title: Birgit Prinz

text:
Birgit Prinz (sinh ngày 25 tháng 10 năm 1977 tại Frankfurt am Main) là cựu cầu thủ bóng đá nữ Đức. Cô từng chơi cho 1. FFC Frankfurt và đội tuyển quốc gia Đức. Prinz là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng thứ hai tại các kỳ World Cup với 14 bàn (sau Marta của Brasil).

Cô được bầu là cầu thủ nữ xuất sắc nhất năm 2003, 2004 và 2005. Vào ngày 12 tháng 8 năm 2011, cô tuyên bố giải nghệ.

Sự nghiệp

Câu lạc bộ
Prinz bắt đầu sự nghiệp ở SV Dörnigheim FC. Cô thi đấu lần đầu tại Bundesliga cùng câu lạc bộ FSV Frankfurt, đội bóng mà cô cống hiến từ năm 1993 tới 1998. Trong thời gian này Prinz giành hai chức vô địch Bundesliga và hai Cúp quốc gia Đức. Cô là vua phá lưới của Bundesliga vào các năm 1997 và 1998. Sau đó cô chuyển tới đội bóng cùng thành phố 1. FFC Frankfurt. Trong 13 mùa giải tại đây, Prinz giành sáu Bundesliga và tám Cúp quốc gia. Cô cũng là vua phá lưới Bundesliga thêm hai lần vào các năm 2001 và 2007. Prinz giành UEFA Women's Cup ba lần cùng Frankfurt vào các mùa giải 2001-02, 2005-06 và 2007-08. Cô cũng nào chung kết năm 2004, nhưng Frankfurt thua Umeå IK của Thụy Điển.

Prinz thi đấu hai mùa giải cho Carolina Courage tại giải chuyên nghiệp WUSA của Mỹ và cùng đội mang về chức vô địch năm 2002. Sau World Cup 2003, Prinz từ chố lời đề nghị từ câu lạc bộ bóng đá nam AC Perugia của Serie A, vì cô lo sợ rằng đây chỉ là hành động nhằm thu hút sự chú ý của câu lạc bộ này và cô sẽ chỉ được ngồi ghế dự bị.

Trong thời gian ở FFC Frankfurt, Prinz giành nhiều giải thưởng cá nhân, bao gồm cả kỷ lục 8 lần liên tiếp đoạt giải Cầu thủ bóng đá nữ Đức của năm từ 2001 tới 2008. Cô được bầu là Cầu thủ nữ xuất sắc nhất năm của FIFA vào các năm 2003, 2004 và 2005. Từ năm 2007 tới 2010 cô về nhì sau Marta của Brasil.

Quốc tế
Prinz thi đấu trận quốc tế đầu tiên lúc 16 tuổi vào ngày 27 tháng 7 năm 1994 tại Montréal gặp Canada. Cô được thay vào ở phút thứ 72, thay thế Heidi Mohr và ghi bàn thắng đầu tiên của cô trong một trận thi đấu quốc tế vào phút thứ 89, mang lại chiến thắng cho đội tuyển Đức với tỉ số 2:1. Năm 1995, cô giành danh hiệu lớn đầu tiên tại vòng chung kết Euro 1995, đồng thời ghi bàn trong trận chung kết. Cô cũng có mặt trong đội hình Đức năm đó tại Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 1995, giải đấu mà Đức để thua  trong trận chung kết. Cô giữ kỷ lục cầu thủ trẻ nhất từng thi đấu một trận chung kết World Cup.

Cô giành thêm bốn chức vô địch châu Âu vào các năm 1997, 2001, 2005 và 2009. Cô ba lần giành huy chương đồng bóng đá nữ Thế vận hội các năm 2000, 2004 và 2008. Tại Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2003, Prinz đưa Đức tới với chức vô địch World Cup đầu tiên. Cô cũng là cầu thủ xuất sắc nhất và vua phá lưới. Prinz được trao băng thủ quân đội tuyển quốc gia từ năm 2003 và giữa chức vụ cho tới khi giải nghệ. Tại Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2007, cô cùng Đức giành danh hiệu thứ hai; cô được trao quả bóng bạc tại giải đấu này.

Đời tư
Prinz từng học làm bác sĩ vật lý trị liệu. Vào năm 2010, cô tốt nghiệp với tấm bằng bằng thạc sĩ môn tâm lý học tại đại Đại học Goethe Frankfurt. Vào tháng 1 năm 2012, cô bắt đầu làm ở bộ phận tâm lý học thể thao ở các cấp độ từ đội trẻ tới đội một câu lạc bộ bóng đá nữ TSG 1899 Hoffenheim.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
FSV Frankfurt
 Bundesliga: Vô địch (2) 1994-95, 1997-98
 Cúp quốc gia Đức: Vô địch (2) 1994-95, 1995-96

1. FFC Frankfurt
 UEFA Women's Cup: Vô địch (3) 2001-02, 2005-06, 2007-08; Á quân (1) 2003-04
 Bundesliga: Vô địch (6) 1998-99, 2000-01, 2001-02, 2002-03, 2004-05, 2006-07, 2007-08
 Cúp quốc gia Đức: Vô địch (8) 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2001-02, 2002-03, 2006-07, 2007-08, 2010-11

Carolina Courage
 WUSA: Vô địch (1) 2002

Quốc tế
 World Cup: Vô địch (2) 2003, 2007 Á quân (1) 1995
 Euro: Vô địch (5) 1995, 1997, 2001, 2005, 2009
 Huy chương đồng Thế vận hội: (3) 2000, 2004, 2008
 Cúp Algarve: Vô địch (1) 2006

Cá nhân
 Cầu thủ nữ xuất sắc nhất năm của FIFA: (3) 2003, 2004, 2005
 Cầu thủ bóng đá nữ Đức của năm: (8) 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008
 Quả bóng vàng: Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2003
 Quả bóng bạc: Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2007
 Vua phá lưới Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2003
 Vua phá lưới Bundesliga: (4) 1996-97, 1997-98, 2000-01, 2006-07
 Silbernes Lorbeerblatt: 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của Birgit Prinz
 Thông tin trên trang Web của DFB

 Birgit Prinz trên Weltfussball.de
 Thông tin trên WUSA

Sinh năm 1977
Prinz, Birgit
Nhân vật còn sống
Người đoạt giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA
Tiền đạo bóng đá nữ
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2004
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2008
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 1996
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2000
Huy chương bóng đá Thế vận hội
Cầu thủ bóng đá nữ vô địch thế giới
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2004
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2000
Cầu thủ đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội của Đức
Huy chương đồng Thế vận hội của Đức
Cầu thủ bóng đá 1. FFC Frankfurt
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2008
Vận động viên Frankfurt am Main
FIFA Century Club
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 1995
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 1999
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2003
Cầu thủ bóng đá nữ nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá nam Đức ở nước ngoài


title: Liposchema

text:
Liposchema là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Sennius lojaensis

text:
Sennius lojaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Sennius


title: Prionolabis terebrans

text:
Prionolabis terebrans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Trận Lepanto

text:
Trận Lepanto (Tiếng Hy Lạp: Ναύπακτος, Naupaktos, pron. Náfpaktos; colloquial tiếng Hy Lạp: Έπαχτος, Épahtos; ) là trận hải chiến diễn ra ngày 7 tháng 10 năm 1571 khi hạm đội Liên minh thần thánh (1571) do Giáo hoàng Piô V (1566 – 1572) thành lập, một liên minh bao gồm nước Cộng hòa Venezia, vương quốc Tây Ban Nha (lúc đó bao gồm cả Napoli, Sicilia và Sardinia), Quốc gia Giáo hoàng, nước Cộng hòa Genova, Công quốc Savoie, Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta cùng một số đồng minh khác đánh hạm đội Đế chế Ottoman đại bại.

Trận kịch chiến kéo dài 5 giờ đồng hồ ở phần phía bắc của Vịnh Patras, nằm ở phía tây Hy Lạp, nơi lực lượng Ottoman, đang thực hiện cuộc hải hành từ căn cứ hải quân tại Lepanto giáp mặt hạm đội của Liên minh Thần thánh, khởi hành từ Messina. Chiến thắng này mang lại quyền kiểm soát tạm thời biển Địa Trung Hải cho Liên minh, bảo vệ Roma khỏi nguy cơ xâm lược, đồng thời ngăn cản bước tiến của Đế chế Ottoman vào sâu nội địa châu Âu. Trận hải chiến này cũng là trận đánh lớn cuối cùng giữa các chiến thuyền chèo dùng sức người, đồng thời cũng là trận chiến quyết định quan trọng nhất, vì "sau trận Lepanto quả cân xoay chiều, vận may chuyển từ Đông sang Tây, kéo dài cho tới tận ngày nay", và cũng vì "đây là 'bước ngoặt quyết định' trong cuộc chiến kéo dài giữa Trung Đông và châu Âu, cho tới giờ vẫn còn chưa ngã ngũ".

Lực lượng hai bên
Hạm đội Liên minh gồm 206 chiến thuyền galley và 6 chiến thuyền galleasses (nguyên là các thuyền thương buôn galley loại lớn, được cải tiến để mang một số lớn đại bác), được chỉ huy bởi thủ lĩnh đầy năng lực Don Juan nước Áo, con ngoài giá thú của hoàng đế Karl V (1519 – 1556), anh em cùng cha khác mẹ vua Felipe II của Tây Ban Nha (1556 – 1598). Các chiến thuyền đến từ khắp các quốc gia Ki-tô giáo: 109 galley và 6 galleasses từ Venezia, 80 galley Tây Ban Nha và Napoli/Sicilia, 12 galley từ Tuscan, do Giáo hoàng bỏ tiền ra thuê, từ Genova, Dòng Chiến sĩ Toàn quyền Malta, Công quốc Savoie mỗi xứ 3 galley, cùng với một số galley sở hữu bởi những cá nhân khác. Tất cả thành viên Liên minh đều coi hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ là mối hiểm họa nghiêm trọng cho an ninh và thương mại trên biển Địa Trung Hải, và cho cả an ninh của toàn lục địa châu Âu. Các cánh quân riêng lẻ của Liên minh hội quân với hạm đội chính của Liên minh, thuộc Venezia (dưới quyền chỉ huy của Sebastiano Venier), trong tháng 7 và tháng 8 tại Messina, Sicilia. Tới ngày 23 tháng 8 Don Juan nước Áo cũng có mặt.

Hạm đội của Liên minh Ki-tô giáo bao gồm 12.000 thủy thủ, thêm vào đó, hạm đội chở gần 28 ngàn quân chiến đấu, trong đó gồm có 10 ngàn quân bộ binh tinh nhuệ Tây Ban Nha, 7 ngàn quân Đức và 6 ngàn quân Ý (quân đánh thuê), cộng với 5 ngàn quân Venezia. Cũng phải nói thêm là các thủy thủ chèo thuyền của Venezia hầu hết đều là công dân tự do, nên họ mang theo vũ khí và như vậy làm tăng thêm sức mạnh chiến đấu của chiến thuyền, khác với các galley của các thành viên khác trong Liên minh sử dụng nô lệ và tù phạm để chèo thuyền. Các galley của hạm đội Thổ cũng dùng nô lệ để chèo thuyền, phần lớn trong số đó là những người Ki-tô giáo bị bắt trong các cuộc chinh phạt hay giao tranh trước đó. Người ta đều biết rằng công dân tự do chèo thuyền có chất lượng vượt trội, nhưng dần dần tất cả các hạm đội chiến thuyền galley (kể cả các hạm đội của Venezia kể từ năm 1549) trong thế kỷ 16 đều chuyển sang dùng nô lệ hoặc tù binh chiến tranh cho rẻ hơn

Các galley của phe Ottoman gồm 13.000 thủy binh và 34.000 binh lính. Đô đốc Muezzinzade Ali Pasha (Tiếng Thổ: "Kaptan-ı Derya Ali Paşa"), được sự hỗ trợ của tướng cướp biển Chulouk Bey từ Alexandria và Uluj Ali (Ulich Ali), chỉ huy hạm đội Ottoman gồm 222 chiến thuyền galley, 56 galliot (galley loại nhỏ, độc mộc, đáy bằng), và một số thuyền nhỏ. Quân Thổ có thủy thủ đoàn dày dặn kinh nghiệm và lành nghề, nhưng hàng ngũ họ thiếu các đội Cấm vệ quân tinh nhuệ Janissary.

Một lợi thế quan trọng, có lẽ mang tính quyết định cho hạm đội Liên minh là họ có ưu thế vượt trội về số lượng súng đại bác. Theo ước tính, họ có chừng 1.815 đại bác, so với chừng 750 đại bác của quân Thổ, và còn thiếu đạn dược. Binh lính Ki-tô giáo được vũ trang bằng súng hỏa mai và súng arquebus (một loại hỏa mai cải tiến, giống súng kíp), trong khi người Ottoman tin tưởng vào uy lực của các cung thủ xạ tiễn dùng cung bằng vật liệu tổng hợp, nhưng cuối cùng lại tỏ ra yếu thế hơn.

Bố trí lực lượng
Hạm đội Ki-tô giáo tổ chức thành 4 cánh quân dọc theo trục Bắc-Nam. Ở phía nam, gần với bờ biển là cánh Trái, với 53 chiến thuyền galley, chủ yếu là thuyền của Venezia, được chỉ huy bởi Agostino Barbarigo, được Marco Querini và Antonio da Canale hỗ trợ. Cánh quân Trung tâm gồm 62 galley do đích thân Don Juan nước Áo chỉ huy, trên chiến hạm Real, cùng với Sebastiano Venier, sau này trở thành Doge (tức Thống đốc, hay Công tước) của Venezia, và Marcantonio Colonna. Cánh Phải ở phía nam gồm 53 galley do Giovanni Andrea Doria người xứ Genova, cháu họ đô đốc nổi tiếng Andrea Doria. Hai galleass, với đại bác bố trí dọc sườn, được đặt ở hàng đầu mỗi đoàn thuyền, theo Miguel de Cervantes (lúc đó phục vụ trên galleass Marquesa trong trận chiến), là để ngăn chặn các thuyền nhỏ của Thổ đánh lén, phá hủy hay tràn lên mạn tàu của người Ki-tô giáo. Một đội thuyền Dự bị được đặt ở phía sau (tức là phía tây) của hạm đội chính, sẵn sàng ứng cứu bất kỳ nơi nào khi cần thiết. Đội thuyền này gồm 38 galley - 30 thuyền chiến phía sau cánh quân Trung tâm, chỉ huy bởi Álvaro de Bazán, hầu tước xứ Santa Cruz, và 4 thuyền chiến galley khác đặt sau mỗi cánh Phải và Trái. Một đội thuyền trinh sát được thiết lập, từ hai galley ở cánh Phải và 6 galley ở Trung tâm. Khi hạm đội Ki-tô giáo từ từ đi vòng quanh Mũi Scropha, cánh Phải của Doria, ở phía xa bờ biển nhất, nên bị chậm khi trận chiến bắt đầu, và các galleass của cánh Phải không dàn trận tại vị trí đã định trước được.

Hạm đội Thổ Nhĩ Kỳ bao gồm 54 galley và 2 galliot ở cánh Phải dưới quyền Chulouk Bey, 61 galley và 32 galliot ở Trung tâm, dưới quyền Ali Pasha trên tàu Sultana, chừng 63 galley và 30 galliot ở phía nam, dưới quyền Uluj Ali. Một đội thuyền dự bị nhỏ, gồm 8 galley, 22 galliot và 64 thuyền fusta (một loại galliot), bố trí đằng sau đội thuyền Trung tâm. Ali Pasha được cho là đã tuyên bố với những nô lệ chèo thuyền Ki-tô giáo của mình: "Nếu ta giành được chiến thắng trong trận này, ta hứa sẽ ban cho các ngươi tự do. Nếu phe của các ngươi thắng lợi ngày hôm nay, thì tự do của các ngươi là do Thiên Chúa ban cho đó."

Diễn biến trận hải chiến

Các galleass ở cánh Trái và Trung tâm đã được kéo đến phía trước đội hình hạm đội Ki-tô giáo chừng nửa dặm, và đã kịp đánh chìm hai galley của quân Thổ, cũng như gây thiệt hại cho một số thuyền khác, trước khi hạm đội Thổ tiến lên, bỏ các thuyền này lại phía sau. Cuộc công kích của các thuyền này cũng làm rối loạn đội hình của quân Ottoman. Khi trận chiến khởi phát, Doria nhận ra là các galley của Uluj Ali dàn rộng hơn ra về phía trái so với các thuyền của ông, nên cũng tiến về phía nam để tránh bị đánh tạt sườn. Nhưng kết cục là ông vẫn bị thua thiệt, vì Uluj Ali tỏ ra giỏi hơn, điều chiến thuyền của mình quay ngoặt lại và đánh vào sườn phía nam của cánh quân Trung tâm, lợi dụng khoảng trống mà Doria bỏ lại. Khi trận đánh diễn ra, các thuyền Thổ nhầm tưởng các đại chiến thuyền galleass là các thương thuyền vận tải chở đồ tiếp tế nên xúm lại tấn công các chiến thuyền này, với kết quả hết sức tai hại, vì các thuyền galleass được trang bị rất nhiều đại bác, đánh chìm hết thuyền chiến này đến thuyền chiến khác của quân Thổ, tổng cộng lên tới 70 galley.

Ở phía bắc, Chulouk Bey xoay xở luồn vào khoảng giữa bờ biển và cánh Bắc quân Ki-tô giáo, sử dụng sáu galley để đánh tạt sườn, nên thoạt đầu gây nhiều thiệt hại cho hạm đội Ki-tô giáo. Barbarigo bị trúng tên tử trận, nhưng chiến thuyền Venezia, quay mũi lại để đối mặt với hiểm họa, giữ vững được đội hình. Các thuyền galleass quay trở lại và cứu nguy cho cánh quân phía Bắc. Cánh quân Trung tâm cũng giữ được đội hình nhờ sự tiếp ứng của các thuyền thuộc đội Dự bị, nên dù bị nhiều tổn thất, cũng giáng vào quân Thổ ở trung tâm những đòn nặng nề. Ở phía nam, ngoài bờ biển, Doria cũng đang hỗn chiến với chiến thuyền của Uluj Ali, và bị tổn thất nặng nề nhất. Trong lúc đó, Uluj Ali tự mình chỉ huy 16 galley đột kích vào Trung tâm hạm đội Thiên chúa, bắt được 6 galley - trong đó có cả tàu Capitana của Malta, và giết gần sạch những người trên boong tàu, chỉ còn 3 người sống sót. Chỉ huy tàu, Pietro Giustiniani, Trưởng lão của Dòng tu hiệp sĩ Thánh Gioan, trúng 5 mũi tên, bị thương nặng trong cabin, nhưng không chết. Các chiến thuyền của người Tây Ban Nha do Álvaro de Bazán và Juan de Cardona chỉ huy quân dự bị tiếp chiến, ứng cứu kịp thời nên đảo ngược tình hình, ở cả phía Trung tâm và cánh quân phía Nam của Doria.

Uluj Ali buộc phải tháo chạy với 16 galley và 24 galliot, chỉ giữ lại được 1 thuyền, còn lại phải bỏ hết các chiến thuyền chiếm được. Trong trận chiến, thuyền chỉ huy Sultana của quân Thổ bị quân tercio Tây Ban Nha từ 3 galley tràn lên mạn thuyền giáp chiến với Cấm vệ quân Janissary Thổ từ 7 galley khác. Hai lần liền, quân Tây Ban Nha bị đẩy lùi và bị tổn thất nặng nề, cho tới lần thứ ba, với viện binh từ galley của Álvaro, họ mới giành được chiến thắng. Muezzinzade Ali Pasha bị giết chết và bị chặt đầu, trái với mệnh lệnh của Don Juan. Tuy nhiên, khi đầu ông bị bêu trên ngọn kích trên kỳ hạm của quân Tây Ban Nha thì nó làm tinh thần quân Thổ suy sụp nghiêm trọng. Dù vậy, sau khi kết cục trận chiến đã trở nên rõ ràng, các toán quân Janissary vẫn tiếp tục giao chiến kịch liệt, thậm chí khi không còn vũ khí, họ ném cả dưa và cam vào quân Ki-tô giáo, gây nên những cảnh tức cười trong cuộc chém giết tàn bạo.

Trận chiến kết thúc khoảng 4 giờ chiều. Hạm đội Thổ mất khoảng 210 thuyền, trong đó có 117 galley, 10 galliot, 3 fustas bị chiếm, và còn tương đối tốt nên người Ki-tô giáo giữ lại. Về phía hạm đội Liên minh, 20 galley bị phá hủy, 30 chiếc khác bị hư hại nặng đến mức người ta phải đánh đắm. Người Thổ chỉ giữ được một thuyền Venezia, tất cả các thuyền khác phải bị bỏ lại, và bị quân Liên minh chiếm lại được.

Uluj Ali, người chiếm được kỳ hạm của các Hiệp sĩ Malta, rút lui thành công phần lớn chiến thuyền của mình khi thất bại đã rõ ràng. Dù rằng ông phải cắt dây kéo kỳ hạm của Malta để tháo chạy, khi trở về kinh thành Constantinopolis, ông thu thập các thuyền Ottoman khác, và cuối cùng cập bến với 87 thuyền. Ông đã trình lên sultan nhà Ottoman là Selim II lá đại kỳ của Malta, và đã được phong tước "kιlιç" (Thanh kiếm); Uluj từ đó được gọi là Kilic Ali Pasha.

Hạm đội Liên minh Thần thánh mất khoảng 7.500 chiến sĩ, thủy thủ và người chèo thuyền, nhưng giải phóng được số tù nhân Ki-tô giáo còn nhiều hơn số đó. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ mất khoảng 25 ngàn người, cùng ít nhất 3.500 bị bắt làm tù binh.

Kết cục trận đánh

Trận chiến này là một trận thất bại thảm hại cho đế quốc Ottoman, nhất là vì họ chưa từng thua một trận hải chiến lớn nào kể từ thế kỷ 15. Với một nửa thế giới Ki-tô giáo, trận chiến này mang lại hy vọng về sự suy tàn của "bọn Thổ", những người mà họ coi là "kẻ thù vĩnh viễn của người Ki-tô giáo". Sự thực là, ngoại trừ 30 chiến thuyền, Đế quốc Ottoman mất toàn bộ số chiến thuyền của mình và 30 ngàn binh lính, một số sử gia phương Tây đánh giá trận này là trận chiến hải chiến quan trọng nhất toàn cầu, kể từ trận Actium năm 31 trước Công nguyên.

Thắng lợi ở Lepanto được xem là chiến thắng lớn nhất của người Ki-tô giáo trước Hồi giáo, kể từ sau cuộc xâm chiếm xứ Granada vào năm 1492. Mặc dù giành được chiến thắng oanh liệt, nhưng nội bộ Liên minh quá mất đoàn kết để có thể phát huy chiến quả. Kế hoạch đánh chiếm eo biển Dardanelles như một bước khởi đầu cuộc tái chinh phục Constantinopolis cho thế giới Ki-tô giáo bị bỏ bê vì những cuộc cãi vã trong hàng ngũ đồng minh. Với một nỗ lực phi thường và nguồn nhân lực dồi dào, Đế chế Ottoman tái xây dựng hải quân của mình, mô phỏng theo mô hình thuyền chiến galeass của người Venezia. Tới năm 1572, họ đã đóng được hơn 150 galley và 8 galleass, tức đã thêm 8 chiến hạm loại lớn nhất cho tới lúc đó trên biển. Trong vòng 6 tháng, hạm đội mới gồm 250 thuyền (kể cả tám galleass) đã cho phép hải quân Ottoman tái lập thế thượng phong trên phần phía đông Địa Trung Hải. Ngày 7 tháng 3 năm 1573, người Venezia ký hiệp ước chấp nhận việc quân Thổ chiếm hữu đảo Síp, vốn đã rơi vào tay quân Thổ dưới quyền Piyale Pasha từ ngày 3 tháng 8 năm 1571, chỉ hai tháng trước trận Lepanto, và sẽ còn nằm dưới ách thống trị của Thổ trong vòng 3 thế kỷ tiếp đó. Cũng trong mùa hè năm đó, hạm đội Ottoman tàn phá các vùng đất ven biển Sicilia và phía nam nước Ý. Khi tiếp sứ Venezia là Barbaro, Đại Vizia Thổ là Sokollu Mehmet Pasha (1565-1579) đã có câu nói nổi tiếng: "Khi giành được đảo Síp, ta chặt đi một cánh tay của các ngươi; khi đánh bại được hạm đội của ta, các người chỉ xén đi được bộ râu của ta mà thôi. Khi cánh tay bị chặt đi, nó không thể mọc lại được, một bộ râu bị xén sẽ mọc lại còn tốt hơn trước."

Dù mạnh miệng tuyên bố, nhưng trên thực tế, tổn thất của phía Ottoman hết sức nghiêm trọng có tầm vóc chiến lược. Họ có thể xây thêm thuyền chiến dễ dàng, nhưng khó lòng kiếm được người điều khiển chúng, vì bao nhiêu thủy thủ và phu chèo thuyền giàu kinh nghiệm đã bị mất đi sau trận đánh này. Đặc biệt nghiêm trọng là sự tổn thất đại bộ phận số cung thủ sử dụng cung tổng hợp, là vũ khí ưa chuộng của người Thổ, vốn được đánh giá cao hơn cả hỏa khí và cây cột nhọn ở mũi thuyền dùng để đâm tàu đối phương. Sử gia John Keegan đánh giá là sự mất mát cả một lớp tinh binh này khó lấy gì bù đắp được trong cả một thế hệ tiếp đó, và trên thực tế, tương ứng với sự "chết đi của một huyền thoại sống" với người Ottoman. Cuối cùng, người ta phải sử dụng một số lớn tù phạm để thế chỗ cho những nô lệ Ki-tô giáo được giải thoát sau trận đánh. Song, nhà quý tộc Áo là Khevenhüller đã tỏ thái độ thất vọng qua nhật ký của ông, bởi vì chiến thắng Lepanto không thể đem lại một tấc đất nào cho Ki-tô giáo.

Năm 1574 những người Ottoman hạ được thành phố Tunis có vị trí chiến lược từ triều đại Hafsid, được Tây Ban Nha ủng hộ, vốn đã được tái lập khi quân của Don Juan tái chiếm từ tay quân Ottoman năm trước. Lợi dụng cuộc liên minh lâu dài với người Pháp, hải quân Thổ tái hoạt động trên vùng biển phía tây Địa Trung Hải. Năm, họ đánh chiếm thành phố Fes, thuộc Maroc, hoàn tất quá trình chinh phục Maroc mà người Ottoman đã bắt đầu từ thời Suleiman Đại đế (1520-1566). Việc kiểm soát thành phố này cho phép thiết lập quyền bá chủ của đế chế Ottoman trên toàn bộ miền duyên hải Địa Trung Hải, từ eo biển Gibraltar cho tới Hy Lạp (chỉ ngoại trừ thành phố thương mại Oran do người Tây Ban Nha kiểm soát, và các khu dân cư ở Melilla và Ceuta). Tuy vậy, việc mất đi quá nhiều thủy thủ giày dặn kinh nghiệm tại Lepanto đã làm hao mòn sức chiến đấu của hải quân Ottoman, thể hiện qua việc họ tìm cách giảm thiểu các cuộc chạm trán với hải quân các quốc gia Ki-tô giáo trong những năm kế tiếp. Sử gia Paul K. Davis cho biết:
"Thất bại của quân Thổ đã chặn đứng sự bành trướng của họ trên Địa Trung Hải, và như vậy duy trì ưu thế của phương tây ở đây, đồng thời tăng thêm niềm tin là họ có thể đánh bại quân Thổ, vốn trước đây là bất khả chiến bại."

Như vậy, chiến thắng của Liên minh có ý nghĩa quan trọng chiến lược, không phải chỉ vì quân Thổ mất 80 chiến thuyền bị đánh đắm và 130 chiến thuyền khác rơi vào tay quân đồng minh, cũng như mất 30 ngàn quân tử trận và chừng 12 ngàn nô lệ Ki-tô giáo được giải phóng, trong khi quân đồng minh chỉ mất chừng 7500 người chết và 17 galley, mà vì chiến thắng này báo hiệu sự kết thúc của quyền bá chủ của hải quân Thổ Nhĩ Kỳ trên biển Địa Trung Hải.

Ý nghĩa tôn giáo
Liên minh Thần thánh cho chiến thắng này là nhờ vào Đức Mẹ Đồng Trinh Maria, do Đức mẹ cầu nguyện Thiên Chúa ban cho họ chiến thắng. Andrea Doria có một bản copy của bức tranh Đức Mẹ Guadalupe do vua Felipe II của Tây Ban Nha ban cho ông trong phòng chính của chiến hạm. Giáo hoàng Piô V dành một ngày lễ mới cho Kitô hữu gọi là ngày Đức Mẹ Chiến Thắng để ghi nhớ trận đánh, ngày nay được gọi là Đức Mẹ Mân Côi.

Trận đánh thể hiện trên tranh ảnh và tác phẩm nghệ thuật

Tầm quan trọng của trận Lepanto là nguồn cảm hứng cho rất nhiều nghệ sĩ. Có rất nhiều bức tranh thể hiện trận đánh, bao gồm cả hai bức ở lâu đài Thống đốc tại Venezia: do Paolo Veronese (ở trên) trong Sala del Collegio và bởi Andrea Vicentino trên tường của Sala dello Scrutinio, thay thế cho bức Chiến thắng Lepanto của Tintoretto, bị mất trong trận cháy năm 1577. Titian cũng có bức Allegory of the Battle of Lepanto, sử dụng trận đánh như khung cảnh nền, treo trong Viện bảo tàng Prado tại Madrid.

Nhà thơ G. K. Chesterton người Anh viết bài thơ Lepanto, xuất bản lần đầu năm 1911 và được tái bản nhiều lần. Trong đó, mô tả một loạt nhân vật chính của trận đánh, đặc biệt là thủ lĩnh của phía Ki-tô giáo, Don Juan nước Áo. Bài thơ kết thúc với vần thơ liên tưởng đến Miguel de Cervantes, người đã chiến đấu trong trận chiến này, như một "hiệp sĩ gầy gò và khờ dại", người sẽ trở thành bất tử với tác phẩm Don Quixote của ông.

Xem thêm
 Chiến tranh Ottoman-Habsburg
 Lịch sử hải quân Ottoman
 Cướp biển người Berber
 Đế quốc Tây Ban Nha
 Chiến tranh Ottoman-Venezia lần thứ năm
 http://www.lepanto.org

Chú thích

Tham khảo

 Anderson, R. C. Naval Wars in the Levant 1559-1853 (2006), ISBN 1-57898-538-2
 Bicheno, Hugh. Crescent and Cross: The Battle of Lepanto 1571, pbk., Phoenix, London, 2004, ISBN 1-84212-753-5

 John Huxtable Elliott, Europe divided, 1559-1598, Wiley-Blackwell, 15-06-2000. ISBN 0-631-21780-0.
 Chesterton, G. K. Lepanto with Explanatory Notes and Commentary, Dale Ahlquist, ed. (San Francisco: Ignatius Press, 2003). ISBN 1-58617-030-9
 Cook, M.A. (ed.), "A History of the Ottoman Empire to 1730", Cambridge University Press, 1976; ISBN 0-521-20891-2
 Currey, E. Hamilton, "Sea-Wolves of the Mediterranean", John Murrey, 1910
 Hanson, Victor D. Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise of Western Power, Anchor Books, 2001. Published in the UK as Why the West has Won, Faber and Faber, 2001. ISBN 0-571-21640-4. Includes a chapter about the battle of Lepanto
 Hess, Andrew C. "The Battle of Lepanto and Its Place in Mediterranean History", Past and Present, No. 57. (Nov., 1972), pp. 53–73
 Stevens, William Oliver. A History of Sea Power New York: Doubleday, Doran & Co., 1942
 Harbottle's Dictionary of Battles, third revision by George Bruce, 1979
 Warner, Oliver Great Sea Battles (1968) has "Lepanto 1571" as its opening chapter. ISBN 0-89673-100-6
 The New Cambridge Modern History, Volume I - The Renaissance 1493-1520, edited by G. R. Potter, Cambridge University Press 1964

Liên kết ngoài

 The Battle that Saved the Christian West
 Overview of the battle
 "The Tactics of the Battle of Lepanto Clarified: The Impact of Social, Economic, and Political Factors on Sixteenth Century Galley Warfare" - Very detailed background and description by John F. Guilmartin
 Lepanto: The Battle that Saved Christendom? - Prepared for the Centre d'Études d'Histoire de la Défense Conference by John F. Guilmartin, Jr
 "Lepanto cultural center

Ý năm 1571
Thập tự chinh
Hồi giáo ở Ý
Chiến tranh Thổ Nhĩ Kỳ-Venezia
Chiến tranh Ottoman-Habsburg
Xung đột năm 1571


title: Trithemis dorsalis

text:
Trithemis dorsalis là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Angola, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea, Kenya, Mozambique, Sierra Leone, Nam Phi, Tanzania, Uganda, Zambia, Zimbabwe, có thể Burundi, và có thể Malawi. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Hình ảnh

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Trithemis dorsalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Trithemis


title: Basselinia vestita

text:
Basselinia vestita là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được H.E.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Basselinia
Thực vật được mô tả năm 1984
Thực vật dễ tổn thương


title: Huy Châu

text:
Huy Châu (chữ Hán giản thể: 徽州区, âm Hán Việt: Huy Châu khu) là một quận của địa cấp thị Hoàng Sơn, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Huy Châu có diện tích 424 km², dân số 100.000 người. Mã số bưu chính của Huy Châu là 245061, mã vùng điện thoại là 0559. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 1 nhai đạo, 4 trấn, 3 hương.
Nhai đạo: Huy Châu.
Trấn: Nham Tự, Tây Khê Nam, Tiềm Khẩu, Trình Khảm.
Hương: Phú Khê, Dương Thôn, Hiệp Xá.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
Hoàng Sơn


title: Copelatus waltoni

text:
Copelatus waltoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được J.Balfour-Browne miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Apophylia semiobscura

text:
Apophylia semiobscura là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Pamba (bướm)

text:
Pamba là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Moncini


title: Ottiglio

text:
Ottiglio là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông của Torino và khoảng 25 km về phía tây bắc của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 702 người và diện tích là 14,5 km².

Ottiglio giáp các đô thị: Casorzo, Cella Monte, Cereseto, Frassinello Monferrato, Grazzano Badoglio, Moncalvo, Olivola, và Sala Monferrato.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Longitarsus arabicus

text:
Longitarsus arabicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doguet miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


hay còn được biết với tên tiếng Việt chính thức Doraemon: Nobita và chuyến phiêu lưu vào xứ quỷ là một phim điện ảnh anime thể loại khoa học viễn tưởng sản xuất năm 1984 của đạo diễn Shibayama Tsutomu, nằm trong loạt manga và anime Doraemon. Đây là phim chủ đề thứ năm của anime Doraemon. Trước khi chính thức khởi chiếu vào tháng 3 năm 1984, Fujiko F. Fujio đã đăng tiếp toàn bộ nội dung truyện trên tạp chí CoroCoro Comic do Shogakukan ấn hành, sau đó được xuất bản dưới dạng tankōbon vào năm 1984 và trở thành tập manga thứ năm thuộc xê-ri truyện dài Doraemon. Truyện phim bắt nguồn từ giấc mơ trở thành phù thủy sống ở thế giới phép của Nobita cho đến khi nó được biến thành hiện nhờ vào Tủ điện thoại yêu cầu và tại đây Nobita đã chiến đấu chống lại quỷ vương Demaon đem lại yên bình cho Trái Đất.

Sau khi công chiếu tại Nhật Bản, Toho đã phân phối Doraemon Nobita no Makai Daibōken dưới định dạng VHS, Betamax và DVD, đồng thời được trình chiếu ở một số quốc gia khác như Hồng Kông, Đài Loan và Tây Ban Nha. Tại Việt Nam, Doraemon Nobita no Makai Daibōken được giới thiệu trước tiên qua phiên bản manga bởi Nhà xuất bản Kim Đồng dưới tựa Lạc vào xứ quỷ. Công ty Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh & Hãng phim Phương Nam phát hành phim bằng hình thức VCD thuyết minh tiếng Việt không mua bản quyền. Phim đạt doanh thu phòng vé 1.56 tỉ yên năm 1984. Năm 2007, một phiên bản làm lại với chất lượng hoạt họa cao hơn ra mắt dưới nhan đề Doraemon: Nobita no Shin Makai Daibōken 7 ~Shichinin no Mahō Tsukai~.

Nội dung
Câu chuyện được bắt đầu với giấc mơ về một thế giới phù thủy của Nobita. Tuy được Dekisugi giải thích rõ ràng nhưng Nobita vẫn không nguôi mơ mộng về một thế giới phép thuật. Cùng với đó là sự xuất hiện của hai pho tượng đá Nobita và Doraemon một cách bí ẩn. Sau đó, Nobita đã được toại nguyện nhờ chiếc Tủ điện thoại yêu cầu, thế nhưng ngay sau đó cậu ta nhận ra rằng trong thế giới phù thủy vẫn phải đi học, vẫn cần bằng lái thảm bay... Cậu quyết tâm ở lại thế giới ấy để học được một vài phép thuật. Biết được thuyết Ngày tận thế của tiến sĩ Mangetsu, Nobita và Doraemon muốn quay về thế giới cũ nhưng chiếc Tủ điện thoại yêu cầu đã bị mất nên cả hai bị mắc kẹt tại thế giới này.

Hôm sau, cả hai cùng Shizuka đến nhà tiến sĩ Mangetsu thì tòa nhà của tiến sĩ đã biến mất, chỉ bắt gặp một con mèo. Mèo ta mò đến tận nhà Nobita và nhờ có ánh trăng Nobita và Doraemon biết được đó chính là Miyoko (Miyako) bị bọn quỷ dữ hóa phép và người sứ mạng đánh đuổi bọn quỷ dữ chính là cả nhóm Doraemon. Vậy là cả nhóm cùng Miyoko lên đường đến Hành tinh Địa Ngục - sào huyệt của lũ quỷ. Vượt qua nhiều khó khăn, cuối cùng họ cũng đến được Hành tinh

Địa Ngục nhưng kế hoạch giết quỷ vương không thành. Nobita và Doraemon đợi ngoài bìa rừng chẳng thấy ai thoát khỏi lũ quỷ. Bỗng Nobita nhớ đến cái Ví chống quên sót và dùng nó để lấy cỗ máy thời gian và quay trở về quá khứ để bỏ ý định tạo ra thế giới quỷ. Thế nhưng quỷ vương đã sai Quỷ dạ xoa hóa cả hai thành đá và họ được Nobita, Doraemon ở quá khứ bắt gặp.

Tưởng mọi chuyện đã chấm dứt, thế nhưng Dorami ở thế kỉ 22 đã dùng Khăn trùm thời gian giúp cả hai trở lại thành người. Dù có thể quên đi những chuyện ở thế giới quỷ và trở lại thế giới bình thường nhưng Nobita, Doraemon và Dorami quyết định đi cứu bạn bè ở thế giới quỷ cùng tiến sĩ Mangetsu. Cuối cùng, quỷ vương cùng lũ tay sai đã bị hạ gục, Nobita và Doraemon quay trở về thế giới thực của mình.

Sản xuất và phát hành
Vai lồng tiếng chính

Doraemon: Nobita no Makai Daibōken do Shibayama Tsutomu đạo diễn, Fujiko F. Fujio viết kịch bản và Kikuchi Shunsuke soạn nhạc, công chiếu vào ngày 17 tháng 3 năm 1984 với thời lượng 97 phút. Ca khúc mở đầu phim là  do Ōsugi Kumiko trình bày và ca khúc kết thúc là  do Koizumi Kyoko trình bày. Một trailer giới thiệu được công bố trước đó và ngày nay vẫn có thể xem trên website chính thức của phim Doraemon. Toho đã phân phối phim tại Nhật Bản dưới dạng băng VHS và Betamax phát bằng chất lượng âm thanh mono, sau năm 1993, Toho tái phát hành phim dưới dạng đĩa lade và VHS Ngày 17 tháng 7 năm 1998, Pony Canyon tiếp nối phân phối phim dưới dạng VHS, đạt chất lượng âm thanh stereo. Đến ngày 7 tháng 11 năm 2001, cũng chính công ty này lần đầu tiên cho ra mắt định dạng DVD của Nobita no Makai Daibōken. Tháng 8 năm 2004, Shogakukan cũng cho ra mắt định dạng DVD của phim. Pony Canyon sau đó tái phát hành DVD với giá ưu đãi vào tháng 9 năm 2010 nhân kỷ niệm 30 năm công chiếu phim điện ảnh Doraemon.

Sau khi công chiếu tại Nhật Bản, Nobita no Makai Daibōken tiếp tục được giới thiệu ở một số quốc gia khác. Phim được trình chiếu trên kênh truyền hình TVB của Hồng Kông vào ngày 4 tháng 8 năm 1990. Nobita no Makai Daibōken cũng được ra mắt ở Đài Loan dưới định dạng VHS lồng tiếng Trung và ở Việt Nam dưới định dạng VCD thuyết minh tiếng Việt bởi Công ty Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh (nay là Công ty Cổ phần Truyền thông - Điện ảnh Sài Gòn).

Truyền thông

Tháng 8 năm 1983, Fujiko F. Fujio cho đăng toàn bộ manga Nobita no Makai Daibōken, kéo dài sáu kỳ từ số tháng 9 năm 1983 đến số tháng 2 năm 1984 của CoroCoro Comic. Ngày 28 tháng 9 năm 1984, tankōbon biên tập lại các chương trước đó được Shogakukan ra mắt dưới ấn hiệu Tentomushi Comics, trở thành tác phẩm thứ năm loạt manga . Tháng 7 năm 1995, một ấn bản bìa mềm khổ nhỏ hơn được ra mắt nhằm kỷ niệm sự thành công của loạt phim chủ đề suốt 15 năm. Tháng 1 năm 2011, Nobita no Makai Daibōken tái xuất hiện trong quyển thứ hai của tuyển tập  dành cho loạt Daichōhen. Tháng 3 năm 2015, nhân kỷ niệm 80 năm ngày sinh của Fujiko F. Fujio, Shogakukan đã tái bản tác phẩm dưới dạng ấn bản đặc biệt khổ rộng sử dụng một hình bìa hoàn toàn khác so với các lần phát hành trước đây, vốn là dự thảo bìa do chính tác giả minh họa lúc sinh thời. Một phiên bản truyện tranh màu chuyển tải những hình họa trong anime đã qua biên tập phát hành vào tháng 3 năm 2004.

Manga Nobita no Makai Daibōken được Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành lần đầu tại Việt Nam vào năm 1993 với tên Lạc vào xứ quỷ. Tựa của bộ truyện phiên âm thành Đôrêmon còn tên nhân vật được sửa đổi cho quen thuộc với cách đọc của thiếu nhi Việt Nam (xem thêm: Doraemon tại Việt Nam). Sau năm 1996, với việc ký kết bản quyền phát hành Đôrêmon ở Việt Nam, truyện được tái in ấn trở thành tập thứ năm trong loạt Truyện dài Đôrêmon tương ứng với loạt Daichōhen Doraemon ở Nhật Bản. Từ năm 2010, sau khi Kim Đồng tái phát hành bộ truyện Doraemon mới trong đó đổi lại tựa đề, tên nhân vật cũng như bản dịch trên tinh thần bám sát nguyên tác, nhan đề tập truyện cũng được thay thành Nobita và chuyến phiêu lưu vào xứ quỷ. Là một phần của bộ truyện tranh nổi tiếng có những tác động văn hóa nhất định ở Việt Nam, Nobita và chuyến phiêu lưu vào xứ quỷ đã trải qua nhiều lần tái bản. Kim Đồng cũng phát hành ấn bản truyện màu phiên bản biên tập hình họa từ phim anime. Tập truyện này cũng được mua bản quyền phát hành tại Thái Lan bởi Nation Edutainment, tại Đài Loan bởi Nhà xuất bản Thanh Văn, tại Hồng Kông bởi Culturecom Holdings, tại Indonesia bởi PT Elex Media Komputindo, tại Malaysia bởi Tora Aman, và tại Hàn Quốc bởi Daewon C.I.. Riêng tại Mỹ, Shogakukan đã phát hành bộ manga trên nền tảng Amazon Kindle bắt đầu từ tháng 12 năm 2017.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Doraemon: Nobita no Makai Daibōken (1984) trên website Doraemon the Movie
Danh sách phim điện ảnh Doraemon trên website chính thức của Shin-Ei Animation
Website chính thức của Doraemon

C
Phim năm 1984
Phim Nhật Bản
Truyện dài Doraemon
Phim của đạo diễn Shibayama Tsutomu
Phim khoa học viễn tưởng
Phim phiêu lưu
Phim Doraemon
Phim hoạt hình Toho


title: Viodos-Abense-de-Bas

text:
Viodos-Abense-de-Bas () là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài

  BILDOZE-ONIZEPEA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Vaux-sur-Poligny

text:
Vaux-sur-Poligny là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Poligny. Tọa độ địa lý của xã là 46° 49' vĩ độ bắc, 05° 43' kinh độ đông. Vaux-sur-Poligny nằm trên độ cao trung bình là 400 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 377 mét và điểm cao nhất là 577 mét. Xã có diện tích 1.26 km², dân số vào thời điểm 1999 là 112 người; mật độ dân số là 89 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ được xây trong thế kỉ thứ 13.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Sakamoto Maaya

text:
(sinh 31 tháng 3, 1980) là một ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên lồng tiếng rất được người Nhật Bản hâm mộ. Vai diễn lồng tiếng đầu tiên trong sự nghiệp của cô là Chifuru trong anime Little Twins (1992), nhưng chỉ thực sự được chú ý với vai Hitomi Kanzaki của anime series The Vision of Escaflowne. Single đầu tay của Sakamoto, với tựa đề Yakusoku wa Iranai, được sáng tác bởi nhạc sĩ nổi tiếng Yoko Kanno, phát hành tháng 4 năm 1996. Tháng 1 năm 2011, lần đầu tiên trong sự nghiệp ca hát của mình Sakamoto có album (You Can't Catch Me) được xếp hạng #1 trên bảng xếp hạng Oricon tuần, đưa cô trở thành seiyu thứ hai trong lịch sử đạt thành tích này sau Mizuki Nana.

Ngày 8 tháng 8 năm 2011, Sakamoto làm lễ thành hôn với diễn viên lồng tiếng Suzumura Kenichi, người từng đóng cặp với cô trong rất nhiều anime, nổi bật là Gundam Seed Destiny và Kara no Kyoukai. Suzumura thông báo về lễ cưới trên blog cá nhân 5 ngày sau đó.

Lý lịch
Cha của Sakamoto là một chuyên gia về lĩnh vực ánh sáng sân khấu. Mùa xuân năm 2002, cô tốt nghiệp Đại học Toyo với bằng cử nhân môn Xã hội học. Màu sắc ưa thích của cô là xanh da trời và vàng kim; sở thích là biểu diễn, đọc sách và ca hát. Sakamoto thuộc nhóm máu A. Cô từng là thành viên của nhóm hát seiyu hai thành viên Whoops!!, cùng với Chieko Higuchi. Sakamoto có thể nói tiếng Anh khá trôi chảy.
Trong giải Anime Grand Prix lần thứ 23, Sakamoto đứng thứ 10 trong bảng xếp hạng các seiyu hàng đầu Nhật Bản.
Tại giải Seiyū Awards (giải thưởng thường niên dành riêng cho các seiyu) đầu tiên tổ chức năm 2007, cô được đề cử giải nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai Haruhi Fujioka trong phim Ouran High School Host Club cũng như giải trình bày ca khúc xuất sắc nhất với "Loop", bài hát cuối phim Tsubasa Chronicle.

Hợp tác
Dưới sự dìu dắt của nữ nhạc sĩ lừng danh Yoko Kanno, sự nghiệp của Sakamoto nổi tiếng với những ca khúc của bà, cô được gọi là học trò của Kanno. Lần hợp tác đầu tiên của họ là single đầu tay năm 1996 của Sakamoto, "Yakusoku wa Iranai", bài hát mở đầu cho anime The Vision of Escaflowne. Tất cả các single và album sau đó của Sakamoto hoàn toàn do Kanno sáng tác và sản xuất, đều thành công và đưa tên tuổi cô đến với công chúng. Không những thế, Kanno cũng là người chụp ảnh cho Sakamoto trong các đĩa hát như "Mameshiba", "Hotchpotch", "Nikopachi" và "Shounen Alice". Trong booklet của buổi hòa nhạc "Gift" (2010), Sakamoto ký tên mình là "Kanno Maaya" và chia sẻ kỉ niệm về những buổi chụp hình cùng Kanno.
Cho đến album thứ 5 Yūnagi Loop (2005), Sakamoto bắt đầu hát những sáng tác của các nhạc sĩ khác, album này không có bài nào của Kanno. Cô cũng tham gia lồng tiếng và hát cho rất nhiều soundtrack phim hay game mà Kanno sản xuất, như Wolf's Rain, RahXephon, Napple Tale hay Ghost in the Shell. Năm 2008, Sakamoto và Kanno trở lại hợp tác trong single "Triangler", bài hát mở đầu cho series phim rất thành công là Macross Frontier.. Triangler trở thành single bán chạy nhất trong sự nghiệp của Sakamoto từ trước đến nay, xuất hiện trong top 100 single của năm 2008 theo thống kê doanh số của bảng xếp hạng Oricon.
Trong buổi hòa nhạc "Gift" kỉ niệm sinh nhật lần thứ 30 của Sakamoto tổ chức năm 2010 tại Nippon Budokan, Yoko Kanno đã xuất hiện với tư cách là khách mời đặc biệt. Giữa tháng 6 cùng năm, họ cùng cho ra mắt single số , bài hát chủ đề cho một dự án văn hóa hợp tác Trung Quốc - Nhật Bản.
Sakamoto thường tự viết lời cho các bài hát của mình. Những người khác thường viết lời bài hát cho cô là tác giả, nhạc sĩ Iwasato Yuho và Tim Jensen. Ngoài Kanno, Suzuki Shoko cũng là nhạc sĩ, đồng nghiệp thân thiết thường sáng tác ca khúc cho Sakamoto. Suzuki đã xuất hiện trong "Gift" với chiếc bánh sinh nhật mừng tuổi 30 cũng như kỉ niệm 15 năm ca hát của Sakamoto. Trong album tổng hợp Everywhere, lần đầu tiên Sakamoto thử sức với bài hát cùng tên do chính cô viết cả nhạc và lời.

Danh sách đĩa hát

Album nguyên bản

Mini Album

Album tổng hợp

Singles

Các vai diễn

 Lồng tiếng TV anime
Lưu ý: Các vai chính hoặc quan trọng được in đậm

 .hack//Legend of the Twilight - Aura
 .hack//Sign - Aura
 Arakawa Under the Bridge - Nino
 Birdy the Mighty Decode - Sayaka Nakasugi
 Black Butler - Ciel Phantomhive
 Black Butler II - Ciel Phantomhive
 Black Jack - Yuko Mizuhashi
 Blade of the Immortal - Machi
 Bamboo Blade - Rin Suzuki
 Barom One - Noriko Kido
 Binbō Shimai Monogatari - Kyō Yamada
 Canaan - Alphard
 Cowboy Bebop - Stella
 Death Note - Kiyomi Takada
 D.Gray-man - Lou Fa
 El-Hazard - Qawoor Towles
 Fantastic Children - Mel
 Geneshaft - Beatrice Ratio
 Ghost in the Shell: Stand Alone Complex - Motoko Kusanagi (lúc nhỏ)
 Ghost in the Shell: S.A.C. 2nd GIG - Motoko Kusanagi (lúc nhỏ)
 Ghost Stories - Miyuki Watanabe
 Gunslinger Girl -Il Teatrino- - Elizaveta
 Heat Guy J - Hime
 Jing: King of Bandits - Mimosa
 Kanon - Mishio Amano
 Kokoro Library - June, Shuri
 Macross Frontier - Mei Ranshe
 Medabots - Karin
 Mizuiro Jidai - Natsumi Kugayama
 Mobile Suit Gundam SEED Destiny - Lunamaria Hawke, Mayu Asuka
 Mushishi - Amane
 Naruto - Matsuri
 Naruto Shippūden - Matsuri
 Nightwalker: The Midnight Detective - Riho Yamazaki
 Omishi Magical Theater: Risky Safety - Moe Katsuragi
 Ouran High School Host Club - Haruhi Fujioka
 Petite Princess Yucie - Aries
 RahXephon - Reika Mishima
 Record of Lodoss War: Chronicles of the Heroic Knight - Leaf
 Soul Eater - Crona
 Takane no Jitensha - Takane
 Tsubasa: Reservoir Chronicle - Tomoyo Daidouji
 The Vision of Escaflowne - Hitomi Kanzaki
 Wolf's Rain - Hamona
 Yojō-Han Shinwa Taikei - Akashi
 Fugō Keiji Balance: Unlimited - Suzue Kanbe
Ooyuki Umi no Kaina - Amerote (2023)

 Lồng tiếng OVA
 .hack//Sign - Aura
 .hack//GIFT - Aura, Molti
 Diebuster - Lal'C
 El Hazard - The Magnificent World - Qawoor Towles
 Hellsing Ultimate - Rip van Winkle
 Kenomoto no Chat - Chacha Kenomoto
 Kita e. Pure Session - Tanya Lipinsky
 Little Twins - Chifuru
 Mobile Suit Gundam Seed Destiny Final Plus: The Chosen Future - Lunamaria Hawke
 Mobile Suit Gundam Seed Destiny Special Edition - Lunamaria Hawke
 Nasu: A Migratory Bird with Suitcase - Hikaru Toyoki
 Saint Seiya: The Hades Chapter – Elysion - Pandora
 Saint Seiya: The Hades Chapter – Inferno - Pandora
 Saint Seiya: The Hades Chapter – Sanctuary - Pandora
 Shin Kyūseishu Densetsu Hokuto no Ken: Toki-den - Lin
 Tsubasa Shunraiki - Princess Tomoyo
 Phim chiếu rạp
 .hack//G.U. trilogy - Aura
 Cardcaptor Sakura: The Sealed Card - The Nothing
 Clover - Sū
 Escaflowne - Hitomi Kanzaki
 Evangelion: 2.0 You Can (Not) Advance - Mari Illustrious Makinami
 Final Fantasy VII Advent Children - Aerith Gainsborough
 Ghost in the Shell - Motoko Kusanagi (young)
 Ghost in the Shell 2: Innocence - Motoko Kusanagi (young)
 Kara no Kyōkai: The Garden of Sinners (7 tập phim) - Shiki Ryōgi
 RahXephon: Pluralitas Concentio - Haruka Mishima, Reika Kamina
 Tsubasa Chronicle the Movie: The Princess of the Country of Birdcages - Công chúa Tomoyo
 Shin Kyūseishu Densetsu Hokuto no Ken: Raoh-den Gekitō no Shō - Lin
 Shin Kyūseishu Densetsu Hokuto no Ken: Raoh-den Junai no Shō - Lin
 Sword of the Stranger - Hagihime
 xxxHOLiC the Movie: A Midsummer Night's Dream - Princess Tomoyo

 Lồng tiếng phim nước ngoài
 Barbie: Fairytopia - Barbie
 Brandy & Mr. Whiskers - Brandy Harrington
 Brilliant Legacy - Go Eun Sung
 Star Wars: Clone Wars (2003 TV series) - Padmé Amidala
 Doctor Who - Rose Tyler
 Dark Angel - Max
 Fantastic Four - Susan Storm (Phim trên TV)
 Flight 29 Down - Taylor Hagan
 Grey's Anatomy - Bonnie (Mùa 3)
 High School Musical - Taylor McKessie
 Jumong - Phu nhân Soseono
 Jurassic Park - Lex
 Lunar Wing - Paty
 Mr. Magorium's Wonder Emporium - Molly
 Paris, je t'aime - Francine (phiên bản DVD)
 Prince of Persia: The Sands of Time - Công chúa Tamina
 Romeo and Juliet - Juliet
 Terminator 3: Rise of the Machines - Kate Brewster
 The Land Before Time - Cera
 The Land Before Time II: The Great Valley Adventure - Cera
 Under Siege 2: Dark Territory - Sarah Ryback

 Vai diễn trên truyền hình
 Suekko Chōan Ane Sannin - Emi

 Phim ngắn
 03† (Zero San Cross)

 Phim tài liệu
 Ink Music: In the Land of the Hundred-Tongued Lyricist

Nhạc kịch
 Angel Touch - Rin Otō
 Bangare - Nin Sasaki
 Les Misérables (phiên bản Nhật) - Éponine Thénardier
 Letter ~ Bring to Light - Ritsuko Nonomura
 Mizuiro Jidai - Natsumi Kugayama

Radio
  - Bay-FM
  - TBS Radio
 Phát sóng: 7 tháng 4 năm 2007 ~ 28 tháng 3 năm 2009
 Konica Minolta presents Night on the Planet (Konica Minolta giới thiệu chương trình Đêm trên hành tinh) - Tokyo FM
 Yellow tail music tail - Tokyo FM
 Sapporo Beer Key of Dish (Bia Sapporo: Chìa khóa cho bữa ăn hoàn hảo) - Tokyo FM
  - Nack5
 Girls' School Fantasy – NACK5
  - Nack5, FM Osaka, FM Aichi
  – FM Fukuoka, Sendai City-FM, FM-Nigata, K-Mix
  - Nack5, FM Osaka, North Wave, Cross FM
  - Nippon Cultural Broadcasting
  - Nippon Cultural Broadcasting
</div>

 Xuất bản
 Báo
 Sakamoto Maaya no Manpukuron  – Hiện đăng trên tạp chí Newtype.
- Góc báo do Sakamoto chịu trách nhiệm, đăng trên tạp chí hàng tháng.

 Sách
  – 9 tháng 12 năm 2005
- Sách tổng hợp tiểu luận.
  – 18 tháng 4 năm 2008
- Sách tổng hợp ảnh và lời bài hát của Sakamoto.
 from everywhere.'' – 21 tháng 2 năm 2011
- Sách tổng hợp tiểu luận.

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
 Trang web chính thức của Maaya Sakamoto
 Idling Stop ~ Trang người hâm mộ chính thức của Maaya Sakamoto

Nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Nữ ca sĩ Nhật Bản
Sinh năm 1980
Người Tokyo
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nữ ca sĩ thế kỷ 20
Ca sĩ anime


title: Exoteleia pinifoliella

text:
Exoteleia pinifoliella là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Bắc Mỹ.

Có một lứa một năm.
Ấu trùng ăn nhiều loại thông, bao gồm thông Jack và thông Pitch.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide
Image
Larval Stage info

Exoteleia


title: Anchastus sericans

text:
Anchastus sericans là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Vallachira

text:
Vallachira là một thị trấn thống kê (census town) của quận Thrissur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vallachira có dân số 13.443 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Vallachira có tỷ lệ 83% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 81%. Tại Vallachira, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Louches

text:
Louches là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Louches on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Inquisitor radula

text:
Inquisitor radula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Segundo Frente

text:
Segundo Frente là một đô thị ở tỉnh Santiago de Cube của Cuba. Đô thị này nằm ở phía bắc tỉnh, có trung tâm là thị xã Mayarí Arriba.

Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Segundo Frente có dân số 40.885 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Xem thêm
Danh sách thành phố Cuba

Tham khảo

Thành phố của Cuba
Đô thị tỉnh Holguín


title: Cóc bà mụ thông thường

text:
Cóc bà mụ thông thường (tên tiếng Tây Ban Nha: Sapo Partero Común), tên khoa học: Alytes obstetricans, là một loài ếch thuộc họ Discoglossidae.
Loài này có ở Bỉ, Pháp, Đức, Luxembourg, Hà Lan]], Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, và Vương quốc Anh.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ôn đới, sông ngòi, hồ nước ngọt, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, sa mạc ôn đới, đất canh tác, vùng đồng cỏ, và các vùng đô thị.

Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Bosch, J., Beebee, T., Schmidt, B., Tejedo, M., Martínez-Solano, I., Salvador, A., García-París, M., Gil, E.R. & Arntzen, J.W. 2004. Alytes obstetricans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

O
Động vật được mô tả năm 1768
Động vật lưỡng cư châu Âu


title: Ville-Houdlémont

text:
Ville-Houdlémont  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 256 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villehoudlemont


title: Saint-Julien-sur-Garonne

text:
Saint-Julien-sur-Garonne là một xã ở tỉnh Haute-Garonne vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã Saint-Julien-sur-Garonne nằm ở khu vực có độ cao trung bình 223 mét trên mực nước biển. Trước năm 2005, tên gọi là Saint-Julien.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjuliensurgaronne


title: Osteopilus marianae

text:
Osteopilus marianae (tên tiếng Anh: Yellow Bromeliad Frog) là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Jamaica.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Hedges, B., Koenig, S. & Wilson, B. 2004. Osteopilus marianae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Osteopilus
Động vật đặc hữu Jamaica


title: Galerucella ornatipennis

text:
Galerucella ornatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Coelioxys epistene

text:
Coelioxys epistene là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1916


title: Castelraimondo

text:
Castelraimondo là một đô thị ở tỉnh Macerata ở vùng Marche, có vị trí cách khoảng 60 km về phía tây nam của Ancona và khoảng 35 km về phía tây nam của Macerata. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.733 người và diện tích là 44,9 km².

Đô thị Castelraimondo có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Crispiero, Castel S.Maria, Rustano, Brondoleto, Collina, S.Angelo, và Carsignano.

Castelraimondo giáp các đô thị: Camerino, Fiuminata, Gagliole, Matelica, Pioraco, San Severino Marche, Serrapetrona.

Biến động dân số qua các năm

Tham khảo

Đô thị tỉnh Macerata


title: Pseudostenophylax tochigiensis

text:
Pseudostenophylax tochigiensis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Pseudostenophylax


title: Chân đăng

text:
Chân đăng () hay pieds engagé là những người Việt Nam "tham gia dưới dạng khế ước" đến làm việc ở Nouvelle-Calédonie vào cuối thế kỷ 19 sang đầu thế kỷ 20 thời Pháp thuộc mà thời đó gọi là Tân Thế giới và một phần ở Tân Đảo (Nouvelles-Hébrides, nay là Vanuatu) (nhiều người cũng gọi gộp 2 quần đảo này là Tân Đảo, một số người khác thì lẫn lộn hai tên này với nhau). Danh từ này nghĩa đen trong tiếng Pháp là "chân tham gia", dùng để chỉ những người có hợp đồng lao động khi họ đến nhận việc; trong khi đó "chân" trong tiếng Việt hàm nhiều nghĩa, như "địa vị" hoặc "việc làm". Pieds engagé cũng  tương tự như "pieds-noirs", danh từ áp dụng cho những người châu Âu di cư đến Algérie.

Người Việt đặt chân đến Nouvelle Calédonie lần đầu vào năm 1891, hơn phân nửa là tù nhân từ Poulo Condor. Từ năm 1895 trở đi, việc tuyển dụng nhân công thực hiện trực tiếp tại cảng Hải Phòng và tiếp tục cho đến những năm 1930 mới ngưng. Lực lượng lao động này được thuê theo hợp đồng dài hạn, hẹn trong 5 năm thì sẽ được hồi hương.

Sau Thế chiến thứ 2, một số chân đăng chọn hồi hương. Việc về nước bị gián đoạn vào thập niên 1950 nhưng rồi tái tục vào những năm 1960-64. Những người ở lại dần hòa nhập vào xã hội Caldoche, lập gia đình với người bản xứ. Con cháu của họ cho đến nay vẫn còn giữ lại ít nhiều nét văn hóa người Việt tuy đại đa số không còn nói được tiếng Việt nữa.

Tên gọi
Vào cuối thế kỷ 19, tên gọi trên các văn bản để chỉ người Việt Nam thường ghi Tonkinois (người Đông Kinh, Đàng Ngoài), Indochinois (người ở Đông Dương thuộc Pháp nói chung, gồm Lào, Việt Nam, Khơ-me), Annamite (người An Nam), engagé (người được tuyển chọn/tuyển mộ, còn chỉ lính mộ - hàm ý tự nguyện), cu-li (thợ không rành nghề, hàm ý tiêu cực), kẻ làm thuê/mướn - phu (journalier, ouvrier, mercenaire, travailleur...).

Trong các danh từ trên, sau này đặc biệt có cách gọi "chân đăng" dùng để chỉ thế hệ đầu tiên.

Lịch sử

Thời kỳ đầu
Chuyến đầu tiên đưa những người chân Đăng đến đảo Tân Thế giới vào năm 1891, trên tàu  Chéribon . Nhóm này gồm 768 người Việt trong đó có 479 tù nhân lao động khổ sai từ Poulo Condor. Khi đến nơi, 96 người không được nhận việc và cuối cùng chết ở bến vì chủ thuê không chấp nhận lý lịch của họ. Năm 1895 đoàn phu tới từ Hải Phòng với hợp đồng năm (5) năm, có thể gia hạn một lần. Phần lớn họ là người Bắc Kỳ từ đồng bằng sông Hồng, nhất là từ ba tỉnh Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình vốn là các tỉnh đông dân cư với mức sống rất thấp và nạn đói hoành hành. Mỗi người khi xuốn bến thì được cấp một con số căn cước nhà chức trách dùng trong mọi giao dịch vì cho rằng tên họ quá khó phát âm nên dùng số cho dễ.. Người đến Tân Thế giới thì làm phu mỏ kền và cromit còn những người đi Tân Đảo thì thường ký làm phu đồn điền trồng cà phê và dừa.

Ở Tân Thế giới, người Việt cũng như những người phu xứ khác (người Indonesia, người Nhật) phải tuân thủ chế độ bản địa.. Bị giới hạn trong các lán trại, họ không thể tự do đi lại; muốn cư ngụ tại Nouméa cũng phải có giấy phép; khế ước ký thế nào thì phải thực hiện y nguyên, không thể thay đổi. Theo đó mới phát sinh ra danh từ  (pieds engagé).

Chiến tranh Đông Dương và hồi hương
Sau khi Đệ nhị Thế chiến chấm dứt, một số dân phu nổi loạn (1946-47) nên bị nhà chức trách Pháp buộc hồi hương. Dân Nouvelle Calédonie cũng có thái độ bài Việt, đòi đuổi người chân đằng về nước. Từ Tháng 8, 1947 đến Tháng 10, 1950, bốn chuyến tàu đưa 1791 người Việt Nam về nước..

Trong khi đó Chiến tranh Đông Dương bùng nổ; Việt Nam bị chia thành hai nước: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Việt Nam Cộng hòa. Vì đa số chân đăng là gốc Bắc, họ muốn về lại miền Bắc nhưng Pháp chỉ công nhận chính thể Việt Nam Cộng hòa nên vấp phải trở ngại ngoại giao. Cùng lúc đó cả dân địa phương Nouvelle Calédonia lẫn người chân đăng đều ráo riết vận động đòi Pháp giải quyết vấn đề. Có người tham gia vào các cuộc bạo động, ủng hộ Việt Minh, nhưng cũng có người chống Việt Minh nhất là giáo dân Công giáo. Tình hình dần lắng xuống khi Pháp bãi bỏ quy tắc l'indigénat (bản địa) năm 1946, cho phép người chân đăng làm các nghề khác ngoài nghê phu mỏ hay phu đồn điền.

Ở phủ lỵ Port Vila, Tân Đảo người Việt làm đủ mọi nghề buôn bán. Hai khúc phố của con đường nay mang tên Pasteur là nơi tập trung các cửa hàng người Việt song song với con đường Carnot nơi người Hoa có nhiều cửa hiệu. Sang đầu thập niên 1960 thì đại đa số người Việt chọn lên tàu hồi hương. Số chọn ở lại phần lớn là người Công giáo nhưng dần dần hậu duệ cũng rời Tân Đảo, nhất là sau năm 1980 khi Tân Đảo được độc lập, đổi tên là Vanuatu.

Đến năm 1963 thì có khoảng 1000 người gốc Việt tại Nouvelle Calédonie; đến năm 2020 thì con số đó tăng thành 2300, tức 1% dân Nouvelle Calédonie. Họ hòa nhập vào xứ sở mới nhưng còn lưu lại một ít sinh hoạt cố hương như ngày Tết âm lịch, món thịt kho và phở.

Di tích
Di tích người Việt tại Tân Đảo phải kể đến cổng vào nhà thờ Mele xây kiểu bài phường, dựng năm 1944. Vị trí này nay là cổng vào quán Tanna Coffee. Trong Port Vila thì có nhà thờ Thiên Môn (Porte du Ciel) xây năm 1954. Ngoài ra là một số mộ cổ ở nghĩa địa thành phố, có khu riêng của người Việt.

Trong văn hóa đại chúng
Nhạc kịch South Pacific phỏng theo tập truyện giành Giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu có một câu chuyện về một mối tình giữa một Đại úy Hải quân Hoa Kỳ và một cô gái chân đăng Bắc Kỳ.

Chú thích
Thomson, Virginia. French Indochina. New York: Octagon Books, 1968.

Liên kết ngoài
 Người Việt ngoài khơi Thái Bình Dương
 Gặp người Việt xa xứ qua "Ký sự Tân Đảo"
 Người Việt ở New Caledonia
 Dấu tích chân đăng
  PELERINAGE VIETNAMIEN DU SOUVENIR EN PROVINCE NORD

Việt kiều


title: Aristeguietia chimborazensis

text:
Aristeguietia chimborazensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Aristeguietia chimborazensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Aristeguietia
Thực vật Ecuador


title: Craugastor charadra

text:
Craugastor charadra là một loài ếch thuộc họ Craugastoridae.
Loài này có ở Guatemala và Honduras.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và các đồn điền.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Acevedo, M., Wilson, L.D., Cruz, G. & McCranie, R. 2004. Craugastor charadra. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Craugastor
Động vật lưỡng cư Guatemala


title: Lưu Thiếu Kỳ

text:
Lưu Thiếu Kỳ (24 tháng 11, 189812 tháng 11, 1969) là một nhà cách mạng, nhà chính trị và nhà lý luận người Trung Quốc. Ông là Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc từ năm 1954 đến năm 1959, Phó Chủ tịch Đảng Cộng sản Trung Quốc đầu tiên từ năm 1956 đến năm 1966 và Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nguyên thủ quốc gia của Trung Quốc từ năm 1959 đến năm 1968.

Trong 15 năm, Lưu Thiếu Kỳ là người quyền lực thứ ba ở Trung Quốc, chỉ xếp sau Chủ tịch Mao Trạch Đông và Thủ tướng Chu Ân Lai. Dù ban đầu được Mao Trạch Đông chọn làm người kế nhiệm chức, Lưu Thiếu Kỳ đã chỉ trích gay gắt vị lãnh tụ này vào những năm 1960, ngay trước Cách mạng Văn hóa. Ông cáo buộc Mao đã "gây ra thảm họa kinh tế lớn chưa từng có ở Trung Quốc", sau thất bại của cuộc Đại nhảy vọt. Từ năm 1966 cho đến lúc qua đời, Lưu Thiếu Kỳ liên tục bị Mao Trạch Đông thanh trừng, bị kết tội "phản loạn", "trung thành với chủ nghĩa đế quốc" và "công khai chống lại chủ nghĩa Mao". Năm 1968, Lưu Thiếu Kỳ dần dần biến mất khỏi đời sống chính trị, bị mọi người phỉ báng là "đầu sỏ đế quốc", "phần tử phản cách mạng",...

Lưu Thiếu Kỳ đã chết một cái chết rất thê thảm trong Cách mạng Văn hóa. Mãi cho đến thập niên 1980, Chính phủ Đặng Tiểu Bình đã quyết định phục hồi danh dự cho Lưu Thiếu Kỳ và tổ chức hẳn một lễ tang cấp nhà nước cho ông, mặc dù ông đã qua đời và được chôn cất cách đây 11 năm trước đó.

Tiểu sử

Thời trẻ
trái|nhỏ|268x268px|Lưu Thiếu Kỳ, 1927
Lưu Thiếu Kỳ sinh ra trong một gia đình nông dân khá giả ở làng Hoa Minh Lâu, Ninh Hương, tỉnh Hồ Nam; quê tổ của ông ở huyện Cát Thủy, Giang Tây. Lưu Thiếu Kỳ học tại trường Trung học Ninh Hương trú tỉnh, và được giới thiệu tham gia một lớp học ở Thượng Hải để chuẩn bị sang Nga du học. Năm 1920, ông cùng  Nhậm Bật Thời gia nhập Đoàn Thanh niên Xã hội chủ nghĩa; năm sau, Lưu Thiếu Kỳ được tuyển vào học tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông ở Moskva.

Ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) mới thành lập năm 1921. Năm tiếp theo, Lưu Thiếu Kỳ trở về Trung Quốc, và với tư cách là thư ký của Hiệp hội Lao động toàn Trung Quốc, đã lãnh đạo một số cuộc đình công của công nhân đường sắt ở Châu thổ sông Dương Tử và khu An Nguyên, vùng biên giới Giang Tây–Hồ Nam.

Hoạt động chính trị thời kỳ đầu
Năm 1925, Lưu Thiếu Kỳ trở thành thành viên của Ban chấp hành Liên đoàn Lao động toàn Trung Quốc có trụ sở ở Quảng Châu. Trong hai năm tiếp đó, ông lãnh đạo nhiều cuộc đình công và chiến dịch chính trị ở Hồ Bắc và Thượng Hải. Lưu Thiếu Kỳ làm việc với Lý Lập Tam ở Thượng Hải vào năm 1925, tổ chức hoạt động Cộng sản sau Sự kiện 30 tháng 5. Sau một thời gian làm việc ở Thượng Hải, ông chuyển đến Vũ Hán. Lưu Thiếu Kỳ bị bắt một thời gian ngắn ở Trường Sa, sau đó trở về Quảng Châu để giúp tổ chức cuộc đình công kéo dài 16 tháng ở Quảng Châu–Hồng Kông.

Ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng năm 1927, và được bổ nhiệm làm người đứng đầu Bộ Lao động. Lưu Thiếu Kỳ quay lại làm việc tại trụ sở đảng ở Thượng Hải vào năm 1929, trở thành Bí thư Thành ủy Mãn Châu ở Phụng Thiên. Năm 1930 và 1931, ông tham dự Hội nghị lần thứ ba và thứ tư của Ban Chấp hành Trung ương khóa VI, được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương (tức là Bộ Chính trị) của Cộng hòa Xô viết Trung Hoa năm 1931 hoặc 1932. Năm 1932, Lưu Thiếu Kỳ rời Thượng Hải, đến Giang Tây Xô viết.

Lãnh đạo cấp cao
phải|nhỏ|Lưu Thiếu Kỳ và Chu Ân Lai, 1939
Lưu Thiếu Kỳ trở thành Bí thư Tỉnh ủy Phúc Kiến vào năm 1932. Ông đi theo đoàn Vạn lý Trường chinh năm 1934, ít nhất là đến tận Hội nghị Tuân Nghĩa cơ yếu, nhưng sau đó lại được cử đến "Bạch khu" (khu vực do Quốc dân đảng kiểm soát) để tổ chức lại các hoạt động ngầm ở miền bắc Trung Quốc, tập trung quanh Bắc Kinh và Thiên Tân. Lưu Thiếu Kỳ trở thành Bí thư Đảng ủy ở Hoa Bắc vào năm 1936, lãnh đạo các phong trào chống Nhật trong khu vực với sự hỗ trợ của Bành Chân, An Tử Văn, Bạc Nhất Ba, Kha Khánh Thy, Lưu Lan Đào và Diêu Y Lâm. Năm 1939, ông điều hành Trung Nguyên cục đổi tên thành Hoa Trung cục vào năm 1941. Một số nguồn Nhật Bản cáo buộc rằng tổ chức của Lưu Thiếu Kỳ đã châm ngòi cho Sự kiện Lư Câu kiều vào tháng 7 năm 1937, giúp Nhật Bản có cớ để phát động Chiến tranh Trung–Nhật lần thứ hai.

Năm 1937, Lưu Thiếu Kỳ đến căn cứ Cộng sản ở Diên An; năm 1941, ông nhậm chức chính ủy Tân Tứ quân. Lưu Thiếu Kỳ được bầu làm một trong năm Bí thư ĐCSTQ tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ bảy năm 1945. Sau kỳ đại hội đó, ông đã là nhà lãnh đạo tối cao của tất cả các lực lượng Cộng sản ở Mãn Châu và miền bắc Trung Quốc, một vai trò thường bị các nhà sử học bỏ qua.

Năm 1949, Lưu Thiếu Kỳ giữ chức Phó Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Trung ương. Năm 1954, Trung Quốc thông qua hiến pháp mới tại Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc khóa đầu tiên; tại phiên họp đầu tiên của Đại hội, Lưu Thiếu Kỳ được bầu làm Ủy viên trưởng Ủy ban thường vụ Đại hội, một chức vụ mà ông giữ cho đến niên khóa Đại hội thứ hai bắt đầu vào năm 1959. Từ năm 1956 cho đến khi mãn nhiệm vào năm 1966, Lưu Thiếu Kỳ được xếp là Phó Chủ tịch thứ nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Công việc mà Lưu Thiếu Kỳ đảm nhận chủ yếu tập trung vào các vấn đề tổ chức và lý luận của đảng. Ông là một người Cộng sản kiểu Xô viết chính thống, ủng hộ việc lập các kế hoạch nhà nước và phát triển công nghiệp nặng. Lưu Thiếu Kỳ diễn đạt chi tiết niềm tin chính trị và kinh tế trong các tác phẩm của mình. Các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông có thể kể đến Làm thế nào để trở thành một Đảng viên Cộng sản tốt (1939), Bàn về đảng (1945), Chủ nghĩa quốc tế và Chủ nghĩa dân tộc (1952).

Chủ tịch nước
Tại Đại hội toàn quốc ĐCSTQ lần thứ tám vào tháng 5 năm 1958, Lưu Thiếu Kỳ phát biểu ủng hộ nhiệt liệt kế hoạch Đại nhảy vọt. Ông đứng cùng Đặng Tiểu Bình và Bành Chân ủng hộ các chính sách của Mao Trạch Đông, đối lập với những người có khuynh hướng chỉ trích như Trần Vân và Chu Ân Lai.

Nhờ vậy, Lưu Thiếu Kỳ có thêm sức ảnh hưởng trong nội bộ đảng. Tháng 4 năm 1959, ông kế nhiệm Mao Trạch Đông làm Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tuy nhiên, tháng 8 năm 1969, Lưu Thiếu Kỳ bắt đầu bày tỏ quan ngại về kết quả của kế hoạch Đại nhảy vọt trong Hội nghị Lư Sơn. Để sửa chữa những sai lầm của Đại nhảy vọt, ông và Đặng Tiểu Bình lãnh đạo nhiều cuộc cải cách kinh tế nâng cao uy tín của hai người trong bộ máy đảng và trước quần chúng nhân dân. Những chính sách kinh tế do Đặng Tiểu Bình và Lưu Thiếu Kỳ ban hành, ôn hòa hơn những ý tưởng cực đoan của Mao Trạch Đông.

Đối đầu với Mao Trạch Đông
nhỏ|Lưu Thiếu Kỳ và Indira Gandhi, 1954
Năm 1961, Lưu Thiếu Kỳ từng được công khai công nhận là người kế thừa Mao Trạch Đông. Tuy nhiên, đến năm 1962, vì phản đối các chính sách của Mao Trạch Đông, ông không còn được vị lãnh tụ này tin tưởng. Sau khi Mao Trạch Đông thành công trong việc khôi phục lại uy tín vào những năm 1960, sự suy bại đến với Lưu Thiếu Kỳ như một "điều tất yếu". Vị trí nhà lãnh đạo ĐCSTQ quyền lực thứ hai mà Lưu Thiếu Kỳ đang nắm giữ làm tăng thêm mối hiềm khích ganh đua với Mao Trạch Đông, ít nhất cũng nhiều như niềm tin chính trị và lòng trung thành bè phái của ông vào những năm 1960, đặc biệt là trong và sau Hội nghị Bảy nghìn cán bộ, chỉ ra rằng những áp bức mà ông phải chịu đựng sau đó là kết quả của một cuộc tranh giành quyền lực vượt ra ngoài mục tiêu và phúc lợi của cả đất nước Trung Quốc lẫn đảng cầm quyền.
nhỏ|Lưu Thiếu Kỳ vào tháng 6 năm 1966, năm đầu tiên của phong trào Cách mạng Văn hóa
Đến năm 1966, một số nhà lãnh đạo Trung Quốc cấp cao đặt câu hỏi về sự cần thiết của một cuộc cải cách sâu rộng để chống lại nạn tham nhũng và quan liêu đang trỗi dậy trong nội bộ đảng và chính phủ. Với mục tiêu cải tổ chính phủ để nó hoạt động hiệu quả và đúng với lý tưởng Cộng sản hơn, Lưu Thiếu Kỳ chủ trì một cuộc họp Bộ Chính trị mở rộng, chính thức khai màn Cách mạng Văn hóa. Thế nhưng, Lưu Thiếu Kỳ và các đồng minh chính trị nhanh chóng mất quyền kiểm soát Cách mạng Văn hóa ngay khi vừa kêu gọi, vì Mao Trạch Đông đã sớm lợi dụng phong trào này để dần dần độc chiếm quyền lực chính trị và tiêu diệt những kẻ thù trong nhận thức của ông ta.

Dù nguyên nhân có là gì đi nữa, thì rõ ràng, Cách mạng Văn hóa năm 1966 đã công khai ủng hộ Mao Trạch Đông, trao cho ông quyền lực và sức ảnh hưởng để thanh trừng khỏi đảng mọi kẻ thù chính trị ở các cấp chính quyền cao nhất. Bên cạnh việc đóng cửa nhiều trường phổ thông và đại học trên khắp Trung Quốc, Mao Trạch Đông còn khuyến khích giới trẻ tùy tiện phá hủy các tòa nhà cổ, đền đài, tác phẩm nghệ thuật, tấn công các giáo viên, quản lý trường học, lãnh đạo đảng và cả phụ huynh. Cách mạng Văn hóa nâng cao uy tín cho Mao Trạch Đông nhiều đến mức nhiều làng xã đã áp dụng tập tục cầu nguyện lãnh tụ trước mỗi bữa cơm.

Trong cả nền chính trị quốc dân lẫn văn hóa đại chúng, Mao Trạch Đông tự coi mình như một á thần không phải chịu trách nhiệm trước bất kỳ ai, thanh trừng mọi kẻ bị nghi ngờ là dám chống lại ông ta, chỉ đạo quần chúng và Hồng vệ binh "phá hủy hầu như toàn bộ tổ chức đảng và nhà nước". Sau khi phong trào Cách mạng Văn hóa được công bố, hầu hết đảng viên ĐCSTQ cấp cao nhất, những người lưỡng lự trong việc tuân theo chỉ đạo của Mao Trạch Đông, bao gồm Lưu Thiếu Kỳ và Đặng Tiểu Bình, đều bị gạt khỏi các chức vụ đương nhiệm gần như ngay lập tức; và cùng với gia đình, phải chịu đựng hàng loạt chỉ trích và lăng nhục.

Lưu Thiếu Kỳ, Đặng Tiểu Bình và nhiều người khác, bị tố cáo là "theo phe tư bản". Lưu Thiếu Kỳ bị gán cho cái mác "kẻ phản bội" và "nhân vật theo phe tư bản hàng đầu trong đảng"; ông phải chuyển giao chức Phó Chủ tịch Đảng cho Lâm Bưu vào tháng 7 năm 1966. Đến năm 1967, Lưu Thiếu Kỳ và vợ là Vương Quang Mỹ chịu quản thúc tại gia ở Bắc Kinh. Tháng 10 năm 1968, ông bị tước hết chức vụ và khai trừ khỏi đảng. Sau thời gian cầm tù, Lưu Thiếu Kỳ không còn xuất hiện trước công chúng.

Chịu phỉ báng, qua đời và được phục hồi danh dự
nhỏ|250x250px|Lưu Thiếu Kỳ bị sỉ nhục trước công chúng tại một cuộc biểu tình thời Cách mạng Văn hóa
Hồng vệ binh thường xuyên đánh đập Lưu Thiếu Kỳ tại các buổi đấu tố công khai sau khi ông bị bắt vào năm 1967. Lưu Thiếu Kỳ không được cấp thuốc điều trị bệnh tiểu đường, cho đến lúc đó vẫn là một căn bệnh mãn tính, và bệnh viêm phổi mà mãi tới khi bị bắt ông mới bộc lộ triệu chứng. Lưu Thiếu Kỳ chỉ được điều trị khi Giang Thanh sợ rằng ông sẽ chết; Giang Thanh muốn giữ lại mạng sống cho Lưu Thiếu Kỳ để biến ông thành "mục tiêu sống" trong kỳ Đại hội Đảng lần thứ chín năm 1969.

Tại kỳ đại hội, Lưu Thiếu Kỳ bị tố cáo là nội gián, kẻ phản bội. Chu Ân Lai tuyên đọc bản án khẳng định Lưu Thiếu Kỳ là "kẻ phản bội, nội gián và chó săn chạy theo bè lũ đế quốc, những kẻ theo chủ nghĩa xét lại và bọn phản động Quốc dân đảng". Thể trạng của Lưu Thiếu Kỳ không khá khẩm hơn và ông qua đời ngay sau kỳ đại hội.

Trong cuốn hồi ký của mình, bác sĩ chính chịu trách nhiệm chăm sóc Lưu Thiếu Kỳ đã phản bác lại những cáo buộc về sự ngược đãi y tế mà vị cựu chủ tịch nước phải cam chịu suốt những năm tháng cuối đời. Theo bác sĩ Cố Khải Hoa, có một đội ngũ y tế chuyên trách trị bệnh cho Lưu Thiếu Kỳ; từ tháng 7 năm 1968 đến tháng 10 năm 1969, Lưu Thiếu Kỳ viêm phổi bảy lần do suy giảm hệ miễn dịch, và đã có tổng cộng 40 nhóm hội chẩn với các chuyên gia y tế hàng đầu bàn về việc điều trị căn bệnh này. Hàng ngày, một đội y tế luôn theo dõi ông chặt chẽ, sẵn sàng nỗ lực hết sức nếu có tình huống bất trắc xảy ra. Ngày 12 tháng 11 năm 1969, Lưu Thiếu Kỳ qua đời vì biến chứng tiểu đường và được hỏa táng ngay ngày hôm sau.

Tháng 2  năm 1980, hai năm sau khi Đặng Tiểu Bình lên nắm quyền, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XI đã ban hành "Quyết định về việc phục hồi danh dự cho đồng chí Lưu Thiếu Kỳ". Quyết định phục hồi hoàn toàn danh dự cho Lưu Thiếu Kỳ, tuyên bố việc khai trừ ông là không công bằng, xóa bỏ cái mác "phản đảng, phản bội và chó săn" gắn liền với nhà lãnh đạo này vào thời điểm ông qua đời. Nó cũng khẳng định Lưu Thiếu Kỳ là "một nhà cách mạng vô sản, nhà Mác-xít vĩ đại" công nhận ông là một trong những nhà lãnh đạo quan trọng của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Lâm Bưu bị quy trách nhiệm là đã "ngụy tạo bằng chứng giả" chống lại Lưu Thiếu Kỳ, hợp tác với Bè lũ bốn tên khiến Lưu Thiếu Kỳ phải chịu "mưu hại chính trị và đày đọa thể xác". Một buổi lễ truy điệu trọng thị cấp quốc gia đã được tổ chức cho Lưu Thiếu Kỳ vào ngày 17 tháng 5 năm 1980, tro tàn của ông được rải xuống biển ở Thanh Đảo theo đúng di nguyện cuối cùng.

Ngày 23 tháng 11 năm 2018, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình có bài phát biểu tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh nhân kỷ niệm 120 năm ngày sinh Lưu Thiếu Kỳ.

Đời tư
nhỏ|250x250px|Lưu Thiếu Kỳ và người vợ Vương Quang Mỹ vào những năm 1960
Lưu Thiếu Kỳ kết hôn năm lần, hai trong số năm người vợ của ông là Hà Bảo Trân và Vương Quang Mỹ. Người vợ thứ ba của Lưu Thiếu Kỳ, Tạ Phi, quê ở Văn Xương, Hải Nam, là một trong số ít phụ nữ tham gia Vạn lý Trường chinh năm 1934. Vợ của Lưu Thiếu Kỳ vào thời điểm ông qua đời năm 1969, Vương Quang Mỹ, bị Mao Trạch Đông tống vào tù trong Cách mạng Văn hóa; bà đã phải sống trong điều kiện khắc nghiệt ở phòng biệt giam suốt hơn một thập kỷ.

Tác phẩm

Xem thêm

 Lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Chú thích

Nguồn

 "Fifth Plenary Session of 11th C.C.P. Central Committee", Beijing Review, No. 10 (10 tháng 3 năm 1980), tr. 3–10, miêu tả những biện pháp phục hội danh dự chính thức.

Liên kết ngoài

 Lưu trữ tham khảo Lưu Thiếu Kỳ

|-

|-

|-

|-

Chủ tịch Trung Quốc
Sinh năm 1898
Mất năm 1969
Người Trung Quốc trong Thế chiến thứ hai
Người thời đại cách mạng Văn hóa
Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Chính khách từ Trường Sa, Hồ Nam


title: Gastrotheca walkeri

text:
Gastrotheca walkeri (tên tiếng Anh: Rana Marsupial Cornuda) là một loài ếch trong họ Hemiphractidae. Chúng là loài đặc hữu của Venezuela.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 La Marca, E., Manzanilla, J. & Mijares, A. 2004. Gastrotheca walkeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

walkeri
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Comitas ilariae

text:
Comitas ilariae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Comitas


title: Terrasson-Lavilledieu

text:
Terrasson-Lavilledieu là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 39,34 km², dân số năm 2004 là 6336 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 88 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Terrasson

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de la ville
 Office de tourisme
 Espace Culture Multimédia

Terrasson-Lavilledieu


title: Cameraria betulivora

text:
Cameraria betulivora là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Canada và Hoa Kỳ (bao gồm Maine và North Carolina).

Sải cánh dài khoảng 7 mm.

Ấu trùng ăn Betula species, bao gồm Betula alleghaniensis, Betula lenta, Betula lutea, Betula papyrifera và Betula populifolia. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cameraria


title: Conus vulcanus

text:
Conus vulcanus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

vulcanus


title: Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang

text:
Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang (1909–1990) là một Giám mục người Việt Nam của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm nhận chức vụ giám mục phó, giám mục chính tòa giáo phận Cần Thơ trong khoảng thời gian 25 năm, kéo dài từ năm 1965 đến năm 1990. Trong Hội đồng Giám mục miền Nam Việt Nam, ông từng đảm nhận vai trò Tổng Thư ký trong suốt 10 năm, từ năm 1966 đến năm 1976. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Hãy nâng tâm hồn lên".

Nguyễn Ngọc Quang tên thật là Nguyễn Văn Sử (Sở), sinh tại Bà Rịa trong một gia đình 10 người con, trong đó 3 người đi theo con đường tu trì. Năm 11 tuổi, ông bắt đầu con đường tu trì của mình bằng việc nhập học Tiểu chủng viện Sài Gòn. Sau 15 năm tu học, ông được truyền chức linh mục vào tháng 9 năm 1935.

Sau thời gian ngắn thực hiện các công việc mục vụ Công giáo, năm 1938, tân giám mục Ngô Đình Thục nhậm chức tại Địa phận Vĩnh Long và quyết định cho linh mục Quang đi du học tại Pháp. Đầu năm 1939, linh mục Quang đặt chân đến Pháp. Trong thời gian du học, ông nhiều lần phải di tản và gián đoạn việc học do ảnh hưởng của Chiến tranh thế giới thứ hai tại châu Âu. Tại Pháp, ông từng đóng vai trò trung gian hòa giải bất đồng giữa các phong trào Cộng sản và dẫn đầu đoàn linh mục chào đón chủ tịch Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh đến quốc gia này để đàm phán. Sau khi hoàn tất việc học, linh mục Quang trở về Việt Nam năm 1946 và dần thăng tiến trên con đường mục vụ, đảm nhận các vai trò quan trọng tại địa phận quê hương như Giám đốc Tiểu chủng viện Vĩnh Long rồi Tổng đại diện Giáo phận Vĩnh Long.

Tòa Thánh chọn linh mục Nguyễn Ngọc Quang làm giám mục phó giáo phận Cần Thơ năm 1964, hỗ trợ mục vụ tại giáo phận này khi giám mục chính tòa Philípphê Nguyễn Kim Điền được Tòa Thánh thăng hàm Tổng giám mục, bổ nhiệm làm Giám quản Tông Tòa Tổng giáo phận Huế. Nguyễn Ngọc Quang chính thức kế nhiệm trở thành giám mục chính tòa Cần Thơ vào năm 1968.

Sau chiến tranh Việt Nam, giám mục Quang được chính quyền Việt Nam mới đánh giá cao về tinh thần yêu nước. Thời kỳ này, ông góp phần khai mở lại Đại chủng viện Thánh Quí sau nhiều năm đóng cửa. Ông qua đời năm 1990 tại Tòa giám mục Cần Thơ.

Thân thế và tu tập
Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang sinh ngày 23 tháng 7 năm 1909 tại Phước Lễ, Bình An, Bà Rịa (nay thuộc phường Phước Hiệp, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu), thuộc Giáo phận Bà Rịa. Nhà thờ giáo xứ nơi ông sinh ra hiện nay được chọn làm Nhà thờ chính tòa Bà Rịa. Ngoài giám mục Quang, giáo xứ này là nơi phát xuất của hai giám mục khác là Giacôbê Nguyễn Văn Mầu, giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long và Tôma Nguyễn Văn Trâm, giám mục Tiên khởi giáo phận Bà Rịa. Giám mục Trâm là cháu họ gọi Giám mục Quang là cậu.

Cha mẹ Nguyễn Ngọc Quang có 10 người con gồm 2 nữ và 8 nam trong đó có 4 người qua đời thời còn thơ ấu. Thân phụ ông là ông Nguyễn Ngọc Thanh (mất 1932) và thân mẫu ông là bà Nguyễn Thị Thông (mất 1943). Trong số các người con sống đến tuổi trưởng thành của ông bà có 3 người con theo đường tu trì gồm một nữ tu dòng Thánh Phaolô Thành Chartres, linh mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Công và giám mục Nguyễn Ngọc Quang. Gần một tháng sau khi sinh, Nguyễn Ngọc Quang được khai sinh vào ngày 15 tháng 8 với tên Nguyễn Văn Sử, nhưng vì trùng tên một một người trong dòng họ, cậu được gọi bằng các tên thay thế là Sở và Quang. Gia đình cậu sinh sống tại Xóm Cát, các nhà thờ họ đạo khoảng 1,2 km.

Năm 1918, người anh Nguyễn Ngọc Công đi tu học. Hai năm đó 1920, cậu bé Nguyễn Ngọc Quang nhập học Tiểu chủng viện Sài Gòn. Vào thời điểm này, ngôi trường La-tinh Sài Gòn không có chương trình học cụ thể, chương trình học đầy chắp vá. Năm 1925, Khâm mạng Arsi quyết định các học sinh tại đây cần học chương trình nhà nước và lấy bằng ngôn ngữ Pháp, cậu bé Quang là một trong năm học sinh thi bằng ngôn ngữ Pháp, đậu bằng Franco-indigène.

Năm 1928, chủng sinh Nguyễn Ngọc Quang tiếp tục con đường tu học bằng việc nhập học Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn. Sau hai năm học về triết học, chủng sinh Quang nhận nghi thức cắt tóc và được bổ nhiệm đi dạy học tại các xứ đạo trong khoảng thời gian 6 tháng tại mỗi địa điểm: Giồng Gòn, họ đạo Vĩnh Long và Bình Đại kèm họ đạo mới là Lộc Tân. Năm 1933, linh mục Gioan Baotixita Nguyễn Bá Tòng được Tòa Thánh chọn làm giám mục, là giám mục Công giáo người Việt Nam đầu tiên. Tân giám mục chính là linh mục đỡ đầu cho anh em Nguyễn Ngọc Công và Nguyễn Ngọc Quang tu học, nên họ tổ chức lễ đón tiếp giám mục Tòng khi tân giám mục về thăm trường La tinh. Chính vì việc này, cả hai chủng sinh này bị hoãn truyền chức linh mục: chủng sinh Công hoãn 18 tháng, chủng sinh Quang hoãn 6 tháng.

Linh mục
Nguyễn Ngọc Quang được truyền chức linh mục ngày 21 tháng 9 năm 1935. Sau khi trở thành linh mục, tân linh mục được giám mục Dumortier Đượm bổ nhiệm hỗ trợ mục vụ các họ đạo Rạch Dầu, Cái Mơn, Cái Quao, với thời gian quy định là hai tháng cho mỗi địa điểm. Sau đó, linh mục Quang được bổ nhiệm làm linh mục phó xứ Mặc Bắc trong sáu tháng, sau đó lại thuyên chuyển làm linh mục phó xứ Bãi Xan. Tại nhiệm sở Bãi Xan, linh mục Nguyễn Ngọc Quang đảm nhận vai trò tại đây trong thời hạn một năm.

Giám mục Ngô Đình Thục trở thành giám mục Địa phận Vĩnh Long và quyết định thuyên chuyển linh mục Quang từ Bãi Xan về tạm trú tại Vĩnh Long, trong thời gian chuẩn bị cho đi du học nước ngoài, cùng linh mục Antôn Nguyễn Văn Thiện. Cuối năm 1938, ngày 6 tháng 12, hai linh mục Quang và Thiện xuống tàu “Chargeurs Réunis” để đến Pháp. Họ cập cảng Marseille vào ngày 5 tháng 1 năm 1939 và một ngày sau đó di chuyển bằng xe lửa đến Paris, nhập học tiểu chủng viện Paris ở Conflans. Chi phí cho các linh mục này du học do Hội Thánh Phêrô tài trợ, mỗi linh mục cũng được địa phận Vĩnh Long chu cấp cho 400 đồng tiền Việt. Tại Pháp, các linh mục du học gặp khó khăn vì thời tiết khắc nghiệt mùa đông tại Pháp.

Chín tháng sau khi đến Pháp, ngày 1 tháng 9, Adolf Hitler tuyên chiến với Pháp, chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, các linh mục đang học tập tản cư xuống miền Nam Pháp, định cư tại Aix-en-Provence. Năm 1942, linh mục Nguyễn Ngọc Quang thi xong chương trình Tú Tài, thì quân Đồng Minh đến miền Nam Pháp, các linh mục chia nhau đến tản cư các nơi khác nhau. Linh mục Quang quyết định đi đến Toulouse, Pháp. Trong khoảng thời gian từ năm 1942 đến năm 1946, linh mục Nguyễn Ngọc Quang tá túc tại Institut Catholique, Toulouse và đi học đại học nơi khác và hoàn thành thi cử học phần cuối vào tháng 6 năm 1946. Trong thời gian sống tại Toulouse, thường ngày ông thường cử hành lễ cho các nữ tu dòng Vincent de Paul (Vinh Sơn Đệ Phaolô) ở xứ đạo La Daurade. Chủ nhật hàng tuần thì cử hành lễ tại họ đạo Cox, cách Toulouse 225 km. Cũng trong năm 1946, đại hội công giáo Việt Nam tại Toulouse bầu chọn linh mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang đảm trách nhiệm vụ tuyên úy người Công giáo Việt Nam sống tại giáo phận Toulouse và giáo phận Carcassonne, Pháp.

Tháng 3 năm 1946, phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Chủ tịch nước Hồ Chí Minh dẫn đầu đến Pháp tham dự hội nghị Fontainebleau, thương thuyết việc trao trả độc lập cho Việt Nam. Những người Việt yêu nước tại Pháp tổ chức tiếp đón phái đoàn. Linh mục Nguyễn Ngọc Quang dẫn đầu đoàn linh mục du học chào mừng đoàn chính quyền Việt Nam. Tình hình chính trị phức tạp do phong trào Cộng sản đệ tam và đệ tứ Quốc tế gặp bất đồng. Linh mục Nguyễn Ngọc Quang được chọn làm trung gian hòa giải. Kết quả, Cộng sản Đệ Tứ tự giải thể.

Sau thời gian dài du học ngoại quốc, ngày 12 tháng 12 năm 1946, linh mục Nguyễn Ngọc Quang và Nguyễn Văn Thiện trở về Việt Nam trên chuyến tàu đầu tiên từ Pháp đến Viễn Đông sau chiến tranh thế giới thứ hai. Con tàu mang tên Champolion, đến Sài Gòn vào tháng 1 năm 1947. Linh mục Quang tạm trú tại Sài Gòn trước khi về Vĩnh Long, thì linh mục đoàn Hạt Đại diện Tông Tòa Sài Gòn (Địa phận Sài Gòn) chất vấn giám mục về các linh mục tham gia kháng chiến và bày tỏ sự ủng hộ với việc kháng chiến. Linh mục Nguyễn Ngọc Quang được các linh mục chọn làm người hỗ trợ tinh thần. Một số linh mục giáo sư Chủng viện bị nghi ngờ là chủ xướng vụ việc đánh rải truyền đơn cho các linh mục cấm phòng và 4 vị được yêu cầu rời khỏi chủng viện trong 24 giờ, trong đó có linh mục Phaolô Nguyễn Văn Bình và Giuse Phạm Văn Thiên.

Từ tháng 3 năm 1947, linh mục Nguyễn Ngọc Quang đảm nhận vai trò Giám đốc Tiểu chủng viện Vĩnh Long và kiêm nhiệm phụ trách xứ chính tòa Vĩnh Long kể từ ngày 8 tháng 1 năm 1948. Sau khi Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa phát lệnh Toàn quốc kháng chiến, tình hình chính trị căng thẳng, nhiều linh mục thuộc địa phận Vĩnh Long bị giết và nhiều nhà thờ bị đốt. Dịp hè 1947, linh mục Nguyễn Ngọc Quang xin phép hỗ trợ mục vụ tại Cái Nhum, thuộc địa bàn quân kháng chiến và liên lạc, nhờ cậy linh mục Lê Đình Hiền để liên lạc với tướng Nguyễn Bình. Nhờ việc này, việc giết hại linh mục và đốt nhà thờ đã chấm dứt.

Năm 1950, linh mục Nguyễn Ngọc Quang thành lập nhà in Long Hồ ấn quán và "Nguyệt san Hiệp nhất", cơ quan ngôn luận của Địa phận Vĩnh Long và xây dựng trường Nguyễn Trường Tộ vào năm 1952. Linh mục Quang dừng việc giảng dạy tại Chủng viện kể từ năm 1954.

Năm 1960, Hàng giáo phẩm Công giáo Việt Nam thành hình, Tòa Thánh thành lập thêm nhiều giáo phận tại Việt Nam, giám mục Vĩnh Long là Ngô Đình Thục được thăng Tổng giám mục Huế, linh mục Nguyễn Văn Thiện trở thành giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long. Tân giám mục Thiện, người bạn du học quyết định bổ nhiệm linh mục Nguyễn Ngọc Quang làm Tổng đại diện Giáo phận Vĩnh Long sau khi tiếp quản giáo phận, dồng thời linh mục Quang còn kiêm nhiệm chức vụ chính xứ nhà thờ chính tòa Vĩnh Long.

Giám mục phó Cần Thơ
Đảo chính chính trị tại Việt Nam Cộng hòa năm 1963 giết chết Tổng thống Ngô Đình Diệm làm Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Huế Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục, anh trai tổng thống không thể trở về Việt Nam khi đang tham gia Công đồng Vatican II. Ngày 30 tháng 9 năm 1964, giám mục Philipphê Nguyễn Kim Điền, Giám mục chính tòa Cần Thơ được Tòa Thánh Vatican thăng hàm Tổng giám mục, điều động giữ chức Giám quản Tông Tòa Giáo phận Huế thay Tổng Giám mục Ngô Đình Thục, Ngày 22 tháng 3 năm 1965, Tòa Thánh bổ nhiệm Linh mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang giữ chức Giám mục phó Giáo phận Cần Thơ.

Tin tức bổ nhiệm tân giám mục Nguyễn Ngọc Quang bị rò rỉ cho ông Trương Công Cừu và ông này công bố tin này rộng rãi. Chính vì tin đồn này, Tòa Thánh trì hoãn việc phong chức giám mục cho giám mục tân cử. Lễ tấn phong Giám mục cử hành chiều ngày 5 tháng 5 năm 1965 tại Nhà thờ chính tòa Vĩnh Long, dù nơi này đang trong quá trình xây dựng. Phần nghi thức truyền chức được cử hành bởi chủ phong là Tổng giám mục Khâm sứ Tòa Thánh Angelo Palmas, hai giám mục phụ phong là giám mục Antôn Nguyễn Văn Thiện – giám mục chính tòa Giáo phận Vĩnh Long và Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Sài Gòn Phaolô Nguyễn Văn Bình. Nguyễn Ngọc Quang chính thức nhận chức giám mục phó Cần Thơ ngày sáng hôm sau. Giáo phận Cần Thơ năm 1965 có 71.926 giáo dân, 72 linh mục, 171 nữ tu, 55 đại chủng sinh và 205 tiểu chủng sinh.

Trong khuôn khổ ba ngày cầu nguyện cho hòa bình, giám mục Nguyễn Ngọc Quang dẫn đầu đoàn rước nhân dịp kỷ niệm lễ Công giáo mang tên Lễ Đức Mẹ Lên Trời, ngày 22 tháng 8 năm 1965 tại Nhà thờ chính tòa Cần Thơ. Tháng 9 năm 1965, giám mục Nguyễn Ngọc Quang tham gia phiên họp cuối cùng của Công đồng Vatican II. Năm 1966, ông thành lập Tiểu Chủng viện Á Thánh Quý tại Cái Răng và được bầu làm Tổng thư ký Hội đồng Giám mục miền Nam Việt Nam.

Sau khi các bên đình chiến cuộc chiến Tết Mậu Thân năm 1968, theo thống kê có 39 gia đình được hỗ trợ tị nạn tại nhà tĩnh tâm, cạnh bên Tòa giám mục của giám mục Nguyễn Ngọc Quang. Những người dân di tản được Giáo hội Công giáo địa phương hỗ trợ phần lớn là người ngoài Công giáo ra đi vì chiến sự tại các cơ sở tôn giáo: Tiểu chủng viện, nhà thờ, trường học, bệnh viện, trại trẻ mồ côi và hỗ trợ quần áo cũng như thuốc. Theo giám mục Quang không có linh mục và các nữ tu thiệt mạng và không có nhà thờ, tu viện bị phá hủy trong trận chiến này.

Giám mục chính tòa Cần Thơ

Trong chiến tranh Việt Nam
Năm 1968, giám mục chính tòa Nguyễn Kim Điền chính thức trở thành Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Huế, giám mục phó Nguyễn Ngọc Quang chính thức trở thành giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ. Từ khi tham gia phiên họp cuối cùng của Công đồng Vatican II vào tháng 9 năm 1965, giám mục Quang đưa ra quyết định quản trị giáo phận theo tinh thần công đồng: Xây dựng một Giáo hội hiệp thông – tham gia – đồng trách nhiệm.

Chấp chính giáo phận, giám mục Nguyễn Ngọc Quang nhanh chóng thành lập Hội đồng Cố vấn, Hội đồng linh mục và Tòa án Hôn phối Giáo phận. Ngoài ra, giám mục Quang gửi một số linh mục đi du học ngoại quốc, trong đó có các linh mục Emmanuel Lê Phong Thuận, Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn,... Trong khoảng thời gian từ năm 1970 đến năm 1975, ông đảm nhận vị trí Chưởng ấn Viện Đại học Đà Lạt. Nguyễn Ngọc Quang là chưởng ấn thứ hai, kế vị giám mục Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục không trở về Việt Nam, đồng thời cũng là Chưởng ấn cuối cùng của Học viện này.

Nhằm mục đích hỗ trợ tài chính cho chủng viện và các tu viện tại giáo phận Cần Thơ, giám mục Nguyễn Ngọc Quang cho thành lập nhà máy nước đá tại Cái Răng năm 1967, sau đó lập một nhà xưởng chuyên sản xuất tàu vị yểu tại Sóc Trăng năm 1969. Giám mục Quang cũng quan tâm đến dòng Mến Thánh Giá Bình Thủy mà vị tiền nhiệm Nguyễn Kim Điền là thiết lập: cuối năm 1969, ông quyết định xây cất thêm cơ sở cho dòng này làm đệ tử viện và kể từ năm 1970, bàn giao việc huấn luyện các nữ tu cho nhà dòng. Giám mục Nguyễn Ngọc Quang cho mở rộng Tiểu chủng viện Cái Răng và khánh thành các hạng mục công trình mới vào đầu tháng 8 năm 1970. Ông cũng hỗ trợ nhân sự và tài chính để truyền giáo tại nhiều nơi và tổ chức lạc quyên để hỗ trợ tái thiết nhà thờ, mở các giáo điểm. Cuối năm 1968, giám mục Nguyễn Ngọc Quang kêu gọi giáo dân ủng hộ đóng góp để tái thiết Nhà thờ Chính tòa Cần Thơ. Nghi thức đặt viên đá đầu tiên cử hành vào dịp kỷ niệm 15 năm thành lập giáo phận, ngày 8 tháng 12 năm 1970. Cũng trong dịp này, giáo phận Cần Thơ cũng cho phát hành Kỷ yếu Giáo phận.

Ngoài dòng Mến Thánh Giá, giám mục Nguyễn Ngọc Quang cũng quan tâm đến các dòng tu khác. Sau khi dòng Con Đức Bà Nam Vang phân chia thành hai dòng tại Russeykeo và Cần Thơ, tháng 7 năm 1967, Giám mục Quang ký sắc lệnh thiết lập và đặt danh hiệu mới cho phân dòng tại Cần Thơ là Dòng Con Đức Mẹ Bình Thủy – Cần Thơ. Sau biến cố năm 1970 tại Campuchia, các tu sĩ tại Russeykeo di cư đến Việt Nam, số ít xin vào phân dòng tại Cần Thơ. Giám mục Quang hỗ trợ nhà dòng 5 mẫu đất vườn gồm vườn cây ăn trái và trại chăn nuôi giáo phận Cần thơ để họ xây dựng tu viện và sinh sống. Với dòng Thánh Gia đến Việt Nam tháng 5 năm 1970. Tháng 6 năm 1973, giám mục Quang chấp thuận cho dòng này thành lập nhà Đệ tử (thứ hai) tại Cần Thơ, ông cũng quyết định giao Nhà dòng Truyền giáo thánh Phaolô tại Cái Khế cho Dòng Thánh Gia dùng làm Đệ Tử viện Thánh Gia Cần Thơ vào tháng 9 năm 1973. Giám mục Quang cũng chấp thuận và hỗ trợ dòng Thánh Gia mua lại cơ sở của Tu hội Na Gia vào năm 1974. Ngoài các dòng tu trên, tại Cần Thơ, giám mục Nguyễn Ngọc Quang đồng ý cho một số dòng tu khác sinh hoạt tại Giáo phận.

Đầu tháng 10 năm 1972, giám mục Nguyễn Ngọc Quang công bố Quy chế Hội đồng giáo xứ và yêu cầu các linh mục xúc tiến cơ cấu này trong giáo xứ và các họ đạo, nhằm mục đích thúc đẩy việc truyền giáo và sinh hoạt tôn giáo. Giữa tháng 1 năm 1973, ông cho thành lập 6 Uỷ ban của Giáo phận và thành lập thêm hai ủy ban khác vào năm 1975. Giám mục Nguyễn Ngọc Quang cũng cho thiết lập tờ báo nguyệt san Đồng Hướng, tờ này hoạt động đến năm 2003 cho tới khi linh mục Antôn Vũ Huy Chương trở thành giám mục và thông tin giáo phận chuyển sang giao diện điện tử.

Sau chiến tranh Việt Nam
Sau chiến tranh Việt Nam, nhiều sự thay đổi diễn ra: nhiều giáo dân rời Việt Nam, đi đến vùng kinh tế mới, học tập cải tạo,... Nhiều giáo sĩ hồi tục, nhiều giáo sĩ du học không thể trở về Việt Nam, một số linh mục đi cải tạo và số ít linh mục xin gia nhập giáo phận. Số linh mục đầu năm 1975 là 118 suy giảm còn 86 vị vào cuối năm. Về các cơ sở tôn giáo, nhiều họ đạo không còn cơ sở tôn giáo và việc đi lại gặp nhiều hạn chế. Các hội đoàn Công giáo Tiến hành không được phép hoạt động.

Ngày 6 tháng 6 năm 1975, giám mục Nguyễn Ngọc Quang tấn phong giám mục phó cho linh mục Emmanuel Lê Phong Thuận. Trong Văn thư đề ngày 2 tháng 8 năm 1976, giám mục Nguyễn Ngọc Quang và Ban cố vấn đồng ý bàn giao tất cả ruộng đất của Giáo phận để Chính quyền phân phối cho dân. Giáo phận Cần Thơ chỉ còn giữ lại đất phượng tự và một ít đất cho các linh mục tu sĩ canh tác. Ngoài đất đai, các cơ sở giáo dục của giáo phận Cần Thơ cũng chuyển giao cho Nhà nước, gồm 13 trường trung học phổ thông và kỹ thuật, 38 trường tiểu học, 23 vườn trẻ. Các cơ sở khác thuộc quyền quản lý của giáo phận như y tế và xã hội bàn giao cho Nhà nước hoặc tự giải thể.

Sau chiến tranh, 80 chủng sinh giáo phận đang học tại các Đại chủng viện Đà Lạt, Long Xuyên và Vĩnh Long được gọi về giáo phận. Giám mục Nguyễn Ngọc Quang áp dụng nhiều cách khác nhau để có thể phong chức cũng như đào tạo những chủng sinh này trở thành linh mục: gửi nhóm chủng sinh đã hoàn tất chương trình đến các nơi khó khăn, thiếu linh mục để giáo dân xin chính quyền cho phong chức; các chủng sinh chưa hoàn tất việc đào tạo, giám mục Quang chia họ thành các nhóm để lao động sản xuất và được linh mục nhiệm sở cho thực tập việc mục vụ. Các chủng sinh này được yêu cầu sau mỗi 4 tháng về dự khóa Thần hoc tại Đại chủng viện.

Được chính quyền Việt Nam đánh giá là một nhân vật Công giáo có xu hướng hoạt động yêu nước tích cực từ lúc còn thanh niên, ở trong nước cũng như ở hải ngoại, tháng 8 năm 1977, ông cùng với Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình, Tổng Giám mục giáo phận Sài Gòn, được chọn tham gia phái đoàn đi thăm Hà Nội. Tháng 1 năm 1978, ông được mời dự họp Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Trong thời kỳ Nguyễn Ngọc Quang quán lý giáo phận, Đại chủng viện Thánh Quý được mở cửa trở lại vào tháng 12 năm 1988 nhằm đào tạo linh mục liên giáo phận Vĩnh Long – Long Xuyên và Cần Thơ. Ngày 20 tháng 6 năm 1990, Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang qua đời tại Tòa giám mục Cần Thơ, thọ 81 tuổi. Thi hài ông được an táng tại Nhà thờ chính tòa Cần Thơ.

Tính cách
Giám mục Nguyễn Ngọc Quang đặc biệt tôn trọng sự đúng giờ: ông không thích việc đến sớm hay đến muộn vào các dịp cử hành việc mục vụ cũng như sinh hoạt cá nhân. Ngoài ra, giám mục Quang cũng là người giản dị và tự lập: ông tự giặt quần áo, khâu vá và các nhu cầu khác. Ông sử dụng ba chiếc quần dài màu đen và ba chiếc áo vải trắng và thường sử dụng áo dòng trong cả ngày. Hơn nữa, giám mục Quang tự làm bao thư và cắt tỉa, trồng ăn trái trong vườn. Ngoài ra, giám mục Quang cũng đề cao sự trung thực và sẵn sàng hỗ trợ các linh mục nếu họ chấp nhận trình bày trung thực với ông. Trước năm 1975, Nguyễn Ngọc Quang là một người nóng tính và hay lớn tiếng nhưng về sau đã khắc phục khuyết điểm của mình, trở thành một người hiền lành và nhỏ nhẹ.

Tông truyền
Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang được tấn phong giám mục năm 1965, thời Giáo hoàng Gioan XXII, bởi:
 Chủ phong: Angelo Palmas, Tổng giám mục Khâm sứ Tòa Thánh tại Việt Nam.
 Hai giám mục phụ phong: Phaolô Nguyễn Văn Bình, Tổng giám mục Tổng giáo phận Sài Gòn và giám mục Antôn Nguyễn Văn Thiện, giám mục chính tòa giáo phận Vĩnh Long.

Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang đóng vai trò chủ phong trong nghi thức truyền chức linh mục giám mục:
 Năm 1965, linh mục Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, hiện là hồng y, nguyên Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.

Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang đóng vai trò chủ phong trong nghi thức truyền chức giám mục:
 Năm 1975, giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận, cố giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ.

Giám mục Giacôbê Nguyễn Ngọc Quang đóng vai trò phụ phong trong nghi thức truyền chức cho giám mục:
 Năm 1978, giám mục Louis Phạm Văn Nẫm, cố giám mục phụ tá Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.

Tóm tắt chức vụ

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Giám mục Công giáo người Việt
Sinh năm 1909
Mất năm 1990
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Người Bà Rịa – Vũng Tàu


title: Anthophora borealis

text:
Anthophora borealis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1864


title: Tsitana uitenhaga

text:
The Uitenhage Sylph (Tsitana uitenhaga) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm nhảy. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở dry grassy scrubland in the Nama Karoo from the West Cape to the East Cape in Nam Phi.

Sải cánh dài 30–35 mm đối với con đực and 31-36 đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 3 (nhiều nhất vào từ tháng 10 đến tháng 11). There is one extended generation per year.

Ấu trùng ăn Stipa dregeana.

Chú thích

Tham khảo

Tsitana


title: Doloploca

text:
Doloploca là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Doloploca buraetica Staudinger, 1892
Doloploca characterana Snellen, 1883
Doloploca praeviella (Erschoff, 1877)
Doloploca punctulana ([Denis & Schiffermuller], 1775)
Doloploca supina Razowski, 1975

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Cnephasiini


title: Orania maestratii

text:
Orania maestratii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Orania