title: Adicella uwuensis

text:
Adicella uwuensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Adicella


title: 14613 Sanchez

text:
14613 Sanchez (1998 TP2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 10 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14613 Sanchez

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Gynoplistia aequidentata

text:
Gynoplistia aequidentata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Benadalid

text:
Benadalid là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Cryptolabis pedanophallus

text:
Cryptolabis pedanophallus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Cryptolabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Aulacophora rigoensis

text:
Aulacophora rigoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Radlje ob Dravi

text:
Radlje ob Dravi  () là một khu tự quản của Slovenia. Radlje ob Dravi có diện tích 93,9 km2, dân số là 6148 người (năm 2002). Nó nằm trong khu vực truyền thống Styria, nhưng thuộc khu vực thống kê Koroška. Khu định cư nằm trên gò đất bên tả ngạn của sông Drava.

Nơi này có Nhà thờ chính tòa Thánh Micae thuộc về Tổng giáo phận Maribor. Nó là một nhà thờ theo kiến trúc Gothic từ thế kỷ 15 đã được thiết kế lại trong đầu thế kỷ 18 theo phong cách Baroque.

Một tòa nhà theo phong cách ở rìa tây của đô thị này từng là một tu viện Dominica. Được thiết lập năm 1251. Sau khi hoàng đế Joseph II tước quyền sở hữu của các tu viện, những nhà thờ tu viện Truyền Tin của Đức Mẹ Maria đã bị phá bỏ.

Cầu thủ bóng đá Robert Koren sinh ra ở đây.

Chú thích

Tham khảo

Khu tự quản của Slovenia


title: Actinella actinophora

text:
Actinella actinophora là một loài ốc đất liền hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn trong họ Hygromiidae. Đây là loài đặc hữu của Bồ Đào Nha.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Actinella actinophora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật Bồ Đào Nha
Actinella (Hygromiidae)


title: Arctoconopa taimyrensis

text:
Arctoconopa taimyrensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Arctoconopa
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Calathea pallidicosta

text:
Calathea pallidicosta là một loài thực vật thuộc họ Marantaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Muriel, P. & Pitman, N. 2004. Calathea pallidicosta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
pallidicosta


title: Catasetum cernuum

text:
Catasetum cernuum (tên tiếng Anh là Nodding Catasetum) là một loài phong lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

cernuum


title: Flensburg

text:
Flensburg là một thành phố trong miền bắc của tiểu bang Schleswig-Holstein nằm ở cực bắc của nước Đức. Flensburg là thành phố lớn thứ ba của tiểu bang này sau Kiel và Lübeck. Flensburg là trung tâm của khu vực miền Nam Schleswig.

Tháng 5 năm 1945, chính phủ cuối cùng của Đức Quốc xã đã được đặt tại Flensburg, cái gọi là "chính quyền Flensburg" này được đứng đầu bởi đô đốc hải quân Karl Dönitz, tồn tại từ ngày 1 tháng 5 (ngày chết của Hitler) cho đến khi giải thể vào ngày 23 tháng 5.

Các thị trấn lớn gần nhất là Kiel (86 km về phía nam) và Odense ở Đan Mạch (92 km về phía đông bắc). Trung tâm thành phố Flensburg cách biên giới Đan Mạch khoảng 7 km.

Tại Đức, Flensburg được biết đến ở:
 cơ sở dữ liệu toàn quốc của người vi phạm giao thông
 bia Flensburger Pilsener, còn được gọi là bia "Flens"
 trung tâm của cộng đồng thiểu số người Đan Mạch ở Đức
 nguồn gốc của lời chào "Moin"
 công ty kinh doanh các sản phẩm khiêu dâm Beate Uhse và Orion
 đội bóng ném SG Flensburg-Handewitt
 học viện Hải quân tại Mürwik với chiếc tàu huấn luyện Gorch Fock

Các quận

Tham khảo

Liên kết ngoài

 www.flensburg.de
 www.flensburg-tourismus.de/

Thành phố của bang Schleswig-Holstein
Thành phố Đức ven biển Baltic
Thành phố cảng biển Baltic


title: Cardiophorus kinzelbachi

text:
Cardiophorus kinzelbachi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Chassain miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Magsaysay, Misamis Oriental

text:
Magsaysay (Linugos) là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Misamis Oriental, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 24.550 người trong 4.690 hộ.

Các đơn vị hành chính

Magsaysay được chia ra 25 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Misamis Oriental


title: Amphimallon solstitialis

text:
Amphimallon solstitiale là một loài bọ cánh cứng tương tự như cockchafer nhưng nhỏ hơn, với chiều dài khoảng 20 mm. Số lượng của chúng đang giảm, nhưng nơi tìm thấy chúng thì rộng lớn. Chúng sống ở miền Cổ bắc, gặp phổ biến từ tháng 6 đến tháng 8 trên các cây meadows, hedgerows, và khu vườn, và chúng ăn thực vật.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Amphimallon solstitiale page on Encyclopedia of Life

S
Động vật được mô tả năm 1758
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Serratifusus excelens

text:
Serratifusus excelens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Serratifusus


title: Pseudostenophylax latiproceris

text:
Pseudostenophylax latiproceris là một loài Trichoptera thuộc họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudostenophylax


title: Mã Mật Đê

text:
Mã Mật Đê (, ?-194), thường phiên âm là Mã Nhật Đê, tự Thúc Ông (翁叔), là đại thần cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
Mã Mật Đê quê ở huyện Mậu Lăng, quận Phù Phong, là con cháu của đại nho Mã Dung. Thời Hán Linh đế, Mã Mật Đê giữ chức Gián nghị đại phu, cùng các đại thần nghị lang Dương Bưu, nghị lang Lư Thực, nghị lang Thái Ung,... làm việc tu bổ kinh sử ở Đông Quán, chú thích Ngũ kinh, hoàn thiện bộ sử Đông Quán Hán ký.

Cuối thời Đông Hán, chiến tranh loạn lạc nổ ra. Năm 192, quyền thần Đổng Trác bị Vương Doãn và Lã Bố giết chết. Thái Ung vì tỏ ra buồn với cái chết của Đổng Trác nên bị Vương Doãn bắt giam và muốn xử tử. Mã Mật Đê đứng ra can Vương Doãn nên tiếc tài năng văn học và sử học của Thái Ung, nhưng Vương Doãn không nghe. Kết quả Thái Ung bị chết trong ngục.

Không lâu sau, bộ tướng của Đổng Trác là Lý Thôi và Quách Dĩ vào đánh chiếm Trường An, giết chết Vương Doãn, tiếp tục khống chế triều đình. Lý Thôi nhân danh Hán Hiến Đế cử Mã Nhật Đê làm Thái phó kiêm việc Thượng thư.

Tháng 8 năm đó, Lý Thôi cử Thái phó Mã Mật Đê đi "dẹp yên vùng Quan Đông". Mã Mật Đê đến Nam Dương, thu nhận danh sĩ Hoa Hâm rồi tới Từ châu, sai Hoa Hâm làm chức Duyện sử cho mình. Khi đến Thọ Xuân, Mã Mật Đê gặp Tôn Sách, con sứ quân Tôn Kiên đã tử trận. Thấy Tôn Sách có tài, ông tiến cử Tôn Sách làm Hoài Nghĩa hiệu úy.

Năm 194, bộ tướng cũ của Châu mục Từ châu Đào Khiêm là Trách Dung lại mang quân làm loạn giết Thái thú Dự Chương là Chu Hộc. Mã Nhật Đê bèn tiến cử Hoa Hâm thay chức. Lý Thôi nghe lời, nhân danh Hiến Đế phong Hoa Hâm làm Thái thú Dự Chương thay cho Chu Hộc.

Mặt khác, để dẹp bớt sự chống đối của chư hầu, Lý Thôi cho quân phiệt Viên Thuật làm Tả tướng quân. Vì cần có phù tiết phát triển thế lực, Viên Thuật hỏi mượn phù tiết của Mã Mật Đê để xem rồi cướp lấy và không trả lại cho ông, mặt khác còn giam lỏng ông lại ép làm chức quan nhỏ phục vụ cho họ Viên.

Do không chịu được nhục mất phù tiết, Mã Mật Đê phẫn uất qua đời năm 194, không rõ bao nhiêu tuổi.

Xem thêm
 Vương Doãn
 Lý Thôi
 Sái Ung
 Hoa Hâm
 Viên Thuật

Tham khảo
 Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin.
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng.
 Ngô Tuyển, Chu Quỹ, Trịnh Hiểu, Thái Hoàng (2006), Chuyện quan trường, Nhà xuất bản Thanh niên.

Chú thích

Sinh thế kỷ 2
Mất năm 194
Nhân vật chính trị Đông Hán
Nhân vật chính trị Tam Quốc
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa


title: Wakendorf I

text:
Wakendorf I là một đô thị ở huyện Segeberg, [[bang của Đức|bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Wakendorf I có diện tích 5,34 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 427 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Segeberg


title: Ngô (họ)

text:
Ngô (chữ Hán phồn thể: 吳; chữ Hán giản thể: 吴; Hangul: 오; Latin: "Ng", "Wu", "O", "Oh") là một họ người phổ biến tại Trung Quốc, Việt Nam, và Triều Tiên. Tại Việt Nam họ Ngô là họ có mức độ phổ biến thứ 12, với 1,3%
dân số  tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đây là họ phổ biến. Tại Bách gia tính của Trung Quốc, họ Ngô ở vị trí thứ sáu.

Nguồn gốc

Tại Việt Nam
Phả hệ họ Ngô Việt Nam xác định Ngô Nhật Đại, một vị hào trưởng châu Phúc Lộc, Hà Tĩnh từng tham gia cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan năm 722, được cho là khởi tổ của họ Ngô sinh sống tại Việt Nam, theo bản Phả của Hán Quốc công Ngô Lan soạn năm Đinh Dậu (1477) niên hiệu Hồng Đức (Lê Thánh Tông).

Những người nổi tiếng

Tại Việt Nam

 Ngô Nhật Đại, triệu tổ Ngô Quyền
Ngô Quyền và nhà Ngô
Ngô Xương Ngập
Ngô Xương Văn
Ngô Xương Xí
Ngô Chân Lưu, hay Khuông Việt là một nhà sư thời Đinh
Ngô Nhật Khánh, sứ quân xuất thân hoàng tộc họ Ngô.
Ngô Tất An, vị tướng nhà Đinh có công giúp Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp 12 sứ quân thế kỷ thứ 10.
Ngô Tuấn, tên thật của Lý Thường Kiệt
Ngô Sĩ Liên, nhà sử học
Ngô Từ, quan khai quốc công thần nhà Hậu Lê, ông ngoại của vua Lê Thánh Tông
Thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao, mẹ vua Lê Thánh Tông
Ngô Chi Lan, một nữ sĩ dưới triều vua Lê Thánh Tông
Ngô Hoán, là một vị quan của nhà Lê sơ
Ngô Miễn Thiệu, Trạng nguyên Việt Nam
Ngô Miễn, danh thần nhà Hồ
Ngô Tùng Châu là công thần thời chúa Nguyễn Phúc Ánh
Ngô Thị Chính, phong hiệu Nhất giai Hiền phi, phi tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn.
Ngô Trí Hòa là danh thần nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam
Ngô Thì Sĩ và Ngô gia văn phái, các nhà sử học và văn học sử làng Tả Thanh Oai huyện Thanh Trì Hà Nội
Ngô Thì Ức là một danh sĩ, tác giả đầu tiên có tên trong Ngô gia văn phái
Ngô Thì Đạo, là danh sĩ và là quan nhà Lê trung hưng

Ngô Thì Nhậm, con Ngô Thì Sĩ, quan nhà Tây Sơn
Ngô Thì Chí, con Ngô Thì Sĩ là nhà văn Việt Nam ở thời Lê trung hưng
Ngô Thì Trí là một danh sĩ thời Lê trung hưng, nhà Tây Sơn
Ngô Cảnh Hựu, là đại thần có công giúp nhà Lê trung hưng thời chiến tranh Lê-Mạc
Ngô Cảnh Hoàn, tì tướng triều Lê trung hưng.
Ngô Văn Sở, danh tướng nhà Tây Sơn
Ngô Ngọc Du, nhà thơ thời Tây Sơn, Việt Nam
Ngô Đình Chất, đại thần nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam
Ngô Đình Thạc, danh thần đời Lê Hy Tông
Ngô Nhân Tịnh, một trong "Gia Định tam gia" quan triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam
Ngô Quang Bích tức Nguyễn Quang Bích, lãnh tụ phong trào khởi nghĩa Cần Vương chống Pháp ở Bắc kỳ cuối thế kỷ XIX
Ngô Giáp Đậu, nhà văn, nhà giáo và là sử gia đời vua Thành Thái
Ngô Đức Kế, tiến sĩ năm 1901, thành viên Phong trào Duy Tân đầu thế kỷ XX
Ngô Gia Tự, đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Xứ ủy lâm thời của Đảng bộ Nam Kỳ

Gia đình Ngô Đình Diệm
Ngô Đình Diệm, tổng thống đầu tiên của Việt Nam Cộng hoà
Ngô Đình Nhu
Ngô Đình Khôi
Ngô Đình Khả
Ngô Đình Cẩn
Ngô Đình Luyện
Ngô Đình Lệ Quyên
Ngô Đình Thục
Ngô Đình Hải Minh
Ngô Quang Trưởng (13 tháng 12 năm 1929 – 22 tháng 1 năm 2007), một Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng Hòa
Ngô Minh Loan, Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Lương thực - Thực phẩm từ 1976 đến 4-1979, Huân chương Sao Vàng
Ngô Văn Dụ, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XI, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội khóa XII
Ngô Thị Huệ, 1 trong 10 đại biểu nữ của Quốc hội Việt Nam khóa đầu tiên, phu nhân của tổng bí thư Nguyễn Văn Linh
Ngô Xuân Lịch, Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam
Ngô Thị Doãn Thanh, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội
Ngô Thị Thanh Hằng: Ủy viên trung ương đảng khóa 12, Phó Bí thư thường trực thành ủy Hà Nội.
Ngô Minh Châu, Phó giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Ngô Gia Khảm, Anh hùng Lao động
Ngô Mây, Anh hùng QĐNDVN
Ngô Quang Tảo, Anh hùng QĐNDVN
Ngô Chí Quốc, anh hùng liệt sĩ người Việt Nam
Ngô Văn Cấn, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngô Xuân Quảng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngô Hán Đồng,  sĩ quan Pháo binh cao cấp của Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Ngô Đình Mẫn, nhà cách mạng Việt Nam
Ngô Xuân Hàm,  thẩm phán, nhà hoạt động cách mạng và chính trị gia người Việt Nam
Ngô Quang Đoan, nhà thơ và một nhà chí sĩ chống Pháp
Ngô Trần Ái nhà giáo ưu tú, tổng giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Ngô Mạnh Lân, phó giáo sư, tiến sĩ, họa sĩ, đạo diễn phim hoạt hình Việt Nam
Ngô Huy Cẩn, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học ngành cơ học chất lỏng, nguyên Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Cơ học Việt Nam, thân sinh giáo sư Ngô Bảo Châu

Ngô Bảo Châu, giáo sư toán học người Việt Nam đầu tiên dành Huy chương Fields
Ngô Thúc Lanh, cha đẻ của ngành sư phạm toán học ở Việt Nam
Ngô Việt Trung, nhà Toán học người Việt Nam
Ngô Gia Hy, một bác sĩ và nhà giáo người Việt Nam
Ngô Văn Doanh là một nhà khảo cổ học, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam
Ngô Đức Thịnh là một nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam, nguyên là Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam
Ngô Lập Chi, nhà giáo, và là nhà nghiên cứu cổ văn Việt Nam
Ngô Vĩnh Long, giáo sư giảng dạy lịch sử tại Mỹ
Ngô Xuân Bính, là giáo sư, viện sĩ người Việt tại Nga
Ngô Viết Thụ, kiến trúc sư Việt Nam, tác giả công trình kiến trúc như Dinh Độc Lập, Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt...
Ngô Huy Quỳnh, kiến trúc sư Việt Nam
Ngô Tự Lập nhà văn, nhà dịch thuật, biên tập, nhà lý luận và phê bình điện ảnh Việt Nam
Ngô Lợi, giáo chủ của Đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa
Ngô Quang Kiệt, nguyên Tổng giám mục của Tổng Giáo phận Hà Nội
Ngô Văn Chiêu môn đồ đầu tiên, người sáng lập ra lý thuyết đạo Cao Đài
Ngô Bông võ sư, truyền nhân bài Hùng kê quyền
Ngô Quân Miện, nhà thơ, nhà văn, dịch giả
Ngô Tất Tố, nhà văn với dòng văn học Hiện thực phê phán
Ngô Xuân Diệu, nhà thơ Việt Nam
Ngô Ngọc Bội, nhà văn Việt Nam chuyên viết về nông thôn
Trúc Khê, tức Ngô Văn Triện, là nhà văn, nhà báo, nhà cách mạng Việt Nam
Ngô Xuân Quýnh, cầu thủ câu lạc bộ Thể Công, Phó chủ tịch khóa 1 của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam
Ngô Lan Hương, vô địch Giải vô địch cờ tướng Việt Nam nữ nhiều lần nhất
Ngô Thị Liễu, nghệ sĩ tuồng Việt Nam
Ngô Thụy Miên, nhạc sĩ Việt Nam
Ngô Quốc Tính, nhạc sĩ Việt Nam
Ngô Thanh Vân, nữ diễn viên, ca sĩ, người mẫu, đạo diễn, nhà sản xuất phim Việt Nam
Hồng Vân, tức Ngô Đặng Hồng Vân, diễn viên người Việt Nam
Ngô Phương Lan, Hoa hậu Thế giới người Việt 2007
Ngô Tiến Đoàn, Nam Vương Quốc tế 2008
Ngô Bá Cao, bí thư tỉnh ủy Biên Hòa
Ngô Hồng Quang, nhạc công, nhạc sĩ và ca sĩ
Ngô Minh Tiến,  Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam
Ngô Sĩ Quý, đại võ sư phái Vĩnh Xuân quyền tại Việt Nam
Ngô Tấn Nhơn, Bộ trưởng Bộ Canh nông
Ngô Đông Hải, chính trị gia người Việt Nam
Ngô Thanh Danh, chính trị gia người Việt Nam
Ngô Tuấn Nghĩa. Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Ngô Văn, nhà Cách mạng đường lối Trotskyist người Việt
Ngô Công Đức, nhà báo, doanh nhân, nhà hoạt động xã hội người Việt Nam
Ngô Văn Thành, Giáo sư, tiến sĩ, nghệ sĩ nhân dân và là nghệ sĩ violon người Việt Nam
Ngô Thị Kim Yến, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng.
Ngô Văn Trí, nhà bò sát học.
Ngô Thị Hoàng Yến, nữ Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam
Ngô Xuân Lộc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Phó Thủ tướng Chính phủ
Ngô Văn Tuấn, Tổng Kiểm toán Nhà nước
 Ngô Văn Giáo, tức Thích Trí Quảng ,Đệ tứ Pháp Chủ Giáo Hội Phật giáo Việt Nam
Ngô Quang Châu, nhà báo, nhà ngôn ngữ học, nhà giáo dục Việt Nam.

Tại Trung Quốc, Đài Loan, Singapore

Ngô Chính Long (1964), Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Giang Tô.
Ngô Thái Bá là vị quân chủ khai lập nước Ngô từ cuối thời nhà Thương sang thời Đông Chu
Ngô Quảng, thủ lỉnh quân khởi nghĩa nông dân thời Tần
Ngô Khởi, tướng nước Vệ thời Chiến Quốc
Ngô Ban, tướng lĩnh nhà Thục Hán thời Tam Quốc
Ngô Lan,là một tướng lĩnh nhà Thục trong thời kỳ Tam Quốc
Ngô Đạo Tử, Họa Thánh, một trong Mười vị thánh trong lịch sử Trung Quốc
Ngô Thiếu Dương, Tiết độ sứ Chương Nghĩa
Ngô Thụy, là một hoạn quan người Hán, người Trung Quốc phục vụ trong nhà Lê sơ.
Ngô Tam Quế, tướng giữ Sơn Hải quan của nhà Minh, sau trở thành Vân Nam vương của nhà Thanh
Ngô Kính Tử, nhà văn tiêu biểu cho Chủ nghĩa hiện thực thời nhà Thanh
Ngô Thừa Ân, nhà văn, nhà thơ giữa nhà Minh
Ngô Chung, võ sư, truyền nhân môn võ Bát cực quyền
Ngô Thanh Nguyên được coi là kỳ thủ cờ vây mạnh nhất thế kỷ XX
Ngô Bội Phu, Tướng lĩnh quân phiệt thời Trung Hoa Dân Quốc
Ngô Hóa Văn, Trung tướng Quân đội Quốc Dân Đảng Trung Quốc
Ngô Nghi, phó thủ tướng của Quốc vụ viện nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Ngô Bang Quốc, Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Ngô Kỳ Long, ca sĩ, diễn viên Đài Loan
Ngô Kinh, diễn viên và đạo diễn võ thuật
Ngô Vũ Sâm. là một đạo diễn của điện ảnh Hồng Kông với những bộ phim hành động.
Ngô Ngạn Tổ, là một diễn viên điện ảnh, đạo diễn, kiêm nhà sản xuất phim người Mỹ gốc Hoa của điện ảnh Hồng Kông
Ngô Đôn Nghĩa phó Tổng thống Trung Hoa Dân Quốc
Ngô Mạnh Đạt là một nam diễn viên kỳ cựu của điện ảnh Hồng Kông
Ngô Tác Đống, thủ tướng thứ hai của nước Cộng hòa Singapore
Ngô Khánh Thụy, Phó thủ tướng Singapore
Ngô Khôi Ngạn (Ngô Đại Dung) diễn viên Singapore
Andrew Ng (Ngô Ân Đạt), chủ tịch hội đồng của Coursera
Ngô Diệc Phàm (nghệ danh Kris Wu), diễn viên Trung Quốc, cựu thành viên nhóm nhạc EXO
Ngô Giai Di nữ diễn viên Trung Quốc
Ngô Cẩn Ngôn nữ diễn viên Trung Quốc
Ngô Anh Kiệt, Bí thư thứ nhất Đảng ủy Quân khu Tây Tạng
Ngô Nhĩ Khai Hy, nhà chính trị Trung Hoa Dân Quốc
Ngô Hi Trạch, diễn viên, ca sĩ và người mẫu Trung Quốc.
Ngô Lỗi, diễn viên Trung Quốc
Ngô Thiến, diễn viên Trung Quốc
Ngô Quốc Trinh, chính gia và sử gia Trung Hoa
Ngô Quan Chính, nhà lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc
Ngô Trác Hi, nam diễn viên, người mẫu, người mẫu ảnh, vũ công kiêm ca sĩ nổi tiếng người Hồng Kông

Hàn Quốc, Triều Tiên
 Oh Sehun (Ngô Thế Huân) thành viên nhóm nhạc K-pop EXO
 Oh Yeon Seo diễn viên Hàn Quốc
 Oh Yoon A nữ diễn viên xuất thân từ cuộc thi Hoa hậu Cyber Race năm 2000.
 Oh Chang Suk một nam diễn viên Hàn Quốc
 Oh Seung Hyun Người mẫu, diễn viên
 Oh Su Yun Biên kịch phim
 Oh Se Kang Giám đốc, nhà sản xuất
 Oh Kyung Hoon Giám đốc, nhà sản xuất
 Oh Ji Ho Diễn viên, Người Mẫu
 Dennis Oh Người mẫu và diễn viên
 Oh San Ha Diễn viên ca sĩ
 Oh Man Suk Diễn viên Hàn Quốc
 Oh Joo Eun Diễn viên, người mẫu
 Oh Yun Soo Diễn viên
 Oh Seung-hee (Ngô Thắng Hy) nữ ca sĩ, thành viên nhóm nhạc CLC
 Oh Ha-young, thành viên nhóm nhạc K-pop Apink
 Oh Haewon nữ ca sĩ, thành viên nhóm nhạc NMIXX

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của họ Ngô Việt Nam

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Họ người Nhật Bản
Họ tên
Họ Ngô


title: Vàng (định hướng)

text:
Vàng thường chỉ nguyên tố hóa học có số nguyên tử là 79.

Vàng cũng có thể chỉ:
Màu vàng, một màu sắc.
Màu vàng kim, màu của kim loại vàng.
Huy chương vàng, một giải thưởng trong các cuộc thi đấu, nhất là thể thao.


title: Dicranomyia lulensis

text:
Dicranomyia lulensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Bầu cử sơ bộ tổng thống Hoa Kỳ

text:
Một loạt các cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống Hoa Kỳ là một trong những bước đầu tiên trong tiến trình bầu lên Tổng thống Hoa Kỳ. Có hai hình thức bầu cử mà tiếng Việt tạm gọi chung là bầu cử sơ bộ. Hình thức thứ nhất chiếm đa số và cũng có tên gọi là bầu cử sơ bộ (tiếng Anh: Presidential primary) được chính quyền địa phương và tiểu bang thực hiện ở những nơi không có hình thức bầu cử thứ hai gọi là caucus – đó là một cuộc họp Đảng phái chính trị tại địa phương (mỗi quận có một caucus cho mỗi Đảng) để chọn ra ứng cử viên trong Đảng của mình. Nói chung, bầu cử sơ bộ được tiến hành ở mỗi tiểu bang dưới một trong hai hình thức này để định đoạt ứng cử viên tổng thống nào của mỗi Đảng sẽ được tiểu bang đó ủng hộ tại các đại hội Đảng toàn quốc. Trong đại hội Đảng toàn quốc của mỗi Đảng sau đó, một ứng cử viên duy nhất sẽ được chính thức đề cử từ trong Đảng của mình để ra tranh cử Tổng thống Hoa Kỳ.

Tiến trình
Mỗi Đảng phái chính trị tại Hoa Kỳ sẽ chính thức chọn ra ứng cử viên tổng thống trong kỳ đại hội Đảng toàn quốc của mỗi Đảng, thường thường là vào mùa hè trước kỳ bầu cử tổng thống. Tùy thuộc vào luật tiểu bang, khi các cử tri bỏ phiếu cho một ứng viên trong cuộc bầu cử sơ bộ, thực ra họ chỉ bỏ phiếu để đưa các đại biểu đến các đại hội Đảng toàn quốc là nơi chọn ra ứng viên tổng thống sau cùng thuộc Đảng chính trị đó. Cả hai Đảng chính trị lớn nhất là Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa cũng có chọn ra các siêu đại biểu nằm ngoài hệ thống bầu cử sơ bộ. Các siêu đại biểu này cùng với các đại biểu từ các tiểu bang sẽ chọn ra ứng viên tổng thống cuối cùng của Đảng trong kỳ đại hội Đảng toàn quốc của mỗi Đảng.

Trong những kỳ bầu cử vừa qua, ứng viên cuối cùng được chọn thường rất nỗi danh trước khi đại hội Đảng thật sự khai mạc. Lần cuối cùng mà một ứng viên của Đảng chưa được rõ ràng trước đại hội Đảng là vào lần Bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ năm 1976 khi tổng thống đương nhiệm Gerald Ford thắng sít sao trước Ronald Reagan qua các cuộc bầu cử sơ bộ.

Lịch trình bầu cử sơ bộ
Vận động tranh cử tổng thống thường bắt đầu một năm trước khi có cuộc bầu cử sơ bộ tại tiểu bang New Hampshire và gần như hai năm trước Bầu cử tổng thống Hoa Kỳ.

Năm 2008, cả hai Đảng Cộng hòa và Dân chủ đã dời bầu cử sơ bộ hình thức "caucus" tại Nevada sang 19 tháng 1, sớm hơn theo truyền thống. Phản ứng tiếp theo là các tiểu bang khác cũng dời ngày bầu cử sơ bộ của họ trong năm 2008, tạo nên một loạt thay đổi. Các ngày bầu cử cập nhật hiện tại và bao gồm ngày Siêu thứ ba (Super Tuesday) là:

3 tháng 1 — Bầu cử hình thức Causus tại Iowa
5 tháng 1 — Bầu cử hình thức Causus của Đảng Cộng hòa tại Wyoming
8 tháng 1 — Bầu cử sơ bộ tại New Hampshire
15 tháng 1 — Bầu cử sơ bộ tại Michigan
19 tháng 1 — Bầu cử hình thức Causus tại Nevada/ Bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa tại Nam Carolina
26 tháng 1 — Bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ tại Nam Carolina
29 tháng 1 — Bầu cử sơ bộ tại Florida
2 tháng 2 ― Bầu cử hình thức Causus tại Maine
5 tháng 2 ― Siêu thứ ba: Bầu cử sơ bộ/caucus cho cả hai Đảng tại 19 tiểu bang, cộng ba cuộc bầu cử caucus của Đảng Dân chủ và một cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hoà

Ủy ban Quốc gia Đảng cộng hoà dưới quyền của chủ tịch Mike Duncan vào 8 tháng 11 đã bỏ phiếu 121-9 để loại bỏ phân nửa số đại biểu từ năm tiểu bang phạm quy định không được tổ chức bầu cử sơ bộ trước ngày 5 tháng 2. Các tiểu bang và số đại biểu bị mất là: Florida (57), Michigan (30), Nam Carolina (23), Wyoming (14), và New Hampshire (12). Đảng Dân chủ cũng đã bỏ phiếu loại bỏ tất cả các đại biểu từ Florida và Michigan.

Sự kiện mang tính ràng buộc đầu tiên mà một ứng viên có thể kiếm được đại biểu cho mình đến đại hội Đảng của mình, theo truyền thống, là bầu cử hình thức Caucus tại Iowa, thường được tổ chức vào đầu tháng 1 của năm bầu cử tổng thống. Theo sau là bầu cử sơ bộ tại New Hampshire, luôn luôn là cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên theo truyền thống và theo luật tiểu bang.

Vì hai tiểu bang này nhỏ, cuộc vận động xảy ra trong tầm mức cá nhân hơn. Kết quả là, thậm chí một ứng viên có ít ngân quỹ tranh cử và ít biết đến có thể "rao bán chính trị" để thu phục những cử tri quan tâm và giành lấy những kết quả ngoài dự đoán. Bầu cử hình thức caucus tại Iowa và sơ bộ tại New Hampshire đã tạo ra một số những tin tức trang đầu bất ngờ trong lịch sử.:

 Harry S. Truman chấm dứt vận động tái cử vào năm 1952 sau khi thua bầu cử sơ bộ tại New Hampshire.
 Lyndon Baines Johnson từ bỏ tái cử năm 1968 sau khi đạt kết quả dưới mức trông đợi trong cuộc bầu cử sơ bộ tại New Hampshire.
 Pat Buchanan đứng hạng hai vào năm 1992 và thắng vào năm 1996 tại hai kỳ bầu cử sơ bộ tại New Hampshire trùng khớp với sự yếu kém của hai ứng viên tương lai là đương kim tổng thống George H. W. Bush, và Thượng nghị sĩ Bob Dole theo thứ tự. Cả Bush và Dole cuối cùng thua trong cuộc bầu cử tổng thống; Thống đốc Bill Clinton chỉ thu được 43% số phiếu phổ thông trong bầu cử tổng thống sau khi thua trong bầu cử sơ bộ tại New Hampshire năm 1992.
 John McCain, một thượng nghị sĩ từ Arizona, đánh bại George W. Bush trong bầu cử sơ bộ tại New Hampshire năm 2000 tạo một ảo tưởng như có cuộc thi tài khích khao. Tuy nhiên McCain thua cuộc bầu cử sơ bộ tại Nam Carolina chính thức kết thúc cuộc vận động tranh cử của ông năm 2000 mặc dù có chiến thắng sau đó tại Michigan và tiểu bang nhà của ông là Arizona
 John Kerry chiến thắng cả hai tại Iowa và New Hampshire trước đối thủ nặng ký là Howard Dean để đoạt vé làm ứng viên của Đảng Dân chủ.

Iowa và New Hampshire là nơi vận động tranh cử quan trọng nhất và có thể cho phép một người ngoài cuộc quật ngã một ứng viên nặng ký. Trong những lần bầu cử vừa qua, các cuộc bầu cử caucus tại Iowa và sơ bộ tại New Hampshire đã thu hút hơn phân nửa sự chú ý của giới truyền thông quốc tế và quốc gia dành cho toàn bộ tiến trình chọn lựa.

Sau bầu cử sơ bộ tại Iowa và New Hampshire, các cuộc bầu cử sơ bộ và bầu cử hình thức caucus được tổ chức tại các tiểu bang khác, Puerto Rico, các vùng quốc hải Hoa Kỳ, và Đặc khu Columbia; những ứng cử viên hàng đầu cố gắng giữ vị trí của mình trong khi các ứng viên khác nỗ lực để đứng hạng hai. Mỗi Đảng tự ấn định lịch trình và quy định của riêng mình và có vài trường hợp tự điều hành bầu cử. Tuy nhiên, để giảm thiểu chi phí và khuyến khích đi bầu, những cuộc bầu cử sơ bộ của các Đảng chính thường được tổ chức cùng ngày và có thể kết hơp với các cuộc bầu cử khác của tiểu bang.

Trong những năm vừa qua, các tiểu bang đang dần tổ chức bầu cử sơ bộ sớm. California dời bầu cử sơ bộ trở về tháng sáu vào năm 2004 mà trước đó đã dời đến tháng ba trong năm 1996. Tuy nhiên, California hiện tại có bầu cử sơ bộ vào ngày thứ ba đầu tiên trong tháng hai (5 tháng 2 năm 2008) như 24 tiểu bang khác. Ngày có nhiều tiểu bang tổ chức bầu cử sơ bộ được gọi là "Super Duper Tuesday".

Các kiểu bầu cử sơ bộ
Quyền quyết định trong một cuộc bầu cử sơ bộ được quy định bởi Đảng chính trị tại tiểu bang mặc dù các tiểu bang có thể áp đặt thêm các quy định khác.

Gần như tất cả các tiểu bang có một cuộc bầu cử sơ bộ "ràng buộc" mà trong đó kết quả bầu cử bắt buộc một số hay toàn bộ đại biểu đến đại hội Đảng toàn quốc phải bỏ phiếu cho một ứng viên nào đó một số phiếu nhất định hoặc là ứng cử viên đó không còn miễn cưỡng các đại biểu nữa. Có một số ít các tiểu bang thực hiện bầu cử sơ bộ không ràng buộc mà có thể chọn ứng viên đến một đại hội Đảng cấp tiểu bang và rồi tại đại hội này sẽ chọn ra các đại biểu đến đại hội Đảng toàn quốc. Cả hai Đảng chính ở Hoa Kỳ đều có quy định chọn ra các siêu đại biểu.

Trong đa số các tiểu bang, chỉ có các cử tri có đăng ký với một Đảng chính trị mới có thể đầu phiếu trong một cuộc bầu cử sơ bộ và được biết với tên gọi là bầu cử sơ bộ kín. Tại vài tiểu bang, một cuộc bầu cử sơ bộ nửa kín được thực hiện mà trong đó các cử tri không có ghi danh với một Đảng phái chính trị nào có thể chọn một bầu cử sơ bộ Đảng nào đó để đi bầu. Trong một bầu cử mở, bất cứ cử tri nào cũng có thể bầu trong bất cứ một bầu cử sơ bộ của bất cứ Đảng nào. Trong tất cả các hệ thống này, một cử tri chỉ có quyền tham gia một bầu cử sơ bộ mà thôi, có nghĩa là nếu một cử tri đã bỏ phiếu cho một ứng viên tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa thì không thể bỏ phiếu cho một ứng cử viên tổng thống thuộc Đảng Dân chủ hay ngược lại.

Chú thích

Tham khảo
 Brereton Charles. First in the Nation: New Hampshire and the Premier Presidential Primary. Portsmouth, NH: Peter E. Randall Publishers, 1987.
 Kendall, Kathleen E. Communication in the Presidential Primaries: Candidates and the Media, 1912-2000 (2000)
 Hugh, Gregg. "First-In-The-Nation Presidential Primary", State of New Hampshire Manual for the General Court, (Department of State) No.55, 1997.
 McGaughey, Bill. "On the Ballot in Louisiana". Minneapolis: Thistlerose Publications. ISBN 0-ngày 97 tháng 6 năm 5630.] A minor candidate's experiences campaigning in Louisiana's 2004 Democratic presidential primary.
 Palmer, Niall A. The New Hampshire Primary and the American Electoral Process (1997)
 "Reid, labor aided Nevada with Demos" , Arizona Daily Star, 24 tháng 7 năm 2006.
 Sabato, Larry, Politics: America's Missing Constitutional Link , Virginia Quarterly Review, Summer 2006, 149-61.
 Scala, Dante J. Stormy Weather: The New Hampshire Primary and Presidential Politics (2003)
 Ware, Alan. The American Direct Primary: Party Institutionalization and Transformation in the North (2002), a British perspective


title: Hexatoma tinkhami

text:
Hexatoma tinkhami là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: (27904) 1996 SV4

text:
{{DISPLAYTITLE:(27904) 1996 SV4}}

(27904) 1996 SV4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 20 tháng 9 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 27001–28000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cepoy

text:
Cepoy là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 77-114 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Sphecodes ohdeyamanus

text:
Sphecodes ohdeyamanus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1984


title: Rhyacionia pinicolana

text:
Rhyacionia pinicolana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở miền bắc và central châu Âu to miền đông Nga và Hàn Quốc.

Sải cánh dài 16–23 mm. Con trưởng thành bay từ giữa tháng 7 to the end of tháng 8.

Ấu trùng ăn Pinus sylvestris, Pinus halepensis và Pinus nigra var. nigra.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Eurasian Tortricidae

Rhyacionia


title: Hypapocheima

text:
Hypapocheima là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Glyptosceloides dentatus

text:
Glyptosceloides dentatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Askevold & Flowers miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Glyptosceloides


title: Diespeck

text:
Diespeck là một đô thị ở huyện Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: La Celle-Condé

text:
La Celle-Condé là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Website of La Celle-Condé
La Celle-Condé on the Quid website

Ghi chú

Celleconde


title: Gibberula palazzii

text:
Gibberula palazzii là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Trirhabda

text:
Trirhabda là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1865 bởi LeConte.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Trirhabda adela (Blake, 1931)
 Trirhabda aenea Jacoby, 1886
 Trirhabda attenuata (Say, 1824)
 Trirhabda bacharidis (Weber, 1801)
 Trirhabda borealis (Blake, 1931)
 Trirhabda caduca (Horn, 1893)
 Trirhabda canadensis (Kirby, 1837)
 Trirhabda confusa (Blake, 1931)
 Trirhabda convergens (LeConte, 1865)
 Trirhabda diducta (Horn, 1893)
 Trirhabda dilatipennis Jacoby, 1886
 Trirhabda eriodictyonis (Fall, 1907)
 Trirhabda flavolimbata (Mannerheim, 1843)
 Trirhabda geminata (Horn, 1893)
 Trirhabda gurneyi (Blake, 1951)
 Trirhabda labrata (Fall, 1907)
 Trirhabda lewisii (Crotch, 1873)
 Trirhabda luteocincta (LeConte, 1858)
 Trirhabda majuscula (Wickham, 1914)
 Trirhabda megacephala (Wickham, 1914)
 Trirhabda neoscotiae (Blake, 1931)
 Trirhabda nigriventris (Blake, 1951)
 Trirhabda nitidicollis (LeConte, 1865)
 Trirhabda obscurovittata Jacoby, 1886
 Trirhabda pilosa (Blake, 1931)
 Trirhabda pubicollis (Blake, 1951)
 Trirhabda rugosa Jacoby, 1892
 Trirhabda schwarzi (Blake, 1951)
 Trirhabda sepulta (Wickham, 1914)
 Trirhabda sericotrachyla (Blake, 1931)
 Trirhabda sublaevicollis Jacoby, 1892
 Trirhabda tomentosa (Gmelin, 1790)
 Trirhabda tomentosa (Linnaeus, 1767)
 Trirhabda trifasciata Jacoby, 1886
 Trirhabda variabilis Jacoby, 1886
 Trirhabda vicina Jacoby, 1892
 Trirhabda virgata (LeConte, 1865)
 Trirhabda viridicyanea (Blake, 1931)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Berthelsdorf

text:
Berthelsdorf () là một đô thị trong huyện Görlitz, đông nam bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Berthelsdorf có diện tích 22,24 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1751 người.

Nhân vật
 Nikolaus Ludwig, Imperial Count von Zinzendorf-Pottendorf (1700, Dresden - 1760)
 Christian Renatus von Zinzendorf (1727 - 1752), con trai Nikolaus Ludwig
 August Gottlieb Spangenberg (1704 - 1792), sống và mất ở đây
 Johannes Baptista von Albertini (1769, Neuwied - 1831), sống và mất ở đây
 Adolf Gottlieb Fiedler (1771 - 1850), nhà kinh doanh
 Peter Latrobe (1795, London - 1863), sống và mất ở đây
 Heinrich Wullschlägel (1805 - 1864), Russia-born clergy, sống và mất ở đây
 Karl Gustav Kreischer (1834 - 1891) (de)
 Oskar Korschelt (1853 - 1940)
 Martin Rade (1857 - 1940) (de)

Tham khảo

Khởi đầu năm 1317
Khởi đầu năm 1722
Khởi đầu thập niên 1310 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Saint-Pierre-sur-Orthe

text:
Saint-Pierre-sur-Orthe là một xã của tỉnh Mayenne, thuộc vùng Pays de la Loire, tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Mayenne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpierresurorthe


title: Listrostachys

text:
Listrostachys là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan
Vandeae


title: Danh sách vô địch đôi nam nữ Úc Mở rộng

text:
Dưới đây là danh sách các vận động viên quần vợt đoạt chức vô địch nội dung đôi nam nữ giải Úc Mở rộng.

Xem thêm
Giải quần vợt Úc Mở rộng
Danh sách vô địch đơn nam Úc Mở rộng
Danh sách vô địch đơn nữ Úc Mở rộng
Danh sách vô địch đôi nam Úc Mở rộng
Danh sách vô địch đôi nữ Úc Mở rộng

Tham khảo

Giải quần vợt Úc Mở rộng


title: Chimarra skaidan

text:
Chimarra skaidan là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Arènes de Nîmes

text:
Arènes de Nîmes là một đấu trường La Mã được tọa lạc ở thành phố Nîmes Pháp. Được xây dựng khoảng năm 70, nó đã được kiến trúc lại vào năm 1863 để phục vụ như một đấu trường đấu bò. Arènes de Nimes là nơi của hai trận đấu bò tót hàng năm, và nó cũng được dùng cho các sự kiện công cộng khác.
Tòa nhà hình elip bao quanh một không gian trung tâm dài 133 m và rộng 101 m. Nó được bao quanh bởi 34 hàng ghế hỗ trợ bởi một trình xây dựng vòm. Nó có sức chứa 16.300 khán giả và từ năm 1989 có một mái di động và một hệ thống sưởi ấm.

Khi đế quốc La Mã sụp đổ, giảng đường đã được củng cố bởi những người Visigoth và bao quanh bởi một bức tường. Trong những năm hỗn loạn tiếp theo sau sự sụp đổ của Visigoth điện ở Hispania và Septimania, không kể đến cuộc xâm lược của người Hồi giáo và tái chinh phục tiếp theo của các vị vua Pháp vào đầu thế kỷ 18, các tử tước của Nîmes xây dựng một cung điện tăng cường trong đấu đường này. Sau đó, một khu phố nhỏ phát triển trong giới hạn của nó, hoàn thành với một trăm hai cư dân và nhà nguyện. Bảy trăm người dân sống trong đấu trườngtrong thời kỳ đỉnh của dịch vụ của nó như là một cộng đồng kèm theo.

Các tòa nhà vẫn còn trong đấu trường cho đến thế kỷ thứ 18, khi quyết định đã được thực hiện để chuyển đổi hình thức đấu đường vào hiện tại.

Tham khảo

Nîmes


title: 12916 Eteoneus

text:
12916 Eteoneus (provisional designation: 1998 TL15) là một Trojan của Sao Mộc hành tinh dạng nhỏ. Nó được khám phá thông qua Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols, Alpes-Maritimes, Pháp, ngày 13 tháng 10 năm 1998. Nó được đặt theo tên Eteoneus.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Nevers (quận)

text:
Quận Nevers là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Nièvre, ở vùng Bourgogne-Franche-Comté. Quận này có 13 tổng và 83 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Nevers là:
 Decize
 Dornes
 Guérigny
 Imphy
 La Machine
 Nevers-Centre
 Nevers-Est
 Nevers-Nord
 Nevers-Sud
 Pougues-les-Eaux
 Saint-Benin-d'Azy
 Saint-Pierre-le-Moûtier
 Saint-Saulge

Các xã
Các xã của quận Nevers, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nevers trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Nevers


title: Kevin Zegers

text:
Kevin Joseph Zegers (sinh ngày 19 tháng 9 năm 1984), là một diễn viên và người mẫu Canada.

Tiểu sử
Zegers sinh ra tại Woodstock, Ontario, là con của Mary Ellen, một giáo viên, và James Zegers, một công nhân khai thác đá. Anh lớn lên ở Woodstock, tốt nghiệp Trường Trung học St. Mary vào năm 2002. Anh có 2 em gái, Krista và Katie, và cả hai đều là diễn viên. Zegers bắt đầu diễn xuất từ năm 6 tuổi và đã xuất hiện trong hơn 30 phim quảng cáo và làm người mẫu ở Luân Đôn. Ngoài việc diễn xuất, anh còn là người mẫu.

Sự nghiệp
Zegers bắt đầu sự nghiệp biểu diễn vào lúc 6 tuổi, trong các quảng cáo. Anh bắt đầu đóng phim vào năm 7 tuổi, với một vai nhỏ trong bộ phim hài của Michael J. Fox Life with Mickey. Sau đó, anh đóng một số vai nhỏ, như vai diễn khách mời trong series phim truyền hình The X-files. Anh bắt đầu được biết đến qua vai diễn chính trong bộ phim Chú chó Buddy (Air bud, 1997). Bộ phim xoay quanh câu chuyện về một chú chó biết chơi bóng rổ. Sau đó, Zegers xuất hiện trong 3 phần tiếp theo, với thể loại phim tương tự, MVP: Most Valuable Primate (2000). Bộ phim nói về một con tinh tinh biết chơi khúc côn cầu.

Trong những năm 1997 và 2004, Zegers tham gia đóng trong rất nhiều bộ phim kinh dị Canada với kinh phí thấp, như Nico and the Unicorn (1998), Komodo (1999), và Wrong turn (2003). Anh còn xuất hiện trong series phim truyền hình Mỹ, Titans (2004). Vai diễn này đã được Aaron Spelling dành riêng cho anh. Anh cũng đã từng làm việc với Yasmine Bleeth trong một bộ phim làm vào năm 1999 It came from the sky.

Sau khi tham gia bộ phim làm lại Dawn of the Dead, anh có một vai diễn chính trong bộ phim được đề cử giải Academy Award Transamerica (2005), cùng với Felicity Muffman. Trong bộ phim này, Zegers đóng vai con trai đồng tính của một người chuyển giới. Vai diễn này của anh được đánh giá cao bởi một số nhà phê bình điện ảnh, và đã mang lại cho anh giải diễn viên trẻ triển vọng (Chopard Award) trong Liên hoan phim Cannes 2006.

Năm 2009, Zegers được chỉ định đóng vai Clyde Barrow trong bộ phim làm lại Câu chuyện của Bonnie và Clyde (The story of Bonnie and Clyde) cùng với Hilary Duff.

Phim ảnh

Lồng tiếng

Truyền hình
 1992: Street Legal vai N/A (mùa 7 / tập 5)
 1993: Life with Mikey vai Little Mikey
 1994: Thicker Than Blood: The Larry McLinden Story vai Larry (1954)
 1994: In the Mouth of Madness vai đứa trẻ
 1995: Road to Avonlea vai Gordon Bradley (mùa 6 / tập 12)
 1995: The Silence of Adultery vai Steven Harlett
 1995: The X Files vai Kevin Kryder (mùa 3 / tập 11)
 1996: Specimen vai Bart
 1996: Murder on the Iditarod Trail vai Matthew Arnold
 1996: Goosebumps vai Noah Thompson (mùa 2 / tập 13)
 1996–1997: Traders vai Sean Blake (tập 7)
 1997: Rose Hill vai Cole Clayborne at 13
 1998: Nico the Unicorn vai Billy Hastings
 1999: Twice in a Lifetime vai N/A (mùa 1 / tập 7)
 1999: So Weird as Ryan Ollman (mùa 2/ tập 9)
 2000: The Acting Class vai Lou Carpman
 2000–2001: Titans vai Ethan Benchley (tập 11)
 2003: Smallville vai Seth Nielson (mùa 3 / tập 7)
 2004: House, M.D. vai Brendon Marell (mùa 1 / tập 3)

Giải thưởng

Chú thích

Canadian film actors
Người mẫu Canada
Người Woodstock, Ontario
Nam diễn viên Canada thế kỷ 21
Nam diễn viên điện ảnh Canada
Nam diễn viên Canada thế kỷ 20
Nam diễn viên lồng tiếng Canada


title: Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam

text:
Hiệp hội các nhà Sản xuất Ô tô Việt Nam, tên giao dịch tiếng Anh: Vietnam Automobile Manufacturers Association, viết tắt VAMA, thành lập ngày 3 tháng 8 năm 2000, là một tổ chức phi chính phủ, phi chính trị và phi lợi nhuận, được thành lập trên nguyên tắc tự nguyện của các nhà sản xuất ô tô được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam .

Văn phòng Hiệp hội đặt tại Tầng 10, tòa nhà Đào Duy Anh, số 9 Đào Duy Anh, Đống Đa, Hà Nội

Mục đích của Hiệp hội
 Khuyến khích sự phát triển và tiến bộ của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam nói riêng và góp phần vào sự phát triển kinh tế và sự thịnh vượng của cộng đồng nói chung.
 Đại diện và bảo vệ quyền hạn và lợi ích hợp pháp của người lao động cũng như người sử dụng lao động trong các doanh nghiệp thành viên của Hiệp hội.
 Bảo đảm và cải thiện quyền hạn và lợi ích hợp pháp của người sử dụng xe trên các phương diện chất lượng, độ tin cậy, sự an toàn, việc bảo vệ môi trường, dịch vụ và bảo hành; tranh thủ và ứng dụng những thành tựu tiến bộ nhất của công nghệ ô tô cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam.
 Tham gia vào các chương trình nghiên cứu và phát triển về ô tô cũng như việc bảo đảm bảo vệ tốt môi trường tại Việt Nam.

Sự kiện và Quá trình hoạt động

Xem thêm
 Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM)
 Hiệp hội Các nhà Nhập khẩu Ô tô chính hãng Việt Nam (VIVA)
 VinFast

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ VAMA
 Hàng nghìn kỹ sư ô tô Việt Nam đang làm việc trái nghề  Nghinh Phong. Tạp chí Nghe nhìn Việt Nam Thứ năm, 13/03/2014 02:03 GMT+7Chia
 Xeoto.com.vn, VAMA hợp tác thúc đẩy doanh số bán xe ô tô trực tuyến Theo Tiền Phong
 Xeoto.com.vn và VAMA hợp tác bán xe ô tô trực tuyến Theo Tạp chí Tài Chính

Công ty sản xuất xe hơi Việt Nam
Khởi đầu năm 2000
Hiệp hội thương mại Việt Nam


title: Kunustara

text:
Kunustara là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kunustara có dân số 5416 người. Phái nam chiếm 56% tổng số dân và phái nữ chiếm 44%. Kunustara có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Kunustara, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Östersund (đô thị)

text:
Đô thị Östersund (Östersunds kommun) là một trong 290 đô thị của Thụy Điển. Đô thị này nằm ở trung bộ hạt Jämtland ở miền trung Thụy Điển. Thành phố Östersund là thủ phủ.

Đô thị hiện tại đã được lập năm 1971 thông qua việc hợp nhất thành phố Östersund với 5 đô thị khác ở xung quanh.

Các đơn vị trực thuộc
 Östersund (seat)
 Brunflo
 Fåker
 Tandsbyn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Östersund - Trang mạng chính thức

Đô thị hạt Jämtland
Đô thị Thụy Điển


title: Epanthidium autumnale

text:
Epanthidium autumnale là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Epanthidium
Động vật được mô tả năm 1909


title: Augochloropsis bruchi

text:
Augochloropsis bruchi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1908


title: Mỹ Cô

text:
Mỹ Cô (chữ Hán giản thể: 美姑县, Hán Việt: Mỹ Cô huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Di Lương Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2573 km2, dân số năm 2002 là 180.000 người. Huyện được chia thành các đơn vị hành chính gồm 1 trấn, 35 hương.
Trấn: Ba Phổ.
Hương: Giác Lạc, Ba Cổ, Nông Tác, Ngoã Cổ, Nhĩ Kỳ, Tha Mộc, Bỉnh Đồ, Ngõa Tây, Thải Hồng, Tô Lạc, Trúc Khố, Điển Bổ, Long Môn, Sái Khố, Cửu Khẩu, Liễu Hồng, Long Oa, Tử Uy, Nhĩ Hiệp, Cáp Lạc, Ni Cáp, Nhạc Ước, Thụ Oa, Hiệp Cô Lạc, Hậu Cổ Mạc, Ngưu Ngưu Bá, Y Quả Giác, Nga Khúc Cổ, Tá Qua Y Đạt, Lạp Mộc A Giác, Lạc Mạc Y Đạt, Tỉnh Hiệp Đặc Tây, Y Lạc Lạp Đạt, Hậu Bá Nãi Tha, Lạc Nga Y Cam

Tham khảo

Lương Sơn, Tứ Xuyên
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Trentepohlia parallela

text:
Trentepohlia parallela là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Hồ Ngọc Đại

text:
Hồ Ngọc Đại (sinh ngày 3 tháng 4 năm 1936) là một Giáo sư về khoa học giáo dục được đào tạo tại Liên Xô lâu năm người Việt Nam. Ông là con rể của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn.

Năm 1968 ông theo học ngành Tâm lý học tại Liên Xô, Trường ĐHTH Moskva mang tên Lomonosov. Năm 1976 hoàn thành luận văn Tiến sĩ Khoa học về Những vấn đề tâm lý trong giảng dạy Toán học cho học sinh cấp 1. Năm 1978, ông sáng lập ra Trung tâm Công nghệ Giáo dục (CGD) để tiến hành thực nghiệm công nghệ giáo dục, công nghệ phát triển con người (cả về lý thuyết lẫn thực tiễn).

Trong năm 2013, Bộ GD&ĐT có quyết định cho phép cuốn Tiếng Việt 1 của ông được áp dụng đại trà. Đến năm 2019, chính Bộ này quyết định kết thúc thử nghiệm công nghệ giáo dục này của ông.

Tiểu sử

Sự nghiệp
Cần có một nền Giáo dục mới. Một nền Giáo dục buộc phải mới tận nguyên lý của nó. Một nền Giáo dục tất yếu phải trở thành sự cứu nguy cho dân tộc, nơi trẻ em là những Anh hùng Thời đại. Và một nền Giáo dục không bị thần bí hóa bằng lời hô hào "sáng tạo" suông. Mà là một nền Giáo dục công nghệ hóa, có thể triển khai theo cái mẫu được các nhà khoa học tạo ra bằng thực nghiệm.

Ông cũng là người ủng hộ thông tư 30 của Bộ GD & ĐT trong việc bỏ chấm điểm ở cấp độ Tiểu học. Ông khẳng định, bỏ chấm điểm cho bậc tiểu học là một chủ trương đúng. “Tôi hoàn toàn hoan nghênh chủ trương này. Bởi không chấm điểm thường xuyên mà trẻ con vẫn ham học, vẫn thích học chứng tỏ nội dung, phương pháp này đúng. Còn thực thi thế nào, hiệu quả ra sao thì phải đợi thời gian”. Từ lâu chúng ta quen với tư duy giáo dục cũ, lấy điểm số là chuẩn mực đánh giá học sinh, cho đến nay đã bộc lộ nhiều bất cập. Dưới góc nhìn của người nhiều năm dành nghiên cứu giáo dục tiểu học, GS Đại cho rằng, đó là phương pháp đánh giá bên ngoài sự việc và gây ra một loạt tiêu cực như: chạy theo thành tích, học không thực chất, chạy điểm, giả dối.

Năm 2009 ông được trao Giải thưởng Phan Châu Trinh

Các bài báo quốc tế
Хо Нгок Дай. О возможности усвоения младшими школьниками алгебраической операции. - Вопросы психологии, 1971, № 1. [Kho-Ngok-Dai. On the possibility of assimilating algebraic operations by junior school children. Voprosy Psychologii, 1972, 1, 85-99.]

Хо Нгок Дай. Психологические вопросы построения курса математики в начальной школе. - Вопросы психологии, 1976, № 6.

Luận văn tiến sĩ
Хо Нгок Дай. Психологические условия формирования алгебраических понятий у младших школьников: Автореф. дис. канд. псих. наук. М., 1972.

Luận văn Tiến sĩ Khoa học
Хо Нгок Дай. Психологические проблемы преподавания современной математики в начальных классах школы: Автореф. дис.докт. психол. наук. М,1976.

Sách xuất bản trong nước

1983 Tâm lý học dạy học, Nhà xuất bản Giáo dục.
1985 Bài học là gì?, Nhà xuất bản Giáo dục.
1991 Giải pháp giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục.
1991 Chuyện ấy, Nhà xuất bản Hà Nội.
1994 CGD Công nghệ Giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục, tập 1
1995 CGD Công nghệ Giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục, tập 2
2000 Hồ Ngọc Đại - Bài báo, Nhà xuất bản Lao động.
2003 CÁI và CÁCH, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm.
2006 Giải pháp phát triển giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục
2009 Giáo dục Tiểu học đầu thế kỉ XXI, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm
2009 Nghiệp vụ Sư phạm, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm

Bộ sách giáo khoa lớp 1 ‒ Công nghệ giáo dục

Theo lời kể của Hồ Ngọc Đại, ông được cử sang học Liên Xô đợt 1968, ở Liên Xô ông được hướng dẫn bởi 2 người thầy là Vasily Davydov và D.B. Elkonin (người được biết tới với phương pháp Hộp Elkonin). Hai thầy giáo của Hồ Ngọc Đại lúc đó đang điều hành một trường thực nghiệm tên là Trường thực nghiệm 91. Theo lời giáo sư Đại thì trường thực nghiệm 91 được:Nhà nước trao quyền tự chủ về quản lý nên chương trình dạy và học cũng độc lập hoàn toàn với chương trình hiện hành của Liên bang Xô viết và nếu ban giám hiệu trường đề xuất vấn đề gì, yêu cầu gì cũng được các cấp quản lý đáp ứng, đó là vào thời điểm những năm 1960.

Sau khi từ Liên Xô trở về, giáo sư Đại đã mang theo luận văn của ông mang tên “Quy trình kỹ thuật hình thành khái niệm khoa học”, ban đầu ông đặt tên là Công nghệ giáo dục, nhưng thầy ông là Vasily Davydov khuyên nên dùng tên dễ nghe hơn, nên ông đổi thành Quy trình kỹ thuật, sau ông lại đổi thành Công nghệ giáo dục.

Vào ngày 16 tháng 1 năm 2019, sau 40 năm áp dụng giảng dạy ở nhiều nơi, sách Tiếng Việt 1 công nghệ giáo dục của Hồ Ngọc Đại bị hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa loại từ vòng đầu tiên. Sách Tiếng Việt 1 công nghệ giáo dục bị 15/15 thành viên hội đồng xếp loại “không đạt” với gần 300 nội dung, chi tiết cần sửa, cần bỏ mà phần lớn bị đánh giá là “vượt chương trình” hay “quá khó với học sinh lớp 1”.

Đánh giá

Cách đánh vần của ông Hồ Ngọc Đại đề xuất bắt học sinh tiểu học, người dạy và cả phụ huynh phải đối mặt với những khái niệm ngữ âm học, âm vị học tiếng Việt xa lạ và khó hiểu.
Hiện nay từ đào tạo mẫu giáo đến đào tạo tiến sĩ phương pháp dạy đều giống nhau. Cách làm này sẽ thủ tiêu sức sống cá nhân. Cứ học dồn, cứ nghĩ rằng làm trước là xong mà không thấy chất lượng cuộc sống của mỗi giai đoạn một khác... Bản thân tôi cả một đời dạy học. Với tôi, "trẻ em là cứu tinh của dân tộc".
Nói như Giáo sư Hồ Ngọc Đại, ông hạnh phúc nhất khi học trò trường thực nghiệm được trang bị một "đầu óc vũ trang" chứ không phải "đầu óc chất đầy"..
Hồ Ngọc Đại đã đem cả cuộc đời và học vấn tiến sĩ để "đánh cược" với nền giáo dục truyền thống hiện tại.
Hồ Ngọc Đại được biết đến như một nhà giáo dục cấp tiến có nhiều công trình cải cách giáo dục mà điển hình là hệ thống trường thực nghiệm do ông chủ trương trong nhiều năm qua.
Con trai Hồ Ngọc Đại đánh giá ông ngoại giao kém, rất cố chấp trước búa rìu dư luận và không đồng ý với việc nhiều người nghi ngờ ông Hồ Ngọc Đại là tình báo của Trung Quốc.
 Có mặt trong danh sách những người đã ký trong "Kiến nghị về sửa đổi Hiến pháp 1992" phổ biến vào ngày 19 tháng 01 năm 2013 tại Hà Nội
- Ông đã phê bình thẳng thắn căn bệnh của giáo dục không chút xót thương, trong cuộc trả lời phỏng vấn báo VietNamNet về chủ đề "những khoản đóng góp đầy bức xúc ở trường công". Lược trích những phát biểu của ông:
 "...Ngày xưa học để làm quan, học để làm giàu, bây giờ học để sống bình thường. Học để sống bình thường cao cả hơn làm quan, và đó là điều vĩ đại."
 "...Trẻ con tinh lắm. Nó sẽ nhận ra tư cách của người thầy giáo."
 "Một nền giáo dục biến học sinh thành con tin."
 "Là người bao giờ cũng vì lợi ích học sinh. Lẽ sống của người thầy là học sinh. Sự sống, sức sống của thầy là học sinh" (Trả lời của ông khi được hỏi Người thầy giáo lý tưởng hiện nay là người thế nào?'').
 "Phải thay đổi lại cơ bản nền giáo dục, cả nội dung, phương pháp, tổ chức."
 "Thế kỷ XXI, Một thế hệ chưa từng có trong lịch sử phải có một hệ thống giáo dục chưa từng có trong lịch sử! Phải đổi mới giáo dục! Bỏ chấm điểm để các cháu phát huy thế mạnh, năng khiếu [...], nó yếu cái nọ nhưng nó mạnh cái kia." (Phát biểu trên Đài truyền hình quốc gia ngày  05 tháng 02 năm 2017)

Gia đình
Vợ ông là bà Lê Tuyết Hồng, con gái thứ ba của Ông Lê Duẩn - tổng bí thư Đảng cộng sản Việt Nam. Con trai ông là Hồ Thanh Bình.

Xem thêm
Vasily Davydov
Hộp Elkonin

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dạy sai có thể khiến cả một dân tộc sai lầm
GS Hồ Ngọc Đại buồn vì "thảm họa giáo dục"

Người Quảng Trị
Tiến sĩ Tâm lý học Việt Nam
Giáo sư Việt Nam
Giải thưởng Phan Châu Trinh
Nhóm Kiến nghị 72
Cựu sinh viên Đại học Quốc gia Moskva
Sinh tại Quảng Trị
Người họ Hồ tại Việt Nam
Nhà giáo dục học Việt Nam


title: Mafia Sicilia

text:
Mafia (còn có tên Cosa Nostra) là một tổ chức tội phạm bí mật của người Sicilia được hình thành vào giữa thế kỉ 19 tại vùng đảo Sicilia thuộc Ý. Một trong những bộ phận hậu duệ của nó xuất hiện ở vùng ven biển miền đông Hoa Kỳ và Úc, được du nhập cùng với làn sóng di cư của người Sicilia và các cư dân khác thuộc miền nam của Ý. Ở Bắc Mỹ, Mafia dùng để chỉ các tổ chức tội phạm của Ý nói chung, chứ không hẳn là chỉ giới tội phạm của riêng cộng đồng Sicilia. Theo nhà sử học Paolo Pezzino "Mafia là một tổ chức tội phạm không những chỉ hoạt động trong một số lĩnh vực bất hợp pháp; mà còn là một tổ chức đa chức năng như là một thế lực của một vùng, một khu vực nhất định...".

Cosa Nostra là một liên minh không chặt chẽ của hàng trăm nhóm Mafia, còn được gọi là gia đình. Mỗi tổ chức này có quyền kiểm soát một vùng lãnh thổ riêng, thường là một thị trấn, một làng hay một vùng của một thành phố lớn và thường không có nhiều các hoạt động xâm lấn hay bạo lực giữa các địa bàn hoạt động của nhau. Qua thời gian cơ cấu tổ chức của các gia đình hình thành nên dạng liên minh vừa giữ quyền lực trung tâm vừa có các tổ chức bộ phận và Cosa Nostra được hình thành từ cuối những năm 1950.

Một số nhà quan sát cho rằng, Mafia chỉ là những dấu hiệu đặc trưng có nguồn gốc văn hoá như là "lối sống". Khi giải thích về Mafia, nhà dân tộc học người Sicilia Giuseppe Pitrè cho rằng: "Mafia theo quan niệm thông thường nói rộng ra, đây là một lực lượng đứng ra phán xử những mâu thuẫn, xung đột, quyền lợi hay những quan điểm khác nhau".

Nhiều người Sicilia không nhất trí về quan niệm mang tính tội phạm của các nhân vật trên, nhưng đều nhất trí rằng đây là một tổ chức hình thành để bảo vệ những người nghèo hèn trong xã hội. Cuối những năm 1950, trên bia mộ của một thủ lĩnh huyền thoại Mafia là Villalba Calogero Vizzini có ghi hàng chữ: "Ông là một Mafia; tuy phạm tội nhưng ông cũng rất tôn trọng pháp luật, bảo vệ lẽ phải và là một nhân cách vĩ đại. Đó là con người đáng kính". Ở đây Mafia có nghĩa là niềm kiêu hãnh, niềm vinh dự hay thậm chí là trách nhiệm xã hội như: quan điểm, chứ không phải một tổ chức. Tương tự như vậy, vào năm 1925, chủ tịch hạ viện Ý, ngài Vittorio Emanuele Orlando xuất hiện trước quốc hội và ông rất hãnh diện với tên gọi mafioso (thành viên của Mafia), vì từ này có hàm ý là danh giá, quý phái và hào phóng.

Từ nguyên
Có một số giả thuyết về nguồn gốc của từ này. Theo tiếng Sicilia, tính từ mafiusu có lẽ vay mượn từ gốc Arập là mahyas có nghĩa là " ba hoa, hiếu chiến" hay marfud có nghĩa là "đồ bỏ đi". Đại khái được dịch theo nghĩa chung là " thái độ nghênh ngang" hay cả nghĩa " tính gan dạ, anh hùng". Khi liên hệ với một người, theo ý kiến của nhà nghiên cứu Diego Gambetta, mafiusu vào thế kỉ 19 ở Sicilia được hiểu theo các nghĩa là: sự ức hiếp, tính kiêu ngạo, can đảm, mạnh dạn, kiêu hãnh.

Theo nhà dân tộc học người Sicilia Giuseppe Pitrè, mối liên hệ của từ này với những băng đảng tội phạm bí mật mới hình thành ở Sicilia và Ý mới chỉ sau này. Vì thế nguồn gốc từ Mafia mang tính chất hoang đường, lỏng lẻo và rất khó giải thích cặn kẽ. Thuật ngữ "Mafia" sau này được dùng trong cộng đồng Ý như đã nêu trên quả là một hiện tượng kỳ lạ. Từ "Mafia" xuất hiện lần đầu tiên trên công luận vào năm 1865 trong bản báo cáo của quận trưởng thị trấn Palermo ngài Filippo Antonio Gualterio. Leopoldo Franchetti, một quan chức chính phủ Ý tới Sicilia và đã viết một báo cáo cặn kẽ nhất về Mafia vào năm 1876. Ông coi Mafia là "tổ chức bạo lực" và mô tả cấu trúc của Mafia như sau: "Mafia chắc chắn là một hệ thống bạo lực chỉ có điều gọi nó như thế nào và xem nó có ảnh hưởng tới tính chất xã hội cũng như vai trò của nó đối với Sicilia như thế nào thôi. Chúng còn có một số tên gọi biến tướng ở những vùng khác nhau nữa". Ông cho rằng, Mafia ăn sâu bén rễ vào đời sống xã hội của Sicilia và nếu không dập tắt được nó, thì những kiến trúc xã hội của vùng đảo phía nam này sẽ bị nó lấn át.

Tên đích thực: Cosa Nostra
Theo một số thành viên của Mafia thì tên đích thực của Mafia là Cosa Nostra (của chúng ta). Theo tên Mafia đào tẩu Tommaso Buscetta thì từ "Mafia" là sự hư cấu mang tính văn chương. Những tên Mafia đào tẩu khác như Antonio Calderone và Salvatore Contorno cũng nói tương tự. Theo họ, tên thật sự của tổ chức này là "Cosa Nostra". Đối với một người, niềm vinh hạnh đứng trong tổ chức này thì không cần đặt tên cho nó. Các thành viên của Mafia giới thiệu với nhau hay các thành viên khác thuộc về "Cosa Nostra" (việc của chúng ta) hay la stessa cosa (việc giống nhau). Có nghĩa là "anh ta cũng giống như thế, đều là thành viên của Mafia, như anh thôi". Chỉ có những người ngoài thế giới Mafia mới cần tên để gọi chúng, sau đó viết hoa thành "Cosa Nostra".

Cosa Nostra được dùng lần đầu tiên vào năm 1960 ở Mỹ, do một tên là thành viên của Mafia nhưng sau đó ra toà làm nhân chứng. Cũng trong thời gian đó, nó trở thành tên riêng được FBI sử dụng và được các phương tiện thông tin đại chúng phổ biến rộng rãi. Sau đó thuật ngữ này được sử dụng khắp nơi thay thế cho tên gọi Mafia trước đây. Thậm chí FBI còn đề xướng một cách gọi là "La Cosa Nostra", trong tiếng Ý từ "la" được dùng như một mạo từ đứng trước danh từ Mafia, tương tự như "a, the" trong tiếng Anh.

Những tên khác
Trong lịch sử, Mafia mang nhiều tên khác nhau, như: xã hội danh giá. Các thành viên của Mafia cũng tự gọi họ là những con người danh giá.

Nghi thức của Cosa Nostra Sicilia
Một nghi thức hướng tới hình thành của hầu hết mọi gia đình Mafia là khi thành viên tập hợp thành một hội và sau đó trở thành một đội quân. Theo sự mô tả của Tommaso Buscetta, người bị thẩm phán Giovanni Falcone chất vấn, thì một thành viên mới gia nhập phải có ít nhất "ba người bảo lãnh" (có uy tín) của gia đình Mafia và người già nhất cảnh báo với anh ta là vào "nhà này" tức là phải bảo vệ những người yếu chống lại những kẻ mạnh; sau đó anh ta được chọc kim vào đầu ngón tay cho máu nhỏ xuống một bức hình, thường là tượng thánh để làm lễ tuyên thệ. Bức hình này được đặt trong lòng bàn tay của người mới gia nhập và châm vào lửa; khi hình cháy hết anh ta bắt đầu lời thề sẽ trung thành với luật lệ của Cosa Nostra, với lời trang trọng "máu thịt tôi sẽ chảy như bức hình này nếu tôi không giữ trọn lời thề của mình". Joseph Valachi là người đầu tiên nói lên điều đó trước toà. Ở Sicilia cũng có một điều luật im lặng gọi là omertà, cấm tất cả mọi người đàn ông bình thường, phụ nữ, trẻ em hợp tác với bất cứ một cảnh sát hay quan chức chính quyền nào, bằng không sẽ chết.

Lịch sử Cosa Nostra Sicilia

Nguồn gốc
Đã từ lâu, người ta đưa ra giả thuyết rằng Mafia ra đời vào thời trung cổ. Pentito Tommaso Buscetta quá cố(pentito- người cộng tác với pháp luật) cũng nghĩ như thế, nhưng các học giả đôi khi lại nghĩ khác. Có lẽ nguồn gốc của Mafia hình thành nên như một tổ chức xã hội bí mật nhằm bảo vệ người dân Sicilia chống lại mối đe doạ của quân xâm lược Catalan vào thế kỉ thứ 15. Tuy nhiên, có rất ít những chứng cứ ủng hộ những giả thuyết đó. Một khả năng khác có nguồn gốc từ "Robin Hood" gắn với xã hội ngoài pháp luật Sicilia, tồn tại lâu dài và được người dân nơi đây chấp nhận. Cách lý giải nữa về nguồn gốc này cho thấy rằng, Mafia là những kẻ phiến loạn chính đáng để bảo vệ người dân chống lại sự áp bức của quân xâm lược La Mã hay đội quân miền bắc nước Ý.

Sau cuộc cách mạng năm 1848 và năm 1860, Sicilia thất thủ và rơi vào hỗn loạn. Lúc đầu mafiosi(các hội hay thành viên mafia) biệt lập với nhau tạo thành những băng đảng ngoài pháp luật, chuẩn bị vũ khí để nổi dậy. Arthur John Dickie cho rằng, đây chỉ là cách biện hộ để đánh lừa và bắn giết cảnh sát mà thôi. Tuy nhiên khi chính phủ mới được hình thành ở Rome, thì rõ ràng là Mafia không có khả năng làm những việc ấy, chúng bắt đầu thay đổi phương pháp và chiến thuật trong suốt nửa cuối thế kỉ 19. Các khu rừng, các vùng đất của các quý tộc bắt đầu sinh lợi nhưng cũng rất nguy hiểm. Lúc đầu Palermo là địa bàn chính của những hoạt động này, nhưng sau đó Mafia Sicilia nhanh chóng ảnh hưởng sang miền tây của hòn đảo này. Để củng cố giao kèo giữa các băng đảng với nhau, nhằm tăng lợi nhuận và đảm bảo môi trường lao động an toàn, có thể Mafia đã được hình thành vào khoảng thời gian giữa thế kỉ 19.

Mafia sau khi thống nhất nước Ý
Năm 1860, nước Ý thống nhất các vùng lãnh thổ lần đầu tiên bao gồm cả Sicilia và Papal, Giáo hoàng phẫn nộ với chính phủ nước này. Từ năm 1870, Giáo hoàng cho rằng lãnh thổ bị bao vây bởi nước Ý và thúc giục nhà thờ không hợp tác với nước này. Nhìn chung nước Ý không khuyến khích bạo lực. Sicilia có tổ chức nhà thờ rất mạnh, nhưng lại đa dạng về sắc tộc chứ không mạnh về mặt tri thức và xã hội và lại có truyền thống đứng ngoài sự kiểm soát của chính quyền trung ương. Sự va chạm giữa chính quyền và nhà thờ tạo cho các băng đảng ở Sicilia đại diện cho những người dân nơi đây hợp tác với chính quyền trung tâm (chuẩn bị cho việc hình thành nước Ý thống nhất) chống lại các hoạt động của nhà thờ. Trải qua hai thập kỉ kể từ khi hình thành quốc gia thống nhất vào năm 1860, hoạt động của Mafia mới được công chúng chú ý tới, nhưng nó được quan niệm như một hệ thống giá trị và quan điểm hơn là một tổ chức.

Sự đề cập tới Mafia một cách chính thức bằng tư liệu bắt đầu từ những năm 1800, khi Galati đề cập tới vấn đề bạo lực của Mafia địa phương nhằm trục xuất Galati khỏi vùng rừng mà hắn chiếm cứ. Nhằm bảo vệ các đàn gia súc khỏi bị trộm cắp, mua chuộc các quan chức chính quyền là những nguồn thu nhập chính và bảo đảm cho hoạt động của Mafia giai đoạn đầu. Cosa Nostra
cũng du nhập những nghi thức hoạt động từ Tam Điểm hội, như trong buổi lễ kết nạp thành viên mới nổi tiếng.

Giai đoạn Phát- xít
Trong suốt giai đoạn chủ nghĩa Phát- xít nắm quyền ở Ý, Cesare Mori là quận trưởng thành phố Palermo, ông đã dùng quyền lực của mình để chống Mafia. Ông đã buộc nhiều tên Mafia phải chạy ra nước ngoài hay ra toà. Nhiều tay Mafia chạy sang Mỹ, trong số đó có Joseph Bonanno với biệt danh là Joe Bananas, sau này thống lĩnh toàn bộ hệ thống Mafia ở Mỹ. Tuy nhiên khi bị Mori truy quét thì nhiều tên Mafia lại tìm cách chui vào hàng ngũ Phát- xít, chúng lại tiếp tục bị phá vỡ và chính quyền Phát- xít tuyên bố rằng Mafia đã bị xóa sổ. Mặc dù Mafia đã bị suy yếu, nhưng nó không bị đánh đổ hoàn toàn như báo cáo. Mặc dù tấn công vào các đạo hữu của chúng, nhưng giới Mafia ở New York vẫn hết sức khâm phục Mussolini, đặc biệt là Vito Genovese (mặc dù hắn đến Mỹ từ Naples, chứ không phải Sicilia).

Sự hồi sinh thời hậu chiến
Khi Phát-xít sụp đổ, Mafia không phát triển mạnh lên cho tới khi nước này đầu hàng đồng minh và bị Mỹ chiếm đóng. Quân đội Mỹ đã sử dụng Mafia Ý để liên lạc trong giai đoạn của cuộc chiến ở Ý và Sicilia năm 1943. Lucky Luciano và những tay Mafia khác bị giam cầm ở Mỹ đã được trưng dụng để cung cấp thông tin cho quân đội Mỹ và dùng uy tín của Luciano để chiến dịch quân sự được tiến hành thuận lợi hơn. Hơn nữa, Luciano còn có nhiệm vụ bảo vệ các cảng biển của Mỹ khỏi bị quân Phít- xít phá hoại.

Có một số ý kiến cho rằng, cục chiến lược Mỹ đã cảnh báo với CIA rằng nên cẩn nhắc kỹ khi cho phép Mafia hoạt động trở lại trong vai trũ chống chính quyền ở Sicilia. Ở Mỹ, Mafia được quân đội huấn luyện cho tới năm 1943, đây trở thành bước ngoặt quan trọng nhất trong lịch sử Mafia và đã tạo nên hình thức hoạt động mới cho giai đoạn 60 năm sau. Hơn nữa nhà sử học Palermo Francesco Renda đã tranh luận rằng, không có sự liên minh như thế. Mafia đã lợi dụng tình trạng hỗn loạn của thời kì hậu Phát-xít để giành lại vị thế xã hội ở Sicilia. OSS (tiền thân của CIA) đã đưa ra một "báo cáo về tình hình Mafia" vào năm 1944, do W. E. Scotten đảm nhận, ông nhận định Mafia đã hồi sinh và cảnh báo về những hiểm hoạ của nó đối với trật tự xã hội và phát triển kinh tế. Ông còn viện dẫn thêm rằng, những lợi nhuận (nhìn từ góc độ của Mỹ) đã tạo ra lực lượng Mafia Sicilia chống lại ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng sản.

Chuyên gia nghiên cứu về buôn bán ma tuý, tiến sĩ Alfred W. McCoy cho rằng, Luciano đã được đánh đổi án ngồi tù để tại ngoại do những đóng góp của ông ta. Sau chiến tranh Luciano được phóng thích khỏi nhà tù và bị đày về Ý, tại đây hắn có điều kiện hoạt động phạm tội mà không bị cản trở. Hắn trở lại Sicilia năm 1946 để tiếp tục hoạt động, được McCoy đề cập tới trong cuốn "hoạt động buôn bán heroin ở Đông Nam Á" vào năm 1972. Luciano đó liên minh với Mafia đảo Coóc, phát triển mạng lưới buôn bán heroin toàn cầu; lúc đầu là nguồn cung cấp từ Thổ Nhĩ Kỳ nhập vào Mác-xây, trong cái gọi là "điểm trung chuyển Pháp". Sau khi Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu loại trừ cây thuốc phiện, hắn lại liên hệ với giới Mafia đảo Coóc để lấy hàng từ miền nam Việt Nam. Trong khi liên kết với các thủ lĩnh ở Mỹ trong đó có Santo Trafficante Jr, Luciano và những người kế vị của hắn đã lợi dụng tình trạng hỗn loạn do cuộc chiến của Mỹ ở Việt Nam để phát triển nguồn cung ứng heroin tại "vùng tam giác vàng", nơi đây đã nhanh chóng trở thành địa điểm cung cấp heroin lớn nhất cho Mỹ, Úc và nhiều quốc gia khác.

Phiên toà Maxi và cuộc chiến chống lại chính quyền
Cuộc chiến Mafia lần thứ hai diễn ra vào đầu những năm 1980, đây là cuộc xung đột lớn nhất trong nội bộ Mafia dẫn tới việc ám sát một số nhà chính trị, cảnh sát trưởng và các vị chánh án.

Salvatore Riina và đồng bọn Corleonesi rốt cuộc đã chiến thắng. Các thế hệ Mafia mới hướng tới lao động chân tay hơn là mánh khoé gian lận theo kiểu truyền thống. Để đáp lại xu thế phát triển này, người Ý đưa ra tên gọi là Cosa Nuova (cái mới) để đối lại Cosa Nostra và thể hiện sự cách tân.
Một trong những tay Mafia cộm cán đầu tiên(bị bắt và cộng tác với toà án) là Tommaso Buscetta bị mất hết đồng minh trong cuộc chiến và đã tiết lộ với chánh án Giovanni Falcone từ năm 1983. Điều này dẫn đến phiên toà Maxi (1986-1987) kết quả là hàng trăm tên Mafia đã bị lộ diện. Khi toà án tối cao Ý kết tội những tên này vào tháng 1 năm 1992 thì Riina tiến hành trả thù. Nhà chính trị Salvatore Lima đã bị giết vào tháng 3 năm 1992, ông đã nghi ngờ có sự liên kết giữa chính quyền với Mafia từ lâu(sau đó được Buscetta làm nhân chứng) và Mafia đã trút cơn tức gận lên ông. Falcone và người bạn chống Mafia của ông Paolo Borsellino cũng bị giết một vài tháng sau đó. Những điều đó dẫn đến sự phẫn nộ của công luận và đòi chính phủ phải trừng trị thích đáng, kết quả là Riina đó bị bắt vào tháng 1 năm 1993. Rất nhiều tên Mafia dần dần lộ diện. Rất nhiều tiền được trả cho các hoạt động liên quan tới giết người, ví dụ như vợ, anh chị em và cô dì, chú bác của kẻ đào tẩu Francesco Marino Mannoia đã bị giết.

Corleonesi đã trả thù bằng hàng loạt các vụ khủng bố đánh bom vào một số điểm du lịch trên lãnh thổ Ý. Các điểm Via dei Georgofili ở Florence, Via Palestro ở Milano, Piazza San Giovanni ở Laterano và Via San Teodoro ở Rome bị đánh bom làm cho 10 người bị thiệt mạng, 93 người bị thương và nhiều công trình bị phá huỷ, trong đó có khu triển lãm nghệ thuật Uffizi. Bernardo Provenzano lên thay Corleonesi, hắn tạm dừng chiến dịch khủng bố và thay vào đó là chiến dịch im lặng được gọi là pax mafiosi. Chiến dịch đó làm cho Mafia hồi phục dần dần như trước đây. Hắn đã bị bắt vào năm 2006 sau 43 năm hoạt động.

Mafia hiện đại ở Ý
Sự chia rẽ của Mafia ở Sicilia trong giai đoạn hiện nay là vì các ông chủ đang bị kết án và ở trong tù, trong đó có Riina và Bernardo Provenzano, nhưng cũng có kẻ chưa bị kết tội. Những ông chủ ở trong tù lâu năm rất khó chỉ đạo những hoạt động ở bên ngoài. Antonino Giuffrè, bạn thân của Provenzano đã nhanh chóng thay thế hắn ngay sau khi tên này vào tù năm 2002. Năm 1993, Cosa Nostra đã tiếp xúc trực tiếp với đại diện của thủ tướng Silvio Berlusconi.
Ông đã gợi ý bãi bỏ một số điều chống Mafia trong đạo luật 41 bis và đã trao quyền bầu cử riêng đối với Sicilia.

Giuffrè cho rằng tuyên bố không được khẳng định. Quốc hội Ý được sự ủng hộ của đảng Dân chủ-Tự do thiên chúa giáo của Silvio Berlusconi đã phải phê chuẩn lại đạo luật 41 bis đã bị hết hạn vào năm 2002, nhưng vẫn còn hiệu lực 4 năm nữa để áp dụng cho các tội phạm khác như khủng bố. Tuy nhiên theo bài báo của L'Espresso đăng trên một tờ báo hàng đầu của Ý, thì có khoảng 1/5 trong số 119 tên Mafia bị ngồi tù vì đạo luật 41 bis được phóng thích. Tổ chức ân xá quốc tế đã khẩn trương xem xét lại đạo luật 41 bis có đề cập tới "tội ác vô nhân tính hay đối xử đê hèn" đối với tù nhân.

Hơn nữa, Salvatore Riina như đã đề cập ở trên, nhà chính trị Giulio Andreotti, chánh án toà án tối cao Corrado Carnevale bị nghi ngờ có dính líu với Mafia trong một giai đoạn dài.

Cuối những năm 1990, Cosa Nostra bị suy yếu, lợi tức chính là do buôn bán ma tuý từ Calabria tới Ndrangheta. Năm 2006 chúng kiểm soát theo ước tính tới khoảng 80% lượng cocaine bán vào châu Âu. Mafia còn tống tiền các công ty lớn, nhỏ khác nữa. Ước tính có tới khoảng 7% thu nhập của Ý do các tổ chức tội phạm mang lại. Mafia đã trở thành một hoạt động kinh doanh lớn nhất ở Ý, đem lại lợi tức hơn 120 tỷ đô la Mỹ hàng năm.

Mười điều răn
Năm 2007, cảnh sát Sicilia đã tìm thấy 10 điều răn tại nơi ở của Salvatore Lo Piccolo (một trong những tay trùm Mafia). Cũng tương tự như 10 điều răn trong Kinh Thánh của Thiên Chúa Giáo, nhằm khuyên răn những chiến hữu của chúng trở thành những thành viên trung thành. Mười điều răn đó như sau:

1. Không ai được phép giới thiệu trực tiếp mình với một thành viên khác của chúng ta. Phải có một người thứ ba làm trung gian.

2. Không bao giờ được nhòm ngó tới vợ của bạn bè.

3. Không được để bị nhìn thấy cùng cảnh sát.

4. Không được đến quán rượu hay hộp đêm.

5. Luôn sẵn sàng với Cosa Nostra, đó là một nghĩa vụ. Thậm chí vợ sắp đẻ.

6. Phải tuyệt đối tôn trọng các cuộc hẹn.

7. Phải tôn trọng với các bà vợ.

8. Khi được hỏi về bất kỳ thông tin nào, phải nói sự thật.

9. Không được chiếm đoạt tiền của người khác hay của gia đình khác.

10. Những người không được trở thành thành viên của Cosa Nostra: Nếu có họ hàng gần trong ngành cảnh sát, trong gia đình có người dối trá, cư xử tồi và không có phẩm hạnh.

Theo lời luật của Antonino Calderone về Mười điều răn vào năm 1987: Luật lệ là không được động đến vợ của những người danh giá, không được ăn cắp của những người đàn ông danh giá và nói chung của bất cứ ai; không được dính tới mại dâm; không được giết những người đàn ông danh giá, trừ khi thật cần thiết; tránh cung cấp thông tin cho cảnh sát; không được tranh chấp với những người đàn ông danh giá để duy trì hòa khí; giữ kín về nội bộ Cosa Nostra với người bên ngoài; tránh giới thiệu bản thân với những đàn ông danh giá.

Những Mafia Sicilia nổi bật nhất
Vito Cascio Ferro bị Cesare Mori tống giam.
Calogero Vizzini (1877 – 1954): được coi là một trong những tên trùm Mafia có ảnh hưởng nhất ở Sicilia kể sau từ chiến tranh thế giới 2 cho tới khi hắn chết năm 1954.
Stefano Magaddino (1891 – 1974): được coi là "bố già uy quyền của Cosa Nostra", hoạt động ở các thành phố Buffalo và Detroit.
Giuseppe Genco Russo (1893 – 1976): sếp của Mussomeli, được coi là người kế thừa Calogero Vizzini.
Michele Navarra (1905 – 1958): đứng đầu gia đình Corleone từ năm 1930 tới 1958
Salvatore "Ciaschiteddu" Greco (1923 – 1978): đứng đầu gia đình Mafia ở Ciaculli, từng là thư ký đầu tiên của liên minh Mafia từ năm 1958.
Gaetano Badalamenti (1923 – 2004): sếp của gia đình Mafia ở Cinisi
Angelo La Barbera (1924 – 1975): chủ của gia đình Mafia ở Palermo
Michele Greco (1924 – 2008): chủ của gia đình Mafia ở Croceverde
Luciano Liggio (1925 – 1993 chủ của gia đình Mafia ở Corleone
Tommaso Buscetta (1928 – 2000): Mafia Sicilia trở thành nhân vật quan trọng năm 1984. Buscetta đứng ra làm chứng trong suốt phiên toà Maxi.
Salvatore Riina (sinh năm 1930): còn được gọi là Totũ Riina là một trong những thành viên khét tiếng của Mafia Sicilia. Hắn có biệt hiệu là "cục súc" hay được còn được gọi là "gã lùn"(U Curtu trong tiếng Sicilia) và hắn điều hành Mafia bằng bàn tay sắt trong giai đoạn từ những năm 1980 cho tới khi hắn bị bắt vào năm 1993.
Bernardo Provenzano(sinh năm 1933): người kế vị Riina là một trong những cánh tay phải của Corleonesi và là một trong những nhân vật có uy quyền nhất của Mafia Sicilia. Provenzano lẩn trốn pháp luật từ năm 1963. Hắn bị bắt vào ngày 11 tháng 4 năm 2006 tại Sicilia. Trước khi bị bắt, các nhà điều tra đã phải theo dõi hắn trong suốt 10 năm.
Stefano Bontade (1939 – 1981): sếp của gia đình Mafia ở Santa Maria di Gesu.
Leoluca Bagarella (sinh năm 1941): thành viên của gia đình Mafia Corleone bị bắt năm 1995
Salvatore Lo Piccolo (sinh năm 1942): được coi là một trong những người kế vị Provenzano.
Salvatore Inzerillo (1944 – 1981): sếp của gia đình Mafia ở Passo di Rigano
Giovanni 'Lo Scannacristiani' Brusca (sinh năm 1957): dính líu tới vụ ám sát chánh Giovanni Falcone.
Matteo Messina Denaro (sinh năm 1962): được coi là một trong những người kế vị Provenzano.
Michele Cavataio: bị chết do giao tranh giữa các băng Mafia năm 1969
Benedetto Santapaola (sinh 1938): nhân vật quan trọng nhất của Mafia ở Catania.

Cấu trúc của Cosa Nostra Sicilia
Cosa Nostra được các thành viên của Mafia coi là một "tổ chức danh giá", chuỗi các mệnh lệnh được tổ chức theo dạng hình kim tự tháp, giống như mô hình của liên minh hiện đại.

Cấu trúc truyền thống
1.Capo di Tutti Capi: là "ông chủ của mọi ông chủ"

2. Capo di Capi Re: "Hoàng đế của các ông chủ", danh hiệu thể hiện sự kính trọng đối với những Mafia cao tuổi đã nghỉ hưu.

3. Capo Crimine: "ông chủ phạm tội", còn gọi là Don - Đứng đầu gia đình Mafia phạm tội ác. Sếp của gia đình Mafia.

4. Capo Bastone: "sếp của câu lạc bộ", còn gọi là "Underboss" nhận mệnh lệnh cấp hai từ Capo Crimine. Còn được gọi là sếp phó.

5. Consigliere: cố vấn

6. Caporegime: "đội trưởng", người nắm giữ một đội quân khoảng 10 người thi hành nhiệm vụ.

7. Sgarrista hay Soldato: "người lính", là thành viên của Mafia có nghĩa vụ phục vụ như một người lính.

8. Picciotto:"người đàn ông bé nhỏ": một số lượng nhỏ những người ép buộc làm việc cho Mafia.

9. Giovane D'Onore: một hội gồm các thành viên, thường không phải gốc Ý và Sicilia

Cấu trúc của Mafia Ý
1. Capofamiglia: Sếp

2. Consigliere: cố vấn

3. Sotto Capo: sếp phó

4. Capodecina: ban lãnh đạo

5. Uomini D'onore: thành viên danh dự

Mafia Mỹ
Mafia Mỹ (hay còn được gọi là Cosa Nostra Mỹ), có nguồn gốc từ Mafia Sicilia nổi lên ở vùng ven biển miền đông nước Mỹ trong giai đoạn thế kỉ 19 theo làn sóng nhập cư của người Sicilia (hay còn được gọi là diaspora Ý). Mafia Mỹ gốc Ý thống trị các tổ chức tội phạm ở nước này. Nó duy trì các hoạt động phạm tội ở hầu hết các thành phố lớn như Chicago và New York; các thành phố ở vùng đông bắc và nhiều vùng khác, trong đó có: Philadelphia, Las Vegas, New Orleans và nhiều thành phố khác. Mafia nổi danh và đã đi vào nền văn hoá Mỹ; được dựng thành phim, truyền hình, quảng cáo thương mại và trò chơi game.

Mafia Mỹ gốc Ý, đặc biệt là 5 gia đình Mafia ở New York có nguồn gốc từ Mafia Sicilia và tồn tại biệt lập nhiều năm ở Mỹ. Ngày nay Mafia Mỹ liên kết với một số tổ chức tội phạm có nguồn gốc từ Ý, như Camorra có tổ chức đầu não ở Ý. Bị hiểu lầm là " Mafia gốc", nhưng cũng là một tổ chức tội phạm láng giềng lâu đời nhất không phải chỉ có hoạt động ở Mỹ. Năm 1986, theo báo cáo của chính phủ, ước tính có khoảng 1700 tổ chức Cosa Nostra với hàng ngàn thành viên của chúng. Báo cáo cũng chỉ ra rằng, Mafia Mỹ gốc Ý là tổ chức tội phạm lớn nhất nước Mỹ và nó tiếp tục thống lĩnh nghiệp đoàn tội phạm Mỹ, cho dù tiếp tục xuất hiện nhiều băng nhóm đường phố khắc.

Cosa Nostra Mỹ hoạt động mạnh nhất ở vùng New York,, Philadelphia, New England, Detroit và Chicago; tổng cộng có tới 26 gia đình Cosa Nostra trên toàn nước Mỹ.

Lịch sử

Xuất xứ: "bàn tay đen"
Các nhóm Mafia xuất hiện và hoạt động đầu tiên là xung quanh khu vực thành phố New York, ban đầu từ các khu vực nghèo khó của người Do Thái láng giềng, dần dần biến thành những tổ chức tội phạm quốc tế. Mafia Mỹ gốc Ý bắt đầu từ La Mano Nera, "bàn tay đen", tức là tống tiền những người Ý(và các cộng đồng nhập cư khác) xung quanh thành phố New York. Các băng "bàn tay đen" có thể đe doạ họ bằng thư, nếu những đòi hỏi không được đáp ứng. Thư đe doạ này đôi khi được điểm chỉ bằng dấu tay dính mực đen ở cuối thư. Đặc biệt là khi những băng tội phạm Sicilia nhập cư vào Mỹ, chúng hoạt động phạm pháp dưới dạng cho vay nặng lãi, mại dâm, ma tuý, buôn rượu lậu, cướp giật, bắt cóc, giết người. Nhiều người Ý di cư nghèo phải bám vào Mafia để mong có được vị thế và thoát khỏi nghèo đói.

Giuseppe Esposito là tên Mafia Sicilia đầu tiên nhập cư vào Mỹ. Hắn cùng với 6 người bạn của hắn chuồn sang Mỹ sau khi đã giết 11 chủ đất giàu có, một số vị quan chức tỉnh Sicilia. Hắn đã bị bắt ở New Orleans năm 1881 và bị dẫn độ về Ý.

New Orleans cũng là nơi ẩn náu đầu tiên của Mafia ở Mỹ, tại đó chúng thu hút sự chú ý cả ở trong nước và quốc tế. Ngày 15 tháng 10 năm 1890, viên sĩ quan cảnh sát của New Orleans tên là David Hennessey đã bị bắn chết theo lệnh ám sát. Hàng trăm tên Mafia Sicilia bị bắt và 19 tên trong số đó đã bị kết án về tội giết người. Nhưng sau đó được tha bổng, theo tin đồn là hối lộ và đe doạ những người làm chứng. Quá bất bình, những người dân của New Orleans đã xông vào giết chết 11 tên trong số 19 tên này. Hai tên bị treo cổ, 9 tên bị bắn và 8 tên trốn thoát.

Giai đoạn từ những năm 1910 đến những năm 1920 có 5 cụm băng đảng Mafia Sicilia hình thành ở thành phố New York.

Sự nổi lên trong giai đoạn ban hành đạo luật cấm rượu
Charles "Lucky" Luciano là một trong những ông chủ nổi tiếng nhất của thế giới ngầm ở Mỹ.
Sự hoạt động của Mafia bị giới hạn từ năm 1920, bị phá sản bởi đạo luật cấm sản xuất và buôn bán rượu. Hoạt động của băng đảng Al Capone những năm 1920 chỉ giới hạn trong phạm vi Chicago.

Cuối những năm 1920, có hai đảng phái tội phạm nổi lên, nguyên nhân căn bản là do cuộc chiến tranh Castellamarese nhằm giành quyền kiểm soát các tổ chức tội phạm giữa các băng đảng ở thành phố New York. Sau khi Joseph Masseria, một trong những thủ lĩnh của Mafia bị tiêu diệt, chiến tranh chấm dứt, hai băng đảng nhập lại thành một tổ chức thống nhất. Salvatore Maranzano, là thủ lĩnh đầu tiên của Mafia Mỹ; do tự ý giết người nên 6 tháng sau Charles "Lucky" Luciano trở thành thủ lĩnh mới. Maranzano ban hành ra một đạo luật chỉ đạo cho tổ chức này; hình thành nên cơ cấu các gia đình và giải quyết xung đột. Luciano thiết lập nên hội đồng để điều hành các hoạt động của tổ chức. Hội đồng bao gồm ông chủ của 6 hay 7 gia đình Mafia.

Sau chiến tranh thế giới thứ hai
Năm 1951, Estes Kefauver thượng nghị sĩ của bang Tennessee đưa ra một nhận định rằng: "các tổ chức tội phạm nguy hiểm còn được gọi là Mafia có liên hệ với Liên Xô đang hoạt động ráo riết ở Mỹ".

Năm 1957, cảnh sát New York đã không ngăn cản được cuộc họp của Mafia Mỹ ở thị trấn nhỏ Apalachin thuộc New York. Cuộc họp này được gọi là hội nghị Apalachin. Rất nhiều tên tham dự bị bắt và sự kiện này đó buộc các tổ chức tội phạm phải thay đổi luật lệ hoạt động.

Năm 1963, Joseph Valachi là người của Cosa Nostra Mỹ đầu tiên cung cấp những thông tin bên trong của tổ chức này. Được FBI trưng dụng, Valachi đó cung cấp tên tuổi, cấu trúc, quyền lực, luật lệ, lời thề và thành viên của tổ chức này. Tất cả mọi điều đó còn được giữ kín cho đến mãi sau này.
Ngày nay, Cosa Nostra dính líu đến hầu hết các lĩnh vực hoạt động bất hợp pháp ở Mỹ. Nó bao gồm các lĩnh vực như giết người, tống tiền, buôn ma tuý, tham nhũng, đánh bạc, thâm nhập vào các lĩnh vực kinh doanh hợp pháp, nhập cư lao động bất hợp pháp, cho vay nặng lãi, mại dâm, khiêu dâm, gian lận thuế và đặc biệt hiện nay là lĩnh vực cổ phiếu.

Thâm nhập vào các hiệp hội lao động
Vào giữa thế kỉ 20, Mafia nổi danh bởi sự thâm nhập vào nhiều nghiệp đoàn lao động ở Mỹ. Đặc biệt là khi vị chủ tịch nghiệp đoàn lái xe tải Jimmy Hoffa bị mất tích và được cho là đó bị ám sát. Những năm 1980, chính phủ liên bang Mỹ kiên quyết loại bỏ ảnh hưởng của Mafia ra khỏi liên đoàn lao động.

Cấu trúc
Mafia đá phát triển thành 26 tổ chức (gia đình) ở tất cả các thành phố trên toàn bộ lãnh thổ Mỹ, với trung tâm là New York. Sau nhiều cuộc chiến, 5 gia đình đã thiết lập được sự kiểm soát ở New York, đó là: gia đình Bonanno, gia đình Colombo, gia đình Gambino, gia đình Genovese và gia đình Lucchese. Các gia đình nay đã tổ chức một hội nghị ngầm với những băng đảng trứ danh khác như Joe Porrello ở Cleveland và Al Capone.

1. Sếp trưởng: Là ông chủ của các gia đình, thường nắm vai trò như một người điều hành chung cho toàn bộ một tổ chức Mafia, còn được gọi là Don hay "bố già". Những ông sếp này nắm giữ toàn bộ các hoạt động của mọi thành viên trong gia đình. Tuỳ theo từng gia đình, sếp có thể được bầu chọn trong hội nghị gia đình. Trong quá khứ, sếp phải được bầu qua hội nghị gia đình; nhưng từ những năm 1950 những cuộc tụ họp thường thu hút sự chú ý.

2. Sếp phó: Sếp phó thường được sếp trưởng chỉ định trực tiếp, là người có vai trò thứ hai trong một gia đình Mafia. Là người dưới quyền và thay thế sếp trưởng trong trường hợp sếp trưởng chết đột ngột. Sếp phó nắm toàn bộ việc điều hành các đội trưởng, nhưng đều dưới quyền sếp trưởng.

3. Cố vấn: Có vai trò tư vấn cho gia đình và được coi là cánh tay phải của sếp trưởng. Cánh này thường có vẻ ít găng-tơ và sếp có thể tin tưởng. Họ thường là trung gian cho những cuộc đụng độ, đại điện và ấn định cho những cuộc gặp gỡ giữa các gia đình. Họ còn đảm bảo cho các hoạt động của các gia đình tránh những rắc rối với luật pháp, như đánh bạc hay cho vay nặng lãi. Những người này đa số là luật sư hay môi giới chứng khoán có uy tín và có mối quan hệ gần với sếp. Cố vấn không có lực lượng trong tay, nhưng lại có quyền lực lớn trong gia đình, thương thuyết các vụ "mua" hay hối lộ cảnh sát hay quan toà.

4. Đội trưởng: Có nhiệm vụ điều hành một đội, mỗi đội thường từ 4 đến 6 nhóm trong gia đình, cũng có thể hơn. Mỗi nhóm khoảng 10 người. Đội trưởng điều hành trực tiếp công việc của đội mình, nhưng cũng có giới hạn và theo đường lối của sếp trưởng. Thưởng phạt cũng do sếp trưởng nắm quyền. Đội trưởng có thể do sếp phó đề nghị, nhưng thường được sếp trưởng chỉ định trực tiếp.

5. Lính trơn: Họ là những thành viên cấu thành nên gia đình Mafia và phải có nguồn gốc Ý (gồm cả Sicilia). Lính trơn bắt đầu hoạt động trong gia đình khi đã trải qua thử thách. Khi có sự mở rộng đội, thì đội trưởng có thể đề nghị tăng cường lính mới, nhưng quyết định là sếp trưởng. Lính mới dưới quyền chỉ đạo của đội trưởng và phải phục tùng mệnh lệnh của đội trưởng. Lính làm việc độc lập để tạo kinh phí cho gia đình Mafia. Lính là tầng lớp hèn kém nhất trong gia đình. Họ còn được gọi là " thợ", thường hay bị thí mạng trong những trường hợp các phi vụ bại lộ, phải thi hành những vụ giết người từ những sếp đứng trên họ. Những người lính được tín nhiệm không được tấn công một người mà người đó không chống lại mình. Bắt đầu khởi nghiệp là lính, nhưng không phải là lính cho đến khi kết thúc sự nghiệp.

6. Cộng tác viên: Cộng tác viên nhưng không phải gồm những thành viên tập hợp thành một đám đông, tương tự như những đám trẻ hư hỏng đường phố. Những người này thường làm môi giới ma tuý và thường tiếp xúc trực tiếp với những thành viên thực sự của gia đình. Họ là những thành viên của gia đình và thường làm những công việc như chủ nhà hàng. Cộng tác viên có thể là đại biểu của liên đoàn lao động hay thương gia. Họ cũng phải là những người Ý hay Sicilia. Đôi khi cộng tác viên cũng là những người có quyền lực với đối với gia đình riêng của họ, ví dụ Joe Watts rất thân cận với John Gotti(một trong những sếp của 5 gia đình quyền thế ở New York).
Cấu trúc và hệ thống tổ chức của Mafia Mỹ được Salvatore Maranzano tạo ra (từng là ông chủ của mọi ông chủ của mạng lưới Mafia Mỹ, nhưng bị giết chết sau khi nắm chức này 6 tháng, Lucky Luciano lên thay và cũng là người có lẽ đó giết Salvatore Maranzano). Trong những năm gần đây, xuất hiện thêm hai vị trí trong hệ thống gia đình Mafia, đó là: sứ giả và sếp đường phố. Những vị trí này do Vincent Gigante đưa ra. Mỗi đội do một đội trưởng lãnh đạo và báo cáo với sếp trưởng. Khi sếp trưởng quyết định, anh ta không chỉ đạo trực tiếp xuống người lính mà phải theo một chuỗi mệnh lệnh. Trong trường hợp như thế, nếu có bị lộ thì chỉ có người bên dưới mới bị bắt. Cấu trúc này được Mario Puzo mô tả trong cuốn tiểu thuyết nổi tiếng "Bố già" phần II, trong mối liên hệ được gọi là " những cái đệm". Nó cung cấp cho hội đồng tình báo Mỹ một hình thức "cực kì hợp lý" để tham khảo.

Nghi thức
Ban đầu nghi thức được du nhập từ nhiều nguồn; như tình hữu ái của Thiên Chúa giáo, Tam Điểm hội giữa thế kỉ 19 ở Sicilia và cho đến nay cũng có ít biến đổi. Theo báo cáo của cảnh sát trưởng của Palermo năm 1875, trong buổi làm lễ gia nhập của một môn đồ mới thì phải có mặt của một nhóm sếp trưởng và các sếp phó. Một trong những vị này sẽ chọc vào ngón tay của người lính mới và nói với anh ta là phải bôi máu vào một bức hình thánh, thường là tượng thánh. Lời tuyên thệ phải được đọc sau khi bức tượng có máu cháy hết, đó là việc làm tượng trưng cho bản án dành cho những kẻ phản bội. Điều này được kẻ đào tẩu Tommaso Buscetta khẳng định lần đầu tiên. Việc xử lý một người lính nào đó phải do hội đồng lãnh đạo gia đình Mafia phê chuẩn, việc trả thù anh ta có thể kích thích chiến tranh. Trong trường hợp nếu có chiến tranh giữa các băng đảng thì căn hộ phải bỏ trống và có những người lính nằm trên đệm dưới sàn nhà, phải canh gác luân phiên và nhìn qua cửa sổ để sẵn sàng chiến đấu.

Các gia đình Mafia theo thành phố ở Mỹ
Lưu ý: Mafia gồm các thành viên, các cộng tác viên và gia đình ở các thành phố khác nhau. Nên các tổ chức này không chỉ giới hạn ở các thành phố này. Nhiều gia đình ở thành phố này, nhưng có ảnh hưởng tới thành phố khác.
Gia đình ở Buffalo
Gia đình ở Chicago
Gia đình ở Cleveland
Gia đình ở Kansas
Gia đình ở New England-Boston (gia đình Patriarca)
Gia đình ở New Jersey (gia đình DeCavalcante)
Gia đình ở New Orleans
5 gia đình ở New York (gia đình Genovese, gia đình Gambino, gia đình Lucchese, gia đình Bonanno, gia đình Colombo)
Đông bắc Pennsylvania (gia đình Bufalino)
Gia đình ở Omaha
Ở Philadelphia (gia đình Scarfo)
Gia đình ở Pittsburgh

Những tên Mafia nổi tiếng ở Mỹ
Joe Bonanno Joe Bananas' (1905-2002): sếp đầu tiên của gia đình Bonanno.
Al Capone (biệt danh: 'Scarface') (1899-1947): Trùm mafia nổi tiếng thời kì cấm rượu giai đoạn 1920-1930 ở Chicago.
Paul Castellano (1915-1985): sếp của gia đình Gambino, bị ám sát theo lệnh của John Gotti.
Lucky Luciano(1897-1962): sếp của các gia đình của thành phố New York, kiến tạo nên Mafia Mỹ hiện đại, sếp đầu tiên của gia đình Genovese.
Carlo Gambino 'Don Carlo' (1902-1976): sếp của gia đình Gambino mở rộng. Được xem như chủ tịch hiệp hội Mafia Mỹ từ năm 1957.
Gaetano Gagliano 'Tommy' (1884-1951): sếp đầu tiên của gia đình Lucchese
Sam Giancana: sếp của vùng Chicago giai đoạn 1956-1966.
John Gotti 'The Dapper Don' (1940-2002): sếp của gia đình Gambino. Nổi tiếng trong mối quan hệ với các phương tiện thông tin đại chúng.
Henry Hill (sinh năm 1943) Mob: phản bội và cuộc đời hắn được đưa lên phim Goodfellas nổi tiếng.
Vincent Mangano (1888-1951): Trùm mafia đầu tiên của gia đình Gambino.
Carlos Marcello: sếp của gia đình ở New Orleans những năm 1960.
Joe Profaci (1897-1962): sếp đầu tiên của gia đình Colombo.
Santo Trafficante, Jr.: người có quyền lực lớn nhất ở Florida và Cuba(trước năm 1959).
Joe Valachi 'Joe Cargo' (1903-1971): Mafia đầu tiên hợp tác với chính quyền làm chỉ điểm.

Luật bắt buộc ở Mỹ

Mối liên hệ giữa chính quyền Mỹ với Mafia
Không mấy khi chính phủ Mỹ hiệp lực với giới tội phạm để ám sát các nhà lãnh đạo nước ngoài. Tháng 8 năm 1960, Colonel Sheffield Edwards đề xuất phương án ám sát lãnh tụ Cuba Fidel Castro bằng cách dùng Mafia để ám sát. Từ tháng 8 năm 1960 đến tháng 4 năm 1961, Mafia đã lên kế hoạch dùng chất độc hay bắn để hạ sát Fidel (được đề cập trong cuốn báo cáo về nỗ lực ám sát Fidel Castro", trang 3 và 14 của CIA). Vụ việc có sự tham gia của các nhân vật của Mafia như Sam Giancana, Carlos Marcello, Santo Trafficante, Jr. và John Roselli.

Luật bắt buộc và Mafia
Trong một số gia đình Mafia, giết những người của chính quyền là điều bị cấm, vì có thể sẽ bị cảnh sát trả thù. Trong một số trường hợp, giết người thì bị hình phạt là cái chết. Tên Mafia Dutch Schultz người Do Thái được báo cáo là đã bị bắn chết bởi một Mafia Ý, vì hắn có kế hoạch ám sát ủy viên công tố Thomas Dewey của thành phố New York. Mafia có điều luật bắt buộc từ rất lâu. Viên cảnh sát thành phố New Orleans Joe Petrosino bị Mafia Sicilia bắn chết, sau người này được đúc tượng và bức tượng đó được đặt ở nơi đông người qua lại ở thành phố này.

Chương trình hành động RICO năm 1960 đã quy định hoạt động chống tội phạm và đưa ra kế hoạch bảo vệ nhân chứng. Đạo luật này mới bắt đầu thực hiện vào giai đoạn cuối những năm 1970 đầu những năm 1980. Chương trình này đã làm cho 2 bố già của thành phố New York là Anthony Corallo và Carmine Persico phải ra hầu toà vào năm 1985. Chương trình này vẫn còn hiệu lực cho tới cuối thế kỉ 20. Lực lượng phòng chống tội phạm Liên bang được thành lập tạo điều kiện cho việc loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội.

Lực lượng phòng chống tội phạm Liên bang được thiết lập vào năm 1960 do nỗ lực của Robert Kennedy (em út của tổng thống Mỹ). Lực lượng này đặt dưới quyền lãnh đạo của ban thanh tra thuộc bộ lao động Mỹ. Nó đã bị giải tán ở cấp Liên bang, nhưng vẫn tồn tại ở các địa phương. Tổ chức này đã phá được một số băng đảng tội phạm lớn. Tuy nhiên Mafia vẫn còn hoạt động mạnh ở Mỹ, dù chương trình hành động RICO có những thành công nhất định. Theo Selwyn Raab, tác giả của cuốn: Năm gia đình: sự ra đời, suy yếu và hồi sinh của các đế chế Mafia hùng mạnh ở Mỹ, thì sau sự kiện ngày 11 tháng 9 năm 2001 FBI lại chú ý đặc biệt tới các tên khủng bố, điều này góp phần làm hồi sinh các hoạt động của Mafia ở Mỹ.

Tham khảo

Mafioso. Lịch sử Mafia từ nguồn gốc của nó đến ngày nay (1976) Gaia Servadio, Secker & Warburg ISBN 436447002
' Mafia Sicili: Sự che chở bí mật (1993), Diego Gambetta, ĐH Harvard, ISBN 0674807421
Cosa Nostra. Một nhân vật lịch sử của Mafia (2004) John Dickie, Coronet, ISBN 0340824352
Organized Crime: An Inside Guide to the World's Most Successful Industry (2004) Paul Lunde, ISBN 0789496488
Cigar City Mafia: A Complete History of the Tampa Underworld (2004), Scott M. Deitche, Barricade Books ISBN 1569802661
Excellent Cadavers (1995) Alexander Stille, Vintage ISBN 0-679-76863-7

Xem thêm
Bố già

Tham khảo

Liên kết ngoài

M
M


title: ISBN

text:
ISBN (viết tắt của International Standard Book Number, Mã số tiêu chuẩn quốc tế cho sách) là mã số tiêu chuẩn quốc tế có tính chất thương mại duy nhất để xác định một quyển sách. Hệ thống ISBN được tạo ở Anh năm 1966 bởi các nhà phân phối sách và văn phòng phẩm W H Smith cùng bạn bè, ban đầu được gọi là Standard Book Numbering (mã số tiêu chuẩn cho sách) hay SBN. Sau đó được công nhận quốc tế theo tiêu chuẩn ISO 2108 năm 1970. Một dạng định dạng tương tự, International Standard Serial Number (mã số tiêu chuẩn quốc tế cho tạp chí) hay ISSN, được dùng cho các ấn phẩm định kỳ như tạp chí.

Tổng quát

Mỗi bản sao và mỗi thay đổi (trừ khi in lại) của một quyển sách sẽ có số ISBN riêng. Số đó có thể có 10 số tự (kiểu cũ) hoặc 13 số tự (kiểu mới, áp dụng với mã vạch), gồm 4 hay 5 phần.

 Nếu là số ISBN với 13 số tự thì nó có tiền tố EAN là 978 hay 979. Xem thêm EAN-13. Nếu là số ISBN với 10 số tự thì chỉ cần gán cụm chữ "ISBN", hoặc tại các nước không sử dụng các ký tự Latinh thì có thể dùng các ký tự viết tắt bằng tiếng địa phương thay thế,
 Mã nước hay mã ngôn ngữ,
 Số của nhà phát hành,
 Số của cuốn sách,
 Số kiểm tra.

Các phần khác nhau có độ dài khác nhau và thường nối với nhau bằng các gạch ngang. Gạch ngang không nhất thiết phải có, tuy nhiên, vì mã đầu cần dùng để chắc chắn không có 2 số bắt đầu bằng cùng một kiểu. Nếu hiện diện, gạch ngang phải đặt đúng (quy tắc có ở đây . Tuy nhiên chúng không đủ vì các cơ quan có thẩm quyền khác nhau chịu trách nhiệm cấp và thực hiện các khoảng số ISBN khác nhau. Ngay tại trang của isbn.org cũng không có một danh sách được cập nhật mới nhất.

Mã nước (hay mã ngôn ngữ) 0 và 1 được dùng cho các nước dùng tiếng Anh; 2 cho các nước dùng tiếng Pháp; 3 cho tiếng Đức v.v. (Số SBN ban đầu thiếu mã nước, nhưng tiền tố 0 đến 9 tạo nên số ISBN hoàn chỉnh). Mã nước có thể tới 5 chữ số, ví dụ 99936 cho Bhutan. Xem danh sách hoàn chỉnh .

Số của nhà xuất bản được đặt theo cơ quan ISBN của nước đó và số thứ tự được chọn bởi nhà phát hành sách. Không nhất thiết là các sản phẩm của nhà xuất bản phải có số ISBN, nhưng có ngoại lệ đối với Trung Quốc. Tuy nhiên có nhiều nhà sách chỉ phân phối các sản phẩm mang số ISBN.

Nhà phát hành nhận một cụm số ISBN cho các sản phẩm nhưng khi dùng hết thì được nhận thêm các số ISBN khác, vì thế một nhà phát hành có thể có nhiều số ISBN.

Tổ chức ISBN quốc tế  trong hướng dẫn chính thức của mình   thông báo rằng số tự thứ 10 của chuỗi số ISBN là số kiểm tra, nó là số tự cuối cùng của chuỗi số ISBN với 10 số tự, được tính toán theo phép chia cho 11 với các trọng số từ 10 đến 2, sử dụng X thay cho 10 trong trường hợp 10 là số kiểm tra. Điều này có nghĩa là mỗi số trong 9 số đầu tiên của chuỗi ISBN với 10 số tự – ngoại trừ số kiểm tra – được nhân lên theo các số theo trật tự từ 10 đến 2 và lấy tổng của các phép nhân này, cộng thêm với số kiểm tra, phải chia hết cho 11.

Ví dụ, tính số kiểm tra cho chuỗi số ISBN 10 số mà 9 chữ số đầu tiên là 0-306-40615 được thực hiện như sau:

 10×0 + 9×3 + 8×0 + 7×6 + 6×4 + 5×0 + 4×6 + 3×1 + 2×5
 = 0 + 27 + 0 + 42 + 24 + 0 + 24 + 3 + 10
 = 130

 Số nhỏ nhất cần thêm vào để có thể chia hết cho 11 là 2, do 132/11 = 12 và không có dư.

Vì thế số kiểm tra là 2, và chuối số hoàn chỉnh là ISBN 0-306-40615-2.

Phương pháp thứ hai để tìm số kiểm tra được thực hiện như sau, lấy mỗi số trong 9 số đầu nhân với số chỉ vị trí của nó (từ 1 đến 9). Lấy tổng của các phép nhân và tính số dư trong phép chia cho 11, nếu là "10" thì thay bằng ký tự "X". Ví dụ, để tìm số kiểm tra cho số ISBN 10 số có 9 chữ số đầu tiên là 0-306-40615:

 1×0 + 2×3 + 3×0 + 4×6 + 5×4 + 6×0 + 7×6 + 8×1 + 9×5
 = 0 + 6 + 0 + 24 + 20 + 0 + 42 + 8 + 45
 = 145
 = 13×11 + 2

Vì thế số kiểm tra bằng 2, và chuỗi số hoàn chỉnh là ISBN 0-306-40615-2.

Do 11 là số nguyên tố, mô hình này đảm bảo là các sai sót duy nhất (trong dạng của số bị biến đổi hay các số bị đảo chỗ) có thể được phát hiện ra.

Sử dụng định dạng EAN trong các mã vạch và kế hoạch nâng cấp
Hiện nay, các mã vạch được tìm thấy trên bìa sau của sách (hoặc bên trong trên trang bìa đầu tiên của các ấn phẩm khác) là EAN-13; chúng cũng có thể là "Bookland"— điều đó có nghĩa là, với mã vạch riêng biệt thì người ta mã hóa 5 số cho loại hình tiền tệ và giá bán lẻ được đề nghị. Mô tả chi tiết về định dạng EAN-13 có ở đây  hoặc xem EAN-13. "978", mã sử dụng cho các loại sách, được dành cho ISBN trong các dữ liệu về mã vạch, và số kiểm tra được tính toán lại theo công thức của EAN-13 (chia cho 10, các trọng số là 1 và 3 cho các số khác nhau).

Vì sự thiếu hụt trong các thể loại ISBN nào đó, ISO đã yêu cầu chuyển đổi sang hệ thống ISBN với 13 số tự, bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2005 và công việc này cần kết thúc vào ngày 1 tháng 1 năm 2007. Việc dịch chuyển này cũng làm cho hệ thống ISBN phù hợp với hệ thống mã vạch UPC. Ở đây là tài liệu về các câu hỏi thường gặp  về thay đổi này. Hệ thống ISBN đang có sẽ được gắn tiền tố "978" (và số kiểm tra phải tính lại); khi các ISBN với "978" bị hết thì sử dụng tiền tố "979". Điều này hiện đang diễn ra nhanh chóng ngoài nước Mỹ. Lưu ý rằng các mã xác định nhà xuất bản là không chắc chắn sẽ giống như là các mã trong các ISBN 978 và 979.

Cho đến khi các ISBN với 13 số tự mới sẽ được đồng nhất theo định dạng mã vạch của EAN cho bất kỳ một ISBN với 10 số tự nào thì quá trình này sẽ không phá vỡ tính tương thích với bất kỳ một hệ thống mã vạch nào hiện đang tồn tại. Điều này có nghĩa là nó sẽ cho phép các nhà bán sách sử dụng một hệ thống đánh số duy nhất cho cả sách lẫn các sản phẩm không phải là sách mà không phá hỏng sự tương thích với các thông tin dựa trên ISBN cũ, với một chi phí tối thiểu cho các hệ thống công nghệ thông tin của họ. Vì lý do này, nhiều nhà bán sách, như Barnes & Noble, đã chọn lựa việc bắt đầu loại bỏ việc sử dụng ISBN cũ để chuyển sang sử dụng các mã EAN từ tháng 3 năm 2005.

ISBN và kiểm duyệt sách tại Trung Quốc
ISBN được sử dụng như là phương tiện kiểm duyệt sách tại Trung Quốc. Để có thể in ấn hợp pháp sách thì chúng phải có số ISBN, nó được trao theo từng khối các số cho các nhà in quốc doanh. Tuy nhiên, kể từ những năm 1990, phương thức kiểm duyệt này trở nên ít hiệu quả hơn do các nhà in quốc doanh, giống như các xí nghiệp quốc doanh khác, đã không còn nhận được sự trợ cấp của nhà nước, sẽ bán các số ISBN cho những người trả giá cao nhất mà không cần quan tâm đến nội dung của sách được in ra.

Xem thêm
 ASIN (Tiêu chuẩn số định danh Amazon)
 ISMN (Tiêu chuẩn số âm nhạc quốc tế)
 ISAN (Tiêu chuẩn số nghe nhìn quốc tế)
 ISSN (Tiêu chuẩn số tạp chí quốc tế)
 LCCN (Số kiểm soát của Thư viện Quốc hội Mỹ)

Tham khảo

Tiêu chuẩn ISO
Thuật toán số kiểm tra
Số mã
Khoa học thông tin
Xuất bản
Khoa học thư viện
Định danh