title: Bộ máy quan liêu

text:
Bộ máy quan liêu là một thuật ngữ dùng để chỉ cơ quan của các quan chức chính phủ không được bầu cử và một nhóm người xây dựng chính sách hành chính. Về mặt lịch sử, một bộ máy quan liêu là một cơ quan quản lý của chính phủ do các bộ phận có cán bộ không liên quan đến bầu cử quản lý. Ngày nay, bộ máy quan liêu là hệ thống hành chính quản lý một tổ chức lớn bất kỳ. Hành chính công ở nhiều quốc gia là một ví dụ của một bộ máy quan liêu.

Trong ngôn ngữ thường ngày, thuật ngữ "bộ máy quan liêu" thường được dùng với nghĩa xấu. Nó bị chỉ trích là không hiệu quả, phức tạp, hoặc quá cứng nhắc đối với các cá nhân. Những ảnh hưởng vô nhân đạo của bộ máy quan liêu quá mức đã trở thành một chủ đề chính trong các tác phẩm của nhà văn Franz Kafka và là trung tâm của các tiểu thuyết The Trial và The Castle. Việc loại bỏ bộ máy quan liêu không cần thiết là một khái niệm quan trọng trong lý thuyết quản lý hiện đại và là một chủ đề trong một số chiến dịch chính trị.

Theo nhà lý thuyết xã hội học người Đức Max Weber (1864-1920), các tổ chức xã hội theo mô hình bộ máy quan liêu có ý nghĩa tích cực trong quá trình tổ chức và vận hành xã hội. Các tổ chức này có cấu trúc như vậy vì chúng muốn hợp lý hóa cách tổ chức hoạt động, một xu hướng của xã hội hiện đại. Xu hướng hợp lý hóa tổ chức hoạt động thể hiện ở bước chuyển mạnh mẽ từ cách thực hiện công việc tự phát, thiếu kế hoạch, định hướng giá trị truyền thống sang cách làm việc có hệ thống, được tổ chức theo quy tắc, luật lệ, định hướng mục đích và duy lý.

Đặc trưng
Sự phân công lao động được xác định theo quy định, theo luật. Trong một Cục, Vụ của một Bộ, những chức vụ như giám đốc, phó giám đốc, tổng trưởng phòng, trưởng bộ phận được xác định theo quy định của cục, bộ và của chính phủ.
Hệ thống ban hành mệnh lệnh theo thứ bậc từ trên xuống dưới với nhiều cấp độ khác nhau. Nghĩa là, một người đồng thời là cấp dưới của một người, nhưng lại là cấp trên của những người khác.
Hệ thống văn phòng, hành chính công khai, được bổ sung những file tài liệu viết, có thể cả một cơ quan trong đó những công việc của tổ chức được mô tả và lưu giữ.
Quy trình đào tạo chính thức cho các công việc trong tổ chức. Ví dụ, việc đào tạo nhân viên văn phòng sẽ đơn giản hơn và ngắn hơn so với việc tự học hỏi qua kinh nghiệm bản thân.
Các thành viên cống hiến toàn bộ sự quan tâm và sức lực cho hoạt động của tổ chức và coi đó là một sự nghiệp, một nghề nghiệp.
Các quy định hoặc chính thức ít nhiều ổn định có thể học được và tuân theo một cách dễ dàng. Các quy định này điều chỉnh và định hướng công việc cho các thành viên. Ví dụ, quy định nghỉ giữa giờ làm việc cho công nhân làm ca.
Có sự trung thành của thành viên với tổ chức.
Các đặc trưng của bộ máy quan liêu giúp cho tổ chức có thể kiểm soát và điều phối hành động của các thành viên. Đây là yếu tố then chốt để tạo ra hiệu quả và năng suất vượt trội của tổ chức quan liêu so với bất kỳ một loại tổ chức xã hội nào khác. Tuy nhiên, bộ máy quan liêu cũng tạo ra một sản phẩm đặc trưng gọi là "sự bị tha hóa" - Karl Marx (1818-1883).

Quá trình phát triển
Bộ máy quan liêu không chỉ có trong xã hội hiện đại, mà nó đã tồn tại trong các xã hội Ai Cập, Trung Quốc, La Mã cổ đại từ xa xưa, v.v... Cùng với cuộc cách mạng công nghiệp, bộ máy quan liêu xuất hiện và phát triển mạnh mẽ ở các nước phương Tây. Và quan liêu lại đẻ ra quan liêu thể hiện thành xu hướng tách những nhiệm vụ lớn thành những nhiệm vụ nhỏ hơn. Mỗi một nghề nghiệp được chuyên môn hóa và những đòi hỏi, tiêu chuẩn cũng chặt chẽ và nghiêm khắc hơn. Để đạt được những đòi hỏi, tiêu chuẩn của nghề nghiệp, người lao động phải học qua các trường lớp nhất định, nghĩa là phải được đào tạo trong những bộ máy quan liêu.

Các tổ chức lúc mới ra đời thường còn nhỏ, nhưng càng về sau càng lớn dần lên và có xu hướng trở thành tổ chức độc quyền, nhất là trong kinh tế. Các công ty nhỏ không thể cạnh tranh được với các tổ chức quan liêu đó. Nhằm tạo môi trường cạnh tranh tự do lành mạnh, chính phủ phải lập ra các cơ quan điều phối; điều này đã dẫn đến hình thành bộ máy quan liêu mới. Do đó cho thấy rằng, quan liêu là hiện tượng của nhiều tổ chức trong nhiều chế độ xã hội khác nhau, và gắn bó chặt chẽ với xu hướng hợp lý hóa hoạt động của con người.
Hai nguyên nhân làm cho Bộ máy quan liêu phát triển
Năng suất và hiệu quả;
Quyền lực.
Các chức năng của những quy định trong Bộ máy quan liêuGiao tiếp;Điều khiển từ xa;Sự trừng phạt;Tạo độ co giãn trong quản lý.

 Xem thêm
Tổ chức xã hội
Quyền lực xã hội

 Chú thích

Đọc thêm
 Albrow, Martin. Bureaucracy. London: Macmillan, 1970.
 On Karl Marx: Hal Draper, Karl Marx's Theory of Revolution, Volume 1 State and Bureaucracy. New York: Monthly Review Press, 1979.
 Marx comments on the state bureaucracy in his Critique of Hegel's Philosophy of Right and Engels discusses the origins of the state in Origins of the Family.
Ernest Mandel, Power and Money: A Marxist Theory of Bureaucracy. London: Verso, 1992.
 On Weber:
Neil Garston (ed.), Bureaucracy: Three Paradigms. Boston: Kluwer, 1993.
Chowdhury, Faizul Latif (2006), Corrupt Bureaucracy and Privatization of Tax Enforcement. Dhaka: Pathak Samabesh, ISBN 984-8120-62-9.
Ludwig von Mises, Bureaucracy, Yale University Press, 1962. Liberty Fund (2007), ISBN 978-0-86597-663-4
Weber, Max. The Theory of Social and Economic Organization. Translated by A.M. Henderson and Talcott Parsons. London: Collier Macmillan Publishers, 1947.

 Liên kết ngoài
 TS. Nguyễn Quang A (Tạp chí Tin học & Đời sống), Hãy xây dựng chế độ quan liêu, ChúngTa.com, ngày 28/10/2006, truy cập ngày 11/10/2010''.

Tổ chức xã hội
Xã hội
X
Môn học
Chính phủ
Chính trị học
Max Weber
Lý thuyết tổ chức


title: Saint-Clément-sur-Guye

text:
Saint-Clément-sur-Guye là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 115. Dân số năm 2006 ước khoảng 127 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Site of the Society for the Preservation and Enhancement of Saint-Clément-sur-Guye - Association de sauvegarde et de mise en valeur de Saint-Clément-sur-Guye

Xã của Saône-et-Loire


title: Hexatoma issikii

text:
Hexatoma issikii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Thelymitra rubra

text:
Thelymitra rubra, tiếng Anh thường gọi là Salmon Sun Orchid, là một loài phong lan đặc hữu thuộc chi đông nam Australia.

Tham khảo

r


title: Quận Owen, Indiana

text:
Quận Owen là một quận thuộc tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Indiana


title: Anthophora balneorum

text:
Anthophora balneorum là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1841


title: Stigmella stettinensis

text:
Stigmella stettinensis là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Litva, Ba Lan, Cộng hòa Séc và Slovakia.

It was considered a synonym of Stigmella minusculella, but was raised to species status by A & Z Lastuvka năm 2004.

Có ba lứa một năm in central Europe.

Ấu trùng ăn Pyrus communis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl

S
Côn trùng châu Âu


title: Rhipidia holwayi

text:
Rhipidia holwayi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 3670 Northcott

text:
3670 Northcott (1983 BN) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 1 năm 1983 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3670 Northcott

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Bulbophyllum weberbauerianum

text:
Bulbophyllum weberbauerianum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

weberbauerianum]]

W


title: Dicladispa pallescens

text:
Dicladispa pallescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Guérin-Méneville miêu tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Ceriagrion azureum

text:
Ceriagrion azureum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Ceriagrion azureum is in 1891 voor het eerst wetenschappelijk beschreven bởi Selys.

Chú thích

Tham khảo

Ceriagrion


title: Cao Bình

text:
Cao Bình có thể là:

 Danh xưng cũ của tỉnh Cao Bằng, sau vì kị húy vua Quang Trung nên phải sửa lối phát âm
 Huyện cấp thị Cao Bình (高平市) trực thuộc địa cấp thị Tấn Thành, tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc
 Quận Cao Bình (高坪区) trực thuộc địa cấp thị Nam Sung, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc


title: Copelatus gschwendtneri

text:
Copelatus gschwendtneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Trentepohlia septemtrionalis

text:
Trentepohlia septemtrionalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Crepidomenus australis

text:
Crepidomenus australis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Boisduval miêu tả khoa học năm 1835.

Chú thích

Tham khảo

Crepidomenus
Động vật được mô tả năm 1835


title: Neoathousius exiguus

text:
Neoathousius exiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Platia miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Neoathousius


title: Eustrotia

text:
Eustrotia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Kathendorf

text:
Kathendorf là một đô thị ở huyện Börde thuộc bang Sachsen-Anhalt, nước Đức. Đô thị Kathendorf có diện tích 7,77 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 267 người.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Longitarsus obliteratoides

text:
Longitarsus obliteratoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gruev miêu tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Givry, Ardennes

text:
Givry  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm

text:
Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm là một phong trào văn hóa mang xu hướng chính trị của một số văn nghệ sĩ, trí thức sống ở miền Bắc dưới chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, khởi xướng từ đầu năm 1955 và kết thúc vào tháng 6 năm 1958.

Phong trào này tuyên bố mục tiêu là đòi quyền tự do thể hiện quan điểm chính trị cho giới nghệ sĩ. Tuy nhiên, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cho rằng phong trào đã lợi dụng việc sáng tác văn nghệ để tuyên truyền chống phá Nhà nước, khởi nguồn từ một nhóm trí thức bị tình báo nước ngoài cài vào ở miền Bắc nhằm lôi kéo,  phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực văn hóa văn nghệ, phủ nhận quyền lãnh đạo chính trị và nhà nước duy nhất của Đảng Lao động Việt Nam, gây phương hại đến sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và chủ nghĩa xã hội.

Bối cảnh
Tháng 2 năm 1956, Đảng Cộng sản Liên Xô tổ chức đại hội lần thứ 20. Trong đại hội này, Nikita Khrushchev đọc báo cáo Về sùng bái cá nhân và những hậu quả của nó, còn Trung Quốc công bố chính sách Trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng. Tháng 4 năm 1956, Phó Thủ tướng thứ nhất của Liên Xô đến Bắc Kinh và Hà Nội để giới thiệu đường lối mới của Liên Xô. Nhiều trí thức tại Việt Nam tìm đọc diễn văn của Lục Định Nhất cổ vũ Trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng.

Tại Hội nghị của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội từ cuối tháng 7 năm 1956 đến đầu tháng 8 năm 1956, các đại biểu của ủy ban phê phán nhiều chính sách của Đảng, từ việc thiếu thực phẩm đến thuế. Hội nghị của Hội Văn Nghệ Việt Nam (1/8 đến 18/8) với chừng 300 đại biểu, nhằm học tập tinh thần của nghị quyết Đại hội 20 Đảng Cộng sản Liên Xô và chính sách văn hóa mới của Trung Quốc đưa ra 5 đòi hỏi, trong đó có việc dịch và công bố chính sách Trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng của Trung Quốc.

Tháng 8 năm 1956, Đảng Lao động Việt Nam đề ra chính sách nhấn mạnh đoàn kết, tin tưởng và hợp tác với trí thức chứ không nói đến cải tổ. Việt Nam gửi đại diện sang Trung Quốc theo dõi phong trào Trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng. Hội nghị lần thứ 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam họp từ đầu tháng 9 và kéo dài đến cuối tháng 10. Sau hội nghị, Đảng ra tuyên bố công khai thừa nhận các sai lầm trong chiến dịch cải cách ruộng đất và một số lĩnh vực khác. Tổng Bí thư Đảng Trường Chinh cùng với Thứ trưởng Bộ Nông Lâm Hồ Viết Thắng từ chức. Ngày 30 tháng 10 năm 1956, Đài Phát thanh Hà Nội tường thuật về Hội nghị 10, nói rằng dân chủ hóa và cải thiện đời sống nhân dân nay là hai trọng tâm đầu tiên của Đảng, trong khi việc thống nhất đất nước từ số một chuyển xuống số ba.

Trong bối cảnh này tại Việt Nam và tình hình quốc tế, một nhóm trí thức Việt Nam đã thực hiện Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm, trong một giai đoạn ngắn từ tháng 8 tháng 1956 đến tháng 11 năm 1956.

Khởi nguồn
Tháng 2/1955, khoảng 30 văn nghệ sĩ trong Quân đội Nhân dân Việt Nam viết bản "Dự thảo đề nghị cho một chính sách văn hóa", bao gồm ba đề nghị:
 Trao sự lãnh đạo văn nghệ cho văn nghệ sĩ;
 Thành lập một hội văn nghệ bên trong cơ cấu văn nghệ quân đội;
 Bãi bỏ cơ chế quân đội kiểm soát văn nghệ sĩ phục vụ trong quân đội.
Cùng thời điểm đó, nhà thơ Trần Dần dẫn đầu khoảng 20 văn nghệ sĩ đến gặp tướng Nguyễn Chí Thanh, người đứng đầu Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam, để đề nghị ba yêu cầu này. Đề nghị này bị tướng Nguyễn Chí Thanh từ chối, ông lên án các văn nghệ sĩ này đã xa rời nguyên tắc kỷ luật và tinh thần chính trị của quân đội, và rằng hành động của họ "chứng tỏ ý thức hệ tư bản đã bắt đầu tấn công các đồng chí".

Cơ quan ngôn luận của phong trào này là báo Nhân Văn, một tờ báo văn hóa, xã hội có trụ sở tại 27 Hàng Khay, Hà Nội, do Phan Khôi làm Chủ nhiệm và Trần Duy làm Thư ký Tòa soạn, cùng với tạp chí Giai Phẩm, hình thành nên nhóm Nhân Văn–Giai Phẩm.

Đến tháng 4/1955, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, bạn thân và đồng nghiệp làm cùng tòa soạn báo với Nguyễn Hữu Đang (người sau này cầm đầu phong trào) bắt đầu khó chịu về tư tưởng của người bạn. Ông ghi trong nhật ký: "Nguyễn Hữu Đang có thái độ tiêu cực. Ở đâu cũng thấy không vừa ý. Người có caractère, ở đâu cũng có ảnh hưởng đến anh em. Anh em tòa soạn khen là chí công, vô tư, nhưng tư tưởng rất là nguy hiểm. Một điển hình của một chiến sĩ làm cách mạng bất mãn".

Trong tạp chí Giai phẩm Mùa xuân được ấn hành tháng 1 năm 1956, do nhà thơ Hoàng Cầm và Lê Đạt chủ trương, có bài Nhất định thắng của Trần Dần, miêu tả hoàn cảnh đời sống miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong những ngày đầu đất nước chia cắt. Nhạc sĩ Đỗ Nhuận cho là bài thơ mang nặng thái độ chống phá, "bôi đen" chế độ. Đỗ Nhuận cũng kể rằng sau khi về Hà Nội, Trần Dần đã bắt đầu thể hiện sự lệch lạc tư tưởng: ông nói khi trở về Hà Nội điều trước tiên sẽ là đi tìm "gái nhà thổ", tập hợp gái nhà thổ để liên hoan, rồi lại đặt tên cho chiêu đãi sở của quân đội là cái "nhà phe"

Tháng 8 năm 1956, Phan Khôi có bài "Phê bình lãnh đạo văn nghệ", đăng trong Giai phẩm Mùa thu. Trong số ra mắt ngày 20 tháng 9 năm 1956, bán nguyệt san Nhân Văn đã đăng ngay trên trang nhất bài "Chúng tôi phỏng vấn về vấn đề mở rộng tự do và dân chủ". Người được phỏng vấn đầu tiên là luật sư Nguyễn Mạnh Tường. Ông nêu hai nguyên nhân khiếm khuyết về dân chủ thời bấy giờ:
Đảng viên [Đảng] Lao động và cán bộ thi hành chính sách thiếu tinh thần dân chủ. Do đó xa lìa quần chúng, và tạo ra tình trạng đối lập quần chúng với mình. Để sửa đổi, cần xây dựng quan điểm quần chúng cho đảng viên và cán bộ, và yêu cầu Trung ương Đảng và Chính phủ đảm bảo sự thi hành triệt để các tự do dân chủ.
Quần chúng chưa thấm nhuần tinh thần chủ nhân trên đất nước, do đó chưa tranh đấu đòi thực hiện dân chủ. Để sửa chữa, ta cần xây dựng ý thức dân chủ cho quần chúng.

Loạt bài được dự định tiếp tục với bác sĩ Đặng Văn Ngữ, nhà sử học Đào Duy Anh, nhà văn Nguyễn Đình Thi... nhưng cho đến số cuối cùng được ra mắt là số 5, ngày 20 tháng 11 cùng năm, Nhân Văn chỉ có thể công bố bài phỏng vấn Đặng Văn Ngữ và Đào Duy Anh.

Cũng trong Nhân Văn số 1, Nguyễn Hữu Đang ký tên XYZ (một trong những bút hiệu của Hồ Chí Minh). Trong bài này, Nguyễn Hữu Đang cố ý nhại lại giọng văn của Hồ Chí Minh khi nói chuyện với cán bộ, nhằm tỏ ý giễu cợt Hồ Chí Minh. Nhân Văn số 3 ra ngày 15 tháng 10 đăng bài của Trần Đức Thảo về mở rộng dân chủ, phát triển phê bình trong nhân dân. Trong số cuối cùng, số 5 báo Nhân Văn, Nguyễn Hữu Đang nhận xét về những điều bảo đảm tự do dân chủ trong Hiến pháp Việt Nam 1946 và so sánh với tình hình thực tế lúc bấy giờ.

Hai tác phẩm gây tức giận nhất là của Lê Đạt và Phan Khôi. Lê Đạt viết bài thơ về "ông bình vôi" (cái bình mà người ăn trầu dùng đựng vôi, người ta đổ nước vào rồi lấy cục vôi sống thả vào thành vôi tôi, qua nhiều năm như vậy thì miệng bình ngày càng nhỏ lại do vôi bám vào, cuối cùng bị vứt đi), Nhà nước Việt Nam cho rằng bài thơ mang hàm ý chế giễu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã già và vô dụng.
{{cquote|
Những kiếp người sống lâu trăm tuổi

Y như một cái bình vôi

Càng sống càng tồi

Càng sống càng bé lại...|||Ông bình vôi - Lê Đạt
}}
Phan Khôi đã viết một bài khảo cứu nhỏ dựa trên bài thơ bốn câu này, ông kể khi 18 tuổi ông đã "hất một loạt ‘ông bình vôi’ thờ trên tường thành xuống đất", được chính quyền hiểu là Phan Khôi muốn ám chỉ về việc lật đổ chính quyền hiện tại. Điều này khiến Đảng Lao động Việt Nam giận dữ.

Nghệ sĩ Mạnh Phú Tư buộc tội Trần Hữu Đang cố ý đứng sau tờ Nhân Văn để bí mật tập hợp các nghệ sỹ có tư tưởng bất mãn:
"Hắn [Trần hữu Đang] lẩn mình và... rút lui vào bí mật. Suốt bốn số báo đầu, người ta không thấy một bài nào ký tên Nguyễn Hữu Đang! (...) Người ta không thấy tên tuổi Nguyễn Hữu Đang trên những số đầu báo Nhân Văn, nhưng chính hắn là linh hồn của tờ báo. Hắn tìm tiền, kiếm giấy, thu xếp việc ấn loát và viết bài nhưng lại ký tên người khác. Hắn che lấp những nguồn tài chính, những kẻ cung cấp phương tiện bằng hình thức dối trá là nêu danh những người góp tiền in báo có một nhân lên gấp mười! Hắn họp hành bí mật với một số nhà văn chống Đảng, với những người tư sản và trí thức cũng đang muốn lợi dụng thời cơ để phất lên lá cờ chính trị... Thông qua tờ báo Nhân Văn, hắn đã trở thành một thứ lãnh tụ của một bọn người cơ hội, có âm mưu chính trị..."

Trong thời gian này, một loạt các vụ biểu tình đã biến thành bạo động ở Đông Âu (như cuộc nổi dậy Posener ở Ba Lan, cuộc bạo động ở Hungary, cuộc bạo động ở Tiflis), cũng như tình hình miền Nam Việt Nam đang có những diễn biến phức tạp, gây lo ngại cho Đảng Lao động Việt Nam. Trong khi đó, cuối năm 1956, vài người cầm đầu Nhân Văn-Giai Phẩm đã bộc lộ tư tưởng chống Nhà nước ngày càng công khai trên báo chí. Báo Nhân văn số 6 có bài kích động người dân xuống đường biểu tình. Song Đảng viên, công nhân Nhà in Xuân Thu (nơi in báo Nhân văn) đã phát hiện ra và thông báo với chính quyền để xử lý. Ngày 15 tháng 12 năm 1956, Ủy ban Hành chính Hà Nội ra thông báo đóng cửa báo Nhân Văn. Số 6 không được in và phát hành.

Ngoài ra còn tồn tại một mối quan ngại về việc thống nhất đất nước vốn bị chia cắt từ giữa năm 1954, khi những văn nghệ sỹ bất mãn đã tập hợp được một diễn đàn công cộng thì các bài viết của họ sẽ được Hoa Kỳ và chế độ Ngô Đình Diệm ở miền Nam sử dụng cho các hoạt động tuyên truyền làm mất uy tín chính phủ. Ở Sài Gòn, chế độ Ngô Đình Diệm đã cho in lại các bài báo Nhân văn–Giai phẩm để làm tài liệu tuyên truyền chống cộng. Ảnh hưởng từ sức ép quốc tế và nguy cơ chính trị trong nước khiến Đảng Lao động Việt Nam phải hành động dứt khoát.

Tổng cộng Nhân Văn ra được 5 số báo và Giai Phẩm ra được 4 số báo (Tháng Ba, Tháng Tư, Tháng Mười và Tháng Chạp 1956) trước khi phải đình bản.

Một số nhân vật liên quan
Một số văn nghệ sĩ tham gia phong trào, hoặc không tham gia nhưng từng viết bài đăng trên báo của phong trào này

Ngược lại, cũng có nhiều văn nghệ sĩ phản đối phong trào này bởi nhiều nguyên nhân khác nhau (người thì phê phán phong trào lợi dụng phê bình nghệ thuật để chệch hướng sang chống đối chính trị, người thì cho rằng phong trào ca ngợi thái quá tác phẩm của họ và cố ý hạ thấp tác phẩm của nghệ sỹ khác)

Trong tập tài liệu "Bọn Nhân Văn Giai Phẩm trước tòa án dư luận" in tháng 6/1959 tại Hà Nội đã tập hợp bài viết lên án phong trào của 83 văn nghệ sỹ, với những tên tuổi như: Tố Hữu, Nguyễn Đình Thi, Phạm Huy Thông, Trần Hữu Tước, Đặng Thai Mai, Nguyễn Huy Tưởng, Hồng Cương, Nguyễn Văn Bổng, Hoài Thanh, Hoàng Trung Thông, Hồ Đắc Di, Vũ Đức Phúc, Quang Đạm, Bàng Sĩ Nguyên, Ngụy Như Kontum, Hằng Phương, Lương Xuân Nhị v.v…

Ngày 5/6/1958, tại Hà Nội, hơn 800 văn nghệ sĩ đã ký vào bản nghị quyết có tên là "Nghị quyết của 800 văn nghệ sĩ" tuyên bố ủng hộ Nghị quyết của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, theo đó lên án phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm, ủng hộ việc khai trừ tư cách hội viên đối với một số cá nhân cầm đầu phong trào.

Chấm dứt phong trào
Ngày 8/7/1957, chiến dịch chống phái hữu ở Trung Quốc bắt đầu. Trong ngày đó, Hồ Chí Minh ghé Bắc Kinh trên đường đi Triều Tiên, Liên Xô và Đông Âu. Trên đường quay về Việt Nam, vào cuối tháng 8/1957, Hồ Chí Minh một lần nữa ghé thăm Trung Quốc và gặp các lãnh đạo Trung Quốc lúc ấy đang bận rộn với chiến dịch chống phái hữu. Theo Trình Ánh Hồng (một nhà nghiên cứu Trung Quốc), có lẽ ông đã bị ấn tượng mạnh về phong trào Trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng và ý định cũng như chiến lược của Mao Trạch Đông nhằm buộc những người có quan điểm phản đối Đảng Cộng sản Trung Quốc lộ mình.

Đối với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tình hình quốc tế cuối năm 1957 và đầu năm 1958 đã chuyển biến rất khác giai đoạn trước đó. Một loạt các vụ biểu tình đã biến thành bạo động ở Đông Âu (như bạo động ở Ba Lan, cuộc bạo động ở Hungary, cuộc bạo động ở Gruzia). Tình hình miền Nam Việt Nam cũng đang có những diễn biến phức tạp (Mỹ tăng cường can thiệp, hậu thuẫn chế độ Ngô Đình Diệm khiến 2 miền bị chia cắt), những điều này gây lo ngại cho Đảng Lao động Việt Nam rằng đất nước sẽ bị xáo trộn nếu người dân bị kích động gây bạo loạn.

Khoảng hai tuần sau khi trở về nước, Hồ Chí Minh dùng bút danh Trần Lực, đăng một bài trên báo Nhân dân ngày 16/9/1957 với tựa đề "Đập tan tư tưởng hữu khuynh", lên án đó là tư tưởng độc hại và dễ lan tràn như cỏ dại, sau đó Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm bị dập tắt. Trước đó, một xã luận của báo Nhân dân ở Việt Nam có viết rằng: "Chúng ta không thể cho phép bất kỳ ai lợi dụng tự do dân chủ và tự do ngôn luận để tách rời nhân dân khỏi Đảng."

Tháng 11/1957, tại Hội nghị Moskva của các đảng cộng sản thế giới, Trung Quốc hợp tác với Liên Xô lên án "khuynh hướng xét lại" trong phong trào cộng sản quốc tế.

Ngày 6/1/1958, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 30 về Văn nghệ, trong đó có đoạn: "Sự hoạt động của những phần tử phá hoại trong giới văn nghệ là một hiện tượng hết sức nguy hiểm, một vấn đề cấp bách cần giải quyết (...) Chúng truyền bá những tài liệu và những báo chí phản động. Dưới chiêu bài "chống giáo điều, máy móc", chúng gieo rắc những nọc độc của chủ nghĩa xét lại trong văn nghệ, nhằm lôi kéo văn nghệ sĩ đi vào con đường nghệ thuật tư sản suy đồi. Trước những hoạt động có hại đó, số đông văn nghệ sĩ, kể cả một số văn nghệ sĩ đảng viên, đã mất cảnh giác hoặc bị động, không kiên quyết đấu tranh, thậm chí một số còn hùa theo chúng".

Nhà văn Tố Hữu, khi ấy là Ủy viên Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, phụ trách về công tác văn hóa văn nghệ tuyên truyền, được coi là người ủng hộ việc dập tắt phong trào. Trong cuốn Qua cuộc đấu tranh chống nhóm phá hoại "Nhân Văn - Giai Phẩm" trên mặt trận văn nghệ mà ông là tác giả, Nhà Xuất bản Văn Hóa in năm 1958, Tố Hữu đã nhận định về phong trào này và những người bị coi là dính líu như sau:

Lật bộ áo "Nhân Văn – Giai Phẩm" thối tha, người ta thấy ra cả một ổ phản động toàn những gián điệp, mật thám, lưu manh, Trốt-kít, địa chủ tư sản phản động, quần tụ trong những tổ quỷ với những gái điếm, bàn đèn, sách báo chống cộng, phim ảnh khiêu dâm (trang 9).
Trong cái công ty phản động "Nhân Văn - Giai Phẩm" ấy thật sự đủ mặt các loại "biệt tính": từ bọn Phan Khôi, Trần Duy mật thám cũ của thực dân Pháp đến bọn gián điệp Thụy An, từ bọn Trốt-kít Trương Tửu, Trần Đức Thảo đến bọn phản Đảng Nguyễn Hữu Đang, Trần Dần, Lê Đạt. Một đặc điểm chung là hầu hết bọn chúng đều là những phần tử thuộc giai cấp địa chủ và tư sản phản động, và đều ngoan cố giữ lập trường quyền lợi giai cấp cũ của mình, cố tình chống lại cách mạng và chế độ (trg 17).

Báo cáo tổng kết vụ "Nhân Văn – Giai Phẩm" cũng do Tố Hữu viết có kết luận về tư tưởng chính trị và quan điểm văn nghệ của phong trào Nhân Văn–Giai Phẩm như sau:
Những tư tưởng chính trị thù địch
Kích thích chủ nghĩa cá nhân tư sản, bôi nhọ chủ nghĩa cộng sản.
 Xuyên tạc mâu thuẫn xã hội, khiêu khích nhân dân chống lại chế độ và Đảng lãnh đạo.
 Chống lại chuyên chính dân chủ nhân dân, chống lại cách mạng xã hội chủ nghĩa.
 Gieo rắc chủ nghĩa dân tộc tư sản, gãi vào đầu óc Sô-vanh chống lại chủ nghĩa quốc tế vô sản.

Những quan điểm văn nghệ phản động
Nhóm "Nhân Văn – Giai Phẩm" phản đối văn nghệ phục vụ chính trị, thực tế là phản đối văn nghệ phục vụ đường lối chính trị cách mạng của giai cấp công nhân. Chúng đòi "tự do, độc lập" của văn nghệ, rêu rao "sứ mạng chống đối" của văn nghệ, thực ra chúng muốn lái văn nghệ sang đường lối chính trị phản động.
 Nhóm "Nhân Văn - Giai Phẩm" phản đối văn nghệ phục vụ công nông binh, nêu lên "con người" trừu tượng, thực ra chúng đòi văn nghệ trở về chủ nghĩa cá nhân tư sản đồi trụy.
 Nhóm "Nhân Văn – Giai Phẩm" hằn học đả kích nền văn nghệ xã hội chủ nghĩa, nhất là văn nghệ Liên Xô, đả kích nền văn nghệ kháng chiến của ta. Thực ra, chúng phản đối chế độ xã hội chủ nghĩa, chúng đòi đi theo chế độ tư bản chủ nghĩa.
 Nhóm "Nhân Văn – Giai Phẩm" phản đối sự lãnh đạo của Đảng đối với văn nghệ, chúng đòi "trả văn nghệ cho văn nghệ sĩ", thực ra chúng đòi đưa quyền lãnh đạo văn nghệ vào tay bọn phản cách mạng.

Báo Nhân văn số 6 có bài kích động người dân xuống đường biểu tình. Song Đảng viên, công nhân Nhà in Xuân Thu (nơi in báo Nhân văn) đã phát hiện ra và thông báo với chính quyền để xử lý. Nhà thơ Chính Hữu nhận xét:
"…Lê Đạt đã viết "Bài học về Ba Lan và Hung-ga-ri" trong Nhân Văn số 5... Bài của Lê Đạt đưa ra những nhận định nguy hiểm cho tình hình nước ta lúc đó: "… Nhưng tốc độ và mức độ sửa chữa không kịp với đòi hỏi của tình thế và yêu cầu của quần chúng nên càng thúc đẩy sự công phẫn và phong trào đấu tranh tự phát của quần chúng…" Hai bài báo đó là những lời kêu gọi làm loạn".

Hồng Cương viết: "Nhân cơ hội đó, tất cả các lực lượng đối lập với chủ nghĩa xã hội đều ngóc đầu dậy chống lại sự lãnh đạo của Đảng và chính phủ. Bọn phản động trong Công giáo hành động phá rối trật tự ở Nghệ An, Nam Định v.v… Sự chống đối của chúng (Nhân Văn Giai Phẩm) không còn tính chất văn nghệ nữa mà đã trở thành một cuộc chống đối về chính trị công khai. Nhóm Giai Phẩm chống Đảng về văn nghệ đã biến thành nhóm phá hoại chính trị trắng trợn... Từ Nhân Văn số 4 trở đi thì chúng đã chuyển hẳn sang chống đối về chính trị, kích động quần chúng biểu tình chống lại Đảng và chính phủ ta nhân lúc Quốc Hội ta đang họp".

Ở Sài Gòn, chế độ Ngô Đình Diệm còn cho in lại các bài báo Nhân văn–Giai phẩm và phân phát rộng rãi để làm tài liệu tuyên truyền chống cộng. Ảnh hưởng từ sức ép quốc tế và nguy cơ chính trị trong nước khiến Đảng Lao động Việt Nam phải hành động dứt khoát để chấm dứt phong trào này.

Sau đó, phần lớn các văn nghệ sĩ tham gia phong trào phải tham gia học chỉnh huấn vì có tư tưởng bị xem là chống lại đường lối của Đảng Lao động Việt Nam. Một số phải ngừng sáng tác một thời gian như Lê Đạt, Trần Dần, số khác không tiếp tục con đường sự nghiệp văn chương. Có 5 người cầm đầu bị tuyên án tù vì tội kích động bạo loạn, hoạt động gián điệp và tiếp tục bị giám sát trong nhiều năm như trường hợp Nguyễn Hữu Đang (cùng Thụy An bị kết án 15 năm tù trong phiên tòa ngày 21/1/1960 tại Hà Nội, đến năm 1973 mới được ra tù nhưng bị quản thúc thêm một thời gian nữa); 3 người còn lại là Minh Đức, Phan Tại và Lê Nguyên Chí cũng chịu phạt giam từ 5 đến 10 năm.

Ngoài những nhân vật liên quan trực tiếp đến phong trào, dư âm của phong trào này kéo dài sang năm kế tiếp. Tháng 2/1957, Đảng Lao động cho thành lập một tổ chức mới là Hội Văn nghệ để tập hợp văn nghệ sĩ. Văn Cao được bầu làm Hội trưởng. Hội đoàn này cho ra tạp chí Văn, số đầu tiên phát hành 5/1957 nhưng được 37 số đến đầu năm 1958 thì bị đình bản. Bộ Chính trị ra quyết nghị đưa gần 500 văn nghệ sĩ đi học chỉnh huấn. Hơn 300 người đã ký tên cam kết chấp hành đường lối chính trị của Đảng.

Các quan điểm

Học giả Việt Nam
Theo cuốn "Đại cương Lịch sử Việt Nam" tập 3 của giáo sư sử học Lê Mậu Hãn, các tài liệu của Đảng Lao động Việt Nam ghi rằng: trong bối cảnh phương Tây đang tiến hành gây rối loạn ở hệ thống xã hội chủ nghĩa, lực lượng tình báo nước ngoài đã kích động một bộ phận văn nghệ sĩ có quan điểm đối lập với Nhà nước tạo nên phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm. Ban đầu, Nhân Văn – Giai Phẩm chỉ phê phán những sai lầm trong chính sách, nhưng về sau dần chuyển sang phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực văn hóa văn nghệ, phủ nhận quyền lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam về Chính trị và Nhà nước. Báo Nhân Văn số 6 thậm chí đã có bài kích động người dân biểu tình, nhưng bị công nhân nhà máy in Xuân Thu phát hiện và ngăn chặn. Sau các biến động trên thế giới, chính quyền quyết định chấm dứt Nhân Văn – Giai Phẩm. Qua đấu tranh, một số người trong nhóm "Nhân Văn-Giai Phẩm" đã tự kiểm điểm, tự phê bình và nhận những sai lầm, đồng thời tiếp tục rèn luyện tư tưởng chính trị. Một số bị xử lý hành chính do những sai phạm, chỉ có số ít hoạt động phạm pháp thì bị xử lý bằng pháp luật.

Các nhân vật trong phong trào
Trong các buổi học chỉnh huấn, Lê Đạt nói rằng Nguyễn Hữu Đang đã lợi dụng ông và các nghệ sĩ khác để phục vụ cho mưu đồ chính trị:
"Âm mưu của Đang sau này là biến Nhà xuất bản Minh Đức thành nhà in đối lập với Hội Nhà văn và tập họp nhóm Nhân văn quanh nhà Minh Đức. Cũng giai đoạn này nổi bật vai trò Thụy An. Nhà Thụy An, Phan Tại như một câu lạc bộ... Thụy An đưa vợ tôi đi may áo, đi mua vải, may áo cho con tôi và đi lấy cả một chiếc giường cũi cho con tôi. Thụy An nghiễm nhiên trở thành thân thuộc với cả gia đình tôi. Mỗi lần tôi gặp Thụy An sau khi nói chuyện về tư sản, tiểu thương bất mãn, chuẩn bị đi Nam, các tin BBC về hiệp thương, lại kể chuyện tướng Pháp Tassigny, chuyện các phóng viên chiến tranh, các tiểu thuyết tư sản, và sau hết đả kích vào sự lãnh đạo của Đảng..."

Sau này, trong nhật ký của Trần Dần (một nhà văn chủ chốt tham gia phong trào), ông viết rằng sau khi đi học chỉnh huấn chính trị, ông đã nhận ra việc Nhân Văn – Giai Phẩm lợi dụng văn nghệ để hoạt động chống đối chính trị, và tỏ ra hối hận khi tham gia phong trào này:
Nhân văn – Giai phẩm thế là đã đứng về phe tư bản chủ nghĩa, phản đối xã hội chủ nghĩa; hơn thế, lớp học trình bày sự thực, làm cho tất thẩy đều thấy rõ chân tướng bọn cầm đầu Nhân Văn – Giai Phẩm, đó là một công ty phá hoại bao gồm những kẻ phản cách mạng, đứa là phần tử Quốc dân Đảng cũ (Phan Khôi), đứa là mật thám trước, đứa là tên bất mãn chống Đảng có lịch sử, đi đến chủ nghĩa Trotskisme (Nguyễn Hữu Đang)... chúng ngoặc với bọn trotkistes Trương Tửu, Trần Đức Thảo, và với bọn gián điệp vẫn liên lạc với mật thám Pháp Sainteny, là Thụy An.
Sớm mai tòa xử Thụy An gián điệp và Nguyễn Hữu Đang phá hoại... Tôi đã từng có đứng với nhóm do Đang cầm đầu. Tôi đã ly khai với "lý tưởng" (Nhân văn –Giai phẩm) đó... Đang đã thấy cái sai lớn của Đang chưa? (...) Tôi cũng không thể nào nhởn nhơ với sự kiện này. Chao ơi!

Tháng 9 năm 1995, Nguyễn Hữu Đang trả lời phỏng vấn của Thụy Khuê cho rằng:

Ý kiến khác
Nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, trong nhật ký của mình, sau khi nhắc tới tên một số người trong nhóm Nhân văn – Giai phẩm đã phê phán tư tưởng văn nghệ của nhóm này: "Bọn họ có người nói: "Đừng viết nữa, để dành cho trẻ viết". Vô luận một bài, một sáng tác nào của anh em mà họ gọi là "cây đa cây đề", họ đều gạt đi, cho là tồi. Trong khi đó thì họ tâng bốc những bài của họ mà phần lớn là không ngửi được!" (trích nhật ký ngày 23-1-1956).

Nhà giáo Nguyễn Lân tham gia phê phán phong trào Nhân văn Giai phẩm:

Nhà văn Vũ Ngọc Phan nói thêm:
Hầu hết các tiểu thuyết của Trương Tửu, đều bênh vực người nghèo rõ rệt. Sự bênh vực ấy rất chính đáng, nhưng ông đã không đặt sự bênh vực vào chỗ phải chăng. Ông bênh vực cả những hành vi ngang trái và bất lương của họ… nên riêng mảng tiểu thuyết xã hội, ông là một nhà văn có những ý kiến chưa lấy gì làm chín chắn và sâu rộng... Về mặt phê bình, Trương Tửu là một nhà văn thiên vị, chỉ biết theo khuynh hướng chính trị của mình…"

Nhạc sĩ Đỗ Nhuận nhận xét:
Lối văn thơ của Trần Dần, Lê Đạt, Phùng Quán trong Giai phẩm–Nhân văn tôi có thể ví như một lối văn cao bồi, đao to búa lớn, chụp mũ vào lãnh đạo khiến cho một số người lầm tưởng là họ có tài. Nhưng thực ra, không ai khen cái tài nói lớn nhưng nói khoác, nói vu cáo, nói phá hoại mà chỉ khen cái tài nói nhỏ nhưng nói thật. Đối với bản thân, Trần Dần và một số người gây ra chuyện Giai phẩm–Nhân văn, họ đã làm cái việc "kiếm củi mười năm, thiêu một giờ". Chúng tôi không nỡ khoanh tay nhìn nhà cháy. Cần phải dập tắt ngọn lửa tai hại đó đi! Sau đó các anh hãy, cần cù mà dựng lại ngôi nhà, làm lại cuộc đời để trả nợ nhân dân.

Theo nhà văn Phạm Khải, việc nhà thơ Tố Hữu tham gia phê phán phong trào này là đúng với nhiệm vụ của ông khi đó (Trưởng ban phụ trách về Tuyên giáo và Văn nghệ). Nhưng về sau, khi một số vụ việc trong quá khứ đã lùi xa, lợi dụng sự thiếu thông tin, một số người đã cố tình tung ra những cách đặt vấn đề làm sai lệch nhận thức của các bạn đọc trẻ, khiến họ lầm tưởng rằng Tố Hữu phê phán phong trào vì họ chê thơ của ông. Qua việc tung tin giả, những người này có một mục đích "sâu xa" khác là hạ uy tín cũng như giá trị sáng tác thơ của Tố Hữu.

Giải thưởng Nhà nước
Vào thời kỳ đổi mới, khi hoàn cảnh thời chiến tranh đã đi qua, một số nghệ sĩ từng tham gia Nhân Văn – Giai Phẩm đã được phong tặng các giải thưởng quan trọng, nhưng một số đã qua đời vì già yếu:
Giải thưởng Hồ Chí Minh: Giáo sư Cao Xuân Huy (về Khoa học Xã hội, 1996); Nhạc sĩ Văn Cao (về Âm nhạc, 1996); Họa sĩ Bùi Xuân Phái (về Hội họa, 1996), Nhà triết học Trần Đức Thảo (về Khoa học Xã hội, 2000); Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý (về Âm nhạc, 2000);
Giải thưởng Nhà nước: Nhà thơ Quang Dũng (về Văn học, 2000). Tháng 2 năm 2007, năm văn nghệ sĩ thuộc Phong trào Nhân Văn – Giai Phẩm gồm Lê Đạt, Trần Dần, Phùng Quán, Yến Lan và Hoàng Cầm được Chủ tịch nước Việt Nam ký quyết định tặng thưởng Giải thưởng Nhà nước.

Trả lời phỏng vấn đài BBC ngày 22 tháng 2 năm 2007, nhà thơ Hoàng Cầm tỏ ý buồn rằng các bạn cũ như Trần Dần, Phùng Quán, Phùng Cung.... đã không còn sống để nhận được giải thưởng. Theo ông, thực tế là từ năm 1958 đến nay, tức là gần 50 năm, vụ Nhân Văn – Giai Phẩm mới "được giải tỏa", vì trước đó từ thời Đổi Mới, mọi thứ được bắt đầu phục hồi nhưng không công khai. Cùng ngày, khi trả lời phỏng vấn báo điện tử VietNamNet, nhà thơ Lê Đạt nói: "Tôi nghĩ chuyện giải thưởng này như một câu của ông Đỗ Chu (thành viên của Hội đồng Giải thưởng chuyên ngành Văn học) đã phát biểu: "Có thể cho đây là lời xin lỗi của anh em đối với các anh". Giải thưởng này là cử chỉ đẹp, cho dù là muộn, nhưng muộn còn hơn không".

Thư mục
"Trăm hoa đua nở trên đất Bắc" của Hoàng Văn Chí, Mặt trận Bảo vệ Tự Do Văn Hóa, Sài Gòn, 1959.
"Bọn Nhân văn Giai phẩm trước tòa án dư luận", Nhà Xuất bản Sự Thật, Hà Nội, 1959.
"Cent fleurs écloses dans la nuit du Vietnam - Trăm hoa đua nở trong đêm Việt Nam" của Georges Boudarel (tiếng Pháp).
Nguyễn Mạnh Tường: hồi ký Un Excommunié - Kẻ bị khai trừ (tiếng Pháp); và tiểu thuyết Une voix dans la nuit - Tiếng vọng trong đêm (tiếng Pháp).
"Nhân văn Giai phẩm và Vấn đề Nguyễn Ái Quốc" của Nhà phê bình văn học Thụy Khuê, Nhà Xuất bản Tiếng Quê Hương, Virginia Hoa Kỳ, 2012.

Chú thích

Xem thêm
Vụ án Xét lại Chống Đảng
Vụ án Tổng cục T4
Tự Lực văn đoàn
Tao đàn Nhị thập bát Tú

Văn chương án
Việt Nam năm 1958
Việt Nam thế kỷ 20
Xung đột năm 1955
Xung đột năm 1958
Xung đột năm 1956
Xung đột năm 1957
Lịch sử Việt Nam
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Việt Nam năm 1957
Trào lưu văn hóa Việt Nam
Kiểm duyệt ở Việt Nam


title: Chuzelles

text:
Chuzelles là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 212 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Werneria bambutensis

text:
Werneria bambutensis là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Cameroon.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Amiet, J.-L. 2004. Werneria bambutensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

B
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Iphinopsis

text:
Iphinopsis là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Các loài
Các loài trong chi Iphinopsis gồm có:

 Iphinopsis alba Bouchet & Warén, 1985
 Iphinopsis bathyalis (Okutani, 1964)
 Iphinopsis boucheti Okutani, Hashimoto & Sasaki, 2004
 Iphinopsis choshiensis (Habe, 1958)
 Iphinopsis euthymei (Barnard, 1960)
 Iphinopsis fuscoapicata Bouchet & Warén, 1985
 Iphinopsis inflata (Friele, 1879)
 Iphinopsis kelseyi (Dall, 1908)
 Iphinopsis kroyeri (Philippi, 1849): đồng nghĩa của Neoiphinoe kroeyeri (Philippi, 1849)
 Iphinopsis kulanda (Garrard, 1975)
 Iphinopsis nuda Dall, 1927
 Iphinopsis splendens Simone & Birman, 2006
 Iphinopsis traverseensis (A.H. Clarke, 1961)

Chú thích

Tham khảo

Cancellariidae


title: Settime

text:
Settime là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 35 km về phía đông nam của Torino và khoảng 10 km về phía tây bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 561 người và diện tích là 6,7 km².

Settime giáp các đô thị: Asti, Chiusano d'Asti và Cinaglio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.settime.at.it

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Chèo

text:
Chèo  (chữ Nôm: 掉) là loại hình nghệ thuật sân khấu cổ truyền Việt Nam. Chèo phát triển mạnh ở phía bắc Việt Nam với trọng tâm là vùng đồng bằng sông Hồng cùng hai khu vực lan tỏa là trung du miền núi Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Loại hình sân khấu này phát triển cao, giàu tính dân tộc. Chèo mang tính quần chúng và được coi là loại hình sân khấu của hội hè với đặc điểm sử dụng ngôn ngữ đa thanh, đa nghĩa kết hợp với cách nói ví von giàu tính tự sự, trữ tình. Nếu sân khấu truyền thống Trung Quốc có đại diện tiêu biểu là Kinh kịch của Bắc Kinh thì đại diện tiêu biểu nhất của sân khấu truyền thống Việt Nam là chèo.

Nghệ thuật sân khấu chèo đã trải qua quá trình lịch sử lâu dài từ thế kỉ 10 tới nay, đã đi sâu vào đời sống xã hội Việt Nam. Chèo phản ánh đầy đủ mọi góc độ của bản sắc dân tộc Việt Nam: lạc quan, nhân ái, yêu cuộc sống yên lành, bình dị, nhưng tràn đầy tự hào dân tộc, kiên cường đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc. Cũng chính vì nội dung tư tưởng lành mạnh đó mà trong chèo có đầy đủ các thể loại văn học: trữ tình, lãng mạn, anh hùng ca, sử thi, thơ ca giáo huấn... hơn hẳn các loại hình nghệ thuật khác như tuồng, cải lương, ca kịch… Từ năm 2021, Nghệ thuật chèo đồng bằng sông Hồng được lập hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Nguồn gốc hình thành chèo
Chèo được hình thành từ thế kỷ 10, dưới thời nhà Đinh khi vua Đinh Tiên Hoàng trị vì. Kinh đô Hoa Lư (Ninh Bình) là đất tổ của sân khấu chèo, người sáng lập là bà Phạm Thị Trân, một vũ ca tài ba trong hoàng cung đã được nhà vua phong chức quan Ưu Bà chuyên truyền dạy nghề múa hát. Sau đó chèo phát triển rộng ra toàn lãnh thổ Đại Cồ Việt gồm khu vực châu thổ Bắc Bộ và các tỉnh Thanh - Nghệ - Tĩnh ngày nay. Chèo bắt nguồn từ âm nhạc và múa dân gian, nhất là trò nhại từ thế kỷ 10. Qua thời gian, người Việt đã phát triển các tích truyện ngắn của chèo dựa trên các trò nhại này thành các vở diễn trọn vẹn dài hơn.

Đến thế kỷ 14, sự phát triển của sân khấu Việt Nam có một mốc quan trọng là thời điểm một con hát quân đội Nguyên Mông đã bị bắt ở Việt Nam tên gọi Lý Nguyên Cát. Binh sĩ này vốn là một diễn viên nên đã được tha tội chết và sai dạy lối hát đó cho binh sĩ. Cát cho diễn vở Vương mẫu hiến đào để vua ngự lãm cùng các triều thần xem, Ai cũng cho là hay.  Qua đó lan tỏa nghệ thuật Kinh kịch của Trung Quốc vào Việt Nam, tác động trực tiếp đến các loại hình sân khấu tuồng, chèo. Các loại vai diễn cũng ảnh hưởng theo sự kiện này như đán nương (đào), quan nhân (kép), châu tử (tướng), sửu nô (hề)...

Vào thế kỷ 15, vua Lê Thánh Tông đã không cho phép biểu diễn chèo trong cung đình, do chịu ảnh hưởng của đạo Khổng. Chèo trở về với nông thôn, kịch bản lấy từ truyện viết bằng chữ Nôm. Chèo gắn liền với sinh hoạt đời sống, hội hè của người Việt. Đồng bằng châu thổ sông Hồng luôn là cái nôi của nền văn minh lúa nước của người Việt. Mỗi khi vụ mùa được thu hoạch, họ lại tổ chức các lễ hội để vui chơi và cảm tạ thần thánh đã phù hộ cho vụ mùa no ấm. Nhạc cụ chủ yếu của chèo là trống chèo. Chiếc trống là một phần của văn hoá cổ Việt Nam, người nông dân thường đánh trống để cầu mưa và biểu diễn chèo.

Tới thế kỷ 18, hình thức chèo đã được phát triển mạnh ở vùng nông thôn Việt Nam và tiếp tục phát triển, đạt đến đỉnh cao vào cuối thế kỷ 19. Chèo do các Nho sĩ soạn, chẳng hạn Lưu Bình-Dương Lễ do danh sĩ Vũ Trinh, thời cuối Lê- đầu Nguyễn soạn. Các vở nổi tiếng như Quan Âm Thị Kính, Lưu Bình Dương Lễ, Kim Nham, Trương Viên xuất hiện trong giai đoạn này. Đến thế kỷ 19, chèo khai thác một số tích truyện ảnh hưởng của tuồng như Tống Trân, Phạm Tải, hoặc tích truyện Trung Quốc như Hán Sở tranh hùng. Đầu thế kỷ 20, chèo được đưa lên sân khấu thành thị trở thành chèo văn minh. Có thêm một số vở mới ra đời dựa theo các tích truyện cổ tích, truyện Nôm như Tô Thị, Nhị Độ Mai.

Đặc trưng của chèo
Chèo là nghệ thuật tổng hợp, muốn thấy được cái hay, cái đẹp, cái đặc sắc của chèo phải trực tiếp đến với các chiếu chèo, các vở diễn. Đặc trưng  của chèo là vẫn những câu chuyện đó, tích cũ đó nhưng lối hát, lối diễn của từng nghệ sĩ lại làm nên sự phong phú khác biệt riêng nên đi xem chèo, nghe chèo cũng là xem các đào, các kép diễn xuất. Đặc biệt, nếu thuộc được một số làn điệu thì mới thấy được sức cuốn hút lạ kỳ của chèo. Hát chèo là lối hát sân khấu, có thể đơn ca, song ca hoặc đồng ca. Giai điệu của các làn điệu hát chèo rất phù hợp với giọng tự nhiên và ngôn ngữ của người Việt.

Hát chèo được hình thành trong các sáng tác văn học dân gian và hội tụ tất cả những dòng dân ca vùng châu thổ sông Hồng như hát văn, hát xẩm, hát ghẹo, hát xoan, hát Quan họ, hát đúm, ca Huế, ca trù... Hát chèo là loại hình nghệ thuật dân tộc có sức sống lâu bền, độc đáo và phổ biến. Nó đáp ứng được nhu cầu thẩm mỹ, giáo dục và phục vụ đắc lực cho đời sống tinh thần của nhân dân nên chèo luôn được nhân dân yêu mến, gìn giữ. Sân khấu chèo dân gian đơn giản, những danh từ chèo sân đình, chiếu chèo cũng phát khởi từ đó. Đặc điểm nghệ thuật của chèo bao gồm yếu tố kịch tính, kỹ thuật tự sự, phương pháp biểu hiện tính cách nhân vật, tính chất ước lệ và cách điệu. Ngôn ngữ chèo có những đoạn sử dụng những câu thơ chữ Hán, điển cố, hoặc những câu ca dao với khuôn mẫu lục bát rất tự do, phóng khoáng về câu chữ.

Về nội dung, không giống tuồng chỉ ca tụng hành động anh hùng của các giới quyền quý, chèo thường miêu tả cuộc sống bình dị của người dân nông thôn, ca ngợi những phẩm chất cao cả của con người. Trong chèo, cái thiện thường thắng cái ác, các sĩ tử tốt bụng, hiền lành, luôn đỗ đạt, làm quan còn người vợ thì tiết nghĩa, cuối cùng sẽ được đoàn tụ với chồng. Các tích trò chủ yếu lấy từ truyện cổ tích, truyện Nôm; ca vũ nhạc từ dân ca dân vũ; lời thơ chủ yếu là thơ dân gian. Lối chèo thường diễn những việc vui cười, những thói xấu của người đời như các vai: Thầy mù, Hương câm, Đồ điếc trong Quan Âm Thị Kính hay thể hiện tính nhân đạo, như trong vở Trương Viên. Chèo luôn gắn với chất "trữ tình", thể hiện những xúc cảm và tình cảm cá nhân của con người, phản ánh mối quan tâm chung của nhân loại: tình yêu, tình bạn, tình thương.

Nhân vật trong chèo thường mang tính ước lệ, chuẩn hóa và rập khuôn với 5 loại chính: Sinh, Đào, Lão, Mụ, Hề. Theo giáo sư Trần Bảng thì Hề, Lão, Mụ, thường diễn theo phong cách dân gian; còn Sinh, Đào thường diễn theo phong cách gần như cổ điển, gần với hình tượng văn học của văn chương cổ điển. Tính cách của các nhân vật trong chèo thường không thay đổi với chính vai diễn đó. Những nhân vật phụ của chèo có thể đổi đi và lắp lại ở bất cứ vở nào, nên hầu như không có tên riêng như thầy đồ, phú ông, thừa tướng, thư sinh, hề...

Hề chèo là một vai diễn rất đặc trưng trong các vở diễn chèo, điều đó đã được khẳng định qua nhiều vở chèo truyền thống - “phi hề bất thành chèo”. Các cảnh diễn có vai hề là nơi để đả kích những thói hư tật xấu của xã hội phong kiến như vua quan, những người có quyền, có của trong làng xã. Nghệ thuật tung hứng của các anh hề trong tích chèo đã không chỉ mang lại tiếng cười cho người xem mà nó còn chứa đựng, chuyển tải cả những tinh thần, tư tưởng khác của vở diễn. Có hai loại hề chính là: hề áo dài và hề áo ngắn. Hề áo ngắn gồm có hề Gậy và hề Mồi. Hề Gậy thường là các anh chàng hề đồng lóc cóc mang gậy chạy theo hầu thầy. Hề Mồi là những nhân vật hầu hạ sai vặt trong nhà hoặc lính canh hầu nơi quan phủ, thường ra sân khấu trước mang theo chiếc mồi quấn bằng giẻ tẩm dầu đốt sáng như đuốc dọn dẹp, đón quan đủng đỉnh ra sau. Loại hề áo dài là các nhân vật như thầy bói, thầy phù thủy, thầy đồ... không phải kẻ hầu hạ. Hề áo dài thường hóa trang xấu xí, nhọ nhem, hả hê vui sướng tự giễu cợt mình, tự lột mặt nạ bản thân và tự đẩy mình vào tình huống lố bịch.

Chèo sử dụng tối thiểu là ba loại nhạc cụ dây là đàn nguyệt, đàn nhị và đàn bầu đồng thời thêm cả sáo nữa. Ngoài ra, các nhạc công còn sử dụng thêm trống và chũm chọe. Bộ gõ nếu đầy đủ thì có trống cái, trống con, trống cơm, thanh la, mõ. Trống con dùng để giữ nhịp cho hát, cho múa và đệm cho câu hát. Có câu nói " phi trống bất thành chèo" chỉ vị trí quan trọng của chiếc trống trong đêm diễn chèo. Trong chèo hiện đại có sử dụng thêm các nhạc cụ khác để làm phong phú thêm phần đệm như đàn tam thập lục, tiêu v.v...

Các làn điệu chèo

Số làn điệu chèo theo ước tính có khoảng trên 200 làn điệu, chủ yếu được hình thành và bắt nguồn từ các làn điệu dân ca, ca dao, thơ giàu chất văn học đằm thắm trữ tình...
Làn điệu chèo được chia ra thành hệ thống như sau:
Hệ thống làn điệu đối đáp, trữ tình: 22 điệu,
Hệ thống làn điệu đường trường: 17 điệu, Hệ thống đường trường thường là những điệu hát có cấu trúc lớn bao gồm nhiều trổ và có kĩ thuật phức tạp. Những điệu hát trong hệ thống này thường mang tính chất trữ tình và diễn tả những trạng thái nội tâm khá phức tạp của nhân vật.
Hệ thống làn điệu sắp: 29 điệu. Mô hình hát sắp thường mang tính chất hát nói, tiết tấu nhanh, vui vẻ, sôi nổi, thể hiện sự phấn chấn, lạc quan trong đó có cả những bài hát sắp mang tính giễu cợt để dùng cho các vai hề như: Sắp mưa ngâu, sắp đan lồng, sắp dựng.
Hệ thống làn điệu hề: 28 điệu. Đây là những hệ thống làn điệu chuyên dùng cho các vai: Hề gậy, hề mồi có tính chất vui vẻ, gây cười và nhiều lúc dùng để châm biếm và giễu cợt.
Hệ thống làn điệu ra trò: 36 điệu. Tiêu biểu như: Gió thổi màn loan, Quá giang, Con gà rừng
Hệ thống làn điệu vãn, thảm: 10 điệu. Hát vãn thường dùng cho nhân vật trong những hoàn cảnh buồn khổ, than thân trách phận, ngậm ngùi xót xa.
Hệ thống làn điệu nói sử: Hát sử và nói sử là lối nói đặc biệt quan trọng trong việc hình thành phong cách âm nhạc kể chuyện của chèo, nó mang tính tự sự rõ rệt nhưng rất chú ý đến việc vận dụng ngữ khí âm sắc. Khi thể hiện thì lại mang âm điệu đĩnh đạc và có tiết tấu nhất định. Nó dùng để thể hiện cho nhiều nhân vật ở những hoàn cảnh cần phải thể hiện rõ nét hơn.
Hệ thống làn điệu sa lệch: Hệ thống sa lệch thể hiện tính chất trữ tình, đằm thắm thiết tha, đôi khi có chút dỗi hờn và sự buồn thương man mác.
Hệ thống làn điệu nói, vỉa, ngâm vịnh.
Hệ thống chỉ có một làn điệu như một bài hát riêng được gọi là bài ca lẻ trong chèo.  Bài ca lẻ không đứng trong một hệ thống làn điệu nhưng mang giá trị thẩm mỹ cao như: Quân tử vu dịch, Đào liễu, Đào lý, Tình thư hạ vi, Bình thảo, Chức cẩm hồi văn, Lới lơ... bản thân mỗi làn điệu đó cũng là một mô hình âm nhạc nhưng chưa được bẻ làn nắn điệu và chuyển hóa mô hình thành một điệu khác.
Giới chuyên môn cũng chia các làn điệu chèo thành hai loại: chuyên dùng và đa dùng. Chuyên dùng là chỉ dùng cho một số nhân vật trong các vở diễn nào đó như trong vở Quan âm Thị Kính có điệu kể hạnh, ru kệ, ba than cho vai Thị Kính; trong vở Kim Nham có điệu con gà rừng, hát xuôi hát ngược… dành cho vai Xúy Vân. Còn các làn điệu đa dùng được dùng trong nhiều vở diễn, có nhiều hoàn cảnh khác nhau như lới lơ, luyện năm cung.

Các làn điệu chèo có nguồn gốc phần lớn từ các vở chèo cổ như:
Vở chèo Quan Âm Thị Kính: Sử rầu, gối hạc, ba than, Bình thảo, Chi tải vu quy, Nói lệch, Cấm giá, Đường trường phải chiều, Hát đúm, Sắp thường, Làn thảm, Vỡ nước, Rỉ vong, Ru kệ, Sử chuyện, Ví hề, Sử xuân, Sử chúc, Sắp chợt...
Vở chèo Lưu Bình Dương Lễ: Hề sư cụ, Quân tử vu dịch, Sử xếp, Sa lệch chênh, Tình thư hạ vị, Ngâm bốn mùa, Sử bằng, Nói sử ghé rầu...;
Vở chèo Trương Viên: Hề mồi đồn rằng, Luyện năm cung, Trần tình, Gió thổi màn loan, Hoài thai, Vãn canh 2, Vãn cầm, Vãn theo, Vãn xô, Xẩm tàu điện...;
Vở chèo Từ Thức gặp tiên: Đường trường thu không, Ván cờ tiên, Chèo quế, Dương xuân, Hề tiểu, Hát cách, Tuyết dạt sông Thương, Sắp đặt để mà chơi, các làn điệu hề gậy theo thầy...;
Vở chèo Kim Nham: Bà chúa con cua, Con gà rừng, Hát xuôi hát ngược, Hề cu sứt, Lới lơ, Rủ nhau lên núi thiên thai, Sắp cổ phong, Sắp cá rô, Khấn hàng, Tò vò, Quá giang, Vãn canh 1, Hề tiểu gấm hoa chanh...
Vở chèo Chu Mãi Thần: Hò bắt đò, Có thánh trị vì, Vỉa Huế: dậm chân, sắp sông dâu, suông hời, Thiếp tôi trả lại cho chàng, Hề gậy đốt nhọ bôi mồm, Hề mồi thắt dải lưng xanh, Sắp bắt hề, Hề mồi ba mươi tết'
Vở chèo Trinh Nguyên: Hề ông đồ (Bồ kếch bồ các), Rỉ vong, ba than, Xẩm xoan, Xẩm dựng, Xẩm thầy bói;
Vở chèo Tấm Cám:Chinh phụ, Hát ru, Ru bống; vở chèo Kiều: Du xuân, Quạt màn, Hải đường...

Mỗi làn điệu chèo đều có những chức năng biểu cảm, diễn đạt trạng thái của nhân vật trong hoàn cảnh cụ thể. Trong chèo có những làn điệu tiêu biểu như: Đào liễu, Lới lơ, Đò đưa, Làn thảm chứa trong mình đủ những yếu tố quan trọng của thanh nhạc: trữ tình, kịch tính và màu sắc. Có những làn điệu độc đáo như Con gà rừng, Nón thúng quai thao, Du xuân, Tứ quý… thể hiện tâm hồn con người rất phong phú, tràn ngập những tình cảm như lãng đãng, phất phơ, chòng chành, sương khói… Giai điệu trong làn điệu chèo  phản ánh tương đối đầy đủ các trạng thái hỷ, nộ, ai, lạc, ái, ố, dục của con người. Ví dụ ở trạng thái vui vẻ có điệu Hồi tiếu, Lão say, Sắp dựng, Dương xuân…; trạng thái buồn tủi có: Sử rầu, Ba than, Vãn cầm, Vãn theo, Trần tình…; tâm sự yêu thương có: Tình thư hạ vị, Đào liễu, Quân tử vu dịch, Đường trường duyên phận, Sử truyện…

Tứ chiếng chèo
Tứ chiếng chèo là cách phân vùng không gian nghệ thuật chèo đồng bằng sông Hồng kể từ thế kỷ 15, khi chèo rời kinh đô trở về vùng nông thôn. Chiếng chèo là những phường chèo hoạt động trong một vùng văn hóa nhất định. Phong trào hát chèo xưa phân vùng chèo châu thổ sông Hồng thành 4 chiếng chèo Đông, chèo Đoài, chèo Nam, chèo Bắc tương ứng với 4 trấn Hải Đông, Sơn Tây, Sơn Nam, Kinh Bắc xung quanh thủ đô Hà Nội. Mỗi chiếng có những ngón nghề riêng, đặc trưng riêng rất khó lưu truyền và phát triển ra đến bên ngoài do sự khác nhau trong phong cách nghệ thuật dựa trên cơ sở dân ca, dân vũ và đặc trưng văn hóa địa phương.
Chiếng chèo Đông nay thuộc các tỉnh Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh và phía đông bắc Hưng Yên. Vùng này xưa là trấn Hải Đông. Chèo xứ Đông thiên về lối diễn mực thước, đĩnh đạc, tinh tế với lối hát chậm rãi, chau chốt của các vai diễn nho sinh, kép chính, đào chín, ông lão, bà lão và kém hơn hai chiếng chèo Nam, chèo Bắc ở các vai diễn hề và đào lệch. Chèo Đông hợp với các làn điệu Đường trường, Sử bằng, Sử chuyện, Du xuân, Chinh phụ, Ngâm, Vỉa.... Câu ca dao xứ Đông của vùng cửa biển Hải Phòng, Quảng Ninh:  Anh về xẻ ván cho dày / Bắc cầu sông cái cho thầy mẹ sang đã được chèo hóa thành làn điệu chèo Hát đúm rất độc đáo cho màn đối đáp giao duyên giữa hai nhân vật Nô - Màu là một trong những làn điệu chèo tiêu biểu của xứ Đông.
Chiếng chèo Đoài nay thuộc khu vực tây Hà Nội và các tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, phía nam Tuyên Quang. Vùng này xưa là trấn Sơn Tây. Chèo xứ Đoài mang âm hưởng của hát xoan, hát dô, dân ca Phú Thọ và cò lả. Làn điệu chèo tiêu biểu của xứ Đoài là điệu chèo Tứ quý, vốn xuất phát từ điệu dân ca mừng hội cướp bông trong các lễ hội cướp bông vùng Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Sơn Tây để tôn vinh sơn thần và các nhân vật thời Hùng Vương đã được chèo khai thác đặt lời rất tài tình thành điệu Tứ quý rất độc đáo. Các làn điệu khác như Duyên phận phải chiều, Cách cú, Hồi tiếu cũng có nguồn gốc từ dân ca xứ Đoài.
Chiếng chèo Nam nay thuộc các tỉnh Hà Nam, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hóa và phần phía nam của Hưng Yên, Hà Nội. Vùng này xưa là trấn Sơn Nam. Chèo xứ Nam rất đa dạng và độc đáo. Những làn điệu đặc trưng chèo Nam như: Chèo quế hay Hạ vị tả cảnh du thuyền thăm các thắng cảnh ở Ninh Bình, Bà chúa con cua gắn với tín ngưỡng chầu văn Nam Định, Nhịp đuổi gắn với tích trấn thủ Lưu Đồn ở Thái Bình hay các làn điệu độc đáo xứ Nam như Đò đưa, Đường trường thu không, Đường trường tải lương, Tình thư hạ vị...
Chiếng chèo Bắc nay thuộc khu vực bắc Hà Nội và các tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh, Thái Nguyên. Vùng này xưa là trấn Kinh Bắc. Chèo xứ Bắc mang âm hưởng của dân ca quan họ, phát triển mạnh ở các vùng chèo Yên Dũng, Quế Võ, Gia Bình. Các làn điệu chèo đặc trưng của chiếng chèo Bắc như: Con nhện giăng mùng, Đường trường vị thủy, Đường trường trong rừng, Rủ nhau lên núi Thiên Thai, Sắp sông dâu...
Trung tâm Thăng Long - Hà Nội là nơi giao thoa của tứ chiếng chèo vì thế mà chèo Hà Nội mang nét đặc trưng là tinh túy, nhẹ nhàng và hội tụ. Với việc mở rộng địa giới hành chính, các huyện ngoại thành của thủ đô hiện nay từng là một phần của các chiếng chèo Đoài, Nam và Bắc xưa. Hiện 3 nhà hát Chèo chuyên nghiệp mạnh nhất Việt Nam đều đóng ở Hà Nội là Nhà hát Chèo Quân đội (Việt Nam), Nhà hát Chèo Việt Nam và Nhà hát Chèo Hà Nội.

Trong tứ chiếng chèo xưa thì hiện nay thì chiếng chèo Nam được bảo tồn tốt hơn cả vì là quê hương của nghệ thuật chèo và có các địa phương mạnh về chèo như Thái Bình, Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam. Tiếp theo là chiếng chèo Đông với các vùng chèo Hải Dương, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh. Chiếng chèo xứ Đoài trước đây với trung tâm là vùng Thạch Thất - Sơn Tây nay đã bị sáp nhập về Hà Nội, phần còn lại thuộc các tỉnh trung du Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Tuyên Quang. Xứ Bắc là quê hương của quan họ nên nghệ thuật chèo ít được quan tâm hơn, nhưng vẫn tồn tại ở nhiều làng quê Bắc Giang, Bắc Ninh và Thái Nguyên.

Các tổ chức chèo hiện nay

Các tổ chức chèo hiện nay gồm có các nhà hát chèo, đoàn chèo chuyên nghiệp và các câu lạc bộ chèo không chuyên

Quy mô lớn nhất của các đơn vị nghệ thuật Chèo là Nhà hát Chèo rồi đến Đoàn Chèo, một số tỉnh chỉ biên chế đội hoặc tổ Chèo thuộc đoàn nghệ thuật hoặc trung tâm nghệ thuật tỉnh. Ở Việt Nam hiện có 18 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp có chèo trong đó gồm:
8 nhà hát chèo: Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Chèo Quân đội, Nhà hát Chèo Ninh Bình, Nhà hát Chèo Thái Bình, Nhà hát Chèo Hải Dương, Nhà hát Chèo Hưng Yên, Nhà hát Chèo Bắc Giang.
1 đoàn chèo độc lập: Đoàn Chèo Hải Phòng
9 đoàn nghệ thuật chèo đã sáp nhập vào các nhà hát nghệ thuật tỉnh từ năm 2020: Đoàn Chèo Quảng Ninh, Đoàn Chèo Phú Thọ, Đoàn Chèo Yên Bái, Đoàn Chèo Thái Nguyên, Đoàn Chèo Thanh Hóa, Đoàn Chèo Tuyên Quang, Đoàn Chèo Nam Định, Nhà hát Chèo Hà Nam, Đoàn chèo Vĩnh Phúc.

Hình thức sinh hoạt câu lạc bộ chèo hiện đại đã vượt ra khỏi không gian làng xã và trở thành nơi tập hợp những người yêu chèo. Các câu lạc bộ Chèo cấp tỉnh, huyện, xã, thôn do các nghệ sĩ chèo hoặc những người yêu chèo sáng lập nhiều nơi như: Bắc Giang có 40 CLB chèo, Bắc Ninh có 60 CLB chèo, Hà Nam có 70 CLB chèo, Hải Dương có 190 CLB chèo, Nam Định có 200 CLB chèo...

Các nghệ sĩ nổi tiếng
Các cố nghệ sĩ

 Tổ nghề Phạm Thị Trân và các vị hậu tổ nghệ thuật chèo được chép trong Hý phường phả lục của Lương Thế Vinh gồm: Đào Văn Só, Đặng Hồng Lân, Đào Hoa, Từ Đạo Hạnh, Sái Ất và Chính Vịnh Càn.
Nguyễn Đình Nghị (1886-1954) quê làng Thụy Lôi, xã Thụy Lôi, huyện Tiên Lữ, Hưng Yên. Ông có công đầu trong việc gìn giữ và cách tân Chèo. Ông đi từ Chèo sân đình, qua Chèo văn minh và thành đạt ở Chèo cải lương.
Trùm Thịnh (Cụ Nguyễn Văn Thịnh), (1883-1973), được truy phong Nghệ sĩ nhân dân; là người phục hồi nghệ thuật chèo và xây dựng sân khấu chèo hiện đại.  Vở Lưu Bình Dương Lễ lời trò do cụ Trịnh Thị Lan đọc và có bổ sung của cụ Nguyễn Văn Thịnh năm 1956.
Cả Tam (Cụ Trịnh Thị Lan), (1888 - 1971), được truy phong Nghệ sĩ nhân dân; một trong những nghệ nhân có công khôi phục vốn chèo cổ đồng thời có đóng góp lớn cho việc hiện đại hoá chèo.
An Văn Mược (Cả Mược): Nghệ nhân trùm chèo nổi tiếng ở Ninh Bình, có công lưu giữ các làn điệu chèo. cung cấp các vở Quan Âm Thị Kính (cùng với Phạm Hồng Lô) và  Kim Nham (cùng với Phạm Hồng Lô, Nguyễn Mầm, Nguyễn Văn Tích).
Tào Mạt: là người có đóng góp lớn trong sự phát triển chèo hiện đại. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là bộ ba vở chèo Bài ca giữ nước kể về lịch sử Việt Nam thời nhà Lý với nhân vật chính là Lý Thánh Tông, Nguyên phi Ỷ Lan và Lý Nhân Tông.
Nguyễn Thị Minh Lý, bà sinh năm 1912, là con gái Trùm Thịnh (1883 - 1973), người đã cùng với Nguyễn Đình Nghị và Cả Tam (1888 - 1971) đóng góp lớn cho việc hiện đại hóa chèo đầu thế kỷ 20.
Dịu Hương (1919-1994), người Bình Lục, Hà Nam, thành công với những trích đoạn Xuý Vân giả dại và Thị Màu lên chùa.
Năm Ngũ, Tư Liên, Lý Mầm, Mạnh Tuấn, những nghệ nhân nổi danh với loại vai hề chèo
Hoa Tâm (1906 - 1986), người xã Kim Động, tỉnh Hưng Yên.
Phạm Hồng Lô: Nghệ nhân chèo người Yên Khánh, Ninh Bình.
Vũ Thị Tý (1936-1974); được truy phong Nghệ sĩ ưu tú năm 1995; nổi tiếng với các vai: Thị Kính trong "Quan âm Thị Kính"; Đào Huế trong "Chu Mãi Thần"; Mụ quán trong "Xúy Vân" (tác giả: Hàn Thế Du); Chị Út Tịch trong "Cô Giải phóng" (tác giả: Tào Mạt); Chị Tâm trong "Phiến đá" (tác giả: Hà Văn Cầu).
Kiều Bạch Tuyết (1939-1975); được truy phong Nghệ sĩ ưu tú năm 1995; nổi tiếng với các vai: Thị Mầu trong "Quan Âm Thị Kính"; Đào nấp trong "Chu Mãi Thần"; Mụ Cám trong "Tấm Cám" (tác giả: Lưu Quang Thuận)

Các nghệ sĩ đương đại
Nhà hát Chèo Việt Nam: NSND Thanh Ngoan,  NSƯT Thùy Dung, NSUT Ngọc Bích, NSUT Kim Liên, NSUT Thu Hương, NS Hà Cường...
Nhà hát Chèo Quân Đội: NSND Đình Óng, NSND Quốc Trượng, NSND Minh Tiến, NSƯT Thùy Linh, NSƯT Ngọc Sơn...
Nhà hát Chèo Hà Nội: NSUT Thu Huyền, NSƯT Thảo Quyên, NSƯT Minh Huệ, NSƯT Hồng Nam, NS Quốc Phòng, NSƯT Việt Thắng, biên đạo múa Hoài Anh...
Nhà hát Chèo Ninh Bình: NSND Mai Thủy, NSND Quang Thập, NSƯT Huyền Diệu, NSƯT Anh Tú, NS Thanh Tuyền, NS Đỗ Lý, NSƯT Bá Toản...
Nhà hát Chèo Thái Bình: NSƯT Văn Bằng, NSUT Thu Hà, NSND Vũ Cải, NSUT Ánh Điện...
Nhà hát Chèo Bắc Giang:  Thanh Hường, Quang Lẫm, Phạm Quỳnh Mai, Hà Văn Quân, Vũ Ngọc Anh, Đức Anh, Xuân Hải, Thành Trung...
Nhà hát Chèo Hải Dương: Mạnh Thắng, Thanh Sóng, NSƯT Quốc Anh, Trần Quang Minh, Bùi Đức Thiện, Đoàn Thị Bẩy, Đoàn Thị Nga, Phạm Minh Hiếu...
Nhà hát Chèo Hưng Yên: NSUT Xuân Sanh, Mạnh Đán, Bích Họa, Phương Nhàn, Khắc Nghĩa, Hữu Nam, Đức Đạt, Thanh Lam...
Đoàn Chèo Hải Phòng: NSƯT Kim Liên, Quốc Kiên, Thanh Bình, Thùy Dung, Văn Mởn, Hương Huế, Văn Tạo
Hội Nghệ sĩ sân khấu VN: NSND Thúy Ngần, NSND Thúy Mùi, NSND Vân Quyền, NSND Mạnh Phóng, NSND Hồng Ngát, NSND Huyền Phin, NSND Thúy Hiền

Tác phẩm chèo tiêu biểu
7 vở chèo truyền thống trong tuyển tập chèo cổ Việt Nam, được xem là những tác phẩm kinh điển của nghệ thuật chèo gồm: Quan Âm Thị Kính, Trương Viên, Chu Mãi Thần, Kim Nham , Lưu Bình - Dương Lễ, Trinh Nguyên và Từ ThứcCác vở chèo khác ra đời sau đó đã có tác giả như Bài ca giữ nước ( Tào Mạt), Tấm Cám ( Lưu Quang Thuận, Nàng Si ta ( Lưu Quang Vũ), Đồng tiền Vạn Lịch, Hoàng Trìu kén vợ, Nghêu sò ốc hến, Trần Tử Lệ......Các vở chèo về đề tài hiện đại: Những vần thơ thép, Danh chiếm bảng vàng, Chiến trường không tiếng súng, Cà phê chín đỏ, Bến nước đời người, Giếng thơi trong lòng phố, Quả ngọt trái mùa, Đất làng, Nắng quái chiều hôm...
Một số trích đoạn tiêu biểu được xem là mẫu mực, kinh điển, được đưa vào giảng dạy cho các sinh viên học khoa Kịch hát dân tộc, chuyên ngành chèo như: Thị Mầu lên chùa, Xã trưởng - Mẹ Đốp (vở Quan Âm Thị Kính); Xúy Vân giả dại, Cả sứt dặn em, Phù thủy sợ ma, Mụ Quán và thằng Khoèo (vở Kim Nham), Tuần Ty Đào Huế (vở Chu Mãi Thần); Thày bói đi chợ, Thày đồ dạy học (vở Trinh Nguyên); Nghinh Hương quán, Lưu Bình vinh quy bái tổ (vở Lưu Bình Dương Lễ); Từ Thức gặp Tiên, Giáng Hương vào chùa, Hề gậy theo thầy (vở Từ Thức)...

Nghiên cứu về chèo
Lương Thế Vinh đã viết Hý Phường Phả Lục là tài liệu nghiên cứu chèo xưa nhất ở Việt Nam. Tác phẩm viết về các khoán ước của phường chèo, kịch bản và diễn xuất, cách đánh trống chèo, phương pháp múa hát, các vị tổ chèo, nôi chèo.
Hà Văn Cầu (1964), Tim hiểu phương pháp viết Chèo, Nhà xuất bản Văn hóa nghệ thuật Hà Nội.
Hà Văn Cầu (1973), Hề Chèo, Nxb Văn hoá, Hà Nội.
Hà Văn Cầu (1976), Tuyển tập Chèo cổ, Nxb Văn hoá, Hà Nội.
Hà Văn Cầu (2005), Lịch sử nghệ thuật Chèo, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Bùi Đức Hạnh (2006), 150 làn điệu chèo cổ, Nhà xuất bản Văn hoá dân tộc, Hà Nội.
Vũ Khắc Khoan (1974), Tìm hiểu Sân khấu Chèo, Nhà xuất bản Lửa thiêng, Sài Gòn.
Nguyễn Thanh Phương (2003), Âm nhạc sân khấu chèo nửa cuối thể kỷ XX, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.
Trần Bảng (1985), Những vấn đề sân khấu (vấn đề sáng tác âm nhạc trong những vở chèo mới), Viện Sân khấu, Hà Nội.
Trần Bảng (1995), Chèo-một hiện tượng sân khấu dân tộc, Nxb Hội sân khấu, Hà Nội.
Trần Bảng (1999), Khái luận về Chèo, Viện Sân khấu-Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, Hà Nội.
Trần Bảng (2006), Đạo diễn Chèo, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Lê Ngọc Canh (2003), Nghệ thuật múa Chèo, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Lê Thanh Hiền (sưu tầm) (1996), Tổng luận Nghệ thuật chèo nửa sau thế kỷ XX, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội.
Trần Đình Khải (1970), Nghệ thuật sân khấu Việt Nam, Nhà sách Khai Trí, Sài Gòn.
Nguyễn Thúc Khiêm (1930), “Khảo cứu về hát tuồng và hát chèo”, Tạp chí Nam Phong, (141), tháng 1.
Vũ Khắc Khoan (1974), Tìm hiểu sân khấu chèo, Nxb Lửa thiêng, Sài Gòn.
Hoàng Kiều (2003), Tìm hiểu các làn điệu Chèo cổ, Nxb Âm nhạc, Hà Nội.
Trần Đình Ngôn (1993), Đường trường phải chiều, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Trần Đình Ngôn (1997), Đường trường chông chênh, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Trần Đình Ngôn (2003), Tào Mạt và Chèo, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Trần Đình Ngôn (2004), Hệ thống lý luận cơ bản của kịch hát truyền thống Việt Nam (chèo và tuồng), đề tài NCKH cấp Bộ, tư liệu Viện Sân khấu, Hà Nội.
Trần Đình Ngôn (2005), Nguyên tắc cơ bản trong nghệ thuật chèo, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Trần Đình Ngôn (2010), Nghệ thuật biểu diễn chèo truyền thống, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Trần Đức Ngôn (2000), “Chức năng nghệ thuật của không gian, thời gian trong kịch bản chèo cổ”, đặc san 20 năm đào tạo của Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội.
Trần Việt Ngữ và Hoàng Kiều (1964), Tìm hiểu sân khấu chèo, Nxb Văn hóa, Hà Nội.
Trần Việt Ngữ (1969), Vấn đề nhạc Chèo, tư liệu Viện Sân khấu, Hà Nội.
Trần Việt Ngữ (1996), Về nghệ thuật Chèo, Viện Âm nhạc, Hà Nội.
Trần Việt Ngữ (chủ biên) (1998), Chèo cổ Thái Bình, Sở Văn hóa Thông tin Thái Bình, Thái Bình.
Nhiều tác giả (1990), Mấy vấn đề nghệ thuật Chèo, Kỷ yếu hội thảo khoa học, Viện Sân khấu và Sở Văn hoá-Thông tin Hà Nội, Hà Nội.
Nhiều tác giả (1995), Thực trạng chèo hôm nay, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Nhiều tác giả (2002), Bàn về làn điệu Chèo mới, Kỷ yếu hội thảo, Viện Sân khấu, Hà Nội.
Nhiều tác giả (2003), Tào Mạt và bộ ba Bài ca giữ nước, Kỷ yếu hội thảo, Viện Sân khấu và Đoàn Chèo Tổng cục Hậu cần, Hà Nội.
Nhiều tác giả (2010), Nghệ thuật Chèo trong đời sống hôm nay, Kỷ yếu hội thảo, Viện Sân khấu-Điện ảnh, Hà Nội.
Nhiều tác giả (2011), Trần Huyền Trân với nghệ thuật Chèo, Kỷ yếu hội thảo, Viện Sân khấu-Điện ảnh, Hà Nội.
Nhiều tác giả (2012), Nghệ thuật Chèo với đề tài hiện đại, Kỷ yếu Hội thảo, Hội nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Hà Nội.
Nhóm nguồn Việt (1974), Hát chèo của dân tộc Việt Nam, Nxb Đường Sáng, Sài gòn.
Nguyễn Thị Nhung (1998), Nhạc khí gõ và trống đế trong chèo truyền thống, Nxb Âm nhạc, Hà Nội.
Tất Thắng (2001), Nghệ thuật Chèo-nhận thức từ một phía, Nxb Văn học và Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh, Hà Nội.
Trần Quốc Thịnh (2007), Chèo cổ truyền làng Thất Gian, Nxb Văn hoá Thông tin, Hà Nội.
Trần Trí Trắc (2002), “Nghệ thuật chèo truyền thống phục hồi và phát triển”, Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, (1), tr. 70-74.
Đôn Truyền (2006), Đến với nhạc Chèo, Viện Sân khấu Điện ảnh, Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh Hà Nội, Hà Nội.
Viện Sân khấu (1995), Thực trạng chèo hôm nay, Nxb Sân khấu, Hà Nội.
Trần Vinh (2011), Nhạc Chèo, Nxb Sân khấu, Hà Nội.

Bảo tồn nghệ thuật chèo
Đề cử di sản văn hóa thế giới
Năm 2021 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Bình đã xây dựng hồ sơ "Nghệ thuật chèo đồng bằng sông Hồng" để trình UNESCO đưa vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hà Nam là tỉnh tiên phong trong việc lập hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận nghệ thuật hát Chèo là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là chủ trương được cụ thể trong theo Quyết định này Quy hoạch phát triển văn hoá, thể dục thể thao tỉnh Hà Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.

Ngày 20/10/2021, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản 7611/VPCP-KGVX đồng ý để Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan triển khai lập Hồ sơ di sản đối với Nghệ thuật Chèo Đồng bằng sông Hồng trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Hội diễn sân khấu chèo
Các cuộc thi nghệ thuật Sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc dành cho các đơn vị nghệ thuật Chèo chuyên nghiệp là hoạt động mang tính thi đua cao nhằm đánh giá, tổng kết hoạt động nghệ thuật Chèo của các đơn vị trên toàn quốc sau thời gian 3 năm; từ đó định hướng cho 3 năm tiếp theo. Thời gian tổ chức Cuộc thi dành cho các đơn vị nghệ thuật Chèo chuyên nghiệp là 3 năm một lần. Ngoài ra còn các cuộc thi dành cho nhóm nghệ sĩ, cá nhân nghệ sĩ như: Cuộc thi tài năng trẻ diễn viên Sân khấu Tuồng, Chèo; Cuộc thi tài năng trẻ đạo diễn Sân khấu toàn quốc; Cuộc thi tài năng biểu diễn Múa; Cuộc thi tài năng trẻ biên đạo Múa.

Liên hoan nghệ thuật sân khấu Chèo là hoạt động giao lưu, trao đổi, học tập, tôn vinh các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong sáng tạo nghệ thuật. Liên hoan chỉ tổ chức cho các loại hình nghệ thuật Chèo không tham gia các Cuộc thi dành cho các đơn vị nghệ thuật Chèo. Đơn vị tổ chức các cuộc Liên hoan nghệ thuật Chèo tại Việt Nam xây dựng chủ đề cho mỗi cuộc, gắn với việc kỷ niệm các ngày lễ trọng đại của dân tộc, các sự kiện chính trị diễn ra hàng năm. Các cuộc Liên hoan tổ chức xen kẽ trong khoảng thời gian giữa hai kỳ tổ chức các Cuộc thi.

Lễ hội truyền thống
Niềm đam mê chèo của người dân Việt thể hiện qua việc khát khao đến với các lễ hội dân gian truyền thống:Ăn no rồi lại nằm khoèoNghe giục trống chèo vỗ bụng đi xemChẳng thèm ăn chả ăn nemThèm no cơm tẻ, thèm xem hát chèo''.
Các lễ hội ở vùng châu thổ sông Hồng thường có biểu diễn nghệ thuật hát chèo dưới dạng sân khấu chèo, chiếu chèo hoặc tổ chức hội thi, hội diễn chèo. Các lễ hội tiêu biểu  luôn có hát chèo làm chủ đạo tiêu biểu như:
 Lễ hội Hoa Lư ở Ninh Bình với hội thi hát Chèo không chuyên và các tiết mục sân khấu hóa do Nhà hát Chèo Ninh Bình thực hiện.
 Lễ hội Côn Sơn Kiếp Bạc ở Hải Dương với hội thi hát Chèo và các tiết mục nghệ thuật do Nhà hát Chèo Hải Dương thực hiện.
 Lễ hội chùa Keo ở Nam Định với hội thi hát Chèo và các tiết mục sân khấu hóa do Nhà hát Chèo Nam Định thực hiện.
 Lễ hội chùa Keo ở Thái Bình với hội thi hát Chèo và các tiết mục sân khấu hóa do Nhà hát Chèo Thái Bình thực hiện..
 Lễ hội đền Trần ở Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình và Quảng Ninh đều có hát chèo chủ đạo trong phần biểu diễn nghệ thuật.
 Lễ hội chùa Thầy ở Quốc Oai, Hà Nội, tôn vinh vị hậu tổ của nghệ thuật chèo Từ Đạo Hạnh

Chú thích

Nhạc cổ truyền Việt Nam
Âm nhạc Việt Nam
Văn hóa Việt Nam
Vũ đạo ở Việt Nam


title: Liên Châu (cờ)

text:
Cờ Liên Châu hay Cờ Renju tức Liên Châu Ngũ Tử Kỳ (連/连珠五子棋 - chuỗi 5 viên ngọc trai) còn có những tên khác như Liên Châu/ Liên Ngũ Tử/ Ngũ Cách / Gobang / FIR (Five In A Row) …. Đây là loại cờ cổ xưa của người Trung Quốc.

Lịch sử
Có thể nó đã xuất hiện từ trước cả thời vua Nghiêu sáng tạo ra cờ Vây, nhưng theo một giả thuyết khác lại cho rằng cờ này bắt nguồn từ cờ Vây. Trong cuốn Từ Hải (bách khoa toàn thư của Trung Quốc) viết: "Ngũ Tử Kỳ là loại cờ để giải trí, bàn cờ và quân cờ giống như cờ Vây, gồm 2 người chơi, ai đặt được 5 quân cờ cùng màu liên tục nhau thành 1 hàng trước tiên sẽ thắng".

Môn cờ này truyền ra ngoài lãnh thổ Trung Quốc vào khoảng thời kỳ Nam Bắc triều (trước sau thế kỷ 7). Sau đó, từ năm 1688 đến năm 1704 lại từ Triều Tiên du nhập sang Nhật Bản. Năm Minh Trị thứ 32 của Nhật Bản (tức năm 1899), trò chơi trí tuệ này chính thức gọi là Renju (Liên Châu). Bắt đầu từ đấy, những luật lệ chơi cờ không ngừng được cải tiến. Chính nhờ những sự thay đổi liên tục mà Renju ngày càng phức tạp hóa, quy phạm hoá hơn và là môn thể thao được tổ chức thành các giải đấu quốc tế. Ngày 8/8/1988, Hiệp hội Liên Châu thế giới (Renju International Fedreation - RIF) thành lập tại Thụy Điển gồm 9 nước thành viên như Nhật Bản, Thuỵ Điển, Nga, Pháp…. Tính tới thời điểm năm 2000, đã có hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ triển khai bộ môn Liên Châu. Kể từ năm 1989, giải vô địch Renju thế giới cứ cách 2 năm 1 lần diễn ra vô cùng hấp dẫn. Nhật Bản là quốc gia có nhiều kỳ thủ Liên Châu chuyên nghiệp đạt trình độ thượng thừa, đồng thời chiếm hầu hết các danh hiệu quán quân thế giới.

Bàn cờ và quân cờ
Ngày nay, bàn cờ Liên châu hình vuông, trên bề mặt bàn cờ có 15 đường kẻ dọc và 15 đường kẻ ngang đều màu đen, cắt nhau tạo thành 225 giao điểm. Các giao điểm là nơi đặt quân cờ. Điểm chính giữa bàn cờ gọi là "Thiên nguyên" (sao trung tâm), trên mặt bàn cờ còn có 4 giao điểm ở 4 góc gọi là "Tiểu tinh" (sao nhỏ). (Hình 1)

Các quân cờ hình tròn dẹt, có 1 mặt lồi hoặc cả hai mặt đều lồi, được làm bằng nhựa hoặc các chất liệu khác. Bộ quân cờ gồm tổng cộng 225 quân, trong đó có 113 quân màu đen, 112 quân màu trắng.

Trong các giải đấu chuyên nghiệp, diễn biến cuộc chơi phải được ghi chép đầy đủ vào loại giấy chuyên dụng ghi biên bản ván cờ. Vì vậy, người ta dùng ký hiệu cột là số thứ tự từ 1 đến 15 và ký hiệu dòng là những chữ cái từ A đến O để quy ước các toạ độ. (Ví dụ trong Hình 1: Điểm "Thiên nguyên" nằm ở vị trí H8, các "Tiểu tinh" theo chiều kim đồng hồ lần lượt nằm ở vị trí D4, D12, L12, L4). Ngoài ra, người ta còn dùng số thứ tự lẻ 1, 3, 5… để ghi lại các nước đi của quân Đen và số thứ tự chẵn 2, 4, 6…để ghi lại các nước đi của quân Trắng.

Quy tắc chơi
A. Quy tắc cơ bản:

a/ Liên Châu là trò chơi giữa 2 đấu thủ (đôi khi là trò chơi giữa 2 đội). Đầu tiên, phải xác định xem ai cầm quân màu gì. Có một số cách để xác định chẳng hạn như cách sau:
1 đấu thủ bốc ngẫu nhiên 1 nắm quân cờ Đen, đấu thủ kia bốc 1 nắm quân Trắng. Sau đó đếm tổng số quân cờ của cả hai bên. Nếu tổng số cờ là số lẻ thì bên cầm quân Đen phải đổi thành cầm quân Trắng và ngược lại. Nếu tổng số cờ là số chẵn thì 2 bên không cần hoán đổi với nhau.

b/ Đấu thủ cầm quân Đen đánh trước, Trắng sau. Quân Đen đi nước thứ 1 phải đặt vào điểm "Thiên nguyên" trên bàn cờ. Nước thứ 2 do quân Trắng đi, phải đặt kề sát cạnh quân Đen đầu tiên, thẳng hay xiên đều được. Đến lượt nước thứ 3 do quân Đen đi, phải đặt tại giao điểm thuộc phạm vi 25 giao điểm tính từ vị trí "Thiên nguyên".

3 nước đi đầu tiên trong từng ván cờ sẽ tạo thành những dạng "khai cuộc" có tên gọi khác nhau. (xem phần 4)

c/ Kể từ nước thứ 4 trở về sau, 2 bên lần lượt đặt quân tuỳ ý vào các vị trí khác nhau trên bàn cờ. Đến khi bên nào đặt được trước tiên 5 quân cờ cùng màu (quân Trắng được phép đặt nhiều hơn 5 quân cờ cùng màu) liền cạnh nhau thành 1 hàng ngang hoặc hàng dọc hoặc xiên thì bên đó sẽ thắng.

d/ Do Liên Châu áp dụng luật "Hắc giả tiên hành" (nghĩa là nước đầu tiên của ván cờ thuộc về quân Đen), cho nên cơ hội bên Đen giành chiến thắng là rất lớn. Vì vậy, để cho cuộc chơi được công bằng, người ta đã đặt thêm quy tắc như sau: Bên Đen nếu sử dụng "cấm thủ" sẽ bị xử thua. "Cấm thủ" của Đen bao gồm những chiến thuật như: "tam tam" (3x3); "tứ tứ" (4x4); "tứ tam tam" (4x3x3), "tứ tứ tam" (4x4x3) và "trường liên". Bên Đen chỉ được sử dụng chiến thuật "tứ tam" (4x3) còn bên Trắng hoàn toàn không có "cấm thủ". (Xem phần 5)

e/ Nếu ván cờ bất phân thắng bại sẽ xử hòa.

f/ Khi ván cờ đang diễn ra, nếu kỳ thủ nhấc quân ra khỏi bàn hoặc kỳ thủ bỏ ra ngoài phòng thi đấu sẽ bị xử thua.

g/ Nếu đấu thủ làm rớt quân vào bàn cờ trong lúc thi đấu thì sẽ thua. Nếu quân cờ bên nào bị lệch lạc khỏi giao điểm cần đặt thì đấu thủ báo cho đối phương rồi được phép cầm quân đó đặt ngay ngắn đúng vị trí.

h/ Khi bên Đen đi nước tạo ra "cấm thủ" thì bên Trắng phải lập tức chỉ ra, lúc ấy bên Đen sẽ bị thua. Nếu bên Trắng vẫn tiếp tục đi quân sau khi Đen xuất hiện "cấm thủ" thì "cấm thủ" của Đen sẽ biến mất.

i/ Thời gian của 1 ván đấu có thể là 15 phút, 30 phút, 1 giờ, 2 giờ, 5 giờ tuỳ theo đẳng cấp của các kỳ thủ. Nếu bên nào vượt quá thời gian quy định của mình sẽ thua.

B. Quy tắc đặc thù:

Mặc dù bên Đen đã bị ràng buộc về luật "cấm thủ", thế nhưng bên Đen vẫn còn rất nhiều ưu thế. Nhằm tăng thêm quyền lợi cho bên Trắng, trong các cuộc thi đấu đỉnh cao của những kỳ thủ Liên Châu chuyên nghiệp, người ta lại đặt thêm 3 quy tắc sau:

a/ "Chỉ định đả pháp": Trước khi thi đấu, 2 bên có thể thoả thuận ván cờ sẽ được "khai cuộc" theo dạng nào, bên Trắng được quyền yêu cầu trước.

b/. "Tam thủ khả giao hoán": Khi đối phương đi xong quân Đen thứ 2, nếu bên Trắng cảm thấy dạng "khai cuộc" mà Đen tạo ra sẽ gây bất lợi cho Trắng thì trước khi đi tiếp nước thứ hai của mình, bên Trắng có thể đổi quân với bên Đen. Lập tức đấu thủ cầm quân Trắng sẽ chuyển sang cầm quân Đen và ngược lại. Lưu ý: Trắng chỉ được sử dụng quyền này khi đã bỏ qua "Chỉ định đả pháp".

c/ "Ngũ thủ lưỡng đả pháp": Khi bên Đen đi nước thứ năm của ván cờ, bắt buộc Đen phải đặt 2 quân tại 2 vị trí khác nhau. Bên Trắng được phép chọn lựa một cách và loại bỏ một cách trong 2 cách đặt quân của Đen 5, sau đó Trắng mới tiếp tục đi nước của mình.

 Ví dụ Hình 2: Sau khi bên Đen đi Đen 1, Đen 3 còn bên Trắng đi Trắng 2, Trắng 4 xong, bên Đen phải đặt quân ở 2 vị trí, trong ví dụ này là 2 vị trí A và B để Trắng chọn lựa. Trắng sẽ chọn vị trí A loại B vì vị trí A của Đen có lợi cho bên Trắng hơn.

Ngoài ra, Liên Châu còn một số điều luật khác tương đối giống với các điều luật của cờ vây, cờ tướng.

Các dạng
A. Khai cuộc:

Từ 3 nước đi đầu tiên của ván cờ theo đúng quy tắc của môn Liên Châu (Đen 1, Trắng 2, Đen 3) sẽ tạo nên 26 dạng "khai cuộc" khác nhau.
Xem Hình 3:

 Những dạng "khai cuộc" sẽ tạo ưu thế cho bên Đen là: "Hoa Nguyệt Cục", " Phố Nguyệt Cục", " Vân Nguyệt Cục", " Vũ Nguyệt Cục", "Hàn Tinh Cục", "Hằng Tinh Cục", "Kim Tinh Cục", " "Tàn Nguyệt Cục", "Tân Nguyệt Cục", "Thủy Nguyệt Cục".
 Những dạng "khai cuộc" sẽ tạo thế cân bằng cho ván cờ: "Lưu Tinh Cục", "Khê Nguyệt Cục", "Danh Nguyệt Cục", "Hiệp Nguyệt Cục", "Lam Nguyệt Cục", "Tùng Nguyệt Cục", "Thụy Tinh Cục", "Sơn Nguyệt Cục", "Ngân Nguyệt Cục", "Minh Tinh Cục", "Tà Nguyệt Cục", "Khâu Nguyệt Cục", "Sơ Tinh Cục", "Trường Tinh Cục".
 Bên Trắng sẽ chiếm ưu thế khi "khai cuộc" theo dạng "Du Tinh Cục", "Huệ Tinh Cục" (tuy nhiên, 2 dạng này thường không được phép sử dụng trong các trận đấu).

B. Trận pháp:

Ngoài những dạng "khai cuộc" theo quy định của luật Renju quốc tế, trong dân gian Trung Quốc còn lưu truyền rất nhiều "trận pháp" độc đáo. Xin giới thiệu một vài dạng trong Hình 4:

Giải thích
Tuy luật chơi Liên Châu khá đơn giản nhưng Liên Châu lại chứa đựng nhiều triết lý uyên thâm và còn có vô số chiến lược, chiến thuật, kỹ xảo hoàn chỉnh.

 Một số chiến thuật cơ bản của Liên Châu như "liên tam", "liên tứ"; chiến thuật chiếu phối hợp: "tứ tam", "tứ tứ", "tam tam", "tứ tam tam", "tứ tứ tam"…. Ngoài ra còn có những kỹ xảo như "ép đối phương vào cấm điểm", "công phòng chuyển hoán", "VCT" / "VCF" (Victory of Continuous Three/ Victory of Continuous Four: nghĩa là liên tiếp đi nước 3 hay nước 4 để dành thắng lợi).… Người mới bắt đầu học chơi Renju phải chuyên cần rèn luyện thì mới có thể vận dụng nhuần nhuyễn những chiến thuật, chiến lược, kỹ xảo của Renju vào đúng giai đoạn thích hợp (bố cuộc, trung cuộc hay tàn cuộc) của ván cờ.

Hình 5: Đây là những kiểu "ngũ liên". Nếu 5 quân cờ Đen hay Trắng đứng liền kề nhau thành 1 hàng ngang, dọc hay xiên như trong hình sẽ thắng.

Hình 6: Nếu bên Trắng đặt quân tại A thì sẽ tạo thành 7 quân Trắng đứng liền cạnh nhau gọi là "trường liên". Do Trắng không có "cấm thủ", cho nên Trắng sẽ thắng cuộc khi đi nước này. Ngược lại, nếu Đen đặt quân vào bất cứ vị trí X nào trong hình (tức là cũng tạo thành "trường liên") sẽ lập tức bị xử thua, bởi vì "trường liên" là "cấm thủ" của quân Đen.

 Điểm X gọi là "cấm điểm" của Đen ("cấm điểm" nghĩa là vị trí hình thành nên "cấm thủ").

Hình 7: Đây là những kiểu "liên tứ".

 2 kiểu ở phần trên của bàn cờ còn được gọi là "hoạt tứ". Do cả hai đầu đều chưa bị chặn cho nên ta chỉ cần đặt thêm 1 quân cờ tại những điểm A hoặc B sẽ tạo thành "ngũ liên", đối phương phải chấp nhận đầu hàng.
 3 kiểu nằm ở phần dưới của bàn cờ là những kiểu mà đối phương vẫn có thể phòng thủ. Kiểu nằm giữa có tên riêng là "khiêu tứ" (hay gọi là "khảm ngũ"). 2 kiểu ở 2 bên là "xung tứ".

Hình 8: Đây là những kiểu "hoạt tam mà đối phương có nhiều vị trí đặt quân phòng thủ. Các kiểu của quân Trắng còn được gọi là "khiêu tam", các kiểu của quân Đen gọi là "liên tam".

Hình 8

Hình 9a & 9b: 2 điểm A, B trong cả hai hình 9a & 9b đều là những điểm sẽ tạo ra cách chiếu "tứ tam". Quân Đen đặt tại điểm A thì Đen thắng, quân Trắng đặt tại điểm B cũng tương tự như vậy.

Hình 9a

Hình 9b

Hình 10:

 Hình 10a: Cách chiếu "tứ tứ" được hình thành khi quân Trắng nằm ở vị trí A và lúc ấy Đen bại trận. Tuy X cũng là điểm tạo ra "tứ tứ" cho quân Đen, nhưng ván đấu sẽ kết thúc với phần thắng thuộc về bên Trắng nếu Đen đặt quân vào "cấm điểm" X.

Hình 10a

 Hình 10b: Đen đi nước X hoặc Y đều sẽ tạo ra 2 kiểu "tứ tứ" nằm trên 1 đường thẳng. Do Đen không được sử dụng kiểu "tứ tứ" nên X, Y là những "cấm điểm" mà Đen cần phải tránh.

Hình 10b

Hình 11: Bên Đen khó có thể chống đỡ nếu Trắng dùng chiến thuật chiếu "tam tam" khi đặt quân tại điểm A. Đen đi nước X cũng sẽ bị thua vì "tam tam" là "cấm thủ" của Đen còn X là "cấm điểm" của Đen.

Hình 11

Hình 12: Trắng a "khiêu tam", đối phương đi nước Đen b để ngăn chặn đồng thời tạo ra 1 "liên tam", Trắng c bèn "khiêu tứ", Đen buộc phải phòng thủ bằng Đen d, lúc này lại có thêm 1 "liên tam". Tuy nhiên, kiểu "tam tam" này không phải do 1 quân Đen đồng thời hình thành nên, vì vậy không phải là "cấm thủ" của Đen.

Hình 13:

 Mỗi đầu của "liên tam" nằm ở phần trên bên trái của bàn cờ chỉ còn trống 1 vị trí A để Đen đặt quân tạo "liên tứ", kiểu này gọi là "giả tam".
 Nếu Đen đi nước B cũng sẽ hình thành kiểu "giả tam", bởi vì cả hai đầu của "liên tam" đều có quân Trắng đứng chốt chặn và kẹp "liên tam" này nằm giữa.
 Bên Đen được quyền đặt quân tại C để phòng thủ. C không phải là "tam tam cấm điểm" của Đen mà là điểm tạo ra kiểu "giả tam tam" do "liên tam" đã bị nằm kẹp giữa quân Trắng và đường biên bàn cờ.
 Khi Đen chặn Trắng tại D, Đen đã tạo ra "liên tam" và Đen lại có "trường liên", vì vậy điểm D cũng không phải là "cấm điểm" của Đen.

Những kiểu "giả tam" và "giả tam tam" này có tên gọi chung là "miên tam". Để đối phó với "miên tam", đối phương có thể dễ dàng đặt quân phòng thủ tại các điểm khác nhau.

Hình 13

Hình 14: Dồn quân Đen vào những "cấm điểm" do mình tự tạo ra là một trong những chiến thuật của bên Trắng mà người chơi cần nắm vững.

 Nhìn ví dụ ở phần trên của bàn cờ ta thấy nếu Trắng A "khiêu tam" ép Đen đi nước B để phòng thủ. Sau đó Trắng lại "khiêu tam" tại C thì Đen sẽ thua, bởi vì Đen không thể chặn Trắng tại X, X chính là "tam tam cấm điểm" của Đen.
 Với ví dụ ở phần dưới của bàn cờ, khi quân Trắng ở D sẽ tạo ra "xung tứ", Đen bắt buộc phải chặn ở E, Trắng "liên tam" tại F thì Trắng thắng, Y là "tứ tứ cấm điểm" mà Đen không được đặt quân.

Phân hạng kỳ thủ
 Trình độ người chơi Renju được chia ra hai loại: "Cấp" và "Đẳng" ("Đoạn").

"Cấp" có từ 10 (chơi yếu) cho tới 1 (chơi khá). Từ cấp 11 đến cấp 15 dành cho lứa tuổi thiếu niên nhi đồng.

"Đẳng" có từ sơ đẳng rồi nhị đẳng, tam đẳng …cho đến cửu đẳng (chơi cực giỏi).

Sau khi trở thành hội viên của Hiệp hội Liên Châu, người chơi sẽ được phân hạng dựa vào thành tích thi đấu của mình nếu như những thành tích đó được Hiệp hội công nhận. Muốn trở thành kỳ thủ " ngũ đẳng" trở lên, thành tích của người chơi phải trải qua sự xét hạch và phê chuẩn của những uỷ viên có đẳng cấp cao nhất thuộc Ban thẩm tra của Hiệp hội. Ngoài ra, còn có một cách để được phân hạng, đó là người chơi giải đáp những đề thi cờ. Vì dụ: Muốn trở thành kỳ thủ "cấp 5" phải giải chính xác 200 đề thi, kỳ thủ "sơ đẳng" phải giải đúng 1000 đề thi. Tất cả những đề thi đều phải do Hiệp hội đưa ra và được Hiệp hội chấm điểm.

Thử sức
Theo cuốn 连珠五子棋 提高捷径, nếu người chơi giải đáp đúng tất cả 10 đề dưới đây thì trình độ tương đương "cấp 5", giải đúng 8 đề tương đương "cấp 6", giải đúng 6 đề tương đương "cấp 7", giải đúng 4 đề tương đương cấp 8, giải đúng 2 đề tương đương cấp 9 còn nếu chỉ giải đúng 1 đề thì trình độ yếu nhất.

Câu hỏi chung dành cho những ván cờ từ đề 1 đến đề 5 (Hình15): Đến lượt bên Đen đi quân, Đen làm cách nào sử dụng chiến thuật "tứ tam" để giành chiến thắng.? (Lưu ý Đề 4 cần lợi dụng mép bàn cờ để tránh cấm điểm X).

Đáp án của đề 1 đến đề 5: (Hình 16)

Câu hỏi chung dành cho những ván cờ từ đề 6 đến đề 10: (Hình 17): Sau khi bên Đen đi Đen 1, Trắng phải tiếp tục đặt quân tại những vị trí nào để có thể giành chiến thắng?

Đáp án của đề 6 đến đề 10: (Hình 18)

Xem thêm
 Cờ ca-rô
 Cờ vây
 Cờ tướng
 Cờ vua
 Cờ Othello
 Shogi

Tham khảo

 连珠五子棋 快速入门
 连珠五子棋 提高捷径
 连珠五子棋 錦囊技巧

Liên kết ngoài

 Website của Hiệp hội Liên Châu Thế giới
 Website của Hiệp hội Liên Châu Trung Quốc
 Học Liên Châu trực tuyến

Trò chơi chiến thuật
Trò chơi Nhật Bản
Trò chơi Trung Quốc
Cờ (trò chơi)
Trò chơi trên bàn cổ điển

sv:Luffarschack#Renju


title: Natri oxide

text:
Natri oxide là hợp chất hoá học có công thức Na2O. Nó được dùng trong gốm và thủy tinh, dù không phải ở dạng thô. Chất này tác dụng với nước tạo ra sodium hydroxide:
 Na2O + H2O → 2 NaOH

Các oxide kim loại kiềm M2O (M = Li, Na, K, Rb) đều kết tinh dưới dạng cấu trúc antiflorit. Trong cấu trúc này vị trí của các anion và cation được giữ giống với vị trí của CaF2, trong đó ion natri liên kết dạng tứ diện với 4 ion oxide và ion oxide liên kết dạng lập phương với 8 ion natri.

Điều chế
Natri oxide được tạo ra bởi phản ứng của natri với natri hydroxide, natri peroxide hay natri nitrit:
 2 NaOH + 2 Na  → 2 Na2O + H2
 Na2O2 + 2 Na → 2 Na2O
 2 NaNO2 + 6 Na → 4 Na2O + N2

Hầu hết những phản ứng trên dựa vào phản ứng khử của natri với chất gì đó, liệu nó có phải là hydroxide, peroxide hay nitrite không.

Đốt natri trong không khí cũng tạo ra Na2O và khoảng 20% natri peroxide Na2O2.

 6 Na + 2 O2 → 2 Na2O + Na2O2

Ứng dụng

Làm thủy tinh
Natri oxide là một thành phần đáng kể của thủy tinh và các ô kính mặc dù nó được thêm vào dưới dạng "soda" (natri carbonat). Natri oxide không tồn tại rõ ràng trong thủy tinh, vì thủy tinh là những polyme liên kết đan xéo nhau phức tạp. Điển hình, thủy tinh được sản xuất ra chứa khoảng 15% natri oxide, 70% silica và 9% vôi (CaOH). "Soda" natri carbonat hoạt động như một luồng để làm giảm nhiệt độ silica nóng chảy. Thủy tinh soda có nhiệt độ nóng chảy thấp hơn nhiều so với thủy tinh thuần khiết, và có độ đàn hồi cao hơn. Những sự thay đổi trên xảy ra vì silica và soda phản ứng với nhau tạo thành natri silicat có công thức tổng quát Na2[SiO2]x[SiO3].

 Na2CO3 → Na2O + CO2

 Na2O + SiO2 → Na2SiO3

Chú thích

Liên kết ngoài
 Sodium oxide information at Webelements.
 External MSDS Data Sheet .

Hợp chất natri
Oxide
Oxide base


title: Möhrenbach

text:
Möhrenbach là một đô thị ở huyện Ilm, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 13,86 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 728 người.

Tham khảo


title: Lambrecht

text:
Lambrecht là một đô thị thuộc huyện Bad Dürkheim, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Lambrecht có diện tích 8,32 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4000 người. Đô thị này tọa lạc ở rừng Palatinate, cự ly khoảng 6 km về phía tây bắc Neustadt an der Weinstraße.

Lambrecht là thủ phủ của Verbandsgemeinde ("đô thị tập thể") Lambrecht.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bad Dürkheim


title: Rhythm and blues

text:
Rhythm and Blues (tiếng Việt: Nhịp điệu và tâm trạng - thường được viết tắt là R&B hay RnB), là một dòng nhạc của người da đen và rất được ưa chuộng trong cộng đồng Da đen tại Mỹ trong thập niên 1940.
Rymthm and Blues là sự kết hợp của 3 dòng nhạc chính là Jazz, Nhạc phúc âm (nhạc tôn giáo của đạo Cơ đốc bắt nguồn từ Thánh ca) và Blues. Nó được biểu diễn lần đầu bởi những người Mỹ gốc Phi. Dòng nhạc này được các ca sĩ rất yêu chuộng, tiêu biểu là nữ danh ca lừng danh thế giới Whitney Houston, hay tại Việt Nam có danh ca Mỹ Linh bởi những giai điệu làm cuốn hút người nghe.

Lịch sử

Những năm cuối 1940

Năm 1947, thuật ngữ Rymthm and Blues được tạo ra như là một thuật ngữ để quảng bá âm nhạc của Jerry Wexler, tạp chí Billboard tại Hoa Kỳ. Nó thay thế cho thuật ngữ nhạc Mỹ da đen trước đó.

Trong năm này, Louis Jordan thống trị bảng xếp hạng R&B với 3/5 ca khúc đứng đầu. Ban nhạc của Jordan, The Tympany Five chơi nhạc với kèn trompet, kèn sắc xô tê nô (kèn có âm vực cao), piano và trống.

Đầu những năm 50

Làm việc với những người Mỹ - Phi, chàng trai gốc Hy Lạp Johny Otis tạo ra rất nhiều ca khúc nổi tiếng vào năm 1951 bao gồm: "Double Crossing Blues", "Mistrustin' Blues" and "Cupid's Boogie", tất cả đều xếp số 1 vào năm này. Otis có được 10 bài đứng trong các bảng xếp hạng top ten năm đó.

Tiếp theo là Clovers xếp thứ 5 trong bảng xếp hạng của năm với ca khúc: "Don't You Know I Love You"

Nhạc cụ
Nhạc cụ chính: Ghi-ta, Bass, Drum kit, kèn Acmonica, kèn trumpet, đàn organ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lịch sử người Mỹ gốc Phi
Văn hóa Mỹ-Phi
Âm nhạc Mỹ gốc Phi
Xã hội người Mỹ gốc Phi


title: Pretzier

text:
Pretzier là một đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel


title: Tipula nigriscapa

text:
Tipula nigriscapa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Gappenach

text:
Gappenach là một đô thị thuộc huyện Mayen-Koblenz bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Gappenach có diện tích 3,51 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 338 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz


title: Birkfeld

text:
Birkfeld là một đô thị thuộc huyện Weiz thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Birkfeld có diện tích 4,26 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1716 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng chính thức


title: Pselliophora nigrithorax

text:
Pselliophora nigrithorax là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: 8279 Cuzco

text:
8279 Cuzco (1991 PN7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 8 năm 1991 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8279 Cuzco

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Nomia scutellaris

text:
Nomia scutellaris là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Saussure mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1890


title: 2309 Mr. Spock

text:
2309 Mr. Spock (tên chỉ định: 1971 QX1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 8 năm 1971 bởi James B. Gibson, một nhà thiên văn học chuyên nghiên cứu về sao chổi, tiểu hành tinh, và Ngân Hà, ở Trạm Yale-Columbia ở El Leoncito, Argentina. Nó có đường kính khoảng 21 km.

Tham khảo
 MPC 10042, Minor Planet Circulars, 1985 September 29.
 Dictionary of Minor Planet Têns, 5th Edition, Lutz D. Schmadel, Springer, 2003, ISBN 3-540-00238-3.
 Observing Comets, Asteroids, Meteors, và the Zodiacal Light, Stephen J. Edberg và David H. Levy, cloth, Cambridge University Press, 1994, ISBN 0-521-42003-2 [ISBN 978-0-521-42003-7].

Liên kết ngoài
Mr. Spock (1971 QX1) JPL Small-Body Database Browser ngày 2309 Mr. Spock (1971 QX1)
 Tên those asteroids – "In Our Skies" sample column, Southwest Institute for Space Research (13 tháng 2 năm 1998)

Tiểu hành tinh Eos
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Tating

text:
Tating là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Trần Mạnh Tuấn

text:
Trần Mạnh Tuấn (sinh ngày 7 tháng 5 năm 1970) là một trong hai nghệ sĩ jazz saxophone nổi tiếng của Việt Nam (người còn lại là Quyền Văn Minh, đồng hương). Năm 2002, ông chuyển từ Hà Nội vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống và bắt đầu giảng dạy tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh. Trần Mạnh Tuấn còn được mọi người biết đến như là một nhạc sĩ, hoà âm và là nhà sản xuất âm nhạc.

Trần Mạnh Tuấn còn là một trong những nhạc công chơi saxophone đầu tiên và duy nhất được đề cử 5 lần tại giải Cống hiến.

Tiểu sử
Xuất thân trong gia đình có truyền thống âm nhạc, cha, mẹ và chị gái đều là nghệ sĩ hát cải lương. Ông chia sẻ: "Tên cúng cơm của tôi là Thêm, chứ không phải Tuấn. Tôi là con thứ tám trong gia đình, tôi phải xa cha mẹ từ tấm bé, sống rong ruổi cùng đoàn hát đi khắp nơi. Tôi lớn lên ở phố Tạ Hiện, nơi hỗn độn mọi thành phần của xã hội, được va chạm sớm nên tôi hiểu thế nào là sự chia sẻ."

Cuộc sống lang bạt cho tôi sự cứng cáp, từng trải. Tôi có óc tổ chức, làm ông bầu từ bé, khả năng sinh tồn buộc mình phải khai thác, khám phá, khó khăn càng làm cho mình rắn rỏi, mạnh mẽ hơn. Tôi đi đêm về hôm mà mình không hư cũng là nhờ âm nhạc, để hiểu được cái đẹp. Sau này, mẹ tôi vẫn thường nói không ngờ đứa con mà bà định bỏ đi mang lại hạnh phúc cho bà nhiều nhất".

Năm 8 tuổi, Trần Mạnh Tuấn đã được tặng cây saxophone alto đầu tiên trong đời. Tiếp xúc với chiếc kèn từ thuở nhỏ cũng là món đồ chơi duy nhất trong thời thơ ấu của mình.

Năm 9 tuổi, Trần Mạnh Tuấn đã được phân công phụ trách tân nhạc, cùng với bố mẹ đi theo đoàn hát khắp nơi để biểu diễn, kiếm sống qua ngày. Năm 11 tuổi, ông bắt đầu chơi kèn solo trong các buổi diễn.

Năm 13 tuổi, ông được vào Tổng cục Du lịch, thổi kèn cho khách quốc tế thưởng thức, người ta phải mượn một đôi giày Thụy Điển to tướng cho anh dùng để "diện", thích hợp hơn với khung cảnh trang trọng. Nghệ sĩ Trần Mạnh Tuấn đã không may mất đi một con mắt. Không lâu sau đó, để duy trì sự sống, ông tiếp tục phải trải qua một cuộc phẫu thuật tại nước ngoài. Đến năm 18 tuổi, Trần Mạnh Tuấn gia nhập một đoàn xiếc, chuyên thổi kèn đệm cho tiết mục tung hứng. Được một thời gian,ông lại rời đoàn, từ đó chuyên chơi nhạc jazz cho các đám cưới, trong những vũ trường...

Năm 1978, Trần Mạnh Tuấn bắt đầu chơi saxophone.

Năm 1992, Trần Mạnh Tuấn tổ chức liveshow "Trần Mạnh Tuấn và ban nhạc Phương Đông" tại Nhà hát Lớn Hà Nội như một chương trình chính quy dài suốt mấy tiếng đồng hồ. Năm 1993, Trần Mạnh Tuấn vinh dự nhận được giải thưởng nghệ sĩ saxophone xuất sắc nhất Việt Nam trong liên hoan ca nhạc nhẹ chuyên nghiệp toàn quốc tại Đà Nẵng. Sau đó, năm 1996 anh nhận được học bổng trường đại học âm nhạc Berklee, Boston (Mỹ) và trở thành sinh viên Việt Nam đầu tiên tại đây.

Ông đã cho ra mắt nhiều CD, hiện đã và đang hợp tác với rất nhiều nghệ sĩ Việt Nam. Trần Mạnh Tuấn còn nổi tiếng với những bản saxophone nhẹ nhàng, trữ tình, buồn bã, ... .

Năm 2004, Trần Mạnh Tuấn thành lập câu lạc bộ jazz Sax n' Art tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Hiện tại, Trần Mạnh Tuấn còn giữ cương vị giám khảo của cuộc thi truyền hình Thần tượng âm nhạc: Vietnam Idol mùa thứ hai. Cùng với nhạc sĩ Hồ Hoài Anh, thay thế vai trò của hai vị giám khảo cũ là Tuấn Khanh và Hà Dũng.

Danh sách đĩa nhạc

Album phòng thu solo
 Độc tấu Saxophone Trần Mạnh Tuấn (8/12/1997)
 Lời ru mắt em - với Vũ Quang Trung, Trần Thu Hà và Bằng Kiều (2000)
 Biển khát (2001)
 Hạ trắng (2002)
 Về quê (Coming Home) (20/5/2003)
 Bóng thời gian (The Shadow of Time) (5/6/2006)
 Ru rừng (Jungle Lullaby) (2006)
 Body & Soul (2008)
 Bèo dạt mây trôi (Drifting Blossoms, Floating Clouds) (2008)
 Ru ta ngậm ngùi (2009)
 Như cánh vạc bay (Wings of the Flying Crane) (2012)
 Angel Eyes (2012)
 Mắt biếc (Blue Eyes) (2013)
 Jazz It Up "Sến" (Thành phố buồn) (2013)
 Simply Soul (3/2016)
 Thằng Cuội (Legendary Shepherd on the Moon) (3/2016)
 Thu ca (Rhythm of the Fall) (4/2016)

Sản xuất
 Thuở Bống là người - với Hồng Nhung (2003)

Giải thưởng

Chú thích

Liên kết ngoài
 Website chính thức của nghệ sĩ Trần Mạnh Tuấn
 Lý lịch tại trang Vietnam Idol
 Article
 Vietnamnet.com - "Trần Mạnh Tuấn trả nợ Trịnh Công Sơn", bài: H.P., 16/08/2006. Cập nhật: 18/05/2009.
 Sài gòn giải phóng - "NS Trần Mạnh Tuấn: Giới thiệu âm nhạc dân gian bằng rock, jazz...", 07/05/2008. Cập nhật: 18/05/2009.
 Saxophone Trần Mạnh Tuấn ra mắt 2 album mới  07.11.2012

Nhân vật còn sống
Nhạc sĩ Việt Nam
Người Hà Nội
Người Thành phố Hồ Chí Minh
Người họ Trần tại Việt Nam
Sinh năm 1970
Giảng viên âm nhạc Việt Nam
Nghệ sĩ kèn saxophone Việt Nam


title: Monolepta dichroa

text:
Monolepta dichroa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Harold miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Helicoverpa punctigera

text:
Helicoverpa punctigera là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Sải cánh dài ca. 40 mm.

Ấu trùng ăn various plants và are considered a pest for Tobacco, Flax, Peas, Lucerne, Sunflower, Cotton, Maize, Tomatoes và other crops.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Native Budworm on OZanimals

Chú thích

Helicoverpa
Động vật đặc hữu Úc


title: Melanoxanthus melanurus

text:
Melanoxanthus melanurus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Vy-le-Ferroux

text:
Vy-le-Ferroux là một xã nằm ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vy-le-Ferroux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Vy-le-Ferroux trên trang mạng của Insee

Vy-le-Ferroux


title: Straß in Steiermark

text:
Straß in Steiermark là một đô thị thuộc huyện Leibnitz trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 8,71 km², dân số cuối năm 2005 là 254 người.

Tham khảo


title: Ampelasia

text:
Ampelasia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Kumho Asiana Plaza

text:
Tọa lạc tại đường Lê Duẩn, Thành phố Hồ Chí Minh, công trình phức hợp gồm 3 tòa nhà này là một điểm nhấn cho thành phố. Được thi công bởi tập đoàn Kumho Asiana của Hàn Quốc.Công trình hoàn thành năm 2008, với tòa cao nhất cao 108m. Nhiều tiện ích như khách sạn 5 sao, nhà hàng,...đều có ở đây. Nằm ngay trung tâm thành phố, Kumho Asiana Plaza là một trong những tòa nhà đẹp nhất nơi đây.

Tham khảo

Liên kết

Trung tâm thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh
Khách sạn tại Thành phố Hồ Chí Minh


title: Messeix

text:
Messeix là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 750 mét trên mực nước biển.
Sông Chavanon tạo thành ranh giới tây bắc thị trấn.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Limnophila hemmingseniana

text:
Limnophila hemmingseniana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Paradelphomyia flavescens

text:
Paradelphomyia flavescens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Quốc hội

text:
Quốc hội là cơ quan lập pháp của một quốc gia. Quốc hội được người dân bầu cử và có nhiệm vụ thông qua hiến pháp và các bộ luật và thường được thiết kế theo hình thức Nghị viện.

Các loại quốc hội

Đơn viện
Quốc hội chỉ bao gồm một viện duy nhất. Ví dụ: Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc,...

Lưỡng viện
Quốc hội bao gồm hai viện
 Thượng nghị viện
 Hạ nghị viện

Ví dụ: Hoa Kỳ, Canada, Nga (Liên Xô cũ cũng có cơ chế lưỡng viện cho Xô viết tối cao), Anh, Pháp, Campuchia...

Đại biểu quốc hội tại hạ nghị viện thường là do người dân trực tiếp bầu, nên còn gọi là dân biểu. Trong khi đại biểu quốc hội tại thượng nghị viện thường được gọi là nghị sĩ, hay là thượng nghị sĩ.

Trên bản đồ bên cạnh, chúng ta thấy những quốc gia đánh dấu màu xanh lá là những quốc gia trung viện, tức là vừa có quốc hội, thượng viện và hạ viện, nhưng nó chưa được chú thích

Quyền lực của Quốc hội
Quyền lực của quốc hội là một trong ba quyền quan trọng nhất (tam quyền phân lập) trong hệ thống chính trị của các quốc gia trên thế giới: quyền lập pháp. Quyền lực của quốc hội được thể hiện khác nhau tại mỗi quốc gia.

Xem thêm
Danh sách các quốc gia theo cơ quan lập pháp
Quốc hội của các quốc gia trên thế giới
 Cơ quan lập pháp
Ngành hành pháp
Ngành tư pháp
 Tam quyền phân lập
Quốc hội Hoa Kỳ
Quốc hội Trung Quốc
Quốc hội Đài Loan
Quốc hội Pháp
Quốc hội Anh
Quốc hội Úc
Quốc hội Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nghị viện các nước  trên trang Đại biểu Nhân dân

Chính trị

Cơ quan lập pháp


title: Pahamunaya joda

text:
Pahamunaya joda là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pahamunaya


title: 22253 Sivers

text:
22253 Sivers (tên chỉ định: 1978 SU7) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova ở Đài vật lý thiên văn Crimean gần Nauchnyj, Ukraine, ngày 16 tháng 9 năm 1978. Nó được đặt theo tên Yakov Efimovich Sivers, a Russian statesman of the 18th và early 19th centuries.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 22001–23000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova


title: Anchastomorphus minutus

text:
Anchastomorphus minutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Anchastomorphus