title: 1983

text:
Sự kiện
 1 tháng 1: Pierre Aubert trở thành tổng thống Thụy Sĩ
 14 tháng 7: Fiji trở thành thành viên của UNESCO
 22 tháng 7: Chấm dứt tình trạng chiến tranh tại Ba Lan
 1 tháng 9: Liên Xô bắn rơi một chiếc máy bay hành khách Hàn Quốc
 3 tháng 9: Maldives. Tổng thống Maumoon Abdul Gayoom tái đắc cử
 23 tháng 9: St. Kitts và Nevis trở thành thành viên Liên Hợp Quốc
 27 tháng 9: Richard Stallman công bố Dự án GNU
 23 tháng 10: Liban. Đánh bom trong Beirut. 241 quân nhân Mỹ và 58 quân nhân Pháp bị giết chết
 25 tháng 10: Grenada. Hoa Kỳ chiếm đóng đảo
 26 tháng 10: St. Kitts và Nevis trở thành thành viên UNESCO
 30 tháng 10: Bầu cử tự do đầu tiên tại Argentina
 30 tháng 10: Động đất tại Erzurum và Kars, Thổ Nhĩ Kỳ, khoảng 1342 người chết
 8 tháng 11: Angola: Một chiếc Boeing 737 của Angola Airlines rơi. Tất cả 130 người trên máy bay đều chết
 10 tháng 11: Microsoft trình bày Microsoft Windows 1.0 tại Comdex trong Las Vegas
 27 tháng 11: Madrid, Tây Ban Nha. Một chiếc Boeing 747 của Avianca rơi gần cảng hàng không. 181 người chết, 11 người được cứu sống
 3 tháng 12: Đảo chính của giới quân sự tại Nigeria

Sinh

Tháng 1
 1 tháng 1: Daniel Jarque, cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha (mất 2009)
 3 tháng 1: Tyra Misoux, nữ diễn viên phim khiêu dâm Đức
 11 tháng 1: André Myhrer, vận động viên chạy ski Thụy Điển
 12 tháng 1: Stefan Schauer, vận động viên khúc côn cầu trên băng Đức
 12 tháng 1: Thanh Bùi, ca sĩ Việt Nam
 16 tháng 1: Emanuel Pogatetz, cầu thủ bóng đá Áo
 17 tháng 1: Alexander Meier, cầu thủ bóng đá Đức
 21 tháng 1: Moritz Volz, cầu thủ bóng đá Đức
 27 tháng 1: Thành Trung, danh hài kiêm MC Việt Nam
 25 tháng 1: Sarah Günther, nữ cầu thủ bóng đá Đức
 28 tháng 1: Michael Kempter, trọng tài bóng đá Đức

Tháng 2
 2 tháng 2: Blerim Rrustemi, cầu thủ bóng đá Canada
 11 tháng 2:
Viola Odebrecht, nữ cầu thủ bóng đá Đức
Emmanuel Krontiris, cầu thủ bóng đá Đức
Rafael van der Vaart, cầu thủ bóng đá Hà Lan
 15 tháng 2: Philipp Degen, cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ
 18 tháng 2:
Monique Henderson, nữ vận động viên điền kinh Mỹ, huy chương Thế Vận Hội
Juan Carlos Menseguez, cầu thủ bóng đá Argentina
 20 tháng 2: Jeremy Foley, diễn viên Mỹ
 22 tháng 2: Hùng Thuận, diễn viên người Việt Nam
 23 tháng 2: Emily Blunt, nữ diễn viên Anh
 25 tháng 2: Fabian Lamotte, cầu thủ bóng đá Đức

Tháng 3
 1 tháng 3: Maxi Warwel, nữ diễn viên Đức
 2 tháng 3: Lisandro Lopez
 3 tháng 3: Sarah Poewe, nữ vận động viên bơi lội
 10 tháng 3: Sonim Son, nữ ca sĩ Nhật Bản, nữ diễn viên
 24 tháng 3: Isabel Soares, nữ ca sĩ
 28 tháng 3: Ladji Doucouré, vận động viên điền kinh Pháp

Tháng 4
 1 tháng 4: Christian Schulz, cầu thủ bóng đá Đức
 10 tháng 4: Fumiyuki Beppu, tay đua xe đạp Nhật Bản
 13 tháng 4: Nicole Cooke, nữ vận động viên đua xe đạp Anh
 13 tháng 4: Philipp Heerwagen, cầu thủ bóng đá Đức (thủ môn)
 15 tháng 4: Igor Hürlimann, cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ
 20 tháng 4: Max Neukirchner, người đua mô tô Đức
 23 tháng 4: Leon Andreasen, cầu thủ bóng đá Đan Mạch
 23 tháng 4: Daniela Hantuchová, nữ vận động viên quần vợt Slovakia

Tháng 5
 2 tháng 5: Tina Maze, nữ vận động viên chạy ski Slovenia
 5 tháng 5: Henry Cavill, nam diễn viên người Anh
 11 tháng 5: Matt Leinart, cầu thủ football Mỹ
 12 tháng 5: Anahí, nữ ca sĩ nhạc pop
 13 tháng 5: Grégory Lemarchal, ca sĩ nhạc pop Pháp
 14 tháng 5: Amber Tamblyn, nữ diễn viên Mỹ
 25 tháng 5: Daniel Albrecht, vận động viên chạy ski Thụy Sĩ
 25 tháng 5: Chelse Swain, nữ diễn viên Mỹ

Tháng 6
 3 tháng 6: Janine Habeck, playmate của năm 2004
 5 tháng 6: Nadine Müller, nữ chính trị gia Đức
 7 tháng 6: Hồ Việt Trung, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam
 8 tháng 6: Kim Clijsters, nữ vận động viên quần vợt Bỉ
 10 tháng 6: Michael Auer, cầu thủ bóng đá Áo
 10 tháng 6: Leelee Sobieski, nữ diễn viên Mỹ
 14 tháng 6: Louis Garrel, diễn viên Pháp
 14 tháng 6: Anna Lührmann, nữ chính trị gia Đức, nghị sĩ quốc hội liên bang
 15 tháng 6: Giáng Tiên, nữ ca sĩ Việt Nam
 16 tháng 6: Daniel Kandlbauer, nhạc sĩ nhạc rock
 18 tháng 6: Mai Lệ Quyên, á hậu – nữ ca sĩ Việt Nam
 30 tháng 6: Marcus Burghardt, tay đua xe đạp Đức

Tháng 7
 1 tháng 7: Lynsey Bartilson, nữ diễn viên Mỹ
 2 tháng 7: Michelle Branch, nữ ca sĩ Mỹ
 3 tháng 7: Dorota Masłowska, nhà văn nữ Ba Lan
 10 tháng 7: Kim Hee-chul, thành viên nhóm nhạc nam Hàn Quốc (Super Junior)
 10 tháng 7: Isabell Bachor, nữ cầu thủ bóng đá Đức
 11 tháng 7: Oliver Setzinger, vận động viên khúc côn cầu trên băng Áo
 17 tháng 7: Tiết Chi Khiêm, ca sĩ kiêm sáng tác nhạc người Trung Quốc
 21 tháng 7: Eivør Pálsdóttir, nữ ca sĩ, nhà soạn nhạc
 22 tháng 7: Thanh Hằng, Nữ siêu mẫu, diễn viên người Việt Nam
 22 tháng 7: Jodi Albert, nữ diễn viên Anh
 23 tháng 7: Aaron Peirsol, vận động viên bơi lội Mỹ
 26 tháng 7: Marcel Schied, cầu thủ bóng đá Đức
 27 tháng 7: Lorik Cana, cầu thủ bóng đá người Albania
 29 tháng 7: Duy Uyên, nữ ca sĩ người Việt Nam

Tháng 8
 5 tháng 8: Annika Mehlhorn, nữ vận động viên bơi lội Đức
 6 tháng 8: Robin van Persie, cầu thủ bóng đá Hà Lan
 7 tháng 8: Andrij Hrywko, tay đua xe đạp Ukraina
 8 tháng 8: Kanehara Hitomi, nhà văn nữ Nhật Bản
 11 tháng 8: Chris Hemsworth, nam diễn viên Úc
 13 tháng 8: Thanh Ngọc, nữ ca sĩ người Việt Nam, cựu thành viên nhóm nhạc nữ Mắt Ngọc
 14 tháng 8: Mila Kunis, nữ diễn viên
 16 tháng 8: Nikolaos Zisis, cầu thủ bóng rổ Hy Lạp
 18 tháng 8: Georgina Bardach, nữ vận động viên bơi lội Argentina
 22 tháng 8: Theo Bos, tay đua xe đạp Hà Lan
 28 tháng 8: Christian Pander, cầu thủ bóng đá Đức

Tháng 9
 1 tháng 9: José Antonio Reyes, cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
 3 tháng 9: Alexander Klaws, nam ca sĩ Đức
 9 tháng 9: Lưu Ánh Loan, nữ ca sĩ người Việt Nam
 11 tháng 9: Lauryn Williams, nữ vận động viên điền kinh Mỹ
 16 tháng 9: Kirsty Coventry, nữ vận động viên bơi lội
 20 tháng 9: Hồ Quang Hiếu, ca sĩ người Việt Nam
 21 tháng 9: Maggie Grace, nữ diễn viên Mỹ
 21 tháng 9: Joseph Mazzello, diễn viên Mỹ
 30 tháng 9: Boris Uran, ca sĩ nhạc pop Áo

Tháng 10
 15 tháng 10: Andreas Ivanschitz, cầu thủ bóng đá Áo
 16 tháng 10: Philipp Kohlschreiber, vận động viên quần vợt Đức
 18 tháng 10: Dante Bonfim Costa Santos, cầu thủ bóng đá Brazil
 27 tháng 10: Đinh Trường Tùng (Son), nhà thiết kế thời trang người Việt Nam, đồng sáng lập thương hiệu Vungoc&son với Vũ Ngọc Tú
 29 tháng 10: Malik Fathi, cầu thủ bóng đá Đức
 31 tháng 10: Alexander Grischtschuk, người đánh cờ Nga

Tháng 11
 1 tháng 11:
Yuko Ogura, người mẫu Nhật Bản
Václav Svěrkoš, cầu thủ bóng đá Séc
 5 tháng 11: Huỳnh Đông, nam diễn viên Việt Nam
 6 tháng 11: Nicole Hosp, vận động viên chạy trên băng Áo
 11 tháng 11: Philipp Lahm, cầu thủ bóng đá Đức
 15 tháng 11: Laura Smet, nữ diễn viên Pháp
 16 tháng 11:
Britta Steffen, nữ vận động viên bơi lội Đức
Renos Doweiya, vận động viên cử tạ
 17 tháng 11:
Jodie Henry, nữ vận động viên bơi lội Úc
Quý Bình, nam diễn viên Việt Nam
Trung Hậu, nữ ca sĩ Việt Nam
 18 tháng 11:
Jelle Van Damme, cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp Bỉ
Jon Lech Johansen, hacker người Na Uy
 19 tháng 11: Meseret Defar, nữ vận động viên điền kinh, huy chương Thế Vận Hội
 20 tháng 11: Minh Beta, tác giả bài hát Việt Nam ơi!
 24 tháng 11:
Luis León Sánchez Gil, tay đua xe đạp Tây Ban Nha
Karine Vanasse, nữ diễn viên Canada
 27 tháng 11: Salvatore Gambino, cầu thủ bóng đá Đức
 30 tháng 11: Brigitte Acton, nữ vận động viên chạy trên băng Canada

Tháng 12
 2 tháng 12:
 Michael Wesley-Smith, diễn viên người New Zealand
 Lưu Chí Vỹ, ca sĩ người Việt Nam
 11 tháng 12: Marlon Kittel, diễn viên Đức
 13 tháng 12: Otylia Jędrzejczak, nữ vận động viên bơi lội Ba Lan
14 tháng 12: Phùng Hy Dư, nữ ca sĩ người Hồng Kông
 16 tháng 12: Mika Kikuchi, nữ diễn viên, ca sĩ Nhật Bản
 29 tháng 12: Minh Thư, nữ ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam
 30 tháng 12: Noley Thornton, nữ diễn viên

Mất

Tháng 1
 15 tháng 1: Ernst Erich Noth, nhà văn (sinh 1909)
 20 tháng 1: Garrincha, cầu thủ bóng đá Brasil (sinh 1933)
 23 tháng 1: Frank Forde, chính trị gia Úc, thủ tướng (sinh 1890)
 23 tháng 1: George Cukor, đạo diễn phim Mỹ (sinh 1899)
 24 tháng 1: Juan Carlos Zabala, vận động viên điền kinh Argentina, người đoạt huy chương Thế Vận Hội (sinh 1911)
 24 tháng 1: Adolf Mauk, chính trị gia Đức (sinh 1906)
 27 tháng 1: Louis de Funès, diễn viên Pháp (sinh 1914)
 27 tháng 1: Georges Bidault, chính trị gia (sinh 1899)
 28 tháng 1: Billy Fury, nhạc sĩ nhạc rock Anh (sinh 1940)
 28 tháng 1: Bryher, nhà văn nữ Anh (sinh 1894)

Tháng 2
 2 tháng 2: Sam Chatmon, nhạc sĩ blues Mỹ (sinh 1897)
 3 tháng 2: Tullio Campagnolo, tay đua xe đạp Ý (sinh 1901)
 3 tháng 2: Antonio Samorè, Hồng y Giáo chủ (sinh 1905)
 4 tháng 2: Karen Anne Carpenter, nữ ca sĩ Mỹ (Carpenters) (sinh 1950)
 8 tháng 2: Alfred Wallenstein, người điều khiển dàn nhạc Mỹ (sinh 1898)
 12 tháng 2: Kurt Mothes, nhà thực vật học Đức (sinh 1900)
 12 tháng 2: Eubie Blake, nghệ sĩ dương cầm Mỹ, nhà soạn nhạc (sinh 1883)
 13 tháng 2: Gerald Strang, nhà soạn nhạc Mỹ (sinh 1908)
 14 tháng 2: Lina Radke, nữ vận động viên điền kinh Đức (sinh 1903)
 19 tháng 2: Otto Basil, nhà văn Áo, nhà xuất bản, nhà báo (sinh 1901)
 22 tháng 2 - Adrian Boult, người điều khiển dàn nhạc Anh (sinh 1889)
 22 tháng 2: Romain Maes, tay đua xe đạp Bỉ (sinh 1913)
 23 tháng 2: Herbert Howells, nhà soạn nhạc Anh (sinh 1892)
 25 tháng 2: Tennessee Williams, nhà văn Mỹ (sinh 1911)
 28 tháng 2: Sepp Tanzer, nhà soạn nhạc Áo (sinh 1907)

Tháng 3
 3 tháng 3: Arthur Koestler, nhà văn Anh (sinh 1905)
 5 tháng 3: Otto Zierer, nhà văn Đức (sinh 1909)
 6 tháng 3: Cathy Berberian, nữ ca sĩ Mỹ, nhà soạn nhạc (sinh 1928)
 7 tháng 3: Lutz Eigendorf, cầu thủ bóng đá Đức (sinh 1956)
 7 tháng 3: Igor Markevitch, nhà soạn nhạc Nga, người điều khiển dàn nhạc (sinh 1912)
 9 tháng 3: Ulf von Euler, nhà y học Thụy Điển (sinh 1905)
 10 tháng 3: Linus Kather, chính trị gia Đức (sinh 1893)
 11 tháng 3: Donald Maclean, điệp viên Anh (sinh 1913)
 13 tháng 3: Louison Bobet, tay đua xe đạp Pháp (sinh 1925)
 17 tháng 3: Haldan Keffer Hartline, nhà sinh lý học Mỹ (sinh 1903)
 26 tháng 3: Walther Böttcher, chính trị gia Đức (sinh 1901)
 26 tháng 3: Anthony Blunt, sử gia về nghệ thuật Anh, điệp viên (sinh 1907)
 27 tháng 3: Hanna Malewska, nhà văn nữ Ba Lan (sinh 1911)
 27 tháng 3: Jānis Ivanovs, nhà soạn nhạc (sinh 1906)

Tháng 4
 4 tháng 4: Gloria Swanson, nữ diễn viên Mỹ (sinh 1899)
 6 tháng 4: Lutz Heck, nhà sinh vật học (sinh 1892)
 7 tháng 4: Wilhelm Hauschild, nhiếp ảnh gia Đức (sinh 1902)
 12 tháng 4: Jørgen Juve, cầu thủ bóng đá Na Uy (sinh 1906)
 14 tháng 4: Pete Farndon, nhạc sĩ nhạc rock Anh (sinh 1952)
 14 tháng 4: Elisabeth Lutyens, nhà soạn nhạc Anh (sinh 1906)
 19 tháng 4: Jerzy Andrzejewski, nhà văn Ba Lan (sinh 1909)
 21 tháng 4: Michael Holzach, nhà báo Đức, tác giả (sinh 1947)
 24 tháng 4: Rolf Stommelen, tay đua Công thức 1 Đức (sinh 1943)
 30 tháng 4: Muddy Waters, nhạc sĩ nhạc blues (sinh 1915)

Tháng 5
 2 tháng 5: Pridi Banomyong, thủ tướng Thái Lan (sinh 1900)
 2 tháng 5: Ernesto de la Guardia Navarro, tổng thống thứ 30 của Panama (sinh 1904)
 7 tháng 5: Peter Edel, nghệ sĩ tạo hình Đức, nhà văn (sinh 1921)
 8 tháng 5: John Fante, nhà văn Mỹ (sinh 1909)
 13 tháng 5: Otto Heckmann, nhà thiên văn học Đức (sinh 1901)
 18 tháng 5: Alfred Nau, chính trị gia Đức (sinh 1906)
 20 tháng 5: Clair Bee, huấn luyện viên bóng rổ Mỹ (sinh 1896)
 21 tháng 5: Marie Schlei, nữ chính trị gia Đức (sinh 1919)
 22 tháng 5: Erna Scheffler, nữ luật gia Đức (sinh 1893)
 22 tháng 5: Albert Claude, nhà khoa học gia tự nhiên Bỉ (sinh 1899)
 22 tháng 5: Hans Mock, Đức, cầu thủ bóng đá Áo (sinh 1912)
 25 tháng 5: Elisabet van Randenborgh, nhà văn nữ Đức (sinh 1893)
 31 tháng 5: Jack Dempsey, võ sĩ quyền Anh Mỹ (sinh 1895)

Tháng 6
 1 tháng 6: Anna Seghers, nhà văn nữ Đức (sinh 1900)
 2 tháng 6: Julio Rosales y Ras, tổng Giám mục của Cebu, Hồng y Giáo chủ (sinh 1906)
 3 tháng 6: Franz Joachim Behnisch, nhà văn Đức (sinh 1920)
 5 tháng 6: Kurt Tank, kĩ sư Đức (sinh 1898)
 6 tháng 6: Hans Leip, thi sĩ, nhà văn (sinh 1893)
 7 tháng 6: Josef Rösing, chính trị gia Đức (sinh 1911)
 12 tháng 6: Joseph Benjamin Hutto, nhạc sĩ blues Mỹ (sinh 1926)
 12 tháng 6: Clemens Holzmeister, kiến trúc sư Áo (sinh 1886)
 13 tháng 6: Helmut Kraatz, nhà y học Đức (sinh 1902)
 15 tháng 6: Mario Casariego y Acevedo, tổng Giám mục của Guatemala, Hồng y Giáo chủ (sinh 1909)
 17 tháng 6: Eelco N. van Kleffens, chính trị gia Hà Lan (sinh 1894)
 18 tháng 6: Marianne Brandt, nữ họa sĩ Đức, nữ điêu khắc gia, nhà thiết kế (sinh 1893)
 19 tháng 6: Georg Diederichs, chính trị gia Đức (sinh 1900)
 20 tháng 6: Oskar Farny, chính trị gia Đức (sinh 1891)
 22 tháng 6: Nazaire De Wolf, nhà soạn nhạc Bỉ (sinh 1917)
 26 tháng 6: James Robert Knox, tổng Giám mục Melbourne, Hồng y Giáo chủ (sinh 1914)
 30 tháng 6: Ernst Bettermann, chính trị gia Đức (sinh 1903)

Tháng 7
 1 tháng 7: Buckminster Fuller, kiến trúc sư Mỹ, nhà thiết kế, nhà khoa học (sinh 1895)
 1 tháng 7: Erich Juskowiak, cầu thủ bóng đá Đức (sinh 1926)
 2 tháng 7: Vladimír Neff, nhà văn Séc, dịch giả, tác giả kịch bản (sinh 1909)
 5 tháng 7: Konrad Wölki, nhà soạn nhạc (sinh 1904)
 5 tháng 7: Hennes Weisweiler, huấn luyện viên bóng đá Đức (sinh 1919)
 12 tháng 7: Erich Warsitz, phi công lái máy bay thử nghiệm Đức (sinh 1906)
 12 tháng 7: Chris Wood, nhạc sĩ nhạc rock Anh (sinh 1944)
 16 tháng 7: Michel Micombero, tổng thống của Burundi (sinh 1940)
 19 tháng 7: Erik Ode, diễn viên Đức (sinh 1910)
 21 tháng 7: Radovan Richta, triết gia Séc (sinh 1924)
 23 tháng 7: Georges Auric, nhà soạn nhạc Pháp (sinh 1899)
 25 tháng 7: Alberto Ginastera, nhà soạn nhạc Argentina (sinh 1916)
 25 tháng 7: Henry Primakoff, nhà vật lý học (sinh 1914)
 29 tháng 7: Luis Buñuel, đạo diễn phim (sinh 1900)
 29 tháng 7: David Niven, diễn viên Anh (sinh 1910)
 30 tháng 7: Robert Vandivier, cầu thủ bóng rổ Mỹ (sinh 1903)

Tháng 8
 3 tháng 8: Carolyn Jones, nữ diễn viên Mỹ (sinh 1928)
 10 tháng 8: Ruben Rausing, nhà phát minh Thụy Điển, doanh nhân (sinh 1895)
 12 tháng 8: Edmund Kolbe, họa sĩ Đức (sinh 1898)
 14 tháng 8: Rainer Brambach, nhà văn Thụy Sĩ (sinh 1917)
 14 tháng 8: Alfred Rust, nhà khảo cổ học Đức (sinh 1900)
 26 tháng 8: Herwig Blankertz, nhà sư phạm (sinh 1927)

Tháng 9
 1 tháng 9: Rudolf Wolters, kiến trúc sư (sinh 1903)
 3 tháng 9: Piero Sraffa, nhà kinh tế học Ý (sinh 1898)
 6 tháng 9: Bernhard Welte, nhà thần học, triết gia (sinh 1906)
 6 tháng 9: Rudolf Eickhoff, chính trị gia Đức (sinh 1902)
 7 tháng 9: Boris Hagelin, doanh nhân Thụy Điển (sinh 1892)
 8 tháng 9: Antonin Magne, tay đua xe đạp Pháp (sinh 1904)
 8 tháng 9: Ibrahim Abbud, cựu tổng thống của Sudan (sinh 1900)
 10 tháng 9: Balthazar Johannes Vorster, chính trị gia, tổng thống Nam Phi (sinh 1915)
 10 tháng 9: Felix Bloch, nhà vật lý học (sinh 1905)
 15 tháng 9: Johnny Hartman, ca sĩ nhạc jazz Mỹ (sinh 1923)
 19 tháng 9: Bruno Pittermann, chính trị gia Áo (sinh 1905)
 27 tháng 9: Leo Kahn, họa sĩ (sinh 1894)

Tháng 10
 3 tháng 10: Kurt Kusenberg, nhà phê bình nghệ thuật, nhà văn (sinh 1904)
 6 tháng 10: Terence James Cooke, tổng Giám mục New York, Hồng y Giáo chủ (sinh 1921)
 6 tháng 10: Hans Moeckel, nhà soạn nhạc Thụy Sĩ, người điều khiển dàn nhạc (sinh 1921)
 7 tháng 10: George Ogden Abell, nhà thiên văn học Mỹ (sinh 1927)
 7 tháng 10: Gottfried Leonhard, chính trị gia Đức (sinh 1895)
 8 tháng 10: Alexandre-Charles Renard, tổng Giám mục Lyon, Hồng y Giáo chủ (sinh 1906)
 10 tháng 10: Ralph Richardson, diễn viên Anh (sinh 1902)
 10 tháng 10: Heinrich Schulte, bác sĩ tâm thần Đức (sinh 1898)
 16 tháng 10: Willy Ritschard, chính trị gia Thụy Sĩ (sinh 1918)
 17 tháng 10: Raymond Aron, nhà chính trị học Pháp, nhà xã hội học, nhà xuất bản (sinh 1905)
 19 tháng 10: Maurice Bishop, thủ tướng Grenada (sinh 1944)
 20 tháng 10: Merle Travis, nhạc sĩ nhạc đồng quê, nhà soạn nhạc (sinh 1917)
 26 tháng 10: Alfred Tarski, nhà toán học Ba Lan (sinh 1901)

Tháng 11
 5 tháng 11: Jean-Marc Reiser, họa sĩ vẽ tranh cho truyện comic Pháp (sinh 1941)
 7 tháng 11: Umberto Mozzoni, Hồng y Giáo chủ (sinh 1904)
 8 tháng 11: Betty Nuthall, nữ vận động viên quần vợt Anh (sinh 1911)
 15 tháng 11: Arno Babadschanjan, nhà soạn nhạc (sinh 1921)
 23 tháng 11: Willy Schneider, nhà soạn nhạc Đức, người điều khiển dàn nhạc (sinh 1907)
 26 tháng 11: Carl Seemann, nghệ sĩ dương cầm Đức (sinh 1910)
 28 tháng 11: Stefan Skoumal, cầu thủ bóng đá (sinh 1909)

Tháng 12
 4 tháng 12: Kurt Schwabe, nhà hóa học Đức (sinh 1905)
 5 tháng 12: Robert Aldrich, đạo diễn phim Mỹ (sinh 1918)
 8 tháng 12: Slim Pickens, diễn viên Mỹ (sinh 1919)
 13 tháng 12: Mary Renault, nhà văn nữ Anh (sinh 1905)
 25 tháng 12: Rudolf Freidhof, chính trị gia Đức (sinh 1888)
 25 tháng 12: Joan Miró, họa sĩ Tây Ban Nha, nghệ sĩ tạo hình, nhà điêu khắc (sinh 1893)
 27 tháng 12: Arnold Kübler, nhà văn Thụy Sĩ (sinh 1890)
 28 tháng 12: Eugène Chaboud, đua xe (sinh 1907)
 29 tháng 12: Dennis Wilson, nhạc sĩ Mỹ (The Beach Boys) (sinh 1944)

Giải thưởng Nobel
 Hóa học - Henry Taube
 Văn học - William Golding
 Hòa bình - Lech Wałęsa
 Vật lý - Subrahmanyan Chandrasekhar, William Alfred Fowler
 Y học - Barbara McClintock
 Kinh tế - Gérard Debreu

Xem thêm
 Thế giới trong năm 1983, tình trạng thế giới trong năm này

Tham khảo

3


title: Lacon linearis

text:
Lacon linearis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Jajangmyeon

text:
Jajangmyeon () hay jjajangmyeon () là phiên bản Hàn Quốc của món mì Trác tương miến từ Trung Quốc. Món ăn này trộn với nước sốt đặc sánh gồm tương Chunjang, thịt thái hạt lựu và rau được chiên qua dầu ăn. Ngoài ra món ăn này còn dùng kèm hải sản.

Tính chất

Nguyên liệu
Cho sốt tương đen vào mì, trộn lên rồi ăn.
 Sợi mì: Jjajangmyeon sử dụng những sợi mì dày được làm bằng cách nhào bột mì, sợi dày hơn Spaghetti và mỏng hơn Udon.
 Gia vị: Cho sốt Chunjang vào cùng thịt lợn, hành tây, dầu hào vào đảo qua với dầu ăn.

Giá trị dinh dưỡng
Hàm lượng calo của Jjajangmyeon là khoảng 700kcal, chiếm 28% lượng tiêu thụ hàng ngày của nam giới và 35% phụ nữ ở Hàn Quốc.

Lịch sử

Jajangmyeon xuất hiện từ năm 1905, bắt nguồn từ nhà hàng Cộng Hòa Xuân (공화춘; 共和春) ở khu phố Tàu Incheon, một nhà hàng Trung Quốc của người nhập cư từ tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Nhà hàng hiện là Bảo tàng Jajangmyeon.

Mặc dù tên gọi Jajangmyeon xuất phát từ món mì Trác tương miến (炸酱面, zhájiàngmiàn), món Jajangmyeon Hàn Quốc khác nhau theo nhiều khía cạnh. Yong Chen, một giáo sư lịch sử tại Đại học California, Irvine, lập luận rằng mặc dù món ăn ban đầu là "zhájiàngmiàn"- món mì sốt tương đậu từ Bắc Trung Quốc, nhưng nó hoàn toàn đặc trưng của Hàn Quốc.

Vào giữa những năm 50 ở Hàn Quốc, ngay sau Chiến tranh Triều Tiên, jajangmyeon đã được bán với giá thấp để bất cứ ai cũng có thể ăn nó mà không gặp trở ngại. Jajangmyeon kiểu Hàn Quốc mới bắt đầu trở nên phổ biến bùng nổ trong số nhiều thương nhân ghé vào cảng Incheon, trung tâm thương mại và nhiều công nhân bến tàu làm việc trong chợ cá, và nhanh chóng lan rộng khắp đất nước.

Tên gọi
Jajang (; thường ghi là jjajang ) bắt nguồn từ trác tương () trong tiếng Trung, có nghĩa là "tương chiên".

Myeon () nghĩa là "mì". Các ký tự Trung Quốc được phát âm jak () và jang () trong tiếng Hàn Quốc nhưng món mì được gọi là  jajangmyeon  không phải  jakjangmyeon  bởi vì nguồn gốc của nó không phải là từ Hán-Hàn, mà là phiên âm từ cách phát âm tiếng Trung.

Theo cách phát âm của tiếng Trung Quốc zhá nghe giống jja (hơn là ja) với người Hàn Quốc, món ăn được biết đến ở Hàn Quốc như jjajangmyeon và đại đa số nhà hàng Trung Hoa tại Hàn Quốc dùng cách đánh vần này.

Trong nhiều năm, cho đến ngày 22 tháng 8 năm 2011, Viện nghiên cứu Ngôn ngữ Quốc gia Hàn Quốc mới công nhận từ  jjajangmyeon  là một phiên âm quốc ngữ được chấp thuận.

Lý do jjajangmyeon không trở thành cách đánh vần chuẩn là do các quy tắc phiên âm cho các từ nước ngoài được công bố vào năm 1986 bởi Bộ Giáo dục, trong đó tuyên bố rằng các từ ngữ nước ngoài không nên được phiên âm bằng cách sử dụng phụ âm kép. Sự thiếu sót này phải đối mặt với sự chỉ trích gay gắt từ những người ủng hộ cách đánh vần jjajangmyeon như Ahn Do-hyeon, một nhà thơ đoạt giải thưởng Sowol.

Sau đó, jjajangmyeon đã được chấp nhận là một cách viết chính tả thay thế cùng với  jajangmyeon  trong Hội đồng thảo luận ngôn ngữ quốc gia và đến ngày 31 tháng 8, được đưa vào như một từ chính tả trong Từ điển tiếng Hàn tiêu chuẩn.

Chế biến và trang trí

Jajangmyeon sử dụng mì sợi to, làm bằng tay hoặc kéo bằng máy làm từ bột mì, muối, baking soda và nước.

Phần nước sốt jajang được làm từ sốt đậu tương chunjang chiên qua dầu cùng các nguyên liệu khác như xì dầu (hoặc dầu hào), thịt (thường là thịt lợn nhưng cũng có khi là thịt bò), hải sản (thường là mực ống hoặc tôm), hương liệu (scallions, gừng và tỏi), rau (thường là hành lá, bí đao hoặc bí đao Hàn Quốc (Aehobak) hoặc bắp cải), nước dùng và tinh bột hòa tan.

Khi được dọn ra, jajangmyeon xếp bên trên gồm dưa chuột thái sợi (Julienning), hành lá, trứng trang trí (al-gomyeong, ), trứng luộc hoặc trứng chiên, tôm đã chần qua hoặc măng xào thái lát. Món ăn này dùng kèm với danmuji (củ cải vàng muối), hành sống được thái nhỏ và sốt chunjang để trộn hành.

Những biến thể
Biến thể của món ăn jajangmyeon bao gồm gan-jjajang, jaengban-jjajang, yuni-jjajang và samseon-jjajang.

 Gan-jjajang () – Jajangmyeon với sốt tương khô, được làm mà không cần thêm nước dùng và tinh bột hòa tan. Chữ  gan  xuất phát từ cách phát âm tiếng Trung của chữ  (tiếng Hàn Quốc: , geon; Hán Việt: kiền) có nghĩa là "khô".
 Jaengban-jjajang () – Jajangmyeon được làm bằng cách xào mì làm từ gạo đồ với nước sốt trong chảo,và phục vụ trên một cái đĩa thay vì trong một cái bát. Jaengban nghĩa là "đĩa".
 Yuni-jjajang () – Jajangmyeon được làm bằng thịt xay. Từ yuni bắt nguồn từ ròuní (; Hanja: , yungni) nghĩa là "thịt băm". Dù yungni không phải từ tiếng Hàn, từ mượn yuni chỉ sử dụng trong tên món ăn yuni-jjajang, có khả năng bắt nguồn từ cách phát âm của người nhập cư Trung Quốc về cách đọc từ tiếng Hàn, với việc bỏ đuôi k (hoặc ng, do kết âm học) tiếng Hàn khó cho người nói tiếng Quan thoại có thể phát âm được.
 Samseon-jjajang () – Jajangmyeon trong đó kết hợp hải sản như mực ống và hến. Từ  samseon  bắt nguồn từ cách đọc tiếng Hàn của từ sānxiān (tam tiên ) trong tiếng Trung có nghĩa là "ba nguyên liệu tươi ngon".

Ngoài ra còn có những sự kết hợp lẫn nhau. Ví dụ samseon-gan-jjajang chỉ món jajangmyeon hải sản được làm không cần thêm nước.

Những món như jajang-bap và  jajang-tteok-bokki cũng xuất hiện. Jajang-bap về cơ bản là cùng một món ăn với jajangmyeon nhưng thay mì bằng cơm. Jajang-tteok-bokki có tteok-bokki ăn cùng với sốt jajang thay vì sốt cay thông thường.

Các sản phẩm mì ăn liền jajangmyeon như Chapagetti, Chacharoni và Zha Wang là những phiên bản mì jajangmyeon bao gồm mì khô được đun sôi theo cách tương tự như ramyeon, sử dụng các miếng rau khô để ráo nước và trộn với bột  jajang  hoặc sốt  jajang , cũng như một lượng nhỏ nước và dầu.

Hình ảnh

Tham khảo
 Huh, Y. (2008). 식객 19 [Sikgaek 19]. Seoul, Korea: Kimyoungsa. ISBN 9788934927860.

Xem thêm

 Ẩm thực Triều Tiên

Ẩm thực Triều Tiên
Mì sợi


title: Fusinus benthalis

text:
Fusinus benthalis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Saint-Uze

text:
Saint-Uze  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Saint-Uze nằm ở khu vực có độ cao 189 mét trên mực nước biển.
Sông Galaure tạo phần lớn ranh giới phía nam thị trấn.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintuze


title: Pselliophora insignis

text:
Pselliophora insignis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: (31195) 1997 YG18

text:
{{DISPLAYTITLE:(31195) 1997 YG18}}

(31195) 1997 YG18 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 29 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 31001–32000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Aarau (huyện)

text:
Huyện Aarau là một huyện ở bang Aargau, Thụy Sĩ. Huyện lỵ đóng ở Aarau.

Các đô thị
<div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;">

Tham khảo

Aargau
Huyện của Thụy Sĩ


title: 1540

text:
Năm 1540 (số La Mã: MDXL) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

Sự kiện
Quân đội nhà Lê Trung Hưng do tướng Nguyễn Kim dẫn đầu chiếm được Nghệ An từ nhà Mạc và chính thức thành lập Nam triều.

Tháng 11
 3 tháng 11: Mạc Thái Tổ dâng đất ngũ động hàng nhà Minh

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1540


title: Perigomphus pallidistylus

text:
Perigomphus pallidistylus là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Paulson, D. & von Ellenrieder, N. 2005. Perigomphus pallidistylus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

P
P
Động vật được mô tả năm 1972


title: Cardiophorus bradshawi

text:
Cardiophorus bradshawi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Acerno

text:
Acerno là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Acerno có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Họ Cá rồng

text:
Họ Cá rồng, là một họ cá xương nước ngọt với danh pháp khoa học Osteoglossidae, đôi khi còn gọi là "cá lưỡi xương" (cốt thiệt ngư). Trong họ cá này, đầu của chúng nhiều xương và thân thuôn dài được che phủ bằng các vảy lớn và nặng, với kiểu khảm ống. Các vây lưng và vây hậu môn có các tia vây mềm và dài, trong khi vây ức và vây bụng lại nhỏ. Tên gọi 'cá lưỡi xương' có nguồn gốc từ xương dạng răng trên phần sàn của miệng ('lưỡi'), được trang bị cùng các răng và ngoạm vào các răng ở phần trên trần của miệng. Cá có thể thu được oxy từ không khí bằng cách hít nó vào trong bong bóng, được bao bọc bằng các mao mạch tương tự như phổi. Cá hải tượng (Arapaima gigas) là "cá thở không khí cưỡng bách".

Phân loại
Họ Cá rồng là họ cá nguyên thủy (cơ sở) có từ hạ Đệ Tam và được đặt trong một bộ cá vây tia có danh pháp Osteoglossiformes. Hiện tại còn 10 loài còn sinh tồn đã được miêu tả: 3 từ Nam Mỹ, 1 từ châu Phi, 4 từ châu Á và 2 từ Australia.

Họ Osteoglossidae là họ cá nước ngọt duy nhất được tìm thấy ở cả hai bên của đường Wallace. Điều này có thể giải thích bằng thực tế là cá rồng châu Á (S. formosus) đã phân nhánh ra khỏi hai loài ở Australia từ chi Scleropages là S. jardinii và S. leichardti vào khoảng 140 triệu năm trước (Ma), chứng tỏ một điều rằng các dạng cá rồng châu Á đã được lan truyền tới châu Á theo đường qua tiểu lục địa Ấn Độ.

Hành vi
Họ cá rồng là các động vật ăn thịt, thông thường chuyên ăn nổi bề mặt. Chúng nhảy rất tốt; có thông báo cho rằng các loài trong chi Osteoglossum có thể nhảy cao tới 2 m (khoảng gần 7 ft) trên mặt nước để bắt côn trùng và chim đậu trên các cành cây ở Nam Mỹ, vì thế chúng còn được gọi là "khỉ nước". Người ta cũng đồn đại rằng cá rồng có thể bắt những con mồi lớn như những con dơi đang bay hay các con chim nhỏ. Tất cả các loài đều to lớn, và cá hải tượng (Arapaima) có thể cạnh tranh chức vô địch thế giới cho các loài cá nước ngọt. Các loài cá rồng thông thường dài khoảng 0,9-1,2 m (3–4 ft), nhưng điều này chỉ tin tưởng được trong phạm vi con người nuôi thả.

Một vài loài trong chi Osteoglossum thể hiện sự chăm sóc tới con cái. Chúng làm tổ và bảo vệ các con non sau khi sinh ra. Một số loài là ấp trứng bằng miệng, cá bố mẹ đôi khi giữ hàng trăm trứng trong miệng của chúng. Các con non có thể thực hiện vài chuyến bơi thăm dò ra bên ngoài miệng của cha mẹ chúng trước khi rời xa vĩnh viễn.

Các loài
Họ này chứa hai phân họ là Heterotidinae (3 loài, khi tách ra thì là họ Arapaimidae) và Osteoglossinae (8 loài) đã biết.

 Phân họ Heterotidinae
 Chi Arapaima
 Arapaima gigas (Cuvier, 1829): Cá hải tượng. Nguồn gốc Nam Mỹ
 Arapaima leptosoma D. J. Stewart, 2013
 Chi Heterotis
 Heterotis niloticus (Cuvier, 1829): Cá rồng châu Phi, khổng tượng châu Phi, rồng đen châu Phi. Nguồn gốc châu Phi
 Phân họ Osteoglossinae
 Chi Osteoglossum (Cuvier, 1829)</small>
 Osteoglossum bicirrhosum (Cuvier, 1829): Cá ngân long, cá rồng đen. Nguồn gốc Nam Mỹ
 Osteoglossum ferreirai Kanazawa, 1966: Cá hắc long, cá rồng đen. Nguồn gốc Nam Mỹ.
 Chi Scleropages
 Scleropages aureus (Pouyad, Sudarto & Teugels, 2003): Kim long hồng vĩ. Nguồn gốc châu Á
 Scleropages formosus (Schlegel & Müller, 1844): Cá rồng châu Á, cá mơn, cá thanh long. Nguồn gốc châu Á
 Scleropages inscriptus Roberts, 2012: Lưu vực sông Tananthayi hay Tenasserim ở Myanma.
 Scleropages jardinii (Saville-Kent, 1892): Cá trân châu long, kim long Úc, châu long Úc rằn. Nguồn gốc Australia
 Scleropages legendrei (Pouyad, Sudarto & Teugels, 2003): Cá huyết long, cá rồng đỏ. Nguồn gốc châu Á.
 Scleropages leichardti Günther, 1864: Cá hồng điểm long, châu long Úc đốm sao. Nguồn gốc Australia
 Scleropages macrocephalus (Pouyad, Sudarto & Teugels, 2003): Cá thanh long Borneo, kim long Indonesia. Nguồn gốc châu Á.

Nghiên cứu di truyền học gần đây chỉ ra rằng nhánh dẫn tới cá hải tượng và cá rồng châu Phi đã phân nhánh vào khoảng 220 Ma, trong Trias muộn; nhánh dẫn tới ngân long và hắc long của Nam Mỹ đã rẽ nhánh khoảng 170 Ma, trong Trung Trias. Nhánh dẫn tới các loài cá rồng Australia phân nhánh ra khỏi nhánh dẫn tới các loài cá rồng châu Á vào khoảng 140 Ma, trong Tiền Phấn Trắng.

Hóa thạch
Có ít nhất là 5 loài cá cổ, chỉ được biết đến từ các hóa thạch, cũng được phân loại vào họ Osteoglossidae; chúng có niên đại vào khoảng cuối kỷ Phấn Trắng. Các hóa thạch khác có niên đại xa hơn tới cuối kỷ Jura hay đầu kỷ Phấn Trắng nói chung được coi là thuộc về siêu bộ cá rồng (Osteoglossomorpha). Các hóa thạch của cá dạng cá rồng được tìm thấy trên mọi châu lục, ngoại trừ châu Nam Cực.
 Chi Brychaetus: Brychaetus muelleri (Agassiz, 1845) được biết có từ cuối kỷ Phấn Trắng tới đầu thế Paleocen. Các hóa thạch của nó được tìm thấy tại châu Âu, Bắc Mỹ, và Bắc Phi. Loài cá nước ngọt này có các răng rất dài và cùn. Platops và Pomphractus là các danh pháp đồng nghĩa.
 Chi Joffrichthys: Chi tại Bắc Mỹ này có 2 loài là J. symmetropterus và J. triangulpterus. Loài thứ hai có từ thế Paleocen tại tằng hệ Sentinel Butte ở Bắc Dakota, Hoa Kỳ
 Chi Phareodus: Chi này có ít nhất 2 loài là P. testis (Leidy, 1873) và P. encaustus. Các đại diện được biết đến có từ giữa thế Eocen tới thế Oligocen ở Australia và Bắc Mỹ, bao gồm tằng hệ sông Green tại Wyoming, Hoa Kỳ P. testis là loài cá nước ngọt với bề ngoài hình ô van, đầu nhỏ, mõm hơi nhọn. Vây lưng và vây hậu môn nằm ở phía sau, với vây hậu môn lớn hơn. Vây đuôi hơi chẻ. Vây bụng nhỏ nhưng dài còn vây ngực thì hẹp. Từ đồng nghĩa Dapedoglossus.

Trong bể cảnh
Các loài cá rồng có xu hướng hợp thành bầy khoảng 5-8 con. Nên giữ chúng trong bể với thể tích tối thiểu là 750 lít (240 gallon) cho con đầu tiên với lọc nước tốt, và thêm khoảng 100 lít bổ sung nữa cho mỗi con kế tiếp. Một vài loài cá có thể thích hợp để nuôi cùng cá rồng là cá còm (Chitala ornata), cá chim trắng (vài chi của phân họ Serrasalminae), cá tai tượng Phi châu (Astronotus ocellatus), cá tỳ bà (cá lau kính) (Hypostomus plecostomus), jaguar cichlid (Parachromis managuensis), cá kim cương (Aequidens rivulatus), Cá sấu hỏa tiễn (Lepisosteidae) và bất kỳ loài cá bán-hung dữ nào khác, đủ lớn để cá rồng không thể ăn được.

Các loài cá rồng từ Australia (S. jardinii và S. leichardti) nên nuôi giữ trong bể riêng.

Văn hóa dân gian
Đối với người Trung Hoa và các nền văn hóa tương tự, rồng là biểu tượng của may mắn và thịnh vượng. Trong mắt của người Trung Hoa, cá rồng là biểu hiện và sự uy nghi của rồng, đặc biệt là các vảy lớn và râu. Cá rồng cũng được sử dụng trong phong thủy nhằm mang lại may mắn và giàu có.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bài viết trên Fishbase
 Hình ảnh các loài cá rồng

Cá rồng, họ
Hóa thạch sống
Cá nước ngọt Úc
Cá Đông Nam Á
Cá Nam Mỹ


title: Fusinus felipensis

text:
Fusinus felipensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Vriesea rectifolia

text:
Vriesea rectifolia là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
rectifolia


title: Thang điểm hôn mê Glasgow

text:
Thang điểm hôn mê Glasgow (tiếng Anh: Glasgow Coma Scale) là một phương pháp đánh giá tình trạng ý thức của người bệnh một cách lượng hóa. Được thiết lập để lượng giá độ hôn mê của nạn nhân bị chấn thương đầu, hiện nay người ta còn dùng thang điểm Glasgow trong những trường hợp bệnh lý khác. Thang điểm này khá khách quan, đáng tin cậy, có giá trị tiên lượng và rất thuận tiện trong việc theo dõi diễn tiến của người bệnh.

Số điểm của một bệnh nhân cụ thể được ghi một cách ngắn gọn là điểm Glasgow (tiếng Anh: Glasgow Coma Score, viết tắt GCS).

Thang điểm này được giới thiệu lần đầu vào năm 1974 bởi hai giáo sư khoa thần kinh tại trường Đại học Glasgow là Graham Teasdale và Bryan J. Jennett. Về sau, hai ông cùng viết cuốn Xử trí các chấn thương đầu (Management of Head Injuries) (Nhà xuất bản FA Davis, 1981 ISBN 0803650191), là một tác phẩm nổi tiếng trong giới chuyên môn.

Thang điểm Glasgow (dùng cho bệnh nhân người lớn)
Thang điểm có 3 yếu tố, gồm các đáp ứng bằng mắt, lời nói và vận động. Điểm chi tiết cũng như tổng số điểm của ba loại đáp ứng đều được theo dõi. Tổng điểm GCS thấp nhất là 3 (hôn mê sâu hoặc chết), và cao nhất là 15 (người hoàn toàn tỉnh và đang thức).

Ở Việt Nam, khi dùng thang điểm Glasgow người ta thường giữ nguyên các chữ viết tắt bằng tiếng Anh là E (mắt - eye opening), V (lời nói - best verbal response) và M (vận động - best motor response).

Tiếp cận người bệnh
Nguyên tắc là phải luôn bắt đầu bằng việc quan sát, hỏi han, lay gọi người bệnh để xem đáp ứng của họ. Nếu không có đáp ứng với lời nói mới bắt đầu các biện pháp gây đau.

Ghi nhận điểm cao nhất mà bệnh nhân đạt được trong từng loại đáp ứng.

Đáp ứng bằng mắt (E)
Có 4 mức độ:
Mở mắt tự phát.
Mở mắt khi nghe gọi. (Cần phân biệt với ngủ, nếu bệnh nhân ngủ và mở mắt khi bị đánh thức thì ghi là 4 điểm, không phải 3).
Mở mắt khi bị làm đau. (Ấn vào giường móng, nếu không đáp ứng mới dùng các phép thử khác gây đau nhiều hơn - ấn trên hốc mắt hoặc trước xương ức bằng góc giữa đốt ngón tay thứ nhất và thứ hai).
Không mở mắt.

Đáp ứng bằng lời nói (V)
Có 5 mức độ:
Trả lời chính xác. (Bệnh nhân trả lời đúng những nội dung đơn giản, quen thuộc như tên, tuổi của bản thân, quê quán, mùa, năm v.v.).
Trả lời, nhưng nhầm lẫn. (Bệnh nhân vẫn "nói chuyện" được với người khám nhưng tỏ ra lú lẫn trong các câu trả lời).
Phát ngôn vô nghĩa. (Bệnh nhân có thể nói thành câu, nhưng không "nói chuyện" với người khám).
Phát âm khó hiểu. (Có thể kêu rên, nhưng không thành những từ ngữ hẳn hoi).
Hoàn toàn im lặng.

Đáp ứng vận động (M)
Có 6 mức độ:
Thực hiện yêu cầu. ("Tuân lệnh", làm những việc đơn giản theo yêu cầu của người khám: mở/nhắm mắt, nắm/xòe bàn tay v.v.)
Cấu véo đáp ứng chính xác.
Cấu véo đáp ứng không chính xác.
Co cứng (kiểu) mất vỏ khi đau. (Phản xạ bất thường: co cứng các chi - tư thế của người bị tổn thương vỏ não).
Duỗi cứng (kiểu) mất não khi đau. (Co cơ khiến cho vai xoay trong, cánh tay bị úp sấp xuống - tư thế của người bị tổn thương não).
Không đáp ứng với đau.

Phân tích các điểm ghi nhận
Tổng số điểm cũng như từng điểm chi tiết đều có ý nghĩa quan trọng, do đó, điểm Glasgow của một bệnh nhân thường được ghi theo kiểu của thí dụ sau: "GCS = 10 (E3 V4 M3) lúc 17:25".

Việc phân tích chi tiết dành cho các nhà chuyên môn, nhưng nhìn chung, mức độ hôn mê được đánh giá là:
 nặng, khi GCS ≤ 8,
 trung bình, với GCS từ 9 đến 12,
 nhẹ, khi GCS ≥ 13.

Thang điểm Glasgow biến đổi
Ở vài nơi, người ta hiệu chỉnh thang điểm Glasgow bằng cách loại bỏ yếu tố "tránh cái đau" trong phần đáp ứng vận động (M). Do đó, M chỉ có 5 mức điểm, tổng số điểm tối đa là chỉ là 14 (thay vì 15).

Thang điểm hôn mê Glasgow trong nhi khoa
Thang điểm Glasgow (cho người lớn) nhiều khi không thích hợp để áp dụng cho trẻ em, nhất là ở các bé dưới 36 tháng tuổi (lứa tuổi mà hầu hết trẻ em đều nói chưa rành). Do đó, người ta đã thiết lập thang điểm hôn mê Glasgow trong nhi khoa (tiếng Anh: Pediatric Glasgow Coma Scale, viết tắt PGCS).

Thang điểm này cũng gồm ba loại đáp ứng: mắt (E), lời nói (V) và đáp ứng thần kinh vận động (M). Điểm thấp nhất là 3 (hôn mê sâu hoặc chết), và cao nhất là 15 (trẻ hoàn toàn tỉnh và đang thức).

Tiếp cận bệnh nhi
Nguyên tắc luôn là bắt đầu bằng việc quan sát, hỏi han, lay gọi bệnh nhi để xem đáp ứng của trẻ. Nếu không có đáp ứng với lời nói mới bắt đầu các biện pháp gây đau.

Ghi nhận điểm cao nhất mà bệnh nhi đạt được trong từng loại đáp ứng.

Đáp ứng bằng mắt tốt nhất (E)
Có 4 mức độ:
Mở mắt tự phát.
Mở mắt khi nghe gọi. (Cần phân biệt với ngủ, nếu trẻ ngủ và mở mắt khi bị đánh thức thì ghi là 4 điểm, không phải 3).
Mở mắt khi bị làm đau. (Mô tả ở phần người lớn).
Không mở mắt.

Đáp ứng bằng lời nói tốt nhất (V)
Có 5 mức độ:
Trẻ giao tiếp bình thường (bằng lời nói nếu đã biết nói).
Trẻ bứt rứt, khó chịu và khóc thường xuyên.
Trẻ kêu la khi bị làm đau.
Trẻ rên rỉ khi bị làm đau, nhưng không thành những từ ngữ hẳn hoi.
Hoàn toàn im lặng.

Đáp ứng vận động tốt nhất (M)
Có 6 mức độ:
Trẻ cử động tự nhiên, có chủ đích.
Trẻ co tay hoặc chân bị sờ chạm.
Trẻ co tay hoặc chân bị làm đau.
Co cứng (kiểu) mất vỏ khi đau. (Mô tả ở phần người lớn).
Duỗi cứng (kiểu) mất não khi đau. (Mô tả ở phần người lớn).
Không đáp ứng với đau.

Phân tích các điểm ghi nhận
Việc phân tích chi tiết dành cho các nhà chuyên môn, nhưng nhìn chung, nguy cơ tử vong cao khi tổng số điểm < 8.

Tham khảo

 Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness. A practical scale. Lancet 1974,2:81-84. PMID 4136544.
 Development of Glasgow Coma and Outcome Scales , bài phê bình bởi Giáo sư Jennett.

Thang điểm y khoa
Cấp cứu y khoa
Thần kinh học
Nhi khoa
Hồi sức tích cực
Phát minh Scotland
Hôn mê


title: Plectrohyla quecchi

text:
Plectrohyla quecchi là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Guatemala.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Acevedo, M., Smith, E. & Mendelson III, J. 2006. Plectrohyla quecchi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Plectrohyla
Động vật đặc hữu Guatemala
Động vật lưỡng cư Guatemala


title: Quận Whitman, Washington

text:
Quận Whitman là một quận thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Marcus Whitman. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, quận có dân số 44.776 người, phần lớn sinh sống ở Pullman, nơi có Đại học Tiểu bang Washington
Quận lỵ đóng ở Colfax. Quận Whitman được lập từ quận Stevens vào ngày 29 tháng 11 năm 1871.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 5641 km2, trong đó có 47 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của tiểu bang Washington


title: Sablet

text:
Sablet là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Sablet nằm ở chân núiDentelles de Montmirail ở vùng trồng nho Côtes du Rhône nằm ở phía tây Mont Ventoux.

Tham khảo

INSEE

Liên kết ngoài

 Webpage of the Bureau de Tourisme

Xã của Vaucluse


title: Peyraud

text:
Peyraud  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: 15695 Fedorshpig

text:
15695 Fedorshpig (1985 RJ5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 9 năm 1985 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 15695 Fedorshpig

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Curvalle

text:
Curvalle  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 219 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Galeruca dahlii

text:
Galeruca dahlii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Lipporn

text:
Lipporn là một đô thị ở huyện Rhein-Lahn, bang Rheinland-Pfalz, in phía tây nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rhein-Lahn


title: Grospierres

text:
Grospierres  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Google Ads

text:
Google Ads (tên cũ Google AdWords) là một dịch vụ thương mại của Google cho phép khách hàng mua những quảng cáo bằng chữ hoặc hình ảnh tại các kết quả tìm kiếm hoặc các trang web do các đối tác Google Adsense cung cấp. Để sử dụng được dịch vụ AdWords, người dùng phải đăng ký một tài khoản Google.

Tài khoản Google Ads được quản lý trực tuyến, bạn có thể tạo và thay đổi chiến dịch quảng cáo của mình (gồm cả ngân sách, văn bản quảng cáo và các tùy chọn cài đặt và ngân sách) bất kỳ lúc nào.

Năm 2000, Google đã giới thiệu AdWords, một chương trình tự phục vụ nhằm tạo các chiến dịch quảng cáo trực tuyến. Ngày nay, giải pháp quảng cáo của Google, bao gồm quảng cáo hiển thị, quảng cáo trên điện thoại di động và quảng cáo video cũng như quảng cáo văn bản thuần túy mà Google đã giới thiệu hơn một thập kỷ trước, giúp hàng nghìn doanh nghiệp phát triển và thành công.

Google AdWords tạo doanh thu chính cho Google (21 tỉ USD trong năm 2008)

Kể từ ngày 24/7/2018, Google AdWords được đổi tên thành Google Ads

Chú thích

Liên kết ngoài
 Google AdWords: Keyword Tool

Dịch vụ Google


title: Helicopsyche barbata

text:
Helicopsyche barbata là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Helicopsyche


title: Khu Greenwich của Luân Đôn

text:
Khu Greenwich của Luân Đôn (tiếng Anh: London Borough of Greenwich) là một khu tự quản Luân Đôn thuộc Nội Luân Đôn, nằm về phía đông nam Luân Đôn, Anh, với đô thị lịch sử Greenwich nằm ở trung tâm. Khu tự quản ngày nay được hình thành từ năm 1965. Chính quyền địa phương là Hội đồng Khu tự quản Luân Đôn Greenwich.

Greenwich nổi tiếng trên toàn thế giới vì là đặt kinh tuyến gốc lâu đời, theo đó, giờ giờ phối hợp quốc tế được định thành. Kinh tuyến gốc chạy băng ngang Greenwich và Đài quan sát Greenwich là nơi quy ước giờ GMT bắt đầu, và tất cả giờ giấc trên thế giới được tính dựa theo đó.

Greenwich là một trong năm khu tự quản đăng cai Thế vận hội Luân Đôn 2012 với các sự kiện thi đấu được tổ chức tại Doanh trại Pháo binh Hoàng gia (bắn súng), Công viên Greenwich (cưỡi ngựa) và The O2 - Mái vòm Thiên niên kỷ trước đây (thể dục dụng cụ; bóng rổ).

Để đánh dấu Lễ kỷ niệm Kim cương - ngày đăng quang của nữ hoàng Elizabeth II, năm 2012 Grennwich sẽ trở thành Khu tự quản Hoàng gia thứ tư, dựa trên mối liên hệ lịch sử với gia đình hoàng gia, cũng như vị thế là nơi kinh tuyến gốc đi qua và còn vì đây là di sản văn hoá thế giới được UNESCO công nhận.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hội đồng Greenwich

Greenwich
Khu Greenwich của Luân Đôn


title: Lasioglossum surrubresense

text:
Lasioglossum surrubresense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1921


title: Hattoria yakushimensis

text:
Hattoria yakushimensis là loài rêu tản duy nhất thuộc chi Hattoria, họ Scapaniaceae. Đây là loài đặc hữu của Nhật Bản. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Y
Thực vật Nhật Bản
Y
Thực vật dễ tổn thương


title: Máy công cụ

text:
Máy công cụ là loại máy được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực cơ khí để gia công kim loại và các vật liệu rắn khác như gỗ, thủy tinh,... Máy công cụ còn được gọi là "máy mẹ" bởi chúng chính là nơi "khai sinh" ra các chi tiết máy, chúng tham gia cấu tạo nên một cỗ máy khác hoàn chỉnh. Các loại máy công cụ có thể kể đến như: máy tiện, máy cắt răng, máy khoan, máy tiện doa lỗ, máy phay, máy cắt, máy bào, máy dập, máy ép, ...

Về cơ bản, hoạt động của nó là cho chuyển động quay tròn (hoặc tịnh tiến) các dao cắt hoặc đối tượng gia công (được gọi là phôi), và bằng việc điều khiển vị trí tương đối của 2 đối tượng đó mà gia công được các chi tiết hình dáng và dung sai theo ý muốn. Đối tượng gia công là kim loại, vật liệu gỗ hay Plastic. Dao cắt là mũi khoan, dao endomiru, dao thông thường, ... Đầu kẹp (hay đồ gá) dùng để giữ chặt dao cắt, đảm bảo cho đường dao cắt ăn vào vật liệu gia công được chính xác hơn.

Những năm gần đây, việc sử dụng máy công cụ được điều khiển bằng máy tính (Computer Numerical Control, CNC) đã mang lại những dây chuyền sản xuất có độ tự động hoá, độ chính xác và độ khép kín rất cao, qua đó góp phần tăng năng suất, mở rộng khả năng công nghệ, và hạ giá thành sản phẩm.

Lịch sử

Rất khó xác định được máy công cụ được phát minh vào thời gian nào, vào khoảng năm 1200 kỉ nguyên trước, người ta đã khai quật được một chậu cây được cho rằng đã được gia công bằng máy tiện. Kỹ thuật của máy tiện vào thời gian đó cũng đã được mở rộng tới Châu âu và vùng Cận Đông. Nói chính xác hơn về sự phát triển của máy công cụ, là từ thế kỉ 14, do cần thiết phải gia công chính xác bằng phát minh về đồng hồ máy đầu tiên ở thế kỉ 14. Tuy nhiên, đồng hồ máy là đối tượng nhỏ, sự xuất hiện của đối tượng máy công cụ tương đối lớn là phát minh ra máy chạy bằng hơi nước vào thế kỉ 18, mở ra thời đại gia công độ chính xác cao bằng pittong và xi lanh.
Với phát minh ra máy tính vào nửa đầu thế kỉ 20, việc điều kiển tự động hoá máy công cụ có thêm bước tiến mới (Rôbốt hoá).

Các loại máy công cụ

Một số loại máy công cụ:
 Máy tiện-dao tiện (Máy tiện rơ-vôn-ve)
 Máy phay-dao phay-dao Endomiru
 Máy bào ngang-dao bào ngang
 Máy bào-dao bào
 Máy khoan lỗ-mũi khoan-mũi khoan làm trơn
 Máy tiện doa lỗ
 Máy gia công xung điện (Máy gia công xung điện cắt dây,Máy gia công xung điện khắc hình)
 Máy chuốt-dao chuốt
 Máy cắt răng (Máy phay lăn răng –dao phay lăn răng, Máy tạo dạng răng – dao cắt dạng răng, dao cắt kiểu trục răng)
 Máy mài- đá mài
 Máy cưa đai
 Máy cưa
 Máy có bàn quay tròn-máy tiện CNC
 Máy gia công dùng tia nước
 Máy gia công Lade
 Máy gia công electron
 Máy mài khuôn
 Máy gia công điện giải
 Máy cạo bavớ, máy cắt vát
 Máy cạo ba vớ điện giải
 Máy đột-đục lỗ-tạo lỗ trên kim loại- máy đột dập CNC

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cơ khí
Chế tạo máy


title: Saint-Aubin-Celloville

text:
Saint-Aubin-Celloville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Saint-Aubin-Celloville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Calliostoma unicum

text:
Calliostoma unicum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

U


title: Beaufin

text:
Beaufin là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 744-2080 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Pterostylis stenochila

text:
Pterostylis stenochila là một loài lan đặc hữu ở Tasmania.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S


title: Tipula cranbrooki

text:
Tipula cranbrooki là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Liotrichus himalayanus

text:
Liotrichus himalayanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira & Becker miêu tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Liotrichus


title: Agathia arcuata

text:
Agathia arcuata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở Ấn Độ, Miến Điện, Hải Nam, Malaysia bán đảo, Borneo, Sumatra và Java.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Moths of Borneo

Agathia
Geometrinae
Bướm đêm Châu Á


title: Omphalotropis submaritima

text:
Omphalotropis submaritima là một loài ốc có mài nhỏ sống ở đầm ngập mặn là động vật thân mềm chân bụng, trong họ Assimineidae. Đây là loài đặc hữu của Guam.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Omphalotropis submaritima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Động vật Guam
Omphalotropis
Động vật được mô tả năm 1894
Assimineidae


title: Cyrtonastes lacedaemonis

text:
Cyrtonastes lacedaemonis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Berti & Daccordi miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Cyrtonastes


title: Quận Rio Arriba, New Mexico

text:
Quận Rio Arriba là một quận thuộc tiểu bang New Mexico, Hoa Kỳ. Quận này có diện tích km², dân số theo điều tra năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 41.190 người . Quận lỵ đóng tại thành phố Tierra Amarilla. Đây là một trong 9 quận đầu tiên của tiểu bang. Quận được lập năm 1852. Quận đã được đặt tên theo thượng lưu sông Rio Grande. Một phần quận này đã được tách ra để lập quận San Juan vào năm 1887.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 15.172 km2, trong đó có 100 km2 là diện tích mặt nước.

Quận giáp ranh
 Quận Taos, New Mexico - đông
 Quận Mora, New Mexico - đông nam
 Quận Santa Fe, New Mexico - nam
 Quận Los Alamos, New Mexico - nam
 Quận Sandoval, New Mexico - nam
 Quận San Juan, New Mexico - tây
 Quận Archuleta, Colorado - bắc

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New Mexico


title: Phát triển phần mềm (định hướng)

text:
Phát triển phần mềm là việc chuyển nhu cầu của người dùng hoặc mục tiêu tiếp thị thành một sản phẩm phần mềm.
Phát triển phần mềm cũng có thể chỉ:
Quy trình phát triển phần mềm
Lập trình máy tính, quá trình viết và bảo trì mã nguồn.


title: 13070 Seanconnery

text:
13070 Seanconnery là một tiểu hành tinh được đặt tên theo tên Diễn viên Sean Connery. Hành tinh này được phát hiện vào năm 1991 và được đặt tên năm 2006.

Tham khảo

 Asteroids – Dynamic Site

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst


title: Caryedon logonychii

text:
Caryedon logonychii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Caryedon


title: Maur

text:
Maur là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Bathinda thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Địa lý
Maur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 212 mét (695 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Maur có dân số 27.531 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Maur có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Maur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Chalepus walshii

text:
Chalepus walshii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Crotch miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: 2251 Tikhov

text:
2251 Tikhov (1977 SU1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 9 năm 1977 bởi N. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2251 Tikhov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Athripsodes caricaria

text:
Athripsodes caricaria là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Molophilus pauper

text:
Molophilus pauper là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Leptonema tripartitum

text:
Leptonema tripartitum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Dysoptus argus

text:
Dysoptus argus là một loài bướm đêm thuộc họ Arrhenophanidae. Nó phân bố rộng rãi ở rừng ướt đất thấp của vùng Amazon của miền bắc Nam Mỹ từ miền nam Venezuela và Guyana đến Peru và Brasil.

Chiều dài cánh trước là 5,5-7,2 mm đối với con đực và 10,1–12 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 11 và từ tháng 2 through tháng 6.

Ấu trùng ăn Fomes.
Con nhộng dài khoảng 8 mm và giống với của loài Arrhenophanes perspicilla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Arrhenophanidae family

Dysoptus


title: Thiên Lô

text:
Chòm sao Thiên Lô (chữ Hán:天爐, nghĩa: lò luyện của trời; tiếng La Tinh: Fornax) là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh chiếc lò luyện.
Chòm sao này có diện tích 398 độ vuông, nằm trên thiên cầu nam, chiếm vị trí thứ 41 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Thiên Lô nằm kề các chòm sao Kình Ngư, Ngọc Phu, Phượng Hoàng, Ba Giang.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

 Cụm thiên hà Thiên Lô
 Thiên hà NGC 1316 với cấp sao biểu kiến 9m, nằm trong cụm thiên hà Thiên Lô

Liên kết ngoài

Chòm sao phương nam


title: Orimarga omeina

text:
Orimarga omeina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Eugenia millsii

text:
Eugenia millsii là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Kochummen, K.M. 1998. Eugenia millsii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
M


title: Cánh cổng xanh (phim)

text:
Cánh cổng xanh (tiếng Anh: Blue Gate Crossing, tiếng Hoa: 藍色大門, Hán Việt: Lam sắc đại môn) là một bộ phim năm 2002 của Đài Loan đạo diễn bởi Dịch Trí Ngôn. Phim đoạt giải phim châu Á hay nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 23.

Bộ phim được đánh giá là nhẹ nhàng, tinh tế và lôi cuốn. Tạp chí Time đánh giá bộ phim diễn tả ba cô cậu học trò một cách hồn nhiên mà không hề khờ khạo, ngọt ngào mà không mất đi tính thực tế.

Tham khảo

Girl Who Likes Girl Who Likes Boy: Taipei Teens Work It Out
Blue Gate Crossing
Blue Gate Crossing (Lanse Da Men) (2002)
A Taipei Love Triangle

Phim tâm lý Đài Loan
Phim tình cảm Đài Loan
Phim lãng mạn của Pháp
Phim tâm lý Pháp
Phim năm 2002
Phim Đài Loan
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim chính kịch liên quan đến LGBT
Phim liên quan đến đồng tính nữ


title: Sphecodes manskii

text:
Sphecodes manskii là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1935.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1935


title: Fleutiauxia violaceipennis

text:
Fleutiauxia violaceipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Fleutiauxia


title: Belleroche

text:
Belleroche là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Anathallis obovata

text:
Anathallis obovata là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

obovata


title: Danh sách tiểu hành tinh: 9101–9200

text:
|-
| 9101 - ||  || 3 tháng 12 năm 1996 || Farra d'Isonzo || Farra d'Isonzo
|-
| 9102 Foglar ||  || 12 tháng 12 năm 1996 || Kleť || M. Tichý, Z. Moravec
|-
| 9103 Komatsubara ||  || 14 tháng 12 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9104 Matsuo || 1996 YB || 20 tháng 12 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9105 Matsumura || 1997 AU || 2 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9106 Yatagarasu ||  || 3 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9107 Narukospa ||  || 6 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9108 Toruyusa ||  || 9 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9109 Yukomotizuki ||  || 9 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9110 Choukai ||  || 13 tháng 1 năm 1997 || Nanyo || T. Okuni
|-
| 9111 Matarazzo ||  || 28 tháng 1 năm 1997 || Sormano || P. Sicoli, F. Manca
|-
| 9112 Hatsulars ||  || 31 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9113 - ||  || 3 tháng 2 năm 1997 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 9114 Hatakeyama ||  || 12 tháng 2 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 9115 Battisti || 1997 DG || 27 tháng 2 năm 1997 || Sormano || P. Sicoli, F. Manca
|-
| 9116 Billhamilton ||  || 7 tháng 3 năm 1997 || Anderson Mesa || M. W. Buie
|-
| 9117 Aude ||  || 27 tháng 3 năm 1997 || Martigues || D. Morata, S. Morata
|-
| 9118 - ||  || 5 tháng 4 năm 1997 || Socorro || LINEAR
|-
| 9119 Georgpeuerbach || 1998 DT || 18 tháng 2 năm 1998 || Linz || Linz
|-
| 9120 - ||  || 22 tháng 2 năm 1998 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 9121 Stefanovalentini ||  || 24 tháng 2 năm 1998 || Colleverde || V. S. Casulli
|-
| 9122 Hunten ||  || 22 tháng 3 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 9123 Yoshiko ||  || 24 tháng 3 năm 1998 || Gekko || T. Kagawa
|-
| 9124 - ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 9125 - ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 9126 - ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 9127 Brucekoehn ||  || 30 tháng 4 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 9128 Takatumuzi ||  || 30 tháng 4 năm 1998 || Nanyo || T. Okuni
|-
| 9129 - ||  || 21 tháng 4 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 9130 Galois ||  || 25 tháng 4 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9131 - || 1998 JV || 1 tháng 5 năm 1998 || Haleakala || NEAT
|-
| 9132 Walteranderson || 2821 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9133 d'Arrest || 3107 P-L || 25 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9134 Encke || 4822 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9135 Lacaille || 7609 P-L || 17 tháng 10 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9136 Lalande || 4886 T-1 || 13 tháng 5 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9137 Remo || 2114 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9138 Murdoch || 2280 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9139 Barrylasker || 4180 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9140 Deni || 4195 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9141 Kapur || 5174 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9142 Rhesus || 5191 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 9143 Burkhead || 1955 SF || 16 tháng 9 năm 1955 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 9144 Hollisjohnson ||  || 25 tháng 10 năm 1955 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 9145 Shustov ||  || 1 tháng 4 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 9146 Tulikov ||  || 16 tháng 12 năm 1976 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 9147 Kourakuen ||  || 18 tháng 2 năm 1977 || Kiso || H. Kosai, K. Hurukawa
|-
| 9148 Boriszaitsev ||  || 13 tháng 3 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 9149 ||  || 12 tháng 10 năm 1977 || Đài thiên văn Zimmerwald || P. Wild
|-
| 9150 Zavolokin ||  || 27 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 9151 ||  || 25 tháng 6 năm 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 9152 ||  || 1 tháng 11 năm 1980 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 9153 Chikurinji ||  || 30 tháng 10 năm 1981 || Kiso || H. Kosai, K. Hurukawa
|-
| 9154 Kolʹtsovo ||  || 16 tháng 9 năm 1982 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 9155 Verkhodanov ||  || 18 tháng 9 năm 1982 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 9156 Malanin ||  || 15 tháng 10 năm 1982 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 9157 ||  || 2 tháng 9 năm 1983 || Anderson Mesa || N. G. Thomas
|-
| 9158 Platè || 1984 MR || 25 tháng 6 năm 1984 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 9159 McDonnell ||  || 16 tháng 10 năm 1984 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 9160 - ||  || 28 tháng 10 năm 1986 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 9161 Beaufort ||  || 26 tháng 1 năm 1987 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9162 Kwiila || 1987 OA || 29 tháng 7 năm 1987 || Palomar || J. Mueller
|-
| 9163 ||  || 13 tháng 9 năm 1987 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 9164 Colbert || 1987 SQ || 19 tháng 9 năm 1987 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 9165 Raup ||  || 27 tháng 9 năm 1987 || Palomar || C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker
|-
| 9166 ||  || 21 tháng 9 năm 1987 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 9167 Kharkiv ||  || 18 tháng 9 năm 1987 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 9168 Sarov ||  || 18 tháng 9 năm 1987 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 9169 - ||  || 13 tháng 10 năm 1988 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 9170 - ||  || 3 tháng 10 năm 1988 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 9171 Carolyndiane ||  || 4 tháng 4 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9172 Abhramu || 1989 OB || 29 tháng 7 năm 1989 || Palomar || C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker
|-
| 9173 - ||  || 4 tháng 10 năm 1989 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 9174 - ||  || 27 tháng 11 năm 1989 || Gekko || Y. Oshima
|-
| 9175 Graun ||  || 29 tháng 7 năm 1990 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9176 Struchkova ||  || 15 tháng 11 năm 1990 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 9177 - || 1990 YA || 18 tháng 12 năm 1990 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 9178 Momoyo || 1991 DU || 23 tháng 2 năm 1991 || Karasuyama || S. Inoda, T. Urata
|-
| 9179 Satchmo ||  || 13 tháng 3 năm 1991 || Harvard || Oak Ridge Observatory
|-
| 9180 Samsagan || 1991 GQ || 8 tháng 4 năm 1991 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 9181 - ||  || 14 tháng 7 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9182 - ||  || 8 tháng 7 năm 1991 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 9183 - || 1991 OW || 18 tháng 7 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9184 Vasilij ||  || 2 tháng 8 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9185 - ||  || 7 tháng 8 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9186 - ||  || 7 tháng 9 năm 1991 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 9187 Walterkröll ||  || 12 tháng 9 năm 1991 || Đài quan sát Tautenburg || L. D. Schmadel, F. Börngen
|-
| 9188 - ||  || 15 tháng 9 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 9189 Hölderlin ||  || 10 tháng 9 năm 1991 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 9190 Masako ||  || 4 tháng 11 năm 1991 || Yatsugatake || Y. Kushida, O. Muramatsu
|-
| 9191 Hokuto || 1991 XU || 13 tháng 12 năm 1991 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 9192 - ||  || 14 tháng 1 năm 1992 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 9193 Geoffreycopland ||  || 10 tháng 3 năm 1992 || Siding Spring || D. I. Steel
|-
| 9194 - ||  || 26 tháng 7 năm 1992 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 9195 - ||  || 26 tháng 7 năm 1992 || La Silla || H. Debehogne, Á. López G.
|-
| 9196 Sukagawa ||  || 27 tháng 11 năm 1992 || Geisei || T. Seki
|-
| 9197 Endo ||  || 24 tháng 11 năm 1992 || Nyukasa || M. Hirasawa, S. Suzuki
|-
| 9198 Sasagamine ||  || 25 tháng 1 năm 1993 || Geisei || T. Seki
|-
| 9199 - ||  || 25 tháng 3 năm 1993 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 9200 - ||  || 21 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-

Tham khảo


title: Duellmanohyla uranochroa

text:
Duellmanohyla uranochroa (Red-eyed Stream Frog) là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Pounds, A., Chaves, G., Solís, F., Ibáñez, R., Savage, J., Jaramillo, C. & Fuenmayor, Q. 2004. Duellmanohyla uranochroa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.
Pounds, J. A., Fogden, M. P. L., và Campbell, J. H. (1999). Biological response to climate change on a tropical mountain. Nature, 398(6728), 611-615.
Pounds, J. A., và Crump, M. L. (1994). "Amphibian declines and climate disturbance: The case of the golden toad and the harlequin frog." Conservation Biology, 8(1), 72-85.
Schoville, Sean University of California http://www.amphibiaweb.org/cgi-bin/amphib_query?where-genus=Duellmanohyla&where-species=uranochroa

Liên kết ngoài

Duellmanohyla
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật lưỡng cư Panama


title: Eugenia plumbea

text:
Eugenia plumbea là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Eugenia plumbea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
P
Thực vật dễ tổn thương


title: Hypopachus barberi

text:
Hypopachus barberi là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở El Salvador, Guatemala, Honduras, và México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, các đồn điền, và vườn nông thôn. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Santos-Barrera, G., Köhler, G., Acevedo, M., Cruz, G., Wilson, L.D. & Muñoz Alonso, A. 2004. Hypopachus barberi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hypopachus
Động vật lưỡng cư El Salvador
Động vật lưỡng cư Guatemala
Động vật lưỡng cư Honduras
Động vật lưỡng cư México


title: Dư chấn

text:
Dư chấn là các trận động đất có quy mô nhỏ hơn xuất hiện ở những khu vực vừa xảy ra động đất chính.

Sau khi trận một động đất kết thúc, cấu trúc lớp vỏ Trái Đất tại khu vực chấn tâm chưa đạt trạng thái cân bằng ứng suất. Những đứt gãy kế tiếp có quy mô nhỏ hơn tiếp tục diễn ra, tạo ra dư chấn, kéo dài trong khoảng thời gian từ vài phút đến vài ngày sau, tùy theo cường độ của động đất chính.

Những dư chấn (Aftershock) này có thể mạnh hoặc yếu. Nó tác động phụ thêm và khả năng gây hại cao đối với các công trình đang trong giai đoạn rạn nứt, sạt lở, sụp đổ. Dư chấn nguy hiểm thường là các dư chấn trong khu vực có tuyết phủ dày đặc, cồn cát, đồi núi đang sạt lở.

Quy ước quy mô nhỏ hơn cũng dẫn đến việc nếu dư chấn tới sau mạnh hơn trận động đất trước đó, thì phải xếp lại tên gọi: động đất nhỏ đến trước thì gọi là tiền chấn (Foreshock), còn động đất mạnh nhất luôn là động đất chính.

Phân bố
Hầu hết các cơn dư chấn xảy ra trong vùng đứt gãy và xảy ra trên chính đứt gãy hoặc xung quanh các đứt gãy ảnh hưởng bởi sức căng gắn liền với động đất chính (mainshock). Nếu dư chấn lớn hơn động đất chính, dư chấn được xác định lại là động đất chính còn động đất chính lúc trước được coi là tiền chấn. Dư chấn được hình thành khi vỏ Trái Đất xung quanh vùng đứt gãy bị di chuyển thay đổi tác động của động đất chính.

Quy mô và tần suất

Tiền chấn

Tiền chấn (Foreshock) là động đất nhỏ đến trước động đất chính. Một số nhà khoa học đã cố gắng sử dụng tiền chấn để dự đoán động đất sắp tới, và có thành công ít ỏi, như dự báo trận động đất năm 1975 ở Hải Thành (Haicheng), Trung Quốc.

Trên vùng nâng ở Đông Thái Bình Dương thì các phay biến đổi cho thấy dáng vẻ tiền chấn là có thể dự báo được trước các sự kiện động đất chính. Đánh giá các dữ liệu của các sự kiện trong quá khứ và tiền chấn ở đó cho thấy rằng ở đây có dư chấn ít hơn và tiền chấn nhiều hơn ở các đới đứt gãy dạng va chạm lục địa.

Lập mô hình
Các nhà địa chấn học cố gắng sử dụng công cụ ví dụ mô hình Epidemic-Type Aftershock Sequence (ETAS) để dự báo chuỗi dư chấn.

Tham khảo

Xem thêm
 Sóng địa chấn
 Độ Richter

Liên kết ngoài
 International Year of Planet Earth website
What Are Aftershocks, Foreshocks and Earthquake Clusters?

Thiên tai
Động đất
Địa chấn học
Địa vật lý
Khoa học Trái Đất
Khoa học hành tinh
Các loại động đất


title: Molère

text:
Molère là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 490 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: 20798 Verlinden

text:
20798 Verlinden (2000 SH172) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 9 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20798 Verlinden

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: 504 Cora

text:
504 Cora

504 Cora là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Solon Irving Bailey phát hiện ngày 30.6.1902 ở Arequipa (Peru) và được đặt theo tên Cora, vợ của một trong 4 người con trai của Pirua Wiracocha, thần sáng tạo nền văn minh trong thần thoại Inca.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1902


title: 3329 Golay

text:
3329 Golay (1985 RT1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 9 năm 1985 bởi Wild, P. ở Zimmerwald.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3329 Golay

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Sihor

text:
Sihor là một thành phố và khu đô thị của quận Bhavnagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Sihor có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 60 mét (196 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sihor có dân số 46.943 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Sihor có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Sihor, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Sandor

text:
Sandor là một thị trấn thống kê (census town) của quận Thane thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sandor có dân số 8336 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Sandor có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Sandor, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Borriol

text:
Borriol là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Borriol có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Borriol nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón
Plana Alta


title: Andrena bernicla

text:
Andrena bernicla là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1975


title: Ptilothrix albidohirta

text:
Ptilothrix albidohirta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brèthes mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ptilothrix
Động vật được mô tả năm 1910


title: 23235 Yingfan

text:
23235 Yingfan là một tiểu hành tinh vành đai chính với vận tốc quỹ đạo 1500.3957919 ngày (4.11 năm). Nó được phát hiện ngày 21 tháng 11 năm 2000.

Tham khảo

023235
023235
Tiểu hành tinh được đặt tên
20001121


title: Quận Dawson, Georgia

text:
Quận Dawson là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Dawsonville . Theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 22330 người .

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia
Quận của vùng đô thị Atlanta
Quận của Appalachia


title: Montbron

text:
Montbron là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Lohe-Rickelshof

text:
Lohe-Rickelshof là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Lohe-Rickelshof có diện tích 5,39 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1981 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Kuntzig

text:
Kuntzig là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Metzervisse. Tọa độ địa lý của xã là 49° 20' vĩ độ bắc, 06° 14' kinh độ đông. Kuntzig có điểm thấp nhất là 161 mét và điểm cao nhất là 200 mét. Xã có diện tích 4,51 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1058 người; mật độ dân số là 235 người/km². Xã nằm khoảng 6 km về phía đông của Thionville, thuộc Pháp từ năm 1659.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Bulbophyllum vulcanorum

text:
Bulbophyllum vulcanorum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

vulcanorum]]

V


title: Lê Văn Tỵ

text:
Lê Văn Tỵ (1904-1964) là một tướng lĩnh Lục quân của Quân đội Quốc gia Việt Nam và Quân đội Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Thống tướng. Ông xuất thân từ trường Thiếu sinh quân và trường Sĩ quan Pháp. Ông đã từng phục vụ trong Quân đội Viễn chinh Pháp tham gia Đệ nhị Thế chiến, sau chuyển sang phục vụ cho Quốc gia Việt Nam thời Quốc trưởng Bảo Đại và Việt Nam Cộng hòa thời Tổng thống Ngô Đình Diệm. Ông là vị Thống tướng đầu tiên và duy nhất của Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Ông có 42 năm thâm niên quân vụ kể từ ngày nhập ngũ cho đến khi từ trần.

Tiểu sử và Binh nghiệp
Ông sinh ngày 17 tháng 5 năm 1904 tại làng Thắng Nhì, Vũng Tàu, miền nam Việt Nam trong một gia đình bình dân. Ông là con cả trong gia đình có 7 anh chị em gồm 4 trai và 3 gái. Trong số 3 người em trai của ông, có hai người là sĩ quan của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Năm 1915, sau khi đậu bằng Tiểu học, ông được thân phụ (nguyên là quân nhân trong Quân đội Pháp) gửi vào học ở trường Thiếu sinh quân Đông Dương tại Thủ Dầu Một. Năm 1922 ra trường với chứng chỉ tốt nghiệp tương đương văn bằng Tú tài bán phần (Part I) của bậc Trung học Phổ thông.

Quân đội Viễn chinh Pháp
Ngay sau khi tốt nghiệp trường Thiếu sinh quân, ông tình nguyện nhập ngũ vào Quân đội Viễn chinh Pháp tại Việt Nam với cấp bậc Trung sĩ, giữ chức vụ Tiểu đội trưởng thuộc đơn vị bộ binh. Đến giữa năm 1928 ông được cử đi học khóa sĩ quan tại Trung tâm Huấn luyện Quân sự Frejus, Pháp. Sau khi thụ huấn xong phần căn bản quân sự, ông tiếp tục thụ huấn sang phần chuyên môn của ngành Pháo binh. Đầu năm 1930 mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Chuẩn úy, ra trường phục vụ ở đơn vị Pháo binh của Quân đội Pháp. Mãi đến năm 1933 ông mới về nước, tiếp tục phục vụ trong đơn vị bộ binh của Quân đội Pháp. Đầu năm 1934 ông được thăng cấp Thiếu úy giữ chức vụ Đại đội trưởng bộ binh. Năm 1940 ông được thăng cấp Trung úy tại nhiệm. Thời gian này ông được tham gia Thế chiến 2 ở Châu Âu và Đông Dương

Năm 1945, sau khi Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương vào ngày 9 tháng 3, ông cùng một số quân nhân Pháp theo đơn vị rút về Cà Mau để kháng Nhật. Khi Quân đội Pháp được lệnh đầu hàng, ông về trú ngụ ở quê vợ tại Hương Mỹ, Bến Tre. Năm 1946, sau khi Pháp tái chiếm Nam Kỳ, ông trở lại Sài Gòn, khi ngang qua Tân Trụ (Long An), ông bị Việt Minh bắt giữ và đem xử bắn. Tới giờ hành quyết, ông được giải thoát bởi chính 2 xạ thủ là cựu quân nhân thuộc quyền lúc trước (hai người này về sau hồi chánh và được phục vụ dưới quyền ông cho tới khi ông từ trần). Khi về tới Sài Gòn ông lại bị Pháp kỷ luật và giam giữ. Sau thời gian thọ phạt, ông được tái phục vụ trong Quân đội Liên hiệp Pháp. Cuối năm này ông được thăng cấp Đại úy.

Quốc gia Việt Nam
Ngày 20 tháng 7 năm 1948 ông được chuyển sang làm Chánh Võ phòng cho Thủ tướng Nguyễn Văn Xuân, Chính phủ Nam Kỳ Việt Nam. Cùng thời điểm này, Trung úy Trần Tử Oai giữ chức vụ Phó Võ phòng, Trung úy Trần Văn Đôn giữ chức vụ Sĩ quan tùy viên trong Phủ Thủ tướng Nam Kỳ. Đầu năm 1949 ông được thăng cấp Thiếu tá, giữ chức vụ Chỉ huy trưởng Trường Vệ binh Nam Việt kiêm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Vệ binh Danh dự.

Quân đội Quốc gia Việt Nam
Thượng tuần tháng 12 Năm 1950, khi Quốc gia Việt Nam chính thức thành lập quân đội, ông được thăng cấp Trung tá giữ chức vụ Tham mưu trưởng Tham mưu Biệt bộ tại Bộ Quốc phòng và là sĩ quan người Việt có cấp bậc cao nhất ở Quân đội Quốc gia lúc bấy giờ. Đầu tháng 6 năm 1951 ông được cử làm Tổng chỉ huy cuộc duyệt binh đầu tiên của Quân đội Quốc gia tại Sài Gòn nhân ngày "Hưng Quốc khánh niệm" (lễ kỷ niệm lần thứ 149 ngày Chúa Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng đế, niên hiệu Gia Long) dưới sự chứng kiến của Quốc trưởng Bảo Đại. Giữa tháng 6 ông được thăng cấp Đại tá tại nhiệm. Ngày 1 tháng 10 cùng năm, ông chủ tọa buổi lễ mãn khóa 2 Lê Lợi của Trường Võ bị Địa phương Trung Việt tại Huế (còn gọi là Trường Sĩ quan Võ bị Đập Đá), gắn cấp bậc Chuẩn úy và trao kiếm danh dự cho khóa sinh tốt nghiệp Thủ khoa Lê Quang Chính.

Ngày 12 tháng 4 năm 1952, ông được cử giữ chức vụ Tham mưu trưởng Liên quân Quân đội Quốc gia, đồng thời làm Chánh chủ khảo kỳ thi tốt nghiệp khóa 5 Hoàng Diệu của Trường Võ bị Liên quân Đà Lạt. Ngày 1 tháng 7 cùng năm ông được cử giữ chức vụ Tư lệnh đầu tiên Đệ nhất Quân khu Nam Việt, khi lãnh thổ Việt Nam được chia thành 4 Quân khu.

Năm 1954, Ngô Đình Diệm về nước và được Quốc trưởng Bảo Đại bổ nhiệm làm Thủ tướng. Ngày 1 tháng 12 cùng năm ông được thăng cấp Thiếu tướng, nhận lệnh bàn giao chức vụ Tư lệnh Đệ nhất Quân khu Nam Việt cho Đại tá Trần Văn Minh (Lục quân). Cùng ngày, ông được bổ nhiệm giữ chức vụ Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Quốc gia Việt Nam thay thế Trung tướng Nguyễn Văn Hinh. Việc này đã làm bùng nổ xung đột tranh giành quyền lực trong quân đội. Ngày 28 tháng 4 năm 1955, Quốc trưởng Bảo Đại từ Cannes gửi điện báo về Sài Gòn cử Thiếu tướng Nguyễn Văn Vỹ làm Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Quốc gia và yêu cầu Thủ tướng Ngô Đình Diệm sang Pháp trình bày về tình hình. Tuy nhiên, Thủ tướng Ngô Đình Diệm đã từ chối thực hiện. Cộng với sự ủng hộ của các tướng lĩnh, ông được tín nhiệm lưu chức.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Ngày 26 tháng 10 năm 1955, Thủ tướng Ngô Đình Diệm thực hiện cuộc Trưng cầu dân ý, truất phế cựu hoàng Bảo Đại và lên làm Quốc trưởng, ông được thăng cấp Trung tướng tại nhiệm. Sau đó ông có sáng kiến tập hợp các điểm trường Thiếu sinh quân có từ thời thuộc địa Pháp để thành lập một trường Thiếu sinh quân duy nhất được đặt cơ sở tại Vũng Tàu và cử Thiếu tá Phan Như Hiên,<ref>Thiếu tá Phan Như Hiên sinh năm 1932 tại Chợ Lớn, tốt nghiệp khóa 3 Võ bị Đà Lạt, cấp bậc sau cùng là Đại tá. Năm 1982 từ trần tại trại giam Hà Tây, miền Bắc Việt Nam.- Xem bài: Trường Thiếu sinh quân Vũng Tàu.</ref> cựu Thiếu sinh quân, làm Chỉ huy trưởng đầu tiên. Ngày 8 tháng 12 năm 1956, ông được thăng cấp Đại tướng tại nhiệm. Ngày 27 tháng 7 năm 1959 ông được cử làm Trưởng đoàn, hướng dẫn phái đoàn Việt Nam Cộng hòa công du thăm viếng Tân Gia Ba (Singapore) và Mã Lai (Malaysia).

Đầu tháng 7 năm 1963 ông lâm bệnh ung thư phổi, ngày 27 cuối tháng ông sang Hoa Kỳ để chữa trị. Sau hai tháng điều trị không có kết quả tốt, ông hồi hương dưỡng bệnh tại tư thất ở Vũng Tàu.

Trong thời gian ông điều trị bệnh, Thiếu tướng Trần Thiện Khiêm, Tham mưu trưởng Liên quân, được cử giữ chức vụ Quyền Tổng Tham mưu trưởng. Sau đó, Trung tướng Trần Văn Đôn, Tư lệnh Lục quân, được Tổng thống Ngô Đình Diệm cử giữ chức vụ Quyền Tổng Tham mưu trưởng thay tướng Khiêm. Khi nổ ra cuộc đảo chính đầu tháng 11 năm 1963, lật đổ Tổng thống Diệm và nền Đệ nhất Cộng hòa, tướng Trần Văn Đôn là một trong những tướng lĩnh chủ chốt.

Cuộc đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 thành công. Gần 2 tuần sau ngày 12/11 ông được cử làm Cố vấn trong Chính phủ Lâm thời do Nguyễn Ngọc Thơ làm Thủ tướng. Tuy nhiên, do sức khỏe yếu, ông không tham gia vào bất kỳ hoạt động quân sự và chính trị nào nữa. Sau cuộc Chỉnh lý nội bộ của tướng Nguyễn Khánh vào ngày 31 tháng 1 năm 1964, đầu tháng 2, căn bệnh tái phát, ông lại được sang Hoa Kỳ để điều trị bệnh một thời gian ngắn, tuy nhiên bệnh của ông vẫn không thuyên giảm nên trở về Sài Gòn tiếp tục dưỡng bệnh.

Để tưởng thưởng công lao phục vụ quân đội của ông, ngày 21 tháng 7 năm 1964, ông được thăng cấp Thống tướng. (vừa được đặt ra) và được trao tặng Đệ nhất đẳng Bảo quốc Huân chương. Ông trở thành sĩ quan đầu tiên và duy nhất được phong cấp bậc cao nhất của Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Lễ phong cấp được tổ chức tại tư gia số 37 Cường Để, Sài Gòn do Trung tướng Nguyễn Khánh, Chủ tịch Hội đồng Quân nhân Cách mạng chủ trì.

Ngày 20 tháng 10 năm 1964 ông từ trần tại Sài Gòn, hưởng thọ 60 tuổi (trong khi thân mẫu của ông vẫn còn sống và đã 83 tuổi). Lễ tang của ông được cử hành trọng thể theo nghi thức Quốc gia. Hiện diện trong tang lễ của ông có các vị tướng lãnh và quan chức đang giữ những chức vụ quan trọng: Trung tướng Dương Văn Minh, Chủ tịch Ủy ban Lãnh đạo lâm thời Quốc gia và Quân đội, Trung tướng Nguyễn Khánh, Chủ tịch Hội đồng Quân nhân Cách mạng kiêm Thủ tướng Chính phủ, Kỹ sư Phan Khắc Sửu, Chủ tịch Thượng Hội đồng Quốc gia và các thành viên trong Thượng Hội đồng Quốc gia. Ngoài ra còn có Ngoại giao đoàn cùng các Tùy viên quân sự của các Sứ quán, các tướng lãnh trong Quân đội Việt Nam Cộng hòa, đại diện các đoàn thể dân chúng. Ngoài ra còn có sự hiện diện của ông Maxwell Taylor, Đại sứ Hoa Kỳ, ông Etherington Smith, Đại sứ Anh quốc và Đại tướng Richard Stilwell của Quân lực Hoa Kỳ.

Thi hài ông được đặt trên một chiếc Thiết vận xa M-113 di chuyển theo Đại lộ Cường Để, qua đường Thống Nhất rồi đường Mạc Đĩnh Chi và đến Nghĩa trang Đô thành Sài Gòn (Nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi). Sau đó, thi hài ông được an nghỉ tại đây.

Sau 30 tháng 4 năm 1975, Nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi bị giải tỏa. Hài cốt của ông được hỏa táng và đem về thờ tại chùa Đại Giác ở đường Công Lý, Sài Gòn. Năm 1988 di cốt về Vũng Tàu thờ ở nhà con trai Lê Anh Tuấn. Sau đó con trai ông đem di cốt rải xuống biển.

Huy chương & Quân hàmHuy chương Việt Nam Cộng hòa:- Bảo quốc Huân chương đệ Nhất đẳng (ân thưởng)- Nhiều huy chương quân sự và dân sự khácHuy chương ngoại quốc:- Bắc Đẩu Bội tinh đệ Tứ đẳng (Pháp)- Chiến công Bội tinh với nhành dương liễu (Pháp)- Danh dự Bội tinh đệ Nhị đẳng (Hoa Kỳ)- Bắc Đẩu Bội tinh đệ Nhất đẳng (Philippines)

Gia đình
Thống tướng Lê Văn Tỵ có năm người con gồm 1 trai, 4 gái:.
Lê Thị Thu Phượng (đã mất ở VN)
Lê Thị Thu Hồng (Phu quân: Ông Nguyễn Tất Huệ nguyên là Trung tá phục vụ ngành Quân cụ Việt Nam Cộng hòa. Hiện đang định cư tại Anh)
Lê Thị Thu Cúc (hiện đang định cư tại Anh)
Lê Anh Tuấn (nguyên là Đại úy phục vụ trong Binh chủng Nhảy dù của Việt Nam Cộng hòa, cải tạo 13 năm. Xuất cảnh theo diện H.O do Chính phủ Hoa Kỳ bảo lãnh. Hiện đang định cư ở Hoa Kỳ)
Lê Thị Phuơng Mai

Xem thêm
Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Quân hàm Thống tướng QLVNCH

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Sinh năm 1904
Mất năm 1964
Lê Văn Tỵ
Thống tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Cựu binh Quân đội Thuộc địa Pháp
Bảo quốc Huân chương
Người Bà Rịa – Vũng Tàu


title: 975

text:
Năm 975 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 975


title: Phymorhynchus alberti

text:
Phymorhynchus alberti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1906
A
A


title: Bretleben

text:
Bretleben là một đô thị ở Kyffhäuser district ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là người. Đô thị này tọa lạc bên hữu ngạn sông Unstrut, giữa các thị xã Heldrungen và Artern.
Bretleben nằm bên tuyến đường sắt giữa Erfurt và Sangerhausen, với nhánh đi Bad Frankenhausen và Sondershausen.

Tham khảo


title: Spermophagus lindbergorum

text:
Spermophagus lindbergorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Decelle miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: (69484) 1996 YR1

text:
{{DISPLAYTITLE:(69484) 1996 YR1}}

(69484) 1996 YR1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 18 tháng 12 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 69001–70000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Erythrodes

text:
Erythrodes là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Cranichideae


title: MIME

text:
Giao thức mở rộng thư điện tử Internet đa mục đích hay MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) là một tiêu chuẩn Internet về định dạng cho thư điện tử. Hầu như mọi thư điện tử Internet được truyền qua giao thức SMTP theo định dạng MIME. Vì gắn liền với chuẩn SMTP và MIME nên đôi khi thư điện tử Internet còn được gọi là thư điện tử SMTP/MIME.

Giới thiệu chung
 Văn bản trong các bộ ký tự khác ngoài ASCII
 Các tệp đính kèm phi văn bản: âm thanh, video, hình ảnh, các chương trình ứng dụng vv.
 Nội dung tin nhắn gồm nhiều phần
 Thông tin tiêu đề trong bộ ký tự không phải bảng mã ASCII

MIME được quy định tại 6 liên kết RFC memoranda: ,
,
,
,
 and
; với việc tích hợp với email SMTP được chỉ định cụ thể trong
 và
.

Mặc dù MIME được thiết kế chủ yếu cho SMTP, các kiểu nội dung được xác định bởi những tiểu chuẩn MIME cũng có tầm quan trọng trong các giao thức truyền thông ngoài thư điện tử như HTTP cho World Wide Web. Các máy chủ chèn tiêu đề MIME vào phần đầu của bất kỳ truyền tại mạng nào. Người dùng sử dụng tiêu đề kiểu nội dung hoặc kiểu phương tiện này để chọn một ứng dụng trình xem thích hợp với kiểu dữ liệu mà tiêu đề chỉ ra. Một số trình xem được tích hợp vào các nền tảng khách hàng hoặc trình duyệt web (ví dụ hầu hết các trình duyệt đều có trình xem ảnh GIF và JPEG cũng như khả năng xử lý các tệp HTML).

Mô tả đầu gói tin MIME

MIME-Version

Content-Type
text
html

Content-Transfer-Encoding

Xem thêm

Tham khảo

RFC 2045
RFC 934
STD 11
RFC 1049
RFC 822

Thư điện tử
Giao thức mạng
Tiêu chuẩn Internet
Giao thức tầng trình diễn
Tầng ứng dụng (Bộ giao thức Internet)


title: Saint-Léonard-de-Noblat

text:
Saint-Léonard-de-Noblat () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne
Di sản thế giới tại Pháp


title: Zeuctophlebia

text:
Zeuctophlebia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Trần Độc

text:
Trần Độc là thầy thuốc chữa bệnh và truyền nghề y cho Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

 Quê ông ở núi Thành, thuộc xã Trung Cần, huyện Thanh Chương, nay là xã Nam Trung, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
 Ông đã từng thi đỗ Cử nhân nhưng không ra làm quan mà ở nhà làm nghề thuốc, chữa bệnh.
 Lúc 26 tuổi (năm 1746), Lê Hữu Trác trở về Hương Sơn phụng dưỡng mẹ già nhưng không lâu thì bị ốm nặng trong vòng 2-3 năm liền, chữa trị khắp nơi không khỏi. Sau đó ông thuê người cáng đến nhà Danh y Trần Độc chữa khỏi bệnh. Trong thời gian hơn một năm chữa bệnh, nhân khi rảnh rỗi Lê Hữu Trác thường đọc "Phùng thị cẩm nang" và hiểu được chỗ sâu xa của sách thuốc. Trần Độc thấy lạ, bèn đem hết những hiểu biết về y học truyền cho Lê Hữu Trác.

Xem thêm
Lê Hữu Trác

Tham khảo

Người Nghệ An
Bác sĩ Việt Nam


title: Ansel Adams

text:
Ansel Easton Adams (20 tháng 2 năm 1902 – 22 tháng 4 năm 1984) là một nhà nhiếp ảnh và nhà bảo tồn thiên nhiên người Mỹ. Ông được biết tới nhiều nhất qua các tác phẩm ảnh đen trắng khắc họa miền Tây nước Mỹ đặc biệt là Vườn quốc gia Yosemite. Nhiều bức ảnh của Ansel Adams như The Tetons and the Snake River đến nay vẫn được coi là kiệt tác của nghệ thuật nhiếp ảnh Hoa Kỳ và thế giới. Ông đồng thời cũng là một trong ba người sáng lập Nhóm f/64, sau này là Ban nhiếp ảnh của Museum of Modern Art.

Tiểu sử
Ansel Adams sinh năm 1902 tại khu Western Addition tại San Francisco, California. Ông là con trai duy nhất trong gia đình thượng lưu gốc Ireland của Charles và Olive Adams. Gia đình nhà Adams làm giàu nhờ công nghiệp chế biến gỗ, về sau khi đã trở thành một nhà bảo tồn thiên nhiên, Ansel Adams lại kịch liệt chỉ trích ngành kinh doanh này vì nó đã dẫn tới sự suy giảm của các cánh rừng gỗ đỏ. Năm lên 4 tuổi, Ansel Adams bị vỡ mũi sau một di chấn của trận động đất San Francisco 1906, chiếc mũi gãy của Adams đã theo ông tới cuối đời. Sau nhiều thất bại trong kinh doanh, gia đình nhà Adams bắt đầu suy sụp từ khoảng năm 1912, Ansel bị buộc phải rời khỏi trường tư và bắt đầu được bố và một người họ hàng dạy ngay tại nhà. Ansel Adams cũng tập luyện piano một cách nghiêm túc với hy vọng trở thành một nghệ sĩ thính phòng của môn nghệ thuật này.

Năm 1916 Ansel Adams có chuyến đi đầu tiên tới Vườn quốc gia Yosemite. Tại đây ông đã bấm máy bức ảnh đầu tiên chụp bằng chiếc máy ảnh do bố ông mua tặng. Năm 1928 ông lập gia đình với Virginia Best, người thừa kế của Best's Studio, một công ty nhiếp ảnh nơi Adams làm việc và điều hành liên tục cho tới năm 1971.

Sự nghiệp

Năm 1927, Adams cho ra đời bộ ảnh đầu tiên, ngay trong bộ sưu tập này ông đã cho thấy phong cách rất riêng của mình với bức ảnh nổi tiếng Monolith. Thành công thương mại của bộ ảnh đã giúp Adams có được những hợp đồng chụp ảnh thương mại cho các ông chủ giàu có. Trong thập niên 1930, tài năng và danh tiếng của Ansel Adams tiếp tục được khẳng định với các bức ảnh khổ lớn chụp núi non, nhà máy và cả các tác phẩm chụp cận cảnh. Năm 1931, Adams có triển lãm ảnh đầu tiên tại Viện Smithsonian với 60 tác phẩm chụp ở High Sierra, triển lãm này đã được tờ The Washington Post đánh giá rất cao. Năm 1932 ông cùng Imogen Cunningham và Edward Weston thành lập nhóm nhiếp ảnh Group f/64 nhằm theo đuổi nghệ thuật nhiếp ảnh thực sự. Một năm sau Adams mở phòng ảnh riêng tại San Francisco nhưng sau đó ông phải chuyển lại nó cho một nghệ sĩ khác vì quá bận bịu. Trong thời gian khó khăn của nước Mỹ này, Ansel Adams vẫn không quay sang trào lưu nhiếp ảnh "nghệ thuật vị nhân sinh" như một các nhà nhiếp ảnh Dorothea Lange, Walker Evans mà vẫn tập trung mô tả vẻ đẹp của thiên nhiên hoang dã với những bức ảnh xuất sắc như Clearing Winter Storm.

Năm 1940 Ansel Adams đứng ra tổ chức buổi triển lãm A Pageant of Photography, đây là hoạt động nhiếp ảnh lớn nhất ở miền Tây cho tới thời điểm đó, nó thu hút tới hàng triệu khách tham quan. Năm 1941 ông cho ra đời tác phẩm nhiếp ảnh nổi tiếng Moonrise, Hernandez, New Mexico. Năm 1945 ông được mời đứng ra tổ chức khoa mỹ thuật nhiếp ảnh tại Trường Mỹ thuật California (CSFA). Năm 1952 ông trở thành một trong các sáng lập viên của tạp chí nhiếp ảnh Aperture.

Ansel Adams qua đời ngày 22 tháng 4 năm 1984 hưởng thọ 82 tuổi.

Đóng góp và ghi nhận
Tuy Grand Canyon và Yosemite đã được nhiều nhà nhiếp ảnh khắc họa nhưng chính các tác phẩm đen trắng của Ansel Adams mới làm chúng thực sự trở nên nổi tiếng và trở thành nơi thu hút khách du lịch. Ông là người đi tiên phong của kỹ thuật zone system nhằm nâng cao khả năng kiểm soát của các nhà nhiếp ảnh đối với chất lượng nghệ thuật của các bức ảnh. Năm 1980 ông đã được trao Huân chương Tự do Tổng thống, phần thưởng dân sự cao quý nhất của nước Mỹ, ông cũng được trao bằng tiến sĩ danh dự của Đại học Harvard và Đại học Yale cùng nhiều giải thưởng danh giá khác. Tác phẩm Snake River and Grand Tetons của ông đã được chọn vào trong danh sách 150 bức ảnh về Trái Đất do Đĩa ghi vàng Voyager lưu trữ để phóng vào vũ trụ.

Tác phẩm

Tham khảo

 Read, Michael, editor. Ansel Adams, New light: Essays on His Legacy and Legend (1993), The Friends of Photography, San Francisco.

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của gia đình Ansel Adams
 Bộ sưu tập ảnh trên National Archives

Người San Francisco
Nhiếp ảnh gia Mỹ
Người nhận Huân chương Tự do Tổng thống
Sinh năm 1902
Mất năm 1984
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Vườn quốc gia Yosemite


title: Bugedo

text:
Bugedo là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: 258 TCN

text:
Sự kiện

Theo vị trí

Ai Cập
 Ptolemaios II mất quyền kiểm soát vùng Cyrenaica.

 Erasistratus của Ceos lập trường thuốc tại Alexandria.
 Nhà nước Văn Lang đến hồi kết.
 .....

Tham khảo

Năm 258 TCN


title: Bangramanjeshwar

text:
Bangramanjeshwar là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kasaragod thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bangramanjeshwar có dân số 5636 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Bangramanjeshwar có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Bangramanjeshwar, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Đổng Bình

text:
Đổng Bình (chữ Hán: 董平; bính âm: Dǒng Píng) là một nhân vật hư cấu trong Thủy hử. Ở Lương Sơn Bạc, Đổng Bình là đầu lĩnh thứ 15, được sao Thiên Lập Tinh (chữ Hán: 天立星; tiếng Anh: Steadfast Star) chiếu mệnh.

Xuất thân
Đổng Bình là người quận Thượng Đảng, phủ Hà Đông. Ông làm chức binh mã đô giám dưới trướng thái thú Đông Bình Trình Vạn Lý.

Tài năng
Đổng Bình thông minh lanh lợi, có tài sử dụng thương. Ông thường ra trận với hai cây thương và hai lá cờ thêu câu đối "Anh hùng song thương tướng - Phong lưu vạn hộ hầu" nên có ngoại hiệu là Song Thương Tướng (chữ Hán: 雙槍將; tiếng Anh: General of Double Spears; nghĩa Việt: Tướng hai thương). Ngoài ra ông cũng có tài nghệ thuật, thổi sáo đánh đàn không gì không hay.

Lên Lương Sơn
Vì đang thiếu lương và để phân định ai sẽ làm chủ Lương Sơn Bạc, Tống Giang và Lư Tuấn Nghĩa mỗi người dẫn một cánh quân đi vây đánh phủ Đông Bình và Đông Xương, là hai nơi trù phú có thể lấy được lương thảo.

Tống Công Minh đánh phủ Đông Bình, đầu tiên dùng lễ nghĩa và cho Úc Bảo Tứ cùng Vương Đình Lục đến Đông Bình gửi chiến thư và dụ hàng, nhưng Đổng Bình khuyên Trình Vạn Lý từ chối và giết sứ giả. Trình Vạn Lý không giết Úc Bảo Tứ và Vương Đình Lục nhưng Đổng Bình cho hai người bị đánh đòn.

Sau đó, Sử Tiến vì có quen thân một con hát tên Lý Thụy Lan tại Đông Bình nên định vào nhà đó ở tạm để làm nội ứng. Tuy nhiên, Lý Thụy Lan báo lại cho người nhà và quan quân đến bắt Sử Tiến. Tống Giang tấn công thành để cứu Sử Tiến. Đổng Bình đem quân ra sức chiến đấu dữ dội với quân Lương Sơn. Một đêm, Đổng Bình bị Tống Giang lừa đuổi theo, đến huyện Thọ Xuân thì Đổng Bình bị trúng mai phục và bắt sống.

Tống Giang đối đãi tử tế với Đổng Bình, thêm Đổng Bình vốn có bất hòa với Trình Vạn Lý vì mãi không dạm cưới được con gái của ông ta nên tình nguyện đầu hàng và dẫn quân chiếm Đông Bình. Quân canh cửa không biết Đổng Bình đã hàng Lương Sơn nên mở cửa cho vào, quân Lương Sơn lấy được thành, Đổng Bình giết cả nhà Trình Vạn Lý và cướp lấy người con gái.

Ngay sau khi chiến thắng ở Đông Bình, Tống Giang phải đem quân qua giúp Lư Tuấn Nghĩa ở Đông Xương. Đổng Bình góp phần quan trọng khi đánh đuổi được đại tướng của Đông Xương là Trương Thanh sau khi viên tướng này hạ được mười lăm tướng khác của Lương Sơn.

Đánh Phương Lạp
Đổng Bình theo Tống Giang nhận sự chiêu an của triều đình và đem quân đi trấn áp các cuộc nổi dậy. Sau này qua Giang Nam đánh Phương Lạp, Lư Tuấn Nghĩa kéo đến ải Độc Tùng, sai Âu Bằng, Đặng Phi, Lý Trung, Chu Thông leo lên núi dò đường, gặp tướng giặc là Lệ Thiên Nhuận, vì muốn báo thù cho anh là Lệ Thiên Hựu bị Lữ Phương đâm chết, nên thả quân tấn công 4 tướng, Chu Thông bị chém chết, các tướng khác cũng mang thương tích cố đánh rút chạy về trại.

Đổng Bình tức giận muốn đánh báo thù cho Chu Thông liền thúc ngựa đến trước cửa ải lớn tiếng quát mắng tướng giặc. Quân giặc từ trong cửa ải bắn hoả pháo xuống, đạn lửa rơi sát người làm cho Đổng Bình bỏng cháy cánh tay trái, phải quay về doanh trại. Vì thế Đổng Bình phải buộc thuốc bó nẹp gỗ ở tay không cầm thương được. Dù vậy, ngay ngày hôm sau Đổng Bình lại định lên núi đánh báo thù, Lư Tuấn Nghĩa phải khuyên can mãi mới chịu nghe.

Hôm sau nữa, thấy vết thương đã đỡ đau, Đổng Bình không báo cho Lư Tuấn Nghĩa biết, bàn riêng với Trương Thanh rồi hai người đi bộ lên trước cửa ải thách đánh. Lệ Thiên Nhuận và Trương Thao liền mở cửa ải ra giao chiến. Đổng Bình muốn bắt sống Lệ Thiên Nhuận liền nâng thương xông đến chặn đánh. Lệ Thiên Nhuận cũng dùng thương dài xông đến đánh Đổng Bình. Hai người giao chiến hơn mười hiệp. Đổng Bình sốt ruột muốn báo thù, không ngờ tay trái còn đau không cầm thương được đành phải lui xuống núi. Lệ Thiên Nhuận đuổi theo xuống quá cửa ải, Trương Thanh dồn sức đâm tới, nhưng Lệ Thiên Nhuận kịp né người ra sau cây thông tránh được. Ngọn giáo trong tay Trương Thanh cắm phập vào gốc thông. Trương Thanh dùng hết sức nhưng không nhổ giáo ra được, bị Lệ Thiên Nhuận phóng thương đâm trúng ngực ngã gục tại chỗ. Đổng Bình thấy Trương Thanh bị giết vội múa song thương đến đánh, không ngờ lúc ấy Trương Thao từ phía sau lia ngang một đao chém Đổng Bình đứt đôi làm hai đoạn.

Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 31, Đổng Bình, Bào Húc và Tiêu Đĩnh được lệnh trấn thủ Tào Châu. Đổng Bình ngày đêm luyện tập binh mã, đề phòng quan quân tiến đến, hết sức cảnh giác, cắt cử lính canh phòng, tự mình đốc thúc, năm ngày không cởi giáp. Hôm sau, Kim Thành An dẫn quân Tế Nam đến hòng đoạt lại Tào Châu. Hai bên giao chiến hơn 20 hiệp không phân thắng bại, hôm sau nữa giao chiến thì Tiêu Đĩnh bị bắt.

Thế rồi Kim Thành An được Vi Dương Ẩn giúp sức, liền đem quân kiêu chiến liên tục nhục mạ, đem Tiêu Đĩnh lột sạch quần áo rồi kéo ra trước trận. Đổng Bình không nhịn nổi, vác song thương ra đánh. Vi Dương Ẩn xông lên kiêu chiến. Hai bên đánh nhau hơn 60 hiệp, đường thương xuất quỷ nhập thần, không phân thắng bại. Thế rồi Thành An cũng tham chiến, Đổng Bình vẫn bình tĩnh đánh với 2 tướng. Thành An chặn thương tả của Đổng Bình, Đổng Bình dùng thương hữu đánh với Dương Ẩn, bỗng Thành An dương cao mũi thương đâm vào cổ Đổng Bình, Đổng Bình vội dùng thương bên trái gạt ra, mũi thương của Thành An đánh thốc vào trán Đổng Bình, máu chảy ròng ròng. Thừa thế, thương của Vi Thương Ẩn đánh gạt thương ngọn thương phải của Đổng Bình, đâm thẳng vào bụng, mũi thương của Thành An thuận đà lao vào ngực, hai thương cùng lúc đánh vào. Thương thay Song thương tướng hào hoa phong lưu, dày dặn chinh chiến nay bỏ mình cũng vì song thương.

Quân lính trên thành thấy Đổng Bình đã chết, hoảng loạn xin hàng. Bào Húc dẫn mấy chục thiết kỵ chạy ra cánh đồng. Tào Châu thất thủ, Tiêu Đĩnh cũng bị chém đầu.

Hậu duệ
Trong tiểu thuyết Thuyết Nhạc toàn truyện (bản dịch tiếng Việt là Nhạc Phi diễn nghĩa), nhân vật Đổng Phương được giới thiệu là con trai Đổng Bình. Đổng Phương ban đầu làm cướp ở Sư Tử sơn, đối diện với Kỳ Lân sơn của Trương Quốc Tường, con trai của Trương Thanh. Về sau Đổng Phương và Trương Quốc Tường trở thành bộ tướng của Nhạc Phi.

Tham khảo

Nhân vật Thủy hử


title: Sân bay quốc tế Sherbro

text:
Sân bay quốc tế Sherbro  là một sân bay quốc tế mới xây dựng ở đảo Sherbro ở tỉnh Nam của Sierra Leone. Đây là một trong hai sân bay quốc tế chính của Sierra Leone. Sân bay này thuộc quản lý của Cục sân bay Sierra Leone.

Hiện có kế hoạch xây một đường băng mới tại sân bay này.

Các hãng hàng không
Air Leone
Paramount Airlines
Eagle Air
Sierra National Airlines

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sherbro International Airport BTE

Sân bay Sierra Leone


title: Beltheca

text:
Beltheca là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae