title: Dạng thức thiết kế

text:
Trong kỹ nghệ phần mềm, một dạng thức thiết kế là một giải trình lập lại được cho một dạng vấn đề thường xảy ra trong ngành thiết kế phần mềm. Một dạng thức thiết kế không phải là một thiết kế hoàn tất có thể được chuyển dạng trực tiếp thành mã; nó thực ra là một sự mô tả hay một tiêu bản nhằm chỉ ra cách giải quyết vấn đề mà có thể sử dụng được trong nhiều tình huống khác nhau. Các dạng thức thiết kế hướng đối tượng thường chỉ ra các quan hệ và các mối tương tác giữa các lớp, mà không cần đặc tả rõ các lớp ứng dụng cuối cùng hay các đối tượng có tham gia. Các thuật toán thì không được xem là các dạng thức thiết kế, vì chúng giải quyết các vấn đề tính toán hơn là vấn đề thiết kế.

Lịch sử
Các dạng thức nguyên thủy như là một nguyên lý thiết kế từ ý kiến của Christopher Alexander. Trong năm 1987, Kent Beck và Ward Cunningham đã bắt đầu thử nghiệm với các ý tưởng về việc ứng dụng các dạng thức vào lập trình và trình bày các kết quả của họ tại hội nghị OOPSLA năm đó. Trong những năm kế tiếp Beck, Cunningham và nhiều người khác đã kế tục công việc này.

Các dạng thức thiết kế trở nên phổ biến trong khoa học máy tính sau khi cuốn Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software được phát hành trong năm 1944 (Gamma et al). Cùng năm này, hội nghị Pattern Languages of Programs (tên này có nghĩa là "Các Ngôn ngữ Dạng thức của các Chương trình") đã được tổ chức. Năm sau đó, Portland Pattern Repository (tức là "Trung tâm Dữ liệu Dạng thức Portland") đã được hình thành nhằm hồ sơ hóa các dạng thức thiết kế. Nội hàm của thuật ngữ vẫn còn là một việc bàn cãi cho đến thập niên sau đó.

Ứng dụng
Dạng thức thiết kế có thể đẩy nhanh quá trình phát triển bằng cách cung ứng các kiểm nghiệm và các mẫu hình phát triển đã được chứng minh. Thiết kế phần mềm có tính hiệu quả đòi hỏi cứu xét tới các vấn đề mà nó không thể thấy trước cho đến giai đoạn lắp đặt sau này. Việc tái dụng các dạng thức thiết kế sẽ giúp tránh khỏi các vấn đề tiềm tàng mà chúng có thể gây ra các khó khăn chính và giúp nâng cao khả năng hiểu được cho người viết mã và cho họ các kiến trúc đi cùng với các dạng thức.
Thông thường, người ta chỉ hiểu làm thế nào để áp dụng các kĩ thuật thiết kế phần mềm một cách tường minh cho các vấn đề cụ thể. Các kĩ thuật này thì khó để áp dụng lên các vấn đề có điện rộng hơn. Các dạng thức thiết kế cung cấp các lời giải tổng quát, được hồ sơ hóa trong một định dạng mà chúng không đòi hỏi phải dính chặt với các vấn đề riêng biệt.
Các dạng thức thiết kế được hợp thành từ nhiều đề mục. Đặc biệt thú vị là các đề mục Cấu trúc, các Thành phần và Hợp tác. Các mục này mô tả một "mô típ thiết kế": một vi kiến trúc (micro architechture) nguyên mẫu mà các nhà phát triển chép lại và đáp ứng cho các thiết kế riêng của họ để giải quyết vấn đề hiện tại mà đã được mô tả bởi dạng thức thiết kế đó. (Một vi kiến trúc là một bộ các chương trình cấu thành, nghĩa là các lớp, các phương pháp,..., và các quan hệ giữa các cấu thành này). Những người phát triển dùng dạng thức thiết kế này bằng cách dẫn nhập vào các thiết kế của họ cái vi kiến trúc nguyên mẫu này; nghĩa là các vi kiến trúc đó, trong các thiết kế sẽ có cấu trúc và tổ chức tương tự như mô típ thiết kế đã chọn.
 Thêm vào đó, các dạng thức cho phép các nhà phát triển để liên lạc sử dụng các tên nổi tiếng, đã được hiểu tường tận về các tương tác phần mềm. Các dạng thức thiết kế thông dụng có thể dược nâng cao qua thời gian, tạo thêm các thiết kế mạnh hơn là các thiết kế đặc ứng (ad-hoc).

Phân lớp
Các dạng thức thiết kế có thể được phân lớp dựa trên nhiều tiêu chỉ, điểm chung nhất của chúng là vấn đề cơ sở bên trong mà chúng giải quyết. Theo tiêu chỉ này, các dạng thức thiết kế có thể được phân thành nhiều lớp, một số trong các lớp đó là:
 Các Dạng thức nền tảng (fundamental pattern)
 Các Dạng thức kiến tạo (creational pattern)
 Các Dạng thức cấu trúc (structural pattern)
 Các Dạng thức ứng xử (behavioral pattern)
 Các Dạng thức đồng tranh (concurrency pattern)
 Các Dạng thức kiến trúc (architectural pattern)

Hồ sơ
Hồ sơ cho một dạng thức thiết kế nên chứa đủ thông tin về vấn đề mà dạng thức đó muốn giải quyết, ngữ cảnh mà nó được sử dụng và lời giải đề nghị. Mặc dù vậy, các tác giả sử dụng cách trình bày riêng của họ để viết các dạng thức thiết kế, và các trình bày này thường rập theo những bộ phận trọng yếu. Các tác giả thường bao gồm thêm vào đó các đề mục để cung cấp thêm thông tin, và sắp xếp các bộ phận trọng yếu này vào trong các tiêu chỉ khác nhau, có thể là với các tên khác nhau.

Một định dạng chung được sử dụng bởi "Gang of Four". Nó bao gồm các tiêu chỉ sau:
Tên dạng thức và Phân lớp Mỗi dạng thức nên có một tên đặc trung và phân biệt để giúp xác định và tham chiếu. Thêm vào đó, dạng thức này nên được phân lớp dựa trên một sự chia như là mô tả trong phần trước. Cách phân lớp này giúp ích trong việc nhận ra và sử dụng dạng thức.
Chủ ý: Tiêu chỉ này nên mô tả mục tiêu của dạng thức và lý do để sử dụng nó. Nó rập theo phần vấn đề của dạng thức.
Cũng được biết tới như là: Một dạng thức có thể có nhiều tên. Các tên này nên được mô tả trong tiêu chí này.
Vận hành: Tiêu chỉ này cung cấp một tình huống xảy ra của vấn dề và ngữ cảnh trong đó dạng thức này có thể được áp dụng. Bằng cách liên hệ giữa vấn đề với ngữ cảnh, tiêu chỉ này chỉ ra khi nào dùng dạng thức.
Khả năng ứng dụng: Phần này bao gồm các tình huống trong đó dạng thức này có thể hữu dụng. Nó biểu thị phần ngữ cảnh của dạng thức.
Cấu trúc: Một biểu đồ của dạng thức. Các Sơ đồ lớp và các sơ đồ tương tác có thể được dùng cho mục đích này.
Các Thành phần: Một danh mục các lớp và đối tượng được sử dụng trong dạng thức này và vai trò của chúng trong thiết kế.
Hợp tác: Mô tả làm thế nào các lớp và đối tượng được sử dụng trong dạng thức tương tác với nhau.
Các hệ quả: Phần này mô tả các kết quả, các hiệu ứng phụ, và các sự lược mất do việc sử dụng dạng thức.
Lắp đặt: Tiêu chỉ này mô tả sự lắp đặt của dạng thức và biểu thị phần giải đáp của dạng thức. Nó cung cấp các kĩ thuật được sử dụng trong việc lắp đặt dạng thức này và cho các cách thức để thiết lập.
Mã thí dụ: Một minh họa làm thế nào dạng thức có thể được dùng trong một ngôn ngữ lập trình.
Sử dụng đã biết: Phần này bao gồm các thí dụ về các cách sử dụng trong thực tế của dạng thức này.
Các dạng thức liên hệ: Là phần bao gồm các dạng thức khác có vài sự liên hệ tới dạng thức này, và do đó chúng có thể được sử dụng cùng với dạng thúc này hay là được sử dụng thay vì dạng thức này. Nó cũng bao gồm các tương phản của dạng thức này với các dạng thức tương tự.

Phê bình
Nguyên lý của các dạng thức thiết kế đã bị phê bình bởi một số lãnh vực của khoa học máy tính.

Nhắm tới sai vấn đề
Điều cần thiết cho các dạng thức kết quả từ việc sử dụng các ngôn ngữ máy tính hay các kĩ thuật thiếu khả năng trườu tượng. Bằng ý tưởng "nhân tử hóa", một nguyên lý không nên được sao chép, mà tốt hơn nên là tham chiếu. Nhưng nếu vật nào đó được tham chiếu thay vì sao chép thì sẽ không có "dạng thức" để đánh nhãn và phân loại. (Paul Graham viết trong bản luận văn Revenge of the Nerds (tức là "sự trả thù của những kẻ kỹ tài"):
This practice is not only common, but institutionalized. For example, in the OO world you hear a good deal about "patterns". I wonder if these patterns are not sometimes evidence of case (c), the human compiler, at work. When I see patterns in my programs, I consider it a sign of trouble. The shape of a program should reflect only the problem it needs to solve. Any other regularity in the code is a sign, to me at least, that I'm using abstractions that aren't powerful enough— often that I'm generating by hand the expansions of some macro that I need to write.
dịch: Thực nghiệm này không những được thông dụng mà còn được khoa học hoá. Chẳng hạn, trong thế giới OO bạn nghe một ý tưởng về các "dạng thức". Tôi tán thán nếu các dạng thức này đôi khi không phải là bằng chứng của trường hợp (c), trình dịch bằng người, trong công việc. Khi tôi thấy các dạng thức trong các chương trình của mình tôi xem đó là dấu hiệu của sự cố. Hình dáng của mt chương trình chỉ nên phản ảnh vấn đề nó cần giải quyết. Mọi sự chính quy trong mã là dấu hiệu, mà ít nhất đối với tôi, là tôi đang sử dụng những sự trừu tượng mà chúng thường không đủ mạnh đến nỗi tôi đang tạo ra bằng tay các sự mở rộng của các macro mà tôi cần phải viết.

Peter Norvig cho một bàn cãi tương tự cho rằng 16 trong 23 dạng thức trong cuốn Design Patterns ("Các Dạng thức Thiết kế") (mà chủ yếu tập trung trong C++) là đơn giản và loại bỏ được (qua việc hỗ trợ ngôn ngữ trực tiếp) trong Lisp hay trong Dylan.

Các bàn cãi xa hơn được tìm thấy trong bài Portland Pattern Repository.

Thiếu các nền tảng chuẩn
Sự nghiên cứu về các dạng thức thiết kế đã trởo nên quá "đặc ứng" (ad hoc), và một số người cho rằng nguyên lý này cần được chuẩn hóa nhiều hơn. Tại OOPSLA 1999, Gang of Four với sự cồng tác đã đồng thanh chống lại màn xử án, trong đó, họ là những người trách nhiệm chính với các tội phạm chống lại khoa học máy tính. Họ đã bị kết án bởi 2/3 của bồi thẩm đoàn. Một số người cảm thấy rằng sự ảnh hưởng từ lý thuyết tương đối có thể giúp họ tốt hơn là xác định, nghiên cứu, hay chuẩn hoá các dạng thức.

Dẫn tới các lời giải không hiệu quả

Ý tưởng của một dạng thức thiết kế là một nỗ lực để chuẩn hóa cái mà đã được chấp nhận là các thực nghiệm tốt nhất. Trong nguyên tắc, điều này có thể dường như có ích, nhưng trong thực tế, nó thường dẫn tới kết quả trong sự trùng lặp mã một cách không cần thiết. Hầu như luôn luôn là có một lời giải hiệu quả để sử dụng cho sự thiết lập có tính nhân tố tốt đẹp hơn là một dạng thức thiết kế "chỉ vừa đủ tốt".

Nguyên lý cũ và hiển nhiên
Từ khi bắt đầu, các nguyên lý khoa học máy tính đã được đặt tên (như là truy ngược, backtrackting, hay là cây AVL) và được hồ sơ hoá. Các dạng thức như là được giới thiệu trong cuốn Design Patterns được liên hệ đến các hướng dẫn và các nguyên lý liên hệ . Trong ngành thiết kế cũng đã có các ngành dùng cho tái dụng các cấu trúc thiết kế ( ).

Xem thêm
 Design Patterns for the list of patterns in the book by Gamma et al.
 Anti-pattern
 Interaction design pattern
 Pedagogical patterns
 Portland Pattern Repository
 Programming practice
 ::en:Refactoring
 Software engineering và List of software engineering topics
 Business Process Improvement Pattern

Ghi chú

Tham khảo

 Fowler, Martin. Patterns  [software patterns] Software, IEEE, Volume: 20, Issue: 2, March-April 2003. Pages: 56 – 57.

Liên kết ngoài
The PatternShare community  - a community site for sharing patterns.
Directory of websites that provide pattern catalogs  at hillside.net.
Ward Cunningham's Portland Pattern Repository.

bs:Dizajn šema (računari)
fr:Motif de conception
he:Design pattern (מדעי המחשב)
no:Design pattern
pt:Padrões de projeto de software
ru:Шаблоны проектирования
tr:Tasarım kalıpları
zh:软件设计模式


title: Vùng đô thị Seattle

text:
Vùng đô thị Seattle là một vùng đô thị nằm ở tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Vùng đô thị bao gồm Seattle, quận King, quận Snohomish, và quận Pierce ở trong vùng Puget Sound. Trung tâm vùng đô thị là thành phố Seatle. Cục điều tra dân số Hoa Kỳ xác định vùng đô thị này là Khu vực thống kê đô thị Seattle–Tacoma–Bellevue, WA với dân số ước khoảng 3.344.813 người (chiếm một nửa dân số tiểu bang Washington), là vùng đô thị lớn thứ 15 Hoa Kỳ.

Các thành phố

Thành phố chính:
Seattle
Tacoma
Bellevue
Everett

Các đô thị khác:
Auburn
Bainbridge Island
Bothell
Brier
Burien
Des Moines
Edmonds
Federal Way
Issaquah
Kenmore
Kent
Kirkland
Lake Forest Park
Lake Stevens
Lakewood
Lynnwood
Marysville
Mercer Island
Mill Creek
Mountlake Terrace
Puyallup
Poulsbo
Redmond
Renton
Sammamish
SeaTac
Shoreline
Silverdale
Tukwila
Woodinville

Tham khảo

Vùng đô thị của Washington (tiểu bang)


title: Quận Logan, Ohio

text:
Quận Logan là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Ohio.
Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Ohio


title: Nguyễn Khoa Đăng

text:
Nguyễn Khoa Đăng (1690-1725) ông có tài xử kiện cáo, đủ trí xét ngay gian, cho nên được người đời gọi là Bao Công, Bao Thanh Thiên, Bao Chửng Đại Việt là một công thần thời chúa Nguyễn Phúc Chu trong lịch sử Việt Nam.

Dòng tộc
Nguyễn Khoa Đăng sinh năm Canh Ngọ (1690) tại huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên (nay là Thừa Thiên Huế).

Trong bộ Quý hương tiên nguyên dã sử của làng Triệu Tường, tỉnh Thanh Hóa có đoạn chép về dòng họ Nguyễn Khoa như sau:
Ông Nguyễn Ư Dĩ, nguyên Thái phó triều Lê và là cậu ruột của tướng Nguyễn Hoàng. Năm Mậu Ngọ 1557 ông Ư Dĩ theo Nguyễn Hoàng vào trấn miền Nam. Khi đi ông có dẫn theo một người con nuôi mới lên sáu tuổi, tên là Nguyễn Đình Thân (1553-1633), vốn là người ở làng Trạm Bạc, huyện An Dương, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương (nay là tỉnh Hải Dương).

Ông Thân làm tướng trải hai triều chúa là Nguyễn Hoàng và Nguyễn Phúc Nguyên.

Kể từ đó, con cháu ông thay nhau làm quan cho các chúa Nguyễn:
Nguyễn Đình Khôi (1594-1678), là con ông Thân, tước Thuần Mỹ nam. Năm 1636, chúa Nguyễn Phúc Lan dời phủ chúa từ vùng Bắc Thuận Hóa về làng Kim Long (huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên), ông Khôi cũng đến nhập tịch ở huyện ấy và được phép chúa Nguyễn cho đổi thành họ Nguyễn Khoa..
Nguyễn Khoa Danh (1632-1697), là con ông Khôi, tước Cảnh Lộc bá.
Nguyễn Khoa Chiêm là con duy nhất của ông Danh, làm quan đến chức Thượng thư bộ Lại, tước Bảng Trung hầu và là một danh sĩ giỏi thơ văn, tác giả của Nam triều công nghiệp diễn chí soạn vào năm 1719.

Và Nguyễn Khoa Đăng là con thứ ba của Nguyễn Khoa Chiêm.

Sự nghiệp
Nguyễn Khoa Đăng vốn thông minh từ nhỏ. Mười tám tuổi, ông ra làm quan, lần lượt trải đến chức Nội Tán kiêm Án Sát Sứ, Tổng Tri Quân Quốc Trọng Sự, tước Diên Tường hầu vào năm Nhâm Dần 1722.

Ông nổi danh là người có mưu lược, trung thực và đức độ.

Theo Trang thông tin của dòng họ Nguyễn Khoa và một bài viết trên web Khám phá Huế thì vào mùa hạ năm Ất Tỵ 1725 Nguyễn Phúc Chu (Minh vương) qua đời. Nguyễn Khoa Đăng lúc ấy đang bận việc quân ở Cam Lộ (Quảng Trị). Chưởng dinh Nguyễn Cửu Thế (Nguyễn Cửu Thế: 1666-1730, con trai thứ ba của Nguyễn Cửu Ứng) là một quyền thần vốn ganh ghét ông, liền thừa cơ mạo chiếu giả để gọi ông về triều. Khi đi được nửa chặng đường thì bị người ta ám sát chết.

Sách Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam cho biết: Tính ông cương trực, khiến đám quần thần và bọn cường hào ác bá đều kiêng oai. Tuy nhiên do quá cứng rắn, thiếu cảnh giác, ông bị kẻ cướp giết chết...

Hôm ấy là ngày 29 tháng 4 năm Ất Tỵ (1725) hưởng dương 35 tuổi và ông đã làm quan được 17 năm.

Giai thoại
Nguyễn Khoa Đăng có tài xử kiện cáo, đủ trí xét ngay gian, cho nên được người đời gọi là "Bao Công". Những chuyện như ông tìm ra được kẻ trộm dưa hấu, trộm dầu và trộm giấy...đến nay hãy còn truyền tụng . Nổi bật hơn cả là việc ông đã đem lại an ninh cho vùng truông Nhà Hồ và trừ được sóng dữ ở phá Tam Giang

Theo GS. Tôn Thất Bình, trước đây truông nhà Hồ là một vùng đất rộng, cây cối um tùm, từng là sào huyệt của một băng cướp rất nguy hiểm. Để đánh dẹp, một hôm Nguyễn Khoa Đăng cho một người lính ngồi sẵn trong thùng xe chở lúa đi qua truông. Bị cướp đoạt lấy, người lính ấy rải lúa ra làm dấu. Nhờ vậy, Nguyễn Khoa Đăng đã lần ra sào huyệt của băng cướp, và bắt gọn chúng. Kể từ đó truông nhà Hồ được yên bình.

Bình định xong truông nhà Hồ, Nguyễn Khoa Đăng lại đến phá Tam Giang. Ông cho dân biết là ông sẽ cho quân dùng súng thần công bắn sóng thần trừ họa. Đến ngày đã định, Nguyễn Khoa Đăng đem súng hướng ra phá, ra lệnh bắn sóng...Nhưng thực ra, trước đó ông đã sai người đào bới mở rộng cửa phá, cho nên sóng dữ mới không còn...

Nhớ công ơn của quan Nội tán Nguyên Khoa Đăng, nên trong dân gian có câu:
Thương em anh cũng muốn vôSợ truông nhà Hồ sợ phá Tam Giang.
Phá Tam Giang ngày rày đã cạn,Truông nhà Hồ nội tán cấm nghiêm.Còn chuyện vụ án ruộng dưa, tương truyền vào một ngày nọ, Án sát sứ Nguyễn Khoa Đăng đến thị sát một vùng nọ thì thấy quan huyện đang chửi mắng một người đàn bà. Đến hỏi thì ông được biết ruộng dưa của bà này bị xắn nát hết cả gốc đúng vào độ dưa đang ra quả. Kêu quan thì quan nói không có đủ bằng chứng. Quan Án sát xuống ruộng rồi nói:

-Binh lính đâu, hãy bắt tất cả những người có cuốc, xẻng trong vùng lại, mang theo cả cuốc xẻng của họ, đánh dấu tên của họ vào từng cái.

Khi tất cả thực hiện xong, ông mới cho quan huyên liếm từng cái xẻng và phát hiện ra ở một cái có vị đắng. Ông lại sai vắt nước gốc dưa cho quan huyện nếm thì thấy hai vị đắng giống nhau. Thủ phạm chính là chủ cái xẻng.

Mộ phần

Nguyễn Khoa Đăng mất được an táng ở Quảng Trị. Sau, con trưởng ông là Nguyễn Khoa Trung đã cùng dòng họ đã đem hài cốt ông về cải táng trong khu nghĩa địa riêng (vườn giữa, đất Nội tán) của dòng họ Nguyễn Khoa ở thôn Tứ Tây, xã Thủy An, Huế.

Mộ ông quay về hướng Nam, xây dựng theo hình trái xoài, xung quanh la thành và phần mộ xây bằng gạch vồ, nguyên liệu xây dựng chủ yếu bằng vôi, mật mía, keo trâu tạo thành một hợp chất như xi măng. La thành mộ dài 7,90 m; rộng 3,70 m; cao 0,90 m. Mộ ông nằm kề bên mộ vợ (song táng) và cách mộ cha ông là Nguyễn Khoa Chiêm 18 m về hướng Nam.

Toàn thể khu mộ này đã được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận di tích theo quyết định số 57/VH-QĐ ngày 18 tháng 1 năm 1993

Hậu duệ
Nguyễn Khoa Đăng có một vợ là bà Phạm Thị Tý, sinh bốn con trai và một con gái. Theo Trang thông tin của dòng họ Nguyễn Khoa'', Nguyễn Khoa Đăng có nhiều con cháu đã làm nên danh phận. Nổi bật trong số đó có:

Nguyễn Khoa Toàn hay Nguyễn Khoa Thuyên (1724-1789), con Nguyễn Khoa Đăng, võ tướng đời chúa Nguyễn Phúc Thuần. Ông làm quan trải đến chức Tham chính, gồm coi bộ Hộ và bộ Binh, khi mất được tặng Vô tích Thượng Khanh.
Nguyễn Khoa Kiên (?-1775), cháu nội Nguyễn Khoa Đăng, con Nguyễn Khoa Toàn và cũng là võ tướng đời chúa Nguyễn Phúc Thuần. Ông có sức mạnh, lại có trí dũng, mưu lược, được người đương thời xưng tụng là "Triệu Tử Long". Năm 1775, cha ông phò chúa Nguyễn chạy vào Gia Định, ông ở lại ra sức cản ngăn không cho đối phương đuổi theo thuyền chúa Nguyễn. Lúc ấy rủi gặp trận gió lớn, thuyền ông Kiên bị chìm, rạt vào cù lao Ba Bánh thuộc địa phận tỉnh Phú Yên. Quân Tây Sơn bắt sống được ông và chở ra Quy Nhơn. Không dụ hàng được, ông bị giết chết. Sau khi Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi vua, phong tặng ông tước Kiệt tiết Công thần, Chiêu dũng Tướng quân, thụy Trung Thực.
Nguyễn Khoa Minh (1778-1837), cháu nội Nguyễn Khoa Đăng, em ruột ông Nguyễn Khoa Kiên. Năm Minh Mạng thứ 10 (1829), ông được lãnh chức Thượng thư bộ Lễ, tước Thành Mỹ Hầu.
Nguyễn Khoa Hào (1799-1849), cháu nội Nguyễn Khoa Đăng, em ruột ông Minh. Nhờ học lực giỏi, năm 1803, dưới triều Gia Long, ông được bổ làm Thị Thơ không phải thi. Năm 1828, ông giữ chức Thượng thư bộ Lễ, sau đó là Thượng Thư bộ Binh...

Chú thích

Liên kết ngoài
Một dòng dõi trung thần
Truông nhà Hồ, phá Tam Giang.
Trang web chính thức của dòng họ Nguyễn Khoa
Nguyễn Khoa Đăng trên web của dòng họ Nguyễn Khoa
Dòng họ Nguyễn Khoa
Lăng mộ Nguyễn Khoa Đăng.
Vụ án ruộng dưa.

Người Huế
Dòng họ Nguyễn Khoa
Võ tướng chúa Nguyễn
Người Đàng Trong


title: Suez

text:
Suez ( ; tiếng Ả Rập Ai Cập:  ) là thành phố cảng (dân số khoảng 497.000) ở đông bắc Ai Cập, nằm trên bờ biển phía bắc Vịnh Suez (thuộc Biển Đỏ), gần bến phía nam của Kênh đào Suez. Thành phố có ba bến cảng, Adabya, Ain Sukhna và Port Tawfiq, tạo nên một vùng đô thị. Đường sắt và các xa lộ kết nối thành phố với Cairo, Port Said, và Ismailia. Suez có một nhà máy hóa dầu có đường ống đưa sản phẩm tới nơi hoàn thiện ở Cairo.

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài
 Suez-online.com
 Hình ảnh kênh đào Suez

Tỉnh lỵ Ai Cập
Khu dân cư ở tỉnh Suez
Thành phố ven biển Ai Cập
Thành phố cảng Ai Cập
Thành phố cảng biển Đỏ
Kênh đào Suez
Vùng đô thị Ai Cập
Thành phố của Ai Cập
Thành phố xuyên lục địa


title: Colletes cinerascens

text:
Colletes cinerascens là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1894


title: Chassenon

text:
Chassenon là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Saulcet

text:
Saulcet  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Priopus separandus

text:
Priopus separandus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kirsch miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Microcaecilia albiceps

text:
Microcaecilia albiceps là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Loài này có ở Colombia và Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Tham khảo

 Castro, F., Rueda, J.V., Bolívar, W., Estupinan, R.A., Almandáriz, A. & Wilkinson, M. 2004. Microcaecilia albiceps. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

A


title: Doronomyrmex

text:
Doronomyrmex là một chi kiến thuộc họ Formicidae. Chi có các loài sau:
 Doronomyrmex goesswaldi
 Doronomyrmex kutteri
 Doronomyrmex pacis
 Doronomyrmex pocahontas

Chú thích

Tham khảo


title: Volckerinckhove

text:
Volckerinckhove là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Redortiers

text:
Redortiers là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Gallerucida lutea

text:
Gallerucida lutea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Gallerucida


title: Phượng

text:
Phượng hay phụng trong tiếng Việt có thể là:
 Phượng hoàng hay phụng hoàng, một loài chim trong truyền thuyết
 Phượng vĩ, một loài cây mộc có tên khoa học là Delonix regia. Phượng vĩ có nghĩa là đuôi phượng, tên gọi được đặt theo hình dáng tán lá của loài này
 Một số loài thực vật có hoa khác như phượng tím, kim phượng, phượng lam, phượng vĩ thảo,...
 Phượng vĩ trước đây còn là một tên gọi của dương xỉ
 Họ Bướm phượng
 Huyện Phượng thuộc địa cấp thị Bảo Kê (宝鸡市), tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
 Họ Phượng, họ người Á Đông.
 Tên người: Văn Phụng, Từ Công Phụng, Hoa Phượng (soạn giả Cải lương), Phượng Liên, Nguyễn Thanh Phượng, Nguyễn Công Phượng,...
 Tên địa danh: Cồn Phụng, huyện Đan Phượng (Hà Nội), Đường phượng bay,...
 Phượng!, một phim điện ảnh.

Xem thêm

Phượng hoàng (định hướng)

Chú thích


title: Castelnuovo di Farfa

text:
Castelnuovo di Farfa là một đô thị ở tỉnh Rieti trong vùng Latium, có khoảng cách khoảng 40 km về phía đông bắc của Roma và cách khoảng 20 km southvề phía tây của Rieti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 950 người và diện tích là 9,0 km².

Castelnuovo di Farfa giáp các đô thị: Fara in Sabina, Mompeo, Montopoli di Sabina, Poggio Nativo, Salisano, Toffia.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rieti


title: Nephrotoma rajah

text:
Nephrotoma rajah là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Centris gelida

text:
Centris gelida là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Snelling mô tả khoa học vào năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1984


title: Cosmesus maculipennis

text:
Cosmesus maculipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Cosmesus


title: Kokshetau

text:
Kokshetau (, Kökshetau; cũng gọi là Kokchetav) là thành phố, trung tâm hành chính của tỉnh Akmola ở miền bắc Kazakhstan. Thành phố này có dân số theo điều tra dân số năm 2007 là 125.225 người. Tên thành phố được lập năm 1824 có nghĩa "núi hình bầu trời".
Astana, thủ đô mới Kazakhstan, nằm cách thành phố này 300 km về phía đông nam.

Thành phố này có các ngành kin tế như: công nghiệp nhẹ, chế biến thức phẩm. Ngoài ra có các mỏ vàng đang được khai thác ở phía bắc thành phố.

Kokshetau là điểm cuối của tuyến đường dây tải điện cao áp lớn hơn 1000 kV, đó là đường dây Ekibastuz-Kokshetau.

Địa lý

Khí hậu
Kokshetau có khí hậu bán khô hạn lạnh (phân loại khí hậu Köppen BSk) với ảnh hưởng lục địa rõ rệt. Thành phố có mùa đông dài và lạnh trong khi mùa hè ấm và nhiều nắng.

Giao thông
Kokshetau có sân bay kết nối với Almaty và Petropavl. Thành phố này được kết nối bằng đường ray với miền nam Kazakhstan và Nga.

Thành phố kết nghĩa
Kokshetau kết nghĩa với:

  Waukesha, Hoa Kỳ (từ năm 1989)

Tham khảo

Liên kết ngoài

www.kokshetau.narod.ru
www.akmo.kz
www.kokshetau.kz

Thành phố, thị xã của Kazakhstan
Khu dân cư thành lập năm 1824
Khởi đầu năm 1824 ở châu Á
Tỉnh Akmolinsk (Đế quốc Nga)
Khu dân cư ở tỉnh Akmola


title: Werneck

text:
Werneck là một đô thị tại huyện Schweinfurt, bang Bayern, Đức. Đô thị này tọa lạc 12 km về phía tây nam của Schweinfurt.

Tham khảo


title: Catarhoe

text:
Catarhoe là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Catarhoe arachne Wiltshire, 1967
 Catarhoe basochesiata (Duponchel, 1831)
 Catarhoe cuculata – Royal Mantle (Hufnagel, 1767)
 Catarhoe cupreata (Herrich-Schäffer, 1838)
 Catarhoe permixtaria (Herrich-Schäffer, 1851)
 Catarhoe putridaria (Herrich-Schäffer, 1852)
 Catarhoe rubidata – Ruddy Carpet (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Catarhoe yokohamae (Butler, 1881)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Catarhoe at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Xanthorhoini


title: Teyssieu

text:
Teyssieu là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 425 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Trifurcula ridiculosa

text:
Trifurcula ridiculosa là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở quần đảo Canaria: Tenerife, La Palma, La Gomera, El Hierro và Madeira, bao gồm đảo Porto Santo.

Sải cánh dài 4.1–4.5 mm đối với con đực và 3.8–4.1 mm đối với con cái. Larvae được tìm thấy ở tháng 2, tháng 4, tháng 9, tháng 10 và tháng 12.

Ấu trùng ăn Lotus arabicus, Lotus campylocladus, Lotus glaucus, Lotus glinoides, Lotus pedunculatus và Lotus sessilifolius.
Review Of The Subgenus Trifurcula (Levarchama), With Two New Species (Lepidoptera: Nepticulidae)
bladmineerders.nl

Chú thích

Tham khảo

Trifurcula
Động vật được mô tả năm 1908


title: Antheraea cihangiri

text:
Antheraea cihangiri là một loài bướm đêm thuộc họ Saturniidae. Nó được tìm thấy ở Pulau Peleng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Image

Antheraea


title: Trédias

text:
Trédias (, Gallo: Trédiarn) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trédias Website

Tredias


title: Nuzonia ibaguensis

text:
Nuzonia ibaguensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Nuzonia


title: Ospitale di Cadore

text:
Ospitale di Cadore là một đô thị ở tỉnh Belluno trong vùng Veneto, có vị trí cách khoảng 100 km về phía bắc của Venice và khoảng 25 km về phía đông bắc của Belluno. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 368 và diện tích 40,1 km².

Ospitale di Cadore giáp các đô thị: Castellavazzo, Cibiana di Cadore, Erto e Casso, Forno di Zoldo, Perarolo di Cadore, Valle di Cadore.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Belluno
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Trích diễm thi tập

text:
Trích diễm thi tập do Hoàng Đức Lương sưu tập và biên soạn, là bộ hợp tuyển thơ văn có tiếng trong lịch sử văn học Việt Nam.

Theo Lê Quý Đôn (Kiến văn tiểu lục, Thiên chương, Q.4, tờ 12-13) và Bùi Huy Bích (Lời tiểu dẫn trong Hoàng Việt thi tuyển), thì đây là bộ thi tuyển thứ ba; sau các bộ Việt âm thi tập của Phan Phu Tiên, Cổ kim thi gia tinh tuyển của Dương Đức Nhan, và trước bộ Toàn Việt thi lục của Lê Quý Đôn.

Văn bản
Căn cứ bài Tựa của soạn giả là Hoàng Đức Lương viết năm 1497, thì bộ Trích diễm thi tập chắc đã hoàn thành trong khoảng thời gian ấy. Cũng theo Lê Quý Đôn, bộ hợp tuyển này gồm 15 quyển, tuyển chọn thơ của các nhà thơ có tiếng đời Trần (từ Nguyễn Trung Ngạn) đến đầu đời Lê (đến Đàm Văn Lễ, cuối sách có phụ thêm một số bài thơ của người soạn là Hoàng Đức Lương); nhưng đến thời ông chỉ "còn lại chưa đầy một nửa". Sau thế kỷ 18, phần còn lại đó cũng bị thất lạc một thời gian dài, mãi gần đây mới tìm lại được.

Văn bản mới tìm ra này gồm 6 quyển, có nguyên vẹn bài Tựa của soạn giả viết vào năm Hồng Đức thứ 28 (1497), và phần thơ ngũ tuyệt và thất tuyệt; nhưng thiếu hẳn phần thơ ngũ ngôn bát cú và thất ngôn bát cú . Đối chiếu với những bài thơ Lê Quý Đôn đã chép lại trong Toàn Việt thi lục, có thể khẳng định bản Trích diễm thi tập hiện nay cũng gần giống với bản đã "sứt mẻ" mà đã có.

Lý do làm sách
Dụng ý làm ra bộ Trích diễm thi tập đã được Hoàng Đức Lương nói rõ trong bài Tựa của ông. Đó là biểu hiện của tấm lòng trân trọng đối với di sản tinh thần của quá khứ, là một việc làm cụ thể nhằm bổ cứu cho tình trạng mất mát đáng tiếc trong lịch sử văn học Việt Nam trước thế kỷ 15; và đó cũng chính là ý thức muốn góp phần vào việc xây đắp truyền thống văn hóa văn nghệ lâu đời của dân tộc Việt, nhằm nâng cao thêm uy tín và địa vị tự chủ của nước nhà .

Tiêu chí biên soạn
Trong khi định nghĩa và đánh giá thơ, Hoàng Đức Lương đã xác định đặc trưng của thơ là "đẹp". Cái "đẹp" này khác hẳn về chất so với mọi cái đẹp vật chất và tinh thần khác. Nên khi soạn bộ Trích diễm thi tập, ông không lấy tiêu chuẩn "vua, quan, dân thường" làm thứ tự ưu tiên, mà chỉ lấy thơ hay làm tiêu chuẩn, và sắp xếp theo thể loại.

Giá trị
Mặc dù chưa tìm được trọn bộ, nhưng bản Trích diễm thi tập gồm 6 tập, vẫn là "bộ sách rất quý, bởi nó đã bổ sung được một số bài thơ và một số nhà thơ mà hai bộ thi tuyển trước đó (Việt âm thi tập và Cổ kim thi gia tinh tuyển) đã bỏ sót hoặc vì lý do nào đó đã không tuyển chọn vào" .Nó được coi là tác phẩm tiêu biểu của phong trào Phục Hưng.

Xem thêm
 Hoàng Đức Lương

Sách tham khảo
Lê Quý Đôn, Kiến văn tiểu lục. Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2007.
Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm (Tập I và Tập II in chung). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Nguyễn Huệ Chi, mục từ "Hoàng Đức Lương" in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.

Chú thích

Tuyển tập thơ văn Việt Nam
Tập thơ Việt Nam


title: Anthidium pullatum

text:
Anthidium pullatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morice mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1916


title: Cổ Lũng, Bá Thước

text:
Cổ Lũng là một xã thuộc huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Cổ Lũng nằm ở phía tây bắc của huyện Bá Thước, thuộc tả ngạn sông Mã.
Phía đông giáp xã Ngổ Luông, huyện Tân Lạc, xã Tự Do, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình và xã Hạ Trung, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa.
Phía nam giáp các xã Hạ Trung và Ban Công, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa.
Phía tây giáp xã Lũng Niêm, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa.
Phía bắc giáp xã Lũng Cao, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa và xã Ngổ Luông, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình.

Lịch sử hành chính
Xã Cổ Lũng khi xưa còn được gọi là Mường Khoòng ,tiếng Trung là （勐康，Bính âm: Mãnh Khang, Pīnyīn: Mèng Kāng）thủ phủ của người Thái đen thuộc Tổng Mường Khoòng (ꪹꪣꪉꪄꪮꪉ),Cổ Lũng tổng Cổ Lũng xã khi xưa，vào thời Lê-Nguyễn là vùng đất thuộc huyện Cẩm Thủy, phủ Thiệu Thiên, Thanh Hóa. Đến năm Thành Thái thứ 14 (1902), thuộc tổng Cổ Lũng, châu Quan Hóa. Vào năm Khải Định thứ 10 (1925), tổng Cổ Lũng chuyển về châu Tân Hóa mới thành lập. Năm 1943, tổng Cổ Lũng nhập với tổng Thiết Ống thành một bang của châu Quan Hóa. Sau Cách mạng tháng Tám (1945), tổng Cổ Lũng thuộc châu Tân Hóa mới tái lập, đến tháng 11 năm 1945, châu Tân Hóa đổi thành châu Bá Thước theo tên của thủ lĩnh Cầm Bá Thước trong phong trào Cần vương.

Tháng 3 năm 1948, xã Cổ Lũng lúc này là vùng đất thuộc xã Quốc Thành, huyện Bá Thước. Năm 1964, xã Quốc Thành được chia thành 5 xã là Lũng Cao, Thành Sơn, Thành Lâm, Lũng Niêm và Cổ Lũng.

Hiện nay, xã Cổ Lũng gồm các thôn: Phìa(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪡꪸ), La Ca(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪨꪱ ꪀꪱ), Tến Mới(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪹꪔꪸ꫁ꪙ), Nang(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪘꪱꪉ), Na Khà(ꪚ꫁ꪱꪙ ꪙꪱ ꪅꪱ), Đốc(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪶꪒꪀ), Lác ꪚꪱ꫁ꪙ ꪨꪱꪀ, Ấm (ꪚꪱ꫁ꪙ ꪹꪮꪷ꫁ꪣ), Hiêu (ꪚꪱ꫁ꪙ ꪭꪸꪫ), Khuyn(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪄꪲꪙ), Lọng(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪩꪮ꫁ꪉ), Eo Điếu(ꪚꪱ꫁ꪙ ꪔꪸ꫁ꪫ). Trung tâm hành chính hiện nay được đặt tại Thôn Nà Khà.

Cơ sở giáo dục: trên địa bàn xã có một trường tiểu Học với hai cơ sở, một trường trung học cơ sở và một trường trung học phổ thông.

Xã Cổ Lũng cũng là một trong những đơn vị vinh dự được đón nhận là xã Anh Hùng lực lượng vũ trang nhân dân vì đã có những đóng góp to lớn trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Văn hóa
Cổ Lũng được coi là nơi phát tích của truyền thuyết Khăm Panh-Nàng Mướn(ꪁꪾ ꪵꪝꪉ - ꪙꪱꪉ ꪹꪢ꫁ꪙ). Ngoài ra còn tích hợp những nét văn hóa cổ truyền độc đáo của đồng bào Thái nơi đây, nổi tiếng như Khắp Thái, nhảy sạp, múa xòe hoa,bắn nỏ, trò tó mác lẹ...

Di tích và danh lam thắng cảnh
Xã Cổ Lũng được thiên nhiên ưu ái với hệ sinh thái phong phú và đa dạng, Thác Hiêu tọa lạc tại Bản Hiêu là một trong những "lục mỹ nhiên" của Huyện Bá Thước
Ruộng bậc thang Bản Hiêu
Đền Cổ Lũng, di tích trong thời kì kháng chiến chống Pháp.
Phố Đoàn (Một phần thuộc địa chính của xã Lũng Niêm, một phần thuộc về xã Cổ Lũng) là phiên chợ giao thương của các đồng bào vùng cao có lịch sử từ thới Pháp thuộc. Chợ được họp mỗi tuần hai phiên vào Thứ Năm và Chủ Nhật hàng tuần.

Chú thích

Tham khảo


title: Claude Choules

text:
Claude Stanley Choules (; 3 tháng 3 năm 1901 5 tháng 5 năm 2011) là cựu chiến binh cuối cùng của thế chiến I trên thế giới,. Ông cũng là cựu chiến binh còn sống cuối cùng phục vụ trong cả hai chiến tranh thế giới, và là seaman cuối cùng từ thế chiến I. Vào thời điểm ông mất, ông cũng là cựu chiến binh lớn tuổi nhất được xác nhận trên thế giới và là người đàn ông lớn tuổi nhất còn sống được biết đến ở Australia. Ông đã là người thọ thứ 7 thế giới. Choules đã trở thành người thọ nhiều tuổi nhất ở Vương quốc Anh sau cái chết của Stanley Lucas vào ngày 21 tháng 6 năm 2010. Choules qua đời ở Perth, Tây Úc, ở tuổi 110.

Tham khảo


title: Giải Tấn

text:
Giải Tấn (tiếng Trung phồn thể: 解縉, giản thể: 解缙, 1369 – 1415), tự Đại Thân, tự cũ là Tấn Thân, hiệu Xuân Vũ, hiệu cũ là Hỉ Dịch, thụy Văn Nghị, người Cát Thủy, nay là huyện Cát Thủy, địa cấp thị Cát An, tỉnh Giang Tây. Ông là nội các thủ phụ (người đứng đầu nội các) đầu tiên của nhà Minh.

Cuộc đời
Ông sinh ra trong gia đình quan lại. Ông nội là Giải Tử Nguyên, nguyên là phán quan An Phúc châu. Do binh biến loạn lạc, giữ lễ nghĩa mà chết. Cha đẻ là Giải Khai, Minh Thái Tổ thường triệu kiến luận bàn chính sự và muốn ông ra làm quan nhưng ông từ chối.

Khi còn nhỏ ông đã tỏ rõ tài năng hơn người. Năm Hồng Vũ thứ 21 (1388) ông đỗ tiến sĩ, được Minh Thái Tổ rất yêu quý, coi như con, được phép nói những điều khó nghe. Minh Thái Tổ nói điều này với Giải Tấn tại Đại bảo tây thất và ngay trong ngày ông đã dâng lên cho Minh Thái Tổ bài tấu gọi là Phong sự vạn ngôn, được hoàng đế khen ngợi, gọi ông là kỳ tài và cho ông làm ngự sử. Hàn quốc công Lý Thiện Trường (1314-1390) mắc tội bị Minh Thái Tổ giết. Ông cùng lang trung Vương Quốc Dụng thảo sớ minh oan cho Thiện Trường. Sau đó ông lại cùng Hạ Trường Văn thảo sớ hặc tội đô ngự sử Viên Thái làm cho Viên Thái căm ghét. Khi Giải Khai vào chầu Thái Tổ, vị hoàng đế ban chiếu viết rằng Giải Tấn tuổi trẻ tài cao nên kiêu ngạo, vì thế cho về nhà mười năm học hành thêm rồi sẽ trọng dụng.

Tám năm sau (1398), Minh Thái Tổ chết. Ông quay lại triều đình, hữu ti hặc Giải Tấn làm sai chiếu chỉ cộng với tang mẹ chưa hết và cha đã 90 tuổi nên bị biếm làm vệ lại ở Hà Châu. Khi đó Lễ bộ thị lang Đổng Luân là thân tín của Minh Huệ Đế. Giải Tấn đã viết thư cho Đổng Luân. Luân lại tiến cử Giải Tấn và ông được triệu về kinh đô.

Thời kỳ Minh Thành Tổ trị vì, cho mở Văn Uyên các, Giải Tấn cùng Hoàng Hoài, Dương Sĩ Kỳ, Hồ Quảng, Kim Ấu Tư, Dương Vinh, Hồ Nghiễm vào làm việc tại văn uyên các. Tháng 11 âm lịch năm 1402, ông thay Hoàng Hoài giữ chức nội các thủ phụ, phụng mệnh Minh Thành Tổ làm chủ biên trong việc biên soạn Vĩnh Lạc đại điển, và tới năm 1408 thì công trình này hoàn thành.

Năm 1404, nhân sự kiện lập thái tử, ông được phong làm hàn lâm học sĩ kiêm hữu xuân phường đại học sĩ, nhưng bị Hán vương Chu Cao Hú (con trai thứ hai của Minh Thành Tổ) căm hận tìm cách trả thù. Lý do là khi ngôi thái tử chưa định thì Kỳ quốc công Khâu Phúc có ý kiến lập Cao Hú, người con được Thành Tổ ưa thích hơn vì lập được nhiều chiến công, làm thái tử, nhưng Giải Tấn thì cho rằng "hoàng trưởng tử nhân hiếu, thiên hạ quy tâm" nhưng Minh Thành Tổ vẫn không nghe. Giải Tấn lại tâu rằng "hảo thánh tôn". Bấy giờ Minh Thành Tổ mới gật đầu đồng ý lập Chu Cao Sí làm thái tử nhưng trong bụng không vui. Sau đó nhà Minh phát binh đánh nhà Hồ, ông can gián nhưng Minh Thành Tổ không nghe. Cao Hú yêu vợ lẽ, xin được có lễ nghi vượt cả vợ cả. Ông can gián rằng "Thế nào cũng có tranh giành, chẳng nên" nhưng Thành Tổ không nghe và cho rằng ông chia rẽ tình cha con của Thành Tổ với Cao Hú và không còn tin tưởng ông nữa. Sau đó, Cao Hú lại gièm pha rằng ông ăn nói phạm cả những từ cấm (duệ cấm trung ngữ). Tháng 2 âm lịch năm Vĩnh Lạc thứ 5 (1407) do duệ cấm trung ngữ và đình thí độc quyển bất công (chấm bài thi đình không công minh), ông bị bãi chức nội các thủ phụ và giáng làm tham nghị Quảng Tây, sau lại bị Lý Chí Cương sàm tấu rằng ông thở than oán trách, nên lại bị giáng tiếp xuống làm tham nghị Giao Chỉ.

Năm Vĩnh Lạc thứ 8 (1410), ông về kinh đô tấu trình công việc, nhưng Thành Tổ khi đó đang đem quân chinh phạt phương bắc nên ông chỉ vào chầu thái tử rồi về, bị Hán vương Cao Hú buộc tội "tư cận thái tử, vô nhân thần lễ". Thành Tổ bực tức và hạ chiếu bắt ông bỏ tù. Sự kiện này diễn ra tháng 6 năm 1411.

Năm Vĩnh Lạc thứ 13 (1415) cẩm y vệ đô chỉ huy thiêm sự Kỷ Cương dâng sổ sách ghi chép tên tuổi tội phạm, Thành Tổ thấy tên Tấn bèn hỏi: "Tấn do tại da?" (Tấn còn hay mất?). Do vậy Kỷ Cương ép Tấn uống rượu say mềm rồi đem vứt ra ngoài trời đầy tuyết trắng. Ông chết, hưởng dương 47 tuổi. Toàn bộ vợ con Giải Tấn bị đày đi Liêu Đông và gia sản của ông bị tịch thu.

Sau khi qua đời
Năm 1424, Minh Nhân Tông lên ngôi. Theo lời tấu của Dương Sĩ Kỳ, vị hoàng đế này ban chiếu cho vợ con ông hồi hương. Sau đó ông được ban cho thụy là Văn Nghị. Tháng tám âm lịch năm Chính Thống thứ nhất (1436), Minh Anh Tông ban chiếu hoàn lại gia sản cho vợ con ông. Năm Thành Hóa thứ nhất (1465), Minh Hiến Tông cho khôi phục lại chức quan cho ông và truy tặng triều nghị đại phu. Những việc mà ông can gián nhưng Minh Thành Tổ không thích nghe hay không theo, sau đều là tai họa cho nhà Minh, như việc Chu Cao Hú làm phản bị giết hay thất bại của nhà Minh trong chiến tranh tại Đại Việt.

Tại Đại Việt
Đại Việt Sử ký toàn thư có chép một đoạn về ông trong tháng 9 năm 1411.

Ngô Sĩ Liên có bình luận về ông như sau:

Gia đình
Ông có một con trai là Giải Trinh Lượng, được Minh Thành Tổ ban hôn với con gái còn chưa sinh ra của Hồ Quảng, do vào lúc hai người vào hầu Thành Tổ ăn yến, Thành Tổ nhân vui đùa có nói rằng Tấn với Quảng bằng tuổi, cùng quê, học cùng trường, cùng làm quan mà Tấn đã có con trai nên phải có con gái của Quảng để làm vợ. Hồ Quảng tâu rằng "Vợ thần mới mang thai, chưa rõ là trai hay gái". Thành Tổ phán "Chắc chắn là gái". Quả nhiên sau đó vợ Quảng sinh con gái vì thế mà hôn ước thành. Sau khi Giải Tấn thất thế, Trinh Lượng bị đày đi Liêu Đông, Hồ Quảng muốn từ hôn, nhưng người con gái này vẫn cương quyết, cắt tai thề cùng sống chết với Giải Trinh Lượng.

Tác phẩm
 Vĩnh Lạc đại điển (chủ biên)
 Tự thư thi quyển
 Thư Đường nhân thi
 Văn Nghị tập

Xem thêm
 Vĩnh Lạc đại điển
 Hồ Quảng (1369-1418): Trạng nguyên khoa thi năm 1400.
 Chu Cao Hú

Chú thích

Sinh năm 1369
Mất năm 1415
Nhân vật chính trị nhà Minh
Nhà văn Trung Quốc thời Minh
Nhà thơ Trung Quốc thời Minh
Tiến sĩ nhà Minh


title: Lophorache

text:
Lophorache là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Pinarejos

text:
Pinarejos là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 173 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Saint-Pierre-Chérignat

text:
Saint-Pierre-Chérignat  là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 421 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpierrecherignat


title: Bathyclarias worthingtoni

text:
Bathyclarias worthingtoni là một loài cá thuộc họ Clariidae. Loài này có ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Bathyclarias worthingtoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Bathyclarias
Cá châu Phi


title: Vaena

text:
Vaena là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Quang Bình

text:
Quang Bình là một huyện miền núi thuộc tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Quang Bình nằm ở phía tây nam tỉnh Hà Giang, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Bắc Quang
Phía tây giáp huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai
Phía nam giáp huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái
Phía bắc giáp huyện Hoàng Su Phì và huyện Xín Mần.

Huyện Quang Bình có diện tích 791,78 km², dân số năm 2019 là 61.711 người, mật độ dân số đạt 78 người/km².

Lịch sử
Ngày 1 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 146/2003/NĐ-CP về việc thành lập huyện Quang Bình trên cơ sở:
Điều chỉnh 52.767 ha diện tích tự nhiên và 42.947 nhân khẩu của 12 xã: Bản Rịa, Yên Thành, Yên Bình, Bằng Lang, Xuân Giang, Nà Khương, Yên Hà, Tiên Yên, Hương Sơn, Tân Trịnh, Vĩ Thượng, Tân Bắc thuộc huyện Bắc Quang
Điều chỉnh 17.013 ha diện tích tự nhiên và 5.457 nhân khẩu của 2 xã: Tiên Nguyên, Xuân Minh thuộc huyện Hoàng Su Phì
Điều chỉnh 7.683 ha diện tích tự nhiên và 2.482 nhân khẩu của xã Tân Nam thuộc huyện Xín Mần.

Huyện Quang Bình có 77.463 ha diện tích tự nhiên và 50.886 nhân khẩu, có 15 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã Bản Rịa, Yên Thành, Yên Bình, Bằng Lang, Xuân Giang, Nà Khương, Yên Hà, Tiên Yên, Hương Sơn, Tân Trịnh, Vĩ Thượng, Tân Bắc, Tiên Nguyên, Xuân Minh và Tân Nam.

Ngày 7 tháng 12 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 47/NQ-CP về việc thành lập thị trấn Yên Bình (thị trấn huyện lỵ huyện Quang Bình) trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Yên Bình. Huyện Quang Bình có 1 thị trấn và 14 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Quang Bình có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Yên Bình (huyện lỵ) và 14 xã: Bản Rịa, Bằng Lang, Hương Sơn, Nà Khương, Tân Bắc, Tân Nam, Tân Trịnh, Tiên Nguyên, Tiên Yên, Vĩ Thượng, Xuân Giang, Xuân Minh, Yên Hà, Yên Thành.

Kinh tế - xã hội
Huyện Quang Bình là đầu mối giao thông quan trọng phía Tây - Nam của tỉnh Hà Giang giao thương với tỉnh Lào Cai và Yên Bái. DO vậy, hoạt động sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và thương mại dịch vụ khu trung tâm thị trấn Yên Bình luôn sôi động. Năm 2009, tổng mức luân chuyển hàng hóa dịch vụ, thương mại - du lịch của thị trấn đạt 21,2 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, sản lượng lương thực quy thóc năm 2009 của thị trấn đạt 244,5 tấn, bình quân lương thực đầu người 485 kg/người/năm.

Là một địa phương trẻ nhất trong tỉnh do mới được thành lập, huyện Quang Bình có diện tích tự nhiên là 77.463 ha và dân số khoảng 50.886 người. Mặc dù gần như phải gây dựng và phát triển từ đầu, song với sự nỗ lực, đoàn kết, thống nhất của Đảng bộ và nhân dân, huyện Quang Bình đã không ngừng vươn lên, đạt được nhiều thành tích đáng khích lệ trong sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội và giữ vững an ninh, quốc phòng.

Được sự quan tâm, đầu tư của Đảng, Nhà nước cũng như của tỉnh Hà Giang, năm 2003, huyện đã vượt qua nhiều thách thức, khó khăn, duy trì được sự phát triển đồng đều ở các ngành, các lĩnh vực với mức tăng trưởng kinh tế đạt 11%; giá trị tổng sản phẩm xã hội đạt 165 tỷ đồng và thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 3,2 triệu đồng/năm. Trong sản xuất nông nghiệp, huyện đã khuyến khích và chỉ đạo thực hiện thâm canh, tăng vụ chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Ngoài các loại cây lương thực, thực phẩm, các địa phương trong huyện đã tích cực đa các loại cây trồng khác như: chè, cây ăn quả, măng tre Bát độ...vào sản xuất trên diện rộng. Bởi vậy, năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích canh tác không ngừng được nâng cao. Tổng sản lượng lương thực trên địa bàn đạt 24.513 tấn, bình quân lương thực đầu người đạt 486 kg/năm. Chăn nuôi,lâm nghiệp được chú trọng phát triển, góp phần cải thiện đời sống cho bà con nông dân. Sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp mặc dù được quan tâm, khuyến khích phát triển nhưng chủ yếu vẫn là các cơ sở nhỏ, lẻ với giá trị sản xuất cả năm chỉ đạt khoảng 29 tỷ đồng. Đặc biệt, bằng các nguồn vốn đầu tư của Nhà nước và huy động trong dân, huyện đã đầu tư trên 50 tỷ đồng vào việc xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng. Hệ thống điện, đường, trường, trạm đã từng bước được xây dựng khang trang, kiên cố hơn. Hoạt động thương mại, dịch vụ được mở rộng hơn thông qua mạng lưới chợ phiên và các điểm bán lẻ tới tận các vùng sâu, vùng xa, cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của nhân dân. Bên cạnh việc phát triển kinh tế, các cấp chính quyền trong huyện cũng thường xuyên quan tâm, thúc đẩy phát triển các lĩnh vực văn hoá xã hội. Đời sống tinh thần, đặc biệt là dân trí và điều kiện chăm sóc sức khoẻ của nhân dân được nâng lên một bước.

Năm 2004, huyện Quang Bình đề ra mục tiêu: "Phát triển kinh tế với tốc độ cao và ổn định, chuyển biến một cách mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế, nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường. Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ trong hoạt động kinh tế, xã hội. Thực hiện có hiệu quả công tác xoá đói, giảm nghèo, nâng cao mức sống cho nhân dân, giải quyết những vấn đề xã hội và giữ vững an ninh, quốc phòng". Trên cơ sở đó huyện phấn đấu đạt giá trị tổng sản phẩm tăng từ 11% trở lên, trong đó nông, lâm nghiệp, thủy sản tăng 5%; công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng tăng 37% và dịch vụ, thương mại tăng 25% trở lên. Thu nhập bình quân đầu người đạt 3,5 triệu đồng/năm; giảm tỷ lệ hộ đói nghèo xuống còn 7%.

Với xuất phát điểm kinh tế thấp, huyện Quang Binh còn gặp khá nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, với những chính sách phát triển đúng đắn và phù hợp với điều kiện, tình hình thực tiễn, huyện đang dần bứt lên, từng bước thoát khỏi đói nghèo, hoà nhịp cùng các địa phương trong công cuộc đổi mới và phát triển.

Tham khảo

 Sách: Hà Giang thành tựu trong công cuộc đổi mới.

Liên kết ngoài


title: Chi phí

text:
Chi phí là một khái niệm cơ bản nhất của bộ môn kế toán, của việc kinh doanh và trong kinh tế học, là bất cứ thứ gì mà một thực thể (cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp) phải hy sinh (đánh đổi) để đạt được một điều gì đó. Ở một nghĩa rộng hơn, chi phí các hao phí về nguồn lực để doanh nghiệp đạt được một hoặc những mục tiêu cụ thể. Nói một cách khác, hay theo phân loại của kế toán tài chính thì đó là số tiền phải trả để thực hiện các hoạt động kinh tế như sản xuất, giao dịch, v.v... nhằm mua được các loại hàng hóa, dịch vụ cần thiết cho quá trình sản xuất, kinh doanh. Như vậy, có nhiều loại chi phí khác nhau.

Chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là số tiền mà hãng phải chi để mua các yếu tố đầu vào cần thiết cho quá trình sản xuất nhằm mục đích thu lợi nhuận. Chí phí sản xuất lại gồm các loại chi phí sau: tổng chi phí, chi phí trung bình, chi phí biên, chi phí cố định (định phí), chi phí khả biến (biến phí), chi phí dài hạn, chi phí ngắn hạn, chi phí chìm, v.v.

Chi phí tiêu dùng
Theo quan niệm của người tiêu dùng thì chi phí đối với một hàng hóa là tất cả những hao tổn mà người tiêu dùng phải bỏ ra để có được lợi ích do tiêu dùng hàng hóa đó mang lại. Họ phải chi ra tiền bạc, sức lực, thời gian và thậm chí các chi phí do khắc phục những hậu quả phát sinh bởi việc tiêu dùng một sản phẩm.

Chi phí giao dịch
Chi phí giao dịch là chi phí cần thiết để có thể tiến hành trôi chảy các giao dịch kinh tế. Chi phí giao dịch gồm các loại: chi phí tìm kiếm và thông tin, chi phí thương thảo, chi phí đảm bảo thực hiện hợp đồng và các chi phí khác.

Chi phí cơ hội

Chi phí cơ hội là phần lợi nhuận mất đi khi chọn phương án này mà không chọn phương án khác. Vì vậy, chi phí cơ hội là phần lợi ích bị mất đi khi lựa chọn phương án sản xuất (hay tiêu dùng) này mà bỏ qua phương án sản xuất (hay tiêu dùng) khác.

Giá trị của thông tin chi phí trong kinh doanh
Thông tin chi phí cần để thực hiện những nhiệm vụ sau:
 Thiết kế những sản phẩm và dịch vụ đáp ứng những kỳ vọng của khách hàng
và đồng thời mang lại lợi nhuận;
 Đưa ra tín hiệu xem các hoạt động cải thiện (liên tục hay gián đoạn – tái cơ
cấu) về chất lượng, hiệu quả và tốc độ có cần thiết hay không.
 Định hướng cho các quyết định về tổng thể sản phẩm
 Chọn lựa nhà cung cấp
 Thương lượng về giá cả, đặc tính sản phẩm, chất lượng, phân phối và dịch vụ với khách hàng
 Xây dựng các quy trình dịch vụ và phân phối hữu hiệu, hiệu quả cho những thị trường và khách hàng mục tiêu

Hệ thống và phương pháp kiểm soát chi phí
Những hệ thống kiểm soát chi phí truyền thống nhấn mạnh vào sự ổn định, kiểm soát và hiệu quả của những máy móc, công nhân và các bộ phận phòng ban một cách riêng lẻ thông qua việc sử dụng các công cụ chẳng hạn báo cáo về sự chênh lệch và tiêu chuẩn. Những nhà kế toán quản trị hoạt động như người ghi chép kết quả – là những nhà quan sát trung lập đứng bên ngoài đường biên, những người tách rời với hoạt động. Thông thường họ thậm chí còn không quan sát việc sản xuất, phân phối sản phẩm và dịch vụ. Thay vào đó họ lập và phát hành những báo cáo định kỳ - chậm trễ sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần – về kết quả của "ván bài" đã được thực hiện tại các bộ phận sản xuất và dịch vụ trong quá khứ.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đức: Chi phí tiêu dùng thấp hơn nhiều so với mong đợi của các chuyên gia
 Giá xăng, điện tăng kích chỉ số tiêu dùng lên nhẹ
 Chi phí giao dịch
 Giảm chi phí giao dịch thương mại là mục tiêu quan trọng
 Vấn đề chi phí xã hội The Problem of Social Cost


title: Helicopsyche colombiensis

text:
Helicopsyche colombiensis là một loài Trichoptera thuộc họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Cazouls-d'Hérault

text:
Cazouls-d'Hérault là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 9-31 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 302 người.

Tham khảo

Cazoulsdherault


title: Farsetia socotrana

text:
Farsetia socotrana là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được B.L.Burtt mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.

Chú thích

Liên kết ngoài

Farsetia
Thực vật được mô tả năm 1948
Thực vật dễ tổn thương


title: La Motte-Picquet (tàu chiến Pháp)

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Pháp từng được đặt cái tên La Motte-Picquet nhằm vinh danh vị Đô đốc nổi tiếng vào thế kỷ 18, Bá tước Toussaint-Guillaume Picquet de la Motte:

 La Motte-Picquet là một thông báo hạm hạng 2 chạy buồm và chân vịt, hạ thủy tại Cherbourg năm 1859 và ngừng hoạt động năm 1880
 La Motte-Picquet là một tàu phà duyên hải kiểu Hamelin hạ thủy năm 1919, đổi tên thành Adour vào năm 1922, rồi thành Alfred de Courcy vào năm 1924
 La Motte-Picquet là một tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Duguay-Trouin đưa vào hoạt động năm 1926 và bị máy bay Hải quân Hoa Kỳ đánh chìm tại Sài Gòn vào tháng 1 năm 1945
 La Motte-Picquet là một tàu hộ tống chống tàu ngầm kiểu F70 đang hoạt động

Tên gọi tàu chiến Hải quân Pháp


title: Agapetus belareca

text:
Agapetus belareca là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Agapetus


title: 9983 Rickfienberg

text:
9983 Rickfienberg là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó bay quanh Mặt Trời theo chu kỳ 4.45 năm.

Được phát hiện ngày 19 tháng 2 năm 1995 bởi Dennis di Cicco, Tên chỉ định của nó là 1995 DA. It was later renamed 9983 Rickfienberg after Richard Tresch Fienberg, the editor thuộc Sky & Telescope ở the time.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Metria

text:
Metria là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Metria amella Guenée, 1852
 Metria bilineata J.B. Smith, 1899
 Metria celia Cramer, 1782

Chú thích

Tham khảo

 Metria at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Omopterini