title: Valempoulières

text:
Valempoulières là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 49' vĩ độ bắc, 05° 51' kinh độ đông. Valempoulières nằm trên độ cao trung bình là 650 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 610 mét và điểm cao nhất là 766 mét. Xã có diện tích 16,25 km², dân số vào thời điểm 1999 là 172 người; mật độ dân số là 11 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ của Valempoulières được xây trong thế kỉ thứ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Hoa hậu Hoàn vũ 1998

text:
Hoa hậu Hoàn vũ 1998 là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 47 được tổ chức vào ngày 12 tháng 5 năm 1998 tại Trung tâm Stan Sheriff, thành phố Honolulu, Hawaii, Hoa Kỳ. Hoa hậu Hoàn vũ 1997 Brook Lee đến từ Hoa Kỳ đã trao vương miện cho người kế nhiệm của mình là Wendy Fitzwilliam đến từ Trinidad và Tobago. Có tất cả 81 người đẹp tham gia cuộc thi năm nay.

Kết quả

Thứ hạng

Thứ tự gọi tên

Top 10

Top 5

Top 3

Chung kết
(#) Xếp hạng ở mỗi phần thi

Giải thưởng đặc biệt

Giám khảo
 Richard Chamberlain - diễn viên và ca sĩ người Mỹ
 Cindy Adams - nhà văn và nhà báo chuyên mục tin đồn người Mỹ
 María Conchita Alonso - nữ diễn viên, ca sĩ/nhạc sĩ người Venezuela
 Vivienne Tam - nhà thiết kế thời trang có trụ sở tại Thành phố New York
 Elaine Farley
 Richard Johnson - diễn viên, nhà văn và nhà sản xuất sân khấu và màn ảnh người Anh
 Shemar Moore - diễn viên nam người Mỹ
 Elvis Stojko - vận động viên trượt băng nghệ thuật người Canada

Thí sinh

 - Emilia Guardano
 - Marcela Brane
 - Wendy Lacle
 - Renee Henderson
 - Juliette Sargent
 - Sandrine Corman
 - Elvia Vega
 - Veronica Larrieu
 - Uzmin Everts
 - Michella Marchi
 - Kaida Donovan
 - Natalia Gourkova
 - Juliana Thiessen
 - Claudia Arnello
 - Silvia Ortiz
 - Kisha Alvarado
 - Ivana Grzetić
 - Natacha Bloem
 - Daniella Iordanova
 - Kristina Fridvalská
 - Selines Méndez
 - Soraya Hogonaga
 - Karine Fahmy
 - María Gabriela Jovel
 - Mari Lawrens
 - Jonna Kauppila
 - Sophie Thalmann
 - Katharina Mainka
 - Francisca Awuah
 - Leilani Dowding
 - Dimitra Eginiti
 - Joylyn Munoz
 - Astrid Ramírez
 - Dania Prince Mendez
 - Ông Gia Tuệ
 - Agnes Nagy
 - Lymaraina D'Souza
 - Andrea Roche
 - Hagit Raz
 - Claudia Trieste
 - Shani McGraham

 - Nana Okumura
 - Kim Ji-yeon
 - Nina Kadis
 - Sherine Wong
 - Carol Cassar
 - Leena Ramphul
 - Katty Fuentes
 - Retha Reinders
 - Jacqueline Rotteveel
 - Rosemary Rassell
 - Claudia Alaniz
 - Chika Chikezie
 - Helene Yum Lizama
 - Stine Bergsvand
 - Tanisha Drummond
 - Luz Marina González
 - Karim Bernal
 - Jewel May Lobaton
 - Sylwia Kupiec
 - Icilia Berenguel
 - Joyce Giraud
 - Juliana Elena Verdes
 - Anna Malova
 - Alice Lim
 - Vladimíra Hreňovčíková
 - Kerishnie Naicker
 - María José Besora
 - Jessica Olérs
 - Tanja Gutmann
 - Thái Huệ Anh
 - Chalida Thaochalee
 - Wendy Fitzwilliam
 - Asuman Krause
 - Olena Spirina
 - Virginia Russo
 - Shawnae Jebbia
 - Leah Webster
 - Veruska Ramírez
 - Jelena Trninić
 - Selina Stuart

Thông tin về các cuộc thi quốc gia

Lần đầu tham dự

Bỏ cuộc
 - Joanne Darrell

 - Harpa Lind Hardardttir
 - Kricket Hunt

Trở lại
Tham dự lần cuối vào 1991:

Tham dự lần cuối vào 1995:

Tham dự lần cuối vào 1996:

Thay thế
 - Linor Abargil, Hoa hậu Israel 1998 không thể tham dự do chưa đủ tuổi. Á hậu 1 - Hagit Raz, Israel's Maiden of Beauty 1998 (IMB) đã thay thế vị trí của cô. Cuối năm đó Abargil giành vương miện Hoa hậu Thế giới 1998.
 - Người chiến thắng Binibining Pilipinas Universe 1998, Tisha Silang đã phải từ chức do mang quốc tịch Canada. Á hậu 1 của cuộc thi - Jewel Mae Lobaton của thành phố Bacolod, được chọn là đại diện Philippines tại Hoa hậu Hoàn vũ 1998.

Truyền hình quốc tế

 : RTV21
 : Seven Network
 : TW1
 : América 2
 : ZNS-TV
 : ZBM-TV
 : Star!
 : Unitel
 : SBT
 : BNT 1
 : CBC Television
 : CCTV-1
 : Caracol TV
 : Teletica
 : Cyprus Broadcasting Corporation
 : Star! Scandinavia et Showtime Scandinavia
 : Color Vision
 : Gama TV
 : TCS
 : Star! và Viasat Baltics
 : MTV3, Star! Scandinavia và Showtime Scandinavia
 : Paris Première
 : Das Vierte
 : ANT1
 : Canal 11
 : TVB Pearl và STAR World
 : m1
 : Star! Scandinavia và Showtime Scandinavia
 : DD National và STAR World
 : Indosiar và STAR World
 : RTE One
 : Aroutz 2
 : Stream TV
 : Ination TV

 : NHK
 : KBS1
 : Star! và Viasat Baltics
 : LBC
 : TV1
 : TVM
 : Televisa
 : TV Myanmar
 : NBC
 : Star!
 : Televicentro
 : TV2
 : Telemetro
 : ATV
 : ABC-5 và STAR World
 : TVP 2
 : RTP1
 : Tele Once
 : TVR1
 : Perviy Kanal
 : Television Corporation of Singapore và STAR World
 : TVE1
 : RTS
 : Star! Scandinavia và Showtime Scandinavia
 : SF 1
 : CTS và STAR World
 : BBTV Channel 7 và STAR World
 : CCN TV6
 : NTV
 : MBC 1
 : BBC One
 : UT1
 (nước đăng cai) : CBS
 : Venevisión
 : VTV1 và STAR World

Tham khảo

Năm 1998
1998
Hoa Kỳ năm 1998


title: Fressies

text:
Fressies là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Loxagrotis

text:
Loxagrotis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae, hiện tại nó được coi là một phân chi của Dichagyris.

Loài
 Dichagyris acclivis (Morrison, 1875)
 Dichagyris albicosta (Smith, 1888)
 Dichagyris capnota (Smith, 1908)
 Dichagyris grotei Franclemont & Todd, 1983
 Dichagyris kyune (Barnes, 1904)
 Dichagyris neoclivis (Smith, 1888)
 Dichagyris proclivis (Smith, 1888)
 Dichagyris salina (Barnes, 1904)
 Dichagyris socorro (Barnes, 1904)
 Dichagyris timbor (Dyar, 1919)

Former species
 Loxagrotis serano is now Richia serano (Smith, 1910)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Loxagrotis at funet

Noctuidae
Noctuinae


title: Nghiệp vụ thị trường mở

text:
Trong kinh tế vĩ mô, nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là hoạt động của ngân hàng trung ương nhằm cung cấp (hoặc lấy) thanh khoản bằng đồng tiền của mình cho (hoặc từ) một ngân hàng hoặc một nhóm ngân hàng. Ngân hàng trung ương có thể mua hoặc bán trái phiếu chính phủ (hoặc các tài sản tài chính khác) trên thị trường mở (đây là nơi mà tên gọi này được bắt nguồn trong lịch sử) hoặc, trong những gì hiện nay chủ yếu là giải pháp được ưa thích, tham gia vào giao dịch mua lại hoặc cho vay có bảo đảm với ngân hàng thương mại: ngân hàng trung ương trao tiền như một khoản tiền gửi trong một thời hạn xác định và đồng bộ lấy một tài sản đủ điều kiện làm tài sản thế chấp.

Các ngân hàng trung ương thường sử dụng OMO như một phương tiện chính để thực hiện chính sách tiền tệ. Mục đích thông thường của hoạt động thị trường mở - ngoài việc cung cấp thanh khoản cho các ngân hàng thương mại và đôi khi lấy thanh khoản thặng dư từ các ngân hàng thương mại - là thao túng lãi suất ngắn hạn và cung tiền cơ sở trong nền kinh tế, và do đó gián tiếp kiểm soát tổng lượng tiền cung, thực tế là mở rộng tiền hoặc thu hẹp lượng cung tiền. Điều này liên quan đến việc đáp ứng nhu cầu tiền cơ sở ở lãi suất mục tiêu bằng cách mua và bán chứng khoán chính phủ hoặc các công cụ tài chính khác. Các mục tiêu tiền tệ, chẳng hạn như lạm phát, lãi suất hoặc tỷ giá hối đoái, được sử dụng để hướng dẫn việc thực hiện này.

Trong nền kinh tế hậu khủng hoảng, các hoạt động thị trường mở ngắn hạn thông thường đã được các ngân hàng trung ương lớn thay thế bằng các chương trình nới lỏng định lượng (QE). QE là các hoạt động thị trường mở tương tự về mặt kỹ thuật, nhưng đòi hỏi sự cam kết trước của ngân hàng trung ương để tiến hành mua hàng với khối lượng lớn được xác định trước và trong một khoảng thời gian xác định trước. Theo QE, các ngân hàng trung ương thường mua các chứng khoán rủi ro hơn và dài hạn hơn như trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài và thậm chí trái phiếu công ty.

Quy trình nghiệp vụ thị trường mở
Ngân hàng trung ương duy trì tài khoản Loro cho một nhóm các ngân hàng thương mại, được gọi là ngân hàng thanh toán trực tiếp. Số dư trên tài khoản Loro như vậy (theo quan điểm của ngân hàng thương mại là tài khoản nostro) đại diện cho tiền của ngân hàng trung ương theo đơn vị tiền tệ được sử dụng.

Vì tiền của ngân hàng trung ương hiện đang tồn tại chủ yếu ở dạng hồ sơ điện tử (tiền điện tử) chứ không phải ở dạng giấy hoặc tiền xu (tiền vật chất), hoạt động thị trường mở có thể được thực hiện bằng cách tăng hoặc giảm (ghi Có hoặc ghi Nợ) số lượng tiền điện tử mà một ngân hàng có trong tài khoản dự trữ của mình tại ngân hàng trung ương. Điều này không yêu cầu tạo ra tiền tệ vật chất mới, trừ khi ngân hàng thanh toán trực tiếp yêu cầu đổi một phần tiền điện tử của mình với tiền giấy hoặc tiền xu.

Ở hầu hết các nước phát triển, các ngân hàng trung ương không được phép cho vay mà không yêu cầu tài sản thế chấp phù hợp. Do đó, hầu hết các ngân hàng trung ương mô tả tài sản nào đủ điều kiện cho các giao dịch trên thị trường mở. Về mặt kỹ thuật, ngân hàng trung ương thực hiện cho vay và đồng bộ lấy một lượng tương đương tài sản đủ điều kiện do ngân hàng thương mại đi vay cung cấp.

Mối quan hệ trên lý thuyết đối với lãi suất
Lý thuyết kinh tế cổ điển giả định mối quan hệ đặc biệt giữa cung tiền của ngân hàng trung ương và lãi suất ngắn hạn: tiền của ngân hàng trung ương giống như bất kỳ loại hàng hóa nào khác ở chỗ lượng cầu cao hơn có xu hướng khiến giá của nó tăng lên (lãi suất). Khi nhu cầu tiền cơ sở tăng lên, ngân hàng trung ương phải hành động nếu muốn duy trì lãi suất ngắn hạn. Nó thực hiện điều này bằng cách tăng cung tiền cơ sở: nó đi vào thị trường mở để mua một tài sản tài chính, chẳng hạn như trái phiếu chính phủ. Để thanh toán cho những tài sản này, tiền ngân hàng trung ương mới được tạo ra trong tài khoản Loro của người bán, làm tăng tổng lượng tiền cơ sở trong nền kinh tế. Ngược lại, nếu ngân hàng trung ương bán các tài sản này trên thị trường mở, lượng tiền cơ sở bị giảm.

Quá trình này hoạt động bởi vì ngân hàng trung ương có quyền đưa tiền vào và ra khỏi sự tồn tại. Đó là điểm duy nhất trong toàn bộ hệ thống có khả năng sản xuất tiền không giới hạn. Một tổ chức khác có thể ảnh hưởng đến thị trường mở trong một khoảng thời gian, nhưng ngân hàng trung ương sẽ luôn có thể chế ngự ảnh hưởng của họ với nguồn cung tiền vô hạn.

Lưu ý: Các quốc gia có đồng tiền thả nổi tự do không được gắn với bất kỳ hàng hóa hoặc tiền tệ nào khác có khả năng tương tự để tạo ra một số lượng không giới hạn tài sản tài chính ròng (trái phiếu). Có thể hiểu, các chính phủ muốn sử dụng khả năng này để đáp ứng các mục tiêu chính trị khác như nhắm mục tiêu tỷ lệ thất nghiệp hoặc quy mô tương đối của các dịch vụ công khác nhau (quân sự, giáo dục, y tế, v.v.), thay vì bất kỳ mức lãi suất cụ thể nào. Tuy nhiên, hầu hết, ngân hàng trung ương bị luật pháp hoặc quy ước ngăn cấm nhường chỗ cho những yêu cầu như vậy, được yêu cầu chỉ tạo ra tiền của ngân hàng trung ương để đổi lấy các tài sản đủ điều kiện (xem ở trên).

Các mục tiêu khả thi

 Theo lạm phát mục tiêu, hoạt động thị trường mở nhắm đến một mức lãi suất ngắn hạn cụ thể trên thị trường nợ. Mục tiêu này được thay đổi định kỳ để đạt được và duy trì tỷ lệ lạm phát trong phạm vi mục tiêu. Tuy nhiên, các biến thể khác của chính sách tiền tệ cũng thường nhắm đến lãi suất: Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ, Ngân hàng Anh và Ngân hàng Trung ương Châu Âu sử dụng các biến thể về mục tiêu lãi suất để hướng dẫn hoạt động thị trường mở.
 Bên cạnh mục tiêu lãi suất, còn có các mục tiêu khả thi khác của hoạt động thị trường mở. Mục tiêu thứ hai có thể là thu hẹp nguồn cung tiền, như trường hợp của Hoa Kỳ vào cuối những năm 1970 đến đầu những năm 1980 dưới thời Chủ tịch Fed Paul Volcker.
 Theo bảng tiền tệ, hoạt động thị trường mở sẽ được sử dụng để đạt được và duy trì một tỷ giá hối đoái cố định liên quan đến một số ngoại tệ.
 Theo bản vị vàng, tiền giấy sẽ có thể chuyển đổi thành vàng, và do đó, các hoạt động thị trường mở có thể được sử dụng để giữ cho giá trị của đồng tiền không đổi so với vàng.

 Ngân hàng trung ương cũng có thể sử dụng hỗn hợp các cài đặt chính sách thay đổi tùy theo hoàn cảnh. Ngân hàng trung ương có thể chốt tỷ giá hối đoái của mình (giống như bảng tiền tệ) với các mức hoặc hình thức cam kết khác nhau. Việc neo tỷ giá hối đoái càng nới lỏng, thì ngân hàng trung ương càng phải nhắm mục tiêu vào các biến số khác (chẳng hạn như lãi suất).Thay vào đó, nó có thể nhắm mục tiêu một rổ ngoại tệ hơn là một loại tiền tệ duy nhất. Trong một số trường hợp, nó được trao quyền sử dụng các phương tiện bổ sung khác ngoài hoạt động thị trường mở, chẳng hạn như các thay đổi về yêu cầu dự trữ hoặc kiểm soát vốn, để đạt được các kết quả tiền tệ.

Cách các hoạt động nghiệp vụ thị trường mở được tiến hành

Hoa Kỳ
Tại Hoa Kỳ, kể từ năm 2006, Cục Dự trữ Liên bang đặt ra mục tiêu lãi suất cho thị trường quỹ liên bang (dự trữ ngân hàng qua đêm). Khi lãi suất quỹ liên bang thực tế cao hơn mục tiêu, Ngân hàng Dự trữ Liên bang mới York thường sẽ tăng cung tiền thông qua một thỏa thuận mua lại (hoặc repo), trong đó Fed "cho vay" tiền đối với các ngân hàng thương mại. Khi lãi suất quỹ liên bang thực tế thấp hơn mục tiêu, Fed thường sẽ giảm cung tiền thông qua một giao dịch hoàn trả ngược, trong đó các ngân hàng mua chứng khoán từ Fed.

Cục Dự trữ Liên bang tiến hành các hoạt động thị trường mở với mục tiêu kiểm soát lãi suất ngắn hạn và nguồn cung tiền. Các hoạt động này được chia thành hai loại: hoạt động thị trường mở năng động nhằm thay đổi mức dự trữ và cơ sở tiền tệ, và hoạt động thị trường mở phòng thủ nhằm bù đắp các biến động của các yếu tố khác ảnh hưởng đến dự trữ và cơ sở tiền tệ, chẳng hạn như thay đổi trong Kho bạc. tiền gửi với Fed hoặc thay đổi trong thả nổi.

Tại Hoa Kỳ, Cục Dự trữ Liên bang thường sử dụng các thỏa thuận mua lại qua đêm (repos) để tạm thời tạo ra tiền, hoặc đảo ngược repos để tạm thời tiêu hủy tiền, bù đắp những thay đổi tạm thời trong mức dự trữ của ngân hàng. Cục Dự trữ Liên bang cũng thực hiện giao dịch mua và bán chứng khoán trực tiếp thông qua Tài khoản Thị trường Mở Hệ thống (SOMA) với người quản lý của mình tại Bàn giao dịch tại Ngân hàng Dự trữ New York. Việc mua bán chứng khoán trong SOMA làm thay đổi số dư dự trữ ngân hàng, điều này cũng ảnh hưởng đến lãi suất ngắn hạn. Người quản lý SOMA chịu trách nhiệm về các giao dịch dẫn đến lãi suất ngắn hạn gần với lãi suất mục tiêu do Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đặt ra, hoặc tạo ra tiền bằng cách mua hoàn toàn chứng khoán. Hiếm khi hơn nó sẽ phá hủy vĩnh viễn tiền bằng cách bán chứng khoán hoàn toàn. Các giao dịch này được thực hiện với một nhóm khoảng 22 ngân hàng và đại lý trái phiếu được gọi là đại lý chính.

Tiền được tạo ra hoặc phá hủy bằng cách thay đổi tài khoản dự trữ của ngân hàng với Cục Dự trữ Liên bang. Cục Dự trữ Liên bang đã tiến hành các hoạt động thị trường mở theo cách này từ những năm 1920, thông qua Bàn Thị trường Mở tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang. OMO cũng kiểm soát lạm phát vì khi tín phiếu kho bạc được bán cho các ngân hàng thương mại sẽ làm giảm cung tiền.

Khu vực đồng tiền chung Châu Âu
Ngân hàng Trung ương Châu Âu có các cơ chế tương tự cho hoạt động của họ; nó mô tả các phương pháp của mình như một phương pháp tiếp cận bốn cấp với các mục tiêu khác nhau: bên cạnh mục tiêu chính là điều hành và làm dịu lãi suất của Khu vực đồng tiền chung châu Âu trong khi quản lý tình hình thanh khoản trên thị trường, ECB còn có mục đích báo hiệu lập trường của chính sách tiền tệ với các hoạt động của mình.

Nói chung, ECB kiểm soát tính thanh khoản trong hệ thống ngân hàng thông qua các hoạt động tái cấp vốn, về cơ bản là các thỏa thuận mua lại, tức là các ngân hàng đưa ra tài sản thế chấp có thể chấp nhận được với ECB và nhận lại một khoản vay tiền mặt. Đây là các loại hoạt động tái cấp vốn chính sau đây có thể được sử dụng tùy thuộc vào kết quả mong muốn:

 Hoạt động tái cấp vốn chính hàng tuần thường xuyên (MRO) với thời gian đáo hạn là một tuần và,
 Hoạt động tái cấp vốn dài hạn hàng tháng (LTRO) cung cấp thanh khoản cho khu vực tài chính, trong khi đó
 "Các hoạt động điều chỉnh" nhằm mục đích làm dịu lãi suất do biến động thanh khoản trên thị trường gây ra thông qua các giao dịch ngược hoặc bán thẳng, hoán đổi ngoại hối và thu tiền gửi có kỳ hạn cố định
 "Hoạt động cơ cấu" được sử dụng để điều chỉnh các vị trí cơ cấu dài hạn của các ngân hàng trung ương đối với lĩnh vực tài chính.

Hoạt động tái cấp vốn được thực hiện thông qua cơ chế đấu giá. ECB chỉ định số lượng thanh khoản mà nó muốn đấu giá (được gọi là số tiền được phân bổ) và yêu cầu các ngân hàng biểu thị lãi suất. Trong một đấu thầu lãi suất cố định, ECB cũng chỉ định lãi suất mà ECB sẵn sàng cho vay tiền; cách khác, trong một đấu thầu lãi suất thay đổi, lãi suất không được chỉ định và các ngân hàng đấu giá với nhau (tuân theo tỷ lệ giá thầu tối thiểu do ECB chỉ định) để tiếp cận thanh khoản khả dụng.

Các cuộc đấu giá của MRO được tổ chức vào các ngày Thứ Hai, với việc thanh toán (tức là giải ngân các khoản tiền) sẽ diễn ra vào Thứ Tư tuần sau. Ví dụ, trong cuộc đấu giá vào ngày 6 tháng 10 năm 2008, ECB đã đưa ra 250 triệu EUR vào ngày 8 tháng 10 với tỷ lệ tối thiểu là 4,25%. Nó đã nhận được 271 triệu lượt đặt mua và số tiền được phân bổ (250) đã được trao với tỷ lệ có trọng số trung bình là 4,99%.

Tuy nhiên, kể từ giữa tháng 10 năm 2008, ECB đã thực hiện theo một thủ tục khác trên cơ sở tạm thời, MRO lãi suất cố định với "toàn bộ phân bổ". Trong trường hợp này, ECB chỉ định tỷ lệ nhưng không chỉ định số lượng tín dụng có sẵn và các ngân hàng có thể yêu cầu bao nhiêu tùy thích (tùy thuộc vào khả năng cung cấp đủ tài sản thế chấp). Thủ tục này được thực hiện cần thiết bởi cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và dự kiến sẽ kết thúc vào một thời điểm nào đó trong tương lai.

Mặc dù hoạt động tái cấp vốn chính của ECB (MRO) là từ đấu giá mua lại với kỳ hạn (hai) tuần và đáo hạn hàng tháng, Hoạt động tái cấp vốn dài hạn (LTRO) cũng được phát hành, theo truyền thống sẽ đáo hạn sau ba tháng; kể từ năm 2008, các gói thầu hiện được đưa ra trong sáu tháng, 12 tháng và 36 tháng.

Thụy Sỹ
Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) hiện đang nhắm mục tiêu tỷ giá LIBOR của franc Thụy Sĩ trong ba tháng. Cách chính SNB ảnh hưởng đến tỷ giá LIBOR của franc Thụy Sĩ trong ba tháng là thông qua các hoạt động thị trường mở, với công cụ chính sách tiền tệ quan trọng nhất là các giao dịch Repo.

Ấn Độ
Hoạt động Thị trường Mở của Ấn Độ bị ảnh hưởng nhiều bởi thực tế là nước này là một nước đang phát triển và các dòng vốn rất khác với các dòng vốn ở các nước phát triển. Do đó, ngân hàng trung ương của Ấn Độ, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), phải đưa ra các chính sách và sử dụng các công cụ cho phù hợp. Trước cuộc cải cách tài chính năm 1991, nguồn tài trợ và kiểm soát tín dụng và lãi suất chính của RBI là tỷ lệ dự trữ tiền mặt (CRR) và SLR (Tỷ lệ thanh khoản theo luật định). Nhưng sau khi cải cách, việc sử dụng CRR như một công cụ hiệu quả đã được chú trọng và việc sử dụng các hoạt động thị trường mở đã tăng lên. Các OMO hiệu quả hơn trong việc điều chỉnh tính thanh khoản của thị trường.

Hai loại OMO được RBI sử dụng:

 Mua toàn bộ (PEMO): Là mua hoặc bán hoàn toàn chứng khoán chính phủ. (Dài hạn).
 Thỏa thuận mua lại (REPO): Có thời hạn ngắn và có thể được mua lại.

Tuy nhiên, ngay cả sau khi loại bỏ CRR như một công cụ, vẫn có ít tính thanh khoản và độ lệch trên thị trường. Và do đó, theo khuyến nghị của Báo cáo của Ủy ban Narsimham (1998), RBI đã tập hợp một Cơ sở Điều chỉnh Thanh khoản (LAF). Cơ sở này bắt đầu hoạt động vào tháng 6 năm 2000, và nó được thiết lập để giám sát tính thanh khoản hàng ngày và theo dõi lãi suất thị trường. Đối với LAF, hai tỷ lệ được thiết lập bởi RBI là: tỷ lệ repo và tỷ lệ repo ngược. Tỷ lệ repo được áp dụng khi bán chứng khoán cho RBI (bơm thanh khoản hàng ngày), trong khi tỷ lệ repo ngược được áp dụng khi các ngân hàng mua lại các chứng khoán đó (hấp thụ thanh khoản hàng ngày). Ngoài ra, các mức lãi suất này do RBI ấn định cũng giúp xác định các mức lãi suất thị trường khác.

Ấn Độ nhận được dòng vốn lớn mỗi ngày, và mặc dù chính sách OMO và LAF có thể giữ lại dòng vốn vào, nhưng vẫn cần một công cụ khác để giữ nguyên tính thanh khoản. Do đó, theo khuyến nghị của Nhóm công tác của RBI về tiệt trùng dụng cụ (tháng 12 năm 2003), một kế hoạch mới được gọi là kế hoạch bình ổn thị trường (MSS) đã được thiết lập. LAF và OMO đang xử lý việc quản lý thanh khoản hàng ngày, trong khi MSS được thiết lập để khử trùng khả năng hấp thụ thanh khoản và làm cho nó lâu dài hơn.

Theo kế hoạch này, RBI phát hành thêm tín phiếu và chứng khoán để hấp thụ thanh khoản. Số tiền nhận được sẽ được chuyển vào Tài khoản Kế hoạch Ổn định Thị trường (MSSA). RBI không thể sử dụng tài khoản này để trả bất kỳ khoản lãi suất hoặc chiết khấu nào và không thể ghi có bất kỳ khoản phí bảo hiểm nào vào tài khoản này. Chính phủ, phối hợp với RBI, ấn định mức trần đối với vấn đề của các công cụ này.

Tham khảo

Kinh tế học - Paul A. Samuelson, Wiliam D. Nordhalls, Nhà xuất bản Tài chính 2007.

Khái niệm liên quan đến ngân hàng trung ương
Chính sách tiền tệ
Kinh tế học tiền tệ
Chính sách kinh tế


title: Nam Ubian

text:
South Ubian là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Tawi-Tawi, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 27.301 người trong 4.748 hộ.

Các đơn vị hành chính

South Ubian được chia thành 31 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Tawi-Tawi


title: Umbria

text:
Umbria là một trong 20 vùng của Ý. Thủ phủ là Perugia. Vùng này có diện tích 8.456 km² và dân số khoảng 900.000 người.

Umbria nằm ở miền trung nước Ý, giá Tuscany về phía tây, Marche về phía đông và Lazio về phía nam. Vùng này chủ yếu là đồi núi. Địa hình chủ yếu chịu chi phối của các dãy núi Apennine về phía đông với đỉnh núi cao nhất là núi Monte Vettore ở ranh giới với Marche (2476 m =  8123 ft), và thung lũng Tevere với điểmt thấp nhất ở Attigliano (96 m = 315 ft).

Hành chính

Các thành phố quan trọng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của vùng Umbria
 Gazetteer of Umbria

Vùng của Ý


title: Cardiophorus pubicornis

text:
Cardiophorus pubicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Buysson miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Taravilla

text:
Taravilla là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 65 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Laas, Gers

text:
Laas  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 205 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Limonia yakushimensis

text:
Limonia yakushimensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Palearctic
Động vật được mô tả năm 1930


title: Bar-le-Duc

text:
Bar-le-Duc là tỉnh lỵ của tỉnh Meuse, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 16.944 người (thời điểm 1999).

Các thành phố kết nghĩa
  Griesheim, Đức

Nhân vật nổi bật
 Anton der Gute, Công tước của Lothringen
 Jean-Henri d'Anglebert, nhà soạn nhạc, chơi đàn ống
 Jean Errard de Bar-le-Duc, cha đẻ của kĩ thuật xây dựng pháo đài của Pháp
 Rémy-Isidore Exelmans, thống chế Pháp
 François de Lorraine, duc de Guise, tướng lĩnh quân đội và là chính khách
 Marie de Guise, vợ thứ nhì của James V của Scotland, hoàng hậu của Scotland và là mẹ của Maria Stuart
 Nicolas-Charles Oudinot, thống chế Pháp
 Raymond Poincaré chính khách, chính trị gia

Chú thích

Tham khảo

Meuse
Xã của Meuse


title: San Fernando, Cebu

text:
San Fernando là một đô thị hạng 2 của tỉnh Cebu, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 54.932 người.

Năm 2005, giới hạn Metro Cebu được mở ra bao gồm cả Thành phố Danao ở phía bắc và các đô thị San Fernando, Carcar ở phía nam    .

Các đơn vị dân cư
San Fernando được chia thành các đơn vị hành chính gồm 21 khu dân cư (khu phố) (barangay).

Xem thêm
Metro Cebu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Municipality of San Fernando Cebu Official Website
Philippine Standard Geographic Code

Đô thị của Cebu


title: Neocrepidodera cyanescens

text:
Neocrepidodera cyanescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duftschmid miêu tả khoa học năm 1825.

Chú thích

Tham khảo

Neocrepidodera


title: Plateumaris balli

text:
Plateumaris balli là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Askevold miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Plateumaris


title: Bertrancourt

text:
Bertrancourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên giao lộ đường D176 và đường D144, khoảng 20 dặm Anh về phía đồng bắc của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(Tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Bertrancourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Bertrancourt sur le site de l'Insee
 Bertrancourt sur le site du Quid
 Localisation de Bertrancourt sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Bertrancourt sur Mapquest

Xã của Somme


title: Paratetrapedia connexa

text:
Paratetrapedia connexa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Paratetrapedia
Động vật được mô tả năm 1909


title: Mahrajganj

text:
Mahrajganj là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Rae Bareli thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mahrajganj có dân số 6027 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mahrajganj có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Mahrajganj, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: 8203 Jogolehmann

text:
8203 Jogolehmann (1994 CP10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 2 năm 1994 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Chimarra triangulata

text:
Chimarra triangulata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Freziera retinveria

text:
Freziera retinveria là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Freziera retinveria. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Colombia
Freziera
Thực vật dễ tổn thương


title: Sainte-Marie-aux-Chênes

text:
Sainte-Marie-aux-Chênes là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Marange-Silvange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 11' vĩ độ bắc, 06° 00' kinh độ đông. Sainte-Marie-aux-Chênes nằm trên độ cao trung bình là 290 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 205 mét và điểm cao nhất là 323 mét. Xã có diện tích 10,19 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3328 người; mật độ dân số là 326 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Alucita capensis

text:
Alucita capensis là một loài bướm đêm thuộc họ Alucitidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Alucita


title: Cải cách Atatürk

text:
Cải cách Atatürk (1922-1938) (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Atatürk Devrimleri hoặc Atatürk İnkılapları) là một loạt các cải cách chính trị, pháp luật, xã hội và kinh tế gắn liền với chính khách Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938). Mục đích chính của cuộc cải cách này là thành lập một nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ thế tục (hủy bỏ vương quyền, giáo quyền khỏi nhà nước, hiến pháp và pháp luật), song hành với quá trình hiện đại hóa và dân chủ hóa. Mustafa Kemal đóng vai trò quan trọng, gần như một nhà độc tài để thực hiện những mục tiêu của mình.

Cải cách chính trị

Cho đến khi nền cộng hoà được chính thức tuyên bố thành lập, Đế quốc Ottoman vẫn còn tồn tại cùng với di sản trong lĩnh vực tôn giáo và vương quyền. Vương quyền sau đó đã bị hủy bỏ bởi chính phủ Ankara, nhưng truyền thống và biểu tượng văn hoá của nó vẫn còn tồn tại trong các tầng lớp nhân dân (mặc dù ảnh hưởng này ít hơn ở tầng lớp ưu tú). Thông qua một chương trình được hoạch định cẩn thận, những cải cách chính trị của Atatürk liên quan đến nhiều thay đổi nền tảng vốn sẽ gây ra một loạt sự chấm dứt của các truyền thống và dỡ bỏ một hệ thống phức tạp đã phát triển qua nhiều thế kỷ.

Vấn đề thứ ba là Caliph (phát âm khaleef), hệ thống chính quyền của Hồi giáo dưới thời Đế chế Ottoman. Mustafa Kemal muốn chuyển đổi quyền lực từ caliphate (phát âm khilăfah) sang tay quốc hội, bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 1924. Về vấn đề này, Mustafa Kemal nhận xét: "Không cần nhìn nhận quá trình này như một điều gì đó phi thường".

Hệ thống chính trị
Cấu trúc căn bản cho nền dân chủ, bầu cử, đại hội, chính phủ, thủ tướng và tổng thống được thành lập dưới sự lãnh đạo của Mustafa Kemal trên chế độ đơn đảng: Đảng Cộng hòa Nhân dân (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Cumhuriyet Halk Fırkası), thành lập ngày 9 tháng 9 năm 1923. Quyền lực của ông đến đâu vẫn còn được chất vấn. Một số sử gia cho rằng Mustafa Kemal không hề xúc tiến quá trình dân chủ hóa, mặc dù để tạo nên một nền dân chủ cộng hòa buộc ông phải dùng những phương pháp "phi dân chủ".

Giai đoạn đa đảng
Cuộc cách mạng văn hóa của Mustafa Kemal gặp phải nhiều chống đối. Đến năm 1925, sự thành lập một đảng chính trị khác trở nên cấp bách. Đảng Cộng hòa Cấp tiến, lãnh đạo bởi Kâzım Karabekir ra đời, đề xuất chủ nghĩa tự do đối đầu với một nhà nước theo chủ nghĩa xã hội, và các chương trình xã hội theo hướng chủ nghĩa bảo thủ so với chủ nghĩa đổi mới. Lãnh đạo của đảng nhiệt liệt ủng hộ những nhà cách mạng Kemalist, mặc dù có nhiều ý kiến khác nhau về cuộc cách mạng văn hóa và một nhà nước phi tôn giáo.

Sau một thời gian, đảng mới này bị cho là theo xu hướng Hồi giáo chính thống. Năm 1925, cuộc nổi loạn của Sheikh Said nổ ra, kết quả là Mustafa Kemal được trao toàn quyền giữ gìn luật pháp, cho phép ông giải tán các nhóm quá khích. Không lâu sau, đảng cộng hòa cấp tiến bị buộc giải tán với lý do bảo vệ nhà nước Thổ. Hành động này sau đó bị đánh giá là mang tính độc tài.

Mặc dầu vậy, đến ngày 11 tháng 8 năm 1930, Mustafa Kemal quyết định tái lập phong trào dân chủ một lần nữa bằng cách bổ nhiệm Ali Fethi Okyar thành lập một đảng mới.
Đảng tự do cộng hòa thành công khắp cả nước. Nhưng một lần nữa đảng đối lập này trở thành một đối thủ mạnh có thể đe dọa công cuộc cải cách của ông, đặc biệt trên lĩnh vực vai trò của tôn giáo trong đời sống xã hội. Một lần nữa Mustafa Kemal thất bại trong việc kiến tạo một chế độ đa đảng có thể thực sự tồn tại. Điều đó khiến ông đôi khi đối xử không khoan nhượng với những địch thủ của mình trên con đường dân chủ - hiện đại hóa đất nước.

Cải cách luật pháp

Đế quốc Ottoman là một đế quốc tôn giáo mà mỗi một cộng đồng tôn giáo riêng được hưởng ít nhiều quyền tự trị, bằng một hệ thống chính quyền gọi là Millet. Mỗi chính quyền nhỏ này cai trị dựa trên hệ thống đức tin, hoặc là Luật Shariah hay Halkkha (luật của dân Do Thái), Luật Canon của Công giáo. Hệ thống pháp luật mới của Mustafa Kemal đặt ra ngăn cách hoàn toàn chính phủ và các vấn đề tôn giáo. Tòa án theo kiểu đạo Hồi và xử theo luật Shariah được thay thế bằng hệ thống pháp lý mới dựa theo kiểu mẫu của Luật Dân sự Thụy Sĩ và Luật Hình sự Ý.

Cải cách xã hội

Dấu hiệu tôn giáo

Quyền phụ nữ
Ngoài các bộ luật công dân mới theo kiều phương Tây, cuộc cải cách còn cố gắng bình đằng hóa quan hệ nam nữ ví dụ như phụ nữ được quyền tham gia chính trị, bỏ phiếu và sở hữu, sớm hơn rất nhiều các quốc gia châu Âu khác.

Trang phục
Mustafa Kemal cấm việc đội mũ fez, vốn được coi là trang phục bắt buộc đặt ra bởi Sultan Mahmud II và coi đó một biểu tượng của chế độ phong kiến, mặc dầu trang phục không có liên hệ mấy đến sự thành lập của nền dân chủ và các giá trị phi tôn giáo. Đàn ông Thổ được khuyến khích mặc quần áo kiểu Tây. Bất chấp luật đạo Hồi đặc biệt nghiêm cấm đồ uống có cồn, Mustafa Kemal còn động viên và thành lập các nhà máy tư nhân cũng như quốc hữu sản xuất bia rượu như chứng minh cho cuộc cải cách của ông là thực sự phi tôn giáo.

Xã hội Thổ Nhĩ Kỳ được thúc đẩy tiến đến hiện đại hóa bằng sự áp dụng của hệ thống lịch, giờ và đo lường theo tiêu chuẩn của phương Tây.

Cuộc cách mạng văn hóa

Cải cách giáo dục
Cuộc cải cách giáo dục của Mustafa Kemal bắt đầu bằng việc thành lập các trường học khắp Thổ Nhĩ Kỳ, gọi là People's houses (tiếng Thổ: Halk Evleri). Các môn học được giảng dạy gồm ngôn ngữ, văn học, nghệ thuật, thư viện, xuất bản, lịch sử, kịch, thể thao, hỗ trợ xã hội, giảng dạy, và phát triển nông thôn. Hệ thống trường học này được trợ cấp từ ngân quỹ nhà nước và phục vụ cho quần chúng. Chính bản thân Ataturk cũng thường xuyên đi thị sát cả nước, giảng dạy hệ chữ cái mới. Trong thời gian này tỷ lệ biết viết biết đọc tăng từ 20% lên đến 90%.

Những vấn đề trọng tâm của cuộc cải cách là dân chủ hóa và đưa phi dân chủ vào hệ thống giáo dục.
Thứ nhất, tất cả các ban quản trị của các trường dân lập hoặc của Bộ các vấn đề tôn giáo đều đưa về dưới quyền của Bộ giáo dục nhà nước.
Thứ hai, ngân phí cho giáo dục từ ngân quỹ của Bộ các vấn đề về tôn giáo được chuyển giao cho Bộ giáo dục.
Thứ ba, Bộ giáo dục sẽ trích một phần ngân phí cho chuyên ngành tôn giáo, chẳng hạn như trường đào tạo inams (người hướng dẫn cầu nguyện).

Với sự thống nhất giáo dục, cùng với sự chấm dứt các trường đại học kiểu cũ, áp dụng một chương trình giáo dục khoa học hoàn toàn mới từ châu Âu. Viên gạch nền móng cho cuộc cải cách này là trường đại học Istanbul, bằng việc chấp nhận các nhà khoa học Đức, Áo mà đảng Nazi từ bỏ do lý do chủng tộc hoặc bất hợp tác.

Hiện đại hóa
Ngày 1 tháng 11, năm 1928, bảng chữ cái Thổ Nhĩ Kỳ mới ra đời, thay thế hệ chữ cái Arabic cũ. Đây là một phần quan trọng trong chương trình cải cách của Mustafa Kemal, song gặp nhiều phản ứng cho rằng hệ chữ này không thích hợp và thực sự tương ứng với hệ âm vị của tiếng Thổ, mà cần cả các biểu tượng, dấu mới để diễn giải chính xác hơn. Hệ thống các từ mượn nhằm diễn giải các thuật ngữ kĩ thuật được thử nghiệm và áp dụng hết mức có thể. Việc phổ thông hóa tiếng quốc ngữ và đơn giản hóa các từ có sẵn bắt đầu, nhằm cải thiện cho ngôn ngữ của người Thổ trở nên dễ lãnh hội và bao hàm toàn ý hơn.

Song song với những thay đổi, Mustafa Kemal còn đặc biệt nhấn mạnh đến tầm quan trọng của ngôn ngữ và lịch sử của Thổ Nhĩ Kỳ.

Cải cách kinh tế
Mustafa Kemal tin tưởng rằng không thể có dân chủ nếu không có nền kinh tế tự chủ. Những nỗ lực cải thiện nền kinh tế đã bắt đầu trước khi sự thành lập của nền cộng hòa. Đồng thời, trong Hội nghị Lausanne, Mustafa Kemal chống lại tất cả các sự can thiệp của nước ngoài cùng những điều khoản nhượng bộ không công bằng cho người nước ngoài cũng như cho các nhóm dân tộc thiểu số. Hội nghị bị đình trệ cho đến khi Pháp và Ý giảm bớt các đòi hỏi về kinh tế.

Chính sách kinh tế
Chính sách thúc đẩy kinh tế của Mustafa Kemal không những chỉ ở xây dựng ngành thương mại dân tộc ở mọi quy mô mà cả những ngành gần như chưa có dưới thời đế chế Ôttôman như công nghiệp của tư sản dân tộc. Tuy vậy, vấn đề đầu tiên mà chính sách này gặp trở ngại là hệ thống chính trị lạc hậu và sự tồn tại cũng như phát triển của các giai cấp không đáp ứng nổi với những chính sách trên.

Do thiếu cả những nhà đầu tư thực sự có tiềm năng để mở nhà máy riêng hay tiến hành sản xuất theo hướng công nghiệp hóa, buộc nhà nước phải thành lập hàng loạt các nhà máy chế biến nông sản, dệt, cơ khí khắp cả nước. Trong số đó phần nhiều phát triển thành những doanh nghiệp nhà nước làm ăn thành công mà sau này sẽ được tư nhân hóa trong nửa sau thế kỉ 20. Atatürk coi trọng sự phát triển của hệ thống đường ray xe lửa quốc gia, lấy đó làm bước tiến quan trọng cho sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước. Năm 1927, Ngành đường sắt quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ ra đời và đã xây dựng được một hệ thống đường ray xe lửa khổng lồ trong một thời gian ngắn.

Giai đoạn 1923-29
Mustafa Kemal và İsmet İnönü vận động cho các đề án của nhà nước, với mục đích chính là thống nhất quốc gia, loại trừ sự kiểm soát kinh tế của nước ngoài và cải tiến hệ thống thông tin-liên lạc. Istanbul, một hải cảng quan trọng trong việc trao đổi hàng hóa với các hãng quốc tế bị buộc phải đóng cửa, để các nguồn tài nguyên-tài chính được chuyển sang cho các thành phố kém phát triển hơn theo nguyên tắc tạo ra sự phát triển cân bằng trên khắp cả nước. Những lựa chon mà Mustafa Kemal áp dụng trong chính sách kinh tế là hoàn toàn hợp lý với tình hình thời bấy giờ. Nền kinh tế của đất nước dựa nhiều vào sản xuất nông nghiệp, với công cụ và phương pháp thô sơ, hệ thống đường sá nghèo nàn, và khả năng quản lý nền kinh tế còn kém.

Ngành đường sắt Thổ Nhĩ Kỳ, và những ngân hàng như Sümerbank và Etibank được thành lập trong thời gian này.

Cuộc đại suy thoái, 1929
Cuộc đại suy thoái gây ra những hậu quả trầm trọng đối với Thổ Nhĩ Kỳ. Nước cộng hòa non trẻ cũng như phần còn lại của thế giới rơi vào cuộc khủng hoảng kinh tế. Nhà nước không thể tiếp tục nhập khẩu những nhu yếu phẩm, tiền tệ mất giá, và nhân viên hải quan sốt sắng đi tịch thu tài sản của những nông dân không trả nổi thuế. Mustafa Kemal phải đối đầu với khả năng của một cuộc chính biến. Càng ngày càng xuất hiện những yêu cầu chấm dứt nền kinh tế tập trung và kêu gọi thu hút đầu tư nước ngoài. Theo quan điểm của Mustafa Kemal, với hoàn cảnh phát triển của Thổ Nhĩ Kỳ thì điều đó là không thể chấp nhận được. Tuy nhiên, do áp lực của những nhà cộng hòa, một mô hình kinh tế mới đã ra đời, dưới dạng tư bản nhà nước.

Kết quả
Thổ Nhĩ Kỳ được kiến thiết nhanh chóng sau chiến tranh. Diện tích canh tác trong vòng 13 năm, từ 1925 đến 1938, tăng lên gấp bốn; kỹ nghệ chế tạo đường, xi măng, dệt vải phát triển nhanh nhất. Lợi tức quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ tính theo đầu người năm 1952-54, vào khoảng 250 dollar Mỹ, trên Hy Lạp, Mexico, bằng Tây Ban Nha và bỏ xa Pêru, Brasil, Ai Cập, Mã Lai, Thái Lan.

Chú thích

Lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ
Mustafa Kemal Atatürk
Cách mạng
Lịch sử của phong trào xã hội
Phong trào cải cách


title: Tipula latipennis

text:
Tipula latipennis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hadena filograna

text:
Hadena filograna là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Subspecies filograna có ở miền trung và miền nam châu Âu tới Anatolia. Vùng cực bắc có loài này là Thụy Điển. Phân loài conspargata được tìm thấy ở Ukraina và từ phía nam Nga đến dãy núi Altai và ssp. rungsi được tìm thấy ở Bắc Phi.

Sải cánh dài 30–35 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6.

Ấu trùng ăn Silene nutans và Silene vulgaris

Phụ loài
Hadena filograna filograna
Hadena filograna conspargata
Hadena filograna rungsi

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Lepiforum e.V.
schmetterlinge-deutschlands.de

Chú thích

Hadena
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1788


title: 1741

text:
Năm 1741 (số La Mã: DCCXLI) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

Sự kiện

Sinh

 14 tháng 1 - Benedict Arnold, tướng thời kỳ cách mạng Hoa Kỳ (mất 1801)
 27 Tháng 1 - Hester Thrale, chuyên gia tiếng Wales (mất 1821)
 13 tháng ba - Joseph II, Hoàng đế La Mã Thần thánh (mất 1790)
 17 tháng 3 - William Withering, bác sĩ người Anh (mất 1799)
 23 tháng 3 - Ngũ A Ca Vĩnh Kì của Càn Long Đế (mất 1766)
 14 tháng 4 - Thiên hoàng Momozono, Thiên hoàng thứ 116 (mất 1762)
 23 tháng năm - Andrea Luchesi, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1801)
 22 Tháng 9 - Peter Simon Pallas, nhà động vật học Đức (mất 1811)
 4 tháng 10 - Edmond Malone, học giả Ailen (mất 1812)
 18 tháng 10 - Pierre Choderlos de Laclos, tác gia Pháp (mất 1803)
 Không rõ ngày - Ali Pasha, người Albania (mất 1822)

Mất

Tham khảo

Năm 1741


title: Botryonopa tamiangana

text:
Botryonopa tamiangana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Botryonopa


title: Tipula caroliniana

text:
Tipula caroliniana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Boronella koniamboensis

text:
Boronella koniamboensis là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Boronella koniamboensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Boronella
Thực vật dễ tổn thương


title: 14

text:
Năm 14 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 Trưng Trắc, một trong 2 lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
Trưng Nhị, một trong 2 lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.

Mất

 Augustus, Hoàng đế đầu tiên của Đế quốc La Mã.

Tham khảo

Năm 14

als:10er#14


title: Macroglossum fischeri

text:
Macroglossum fischeri là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

Macroglossum


title: Calliaspis wegrzynowiczi

text:
Calliaspis wegrzynowiczi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Stojczew miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Calliaspis


title: 967 Helionape

text:
967 Helionape là một tiểu hành tinh vành đai chính thuộc nhóm Flora của vành đai chính. Đường kính của nó khoảng 12 km. .

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh Flora
Được phát hiện bởi Walter Baade
Thiên thể phát hiện năm 1921


title: Pas-de-Jeu

text:
Pas-de-Jeu là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 60 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: 18335 San Cassiano

text:
18335 San Cassiano (tên chỉ định: 1987 SC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Edward L. G. Bowell ở Anderson Mesa Station ở Coconino County, Arizona, ngày 19 tháng 9 năm 1987. Nó được đặt theo tên the Italian village of San Cassiano, gần Verona.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 18001–19000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Edward Bowell


title: Gaertnera ternifolia

text:
Gaertnera ternifolia là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Gaertnera ternifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Gaertnera
Thực vật Sri Lanka


title: Xenochalepus atriceps

text:
Xenochalepus atriceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Xenochalepus


title: Lipotriches sansibarica

text:
Lipotriches sansibarica là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1912


title: Mahmoud Vahidnia

text:
Mahmoud Vahidnia () là một sinh viên Iran. Vahidnia là sinh viên Bộ môn Toán tại Đại học Công nghệ Sharif.

Vahidnia thu hút được sự chú ý của giới truyền thông một cách mạnh mẽ cho cuộc chỉ trích tận mặt lãnh tụ tối cao của Iran ngày 28 tháng 10 năm 2009 trong một cuộc họp giữa Ali Khamenei và các sinh viên. Trong cuộc họp này, Khamenei bị Vahidnia thách thức được gọi là "một cuộc chạm trán bất thường." Sự kiện này đã được giới truyền hình nhà nước Iran phát sóng. Điều đó làm các nhà chức trách dừng phát sóng chương trình.

Bài diễn văn

Tham khảo

Xem thêm
Ahmad Zeidabadi

Nhân vật còn sống
Giảng viên Iran
Cựu sinh viên Đại học Công nghệ Sharif


title: Gifflenga

text:
Gifflenga là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 60 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 20 km về phía đông nam của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 122 người và diện tích là 2,3 km².

Gifflenga giáp các đô thị: Buronzo, Castelletto Cervo, Mottalciata.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Chủ nhật

text:
Chủ nhật (Hán Nôm: 主日 CN: 星期日／星期天 JA: 日曜日 EN: Sunday) hay còn gọi Chúa nhật (cách gọi thời xưa trong tiếng Việt là Chúa nhựt) là một ngày trong tuần. Ngày chủ nhật cùng ngày Thứ Bảy được gọi chung là ngày cuối tuần.

Hầu hết tín đồ Kitô giáo gọi là ngày Chúa nhật, có nghĩa là Ngày của Chúa (Lord's Day), là ngày Chúa Kitô phục sinh, ngày đi lễ và nghỉ ngơi. Các nước như Hoa Kỳ, Canada, Trung Quốc, Nhật Bản, Philippines cũng như các nước Nam Mỹ gọi ngày Chúa nhật là ngày đầu tuần. Theo lịch Do Thái và các lịch truyền thống (bao gồm các lịch Thiên Chúa giáo), Chúa nhật là ngày đầu tiên trong tuần. Hội Tôn giáo Tín hữu xem ngày Chúa nhật là "ngày đầu tiên" hợp với các lời chứng về sự đơn giản của họ.

Từ nguyên
Chủ nhật hay Chúa nhật đều là phát âm của một từ 主日 Hán Nôm. Chủ là âm Hán Việt, Chúa là âm Nôm. Cả hai âm chủ và chúa là hai âm khác nhau của một danh từ 主 nghĩa là người đứng đầu.

Theo kinh điển Do Thái cổ, ngày thứ Bảy là ngày Sabát. Với những dân tộc không thuộc ảnh hưởng văn hóa Do Thái và Ki-tô giáo thì không có tên riêng cho những ngày trong tuần lễ. Khi các giáo sĩ Âu châu sang Viễn Đông dùng tiếng Việt truyền đạo thì đặt "ngày Sabát," tức ngày thứ bảy của tuần lễ theo thứ tự số đếm của ngôn ngữ gốc. Vì giáo sĩ người Bồ Đào Nha đi tiên phong nên tên đặt cho bảy ngày của tiếng Việt cũng theo lối gọi của tiếng Bồ.

Một số ngôn ngữ châu Âu đặt tên bảy ngày trong tuần theo nguồn gốc xa xưa hơn nữa, có từ trước khi Ki-tô giáo du nhập. Trong khi đó các giáo hội Chính Thống giáo Đông phương phân biệt ngày Sabát (thứ Bảy) và ngày của Chúa (Chủ nhật). Đối với Công giáo Rôma thì không đặt nặng việc phân biệt này nên nhiều tín hữu theo — nhất là trong ngôn ngữ thường ngày — gọi ngày Chủ nhật là ngày Sabát. Giáo hội Tin Lành cũng vậy.

Tiếng Trung gọi ngày này là Tinh kỳ Nhật (chữ hán: 星期日) nghĩa là "kỳ sao mặt trời". Tiếng Nhật và Hàn thì ngày này gọi là Nhật Diệu Nhật (Kanji/Hanja: 日曜日, Kana: にちようび - nichi yōbi, Hangeul: 일요일 - il yo il), có nghĩa là "ngày Nhật Diệu" hay "ngày Mặt Trời".

Vai trò của ngày Chủ nhật
Theo quy định của Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), ngày Chủ nhật là ngày cuối cùng của một tuần. Việt Nam và đa số các nước trên thế giới đều theo chuẩn này. Ở một số quốc gia khác như Hoa Kỳ, Chủ nhật lại là ngày đầu tiên của tuần. Theo truyền thống Do Thái cũng như Công giáo Rôma, ngày Chủ nhật được gọi là "ngày bắt đầu", vì thế nó được xem là ngày đầu tuần, trước thứ hai.

Tham khảo
Names of the days of the week
Hán Việt từ điển giản yếu (1932), Đào Duy Anh

Liên kết ngoài

Lắt léo chữ nghĩa: Chủ nhật không đồng nghĩa với chúa nhật
Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Trung Hoa và Nhật (tiếng Anh)

Ngày nghỉ
Phụng vụ Công giáo
Chủ nhật
Ngày trong tuần
Lễ Kitô giáo


title: 23064 Mattmiller

text:
23064 Mattmiller (1999 XE54) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23064 Mattmiller

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Cardiorhinus sulcatus

text:
Cardiorhinus sulcatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Cardiorhinus


title: (14924) 1994 VZ

text:
(14924) 1994 VZ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 3 tháng 11 năm 1994.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Mangelia subsida

text:
Mangelia subsida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

subsida
Động vật được mô tả năm 1881


title: Yên Sơn (núi)

text:
Núi Yên hay Yên Sơn là dãy núi ở Trung Quốc. Núi này nằm ở bắc bộ cao nguyên tỉnh Lào Cai, chạy từ thung lũng Triều Bạch Hà đến Sơn Hải Quan. Dãy núi này chạy theo hướng đông-tây. Cấu tạo địa chất chủ yếu là đá vôi, đá hoa cương và basalt. Núi này có độ cao từ thông thường từ 400–1000 m trên mực nước biển. Đỉnh cao nhất là Vụ Linh Sơn cao 2116 nằm ở phía bắc của huyện Hưng Long. Dãy núi này có nhiều đèo như: Cổ Bắc, Hỉ Phong, Linh…Dãy núi này có nhiều khoáng sản, là nơi có khu bảo tồn thiên nhiên Vụ Linh Sơn.

Tham khảo

Dãy núi Trung Quốc
Y
Bình nguyên Hoa Bắc
Dãy núi Hà Bắc
Dãy núi Bắc Kinh


title: Hypodesis chrysomalla

text:
Hypodesis chrysomalla là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Hypodesis


title: Tipula macquarti

text:
Tipula macquarti là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Sân bay Tích Lâm Hạo Đặc

text:
Sân bay Xilinhot là một sân bay ở Xilinhot, Nội Mông Cổ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các hãng hàng không và tuyến bay
Air China (Bắc Kinh-Thủ đô)
Grand China Express (Hô Hòa Hạo Đặc)

Xem thêm
Danh sách sân bay Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Tích Lâm Hạo Đặc


title: Fuentesoto

text:
Fuentesoto là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 163 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Chiến dịch Đăk Tô – Tân Cảnh (1967)

text:
Chiến dịch Đăk Tô – Tân Cảnh hay Trận Đăk Tô – Tân Cảnh năm 1967, là một trận đụng độ trực tiếp giữa Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam với quân đội Hoa Kỳ, diễn ra từ ngày 3 đến 22 tháng 11 năm 1967, tại cứ điểm E42 (còn gọi là đồi Charlie) gần quốc lộ 14, thuộc xã Tân Cảnh cũ, nay thuộc địa bàn thị trấn Đăk Tô, huyện Đăk Tô tỉnh Kon Tum.

Lực lượng
Lực lượng tham chiến của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam có:
Sư đoàn 1 với ba trung đoàn: 66, 174 (trung đoàn trưởng là Anh Hùng Lực lượng Vũ Trang Đàm Văn Ngụy), và 320
Trung đoàn bộ binh độc lập 24
Trung đoàn pháo 40
Tiểu đoàn 304 Kon Tum (bộ đội địa phương Tây Nguyên)

Lực lượng tham chiến của Quân đội Hoa Kỳ gồm có:
Sư đoàn 4 bộ binh (do trung tướng William R. Peers chỉ huy sư đoàn kiêm chỉ huy mặt trận Đăk Tô)
Lữ đoàn 173 (độc lập, do thiếu tướng Leo H. Schweiter chỉ huy)
Một lữ đoàn của Sư đoàn Không Kỵ số 1
Các đơn vị không quân hiệp đồng tác chiến

Lực lượng tham chiến của Quân lực Việt Nam Cộng hòa gồm:
Lữ đoàn bộ binh 42

Trong trận đánh, do bị đánh trả quyết liệt, quân đội Mỹ đã phải huy động một lượng hỏa lực cực lớn. Pháo binh Mỹ đã bắn yểm trợ 151.900 viên đạn pháo (nhiều hơn lượng đạn pháo mà quân Pháp sử dụng trong trận Điện Biên Phủ). Không quân Mỹ huy động 2.101 phi vụ trực thăng chiến đấu hoặc vận tải, 2.096 phi vụ ném bom, 257 phi vụ B-52 ném bom rải thảm, ném tổng cộng hơn 10.000 tấn bom. Trung bình mỗi bộ đội Việt Nam phải hứng chịu 25 viên đạn pháo và 1,6 tấn bom do Mỹ ném xuống.

Mục tiêu
Mục tiêu của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam là tiêu diệt đáng kể các đơn vị QĐHK (Quân đội Hoa Kì) đương có ở Tây Nguyên để thu hút thêm các đơn vị QĐHK khác đến Tây Nguyên là địa bàn rừng núi mà Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam quen thuộc hơn. Nói ngắn gọn, đây là một trận dùng kế "Điệu hổ li sơn" vào thế trận bày sẵn để tiêu diệt. Mục đích của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam là tiêu diệt một bộ phận quân Mỹ, thu hút lực lượng chủ lực cơ động của Mỹ – VNCH lên Tây Nguyên, tạo điều kiện cho chiến trường Khu 5 và toàn Miền diệt Mỹ – VNCH (Việt Nam Cộng hòa), chống phá bình định, sẵn sàng đánh bại cuộc phản công chiến lược lần thứ ba của Mỹ – VNCH. Quán triệt nhiệm vụ được giao, ngày 10 tháng 9. năm 1967, Đảng ủy và Bộ tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên quyết định tập trung lực lượng vũ trang ba thứ quân mở chiến dịch tiến công Mỹ – VNCH ở Đăk Tô nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực Mỹ, buộc Mỹ phải điều lực lượng cơ động lên Tây Nguyên. Đồng thời tiêu diệt và làm tan rã đại bộ phận quân VNCH, phối hợp chặt chẽ với các chiến trường, rèn luyện nâng cao khả năng tác chiến tập trung của bộ đội, chú trọng rút kinh nghiệm và xây dựng hoàn thiện chiến thuật "Vận động tiến công kết hợp chốt", nâng cao trình độ tập kích địch phòng ngự ở điểm cao.

Mục tiêu của QĐHK là tìm và diệt các đơn vị đối phương đang hoạt động tại đường 14 và đường 19. Song các đơn vị đó của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chỉ hoạt động nhằm mục đích nghi binh để đối phương không chú ý tới sự di chuyển của Sư đoàn 1 của họ. Dù sao, di chuyển của Sư đoàn 1 vẫn bị QĐHK (Quân đội Hoa Kỳ) phát hiện nhờ tin tức do một người lính của Sư đoàn 1 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đầu hàng cung cấp.

Đặc điểm chiến trường
Địa hình khu vực tiến công chính của chiến dịch là quận Đắc Tô (Kon Tum). Quận lỵ nằm trên ngã ba đường 14 và đường 18, cách thị xã Kon Tum 40 km về phía bắc, đây là vùng thung lũng có bình độ trung bình từ 600 – 700m, chiều dọc từ bắc xuống nam khoảng 9 km, chiều ngang từ đông sang tây khoảng từ 8 km – 9 km. Khu vực tác chiến bị chia cắt thành 2 vùng phía bắc và phía nam bởi con sông Pô Kô và đường 18, có nhiều dãy núi cao có giá trị về chiến thuật mà điển hình là dãy Ngọc Bơ Biêng, nếu bị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chiếm thì toàn bộ thung lũng Đắc Tô sẽ nằm trong tầm khống chế của hỏa lực pháo binh của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Nhìn chung địa hình có lợi cho Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam ở thế cao hơn Quân đội Mỹ – VNCH, loại bỏ được khả năng sử dụng cơ giới của Mỹ – VNCH. Mặt khác vì vùng này chưa có các hoạt động quân sự lớn của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam nên khi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam mở chiến dịch sẽ tạo được bất ngờ đối với lính Mỹ – VNCH.

Hoàn cảnh
Sau khi đã đưa khoảng 55.000 quân Mỹ vào miền Nam Việt Nam, để vừa tiếp tục thực hiện chiến lược hai gọng kìm "tìm diệt" và "bình định", vừa giữ ổn định tình hình tạo hậu thuẫn cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào năm 1968, tướng Westmoreland tiến hành điều chỉnh lại thế bố trí chiến lược, âm mưu tập trung lực lượng chuẩn bị mở cuộc phản công lần thứ 3 (mùa khô 1967-1968) trên hướng ở miền Đông Nam Bộ nhằm cải thiện tình hình. Ở Trung Trung Bộ, lính Mỹ – VNCH đánh phá, ngăn chặn Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam ở dọc biên giới Việt – Lào, trọng điểm là ở Plây Ku và Kon Tum, tìm diệt chủ lực của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, phá các căn cứ, hỗ trợ cho bình định dọc miền duyên hải.

Đầu năm 1967, sau thất bại ở Sa Thầy, quân Mỹ vẫn tiếp tục mở các cuộc hành quân có tính chất ngăn chặn các cuộc tiến công của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam vào vùng Gia Lai, đường 19, Đức Cơ, Đường 21, Lạc Thiện, Quảng Nhiêu hoặc vào vùng Đắc Tô (Kon Tum). Liên tiếp cả trong mùa mưa, giao tranh giữa 2 bên hầu như không ngớt. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã thực hiện được một số trận đánh khá tiêu biểu, bằng vận động tiến công hoặc bằng pháo kích (ĐKB) vào hậu phương, hậu cứ của Mỹ.

Bước vào mùa khô năm 1967, quân Mỹ – VNCH ở Tây Nguyên (gồm lực lượng của vùng 2 chiến thuật, sư đoàn 22 VNCH và sư đoàn 4 Mỹ) ra sức thăm dò các động thái của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Cuối tháng 10 năm 1967, khi phát hiện Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đang chuẩn bị mở chiến dịch ở bắc Kon Tum, sư đoàn 4 Mỹ vội vã kết thúc cuộc hành quân Marc Acthur ở phía tây thị xã Pleiku và vùng tây bắc Gia Lai chuyển hướng về vùng rừng núi Đăk Tô. Ngày 2 tháng 11, lữ đoàn 1 của Mỹ đến Đăk Tô, chúng thiết lập sở chỉ huy hành quân tại sân bay và hình thành hai cụm quân: cụm thứ nhất ở khu vực ngã ba đường 14 và đường 18 gồm Trung đoàn 42 VNCH ở Tân Cảnh, quận lỵ Đăk Tô và sân bay Đắc Tô 1. Cụm quân thứ 2 nằm dọc đường 18, cách ngã ba Tân Cảnh 4 km về phía tây, gồm sở chỉ huy hành quân, cụm kho hậu cần của quân Mỹ và sân bay Đắc Tô 2.

Ngày 25 tháng 7 năm 1967, Đảng ủy mặt trận họp đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ của Quân ủy Trung ương và Quân khu 5 giao cho chiến trường (từ sau chiến dịch Sa Thầy (1967)) và đề ra nhiệm vụ cho lực lượng vũ trang Tây Nguyên trong đông xuân 1967 – 1968. Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, ngày 10-9 giữa lúc bộ đội đang bước vào đợt sinh hoạt chính trị, Đảng ủy mặt trận chính thức quyết định mở chiến dịch Đắc Tô nhằm mục đích: "Tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, buộc địch phải cơ động lực lượng lên Tây Nguyên càng nhiều càng tốt, để phối hợp chiến trường với toàn miền; Thông qua tác chiến nhằm nhanh chóng nâng cao trình độ đánh tập trung của bộ đội chủ lực, tiêu diệt gọn từng đơn vị địch, đẩy mạnh phong trào chiến tranh du kích, nâng cao trình độ tác chiến của bộ đội địa phương lên một bước mới."

Bộ tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đề ra phương châm: "Tích cực, chủ động, linh hoạt, tạo thời cơ nhử địch vào thế trận ta đã chuẩn bị sẵn, tiêu diệt từng tiểu đoàn Mỹ phản kích, phản đột kích ứng chiến bằng đường bộ và đổ bộ đường không, tiến tới đánh thiệt hại nặng đơn vị lớn hơn của chúng; thực hiện tiến công liên tục đánh vào toàn bộ đội hình chiến dịch của địch, bao vây chia cắt chiến dịch, đánh cả phía trước và phía sau, đánh vào các căn cứ hành quân chiến dịch của địch, vận dụng chiến thuật linh hoạt, kiên quyết bám trụ, vận dụng cách đánh gần, đánh chồng, đánh bồi của các binh chủng; bố trí đội hình chiến dịch có chiều sâu, có đội dự bị mạnh, có chốt chiến dịch vây hãm và uy hiếp địch buộc chúng phải ra khu quyết chiến để ta đánh tiêu diệt. Phối hợp chặt chẽ giữa quân sự, chính trị, tác chiến và địch vận".

Điểm quyết chiến phải đạt ý đồ đánh tiêu diệt có giá trị, giảm bớt hỏa lực cực mạnh của Mỹ, và hạn chế tối đa thương vong. Tất cả những điều ấy đã được Đảng ủy và Bộ tư lệnh mặt trận phân tích kỹ. Trước hết là, sử dụng Đại đội 1 pháo binh 1 cùng với Tiểu đoàn 6 bộ binh đưa pháo lên chốt ở Ngọc Bờ Biêng. Đảng ủy và Bộ tư lệnh Mặt trận khẳng định: Với công sự tốt, hỏa lực mạnh, Tiểu đoàn 6 sẽ trụ bám được ở Ngọc Bờ Biêng, biến nó thành chốt hiểm yếu buộc quân Mỹ phải ra giải tỏa.

Khu vực Cao điểm 875 sẽ làm điểm quyết chiến của chiến dịch, đây là nơi có dải địa hình và các điểm cao nằm ở trung tâm không gian chiến dịch, mà Cao điểm 875 lại là một trong những điểm cao tương đối đột xuất, khống chế các vùng xung quanh; đồng thời cũng là cao điểm xa các trận địa pháo binh Đắk Mót - Plei Cần của Mỹ. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam có thể xây dựng trận địa chốt chắc ở cao điểm này để khi quân Mỹ đổ quân vào sâu, phải lần lên đánh điểm cao, sẽ tạo được thời cơ tiêu diệt. Quá trình hành quân chiến dịch cũng là quá trình Bộ tư lệnh Mặt trận ra lệnh cho các trung đoàn, tiểu đoàn chủ lực (đang phụ trách địa bàn tại chỗ) cùng bộ đội địa phương, dân quân du kích hoạt động để đánh lạc sự chú ý của địch, giữ bí mật cho hướng chính chiến dịch.

Kế hoạch tác chiến của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam

Về kế hoạch tác chiến, Bộ tư lệnh của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam xác định hướng khu vực tiến công chủ yếu ở tây nam Đăk Tô (phía nam sông Pô Kô và đường 18) từ Ngọc Bơ Biêng, Ngọc Kom Liệt đến nam điểm cao 875, do sư đoàn bộ binh 1 đảm nhiệm; sẽ chia làm 3 khu chiến: khu chốt chiến dịch gồm các cụm chốt bộ binh và pháo binh ở Ngọc Bơ Biêng, Ngọc Tang, uy hiếp địch ở Đắc Tô – Tân Cảnh, là nơi khêu ngòi kéo đối phương ra, tạo thời cơ diệt đối phương ngoài công sự, do tiểu đoàn 6 của trung đoàn 24, 1 đại đội pháo 175 (2 khẩu) của đối phương đảm nhiệm. Sử dụng trung đoàn 320 của sư đoàn 1 đánh đối phương ở khu chiến thứ nhất: ở cao điểm 782, Plây Lang Lo Kram và điểm cao 823, nhằm đánh bại các đợt phản kích và đòn phản đột kích thứ nhất của đối phương. Sử dụng 2 trung đoàn 66 và 174 của sư đoàn 1 đánh địch ở khu chiến thứ 2 và là khu quyết chiến ở Ngọc Kom Liệt, Bãi Le, điểm cao 875 trong đó điểm cao 875 là trọng điểm. Tiểu đoàn pháo hỏa tiễn ĐKB của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam do sư đoàn nắm để chi viện chung.

Hướng và khu vực tiến công thứ yếu ở đông bắc Đắc Tô, gồm các điểm cao của dãy Ngọc Lan, Ngọc Sịa, điểm cao 1323, 1030 và quận lỵ Đăk Tô; do trung đoàn 24 (thiếu tiểu đoàn 6), tiểu đoàn 304, 2 đại đội đặc công, 1 đại đội cối, 1 đại đội công binh (thiếu) của tỉnh đảm nhiệm. Có nhiệm vụ đánh vào sau đội hình địch, tiêu diệt từng tiểu đoàn VNCH, từng đại đội Mỹ, dùng lối đánh nhỏ uy hiếp Tân Cảnh, khống chế sân bay Đắc Tô, đường 14 (đoạn nam, bắc Tân Cảnh) nhằm phân tán địch, hỗ trợ cho hướng chủ yếu.

Các hướng nghi binh và phối hợp, ở Gia Lai, do trung đoàn 95, tiểu đoàn 101, 1 tiểu đoàn pháo cối hỗn hợp (6 ĐKZ 75mm, 4 cối 120mm, 4 cối 82mm) cùng lực lượng vũ trang địa phương đảm nhiệm; ở Đắc Lắc do trung đoàn 33 (thiếu), 1 tiểu đoàn bộ binh, 2 đại đội đặc công và 1 đại đội cối 82mm cùng các lực lượng vũ trang địa phương đảm nhiệm.

Bộ tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam một mặt cho các đơn vị ở sau lưng đối phương và các hướng khác đẩy mạnh hoạt động để nghi binh, đồng thời lệnh cho các đơn vị tham gia chiến dịch hành quân chiếm lĩnh trận địa sớm hơn dự định 3 đến 5 ngày. Ngày 15 tháng 10, các đơn vị trên hướng chủ yếu cơ động vào vị trí tập kết. Ngày 29 tháng 10, các đơn vị ở khu chốt chiến dịch chiếm lĩnh trận địa xong và đến ngày 2, các đơn vị cơ bản đã vào vị trí chiến đấu.

Diễn biến
Ngày 2 tháng 11, QĐHK lên Đăk Tô, thiết lập hai trận địa pháo ở Plei Cần và Đắk Mót. Trung đoàn 320 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam được lệnh gấp rút chiếm Ngọc Dơ Lang. Khi Tiểu đoàn 6 (Trung đoàn 320) Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam vừa hành quân tới Ngọc Dơ Lang thì một tiểu đoàn bộ binh Mỹ cũng đến Ngọc Rinh Rua. 2 bên tranh chấp muốn chiếm điểm cao, nên tình huống chiến đấu diễn ra rất ác liệt. Tình hình đó thúc đẩy đội hình chiến dịch của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phải nhanh chóng chiếm lĩnh và khẩn trương hoàn tất mọi công tác chuẩn bị.

Chiều ngày 3 tháng 11, Mỹ dùng máy bay lên thẳng đổ một tiểu đoàn bộ binh xuống khu đồi tranh phía đông dãy Ngọc Bờ Biêng khoảng 500m và tiến lên trận địa chốt của Đại đội 11, Tiểu đoàn 6. Sư đoàn bộ binh số 4 Hoa Kỳ quyết định tấn công Sư đoàn 1 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trước, dựa vào tin do người lính tù binh từ sư đoàn 1 cung cấp. Lúc này, Sư đoàn 1 đã bố trí trận địa sẵn sàng nhưng bị bất ngờ vì thời điểm đối phương tấn công tới nơi (theo kế hoạch thì Sư đoàn 1 sẽ nổ súng vào ngày 15). Bộ đội đang đào công sự phải bước vào chiến đấu. Tiểu đoàn 6 (Trung đoàn 320) là đơn vị đầu tiên của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam khai hỏa.

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cho hai khẩu pháo 75mm bố trí ở Ngọc Bơ Biêng bắn vào sân bay Đắc Tô 2, để khêu ngòi. QĐHK phản ứng tức khắc. 10 giờ ngày 3, QĐHK đổ 2 đại đội xuống điểm cao 882 Ngọc Dơ Lang, 2 đại đội xuống Ngọc Non, đồng thời triển khai lực lượng pháo binh nhằm tiến công vào khu chốt của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam ở Ngọc Tăng, Ngọc Bơ Biêng. Qua trinh sát kỹ thuật, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam biết QĐHK sẽ dùng lữ đoàn 173 dù và lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 phản kích Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trên 2 hướng tây, tây nam Tân Cảnh và sẽ hợp vây tại khu vực điểm cao 875. Bộ tư lệnh lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cho các đơn vị khu chốt chiến dịch kiên quyết chặn địch, sư đoàn 1 giữ kín lực lượng, chờ địch vào khu chiến để tiêu diệt.

15 giờ 30 phút ngày 3 tháng 11, trên mỏm đồi yên ngựa dãy Ngọc Bờ Biêng, Tiểu đội 7, Đại đội 11, mở màn chiến dịch Đăk Tô bằng trận đánh quyết liệt với hai đại đội Mỹ trước chiến hào đơn vị. Các chiến sĩ nhảy lên chiến hào thu hai súng trường, một súng M79. Đây là những khẩu súng chiến lợi phẩm đầu tiên của chiến dịch.

Sáng ngày 4 tháng 11, quân Mỹ ném bom đào, bom napalm và chất độc hóa học ngay từ sáng sớm đến 8 giờ, nhiều đoạn chiến hào của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bị san phẳng. Quân Mỹ bắt đầu tiến công lên chốt, song mỗi lần tiến công đều bị đánh bật trở lại, bộ binh lại gọi không quân giội bom xuống. Suốt ngày quân Mỹ đã tổ chức 8 đợt tiến công để chiếm chốt, Tiểu đội 7 có một số chiến sĩ bị thương vong, nhưng cuối cùng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam vẫn giữ được chốt.

Ngày 4 tháng 11, Lữ đoàn 173 và Tiểu đoàn 3 (Lữ đoàn 1) QĐHK tới Tân Cảnh. Ngày 5 tháng 11, một đại đội bộ binh Mỹ bất ngờ ập đến trận địa chốt thứ hai của Đại đội 11 ở Ngọc Tang. 2 bên dùng lưỡi lê, báng súng, lựu đạn đánh giáp lá cà. Cùng với những trận đánh của bộ binh, đại đội pháo binh 1 đã dùng 2 khẩu sơn pháo 75mm bắn phá Đăk Tô. Trung đội ĐKZ ở Ngọc Tang cùng lúc vừa chặn quân Mỹ tràn xuống, vừa bắn vào sân bay đã gây thiệt hại. Trung đoàn 320 và Trung đoàn 66 chặn đánh quân Mỹ ở Điểm cao 724, 823 và pháo kích vào Ngọc Rinh Rua, tiêu diệt và tiêu hao 3 đại đội Mỹ, bắn rơi 2 trực thăng.

Ngày 6 tháng 11, một số đại đội của Lữ đoàn 173 QĐHK chiến đấu với Tiểu đoàn 9 (Trung đoàn 66) Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. 13 giờ ngày 6/11, Mỹ đổ 2 đại đội thuộc tiểu đoàn 1 trung đoàn 503 lữ đoàn 173 xuống các điểm cao: 823, 845, 882 ở dãy Ngọc Kom Liệt, hình thành 2 mũi tiến đánh vào sườn sư đoàn 1 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Các chốt chiến thuật của trung đoàn 66 ở khu vực này đánh thiệt hại nặng đại đội D (Delta), bắn rơi 2 máy bay lên thẳng, thu 4 súng và 1 máy vô tuyến. Liền sau đó 2 đại đội của tiểu đoàn 4, trung đoàn 503 Mỹ đổ bộ xuống chân điểm cao 823 và đánh chiếm điểm cao này bị lực lượng trinh sát của trung đoàn 66 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam diệt 60 lính. Trong 2 ngày (6, 7 tháng 11), trung đoàn 66 tổ chức tập kích và pháo kích vào điểm cao 823, buộc tiểu đoàn 1 thuộc trung đoàn 503 Mỹ phải bỏ điểm cao này rút về dãy Ngọc Kom Liệt. Cùng thời gian trên, tại Ngọc Dơ Lang, ngày 6, hai đại đội Mỹ từ điểm cao 882 tiến công chốt của đại đội 9 (tiểu đoàn 6) - QGP ở điểm cao 843, lính Mỹ bị diệt 20 lính nhưng chiếm điểm cao. Ngày 7, lính Mỹ từ điểm cao 843 tiến về điểm cao 724 bị đại đội 9 thuộc tiểu đoàn 6, trung đoàn 320 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam vận động tiến công, diệt 10 lính, thu 6 súng của đại đội C (Charlie), tiểu đoàn 3, trung đoàn 8 Mỹ, số lính Mỹ còn lại co cụm ở điểm cao 724. Sau 3 ngày cho đến ngày 9, các đơn vị QĐHK đã chiếm được một số vị trí then chốt mà họ muốn ở khu vực có Sư đoàn 1 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Bộ tư lệnh chiến dịch Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam nhận định cả hai cánh quân Mỹ đều bị chặn đánh, nhưng có khả năng lính Mỹ còn tiến sâu hơn nữa nên lệnh cho trung đoàn 174 hành quân ra khu vực tây nam Lăng Lố Kram chuẩn bị chiến đấu. Chỉ thị cho hướng thứ yếu đánh mạnh vào Đắc Tô - Tân Cảnh và đường 14.

Ngày 8, Tiểu đoàn 4 (Trung đoàn 320) Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đột kích Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 1, Sư đoàn 4) QĐHK. Suốt các ngày 8 đến ngày 10 tháng 11, Quân Mỹ tấn công mạnh vào vị trí của Tiểu đoàn 6 (Trung đoàn 24) của đối phương.

Tối 8 tháng 11, tiểu đoàn 4 và đại đội 10 của tiểu đoàn 6, trung đoàn 320 tập kích lính Mỹ ở điềm cao 724; đang hành quân tiếp cận gặp địch di chuyển ra phía tây bộ đội QGP nhanh chóng vận động tiến công, diệt 100 lính, đánh thiệt hại nặng đại đội A và đại đội B của tiểu đoàn 3, trung đoàn 8 lữ đoàn 1 Mỹ. Để chi viện cho trung đoàn 320 đánh địch, sư đoàn 1 đã tổ chức cối 120mm và ĐKZ 75mm pháo kích vào Ngọc Rinh Rua và điểm cao 823, phá hủy 2 khẩu pháo, 2 máy bay lên thẳng, diệt 50 tên lính Mỹ. Từ ngày 7 đến 10 tháng 11, tại Ngọc Kom Liệt, do bị QGP tiến công dồn dập nên tiểu đoàn 4 thuộc trung đoàn 503 Mỹ từ điểm cao 823 hành quân về phía tây. Tiểu đoàn 7 của trung đoàn 66 QGP được các chốt trinh sát yểm hộ, vận động tiến công, đánh thiệt hại nặng tiểu đoàn Mỹ này, số còn lại tiếp tục bị tiểu đoàn 8 của trung đoàn 66 tấn công. Theo thống kê của Mỹ, tiểu đoàn 4 của họ thương vong quá nửa trong trận này với 20 chết, 154 bị thương và 2 mất tích. Để đỡ mất mặt, sĩ quan chỉ huy của Mỹ, đại úy Thomas McElwain, đã cố ý báo cáo phóng đại tổn thất của quân Giải phóng: ban đầu quân Mỹ báo cáo có 80 quân Giải phóng tử trận, sau đó con số này bị sửa lại thành 175. Sau này, Thomas McElwain giải thích rằng "Nếu anh mất quá nhiều người bị chết và bị thương, anh phải có cái gì đó để bù đắp cho điều đó" Còn theo báo cáo của quân Giải phóng, trong các trận đánh từ ngày 8 tới 11/11/1967, họ chỉ tổn thất 32 người chết hoặc bị thương

Lữ đoàn 173 QĐHK sau khi lần lượt đổ quân xuống Cao điểm 823, 845, 882 trên dãy Ngọc Cam Liệt, bắt đầu tiến công vào sườn phải Sư đoàn 1 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, để tiến lên chiếm cao điểm 875. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam liền tập trung từng trung đoàn đánh tiêu diệt trên khu quyết chiến Ngọc Cam Liệt và Ngọc Dơ Lang.

Để cứu nguy, 12 giờ ngày 11 tháng 11, 2 đại đội A và B thuộc tiểu đoàn 1, trung đoàn 503 Mỹ từ Ngọc Kom Liệt tiến xuống, nhưng bị tiểu đoàn 8 và đại đội 12,7mm của trung đoàn 66 chặn đánh và tiêu diệt. Quân Giải phóng ước tính quân Mỹ bị thương vong khoảng 400 lính, Quân giải phóng thu 21 súng các loại, 6 vô tuyến điện; Mỹ phải dùng máy bay (cả B52) ném bom thiêu hủy và buổi chiều đổ tiếp tiểu đoàn 2 của trung đoàn 503 xuống điểm cao 845. 14 giờ cùng ngày, tại Ngọc Dơ Lang, tiểu đoàn 3, trung đoàn 8 Mỹ cho 2 đại đội đánh ra phía tây để phối hợp với lực lượng Mỹ ở điểm cao 724, bị tiểu đoàn 5 thuộc trung đoàn 320 QGP vận động tiến công diệt gọn đại đội B, tiêu hao nặng đại đội D, diệt 120 tên, số còn lại co về cụm ở điểm cao 724.

Các trận đánh của 2 trung đoàn 66 và 320 thắng lợi đã chứng minh: với hình thức chiến thuật "chốt kết hợp vận động", bộ đội QGP có thể đánh liên tục dài ngày dưới phi pháo ác liệt của Mỹ để giành thắng lợi. Đây là trận then chốt đầu tiên của chiến dịch, làm cho quân Mỹ không thực hiện được ý đồ chia cắt chiến dịch. Diễn biến những ngày đầu chiến dịch chứng minh những phán đoán và dự kiến của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam là đúng, đã nhử được Lữ đoàn 173 và Sư đoàn 4 QĐHK vào "bẫy" ở Đăk Tô.

Trước tình thế Lữ đoàn 173 và Sư đoàn bộ binh số 4 Mỹ bị thiệt hại lớn, Bộ chỉ huy Mỹ phải tung lực lượng dự bị gồm: hai tiểu đoàn thuộc Sư đoàn Không Kỵ số 1 và Chiến đoàn Dù 3 VNCH sớm vào vòng chiến. Quân Mỹ tiếp tục đổ quân xuống khu vực Plei Cần và Ngọc Cam Liệt, với ý định chia cắt đội hình của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và sẽ hợp vây chiến dịch ở khu vực Cao điểm 875. Ngày 12, QĐHK dùng B-52 và pháo đánh phá vị trí của các Trung đoàn 66 và 320 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Không quân Mỹ phải dùng mỗi ngày tới 700 lần chiếc máy bay B-52 và máy bay phản lực ném bom xuống Đăk Tô.

Sáng 12 tháng 11, sau khi không quân và pháo binh bắn phá, lữ đoàn dù 173 Mỹ đổ 2 đại đội thuộc tiểu đoàn 2 trung đoàn 503 xuống điểm cao 845. 10 giờ lính Mỹ phản kích lên điểm cao 882. Tiểu đoàn 3 của trung đoàn 174 xuất kích kết hợp chốt diệt 2 trung đội thuộc đại đội A. Lực lượng còn lại chạy về điểm cao 845. Theo tin trinh sát kỹ thuật của QGP, ngày 12 tháng 11, tiểu đoàn 2 thuộc lữ đoàn 1 kỵ binh không vận và chiến đoàn dù 3 QLVNCH đã đến thị xã Kon Tum. Tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn 12 lữ đoàn 1 sư đoàn 4 tiến ra nam Ngọc Dơ Lang. Bộ tư lệnh chiến dịch của QGP nhận định: thế trận của địch đã rối loạn nên quyết định tổ chức lực lượng kiềm chế cánh quân của lữ đoàn 1 sư đoàn 4; diệt cánh quân của lữ đoàn dù 173; dùng ĐKZ và cối 82mm kiềm chế địch ở Ngọc Dơ Lang

Ngày 13, các đơn vị hai phía giáp chiến ở một số nơi, song hỏa lực chủ yếu là do B-52 dội xuống. Quân Giải phóng miền Nam Việt Namvừa quyết giữ trận địa, vừa kết hợp xuất kích ngắn tiến công để diệt địch. Tiểu đoàn 6 Tây Ninh trên dãy Ngọc Bờ Biêng đã đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn 1 Mỹ. Quân 2 bên có lúc xen kẽ, bộ đội đã bám những công sự, những đoạn hào còn lại, dùng lựu đạn, lưỡi lê, báng súng đánh giáp lá cà.

Ngày 14, các đơn vị của Lữ đoàn 173 QĐHK bị thiệt hại nhiều được lệnh rút về vị trí mà Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam gọi là Điểm cao 845. Vị trí này được Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cố tính không đánh trước đó với mục tiêu thu hút đối phương về đó. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam dùng lực lượng của ba Trung đoàn 66, 174 và 320 để tiến đánh Lữ đoàn 173.

Hai ngày 13 và 14 tháng 11, lính Mỹ tiếp tục đánh lên điểm cao 882, tiểu đoàn 8-QGP liên tục đánh địch, loại khỏi vòng chiến đấu 100 tên Mỹ, thu 6 súng, làm chủ trận địa. Để chi viện cho trung đoàn 174, sư đoàn 1-QGP dùng cối 120mm bắn vào điểm cao 823 tiêu hao nặng đại đội C thuộc tiểu đoàn 4 trung đoàn 503, chặn đứng hỏa lực Mỹ bắn vào điểm cao 882. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ chiến thuật, trung đoàn 174-QGP rút tiểu đoàn 3 và một bộ phận của tiểu đoàn 1 về hai bên sườn điểm cao 875.

Cùng thời gian, từ ngày 12 đến 16 tháng 1, đại đội sơn pháo 75mm - QGP tập kích 4 trận bằng hỏa lực (16 giờ ngày 12, 8 giờ và 15 giờ ngày 15, 8 giờ ngày 16) vào căn cứ tiền phương của sư đoàn 4 Mỹ ở Tân Cảnh, sân bay Đắc Tô diệt khoảng 350 tên, phá hủy 3 máy bay C130, 4 xe quân sự, 2 kho xăng, 1 kho đạn. Ở hướng đông bắc Đắc Tô, trung đoàn 24-QGP cùng bộ đội tỉnh tiến công quận lỵ Đắc Tô và Tân Cảnh, chặn đánh các toán quân ứng cứu giải tỏa của Mỹ. Điển hình là các trận của trung đoàn 24 ở Ngọc Sịa ngày 14 tháng 11, ở Tân Cảnh ngày 16 tháng 11, trận phục kích của công binh, trinh sát chiến dịch ở Plây Cần (đường 18), của tiểu đoàn 304 ở Võ Định trên đường 14 ngày 14 tháng 11.

Trên hướng Đường 18 và đông bắc Đăk Tô, Trung đoàn 24 chủ lực tại chỗ cùng công binh và bộ đội địa phương Kon Tum đã tiến công vào quận lỵ Đăk Tô, thị trấn Tân Cảnh, chặn đánh đoàn xe vận tải chở quân ứng cứu của Mỹ, buộc quân Mỹ phải phân tán đối phó cả ở phía sau. Nổi bật nhất là trận đánh của trung đoàn 24 ở Ngọc Xia (14 tháng 11), Tân Cảnh (16 tháng 11), Cao điểm 1030, 1423 và Ngọc Van (17, 19 tháng 11) đánh thiệt hại nặng hai tiểu đoàn Mỹ, phá hủy nhiều xe quân sự. Vào đêm 12 tháng 11, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam dùng rocket tấn công sân bay Đăk Tô. Ngày 15 tháng 11, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam dùng súng cối phá hủy 2 chiếc C-130 Hercules trên đường băng. Đêm đó Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiếp tục dùng súng cối tập kích, bắn trúng một container chất nổ, các vụ nổ dây chuyền đã phá hủy hơn 1.100 tấn đạn dược của Mỹ tại đây.

Sau những cố gắng tiến công chia cắt đội hình đối phương ở khu vực Ngọc Cam Liệt và Ngọc Dơ Lang không thành công, Bộ chỉ huy Mỹ buộc phải tìm cách chiếm cho được Cao điểm 875 làm bàn đạp khống chế, thực hiện đòn đánh vu hồi vào sau lưng đội hình chiến dịch củaQuân Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Ngày 17 tháng 11, hai Tiểu đoàn 1 và 2 thuộc Lữ đoàn 173 QĐHK bắt đầu tiến công để chiếm Cao điểm 875. Khi quân Mỹ chưa đến 875 đã bị Trung đoàn 66 chặn đánh, diệt từng bộ phận; Tiểu đoàn 2 QĐHK tiếp tục tiến lên 875. Nhưng tại đây, Đại đội 7 thuộc Trung đoàn 174 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã bí mật xây dựng cao điểm thành điểm chốt kiên cố. Khi quân Mỹ tiến lên, Đại đội 7 nổ súng chặn đứng được đội hình Mỹ trước chiến hào, một bộ phận xuất kích đánh tạt sườn đã tiêu diệt một số địch. Sư đoàn 1-QGP tổ chức pháo kích trận địa hỏa lực của Mỹ ở nam Ngọc Dơ Lang, điểm cao 530, phá hủy 5 pháo 105mm, 3 cối 106,7mm. 13 giờ ngày 17 tháng 11, 1 trung đội của đại đội 11, tiểu đoàn 6 QGP phòng ngự ở điểm cao 1338 đã đánh bại 10 đợt phản kích của QDDHK, diệt 100 lính Mỹ.

Sáng 18 tháng 11, hai tiểu đoàn 1 và 2 của trung đoàn 503 Mỹ chia làm 2 mũi tiến công về điểm cao 875; tiểu đoàn 1 Mỹ tiến theo sườn tây bắc điểm cao 882, đến 13 giờ 30 phút bị tiểu đoàn 8 và 1 đại đội của tiểu đoàn 9 thuộc trung đoàn 66 chặn đánh và ghìm chặt tại đây diệt 90 tên, thu 6 súng. Tiểu đoàn 2 Mỹ từ cao điểm 845 tiến chiếm đồi "biệt kích" ở tây bắc điểm cao 875 khoảng 1 km để tạo bàn đạp đánh sang 875. Cùng thời gian, ở đông 875, hai đại đội biệt kích, thám báo từ bãi Le tổ chức tiến công vào điểm cao 875. Từ lúc 8 giờ 30 phút ngày 18 đến 11 giờ ngày 19, đại đội 7 của tiểu đoàn 2-QGP đã chịu đựng hỏa lực phi pháo ác liệt của Mỹ (có cả B52), liên tục đẩy lùi các đợt tiến công của Mỹ, giữ vững 875. Trong lúc lính Mỹ đang tập trung lực lượng đánh lên 875, tiểu đoàn 2 (thiếu đại đội 7) và 1 đại đội của tiểu đoàn 1 trung đoàn 174 bí mật vận động tiếp cận đội hình Mỹ từ bên sườn và phía sau. 14 giờ ngày 11, sau khi QGP bắn 30 quả đạn cối vào sở chỉ huy Mỹ, 4 mũi của QGP đồng loạt xung phong vào đội hình lính Mỹ đang tập trung ở đồi Yên Ngựa, dưới chân điểm cao 875. Bị đánh bất ngờ, đội hình Mỹ rối loạn. Chớp thời cơ, đại đội 7 từ điểm cao 875 cũng xuất kích đánh xuống. Đến 17 giờ, phần lớn lính Mỹ bị tiêu diệt, số còn lại bỏ chạy bị trúng bom và đạn pháo của Mỹ chết một số. Trận đánh đã loại khỏi vòng chiến 300 tên Mỹ, ta thu 18 súng AR15 và 6 máy thông tin vô tuyến điện. Sau đó trung đoàn cho đại đội 7 chốt lại tại điểm cao 875, còn trung đoàn rút về phía sau củng cố.

Ngày 19 tháng 11, lực lượng QGP chốt ở điểm cao 1262 đánh lui 5 đợt phản kích của QDDHK, diệt 70 tên Mỹ. Ngày 20 tháng 11, chốt ở điểm cao 1294 diệt 20 tên lính Mỹ.

Không chiếm được cao điểm, quân Mỹ lại cho từng tốp B-52 và phản lực liên tiếp giội bom gần như san phẳng ngọn đồi, rồi lại tiến lên, nhưng lại bị Đại đội 7 đánh bật xuống. Trước chiến hào, quân Mỹ bắn xối xả, lựu đạn Mỹ ném vào chiến hào, bộ đội nhặt ném trả lại. Giao tranh ác liệt gây thương vong lớn cho cả hai bên. Tổ chiến đấu 3 người gồm Phùng Quang Chí, Bùi Xuân Lộc và Đỗ Văn Chuyên (thuộc đại đội 7) được Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam ghi nhận đã đẩy lùi hàng chục đợt phản công chỉ bằng B-40, súng AK và lựu đạn, tiêu diệt được 102 tên Mỹ, lập kỷ lục về thành tích diệt địch của một tổ 3 người trong một trận chiến đấu.

Trên hướng đông bắc Đắc Tô - Tân Cảnh, trung đoàn 24-QGP và lực lượng vũ trang tỉnh Kom Tum đã đánh sâu vào thị xã Kon Tum và thị trấn Tân Cảnh, đường 14, tiêu diệt nhiều lính Mỹ, hoàn thành nhiệm vụ phối hợp chiến dịch. Trong các ngày 17, 18, 19 tháng 11, chiến sự xảy ra ác liệt tại Ngọc Lan: 7 giờ ngày 17, tiểu đoàn 3 dù VNCH tiến công vào chốt của đại đội 7 thuộc tiểu đoàn 5 trung đoàn 24-QGP, bị đánh thiệt hại nặng, Mỹ liền đưa tiểu đoàn 2 vào tiến công, bị 2 đại đội của tiểu đoàn 5-QGP đánh bật xuống chân đồi, diệt hơn 100 lính, số còn lại cụm tại chỗ không dám tiến công. 5 giờ ngày 19, tiểu đoàn 5 bất ngờ tập kích cụm quân Mỹ này, diệt 170 lính. 2 tiểu đoàn dù VNCH bị thiệt hại nặng, QLVNCH đưa tiểu đoàn 23 biệt động quân và tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn 23 biệt động quân và tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn 42 lên cứu nguy, nhưng tiểu đoàn 5 đã hoàn thành nhiệm vụ phối hợp chiến dịch và rời khỏi khu vực Ngọc Lan.

Ở Gia Lai, QGP đánh 10 trận diệt 189 lính đối phương (có 114 lính Mỹ), bắn rơi 5 máy bay, phá hủy 7 xe quân sự. Ở Đắc Lắc, QGP đánh 8 trận, diệt 250 lính đối phương (có 150 lính Mỹ), bắn rơi và phá hủy 27 máy bay (có 1 chiếc C130), phá hủy 3 khẩu pháo, 2 xe M113, 1 kho đạn, 1 kho xăng.

Ngày 19 tháng 11, trong lúc quân Mỹ đang bị kìm chặt ở khu vực Cao điểm 875, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam hạ quyết tâm dùng Trung đoàn 174 từ các hướng đã chuẩn bị sẵn, thực hành trận vận động tiến công tiêu diệt hoàn toàn Tiểu đoàn 2 của Mỹ. Một số lính Mỹ sống sót cụm lại dưới chân cao điểm bị súng cối Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bắn diệt. Ngày 20, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phục kích diệt thêm một số tên Mỹ, bắn rơi 12 máy bay lên thẳng khi đến lấy xác lính Mỹ. Trong tổng số 570 lính Mỹ tham chiến ở đồi 875, 123 lính đã chết và 252 bị thương

Tài liệu Mỹ nhận xét: "Vừa rạng đông, quân địch dùng súng cối bắn vào vị trí đóng quân của Mỹ. Quân Bắc Việt Nam đã xây dựng từ trước một hệ thống hỏa lực với các tuyến bắn phối hợp tinh vi. Họ đã điều khiển hỏa lực để tạo ra một giải bắn có tác dụng thu hút sự chú ý của quân Mỹ, giúp cho một số bộ đội Việt Nam có thể bí mật luồn vào phía sau đội hình quân Mỹ đã ở trên đỉnh đồi. Chiến thuật nghi binh này sẽ còn phát huy hiệu quả trong suốt ngày thứ tư".

Ngày 20 tháng 11, tiểu đoàn 2 của trung đoàn 8, lữ đoàn 1 Mỹ đổ bộ xuống bãi Le và tổ chức 7 lần tiến công lên điểm cao 875 nhưng đều bị đại đội 7-QGP bẻ gãy. Cùng ngày, một máy bay F-100 của Mỹ tới ném bom đồi 875. Viên phi công bị đèn chiếu làm lóa mắt và đã chọn sai hướng tiếp cận khi bổ nhào xuống đồi 875, khiến quả bom rơi trúng vào vị trí mà Tiểu đoàn 2 và 4 Mỹ đang đứng chân, quét sạch gần như toàn bộ sinh lực của Mỹ tại đó. 42 lính Mỹ chết và 45 lính khác bị thương sau vụ ném bom nhầm (trong cả ngày hôm đó quân Mỹ có 72 lính chết và 85 lính bị thương tại đồi 875). Tom Remington, một lính Mỹ thuộc Tiểu đoàn 2 đã điên cuồng vồ lấy một điện đài, gọi về căn cứ, gào lên: "Hãy dừng ngay những cái máy bay bỏ mẹ kia. Không được để chúng tiếp tục ném bom. Chúng đang giết hết chúng tôi ở đây".

Phóng viên chiến trường Mỹ tường thuật: "Một đơn vị Mỹ đang chiến đấu giành sự sống và trận dội bom nhầm của một máy bay không quân đã giết chết 20 lính bị thương trước đó. Tám chiếc trực thăng bị bắn hạ khi cố gắng di chuyển những người bị thương khác vào sáng hôm đó. Không có cách nào để đưa những lính bị thương hoặc bất kì ai ra khỏi chiến trường... Cách duy nhất để phân biệt người sống và người chết là khi chứng kiến pháo cối của kẻ thù dội vào. Người còn sống đổ xô không một chút xấu hổ vào những boongke bé nhỏ được đào trên đỉnh đồi, người bị thương thì quằn quại bò tới ẩn nấp sau những bụi cây đổ xuống đất." Một phóng viên Nhật Bản đi cùng Lữ đoàn dù 173 Mỹ đã thuật lại rằng: "Tại cao điểm 875 gần biên giới, bộ đội chính quy Bắc Việt Nam đã đánh những đòn rất dữ dội, xác và ba lô của lính Mỹ tử trận chất cao như núi."

Cho đến 12 giờ ngày 22 tháng 11, đại đội 7 quân Giải phóng vẫn giữ vững chốt. Do dự trữ đạn dược không còn nhiều, chủ trương của Bộ tư lệnh chiến dịch của Quân Giải phóng là khi giải quyết xong thương binh, liệt sĩ sẽ bỏ chốt. Thực hiện ý định đó, 18 giờ 40 phút ngày 22, quân Giải phóng bỏ chốt 875, chỉ để 1 trung đoàn 12,7mm và 1 trung đoàn cối 82mm cơ động kiềm chế địch. Quân Mỹ tiến lên đồi chỉ gặp một số hỏa điểm thưa thớt, những cuộc chạm súng lớn đã không xảy ra. Đến 24 giờ, lính Mỹ lên được đỉnh đồi 875 thì QGP đã rút.

Đến ngày 27 tháng 11, lính QGP tại Cao điểm 875 lại diệt gọn một đại đội dù Mỹ, kết thúc chiến dịch Đăk Tô. Bộ chỉ huy Mỹ cho máy bay ồ ạt lên ném bom napalm trong một phạm vi rộng để tiêu hủy trận địa. Ngày 28 tháng 11, lực lượng dự bị của Lữ đoàn 173 cùng Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 12 QĐHK tới tham chiến, nhưng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã chủ động rút lui.

Kết quả
Chiến dịch Đăk Tô tiêu hao sinh lực lính Mỹ nhiều hơn bất kì trận đánh nào trong cuộc chiến trước đó, nhưng chính quyền Mỹ vẫn tuyên bố đó như một chiến thắng khác, nhằm tăng giá trị cho thông điệp mà Tướng William Westmoreland gửi tới Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Washington vào cuối tháng 11 khi tuyên bố năm 1968 "sẽ là năm kết thúc chiến tranh".

Để có lý do tuyên bố "chiến thắng", tướng Westmoreland tuyên bố quân Mỹ đã giết chết 1.200 binh sĩ Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cùng một số tương đương bị thương. Thiếu tướng William B. Rossen, Phó chỉ huy MACV thì ước tính rằng phía Việt Nam đã mất từ 1.000 đến 1.400 binh sĩ. Tuy nhiên, con số thiệt hại của bộ đội Việt Nam do các tướng Mỹ đưa ra bị cho là phóng đại, bởi thực tế lính Mỹ chỉ thu giữ được 94 vũ khí cộng đồng và 275 vũ khí cá nhân của đối phương (các tướng Mỹ thường thổi phồng con số thương vong của đối phương để có lý do tuyên bố "chiến thắng"). Sau này, một đại đội trưởng Mỹ đã tố cáo rằng: trong một trận đánh, đại đội anh ta bị thương vong 78 người và báo cáo chỉ tìm thấy 10 quân Giải phóng tử trận, tướng Westmoreland rất tức giận vì quân Mỹ tổn thất nhiều hơn hẳn đối phương, và ông ta đã cố tình sửa lại con số 10 trở thành "475 kẻ địch bị giết", và công bố nó như là báo cáo hoạt động chính thức Và không phải tất cả các chỉ huy Mỹ đều đồng tình với kiểu tuyên bố dối trá đó. Tướng Thủy quân lục chiến John Chaisson phản đối việc tướng Westmoreland tuyên bố phóng đại thương vong của đối thủ: "Đó có phải là một chiến thắng không, khi bạn mất 362 chiến hữu trong ba tuần và chỉ đếm được 1.200 thi thể giả mạo của đối phương?"

Về phía Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, họ tuyên bố đã đánh 57 trận, có 12 trận phòng ngự, 5 trận vận động tiến công kết hợp chốt, 6 trận vận động tiến công, 15 trận pháo kích, 1 trận phục kích, 1 trận tập kích, 1 trận tiến công thị trấn; loại khỏi vòng chiến 3.000 lính đối phương, trong đó có 2.000 lính Mỹ, phá hỏng nặng 2 sân bay, bắn rơi và phá hủy 38 máy bay (có 3 chiếc C130), phá hủy 7 xe quân sự (có 2 xe thiết giáp). Toàn chiến dịch, Quân Giải phóng đã loại khỏi vòng chiến 4.570 lính đối phương (có 4.030 lính Mỹ); phá hỏng 3 sân bay, bắn rơi và phá hủy 70 máy bay, phá hủy 18 khẩu pháo, 52 xe quân sự có 16 xe thiết giáp, 2 kho đạn, 3 kho xăng, thu 104 súng các loại và 17 máy vô tuyến điện; diệt gần hết 2 tiểu đoàn Mỹ, đánh thiệt hại nặng 6 tiểu đoàn (có 4 tiểu đoàn Mỹ) và 6 đại đội (có 2 đại đội Mỹ); đánh thiệt hại nặng lữ đoàn 173 dù VNCH và lữ đoàn 1 thuộc sư đoàn 4 Mỹ.

Phóng viên chiến trường Peter Arnett, người đã chứng kiến trận đánh và có những cuộc đàm thoại với John Paul Vann và một số sĩ quan quân đội thẳng thắn, thì kết luận "năm 1967 là màn dựng lên cho ván bài quân đội kết thúc ở Việt Nam vào năm 1968". Quân Mỹ thương vong hàng ngàn người chỉ để chiếm được những ngọn đồi hoang vu không giá trị, trong khi đó Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam thì không cố giành giật trận địa mà mục đích chính là tiêu hao quân Mỹ càng nhiều càng tốt. Peter Arnett kết luận: "Chỉ huy Mỹ vẫn còn phân tích Việt Nam theo kiểu Chiến tranh thế giới thứ hai, còn những người cộng sản phân tích tình hình dựa vào cuộc chiến hất cẳng Pháp những năm 1950". Về lâu dài, chiến lược này sẽ khiến quân viễn chinh Mỹ kiệt sức, sa lầy giống như người Pháp trước đó

Về phía Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, trận Đăk Tô 1967 được coi là một chiến thắng lớn vì đã tiêu hao nặng những đơn vị thiện chiến nhất của Mỹ và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh. Các đơn vị tham gia chiến dịch đã được Đảng tặng thưởng Huân chương Quân công hạng nhất. Xã luận Báo Quân đội nhân dân, ngày 29/11/1967 ghi: "Chiến thắng Đăk Tô đã ghi thêm vào trang sử quyết thắng của dân tộc ta những nét vàng son chói lọi... là một trong những chiến thắng lớn nhất mở đầu Đông - Xuân quyết thắng 1967-1968 của miền Nam anh hùng". Đây là một trong 3 chiến dịch trên địa bàn Tây Nguyên trong chiến tranh chống Mỹ được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng nhất: Chiến dịch Plây Me năm 1965, Chiến dịch Đăk Tô 1967 và Chiến dịch Đắk Siêng 1970

Ý nghĩa

Chiến thắng Đăk Tô 1967 thể hiện Quân Giải phóng hoàn toàn đủ khả năng đánh thắng đội quân viễn chinh Mỹ trang bị hiện đại. Bên cạnh đó còn khẳng định vai trò không thể thiếu của nhân dân Tây Nguyên nói riêng và toàn miền Nam nói chung trong các hoạt động của Quân Giải phóng

Chú thích

Liên kết ngoài

Một đoạn video về trận Đăk Tô

Trận đánh và chiến dịch trong Chiến tranh Việt Nam
Đăk Tô
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Việt Nam năm 1967
Lịch sử Kon Tum
Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Xung đột năm 1967


title: Nyctiophylax kabaensis

text:
Nyctiophylax kabaensis là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Leingarten

text:
Leingarten là một đô thị ở huyện Heilbronn, Baden-Württemberg, Đức. Đô thị này có diện tích 23,47 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 11.741 người. Đô thị này tọa lạc 7 km về phía tây Heilbronn. Thời gian thành lập là ngày 1/1/1970 khi các đô thị Großgartach và Schluchtern được hợp nhất.

Leingarten tọa lạc ở phía tây của huyện Heilbronn.

Các thành phố và đô thị giáp ranh (từ phía đông, theo chiều kim đồng hồ): Heilbronn, Nordheim (Württemberg) và Schwaigern.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của Leingarten


title: Yotsukaidō, Chiba

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Chiba của Nhật Bản. Tính đến ngày 1 tháng 7 năm 2023, dân số thành phố ước tính là 94.740 người và mật độ dân số thành phố là 27 người/km². Tổng diện tích thành phố là 34,52 km².

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Chiba


title: Thiên ma bướu

text:
Thiên ma bướu (danh pháp hai phần: Gastrodia tuberculata) là một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu Trung Quốc.

Phân bố
Loài cây này sinh sống tại miền trung tỉnh Vân Nam (các khu vực như Vũ Định, Lộc Khuyến, Côn Minh, Phú Dân). Thường mọc tại các rừng tre trúc hoặc ven rừng, tại độ cao khoảng 2.000—2.300 m trên mực nước biển.

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo
 China Plant Specialist Group 2004. Gastrodia tuberculata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

T
Thực vật đặc hữu Trung Quốc


title: 2312 Duboshin

text:
2312 Duboshin (1976 GU2) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 4 năm 1976 bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2312 Duboshin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Vexillum emiliae

text:
Vexillum emiliae là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Neu Darchau

text:
Neu Darchau là một đô thị của in the district Lüchow-Dannenberg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 22,62 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Lüchow-Dannenberg


title: Sladeniaceae

text:
Sladeniaceae (Gilg & Werderm.) Airy Shaw là một họ thực vật hạt kín chứa 3 loài cây gỗ thường xanh sống trong khu vực cận nhiệt đới tới nhiệt đới ở Đông Phi (chi Ficalhoa) và tại Myanmar, Trung Quốc (các tỉnh Vân Nam và Quý Châu) và Thái Lan (chi Sladenia). Các loài trong họ này có lá đơn, mọc so le, không lá kèm, và các hoa lưỡng tính mọc thành cụm dạng xim hoa. Quả là dạng quả nứt. Hạt có cánh.

Định nghĩa của họ này không thống nhất, với một vài hệ thống phân loại chỉ miêu tả họ này như là chỉ chứa 1 chi duy nhất Sladenia với 1 loài (Sladenia celastrifolia, tại Trung Quốc gọi là lặc quả trà hay độc dược thụ), bản thân chi này trước đây từng được coi là thuộc về một trong các họ như Theaceae, Actinidiaceae, Dilleniaceae, Ternstroemiaceae. Các hệ thống phân loại khác lại đưa chi Ficalhoa và có khi cả chi Pentaphylax vào cùng một họ với chi Sladenia. Các nghiên cứu hình thái về phôi mầm của chi Sladenia cho thấy nó có các đặc trưng độc đáo duy nhất, xứng đáng để đặt chi này trong họ của chính nó. Tuy nhiên, họ này ít được nghiên cứu và các nghiên cứu phát sinh chủng loài ban đầu đã đưa ra các chỉ dẫn trái ngược nhau về vị trí phân loại của nó.

Hình ảnh

Ghi chú


title: Perdita crassula

text:
Perdita crassula là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1958


title: 25273 Barrycarole

text:
25273 Barrycarole (1998 VN32) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 11 năm 1998 bởi I. P. Griffin ở Cocoa, Florida.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 25273 Barrycarole

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Ovipalpus pubescens

text:
Ovipalpus pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Solier miêu tả khoa học năm 1851.

Chú thích

Tham khảo

Ovipalpus


title: Bois-d'Ennebourg

text:
Bois-d’Ennebourg là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Bois-d’Ennebourg on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Suri

text:
Theo nghĩa

Suri theo tiếng Ba Tư cổ, “Suri” nghĩa là “Nàng công chúa nhỏ”, còn trong ngôn ngữ Do Thái là “Đóa hồng đỏ”.

Địa danh

Suri là một thành phố và khu đô thị của quận Birbhum thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Suri có dân số 61.818 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Suri có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Suri, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Hylaeus stubbei

text:
Hylaeus stubbei là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Dathe mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1986


title: Orlenbach

text:
Orlenbach là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Orconectes mississippiensis

text:
Orconectes mississippiensis là một loài tôm sông trong họ Cambaridae.

Chú thích

Tham khảo

Orconectes
Động vật được mô tả năm 1884


title: Courmelles

text:
Courmelles  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Hadula odontites

text:
Hadula odontites là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở bán đảo Iberia qua miền trung và miền nam Europa, phía đông tới Ukraina. Ở phía nam nó được tìm thấy ở vùng Địa Trung Hải và Tiểu Á, miền bắc Iran, miền nam Nga, tới Mông Cổ.

Sải cánh dài 30–36 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 6 và từ tháng 7 đến tháng 9 làm hai đợt. Ở các vùng cao, loài này chỉ có một lứa mỗi năm.

Ấu trùng ăn lá của Hippocrepis comosa. Cá thể trưởng thành ăn mật của Thymus, Origanum vulgare và Lotus corniculatus.

Phụ loài
Hadula odontites odontites
Hadula odontites boisduvali
Hadula odontites turkestana

Liên kết ngoài
lepiforum e.V.
schmetterlinge-deutschlands.de

Chú thích

Hadula