title: Octotoma gundlachii

text:
Octotoma gundlachii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1868.

Chú thích

Tham khảo

Octotoma


title: Tipula subscripta

text:
Tipula subscripta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng cổ bắc giới và khu vực Phương Đông.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=07|4=08}}

Chi Ruồi hạc


title: Euhesma tuberculata

text:
Euhesma tuberculata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 1939


title: Campagne-d'Armagnac

text:
Campagne-d'Armagnac  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 126 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Campagnedarmagnac


title: Barybaena bryanti

text:
Barybaena bryanti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Regalin miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Barybaena


title: Gieboldehausen

text:
Gieboldehausen là một đô thị thuộc huyện Göttingen, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 19,86 km². Đô thị này nằm bên sông Rhume, cự ly khoảng 25 km về phía đông bắc của Göttingen, và 15 km về phía nam của Osterode am Harz. Đô thị này thuộc Eichsfeld.

Gieboldehausen là thủ phủ của Samtgemeinde ("đô thị tập thể") Gieboldehausen.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Göttingen


title: Himavat

text:
Theo Ấn Độ giáo, Himavat () là tên gọi của Thần tuyết, nhân cách hoá của dãy Himalaya. Vị thần này được coi là cha của Ganga và Parvati, hai người vợ của thần Shiva.

Từ nguyên
Trong tiếng Phạn, từ  có nghĩa là "có nhiều tuyết", từ  ("tuyết") cùng gốc với từ hiems ("mùa đông") trong tiếng Latin, cả hai đều xuất phát từ  trong ngôn ngữ Ấn-Âu nguyên thủy.

Tham khảo

Dictionary of Hindu Lore and Legend (ISBN 0-500-51088-1) của Anna Dallapiccola

Thần thoại Ấn Độ
Ấn Độ giáo
Himalaya


title: Boloria dia

text:
Boloria dia là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu, qua Kavkaz tới Mông Cổ.

Chiều dài cánh trước là 16–17 mm.

Ấu trùng có thể ăn các loài Viola.

Chú thích

Tham khảo

Vlindernet
Lepidoptera of Belgium
Butterflies of Europe

Boloria
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1767


title: Dalopius pennsylvanicus

text:
Dalopius pennsylvanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Dalopius


title: Artres

text:
Artres là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Zyxomma atlanticum

text:
Zyxomma atlanticum là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó là loài đặc hữu của Uganda. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm và vùng đất ngập nước có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Zyxomma atlanticum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật được mô tả năm 1889
Zyxomma
Động vật đặc hữu Uganda


title: Hydropsyche opthalmica

text:
Hydropsyche opthalmica là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Hydropsyche


title: Arcos de Jalón

text:
Arcos de Jalón là một đô thị ở tỉnh Soria, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 1.852 người.

Tham khảo

Đô thị ở Soria


title: Tranh Đông Hồ

text:
Tranh Đông Hồ, hay tên đầy đủ là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, là một dòng tranh dân gian Việt Nam với xuất xứ từ làng Đông Hồ (phường Song Hồ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Trước kia tranh được bán ra chủ yếu phục vụ cho dịp Tết Nguyên Đán, người dân nông thôn mua tranh về dán trên tường, hết năm lại lột bỏ, dùng tranh mới.

Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với Ủy ban Nhân dân tỉnh Bắc Ninh và các cơ quan chuyên môn tiến hành nghiên cứu, lập hồ sơ khoa học cho Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ để đệ trình UNESCO đề nghị công nhận Di sản văn hóa phi vật thể.

Thơ Tú Xương có tranh Đông Hồ về ngày Tết là:
Đì đoẹt ngoài sân tràng pháo chuộtLoẹt lòe trên vách bức tranh gà

Đó cũng là lí do để chứng minh rằng tranh gỗ dân gian Đông Hồ rất phổ biến.

Tại Bắc Ninh, có thể về làng tranh Đông Hồ, Song Hồ, Thuận Thành để xem tranh
Tại Hà Nội, có thể xem tranh tại 19 ngõ 179 Hoàng Hoa Thám, Ba Đình, Hà Nội

Dụng cụ vẽ tranh Đông Hồ

Giấy in tranh Đông Hồ được gọi là giấy điệp: người ta nghiền nát vỏ con điệp, một loại sò vỏ mỏng ở biển, trộn với hồ dán (hồ được nấu từ bột gạo tẻ, hoặc gạo nếp, có khi nấu bằng bột sắn - hồ dùng để quét nền tranh thường được nấu loãng từ bột gạo tẻ hoặc bột sắn, hồ nấu từ bột nếp thường dùng để dán) rồi dùng chổi lá thông quét lên mặt giấy dó. Chổi lá thông tạo nên những ganh chạy theo đường quét và vỏ điệp tự nhiên cho màu trắng với ánh lấp lánh của những mảnh điệp nhỏ dưới ánh sáng, cũng có thể pha thêm màu khác vào hồ trong quá trình làm giấy điệp.

Màu sắc được sử dụng trong tranh Đông Hồ là màu tự nhiên: màu đen lấy từ than gỗ xoan, rơm nếp hay than lá tre được ngâm kĩ trong chum vại vài tháng rồi mới sử dụng được; màu xanh lấy từ gỉ đồng hay lá chàm – lá ở vùng dân tộc thiểu số phía Bắc, họ thường dùng để nhuộm quần áo; màu vàng lấy từ hoa dành dành, hoa hòe – loài hoa về mùa hè người ta vẫn dùng để sắc nước uống thanh nhiệt; màu đỏ lấy từ gỗ vang và sỏi son trên núi Thiên Thai; màu trắng lấy từ điệp. Những chất màu thô này được trộn với nhau và hoà với một lượng bột nếp trước khi in để tạo một lớp hồ, làm cho giấy tranh cứng hơn sau khi phơi khô.

Ván khắc in tranh có hai loại: ván in nét và ván in màu. Ván in nét thường được làm từ gỗ thị hoặc gỗ thừng mực.

Gỗ thị có thớ đa chiều, vừa mềm, dễ khắc. Dụng cụ khắc ván là những mũi đục hay còn gọi là bộ ve, được làm bằng thép cứng. Mỗi bộ ve có khoảng 30-40 chiếc. Ván in màu được làm bằng gỗ mỡ bởi vì khi phết màu nên để in tranh gỗ mỡ có khả năng giữ màu cao hơn nhiều loại gỗ khác.

Các loại tranh Đông Hồ
Về thể loại, dựa vào nội dung chủ đề, có thể chia tranh Đông Hồ thành bảy loại chính, gồm tranh thờ, tranh chúc tụng, tranh lịch sử, tranh truyện, tranh phương ngôn, tranh cảnh vật và tranh phản ánh sinh hoạt.

Những thay đổi đối với thời xưa

Tranh Đông Hồ  rất gần gũi với đại đa số dân chúng Việt Nam, nhắc đến hầu như ai cũng đều biết cả. Tranh Đông Hồ gần gũi còn vì hình ảnh của nó đã đi vào thơ, văn trong chương trình giáo dục phổ thông. Ngày nay tục lệ mua tranh Đông Hồ treo ngày Tết đã mai một, làng tranh cũng thay đổi nhiều: làng Đông Hồ ngày nay có thêm nghề làm vàng mã. Nghề giấy dó ở làng Yên Thái (Bưởi, Tây Hồ) cũng đã không còn. Tuy vậy, tranh Đông Hồ vẫn đóng vai trò như một di sản văn hóa, một dòng tranh dân gian không thể thiếu.

Theo đánh giá của một số họa sĩ, tranh Đông Hồ in ở thời điểm hiện tại thường không có màu sắc thắm như tranh cổ, nguyên nhân là người ta trộn màu trắng vào điệp quét giấy để bớt lượng điệp khiến giấy mất độ óng ánh và trở nên "thường", màu sắc sử dụng cũng chuyển sang loại màu công nghiệp, các bản khắc mới có bản không được tinh tế như bản cổ. Một điểm đáng lưu ý khác nữa là một số bản khắc đã đục bỏ phần chữ Hán (hoặc chữ Nôm) bên cạnh phần hình của tranh khiến tranh ít nhiều bị què cụt về mặt ý nghĩa. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng này ước đoán là:
 Thời kỳ sau năm 1945, chữ Hán và chữ Nôm bị chính quyền coi là phong kiến lạc hậu, liệt vào danh mục bài xích nên thợ in đục bỏ cho đỡ phiền nhiễu.
 Thế hệ sau này không phải ai cũng đọc và hiểu được các ký tự ấy nên tự ý bỏ đi.
 Cũng do không đọc hiểu được nên các ván khắc truyền lại "tam sao thất bản", đến mức còn lại các ký tự nhưng không đọc được ra chữ gì.

Về nội dung tranh, lưu ý rằng có sự gần gũi nhất định giữa nội dung tranh khắc gỗ màu của Việt Nam với của Trung Quốc, có những tranh mà cả hai nước đều có, song tranh Đông Hồ phát triển thành một hướng riêng tồn tại nhiều thế kỷ và được thừa nhận như dòng tranh dân gian được biết đến nhiều nhất ở Việt Nam.

Làng tranh Đông Hồ

Làng tranh Đông Hồ xưa là làng nghề nổi tiếng về tranh dân gian, thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội chừng trên 25 km. Làng Đông Hồ (đôi khi dân
địa phương chỉ gọi đơn thuần là làng Hồ) nằm trên bờ nam sông Đuống, cạnh bến đò Hồ, nay là cầu Hồ.

Quanh năm rất nhiều khách du lịch trong ngoài nước đến làng tranh Đông Hồ thăm và mua tranh Đông Hồ làm kỷ niệm. Một số khách sạn, nhà hàng từ Hà Nội, [Thành phố Hồ Chí Minh] cũng về đây đặt những bức tranh khổ lớn để trang trí cho cách phòng khách, hoặc phòng ăn lớn. Từ Hà Nội muốn đi Đông Hồ đường gần nhất du khách thường đi là xuôi theo đường Quốc lộ số 5 (đường đi Hải Phòng) đến ga Phú Thụy, cách Hà Nội chừng 15 km thì rẽ trái, đi chừng 18 km nữa, qua các địa danh khá nổi tiếng của huyện Gia Lâm (Hà Nội) như phố Sủi, chợ Keo, chợ Dâu (Thuận Thành-Bắc Ninh) là đến phố Hồ-huyện lỵ Thuận Thành. Rẽ trái thêm 2 km là đến làng Hồ. Cũng có thể đi hết phố Hồ, lên đê rẽ trái, gặp điếm canh đê thứ hai sẽ có biển chỉ dẫn đường xuống làng Đông Hồ.

Làng Đông Hồ xưa còn gọi là làng Mái. Các cụ làng Đông Hồ vẫn truyền lại mấy câu ca rằng:
Hỡi cô thắt lưng bao xanh
Có về làng Mái với anh thì về
Làng Mái có lịch có lề
Có sông tắm mát có nghề làm tranh.
Làng Đông Hồ nằm ngay sát bờ sông Đuống, ngày xưa chỉ cách sông một con đê, đó là ý trong câu "Có sông tắm mát có nghề làm tranh". Ngày nay, do sự bồi lấp của dòng sông nên từ đê ra đến mép nước giờ khá xa.

Còn "làng Mái có lịch có lề" thì nghĩa là gì? Tục ngữ Việt Nam có câu: giấy rách phải giữ lấy lề. Chữ "lề" ở đây tượng trưng cho những quy tắc đạo đức của người xưa, rất trọng danh dự, khí tiết. Còn dân làng Mái, dân nghệ thuật rất trọng lời ăn tiếng nói. Không như nhiều làng quê khác, người dân làng Hồ, nhất là phụ nữ, ăn nói rất lịch lãm, trên dưới thưa gửi rất rõ ràng. Người làng kể rằng kể cả từ xưa, rất hiếm khi trong làng có tiếng người mắng chửi nhau.

Do công nghệ phát triển, tranh dân gian làng Hồ bây giờ không tiêu thụ nhiều như trước. Qua nhiều thế kỷ, 17 dòng họ đã quy tụ về làng, vốn xưa tất cả đều làm tranh. Nhưng đến nay, dân làng Hồ hiện chủ yếu sống bằng nghề làm vàng mã. Hiện nay chỉ còn hai gia đình nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế và Nguyễn Hữu Sam cùng con cháu là theo nghề tranh, gìn giữ di sản tranh Đông Hồ.

Ngày xưa, làng Đông Hồ có chợ tranh tấp nập dịp tháng Chạp (tháng 12 Âm lịch) với 5 phiên chợ vào các ngày 6, 11, 16, 21, 26. Trong mỗi phiên chợ có hàng nghìn, hàng triệu bức tranh các loại được mang ra bán cho lái buôn, hoặc bán lẻ cho các gia đình mua về làm tranh treo Tết để mang phú quý, vinh hoa cho nhà mình. Sau phiên chợ tranh cuối cùng (26/12 Âm lịch) những gia đình nào còn lại tranh đều bọc kín đem cất chờ đến mùa tranh năm sau mang ra chợ bán.

Hàng năm làng Hồ có hội làng vào rằm tháng vào 3 âm lịch. Trong hội làng có những nghi thức truyền thống như tế thần, thi mã, thi tranh rất vui vẻ. Làng còn có các làn điệu dân ca như:
Hỡi anh đi đường cái quanDừng chân ngắm cảnh mà tan nỗi sầu
Mua tờ tranh điệp tươi màuMua đàn gà lợn thi nhau đẻ nhiều.

Hình ảnh

Xem thêm
 Tranh Hàng Trống
 Tranh thờ Đạo Giáo
 Mỹ thuật dân gian Việt Nam
 Khắc gỗ
 Tranh ghép
 Tranh Kim Hoàng
 Tranh làng Sình
 Tranh lụa

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tranh Đông Hồ
 Nghề làm tranh Đông Hồ là di sản quốc gia
 Tranh Đông Hồ đôi khi vẫn cần cho con người hiện đại
 Lập hồ sơ cho Nghề làm tranh Đông Hồ
 Tranh Đông Hồ trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
 Chùm ảnh: Hồn Tết xưa trong tranh Đông Hồ, báo Giáo dục Việt Nam, 03/01/12
Tranh dân gian Đông Hồ  tại Cục Di sản Văn hoá, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch

Đông Hồ
Văn hóa dân gian Việt Nam
Hội họa dân gian Việt Nam
Văn hóa Bắc Ninh
Thuận Thành
Tranh Việt Nam
Văn hóa Việt Nam
Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam


title: Dicronychus fusivittatus

text:
Dicronychus fusivittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Sigonce

text:
Sigonce là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Amoora

text:
Amoora là một chi thực vật thuộc họ Meliaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Amoora dasyclada, (How & T. Chen) C.Y. Wu

Tham khảo

Amoora


title: Calliopsis quadrilineata

text:
Calliopsis quadrilineata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Provancher mô tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Calliopsis
Động vật được mô tả năm 1888


title: Olivella pura

text:
Olivella pura là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Megachile bruchi

text:
Megachile bruchi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1909


title: Dennery (quận)

text:
Dennery là một quận và cũng là một đô thị phía tây đảo quốc Saint Lucia ở Caribe. Hoạt động kinh tế chính của quận là ngư nghiệp, dân số quận là 12.876 theo thống kê năm 2002.

Quận kế cận

Tham khảo

Quận của Saint Lucia


title: Marginella eucosmia

text:
Marginella eucosmia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Batrachedrodes supercincta

text:
Batrachedrodes supercincta là một loài bướm đêm thuộc họ Batrachedridae. Nó là loài đặc hữu của Maui.

Ấu trùng có thể ăn a fern species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Batrachedrodes
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Hồng hoang

text:
Hồng hoang (chữ Hán: 洪荒) là theo tôn giáo của con người là thời kỳ đầu tiên bắt đầu tạo ra vạn vật, nó mang nghĩa sơ khai.

Trong Thiên Chúa giáo là 7 ngày đức Chúa trời tạo ra vạn vật, ngày cuối cùng tạo ra con người.
Trong văn hóa Trung Quốc, thời hồng hoang là thời Nữ Oa vá trời.
Còn ở Việt Nam là thời kỳ Lạc Long Quân và Âu Cơ mà theo tín ngưỡng Việt Nam thì họ là tổ tiên của dân tộc Việt.

Tham khảo


title: Hít thở

text:
Hít thở là quá trình đưa không khí vào và ra khỏi phổi để tạo điều kiện trao đổi khí với môi trường bên trong, phần lớn bằng cách đưa oxy vào và thải khí carbon dioxide ra ngoài thông qua các cơ quan hô hấp như phổi hoặc mang. Đối với sinh vật có phổi, hít thở cũng được coi là hệ thống thông gió, bao gồm cả thì hít vào và thì thở ra. Hít thở là một phần của hô hấp và sinh lý, là hoạt động cần thiết để duy trì sự sống.

Tất cả các sinh vật hiếu khí đều cần oxy cho quá trình hô hấp tế bào. Các sinh vật này sử dụng oxy để phân giải các chất hữu cơ trong tế bào giải phóng năng lượng và tạo ra khí carbon dioxide dưới dạng chất thải. Hít thở, hay "hô hấp ngoài", đưa không khí vào phổi, nơi trao đổi khí diễn ra trong phế nang thông qua sự khuếch tán. Hệ thống tuần hoàn của cơ thể vận chuyển các khí này đến và đi từ các tế bào, nơi diễn ra quá trình "hô hấp tế bào".

Quá trình thở của tất cả các động vật có xương sống bằng phổi bao gồm các chu kỳ lặp đi lặp lại của quá trình hít vào và thở ra thông qua một hệ thống ống hoặc đường dẫn khí có nhiều nhánh dẫn từ mũi đến phế nang. Số chu kỳ hô hấp mỗi phút là nhịp thở hoặc nhịp hô hấp, và là một trong bốn dấu hiệu quan trọng chính của sự sống. Trong điều kiện bình thường, độ sâu và tốc độ thở được kiểm soát một cách tự động và vô thức bởi một số cơ chế cân bằng nội môi, giữ cho áp suất riêng phần của carbon dioxide và oxy trong máu động mạch không đổi. Giữ áp suất riêng phần của carbon dioxide trong máu động mạch không thay đổi trong nhiều trường hợp sinh lý khác nhau, góp phần đáng kể vào việc kiểm soát chặt chẽ độ pH của dịch ngoại bào (ECF). Thở quá mức (tăng thông khí) và thở kém (giảm thông khí), làm giảm và tăng áp suất riêng phần của carbon dioxide trong động mạch tương ứng, gây ra sự tăng pH của ECF trong trường hợp đầu tiên và giảm độ pH trong trường hợp thứ hai. Cả hai đều gây ra các triệu chứng căng thẳng.

Sự trao đổi khí xảy ra ở các phế nang phổi bằng cách khuếch tán thụ động của khí giữa phế nang và máu trong các mao mạch phổi. Khi các khí hoà tan trong máu, tim co bóp đẩy máu chạy vòng quanh cơ thể (thông qua hệ thống tuần hoàn). Thuật ngữ y tế cho quá trình thở thoải mái bình thường là eupnea. Ngoài việc loại bỏ carbon dioxide, hít thở dẫn đến mất nước trong cơ thể. Không khí thở ra có độ ẩm tương đối 100% do nước khuếch tán trên bề mặt ẩm ướt của hệ hô hấp và phế nang. Khi một người thở ra khi ngoài trời rất lạnh, không khí nhiều hơi nước từ phổi trở nên lạnh đến nỗi nước ngưng tụ thành sương mù, làm cho khí thở ra có thể nhìn thấy được.

Hít thở có các chức năng quan trọng khác. Nó cung cấp một cơ chế để nói, cười và những biểu hiện tương tự của cảm xúc. Nó cũng được sử dụng cho các phản xạ như ngáp, ho và hắt hơi. Động vật không thể điều hòa thân nhiệt, làm mát chỉ nhờ mồ hôi, vì chúng không đủ tuyến mồ hôi, có thể mất nhiệt do bay hơi qua việc thở mạnh.

Cơ chế
Phổi không có khả năng tự phồng lên, và sẽ chỉ nở ra khi có sự gia tăng thể tích của khoang ngực. Ở người, cũng như ở các loài động vật có vú khác, điều này đạt được chủ yếu thông qua sự co cơ của cơ hoành, nhưng cũng nhờ sự co lại của các cơ liên sườn kéo khung xương sườn lên trên và ra ngoài như thể hiện trong sơ đồ bên trái. Trong quá trình hít vào mạnh mẽ (Hình bên phải), các cơ phụ của hít vào, kết nối xương sườn và xương ức với đốt sống cổ và đáy hộp sọ, trong nhiều trường hợp, thông qua một cơ cấu trung gian gắn vào xương đòn, phóng đại các chuyển động của tay cầm bơm và tay cầm xô (xem hình minh họa bên trái), mang lại sự thay đổi lớn hơn về thể tích khoang ngực. Trong quá trình thở ra (thở ra), khi nghỉ ngơi, tất cả các cơ hít vào thư giãn, đưa ngực và bụng trở lại vị trí được gọi là "vị trí nghỉ", được xác định bởi độ đàn hồi giải phẫu của chúng. Tại thời điểm này, phổi chứa dung tích chức năng còn lại của không khí, mà ở người trưởng thành, có thể tích khoảng 2,5–3,0 lít.

Trong quá trình thở mạnh (hyperpnea), chẳng hạn như trong khi tập thể dục, việc thở ra được thực hiện bằng cách thư giãn tất cả các cơ hít vào, (giống như khi nghỉ ngơi), nhưng ngoài ra, cơ bụng, thay vì thụ động., lúc này co bóp mạnh khiến khung xương sườn bị kéo xuống dưới (phía trước và hai bên). Điều này không chỉ làm giảm kích thước của khung xương sườn mà còn đẩy các cơ quan trong ổ bụng lên trên so với cơ hoành, do đó sẽ phình sâu vào lồng ngực. Thể tích phổi lúc cuối thở ra bây giờ ít không khí hơn so với "dung tích còn lại chức năng" lúc nghỉ. Tuy nhiên, ở động vật có vú bình thường, phổi không thể được làm trống hoàn toàn. Ở một người trưởng thành, luôn có ít nhất một lít không khí còn sót lại trong phổi sau khi thở ra tối đa.

Thở bằng cơ hoành làm cho bụng phình ra một cách nhịp nhàng và hóp lại. Do đó, nó thường được gọi là "thở bụng". Các thuật ngữ này thường được sử dụng thay thế cho nhau vì chúng mô tả cùng một hành động.

Khi các cơ phụ của quá trình hít vào được kích hoạt, đặc biệt là trong quá trình thở gắng sức, các xương đòn được kéo lên trên, như đã giải thích ở trên. Biểu hiện bên ngoài của việc sử dụng các cơ hít vào đôi khi được gọi là thở xương đòn, đặc biệt xuất hiện khi lên cơn hen suyễn và ở những người bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.

Luồng không khí

Đường hô hấp trên

Thông thường, không khí được hít vào và thở ra qua mũi. Các hốc mũi (giữa lỗ mũi và hầu) khá hẹp, thứ nhất là do vách ngăn mũi bị chia đôi, và thứ hai là các vách bên có một số nếp gấp dọc, hoặc các ngăn, được gọi là lỗ mũi, do đó làm lộ ra diện tích lớn của màng nhầy mũi với không khí khi hít vào (và thở ra). Điều này làm cho không khí hít vào lấy hơi ẩm từ chất nhầy ướt và hơi ấm từ các mạch máu bên dưới, do đó không khí gần như bão hòa với hơi nước và gần bằng nhiệt độ cơ thể vào thời điểm nó tới thanh quản. Một phần hơi ẩm và nhiệt này được thu lại khi không khí thở ra di chuyển ra ngoài qua một phần chất nhầy đã được làm mát và khô trong đường mũi, trong quá trình thở ra. Chất nhầy dính cũng giữ lại nhiều hạt vật chất được hít vào, ngăn không cho nó đến phổi.

Đường hô hấp dưới
Giải phẫu của hệ thống hô hấp điển hình của động vật có vú, bên dưới các cấu trúc thường được liệt kê trong số "đường hô hấp trên" (hốc mũi, hầu họng và thanh quản), thường được mô tả như một cây hô hấp hoặc cây khí quản (hình bên trái). Đường dẫn khí lớn hơn làm phát sinh các nhánh hơi hẹp hơn, nhưng nhiều hơn so với đường dẫn khí "thân" làm phát sinh các nhánh. Cây hô hấp của con người trung bình có thể bao gồm 23 nhánh như vậy thành các đường dẫn khí nhỏ dần, trong khi cây hô hấp của chuột có tới 13 nhánh như vậy. Các bộ phận gần (những bộ phận gần nhất với ngọn cây, chẳng hạn như khí quản và phế quản) có chức năng chủ yếu là truyền không khí đến các đường hô hấp dưới. Các bộ phận sau này như tiểu phế quản hô hấp, các ống phế nang và phế nang chuyên để trao đổi khí.

Khí quản và các phần đầu tiên của phế quản chính nằm ngoài phổi. Phần còn lại của các nhánh "cây" trong phổi, và cuối cùng kéo dài đến mọi phần của phổi.

Các phế nang là các thiết bị đầu cuối mù của "cây", có nghĩa là bất kỳ không khí nào đi vào chúng đều phải thoát ra theo cùng một con đường mà nó đã sử dụng để vào phế nang. Một hệ thống như vậy tạo ra không gian chết, một thể tích không khí lấp đầy đường thở (không gian chết) vào cuối quá trình hít vào, và được thở ra, không thay đổi, trong lần thở ra tiếp theo, chưa bao giờ đến phế nang. Tương tự, không gian chết được lấp đầy bởi không khí phế nang vào cuối quá trình thở ra, và là không khí đầu tiên được thở trở lại phế nang, trước khi bất kỳ không khí trong lành nào đến phế nang trong quá trình hít vào. Thể tích không gian chết của một người trưởng thành điển hình là khoảng 150 ml.

Trao đổi khí
Mục đích cơ bản của việc thở là làm mới không khí trong phế nang để quá trình trao đổi khí diễn ra trong máu. Sự cân bằng áp suất riêng phần của khí trong máu phế nang và không khí phế nang xảy ra bằng cách khuếch tán. Sau khi thở ra, phổi của người trưởng thành vẫn chứa 2,5–3 lít khí được gọi là dung tích cặn chức năng, viết tắt là FRC. Khi hít phải, chỉ có khoảng 350 ml không khí mới, ấm, ẩm được đưa vào và được trộn đều với dung tích cặn chức năng. Do đó, thành phần khí của dung tích cặn chức năng thay đổi rất ít trong chu kỳ thở. Điều này có nghĩa là máu ở phổi, mao mạch luôn cân bằng với thành phần không khí tương đối ổn định trong phổi và tốc độ khuếch tán với khí trong máu động mạch không đổi theo mỗi nhịp thở. Do đó, các mô cơ thể không tiếp xúc với sự thay đổi lớn về căng thẳng oxy và carbon dioxide trong máu do chu kỳ thở gây ra, và các cơ quan nhận cảm hóa học ngoại vi và trung tâm chỉ đo lường sự thay đổi dần dần của các khí hòa tan. Vì vậy, việc kiểm soát nội môi của nhịp thở chỉ phụ thuộc vào áp suất riêng phần của oxy và carbon dioxide trong máu động mạch, sau đó cũng duy trì độ pH không đổi của máu.

Điều khiển
Tốc độ và độ sâu của nhịp thở được kiểm soát tự động bởi các trung tâm hô hấp nhận thông tin từ các cơ quan thụ cảm hóa học ngoại vi và trung ương. Các cơ quan thụ cảm hóa học này liên tục theo dõi áp suất riêng phần của carbon dioxide và oxy trong máu động mạch. Trước hết, các cảm biến là cơ quan thụ cảm hóa học trung tâm trên bề mặt của ống tủy sống của thân não, đặc biệt nhạy cảm với độ pH cũng như áp suất riêng phần của carbon dioxide trong máu và dịch não tủy. Nhóm cảm biến thứ hai đo áp suất riêng phần của oxy trong máu động mạch. Cùng nhau, chất thứ hai được gọi là thụ thể hóa học ngoại vi nằm trong cơ thể động mạch chủ và động mạch cảnh. Thông tin từ tất cả các cơ quan thụ cảm hóa học này được truyền tải đến các trung tâm hô hấp ở cầu não và tủy sống, phản ứng với sự sai lệch áp suất riêng phần của carbon dioxide và oxy trong máu động mạch so với bình thường bằng cách điều chỉnh tốc độ và độ sâu của nhịp thở, sao cho cách để khôi phục áp suất riêng phần của carbon dioxide trở lại 5,3 kPa (40 mm Hg), độ pH đến 7,4 và ở mức độ thấp hơn, áp suất riêng phần của oxy đến 13 kPa (100 mm Hg). Ví dụ, tập thể dục làm tăng sản xuất carbon dioxide bởi các cơ đang hoạt động. Carbon dioxide này khuếch tán vào máu tĩnh mạch và cuối cùng làm tăng áp suất riêng phần của carbon dioxide trong máu động mạch. Điều này được cảm nhận ngay lập tức bởi các cơ quan nhận cảm carbon dioxide trên thân não. Các trung tâm hô hấp phản ứng với thông tin này bằng cách làm cho tốc độ và độ sâu của nhịp thở tăng lên đến mức áp suất riêng phần của carbon dioxide và oxy trong máu động mạch gần như ngay lập tức trở lại mức như lúc nghỉ ngơi. Các trung tâm hô hấp liên lạc với các cơ thở thông qua các dây thần kinh vận động, trong đó dây thần kinh hoành, bên trong cơ hoành, có lẽ là quan trọng nhất.

Các phản xạ kiểm soát hơi thở tự động khác cũng tồn tại. Việc ngâm mình, đặc biệt là mặt, trong nước lạnh, kích hoạt phản ứng gọi là phản xạ lặn. Điều này đầu tiên là kết quả của việc tắt các đường thở chống lại dòng nước. Tốc độ trao đổi chất chậm lại ngay. Điều này cùng với sự co mạch dữ dội của các động mạch đến các chi và nội tạng vùng bụng. Điều này dự trữ oxy có trong máu và phổi khi bắt đầu lặn gần như chỉ dành cho tim và não. Phản xạ lặn là một phản ứng thường được sử dụng ở những động vật thường xuyên phải lặn, chẳng hạn như chim cánh cụt, hải cẩu và cá voi. Nó cũng hiệu quả hơn ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hơn là ở người lớn.

Thành phần
Không khí hít vào có 79% thể tích là nitơ, 20,95% oxy và một lượng nhỏ các khí khác bao gồm argon, carbon dioxide, neon, heli và hydro.

Khí thở ra có 4% đến 5% thể tích carbon dioxide, tăng khoảng 100 lần so với lượng hít vào. Thể tích oxy giảm đi một lượng nhỏ, từ 4% đến 5% so với lượng oxy hít vào. Thành phần tiêu biểu là:

 5,0–6,3% hơi nước
 79% nitơ
 13,6–16,0% oxy
 4,0–5,3% carbon dioxide
 1% argon
 phần triệu (ppm) hydrogen, từ hoạt động trao đổi chất của vi sinh vật trong ruột già.
 ppm carbon monoxide từ sự phân hủy của protein heme.
 1 ppm amonia.
 Lượng nhỏ hàng trăm hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, đặc biệt là isopren và aceton. Sự hiện diện của một số hợp chất hữu cơ là dấu hiệu của một tình trạng bệnh.

Ngoài không khí, những người lặn dưới nước thực hành kỹ thuật lặn có thể hít thở hỗn hợp khí thở giàu oxy, thiếu oxy hoặc nhiều khí heli. Oxy và khí giảm đau đôi khi được cung cấp cho bệnh nhân đang được chăm sóc y tế. Không khí trong bộ đồ vũ trụ là oxy tinh khiết. Tuy nhiên, điều này được giữ ở mức khoảng 20% áp suất khí quyển của Earthbound để điều chỉnh tốc độ hít thở.

From Nguyễn Đình Đăng

Ảnh hưởng của áp suất không khí xung quanh

Thở ở độ cao

Áp suất khí quyển giảm theo độ cao trên mực nước biển (độ cao) và do các phế nang mở ra với không khí bên ngoài qua các đường thở mở, nên áp suất trong phổi cũng giảm theo cùng một tốc độ với độ cao. Ở độ cao, vẫn cần có sự chênh lệch áp suất để đưa không khí vào và ra khỏi phổi như ở mực nước biển. Cơ chế thở ở độ cao về cơ bản giống với thở ở mực nước biển nhưng có những điểm khác biệt sau:

Áp suất khí quyển giảm theo cấp số nhân theo độ cao, giảm gần một nửa sau mỗi   tăng độ cao. Tuy nhiên, thành phần của không khí trong khí quyển hầu như không đổi dưới 80 km, do tác động trộn lẫn liên tục của thời tiết. Do đó, nồng độ oxy trong không khí (mmols O 2 trên một lít không khí) giảm cùng tốc độ với áp suất khí quyển. Ở mực nước biển, nơi áp suất môi trường xung quanh khoảng 100 kPa, oxy đóng góp 21% khí quyển và áp suất riêng phần của oxy () là 21 kPa (tức là 21% của 100 kPa). Tại đỉnh Everest, , trong đó tổng áp suất khí quyển là 33,7 kPa, oxy vẫn đóng góp 21% khí quyển nhưng áp suất riêng phần của nó chỉ là 7,1 kPa (tức là 21% của 33,7 kPa = 7,1 kPa). Do đó, phải hít vào một lượng không khí lớn hơn ở độ cao so với mực nước biển để hít thở cùng một lượng oxy trong một khoảng thời gian nhất định.

Trong quá trình hít vào, không khí được làm ấm và bão hòa với hơi nước khi đi qua mũi và hầu trước khi đi vào phế nang. Áp suất hơi bão hòa của nước chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ; ở nhiệt độ lõi của cơ thể là 37 °C thì là 6,3 kPa (47,0 mmHg), bất kể ảnh hưởng nào khác, kể cả độ cao. Do đó, ở mực nước biển, không khí trong khí quản (ngay trước khi không khí hít vào phế nang) bao gồm: hơi nước ( = 6,3 kPa), nitơ ( = 74,0 kPa), oxy ( = 19,7 kPa) và một lượng nhỏ của carbon dioxide và các khí khác, tổng cộng là 100 kPa. Trong không khí khô,  ở mực nước biển là 21,0 kPa, so với  là 19,7 kPa trong khí quản (21% trong tổng số [100 - 6,3] = 19,7 kPa). Ở đỉnh Everest không khí khí quản có tổng áp suất là 33,7 kPa, trong đó 6,3 kPa là hơi nước, làm giảm  trong khí quản xuống 5,8 kPa (21% của [33,7 - 6,3] = 5,8 kPa), ngoài những gì được tính đến khi chỉ giảm áp suất khí quyển (7.1 kPa).

Độ dốc áp suất buộc không khí vào phổi trong quá trình hít vào cũng giảm theo độ cao. Tăng gấp đôi thể tích của phổi làm giảm một nửa áp suất trong phổi ở bất kỳ độ cao nào. Có áp suất không khí trên mực nước biển (100 kPa) dẫn đến một gradient áp suất là 50 kPa nhưng làm tương tự ở mức 5500 m, trong đó áp suất khí quyển là 50 kPa, sự tăng gấp đôi thể tích của phổi dẫn đến một gradient áp suất duy nhất là 25 kPa. Trong thực tế, bởi vì chúng ta hít thở một cách nhẹ nhàng, theo chu kỳ nên tạo ra độ dốc áp suất chỉ từ 2–3 kPa, điều này ít ảnh hưởng đến tốc độ thực tế của luồng vào phổi và dễ dàng được bù đắp bằng cách thở sâu hơn một chút. Độ nhớt thấp hơn của không khí ở độ cao cho phép không khí lưu thông dễ dàng hơn và điều này cũng giúp bù đắp bất kỳ sự mất mát nào của gradient áp suất.

Tất cả các tác động trên của áp suất khí quyển thấp đối với hô hấp thường được điều chỉnh bằng cách tăng thể tích phút hô hấp (thể tích khí thở vào - hoặc thở ra - mỗi phút), và cơ chế thực hiện điều này là tự động. Sự gia tăng chính xác cần thiết được xác định bởi cơ chế cân bằng nội môi của khí hô hấp, điều hòa  và  trong động mạch. Cơ chế cân bằng nội môi này ưu tiên điều chỉnh  trong động mạch hơn cơ chế điều hòa oxy ở mực nước biển. Có nghĩa là, ở mực nước biển,  động mạch được duy trì ở mức rất gần 5,3 kPa (hoặc 40 mmHg) trong nhiều trường hợp và được phép thay đổi trong một phạm vi giá trị rất rộng, trước khi tạo ra đáp ứng điều chỉnh thông khí. Tuy nhiên, khi áp suất khí quyển (và do đó là  trong khí quyển) giảm xuống dưới 75% giá trị của nó ở mực nước biển, cân bằng nội môi oxy được ưu tiên hơn cân bằng nội môi carbon dioxide. Việc chuyển đổi này xảy ra ở độ cao khoảng . Nếu sự chuyển đổi này xảy ra tương đối đột ngột, sự tăng thông khí ở độ cao lớn sẽ gây ra sự sụt giảm nghiêm trọng  trong động mạch với hậu quả là pH huyết tương động mạch tăng lên dẫn đến kiềm hô hấp. Đây là một trong những nguyên nhân gây ra say độ cao. Mặt khác, nếu việc chuyển sang cân bằng nội môi oxy không hoàn toàn, thì tình trạng thiếu oxy có thể làm phức tạp bệnh cảnh lâm sàng với kết quả có thể gây tử vong.

Thở ở độ sâu

Áp suất tăng lên theo độ sâu của nước với tốc độ khoảng một bầu khí quyển - hơn 100 kPa, hoặc một bar, cứ sau mỗi 10 mét. Không khí được thợ lặn thở dưới nước ở áp suất môi trường của nước xung quanh và điều này có một loạt các tác động sinh lý và sinh hóa phức tạp. Nếu không được quản lý đúng cách, hít thở khí nén dưới nước có thể dẫn đến một số rối loạn lặn bao gồm chấn thương phổi, bệnh giảm áp, mê nitơ và nhiễm độc oxy. Tác động của khí thở dưới áp suất còn phức tạp hơn khi sử dụng một hoặc nhiều hỗn hợp khí đặc biệt.

Không khí được cung cấp bởi bộ điều chỉnh lặn, làm giảm áp suất cao trong xi lanh lặn xuống áp suất môi trường xung quanh. Hiệu suất thở của bộ điều chỉnh là một yếu tố khi lựa chọn bộ điều chỉnh phù hợp cho loại hình lặn sẽ thực hiện. Điều mong muốn là thở từ bộ điều chỉnh cần nỗ lực thấp ngay cả khi cung cấp một lượng lớn không khí. Nó cũng được khuyến nghị rằng nó cung cấp không khí thông suốt mà không có bất kỳ sự thay đổi đột ngột nào về lực cản khi hít vào hoặc thở ra. Trong biểu đồ bên phải, lưu ý sự gia tăng áp suất ban đầu khi thở ra để mở van xả và sự sụt giảm áp suất ban đầu khi hít vào sẽ sớm được khắc phục khi hiệu ứng Venturi được thiết kế trong bộ điều chỉnh để cho phép hút không khí dễ dàng. Nhiều bộ điều chỉnh có điều chỉnh để thay đổi mức độ dễ hít vào để thở dễ dàng.

Rối loạn hô hấp
Các kiểu thở bất thường bao gồm thở Kussmaul, thở Biot và thở Cheyne–Stokes.

Rối loạn hô hấp khác bao gồm khó thở, thở rít, ngưng thở, ngưng thở khi ngủ (phổ biến nhất là ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ), thở bằng miệng, và ngáy. Nhiều tình trạng liên quan đến đường thở bị tắc nghẽn. Hypopnea (thở kém) đề cập đến việc thở quá nông; hyperpnea (thở gấp) đề cập đến việc thở nhanh và sâu do nhu cầu cung cấp nhiều oxy hơn, chẳng hạn như do tập thể dục. Thuật ngữ giảm thông khí và tăng thông khí cũng đề cập đến thở nông và thở nhanh và sâu, nhưng trong những trường hợp hoặc bệnh tật không phù hợp. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng tuân theo sự phân biệt này (ví dụ, giữa tăng thở và tăng thông khí), do đó các thuật ngữ này thường được sử dụng thay thế cho nhau.

Một loạt các xét nghiệm hơi thở có thể được sử dụng để chẩn đoán các bệnh như không dung nạp chế độ ăn uống. Đo khí áp mũi (Rhinomanometry) áp dụng công nghệ âm thanh để kiểm tra luồng không khí qua đường mũi.

Xem thêm
Hô hấp (sinh lý học)
 Thông khí nhân tạo

Tham khảo

Đọc thêm
  Full text

Hô hấp
Cơ thể người
Chất khí
Bài cơ bản dài


title: Tropico 3

text:
Tropico 3 là trò chơi video phát triển bởi Haemimont Games và phát hành bởi Kalypso Media. Giống như các trò chơi khác cùng dòng, Tropico 3 là trò chơi mô phỏng xây dựng và quản lý (cũng như có thêm mô phỏng chính trị) nhấn mạnh vào xây dựng thành phố với cốt truyện giống như trò Tropico, trò chơi đặt người chơi vào vai "El Presidente" một trong số các nhà lãnh đạo của vùng Cộng hòa chuối trong thời chiến tranh lạnh giữa Liên Xô và Hoa Kỳ cố gắng xây dựng hòn đảo nơi mà mình ngư trị theo đúng ý định của mình.

Bản mở rộng của trò chơi là Tropico 3: Absolute Power cũng đã phát hành vào ngày 17 tháng 5 năm 2010. Và bản tiếp theo của trò chơi là Tropico 4 đã phát hành vào ngày 30 tháng 8 năm 2011.

Tổng quan

Phát triển
Tropico 3 được phát triển bởi Haemimont Games cho cả hai hệ Xbox 360 và máy tính cá nhân. Một số tính năng mới khi chuyển sang nền 3D như bạn có một avatar đại diện điều chỉnh theo ý thích của mình có thể đi khắp hòn đảo, tương tác để chỉ đạo công việc cho người dân trên xe ô tô, xe tải và xe limo bọc thép. Giống như trò Tropico ban đầu, các nhà phát triển đã lấy sự hài hước làm điểm nhấn của trò chơi, cũng như cách chơi cơ bản giống bản đầu.

Bản mở rộng
Phiên bản mở rộng có tên Tropico 3: Absolute Power đã được phát hành vào ngày 17 tháng 5 năm 2010. Với một số bổ sung như bản đồ, nhiệm vụ, công trình, các chức năng mới... Phiên bản này chỉ phát hành cho hệ máy tính cá nhân.

Steam Special Edition
Phiên bản Steam Special Edition của Tropico 3 phát hành vào ngày 21 tháng 10 năm 2009 thì có thêm hai bản đồ cũng như quần áo mới cho El Presidente. Phiên bản này chỉ có trên Steam.

Gold Edition
Kalypso đã phát hành phiên bản Tropico 3: Gold Edition vào ngày 29 tháng 9 năm 2010. Phiên bản này tổng hợp cả Tropico 3 cùng bản mở rộng Absolute Power cũng như đính kèm một cuốn sách hướng dẫn.

Đón nhận
Tropico 3 nhận được các đánh giá tích cực ở Metacritic với đánh giá trung bình là 80% cho hệ máy tính cá nhân và 76% cho hệ Xbox 360.

GameSpot nói rằng "Làm nhà lãnh đạo của Cộng hòa Chuối trong Tropico 3 có thể là không dễ dàng, nhưng nó rất đáng làm".

Tạp chí Play thì nói "Một thiết kế mô phỏng cuộc sống tốt với sự cân bằng về độ phức tạp và quản lý vi mô. Hình ảnh tốt, âm thanh tốt và việc chơi nó sẽ có thể dạy cho bạn một cái gì đó. Có bao nhiêu trò chơi bạn có thể nói như thế?"

IT Reviews thì gọi trò chơi là "Chào đón sự quay trở về với nguyên bản cùng nhiều tính năng mới, độ sâu sắc và tính hấp dẫn của cách chơi cũng như sự hài hước là một liều thuốc bổ khi bạn khoe khả năng lãnh đạo của mình.".

Liên kết ngoài

Gamespot
Trailer

Trò chơi trên Windows
Trò chơi Xbox 360
Trò chơi điện tử năm 2009
Trò chơi điện tử mô phỏng xây dựng và quản lý
Trò chơi trên macOS
Trò chơi điện tử có bản mở rộng
Trò chơi điện tử phần tiếp theo
Trò chơi trên iOS
Trò chơi mô phỏng kinh doanh


Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam là cơ quan tham mưu chiến lược về quân sự, quốc phòng của Đảng, Nhà nước đồng thời là cơ quan chỉ huy cao nhất của Quân đội nhân dân và Dân quân tự vệ Việt Nam. Đứng đầu cơ quan này Tổng tham mưu trưởng, kể từ năm 1978, vị trí này kiêm nhiệm luôn chức vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Lịch sử hình thành
Bộ Tổng tham mưu được xem là cơ quan tham mưu quân sự chính quy đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, với ngày thành lập là ngày 7 tháng 9 năm 1945, theo nội dung chỉ thị của Chủ tịch Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh giao cho ông Hoàng Văn Thái làm Tổng tham mưu trưởng đầu tiên của lực lượng vũ trang Việt Nam Giải phóng quân do Việt Minh lãnh đạo.

Tuy nhiên, do áp lực của quân đội Trung Hoa Quốc Dân Đảng đòi giải thể lực lượng chính quy Việt Nam Giải phóng quân, tháng 11 năm 1945, Việt Nam giải phóng quân đổi tên thành Vệ quốc đoàn. Ngày 2 tháng 3 năm 1946, Kháng chiến Ủy viên Hội được thành lập với Võ Nguyên Giáp làm Chủ tịch; đến ngày 6 tháng 5 năm 1946, thì đổi tên thành Quân sự Ủy viên Hội theo Sắc lệnh 60-SL của Chủ tịch Hồ Chí Minh, gọi tắt là Quân ủy hội. Bộ Tổng tham mưu Vệ quốc đoàn chuyển thành Cục tham mưu, là một trong 5 cơ quan chuyên môn thuộc Quân ủy hội.Tháng 11 năm 1946, Bộ Quốc phòng sáp nhập với Quân sự Ủy viên Hội thành Bộ Quốc phòng - Tổng Chỉ huy, do Võ Nguyên Giáp làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Chỉ huy Quân đội toàn quốc. Theo Sắc lệnh 47-SL ngày 1 tháng 5 năm 1947 của Chủ tịch nước, Bộ Tổng tham mưu là một trong 7 cơ quan chuyên môn của Bộ Tổng Chỉ huy.

Mãi đến sau năm 1975, khi Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam chấm dứt hoạt động, Bộ Tổng tham mưu chuyển về trực thuộc quyền quản lý hành chính của Bộ Quốc phòng.

Lãnh đạo hiện nay

Tổ chức

Hệ thống cơ quan tham mưu trong Quân đội

 Bộ Tổng tham mưu thuộc Bộ Quốc phòng.
 Bộ Tham mưu thuộc các Quân khu, Quân chủng, Bộ đội Biên phòng, Quân đoàn, Tổng cục, Binh chủng, Cảnh sát biển, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, và tương đương.
 Phòng Tham mưu thuộc các Sư đoàn, Lữ đoàn, Vùng Hải quân, Vùng Cảnh sát biển, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và tương đương.
 Ban Tham mưu thuộc các Trung đoàn, Ban chỉ huy quân sự quận, huyện, thị xã và tương đương.

Lãnh đạo qua các thời kỳ

Tổng Tham mưu trưởng

Phó Tổng Tham mưu trưởng

Xem thêm
 Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam
 Quân ủy Trung ương (Việt Nam)
 Hội đồng Quốc phòng và An ninh Việt Nam

Chú thích

Tham khảo
 Lịch sử Bộ Tổng tham mưu trong kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954); Nhà in BTTM; Hà Nội năm 1991
 Bộ Tổng tham mưu những năm chiến đấu trong vòng vây (1945-1950), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia năm 2011, Tác giả: Trần Trọng Trung

Tổng cục Việt Nam


title: Drillia albomaculata

text:
Drillia albomaculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Drillia
Động vật được mô tả năm 1845


title: Phân biệt chủng tộc

text:
Phân biệt chủng tộc (Tiếng Anh: racism),   còn gọi là kỳ thị chủng tộc hay Chủ nghĩa Phân biệt chủng tộc, là niềm tin rằng các nhóm người sở hữu những đặc điểm, hành vi và tính cách  khác nhau tương ứng với ngoại hình và có thể được phân chia dựa trên sự vượt trội của chủng tộc này so với chủng tộc khác. Nó cũng có thể có nghĩa là định kiến, phân biệt đối xử hoặc đối kháng nhắm vào người khác vì họ thuộc chủng tộc hoặc sắc tộc khác. Các biến thể hiện đại của phân biệt chủng tộc thường dựa trên nhận thức xã hội về sự khác biệt sinh học giữa các dân tộc. Những quan điểm này có thể ở dạng hành động xã hội, thực tiễn hoặc tín ngưỡng hoặc hệ thống chính trị trong đó các chủng tộc khác nhau được xếp hạng là vượt trội hoặc kém hơn nhau, dựa trên những đặc điểm, khả năng hoặc phẩm chất được thừa nhận chung.

Trong điều kiện của hệ thống chính trị (ví dụ, phân biệt chủng tộc) có hỗ trợ sự biểu hiện của định kiến hay ác cảm trong hành động kỳ thị hoặc pháp luật, phân biệt chủng tộc ý thức hệ có thể bao gồm liên quan đến các khía cạnh xã hội như nativism, bài ngoại, phân biệt đối xử, phân chia chủng tộc, thứ bậc xếp hạng, và chủ nghĩa thượng đẳng.

Trong khi các khái niệm về chủng tộc và sắc tộc được coi là riêng biệt trong khoa học xã hội đương đại, hai thuật ngữ này có một lịch sử tương đương lâu dài trong cách sử dụng phổ biến và tài liệu khoa học xã hội cũ. "Dân tộc" thường được sử dụng theo nghĩa gần gũi với một "truyền thống" theo truyền thống: sự phân chia các nhóm người dựa trên phẩm chất được coi là thiết yếu hoặc bẩm sinh cho nhóm (ví dụ: tổ tiên chung hoặc hành vi chia sẻ). Do đó, phân biệt chủng tộc thường được sử dụng để mô tả phân biệt đối xử trên cơ sở sắc tộc hoặc văn hóa, không phụ thuộc vào việc những khác biệt này được mô tả là phân biệt chủng tộc. Theo một công ước của Liên Hợp Quốc về phân biệt chủng tộc, không có sự phân biệt giữa các thuật ngữ "phân biệt chủng tộc" và "sắc tộc". Công ước Liên Hợp Quốc kết luận thêm rằng sự vượt trội dựa trên sự phân biệt chủng tộc là sai về mặt khoa học, đáng lên án về mặt đạo đức, bất công xã hội và nguy hiểm. Công ước cũng tuyên bố rằng không có sự biện minh nào cho sự phân biệt chủng tộc, ở bất cứ đâu, trên lý thuyết hoặc trong thực tế.

Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc là một khái niệm tương đối hiện đại, phát sinh trong thời đại châu Âu của chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa phát xít đặc biệt là buôn bán nô lệ Đại Tây Dương, trong đó nó là một động lực chính. Nó cũng là một lực lượng chính đằng sau sự phân biệt chủng tộc, đặc biệt là ở Hoa Kỳ trong thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX và Nam Phi dưới thời apartheid; Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc ở thế kỷ 19 và 20 trong văn hóa phương Tây đặc biệt được ghi chép lại và tạo thành điểm tham chiếu trong các nghiên cứu và diễn ngôn về phân biệt chủng tộc. Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc đã đóng một vai trò trong các cuộc diệt chủng như Holocaust, diệt chủng người Armenia và diệt chủng người Serb và các dự án thuộc địa bao gồm thực dân châu Âu của châu Mỹ, châu Phi và châu Á cũng như sự trục xuất người thiểu số bản địa. Người dân bản địa đã từng là người Haiti và là người thường xuyên phải tuân theo thái độ phân biệt chủng tộc.

Từ nguyên, định nghĩa và cách sử dụng
Vào thế kỉ 20, khoa học tin rằng dân số loài người có thể được chia thành các chủng tộc. Thuật ngữ phân biệt chủng tộc là một danh từ mô tả trạng thái phân biệt chủng tộc, tức là theo dõi niềm tin rằng dân số loài người có thể hoặc nên được phân loại thành các chủng tộc với khả năng và khuynh hướng khác biệt, từ đó có thể thúc đẩy một hệ tư tưởng chính trị trong đó quyền và đặc quyền là phân phối khác nhau dựa trên các loại chủng tộc. Nguồn gốc của từ gốc "chủng tộc" không rõ ràng. Các nhà ngôn ngữ học thường đồng ý rằng nó đến với ngôn ngữ tiếng Anh từ tiếng Pháp trung cổ, nhưng không có thỏa thuận nào như vậy về cách nói chung nó đi vào các ngôn ngữ gốc Latinh. Một đề xuất gần đây rằng nó có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập ra, có nghĩa là "người đứng đầu, bắt đầu, nguồn gốc" hoặc Hebrew Rosh, trong đó có một ý nghĩa tương tự. Các nhà lý thuyết chủng tộc ban đầu thường giữ quan điểm rằng một số chủng tộc kém hơn những người khác và do đó họ tin rằng sự đối xử khác biệt của các chủng tộc là hoàn toàn hợp lý. Những lý thuyết ban đầu hướng dẫn các giả định nghiên cứu khoa học giả; các nỗ lực tập thể để xác định đầy đủ và hình thành các giả thuyết về sự khác biệt chủng tộc thường được gọi là phân biệt chủng tộc khoa học, mặc dù thuật ngữ này là một cách hiểu sai, do không có bất kỳ khoa học thực tế nào ủng hộ các yêu sách.

Ngày nay, hầu hết các nhà sinh vật học, nhà nhân chủng học và nhà xã hội học từ chối phân loại chủng tộc theo các tiêu chí cụ thể hơn và/hoặc có thể kiểm chứng bằng thực nghiệm, như địa lý, dân tộc hoặc lịch sử của chế độ nội sinh. Cho đến nay, có rất ít bằng chứng trong nghiên cứu bộ gen của con người chỉ ra rằng chủng tộc có thể được định nghĩa theo cách có ích trong việc xác định phân loại di truyền của con người.

Một mục trong Từ điển tiếng Anh Oxford (2008) định nghĩa chủ nghĩa phân biệt chủng tộc là "một thuật ngữ sớm hơn phân biệt chủng tộc, nhưng bây giờ chủ yếu thay thế nó", và trích dẫn thuật ngữ "phân biệt chủng tộc" trong trích dẫn năm 1902. Từ điển tiếng Anh Oxford sửa đổi trích dẫn thuật ngữ "phân biệt chủng tộc" rút ngắn trong một trích dẫn từ năm sau, 1903. Nó được định nghĩa đầu tiên bởi Từ điển tiếng Anh Oxford (ấn bản 2, 1989) là "[ông] cho rằng đặc điểm và khả năng đặc biệt của con người được quyết định bởi chủng tộc"; cùng một từ điển gọi chủ nghĩa phân biệt chủng tộc là một từ đồng nghĩa của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc: "niềm tin vào sự vượt trội của một chủng tộc cụ thể". Vào cuối Thế chiến II, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc đã có cùng một ý nghĩa siêu quyền lực trước đây gắn liền với chủ nghĩa phân biệt chủng tộc: chủ nghĩa phân biệt chủng tộc hiện ngụ ý phân biệt chủng tộc, siêu quyền chủng tộc và một mục đích có hại. (Thuật ngữ "hận thù chủng tộc" cũng đã được sử dụng bởi nhà xã hội học Frederick Hertz vào cuối những năm 1920.)

Như lịch sử của nó chỉ ra, việc sử dụng phổ biến từ phân biệt chủng tộc là tương đối gần đây. Từ này được sử dụng rộng rãi trong thế giới phương Tây vào những năm 1930, khi nó được sử dụng để mô tả hệ tư tưởng chính trị xã hội của chủ nghĩa phát xít, coi "chủng tộc" là một đơn vị chính trị được đưa ra một cách tự nhiên. Người ta thường đồng ý rằng phân biệt chủng tộc tồn tại trước khi đúc từ, nhưng không có một thỏa thuận rộng rãi về một định nghĩa duy nhất về phân biệt chủng tộc là gì và không phải là gì. Hôm qua, một số học giả phân biệt chủng tộc thích sử dụng các khái niệm trong racisms số nhiều, để nhấn mạnh nhiều hình thức khác nhau của nó không dễ dàng rơi vào một định nghĩa duy nhất. Họ cũng cho rằng các hình thức phân biệt chủng tộc khác nhau đã mô tả các giai đoạn lịch sử và khu vực địa lý khác nhau. Garner (2009: tr.   11) tóm tắt các định nghĩa khác nhau về phân biệt chủng tộc và xác định ba yếu tố phổ biến có trong các định nghĩa về phân biệt chủng tộc. Đầu tiên, một mối quan hệ quyền lực lịch sử, phân cấp giữa các nhóm; thứ hai, một tập hợp các ý tưởng (một ý thức hệ) về sự khác biệt chủng tộc; và, thứ ba, hành động phân biệt đối xử (thực hành).

Luật pháp
Mặc dù nhiều quốc gia trên toàn cầu đã thông qua luật liên quan đến chủng tộc và phân biệt đối xử, công cụ nhân quyền quốc tế quan trọng đầu tiên do Liên Hợp Quốc (UN) phát triển là Tuyên ngôn Nhân quyền (UDHR), được Hoa Kỳ thông qua Đại hội đồng quốc gia năm 1948. UDHR nhận ra rằng nếu mọi người được đối xử với nhân phẩm, họ yêu cầu các quyền kinh tế, các quyền xã hội bao gồm giáo dục và các quyền tham gia văn hóa và chính trị và tự do dân sự. Nó cũng nói thêm rằng mọi người đều có quyền "không phân biệt bất kỳ loại nào, chẳng hạn như chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, chính trị hoặc quan điểm khác, nguồn gốc quốc gia hoặc xã hội, tài sản,  nơi sinh hoặc địa vị khác".

LHQ không định nghĩa "phân biệt chủng tộc"; tuy nhiên, nó định nghĩa "phân biệt chủng tộc". Theo Công ước quốc tế của Liên hợp quốc năm 1969 về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc,

Thuật ngữ "phân biệt chủng tộc" có nghĩa là bất kỳ sự phân biệt, loại trừ, hạn chế hoặc ưu tiên dựa trên chủng tộc, màu da, dòng dõi hoặc nguồn gốc quốc gia hoặc dân tộc có mục đích hoặc tác động của việc vô hiệu hóa hoặc làm giảm sự công nhận, hưởng thụ hoặc tập thể dục bước đi, về quyền con người và các quyền tự do cơ bản trong chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa hoặc bất kỳ lĩnh vực nào khác của đời sống công cộng.

Trong Tuyên bố của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa (UNESCO) năm 1978 của Liên Hợp Quốc (Điều 1), Liên Hợp Quốc tuyên bố: "Tất cả loài người thuộc về một loài duy nhất và có nguồn gốc từ một cổ phần chung. Họ được sinh ra bình đẳng về nhân phẩm và quyền lợi và tất cả tạo thành một phần không thể thiếu của nhân loại. "

Định nghĩa của Liên Hợp Quốc về phân biệt chủng tộc không tạo ra sự khác biệt giữa phân biệt đối xử dựa trên sắc tộc và chủng tộc, một phần vì sự khác biệt giữa hai bên là vấn đề tranh luận giữa các học giả, bao gồm cả các nhà nhân chủng học. Tương tự, theo luật của Anh, cụm từ nhóm chủng tộc có nghĩa là "bất kỳ nhóm người nào được xác định theo tham chiếu đến chủng tộc, màu da, quốc tịch (bao gồm cả quốc tịch) hoặc nguồn gốc dân tộc hoặc quốc gia".

Ở Na Uy, từ "chủng tộc" đã bị xóa khỏi luật pháp quốc gia liên quan đến phân biệt đối xử vì việc sử dụng cụm từ này được coi là có vấn đề và phi đạo đức. Đạo luật chống phân biệt đối xử của Na Uy cấm phân biệt đối xử dựa trên sắc tộc, nguồn gốc quốc gia, dòng dõi và màu da.

Khoa học xã hội và hành vi
Các nhà xã hội học, nói chung, công nhận "chủng tộc" là một cấu trúc xã hội. Điều này có nghĩa là, mặc dù các khái niệm về chủng tộc và phân biệt chủng tộc dựa trên các đặc điểm sinh học có thể quan sát được, bất kỳ kết luận nào được rút ra về chủng tộc trên cơ sở những quan sát đó đều bị ảnh hưởng nặng nề bởi các hệ tư tưởng văn hóa. Phân biệt chủng tộc, như một ý thức hệ, tồn tại trong một xã hội ở cả cấp độ cá nhân và thể chế.

Trong khi phần lớn các nghiên cứu và nghiên cứu về phân biệt chủng tộc trong suốt nửa thế kỷ qua đã tập trung vào "phân biệt chủng tộc trắng" trong thế giới phương Tây, các ghi chép lịch sử về thực tiễn xã hội dựa trên chủng tộc có thể được tìm thấy trên toàn cầu. Do đó, phân biệt chủng tộc có thể được định nghĩa rộng rãi để bao hàm những định kiến và hành vi phân biệt đối xử cá nhân và nhóm dẫn đến lợi thế về vật chất và văn hóa được trao cho đa số hoặc một nhóm xã hội thống trị. Cái gọi là "phân biệt chủng tộc trắng" tập trung vào các xã hội trong đó dân số da trắng chiếm đa số hoặc nhóm xã hội thống trị. Trong các nghiên cứu về các xã hội đa số da trắng này, tổng hợp các lợi thế về vật chất và văn hóa thường được gọi là " đặc quyền da trắng".

Quan hệ chủng tộc và chủng tộc là những lĩnh vực nghiên cứu nổi bật trong xã hội học và kinh tế. Phần lớn các tài liệu xã hội học tập trung vào phân biệt chủng tộc trắng. Một số tác phẩm xã hội học sớm nhất về phân biệt chủng tộc đã được chấp nhận bởi nhà xã hội học W. E. B. Du Bois, người Mỹ gốc Phi đầu tiên lấy bằng tiến sĩ từ Đại học Harvard. Du Bois đã viết, "vấn đề của thế kỷ XX là vấn đề của đường màu da."  Wellman (1993) định nghĩa phân biệt chủng tộc là "niềm tin bị trừng phạt về mặt văn hóa, bất kể ý định nào có liên quan, bảo vệ những lợi thế của người da trắng vì vị trí phụ thuộc của thiểu số chủng tộc". Trong cả xã hội học và kinh tế học, kết quả của các hành động phân biệt chủng tộc thường được đo lường bằng sự bất bình đẳng về thu nhập, của cải, giá trị ròng và khả năng tiếp cận các tài nguyên văn hóa khác (như giáo dục), giữa các nhóm chủng tộc.

Trong xã hội học và tâm lý học xã hội, bản sắc chủng tộc và việc mua lại bản sắc đó, thường được sử dụng như một biến số trong nghiên cứu phân biệt chủng tộc. Tư tưởng chủng tộc và bản sắc chủng tộc ảnh hưởng đến nhận thức của cá nhân về chủng tộc và phân biệt đối xử. Cazenave và Maddern (1999) định nghĩa phân biệt chủng tộc là "một hệ thống đặc quyền nhóm 'dựa trên chủng tộc' hoạt động ở mọi cấp độ xã hội và được tổ chức bởi một hệ tư tưởng tinh vi về uy quyền của màu da/chủng tộc. Tính trung tâm chủng tộc (mức độ mà một nền văn hóa nhận ra bản sắc chủng tộc của cá nhân) dường như ảnh hưởng đến mức độ phân biệt đối xử của thanh niên Mỹ gốc Phi nhận thức trong khi hệ tư tưởng chủng tộc có thể làm ảnh hưởng đến cảm xúc bất lợi của sự phân biệt đối xử đó. "  Sellers và Shelton (2003) phát hiện ra rằng mối quan hệ giữa phân biệt chủng tộc và đau khổ cảm xúc đã được kiểm duyệt bởi hệ tư tưởng chủng tộc và niềm tin xã hội.

Một số nhà xã hội học cũng cho rằng, đặc biệt ở phương Tây, nơi chủ nghĩa phân biệt chủng tộc thường bị trừng phạt tiêu cực trong xã hội, phân biệt chủng tộc đã thay đổi từ một cách trắng trợn sang một biểu hiện ngụy biện hơn về định kiến chủng tộc. Các hình thức phân biệt chủng tộc "mới hơn" (ẩn hơn và dễ phát hiện hơn) - có thể được coi là được nhúng trong các quy trình và cấu trúc xã hội - khó khám phá cũng như thách thức hơn. Có ý kiến cho rằng, trong khi ở nhiều quốc gia, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc công khai hoặc ngày càng trở nên cấm kỵ, ngay cả trong số những người thể hiện thái độ rõ ràng bình đẳng, một sự phân biệt chủng tộc ngầm hay ác cảm vẫn được duy trì trong tiềm thức.

Quá trình này đã được nghiên cứu rộng rãi trong tâm lý học xã hội như là các hiệp hội ngầm và thái độ ngầm, một thành phần của nhận thức ngầm. Thái độ tiềm ẩn là những đánh giá xảy ra mà không có nhận thức có ý thức đối với một đối tượng thái độ hoặc bản thân. Những đánh giá nói chung là thuận lợi hoặc không thuận lợi. Họ đến từ những ảnh hưởng khác nhau trong kinh nghiệm cá nhân. Thái độ tiềm ẩn không được xác định một cách có ý thức (hoặc chúng được xác định không chính xác) dấu vết của kinh nghiệm trong quá khứ làm trung gian cho những cảm giác, suy nghĩ hoặc hành động thuận lợi hoặc bất lợi đối với các đối tượng xã hội. Những cảm giác, suy nghĩ hoặc hành động này có ảnh hưởng đến hành vi mà cá nhân có thể không nhận thức được.

Do đó, phân biệt chủng tộc trong tiềm thức có thể ảnh hưởng đến quá trình xử lý hình ảnh của chúng ta và cách trí óc của chúng ta hoạt động khi chúng ta tiếp xúc với những khuôn mặt có màu sắc khác nhau. Ví dụ, khi nghĩ về tội phạm, nhà tâm lý học xã hội Jennifer L. Eberhardt (2004) của Đại học Stanford cho rằng, "màu đen có liên quan đến tội phạm mà bạn sẵn sàng chọn ra những đối tượng tội phạm này". Phơi nhiễm như vậy ảnh hưởng đến tâm trí của chúng ta và chúng có thể gây ra sự phân biệt chủng tộc trong tiềm thức trong hành vi của chúng ta đối với người khác hoặc thậm chí đối với các đối tượng. Do đó, những suy nghĩ và hành động phân biệt chủng tộc có thể nảy sinh từ những khuôn mẫu và nỗi sợ hãi mà chúng ta không nhận thức được.

Trong xã hội toàn cầu hóa ngày nay, phân biệt chủng tộc (cùng với các giá trị văn hóa, tôn giáo của nhóm) là một trong những yếu tố dẫn đến mâu thuẫn tâm lý và mất niềm tin lẫn nhau. Đây là môi trường thuận lợi cho sự phát sinh tư tưởng cực đoan và hành vi bạo lực.

Nhân văn
Ngôn ngữ, ngôn ngữ học và diễn ngôn là những lĩnh vực nghiên cứu tích cực trong nhân văn, cùng với văn học và nghệ thuật. Phân tích diễn ngôn tìm cách tiết lộ ý nghĩa của chủng tộc và hành động của những kẻ phân biệt chủng tộc thông qua nghiên cứu cẩn thận về cách thức mà các yếu tố này của xã hội loài người được mô tả và thảo luận trong các tác phẩm viết và nói. Ví dụ, Van Dijk (1992) xem xét các cách khác nhau trong đó các mô tả về phân biệt chủng tộc và hành động phân biệt chủng tộc được mô tả bởi thủ phạm của các hành động đó cũng như các nạn nhân của chúng. Ông lưu ý rằng khi các mô tả hành động có ý nghĩa tiêu cực đối với đa số, và đặc biệt đối với giới tinh hoa trắng, chúng thường được xem là gây tranh cãi và những diễn giải gây tranh cãi như vậy thường được đánh dấu bằng dấu ngoặc kép hoặc chúng được chào đón bằng biểu hiện khoảng cách hoặc nghi ngờ. Cuốn sách được trích dẫn trước đây, Linh hồn của người da đen của WEB Du Bois, đại diện cho văn học Mỹ gốc Phi đầu tiên mô tả kinh nghiệm của tác giả về phân biệt chủng tộc khi ông đi du lịch ở miền Nam như một người Mỹ gốc Phi.

Nhiều tác phẩm văn học hư cấu của Mỹ đã tập trung vào các vấn đề phân biệt chủng tộc và "trải nghiệm chủng tộc" màu đen ở Mỹ, bao gồm các tác phẩm được viết bởi người da trắng, như Uncle Tom's Cabin, To Kill a Mockingbird, và Imitation of Life, hoặc thậm chí là tác phẩm phi hư cấu Black Like Me. Những cuốn sách này, và những cuốn khác giống như chúng, ăn sâu vào cái được gọi là " câu chuyện về vị cứu tinh da trắng trong phim ", trong đó các anh hùng và nữ anh hùng đều là người da trắng mặc dù câu chuyện kể về những điều xảy ra với các nhân vật da đen. Phân tích nội dung của các tác phẩm như vậy có thể tương phản mạnh mẽ với mô tả của các tác giả da đen về người Mỹ gốc Phi và kinh nghiệm của họ trong xã hội Hoa Kỳ. Các nhà văn người Mỹ gốc Phi đôi khi được miêu tả trong các nghiên cứu về người Mỹ gốc Phi khi rút lui khỏi các vấn đề chủng tộc khi họ viết về " độ trắng ", trong khi những người khác xác định đây là một truyền thống văn học của người Mỹ gốc Phi gọi là "văn học của sự ghẻ lạnh da trắng", một phần của đa văn hóa nỗ lực để thách thức và phá bỏ quyền lực da trắng thượng đẳng ở Mỹ.

Sử dụng phổ biến
Theo từ điển, từ này thường được sử dụng để mô tả định kiến và phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc.

Phân biệt chủng tộc cũng có thể được nói để mô tả một điều kiện trong xã hội trong đó một nhóm chủng tộc thống trị được hưởng lợi từ sự áp bức của người khác, cho dù nhóm đó có muốn lợi ích như vậy hay không. Học giả Foucauldian Ladelle McWhorter, trong cuốn sách năm 2009 của mình, Racism and Sexual Oppression in Anglo-America: A Genealogy, đặt ra chủ nghĩa phân biệt chủng tộc hiện đại, tập trung vào khái niệm của một nhóm thống trị, thường là người da trắng, ganh đua vì sự thuần khiết và tiến bộ, hơn là hoặc hệ tư tưởng rõ ràng tập trung vào sự áp bức của những người không phải là người da trắng.

Trong sử dụng phổ biến, như trong một số cách sử dụng học thuật, ít có sự phân biệt giữa "phân biệt chủng tộc" và " chủ nghĩa vị chủng". Thông thường, cả hai được liệt kê cùng nhau là "chủng tộc và dân tộc" trong việc mô tả một số hành động hoặc kết quả có liên quan đến định kiến trong một nhóm đa số hoặc nhóm thống trị trong xã hội. Bên cạnh đó, ý nghĩa của phân biệt chủng tộc hạn thường được lồng việc với các điều khoản thành kiến, cố chấp, và phân biệt đối xử. Phân biệt chủng tộc là một khái niệm phức tạp có thể liên quan đến những từ này; nhưng nó không thể được đánh đồng với, cũng không đồng nghĩa với các từ khác.

Thuật ngữ này thường được sử dụng liên quan đến những gì được coi là định kiến trong một nhóm thiểu số hoặc bị khuất phục, như trong khái niệm phân biệt chủng tộc ngược. "Phân biệt chủng tộc ngược" là một khái niệm thường được sử dụng để mô tả các hành vi phân biệt đối xử hoặc thù địch với các thành viên của một nhóm chủng tộc hoặc sắc tộc thống trị trong khi ủng hộ các thành viên của các nhóm thiểu số. Khái niệm này đã được sử dụng đặc biệt ở Hoa Kỳ trong các cuộc tranh luận về các chính sách có ý thức màu sắc (như hành động khẳng định) nhằm khắc phục sự bất bình đẳng chủng tộc. Những    người vận động vì lợi ích của các dân tộc thiểu số thường bác bỏ khái niệm phân biệt chủng tộc ngược. Các học giả cũng thường định nghĩa phân biệt chủng tộc không chỉ về định kiến cá nhân, mà còn về mặt cấu trúc quyền lực bảo vệ lợi ích của văn hóa thống trị và chủ động phân biệt đối xử với các dân tộc thiểu số.   Từ quan điểm này, trong khi các thành viên của các dân tộc thiểu số có thể có thành kiến với các thành viên của nền văn hóa thống trị, họ thiếu sức mạnh chính trị và kinh tế để chủ động đàn áp họ, và do đó họ không thực hành "phân biệt chủng tộc".

Xem thêm
 Phân chia chủng tộc và Thanh lọc sắc tộc
 Công ước Quốc tế về xóa bỏ tất cả các hình thức Phân biệt chủng tộc
 Apartheid

Chú thích

Liên kết ngoài

Luân lý học
Phân biệt
Chính trị và chủng tộc

Xã hội học
Nhân quyền
Vi phạm nhân quyền
Phân biệt đối xử
Thù ghét


title: Megachile frugalis

text:
Megachile frugalis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1872.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1872


title: Poulx

text:
Poulx là một xã trong vùng Occitanie. Xã Poulx nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Vendranges

text:
Vendranges là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Melissodes subillata

text:
Melissodes subillata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Melissodes
Động vật được mô tả năm 1961


title: Nomia flavipennis

text:
Nomia flavipennis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1909


title: Andert-et-Condon

text:
Andert-et-Condon là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Tham khảo

Andertetcondon


title: Bạc Đầu

text:
Bạc Đầu (chữ Hán giản thể: 泊头市, âm Hán Việt: Bạc Đầu thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Thương Châu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố có diện tích 964 ki-lô-mét vuông, dân số Bạc Đầu 548.085 (1999).. Mã số bưu chính của thành phố Bạc Đầu là 062150. Thành phố này có khí hậu ôn đới, nhiệt độ trung bình năm là 12,5℃，nhiệt độ trung bình tháng 1 là -4,5℃，tháng 7 là 26,7℃, độ cao trung binh 10-18,6 m.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Chính quyền thành phố Bạc Đầu

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Thương Châu, Hà Bắc
Thành phố tỉnh Hà Bắc


title: 1374 Isora

text:
1374 Isora (1935 UA) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 21 tháng 10 năm 1935 bởi Delporte, E. ở Uccle.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1374 Isora

Được phát hiện bởi Eugène Joseph Delporte
Thiên thể phát hiện năm 1935


title: Ptiloglossa torquata

text:
Ptiloglossa torquata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Ptiloglossa
Động vật được mô tả năm 1987


title: Đại học Sydney

text:
Viện Đại học Sydney hay Đại học Sydney (tiếng Anh: University of Sydney, có khi gọi là Sydney University, Sydney Uni, USyd, hay Sydney) là viện đại học đầu tiên của Úc, thành lập năm 1850 gần trung tâm thương mại Sydney. Viện Đại học Sydney là một trong tám viện đại học ưu tú của Úc, và theo nhiều bảng xếp hạng, thuộc 40 trường và viện đại học đứng đầu trên thế giới về mặt nghiên cứu và giảng dạy. Báo Times của Anh xếp Sydney hạng 5 về nhân văn, 19 về xã hội học, và 20 về y học. Đại học Sydney được xếp hạng 35 trên thế giới và hạng 3 ở riêng Úc..

Tham khảo

Trường đại học Úc
Đại học ở Sydney


title: Agapetus cornutus

text:
Agapetus cornutus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Agapetus


title: Canejan

text:
Canejan là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Canejan có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Canejan có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: 1301 Yvonne

text:
1301 Yvonne (1934 EA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 3 năm 1934 bởi Louis Boyer ở Algiers.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 1301 Yvonne

Được phát hiện bởi Louis Boyer
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1934
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Panurginus tyrolensis

text:
Panurginus tyrolensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Richards mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Panurginus
Động vật được mô tả năm 1932


title: Notepad

text:
Notepad là một trình soạn thảo văn bản đơn giản cho Microsoft Windows và một chương trình chỉnh sửa văn bản cơ bản cho phép người dùng máy tính tạo tài liệu. Nó được phát hành lần đầu dưới dạng chương trình MS-DOS dựa trên chuột vào năm 1983 và đã được đưa vào tất cả các phiên bản Microsoft Windows kể từ Windows 1.0 năm 1985.

Tổng quan
Notepad là một trong những trình soạn thảo văn bản phổ biến nhất. Văn bản được soạn thảo khi lưu lại thành file có phần mở rộng là.txt, không có thẻ định dạng hay bất kỳ kiểu định dạng nào. Điều này làm cho Notepad thích hợp hơn trong việc chỉnh sửa các tệp sử dụng trong môi trường DOS. Notepad có thể chỉnh sửa những tệp thuộc hầu hết định dạng. Mặc dù vậy, Notepad không có khả năng chỉnh sửa được những tệp Unix một cách chính xác.

Những phiên bản đầu tiên, Notepad chỉ gồm một số chức năng cơ bản, như tìm văn bản. Những phiên bản mới hơn của Windows đã bao hàm bản Notepad được nâng cấp với các chức năng tìm kiếm và thay thế cao cấp hơn, ví dụ như Ctrl+F để tìm kiếm. Trong những phiên bản cũ của Notepad (đi kèm với Windows 95, 98, ME, 3.1) kích thước tối đa của một tệp được chỉnh sửa bằng Notepad được giới hạn trong 64-kilobyte, đó là giới hạn lớp EDIT của hệ điều hành.

Lên đến Windows 95, kiểu chữ (font) duy nhất mà Notepad sử dụng là Fixedsys. Windows NT 4.0 và 98 đã thay đổi kiểu chữ này. Windows 2000 lấy kiểu chữ mặc định là Lucida Console.

Trong những phiên bản Windows xây dựng trên nền Windows NT, Notepad có thể chỉnh sửa tệp văn bản 8-bit truyền thống, tệp văn bản Unicode (cả UTF-8 và UTF-16, với UTF-16 bao gồm của "little-endian" và "big-endian").

Notepad cũng có chức năng ghi nhật ký tích hợp đơn giản. Mỗi khi tệp bắt đầu bằng.LOG được mở, chương trình sẽ chèn dấu thời gian văn bản trên dòng cuối cùng của tệp.

Notepad chấp nhận văn bản từ bảng tạm Windows. Khi dữ liệu clipboard với nhiều định dạng được dán vào Notepad, chương trình chỉ chấp nhận văn bản ở định dạng CF_TEXT. [16] Điều này hữu ích cho việc tước loại phông chữ được nhúng và mã kiểu từ văn bản được định dạng, chẳng hạn như khi sao chép văn bản từ trang web và dán vào thư email hoặc trình soạn thảo văn bản WYSIWYG khác. Văn bản được định dạng có thể được dán tạm thời vào Notepad, và sau đó ngay lập tức sao chép lại ở định dạng tước để dán vào chương trình khác.

Notepad có thể in các tệp, nhưng không in chính xác nếu Word Wrap được bật. Đầu trang, chân trang và lề có thể được đặt và điều chỉnh khi chuẩn bị in một tệp trong Cài đặt trang. Ngày, tên tệp và thông tin khác có thể được đặt trong phần đầu và chân trang với nhiều mã khác nhau bao gồm ký hiệu ('&') kèm theo một chữ cái.

Phiên bản Notepad mới nhất trên Windows 11 được thiết kế lại giao diện và bổ sung một vài tính năng phụ trợ.

Tham khảo

Phần mềm cho Windows
Trình soạn thảo văn bản
Thành phần Windows


title: Quận Lawrence, Illinois

text:
Quận Lawrence là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 15.452 người, 6.309 hộ gia đình, và 4.252 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 42 người trên một dặm Anh vuông (16/kmТВ). Có 7.014 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 19 trên một dặm Anh vuông (7/kmТВ). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 97,97% người da trắng, 0,76% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,14% người Mỹ bản xứ, 0,12% ở châu Á, 0,27% từ các chủng tộc khác, và 0,74% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,89% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 27,5% là của Mỹ, Đức 21,6%, 17,4% và 10,2% tiếng Anh gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 98,5% nói người gốc Anh và 1,3% tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 6.309 hộ, trong đó 28,70% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 54,90% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,00% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 32,60% là không lập gia đình. 29,20% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 15,00% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,36 và cỡ gia đình trung bình là 2,89.

Tháp tuổi dân cư sinh sống trong quận với tỷ lệ như sau: 22,70% dưới độ tuổi 18, 7,60% 18-24, 26,20% 25-44, 23,40% từ 45 đến 64, và 20,10% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 41 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 91,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 87,80 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 30.361, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 37.050. Phái nam có thu nhập trung bình USD 28.428 so với 18.727 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 17.070 USD. Có 10,70% gia đình và 13,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 21,30% những người dưới 18 tuổi và 8,50% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Illinois

Little Egypt
Illinois 1821
Khu dân cư thành lập năm 1821


title: Neolamprologus wauthioni

text:
Neolamprologus wauthioni là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của hồ Tanganyika nơi nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia.

Nguồn
 Bigirimana, C. 2005. Neolamprologus wauthioni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Neolamprologus


title: La Liga 1980–81

text:
La Liga 1980-81 là mùa giải thứ 50 của La Liga kể từ khi nó được thành lập, bắt đầu từ ngày 6 tháng 9 năm 1980 và kết thúc vào ngày 26 tháng 4 năm 1981.Giải đấu bao gồm các câu lạc bộ sau:

Bảng xếp hạng

Bảng kết quả
 Lưu ý: Đội chủ nhà được liệt kê ở cột dọc bên trái còn đội khách ở hàng trên cùng.

Cúp Pichichi

Tham khảo

Mùa giải La Liga


title: Papatrigo

text:
Papatrigo là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 283.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Sulmeck-Greith

text:
Sulmeck-Greith là một đô thị thuộc huyện Deutschlandsberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 18,62 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1391 người.

Tham khảo


title: Pepila

text:
Pepila là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1923 bởi Weise.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Pepila blackburni Biondi & D'Alessandro, 2003
 Pepila brittoni Biondi & D'Alessandro, 2003
 Pepila cardalei Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila disarmata Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila diversicollis Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila elongata Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila fasciata Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila ferruginea Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila impressicollis Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila kelseyi Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila leai Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila leveyi Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila liepai Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila longifallica Biondi & D'Alessandro, 2003
 Pepila lucida Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila madurensis Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila mcinnesi Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila mendumi Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila minuta Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila mitchelli Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila naumanni Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila nemoralis Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila nigra Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila nikitini Biondi & D'Alessandro, 2003
 Pepila parallelicollis Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila piceoscutellata Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila reidi Biondi & D'Alessandro, 2003
 Pepila rubra Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila subparallela Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila turneri Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila uptoni Biondi & D'Alessandro, 2003
 Pepila vestjensi Biondi & D'Alessandro, 2004
 Pepila weiri Biondi & D'Alessandro, 2004

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Schematiza flavofasciata

text:
Schematiza flavofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1829.

Chú thích

Tham khảo

Schematiza