết giữa các tay chủ nhân nhiều thế lực hay tài chánh đến các cơ quan điều hành chính quyền địa phương.

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) định nghĩa "cưỡng ép lao động" là "những công việc hay dịch vụ do một người làm dưới sự đe doạ của hình phạt và người đó không muốn tình nguyện làm", trừ một số trường hợp ngoại lệ như: quân đội, tù nhân, trường hợp khẩn cấp và những công tác cộng đồng nhỏ.

Từ người hầu không đồng nghĩa với nô lệ, ở chỗ đây là người, có nhân quyền, trong khi nô lệ không được coi là người mà là một vật, một thứ tài sản, tương đượng với dụng cụ hay súc vật.

Những từ ngữ liên hệ
 Theo ILO, sử dụng trẻ em cho lao động được coi như tương đương với cưỡng ép lao động.
 Một số người theo chủ nghĩa Vô chính phủ, Xã hội và Cộng sản chống đối nạn nô lệ tài chánh, là trường hợp người làm công bị buộc vào thế cùng, phải làm việc với mức lương quá thấp hoặc không lương (và chấp nhận nghèo đói) vì đe doạ thất nghiệp (còn gọi là khủng bố kinh tế).
 Nhiều nhà đấu tranh tự do cho việc áp đặt thuế của chính phủ là một hình thức nô lệ hoá dân chúng.
 Nói hơn nữa, ngay cả việc nuôi gia súc như chó, mèo, bò, ngựa, v.v cũng bị nhiều người coi như là giữ nô lệ.

Chú thích

Sách tham khảo
 Bales, Kevin, Disposable People: New Slavery in the Global Economy (1999)
 Campbell, Gwyn, Suzanne Miers, and Joseph C. Miller, eds. Women and Slavery. Volume 1: Africa, the Indian Ocean World, and the Medieval Atlantic; Women and Slavery. Volume 2: The Modern Atlantic (2007)

 Davis, David Brion. The Problem of Slavery in the Age of Revolution, 1770-1823 (1999)
 Davis, David Brion. The Problem of Slavery in Western Culture (1988)
 Drescher, Seymour. Abolition: A History of Slavery and Antislavery (2009) highly regarded history of slavery and its abolition, worldwide
 Finkelman, Paul, ed. Encyclopedia of Slavery (1999)
 Gordon, M. Slavery in the Arab World (1989)
 Greene, Jacqueline. Slavery in Ancient Egypt and Mesopotamia, (2001), ISBN 0-531-16538-8
 Joseph, Celucien L. Race, Religion, and The Haitian Revolution: Essays on Faith, Freedom, and Decolonization (CreateSpace Independent Publishing Platform, 2012)
 Joseph, Celucien L. From Toussaint to Price-Mars: Rhetoric, Race, and Religion in Haitian Thought (CreateSpace Independent Publishing Platform, 2013)
 Lal, K. S. Muslim Slave System in Medieval India  (1994) ISBN 81-85689-67-9
 Miers, Suzanne, and Igor Kopytoff, eds. Slavery In Africa: Historical & Anthropological Perspectives (1979)
 Morgan, Kenneth. Slavery and the British Empire: From Africa to America (2008)
 Postma, Johannes. The Atlantic Slave Trade, (2003)
 Rodriguez, Junius P., ed., The Historical Encyclopedia of World Slavery (1997)
 Rodriguez, Junius P., ed. Slavery in the United States: A Social, Political, and Historical Encyclopedia (2007)
 Shell, Robert Carl-Heinz Children Of Bondage: A Social History Of The Slave Society At The Cape Of Good Hope, 1652–1813 (1994)
 Westermann, William Linn The Slave Systems of Greek and Roman Antiquity (1955), ISBN 0-87169-040-3
 Hogendorn, Jan and Johnson Marion: The Shell Money of the Slave Trade. African Studies Series 49, Cambridge University Press, Cambridge, 1986.
 The Slavery Reader, ed. by Rigas Doganis, Gad Heuman, James Walvin, Routledge 2003
 Berlin, Ira. Many Thousands Gone: The First Two Centuries of Slavery in North America (1999), most important recent survey
 Blackmon, Douglas A. Slavery by Another Name: The Re-Enslavement of Black Americans from the Civil War to World War II Doubleday (ngày 23 tháng 3 năm 2008), ISBN 0-385-50625-2 ISBN 978-0-385-50625-0
 Boles, John. Black Southerners: 1619–1869 (1983) brief survey
 Engerman, Stanley L. Terms of Labor: Slavery, Serfdom, and Free Labor (1999)
 Genovese Eugene D. Roll, Jordan Roll (1974), classic study
 Richard H. King, "Marxism and the Slave South", American Quarterly 29 (1977), 117–31, a critique of Genovese
 Escott, Paul D. "Remembering Slavery: African Americans Talk about Their Personal Experiences of Slavery and Freedom" Journal of Southern History, Vol. 67, 2001
 Mintz, S. Slavery Facts & Myths , Digital History
 Parish, Peter J. Slavery: History and Historians (1989)
 Phillips, Ulrich B. American Negro Slavery: A Survey of the Supply, Employment and Control of Negro Labor as Determined by the Plantation Regime (1918; paperback reprint 1966), southern white perspective
 Phillips, Ulrich B. Life and Labor in the Old South (1929)
 Sellers, James B. Slavery in Alabama (1950).
 Sydnor, Charles S. Slavery in Mississippi (1933)
 Stamp, Kenneth M. The Peculiar Institution: Slavery in the Ante-Bellum South (1956), a rebuttal of U B Philipps

 Vorenberg, Michael. Final Freedom: The Civil War, the Abolition of Slavery, and the Thirteenth Amendment (2001)
 Weinstein, Allen, Frank O. Gatell, and Lewis Sarasohn, eds., American Negro Slavery: A Modern Reader, third ed. (1978)
 Jesse Sage and Liora Kasten, Enslaved: True Stories of Modern Day Slavery, Palgrave Macmillan, 2008 ISBN 978-1-4039-7493-8
 Tom Brass, Marcel van der Linden, and Jan Lucassen, Free and Unfree Labour. Amsterdam: International Institute for Social History, 1993
 Tom Brass, Towards a Comparative Political Economy of Unfree Labour: Case Studies and Debates, London and Portland, OR: Frank Cass Publishers, 1999. 400 pages.
 Tom Brass and Marcel van der Linden, eds., Free and Unfree Labour: The Debate Continues, Bern: Peter Lang AG, 1997. 600 pages. A volume containing contributions by all the most important writers on modern forms of unfree labour.
 Kevin Bales, Disposable People. New Slavery in the Global Economy, Revised Edition, University of California Press 2004, ISBN 0-520-24384-6
 Kevin Bales (ed.), Understanding Global Slavery Today. A Reader, University of California Press 2005, ISBN 0-520-24507-5freak
 Kevin Bales, Ending Slavery: How We Free Today's Slaves, University of California Press 2007, ISBN 978-0-520-25470-1.
 Mende Nazer and Damien Lewis, Slave: My True Story, ISBN 1-58648-212-2. Mende is a Nuba, captured at 12 years old. She was granted political asylum by the British government in 2003.
 Gary Craig, Aline Gaus, Mick Wilkinson, Klara Skrivankova and Aidan McQ e (2007). Contemporary slavery in the UK: Overview and key issues, Joseph Rowntree Foundation. ISBN 978-1-85935-573-2.
 David Hawk, The Hidden Gulag - Slave Labor Camps in North Korea, Washington DC: Committee for Human Rights in North Korea, 2012, ISBN 0-615-62367-0
 Somaly Mam Foundation
 Thomas Sowell, The Real History of Slavery, in: Black Rednecks and White Liberals, San Francisco: Encounter Books, 2005. ISBN 978-1-59403-086-4.

Liên kết ngoài

Lịch sử
 Slavery Resource Guide, from the Library of Congress
 Digital Library on American Slavery
 African Holocaust
 Emory and Oxford College
 Slavery Fact Sheets, Digital History
 The West African Sqron and slave trade
 Slavery – PBS
 Understanding Slavery
 Slavery
 Slavery Museum. Great Britain.
 Archives on slavery held by the University of London
 Mémoire St Barth (archives & history of slavery, slave trade and their abolition), Comité de Liaison et d'Application des Sources Historiques.
 Archives of the Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC) 'Trade Company of Middelburg' (Inventory of the archives of the Dutch slave trade across the Atlantic)

Hiện đại
 news-politics, modern-slavery Modern Slavery - slideshow by The First Post
 Slavery – PBS
 Walk Free Foundation – Global Slavery Index 2013 | Explore the Index

Nhân quyền
Vi phạm nhân quyền
Lao động
Tội ác chống lại loài người
Lạm dụng
Phân biệt chủng tộc
Tầng lớp xã hội


title: Đại Đỗ

text:
Đại Đỗ () là một khu (quận) của thành phố Đài Trung, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Đại Đỗ từng là kinh đô của Vương quốc Middag do các bộ tộc thổ dân Popora Babuza, Pazeh, và Hoanya thành lập.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin chính thức

Đài Trung


title: Yunclillos

text:
Yunclillos là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 706 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Wachseldorn

text:
Wachseldorn là một đô thị trong huyện Thun, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là người.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của hạt Thun
Đô thị của bang Bern


title: Mimastra procerula

text:
Mimastra procerula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Zhang, Yang, Cui & Li miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Mimastra


title: (35061) 1986 QL3

text:
{{DISPLAYTITLE:(35061) 1986 QL3}}

(35061) 1986 QL3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 29 tháng 8 năm 1986.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Crosseola intertexta

text:
Crosseola intertexta là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Liotiidae.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Crosseola
Động vật chân bụng New Zealand


title: Đuk đik

text:
Đuk đik là nhạc cụ của người Giẻ Triêng. Nó là một ống tre dài 64 cm, đường kính 8 cm với đầu này có mấu kín, còn đầu kia được vát bớt để làm tay cầm và tạo âm theo cao độ mà người thiết kế mong muốn.

Đuk đik là nhạc cụ không thể thiếu trong ba dàn cồng (dàn chiêng đinh) của người Giẻ Triêng. Cái tên của nó xuất phát từ ngôn ngữ của dân tộc này. Theo quy định, cao độ của đuk đik phải bằng cao độ của chiếc cồng có nốt cao nhất trong bộ ba dàn cồng. Cồng này có tên gọi là kon preh.

Tham khảo

Nhạc cụ dân tộc Việt Nam
Người Giẻ Triêng


title: Pechina

text:
Pechina là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 46 km², dân số năm 2005 là 3307 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Pechina - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  Pechina  - Diputación Provincial de Almería

Đô thị ở Almería


title: Cá tầm Kaluga

text:
Cá tầm Kaluga (danh pháp khoa học: Huso dauricus) tiếng Trung gọi là Cá hoàng (鳇) là một loài cá ăn thịt có hành vi ngược dòng sông để đẻ trứng trong họ Acipenseridae của bộ Acipenseriformes. Nó được tìm thấy chủ yếu trong lưu vực sông Amur tới tận vùng thượng nguồn như Argun, Shinka, Onon; vùng nước lợ cửa sông ven biển Okhotsk và biển Nhật Bản, đôi khi cũng tìm thấy ở các hồ như hồ Orjol phía trên Nikolaevsk. Cũng được tìm thấy ở Ussuri và Sungari, Trung Quốc. Cá tầm Kaluga có kích thước lớn, tối đa dài 5,6 mét (18,3 ft), thông thường nặng từ 150–400 kg, tối đa nặng 1.000 kg (Thông tin tại FishBase) nhưng lớn khá chậm và muộn phát dục. Chúng có thể sống tới 80 năm. Chúng thuộc loại cá sống ở tầng nước đáy. Môi trường sống: nước ngọt hay nước lợ, độ sâu từ 0 tới 50 m. Số lượng của loài này đang suy giảm mạnh do đánh bắt thái quá hay đánh bắt trộm. Khả năng phục hồi quần thể là chậm (ít nhất từ 14 đến 23 năm để tăng gấp đôi quần thể). Khu vực sinh sống: Vùng ôn đới bắc bán cầu, nhiệt độ trung bình 10-20 °C, vĩ độ 43-55° Bắc. Có hai dạng thù hình sinh thái trong quần thể sinh sống ở vùng cửa sông, là dạng 'nước ngọt' và dạng 'nước lợ'. Lưng của chúng có màu từ xám-lục đến đen, bụng màu trắng.

Cá tầm Kaluga khi trưởng thành không đẻ trứng hàng năm nhưng ít nhất mỗi hai năm chúng đều đẻ trứng một lần. Khi tuổi tăng lên thì chu kỳ đẻ trứng cũng tăng thành 3, 4 hay nhiều năm hơn. Năm đầu tiên, thức ăn của chúng là các loài động vật không xương sống còn sau đó chúng chuyển sang ăn cá, ví dụ Oncorhynchus keta. Từ 4 đến 5 năm tuổi trở đi, chúng ăn các loại cá trưởng thành. Trứng cá tầm Kaluga là món ăn có giá trị thu được từ trứng của loài cá này. Hiện nay cá tầm Kaluga được IUCN liệt kê là loài nguy cấp từ ngày 1 tháng 8 năm 1996 (Số tham chiếu. 53964). Buôn bán quốc tế các sản phẩm từ cá tầm Kaluga bị nghiêm cấm (CITES II, từ ngày 1 tháng 4 năm 1998; CMS Phụ lục II).

Chú thích

Tham khảo

Huso dauricus (TSN 550557) . ITIS. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2006.
 "Huso dauricus". FishBase. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2006.

Liên kết ngoài
Website của chính quyền Khabarovsk Krai - Du lịch và giải trí - cá tầm Kaluga (có ảnh)
Viện bảo tàng kiến thức khu vực Khabarovsk (có ảnh)
Bài báo từ tờ Tin tức Vladivostok về việc đánh bắt trộm cá tầm Kaluga

D
Cá Nga
Cá tầm


title: Kurtziella powelli

text:
Kurtziella powelli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

powelli


title: Epichorista

text:
Epichorista là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Epichorista abdita Philpott, 1924
Epichorista aethocoma Meyrick, 1923
Epichorista allogama (Meyrick, 1914)
Epichorista armigera Diakonoff, 1956
Epichorista benevola Meyrick, 1920
Epichorista chloradelpha Meyrick, 1912
Epichorista cinerata Meyrick, 1920
Epichorista crypsidora (Meyrick, 1909)
Epichorista elephantina (Meyrick, 1885)
Epichorista emphanes (Meyrick, 1902)
Epichorista eribola (Meyrick, 1889)
Epichorista exanimata Meyrick, 1920
Epichorista fraudulenta (Philpott, 1928)
Epichorista geraeas Meyrick, 1909
Epichorista hemionana (Meyrick, 1883)
Epichorista lindsayi Philpott, 1928
Epichorista mesosceptra Meyrick, 1920
Epichorista mimica Philpott, 1930
Epichorista niphosema Meyrick, 1917
Epichorista passaleuta Meyrick, 1920
Epichorista perversa Meyrick, 1912
Epichorista phaeocoma Meyrick, 1914
Epichorista phalaraea Meyrick, 1920
Epichorista prodigiosa Meyrick, 1920
Epichorista psoropis Meyrick, 1920
Epichorista samata Diakonoff, 1941
Epichorista sicca Meyrick, 1912
Epichorista siriana (Meyrick, 1881)
Epichorista tenebrosa Philpott, 1917
Epichorista vestigialis Meyrick, 1914
Epichorista zatrophana (Meyrick, 1883)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Libnotes sumatrana

text:
Libnotes sumatrana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Coulommiers-la-Tour

text:
Coulommiers-la-Tour là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Coulommierslatour


title: USS North Carolina

text:
Năm tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS North Carolina nhằm vinh danh tiểu bang North Carolina.

 USS North Carolina (1820) là một trong số chín tàu chiến tuyến được Quốc hội Hoa Kỳ chấp thuận chế tạo năm 1816.
 USS North Carolina (ACR-12) là một tàu tuần dương bọc thép lớp Tennessee hoạt động trong Thế Chiến I, sau được đổi tên thành USS Charlotte (CA-12).
 USS North Carolina (BB-52) là một thiết giáp hạm lớp South Dakota thứ nhất được đặt lườn nhưng bị hủy bỏ trước khi hạ thủy.
 USS North Carolina (BB-55) là chiếc dẫn đầu của lớp thiết giáp hạm North Carolina phục vụ trong Thế Chiến II.
 USS North Carolina (SSN-777) là một tàu ngầm tấn công lớp Virginia đưa vào hoạt động năm 2008 và hiện vẫn đang phục vụ.

Ngoài ra, một tàu chiến của Hải quân Liên hiệp cũng từng được đặt cái tên này: CSS North Carolina.

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ

de:USS
ja:ノースカロライナ (曖昧さ回避)


title: Catullus

text:
Gaius Valerius Catullus (84 tr. CN – 54 tr. CN) – nhà thơ La Mã cổ đại thế kỉ I tr. CN, người nổi tiếng nhất trong nhóm các nhà thơ mới (neoteroi).

Tiểu sử

Catullus sinh ở Verona, miền bắc Ý. Gia đình có lẽ là rất giàu có vì sử sách còn chép là Caesar nhiều lần làm khách ở nhà bố của Catullus, còn Catullus cũng có một villa ở Sirmio, bên hồ Garda và một villa ở vùng đồi Sabina. Thời tuổi trẻ Catullus lên Roma, có ý định buôn bán tàu bè nhưng vì thiếu kinh nghiệm thực tế trong nghề này nên chỉ tập trung vào thơ ca. Catullus tham gia nhóm các nhà thơ mới (neoteroi) và trở thành nhà thơ xuất sắc nhất của nhóm này.
Di sản thơ ca mà Catullus để lại còn đến ngày nay gồm 116 bài thơ dài ngắn khác nhau (từ 2 câu đến 480 câu). Nổi tiếng nhất là những bài thơ tình viết về người đẹp Lesbia. Tên thật của Lesbia là Clodia, vợ của một quan lớn trong triều và là chị gái của Publius Clodius Pulcher, địch thủ chính trị của Cicero. Theo truyền thuyết thì Lesbia là một phụ nữ xinh đẹp và đỏng đảnh, coi nhà thơ trẻ tuổi và tài năng Catullus là một người tình những với Catullus thì khổ sở vì mối tình này. Năm 56 tr. CN, em trai của mất, Catullus viết một số bài thơ về sự kiện này. Đầu năm 57 tr. CN, Catullus đến thăm người bạn thơ Memmius ở Bithynia, vùng Tiểu Á. Catullus hy vọng nhiều vào chuyến đi này nhưng kết quả không được như mong muốn. Sự thất vọng này được thể hiện trong một số bài thơ viết về Memmius. Một năm sau, Catullus quay trở lại Roma, viết nhiều bài thơ về cuộc sống xã hội đương thời. Catullus mất ở Roma năm 30 tuổi, ngày tháng chính xác không rõ.

Bài thơ Gửi Lesbia qua một số ngôn ngữ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Catullus translations: Catullus' work in Latin and multiple modern languages
 Catullus  in Latin and English
 Catullus: Latin text, concordances and frequency list
 Latinum podcast: includes Catullus' poems read in Latin
 Catullus purified: a brief history of Carmen 16 by Thomas Nelson Winter

Nhà thơ Ý
Sinh năm 84 TCN
Mất thập niên 50 TCN
Năm 54 TCN
Năm 84 TCN
Nhà thơ LGBT
Mất năm 54 TCN


title: Chiraps

text:
Chiraps là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Chiraps alloica (Diakonoff, 1948)
Chiraps excurvata (Meyrick, năm Joannis, 1930)
Chiraps paterata (Meyrick, 1914)
Chiraps phaedra (Diakonoff, 1983)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Tỉnh Ōmi

text:
Xem các nghĩa khác của Omi tại Omi (định hướng).

 là một tỉnh cũ của Nhật Bản, ngày nay là tỉnh Shiga. Nó là một trong những tỉnh đã nằm trong vòng cung Tōsandō. Nó còn có biệt danh là

Thủ phủ cũ nằm ở gần Ōtsu, là một thành có lâu đài vào loại lớn.

Hōjō Tokimasa (北條 時政, Bắc Điều Thời Chính, 1138-1215) shikken đầu tiên của Mạc phủ Kamakura, được phong là daimyo của tỉnh Ōmi vào tháng 10 năm Shōji thứ 2 (1200).

Trong thời kỳ Sengoku, phần phía Bắc của tỉnh này là thái ấp của Ishida Mitsunari, đối thủ của Tokugawa Ieyasu trong trận Sekigahara, mặc dù ông dành phần lớn thời gian ở tại lâu đài Osaka để điều hành thái ấp của con trai còn nhỏ của Toyotomi Hideyoshi. Tokugawa ban thưởng thái ấp này cho đồng minh của mình, gia tộc Ii, những người đã xây dựng lâu đài và thị trấn Hikone từ đống đỏ nát của Sawayama.

Phía Nam tỉnh ở xung quanh thị trấn Kōka (Koga) là quê nhà nổi tiếng của các Koga Ninja, một trong hai nơi sáng lập nên các trường dạy ninjutsu.

Tham khảo

Tỉnh cũ Nhật Bản


title: Nephrotoma nigrocentralis

text:
Nephrotoma nigrocentralis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Gnophomyia tetracaena

text:
Gnophomyia tetracaena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Perdita pygidialis

text:
Perdita pygidialis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: Đế quốc Ba Tư

text:
Đế quốc Ba Tư (tiếng Ba Tư: شاهنشاهی ایران, Chuyển tự La Mã: Šâhanšâhiye Irân, nghĩa là 'đế chế Iran') là thuật ngữ đề cập đến bất kỳ triều đại quân chủ nào trong lịch sử Ba Tư/Iran, bao gồm:
Đế quốc Achaemenes (550–330 TCN), cũng gọi là Đế chế Ba Tư thứ nhất
Đế quốc Parthia (247 TCN–224 CN), cũng gọi là Đế chế Arsaces
Đế quốc Sassanid (224–651), cũng gọi là Đế quốc Tân Ba Tư hay Đế chế Ba Tư thứ hai
Đế quốc Safavid (1501–1736)
Đế quốc Afsharid (1736–1796)
Nhà Zand (1750–1794)
Nhà Qajar (1785–1925)
Nhà Pahlavi (1925–1979)

Lịch sử

Xem thêm

 Danh sách vua Ba Tư
 Danh sách triều đại và quốc gia người Ba Tư
 Chế độ quân chủ Iran
 Người Ba Tư
 Iran

Liên kết ngoài

.
Ba Tư cổ đại
Ba Tư trung cổ
Các đế quốc Iran
Lịch sử cận đại Iran
Lịch sử hiện đại Iran
Cựu đế quốc châu Á
Cựu quốc gia châu Á
Cựu quốc gia ở Trung Đông
.
Quân chủ Ba Tư và Iran


title: Coelioxys picicornis

text:
Coelioxys picicornis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1887


title: Máy phát điện

text:
Máy phát điện là thiết bị biến đổi cơ năng thành điện năng thông thường sử dụng nguyên lý cảm ứng điện từ. Nguồn cơ năng sơ cấp có thể là các động cơ tua bin hơi, tua bin nước, động cơ đốt trong, tua bin gió hoặc các nguồn cơ năng khác.

Máy phát có hai loại chính là máy phát điện xoay chiều (alternator) và một chiều (dynamo).

Máy phát điện đầu tiên được sáng chế vào năm 1831 là đĩa Faraday, do nhà khoa học người Anh Michael Faraday.

Để chuyển đổi ngược điện năng sang cơ năng, người ta dùng động cơ điện. Máy phát điện và động cơ điện có rất nhiều đặc điểm giống nhau, vậy nên một số loại động cơ có thể biến thành máy phát điện để tạo ra điện năng.

Máy phát điện giữ một vai trò then chốt trong các thiết bị cung cấp điện. Nó thực hiện ba chức năng: phát điện, chỉnh lưu, hiệu chỉnh điện áp.

Lịch sử phát triển

Trước khi từ tính và điện năng được khám phá, các máy phát điện đã sử dụng nguyên lý tĩnh điện. Máy phát điện Wimshurst đã sử dụng cảm ứng tĩnh điện. Máy phát Van de Graaff đã sử dụng một trong hai cơ cấu sau:

Điện tích truyền từ điện cực có điện áp cao
Điện tích tạo ra bởi sự ma sát

Máy phát tĩnh điện được sử dụng trong các thí nghiệm khoa học yêu cầu điện áp cao. Vì sự khó khăn trong việc tạo cách điện cho các máy phát tạo điện áp cao, cho nên máy phát tĩnh điện được chế tạo với công suất thấp và không bao giờ được sử dụng cho mục đích phát điện thương mại.

Đĩa Faraday
Nguyên lý hoạt động của máy phát điện được khám phá vào khoảng năm 1831-1832 bởi Michael Faraday. Nguyên lý như sau: một sức điện động được tạo ra trong một cuộn dây dẫn bởi từ thông biến thiên bao quanh nó. Nguyên lý này sau này được gọi là Định luật cảm ứng Faraday.

Sau đó, Ông ta cũng đã chế tạo máy phát điện từ đầu tiên được gọi là "đĩa Faraday", nó dùng một đĩa bằng đồng quay giữa các cực của một nam châm hình móng ngựa. Nó đã tạo ra một điện áp một chiều nhỏ và dòng điện lớn.

Dynamo
Dynamo là máy phát điện đầu tiên có khả năng cung cấp điện năng cho công nghiệp. Dynamo sử dụng nguyên lý cảm ứng điện từ để biến đổi năng lượng quay cơ học thành dòng điện một chiều. Cấu tạo của dynamo bao gồm một kết cấu tĩnh mà nó tạo ra từ trường mạnh và một cuộn dây quay. Ở các máy phát dynamo nhỏ, từ trường được tạo ra bằng các nam châm vĩnh cửu, đối với các máy lớn, từ trường được tạo ra bằng các nam châm điện.

Máy phát dynamo đầu tiên dựa trên nguyên lý Faraday được chế tạo vào năm 1832 do Hippolyte Pixii - một nhà chế tạo thiết bị đo lường. Máy này đã sử dụng một nam châm vĩnh cửu được quay bằng một tay quay. Nam châm quay được định vị sao cho cực Nam và cực Bắc của nó đi ngang qua một mẫu sắt được quấn bằng dây dẫn. Pixii phát hiện rằng nam châm quay đã tạo ra một xung điện trong dây dẫn mỗi lần một cực đi ngang qua cuộn dây. Ngoài ra, các cực Bắc và Nam của nam châm đã tạo ra một dòng điện có chiều ngược nhau. Bằng cách bổ sung một bộ chuyển mạch, Pixii đã có thể biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều.

Không giống như đĩa Faraday, nhiều vòng dây được nối nối tiếp được sử dụng trong cuộn dây chuyển động của dynamo. Điều này cho phép điện áp đầu cực của máy cao hơn so với đĩa Faraday tạo ra, do đó điện năng có thể phân phối ở mức điện áp thích hợp.

Mối quan hệ giữa chuyển động quay cơ học và dòng điện trong dynamo là quá trình thuận nghịch, nguyên lý về mô tơ điện đã được phát hiện khi người ta thấy rằng một máy dynamo có thể tạo ra cho một máy dynamo thứ hai quay nếu cấp dòng điện qua nó.

Jedlik dynamo

Năm 1857, Anyos Jedlik bắt đầu thử nghiệm với các thiết bị quay có từ tính mà ông gọi là các rotor tự từ hóa. Trong mẫu vật đầu tiên của một bộ khởi động đơn cực, (đã được hoàn tất trong khoảng 1852 và 1854) cả phần tĩnh lẫn phần quay đều là nam châm điện. Ông đã trình bày nguyên lý của dynamo ít nhất là 6 tháng trước Ernst Werner von Siemens và Charles Wheatstone. Trên thực chất nguyên lý của nó là thay vì sử dụng nam châm vĩnh cửu, thì dùng 2 nam châm điện đối xứng nhau để tạo ra từ trường bao xung quanh rotor.

Gramme dynamo
Cả hai thiết kế trên đều tồn tại một vấn đề như nhau: Chúng tạo ra những xung dòng điện nhọn đầu không mong muốn. Antonio Pacinotti, một nhà khoa học người Ý đã tìm cách giải quyết vấn đề bằng cách thay các cuộn dây tròn bằng các cuộn dây hình xuyến, tạo ra bằng cách quấn trên một vòng thép. Như vậy luôn có một số vòng của cuộn dây sẽ thông qua từ trường, và làm cho điện áp, dòng điện có dạng phẳng hơn. Zénobe Gramme đã thực hiện lại thiết kế này vài năm sau đó khi thiết kế một số nhà máy điện ở Paris trong thập niên 1870. Thiết kế này bây giờ được gọi là Gramme dynamo. Những phiên bản khác nhau đã được phát triển, và chế tạo từ dây, nhưng nguyên lý cơ bản về những cuộn dây xếp theo vòng đã trở thành trái tim của tất cả các dynamo hiện nay.

Khái niệm
Máy phát điện làm di chuyển dòng điện nhưng không tạo ra điện tích. Những điện tích này sẵn có trong phần dẫn điện của dây quấn. Một cách nào đấy, nó có thể ví với một cái bơm, tạo ra dòng nước chảy nhưng không tự tạo ra nước.

Cũng có những máy phát điện kiểu khác, đưa trên những hiện tượng điện tự nhiên khác như hiệu ứng áp điện, hiệu ứng từ thủy động. Kết cấu của dynamo tương tự với các động cơ điện, và các loại dynamo thông dụng đều có thể hoạt động như một động cơ.

Thuật ngữ
Các bộ phận của máy phát điện và các thiết bị liên quan có thể được gọi bằng những thuật ngữ cơ khí hoặc thuật ngữ điện. Mặc dù đã được phân loại riêng biệt, hai bộ thuật ngữ này thường được sử dụng thay thế lẫn nhau hoặc kết hợp một thuật ngữ cơ với một thuật ngữ điện. Điều này gây ra những xáo trộn lớn khi làm việc với những máy hỗn hợp như máy phát xoay chiều kích từ không chổi than, hoặc khi trao đổi với những người đã thường làm việc với những máy được chế tạo theo kiểu khác.

Cơ học
Rotor (Rôto), phần quay của một máy phát điện, dynamo hay động cơ điện.
Stator (Stato), phần tĩnh của một máy phát điện, dynamo hay động cơ điện.
Điện học
Armature: cuộn dây phần ứng, thành phần sản xuất ra điện năng trong máy phát điện, dynamo hoặc động cơ. Cuộn dây phần ứng có thể đặt trên rô to hoặc sta to.
Field: cuộn dây phần cảm: thành phần tạo ra từ trường của máy phát điện dynamo hay động cơ điện. Phần từ trường này có thể ở trên rô to hay sta to, và có thể là từ trường của nam châm vĩnh cửu hay từ trường của nam châm điện.

Mạch tương đương
Mạch tương đương của máy phát và tải được hiển thị trên hình bên phải. Để có thể xác định được những thông số  và  của máy phát, vần thực hiện theo những bước dưới đây:

Trước khi khởi động máy phát điện, đo điện trở giữa các đầu cực của nó bằng một ôm kế (ohmmeter). Đây là điện trở nội một chiều của máy .
Khởi động máy phát. Trước khi nối máy phát vào tải , đo điện thế giữa các đầu cực máy phát. Ta có được điện thế hở mạch .
Nối máy phát với tải như hình vẽ Đo điện áp trên các đầu cực của máy phát khi máy đang chạy. Đây là điện thế mang tải của máy .
Đo điện trở tải , nếu bạn chưa biết.
Tính toán tổng trở nội xoay chiều của máy phát  theo công thức sau:

Lưu ý 1: Tổng trở nội xoay chiều của máy phát điện khi đang chạy thường hoi cao hơn tổng trở nội một chiều của nó khi tĩnh. Nguyên lý trên cho phép bạn đo được cả hai giá trị. Khi tính toán thô, người ta có thể bỏ qua bước đo  và giả định rằng  và  bằng nhau.

Lưu ý 2: Nếu máy phát là máy phát điện xoay chiều thì phải dùng vôn kế xoay chiều để đo.

Công suất định mức
Công suất định mức là công suất mà máy phát điện có thể phát ra an toàn liên tục mà không gây xáo trộn trong máy. Thông thường công suất định mức của một máy phát điện phụ thuộc vào các yếu tố sau:
Tổng trở trong của phần dẫn điện
Lượng nhiệt năng sinh ra khi có dòng điện đi qua phần dẫn điện
Nhiệt độ làm việc an toàn liên tục của phần cách điện
Chế độ làm mát của phần dẫn điện

Công suất khả dụng
Công suất khả dụng là công suất tối đa mà máy phát có thể phát được an toàn liên tục mà không vi phạm các thông số kỹ thuật khác.
Thông thường, công suất định mức được tính toán ở các điều kiện tiêu chuẩn. Trong thực tế, các điều kiện vận hành của thiết bị có thể không đúng với điều kiện tiêu chuẩn. Vì thế công suất khả dụng thường thấp hơn công suất định mức.

Các điều kiện ảnh hưởng đến công suất khả dụng của máy là:
Nhiệt độ môi trường
Sự thay đổi chế độ làm mát của máy phát
Sự lão hóa của chất cách điện, làm cho nhiệt độ chịu đựng của máy phải giảm xuống
Những giới hạn của động cơ sơ cấp kéo nó
Những giới hạn của các thiết bị lắp phía sau nó: máy cắt, máy biến áp, đường dây...

Máy phát điện công suất thấp
Những chiếc xe có gắn động cơ đầu tiên có khuynh hướng lắp đặt các máy phát điện một chiều với bộ điều hòa điện thế bằng cơ khí. Kiểu này không được tin cậy hoàn toàn, và hiệu suất thấp, nên sau này đã được thay thế bằng các máy phát điện xoay chiều với những mạch chỉnh lưu lắp trong. Công suất của hệ thống điện này trên xe sẽ nạp lại cho các bình ắc quy sau khi khởi động. Ngõ ra định mức của nó thường trong khoảng 50 -100 A ở điện thế 12 V, tùy thuộc vào thiết kế tải phần điện bên trong xe. Một số xe hiện nay có hệ thống trợ động dùng điện, và hệ thống điều hòa nhiệt độ cũng bằng điện. Những thiết bị này này làm tăng tải của hệ thống điện. Các xe tải nặng hơn sẽ sử dụng nguồn 24 volt để có đầy đủ lực cho động cơ khởi động để có thể quay được các động cơ diesel lớn, mà không cần những sợi cáp điện lớn hơn, vốn ít tin cậy hơn. Các máy phát của xe thường không sử dụng nam châm vĩnh cửu; chúng có thể đạt được hiệu suất đến 90% ở trong một dải tốc độ rất rộng bằng cách điều khiển điện áp kích từ. Các máy phát dùng trong xe hai bánh lại sử dụng nam châm vĩnh cửu. Phần cảm của nó là các nam châm đất hiếm, vì thế có thể chế tạo nhỏ và nhẹ hơn các loại khác.

Một số máy phát điện nhỏ nhất có thể thấy là các máy phát điện cho đèn xe đạp. Các máy này thường là các máy phát nam châm vĩnh cửu, 0,5 A, cung cấp một công suất 3 đến 6 w ở điện thế 6 đến 12 V. Để có thể quay được bằng sức người đạp, vấn đề hiệu suất phải đặt ra hàng đầu, và phải được thiết kế và chế tạo rất tinh xảo, với những nam châm vĩnh cửu đất hiếm. Tuy nhiên, hiệu suất của nó chỉ có thể đạt được đến 60% với những máy phát tốt nhất, và 40% với loại thông thường, do phải sử dụng nam châm vĩnh cửu. Nhưng nếu muốn dùng máy phát điều chỉnh được kích từ, lại phải dùng bình ắc quy. Điều này không thể chấp nhận được, vì nó làm tăng trọng lượng và kích thước.

Những thuyền buồm thường sử dụng các máy phát kéo bằng sức nước hoặc sức gió, để nạp điện từ từ cho các bình ắc quy. Những chiếc chân vịt, các tua bin gió hoặc các bánh xe công tác sẽ được kết nối với các máy phát công suất thấp và bộ chỉnh lưu để có dòng điện đến 12 A ở tốc độ nhỏ nhất.

Máy phát điện - động cơ nổ

Một máy phát điện - động cơ nổ là tổ hợp một máy phát điện và một động cơ nổ kéo nó thành một khối thiết bị. Tổ hợp này có khi được gọi là bộ máy phát điện - động cơ (engine-generator set) hoặc bộ máy phát (gen-set). Trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, người ta có thể quên đi cái động cơ nổ, mà chỉ gọi đơn thuần cả tổ hợp là máy phát điện (generator).

Đi kèm với máy phát điện và động cơ nổ, các bộ máy phát điện - động cơ nổ thường có kèm theo một bồn chứa nhiên liệu, một bộ điều tốc cho động cơ nổ và một bộ điều thế cho máy phát điện. Nhiều khối máy còn kèm theo bình ắc quy và bộ động cơ điện khởi động. Những tổ máy dùng làm máy phát dự phòng thường bao gồm cả hệ thống tự động khởi động và một bộ chuyển mạch đảo nguồn transfer switch để tách tải ra khỏi nguồn điện dịch vụ và nối vào máy phát.

Các bộ máy phát điện - động cơ nổ cung cấp công suất điện xoay chiều sao cho nó có thể được sử dụng thay thế nguồn điện lưới thường phải mua từ các trạm phân phối của công ty điện lực. Các thông số điện áp (volt), tần số (Hz) và công suất (watt) định mức của máy phát được lựa chọn sao cho phù hợp với tải cần nối vào máy phát. Có cả hai loại máy một pha và ba pha. Rất ít loại máy ba pha là máy xách tay di động. Thường máy xách tay người ta chỉ làm máy một pha và hầu hết các máy ba pha là loại máy lớn dùng trong công nghiệp.

bộ máy phát điện - động cơ nổ thường được chế tao trong một dải công suất khá rộng. Nó có thể bao gồm từ các máy di động quay tay có thể cấp điện cỡ vài trăm watt, loại xách tay như hình vẽ trên, có thể cấp điện cỡ vài nghìn watt và loại tĩnh hoặc loại đặt trên rơ moóc có thể cấp điện đến vài triệu watt. Các máy nhỏ thường dùng nhiên liệu là xăng, và các máy lớn hơn sử dụng nhiều nguyên liệu khác nhau, từ dầu diesel, khí tự nhiên hay khí propane.

Khi sử dụng máy phát điện - động cơ nổ, bạn có thể phải quan tâm đến chất lượng của dạng sóng ra của nó. Điều này rất quan trong khi sử dụng những thiết bị điện tử nhạy cảm. Một bộ điều hòa điện năng power conditioner có thể lấy những sóng vuông do máy phát điện - động cơ nổ phát ra, và làm cho nó đẹp đẽ lại bằng cách cho nó chạy qua một mạch điện trong đó có phần trung gian là một bình ắc quy. Sử dụng một bộ nghịch lưu cao cấp thay thế máy phát điện có thể tạo ra điện áp có dạng sóng thuần sin hơn. Một vài loại nghịch lưu chạy rất êm, tạo ra điện áp sin rất sạch sẽ, phù hợp với máy tính điện tử và các thiết bị điện tử nhạy cảm. Tuy nhiên một số bộ nghịch lưu rẻ tiền không phát ra được điện áp sin hoàn hảo, và có thể làm hư hỏng một số thiết bị điện tử.

Các máy phát điện động cơ nổ thường được sử dụng để cung cấp điện cho các vùng mà nguồn điện lưới không kéo đến được, và trong những tình huống phải cấp điện ngắn hạn tạm thời. Các máy phát nhỏ đôi khi có thể dùng để cấp điện cho các dụng cụ tại các công trường xây dựng. Các máy phát điện loại rơ moóc có thể dùng cấp điện cho chiếu sáng, và các trò chơi giải trí trong các hội chợ di động.

Các máy phát điện dự phòng thường được lắp đặt cố định và luôn sẵn sàng hoạt động để cấp điện cho những tải quan trọng khi nguồn điện lưới bị gián đoạn. Bệnh viện, các cơ sở thông tin liên lạc, các trạm bơm và rất nhiều các dịch vụ quan trọng đều được lắp đặt máy phát điện dự phòng.

Các máy phát điện cỡ nhỏ hoặc cỡ trung đặc biệt phổ biến ở các nước trong thế giới thứ ba, nơi nguồn điện lưới không tin cậy. Các máy phát điện đặt trên rơ moóc có thể được kéo đến những vị trí thiên tai khi nguồn điện lưới bị gián đoạn.

Máy phát điện cũng có thể được vận hành bằng sức người để tạo ra nguồn điện tức thời trong lĩnh vực thông tin liên lạc.

Máy phát điện - động cơ nổ công suất trung bình
Máy phát điện - động cơ nổ công suất trung bình như hình vẽ dưới đây là một bộ máy có công suất 100 kVA cấp điện áp 415 V với dòng điện khoảng 110 A per phase. Nó được kéo bằng một máy Perkins Phaser, sê ri 1000 dung tích xy lanh 6,7l có hệ thống nạp gió kiểu turbo. Máy này tiêu thụ khoảng 27l nhiên liệu mỗi giờ, có bồn chứa 400 l. Các máy phát điện tĩnh có thể được thiết kế đến hàng nghìn kW và thường quay ở tốc độ 1500 vòng/phút với tần số 50 Hz, và 1800 vòng/phút với tần số 60 Hz. Các bộ máy sử dụng động cơ diesel ở công suất tối ưu có thể phát được khoảng 3 kWh với mỗi kG nhiên liệu, và có thể có hiệu suất thấp hơn khi làm việc ở các tải khác.

Máy phát điện tua bin nước
Thông thường, các tua bin nước có tốc độ thấp. Vì thế các máy phát điện kéo bằng tua bin nước cũng có tốc độ rất thấp. Các máy này thường có nhiều đôi cực, trục ngắn, đường kính lớn, chế tạo theo kiểu cực lồi. Tùy theo thể loại, và tùy theo tốc độ của tua bin nước, các máy này có thể được đặt đứng hay nằm ngang.

Đối với những máy phát điện nhỏ, có đường kính ngoài nhỏ hơn 1 m, mạch từ của stator chỉ là một khối hình xuyến làm bằng các lớp lá thép kỹ thuật điện có sơn cách điện ghép lại. Đối với các máy có đường kính lớn hơn 1 m, thường phải làm từ nhiều khối dạng vòng cung.

Rotor của máy phát điện thường làm bằng nhiều khối thép rèn ghép lại với nhau thành nhiều cực từ. Trên mỗi cực từ có các cuộn dây kích thích quấn tập trung.

Máy phát điện tua bin hơi và tua bin khí

Các tua bin hơi và tua bin khí có tốc độ cao hơn tua bin nước. Các máy phát điện tua bin hơi hoặc tua bin khí thường được chế tạo với tốc độ cao nhất (3000 vòng/phút đối với máy có tần số 50 Hz, và 3600 vòng/ phút đối với máy 60 Hz). Hầu hết các máy phát điện tua bin hơi và máy phát điện tua bin khí là loại trục nằm ngang, chế tạo theo kiểu cực ẩn. Loại này có rotor dài hơn nhiều so với đường kính.

Stator của máy cũng giống như máy phát cực lồi. Thông thường với đa số các máy có đường kính lớn hơn 1 m, lõi thép stator được chế tạo thành nhiều cung, bằng thép silicon cao cấp, có tính định hướng, phủ chất cách điện để giảm thiểu tổn thất điện năng. Người ta thường không ghép thành một khối như các máy điện cỡ nhỏ, mà làm thành nhiều lớp, có khe hở ở giữa để thông gió làm mát.

Cuộn dây stator được làm từ các thanh dẫn đồng xếp nằm trong các rãnh, hai đầu nối lại với nhau thành các vòng dây. Các thanh dẫn thường không phải là thanh đặc nguyên khối, mà được làm từ các dây dẹp quấn bện theo kiểu Roebel, sao cho mỗi thanh nhỏ trong bó đều có một chiều dài bằng nhau, dù có phải uốn lượn theo nhiều hướng khác nhau. Các dây nối ra ngoài và dây nối giữa các pha, các vòng dây với nhau được cố định chắc chắn hai đầu bằng các vật liệu cách điện có độ bền điện và độ bền cơ học cao.

Điện áp ra của stator thường nằm trong khoảng vài kV đến 14,4 kV. Muốn truyền đi xa hơn, người ta thường phải dùng một máy biến áp tăng áp. Để lấy điện đưa xuống sử dụng cho các thiết bị điện phục vụ cho tổ máy vận hành, người ta dùng một máy biến áp hạ áp, trong trường hợp này gọi là máy biến áp tự dùng.

Rotor của nó có dạng trụ có xẻ rãnh, quấn nhiều cuộn dây kích từ đồng tâm. Hai đầu chỗ các mối hàn nối các thanh và các cuộn dây với nhau được bảo vệ bằng một vòng thép hình trụ, gọi là vòng hộ hoàn. Các dây dẫn ra ngoài được dẫn xuyên qua dọc theo trục máy để đưa ra phía đầu rotor. Từ đó có thể nối vào các vành nhận điện, để có thể đưa dòng điện từ bên ngoài vào qua các chổi than. Dòng điện đưa vào rotor máy phát điện thường là dòng điện một chiều, gọi là dòng kích thích.

Thông thường, hai đầu của rotor đều có lắp đặt cánh quạt để thổi chất khí đi vào theo các dường dẫn đặt sẵn, để làm mát máy. Chất khí đó có thể là không khí tự nhiên, thông với môi trường bên ngoài, hoặc khí hydro, tuần hoàn kín. Trong trường hợp tuần hoàn kín, có thể phải lắp đặt thêm một số bộ trao đổi nhiệt, để làm mát chất khí đó bằng nước.

Các máy phát điện tua bin hơi và máy phát điện tua bin khí có thể chế tạo từ một vài MW đến 700 MW.

Một số kỹ thuật mới
Trong khoảng 40, 50 năm gần đây, có nhiều kỹ thuật mới được sử dụng để chế tạo máy phát điện. Có thể kể như sau:

 Hệ thống kích thích không chổi than, còn gọi là hệ thống kích thích xoay chiều. Thay máy phát kích thích một chiều bằng máy xoay chiều, và sử dụng hệ thống chỉnh lưu quay. Điều này cho phép loại bỏ hệ thống chổi than kềnh càng, không tin cậy.
 Hệ thống kích thích tĩnh. Không dùng máy kích thích cả một chiều lẫn xoay chiều. thay bằng một biến thế kích thích, và hệ thống chỉnh lưu công suất.
 Hệ thống máy phát điện áp cao: Thay các dây quấn Stator bằng hệ thống dây cáp điện lực cao áp. Nhờ đó giảm được công chế tạo dây quấn máy phát, và có thể nâng điện áp ra đến 70 kV.

Các chế độ vận hành
Máy phát điện có thể có các chế độ vận hành khác nhau như sau:

 Phát điện độc lập, cung cấp điện cho một nhóm tải tập trung
 Phát điện song song. Hòa đồng bộ với các máy khác, cung cấp cho một nhóm tải.
 Hòa đồng bộ với lưới. Cung cấp công suất lên lưới điện.
 Phát vô công, làm máy bù đồng bộ.

Các bằng sáng chế
 —Magneto-Electric Machines: Thomas Edison's main continuous current dynamo. The device's nickname was the "long-legged Mary-Ann". This device has large bipolar magnets. It is inefficient.
 —Dynamo-Electric Machine: Edison's improved dynamo which includes an extra coil and utilizes a field of force.
 —Dynamo Electric Machine - Nikola Tesla's construction of the alternating current induction motor/generator.
 —Dynamo Electric Machine - Tesla's "Unipolar" machine (i.e., a disk or cylindrical conductor is mounted in between magnetic poles adapted to produce a uniform magnetic field).
 —Armature for Electric Machines -Tesla's construction principles of the armature for electrical generators and motors. (Related to patents numbers US327797, US292077, and GB9013.)
 —Method of Operating Arc-Lamps - Tesla's alternating current generator of high frequency alternations (or pulsations) above the auditory level.
 —Alternating Electric Current Generator - Tesla's generator that produces alternations of 15000 per second or more.

Tham khảo

Electus Distribution Reference Data Sheet: Impedance Matching Primer (PDF)

Kỹ thuật điện
Máy điện

Sản xuất điện năng
Phát minh Anh


title: Thanh Khê Tây

text:
Thanh Khê Tây là một phường thuộc quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.

Địa lý
 Phía đông giáp phường Thanh Khê Đông
 Phía Nam giáp phường An Khê, quận Thanh Khê và phường Hòa An, quận Cẩm Lệ
 Phía Bắc giáp Biển Đông
 Phía tây giáp phường Hoà Minh, quận Liên Chiểu.

Lịch sử
Phường Thanh Khê Tây được thành lập năm 2005 trên cơ sở một phần diện tích và dân số của phường Thanh Lộc Đán

Phường Thanh Khê Tây trước đây là cái nôi của ngoại tôn Nhà Nguyễn bà Hoàng Hậu dưới triều Đồng Khánh được vua [Đồng Khánh] ban Đất cầm cưới, nay gọi đất Hoàng Hậu nằm phía Bắc của phường Thanh Khê Tây (gọi là Khu Phố Thanh Khê).

 Từ thời Nhà Đường đến Nhà Ngô, Đinh, Tiền Lê: Thanh Khê Tây thuộc đất Chiêm.
 Thời Nhà Lý, Nhà Trần: được gọi là xứ Thanh Khê thuộc Nam Ô châu (do khe nước xanh, nay là con sông Phú Lộc mà có tên địa danh này) cũng có sự giằng co qua lại giữa Chiêmvà Việt trong thời gian nàầy.
 Thời nhà Hậu Lê, có tên: xứ Thanh Khê Tây thuộc thừa tuyên Quảng Nam,
 Thời Nhà Nguyễn, được gọi là phường Thanh Khê thuộc Toran,
 Từ năm 1954 đến năm 1970, được gọi là khu phố Thanh Khê trực thuộc khu Đà Nẵng.
 Từ năm 1970 đến năm 2005, thuộc phường Thanh Lộc Đán trực thuộc thành phố Đà Nẵng

Truyền thống văn hóa
Thanh Khê Đông và Thanh Khê Tây xưa thuộc làng Thanh Khê, được xem là vùng đất học. Trong thời kì phong kiến, Thanh Khê Tây là làng giàu về kinh tế, giàu truyền thống văn hoá mà phần lớn là Hậu duệ dòng họ Đào quốc Công.

Lễ hội truyền thống

 Ngoài các lễ chính trong năm như Tết cổ truyền, Tết Đoan Ngọ, lễ tế Thần Hoàng ra còn có lễ cúng giỗ các chư phái tộc tại Nhà thờ đất hoàng hậu vào đầu tháng 11 âm lịch hằng năm

Kinh tế
Khu kinh tế phía đông dọc đường Điện Biên Phủ (ngã ba Huế) rất phát triển, vào năm 1992 sau khi xoá bỏ bao cấp người dân buôn bán Tôn củ, sắt thép phế liệu cán sắt xây dựng... điển hình là Nhà máy tôn Bà Bảy, Cty TNHH Thanh Phú...
 Khu điều tiết nước thải bờ hồ Tây.

Chú thích

Tham khảo


title: 3418 Izvekov

text:
3418 Izvekov (1973 QZ1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1973 bởi T. Smirnova ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3418 Izvekov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973
Được phát hiện bởi Tamara Mikhaylovna Smirnova


title: Samnanger

text:
Samnanger là một đô thị ở hạt Hordaland, Na Uy.

Samnanger đã được tách từ Os ngày 1 tháng 1 năm 1907.

Đô thị này nằm ở phía đông Bergen. Việc triển khai xây dựng nhà máy thủy điện bắt đầu vào năm 1909.

Tên gốc thuộc về fjord (nay là Samnangerfjorden). Nghĩa của tiếp đầu ngữ không rõ nhưng tiếp vĩ ngữ là angr nghĩa là 'fjord'.

Huy hiệu được áp dụng từ năm 1990. Huy hiệu có 6 giọt nước vì quận này có nhiều mưa và nhà máy thủy điện.

Tham khảo

Đô thị Hordaland


title: Physocephala

text:
Physocephala là một chiruồi trong họ Conopidae.

Các loài
P. antiqua (Wiedemann, 1830)
P. biguttata von Röder, 1883
P. burgessi (Williston, 1882)
P. chrysorrhoea (Meigen, 1824)
P. curticornis Kröber, 1915
P. floridana Camras, 1957
P. furcillata (Williston, 1882)
P. lacera (Meigen, 1824)
P. laeta Becker, 1913
P. laticincta (Brullé, 1832)
P. marginata (Say, 1823)
P. nigra (De Geer, 1776)
P. pusilla (Meigen, 1824)
P. rufipes (Fabricius, 1781)
P. sagittaria (Say, 1823)
P. texana (Williston, 1882)
P. tibialis (Say, 1829)
P. truncata (Loew, 1847)
P. vaginalis (Róndani, 1865)
P. variegata (Meigen, 1824)
P. vittata (Fabricius, 1794)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Physocephalini


title: Le Latet

text:
Le Latet là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 48' vĩ độ bắc, 05° 56' kinh độ đông. Le Latet nằm trên độ cao trung bình là 595 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 586 mét và điểm cao nhất là 800 mét. Xã có diện tích 4.02 km², dân số vào thời điểm 2005 là 76 người; mật độ dân số là 19 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Biache-Saint-Vaast

text:
Biache-Saint-Vaast là một commune của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Commune của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pas-de-Calais


title: Bulbophyllum mayrii

text:
Bulbophyllum mayrii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mayrii]]

M


title: An Nông (định hướng)

text:
An Nông có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã An Nông, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang
 Xã An Nông, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa


title: Giải của Hiệp hội phê bình phim Toronto cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất

text:
Giải của Hiệp hội phê bình phim Toronto cho nam diễn viên xuất sắc nhất là một trong các giải thưởng của Hiệp hội phê bình phim Toronto (Toronto Film Critics Associatio), được trao hàng năm cho các nam diễn viên trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Các nam diễn viên đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Toronto Film Critics


title: Oder

text:
Oder (; tiếng Séc, tiếng Hạ Sorb và , tiếng Thượng Sorb: Wódra) là một con sông tại Trung Âu. Nó bắt nguồn từ Cộng hòa Séc và chảy (chủ yếu theo hướng bắc và tây bắc) qua miền tây Ba Lan, tạo nên khoảng  đường biên giới giữa Ba Lan và Đức, một phần của giới tuyến Oder-Neisse. Cuối cùng, Oder chảy vào phá Szczecin ở bắc Szczecin và tạo nên ba nhánh nhỏ (Dziwna, Świna và Peene) đổ vào Vịnh Pomerania của biển Baltic.

Tham khảo

Sông Cộng hòa Séc
Silesia
Sông của Ba Lan
Sông của Đức
Sông biên giới


title: Hydaticus dineutoides

text:
Hydaticus dineutoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: (9738) 1987 DF6

text:
{{DISPLAYTITLE:(9738) 1987 DF6}}

(9738) 1987 DF6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 23 tháng 2 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Angaria nodosa

text:
Angaria nodosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Angariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1842


title: Agoniella banksi

text:
Agoniella banksi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Agoniella


title: Sphecodes algoensis

text:
Sphecodes algoensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1928


title: Đỗ Đô

text:
Đỗ Đô (1042-1170), đạo hiệu là Đạt Mạn thiền sư, quê Hoàng giang trấn Hải Dương (giáp Đông Triều và Yên Tử), sau theo cha mẹ về sống ở làng Ngoại Lãng (làng Lạng) nay thuộc xã Song Lãng huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình. Cùng với vua Lý Anh Tông, Đỗ Đô là thiền sư thuộc thế hệ thứ ba của thiền phái Thảo Đường, mà đệ tử đầu tiên của dòng thiền là vua Lý Thánh Tông. Năm 1066 triều Lý Thánh Tông, Đỗ Đô được cử đi sang Trung Quốc tham dự khoa thi Bạch Liên của nhà Tống (tựa như khoa thi tiến sĩ về Phật học), và đã đỗ thủ khoa. Trở về nước, Đỗ Đô được vua Thánh Tông cử làm quan văn tới chức Vệ Đại phu và ban pháp hiệu là Đạt Mạn. Về sau Đỗ Đô xin vua xây dựng và tu hành tại chùa Phúc Thắng (chùa Lạng) trang Ngoại Lãng.

Chú thích

Thiền sư Việt Nam
Thiền phái Thảo Đường
Người Thái Bình


title: Bulbophyllum unifoliatum

text:
Bulbophyllum unifoliatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

unifoliatum]]

U


title: Ctenophora magnifica

text:
Ctenophora magnifica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Ctenophora


title: Littorina compressa

text:
Littorina compressa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Littorina


title: Lethrinops longimanus

text:
Lethrinops longimanus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Lethrinops longimanus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Lethrinops


title: Joachim Murat

text:
Joachim Murat (tiếng Việt: Muy-ra) (sinh ngày 25 tháng 3 năm 1767, bị xử bắn ngày 13 tháng 10 năm 1815), Hoàng tử đế chế (Prince impérial), Đại công tước Berg và Clèves (Grand-duc de Berg et de Clèves), Vua Napoli (tiếng Ý: Regno di Napoli, với tên Ý là Gioacchino Murat), là một thống chế của Napoléon I, Vua Napoli và Sicilia từ năm 1808 đến năm 1815. Murat là em rể của Napoléon Bonaparte và là một trong những nguyên soái nổi bật nhất trong các chiến dịch của vị hoàng đế này.

Tiểu sử
Joachim Murat sinh năm 1767 tại Labastide-Fortunière (nay là Labastide-Murat, gần thành phố Cahors, thuộc tỉnh Lot miền Nam nước Pháp. Ông là con út trong số 11 người con của ông chủ quán trọ Pierre Murat Jordy và bà Jeanne Loubière.

Khi còn trẻ, Murat dự định trở thành một thầy tu, ông học tại tu chủng viện ở Cahors và sau đó làm linh mục Hội truyền giáo ở Toulouse. Trong thời gian học việc để trở thành giáo chức, các đồng đạo ở Bastide thường gọi ông là cha Murat (abbé Murat). Tuy vậy, do ham mê chơi bời, Murat mắc nợ và phải nhập ngũ ngày 23 tháng 2 năm 1787. Ông phục vụ trong đội kỵ binh người Ardennes, sau đó là trung đoàn kỵ binh số 12 Champagne và nhanh chóng chứng tỏ khả năng của mình.

Sự nghiệp

Thời kì Cách mạng Pháp
Murat đã tận dụng việc giải ngũ để tham gia các tổ chức hội đoàn ở Quercy, ông được bầu là đại biểu của tỉnh Lot tham dự Lễ hội liên minh (Fête de la Fédération) tại Paris ngày 14 tháng 7 năm 1790.

Tháng 1 năm 1791, Murat tái ngũ và được tuyển vào đội bảo vệ lập hiến của vua một năm sau đó, trong đội bảo vệ này còn có một thống chế tương lai khác của Napoléon, đó là Jean-Baptiste Bessières. Là người ủng hộ nhiệt tình những tư tưởng mới, đặc biệt là của Jean-Paul Marat, Murat nhanh chóng bỏ ngũ chỉ sau vài ngày vì nhận ra rằng đội bảo vệ lập hiến chẳng qua cũng chỉ là một sào huyệt của những người bảo hoàng. Ông trở lại trung đoàn kị binh số 12 và nhanh chóng được thăng hàm chỉ huy đại đội (chef d'escadron) của trung đoàn kỵ binh số 21 vào mùa hè năm 1793.

Cũng giống như Bonaparte, Murat cảm thấy lo ngại với sự sụp đổ của chính quyền Robespierre, ông đã cùng Bonaparte tích cực tham gia trấn áp cuộc nổi dậy của những người bảo hoàng ngày 13 tháng Nho. Ngày 4 tháng 9 năm 1796, trong Trận Roveredo, Murat đã chỉ huy một đại đội kỵ binh thuộc trung đoàn kỵ binh số 10, bất ngờ vượt sông Adige làm đối phương hoàn toàn toàn bị động. Ngày 22 tháng 9, đơn vị của Murat tiếp tục tham chiến tại Trận Bassano. Sau khi liên tiếp chứng tỏ khả năng chỉ huy kỵ binh tại Dego và Mondovi, Murat được phong hàm thiếu tướng.

Thời kì Đế chế thứ nhất
Murat đã tích cực tham gia vào Cuộc đảo chính ngày 18 tháng Sương mù và được cử làm chỉ huy đội cận vệ tổng tài ngày 18 tháng 1 năm 1800. Cùng năm này, Murat làm đám cưới với Caroline Bonaparte, em gái út của Napoléon và nghiễm nhiên trở thành một trong những người thân tín nhất của vị Đệ nhất tổng tài.

Sau khi tham gia chỉ huy kỵ binh của Napoléon tại Trận Marengo ngày 14 tháng 6 năm 1800, Murat được cử làm chỉ huy một doanh trại đóng tại Beauvais để bảo vệ nước Bỉ trong trường hợp người Anh đổ bộ. Tiếp đó, ông chuyển sang làm chỉ huy quân đồn trú tại miền trung nước Pháp và chiến đấu ở Ý mùa đông 1800 - 1801. Murat cũng là người ký hiệp ước đình chiến giữa Pháp và Vương quốc Napoli đồng thời ra lệnh cho quân Pháp không được hành hung dân Napoli. Ngày 27 tháng 7 năm 1801, Murat trở thành tổng tư lệnh quân đội đồn trú tại Cộng hòa Cisalpine.

Tháng 8 năm 1803, Murat quay trở lại Pháp để thay thế Junot, làm tư lệnh sư đoàn quân số 1 đóng tại Paris gồm 60.000 lính.

Chiến tranh Napoléon
Cùng với việc Napoléon lên ngôi hoàng đế, Murat được phong hàm thống chế. Ngày 1 tháng 2 năm 1805, ông được phong danh hiệu Đại đô đốc và huân chương Bắc đẩu bội tinh. Là em rể của vị hoàng đế mới, Murat cũng trở thành một hoàng tử của vương triều và ông dọn vào ở tại Điện Élysée. Mùa thu năm 1805, Murat được giao nhiệm vụ lực lượng kỵ binh tiên phong của quân đội Napoléon (La Grande Armée).

Trong vị trí chỉ huy mới, Murat tham chiến tại Áo và giành được những thắng lợi ban đầu. Tại Trận Austerlitz, ông là người chỉ huy cánh trái của quân đội Pháp và góp phần rất lớn vào một trong những chiến thắng lớn nhất của Napoléon. Sau khi Hiệp ước Presbourg được ký ngày 27 tháng 12 năm 1805, Joachim Murat trở thành Đại công tước Berg và Clèves.

Mùa thu năm 1806, xung đột bùng nổ giữa Vương quốc Phổ và nước Pháp, Murat tiếp tục quay trở lại làm tư lệnh kỵ binh của Napoléon. Trong vai trò chỉ huy tiên phong quân Pháp vượt Saale, Murat đã tiêu diệt hai trung đoàn phòng thủ của đối phương. Ông tiếp tục chiến đấu dũng cảm tại Trận Jena khi chỉ huy đơn vị của mình bắt sống một lực lượng lớn quân Phổ, buộc Erfurth phải đầu hàng, sau đó tiếp tục truy kích những lực lượng Phổ còn sót lại và cuối cùng buộc nguyên một lữ đoàn Phổ phải đầu hàng tại ngoại ô Prentzlaw.

Sau khi người Nga tham chiến trong đồng minh chống Napoléon, Murat đã chỉ huy việc tấn công Warszawa và trở thành chỉ huy đơn vị lính Pháp đầu tiên tiến vào thành phố này ngày 28 tháng 11 năm 1806. Năm 1807, tại Trận Eylau, ông một lần nữa chỉ huy kỵ binh Pháp buộc đối phương phải rút lui.

Năm 1812 - 1813, Murat cùng quân Pháp tham gia Chiến tranh Pháp-Nga (1812), chiến tranh Pháp - Phổ. Sau thất bại ở Trận Leipzig năm 1813, Murat đạt được thỏa thuận với Hoàng đế Áo để cứu vương quốc Napoli của mình.

Đến thời kỳ vương triều 100 ngày của Napoléon Bonaparte, ông nhận ra rằng các cường quốc châu Âu sau Đại hội Viên muốn loại bỏ ông để đưa Ferdinand IV của họ Bourbon phục hoàng trở lại cầm quyền. Murat quyết định đưa quân đội tấn công "Liên minh thứ bảy" của các cường quốc, mà đầu tiên là nước Áo để giành lại quyền lực cho mình. Ông bị đánh bại bởi Frederick Bianchi, một tướng của Franc I của Áo, trong Trận Tolentino (ngày 2-3 tháng 5 năm 1815).

Cái chết
Năm 1815 Murat mất hết quyền hành vì cuộc chiến kéo dài với phó vương Ý và thất bại trong việc chiếm đóng Reggio. Thời gian này ông ẩn náu ở Pháp tránh sự truy sát của kẻ thù (ở đây là Ferdinand IV 1815 - 1825,vua mới của Naples). Sau đó là một hành trình đầy gian khổ khi Murat, với niềm kiêu hãnh của riêng mình, quyết định trở về Corse và Naples nhằm giành lại chính quyền. Nhưng lần lượt ông bị những bầy tôi trung thành trước đây phản bội. Trong cuộc đổ bộ vào Pizzo, dân chúng dưới sự chỉ huy của đại úy quân sen đầm Tranta Capelli không những không hoan hô Murat mà còn nổi dậy tấn công ông, hạm đội gồm hơn 300 người của Barbara đã bỏ ông lại. Không lâu sau đó ông bị một hội đồng quan sự kết án tử hình cũng trong năm 1815. Điều đặc biệt là cuộc hành hình do chính Murat chỉ huy. Những người lính thuộc quyền ông trước đây đã không thể bóp cò ở lượt đầu, nhưng với tính chất kiêu hãnh của con sư tử, ông ra lệnh cho họ phải nhắm đúng mục tiêu và đến loạt đạn thứ 2 thì ông ngã xuống. Không một cử động, không một tiếng thở, ông không rời bỏ chiếc đồng hồ cầm trong lòng bàn tay trái.

Sau đó, những người lính đưa xác Murat vào đặt nằm trên giường. Tối hôm đó, một người đàn ông (tên nô tài Luidgi) xin vào buồng người chết và bí mật lấy đầu của Murat mang đi. Tám ngày sau cuộc hành quyết ở Pizzo, Tranta Capelli được đề bạt thiếu tá, tướng Victor Nunziante (1777- 1836) được phong hầu tước Cirello, còn Luidgi bị đầu độc chết. Đến khi Ferdinand chết năm 1825, người ta tìm thấy trong một tủ bí mật trong buồng ngủ của ông, chiếc đầu ấy ngâm trong rượu.

Tham khảo

Thống chế Pháp
Sinh năm 1767
Mất năm 1815
Tướng Pháp trong chiến tranh Napoléon


title: Ilybius bedeli

text:
Ilybius bedeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zaitzev miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Ilybius


title: Megalognatha aenea

text:
Megalognatha aenea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Dungamal

text:
Dungamal là một thị trấn thống kê (census town) của quận Khordha thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dungamal có dân số 6206 người. Phái nam chiếm 63% tổng số dân và phái nữ chiếm 37%. Dungamal có tỷ lệ 83% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 90%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Dungamal, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Lestradea perspicax

text:
Lestradea perspicax là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Burundi và Cộng hòa Dân chủ Congo. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Lestradea perspicax. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Lestradea


title: Oecetis disjuncta

text:
Oecetis disjuncta là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Oecetis


title: Platynocera

text:
Platynocera là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1846 bởi Blanchard.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Platynocera anicohi (Bechyne & Bechyne, 1961)
 Platynocera glabra (Blake, 1936)
 Platynocera murina (Blanchard, 1846)
 Platynocera peruviana (Bechyne, 1956)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Mouguerre

text:
Mouguerre (Basque Mugerre) là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
  MUGERRE in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Long Tĩnh

text:
Long Tĩnh () là một khu (quận) của thành phố Đài Trung, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Đây là quận cửa ngõ thông ra biển của khu vực đô thị của Đài Trung. Long Tĩnh có diện tích 38,0377 km², dân số tháng 8 năm 2011 là 74.286 người trong 20.879 hộ gia đình, mật độ dân cư đạt 1953 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đài Trung


title: Gehrden, Saxony-Anhalt

text:
Gehrden là một đô thị thuộc huyện Anhalt-Bitterfeld, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Civières

text:
Civières  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Nhớt đàn hồi

text:
Nhớt đàn hồi hay thường gọi là đàn nhớt, là đặc điểm của các vật liệu thể hiện cả hai tính chất là nhớt và đàn hồi khi chịu lực biến dạng. Các vật liệu nhớt giống như mật ong có ứng suất và biến dạng tuyến tính theo thời gian khi chịu tác động áp lực hay hằng số nhớt là không đổi theo thời gian. Các vật liệu đàn hồi bị giãn ra khi bị kéo và trở lại trạng thái bình thường khi thôi tác dụng lực. Vật liệu đàn nhớt mang cả hai tính chất trên, và phụ thuộc vào thời gian tác dụng lực. Trong khi đó, tính chất đàn hồi là kết quả của việc kéo giãn theo các mặt phẳng tinh thể học đã được sắp xếp trong chất rắn, còn đàn nhớt là kết quả của sự khuếch tán các nguyên tử hoặc phân tử trong chất vô định hình .

Lý luận cơ sở

Trong thế kỷ 19, các nhà vật lý học như Maxwell, Boltzmann, và Kelvin đã nghiên cứu và thí nghiệm với biến dạng trườn và sự hồi phục của thủy tinh, kim loại, và cao su . Tính chất đàn nhớt đã được kiểm tra sau đó vào cuối thế kỷ 20 khi polymer tổng hợp được phát triển và có nhiều ứng dụng rộng rãi . Các tính toán đàn nhớt phụ thuộc rất nhiều vào sự thay đổi độ nhớt, η. Giá trị nghịch đảo của η được gọi là độ chảy, φ.  Giá trị này có thể là hàm phụ thuộc nhiệt độ hoặc giá trị cho trước .

Tùy thuộc vào sự thay đổi tốc độ phá hủy so với ứng suất bên trong vật liệu, đường cong độ nhớt có thể được chia thành đoạn tuyến tính, không tuyến tính hoặc biến dạng dẻo. Khi vật liệu biểu hiện trong khoảng tuyến tính thì được xếp vào vật liệu Newton . Trong trường hợp này, ứng suất tỉ lệ tuyến tính với tốc độ phá hủy. Nếu vật liệu phản ứng không tuyến tính với tốc độ phá hủy thì nó được xếp vào chất lỏng phi Newton. Đây cũng là một trường hợp đặc biệt khi mà độ nhớt giảm trong khi tốc độ phá hủy vẫn không đổi. Thêm vào đó, khi ứng suất không phụ thuộc vào tốc độ phá hủy, vật liệu sẽ thể hiện biến dạng dẻo . Một số vật liệu đàn nhớt thể hiện tính chất cao su giống như ứng xử được giải thích theo sự biến dạng của cao su. Các vật liệu đàn nhớt có mối quan hệ giữa ứng suất và biến dạng phụ thuộc thời gian. Các chất rắn đàn hồi đặc trưng cho một loại của vật liệu đàn nhớt: chúng có một kiểu cân bằng duy nhất và hồi phục lại như ban đầu khi thôi tác dụng tải trọng.

Một vài hiện tượng liên quan đến vật liệu đàn nhớt như: (i) nếu ứng suất được giữ không đổi thì biến dạng sẽ tăng theo thời gian (trườn); (ii) lực tác dụng giảm theo thời gian nhưng biến dạng không đổi (hiện tượng mỏi); (iii) Hiệu ứng cứng phụ thuộc vào mức tải trọng; (iv) Nếu tác động tải trọng theo chu kỳ, hiện tượng trễ sẽ xảy ra (trễ pha), làm cho phân tán cơ năng; (v) các sóng âm truyền quan sẽ tắt dần; (vi) sự hồi phục của vật liệu sau khi bị nén dưới 100%; (vii) trong khi lăn, sẽ xuất hiện lực ma sát.

Tất cả vật liệu thể hiện một vài tính chất đàn nhớt. Đối với các kim loại phổ biến như thép, nhôm cũng như thạch anh, ở nhiệt độ phòng và biến dạng nhỏ ứng xử không hoàn toàn theo biến đàn hồi tuyến tính. Các polymer tổng hợp, gỗ và tế bào của con người cũng như các kim loại, ở nhiệt độ cao chúng thể hiện các hiệu ứng đàn nhớt. Những hiểu biết về ứng xử của vật liệu đàn nhớt là cơ sở trong việc đo đạc

Một vài ví dụ về các vật liệu đàn nhớt như polymer vô định hình, polymer bán kết tinh, polymer sinh học, các kim loại ở nhiệt độ rất cao, và các vật liệu bitum. Sự phá hủy xảy ra khi lực tác dụng tác động nhanh và vượt khỏi giới hạn đàn hồi.

Xem thêm
 Dẻo nhớt
 Bingham plastic
 Polymer
 Biến dạng trườn
 Hiện tượng trễ
 Vật liệu sinh học
 Cơ sinh học
 Biến dạng cao su
 Lưu biến học
 Vật lý thủy tinh
 Bán thủy tinh

Tham khảo

 Silbey và Alberty (2001): Physical Chemistry, 857. John Wiley & Sons, Inc.
 Allen và Thomas (1999): "The Structure of Materials," 51.
 Crandal và nnk. (1999): "An Introduction to the Mechanics of Solids" 348
 J.Lemaitre và J.L. Chaboche (1994)" Mechanics of solid materials"

Khoa học vật liệu
Chất lỏng phi Newton
Cơ học môi trường liên tục
Tính chất cao su
Tính đàn hồi


title: Astacoides

text:
Astacoides là một chi tôm đặc hữu của Madagascar.

Các mẫu vật đầu tiên được đưa đến châu Âu vào năm 1839, và bảy loài đã được công nhận, hầu hết trong số đó là nằm trong Sách đỏ IUCN. Chúng là các loài lớn và phát triển chậm, và đang bị đe dọa do mất môi trường sống, khai thác quá mức của người dân địa phương và lây lan của loài du nhập không phải bản địa là tôm càng cẩm thạch (Procambarus fallax f. virginalis). Chúng chỉ được tìm thấy trong một phần tương đối nhỏ của hòn đảo, chủ yếu là ở các khu vực vùng cao không bị xáo trộn. Chúng thuộc về họ có phân bố Gondwana là Parastacidae, nhưng các loài có quan hệ họ hàng gần nhất của chúng sing sống ở Úc, và không có loài tôm bản địa ở lục địa châu Phi hay Ấn Độ.

Các loài
Astacoides betsileoensis Petit, 1923 –
Astacoides caldwelli (Bate, 1865) –
Astacoides crosnieri Hobbs, 1987 –
Astacoides granulimanus Monod & Petit, 1929 –
Astacoides hobbsi Boyko, 2005 –
Astacoides madagascarensis (H. Milne-Edwards & Audouin, 1839) –
Astacoides petiti Hobbs, 1987 –

Chú thích

Tham khảo

Parastacidae
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Hồ Chí Minh (định hướng)

text:
Hồ Chí Minh là một nhà cách mạng Việt Nam trong thế kỷ 20. Hồ Chí Minh còn có thể là:

Địa danh
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Đường mòn Hồ Chí Minh, Việt Nam
Đường Hồ Chí Minh trên biển
Đường Hồ Chí Minh, một tuyến đường xuyên Việt dài 2.186 km, theo tên Đường mòn Hồ Chí Minh trước đây.
Đại lộ Hồ Chí Minh tại phường Trần Phú và Nguyễn Trãi, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương
Đường Hồ Chí Minh thuộc thị trấn A Lưới, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
Đại lộ Hồ Chí Minh tại thủ đô Luanda, Angola
Đại lộ Hồ Chí Minh tại Ouagadougou, Burkina Faso
Đại lộ Hồ Chí Minh (Avenue Ho Chi Minh) tại Maputo, Mozambique
Phố Hồ Chí Minh tại Kolkata, Ấn Độ
Phố Hồ Chí Minh tại Berlin, Đông Đức cũ (sau khi nước Đức thống nhất đã đổi lại tên con phố này)
Quảng trường Hồ Chí Minh tại thành phố Vinh, Nghệ An
Quảng trường Hồ Chí Minh ở Moskva, Nga
Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tổ chức
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh

Khác
Bút hiệu của Hồ Chí Minh
Di chúc Hồ Chí Minh
Giải thưởng Hồ Chí Minh
Huân chương Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh
Bảo tàng Hồ Chí Minh tại Hà Nội và các chi nhánh tại các địa phương
Tượng đài và phù điêu Hồ Chí Minh tại nhiều nơi trong nước Việt Nam, như tại Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Bình… và tại Quảng trường Hồ Chí Minh ở Moskva.

Xem thêm

Hồ Chí Minh


title: Druelle

text:
Druelle  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Eulaema basicincta

text:
Eulaema basicincta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Eulaema
Động vật được mô tả năm 2000


title: Tricholochmaea vaccinii

text:
Tricholochmaea vaccinii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Tricholochmaea


title: Homalopoma sanguineum

text:
Homalopoma sanguineum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Colloniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Homalopoma
Động vật được mô tả năm 1758


title: Psaenythia quinquefasciata

text:
Psaenythia quinquefasciata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Psaenythia
Động vật được mô tả năm 1907


title: Danh sách quân chủ Liên hiệp Anh

text:
Xem thêm: Danh sách phối ngẫu quốc vương Anh.

Đã có 13 vị quốc vương Anh kể từ liên minh chính trị giữa xứ Anh (England) và xứ Scotland vào ngày 1 tháng 5 năm 1707. Trước đó đã tồn tại một liên minh cá nhân giữa xứ Anh (England) và xứ Scotland kể từ ngày 24 tháng 3 năm 1603, khi Vua James VI của Scotland kế vị ngai vàng xứ Anh và trở thành James II của Anh. Liên minh chính trị ban đầu có tên gọi Vương quốc Anh (Kingdom of Great Britain). Vào ngày 1 tháng 1 năm 1801, Vương quốc Anh (Kingdom of Great Britain) và Vương quốc Ireland hợp nhất, thành lập Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland (United Kingdom of Great Britain and Ireland). Vào những năm 1920, sau khi miền nam Ireland ly khai, tên vương quốc trở thành Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland).

Chú ý: Danh sách sau đây là danh sách liệt kê các quốc vương và nữ vương của Vương quốc Anh (Kingdom of Great Britain), Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland (United Kingdom of Great Britain and Ireland) và Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland); danh sách không liệt kê quốc vương và nữ vương xứ Anh (England), một quốc gia có chủ quyền trước liên minh chính trị giữa nó và Scotland vào ngày 1 tháng 5 năm 1707, và sau này là một quốc gia cấu thành của Liên hiệp Anh hiện đại, cùng với Scotland, Wales và Bắc Ireland.

Quốc vương Anh

|-
! colspan=8 style="background-color:#ccccff" | Vương tộc Stuart
|-
| Anne–()
|
|
| Cung điện St JamesCon gái của James VII và IIvà Anne Hyde
| Jørgen của Đan MạchCung điện St James5 con 28 tháng 10, 1708
| Cung điện KensingtonThọ 49 tuổi
| Con gái của James VII and IITuyên ngôn Nhân quyền 1689

|-
! colspan=8 style="background-color: #ccccff" | Vương tộc Hannover
|-
| George IGeorge Louis–11 tháng 6, 1727()
|
|
| LeineschlossCon trai của Sophie của Pfalz,và Ernest Augustus, Tuyển Hầu tước xứ Hanover
| Sophia Dorothea của Brunswick-Lüneburg-Celle2 con 28 tháng 12, 1694
| OsnabrückThọ 67 tuổi
| Chắt của James I của AnhĐạo luật Dàn xếp 1701

|-
| George IIGeorge Augustus–25 tháng 10, 1760()
|
|
| Cung điện HerrenhausenCon trai của George Ivà Sophia Dorothea của Brunswick-Lüneburg-Celle
| Caroline xứ Brandenburg-AnsbachVườn Herrenhausen8 con 20 tháng 11, 1737
| 25 tháng 10, 1760Cung điện KensingtonThọ 76 tuổi
| Con trai của George I

|-
| George IIIGeorge William Frederick25 October 1760–29 tháng 1, 1820()
|
|
| Điện NorfolkCon trai của Frederick, Thân vương xứ Wales,và Augusta xứ Saxe-Gotha-Altenburg
| Charlotte xứ Mecklenburg-StrelitzCung điện St James8 tháng 9, 176115 con 17 tháng 11, 1818
| 29 tháng 1, 1820Lâu đâì WindsorThọ 81 tuổi
| Cháu trai của George II

|-
| George IVGeorge Augustus Frederick29 tháng 1, 1820—26 tháng 6, 1830()
|
|
| 12 tháng 8, 1762Cung điện St JamesCon trai của George IIIvà Charlotte xứ Mecklenburg-Strelitz
| Caroline xứ Braunschweig-WolfenbüttelCung điện St James8 April 17951 con 7 tháng 8, 1821
| 26 June 1830Windsor CastleThọ 67 tuổi
| rowspan=2 | Con trai của George III

|-
| William IVWilliam Henry26 tháng 6, 1830—20 tháng 6, 1837()
|
|
| 21 tháng 8, 1765Cung điện BuckinghamCon trai của George IIIvà Charlotte xứ Mecklenburg-Strelitz
| Adelheid xứ Sachsen-MeiningenCung điện Kew13 tháng 7, 18182 con
| 20 tháng 6, 1837Lâu đài WindsorThọ 71 tuổi

|-
| VictoriaAlexandrina Victoria20 June 1837—22 tháng 1, 1901()
|
|
| 24 tháng 5, 1819Cung điện KensingtonCon gái của Vương tử Edward, Công tước xứ Kent và Strathearn,và Victoria xứ Saxe-Coburg-Saalfeld
| Albrecht xứ Sachsen-Coburg và GothaCung điện St James10 tháng 2, 18409 con 14 tháng 12, 1861
| 22 tháng 1, 1901Điện OsborneThọ 81 tuổi
| Cháu gái của George III

|-
! colspan=8 style="background-color: #ccccff" | Vương tộc Saxe-Coburg và Gotha
|-
| Edward VIIAlbert Edward22 tháng 1, 1901—6 tháng 5, 1910()
|
|
| 9 tháng 11, 1841Cung điện BuckinghamCon trai của Victoriavà Albert xứ Saxe-Coburg-Gotha
| Alexandra của Đan MạchNhà nguyện St George10 tháng 3, 18636 con
| 6 tháng 5, 1910Cung điện BuckinghamThọ 68 tuổi
| Con trai của Victoria
|-
! colspan=8 style="background-color: #ccccff" | Vương tộc Windsor

|-
| George VGeorge Frederick Ernest Albert6 tháng 5, 1910—20 tháng 1, 1936()
|
|
| 3 tháng 6, 1865Điện MarlboroughCon trai của Edward VIIvà Alexandra của Đan Mạch
| Mary xứ TeckCung điện St James6 tháng 7, 18936 con
|20 January 1936Điện SandringhamThọ 70 tuổi
| Son of Edward VII

|-
| Edward VIIIEdward Albert Christian George Andrew Patrick David20 January 1936—thoái vị 11 tháng 12, 1936()
|
|
| 23 tháng 6, 1894White LodgeCon trai của George Vvà Mary xứ Teck
| Wallis SimpsonChâteau de Candé3 June 1937
| 28 tháng 5, 1972Neuilly-sur-SeineThọ 77 tuổi
| rowspan=2|Con trai của George V

|-
| George VIAlbert Frederick Arthur George11 tháng 12, 1936—6 tháng 2, 1952()
|
|
| 14 tháng 12, 1895Điện SandringhamCon trai của George Vvà Mary xứ Teck
| Elizabeth Bowes-LyonTu viện Westminster26 tháng 4, 19232 con
| 6 tháng 2, 1952Điện SandringhamThọ 56 tuổi

|-
| Elizabeth IIElizabeth Alexandra Mary6 tháng 2, 1952—8 tháng 9, 2022()
|
|
| 21 tháng 4, 1926MayfairCon gái của George VIvà Elizabeth Bowes-Lyon
| Philip MounbattenTu viện Westminster20 tháng 11, 19474 con 9 tháng 4, 2021
| 8 tháng 9, 2022Lâu đài BalmoralThọ 96 tuổi
| Con gái của  George VI

|-
| Charles IIICharles Philip Arthur Georgetừ 8 tháng 9, 2022()
|
|
| 14 tháng 11, 1948Cung điện BuckinghamCon trai của Elizabeth IIvà Philip, Công tước xứ Edinburgh
|  Diana SpencerNhà thờ St Paul29 tháng 7, 19812 con 28 tháng 8, 1996  Camilla ShandTòa Thị chính Windsor9 tháng 4, 2005
| đương nhiệm tuổi
| Con trai của Elizabeth II

|}

Biểu đồ thời gian của các Quốc vương Anh

Đánh số triều đại
Theo Đạo luật Liên hiệp, việc đánh số triều đại của các quốc vương thể theo các vị vua xứ Anh. William IV, Edward VII, Edward VIII, và Elizabeth II đều là số thứ tự tiếp theo của các vua Anh. Do sự phản đối của Scotland đối với tước hiệu Elizabeth II, Winston Churchill đã đề xuất rằng tất cả các quốc vương tương lai nên dùng số thứ tự theo gia tộc Anh hoặc Scotland, tùy theo cái nào cao hơn. Điều luật mới này không làm thay đổi số thứ tự của bất kỳ quốc vương nào trước đó.

Tham khảo

Ghi chú

Xem thêm
Danh sách quốc vương xứ Anh
Danh sách quốc vương xứ Scotland
Danh sách quốc vương xứ Ireland
Danh sách quốc vương chung của Anh và Pháp
Cây gia phả quốc vương Anh

Liên kết ngoài

Quốc vương Anh - Lịch sử các Vua và Nữ hoàng xứ Anh
Britannia: Quốc vương Anh
Archontology
Vua England

Lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh
Anh
Quốc vương Anh
Anh
Quân chủ Anh

cs:Seznam anglických a britských panovníků
ko:영국의 군주
th:รายพระนามพระมหากษัตริย์แห่งอังกฤษ


title: Wormaldia lot

text:
Wormaldia lot là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Wormaldia


title: Melanotus agilis

text:
Melanotus agilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Polposipus

text:
Polposipus là một chi bọ cánh cứng không bay được kiếm ăn về đêm trong họ Tenebrionidae.

Các loài
 Polposipus herculeanus Solier, 1848

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Polposipus herculeanus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy nhập 10 tháng 8 năm 2007.
ARKive  Images
Nature Seychelles 2005. Giant Tenebrionid Beetle. Truy nhập 10 tháng 10 năm 2009.

Tenebrionidae


title: Ararat, Victoria

text:
Ararat, Victoria là một thành phố trong bang Victoria, Úc. Thành phố có dân số người (năm 2010). Thành phố có cự ly cách thủ phủ bang Melbourne km.

Tham khảo

Bang Victoria
Ararat, Victoria
Thành phố của Úc


title: Beauvoir, Seine-et-Marne

text:
Beauvoir là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 193 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Beauvoir on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Kim Sơn, Tân Bắc

text:
Kim Sơn () là một khu (quận) của thành phố Tân Bắc, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Đây là một quận ven biển và có tỷ lệ đô thị hóa thấp. Quận thu hút nhiều khách du lịch hàng năm với các suối nước nóng và vị trí gần gũi với Kim Bảo Sơn và bảo tàng Chu Minh.

Tham khảo

Tân Bắc
Suối nước nóng Đài Loan