Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (tiếng Anh: Ho Chi Minh City University of Education – HCMUE) được thành lập ngày 27 tháng 10 năm 1976 theo Quyết định số 426/TTg của Thủ tướng Chính phủ, là một trường đại học chuyên ngành sư phạm và ngôn ngữ, được xếp vào nhóm trường đại học trọng điểm quốc gia Việt Nam. Trường trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Lịch sử
Tiền thân của trường là Phân khoa Sư phạm (Faculté de Pédagogie) thuộc Viện Đại học Sài Gòn (còn gọi là trường Đại học Sư phạm Sài Gòn), được thành lập vào năm 1957 dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa.

Ngày 8 tháng 11 năm 1975, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam thành lập Viện Đại học Sài Gòn gồm 11 trường đại học trên địa bàn, trong đó có cả Trường Đại học Sư phạm Sài Gòn. Sau khi Việt Nam thống nhất, ngày 27 tháng 10 năm 1976, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã ban hành Quyết định số 426/TTg thành lập Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh trên cơ sở của Trường Đại học Sư phạm Sài Gòn.

Năm 1995, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã được nhập vào làm một thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, vào năm 1999, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh được tổ chức lại trên cơ sở chia tách và thành lập mới. Theo đó, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh lại được Thủ tướng Chính phủ tách ra thành một trường trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh là hiện là một trong 15 trường đại học trọng điểm quốc gia Việt Nam và cũng là một trong hai trường đại học sư phạm lớn của Việt Nam (cùng với Trường Đại học Sư phạm Hà Nội).

Hoạt động đào tạo
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 43 chuyên ngành đào tạo ở trình độ đại học, trong đó có 22 ngành đào tạo giáo viên và 21 ngành khác; 26 chuyên ngành thạc sĩ, 10 chuyên ngành tiến sĩ. Tính đến tháng 7/2023, trường có 3 giáo sư và 33 phó giáo sư, 205 tiến sĩ và tiến sĩ khoa học (đã bao gồm GS và PGS), 367 thạc sĩ trong tổng số 785 cán bộ, viên chức.

Đào tạo Đại học
Năm 2023, trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đào tạo trình độ Cử nhân cho 43 ngành:

 Các ngành Khoa học Giáo dục: Giáo dục học, Quản lý giáo dục.

 Các ngành đào tạo giáo viên: Sư phạm Toán học, Sư phạm Tin học, Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa học, Sư phạm Sinh học, Sư phạm Khoa học Tự nhiên, Sư phạm Công nghệ, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Địa lý, Sư phạm Lịch sử và Địa lý, Giáo dục Chính trị, Giáo dục Công dân, Sư phạm Tiếng Anh, Sư phạm Tiếng Pháp, Sư phạm Tiếng Nga, Sư phạm Tiếng Trung Quốc, Giáo dục Tiểu học, Giáo dục Mầm non, Giáo dục Thể chất, Giáo dục Đặc biệt, Giáo dục Quốc phòng –  An ninh.
 Các ngành Nhân văn: Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Pháp, Ngôn ngữ Nga, Ngôn ngữ Trung Quốc, Ngôn ngữ Nhật, Ngôn ngữ Hàn Quốc, Văn học.
 Các ngành Khoa học Xã hội và Hành vi: Tâm lý học, Tâm lý học giáo dục, Địa lý học, Quốc tế học, Việt Nam học.
 Các ngành Khoa học Tự nhiên: Vật lý học, Hoá học.
 Các ngành Máy tính và Công nghệ thông tin: Công nghệ Thông tin.
 Các ngành Dịch vụ xã hội: Công tác xã hội.
 Các ngành Du lịch, khách sạn, thể thao và dịch vụ cá nhân: Du lịch.
 Các ngành Khoa học sự sống: Sinh học ứng dụng.
 Dành cho sinh viên nước ngoài: Tiếng Việt và Văn hoá Việt Nam.

Năm 2021 – 2022, trường đang đào tạo 23.239 sinh viên tổng các hệ, trong đó có 14.553 sinh viên hệ chính quy, 7.537 sinh viên hệ vừa làm vừa học, 1.046 hệ thạc sĩ, và 103 hệ tiến sĩ. Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm sau 1 năm ra trường từ 78,94% tới 92,05%.

Phần lớn sinh viên tốt nghiệp đều được các cơ sở giáo dục và đào tạo tiếp nhận. Trên 70% số sinh viên hệ chính quy tốt nghiệp có việc làm đúng ngành nghề đào tạo. Các đội tuyển của Trường (Toán học, Tin học, Vật lý, Hóa học, các môn Khoa học Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh) dự thi các cuộc thi toàn quốc và khu vực đạt nhiều giải thưởng cao về đồng đội và cá nhân.

Đào tạo Sau Đại học

26 chuyên ngành Thạc sĩ

 Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Toán
 Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Vật lý
 Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Hoá học
 Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn tiếng Anh
 Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn tiếng Pháp
 Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn tiếng Trung Quốc
 Giáo dục học
 Giáo dục học (Giáo dục mầm non)
 Giáo dục học (Giáo dục tiểu học)
 Quản lý giáo dục
 Toán giải tích
 Đại số và lý thuyết số
 Hình học và tô pô
 Vật lý nguyên tử và hạt nhân
 Hoá vô cơ
 Hoá hữu cơ
 Sinh thái học
 Địa lý học
 Tâm lý học
 Khoa học máy tính
 Văn học Việt Nam
 Văn học nước ngoài
 Lý luận văn học
 Ngôn ngữ học
 Lịch sử Việt Nam
 Lịch sử thế giới

Trường liên kết đào tạo ở bậc thạc sĩ ngành Công nghệ đào tạo với Đại học Caen (Cộng hòa Pháp); liên kết đào tạo ngành Ngôn ngữ học với Đại học Rouen (Pháp); liên kết đào tạo với Đại học Joseph Fourier ngành Didactic Toán; liên kết đào tạo ngành Tiếng Trung và ngành Hán ngữ Quốc tế với Đại học Sư phạm Phúc Kiến (Trung Quốc), liên kết đào tạo ngành Lý luận và Phương pháp giảng dạy tiếng Anh với Đại học Victoria Wellington (New Zealand) và Đại học Houston (bang Texas – Hoa Kỳ).

9 chuyên ngành Tiến sĩ
Toán Giải tích, Hình học và tô pô, Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Toán, Văn học Việt Nam, Văn học nước ngoài, Ngôn ngữ học, Lịch sử Việt Nam, Địa lý học, Quản lý Giáo dục, Tâm lý học, Hoá vô cơ.

Thành tích, khen thưởng
Thành tích của Trường:
 Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước (năm 1986)
 Huân chương Lao động hạng Nhất của Chủ tịch nước (năm 1996)
Huân chương Độc lập hạng Ba của Chủ tịch nước (năm 2007)
 Cờ thi đua Tiên tiến xuất sắc của Bộ Giáo dục và Đào tạo (năm 1991)
 Trường Tiên tiến các năm học: 2000–2001, 2001–2002, 2002–2003
 Trường Tiên tiến xuất sắc các năm học: 2003–2004, 2004–2005, 2005–2006
 Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo:
 Năm 1985 (02 Bằng khen): thành tích xuất sắc trong công tác văn nghệ;
 Năm 1986: thực hiện tốt nhiệm vụ năm học;
 Năm 1987: thành tích đào tạo lưu học sinh nước bạn Cam-pu-chia;
 Năm 1995 (02 Bằng khen): thành tích “Rèn luyện tay nghề Thực tập Sư phạm của sinh viên Đại học Sư phạm” và thành tích xuất sắc trong công tác Nghiên cứu khoa học & Công nghệ giai đoạn 1991–1995;
 Các năm: 1996, 1998, 1999, 2000: thành tích xuất sắc trong phong trào “Sinh viên nghiên cứu khoa học”;
 Năm 2001: hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ giai đoạn 1996-2000;
 Năm 2003: thành tích xuất sắc trong công tác “Sinh viên nghiên cứu khoa học” năm 2003;
 Năm 2004 (02 Bằng khen): hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2002–2003 và thành tích xuất sắc trong công tác Nghiên cứu khoa học của sinh viên giai đoạn 1990–2004;
 Năm 2005 (03 Bằng khen): hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2003–2004; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong sự nghiệp Giáo dục – Đào tạo và phát triển Nhà trường giai đoạn 2001–2005; thành tích xuất sắc trong phong trào Nghiên cứu khoa học của sinh viên năm 2005;
 Nhiều Bằng khen về thành tích xuất sắc trong công tác bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên Trung học cơ sở, Trung học phổ thông các tỉnh, thành phía Nam;
 Bằng khen của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh các năm: 1985, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995 (02 Bằng khen), 2000, 2001, 2004, 2005 (03 Bằng khen) về thành tích xuất sắc trong các đợt vận động xây dựng nhà tình nghĩa, tổ chức các hoạt động hè, Ánh sáng văn hóa hè, Chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh, hỗ trợ công tác Đoàn và phong trào học sinh-sinh viên và thành tích xuất sắc trong lĩnh vực Công nghệ thông tin và Viễn thông v.v…;
 Bằng khen của Bộ Nội vụ (năm 1985) về thành tích xuất sắc trong các phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc;
 Bằng khen của Bộ Quốc phòng các năm: 1984, 1993 trong công tác giảng dạy quân sự, tự vệ và đào tạo sĩ quan dự bị;
 Bằng khen của Bộ Chỉ huy Quân sự Thành phố Hồ Chí Minh các năm: 1985 (02 Bằng khen), 1986, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992 (02 Bằng khen), 2001, 2004, 2005 về thành tích xuất sắc trong các phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc và công tác dân quân, tự vệ;
 Nhiều Bằng khen của Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh và của các địa phương khác về việc tổ chức các hoạt động hè, Ánh sáng văn hóa hè, Chiến dịch tình nguyện mùa hè xanh,  hỗ trợ công tác Đoàn và phong trào học sinh – sinh viên trong trường học;
 Năm 2004, Trường đạt giải xuất sắc nhất cuộc thi SAMSUNG DigitAll HOPE 2004 với sản phẩm “Từ điển ký hiệu giao tiếp của người khiếm thính” và với sản phẩm đó, Trường cũng đoạt Cúp Vàng – giải thưởng về Công nghệ thông tin – Truyền thông châu Á – Thái Bình Dương APICTA 2005 (tổ chức tại Chiangmai, Thái Lan – 02/2006) và nhiều Huy chương Vàng, Bạc trong các hội thi Nghiệp vụ Sư phạm – Văn nghệ – Thể dục thể thao toàn quốc và cấp Thành phố;
Thành tích của tập thể và cá nhân thuộc Trường
 01 Huân chương Lao động hạng Nhất cho cá nhân, 01 Huân chương Lao động hạng Nhì cho cá nhân, 11 Huân chương Lao động hạng Ba cho cá nhân và đơn vị trực thuộc Trường;
 40 Huân chương chống Mỹ hạng Nhất, 44 Huân chương chống Mỹ hạng Nhì, 41 Huân chương chống Mỹ hạng Ba, 37 Huy chương chống Mỹ hạng Nhất, 50 Huy chương chống Mỹ hạng Nhì;
 Nhiều Huân chương Hữu nghị của Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Campuchia;
 01 Huân chương Cành cọ Hàn lâm của Chính phủ Pháp;
 Nhiều Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho các tập thể và cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong công tác và hoàn thành nhiệm vụ chính trị.

Cơ sở vật chất

Cơ sở đào tạo và phục vụ đào tạo
Cơ sở 1: 280 An Dương Vương, Phường 4, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
Cơ sở 2: 222 Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh (tiền thần là một phần của Viện Đại học Vạn Hạnh)
Ký túc xá: 351A Lạc Long Quân, Phường 5, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh
Thư viện:
Cơ sở 1: Tòa nhà Thư viện – Nhà làm việc Giáo sư, tầng 8, số 280 An Dương Vương, Phường 4, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh
Cơ sở 2: Nhà B, tầng 2, 3, số 222 Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh

Các khoa và tổ trực thuộc

22 khoa

Nhóm Khoa học Xã hội

 Khoa Ngữ văn
 Khoa Lịch sử
 Khoa Địa lý
 Khoa Giáo dục Chính trị

Nhóm Khoa học Tự nhiên

 Khoa Toán – Tin học
 Khoa Công nghệ Thông tin
 Khoa Vật lý
 Khoa Hóa học
 Khoa Sinh học

Nhóm Ngoại ngữ

 Khoa tiếng Anh
 Khoa tiếng Pháp
 Khoa tiếng Nga
 Khoa tiếng Trung
 Khoa tiếng Nhật
 Khoa tiếng Hàn Quốc

Nhóm Đặc thù

 Khoa Tâm lý học
 Khoa Khoa học Giáo dục
 Khoa Giáo dục Tiểu học
 Khoa Giáo dục Mầm non
 Khoa Giáo dục Thể chất
 Khoa Giáo dục Quốc phòng
 Khoa Giáo dục Đặc biệt

1 tổ trực thuộc

 Tổ Giáo dục Nữ công

Trung tâm

 Trung tâm Phát triển kỹ năng sư phạm
 Trung tâm Tin học
 Trung tâm Ngoại ngữ
 Trung tâm Tiếng Pháp Châu Á – Thái Bình Dương
 Trung tâm Giáo dục trẻ khuyết tật Thuận An: B43, Khu phố Bình Đức 2, Phường Lái Thiêu, Thành phố Thuận An, Bình Dương
 Trung tâm Bồi dưỡng văn hóa và Luyện thi đại học
 Trung tâm Hàn Quốc học
 Trung tâm Hợp tác và Trao đổi văn hóa Việt – Nhật
 Trung tâm Ứng dụng – Bồi dưỡng tâm lý
 Giáo dục học
 Trung tâm STEM
 Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và Phát triển khởi nghiệp
 Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển học liệu giáo dục
 Trung tâm Khảo thí
 Trung tâm Thể thao, Giải trí và Sức khỏe

Viện nghiên cứu Giáo dục
Viện Nghiên cứu Giáo dục: 115 Hai Bà Trưng, Phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh

Trường Trung học Thực hành
Trường Trung học Thực hành - Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh: Toà nhà J, 280 An Dương Vương, Phường 4, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh

Nhà xuất bản

 Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh: Toà nhà A, 280 An Dương Vương, Phường 4, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh

Hợp tác quốc tế
Nhiều chương trình hợp tác về đào tạo có hiệu quả đã được thực hiện từ nhiều năm nay giữa Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh với các trường đại học và các tổ chức quốc tế: hợp tác với Đại học Grenoble I đào tạo Tiến sĩ Didactique Toán, Thạc sĩ Didactique Toán, Vật lý, với Đại học Caen (Cộng hòa Pháp) Thạc sĩ Công nghệ đào tạo; mở rộng liên kết đào tạo trình độ Cử nhân, Thạc sĩ với các trường Đại học Canberra (Úc), Đại học Ostrava, Đại học Tomas Bata (Cộng hòa Séc), Đại học Bình Đông (Đài Loan) và 14 trường đại học ở Trung Quốc,…

Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã cử nhiều giảng viên đến các trường đại học nước ngoài dạy tiếng Việt, Văn hóa Việt Nam, Toán, Vật lý. Có thời điểm, Trường mở được 18 lớp Tiếng Việt ở nước ngoài… Đồng thời, Trường cũng tiếp nhận nhiều giảng viên và sinh viên nước ngoài đến giảng dạy và học tập. Từ năm 2001 đến nay, Trường đã tiếp nhận 56 lượt giảng viên nước ngoài đến giảng dạy tại các khoa, viện, trung tâm của Trường và nhiều sinh viên nước ngoài đến học tập. Hiện đang có 100 sinh viên nước ngoài theo học tiếng Việt tại Trường. Cũng trong thời gian trên, đã có 463 lượt cán bộ của Trường được cử đi công tác và học tập ở 40 nước.

Hiệu trưởng qua các thời kỳ

Cựu sinh viên tiêu biểu
 Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh
 Nhà văn Lý Lan
 Hoà thượng Thích Nhật Từ
 Chuyên gia ẩm thực Nguyễn Dzoãn Cẩm Vân
 Ca sĩ Phạm Hồng Phước
 Cầu thủ Huỳnh Như

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
Sổ tay sinh viên (2023 – 2024)

Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh


title: Ceriano Laghetto

text:
Ceriano Laghetto là một đô thị ở tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia của Italia, khoảng20 km về phía tây bắc của thành phố Milano. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.802 người và diện tích 7.1 km².

Ceriano Laghetto gồm các frazione Dal Pozzo và Villaggio Brollo.

Ceriano Laghetto giáp các đô thị: Cogliate, Saronno, Cesano Maderno, Bovisio-Masciago, Solaro.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cerianolaghetto.mb.it/

Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Alaus inusitatus

text:
Alaus inusitatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Alaus


title: Monfumo

text:
Monfumo là một đô thị ở tỉnh Treviso trong vùng Veneto, có cự ly khoảng 50 km về phía tây bắc của Venice và khoảng 30 km về phía tây bắc của Treviso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.447 người và diện tích là 11,3 km².

Monfumo giáp các đô thị: Asolo, Castelcucco, Cavaso del Tomba, Cornuda, Maser, Pederobba.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Treviso
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Clavichorema complicatissimum

text:
Clavichorema complicatissimum là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Clavichorema


title: Piper dodsonii

text:
Piper dodsonii là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Piper dodsonii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
D


title: Bernienville

text:
Bernienville là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Sciadorus acutus

text:
Sciadorus acutus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
A


title: Tinodes siskiyou

text:
Tinodes siskiyou là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Tinodes


title: Bythiospeum cisterciensorum

text:
Bythiospeum cisterciensorum là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài sống trong môi trường nước ngọt trong họ Hydrobiidae.

Đây là loài đặc hữu của Áo.

Chú thích

Tham khảo
 Reischutz, P. 2010. Bythiospeum cisterciensorum. 2013 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 1 tháng 4 năm 2014.

C
Động vật đặc hữu Áo


title: Xạ Hồng

text:
Xạ Hồng chữ Hán giản thể: 射洪市, Hán Việt: Xạ Hồng thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Toại Ninh, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 1.497 km², dân số năm 2002 là 1,04 triệu người. Từ Xạ Hồng đi Trùng Khánh mất 3 tiếng ô tô, đến Miên Dương mất 1 tiếng ô tô, đến trung tâm Toại Ninh mất 1 tiếng ô tô. Xạ Hồng có địa hình chủ yếu là đồi núi, đất chật người đông. Xạ Hồng là quê hương của nhà thơ Trần Tử Ngang thời nhà Đường.

Tham khảo

Toại Ninh
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: San Benedetto dei Marsi

text:
San Benedetto dei Marsi là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo của Ý. Ý. Đô thị này có diện tích 25 km², dân số 4006 người. Các làng trực thuộc:. Các đô thị giáp ranh gồm: Aielli, Celano, Cerchio, Collarmele, Pescina, Trasacco

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh L'Aquila


title: Psacadonotus seriatus

text:
Psacadonotus seriatus là một loài côn trùng thuộc họ Tettigoniidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Orthopteroid Specialist Group 1996. Psacadonotus seriatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Psacadonotus
Côn trùng Úc


title: Bhutanitis

text:
Bhutanitis là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm phượng, chi này gồm bố loài. Hai loài có tên là Bhutanitis (B. nigrilima Chou, 1992, B. yulongensis Chou, 1992) từng mang tên đồng nghĩa với B. thaidina (Hauser et al. 2005). Phân loại khác thì có tên là B. mansfieldi pulchristriata Saigusa và Lee, 1982, cũng được Chou (1994) và Chou (2000) đề cập như loài riêng biệt, nhưng một tác giả khác xem nó là phụ loài (Hauser et al., 2005).

Các loài
 Bhutanitis lidderdali, Bhutan Glory
 Bhutanitis thaidina, Chinese Three Tailed Swallowtail
 Bhutanitis mansfieldi, Mansfield's Three-tailed Swallowtail
 Bhutanitis ludlowi, Ludlow's Bhutan Swallowtail

Hình ảnh

Tham khảo

 Collins, N.M. & Morris, M.G. (1985) Threatened Swallowtail Butterflies of the World. IUCN. ISBN 2-88032-603-6
 Sorimachi, Y. 1994 Geographical và individual variations of Bhutanitis thaidina Apollo, 3: 77-87.(in Japanese).
 Hauser, CL., de Jong, R., Lamas, G., Robbins, R.K., Smith, C., và Vane-Wright, R.I. (2005). Papilionidae – revised GloBIS/GART species checklist (2nd draft). Available online at:  . Verified online 5 tháng 3 năm 2010.

Liên kết ngoài

 TOL Overview, taxonomic discussion, photographs.

Zerynthiini


title: USS West Virginia

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS West Virginia nhằm vinh danh tiểu bang West Virginia.

 USS West Virginia (ACR-5) là một tàu tuần dương bọc thép lớp Pennsylvania hoạt động trong Thế Chiến I
 USS West Virginia (BB-48) là một thiết giáp hạm lớp Colorado hoạt động trong Thế Chiến II
 USS West Virginia (SSBN-736) là một tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Ohio

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Agapetus numidicus

text:
Agapetus numidicus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Agapetus


title: Brélidy

text:
Brélidy () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Brélidy được gọi là Brélidiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Brélidy

Brelidy


title: Kinh tế Bồ Đào Nha

text:
Nền kinh tế Bồ Đào Nha là nền kinh tế lớn thứ 34 theo Báo cáo cạnh tranh toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế thế giới trong năm 2019.

Phần lớn hoạt động thương mại quốc tế của Bồ Đào Nha là với các nước trong Liên minh châu Âu khi chiếm tới 72,8% tổng kim ngạch xuất khẩu và 76,5% tổng kim ngạch nhập khẩu của nước này trong năm 2015. Các nhóm khu vực khác là đối tác thương mại quan trọng của Bồ Đào Nha là NAFTA (6,3% kim ngạch xuất khẩu và 2% kim ngạch nhập khẩu), PALOP (5,7% kim ngạch xuất khẩu và 2,5% kim ngạch nhập khẩu), Maghreb (3,7% kim ngạch xuất khẩu và 1,3% kim ngạch nhập khẩu) và Mercosur (1,4% kim ngạch xuất khẩu và 2,5% kim ngạch nhập khẩu).

Đơn vị tiền tệ của Bồ Đào Nha là euro (€) và quốc gia này là thành viên của Khu vực đồng euro ngay khi tổ chức này được thành lập. Ngân hàng trung ương Bồ Đào Nha hay Banco de Portugaltrong tiếng Bồ Đào Nha là một phần của Hệ thống Ngân hàng Trung ương Châu Âu có sàn giao dịch chứng khoán chính là Euronext Lisbon thuộc NYSE Euronext - sàn giao dịch chứng khoán đầu tiên trên thế giới.

Nền kinh tế Bồ Đào Nha đã đi vào ổn định và liên tục tăng trưởng kể từ quý 3 năm 2014 với mức tăng trưởng GDP hàng năm là 1,5% đạt được vào quý 2 năm 2015. Sự tăng trưởng của nền kinh tế đi kèm với tỷ lệ thất nghiệp liên tục giảm (6,3% trong quý 1 năm 2019 so với 13,9% vào cuối năm 2014). Thâm hụt ngân sách của Chính phủ cũng đã giảm từ 11,2% GDP vào năm 2010 xuống còn 0,5% vào năm 2018. Tỷ lệ này đánh dấu sự trỗi dậy của nền kinh tế sau thời kỳ kinh tế ảm đảm gây ra bới cuộc khủng hoảng tài chính 2007–08 khiến nền kinh tế tăng trưởng âm trong ba năm liên tiếp (2011, 2012 và 2013) kéo theo tỷ lệ thất nghiệp tăng cao (đạt mức kỷ lục 17,7% vào đầu năm 2013). Cuộc khủng hoảng đã gây ra một loạt các vấn đề trong nước, trong đó đặc biệt liên quan đến mức thâm hụt ngân sách công cũng như dư nợ quá mức của nền kinh tế. Các vấn đề kể trên đã lên đến đỉnh điểm khi Bồ Đào Nha phải yêu cầu khoản cứu trợ tài chính 78 tỷ euro từ EU vào tháng 4 năm 2011, sau khi Hy Lạp và Cộng hòa Ireland có những quyết định tương tự. Chính phủ nhậm chức vào tháng 6 năm 2011 đã phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn liên quan đến nỗ lực kích thích nền kinh tế đồng thời tìm cách duy trì thâm hụt công ở mức trung bình của EU.

Bồ Đào Nha có một số công ty hàng đầu đáng chú ý với danh tiếng trên toàn thế giới, chẳng hạn như The Navigator Company là công ty sản xuất giấy lớn của thế giới; Sonae Indústria là nhà sản xuất các sản phẩm gỗ chế tạo lớn nhất thế giới; Amorim là nhà sản xuất cork hàng đầu thế giới; Conservas Ramirez là nhà sản xuất đồ hộp lâu đời nhất thế giới; Cimpor nằm trong nhóm 10 công ty sản xuất xi măng lớn nhất thế giới; EDP Renováveis là nhà sản xuất năng lượng gió lớn thứ 3 thế giới; Jerónimo Martins, là nhà sản xuất hàng tiêu dùng và là nhà bán lẻ hàng đầu ở Bồ Đào Nha, Ba Lan và Colombia; TAP Air Portugal được đánh giá cao về mức độ an toàn kỷ lục đã được ghi nhận là một trong những hãng hàng không hàng đầu kết nối châu Âu với châu Phi và Mỹ Latinh (chủ yếu là Brazil).

Hệ thống giáo dục của Bồ Đào Nha đã từng bước hiện đại hóa và mở rộng tương đối kể từ những năm 1960, qua đó đạt được những thành tích về các xu hướng và thực hành dạy học được coi là tiêu chuẩn của thế giới trong thế kỷ 21. Theo Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) vào năm 2015, những học sinh 15 tuổi của Bồ Đào Nha có khả năng đọc hiểu, toán và khoa học cao hơn đáng kể so với mức trung bình của OECD. Bồ Đào Nha là quê hương của một số trường đại học và trường kinh doanh đẳng cấp thế giới từng đào tạo ra một số nhà lãnh đạo quốc tế nổi tiếng ngày một thu hút  nhiều sinh viên nước ngoài đến học.

Bồ Đào Nha có tỷ lệ di cư cao nhất so với tỷ lệ dân số của Liên minh châu Âu. Hơn hai triệu người Bồ Đào Nha (20% dân số) hiện đang sống bên ngoài đất nước.

Lịch sử

Đế quốc Thuộc địa Bồ Đào Nha
Trong thời kỳ Đế quốc Bồ Đào Nha được bắt đầu vào thế kỷ 15 và kết thúc khi Cách mạng hoa cẩm chướng nổ ra vào năm 1974, nền kinh tế của Bồ Đào Nha là trung tâm của các hoạt động liên quan đến thương mại và nguyên liệu thô trong phạm vi thuộc địa rộng lớn của mình mà chủ yếu ở châu Á (gia vị, lụa, thuốc nhuộm, sứ và ngọc), châu Phi (ngà, gỗ, dầu, kim cương và nô lệ) và Nam Mỹ (mía, thuốc nhuộm, gỗ và vàng). Nhờ một đế chế xuyên lục địa với nhiều tài nguyên thiên nhiên và những khu vực rộng lớn chưa được khai thác, Bồ Đào Nha đã trở thành một trong những quốc gia hùng mạnh nhất trên thế giới thời bấy giờ.

Năm 1822, thuộc địa Brasil của Bồ Đào Nha trở thành một quốc gia độc lập, tuy nhiên, cho đến năm 1974, Bồ Đào Nha đã cố gắng duy trì các thuộc địa / lãnh thổ hải ngoại của mình ở châu Phi, bao gồm Angola và Mozambique, các lãnh thổ này đã có tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lý cho đến khi Bồ Đào Nha rời khỏi vào năm 1975.

Sau một thời kỳ phân hóa kinh tế ngắn vào trước năm 1914, nền kinh tế Bồ Đào Nha có sự phục hồi nhẹ nhàng cho đến năm 1950 khi bước vào thời kỳ hội tụ kinh tế mạnh mẽ. Về mặt kinh tế, hầu hết những năm trong thời kỳ Salazar (1933–1968) được đánh dấu bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế chỉ ở mức khiêm tốn khiến đất nước vẫn rơi vào tình trạng kém phát triển và dân số tương đối nghèo cũng như trình độ học vấn thấp cho đến những năm 1960. Tăng trưởng kinh tế của Bồ Đào Nha trong giai đoạn 1960–1973 đã tạo cơ hội giúp nước này thực sự hội nhập với các nền kinh tế phát triển của Tây Âu. Thông qua di cư, thương mại, du lịch và đầu tư nước ngoài, các cá nhân và doanh nghiệp đã thay đổi mô hình sản xuất và tiêu dùng, mang lại sự chuyển đổi cơ cấu. Đồng thời, sự phức tạp ngày càng tăng của nền kinh tế đang phát triển đã đặt ra những thách thức mới về kỹ thuật và tổ chức, kích thích sự hình thành các đội ngũ quản lý và chuyên môn hiện đại.

Nền kinh tế của Bồ Đào Nha và các vùng lãnh thổ hải ngoại trước khi Cách mạng hoa cẩm chướng nổ ra (một cuộc đảo chính quân sự vào ngày 25 tháng 4 năm 1974) từng có tốc độ tăng trưởng cao hơn nhiều so với mức trung bình của châu Âu. Sức mua trung bình của các gia đình tăng cùng với các xu hướng tiêu dùng mới đã thúc đẩy đầu tư vào thiết bị vốn và chi tiêu tiêu dùng cho các mặt hàng tiêu dùng lâu bền tăng. Chính sách kinh tế của chế độ Estado Novo đã khuyến khích và tạo điều kiện cho việc hình thành các tập đoàn kinh doanh lớn.

Chế độ này tiếp tục duy trì chính sách chủ nghĩa nghiệp đoàn khiến một phần lớn kinh tế Bồ Đào Nha rơi vào tầm kiểm soát của một số tập đoàn lớn hay được biến đến với tên gọi "seven magnificent". Các tập đoàn Bồ Đào Nha này có mô hình kinh doanh tương tự như các chaebol của Hàn Quốc hay keiretsu và zaibatsu của Nhật Bản. Trong số bảy tập đoàn hàng đầu này có các tập đoàn được thành lập và nắm giữ bởi các gia đình như Champalimaud, Mello (CUF group), Amorim và Santos (Tập đoàn Jerónimo Martins).

Tập đoàn CUF (Companhia União Fabril) là tập đoàn lớn nhất và đa dạng nhất trong số các tập đoàn Bồ Đào Nha. Có thời điểm nó trở thành tập đoàn công nghiệp lớn nhất ở bán đảo Iberia và là một trong năm tập đoàn lớn nhất ở châu Âu. Các mảng kinh doanh cốt lõi của Tập đoàn bao gồm xi măng, hóa chất, hóa dầu, nông hóa học, may mặc, bia, đồ uống, luyện kim, kỹ thuật đóng tàu, kỹ thuật điện, bảo hiểm, ngân hàng, sản xuất giấy, du lịch và khai khoáng. Các hoạt động kinh doanh chính và trụ sở Tập đoàn được đặt tại lục địa Bồ Đào Nha nhưng nó cũng có các chi nhánh, nhà máy và một số dự án kinh doanh đang phát triển trên khắp các lãnh thổ hải ngoại Bồ Đào Nha đặc biệt là ở Angola và Mozambique.

Các công ty gia đình có quy mô trung bình chuyên về ngành dệt may (ví dụ như những công ty nằm ở thành phố Covilhã và các thành phố thuộc vùng tây bắc), gốm sứ, thủy tinh và pha lê (như những công ty ở Alcobaça, Caldas da Rainha và Marinha Grande), gỗ thiết kế (như SONAE gần thành phố Porto), cá đóng hộp (như các công ty ở Algarve và vùng tây bắc nơi có một trong những công ty cá đóng hộp lâu đời nhất còn hoạt động trên thế giới), đánh cá, sản xuất thực phẩm và đồ uống, du lịch (được biết đến nổi tiếng ở Estoril/Cascais/Sintra (Portuguese Riviera) và đang phát triển như một điểm thu hút quốc tế ở Algarve từ những năm 1960) và nông nghiệp (các công ty nằm rải rác xung quanh Ribatejo và Alentejo – nơi được biết đến như là giỏ đựng bánh mì của Bồ Đào Nha) đã hoàn thành bức tranh toàn cảnh của nền kinh tế quốc gia vào đầu những năm 1970. Ngoài ra, người dân ở khu vực nông thôn đã cam kết theo chủ nghĩa trọng nôngvốn có tầm quan trọng đối với phần lớn dân số của đất nước này, theo đó nhiều gia đình chỉ sống bằng nghề nông hoặc kiếm thêm tiền lương bằng hình thức sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và lâm nghiệp.

Bên cạnh đó, các vùng lãnh thổ hải ngoại cũng có tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế ấn tượng từ những năm 1920 trở đi. Ngay cả trong Chiến tranh thuộc địa Bồ Đào Nha (1961–1974), đây là một cuộc nổi dậy chống quân du kích nhằm đàn áp nhà độc lập guerrilla và các phần tử khủng bố, các phần lãnh thổ hải ngoại như Angola và Mozambique (các lãnh thổ hải ngoại của Bồ Đào Nha thời đó) đã có tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục và một số lĩnh vực kinh tế địa phương của nó đã phát triển vượt bậc. Đây là những trung tâm sản xuất dầu, cà phê, bông, điều, dừa, gỗ, khoáng sản (như kim cương), kim loại (như sắt và nhôm), chuối, cam quýt, chè, thùa sợi, bia, xi măng, cá và các loại hải sản khác, thịt bò và hàng dệt may.

Công đoàn không được phép banh hành chính sách tiền lương tối thiểu. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng mở rộng, giúp mang lại điều kiện sống tốt hơn cho người dân Bồ Đào Nha vào những năm 1960, sự bùng nổ của các cuộc chiến tranh thuộc địa ở châu Phi đã tạo ra những thay đổi xã hội đáng kể, trong đó có việc ngày càng nhiều phụ nữ tham gia vào thị trường lao động một cách nhanh chóng. Marcelo Caetano tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện anh sinh xã hội, chẳng hạn như trao lương hưu hàng tháng cho những người lao động nông thôn chưa bao giờ có cơ hội được nhận phúc lợi xã hội.

Các mục tiêu của cải cách lương hưu của Caetano hướng tới 3 mục tiêu: tăng cường công bằng, giảm sự mất cân bằng về mạt tài chính và phí bảo hiểm và giúp nền kinh tế hoạt động một các hiệu quả hơn, chẳng hạn, bằng cách thiết lập các đóng góp ít gây ảnh hưởng đến thị trường lao động hoặc bằng cách cho phép các quỹ hưu trí tiết kiệm nhằm tăng cường đầu tư vào nền kinh tế.

Cuộc đảo chính quân sự năm 1974

Thời kỳ sau cuộc Cách mạng hoa cẩm chướng được đặc trưng bởi sự hỗn loạn và tăng trưởng kinh tế tiêu cực khi các ngành công nghiệp bị quốc hữu hóa và những tác động tiêu cực đến từ việc Bồ Đào Nha bị tách ra khỏi các lãnh thổ cũ thuộc địa của mình. Ngành công nghiệp nặng đột ngột sụp đổ. Tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế từ sản xuất, khai khoáng, hóa chất, quốc phòng, tài chính, nông nghiệp và đánh bắt cá đều rơi vào trạng thái rơi tự do.

Chỉ trong một đêm Bồ Đào Nha từ vị thế là nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất châu Âu trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm nhất – trên thực tế, nó đã trải qua nhiều năm tăng trưởng âm. Điều này được gây bởi sự di cư ồ ạt của các công nhân lành nghề và doanh nhân do bị đe dọa chính trị cùng với chi phí cho việc lưu trú ở Bồ Đào Nha khi hàng nghìn người phải đến đây tị nạn từ các lãnh thổ hải ngoại cũ ở châu Phi - retornados.

Sau cuộc Cách mạng hoa cẩm chướng năm 1974, nền kinh tế của Bồ Đào Nha đã thay đổi sâu sắc. Nền kinh tế Bồ Đào Nha đã thay đổi đáng kể vào năm 1973 trước cuộc đảo chính quân sự cánh tả, so với vị trí của nó vào năm 1961 - tổng sản lượng (GDP tính theo chi phí nhân tố) đã tăng 120% theo giá thực tế. Rõ ràng, thời kỳ tiền cách mạng được đặc trưng bởi tốc độ tăng trưởng hàng năm mạnh mẽ của GDP (6,9%), sản xuất công nghiệp (9%), tiêu dùng tư nhân (6,5%) và tài sản cố định tích lũy gộp (7,8%). Sau cuộc đảo chính quân sự Cách mạng Hoa cẩm chướng năm 1974, bằng cách từ bỏ quan điểm ủng hộ dân chủ, theo chủ nghĩa ôn hòa, cải cách, tập thể lãnh đạo Movimento das Forças Armadas đã bắt đầu một lộ trình dỡ bỏ sự quốc hữu hóa và trưng thu đất đai trong thời kỳ được gọi là PREC. Quyền lực đa phần được trao cho giai cấp công nhân, những người luôn có ý niệm về chuyên chính vô sản. Những tác động lâu dài của cuộc sự kiện này đã cản trở sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của Bồ Đào Nha trong nhiều năm tới.

Năm 1931, vào giai đoạn đầu tiên khi chính sách kinh tế hướng ngoại hơn của Salazar mới bắt đầu được thi hành do ảnh hưởng của một thế hệ các nhà kỹ trị mới có nền tảng về kinh tế và công nghệ kỹ thuật, GDP bình quân đầu người của Bồ Đào Nha chỉ bằng 38% mức trung bình của EC-12; vào cuối thời kỳ Salazar tức năm 1968, GDP bình quân nước này đã tăng tới 48 phần trăm; và vào năm 1973 trước khi cách mạng diễn ra, GDP bình quân đầu người của Bồ Đào Nha đã đạt 56,4% mức trung bình của EC-12. Năm 1975 là năm hỗn loạn mang tính cách mạng cao nhất, GDP bình quân đầu người của Bồ Đào Nha đã giảm xuống còn 52,3% mức trung bình của EC-12. Sự hội tụ giá giữa tăng trưởng GDP thực so với mức trung bình của EC xảy ra do sự hồi sinh kinh tế của Bồ Đào Nha kể từ năm 1985. Năm 1991, GDP bình quân đầu người của Bồ Đào Nha đã tăng lên 54,9% mức trung bình của EC, cao hơn một chút so với con số đạt được trong thời kỳ cách mạng tồi tệ nhất. Bồ Đào Nha đã vượt Hy Lạp về GDP bình quân đầu người vào năm 1992, nhưng lại bị chính Hy Lạp vượt qua vào năm 1993. Tình trạng này kéo dài cho đến năm 2013 khi Hy Lạp phải chịu ảnh hưởng nặng nề hơn từ cuộc suy thoái kinh tế gây ra bởi khủng hoảng nợ.

Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa của Bồ Đào Nha trong giai đoạn 1959-1973 là rất đáng chú ý khi đạt mức trung bình 11% mỗi năm. Năm 1960, phần lớn hàng xuất khẩu được tập trung vào một số sản phẩm - cá đóng hộp, cork thô và đã qua chế biến, hàng dệt bông và rượu vang. Ngược lại, vào đầu những năm 1970 (trước cuộc đảo chính quân sự năm 1974), danh sách các mặt hàng xuất khẩu của Bồ Đào Nha có sự đa dạng hóa sản phẩm một cách đáng kể, bao gồm cả hàng tiêu dùng và hàng hóa tư bản. Một số nhánh của ngành công nghiệp Bồ Đào Nha đã trở thành định hướng cho ngành xuất khẩu, và vào năm 1973, hơn một phần năm số lượng sản phẩm được chế tạo tại Bồ Đào Nha đã được đem đi xuất khẩu.

Tỷ trọng của khu vực dịch vụ đóng góp vào GDP đã tăng từ 39% vào năm 1973 lên 55,5% vào năm 1990. Phần lớn sự tăng trưởng này đến từ sự gia tăng ngày càng nghiêm trọng số lượng việc làm trong khu vực công và các chi phí liên quan đến quản lý công, cùng với sự đóng góp của ngành dịch vụ du lịch trong suốt những năm 1980 đã cản trở sự phát triển của các ngành công nghiệp mang tính bền vững hơn như sản xuất, xuất khẩu và các ngành công nghiệp với hàm lượng công nghệ/cường độ sử dụng vốn cao.

Gia nhập EU (1986)

Việc đạt được tư cách thành viên của Các cộng đồng châu Âu vào năm 1986 đã góp phần cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế ổn định mà phần lớn thông qua việc tăng cường quan hệ thương mại và dòng vốn do Liên minh châu Âu (trước đó là Các Cộng đồng Châu Âu) phân bổ cho Bồ Đào Nha để cải thiện cơ sở hạ tầng của đất nước.

Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh đi kèm với việc nợ công được kiềm chế tương đối tốt do số lượng công chức đã được tăng từ 485.368 năm 1988 lên 509.732 năm 1991, mức tăng thấp hơn nhiều so với những năm tiếp theo cho đến năm 2005 được đánh dấu bởi sự gia tăng liên tục những công việc làm trong Nhà nước không hợp lý và không bền vững, từ năm 1988 đến năm 1993, trong thời kỳ nội các chính phủ do Thủ tướng Aníbal Cavaco Silva, nền kinh tế Bồ Đào Nha đã thay đổi hoàn toàn. Kết quả là sản lượng vật tư mua bán được giảm khiến tầm quan trọng của khu vực hàng hóa không mua bán gia tăng một cách nhanh chóng trong nền kinh tế Bồ Đào Nha.

Sau cuộc suy thoái kinh tế vào năm 1993, nền kinh tế tăng trưởng với tốc độ trung bình hàng năm là 3,3%, cao hơn nhiều so với mức trung bình của EU nhưng kém xa tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Bồ Đào Nha trước cuộc đảo chính quân sự năm 1974.

Để đủ điều kiện tham gia Liên minh Kinh tế và Tiền tệ (EMU), Bồ Đào Nha đã đồng ý cắt giảm thâm hụt tài chính và thực hiện cải cách cơ cấu. EMU đã mang lại cho Bồ Đào Nha sự ổn định tỷ giá hối đoái, giảm lạm phát và cắt giảm lãi suất. Ngược lại, lãi suất giảm đã làm giảm chi phí nợ công và giúp đất nước đạt được các mục tiêu tài khóa của mình.

Năm 1999, nước này tiếp tục tăng trưởng kinh tế vững chắc, với mức lãi suất giảm và tỷ lệ thất nghiệp thấp. Nước này đủ điều kiện tham gia Liên minh kinh tế và tiền tệ của Liên minh Châu Âu (EMU) vào năm 1998 và cùng với 10 quốc gia Châu Âu khác chính thức sử dụng đồng euro vào ngày 1 tháng 1 năm 1999. Ba thiết kế khác nhau được chọn để in trên tờ tiền quốc gia của đồng euro Bồ Đào Nha đã được vẽ bởi nghệ sĩ Vitor Manuel Fernandes dos Santos, người đã lấy nguồn cảm hứng thiết kế từ ba con dấu của vị vua Bồ Đào Nha đầu tiên Dom Afonso Henriques. Tỷ lệ lạm phát của Bồ Đào Nha trong năm 1999 đạt mức 2,4%, đây là mức thấp thoải mái.

Nợ hộ gia đình đã tăng lên nhanh chóng khiến Ủy ban Châu Âu, OECD và các tổ chức khác phải đưa ra lời khuyên cho Chính phủ Bồ Đào Nha thực hiện nhiều biện pháp hạn chế tài khóa hơn. Thâm hụt công của Bồ Đào Nha đã vượt quá 3% GNP vào năm 2001, mức giới hạn do EU tự đặt ra, và khiến quốc gia này bỏ ngỏ việc phải chịu các biện pháp trừng phạt của EU hoặc chịu sự giám sát tài chính chặt chẽ hơn. Tốc độ tăng trưởng tổng thể chậm lại vào cuối năm 2001 và đầu năm 2002 khiến cho việc thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng về tài khóa trở nên khó khăn hơn nhiều.

Bồ Đào Nha đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc nâng cao mức sống so với mức sống của các đối tác của nước này ở EU. GDP bình quân đầu người tính theo sức mua tương đương đã tăng từ 51% mức trung bình của EU vào năm 1985 lên 78% vào đầu năm 2002. Đến năm 2005, con số này đã giảm xuống 72% (mức trung bình của tất cả 25 thành viên EU hiện nay, bao gồm bảy thành viên có GDP bình quân đầu người thấp hơn Bồ Đào Nha) do GDP bình quân đầu người tăng ở các nước EU khác. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức 4,1% vào cuối năm 2001, thấp hơn so với mức trung bình của EU.

Tăng trưởng GDP năm 2006 ở mức 1,3%, là mức thấp nhất không chỉ ở Liên minh châu Âu mà ở toàn bộ châu Âu. Trong những năm 2000, Cộng hòa Séc, Malta và Slovenia đã vượt qua Bồ Đào Nha về GDP bình quân đầu người. Từ năm 2010 đến năm 2012, GDP bình quân đầu người (PPP) ở Bồ Đào Nha đã giảm xuống và thấp hơn so với Slovakia (ở châu Âu) và Seychelles (bên ngoài châu Âu). Vào năm 2013, người ta ước tính rằng GDP bình quân đầu người của Bồ Đào Nha sẽ gần bằng (trong phạm vi trừ hoặc cộng 1.000 đô la Mỹ trên đầu người) với GDP bình quân của Hy Lạp, Estonia và Lithuania. GDP bình quân đầu người giảm từ mức hơn 80% mức trung bình của EU 25 vào năm 1999 xuống chỉ còn hơn 70% vào năm 2007. Hoạt động kém hiệu quả này của nền kinh tế Bồ Đào Nha đã được phát hiện vào tháng 4 năm 2007 bởi The Economist, một ấn bản đã mô tả Bồ Đào Nha là "một kẻ ốm yếu mới của Châu Âu".

Từ năm 2002 đến năm 2007, tỷ lệ thất nghiệp tăng 65% (từ 270.500 công dân thất nghiệp vào năm 2002 tăng lên thành 448.600 công dân thất nghiệp vào năm 2007). Vào tháng 12 năm 2009, cơ quan xếp hạng tín dụng Standard & Poor's đã hạ bậc tín dụng dài hạn của họ đối với Bồ Đào Nha từ "ổn định" xuống thành "tiêu cực", hành động này thể hiện sự bi quan của cơ quan này về những điểm yếu cố hữa của Bồ Đào Nha trong nền kinh tế và khả năng cạnh tranh yếu kém sẽ cản trở tăng trưởng và năng lực củng cố tài chính công cũng như giảm số nợ công.

Tuy nhiên, các công ty con ở Bồ Đào Nha của các công ty đa quốc gia lớn vẫn được xếp hạng trong số những công ty có năng suất cao nhất trên thế giới, các công ty này gồm có Siemens Portugal, Volkswagen Autoeuropa, Qimonda Portugal (trước khi công ty mẹ nộp đơn phá sản), IKEA, Nestlé Portugal, Microsoft Portugal, Unilever/Jerónimo Martins và Danone Portugal.

Nhiều công ty Bồ Đào Nha đã phát triển và mở rộng ra quốc tế kể từ sau năm 1986. Trong số các công ty toàn cầu có trụ sở tại Bồ Đào Nha đáng chú ý nhất là SONAE, Amorim, Sogrape, EFACEC, Portugal Telecom, Jerónimo Martins, Cimpor, Unicer, Millennium bcp, Lactogal, Sumol + Compal, Delta Cafés, Derovo, Critical Software, Galp Energia, EDP, Grupo José de Mello, Sovena Group, Valouro, Renova, Teixeira Duarte, Soares da Costa, Portucel Soporcel, Simoldes, Iberomoldes, Logoplaste và TAP Portugal.

Khủng hoảng tài chính ở Bồ Đào Nha (2010-2013)

Chú thích

Bồ Đào Nha
Bồ Đào Nha
Bồ Đào Nha


title: Graphantha

text:
Graphantha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Graphantha commoda Staudinger, 1889
 Graphantha minuta Püngeler, 1900
 Graphantha stenoptera Boursin, 1970

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae


title: Nguyễn Xuân Phúc

text:
Nguyễn Xuân Phúc (sinh ngày 20 tháng 7 năm 1954 tại Quảng Nam) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông nguyên là Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Đại biểu Quốc hội Việt Nam các khóa XI, XIII, XIV, XV. Ông từng giữ chức vụ Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh Việt Nam. Ông cũng đảm nhiệm ghế Chủ tịch Hội nghị cấp cao ASEAN nhiệm kỳ 2020. Nguyễn Xuân Phúc gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam từ ngày 12 tháng 11 năm 1983.

Ngày 18 tháng 01 năm 2023, tại Kỳ họp bất thường lần thứ 3, Quốc hội đã bỏ phiếu thông qua việc miễn nhiệm chức vụ chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021 - 2026 và cho thôi làm nhiệm vụ đại biểu Quốc hội khóa XV đối với ông Nguyễn Xuân Phúc. Trước đó, 17 tháng 1 năm 2023, Trung ương đã chấp thuận cho ông Nguyễn Xuân Phúc thôi giữ các chức vụ Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng, an ninh nhiệm kỳ 2021–2026, theo nguyện vọng cá nhân. Ông là Chủ tịch nước có nhiệm kỳ ngắn nhất Việt Nam.

Xuất thân và giáo dục

Thân thế
Ông sinh ngày 20 tháng 7 năm 1954, tại xã Quế Phú, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Ông được gọi theo thông lệ miền Nam là Bảy do là người con thứ sáu và là con út trong gia đình.

Cha ông là Nguyễn Văn Hiền (sinh năm 1918, hiện đang sinh sống tại phường Thuận Phước, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng), hoạt động cho chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trước năm 1954, tập kết ra Bắc theo Hiệp định Genève. Ông cùng mẹ và các anh chị ở lại quê nhà, thuở nhỏ theo học ở trường làng. Mẹ và các anh chị của ông hoạt động bí mật cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, một người chị của ông bị quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa giết sau một trận đánh vào năm 1965. Năm 1966, mẹ ông cũng bị giết. Ông sống cùng người chị gái tại quê nhà một thời gian, sau đó được những người đồng chí của cha mẹ ông bí mật đưa ra Bắc học theo chế độ của học sinh miền Nam (năm 1967).

Ông hiện sống tại phường Thuận Phước, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng và khi làm việc tại Hà Nội ông cư trú ở Nhà công vụ số 11 Chùa Một Cột, phường Điện Biên, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội.

Giáo dục
Nguyễn Xuân Phúc theo học phổ thông cơ sở ở quê nhà Quảng Nam, Đà Nẵng. Giai đoạn 1966 – 1968, ông lên Chiến khu cách mạng, được Đảng đưa ra miền Bắc đào tạo. Ông theo học phổ thông, đồng thời là Bí thư Đoàn trường cấp III những năm 1968 – 1972, tốt nghiệp giáo dục phổ thông 10/10 năm 1972.

Từ năm 1973, ông ra thủ đô Hà Nội, theo học tại Đại học Kinh tế Quốc dân, tham gia hoạt động trong phong trào Đoàn thanh niên, từng làm Bí thư Chi đoàn. Đến năm 1978, ông tốt nghiệp Cử nhân kinh tế Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội với chứng chỉ ngoại ngữ Anh văn B, Nga văn B. Những năm 1990, ông theo học ngành Quản lý hành chính Nhà nước tại Học viện Hành chính Quốc gia. Đến năm 1996, ông được cử theo học ngành Quản lý Kinh tế tại Đại học Quốc gia Singapore.

Ngày 12 tháng 5 năm 1982, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, chính thức là ngày 12 tháng 11 năm 1983.

Sự nghiệp địa phương

Tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng
Sau khi tốt nghiệp đại học năm 1978, Nguyễn Xuân Phúc trở về quê nhà và được nhận vào làm việc tại tỉnh nhà (bấy giờ là Quảng Nam – Đà Nẵng). Từ năm 1980 đến 1993, ông lần lượt công tác với các chức vụ Cán bộ Ban Quản lý kinh tế tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng, Chuyên viên, Phó Văn phòng rồi Chánh Văn phòng Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm Bí thư Đảng ủy Cơ quan, Đảng ủy viên Đảng ủy khối Dân Chính Đảng Quảng Nam – Đà Nẵng khóa I, II, Chủ tịch Hội khoa học kinh tế Quảng Nam – Đà Nẵng.

Năm 1993, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Sở Du lịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng. Từ năm 1993 đến 1996, ông lần lượt giữ các chức vụ Giám đốc Sở Du lịch, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng, Tỉnh ủy viên khóa XV, XVI tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Tỉnh Quảng Nam

Năm 1997, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng được chia tách thành tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, thành phố trực thuộc trung ương, ông được phân công công tác ở Quảng Nam. Từ năm 1997 đến 2001, ông là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy khóa XVII, XVIII, Phó Chủ tịch rồi Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam kiêm Trưởng ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Quảng Nam, đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh khóa VI; kiêm Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Nam.

Năm 2001, Nguyễn Xuân Phúc được bầu làm Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam. Ông cũng kiêm nhiệm Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật tỉnh Quảng Nam – một liên hiệp khoa học kỹ thuật kết nối trí thức tỉnh. Thời gian này, ông bắt đầu lãnh đạo lĩnh vực hành pháp quê nhà Quảng Nam, thực thi pháp luật, phát triển tỉnh.

Giai đoạn 2004 – 2006, ông tiếp tục cương vị là Phó Bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam khoá XIX; Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, Bí thư Ban Cán sự Đảng ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Nam khoá VII; Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Nam khoá VII.

Sự nghiệp Trung ương

Văn phòng Chính phủ Việt Nam
Tháng 3 năm 2006, Thủ tướng Phan Văn Khải bổ nhiệm Nguyễn Xuân Phúc làm Phó Tổng Thanh tra Chính phủ, tương đương cấp Thứ trưởng. Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng năm 2006, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Tháng 6 năm 2006, ông được điều động sang giữ chức vụ Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ nhiệm Thường trực Văn phòng Chính phủ. Đến tháng 8 năm 2007, ông được Quốc hội phê chuẩn giữ chức vụ Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Việt Nam. Ông công tác ở vị trí phụ tá Chính phủ Việt Nam những năm 2007 – 2011.

Phó Thủ tướng Việt Nam

Tháng 1 năm 2011, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nguyễn Xuân Phúc được tái cử vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, được bầu vào Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, vị trí quan trọng lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Sau đại hội, ông được đề cử cho vị trí Phó Thủ tướng Chính phủ. Đến ngày 03 tháng 8 năm 2011, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội Khóa XIII, Nguyễn Xuân Phúc được Quốc hội phê chuẩn làm Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Việt Nam.

Thời kỳ 2011 – 2016, ông giữ vai trò là Phó Thủ tướng thường trực, xử lý trực tiếp các nhiệm vụ, trọng trách của Chính phủ Việt Nam cùng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và các Phó Thủ tướng chuyển giao vị trí thời điểm khác nhau như Hoàng Trung Hải (2011 – 2016), Nguyễn Thiện Nhân, Vũ Văn Ninh (2011 – 2016), Trương Hòa Bình (từ 2016), Phạm Bình Minh (từ 2013), Vương Đình Huệ (2016 – 2020), Vũ Đức Đam (từ 2013), Trịnh Đình Dũng (từ 2016).

Đại biểu Quốc hội

Đại biểu Quốc hội khóa XI, XIII tỉnh Quảng Nam
Năm 2001, Nguyễn Xuân Phúc được bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa XI, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam, Ủy viên Ủy ban Kinh tế – Ngân sách của Quốc hội khóa XI. Ông cũng bắt đầu là Đại biểu Quốc hội từ thời điểm này cho đến nay. Giai đoạn 2004 – 2006, ông tiếp tục là Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Kinh tế – Ngân sách Quốc hội khoá XI.

Ngày 22 tháng 5 năm 2011, Nguyễn Xuân Phúc trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII nhiệm kì 2011 – 2016 tại đơn vị bầu cử số 02 tỉnh Quảng Nam gồm huyện Duy Xuyên, huyện Quế Sơn, huyện Nông Sơn, huyện Thăng Bình, huyện Hiệp Đức và thành phố Hội An với tỉ lệ 94,59% số phiếu hợp lệ.

Đại biểu Quốc hội khóa XIV thành phố Hải Phòng
Ngày 22 tháng 5 năm 2016, Nguyễn Xuân Phúc trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII nhiệm kì 2016 – 2021 tại đơn vị bầu cử số 03 thành phố Hải Phòng gồm các quận Kiến An, Đồ Sơn, huyện An Lão, Tiên Lãng và Vĩnh Bảo với tỉ lệ 99,48% phiếu bầu tán thành.

Đại biểu Quốc hội khóa XV thành phố Hồ Chí Minh
Ngày 23 tháng 5 năm 2021, Nguyễn Xuân Phúc trúng cử Đại biểu Quốc hội tại thành phố Hồ Chí Minh tại đơn vị bầu cử số 10 (gồm huyện Củ Chi và huyện Hóc Môn).

Chiều ngày 18 tháng 1 năm 2023, Quốc hội đã cho thôi làm nhiệm vụ đại biểu Quốc hội khóa XV (thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh) đối với ông Nguyễn Xuân Phúc.

Thủ tướng Chính phủ (2016–2021)

Năm 2015, tại Hội nghị lần thứ 14, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, Nguyễn Xuân Phúc được đề cử là một trong các ứng viên cho chức vụ Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2016 – 2021, kế nhiệm Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Ông trở thành Thủ tướng đầu tiên của Việt Nam sinh ra sau thời kỳ Chiến tranh Đông Dương. Đến tháng 1 năm 2016, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12, tái đắc cử Ủy viên Bộ Chính trị.

Ngày 07 tháng 4 năm 2016, với số phiếu tán thành là 446 phiếu, chiếm 90% đại biểu, Nguyễn Xuân Phúc trúng cử chức vụ Thủ tướng Chính phủ, kế nhiệm Nguyễn Tấn Dũng điều hành Chính phủ Việt Nam. Đến ngày 13 tháng 6 năm 2016, ông thôi giữ chức Chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, kế nhiệm ông là Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có ba trợ lý là Đỗ Ngọc Huỳnh, Bùi Huy Hùng, Cao Xuân Thành và hai Thư ký Thủ tướng là Cấn Đình Tài và Nguyễn Hoàng Anh. Đến cuối năm 2008, ông bổ nhiệm thêm Nguyễn Duy Hưng làm Trợ lý, có tất cả bốn trợ lý, đều cấp hàm Vụ trưởng. Với công tác lãnh đạo Chính phủ, chỉ huy hành pháp Nhà nước, tính đến cuối nhiệm kỳ, đầu năm 2021  ông phối hợp cộng tác với các Phó Thủ tưởng Trương Hòa Bình, Phạm Bình Minh, Trịnh Đình Dũng và Vũ Đức Đam.

Trong giai đoạn 2016 – 2021, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lãnh đạo Chính phủ Việt Nam, đối mặt với nhiều sự kiện lớn của đất nước, bao gồm động lực phát triển kinh tế – xã hội, sự biến thiên tai, dịch bệnh và khó khăn chung của cả nước.

Chương trình hành động
Chính phủ kiến tạo: Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong nhiệm kỳ của mình đã đề ra khái niệm Chính phủ kiến tạo mới so với Chính phủ điều hành trước đó. Chính phủ này có bốn đặc điểm chính là:1. Chủ động thiết kế ra một hệ thống pháp luật, chính sách, thể chế tốt để nuôi dưỡng phát triển kinh tế chứ không chỉ điều hành trên những gì pháp luật có sẵn;

2. Nhà nước không làm thay thị trường;

3. Kiến thiết môi trường kinh doanh thuận lợi;

4. Siết chặt kỉ luật cán bộ, xây dựng chính quyền điện tử.

Kinh tế

Tổ tư vấn kinh tế

Với mục đích nghiên cứu, phân tích, tìm kiếm phương án phát triển kinh tế đất nước, Tổ Tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhiệm kì 2016 – 2021 được thành lập với 15 người, sau đó vào cuối tháng 11 năm 2017 bổ sung thêm một thành viên là Trần Hoàng Ngân. Tháng 4 năm 2018, Nguyễn Xuân Thắng xin rút, Tổ tư vấn còn 15 thành viên. Danh sách Tổ tư vấn gồm có:
 Vũ Viết Ngoạn, Tiến sĩ Tài chính (Hoa Kỳ, hệ từ xa), nguyên Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia được bổ nhiệm làm Tổ trưởng Tổ Tư vấn.
 Trần Ngọc Anh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chính sách công (Hoa Kỳ), Đại học Indiana (Mỹ).
 Vũ Thành Tự Anh, Tiến sĩ Kinh tế học (Hoa Kỳ), Giám đốc Trường Chính sách công và Quản lý thuộc Đại học Fulbright Việt Nam.
 Vũ Bằng, Tiến sĩ Kinh tế, nguyên Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
 Nguyễn Đình Cung, Tiến sĩ Kinh tế (Việt Nam), Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương.
 Trần Thọ Đạt, Giáo sư, Tiến sĩ Kinh tế (Úc) và Tiến sĩ Thống kê (Việt Nam), Hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân.
 Nguyễn Đức Khương, Giáo sư, Tiến sĩ Tài chính (Pháp), Phó Giám đốc, Trưởng khoa Tài chính, Học viện Quản lý và Quản trị kinh doanh (Pháp).
 Vũ Minh Khương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ về Chính sách và Kinh tế (Đại học Harvard, Hoa Kỳ), Đại học Quốc gia Singapore.
Trần Du Lịch, Tiến sĩ Kinh tế, nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
 Trương Văn Phước, Tiến sĩ Kinh tế (Việt Nam), Quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia.
 Nguyễn Xuân Thắng, Giáo sư, Tiến sĩ Kinh tế, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (ông rút khỏi Tổ Tư vấn Kinh tế của Thủ tướng từ tháng 4 năm 2018).
 Trần Đình Thiên, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Kinh tế chính trị (Liên Xô), Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam.
 Trần Văn Thọ, Giáo sư, Tiến sĩ Kinh tế (Nhật), Đại học Waseda (Nhật Bản).
 Nguyễn Quang Thuấn, Giáo sư, Tiến sĩ Kinh tế (Nga), Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
 Trần Hoàng Ngân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Kinh tế (Việt Nam), Giám đốc Học viện cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh.
 Bùi Quang Vinh, nguyên Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Kinh tế Việt Nam 2016-2021
Kinh tế Việt Nam giữ được đà tăng trưởng cao, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn năm 2016 đến năm 2019 đạt 6,8%, năm 2020 do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nhưng Việt Nam vẫn tăng trưởng 2,91% là nước duy nhất có tăng trưởng dương trong 6 nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á. Nợ công giảm từ khoảng 64,5% GDP vào đầu nhiệm kỳ xuống còn 55,3% GDP và được cơ cấu lại bền vững, an toàn hơn, chuyển dần từ vay nước ngoài sang vay trong nước với kỳ hạn dài hơn và chi phí thấp hơn, nợ xấu còn 3%. Dự trữ ngoại hối đạt kỷ lục gần 100 tỷ USD, thu hút mạnh đầu tư trong và ngoài nước, phát triển mạnh kinh tế tư nhân.

Đại dịch COVID-19

Cuối năm 2019 – đầu 2020, Đại dịch COVID-19 bùng phát từ Trung Quốc và lan ra thế giới. Tại Việt Nam, chính sách chống dịch được đặt ra và kiên quyết thực hiện. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lãnh đạo chung, phân công cho Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chỉ đạo trực tiếp. Ông chỉ thị yêu cầu mọi người dân ở tại nhà, chỉ ra ngoài trong trường hợp thật sự cần thiết như mua lương thực, thực phẩm, thuốc men, cấp cứu, làm việc tại nhà máy, cơ sở sản xuất, cơ sở kinh doanh dịch vụ, hàng hóa thiết yếu không bị đóng cửa, dừng hoạt động và các trường hợp khẩn cấp khác; thực hiện nghiêm việc giữ khoảng cách tối thiểu 2,0 m khi giao tiếp; không tập trung quá hai người ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện và tại nơi công cộng. Ngày 01 tháng 4 năm 2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc công bố dịch Covid-19 trên toàn quốc.

Đối với Biện pháp hỗ trợ người dân, ngày 9 tháng 4 năm 2020, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ban hành nghị quyết về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 để nhằm chia sẻ những khó khăn, bảo đảm cuộc sống của nhân dân, người lao động cả nước, góp phần ổn định xã hội.

Ngày 24 tháng 4 năm 2020, ông tiếp tục ban hành chỉ thị về tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 trong tình hình mới, đồng thời khởi động lại và tiếp tục phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh và ổn định xã hội.

Môi trường

Sự cố Formosa

Lũ lụt miền Trung năm 2020
Từ tháng 10 năm 2020, thiên tai lũ lụt miền Trung năm 2020 diễn ra hay còn được gọi là Lũ chồng lũ, Lũ lịch sử, là một đợt bão, lũ lụt khắp miền Trung Việt Nam, tập trung chủ yếu ở các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế của Bắc Trung Bộ, một phần Nam Trung Bộ gồm Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên và Bắc Tây Nguyên. Đây được xem là một đợt lũ lụt lịch sử mới, được đặt mức báo động IV, thuộc về cấp bậc thiên tai nguy hiểm, rủi ro rất lớn của Việt Nam, ảnh hưởng sâu rộng và tác động gây tổn thất, thiệt hại toàn khu vực, phá hủy, trì hoãn và đẩy ngược nền kinh tế – xã hội của miền Trung Việt Nam. Với vai trò là lãnh đạo tối cao của Chính phủ hành pháp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ huy phương án đối phó thiên tai, giúp miền Trung vượt qua khó khăn, phân công cho các cơ quan Nhà nước, Trung ương, địa phương trực tiếp ứng phó, với phương châm: đoàn kết cả nước cùng hướng về miền Trung.

Thành tích nổi bật
 Xây dựng được Chính phủ kiến tạo, liêm chính, hành động.
 Vai trò và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng vững chắc.

Chủ tịch nước (2021–2023)

Ngày 2 tháng 4 năm 2021, Quốc hội Việt Nam phê chuẩn việc miễn nhiệm chức danh Thủ tướng đối với ông bằng hình thức bỏ phiếu kín với 446/452 phiếu tán thành (chiếm 92,92%) để chuẩn bị bầu ông vào vị trí Chủ tịch nước. Nguyễn Xuân Phúc vẫn tiếp tục nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ đến ngày 5 tháng 4 năm 2021 sau khi Quốc hội bầu Thủ tướng mới thì nghị quyết miễn nhiệm chức vụ Thủ tướng đối với ông mới có hiệu lực thi hành.

Sáng ngày 5 tháng 4 năm 2021, ông được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước với số phiếu tuyệt đối 468/468 đại biểu. Sau đó vào 9 giờ sáng cùng ngày, Nguyễn Xuân Phúc tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch nước, khiến ông trở thành thủ tướng đầu tiên được bầu giữ chức vụ Chủ tịch nước kể từ năm 1945 đến nay.

Ngày 26/7/2021 ông được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2021–2026 với tỷ lệ 96,79% (483/483 đại biểu có mặt biểu quyết tán thành, tổng số đại biểu Quốc hội khóa XV là 499 đại biểu).

Ngày 30/8/2022, ông được phân công làm Chủ tịch danh dự của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam

Đại dịch COVID-19
Sáng ngày 27/5/2021, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu "Tôi kêu gọi các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp, các tổ chức, kiều bào ta ở nước ngoài... tham gia đóng góp ủng hộ để toàn dân, toàn quân ta sớm chiến thắng dịch bệnh" trong lễ phát động "Đợt cao điểm quyên góp ủng hộ phòng, chống Covid-19" do Uỷ ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam tổ chức

Trước tình hình Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận hơn 85.500 ca nhiễm trong đợt dịch thứ tư, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu "Thành phố cần rút kinh nghiệm sâu sắc việc chậm giãn cách mật độ dân cư khi đường phố còn đông. Bởi thực hiện không nghiêm, không kiên quyết sẽ không giải quyết được vấn đề" và chỉ đạo "Bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng khu phố phải chịu trách nhiệm trước cấp ủy, chính quyền về việc để dân thiếu ăn, đói cơm lạt muối, cùng cực xảy ra ở địa phương mình" vào ngày 30/7/2021

Trong buổi làm việc tại TP. HCM vào sáng ngày 11/10/2021, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo "Các địa phương không được ngăn sông cấm chợ, cản trở các hoạt động, cản trở sự lưu thông hàng hóa dịch vụ và dịch chuyển lao động" và ông cũng cho biết "Báo chí những ngày gần đây nói rất nhiều việc chúng ta cắt khúc địa phương này, địa phương khác. Nhân đây tôi nói lại chuyện pháo đài để mọi tỉnh, huyện, xã, mọi cơ sở hiểu chuyện này, không để tình trạng ngăn sông cấm chợ xảy ra"

Công du Liên bang Nga
Theo cùng ông và phu nhân là đoàn cấp cao Việt Nam đã tới sân bay Vnukovo ở thủ đô Nga Moscow, bắt đầu chuyến thăm chính thức Liên bang Nga từ ngày 29/11 đến 2/12, theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin.

Mục đích chuyến thăm là tăng cường hợp tác giữa hai nước trong phòng chống đại dịch Covid-19, nhất là nghiên cứu, sản xuất vaccine, thuốc chữa bệnh và chia sẻ những kinh nghiệm phòng chống dịch bệnh.

Trong Tuyên bố chung sau đó, hai bên khẳng định cùng nhau quyết tâm tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga đến năm 2030, coi việc củng cố tin cậy chiến lược là nền tảng cho việc mở rộng và tăng cường hơn nữa hợp tác song phương trên tất cả các lĩnh vực. Theo Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi, thời gian hội đàm giữa ông Nguyễn Xuân Phúc và ông Putin kéo dài gần 4 giờ đồng hồ là hiếm có trong các sự kiện tương tự của Tổng thống Nga.

Việt Nam và Nga ủng hộ việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC) năm 2002 và hoan nghênh các nỗ lực sớm thông qua Bộ quy tắc về ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC).

Ông Nguyễn Xuân Phúc còn hội kiến với Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga bà Valentina Ivanovna Matviyenko,Chủ tịch Duma Quốc gia Nga ông Vyacheslav Volodin, Thủ tướng Nga ông Mikhail Vladimirovich Mishustin, Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Liên bang Nga và là Chủ tịch Đảng nước Nga thống nhất ông Dmitry Medvedev.

Ông còn có các hoạt động khác như dâng hoa tại tượng đài Bác Hồ ở Moscow và gặp các doanh nghiệp tại Nga.

Chính sách bơm tiền vào nền kinh tế
Vào ngày 4/1, ông nói rằng:“Nhiều nước đã rất mạnh tay tăng chi ngân sách cho phục hồi kinh tế. Chúng ta phải chấp nhận nợ công tăng, thâm hụt ngân sách và tín dụng tăng trong tầm kiểm soát. Phải bơm tiền ra nền kinh tế, giải quyết lao động phục vụ tăng trưởng”

Ông đồng ý với đề xuất trong tờ trình về tăng bội chi, vay quỹ dự trữ nguồn hối, phát hành trái phiếu, hỗ trợ thuê tiền nhà trọ cho người lao động, giảm thuế, phí, giảm trừ thu nhập chịu thuế cho doanh nghiệp, đặc biệt là bố trí vốn ngân sách nhà nước, tăng vốn điều lệ...  Cùng với tăng tín dụng, giảm lãi suất tiền tệ mới tạo nên một khối lượng cần thiết để thúc đẩy phát triển nền kinh tế. Những chủ trương như vậy rất cần thiết trong lúc này, để thúc đẩy kinh tế xã hội đất nước phát triển, nhằm phục hồi tăng trưởng, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII.

Nhận định “cầu” của nền kinh tế còn yếu, Chủ tịch nước cho rằng cần tăng tổng “cầu”, nhất là tại những lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, những đối tượng gặp khó khăn cần được hỗ trợ như người nghèo, công nhân.

Chủ tịch nước cho rằng, việc về hỗ trợ tài khóa và tiền tệ để phát triển trong lúc khó khăn này cần thiết nhưng mà nền tảng là phải giữ kinh tế vĩ mô, nhất là chỉ tiêu lạm phát.

Đồng thời, ông lệnh cần thiết kế lại cơ chế khuyến khích và thủ tục tiếp nhận gói hỗ trợ tài khóa, tiền tệ, tín dụng cho doanh nghiệp, người dân, làm sao họ tiếp cận một cách nhanh nhất, thuận tiện nhất, chống tham ô, lãng phí tốt nhất.

Xây dựng Nhà nước pháp quyền
Sáng 17/1, tại Thành phố Đà Nẵng, Ban chỉ đạo xây dựng Đề án “Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” tổ chức Hội thảo quốc gia với chủ đề: “Tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả cải cách tư pháp đáp ứng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045”. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án chủ trì Hội thảo.

Ân giảm tử tù Đặng Văn Hiến
Ngày 15 tháng 9 năm 2022, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc ký quyết định ân giảm với tử tù Đặng Văn Hiến từ án tử hình xuống án chung thân. Trước đó Đặng Văn Hiến đã bị tuyên án tử hình về vụ tranh chấp đất đai với công ty Long Sơn được xem là trường hợp án oan. Trước đó, Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng vào năm 2019 đã có phiếu chuyển đơn gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng liên quan đến tử tù Đặng Văn Hiến. Khi nhận tin Chủ tịch nước ký quyết định ân giảm từ án tử hình xuống án chung thân, bà Khuyên nghẹn ngào nói với báo Pháp luật “Nhận tin này tôi mừng quá, vậy là chồng tôi được sống, tôi xin cảm ơn Chủ tịch nước cùng các cấp thẩm quyền, các luật sư, cơ quan báo chí đã lên tiếng…”. Theo báo Pháp luật từ năm 2018 đến nay vợ tử tù Đặng Văn Hiến và các luật sư (LS) trợ giúp pháp lý đã có nhiều đơn gửi Chủ tịch nước và các cấp thẩm quyền đề nghị: Chủ tịch nước xem xét, đánh giá lại bản chất hành vi của Đặng Văn Hiến, xin được ân giảm án tử hình.

Từ chức và miễn nhiệm

Ngày 17 tháng 1 năm 2023, Trung ương đã chấp thuận cho ông Nguyễn Xuân Phúc thôi giữ các chức vụ Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, Chủ tịch nước, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng, an ninh nhiệm kỳ 2021–2026, theo nguyện vọng cá nhân. Quyết định được Ban chấp hành Trung ương đưa ra trong cuộc họp bất thường vào buổi chiều cùng ngày, sau khi thảo luận và cho ý kiến về nguyện vọng thôi giữ các chức vụ, nghỉ công tác và nghỉ hưu của ông.

Ngày 18 tháng 1 năm 2023, ông đã được Quốc hội miễn nhiệm chức Chủ tịch nước, bà Võ Thị Ánh Xuân, Phó Chủ tịch nước được phân công giữ quyền Chủ tịch nước. Ông là Chủ tịch nước Việt Nam có nhiệm kỳ ngắn nhất của Việt Nam. Trước khi từ chức ông vẫn đi chúc tết các nguyên lãnh đạo và thăm gia đình các cố lãnh đạo, hội phật giáo.

Việc ông từ chức được cho là do chịu trách nhiệm chính trị của người đứng đầu khi để nhiều cán bộ có nhiều sai phạm như 2 Phó Thủ tướng (Vũ Đức Đam và Phạm Bình Minh), 3 Bộ trưởng (Nguyễn Thanh Long, Chu Ngọc Anh và Mai Tiến Dũng), gây những hậu quả rất nghiêm trọng. Trong số đó đã có 2 Phó Thủ tướng xin thôi chức, 2 bộ trưởng và nhiều cán bộ bị xử lý hình sự.

Ngày 4 tháng 2 năm 2023, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức lễ bàn giao công tác giữa nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc với Quyền Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân. Phát biểu tại buổi lễ, ông đã phủ định việc gia đình mình liên quan đến Vụ án Việt Á:"Gia đình tôi, vợ, các con tôi không tư lợi, tham nhũng liên quan đến Việt Á, chưa bao giờ gặp Giám đốc Việt Á. Điều này đã được Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận rõ ràng."

Tuy nhiên phát ngôn này bị cho là nói vậy mà không phải vậy, nên đã bị gỡ bỏ ở các trang báo ngay sau đó.

Trước đó, ngày 20 tháng 1, Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp nhà nghiên cứu cao cấp về chính trị thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) ở Singapore phát biểu với đài CNA rằng: "Tôi nghĩ lý do chính là vợ ông ta và một số thành viên trong gia đình ông bị cáo buộc dính líu đến một số vụ bê bối tham nhũng. Trong các tuyên bố chính thức, Đảng không đề cập đến những vấn đề tham nhũng vì tôi nghĩ Đảng muốn giữ thể diện cho ông ấy và để bảo vệ danh tiếng lẫn hình ảnh của Đảng."

Gia đình

Vợ ông là bà Trần Thị Nguyệt Thu. Ông có hai con, con gái là Nguyễn Thị Xuân Trang (sinh năm 1986, kết hôn với Vũ Chí Hùng năm 2009), hiện là là doanh nhân, cổ đông lớn của trường quốc tế Gateway. Con trai ông là Nguyễn Xuân Hiếu, hiện đang là Chánh Văn phòng Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam. Con rể ông, Vũ Chí Hùng hiện là Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính Việt Nam.

Ông có anh trai tên Nguyễn Quốc Dũng, sinh năm 1947, nguyên Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Đà Nẵng. Ông có chị gái tên Nguyễn Thị Thuyền (em kế ông Nguyễn Quốc Dũng sinh năm 1952) và một chị gái đầu đi du kích bị lính Mỹ bắn chết.

Phong tặng

 Huân chương Vàng Quốc gia của nước CHDCND Lào (18/7/2017)
Kỷ niệm chương hoạt động Quốc hội (29/3/2021)

Câu nói nổi tiếng

Hoạt động Đại biểu Quốc hội

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu sử tóm tắt
 Trang chính thức

Người Quảng Nam
Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Việt Nam
Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI
Thủ tướng Việt Nam
Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam
Sinh tại Quảng Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Hải Phòng
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Trưởng Ban Chỉ đạo Tây Bắc Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Quảng Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Ứng cử viên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV do Trung ương giới thiệu
Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương Việt Nam
Cựu học sinh Trường Học sinh miền Nam
Cựu sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân
Cựu học viên Học viện Hành chính Quốc gia
Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam


title: Crataerina pallida

text:
Crataerina pallida, còn gọi là ruồi rận nhanh, là một loài ruồi hút máu thuộc họ ruồi rận Hippoboscidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Vật ký sinh
Crataerina
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Trương Đỗ

text:
Trương Đỗ (không biết năm sinh, năm mất) là quan Ngự sử Đại phu, Đình úy Tự khanh, Trung Đô phủ tổng quản thời Trần Duệ Tông, nổi tiếng là người thanh liêm, cương trực, dũng cảm.

Tiểu sử
Trương Đỗ là người làng Phù Đới, huyện Vĩnh Lại, phủ Hạ Hồng, nay là làng Phù Tải, xã Thanh Giang (Thanh Miện, Hải Dương), đỗ Tiến sĩ và làm quan vào nửa sau thế kỷ XIV. Đây là thời kỳ nhà Trần ngày càng suy yếu, kỷ cương lỏng lẻo, gian thần tiếm quyền, khắp nước loạn lạc, nhân dân điêu đứng. Đời vua Trần Dụ Tông, thầy Chu Văn An dâng "thất trảm sớ" đòi chém đầu 7 tên gian thần nhằm làm trong sạch đám cầm quyền, nhưng vua không nghe nên ông lui về núi Phượng Hoàng (Chí Linh) mở trường dạy học. Đến đời Trần Duệ Tông, Ngự sử Đại phu Trương Đỗ ba lần dâng "Bãi chiến sớ" can vua chớ gây cuộc binh đao, nhưng không hiệu quả nên ông cũng từ quan, còn vua Duệ Tông phải trả giá cực đắt bằng chính mạng sống của mình cho thói ương ngạnh không chịu lắng nghe lời tôi hiền can gián.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm Bính Thìn (1376), vua Chiêm Thành đã gửi dâng cho vua Trần 10 mâm vàng nhưng viên quan tham ô là Đỗ Tử Bình biển thủ đi rồi trí trá tâu vua rằng Chế Bồng Nga ngạo mạn vô lễ và kích động vua đem quân sang hỏi tội. Vua Duệ Tông nhẹ dạ cả tin và quyết tự mình mang quân đi đánh. Trương Đỗ xác định rõ đây là cuộc chiến tranh không đáng có, chỉ gây tai họa cho nhân dân hai nước nên dâng sớ can: "...Chiêm Thành ở tận cõi Tây xa xôi, hẻo lánh, núi sông hiểm trở. Nay bệ hạ mới lên ngôi, đức chính, giáo hóa chưa thấm nhuần tới phương xa, nên sửa sang văn đức khiến nó phải tự đến thần phục. Sau này, nếu nó không theo, sẽ sai tướng đi đánh cũng không muộn gì". Cốt lõi của lá sớ là dùng ân đức nhân nghĩa để cảm hóa chứ không dùng bạo lực chiến tranh. Trong nước vừa dẹp xong loạn Dương Nhật Lễ, tình hình chưa ổn định, thế và lực còn yếu; mà phía Chiêm Thành lại đang khởi sắc với ông vua dũng cảm là Chế Bồng Nga, cho nên hòa bình là giải pháp duy nhất đúng lúc ấy.

Thời phong kiến, vua nắm quyền tối cao, cho nên nói trái ý vua là điều mà viên quan nào cũng hết sức tránh, nếu không muốn mất chức quyền, bổng lộc và chuốc họa vào thân. Trương Đỗ ba lần dâng "Bãi chiến sớ" trái ngược hẳn với quyết định của vua, thật là người chính trực và dũng cảm hơn hẳn các bạn đồng liêu. Ông từ quan để phản đối chiến tranh. Tinh thần vì nghĩa quên thân ấy dễ mấy ai sánh kịp!

Nhà sử học lỗi lạc Ngô Sĩ Liên viết: "Trương Đỗ khi làm quan thì không giấu lời nói thẳng, thế là xứng đáng với chức vụ của mình. Khi can, dâng sớ tới ba lần, thế là dám chạm đến cả vua. Mà vua không nghe, thế là tâm trí của vua đã lẫn rồi. Người có trách nhiệm phải nói, không được nghe theo thì bỏ đi, thế là sự tiến lui của Trương Đỗ đều hợp lẽ phải vậy. Tuy lời nói thẳng thường trái tai vua, nhưng lợi cho thân vua. Việc này có thể nêu lên làm gương được".

Cự tuyệt lời can tâm huyết của Trương Đỗ, Trần Duệ Tông cứ thân chinh đem 12 vạn quân sang đánh Chiêm Thành, quả nhiên, sa vào bẫy phục kích của đối phương. Chỉ trong một canh giờ, đại quân tan vỡ. Duệ Tông cùng nhiều tướng lĩnh tử trận.

Trương Đỗ giữ chức Ngự sử Đại phu, đứng đầu Ngự sử đài - cơ quan can gián vua. Do đức độ, tài năng, ông còn được vua tin cậy giao kiêm nhiệm chức Đình úy tự khanh (đứng đầu cơ quan tra xét các hình án) và Trung đô phủ tổng quản (quản lý mọi mặt của kinh thành Thăng Long). Quyền hành rất lớn, nhưng Trương Đỗ vẫn luôn giữ vững lối sống cao đẹp. Đại Việt sử ký toàn thư đã nêu tóm tắt một số nét phẩm chất đạo đức của ông: "Trương Đỗ là người thanh liêm, thẳng thắn, không bè đảng, phóng khoáng, có chí lớn... Ông làm quan trong sạch, nghèo túng, không gây dựng điền sản, con cháu nối đời làm quan cũng có tiếng là nghèo mà trong sạch...". Những từ ngữ thật cô đọng, hàm súc, chỉ rõ những đức tính cao quý mà những người nắm công quyền thời nào cũng cần noi theo.

Sách Kiến văn tiểu lục của Bảng nhãn Lê Quý Đôn trong tập II, trang 257 có tôn vinh 5 vị cao sĩ thời Trần thì Trương Đỗ được xếp sau Chu Văn An một bậc. Đánh giá chung về mấy nhân vật này, Lê Quý Đôn viết: "Đây là những người trong trẻo, cương trực, cao thượng, có phong độ như sĩ quân tử thời Tây Hán, thật không phải những người tầm thường có thể theo kịp được. Bởi vì nhà Trần đãi ngộ sĩ phu rộng rãi, không bó buộc, hòa nhã, có lễ độ, cho nên nhân vật trong một thời có chí khí tự lập, hào hiệp, cao siêu, vững vàng, vượt ra ngoài thói thường, làm rạng rỡ trong sử sách, trên không thẹn với trời, dưới không thẹn với đất...".

Xem thêm
Chu Văn An

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ngự sử đại phu Trương Đỗ

Người Hải Dương
Quan lại nhà Trần
Thái học sinh nhà Trần


title: Bruchus laticollis

text:
Bruchus laticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1833.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Tipula jakut

text:
Tipula jakut là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Bostrychoplites

text:
Bostrychoplites là một chi bọ cánh cứng bản địa của vùng nhiệt đới châu Phi. Sự có mặt của nó ở châu Âu là đáng nghi ngờ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bostrychoplites at Fauna Europaea

Bostrichini


title: Galeruca corsica

text:
Galeruca corsica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Hygrotus falli

text:
Hygrotus falli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wallis miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hygrotus


title: Ectoedemia gymnosporiae

text:
Ectoedemia gymnosporiae là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Vári năm 1955. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở Pretoria).

Ấu trùng ăn Maytenus heterophylla.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Hunasamaranahalli

text:
Hunasamaranahalli là một thị trấn thống kê (census town) của huyện Bangalore Urban thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hunasamaranahalli có dân số 7384 người. Phái nam chiếm 56% tổng số dân và phái nữ chiếm 44%. Hunasamaranahalli có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Hunasamaranahalli, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Bangalore Urban


title: Capillamentum

text:
Capillamentum là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Capillamentum galleyi Laporte, 1984
 Capillamentum nigrofasciatum Pinhey, 1956

Tham khảo

 Capilamentum at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Glottulini


title: Eleutherodactylus acerus

text:
Pristimantis acerus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Lynch, J., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Eleutherodactylus acerus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

acerus
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Cao Quý Thức

text:
Cao Quý Thức (, 516 – 553), tự là Tử Thông, là tướng nhà Đông Ngụy và Bắc Tề thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Cao Quý Thức là con Cao Dực – người giữ chức Trấn đông tướng quân, Thứ sử Đông Dực châu nhà Bắc Ngụy. Các anh ông là Cao Ngang và Cao Càn theo giúp Cao Hoan, là công thần khai quốc nhà Bắc Tề.

Sự nghiệp
Cao Quý thức là người có can đảm, khí phách như Cao Ngao Tào.

Năm Trung Hưng thứ nhất (531), được phong làm Trấn Viễn tướng quân, Chánh viên lang, sau đổi sang nhậm chức Vệ tướng quân, Kim tử quang lộc đại phu, lại gia phong Tán kỵ thường thị, chủ y đô thống. Năm Thái Xương thứ nhất (532), ông nhậm chức Thực điển ngự.

Trong những năm Thiên Bình (534 -538), Quý Thức ra nhậm chức Tế Châu thứ sử. Khi ấy có quân cướp Lưu Bàn Đà, Sử Minh Diệu làm hại 4 châu Tề, Duyện, Thanh, Từ, quan lại địa phương đều không biết làm gì dẹp được. Quý Thức vừa đến nhậm chức, đưa quân tiêu diệt bằng sạch. Người Bộc Dương là Đỗ Lĩnh Xuân tụ tập đến hơn vạn người, cướp bóc khắp nơi. Cao Quý Thức chỉ phái đi 300 kỵ binh, một trận là bắt được. Ông còn bình định được cuộc phản loạn của Tự Hiển ở Dương Bình , thu phục quận Hà Nam. Sau những việc này, giặc cướp không còn.

Năm Nguyên Tượng thứ nhất (538), quân Đông Ngụy thua trận ở Mang Sơn, Cao Ngao Tào chết trận, có người khuyên ông đầu hàng Tây Ngụy, Quý Thức cự tuyệt. Trở về kinh, Quý Thức nhậm chức Tán kỵ thường thị, sau đó ra giữ đồn lính thú ở Vĩnh An.

Năm Vũ Định thứ nhất (543), trước khi Cao Thận làm phản, đưa thư báo tin cho ông, Quý Thức lập tức cáo giác với Cao Hoan. Cao Hoan vẫn tín nhiệm ông như trước.

Trong những năm Vũ Định (543 – 550), ông nhậm chức Thị trung, Ký Châu đại trung chính, lại đảm nhiệm Đô đốc, theo Thanh Hà công Cao Nhạc đánh bại Tiêu Minh nhà Lương và phản tướng Hầu Cảnh, sau khi ban sư được thụ phong làm Vệ úy khanh, lại theo Cao Nhạc đánh bại tướng Tây Ngụy là Vương Tư Chính, được gia phong Nghi đồng tam tư.

Năm Thiên Bảo thứ nhất (550) nhà Bắc Tề, ông thụ phong Thừa Thị huyện tử, theo Phan Nhạc chinh chiến ở khoảng Giang, Hoài.

Năm 553, Cao Quý Thức bị bệnh mất, năm đó ông 38 tuổi. Ông được truy tặng Thị trung, Khai phủ nghi đồng tam tư, thứ sử Ký Châu, thụy hiệu là Cung Mục.

Xem thêm
 Cao Hoan
 Cao Ngao Tào
 Bắc Ngụy Hiếu Vũ Đế

Tham khảo
 Ngụy thư
 Bắc sử
 Bắc Tề thư
 Tư trị thông giám

Chú thích

Người họ Cao tại Trung Quốc
Người Hà Bắc
Tướng nhà Đông Ngụy
Tướng nhà Bắc Tề
Sinh năm 516
Mất năm 553


title: Dipseudopsis stabatensis

text:
Dipseudopsis stabatensis là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dipseudopsis


title: 16999 Ajstewart

text:
16999 Ajstewart (1999 CE47) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 2 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16999 Ajstewart

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Pseudocotalpa

text:
Pseudocotalpa là một chi bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae.

Danh sách loài
Nó gồm các loài:
 Pseudocotalpa giulianii

Chú thích

Tham khảo

Rutelini


title: Crochte

text:
Crochte là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


Sân bay Châteauroux-Centre "Marcel Dassault"   là một sân bay phục vụ thành phố Châteauroux và nằm 55 km về phía trong tỉnh Indre thuộc vùng của Pháp. Sân bay có đường băng bằng asphalt bê tông dài 3500 mét. Saan bay này phục vụ vận chuyển hàng hóa, huấn luyện phi công, bảo dữong kỹ thuật.
Tên cũ là Sân bay Châteauroux-Déols "Marcel Dassault" (Aéroport Chateauroux-Deols "Marcel Dassault"). Sân bay được đặt tên theo Marcel Dassault và nằm trên địa điểm cũ của căn cứ không quân Châteauroux-Déols.

Hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Pháp


title: Nassarius heynemanni

text:
Nassarius heynemanni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 1884


title: Chaeridiona angulata

text:
Chaeridiona angulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Staines miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Chaeridiona


title: Sân bay Gwangju

text:
Sân bay Gwangju (Hán-Việt: Quang Châu) (Hangul: 광주공항, Hanja: 光州空港, Revised Romanization of Korean: Gwangju Gonghang, McCune-Reischauer: Kwangju Konghang)  là một sân bay ở thành phố Gwangju, Hàn Quốc được quản lý bởi Công ty sân bay Hàn Quốc.

Sân bay được thiết lập tháng 11/1948 và có chuyến bay thương mại đầu tiên năm 1950. Vào lúc đó, sân bay này không nằm ở Gwangju mà ở Jangseong láng giềng, trong một cơ sở huấn luyện quân sự. Sân bay đã được dời về vị trí ngày nay ở Sinchon-dong, Gwangsan-gu, năm 1964. Năm 1990, Công ty sân bay Hàn Quốc đã tiếp quản sân bay này.

Các tuyến bay và các hãng hàng không hoạt động
Asiana Airlines (Jeju, Seoul-Gimpo)
Korean Air (Jeju, Seoul-Gimpo)

Các hãng hàng không từng hoạt động
Far Eastern Air Transport bay thuê bao tới Đài Loan
China Eastern Airlines (Thượng Hải)

Tham khảo

Xem thêm
Transportation in South Korea
List of Korea-related topics

Liên kết ngoài

Sân bay Hàn Quốc
Căn cứ không quân chiến tranh Triều Tiên


title: Friesach

text:
Friesach () là một thị xã thuộc huyện Sankt Veit an der Glan, Carinthia, nước Áo. Đô thị  có diện tích 120,83 km², dân số thời điểm năm 2005 là 5266 người. Đây là đô thị cổ nhất ở Carinthia.
Đô thị này có cự ly 40 km về phía bắc thủ phủ Klagenfurt.

Friesach được chia thành các Katastralgemeinden: Friesach, St. Salvator and Zeltschach.

Các phường: Dobritsch, Dobritsch, Dörfl, Engelsdorf, Friesach, Gaisberg, Grafendorf, Guldendorf, Gundersdorf, Gunzenberg, Gwerz, Harold, Hartmannsdorf, Hundsdorf, Ingolsthal, Judendorf, Kräuping, Leimersberg, Mayerhofen, Moserwinkl, Oberdorf I, Oberdorf II, Olsa, Pabenberg, Reisenberg, Roßbach, Sattelbogen, Schratzbach, Schwall, Silbermann, St. Johann, St. Salvator, St. Stefan, Staudachhof, Stegsdorf, Timrian, Wagendorf, Wels, Wiegen, Wiesen, Zeltschach, Zeltschachberg, Zienitzen, Zmuck.

Người địa phương nổi tiếng ở Friesach
 Josef Bucher
 Gerda Hofstatter
 Robert Stadlober
 Jürgen Säumel

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)
 Walled Towns Friendship Circle


title: La Gaillarde

text:
La Gaillarde là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Website about the village
La Gaillarde on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Comostolopsis

text:
Comostolopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Comostolopsis germana Prout, 1916
 Comostolopsis intensa Prout, 1915
 Comostolopsis simplex Warren, 1902
 Comostolopsis sladeni Prout, 1915

Chú thích

Tham khảo

 Comostolopsis at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Comostolini

Geometrinae


title: Helius ata

text:
Helius ata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Exoneura clarissima

text:
Exoneura clarissima là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1915


title: Rivalba

text:
Rivalba là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 15 km về phía đông bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2006, đô thị này có dân số 1.028 người và diện tích là 10,9 km².

Rivalba giáp các đô thị: Castagneto Po, San Raffaele Cimena, Gassino Torinese, Casalborgone, Sciolze, và Cinzano.

Đô thị kết nghĩa
Rivalba có 1 đô thị kết nghĩa:
   Els Hostalets de Pierola (Catalonia), Tây Ban Nha

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Cephalanthera

text:
Cephalanthera là một chi lan với khoảng 15 loài đã được công nhận. Một số loài trong chúng phân bố phổ biến ở châu Âu như C. longifolia. Hầu hết các loài khác là bản địa của châu Á phân bố từ Kavkaz, như C. caucasica, đến Nhật Bản, như C. longibracteata.

Các loài
Các loài gồm:
 Cephalanthera austiniae (A.Gry) Heller
 Cephalanthera bijiangensis Chen
 Cephalanthera calcarata Chen & Lang
 Cephalanthera caucasica Krzl.
 Cephalanthera cucullata Boiss. & Heldr.
 Cephalanthera damasonium (loài điển hình)
 Cephalanthera epipactoides Fischer & C. A. Meyer
 Cephalanthera falcata
 Cephalanthera gracilis
 Cephalanthera kotschyana Renz & Taub.
 Cephalanthera kurdica Bornm.
 Cephalanthera longibracteata
 Cephalanthera longifolia (L.) Fritsch
 Cephalanthera rubra (L.) Rich.
 Cephalanthera schaberi Baum.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jepson Manual Treatment
 USDA Plants Profile: North American Species
 Flora of North America

Danh sách các chi phong lan


title: Rana margariana

text:
Rana margariana là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Myanmar và có thể cả Trung Quốc.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông.

Hình ảnh

Nguồn
 van Dijk, P.P. & Wogan, G. 2004. Rana margariana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rana
Động vật lưỡng cư Myanmar
Động vật đặc hữu Myanmar


title: Odieta

text:
Odieta là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²

Tham khảo

Đô thị ở Navarre
Khu dân cư ở Navarre


title: (74820) 1999 TN11

text:
{{DISPLAYTITLE:(74820) 1999 TN11}}

(74820) 1999 TN11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 7 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 74001–75000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Áp lực nước lỗ rỗng

text:
Áp lực nước lỗ rỗng là áp lực của nước ngầm tồn tại trong các lỗ rỗng hay các kẽ hở của các hạt đất hoặc đá. Áp lực nước lỗ rỗng bên dưới mực nước ngầm  được xác định bằng các thủy áp kế. Sự phân bố áp lực nước lỗ rỗng theo phương thẳng đứng trong tầng ngậm nước về tổng thể có thể xem như gần giống với áp lực thủy tĩnh.

Trong đới không bão hòa ("đới thấm nước"), áp lực lỗ rỗng được xác định bằng tính mao dẫn  và cũng được gọi là sức căng, sức hút hoặc áp lực kết dính. Áp lực nước lỗ rỗng trong điều kiện không bão hòa được đo bằng máy đo độ căng, hoạt động bằng cách cho phép nước lỗ rỗng ở trạng thái cân bằng với một chỉ báo áp suất tham chiếu thông qua một cốc gốm thấm được, được đặt tiếp xúc với đất.

Áp lực nước lỗ rỗng là quan trọng trong việc tính toán trạng thái ứng suất của đất trong cơ học đất, từ biểu thức tính ứng suất hiệu dụng của đất của Terzaghi.

Áp lực nước lỗ rỗng dưới mực nước ngầm
Các tác động sức đẩy nổi của nước có ảnh hưởng lớn đến một số tính chất của đất, chẳng hạn như ứng suất hiệu dụng tại bất kỳ điểm nào trong môi trường đất. Xem xét một điểm tùy ý ở độ sâu 5 mét dưới mặt đất. Trong đất khô, các hạt đất tại điểm này chịu tổng ứng suất phía trên bằng độ sâu dưới mặt đất (5 mét) nhân với trọng lượng riêng của đất. Tuy nhiên, khi chiều cao mực nước địa phương nằm trong khoảng 5 mét, tổng ứng suất cảm thấy ở 5 mét dưới bề mặt bị giảm đi một lượng bằng tích số của chiều cao mực nước trong khu vực 5 mét này với trọng lượng riêng của nước là 9,81 kN/. Tham số này được gọi là ứng suất hiệu dụng của đất, về cơ bản bằng hiệu số của tổng ứng suất và áp lực nước lỗ rỗng của đất. Áp lực nước lỗ rỗng rất cần thiết trong việc phân biệt tổng ứng suất của đất với ứng suất hiệu dụng của nó. Một đại diện chính xác của ứng suất trong đất là cần thiết để tính toán thực địa chính xác trong nhiều ngành nghề kỹ thuật.

Phương trình tính toán
Khi không có dòng chảy, áp suất lỗ rỗng ở độ sâu hw phía dưới bề mặt nước là:

trong đó:
  áp lực nước lỗ rỗng bão hòa (kPa).
  là độ sâu dưới mực nước (m).
  là trọng lượng đơn vị của nước (), với  (đơn vị đo lường Anh bằng ).

Phương pháp và tiêu chuẩn đo lường
Phương pháp tiêu chuẩn để đo áp lực nước lỗ rỗng dưới mực nước sử dụng thủy áp kế để đo chiều cao mà một cột chất lỏng dâng lên chống lại trọng lực; tức là áp suất tĩnh (hoặc đầu đo áp) của nước ngầm ở một độ sâu cụ thể. Các thủy áp kế thường sử dụng các bộ chuyển đổi áp suất điện tử để cung cấp dữ liệu. Cục Cải tạo Hoa Kỳ có một tiêu chuẩn để theo dõi áp lực nước trong một khối đá bằng thủy áp kế. Nó là tiêu chuẩn ASTM D4750, "Phương pháp thử nghiệm tiêu chuẩn để xác định mức chất lỏng dưới bề mặt trong lỗ khoan hoặc giếng giám sát (giếng quan sát)".

Áp lực nước lỗ rỗng trên mực nước
Tại bất kỳ điểm nào trên mực nước, trong vùng thấm nước, ứng suất hiệu dụng xấp xỉ bằng tổng ứng suất, như được chứng minh bằng nguyên tắc Terzaghi. Trên thực tế, ứng suất hiệu dụng lớn hơn tổng ứng suất, vì áp lực nước lỗ rỗng trong các loại đất bão hòa một phần này thực sự là âm. Điều này chủ yếu là do sức căng bề mặt của nước lỗ rỗng trong các chỗ trống rỗng trong khắp vùng thấm nước gây ra hiệu ứng hút lên các hạt xung quanh, tức là sức hút kết dính. Tác động mao dẫn này là "sự di chuyển lên của nước trong vùng thấm nước". Khi năng lượng nước lấp đầy lỗ rỗng, chẳng hạn như sau trận mưa lớn, làm giảm sức hút kết dính, tuân theo mối quan hệ được mô tả bởi đường cong đặc trưng của nước trong đất (SWCC), dẫn đến giảm độ bền cắt của đất và giảm độ ổn định của độ dốc. Các hiệu ứng mao dẫn trong đất phức tạp hơn trong nước tự do vì không gian trống rỗng được kết nối ngẫu nhiên và giao thoa hạt mà qua đó nước chảy qua; không phụ thuộc vào điều đó, chiều cao của vùng dâng mao dẫn này (trong đó áp lực nước lỗ rỗng âm nói chung đạt cực đại) có thể được xấp xỉ gần đúng bằng một phương trình đơn giản. Chiều cao của sự dâng mao dẫn tỷ lệ nghịch với đường kính của không gian trống rỗng tiếp xúc với nước. Do đó, không gian trống rỗng càng nhỏ, nước sẽ càng dâng cao hơn do lực căng. Đất cát bao gồm nhiều vật liệu thô hơn, có nhiều chỗ trống rỗng hơn, và do đó có xu hướng có vùng mao dẫn nông hơn nhiều so với các loại đất kết dính nhiều hơn, chẳng hạn như đất sét và đất bùn.

Phương trình tính toán
Nếu mực nước ngầm ở độ sâu  trong đất hạt mịn, thì áp lực lỗ rỗng ở mặt đất là:
,

trong đó:
  là áp lực nước lỗ rỗng không bão hòa ở mặt đất (kPa).
  là trọng lượng đơn vị của nước (kN / ), với .
  là độ sâu của mực nước (m).

và áp lực lỗ rỗng ở độ sâu z bên dưới bề mặt là:
,

trong đó
  là áp lực lỗ rỗng không bão hòa tại điểm z dưới mặt đất.
  là độ sâu dưới mặt đất.

Phương pháp và tiêu chuẩn đo lường
Máy đo độ căng là một dụng cụ được sử dụng để xác định thế năng nước kết dính  (sức căng độ ẩm của đất) trong vùng thấm nước. Tiêu chuẩn ISO "Soil quality — Determination of pore water pressure — Tensiometer method", ISO 11276:1995" ("Chất lượng đất — Xác định áp lực nước lỗ rỗng — Phương pháp đo độ căng", ISO 11276: 1995") mô tả các phương pháp xác định áp lực nước lỗ rỗng (đo điểm) trong đất không bão hòa và bão hòa bằng máy đo độ căng. Có thể áp dụng đối với các đo đạc tại chỗ trên thực địa và, ví dụ như các lõi đất, được sử dụng trong các kiểm tra thực nghiệm. Nó định nghĩa áp lực nước lỗ rỗng là "tổng áp lực kết dính và khí nén".

Tiêu chuẩn BS 7755-5.1: 1996 Soil quality — Determination of pore water pressure — Tensiometer method của Vương quốc Anh là đồng nhất với ISO 11276:1995.

Áp lực kết dính
Lượng công phải được thực hiện để vận chuyển thuận nghịch và đẳng nhiệt một lượng nước vô cùng nhỏ, có thành phần giống hệt với nước trong đất, từ một hồ nước ở độ cao và áp suất khí bên ngoài của điểm được xem xét, thành nước trong đất tại điểm đang xem xét, chia cho thể tích của lượng nước được vận chuyển.

Áp suất khí nén
Lượng công phải được thực hiện để vận chuyển thuận nghịch và đẳng nhiệt một lượng nước vô cùng nhỏ, có thành phần giống hệt với nước trong đất, từ một hồ nước ở áp suất khí quyển và ở độ cao của điểm đang xem xét, thành một hồ tương tự tại áp suất khí bên ngoài của điểm đang xem xét, chia cho thể tích của lượng nước được vận chuyển.

Nguyên tắc chung
Áp lực nước lỗ rỗng phát sinh là do:
 Chênh lệch độ cao của nước: Nước chảy từ độ cao lớn hơn xuống độ cao nhỏ hơn và gây ra một đầu tốc độ, hoặc với dòng nước, như được minh họa trong các phương trình năng lượng của Bernoulli.
 Áp lực nước thủy tĩnh: Sinh ra từ trọng lượng của vật liệu phía trên điểm đo.
 Áp suất thẩm thấu: Tập hợp không đồng nhất của các nồng độ ion, gây ra một lực trong các hạt nước do chúng hấp dẫn theo các quy luật hấp dẫn phân tử.
 Áp suất hấp thụ: Sự hấp dẫn của các hạt đất xung quanh với nhau bằng các màng nước hấp phụ.
 Lực hút kết dính: Đặc điểm xác định của đất chưa bão hòa, thuật ngữ này tương ứng với áp lực mà đất khô áp lên vật liệu xung quanh để cân bằng độ ẩm trong khối đất chung và được định nghĩa là chênh lệch giữa áp suất không khí lỗ rỗng  và áp lực nước lỗ rỗng .

Xem thêm
 Tầng ngậm nước
 Nước ngầm
 Địa kỹ thuật
 Cơ học đá
 Khoa học Trái Đất
 Địa chất thủy văn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pore Water Pressure trên sciencedirect.com.
 Pore Water Pressure sciencedirect.com.
 Pore Water Pressure trên Encyclopedia.com.
 Pore Water Pressure trong Chegg Study.

Cơ học đất


title: 15716 Narahara

text:
15716 Narahara là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1689.9229799 ngày (4.63 năm).

Nó được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 1989.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Isoparce broui

text:
Isoparce broui là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở México.

Chú thích

Tham khảo

Isoparce


title: 4602 Heudier

text:
4602 Heudier (1986 UD3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 10 năm 1986 bởi CERGA ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4602 Heudier

Thiên thể phát hiện năm 1986
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Portlet

text:
Portlets là các thành phần Web dùng lại được với mục đích hiển thị thông tin liên quan cho người dùng cổng điện tử. Các ứng dụng cho portlets bao gồm việc hiển thị Thư điện tử, các báo cáo thời tiết, các diễn đàn thảo luận, và tin tức.

Các chuẩn Portlet nhằm cho phép các nhà phát triển phần mềm tạo ra các portlets mà có thể "cắm" vào bất cứ cổng điện tử nào có hỗ trợ các chuẩn đó.

Mục đích của các interface của Dịch vụ Web cho Portlets từ xa là cung cấp một chuẩn dịch vụ web mà cho phép khả năng "plug-n-play" của các cổng điện tử, hoặc làm trung gian cho các ứng dụng web mà kết hợp nội dung, và các ứng dụng từ nhiều nguồn khác nhau.

Bản miêu tả chi tiết kĩ thuật của cổng điện tử cho phép tương tác qua lại giữa các portlets và Cổng điện tử Web. Bản mô tả chi tiết kĩ thuật này định ra một tập các API cho phép lập trình cổng điện tử có thể đánh địa chỉ các cùng aggregation, personalization, presentation và security.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JSR-168, the Java Portlet API
 JSR-168, mvnForum portlet edition: forum / discussion board / collaboration
 Apache Pluto, the JSR-168 Reference Implementation
 JBoss Portal
 Apache Jetspeed
 Liferay: JSR-168 compliant open source portal
 eXo Platform: open source portal
 WSRP specification
 Introducing the Portlet Specification
 JavaServer Faces
 jPortlet - implementation of a Portlet Container
 Portlets Development for Java Portals
 Portlets Community at Yahoogroups
 Open source Portlet Community at java.net
 Portlet FAQ
 Portlets news and articles
 uPortal: JSR-168 compliant open source portal

Website


title: Gymnopilus alienus

text:
Gymnopilus alienus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae. Nó được nhà nghiên cứu về nấm người Mỹ Murrill đặt tên vào năm 1917.

Xem thêm
Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

alienus


title: Koltur

text:
Koltur (tiếng Đan Mạch Kolter) là 1 đảo nhỏ của Quần đảo Faroe, nằm ở phía đông nam đảo Streymoy và phía tây bắc đảo Hestur. Diện tích của đảo chỉ có 2,5 km² với 1 gia đình gồm 2 cư dân (năm 2002). Hơn phân nửa diện tích đảo Koltur là 1 ngọn núi tên là Uppi á Oyggj (còn gọi là Kolturshammar), 478 m; do đó có thể tên Koltur mượn từ tiếng Bắc Âu cổ koltr nghĩa là nút núi đá. (Thuyết khác cho rằng tên đảo mượn từ tiếng Anh colt nghĩa là ngựa đực non, đối lập với tên đảo lân cận Hestur (Hestoy = ngựa) ở phía nam). Khoảng phân nửa diện tích còn lại là đất nông nghiệp.

Lịch sử
Cũng giống như đảo Hestur, đảo Koltur đã có người cư ngụ từ thời đại Viking hoặc từ thời trung cổ. Ban đầu đảo chỉ có 1 nông trại, nhưng sau đó chia thành 2. Nông trại đầu gọi là Heimi í Húsi và nông trại sau là Norðuri í Gerðum. Một thời gian sau lại chia thành 4 nông trại. Số dân lúc cao nhất tăng lên khoảng 50 người. Trong hàng nhiều chục năm chỉ có 2 gia đình cư ngụ ở đảo, mà người của 2 gia đình này không bao giờ nói chuyện với nhau (chẳng ai biết lý do tại sao ?). Năm 1989, cả hai gia đình đều rời đảo và đảo trở thành đảo hoang. Trong thập niên 1990 một gia đình 2 người gồm vợ chồng Lükka và Bjørn Patursson (em của nghệ sĩ Tróndur Patursson) ở Kirkjubøur (đảo Streymoy) đến cư ngụ ở nông trại Norðuri í Gerðum (cũng gọi là Koltursgarður) với sự trợ giúp của cơ quan tài chính công và quỹ tư để trùng tu và bảo toàn 1 nông trại cổ.

Nông trại thứ hai Heimi í Húsi kể trên, đã là nơi quay phim Barbara (của Đan Mạch) và phim Dansurinn của Iceland. Nữ hoàng Margrethe II của Đan Mạch đã tới thăm đảo năm 1995.

Về hành chính, Koltur trực thuộc thị xã Tórshavn (đảo Streymoy).

Hiện nay chưa có tuyến tàu phà thường xuyên tới đảo, chỉ có tuyến trực thăng của hãng Atlantic Airways bay thuê bao tới đảo mà thôi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Koltur.com (trang nhà)
Faroestamps.fo - Koltur  (tiếng Đan Mạch)
Galathea 3 - "Văn hóa độc đáo trên Koltur"  (16.8.2006)
 koltur.com Website có 1300 từ mô tả, lịch sử đảo và triển vọng trùng tu nông trại * 15 hình chụp trên đảo
 Website cá nhân  với 6 hình Koltur chụp từ trên không
Dyreborg, Palle: "Koltur - Nơi định cư hàng ngàn năm giữa đại dương của thế giới ", Naturens Verden, nr. 11-12/1999, vol. 82, side 22-37.

Đảo của Quần đảo Faroe


title: Tinodes formosae

text:
Tinodes formosae là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Quận Steuben, New York

text:
Quận Steuben (tiếng Anh: Steuben County) là một quận trong tiểu bang New York, Hoa Kỳ. Quận lỵ là thành phố Bath . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có dân số 98726 người .

Địa lý

Quận giáp ranh

Các thành phố và thị trấn

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New York
Khởi đầu năm 1796