title: Xanthesma megastigma

text:
Xanthesma megastigma là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1978.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Xanthesma
Động vật được mô tả năm 1978


title: Procraerus colonicus

text:
Procraerus colonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: 6483 Nikolajvasilʹev

text:
6483 Nikolajvasilʹev (1990 EO4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1990 bởi E. W. Elst ở La Silla.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6483 Nikolajvasilʹev

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Euploea albicosta

text:
Euploea albicosta là một loài bướm giáp thuộc phân họ Danainae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

 Lepidoptera Specialist Group 1996. Euploea albicosta . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Euploea
Côn trùng Indonesia
Bướm Indonesia
Động vật đặc hữu Indonesia


title: Ficus salzmanniana

text:
Ficus salzmanniana là một loài thực vật thuộc họ Moraceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo
 Pereira, J.P. et al. 1998. Ficus salzmanniana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
S


title: Bucculatrix perfixa

text:
Bucculatrix perfixa là một loài bướm đêm thuộc họ Bucculatricidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Bucculatrix


title: Trivigliano

text:
Trivigliano là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 60 km về phía đông của Roma và khoảng 20 km về phía tây bắc của Frosinone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.503 người và diện tích là 12,7 km².

Trivigliano giáp các đô thị: Alatri, Ferentino, Fiuggi, Fumone, Guarcino, Torre Cajetani.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Oecetis pratti

text:
Oecetis pratti là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Oecetis


title: Breuches

text:
Breuches là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Sillewada

text:
Sillewada là một thị trấn thống kê (census town) của quận Nagpur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sillewada có dân số 8503 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Sillewada có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Sillewada, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Antsianaka perrieri

text:
Antsianaka perrieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Antsianaka


title: Metallarcha

text:
Metallarcha là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Metallarcha achoeusalis (Walker, 1859)
Metallarcha aureodiscalis (Hampson, 1918)
Metallarcha beatalis (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Metallarcha calliaspis Meyrick, 1884
Metallarcha chrysitis Turner, 1941
Metallarcha crocanthes Lower, 1896
Metallarcha diplochrysa Meyrick, 1884
Metallarcha epichrysa Meyrick, 1884
Metallarcha erromena (Turner, 1908)
Metallarcha eurychrysa Meyrick, 1884
Metallarcha leucodetis (Lower, 1899)
Metallarcha phaenolis Turner, 1913
Metallarcha pseliota Meyrick, 1887
Metallarcha tetraplaca Meyrick, 1887
Metallarcha thiophara Turner, 1917
Metallarcha zygosema Lower, 1897

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Spilomelinae


title: Lengronne

text:
Lengronne  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 111 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: 159

text:
Năm 159 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 159

als:150er#159


title: 30 tháng 3

text:
Ngày 30 tháng 3 là ngày thứ 89 (90 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 276 ngày trong năm.

Sự kiện
 1258 – Trần Thái Tông nhượng lại hoàng vị triều Trần ở Việt Nam cho Thái tử Trần Hoảng, Thái Tông trở thành Thái thượng hoàng.
1806 – Những cuộc chiến tranh của Napoleon: Napoleon phong anh trai của ông, Joseph Bonaparte, làm Vua xứ Napoli.
1864 – Ether lần đầu tiên được sử dụng để gây mê trong một cuộc phẫu thuật tiến hành bởi bác sĩ phẫu thuật người Mỹ Crawford Long.
 1867 – Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ William H. Seward đàm phán để mua Alaska bằng 7,2 tỷ Mỹ kim từ Đế quốc Nga.
 1912 – Quốc vương Abdelhafid ký Hiệp ước Fez, làm Maroc thành chế độ bảo hộ của Pháp.
 1940 – Đệ Nhị Thế Chiến: Uông Tinh Vệ được Đế quốc Nhật Bản bổ nhiệm làm lãnh đạo của chính phủ thân Nhật ở Trung Quốc.
1856 – Chiến tranh Krym giữa Nga và liên quân Ottoman-Anh-Pháp-Sardegna kết thúc theo hiệp định hòa bình ký kết tại Paris.
1938 - Bảo Đại ra đạo dụ tách quần đảo Hoàng Sa khỏi địa hạt tỉnh Nam Ngãi nhập vào tỉnh Thừa Thiên. Đạo dụ ghi rõ: Các cù lao Hoàng Sa thuộc về chủ quyền nước Nam đã lâu đời.
1953 - Chiến tranh Đông Dương: Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định thả 200 tù binh Bắc Phi bị bắt trên các chiến trường thể hiện thiện chí của Chính phủ và nhân dân Việt Nam đối với nhân dân các nước thuộc địa Pháp.
1954 - Chiến tranh Đông Dương: tấn công đợt 2 vào hệ thống cứ điểm của Pháp ở Điện Biên Phủ phía đông khu trung tâm Mường Thanh.
 1964 – Trò chơi truyền hình Jeopardy! được chiếu lần đầu tiên, Jeopardy được trình chiếu ban ngày trên hệ thống truyền hình NBC.
1965 - Chiến tranh Việt Nam: Biệt động Sài Gòn tấn công Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Sài Gòn.
 1972 – Chiến tranh Việt Nam: Chiến dịch Xuân - Hè 1972 bắt đầu sau khi quân đội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa băng qua khu phi quân sự của Việt Nam Cộng Hòa.
 1981 – John Hinckley, Jr. bắn Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan và ba người khác bị thương với mục đích làm nữ diễn viên Jodie Foster cảm kích.

Sinh
 397 - Kʼukʼ Bahlam I, người sáng lập vương triều của người Maya ở Palenque (m. 435?)
1023 - Lý Thánh Tông, Hoàng đế thứ ba của nhà Lý, Việt Nam (m. 1072)
 1135 - Maimonedes, nhà triết học (m. 1204)
1432 - Mehmed II, Sultan của Đế quốc Ottoman (m, 1481)
 1640 - John Trenchard, chính khách người Anh (m. 1695)
 1746 - Francisco Goya, họa sĩ người Tây Ban Nha (m. 1828)
 1750 - John Stafford Smith, nhà soạn nhạc người Anh (m. 1836)
 1820 - Anna Sewell, tác gia người Anh (m. 1878)
 1844 - Paul Verlaine, nhà thơ người Pháp (m. 1896)
 1853 - Vincent van Gogh, họa sĩ người Hà Lan (m. 1890)
 1864 - Franz Oppenheimer, nhà xã hội học người Đức (m. 1943)
 1880 - Sean O'Casey, nhà viết kịch người Ireland (m. 1964)
 1892 - Fortunato Depero, nghệ sĩ người Ý (m. 1960)
 1892 - Erhard Milch, nguyên soái người Đức (m. 1972)
 1895 - Jean Giono, tác gia người Pháp (m. 1970)
 1902 - Brooke Astor, người làm việc thiện người Mỹ (m. 2007)
 1902 - Peter Marshall, nhà thuyết giáo người Mỹ (m. 1949)
 1903 - Countee Cullen, nhà thơ người Mỹ (m. 1946)
 1903 - Joy Ridderhof, người truyền giáo người Mỹ (m. 1984)
 1904 - Ripper Collins, vận động viên bóng chày (m. 1970)
 1905 - Albert Pierrepoint, Executioner người Anh (m. 1992)
 1910 - Józef Marcinkiewicz, nhà toán học (m. 1940)
 1913 - Marc Davis, họa sĩ phim hoạt hình người Mỹ (m. 2000)
 1913 - Frankie Laine, ca sĩ người Mỹ (m. 2007)
 1913 - Censu Tabone, tổng thống Malta
 1914 - Sonny Boy Williamson I, nhạc sĩ người Mỹ (m. 1948)
 1922 - Turhan Bey, diễn viên Thổ Nhĩ Kỳ
 1923 - Milton Acorn, nhà thơ người Canada (m. 1986)
 1926 - Ingvar Kamprad, chủ doanh nghiệp người Thụy Điển
 1926 - Werner Torkanowsky, người chỉ huy dàn nhạc người Đức (m. 1992)
 1928 - Robert Badinter, chính khách người Pháp
 1929 - Richard Dysart, diễn viên người Mỹ
 1930 - John Astin, diễn viên người Mỹ
 1930 - Rolf Harris, nghệ sĩ, người dẫn chuyện giải trí người Úc
 1932 - Ted Morgan, nhà văn Thụy Sĩ
 1933 - Jean-Claude Brialy, diễn viên, người đạo diễn người Pháp (m. 2007)
 1935 - Willie Galimore, cầu thủ bóng đá người Mỹ (m. 1964)
 1937 - Warren Beatty, diễn viên, người đạo diễn người Mỹ
 1940 - Jerry Lucas, cầu thủ bóng rổ người Mỹ
 1941 - Wasim Sajjad, tổng thống Pakistan
 1941 - Bob Smith, Mỹ chính khách nguyên
 1945 - Eric Clapton, nghệ sĩ đàn ghita, ca sĩ người Anh
 1948 - Mervyn King, nhà kinh tế học người Anh
 1949 - Naomi Sims, thời trang người mẫu, nữ doanh nhân người Mỹ
 1949 - Liza Frulla, chính khách Quebec
 1950 - Robbie Coltrane, diễn viên, diễn viên hài người Scotland
1950 - Tiết Gia Yến, nghệ sĩ và diễn viên Hồng Kông
 1951 - Yves Séguin, chính khách Quebec
 1952 - Peter Knights, cầu thủ bóng đá, huấn luyện viên người Úc
 1953 - Cydney Bernard, nhà sản xuất phim người Mỹ
 1955 - Randy VanWarmer, ca sĩ, người sáng tác bài hát người Mỹ (m. 2004)
 1956 - Bill Butler, chính khách người Scotland
 1957 - Paul Reiser, diễn viên người Mỹ
 1958 - Maurice LaMarche, diễn viên lồng tiếng người Canada
 1959 - Sabine Meyer, Clarinetist người Đức
 1961 - Doug Wickenheiser, vận động viên khúc côn cầu trên băng người Canada (m. 1999)
 1962 - Bil Dwyer, diễn viên người Mỹ
 1963 - Eli-Eri Moura, nhà soạn nhạc, người chỉ huy dàn nhạc người Brasil
 1964 - Tracy Chapman, ca sĩ người Mỹ
 1964 - Vlado Bozinovski, nguyên cầu thủ bóng đá người Úc
 1964 - Dave Ellett, vận động viên khúc côn cầu người Canada
 1964 - Ian Ziering, diễn viên người Mỹ
 1965 - Piers Morgan, nhà báo người Anh
 1966 - Efstratios Grivas, cờ vua đại kiện tướng, tác gia người Hy Lạp
 1967 - Christopher Bowman, vận động viên trượt băng nghệ thuật người Mỹ (m. 2008)
 1968 - Donna D'Errico, nữ diễn viên, người mẫu, người Mỹ
 1968 - Celine Dion, ca sĩ người Canada
 1970 - Nguyễn Thanh Hải, lãnh đạo cấp cao trong Đảng Cộng sản Việt Nam và chính khách người Việt Nam.
 1970 - Cẩm Ly, nữ ca sĩ Việt Nam
 1971 - Mark Consuelos, diễn viên người Mỹ
 1972 - Mili Avital, nữ diễn viên người Israel
 1973 - Jan Koller, cầu thủ bóng đá người Séc
 1973 - Matthew Pritchard, diễn viên đóng thế Wales
 1975 - Bahar Soomekh, nữ diễn viên người Mỹ
 1976 - Ty Conklin, vận động viên khúc côn cầu trên băng người Mỹ
 1976 - Obadele Thompson, vận động viên người Barbados
 1978 - Chris Paterson, cầu thủ bóng bầu dục người Scotland
 1979 - Norah Jones, ca sĩ, nghệ sĩ dương cầm người Mỹ
 1979 - Simon Webbe, ca sĩ người Anh
 1980 - Ricardo Osorio, cầu thủ bóng đá người México
 1980 - Yalin, ca sĩ, người sáng tác bài hát Thổ Nhĩ Kỳ
 1981 - Park Ji-sung, cầu thủ bóng đá người Hàn Quốc
 1982 - Jason Dohring, diễn viên người Mỹ
 1983 - Jérémie Aliadière, cầu thủ bóng đá người Pháp
 1983 - Zach Gowen, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ
 1983 - Scott Moffatt, ca sĩ, người sáng tác bài hát người Canada
 1983 - Davis Romero, vận động viên bóng chày người Panama
 1984 - Mario Ancic, vận động viên quần vợt người Croatia
 1986 - Beni Arashiro, ca sĩ người Nhật Bản
 1986 - Sergio Ramos, cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha
 1990 - Lee Gi-kwang, ca sĩ người Hàn Quốc
 1993 - Song Min-ho, rapper người Hàn Quốc

Mất

 365 - Tấn Ai Đế, Hoàng đế Đại Tấn (s. 341)
1526 - Konrad Mutian, nhà nhân văn học người Đức (s. 1471)
 1559 - Adam Ries, nhà toán học người Đức (s. 1492)
 1587 - Ralph Sadler, chính khách người Anh (s. 1507)
 1662 - François le Métel de Boisrobert, nhà thơ người Pháp (s. 1592)
 1707 - Vauban, kiến trúc sư người Pháp (s. 1633)
 1764 - Pietro Locatelli, nhà soạn nhạc người Ý (s. 1695)
 1783 - William Hunter, nhà giải phẫu học người Scotland (s. 1718)
 1842 - Elisabeth Vigee-Lebrun, họa sĩ người Pháp (s. 1755)
 1879 - Thomas Couture, họa sĩ, giáo viên người Pháp (s. 1815)
 1886 - Joseph-Alfred Mousseau, chính khách người Pháp (s. 1838)
 1912 - Karl May, tác gia người Đức (s. 1842)
 1925 - Rudolf Steiner, nhà triết học người Áo (s. 1861)
 1936 - Conchita Supervía, ca sĩ nhạc kịch người Tây Ban Nha (s. 1895)
 1943 - Jan Bytnar, nhà hoạt động người Ba Lan (s. 1921)
 1943 - Maciej Aleksy Dawidowski, nhà hoạt động người Ba Lan (s. 1920)
 1949 - Friedrich Bergius, nhà hóa học, giải thưởng Nobel người Đức (s. 1884)
 1950 - Léon Blum, thủ tướng người Pháp (s. 1872)
 1959 - Daniil Andreev, nhà văn, người thần bí người Nga (s. 1906)
 1965 - Philip Showalter Hench, thầy thuốc, giải Nobel Sinh lý và Y khoa người Mỹ (s. 1896)
 1966 - MaxParrish, nghệ sĩ người Mỹ (s. 1870)
 1966 - Newbold Morris, chính khách người Mỹ (s. 1902)
 1967 - Jean Toomer, nhà văn người Mỹ (s. 1894)
 1968 - Bobby Driscoll, diễn viên người Mỹ (s. 1937)
 1970 - Heinrich Brüning, Đức Chancellor (s. 1885)
 1977 - Abdel Halim Hafez, ca sĩ, diễn viên Ai Cập (s. 1929)
 1980 - Tôn Đức Thắng, nhà cách mạng Việt Nam (s. 1888)
 1981 - DeWitt Wallace, nhà xuất bản người Mỹ (s. 1889)
 1984 - Karl Rahner, nhà thần học người Đức (s. 1904)
 1986 - James Cagney, diễn viên người Mỹ (s. 1899)
 1988 - Edgar Faure, chính khách người Pháp (s. 1908)
 2003 - Michael Jeter, diễn viên người Mỹ (s. 1952)
 2003 - Valentin Pavlov, thủ tướng người Liên Xô (s. 1937)
 2004 - Alistair Cooke, nhà báo người Anh (s. 1908)
 2004 - Hubert Gregg, phát thanh viên truyền thanh người Anh (s. 1914)
 2004 - Michael King, sử gia người New Zealand (s. 1945)
 2004 - Timi Yuro, ca sĩ người Mỹ (s. 1940)
 2005 - Mitch Hedberg, diễn viên hài người Mỹ (s. 1968)
 2005 - Emil Dimitrov, ca sĩ người Bulgaria (s. 1940)
 2005 - Robert Creeley, nhà thơ người Mỹ (s. 1926)
 2005 - Milton Green, vận động viên người Mỹ (s. 1913)
 2005 - Fred Korematsu, nhà đấu tranh cho nhân quyền người Mỹ (s. 1919)
 2005 - O. V. Vijayan, tác gia, người vẽ tranh biếm hoạ Ấn Độ (s. 1930)
 2005 - Derrick Plourde, nhạc công đánh trống người Mỹ (s. 1971)
 2006 - Red Hickey, bóng đá huấn luyện viên người Mỹ (s. 1917)
 2008 - Richard Lloyd, người lái xe đua (s. 1945)
 2017 - Phạm Đăng Lân, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh năm 1927)
 2020 - Bill Withers, ca sĩ Mỹ (s. 1938)

Ngày lễ và kỷ niệm
Ngày Quốc thổ (người Palestine).

Tham khảo

Tháng ba
Ngày trong năm


title: Pavel Korchagin (phim)

text:
Pavel Korchagin (tiếng Nga: Павел Корчагин) là một bộ phim của nền điện ảnh Liên Xô, được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết "Thép đã tôi thế đấy !" của nhà văn hiện thực Xã hội chủ nghĩa Soviet Nikolai A.Ostrovsky.

Nội dung
Cuộc đấu tranh anh hùng của nhân dân Ukraina trong những năm tháng đầu tiên sau cuộc Cách mạng Tháng Mười đã được tái hiện thông qua hình tượng người chiến sĩ Cách mạng - anh lính Hồng quân gan góc, nhiều lý tưởng và nhiệt huyết cao cả Pavel Korchagin. Đây cũng là phiên bản chuyển thể thứ hai của cuốn tiểu thuyết "Thép đã tôi thế đấy !".

Diễn viên
 Vasily Lanovoy - Pavel Korchagin
 Elza Lezhdey - Rita Ustynovich
 Tatyana Stradina - Tonya Tumanova
 Vladimir Marenkov - Ivan Zharky
 Pavel Usovnichenko - Zhukhrai
 Dmitry Milyutenko - Tokarev
 Aleksandr Lebedev - Nikolai Okunev
 Lev Perfilov - Franz Klavicek
 V.Stepanov - Vikhrastyi
 L.Piktorskaya - mẹ Pavel

Xem thêm
 Kiev Film Studio (hãng phim)
 Thép đã tôi thế đấy ! (1942, Liên Xô sản xuất)
 Thép đã tôi thế đấy ! (1975, Liên Xô sản xuất)
 Thép đã tôi thế đấy ! (1999, Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc sản xuất)
 Thép đã tôi thế đấy ! (Nikolai A.Ostrovsky, tiểu thuyết)
 Website chính thức của bộ phim

Tham khảo

Phim do Aleksandr Alov đạo diễn
Phim của Dovzhenko Film Studios
Phim Liên Xô
Phim Ukraina
Phim về Nội chiến Nga
Phim dựa theo tác phẩm của Nikolai Ostrovsky
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim tuyên truyền Liên Xô
Phim tuyên truyền Ukraina
Phim năm 1955
Phim năm 1956
Phim năm 1957


title: Oediopalpa brunnea

text:
Oediopalpa brunnea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Oediopalpa


title: Mùa thu

text:
Thu là mùa thứ ba trong bốn mùa trên Trái Đất và một số hành tinh. Nó là giai đoạn chuyển tiếp từ mùa hạ sang mùa đông.

Từ nguyên
Chữ Hán: 秋.

TrênTrái đất

Mùa thu là mùa trong đó phần lớn các loại cây trồng được thu hoạch và các loại cây rụng lá mất lá của chúng. Nó cũng là mùa mà thời gian ban ngày ngắn dần lại và lạnh hơn (đặc biệt rõ nét là ở các vĩ độ lớn). Tại các khu vực ôn đới thì lượng mưa cũng tăng dần lên trong một số khu vực.
nhỏ|trái|Một con đường trong Rừng Quốc gia Hiawatha, Bán đảo Thượng Michigan, Mỹ, vào mùa thu.

Về mặt thiên văn học, mùa thu bắt đầu từ thời điểm thu phân (khoảng 23 tháng 9 ở Bắc bán cầu và 21 tháng 3 ở Nam bán cầu), và kết thúc vào thời điểm đông chí (khoảng 21 tháng 12 ở Bắc bán cầu và 21 tháng 6 ở Nam bán cầu). Tuy nhiên, các nhà khí tượng học tính toàn bộ các tháng Ba, Tư và Năm ở Nam bán cầu cũng như các tháng Chín, Mười và Mười Một ở Bắc bán cầu như là thời gian của mùa thu. Ngoại lệ đối với các định nghĩa này là lịch Ireland trong đó người ta vẫn tuân theo chu kỳ Celt, ở đó mùa thu được tính như là toàn bộ các tháng Tám, Chín và Mười. Ngoài ra, theo lịch Trung Quốc thì mùa thu bắt đầu được tính từ tiết lập thu (khoảng ngày 7 tháng 8 và kết thúc vào tiết lập đông (khoảng ngày 7 tháng 11 dương lịch).

Mặc dù thời gian ban ngày bắt đầu ngắn lại rõ nét từ tháng Bảy hoặc tháng Tám ở Bắc bán cầu và tháng Giêng hay tháng Hai ở Nam bán cầu, nhưng thông thường trong tháng Chín hay tháng Ba thì sự thoái trào mới trở nên rõ ràng hơn và đột ngột hơn trong so sánh với sự kéo dài thời gian ban ngày của mùa hè.

Mùa thu thông thường cũng được định nghĩa như là mùa khai trường ở phần lớn các quốc gia, do chúng thông thường bắt đầu vào đầu tháng Chín hay tháng Ba (phụ thuộc vào từng bán cầu).

Các định nghĩa này, cũng giống như các định nghĩa nói chung của mùa, là không hoàn thiện do chúng đều cho rằng các mùa có độ dài bằng nhau, cũng như bắt đầu và kết thúc vào cùng một thời điểm dọc theo cùng một khu vực của mỗi bán cầu.

Trên các hành tinh

Các hành tinh có trục tự quay không vuông góc với mặt phẳng quỹ đạo đều có hiện tượng mùa, bao gồm mùa thu. Mùa thu ở bắc bán cầu là khoảng thời gian bắt đầu khi hành tinh nằm ở điểm thu phân (Ls = 180°) trên quỹ đạo, và kết thúc khi nó nằm ở điểm đông chí (Ls = 270°). Mùa thu ở bắc bán cầu trùng với mùa xuân ở nam bán cầu, và mùa thu ở nam bán cầu trùng với mùa xuân ở bắc bán cầu.

Mùa thu trong văn hóa truyền thống
Sự gắn liền của mùa thu với giai đoạn chuyển tiếp từ thời tiết nóng ấm sang thời tiết lạnh ở Bắc bán cầu và trạng thái liên quan của nó như là mùa của thu hoạch chủ yếu, đã ngự trị trong các chủ đề liên quan và các hình ảnh thông dụng của nó.

Trong văn hóa phương Tây, người ta nhân cách hóa mùa thu như là một người đàn bà đẹp, khỏe mạnh được trang điểm bằng các loại quả, rau quả và ngũ cốc đã chín vào thời gian này. Phần lớn các nền văn minh cổ đại đều đề cao các lễ hội thu hoạch trong mùa thu, thông thường là quan trọng nhất trong các loại lịch của họ. Vẫn còn tiếng vang trong số các lễ hội này là: Lễ tạ ơn (Thanksgiving) vào cuối mùa thu ở Hoa Kỳ và Canada, lễ hội Sukkot của người Do Thái với nguồn gốc của nó như là lễ hội trăng tròn mùa thu hoạch của "hòm thánh" (trong các túp lều ở đó các sản phẩm đã thu hoạch được chế biến và sau đó có được tầm quan trọng mang tính tôn giáo), nhiều lễ hội của thổ dân Bắc Mỹ gắn liền với các thức ăn từ các loại cây quả đã chín thu hoạch được từ tự nhiên hay Tết Trung thu của người Trung Quốc, Việt Nam v.v và nhiều lễ hội khác. Tâm trạng chủ yếu trong các lễ hội mùa thu này là niềm vui sướng vì một mùa thu hoạch bội thu cũng như phảng phất nỗi buồn vì thời tiết khắc nghiệt sắp đến. Tưởng nhớ tới tổ tiên cũng là một chủ đề phổ biến của các lễ hội này.

Tại Hoa Kỳ ngày nay, bên cạnh sự khởi đầu của một năm học mới thì mùa thu còn gắn liền với ngành công nghiệp điện ảnh như là sự khởi đầu cho các bộ phim thông thường là ít vốn đầu tư nhưng lại có giá trị về mặt nghệ thuật mang tính kinh điển cho các giải thưởng như giải Oscar hay của BAFTA (các lễ trao giải thường được tổ chức vào cuối tháng 2 năm sau). Những bộ phim như thế được coi là không quá sôi nổi, nhưng sâu sắc hơn về nội dung và nghiêm túc hơn so với những bộ phim nhiều vốn đầu tư, chứa đầy các kỹ xảo điện ảnh trong mùa hè. Mùa thu, được bắt đầu vào ngày nghỉ cuối tuần sau ngày lễ Lao động (ngày 1 tháng 9 tại Bắc Mỹ) và kết thúc—trong các năm nhuận—vào ngày nghỉ cuối tuần trước ngày bầu cử Tổng thống Mỹ, là mùa ngắn nhất và ít lợi nhuận nhất của các loại phim.

Mùa thu còn gắn liền với lễ Halloween, và cùng với nó là chiến dịch tiếp thị rộng rãi để cổ động cho nó. Ngành công nghiệp điện ảnh và âm nhạc sử dụng thời gian này của năm để cổ động cho các phim và đĩa hát gắn liền với lễ hội này, chúng được phát hành từ đầu tháng Chín nhưng không muộn hơn ngày 28 tháng 10, do đề tài của chúng nhanh chóng mất đi sức mạnh khi lễ hội qua đi.

Mùa thu, giống như mùa xuân, là rất khó dự đoán và, trong nhiều khu vực, nó rất ngắn ngủi. Nhiệt độ trong tháng Chín có thể cao trên 86 °F (30 °C) và với chỉ số nhiệt thì nó có thể tạo ra nhiều điều kiện nguy hiểm liên quan tới sự cẩu thả của con người trong tương quan với các rủi ro của chứng đột quỵ do nhiệt (cao thân nhiệt). Trong tháng Mười, đặc biệt là ở các vĩ độ cao, có thể có các đợt lạnh bất thần cũng như hỗn hợp của mưa và tuyết rơi, mặc dù tuyết ổn định chỉ che phủ ổn định hơn kể từ giữa tháng Mười Một.

Các lễ hội mùa thu

 Lễ hội được mùa
 Lễ Tạ ơn tại Hoa Kỳ và Canada
 Lễ mừng lúa mới
 Lễ hội tháng Mười tại Đức
 Tết Trung Thu
 Tết Trùng cửu
 Tết song thập
 Ngày Thiếu nhi Thế giới; 20 tháng 11
 Halloween
 Lễ hội hoa đăng Thái Lan
 Diwali Lễ hội đèn Án Độ
 Lễ hội đua thuyền tại Campuchia (Bon Om Touk)
 Ngày Cải cách Tin lành
 Lễ Các Thánh
 Lễ Thánh Martin
 Ngày Song Thập: Ngày quốc khánh Trung Hoa Dân Quốc

 Lễ Chuộc Tội của người Do Thái
 Lễ Lều Tạm, Lễ hội tán lá của người Do Thái

Mùa thu và du lịch

Miền đông của Canada và khu vực New England của Hoa Kỳ nổi tiếng trên thế giới vì sự rực rỡ của "mùa lá rụng" của mình và công nghiệp du lịch theo mùa đã tăng trưởng nhanh chóng trong vài tuần của mùa thu khi các loại lá cây ở thời kỳ đỉnh cao nhất của mình về màu sắc. Một số chương trình dự báo thời tiết trên ti vi và các trang web thậm chí còn thông báo về tình trạng của mùa lá rụng trong cả mùa như là một dịch vụ dành cho du khách.

Hỗn hợp của các loài cây xanh suốt năm và các loại cây rụng lá (đặc biệt là cây phong) trong các cánh rừng ở Canada đã làm cho chúng có một màu sắc hết sức đa dạng. Hình ảnh ở bên phải được chụp tại công viên Algonquin, Ontario, Canada.

Mùa thu trong văn hóa

Văn học

Việt Nam
Có rất nhiều nhà thơ văn lấy mùa thu làm chủ đề. Riêng trong kho tàng văn hóa Việt Nam thì mùa thu được nhiều tác giả mượn làm khung cảnh cho sáng tạo và sáng tác.

 Bài thơ "Tiếng thu" của Lưu Trọng Lư
Em không nghe mùa thu
Dưới trăng mờ thổn thức?
Em không nghe rạo rực
Hình ảnh kẻ chinh phu
Trong lòng người cô phụ?
Em không nghe rừng thu,
Lá thu kêu xào xạc,
Con nai vàng ngơ ngác
Đạp trên lá vàng khô?
 Hay ba bài thơ trong chùm thơ thu "nức danh" của Nguyễn Khuyến sau khi ông đã từ quan về sống ở quê nhà là "Thu điếu", "Thu vịnh" và "Thu ẩm".
"Thu điếu"
Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối ôm cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Nghệ thuật và âm nhạc

Việt Nam
Hầu hết các nhạc sĩ Việt Nam đều có ít nhiều nhạc phẩm viết về mùa thu trong đó có:
 Đặng Thế Phong và Đoàn Chuẩn nổi tiếng với phần lớn nhạc phẩm về mùa thu
 Phạm Duy: Thu ca điệu ru đơn, Tình ca mùa thu, Thu chiến trường, Mùa thu chết, Nước mắt mùa thu, Mùa thu Paris
 Ngô Thụy Miên: Mùa thu cho em, Mùa thu xa em, Thu trong mắt em, Mắt thu, Thu khóc trên ngàn
 Từ Công Phụng: Mùa thu mây ngàn
 Trịnh Công Sơn: Nhìn những mùa thu đi, Nhớ mùa thu Hà Nội
 Phạm Trọng Cầu: Mưa Paris thu Paris, Mùa thu không trở lại

Xem thêm
 Sự nghiêng trục của Trái Đất
 Mùa xuân
 Mùa hạ
 Mùa đông

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Mùa lá rụng ở New England, các tua du lịch, báo cáo.
 Các loài cây rụng lá  Thông tin về các loài cây rụng lá vào mùa thu để làm đẹp phong cảnh, bao gồm cả hình ảnh.
 "Ảo ảnh về cây rụng lá" tại trường đại học Wisconsin có các ảnh về mùa thu của khoảng 50 loài cây và 20 loại cây mọc thành bụi.
 Thư viện ảnh của Virginia Tech  từ khoa thụ mộc học của họ với trên 100 ảnh về các loài cây và cây bụi
 Hình ảnh mùa lá rụng  Các hình ảnh về mùa lá rụng từ Western Connecticut
 Mùa thu của động và thực vật ở Phần Lan của Northern Nature Project


title: Chimarra braconoides

text:
Chimarra braconoides là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Mesua elegans

text:
Mesua elegans là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này có ở Malaysia và Singapore.

Chú thích

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Mesua elegans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Mesua
Thực vật Malaysia
Thực vật Singapore


title: Platycorynus punctatus

text:
Platycorynus punctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tan miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Platycorynus


title: Quận Calhoun, Michigan

text:
Quận Calhoun một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Marshall. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 137.985 người.
Quận Calhoun được lập ngày 19/10/1829 và được đặt tên theo John C. Calhoun. Chính qưyền quận được tổ chức lần đầu vào ngày 6/3/1833.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có   là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh
Quận Eaton - bắc
Quận Barry - tây bắc
Quận Jackson - đông
Quận Kalamazoo - tây
Quận Hillsdale - đông nam
Quận Branch - south
Quận St. Joseph - tây nam

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Michigan


title: Könnern

text:
là một thị trấn thuộc huyện Salzland, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Saint-Julien-des-Points

text:
Saint-Julien-des-Points là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo
 INSEE commune file
 Department Web site

Xã của Lozère


title: Scoparia pyralella

text:
Scoparia pyralella là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 17–20 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn decaying plants và perhaps the roots của Senecio jacobaea.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.microlepidoptera.nl/soorten/species.php?speciescode=431140&p=1
Lepidoptera of Belgium
UK Moths

Động vật được mô tả năm 1775
P
Côn trùng châu Âu


title: Oulon

text:
Oulon là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 83. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 86.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Danh sách họ người Trung Quốc phổ biến

text:
Dưới đây là danh sách các họ người Trung Quốc phổ biến theo số liệu thống kê năm 2006 cùng vị trí của các họ đó theo số liệu thống kê năm 1990. Thống kê năm 2006 do nhà nghiên cứu Viên Nghĩa Đạt thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc tiến hành dựa trên số liệu điều tra của khoảng 296 triệu người Trung Quốc.
Theo số liệu của bộ Công an Trung Quốc năm 2007 thì họ phổ biến nhất Trung Quốc là họ Vương (王) chiếm 7,25% dân số. Họ Lý (李) tụt xuống đứng thứ 2 với 7,19% dân số, đứng thứ 3 là họ Trương (張) (6,83%). Gần 85% dân số mang một trong 100 họ phổ biến nhất.

Danh sách cụ thể

Chú thích
 Phiên âm Wade-Giles hiện chỉ được dùng ở Đài Loan
 Phiên âm do chính quyền Đặc khu hành chính Hồng Kông dùng trong các giấy tờ cá nhân.
 Không có hoặc có rất ít người mang họ này, lấy theo số liệu thống kê năm 2000.
 Phiên âm kiểu tiếng Bồ Đào Nha, chỉ được dùng ở Ma Cao.
 Phiên âm thông thường kiểu Mỹ.
 Nhiều họ người Việt tương ứng với các họ người Trung Quốc, với những họ người Trung Quốc không có tại Việt Nam thì cột Việt Nam sẽ là phiên âm Hán Việt của họ người Trung Quốc.

Xem thêm
 Bách gia tính
 Họ người Hoa
 Họ phức người Hoa
 Họ người Việt
 Họ người Triều Tiên

Tham khảo

Họ


title: Avant-lès-Ramerupt

text:
Avant-lès-Ramerupt  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Avantlesramerupt


title: Rachel Nichols (diễn viên)

text:
Rachel Emily Nichols (sinh ngày 8/1/1980 tại Augusta, Maine) là một diễn viên, người mẫu. Cô nổi tiếng bởi CIA, Rachel Gibson, Alias, Dumb & Dumberer: When Harry Met Lloyd, The Amityville Horror, The Woods, Star Trek, và gần đây nhất là G.I. Joe: The Rise of Cobra.

Tiểu sử

Thuở nhỏ, Rachel theo nghiệp thể thao với các giải thưởng bơi lội và lướt sóng. Rachel được biết đến như là người con gài của thể thao với làn da rám nắng, cằm thô và cánh tay thật dài.

Khi vào học đại học, cô quyết định theo đuổi sự nghiệp người mẫu. Năm 2000, nhờ khuôn mặt khả ái, quyến rũ trên sàn diễn thời trang, Rachel đã tự mang đến cho mình cơ hội được xuất hiện trên màn bạc bên cạnh các ngôi sao nổi tiếng. Bộ phim đầu tiên cô tham gia có tên Mùa thu ở New York, diễn cùng Winona Ryder và Richard Gere.

Hai năm sau, Rachel được mời tham gia bộ phim truyền hình Sex and The City với vai diễn một nữ tiếp viên quyến rũ và mối tình tay ba éo le. Phim được phát trên kênh HBO.

Năm 2003, Rachel thành công vượt trội với bộ phim hài Dumb and Dummer, sang năm 2005, Rachel tham gia đóng bộ phim truyền hình Đặc vụ nội gián, bộ phim đã thu hút được số lượng khán giả rất lớn lúc bấy giờ .

Năm 2009, Trong bộ phim bom tấn G.I. Joe: The Rise of Cobra, cô vào vai Scarlett-một nhân vật nữ xinh đẹp với trí thông minh tuyệt đỉnh, tốt nghiệp đại học khi chỉ mới 12 tuổi!?.

Phim tham gia

Chú thích - Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1980
Người Augusta, Maine
Người mẫu Mỹ
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ý
Người Mỹ gốc Scotland
Cựu sinh viên Đại học Columbia
Nữ người mẫu Mỹ


title: Crassispira flavocarinata

text:
Crassispira flavocarinata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Crassispira


title: Acanthagrion fluviatile

text:
Acanthagrion fluviatile là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Acanthagrion fluviatile được De Marmels miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Acanthagrion


title: Hoàng Cao Khải

text:
Hoàng Cao Khải (chữ Hán: 黃高啟; 1850–1933), là nhà văn, nhà sử học và là đại thần thân Pháp dưới triều vua Thành Thái trong lịch sử Việt Nam. Ông được xem là cộng sự đắc lực của thực dân Pháp vào những năm đầu thế kỷ 20 tại Việt Nam, bị người Việt coi là Việt gian tiêu biểu trong giai đoạn lịch sử này.

Tiểu sử
Nguyên danh của ông là Hoàng Văn Khải, tự Đông Minh, hiệu Thái Xuyên quê ở làng Đông Thái, xã Yên Đồng, tổng Việt Yên, huyện La Sơn, phủ Đức Thọ, tỉnh Nghệ An (nay là xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ), tỉnh Hà Tĩnh. Đỗ cử nhân ân khoa 1868 lúc 19 tuổi (cùng khóa thi với anh ông Phan Đình Phùng tên là Phan Đình Thuật, Phan Đình Phùng năm 1876 mới đậu ở trường thi Nghệ An) năm Tự Đức thứ 21 (1868), cùng được bổ làm huấn đạo huyện Thọ Xương, sau làm giáo thụ ở phủ Hoài Đức (Hà Tây). Trước khi Pháp chiếm Bắc Kỳ, ông lần lượt giữ các chức vụ Tri huyện Thọ Xương rồi thăng quyền Án sát Lạng Sơn, quyền Tuần phủ Hưng Yên.

Năm 1884, Pháp chiếm Bắc Kỳ, trong khi các phong trào chống Pháp nổi dậy thì ông lại hợp tác với Pháp để đàn áp các phong trào nghĩa quân chống Pháp. Tháng 1 năm 1887, quyền Tuần phủ Hưng Yên, Hoàng Cao Khải được vua Đồng Khánh cho thực thụ Tuần phủ, gia hàm Thự lý Tổng đốc, nhưng vẫn lãnh Tuần phủ kiêm Tiễu phủ sứ ba tỉnh Hải Dương, Bắc Ninh, Hưng Yên, đặc biệt tham gia đàn áp khốc liệt cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy.

Năm 1888, ông được thăng làm Tổng đốc Hải Dương, rồi làm Khâm sai Kinh lược Bắc Kỳ, tước Duyên Mậu quận công (1890), đây là biệt lệ vì quan lại triều Nguyễn chỉ được phong quận công khi đã mất, ban cho thực ấp Thái Hà. Năm 1894, theo lệnh của toàn quyền De Lanessan, ông viết thư dụ hàng Phan Đình Phùng, nhưng bị cự tuyệt.

Sách Việt Nam sử lược ghi rằng:

Lúc ấy quan quyền kinh lược sứ là ông Nguyễn Trọng Hợp cử quan quyền Tổng đốc Hải Dương là Hoàng Cao Khải làm chức Tiểu phủ sứ đi đánh dẹp ở vùng Bãi Sậy.

Hoàng Cao Khải đem quân đi đánh riết mấy mặt. Bọn Phong trào Văn Thân người thì tử trận, người thì bị bắt. Nguyễn Thiện Thuật chạy sang Tàu, sau mất ở Nam Ninh, thuộc Quảng Tây. Đốc Tít ra hàng, phải đày sang ở thành Alger, bên Algérie. Đề Kiều và Lương Tam Kỳ ra thú được ở yên. Cai Kinh bị bắt, Đốc Ngữ ra thú, Hoàng Hoa Thám ở Yên Thế đến năm 1912 mới bị giết.

Năm 1897, Nha Kinh lược Bắc Kỳ bị bãi bỏ, Hoàng Cao Khải được điều về Huế lãnh chức Thượng thư Bộ Binh và làm phụ chính đại thần cho vua Thành Thái, hàm Thái tử Thái phó, Văn minh điện Đại học sĩ. Như vậy, Hoàng Cao Khải là viên Kinh lược sứ Bắc Kỳ cuối cùng của triều Nguyễn.

Năm 1904 khi tỉnh Cầu Đơ được đổi tên là Hà Đông, ông làm Tổng đốc tỉnh Hà Đông, giúp Thống sứ Bắc Kỳ soạn Nghị định về tổ chức bộ máy quản lý cấp xã ở Bắc Kỳ. Về sau con trai ông là Hoàng Trọng Phu kế nhiệm ông làm Tổng đốc Hà Đông đến năm 1937.

Ông về hưu tại Ấp Thái Hà, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông nay thuộc phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội và mất tại đây.

Ngày 6 tháng 5 năm 1922, Hội Thanh niên An Nam (Foyers de la Jeunesse Annamite) được thành lập, Hoàng Cao Khải cùng Thống sứ Bắc Kỳ Monguillot làm đồng Chủ tịch Hội, Chánh mật thám Pháp Marty làm Chủ tịch danh dự.

Khu di tích Lăng mộ

Mộ của Hoàng Cao Khải nằm ở khu vực ấp Thái Hà cũ, nay nằm ở ngõ 252, phố Tây Sơn (phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội). Di tích này ít được chăm sóc, đến nay khá là hoang phế. Khu di tích có tính đặc thù cao về kiến trúc, được xây dựng năm 1893. Nằm rải rác ở khu vực phía Tây gò Đống Đa, gồm nhiều công trình kiến trúc tinh xảo được đánh giá là đạt đến trình độ kỹ thuật cao tay trong nghệ thuật điêu khắc đá của người Việt. Khu lăng mộ Hoàng Cao Khải được xếp hạng di tích quốc gia năm 1962. Bộ Văn hóa lúc đó đánh giá: "Đây là chứng tích duy nhất của nước ta về một quần thể các công trình lăng tẩm, dinh thự của một phó vương"...

Tác phẩm
Hoàng Cao Khải sáng tác cả bằng chữ Hán lẫn chữ Nôm trên nhiều lĩnh vực. Về lịch sử nổi bật có Việt sử yếu, Việt Nam nhân thần giám, Việt sử kinh bằng chữ Hán, sau được chính ông diễn nôm; Nam sử diễn âm bằng chữ Nôm. Ông được xem là có phát kiến mới về phương pháp luận sử học và những đánh giá khác lạ so với thời đó.

Các sáng tác của Hoàng Cao Khải thường lấy đề tài lịch sử như:
Tây nam đắc bằng (Đi về hướng tây nam gặp được bạn) kể việc Gia Long gặp Bá Đa Lộc nhờ cầu viện nước Pháp,
Trung hiếu thần tiên nói về Hưng Đạo Vương và thời Trần.

Ông cũng soạn các truyện lịch sử mang tính giáo dục luân lý phong kiến như Gương sử Nam, Làm con phải hiếu, Đàn bà Việt Nam...

Ông cũng là soạn giả vở tuồng Gia Long phục quốc.

Đánh giá
Hầu hết các sĩ phu đương thời đều coi khinh Hoàng Cao Khải dù Hoàng có tài văn học. Thái độ đó bắt nguồn từ tác phong kẻ sĩ Nho học, vốn bất hợp tác với người Pháp. Hoàng thì ngược lại, cộng tác rất đắc lực với người Pháp. Các con là Hoàng Mạnh Trí, Hoàng Trọng Phu đều làm tổng đốc, Hoàng Gia Mô làm Tri huyện, phục vụ cho người Pháp.

Sĩ phu Hưng Yên có đôi câu đối, chửi khéo Hoàng Cao Khải:
"Ông ra Bắc là may, Quan Kinh lược, tước Quận Công, bốn bể không nhà mà nhất nhỉ".
"Cụ về Tây cũng tiếc, trong triều đình, ngoài bảo hộ một lòng với nước có hai đâu ?"

"Bốn bể không nhà" là ý nói mất gốc; "ông về Tây cũng tiếc": chính nghĩa nói là đi về cõi Tây Trúc, Tây Thiên, âu cũng thiệt thòi nhưng thực ra là nói người Tây tiếc vì mất đi tay sai đắc lực. Còn như "một lòng với nước có hai đâu" chính là một mình ông trung với nước, không có người thứ hai nhưng thực là mỉa có hai nước (nước Nam, nước Tây), ông trung với nước nào ? (Dẫn theo Vũ Ngọc Khánh, "Người có vấn đề trong sử nước ta", Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, 2008)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ai chôn chân tượng đá?
"Đánh giá lại" Hoàng Cao Khải

Người Hà Tĩnh
Nhà văn Việt Nam thời Nguyễn
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà sử học Việt Nam
Đại học sĩ triều Nguyễn
Sinh năm 1850
Mất năm 1933
Phong trào độc lập Việt Nam
Người Việt Nam tham gia quân sự hỗ trợ thực dân Pháp xâm lược (thời nhà Nguyễn)
Công tước nhà Nguyễn


title: Shorea longisperma

text:
Shorea longisperma (tiếng Anh thường gọi là Yellow Meranti) là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Brunei, Indonesia, và Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Shorea longisperma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

longisperma
Thực vật Brunei
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia


title: Oecetis kadmos

text:
Oecetis kadmos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Cô bé Fadette

text:
Cô bé Fadette (La Petite Fadette) là tiểu thuyết tiêu biểu cho giai đoạn Đồng quê của nhà văn Pháp George Sand, được viết vào năm 1849. Năm 1900, tiểu thuyết được chính thức phát hành bởi nhà xuất bản Henry Holt and Company. Cô bé Fadette cũng được chuyển thể thành phim truyền hình vào năm 2004.

Nội dung
Cuốn sách đưa người đọc trở lại với đồng quê nước Pháp thế kỷ 19. Ông bà Barbeau là những người nông dân đáng kính và tương đối giàu có trong vùng Cosse. Khi hai anh em sinh đôi Sylvinet và Landry ra đời, họ đã bỏ ngoài tai những lời khuyên và không tách biệt chúng từ nhỏ. Do đó, khi lớn lên, chúng luôn bên nhau và yêu thương nhau nhiều hơn bất cứ điều gì khác. Tuy vậy, họ lại khá khác nhau, Landry mạnh mẽ hơn về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhưng khi 14 tuổi, Landry phải đến làm việc trong một trang trại lân cận. Trong khi Landry cố che giấu sự buồn phiền khi phải xa anh trai thì Sylvain lại khóc và rất hay bộc lộ cảm xúc ra ngoài.

Trong khi đi tìm anh trai mình, Landry đã gặp Fadette. Fadette, cùng với đứa em ốm yếu, lớn lên trong sự đùm bọc của bà ngoại, một bà lão già nua, cay nghiệt, bị người đời xa lánh. Fadette giúp Landry đi tìm anh trai và anh đã hứa rằng nếu cô còn phải giúp anh một lần nữa thì cô có thể yêu cầu anh làm bất cứ điều gì cô muốn. Và Landry đã cần tới lời khuyên của cô thêm một lần nữa để vượt qua sông.

Do đó, Fadette yêu cầu anh nhảy với một mình cô tại lễ hội làng tiếp theo. Landry rất khó chịu vì cô mang tiếng xấu và ngoài ra, anh muốn nhảy với Madelon, một cô gái xinh đẹp mà anh thích. Tuy nhiên, anh miễn cưỡng giữ cho lời hứa của mình và thậm chí bảo vệ Fadette khi chàng trai khác làm phiền cô. Fadette xấu hổ, cô nói với Landry rằng anh có thể khiêu vũ với bất cứ ai mà anh muốn rồi bỏ đi. Tuy nhiên, Landry bí mật theo sau và thấy cô khóc. Sau đó, họ nói chuyện trong bóng tối và Landry nhận ra rằng cô là một người rất tử tế, thông minh và không đáng bị khinh thường. Anh thậm chí còn muốn hôn cô nhưng cô từ chối, nói rằng anh sẽ hối hận vào ngày hôm sau. Hôm sau, Landry không hiểu sao mình lại cảm thấy sức hấp dẫn từ Fadette. Nhưng chẳng bao lâu sau, anh vô tình nghe được cuộc trò chuyện giữa Fadette và Madelon, cho thấy một bên thì tốt bụng và khiêm tốn, một bên lại kiêu ngạo và tự đắc. Điều đó lại khơi dậy những tình cảm mà Landry dành cho Fadette.

Sau đó, Fadette và Landry bí mật yêu nhau. Sylvinet nhận thấy nhiều điều đổi khác ở em trai mình. Anh phát hiện ra bí mật giữa họ, nhưng giữ kín nó. Còn Madelon, khi phát hiện ra, lại kể cho tất cả mọi người trong làng. Mọi người, bao gồm cả cha mẹ Landry đều hết sức bất ngờ và giục anh mau chóng kết thúc mối quan hệ. Landry không đồng ý nhưng Fadette quyết định bỏ đi. Một số thời gian sau, Landry cũng rời khỏi làng.

Khi Fadette quay về làng, cô đã trở thành một người xinh đẹp và đáng kính. Sau khi bà ngoại mất, cô mới phát hiện ra bà có rất nhiều tài sản và nhờ có số tiền thừa kế, cô có thể chăm sóc tốt cho bản thân và em trai. Tất cả mọi người trong làng cuối cùng đã quý mến Fadette và cha mẹ của Landry chấp nhận lễ đính hôn của họ. Nhưng sự ghen tị một lần nữa làm cho Sylvain mắc bệnh. Mặc dù ban đầu anh từ chối gặp Fadette, nhưng cô đã chữa khỏi bệnh cho anh và anh cũng đã chấp nhận cô, thậm chí nhiều hơn thế. Ở đoạn cuối truyện, Landry kết hôn với Fadette còn Sylvinet nhập ngũ. Mặc dù Landry không biết, nhưng mẹ của anh và có thể cả Fadette cũng nhận ra rằng Sylvain đã yêu cô và không muốn phá vỡ hạnh phúc của Landry.

Tham khảo

Tiểu thuyết năm 1849
Tiểu thuyết của George Sand


title: Caloptilia cirrhopis

text:
Caloptilia cirrhopis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Tasmania.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Conus anabelae

text:
Conus anabelae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

anabelae


title: Epiry

text:
Epiry là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 194. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2006, dân số ước tính là 198 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Marginella lineatolabrum

text:
Marginella lineatolabrum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Serratia proteamaculans

text:
{{Bảng phân loại
| name = Serratia proteamaculans
| regnum = Bacteria
| phylum = Proteobacteria
| classis = Gamma Proteobacteria
| ordo = Enterobacteriales
| familia = Enterobacteriaceae
| genus = Serratia
| binomial = Serratia proteamaculans| binomial_authority = (Paine and Stansfield 1919)  Grimont et al. 1978
| synonyms = Pseudomonas proteamaculans Paine and Stansfield 1919  Xantomonas proteamaculans (Paine and Stansfield 1919) Burkholder 1948  Erwinia proteamaculans (Paine and Stansfield 1919) Dye 1966
| image =
| species = S. proteamaculans}}Serratia proteamaculans'' là trực khuẩn Gram âm, kỵ khí tùy nghi.

Chú thích

Tham khảo

P
Vi khuẩn được mô tả năm 1919
P
P
P


title: Oncocephala cuneata

text:
Oncocephala cuneata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Nancy (định hướng)

text:
thế:Đề cập|Nancy}}
Nancy
Nancy (huyện)
Nancy Pelosi
Nancy (ca sĩ)

Xem thêm


title: Pseudochliaria

text:
Pseudochliaria là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bướm xanh


title: Diễm mao

text:
Diễm mao hay ngổ trâu (danh pháp khoa học: Callitriche stagnalis) là một loài thực vật thủy sinh có nguồn gốc bản địa tại châu Âu nhưng đã được di thực tới các lục địa khác. Có nơi loài này gây hại cho giao thông đường thủy vì mọc tràn lan. Đây là cây thân thảo thường niên mọc dưới đáy các dòng nước nông hoặc các vùng đất bùn lầy dọc theo sông ngòi. Thân mảnh, không lông mọc ngoi lên tận mặt nước và tạo thành khối lá lớn trôi nổi, có hình tròn hoặc hình thìa. Lá mọc đối, chụm tại mặt nước, không cuống; phiến lá nhỏ, hình bay, dạng vạch, dài từ 1-7mm, rộng từ 1-2mm, có 3 gân. Hoa đơn độc, hoặc một hoa đực và một hoa cái ở nách của các lá, có cuống ngắn. Quả có 4 hạch phân biệt rõ, hơi ráp.

Công dụng
Thường được thu hái làm rau ăn. Ngoài ra, diễm mao cũng được sử dụng như là thuốc điều kinh.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ngổ trâu, trang Y học cổ truyền của Đại học Huế

Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile

S
Thực vật thủy sinh
Cây thuốc
Rau ăn lá
Thực vật châu Âu
Thực vật xâm hại
Loài thực vật xâm lấn Hoa Kỳ


title: Cybister procax

text:
Cybister procax là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Cybister


title: Hydrovatus exochomoides

text:
Hydrovatus exochomoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Leptocerus savur

text:
Leptocerus savur là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera miền Cổ bắc
Leptocerus


title: Helicopsyche petri

text:
Helicopsyche petri là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Crepicardus mocquerysi

text:
Crepicardus mocquerysi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Crepicardus


title: Limbodessus amabilis

text:
Limbodessus amabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Limbodessus


title: Turnhout

text:
Turnhout là một đô thị thuộc tỉnh Antwerp. Đô thị này chỉ bao gồm thành phố Turnhout proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Turnhout có dân số 39,791 người. Tổng diện tích là 56,06 km² với mật độ dân số là 710 người trên mỗi km².
Turnhout có cự ly khoảng 42 km so với thành phố Antwerpen, 30 km so với Breda và Tilburg, 40 km so với Eindhoven. Câu lạc bộ bóng đá của địa phương là K.V. Turnhout.

Đô thị này là quê hương của Walter Bax, Philippus Jacobus Brepols,  Pieter Corbeels, * Filip Daems,  Bart Dockx, Didier de Chaffoy de Courcelles, Jozef SimonsFrançois du Four, Micha Marah, Jan Renier Snieders, Paul Stoffels,  Jozef van Hoeck và Cornelis Verdonck.

Các đơn vị giáp ranh
 Baarle-Hertog
 Beerse
 Kasterlee
 Merksplas
 Oud-Turnhout
 Ravels
 Tielen
 Vosselaar

Đô thị kết nghĩa
: Hammelburg
: Gödöllö
: Hanzhong

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
Strip Turnhout  - English version under construction
Open Doek  - In Dutch only
Vrij-Dagen  - In Dutch only

Xã của Antwerpen
Di sản thế giới tại Bỉ


title: 3215 Lapko

text:
3215 Lapko (1980 BQ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 1 năm 1980 bởi L. G. Karachkina ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3215 Lapko

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: 886 Washingtonia

text:
886 Washingtonia

886 Washingtonia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được George Henry Peters phát hiện ngày 16.11.1917 ở Washington, D.C. (Hoa Kỳ), và được đặt theo tên George Washington, tổng thống Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1917
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Hội nghị thượng đỉnh Bucharest 2008

text:
Hội nghị thượng đỉnh NATO 2008 (tiếng Anh: 2008 Bucharest Summit) là cuộc gặp lần thứ 20 giữa các nguyên thủ các quốc gia thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) diễn ra từ ngày 2 đến 4 tháng 4 năm 2008 tại Bucharest, România. Tại Hội nghị này, 3 quốc gia gồm Croatia, Albania, và Cộng hòa Macedonia dự kiến chính thức gia nhập liên minh. Ngoài ra, 2 quốc gia khác là Gruzia và Ukraina có thể được mời tham gia Kế hoạch hành động tư cách thành viên NATO (NATO Membership Action Plan).

Các sự kiện và chủ đề trong Hội nghị
Theo dự kiến, Hội nghị thượng đỉnh NATO 2008 sẽ có các sự kiện cũng như sẽ thảo luận các vấn đề sau .

Khả năng và quyền hạn của NATO.
Quan hệ căng thẳng giữa Nga và NATO. (3 và 4 tháng 4)
An ninh mạng.
Hợp tác giữa EU và NATO.
An ninh năng lượng.
Sự ổn định tại Tây Balkan.
Sứ mệnh tại Afghanistan. (2 và 3 tháng 4)
Kết nạp thành viên mới (Albania, Croatia, Macedonia).
Đưa các quốc gia vào danh sách chờ làm thành viên (Gruzia và Ukraina). (4 tháng 4)

Mở rộng NATO
Mặc dù Hoa Kỳ ủng hộ Gruzia và Ukraina gia nhập NATO nhưng nhiều quốc gia khác như Đức và Pháp đã phản đối. Một quốc gia khác chuẩn bị chính thức gia nhập là Macedonia bị Hy Lạp phủ quyết do tranh cãi về cái tên Macedonia.

NATO-Nga
NATO mời Tổng thống Nga Vladimir Putin đến Hội nghị thượng đỉnh tại Bucharest từ ngày 3 tháng 4 (ngày thứ hai của Hội nghị) để tham gia cuộc thảo luận song phương giữa NATO và Nga. Hai vấn đề sẽ được thảo luận tại đây là kế hoạch đặt tên lửa đánh chặn của Hoa Kỳ tại Ba Lan và Cộng hòa Séc và đưa Gruzia và Ukraina vào danh sách chuẩn bị kết nạp làm thành viên NATO.. Nga phản đối rất quyết liệt và cứng rắn trong cả hai vấn đề này.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trang chủ

Lịch sử Bucharest
2008
România 2008
Chính trị năm 2008
Hội nghị ngoại giao ở România
Hội nghị ngoại giao thế kỷ 21
Quan hệ quốc tế năm 2008
Hội nghị năm 2008
Bucharest thế kỷ 21
România và NATO


title: Agabus uralensis

text:
Agabus uralensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Nilsson & Petrov miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Kỳ Long

text:
Kỳ Long là một phường thuộc thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Địa lý

Phường Kỳ Long nằm ở phía đông thị xã Kỳ Anh, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các phường Kỳ Liên và Kỳ Phương
Phía tây và phía bắc giáp phường Kỳ Thịnh
Phía nam giáp tỉnh Quảng Bình.

Phường có diện tích 21,37 km², dân số năm 2014 là 9.891 người, mật độ dân số đạt 463 người/km².

Lịch sử
Trước đây, Kỳ Long là một xã thuộc huyện Kỳ Anh.

Ngày 8 tháng 9 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 105-HĐBT. Theo đó, thành lập xã Kỳ Liên trên cơ sở 1.600 ha diện tích tự nhiên và 1.340 người của xã Kỳ Long, 150 ha diện tích tự nhiên và 383 người của xã Kỳ Phương.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Kỳ Long còn lại 2.150 ha diện tích tự nhiên và 2.883 người.

Ngày 10 tháng 4 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 903/NQ-UBTVQH13. Theo đó, chuyển xã Kỳ Long về thị xã Kỳ Anh mới thành lập và thành lập phường Kỳ Long trên cơ sở toàn bộ 2.136,53 ha diện tích tự nhiên và 9.891 người của xã Kỳ Long.

Giao thông
Trên địa bàn phường có Quốc lộ 1 đi qua.

Chú thích


title: Robert Solow

text:
Robert Merton Solow (sinh ngày 23 tháng 8 năm 1924 tại Brooklyn, New York) là một học giả kinh tế Hoa Kỳ, ông được biết đến với các đóng góp của ông về lý thuyết tăng trưởng kinh tế mà đỉnh cao là mô hình tăng trưởng ngoại sinh được đặt tên theo tên của ông. Ông đã được trao giải John Bates Clark (1961), giải Nobel Kinh tế (1987), giải thưởng Nhà nước về Khoa học (1999).

Cuộc đời
Solow sinh ra trong một gia đình người Do Thái. Ông được hưởng một nền giáo dục cơ bản rất tốt tại New York. Năm 1940, ông trở thành sinh viên có học bổng của Đại học Harvard. Cuối năm 1942, ông tạm dời ngôi trường này để gia nhập quân đội và chiến đấu tại Bắc Phi và Ý cho đến hết Chiến tranh thế giới thứ hai.

Năm 1945, ông quay trở lại Đại học Harvard học tiếp. Năm 1949, ông được mời làm giảng viên môn thống kê và toán kinh tế tại Khoa Kinh tế, Học viện Công nghệ Massachusetts. Từ năm 1949 đến năm 1950, ông học thêm về thống kê tại Đại học Colombia. Ông giành được học vị tiến sĩ kinh tế tại Đại học Harvard.

Năm 1961-62, Robert Solow tham gia Hội đồng tư vấn kinh tế cho Tổng thống John F. Kennedy. Năm 1968-1970, ông tham gia Ủy ban Bình ổn Thu nhập của Tổng thống.

Sự nghiệp
Năm 1956, Solow công bố nghiên cứu "The Economic Record" trong đó ông trình bày về các nhân tố quy định tăng trưởng kinh tế. Sử dụng mô hình toán, Solow đã tính ra rằng bốn phần năm mức tăng trưởng sản lượng bình quân trên một lao động của Hoa Kỳ là nhờ sự tiến bộ về công nghệ. Mô hình tăng trưởng kinh tế nội sinh, vì thế, sau này hay được gọi là Mô hình tăng trưởng Solow hoặc Mô hình tăng trưởng Solow-Swan.

Solow còn là người đầu tiên phát triển một mô hình về tăng trưởng kinh tế với các loại vốn cũ. Ý tưởng của Solow trong mô hình tăng trưởng dùng vốn cũ là vốn mới có giá hơn vốn cũ bởi vì vốn được tạo ra dựa vào công nghệ đã biết và vì công nghệ liên tục phát triển. Sau này, các mô hình tăng trưởng kinh tế của Paul Romer và Robert Lucas, Jr. đều được phát triển trên cơ sở mô hình của Solow.

Kể từ sau khi Solow công bố công trình năm 1956, hàng loạt mô hình tăng trưởng kinh tế phức tạp đã được xây dựng, dẫn tới nhiều kết luận khác nhau về nguồn gốc của tăng trưởng kinh tế. Song cho đến nay, vẫn có nhiều nhà kinh tế sử dụng cách tính nguồn tăng trưởng của Solow để ước lượng sự đóng góp của các nhân tố thay đổi công nghệ, vốn và lao động vào tăng trưởng kinh tế.

Một số trước tác trứ danh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nobel Autobiography
 Video Interview with Solow from NobelPrize.org
 Articles written by Solow for the New York Review of Books
 Robert M. Solow – Prize Lecture
 Solow in the Tropics. By John Toye. History of Political Economy, 41, 1: 221–240
 IDEAS/RePEc
 Robert M. Solow Papers, 1951–2011 and undated. Rubenstein Library, Duke University.

Nhà kinh tế học Mỹ
Người Mỹ gốc Do Thái
Giải John Bates Clark
Giải thưởng Nhà nước về Khoa học, Hoa Kỳ
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Sinh năm 1924
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts
Nhà văn Hoa Kỳ thế kỷ 21
Nhà kinh tế thế kỷ 20
Nhà kinh tế thế kỷ 21
Di chuyển đến Wikiquote
Nhân vật còn sống
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai
Lính Lục quân Hoa Kỳ


title: Bulbophyllum turkii

text:
Bulbophyllum turkii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

turkii]]

T


title: Megachile heinrichi

text:
Megachile heinrichi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1979


title: Tillandsia rubroviolacea

text:
Tillandsia rubroviolacea là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Tillandsia rubroviolacea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

R
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Athena (thần thoại)

text:
Athena hoặc Athene, còn có hiệu là Pallas, là một nữ thần Hy Lạp cổ đại gắn liền với trí tuệ, nghề thủ công mỹ nghệ và chiến tranh, thời sau này bà được đồng hóa với nữ thần La Mã Minerva.{{sfn|Deacy|Villing|2001}} Athena là vị thần bảo trợ cho nhiều thành bang khác nhau trên khắp Hy Lạp, trong đó tiêu biểu nhất là thành Athens mà có thể là nơi bắt nguồn cho tên gọi của bà.. Các biểu tượng chính của bà bao gồm cú mèo, cây ô liu, rắn và biểu tượng đầu Gorgon. Trong nghệ thuật, bà thường được miêu tả với hình ảnh đầu đội mũ trụ và tay cầm giáo.

Bắt nguồn từ một nữ thần thủ hộ Aegean, Athena có mối liên hệ chặt chẽ với thành bang Athens, bà còn được gọi là Polias và Poliouchos (biến thể từ polis, có nghĩa là "thành bang"). Các đền thờ của bà thường nằm trên đỉnh khu thành phòng thủ acropolis ở trung tâm các thành phố, trong đó nổi tiếng nhất là Đền Parthenon trên đồi Acropolis tại Athens. Với tư cách là thần bảo trợ cho nghề thủ công và dệt, Athena còn được gọi là Ergane. Bên cạnh đó, Athena là một nữ thần chiến binh, được cho là người dẫn dắt các binh sĩ trong trận chiến. Lễ hội quan trọng nhất ở Athens là Panathenaia để tôn vinh Athena, được tổ chức trong tháng Hekatombaion (tương ứng với tháng bảy/tháng tám lịch Gregorius) vào thời gian hạ chí.

Theo thần thoại Hy Lạp, Athena được sinh ra từ trán của thần Zeus. Trong huyền thoại sáng lập Athens, Athena đã đánh bại Poseidon trong cuộc đua giành quyền bảo trợ thành bang này bằng cách tạo ra cây ô liu đầu tiên. Bà còn được gọi là Athena Parthenos, nghĩa là "Athena Đồng trinh". Trong một thần thoại Attica cổ, thần Hephaestus đã cố cưỡng hiếp bà nhưng bất thành, dẫn đến việc Gaia sinh ra Erichthonius, người được Athena nuôi dạy và trở thành một vị vua sáng lập Athens. Athena cũng là nữ thần bảo trợ cho các cuộc phiêu lưu anh hùng, bà đã trợ giúp các anh hùng như Perseus, Heracles, Bellerophon và Jason vượt qua nhiều thử thách. Cùng với Aphrodite và Hera, Athena là một trong ba nữ thần tham gia vụ tranh cãi khơi mào cuộc chiến thành Troia. Bà xuất hiện nhiều lần trong sử thi Iliad với vai trò người hỗ trợ phe Achaea và là người giúp đỡ Odysseus trong thiên sử thi cùng tên. Trong các tác phẩm sau này của nhà thơ La Mã Ovid, Athena đã thi dệt vải với nàng Arachne người trần, dẫn đến việc biến Arachne thành con nhện đầu tiên; Ovid cũng sáng tác câu chuyện Athena biến Medusa thành quỷ đầu rắn Gorgon sau khi bắt gặp nàng bị Poseidon cưỡng hiếp trong đền thờ của bà.

Kể từ thời Phục hưng, Athena đã trở thành một biểu tượng toàn cầu của trí tuệ, nghệ thuật và cổ điển học. Các nghệ sĩ và nhà phúng dụ phương Tây thường coi Athena là biểu tượng của tự do và dân chủ.

Từ nguyên

Athena gắn liền với thành phố Athens. Tên của thành phố trong tiếng Hy Lạp cổ đại là Ἀθῆναι (Latinh hóa: Athȇnai), dạng số nhiều của Ἀθήνη (Athḗnē). Từ thời cổ đại, các học giả đã tranh cãi liệu Athena được đặt theo tên của Athens hay Athens được đặt theo tên của Athena; tuy nhiên, hiện nay các nhà nghiên cứu hầu như nhất trí rằng tên của nữ thần lấy từ tên thành phố, vì hậu tố -ene thường xuất hiện trong các địa danh chứ ít khi xuất hiện ở tên người. Người Hy Lạp xưa có tập quán đặt tên nữ thần phù hộ thành bang của họ theo tên của chính thành bang đó. Một vài ví dụ là nữ thần Mykene bảo hộ Mycenae, thần Thebe bảo hộ Thebai. Theo nhà ngôn học Hà Lan Robert S. P. Beekes (2009), danh xưng Athenai có lẽ là một từ mượn Tiền-Hy Lạp bởi từ này chứa hình vị *-ān-.

Trong tác phẩm đối thoại Cratylus, triết gia Hy Lạp cổ đại Platon (428–347 TCN) đưa ra một số cách giải nghĩa tên gọi Athena dựa trên thiển ý của mình ông hoặc của dân gian đồn đại. Plato tin rằng tên của Athena có nguồn gốc từ Ἀθεονόα, Atheonóa tiếng Hy Lạp — mà người Hy Lạp sau này lý giải là kết hợp của từ 'tâm trí' (νοῦς, noũs) và 'thần' (θεός, theós). Nhà hùng biện thế kỷ thứ 2 CN Aelius Aristides giải nghĩa tên Athena là 'bầu trời', 'không khí', 'đất' và 'mặt trăng'.

Nguồn gốc

Athena ban đầu là một nữ thần cung điện của người Aegean, với vai trò cai quản các nghề thủ công gia dụng và bảo vệ nhà vua. Dòng chữ khắc tiếng Hy Lạp Mycenae   /Athana potnia/ được tìm thấy tại Knossos, trên một phiến đá cổ tự Linear B thời Hậu Minoan II; di chỉ là kho lưu trữ Linear B cổ nhất từng tìm được. Mặc dù Athana potnia thường được dịch là "Bà Athena", nó cũng có thể có nghĩa là "Potnia của Athana", hoặc 'Quý nhân thành Athens'. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa các dòng chữ khắc Knossos với với thành Athens chưa được khẳng định chắc chắn. Có một chuỗi ký tự a-ta-no-dju-wa-ja xuất hiện trong các phiến đá chữ Linear A chưa giải mã được viết bằng thứ ngôn ngữ Minoan chưa được phân loại. Dòng chữ này có thể liên quan tới các cụm từ Linear B tiếng Mycenae a-ta-na po-ti-ni-ja và di-u-ja hoặc di-wi-ja (Diwia, "thuộc về Zeus" hoặc một nữ thần trùng tên), nên có thể được dịch thành "Athena, con của Zeus" hoặc "Athena thần thánh". Điều này khớp với hình tượng Athena là con gái của thần Zeus (Διός θυγάτηρ; cfr. Dyeus) trong thần thoại và sử thi Hy Lạp. Tuy nhiên, dòng chữ khắc trên dường như rất giống với cụm "a-ta-nū-tī wa-ya", được Jan Best đánh số SY Za 1. Best dịch phần a-ta-nū-tī là "Ta đã ban cho" (tiếng Anh: "I have given").

Một bức bích họa Mycenea khắc họa hai người phụ nữ dang tay về phía một nhân vật trung tâm được bao phủ bởi một chiếc khiên khổng lồ hình số tám; hình ảnh này có thể mô tả nữ thần chiến binh và chiếc palladion (khiên) của bà, hoặc mô tả biểu tượng palladion đại diện cho bà. Trong "Bức bích họa Đám rước" tại Knossos, hai hàng nhân vật nâng bình dường như đang trình diện trước một nhân vật trung tâm, có lẽ là thực thể tiền thân Minoan của Athena. Học giả Martin Persson Nilsson hồi đầu thế kỷ XX cho rằng các bức tượng nữ thần rắn của người Minoan chính là dạng tiền thân của nữ thần Athena.

Nilsson và nhiều người khác cũng cho rằng, ban đầu Athena hoặc là một con cú hoặc một nữ thần chim nói chung. Trong quyển III Odyssey, bà hóa thân thành đại bàng biển. Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng hình ảnh Athena dần được lược bỏ dạng đầu cú rồi sau đó bỏ đi đôi cánh. Jane Ellen Harrison nhận xét: "Athena khi xuất hiện trong nghệ thuật đã hoàn toàn thoát khỏi hình dạng động vật, các hình dạng tiền thân của bà như rắn và chim chỉ còn là các biểu trưng, tuy trong nhiều bức tranh bình gốm hình nhân màu đen, bà vẫn được mô tả với đôi cánh."

Phần lớn các học giả đồng tình rằng tục thờ phụng Athena đã giữ lại một số khía cạnh của các nữ thần Tiền Ấn-Âu. Tục thờ phụng Athena cũng có thể bị ảnh hưởng bởi những nữ thần chiến binh Cận Đông như Ishtar/ Innana ở Lưỡng Hà và Anat của người Ugarit, cả hai đều được mô tả với đặc điểm tay cầm vũ khí. Nhà cổ điển học Charles Penglase lưu ý rằng Athena tương đồng với Inanna trong hình tượng "nữ thần chiến binh dũng mãnh" và cả hai nữ thần đều gắn liền với sự sáng tạo. Sự ra đời của Athena từ trán thần Zeus có thể bắt nguồn từ câu chuyện thần thoại Sumer về việc Inanna đi xuống và trở về từ cõi âm.

Plato ghi lại rằng người dân Sais ở Ai Cập thờ phụng một nữ thần tên là Neith mà ông cho là rất giống với Athena. Neith là nữ thần chiến tranh, săn bắn và nghề dệt của Ai Cập cổ đại. Tục thờ phụng bà bắt đầu từ thời kỳ Tiền triều đại của Ai Cập. Trong thần thoại Hy Lạp, Athena đã đến thăm nhiều địa điểm ở Bắc Phi, bao gồm sông Triton ở Libya và đồng bằng Phlegraean. Dựa trên những điểm tương đồng này, nhà Trung Hoa học Martin Bernal đã đề xuất giả thuyết "Athena da đen", cho rằng tục thờ Neith được truyền bá từ Ai Cập sang Hy Lạp, cùng với "một số lượng khổng lồ các đặc tính văn minh và văn hóa trong thiên niên kỷ thứ ba và thứ hai". Giả thuyết "Athena da đen" từng gây tranh cãi vào gần cuối thế kỷ 20, nhưng hiện đã bị phần lớn học giả ngày nay bác bỏ.

Giáo phái và bảo trợ

Giáo phái Toàn Hy Lạp và Athens

Với danh hiệu Athena Polias, Athena được tôn là nữ thần và người bảo hộ thành Athens. Ở Athens, lễ hội Plynteria hay "Lễ tẩy trần", được tổ chức hàng năm vào cuối tháng Thargelion và kéo dài trong năm ngày. Trong thời gian này, các nữ tư tế của Athena, hay các plyntrídes, thực hiện một nghi lễ tẩy rửa bên trong Erechtheion, thánh địa dành cho Athena và Poseidon. Tại đây tượng thần Athena được cởi bỏ trang phục và gột rửa sạch sẽ. Athena cũng được thờ cúng tại các lễ hội như Chalceia với danh hiệu Athena Ergane, thần bảo trợ các nghề thủ công, đặc biệt là dệt vải. Bà cũng là người bảo trợ cho nghề kim hoàn nghề rèn giáp và vũ khí. Vào cuối thế kỷ thứ 5 TCN, Athena đã trở thành nữ thần của triết học.

Là Athena Promachos, bà được tin là người dẫn dắt đoàn quân xông pha chiến trận. Athena đại diện cho khía cạnh kỷ luật và chiến lược của chiến tranh, trái ngược với người anh em Ares, vị thần bảo trợ cho bạo lực, đẫm máu và tàn sát— "khía cạnh dã man của chiến tranh". Athena được cho rằng chỉ ủng hộ những người chiến đấu vì chính nghĩa và xem chiến tranh chỉ là công cụ để giải quyết mâu thuẫn. Người Hy Lạp coi Athena cao quý hơn nhiều so với Ares. Vai trò này của Athena được tôn vinh trong các lễ Panathenaea và Pamboeotia, cả hai đều có những màn phô diễn sức mạnh thể thao và quân sự. Là người bảo trợ cho các chiến binh và anh hùng, Athena được cho là ưu ái những người biết sử dụng trí tuệ và mưu kế hơn là chỉ biết dùng bạo lực.

Là một thánh nữ chiến binh, Athena còn có danh hiệu Parthenos (Παρθένος "đồng trinh"), bởi vì bà là một nữ thần đồng trinh trọn đời giống như Artemis và Hestia. Ngôi đền nổi tiếng nhất của Athena, đền Parthenon trên đồi Acropolis, lấy tên từ tính ngữ này. Theo Karl Kerényi, một học giả về thần thoại Hy Lạp, khía cạnh đồng trinh luôn là một đặc tính quan trọng và nhất quán của Athena qua các thời đại.

Các giáo phái địa phương
Athena không chỉ là nữ thần bảo trợ của riêng Athens mà còn của nhiều thành bang khác, bao gồm Argos, Sparta, Gortyn, Lindos và Larisa. Các giáo phái địa phương của Athena đều là các nhánh con của giáo phái toàn Hy Lạp và thường tổ chức nhiều nghi lễ trưởng thành của thanh niên Hy Lạp, chẳng hạn như lễ thành niên ở thiếu niên hoặc hoặc lễ cập kê ở thiếu nữ. Các giáo phái này đóng vai trò là nơi kết nối xã hội quan trọng, thậm chí còn vượt ra ngoài phần Hy Lạp đất liền. Athena thường được đồng nhất với Aphaea, một nữ thần bản địa của đảo Aegina có nguồn gốc Crete và gắn với nữ thần Artemis và nymph Britomartis. Tại Arcadia, bà được đồng hóa với nữ thần cổ đại Alea và được thờ phụng với danh hiệu Athena Alea. Các thánh địa của Athena Alea nằm ở các thị trấn Mantineia và Tegea của Lakonia. Đền thờ Athena Alea ở Tegea là một trung tâm tôn giáo quan trọng của Hy Lạp cổ đại. Nhà địa lý học Pausanias cho rằng giáo phái Athena Alea được sáng lập bởi vua Aleus của Arcadia.

Athena có một ngôi đền lớn trên acropolis của Sparta, với danh hiệu Poliouchos và Khalkíoikos ("Thuộc về Nhà Đồng thau", Latinh hóa thành Chalcioecus). Tính ngữ này có thể xuất phát từ đặc điểm các bức tượng tại đây làm bằng đồng, hoặc là tường của ngôi đền làm bằng đồng, hoặc là do Athena là thần bảo trợ cho thợ kim hoàn. Giáo phái Athena ở Sparta dùng chuông làm từ đất nung và đồng trong các nghi lễ. Một ngôi đền thờ Athena Polias được xây tại Priene theo phong cách Ionic vào thế kỷ thứ 4 TCN, được thiết kế bởi Pytheos xứ Priene, người cũng thiết kế lăng mộ của Mausolus tại Halicarnassus. Ngôi đền được cung tiến bởi Alexander Đại đế, điều này được ghi lại trong một bản khắc hiện đang lưu trữ tại Bảo tàng Anh.

Thần thoại

Ra đời

Trong các vị thần trên đỉnh Olympus, Athena là đứa con được yêu thích của thần Zeus, được sinh ra từ trán của ông trong hình dạng trưởng thành và đầy đủ khí giới..

Có nhiều dị bản về sự ra đời của bà. Câu chuyện này được đề cập sớm nhất trong Quyển V Iliad, khi Ares chỉ trích Zeus quá thiên vị Athena do "autos egeinao" (nghĩa đen là "ngài đã sinh ra cô ta").

Theo dị bản của Hesiod kể trong Theogony (Thần phả), Zeus kết hôn với Metis - nữ thần "thông thái nhất trong các vị thần và người phàm". Tuy nhiên, sau khi Metis mang thai, Zeus lo sợ đứa trẻ chưa chào đời sau này sẽ lật đổ ông bởi vì lời tiên tri của Gaia và Ouranos rằng Metis sẽ sinh ra những đứa con khôn ngoan vượt qua cha mình. Để ngăn chặn điều đó, Zeus lừa nuốt Metis vào bụng. Một dị bản trong Bibliotheca của ngụy-Apollodorus, được viết vào thế kỷ thứ 2 CN, cho rằng Metis bị ép buộc chứ không phải là vợ của Zeus. Theo đó, Metis đã biến đổi thành nhiều hình dạng khác nhau để thoát khỏi Zeus, nhưng cuối cùng vẫn bị ông ta bắt được, cưỡng hiếp và nuốt chửng.

Sau khi nuốt chửng Metis, Zeus lần lượt lấy thêm sáu người khác cho đến người vợ thứ bảy hiện tại là Hera. Sau đó, Zeus trải qua một cơn đau đầu kinh khủng. Ông đau đớn đến mức ra lệnh cho một người (Prometheus, Hephaestus, Hermes, Ares hoặc Palaemon, tùy nguồn văn liệu) bổ đầu ông ra bằng cái labrys - rìu Minoan hai đầu. Athena nhảy ra khỏi đầu của Zeus trong hình hài trưởng thành và vũ trang đầy đủ. "Bài thánh ca Homer đầu tiên cho Athena" dòng 9–16 nói rằng Athena xuất thế khiến chư thần kinh diễm, đến nỗi thần mặt trời Helios khựng cỗ xe mặt trời lại giữa không trung. Pindar trong bài thơ "Khúc Olympus thứ bảy" kể rằng bà "đã thét vang một tiếng oai hùng" và rằng "cả Bầu trời và Đất mẹ đều rung chuyển trước nữ thần."

Hesiod kể rằng Hera khó chịu với Zeus vì đã tự mình sinh ra một đứa con đến nỗi bà đã tự thụ thai và sinh ra Hephaestus, nhưng trong Imagines 2. 27 (bản dịch tiếng Anh của Fairbanks), nhà hùng biện người Hy Lạp Philostratus Già ở thế kỷ thứ 3 CN viết rằng Hera "hân hoan" trước sự ra đời của Athena "như thể Athena là con ruột của bà."

Nhà biện hộ Cơ đốc giáo Justino Tử đạo ở thế kỷ thứ hai sau Công nguyên trong một phép so sánh đã nói rằng: "Họ bảo Athena là con gái của thần Zeus không thông qua giao hợp, mà là khi vị thần muốn tạo ra một thế giới thông qua một ý niệm (logos), ý nghĩ đầu tiên của ông ta là Athena. "Theo một dị bản từ một bản chú giải Iliad (không tìm thấy ở đâu khác), khi Zeus nuốt Metis, bà đã mang thai Athena với thần khổng lồ Brontes. Tác phẩm Etymologicum Magnum lại cho rằng Athena là con gái của Daktyl Itonos. Các mảnh ghép được Eusebius xứ Caesarea cho là của nhà sử học bán truyền thuyết người Phoenicia Sanchuniathon viết trước khi cuộc chiến thành Troia xảy ra, chép rằng Athena là con gái của Cronus, một vị vua xứ Byblos đã đến thăm "thế giới khả sinh" và ban vùng Attica cho Athena.

Pallas Athena

Tính ngữ Pallas có thể có nguồn gốc từ πάλλω, có nghĩa là "vung [vũ khí]", hoặc nhiều khả năng hơn là từ παλλακίς và các từ liên quan, có nghĩa là "thiếu niên, thiếu nữ". Về điều này, Walter Burkert cho rằng "bà là Pallas của Athens, Pallas Athenaie, giống như Hera của Argos là Here Argeie." Sau này, khi ý nghĩa ban đầu của cái tên bị lãng quên, người Hy Lạp đã sáng tác ra thần thoại để giải thích nguồn gốc của nó, chẳng hạn như những ghi chép của triết gia phái Hưởng lạc Philodemus và Bibliotheca của Ngụy-Apollodorus, cho rằng Pallas ban đầu là một thực thể riêng biệt mà Athena đã giết chết trong trận chiến.

Trong một dị bản, Pallas là con gái của thần biển Triton; bà và Athena là hai người bạn thời thơ ấu, nhưng Athena đã vô tình ngộ sát Pallas trong một trận đấu giao hữu. Đau khổ về điều mình làm, Athena lấy tên Pallas để vinh danh người bạn đã khuất. Trong một dị bản khác, Pallas là một thần khổng lồ; Athena đã giết Pallas trong cuộc chiến giữa các vị thần Olympus và các thần khổng lồ, và lột da hắn ta làm áo choàng. Trong một dị bản khác, Pallas là cha của Athena, hắn ta định tấn công chính con gái mình nên Athena đã giết và lột da hắn làm chiến tích.

Tương truyền, bức tượng thần Athena ngự tại thành Troia được gọi là Palladion, do chính tay Athena tạc theo hình mẫu người bạn đã khuất Pallas. Thần tượng này là bùa hộ mệnh của thành Troia; mọi người tin rằng miễn là tượng còn đứng trong thành, Troia sẽ không bao giờ thất thủ. Khi quân Hy Lạp chiếm được Troia, con gái của Priam là Cassandra đã ôm lấy palladion để được bảo vệ, nhưng Ajax Nhỏ đã gỡ nàng ra khỏi thần tượng và kéo lê nàng đi một cách thô bạo đến chỗ giam cầm. Sự xúc phạm này khiến Athena phẫn nộ. Mặc dù Agamemnon cố gắng xoa dịu cơn giận của bà bằng những vật tế lễ, Athena tạo ra một cơn bão tại Mũi Kaphereos, tiêu diệt gần như toàn bộ hạm đội Hy Lạp và đánh tan tác những con tàu còn sót lại ra khắp biển Aegean.

Thần bảo trợ thành Athens
trái|nhỏ|Tranh chấp giữa Minerva vàd Neptune, bởi René-Antoine Houasse ()
Trong truyền thuyết được kể lại bởi Ngụy-Apollodorus, Athena đã cạnh tranh với Poseidon để trở thành vị thần bảo trợ của thành Athens.  Mỗi người sẽ tặng cho người Athen một món quà và Cecrops, vua của Athens, sẽ chọn ra món quà quý hơn. Poseidon gõ cây đinh baxuống đất và một dòng nước mặn phun lên, giúp Athens thông với biển và phát triển giao thương hàng hải. Athens ở thời kỳ đỉnh cao là một cường quốc biển đáng gớm, đã đánh bại hạm đội Ba Tư trong trận Salamis  —nhưng nước mặn lại không thể uống được. Theo dị bản trong truyện Georgics của Vergil, Poseidon đã tặng cho người Athens con ngựa đầu tiên. Athena tặng cho người Athens cây ô liu thuần hóa đầu tiên. Ô liu mang lại gỗ, dầu và lương thực, trở thành biểu tượng của sự phồn thịnh giàu có. Cecrops nhận món quà này và tuyên bố Athena là nữ thần bảo trợ của Athens. Robert Graves cho rằng huyền thoại này mang tính chính trị, phản ánh mâu thuẫn giữa các tín ngưỡng mẫu hệ và phụ hệ.

Ngụy-Apollodorus ghi lại một truyền thuyết cổ xưa, kể rằng Hephaestus từng cố cưỡng hiếp Athena nhưng bà đã chống cự được và đẩy ông ta ra. Hephaetus xuất tinh và tinh dịch bắn lên đùi bà. Athena kinh tởm lau sạch tinh dịch bằng một búi len rồi ném xuống đất,  khiến đất mẹ Gaia mang thai và sinh ra Erichthonius. Athena đã nhận nuôi Erichthonius. Nhà thần thoại học La Mã Hyginus ghi lại một câu chuyện tương tự, trong đó Hephaestus xin phép Zeus cho cưới Athena vì ông ta đã bổ rìu vào trán Zeus để Athena ra đời. Zeus đồng ý và Hephaestus với Athena làm đám cưới, nhưng trong đêm tân hôn Athena biến mất, khiến Hephaetus xuất tinh trên sàn nhà, thụ tinh cho Gaia sinh ra Erichthonius.

Nhà địa lý học Pausanias ghi lại rằng Athena đã đặt đứa trẻ sơ sinh Erichthonius vào một chiếc rương nhỏ (cista) và giao cho ba người con gái của Cecrops: Herse, Pandrosos và Aglauros chăm sóc. Bà cảnh báo ba chị em không được mở chiếc rương ra, nhưng không cho họ biết lý do hoặc cái gì trong rương. Một trong ba chị em đã mở rương ra. Các nguồn khác nhau ghi lại hoặc họ thấy đứa trẻ là một con rắn, hoặc đứa trẻ được bảo vệ bởi một hay hai con rắn, hoặc đứa trẻ có chân rắn. Trong câu chuyện của Pausanias, hai trong số các chị em đã phát điên khi nhìn thấy thứ bên trong chiếc rương và chết vì nhảy từ đỉnh Acropolis xuống, nhưng có một bức họa bình gốm Attica mô tả cảnh họ đang bị con rắn đuổi đến rìa của vách đá.

Erichthonius là một trong những anh hùng sáng lập quan trọng nhất của Athens và truyền thuyết về những người con gái của Cecrops là một huyền thoại liên quan đến các nghi lễ của lễ hội Arrhephoria. Pausanias ghi lại rằng, trong lễ Arrhephoria, hai cô gái trẻ được gọi là Arrhephoroi, sống gần đền thờ Athena Polias, sẽ được đại tư tế của Athena trao cho những đồ vật bí mật. Họ phải mang theo chúng đi xuống đường ngầm dưới lòng đất, để chúng lại cuối lối đi và lấy một bộ đồ vật bí mật khác lên trở lại ngôi đền. Nghi lễ được thực hiện trong đêm khuya và không ai kể cả đại tư tế biết những đồ vật đó là gì. Con rắn trong câu chuyện có thể là con rắn nằm cuộn dưới chân Athena trong thần tượng Athena Parthenos nổi tiếng ở Parthenon. Nhiều bức tượng còn sót lại của Athena cũng có hình ảnh con rắn này.

Herodotus ghi lại rằng có một con rắn sống trong một kẽ đá ở phía bắc của đỉnh Acropolis Athens và người Athen cúng lễ cho nó một chiếc bánh mật ong mỗi tháng. Vào đêm trước cuộc xâm lược Hy Lạp lần thứ hai của người Ba Tư vào năm 480 TCN, con rắn đã không ăn bánh nên người Athens diễn giải đó như dấu hiệu cho thấy chính Athena đã bỏ rơi họ. Một dị bản khác về thần thoại các thiếu nữ Athens cũng được kể trong Metamorphoses của nhà thơ La Mã Ovid (43 TCN17 CN); trong đó Hermes phải lòng Herse. Herse, Aglaulus, và Pandrosus đến đền thờ để cúng tế cho Athena. Hermes nhờ Aglaulus giúp trong việc chinh phục Herse, đổi lại, Aglaulus đòi tiền làm phần thưởng. Hermes đưa cho nàng số tiền mà các chị em đã dâng lên Athena. Để trừng phạt lòng tham của Aglaulus, Athena sai nữ thần Envy làm cho Aglaulus ghen tị với Herse. Khi Hermes đến tán tỉnh Herse, Aglaulus đã cản đường ông thay vì giúp đỡ như đã hứa, khiến thần tức giận biến nàng thành đá.

Thần bảo trợ chiến binh và anh hùng
Theo Bibliotheca của Ngụy-Apollodorus, Athena đã khuyên bảo và hỗ trợ vua Argus đóng con tàu Argo chở nhóm Jason và các tráng sĩ bắt đầu hành trình phiêu lưu. Ngụy-Apollodorus cũng ghi lại rằng Athena đã chỉ dẫn anh hùng Perseus thực hiện thử thách chặt đầu Medusa. Bà và thần đưa tin Hermes hiện lên trước Perseus khi chàng bắt đầu hành trình và tặng chàng những công cụ cần thiết để giết Gorgon. Athena đưa cho Perseus một chiếc khiên bằng đồng đánh bóng để xem được hình ảnh phản chiếu của Medusa thay vì nhìn trực tiếp vào mắt nàng, tránh bị hóa đá. Hermes đưa cho chàng một lưỡi hái adamant để cắt đầu Medusa. Khi Perseus vung lưỡi hái, Athena đã đánh lạc hướng Medusa quay đi chỗ khác, giúp Perseus thực hiện thành công nhiệm vụ. Theo Khúc ca Olympus thứ mười ba của Pindar, Athena đã giúp người anh hùng Bellerophon thuần hóa ngựa thần có cánh Pegasus bằng cách cho chàng một cái hàm.

Trong nghệ thuật Hy Lạp cổ đại, Athena là vị thần thường xuyên trợ giúp người anh hùng Heracles. Bà xuất hiện trong hai tấm metop (tấm giữa trong cấu trúc cột Doric) tại Đền thờ Thần Zeus ở Olympia, mô tả Mười hai kỳ công của Heracles. Trong tấm đầu tiên, bà quan sát Heracles giết sư tử Nemea, và trong tấm thứ mười, bà giúp ông chống đỡ bầu trời. Bà được coi là người "đồng minh nghiêm khắc" của Heracles, nhưng đồng thời cũng "hiền từ công nhận những thành quả của ông." Những tác phẩm nghệ thuật về cái chết của Heracles thường có hình ảnh Athena đánh cỗ xe chở ông lên đỉnh Olympus để giúp ông hóa thần.

Trong vở bi kịch Orestes của Aeschylus, Athena đã can thiệp để cứu Orestes, con trai của Agamemnon và Clytemnestra, khỏi cơn thịnh nộ của Erinyes và chủ tọa phiên tòa xét xử chàng vì tội giết mẹ. Khi một nửa bồi thẩm đoàn bỏ phiếu trắng án và nửa còn lại bỏ phiếu kết tội, Athena bỏ phiếu quyết định tha bổng cho Orestes và tuyên bố rằng kể từ đó, nếu bồi thẩm đoàn bỏ phiếu hòa thì bị cáo sẽ được trắng án.

Trong Odyssey, sự khôn ngoan và mưu mẹo của Odysseus nhanh chóng chiếm được cảm tình của Athena. Tuy nhiên, trong phần đầu sử thi, bà chủ yếu chỉ gián tiếp hỗ trợ bằng cách gieo vào đầu chàng các ý tưởng trong chuyến hành trình từ thành Troy về nhà. Nhà thần thoại học Walter Friedrich Otto gọi bà là "nữ thần gần gũi", người luôn hướng dẫn và dìu dắt các anh hùng. Cho đến khi Odysseus tắm rửa trên bờ biển đảo Phaeacia, nơi Nausicaa đang giặt quần áo, Athena mới đích thân xuất hiện để giúp đỡ trực tiếp. Bà hiện lên trong giấc mơ của Nausicaa để báo cho công chúa giải cứu Odysseus; bà cũng trợ giúp chàng tẩu thoát về Ithaca. Khi Odysseus đến nơi, Athena cải trang thành người chăn gia súc và báo với chàng rằng vợ chàng, nàng Penelope, đã tái hôn vì cho rằng chàng đã chết, nhưng Odysseus đã tìm cách trả lời khôn khéo để thoát khỏi tình huống này. Bị ấn tượng bởi quyết tâm và sự khôn ngoan của chàng, bà tiết lộ thân phận của mình và hướng dẫn chàng những điều cần thiết để giành lại vương quốc của mình. Bà cải trang cho chàng thành một người ăn xin lớn tuổi để qua mặt hết tất cả mọi người, giúp chàng đánh bại những kẻ đến cầu hôn. Athena cũng hiện lên trước con trai của Odysseus là Telemachus, khiến Telemachus đi tìm gặp các đồng đội cũ của Odysseus để hỏi thăm về cha mình và nghe được những câu chuyện về chuyến phiêu lưu của Odysseus. Sự thúc đẩy của Athena giúp Telemachos trở nên trưởng thành và mạnh mẽ, nối gót cha mình. Bà cũng là người đứng ra giải hòa các mâu thuẫn giữa các dòng họ của những người đến cầu hôn trên đảo Ithaca. Bà đã chỉ dẫn Laertes phóng ngọn giáo giết chết Eupeithes, cha đẻ của Antinous.

Các truyền thuyết trừng phạt

Biểu tượng đầu rắn Gorgoneion có thể có bắt nguồn từ một biểu tượng trừ tà thời cổ đại. Trong một câu chuyện thần thoại sau này được sáng tạo để giải thích về nguồn gốc của biểu tượng, Medusa là một trong ba chị em Gorgon, nhưng khác với hai chị gái, nàng có hình dạng xinh đẹp và không bất tử. Medusa tu hành trong đền thờ Athena ở Athens. Vì ham muốn sắc đẹp của Medusa, Poseidon cưỡng hiếp nàng trong đền thờ, bất chấp lời thề trinh tiết của nữ tư tế. Khi phát hiện đền thờ của mình bị xúc phạm, Athena đã biến Medusa thành một con quái vật gớm ghiếc với mái tóc rắn bò lúc nhúc và có đôi mắt có thể làm người phàm hóa đá chỉ bằng một ánh nhìn.

Trong Khúc ca Pythia thứ mười hai, Pindar kể lại câu chuyện Athena đã phát minh ra aulos, một loại sáo phát ra những lời than thở của hai chị em Gorgon sau khi Medusa bị Perseus chặt đầu. Theo Pindar, Athena đã tặng aulos cho người phàm như một món quà. Sau đó, tác giả hài kịch Melanippides xứ Melos ( 480-430 TCN) đã đưa câu chuyện này vào vở kịch Marsyas của mình, trong đó Athena đã nhìn vào gương khi đang thổi aulos và thấy đôi má phồng lên trông rất ngớ ngẩn, bà ném cái aulos đi và nguyền rủa ai nhặt được sẽ phải chết oan uổng. Nhân mã Marsyas đã nhặt được aulos, và sau này bị Apollo giết vì tội ngạo mạn. Từ đó, phiên bản này của câu chuyện trở thành chính thống và nhà điêu khắc người Athens Myron dựa vào đó đã sáng tác một loạt tượng đồng được đặt trước mặt phía tây của Parthenon vào khoảng năm 440 TCN.

Một câu chuyện thần thoại được nhà thơ Hy Lạp cổ đại đầu thế kỷ 3 TCN là Callimachus kể lại trong bài Thánh ca thứ năm bắt đầu với cảnh Athena tắm suối trên núi Helicon vào buổi trưa cùng với người bạn đồng hành thân thiết, tiên nữ Chariclo. Tiresias, con trai của Chariclo, tình cờ đi săn tại ngọn núi đó và đến suối tìm nước uống. Chàng vô tình nhìn thấy Athena khỏa thân, vì vậy bà làm mù đôi mắt chàng vì đã trông thấy những gì người phàm không được phép thấy. Chariclo ra mặt cầu xin Athena thương xót cho con trai mình. Athena trả lời rằng bà không thể khôi phục đôi mắt của Tiresias, vì vậy, bà bù đắp bằng cách ban cho chàng khả năng nghe hiểu ngôn ngữ chim chóc và có thể từ đó đoán trước được tương lai.

Truyện ngụ ngôn về Arachne nằm trong tập Metamorphoses của Ovid (8 CN) (vi.5–54 và 129–145), đây gần như là nguồn duy nhất nhắc đến truyền thuyết này. Câu chuyện này dường như không mấy phổ biến trước khi được Ovid cải biên và kể lại, nó chỉ được nhắc đến thoáng qua một lần trong Georgics của Virgil (29 TCN) (iv, 246) và không nhắc đến tên Arachne. Theo Ovid, Arachne (có nghĩa là con nhện trong tiếng Hy Lạp cổ đại) là con gái của một thợ nhuộm màu tía Tyrus nổi tiếng ở Hypaipa của Lydia, và là học trò của Athena. Nàng tự phụ về tay nghề dệt vải của mình tới mức nàng tuyên bố rằng tài năng của mình còn vượt trội hơn cả Athena. Athena cho Arachne một cơ hội để chuộc lỗi bằng cách giả dạng một bà già và cảnh báo Arachne không được xúc phạm các vị thần. Arachne chế giễu bà và muốn tổ chức một cuộc thi tài dệt vải để có thể chứng tỏ khả năng của mình.

Athena dệt cảnh bà chiến thắng Poseidon trong cuộc thi giành quyền bảo trợ thành Athens. Tấm thảm của Athena cũng có cả 12 vị thần Olympus và cảnh họ đánh bại những kẻ thách thức quyền uy của thần. Tấm thảm của Arachne có 21 cảnh xoay quanh sự trụy lạc của các vị thần, bao gồm việc Zeus quyến rũ rồi bỏ mặc Leda, Europa và Danaë. Nó phản ánh những hành động bất công và bất tín của thần linh đối với người phàm. Tuy công nhận tác phẩm của Arachne đẹp hoàn hảo, nhưng Athena nổi trận lôi đình trước nội dung báng bổ thánh thần của nó. Trong cơn thịnh nộ, Athena cầm con thoi rạch nát tấm thảm và khung cửi của Arachne, rồi lấy cây trượng đập vào mặt Arachne bốn lần. Arachne uất ức treo cổ tự vẫn, cuối cùng Athena thương hại và cho nàng sống lại thành một con nhện để nàng được kéo sợi và dệt mãi mãi.

Cuộc chiến thành Troia
trái|nhỏ|Tranh khảm Hy Lạp cổ từ Antioch, thế kỷ 2 CN, AD, mô tả cảnh Phán xét của Paris
Truyền thuyết Phán xét của Paris được nhắc đến vắn tắt trong Iliad, nhưng được kể lại kỹ hơn trong bản rút gọn của sử thi Cypria đã bị thất lạc. Câu chuyện kể rằng tất cả các nam thần và nữ thần cùng nhiều người phàm trần được mời đến tham dự hôn lễ của Peleus và Thetis (cha mẹ của Achilles). Chỉ có nữ thần của sự bất hòa Eris là không được mời. Để trả thù, bà ta đến đám cưới và ném vào giữa bàn tiệc một quả táo vàng có khắc chữ καλλίστῃ (kallistēi, "dành cho người đẹp nhất"). Aphrodite, Hera và Athena đều tự cho mình là người đẹp nhất và do đó là chủ nhân xứng đáng của quả táo.

Các nữ thần đến nhờ Zeus phân xử. Vì không muốn làm mất lòng ai nên Zeus để Paris, một hoàng tử thành Troy quyết định. Các nữ thần tìm đến Paris, khi đó còn đang chăn cừu trên núi Ida. Trong các tác phẩm nghệ thuật cổ xưa còn sót lại về câu chuyện Sự phán xét của Paris, chỉ có Aphrodite đôi khi được mô tả khỏa thân, còn Athena và Hera luôn mặc quần áo đầy đủ. Tuy nhiên, kể từ thời Phục hưng, các bức tranh phương Tây thường miêu tả cả ba nữ thần hoàn toàn khỏa thân.

Cả ba nữ thần đều hoàn mĩ khiến Paris không thể quyết định được ai là người đẹp nhất, vì vậy họ đã cố gắng mua chuộc chàng. Hera hứa cho chàng quyền lực bao trùm toàn bộ châu Á và châu Âu; Athena hứa cho chàng danh tiếng và vinh quang chiến trận, còn Aphrodite hứa sẽ để chàng cưới người phụ nữ đẹp nhất trần gian. Người này là Helen, vợ của Vua Menelaus xứ Sparta. Cuối cùng, Paris đã xiêu lòng và chọn Aphrodite, trao cho nữ thần quả táo vàng. Hai nữ thần còn lại nổi giận và đứng về phía người Hy Lạp trong cuộc Chiến tranh thành Troia.

Trong Quyển V – VI của Iliad, Athena hỗ trợ Diomedes, một trong những chiến binh Hy Lạp xuất sắc nhất. Nhiều đoạn trong Iliad cũng đề cập đến Athena trước đây từng bảo trợ cho Tydeus, cha của Diomedes. Khi những người phụ nữ thành Troy đến đền thờ Athena trên Acropolis để cầu xin bà bảo vệ họ khỏi tay Diomedes, Athena đã phớt lờ họ.

Trong Quyển XXII của Iliad, trong khi Achilles đang đuổi theo Hector quanh các bức tường thành Troy, Athena hiện lên trước Hector trong hình dạng người anh trai Deiphobus và hứa hẹn hỗ trợ Hector chiến đấu với Achilles. Sau đó, Hector phóng ngọn giáo về phía Achilles nhưng bị trượt, chàng chờ Deiphobus đưa cho mình một cây khác nhưng Athena biến mất, để lại Hector đối mặt với Achilles một mình mà không còn vũ khí trong tay. Trong vở bi kịch Ajax của Sophocles, bà trừng phạt đối thủ của Odysseus là Ajax Lớn, khiến chàng phát cuồng và tàn sát đàn gia súc của người Achaea vì tưởng rằng mình đang tàn sát chính người Achaea. Ngay cả Odysseus cũng cảm thấy thương hại thay cho Ajax. Athena nói, "Cười vào mặt kẻ thù của ngươi - còn có nụ cười nào say sưa hơn thế nữa?" (dòng 78–9). Ajax sau đó tự sát vì hổ thẹn.

Trong nghệ thuật cổ điển
Athena là nhân vật thường xuyên xuất hiện trong nghệ thuật Hy Lạp cổ điển, kể cả trên tiền xu và đồ gốm, đặc biệt là trong các tác phẩm nghệ thuật đến từ Athens. Thời cổ điển, Athena thường được khắc họa trong dáng đứng thẳng, vận áo chiton dài, mặc giáp, đội mũ trụ Corinth mỏ chim ưng, với biểu tượng đầu gorgon (gorgoneion) khảm trên khiên ngực hoặc áo choàng. Khi trong hình tượng Athena Promachos, bà được thể hiện vung ngọn giáo trong tay. Các cảnh tượng thường được khắc họa của Athena bao gồm cảnh bà ra đời từ trán thần Zeus, trận chiến với các thần khổng lồ, sự ra đời của Erichthonius và Phán xét của Paris.

Mô tả nổi tiếng nhất về Athena thời cổ điển là bức thần tượng Athena Parthenos bằng vàng và ngà voi cao 11.5m, từng đặt tại Parthenon nhưng hiện nay không còn nữa, được điêu khắc bởi Phidias thành Athens. Các bản sao cho thấy bức tượng mô tả Athena cầm chiếc khiên bằng tay trái và nữ thần chiến thắng Nike có cánh đứng ở bên phải.

Athena Than khóc hay Athena Suy tưởng là một bức phù điêu nổi tiếng có niên đại khoảng 470-460 trước Công nguyên đại diện cho hình tượng Athena Polias. Athena Polias cũng được thể hiện trong một bức phù điêu Tân-Attica hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Virginia, mô tả bà đang giữ một con cú ển tay, đội mũ trụ Corinth và dựng khiên tựa vào bức tượng bên cạnh.

Nữ thần La Mã Minerva giữ lại hầu hết các biểu tượng và đặc trưng Hy Lạp của Athena, nhưng đồng thời được xếp vào bộ ba vị thần La Mã tối cao Capitoline Triad (bao gồm Minerva, Jupiter và Juno).

Văn hóa hậu cổ điển

Nghệ thuật và tượng trưng

Các tác giả Cơ đốc giáo thời đầu, chẳng hạn như Clement thành Alexandria và Firmicus, đã phỉ báng Athena là đại diện cho những gì ghê tởm nhất của ngoại giáo; bà bị lên án là "vô luân và vô đạo đức". Tuy nhiên, trong suốt thời Trung cổ, nhiều đặc trưng của Athena đã được gán cho Đức mẹ Đồng trinh Maria. Trong các bức chân dung thế kỷ thứ tư, Maria thường được miêu tả đeo biểu tượng Gorgoneion. Một số người thậm chí còn xem Maria là một thánh nữ chiến binh, như hình tượng Athena Parthenos; một giai thoại kể lại rằng Maria đã từng xuất hiện trên các bức tường của Constantinople trong cuộc bao vây của người Avars, với ngọn giáo trên tay và thúc giục mọi người chiến đấu. Suốt thời Trung cổ, Athena là một một biểu tượng được sử dụng rộng rãi trong Cơ đốc giáo, bà cũng xuất hiện trên gia huy của một số gia đình quý tộc.

Đến thời kỳ Phục hưng, Athena trở thành đại diện cho nghệ thuật và sáng tạo bởi bàn tay khối óc con người; những tích thần thoại cổ về Athena là chủ đề ưa thích trong hội họa Ý thời kỳ Phục hưng. Trong bức tranh Pallas và Nhân mã của Sandro Botticelli, có thể được vẽ vào khoảng những năm 1480, Athena là hiện thân của tiết hạnh, đối lập với nhân mã đại diện cho dục vọng. Bức tranh Chiến thắng của Đức hạnh (1502) của Andrea Mantegna sử dụng Athena như hóa thân của nền học vấn Graeco-La Mã đang xua đuổi những hủ tục trung cổ ra khỏi khu vườn của học thuật hiện đại. Athena cũng là hình tượng nhân hóa của trí tuệ trong bức tranh Chiến thắng của trí tuệ hay Minerva chiến thắng sự ngu muội (1591) của Bartholomeus Spranger.

Trong suốt thế kỷ XVI và XVII, Athena được sử dụng như một biểu tượng cho những nhà cầm quyền nữ giới. Trong cuốn sách Sự hiển lộ của Minerva chân chính (1582), Thomas Blennerhassett miêu tảElizabeth I của Anh như một "tân Minerva" và "vị nữ thần vĩ đại nhất trên đời". Một loạt bức tranh của Peter Paul Rubens thể hiện Athena là người bảo trợ và hướng đạo của Marie de 'Medici; thậm chí còn thể hiện Marie de 'Medici trong hình tượng của Athena như hóa thân phàm trần của chính nữ thần. Nhà điêu khắc người Đức Jean-Pierre-Antoine Tassaert sau này đã miêu tả Catherine II của Nga với hình tượng Athena trong một bức tượng bán thân cẩm thạch năm 1774. Trong cuộc Cách mạng Pháp, tượng của nhiều vị thần ngoại giáo đã bị phá bỏ trên khắp nước Pháp, ngoại trừ tượng của Athena. Không những thế, Athena còn được chuyển hóa thành hiện thân của tự do và nền cộng hòa, một bức tượng nữ thần được đặt ở trung tâm của Quảng trường Cách mạng tại Paris. Trong những năm sau Cách mạng, các tác phẩm nghệ thuật về Athena đã phát triển mạnh mẽ.

Các mô tả nghệ thuật về Athena đã ảnh hưởng đến các biểu tượng tự do và dân chủ của phương Tây, bao gồm cả Tượng Nữ thần Tự do và Britannia. Một bức tượng Athena được đặt ngay trước mặt Tòa nhà Quốc hội Áo ở Vienna. Một bản sao nguyên cỡ của Parthenon đã được xây dựng tại Nashville, Tennessee từ năm 1897. Năm 1990, những người phụ trách đã dựng thêm một bản sao mạ vàng cao 12,5m của tượng Athena Parthenos làm từ bê tông và sợi thủy tinh. Huy hiệu chính thức của bang California, Hoa Kỳ có hình ảnh Athena ngồi bên cạnh một con gấu xám nâu. Athena thi thoảng cũng xuất hiện trên tiền xu hiện đại, ví dụ như đồng xu $50 kỷ niệm Panama-Thái Bình Dương năm 1915.

Quan điểm thời hiện đại

Một trong những món đồ Sigmund Freud quý trọng nhất là một bức tượng đồng nhỏ hình Athena đặt trên bàn làm việc. Freud từng mô tả Athena là "một người phụ nữ bất khả xâm phạm và đẩy lùi mọi ham muốn tình dục - vì bà đeo trên mình bộ phận sinh dục đáng sợ của Người mẹ" ("Bộ phận sinh dục đáng sợ của Người mẹ" để chỉ cái đầu Medusa mà Athena khảm trên khiên). Quan điểm nữ quyền về Athena bị chia rẽ mạnh mẽ; một số nhà nữ quyền coi bà là biểu tượng của sự trao quyền cho phụ nữ, trong khi nhiều người khác coi bà là "kẻ duy trì chế độ phụ quyền thực sự... người sử dụng quyền lực của mình để thúc đẩy và nâng đỡ nam giới hơn là những người cùng giới tính." Trong Đạo Phù thủy thời nay, Athena được tôn vinh như một hóa thân của Nữ thần và một số người tin rằng bà có thể ban tặng "Năng lực của loài cú" ("khả năng viết và giao tiếp rõ ràng") cho các tín đồ. Với tư cách là một trong mười hai vị thần trên đỉnh Olympus, Athena là một vị thần chính trong Hy Lạp giáo hiện đại, một tôn giáo Tân Pagan nhằm hồi sinh và phục dựng tôn giáo Hy Lạp cổ đại trong thế giới hiện đại.

Athena được coi là vị thần bảo trợ chính đáng của các trường đại học: Tại Trường Bryn Mawr ở Pennsylvania, một bức tượng Athena (bản sao của bức tượng đồng nguyên bản trong thư viện nghệ thuật và khảo cổ học) được đặt tại Đại sảnh đường. Theo truyền thống, vào thời gian thi cử, nhiều học sinh đến dâng lễ vật cho nữ thần để cầu may mắn, hoặc để xám hối vì đã vô tình vi phạm bất kỳ truyền thống nào của trường. Pallas Athena là nữ thần bảo trợ của hội huynh đệ Phi Delta Theta quốc tế. Con cú của bà cũng là biểu tượng của tình huynh đệ.

Phả hệ

Ghi chú

Dẫn nguồn

Tham khảo

Nguồn cổ đại

 Apollodorus, Library, 3,180
 Augustine, De civitate dei xviii.8–9
 Cicero, De natura deorum iii.21.53, 23.59
 Eusebius, Chronicon 30.21–26, 42.11–14
 Homer, The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, PhD in two volumes. Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924. Online version at the Perseus Digital Library.
 Homer; The Odyssey with an English Translation by A.T. Murray, PH.D. in two volumes. Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. Online version at the Perseus Digital Library.
 Hesiod, Theogony, in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914. Online version at the Perseus Digital Library.
 Lactantius, Divinae institutions i.17.12–13, 18.22–23
 Livy, Ab urbe condita libri vii.3.7
 Lucan, Bellum civile ix.350

Nguồn hiện đại

 Gantz, Timothy, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes:  (Vol. 1),  (Vol. 2).

 Harrison, Jane Ellen, 1903. Prolegomena to the Study of Greek Religion.

 Telenius, Seppo Sakari, (2005) 2006. Athena-Artemis (Helsinki: Kirja kerrallaan).

Liên kết ngoài

 Perseus Project, Athena
 Theoi Project, Athena

Thần thoại Hy Lạp
Mười hai vị thần trên đỉnh Olympus
Các vị thần trong Iliad
Thần chiến tranh Hy Lạp
Nữ thần đồng trinh Hy Lạp
Con của Zeus
Nữ thần hòa bình
Thần công lý
Thần giám hộ
Nữ thần chiến tranh
Nữ thần trí tuệ
Nữ thần rắn
Thần trong phong trào tôn giáo mới


title: Messé

text:
Messé là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 135 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Pachybrachis hieroglyphicus

text:
Pachybrachis hieroglyphicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laicharting miêu tả khoa học năm 1781.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Actenicerus chokai

text:
Actenicerus chokai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Actenicerus


title: (7458) 1984 DE1

text:
{{DISPLAYTITLE:(7458) 1984 DE1}}

(7458) 1984 DE1 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 28 tháng 2 năm 1984.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1984
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Peripontius cordubensis

text:
Peripontius cordubensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Heyden miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Peripontius


title: Laccophilus vagepictus

text:
Laccophilus vagepictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Leigné-sur-Usseau

text:
Leigné-sur-Usseau là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 11,23 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 449 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 104 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Leigné-sur-Usseau Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Leigne-sur-Usseau


title: Garhwa

text:
Garhwa là một thành phố và khu đô thị của quận Garhwa thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Garhwa có dân số 36.708 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Garhwa có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Garhwa, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Lam Sơn (định hướng)

text:
Lam Sơn có thể là:

Địa danh

Việt Nam
Lam Sơn là một địa danh cổ, được xác định tương ứng với vùng thượng du tỉnh Thanh Hóa ngày nay. Đây là là vùng đất căn cứ đầu tiên của khởi nghĩa Lam Sơn. Nhiều địa danh, tổ chức tại Việt Nam được đặt theo danh xưng này như:

 Phường Lam Sơn, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng.
 Phường Lam Sơn, thành phố Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên.
 Phường Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa.
 Phường Lam Sơn, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
 Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
 Xã Lam Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An.
 Xã Lam Sơn, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.
 Xã Lam Sơn, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa.
 Xã Lam Sơn, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương.
 Trường Trung học phổ thông chuyên Lam Sơn, Thanh Hóa.
 Xã cũ Lam Sơn, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn, nay là một phần xã Sơn Thành.

Trung Quốc
 Huyện Lam Sơn, Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam.
 Quận Lam Sơn, Nhật Chiếu, tỉnh Sơn Đông.

Tên người
 Biệt danh của Phan Đình Thứ (1919-2002), cựu Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Tên gọi khác
Công trường Lam Sơn: tên gọi của khu vực xung quanh Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh
Chiến dịch Lam Sơn 719, một chiến dịch trong Chiến tranh Việt Nam, do Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) thực hiện vào năm 1971


title: Calliopsis bernardinensis

text:
Calliopsis bernardinensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Calliopsis
Động vật được mô tả năm 1937


title: Natalia Guimaraes

text:
Natália Aparecida Guimarães (sinh ngày 25 tháng 12 năm 1984 tại Juiz de Fora, Minas Gerais, Brazil) là một nữ hoàng sắc đẹp của Brazil.

Natalia đã vượt qua 26 thí sinh khác để đăng quang danh hiệu Hoa hậu Brazil vào ngày 14 tháng 4 năm 2007. Cô từng đăng quang danh hiệu Top Model of the World 2006 nhưng từ chối danh hiệu để tiếp tục tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 tổ chức tại Thành phố Mexico, Mexico. Kết quả chung cuộc, Natalia đã đoạt danh hiệu Á hậu 1, sau hoa hậu Nhật Bản Riyo Mori.

Natalia Guimaraes là hoa hậu có vẻ đẹp rất quyến rũ và sắc sảo, chính vì thế mà trong phần thi áo tắm cô về nhì với 9.560 điểm và trong phần thi dạ hội cô xếp đầu với 9.599 điểm. Natalia được đánh giá là một trong những ứng cử viên nặng ký cho vương miện hoa hậu hoàn vũ với một thể hình đẹp và khuôn mặt đậm chất Nam Mỹ.

Sau cuộc thi, Natalia đã bị nhiều người chỉ trích vì mọi người cho rằng cô không có tinh thần fairplay khi nghe người dẫn chương trình xướng tên mình là Á hậu 1, cô đã ngay lập tức bỏ đi trong khi Hoa hậu Hoàn vũ 2007 Riyo Mori đang cần cô chia sẻ niềm vui. Nhưng dù sao, Riyo Mori cũng đã rất xứng đáng cho vương miện và Nâtlia cũng là một niềm tự hào cho "Xứ sở Samba" với vai trò là một hoa hậu hoàn vũ Brazil và Á hậu 1 Hoa hậu hoàn vũ thế giới.

Tham khảo

Hoa hậu Brasil
Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống


title: Thiết Kế

text:
Thiết Kế là một xã thuộc huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Thiết Kế nằm ở phía tây của huyện Bá Thước.
Phía đông giáp các xã Ban Công và Thiết Ống, huyện Bá Thước.
Phía nam giáp các xã Văn Nho và Kỳ Tân, huyện Bá Thước.
Phía tây giáp xã Kỳ Tân, huyện Bá Thước và xã Trung Xuân, huyện Quan Sơn.
Phía bắc giáp xã Xuân Phú, huyện Quan Hóa.

Lịch sử hành chính
Xã Thiết Kế là một phần của đất Mường Kế, vào thời Lê-Nguyễn là vùng đất thuộc huyện Cẩm Thủy, phủ Thiệu Thiên, Thanh Hóa. Đến năm Thành Thái thứ 14 (1902), thuộc tổng Thiết Ống, châu Lang Chánh. Vào năm Khải Định thứ 10 (1925), tổng Thiết Ống chuyển về châu Tân Hóa mới thành lập. Năm 1943, tổng Thiết Ống nhập với tổng Cổ Lũng thành một bang của châu Quan Hóa. Sau Cách mạng tháng Tám (1945), tổng Thiết Ống thuộc châu Tân Hóa mới tái lập, đến tháng 11 năm 1945, châu Tân Hóa đổi thành châu Bá Thước theo tên của thủ lĩnh Cầm Bá Thước trong phong trào Cần vương.

Tháng 3 năm 1948, xã Thiết Kế lúc này là vùng đất thuộc xã Văn Nho, huyện Bá Thước.

Năm 1964, xã Văn Nho được chia thành 3 xã là Văn Nho, Thiết Kế và Kỳ Tân. Sau khi thành lập, xã Thiết Kế gồm các chòm: Kế, Chà Ống, Luồng.

Giao thông
Xã Thiết Kế có quốc lộ 15A và tỉnh lộ 217 chạy qua.

Chú thích

Tham khảo