title: Ang Mey

text:
Ang Mey (, , 1815 – 1874) là một nữ vương tại ngôi ở Cao Miên hơn mười năm từ 1835 đến 1847. Vương hiệu của bà là Samdech Preah Maha Rajini Ang Mey. Bà là con gái thứ hai của vua Ang Chan II (Nặc Ông Chân) nước Chân Lạp.

Ang Mey hoặc Ksat Trey, được sử sách Việt Nam đương thời gọi là Công chúa Ngọc Vân (玉雲), sau còn được gọi là Quận chúa Mỹ Lâm (美林, khi nước Chân Lạp bị giải tán thành Trấn Tây Thành).

Tiểu sử
Sau khi phụ vương Ang Chan II mất năm 1834 mà không có con trai nối dõi, Ang Mey được triều đình nhà Nguyễn đưa lên ngôi, hiệu là Chân Lạp quận chúa.

Từ trước đó, lúc chiến tranh Việt – Xiêm (1833-1834) sắp tới giai đoạn cuối, nhà Nguyễn đã dự định cho công chúa cả là Ang Pen (Ngọc Biện) lên ngôi nữ vương Cao Miên. Nhưng theo Biên niên sử Campuchia, Ang Pen là người thuộc phe thân Xiêm và không đồng ý kết hôn với hoàng tử nhà Nguyễn nên bị loại trừ. Chính sử nhà Nguyễn thì không nhắc đến việc dàn xếp hôn nhân này.

Năm 1835, Trương Minh Giảng, đang giữ chức Bảo hộ Cao Miên, đề nghị đưa Ngọc Vân (Ang Mey) lên làm Quận chúa Chân Lạp, đồng thời củng cố quyền lực cai trị của nhà Nguyễn trên đất Cao Miên. Vương triều Cao Miên coi như đã chấm dứt và nhà Nguyễn cho đổi nước Cao Miên thành Trấn Tây Thành bao gồm vùng Đông Nam Biển Hồ, Nam Vang và kinh đô U Đông. Sau đó Ngọc Vân lại bị giáng làm Mỹ Lâm quận chúa; các chị em bị giáng làm huyện quân là Ngọc Biện làm Lư An huyện quân; Ngọc Thu làm Thâu Trung huyện quân; Ngọc Nguyên làm Tập Ninh huyện quân.

Trong khi đó Xiêm La mở cuộc xâm lăng Cao Miên để tranh giành ảnh hưởng. Cuộc chiến dai dẳng kéo dài từ năm 1834 đến 1845 bất phân thắng bại. Người Xiêm chiếm ưu thế ở vùng Tây Bắc còn người Việt cai trị gián tiếp qua triều đình Ang Mey vùng Đông Nam. Tình hình tuy vậy không yên, một phần là vì vua Minh Mạng áp dụng chế độ bảo hộ hà khắc trên đất Cao Miên, ép buộc người Chân Lạp phải đổi sửa phong tục, tập quán theo người Việt nên dân Cao Miên nổi loạn liên tục.

Năm 1840, Ngọc Biện và gia nhân bị kết án tử hình vì âm mưu cấu kết với phe thân Xiêm. Các quan người Chân Lạp đang làm việc cho nhà Nguyễn là Trà Long, Nhâm Vu và La Kiên đều bị vạ lây. Ngọc Vân, Ngọc Thu và Ngọc Nguyên thì bị giải về Gia Định quản thúc. Người Chân Lạp do đó lại thêm phần thù oán nhà Nguyễn. Sang đầu năm 1841, Ngọc Vân mới được trở về Nam Vang.

Năm 1841, vua Minh Mạng qua đời, vua Thiệu Trị lên nối ngôi. Vì thấy việc binh bị tốn kém, vua Thiệu Trị sai bỏ Trấn Tây thành, rút binh về An Giang. Ang Mey và các em gái theo quan quân Đại Nam về ở thôn Châu Phú, thành Châu Đốc, tỉnh An Giang. Hay tin binh tướng Đại Nam đã rút quân về nước, nước Xiêm đưa Ang Duong (Nặc Ông Đôn, Nặc Giun, chú của Ngọc Vân) về Chân Lạp lên ngôi vua. Tướng Xiêm là Phi Nhã Chất Tri (Chao Phraya Bodin Decha) cũng nhân đó kéo quân sang đánh Chân Lạp và Đại Nam để phục thù, xảy ra cuộc chiến tranh Việt- Xiêm (1841-1845).Năm 1844, nhà Nguyễn cho: dời nhà ở của Quận chúa Ngọc Vân đem làm ở bên hữu thành tỉnh An Giang. Trước kia, Lạp man quận chúa là Ngọc Vân, huyện quân là Ngọc Thu, Ngọc Nguyên, theo quan quân ta chuyển về tỉnh An Giang, ngụ tạm ở chỗ đồn đất thôn Chu Phú; đến đây, quan tỉnh cho rằng đất ấy ẩm thấp, xin chi của kho giao cho thổ dân làm lại nhà ở tại chỗ điếm Giang Phước gần tỉnh. Vua y cho.Năm 1844, quân Việt lại kéo lên Chân Lạp giao chiến với quân Xiêm. Nguyễn Tri Phương và Doãn Uẩn vây hãm thành U Đông, đánh bại quân Xiêm do Phi Nhã Chất Tri (tướng Chakri Chao Phraya Bodin) chỉ huy, buộc người Xiêm phải giảng hòa. Hai bên đình chiến.

Năm 1845, nhà Nguyễn cho dời chỗ ở của quận chúa Ngọc Vân và mẹ tên Giun đến thành Nam Vang. (Ngọc Vân và mẹ tên Giun và người nhà, nguyên trước ở thành An Giang).

Tháng 2 âm lịch năm Đinh Mùi (1847), vua Thiệu Trị phong cho Ang Duong làm Cao Miên quốc vương (ý trao cho làm chủ toàn cõi Cao Miên gồm cả Nam Vang lẫn Oudong) và phong cho Ang Mey làm Cao Miên quận chúa (ý trao cho làm chủ vùng Trấn Tây (Nam Vang) nhà Nguyễn kiểm soát). Vua Thiệu Trị lệnh cho quân nhà Nguyễn ở Trấn Tây (vùng Nam Vang đến biên giới với Nam Kỳ của Đại Nam) rút về An Giang. Triều đình Cao Miên được coi là độc lập nhưng phải chịu triều cống cả hai nước Việt lẫn Xiêm.

Từ sau giai đoạn này cho đến cuối đời của Ang Mey, gần như không có tài liệu nào đề cập tới bà nữa.

Gia phổ Miên triều thế kỷ 19

Tham khảo

 Trần Trọng Kim (1919), Việt Nam sử lược.
 Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam thực lục. Bản dịch của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện sử học Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học phiên dịch. Nhà xuất bản Giáo dục xuất bản năm 2007.
 Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam liệt truyện. Nhà Xuất Bản Thuận Hóa.
 Theam, Bun Srun (1981). Cambodia in the Mid-Nineteenth Century: A Quest for Survival (PDF). Unpublished dissertation, Australian National University.
 David Chandler - A History Of Cambodia, 4th Edition Westview Press (2009)

Chú thích

Vua Campuchia
Lịch sử Campuchia
Sinh năm 1815
Mất năm 1874


title: Huy chương Logan

text:
Huy chương Logan là một giải thưởng cao nhất của Hiệp hội địa chất Canada. Huy chương này được đặt theo tên Sir William Edmond Logan, nhà địa chất học nổi tiếng người Canada ở thế kỷ 19, và được trao hàng năm cho những người có thành tựu nổi bật trong khoa học Trái Đất  ở Canada.

Các người đoạt huy chương Logan
1964 -James Edwin Hawley
1965 -Walter A. Bell
1966 -Henry C. Gunning
1967 -James E. Gill
1968 -John Tuzo Wilson
1969 -James M. Harrison
1970 -Duncan R. Derry
1971 -Thomas Henry Clark
1972 -Robert F. Legget
1973 -Clifford H. Stockwell
1974 -Yves O. Fortier
1975 -Edward A. Irving
1976 -R. J. W. Douglas
1977 -Anthony R. Barringer
1978 -Aleksis Dreimanis
1979 -Raymond Thorsteinsson
1980 -Gerard V. Middleton
1981 -William S. Fyfe
1982 -Charles R. Stelck
1983 -John Oliver Wheeler
1984 -David W. Strangway
1985 -Raymond A. Price
1986 -Michael John Keen
1987 -Digby McLaren
1988 -Harold Williams
1989 -Thomas Edvard Krogh
1990 -Richard Lee Armstrong1991 -J. Ross Mackay
1992 -Paul F. Hoffman
1993 -Petr Cerny
1994 -Anthony J. Naldrett
1995 -Jan Veizer
1996 -Frank C. Hawthorne
1997 -Eric W. Mountjoy
1998 -Donald F. Sangster
1999 -Roger G. Walker
2000 -Hu Gabrielse
2001 -Stephen E. Calvert
2002 -James Monger
2003 -Fred Longstaffe
2004 -Stewart Blusson
2005 -Ronald M. Clowes
2006 -Claude Hillaire-Marcel
2007 -John J. Clague
2008 -James M. Franklin
2009 -Noel James
2010 -Christopher R. Barnes
2011 -Anthony E. Williams-Jones
2012 -Robert Kerrich
2013 -George Pemberton
2014 -Andrew Miall

Chú thích
Geological Association of Canada Medals and Awards

Tham khảo

Giải thưởng địa chất
Giải thưởng khoa học và công nghệ Canada
Giải thưởng thành lập năm 1964


title: Encinillas

text:
Encinillas là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 83 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: 7241 Kuroda

text:
7241 Kuroda (1990 VF3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 11 năm 1990 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7241 Kuroda

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Lasioglossum absurdiceps

text:
Lasioglossum absurdiceps là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1962


title: Sông Nakdong

text:
Sông Nakdong () là sông dài nhất ở Hàn Quốc và thứ hai trên bán đảo Triều Tiên sau sông Áp Lục, và chảy qua các thành phố lớn như Daegu và Busan.

Địa lý
Sông Naktong chảy từ dãy núi Taebaek đến Biển Nhật Bản. Sông xuất phát từ nơi giao cắt của các con suối Cheolamcheon và Hwangjicheon ở Dongjeom-dong, thành phố Taebaek, tỉnh Gangwon. Từ đó đến cửa sông có độ dài 510 km (320 dặm). Sông rộng 3200 m. Các chi lưu của sông này có các sông Yeong, Geumho, và Nam. Cùng với các chi lưu của nó, sông  Nakdong cung cấp nước cho phần lớn các tỉnh Bắc Gyeongsang và Nam Gyeongsang, cùng với các phần nhỏ của Bắc Jeolla, Nam Jeolla, và Gangwon. Lưu vực sông này là 23.384 km² (9.029 dặm vuông). Lưu lượng trung bình tại Haman là 383 m³/s (13.526 ft3/s). Gần Andong, một loạt các đập thủy điện đã được xây dựng, tạo thành một chuỗi các hồ nhân tạo nhỏ, trong đó hồ Andong là lớn nhất.

Ghi chú

Tham khảo

Sông Gyeongsang Nam
Sông Gyeongsang Bắc
Sông Busan
Địa lý Busan


title: Cơ tương

text:
Cơ tương gồm những thành phần nội bào thông thường. Dịch cơ tương chứa nhiều ion K+, ion Mg++, phosphat, protein enzym. Một số lớn ti lạp thể (mitochondria) nằm ở giữa và song song với các tơ cơ, chứng tỏ rằng sự co cơ của các tơ cơ cần một lượng ATP rất lớn được tạo ra trong các ti lạp thể.

Tham khảo

Cơ


title: Quận của tỉnh Territoire de Belfort

text:
Quận Belfort là một quận trong vùng Franche-Comté của Pháp. Đây là quận duy nhất trong tỉnh Territoire de Belfort. Quận này có 15 tổng và 102 xã.

Các tổng và xã

Tổng
Tổng của quận Belfort gồm:
 Beaucourt
 Belfort-Centre
 Belfort-Est
 Belfort-Nord
 Belfort-Ouest
 Belfort-Sud
 Châtenois-les-Forges
 Danjoutin
 Delle
 Fontaine
 Giromagny
 Grvàvillars
 Offemont
 Rougemont-le-Château
 Valdoie

Xã
Các xã quận Belfort gồm:

Dân số
Dân số của quận này là 134.097 người năm 1990, và 137.408 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.47%.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Belfort on French National Institute of Statistics và Economic Studies site (INSEE, in French)

Territoire de Belfort


title: Huyện Shimajiri, Okinawa

text:
là một huyện thuộc tỉnh Okinawa, Nhật Bản.

Các thị trấn và làng
Aguni
Haebaru
Iheya
Izena
Kitadaitō
Kumejima
Minamidaitō
Tokashiki
Tonaki
Yaese
Yonabaru
Zamami

Tham khảo

Liên kết ngoài

Huyện của tỉnh Okinawa


title: Satoh Kayo

text:
Satoh Kayo (佐藤　かよ, sinh ngày 26 tháng 12 năm 1988) là một người mẫu và một nhân vật nổi tiếng trên truyền hình người Nhật Bản. Vì vẻ ngoài xinh đẹp của mình nên tiếng tăm của cô nhanh chóng lan tỏa ở Nhật Bản và trên toàn thế giới vào tháng 9 năm 2010 sau khi cô tuyên bố rằng giới tính của cô khi sinh là nam..

Cô còn được biết đến là một người chơi Street Fighter khá tốt. Nhân vật chủ yếu của cô là Crimson Viper (trong Super Street Fighter IV).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử chính thức
 Trang blog

Nữ người mẫu Nhật Bản
Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống


title: Amalda raoulensis

text:
Amalda raoulensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amalda


title: Chimarra senticosa

text:
Chimarra senticosa là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Port Elizabeth

text:
Port Elizabeth hay The Bay (;  ) là một trong các thành phố lớn ở Nam Phi; thành phố nằm ở tỉnh Đông Cape. Biệt danh là "Thành phố gió", Port Elizabeth trải dài  dọc theo Vịnh Algoa và là một trong những cảng lớn nhất ở Nam Phi. Đây là thành phố lớn nằm gần cực nam nhất của châu Phi. Port Elizabeth được thành lập vào năm 1820 cho những người Anh tới định cư nhằm tăng cường bảo vệ biên giới giữa Thuộc địa Cape và người Xhosa. Ngày nay về mặt hành chính, thành phố thuộc về Khu tự quản đô thị Nelson Mandela Bay, khu vực có trên 1,3 triệu dân.

Kể từ tháng 2 năm 2021, tên Gqeberha, từ tên Xhosa của thị trấn Walmer, đã được chính phủ Nam Phi chính thức hóa để chỉ định thành phố Port Elizabeth.

Lịch sử

Tiền Apartheid
Tổ tiên của người San lần đầu tới định cư ở khu vực mà ngày nay là Vịnh Algoa từ khoảng 10.000 năm trước. Khoảng 2.000 năm trước, họ bắt đầu thay đổi chỗ ở hoặc đồng hóa vào các cộng đồng làm nông khác mà sau này là người Xhosa, những người di cư từ phá bắc xuống.

Những người châu Âu đầu tiên tới đây là Bartolomeu Dias, người đặt chân lên đảo St Croix ở Vịnh Algoa năm 1488, và Vasco da Gama, người tới Vịnh Algoa vào năm 1497. Trong nhiều thế kỷ, khu vực này xuất hiện trên các hải đồ của người châu Âu với ghi chú là "một bến đỗ có nước ngọt".

Một trong những tham vọng mà Hoàng gia Bồ Đào Nha muốn đạt được tại Ấn Độ Dương là chiếm lấy tuyến đường thương mại béo bở từ Đông Phi tới Ấn Độ của các thương gia Ả Rập và Phi châu. Sau khi hiện thực hóa tham vọng đó, người Bồ Đào Nha củng cố quan hệ thương mại với Goa, điểm giao dịch lớn nhất của họ ở Ấn Độ.

Khu vực này sau đó trở thành một phần của Thuộc địa Cape và có một lịch sử phức tạp kể từ khi Công ty Đông Ấn Hà Lan đặt chân tới đây năm 1652 cho tới khi Liên minh Nam Phi được thành lập vào năm 1910.

Vào năm 1799 khi người Anh chiếm đóng thuộc địa này trong chiến tranh Napoléon, quân Anh xây ở đây một pháo đài bằng đá mang tên Frederick (đặt theo tên của Công tước xứ York. Pháo đài nhìn ra hướng Port Elizabeth ngày nay, được xây dựng để ngăn quân Pháp đổ bộ vào bờ.

Từ năm 1814 tới 1821 trang trại Strandfontein được sở hữu bởi Piet Retief. Retief sau này trở thành thủ lĩnh của Voortrekker và bị sát hại bởi vua Zulu Dingane vào năm 1837 khi đàm phán về đất đai. Ước tính khoảng 500 đàn ông, phụ nữ và trẻ em trong nhóm của ông bị sát hại. Frederik Korsten là người sở hữu Strandfontein sau khi Retief mất. Vùng ngoại ô Korsten được đặt theo tên ông vào thế kỷ 19. Khu vực này sau đó được phát triển thành khu ngoại ô bãi biển Summerstrand của Port Elizabeth.

Vào năm 1820 một nhóm khoảng 4.000 người định cư Anh Quốc tới đây bằng đường biển. Họ được chính phủ Thuộc địa Cape khuyến khích tới khu vực này để củng cố vững chắc vùng biên giới giữa Thuộc địa Cape và vùng đất của người Xhosa. Lúc này thị trấn cảng biển được thành lập bởi Sir Rufane Shaw Donkin, Toàn quyền Thuộc địa Cape lâm thời (tại vị: 1820-1821), người đặt tên khu vực này là "Port Elizabeth" theo tên người vợ quá cố của ông.
Nhà ngoại giao Edmund Roberts tới thăm Port Elizabeth vào đầu thập niên 1830. Roberts ghi chép rằng vào những năm 1820 Port Elizabeth "từng [chỉ] có bốn ngôi nhà, còn nay đã lên tới cả trăm căn, còn dân số là khoảng một nghìn hai trăm người".

Giáo hội Công giáo Rôma thành lập Đại diện Tông Tòa trong thành phố vào năm 1847. Port Elizabeth trở thành khu vực tự trị vào năm 1861.

Thủ tướng Thuộc địa Cape John Molteno thành lập công ty đường sắt Cape vào năm 1872. Việc hoàn thành tuyến đường sắt tới Kimberley vào năm 1873 là động lực lớn đối với thương mại và gia tăng dân số. Với sự mở rộng tuyến đường sắt nhiều năm sau này của Thuộc địa Cape vào sâu trong nội địa, cảng Port Elizabeth trở thành trung tâm xuất nhập khẩu của khu vực Cape. Sự phát triển kinh tế nhanh chóng sau khi mở rộng mạng lưới đường sắt biến Port Elizabeth trở thành "Liverpool của Nam Phi". Thị trấn lúc này có một cộng đồng dân cư đa dạng, bao gồm người Xhosa, người Âu châu, Người Mã Lai Cape, và nhiều sắc tộc nhập cư khác.

Trong Chiến tranh Boer thứ hai giai đoạn 1899-1902, cảng là điểm trung chuyển binh lính, ngựa và trang thiết bị của Anh Quốc tới mặt trận. Mặc dù không có xung đột diễn ra trong thành phố, tuy nhiên Port Elizabeth đón nhận một làn sóng người tị nạn vào thành phố, trong đó có cả phụ nữ và trẻ em Boer mà người Anh giam giữ trong trại tập trung.

Sau chiến tranh, người Anh xây dựng đài tưởng niệm những chú ngựa đã chết trên chiến trường. Buổi lễ khai trương đài tưởng niệm Horse Memorial diễn ra vào ngày 11 tháng 2, 1905.

Thời kỳ Apartheid
Vào thời kỳ Apartheid, chính phủ Nam Phi thành lập chính sách phân chia chủng tộc và bắt đầu các chương trình phân chia các cộng đồng dựa trên ngoại hình cũng như các hệ thống phân loại và theo phong tục tập quán. Việc tái định cư bắt buộc theo Đạo luật Group Areas vào năm 1962 đối với các cộng đồng không phải da trắng là lý do hàng loạt các township (khu dành cho người da màu) được dựng lên. Việc phân loại đôi khi rất tùy tiện, và như ở nhiều địa phương khác trong cả nước, nhiều công dân đa chủng tộc đôi khi phải phân loại lại, điều thường có những hậu quả chính trị xã hội gây bất mãn. Những người ủ thuê nhà ở South End, và chđất ở Fairview phải tái định cư từ năm 1965 tới năm 1975 do các khu vực này là đất có giá trị.

Khi những người Nam Phi da đen tụ họp nhau lại đòi các quyền dân sự và công bằng xã hội, đàn áp của chính phủ ngày càng gia tăng. Vào năm 1977 Steve Biko, nhà hoạt động da đen chống apartheid, bị thẩm vấn và tra tấn bởi cảnh sát ở Port Elizabeth trước khi bị thuyên chuyển tới Pretoria và chết ở đó. Những người nổi tiếng chết ở Port Elizabeth trong thời kỳ này có thể kể tới nhóm The Cradock Four, và George Botha, một giáo viên.

Chiến dịch thách thức 1952

Vào năm 1952 Đại hội Dân tộc Phi (ANC) và Đại hội Ấn Độ Nam Phi (SAIC) kêu gọi tất cả người Nam Phi đứng lên chống lại các luật lệ bất công của chính phủ apartheid đối với người da đen, người Ấn và người đa sắc tộc. Vào ngày 6 tháng 4, khi hầu hết người Nam Phi da trắng đang kỷ niệm 300 năm ngày Jan van Riebeeck đặt chân tới Cape vào năm 1652, ANC và SAIC kêu gọi người Nam Phi da đen kỷ niệm ngày này là "Ngày Cam kết và Cầu nguyện Quốc gia" (A National Day of Pledge and Prayer). 15 nghìn người tham dự buổi lễ tại Johannesburg, 10 nghìn tại Cape Town, 10 nghìn ở Durban và 20 nghìn ở Port Elizabeth. Buổi mít tinh ở Port Elizabeth do Giáo sư Z. K. Matthews và Raymond Mhlaba chủ trì.

Vào ngày 25 tháng 7 năm 1952, một ngày trước khi Chiến dịch Thách thức bắt đầu, 30 tình nguyện viên do Raymond Mhlaba cầm đầu đã tụ tập ở Trung tâm Dân sự New Brighton và cầu nguyện suốt đêm. Vào 5 giờ sáng ngày hôm sau, họ rời trung tâm và đi bộ hành về phía Nhà ga New Brighton.

Mhlaba trở thành người đầu tiên bị bắt trong chiến dịch, còn Francis Matomela là người phụ nữ đầu tiên. 2.007 người ở Port Elizabeth bị bắt trong đó có Oom Gov (Govan Mbeki) và Vuyisile Mini. Các tình nguyện viên đóng vai trò chủ chốt trong chiến dịch gồm có Nosipho Dastile, Nontuthuzelo Mabala, Lillian Diedricks và Veronica Sobukwe.

Chiến dịch tẩy chay tiêu dùng 1985

Sau khi Mặt trận Dân chủ Thống nhất (có liên kết với ANC) thành lập vào năm 1983, sự thức tỉnh về mặt chính trị của người da đen gia tăng. Sau nhiều cuộc biểu tình trên khắp đất nước và cuộc thảm sát tại Langa gần Uitenhage, Đông Cape cảnh sát bắt đầu xuất hiện nhiều hơn tại các township. Tại các township ở Port Elizabeth, người Nam Phi da đen yêu cầu được tham gia và các tổ chức công, rút cảnh sát khỏi các khu của người da đen, và chấm dứt nạn phân biệt trong phân công việc làm. Nằm mục đích làm tê liệt các cơ sở do người da trắng sở hữu ở Port Elizabeth và làm lung lay hệ thống apartheid, nhiều phụ nữ đề xuất ý tưởng tẩy chay tiêu dùng lên Tổ chức Dân sự Người da đen Port Elizabeth (PEBCO) vào tháng 5 năm 1985. Cuộc tẩy chay bắt đầu vào ngày 15 tháng 7 năm 1985, và nhận được sự ủng hộ lớn từ các khu người da màu quanh Port Elizabeth. Tới tháng 9 năm 1985, các chủ doanh nghiệp da trắng buộc phải kêu gọi chính phủ đáp ứng các yêu sách của người da đen. Vào tháng 11 cuộc tẩy chay vẫn gây thiệt hại đối với việc kinh doanh của người da trắng ở Port Elizabeth. Chính phủ Nam Phi sau đó đã đạt được một thỏa thuận với PEBCO nhằm dừng cuộc tẩy chay sau tháng 3 năm 1986 nếu các doanh nghiệp da trắng thả tự do các lãnh tụ da màu.

Vào năm 1986, khi thỏa thuận chuẩn bị tới hạn, những người tẩy chay tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch nếu các yêu sách không được đáp ứng sau ngày 31 tháng 3. Vào ngày 11 tháng 3, chính phủ bất ngờ ra lệnh cấm hai lãnh tụ, một trong số đó là Mkuseli Jack. Tuy nhiên vào ngày 22 tháng 3, lệnh cấm bị dỡ bỏ sau phán quyết của Tòa án Tư pháp Tối cao sau khi chính phủ đã không đưa ra lý do thích đáng đối với lệnh cấm. Jack xé giấy báo cấm, và mở cuộc ăn mừng nhằm biểu thị sự đoàn kết của chiến dịch. Do yêu sách của những người tẩy chay không được đáp ứng vào ngày 31 tháng 3, chiến dịch tiếp tục vào ngày 1 tháng 4. Cuộc tẩy chay diễn ra trong sáu tuần lễ sau đó, tuy nhiên tới ngày 12 tháng 6 năm 1986, lệnh tình trạng khẩn cấp được ban bố bởi chính quyền Đảng Dân tộc. Các lực lượng an ninh mở cuộc rà soát các khu người da màu, bắt giữ hàng ngàn người và đột nhập vào trụ sở của các nhà hoạt động dân quyền, nghiệp đoàn người da đen, UDF, Hội đồng Nam Phi, cũng như các nhà thờ, đồng thời tịch thu nhiều tài liệu.

Hậu Apartheid

Sau khi Khu phát triển công nghiệp Coega (CIDZ) được thành lập, đầu tư trực tiếp nước ngoài và đầu tư trong nước gia tăng đáng kể tại khu vực Nelson Mandela Bay/Port Elizabeth. Khu công nghiệp này kể từ khi ra đời đã thu hút lượng đầu tư trên 140 tỉ rand đối với nền công nghiệp ở Đông Cape và tạo ra trên 45.000 việc làm.

Vào năm 2001 khu tự quản đô thị Nelson Mandela Bay được thành lập và là khu vực hành chính bào phủ toàn bộ Port Elizabeth, các thị trấn Uitenhage, Despatch và các khu vực nông nghiệp xung quanh. Khu vực đô thị có dân số khoảng 1,3 triệu người vào năm 2006.

Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Port Elizabeth là một trong các thành phố chủ nhà của Giải vô địch bóng đá thế giới 2010. Sân vận động Nelson Mandela Bay tổ chức tám trận đấu World Cup, trong đó có 5 trận vòng bảng, một trận vòng 1/8, một trận tứ kết, và trận tranh giải ba.

Cúp bóng đá châu Phi 2013
Port Elizabeth cũng là một trong năm thành phố tổ chức Cúp bóng đá châu Phi 2013 với tám trận đấu diễn ra tại sân Nelson Mandela Bay: 6 trận vòng bảng, một trận tứ kết và trận tranh giải ba.

Địa lý

Khí hậu
Theo phân loại khí hậu Köppen, Port Elizabeth có khí hậu hải dương (Cfb ). Thành phố nằm giữa khu vực khí hậu Địa Trung Hải mưa mùa đông của Tây Cape và vùng mưa mùa hè của miền đông Nam Phi. Mùa đông mát và mùa hè ấm, tuy nhiên ít ẩm ướt và ít nóng hơn các khu vực phía bắc của bờ biển phía đông của Nam Phi. Khí hậu khá là cân bằng trong năm, ít khi có những đợt lạnh/nóng bất thường.

Nhân khẩu

Năm 2001:
 Diện tích:
 Dân số: 237.502 ()
 Số hộ gia đình: 70,606 ()

Kinh tế

Thương mại và công nghiệp

Trước đây mọi hoạt động thương mại trong khu vực đều phải qua Port Elizabeth. Vào thập niên 1830, có ít nhất năm tàu thường xuyên chuyên chơ hàng hóa tới châu Âu. Port Elizabeth trở thành cảng tự do vào năm 1832. Vào năm 1833, khoảng 50 tàu thuyền đã ghé qua cảng. Vào năm 1828, 25.038 kg hàng hóa được nhập vào cảng, tới năm 1832 là 51.185 kg. Port Elizabeth xuất khẩu 18.738 kg vào năm 1828, và tăng lên 39.431 kg vào năm 1829. Mặt hàng xuất khẩu là rượu vang, brandy, giấm, ngà, da động vật, da thuộc, mỡ động vật, bơ, xà phòng, len, lông đà điểu, thịt bò muối, lúa mì, nến, lô hội, đại mạch,...

Là trung tâm công nghiệp ô tô của Nam Phi, Port Elizabeth là nơi đặt trụ sở hầu hết các nhà máy lắp ráp của General Motors, Ford, Volkswagen, Continental Tyres và nhiều công ty khác. Tính tới năm 2018, sau khi GM rút lui khỏi Port Elizabeth và Nam Phi, Isuzu tiếp quản nhà máy của GM ở Struandale. FAW cũng đã xây dựng một nhà máy lớn tại khu vực này. Hầu hết các ngành công nghiệp ở Port Elizabeth đều có liên quan tới công nghiệp xe, cung cấp các bộ phận như dây cáp điện, bộ chuyển đổi xúc tác, pin và lốp xe.

Du lịch

Với vị trí tại cuối tuyến đường Garden Route dọc theo bờ biển Cape, thành phố sở hữu nhiều bãi biển như bãi biển King's và bãi biển Hobie.

Nhiều địa danh lịch sử được kết nối với nhau bởi Con đường Di sản Donkin, trong đó có Campanile (tháp chuông), xây năm 1923 để kỷ niệm sự xuất hiện của những người định cư đầu tiên và là đài quan sát toàn cảnh thành phố; tòa thị chính (1862); công viên và bia kỷ niệm Donkin Reserve; Pháo đài Frederick cổ bằng đá (1799).

Đường 67 là một tuyến đường đi bộ bao gồm 67 tác phẩm nghệ thuật công cộng, đánh dấu thời gian 67 năm mà Nelson Mandela cống hiến cho nền tự do của Nam Phi. Tác phẩm do các nghệ sĩ địa phương sáng tác, thể hiện văn hóa và lịch sử Nam Phi. Tác phẩm bắt đầu từ Campanile, tiến lên các bậc thang dẫn tới Quảng trường chợ Vuysile và tới lá đại kỳ Nam Phi tại Donkin Reserve.

Các địa điểm nổi bật khác gồm có Công viên St George's, Bảo tàng Nghệ thuật Nelson Mandela Metropolitan (trước là Phòng trưng bày nghệ thuật Vua George VI), bảo tàng và phòng hải dương học tại Humewood, và khu biệt thự Boardwalk.

Các khu vực ngoại vi Port Elizabeth sở hữu các khu bảo tồn động vật như Vườn quốc gia voi Addo, cách  về phía bắc của dãy núi Zuurberg.

Port Elizabeth cũng là nơi lý tưởng để quan sát cá voi. Cá voi lưng gù xuất hiện từ tháng 6 tới tháng 8, và từ tháng 11 tới tháng 1, trong khi cá voi trơn phương nam xuất hiện từ tháng 7 tới tháng 11, còn cá voi Bryde có thể quan sát được trong cả năm.

Thể thao

Các sự kiện thể thao lớn nhất ở Port Elizabeth là giải ba môn phối hợp Ironman và giải xe đạp Herald Cycle. Giải câu cá ngừ nước sâu cũng thu hút nhiều tay câu cá trên khắp thế giới.

Thành phố có nhiều cơ sở vật chất phục vụ cricket, rugby, điền kinh, bóng đá, khúc côn cầu trên cỏ và nhiều môn khác. Vị trí gần biển cũng thích hợp cho các môn dưới nước.

Port Elizabeth có sân cricket St George's Park, nơi tổ chức các trận test cricket. St George's Park là sân cricket lâu đời nhất ở Nam Phi và là địa điểm diễn ra trận đấu Test đầu tiên diễn ra bên ngoài Úc và Anh, giữa đội Nam Phi và đội Anh vào tháng 3 năm 1889. Warriors, một đội cricket liên hợp của Nam Phi, có trụ sở ở Port Elizabeth.

Port Elizabeth là nơi đặt trụ sở của đội rugby liên hợp Southern Spears. Đội Eastern Cape Union, ngày nay là Eastern Province Elephants, là một phần của Spears cùng với Border Bulldogs ở East London. Phần còn lại của Spears sau đó được hợp nhất với Southern Kings, cũng thuộc Port Elizabeth, tham gia giải Super Rugby vào năm 2013. Southern Kings không tham gia Super Rugby vào năm 2014 và 2015, nhưng trở lại vào năm 2016 và 2017, tuy nhiên rút lui sau đó vì lý do tài chính. Đội hiện đang tham gia giải Guinness Pro14. Đội Eastern Province Rugby Union thi đấu các trận sân nhà ở sân vận động Nelson Mandela Bay.

Vào tháng 12 năm 2011, Sân vận động Nelson Mandela Bay trở thành sân đấu mới của giải South Africa Sevens thuộc hệ thống giải IRB Sevens World Series của rugby sevens. Giải đấu trước đó được tổ chức ở George ở Tây Cape từ 2002 tới 2010. Kể từ 2015, giải được tổ chức ở Cape Town.

Câu lạc bộ bóng đá chính của thành phố là Chippa United, hiện đang sử dụng sân Nelson Mandela Bay làm sân nhà. Các câu lạc bộ của Port Elizabeth từng thi đấu ở hạng cao nhất Nam Phi gồm có Bay United, Michau Warriors, Port Elizabeth Blackpool, Hotspur F.C., Port Elizabeth City và Westview Apollon.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Port Elizabeth of Yore: The Defiance Campaign of 1952

Thành phố của Nam Phi
Thành phố cảng Ấn Độ Dương
Thành phố cảng Nam Phi
Cảng Nam Phi
Thành phố ven biển Nam Phi
Khu dân cư ở Nelson Mandela Bay
Thuộc địa Cape năm 1820
Khu dân cư thành lập năm 1820


title: Crambidae

text:
Crambidae là một họ bướm cỏ thuộc bộ Cánh vẩy Lepidoptera và thường được biết đến như là bướm đêm. Chúng có vẻ bề ngoài khá đa dạng, phân họ trên danh nghĩa Crambinae (bướm cỏ) có tư thế gập cánh khi bám vào cọng cỏ làm khó phân biệt, trong khi các loài thuộc các phân họ khác có màu và hình dạng sáng với tư thế nghỉ xòe cánh. Một số loài có màu sắc tương đối tối màu, trong khi các loài khác có màu sáng và bắt mắt.

Trong một số hệ thống phân loại, Crambidae từng được xếp thành phân họ của Pyralidae hay bướm đêm có mũi. Điểm khác biệt cơ bản là cấu tạo của tai được gọi là praecinctorium, bộ phận nối hai màng nhĩ trong họ Crambidae mà nó không có trong họ Pyralidae. Các đánh giá mới nhất của Munroe & Solis, trong Kristensen (1999) vẫn cho rằng Crambidae là một họ.

Một số loài điển hình
Tính đến năm 2021, đã có 15 phân họ được xếp vào trong họ này:

 Acentropinae Stephens, 1836
 Crambinae Latreille, 1810
 Erupinae Munroe, 1995
 Glaphyriinae Forbes, 1923 ( Evergestinae Marion, 1952, Noordinae Minet, 1980, Cybalomiinae Marion, 1955, Cathariinae Minet, 1982)
 Heliothelinae Amsel, 1961
 Hoploscopinae Robinson, Tuck & Shaffer, 1994
 Lathrotelinae Clarke, 1971
 Linostinae Amsel, 1956
 Midilinae Munroe, 1958
 Musotiminae Meyrick, 1884
 Odontiinae Guenée, 1854
 Pyraustinae Meyrick, 1890
 Schoenobiinae Duponchel, 1846
 Scopariinae Guenée, 1854
 Spilomelinae Guenée, 1854 ( Wurthiinae Roepke, 1916, Dichocrociinae Swinhoe, 1900, Syleptinae Swinhoe, 1900)

Các chi
Theo phân loại của GlobIZ, tính đến năm 2021, họ này gồm các chi sau :
 Phân họ chưa xác định
 Tông chưa xác định
 Baltianania Solis in Heikkilä, Simonsen & Solis, 2018
 Exsilirarcha Salmon & Bradley, 1956
 Phân họ Acentropinae Stephens, 1836
 Tông chưa xác định
 Acentria Stephens, 1829
 Agassiziella Yoshiyasu, 1989
 Anydraula Meyrick, 1885
 Araeomorpha Turner, 1908
 Argyractis Hampson, 1897
 Argyractoides Lange, 1956
 Argyrophorodes Marion, 1956
 Aulacodes Guenée, 1854
 Banepa Moore, 1888
 Brevicella Kenrick, 1912
 Callilitha Munroe, 1959
 Cataclysta Hübner, 1825
 Chrysendeton Grote, 1881
 Clepsicosma Meyrick, 1888
 Compsophila Meyrick, 1886
 Contiger Lange, 1956
 Decticogaster Snellen, 1880
 Diathraustodes Hampson, 1896
 Elophila Hübner, 1822
 Eoophyla Swinhoe, 1900
 Eoparargyractis Lange, 1956
 Ephormotris Meyrick, 1933
 Eristena Warren, 1896
 Eurytorna Meyrick, 1886
 Galadra Walker, 1865
 Giorgia Clarke, 1965
 Glyphandra Karsch, 1900
 Goniopalpia Hampson, 1903
 Hemiloba Swinhoe, 1901
 Hyaloplaga Warren, 1892
 Hygraula Meyrick, 1885
 Hylebatis Turner, 1908
 Kasania Krulikovsky, 1910
 Langessa Munroe, 1972
 Lasiogyia Hampson, 1907
 Leucogephyra Warren, 1896
 Margarochroma Warren, 1896
 Margarosticha Lederer, 1863
 Neargyractis Lange, 1956
 Neocataclysta Lange, 1956
 Neoschoenobia Hampson, 1900
 Nicaria Snellen, 1880
 Niphadaza Butler, 1886
 Nyctiplanes Turner, 1937
 Nymphicula Snellen, 1880
 Nymphula Schrank, 1802
 Nymphuliella Lange, 1956
 Nymphulodes Hampson, 1919
 Oligernis Meyrick, 1894
 Oligostigma Guenée, 1854
 Oligostigmoides Lange, 1956
 Opisthedeicta Warren, 1890
 Osphrantis Meyrick, 1897
 Oxyelophila Forbes, 1922
 Paracataclysta Yoshiyasu, 1983
 Paracymoriza Warren, 1890
 Parapoynx Hübner, 1825
 Petrophila Guilding, 1830
 Potamomusa Yoshiyasu, 1985
 Pseudlithosia Hampson, 1907
 Pythagoraea Meyrick, 1929
 Stegothyris Lederer, 1863
 Strepsinoma Meyrick, 1897
 Symphonia Hampson, 1896
 Synclitodes Munroe, 1974
 Temnobasis Gaede, 1916
 Teratausta Hampson, 1903
 Teratauxta Hering, 1901
 Tetrernia Meyrick, 1890
 Thevitella Viette, 1958
 Usingeriessa Lange, 1956
 Phân họ Crambinae Latreille, 1810
 Tông chưa xác định
 Anaclastis Turner, 1904
 Aphrophantis Meyrick, 1933
 Argentochiloides Bleszynski, 1961
 Australargyria Bleszynski, 1970
 Autarotis Meyrick, 1886
 Batiana Walker, 1866
 Burmannia Bleszynski, 1965
 Catancyla Hampson, 1919
 Catharylla Zeller, 1863
 Charitopepla Meyrick, 1933
 Charltona Swinhoe, 1886
 Charltoniada Strand, 1918
 Conocrambus Hampson, 1919
 Conotalis Hampson, 1919
 Corynophora Berg, 1898
 Cypholomia Meyrick, 1933
 Diadexia Turner, 1905
 Diploptalis Hampson, 1919
 Diploschistis Meyrick, 1937
 Elethyia Ragonot in Joannis & Ragonot, 1889
 Epina Walker, 1866
 Eurhythma Turner, 1904
 Hemiplatytes Barnes & Benjamin, 1924
 Hemiptocha Dognin, 1905
 Idioblasta Warren, 1891
 Ismene Savigny, 1816
 Japonichilo Okano, 1962
 Kupea Philpott, 1930
 Libuna Moore, 1886
 Lyndia Savigny, 1816
 Maoricrambus Gaskin, 1975
 Mestolobes Butler, 1882
 Metaeuchromius Bleszynski, 1960
 Micrelephas Dognin, 1905
 Microchilo Okano, 1962
 Micronix Amsel, 1956
 Microtalis Turner, 1911
 Miyakea Marumo, 1933
 Neargyria Hampson, 1896
 Neargyrioides Bleszynski, 1970
 Nechilo Bleszynski, 1970
 Neobanepa Hampson, 1919
 Niveocatharylla Bassi, 1999
 Orthomecyna Butler, 1883
 Parancyla Hampson, 1919
 Parancylolomia Bassi & Mey in Mey, 2011
 Paratraea Hampson, 1919
 Parerupa Hampson, 1919
 Protyparcha Meyrick, 1909
 Pseudargyria Okano, 1962
 Pseudoctenella Strand, 1907
 Pseudometachilo Bleszynski, 1962
 Ptochostola Meyrick, 1882
 Roxita Bleszynski, 1963
 Schoenobiodes Hampson, 1917
 Sphaerodeltis Meyrick, 1933
 Styxon Bleszynski, 1962
 Thalamarchis Meyrick, 1897
 Tomissa Walker, 1864
 Tulla Zimmerman, 1958
 Ubida Walker, 1863
 Welaka Hulst, 1888
 Zacatecas Bleszynski, 1962
 Tông Ancylolomiini Ragonot in Joannis & Ragonot, 1889
 Ancylolomia Hübner, 1825
 Aurotalis Bleszynski, 1970
 Eufernaldia Hulst, 1900
 Mesolia Ragonot in Joannis & Ragonot, 1889
 Prionapteron Bleszynski, 1965
 Prionapteryx Stephens, 1834
 Prionotalis Hampson, 1919
 Pseudoschoenobius Fernald, 1891
 Surattha Walker, 1863
 Talis Guenée, 1845
 Zovax Bleszynski, 1962
 Tông Argyriini Munroe, 1995
 Argyria Hübner, 1818
 Urola Walker, 1863
 Tông Calamotrophini Gaskin, 1988
 Calamotropha Zeller, 1863
 Chrysocatharylla Bassi, 1999
 Classeya Bleszynski, 1960
 Pseudocatharylla Bleszynski, 1961
 Pseudoclasseya Bleszynski, 1964
 Vaxi Bleszynski, 196
 Tông Chiloini Heinemann, 1865
 Chilandrus Bleszynski, 1970
 Chilo Zincken, 1817
 Chiqua Bleszynski, 1970
 Diatraea Guilding, 1828
 Eschata Walker, 1856
 Gadira Walker, 1866
 Hednota Meyrick, 1886
 Leonardo Bleszynski, 1965
 Malgasochilo Bleszynski, 1970
 Myelobia Herrich-Schäffer, 1854
 Tauroscopa Meyrick, 1888
 Tông Crambini Latreille, 1810
 Agriphila Hübner, 1825
 Agriphiloides Bleszynski, 1965
 Almita Landry, 1995
 Alphacrambus Bassi, 1995
 Amselia Bleszynski, 1959
 Angustalius Marion, 1954
 Arequipa Walker, 1863
 Aureocramboides Bleszynski, 1961
 Bassiknysna Kemal & Koçak, 2005
 Caffrocrambus Bleszynski, 1961
 Catoptria Hübner, 1825
 Cervicrambus Bleszynski, 1966
 Chrysocramboides Bleszynski, 1957
 Chrysocrambus Bleszynski, 1957
 Chrysoteuchia Hübner, 1825
 Conocramboides Bleszynski, 1970
 Crambixon Bleszynski, 1965
 Crambus Fabricius, 1798
 Culladia Moore, 1886
 Culladiella Bleszynski, 1970
 Dimorphocrambus Gibeaux, 1987
 Epichilo Ragonot in Joannis & Ragonot, 1889
 Fernandocrambus Aurivillius, 1922
 Fissicrambus Bleszynski, 1963
 Flavocrambus Bleszynski, 1959
 Haplopediasia Bleszynski, 1963
 Haploplatytes Bleszynski, 1966
 Japonicrambus Okano, 1962
 La Bleszynski, 1966
 Loxocrambus Forbes, 1920
 Mesocrambus Bleszynski, 1957
 Mesopediasia Bleszynski, 1963
 Metacrambus Bleszynski, 1957
 Microcrambon Bleszynski, 1970
 Microcrambus Bleszynski, 1963
 Miraxis Bleszynski, 1962
 Neocrambus Bleszynski, 1957
 Neoculladia Bleszynski, 1967
 Neodactria Landry, 1995
 Neopediasia Okano, 1962
 Novocrambus Amsel, 1956
 Orocrambus Purdie, 1884
 Parapediasia Bleszynski, 1966
 Paraplatytes Bleszynski, 1965
 Pediasia Hübner, 1825
 Platytes Guenée, 1845
 Precaffrocrambus Bassi, 2002
 Productalius Marion, 1954
 Pseudopediasia Bleszynski, 1963
 Raphiptera Hampson, 1896
 Sebrus Bleszynski, 1970
 Sericocrambus Wallengren, 1861
 Supercrambus Bleszynski, 1967
 Tawhitia Philpott, 1931
 Tehama Hulst, 1888
 Thaumatopsis Morrison, 1874
 Thisanotia Hübner, 1825
 Tortriculladia Bleszynski, 1967
 Xanthocrambus Bleszynski, 1957
 Tông Diptychophorini Gaskin, 1972
 Cleoeromene Gaskin, 1986
 Diptychophora Zeller, 1866
 Gargela Walker, 1864
 Glaucocharis Meyrick, 1938
 Incaeromene Gaskin, 1986
 Microcausta Hampson, 1895
 Neoeromene Gaskin, 1986
 Peniculimius Schouten, 1994
 Steneromene Gaskin, 1986
 Tamsica Zimmerman, 1958
 Tông Euchromiusini Léger, Landry & Nuss, 2019
 Euchromius Guenée, 1845
 Tông Haimbachiini Landry, 1995
 Achilo Amsel, 1957
 Bissetia Kapur, 1950
 Coniesta Hampson, 1919
 Donacoscaptes Zeller, 1877
 Eoreuma Ely, 1910
 Friedlanderia Agnew, 1987
 Haimbachia Dyar, 1909
 Neogirdharia Song & Chen in Chen, Song & Yuan, 2004
 Occidentalia Dyar & Heinrich, 1927
 Pseudobissetia Bleszynski, 1959
 Thopeutis Hübner, 1818
 Xubida Schaus, 1922
 Phân họ Erupinae Munroe, 1995
 Tông chưa xác định
 Erupa Walker, 1864
 Lancia Walker, 1859
 Schoenerupa Hampson, 1919
 Phân họ Glaphyriinae Forbes, 1923
 Tông chưa xác định
 Abegesta Munroe, 1964
 Achantodes Guenée, 1852
 Aenigmodes Amsel, 1957
 Aethiophysa Munroe, 1964
 Agastya Moore, 1881
 Analcina Turner, 1911
 Apoblepta Turner, 1911
 Aureopteryx Amsel, 1956
 Catharia Lederer, 1863
 Centropseustis Meyrick, 1890
 Cereophagus Dyar, 1922
 Chalcoela Zeller, 1872
 Chilomima Munroe, 1964
 Chilozela Munroe, 1964
 Contortipalpia Munroe, 1964
 Cornifrons Lederer, 1858
 Cosmopterosis Amsel, 1956
 Crambicybalomia Mey, 2011
 Crocidolomia Zeller, 1852
 Cryptocosma Lederer, 1863
 Cybalomia Lederer, 1863
 Cylindrifrons Munroe, 1951
 Dichochroma Forbes, 1944
 Dicymolomia Zeller, 1872
 Ennomosia Amsel, 1956
 Erpis Walker, 1863
 Eupoca Warren, 1891
 Eustixia Hübner, 1823
 Evergestella Munroe, 1974
 Evergestis Hübner, 1825
 Fredia Amsel, 1961
 Goniophysetis Hampson, 1916
 Gonodiscus Warren, 1891
 Hendecasis Hampson, 1896
 Homophysodes Dyar, 1914
 Hydropionea Hampson, 1917
 Hyperlais Marion, 1959
 Krombia Chrétien, 1911
 Lativalva Amsel, 1956
 Lipocosma Lederer, 1863
 Lipocosmodes Munroe, 1964
 Lissophanes Warren, 1891
 Macreupoca Munroe, 1964
 Margaretania Amsel, 1961
 Nephrogramma Munroe, 1964
 Noorda Walker, 1859
 Orenaia Duponchel, 1845
 Parambia Dyar, 1914
 Paregesta Munroe, 1964
 Phenacodes Turner, 1937
 Plantegumia Amsel, 1956
 Plumegesta Munroe, 1972
 Prochoristis Meyrick, 1890
 Prorasea Grote, 1878
 Psephis Guenée, 1854
 Pseudoligostigma Strand, 1920
 Ptychopseustis Meyrick, 1889
 Schacontia Dyar, 1914
 Scybalista Lederer, 1863
 Scybalistodes Munroe, 1964
 Stegea Munroe, 1964
 Stiphrometasia Zerny, 1914
 Symphysa Hampson, 1899
 Thyridiphora Warren, 1888
 Trichophysetis Meyrick, 1884
 Trischistognatha Warren, 1892
 Upiga Capps, 1964
 Venturina Leraut, 2012
 Vinculopsis Amsel, 1957
 Xanthophysa Munroe, 1964
 Tông Dichogamini Amsel, 1956
 Alatuncusia Amsel, 1956
 Alatuncusiodes Munroe, 1974
 Dichogama Lederer, 1863
 Tông Glaphyriini Forbes, 1923
 Glaphyria Hübner, 1823
 Hellula Guenée, 1854
 Phân họ Heliothelinae Amsel, 1961
 Tông chưa xác định
 Eclipsiodes Meyrick, 1884
 Heliothela Guenée, 1854
 Phanomorpha Turner, 1937
 Phân họ Hoploscopinae Robinson, Tuck & Shaffer, 1994
 Tông chưa xác định
 Hoploscopa Meyrick, 1886
 Perimeceta Turner, 1915
 Phân họ Lathrotelinae Clarke, 1971
 Tông chưa xác định
 Diplopseustis Meyrick, 1884
 Diplopseustoides Guillermet, 2013
 Lathroteles Clarke, 1971
 Orthoraphis Hampson, 1896
 Sufetula Walker, 1859
 Phân họ Linostinae Amsel, 1956
 Tông chưa xác định
 Linosta Möschler, 1882
 Phân họ Midilinae Munroe, 1958
 Tông Midilini Munroe, 1958
 Cacographis Lederer, 1863
 Dismidila Dyar, 1914
 Dolichobela Turner, 1932
 Eupastranaia Becker, 1973
 Gonothyris Hampson, 1896
 Hositea Dyar, 1910
 Midila Walker, 1859
 Odilla Schaus, 1940
 Phryganomima Hampson, 1917
 Styphlolepis Hampson, 1896
 Phân họ Musotiminae Meyrick, 1884
 Tông chưa xác định
 Aeolopetra Meyrick, 1934
 Albusambia Solis & Davis in Solis, Davis & Nishida, 2005
 Ambia Walker, 1859
 Austromusotima Yen & Solis in Yen, Solis & Goolsby, 2004
 Baeoptila Turner, 1908
 Barisoa Möschler, 1886
 Cilaus Joannis, 1932
 Drosophantis Meyrick, 1935
 Elachypteryx Turner, 1908
 Eugauria Snellen, 1901
 Lygomusotima Solis & Yen in Solis, Yen & Goolsby, 2004
 Malleria Munroe, 1959
 Midilambia Munroe, 1969
 Musotima Meyrick, 1884
 Neomusotima Yoshiyasu, 1985
 Neurophyseta Hampson, 1895
 Panotima Meyrick, 1934
 Parthenodes Guenée, 1854
 Siamusotima Solis, Yen, Goolsby, Wright, Pemberton, Winotal, Chattrukul, Thagong & Rimbut, 2005
 Thysanoidma Hampson, 1891
 Undulambia Lange, 1956
 Uthinia Snellen, 1899
 Yoshiyasua Kemal & Koçak, 2005
 Phân họ Odontiinae Guenée, 1854
 Tông chưa xác định
 Aeglotis Amsel, 1949
 Aporocosmus Butler, 1886
 Autocharis Swinhoe, 1894
 Balaenifrons Hampson, 1896
 Blepharucha Warren, 1892
 Boeotarcha Meyrick, 1884
 Canalibotys Maes, 2004
 Canuza Walker, 1866
 Clupeosoma Snellen, 1880
 Cuneifrons Munroe, 1961
 Dausara Walker, 1859
 Deanolis Snellen, 1899
 Dilacinia Amsel, 1961
 Ertrica Walker, 1866
 Euctenospila Warren, 1892
 Glaucodontia Munroe, 1972
 Gononoorda Munroe, 1977
 Hemiscopis Warren, 1890
 Heortia Lederer, 1863
 Hydrorybina Hampson, 1896
 Irigilla Swinhoe, 1900
 Kerbela Amsel, 1949
 Mabilleodes Marion & Viette, 1956
 Neocymbopteryx Munroe, 1973
 Neogenesis Hampson, 1907
 Noctuelita Strand, 1915
 Noordodes Hampson, 1916
 Pelaea Lederer, 1863
 Phlyctaenomorpha Amsel, 1970
 Pitama Moore, 1888
 Platynoorda Munroe, 1977
 Porphyronoorda Munroe, 1977
 Probalaenifrons Munroe, 1977
 Protrigonia Hampson, 1896
 Suinoorda Hayden, 2009
 Syntonarcha Meyrick, 1890
 Taurometopa Meyrick, 1933
 Thesaurica Turner, 1915
 Tulaya Özdikmen, 2007
 Turania Ragonot, 1891
 Usgentia Amsel, 1949
 Tông Eurrhypini Leraut & Luquet, 1983
 Argyrarcha Munroe, 1974
 Cliniodes Guenée, 1854
 Dicepolia Snellen, 1892
 Eurrhypis Hübner, 1825
 Hyalinarcha Munroe, 1974
 Jativa Munroe, 1961
 Mecynarcha Munroe, 1974
 Mimoschinia Warren, 1892
 Porphyrorhegma Munroe, 1961
 Pseudonoorda Munroe, 1974
 Pseudoschinia Munroe, 1961
 Sobanga Munroe, 1964
 Trigonoorda Munroe, 1974
 Viettessa Minet, 1980
 Tông Odontiini Guenée, 1854
 Aeschremon Lederer, 1863
 Anatralata Munroe, 1961
 Aporodes Guenée, 1854
 Atralata Sylvén, 1947
 Cataonia Ragonot, 1891
 Chlorobaptella Munroe, 1995
 Chrismania Barnes & McDunnough, 1914
 Cymbopteryx Munroe, 1961
 Cynaeda Hübner, 1825
 Dentifovea Amsel, 1970
 Dichozoma Munroe, 1961
 Edia Dyar, 191
 Ephelis Lederer, 1863
 Epimetasia Ragonot, 1894
 Eremanthe Munroe, 1972
 Frechinia Munroe, 1961
 Gyros Edwards, 1881
 Heliothelopsis Munroe, 1961
 Metaxmeste Hübner, 1825
 Microtheoris Meyrick, 1932
 Mojavia Munroe, 1961
 Mojaviodes Munroe, 1972
 Nannobotys Munroe, 1961
 Noctueliopsis Munroe, 1961
 Odontivalvia Munroe, 1973
 Plumipalpiella Munroe, 1995
 Pogonogenys Munroe, 1961
 Procymbopteryx Munroe, 1961
 Psammobotys Munroe, 1961
 Rhodocantha Munroe, 1961
 Tegostoma Zeller, 1847
 Titanio Hübner, 1825
 Phân họ Pyraustinae Meyrick, 1890
 Tông chưa xác định
 Acellalis Pagenstecher, 1884
 Acropentias Meyrick, 1890
 Aeolosma Meyrick, 1938
 Ancyloptila Meyrick, 1889
 Aplectropus Hampson in Walsingham & Hampson, 1896
 Aponia Munroe, 1964
 Arunamalaia Rose & Kirti, 1987
 Asphadastis Meyrick, 1934
 Atomoclostis Meyrick, 1934
 Aulacophora Swinhoe, 1895
 Authaeretis Meyrick, 1886
 Auxolophotis Meyrick, 1933
 Betousa Walker, 1865
 Burathema Walker, 1863
 Calamochrous Lederer, 1863
 Catapsephis Hampson, 1899
 Cheloterma Meyrick, 1933
 Clatrodes Marion & Viette, 1953
 Coelobathra Turner, 1908
 Coptobasoides Janse, 1935
 Cyclarcha Swinhoe, 1894
 Daunabotys Maes, 2004
 Decelia Snellen, 1880
 Drachma Bryk, 1913
 Duzulla Amsel, 1952
 Elosita Snellen, 1899
 Emphylica Turner, 1913
 Endographis Meyrick, 1894
 Endotrichella Collins, 1962
 Enyocera Snellen, 1880
 Epiecia Walker, 1866
 Eretmopteryx Saalmüller, 1884
 Erinothus Hampson, 1899
 Eumaragma Meyrick, 1933
 Euphyciodes Marion, 1954
 Exeristis Meyrick, 1886
 Glyphidomarptis Meyrick, 1936
 Gnamptorhiza Warren, 1896
 Gyptitia Snellen, 1883
 Haplochytis Meyrick, 1933
 Herpetobotys Maes, 2001
 Hutuna Whalley, 1962
 Hyphercyna Sauber, 1899
 Idiusia Warren, 1896
 Ischnoscopa Meyrick, 1894
 Lampridia Snellen, 1880
 Lamprophaia Caradja, 1925
 Lepidoplaga Warren, 1895
 Leptosophista Meyrick, 1938
 Lirabotys Shaffer & Munroe, 2007
 Lotanga Moore, 1886
 Loxoneptera Hampson, 1896
 Lumenia Joannis, 1929
 Mabra Moore, 1885
 Macrospectrodes Warren, 1896
 Megatarsodes Marion, 1954
 Metasiodes Meyrick, 1894
 Mimasarta Ragonot, 1894
 Monocoptopera Hampson, 1899
 Monodonta Kenrick, 1907
 Nacoleiopsis Matsumura, 1925
 Nephelolychnis Meyrick, 1933
 Niphostola Hampson, 1896
 Nymphulosis Amsel, 1959
 Oligocentris Hampson, 1896
 Paliga Moore, 1886
 Paracentristis Meyrick, 1934
 Paschiodes Hampson, 1913
 Patissodes Hampson, 1919
 Peribona Snellen, 1895
 Pimelephila Tams, 1930
 Platytesis Hampson, 1919
 Proconica Hampson, 1899
 Prodasycnemis Warren, 1892
 Prodelophanes Meyrick, 1937
 Protinopalpa Strand, 1911
 Protinopalpella Strand, 1911
 Prototyla Meyrick, 1933
 Ptiladarcha Meyrick, 1933
 Pyralausta Hampson, 1913
 Pyraustomorpha Maes, 2014
 Rodaba Moore, 1888
 Saucrobotys Munroe, 1976
 Semniomima Warren, 1892
 Sericoplaga Warren, 1892
 Spinosuncus Chen, Zhang & Li, 2018
 Stenochora Warren, 1892
 Tangla Swinhoe, 1900
 Tetridia Warren, 1890
 Thysanodesma Butler, 1889
 Tipuliforma Kenrick, 1907
 Tirsa Clarke, 1971
 Togabotys Yamanaka, 1978
 Torulisquama Zhang & Li, 2010
 Trigamozeucta Meyrick, 1937
 Triuncidia Munroe, 1976
 Uresiphita Hübner, 1825
 Tông Euclastini Popescu-Gorj & Constantinescu, 1977
 Euclasta Lederer, 1855
 Tông Portentomorphini Amsel, 1956
 Cryptosara Martin in Marion, 1957
 Hyalobathra Meyrick, 1885
 Isocentris Meyrick, 1887
 Pioneabathra Shaffer & Munroe, 2007
 Portentomorpha Amsel, 1956
 Tông Pyraustini Meyrick, 1890
 Achyra Guenée, 1849
 Adoxobotys Munroe, 1978
 Aglaops Warren, 1892
 Anamalaia Munroe & Mutuura, 1969
 Anania Hübner, 1823
 Arenochroa Munroe, 1976
 Aurorobotys Munroe & Mutuura, 1971
 Callibotys Munroe & Mutuura, 1969
 Carminibotys Munroe & Mutuura, 1971
 Ceuthobotys Munroe, 1978
 Chilochroma Amsel, 1956
 Chilocorsia Munroe, 1964
 Chilopionea Munroe, 1964
 Chobera Moore, 1888
 Circobotys Butler, 1879
 Crocidophora Lederer, 1863
 Crypsiptya Meyrick, 1894
 Cybalobotys Maes, 2001
 Deltobotys Munroe, 1964
 Demobotys Munroe & Mutuura, 1969
 Ecpyrrhorrhoe Hübner, 1825
 Epicorsia Hübner, 1818
 Epiparbattia Caradja, 1925
 Eumorphobotys Munroe & Mutuura, 1969
 Fumibotys Munroe, 1976
 Gynenomis Munroe & Mutuura, 1968
 Hahncappsia Munroe, 1976
 Helvibotys Munroe, 1976
 Hyalorista Warren, 1892
 Limbobotys Munroe & Mutuura, 1970
 Loxostege Hübner, 1825
 Munroeodes Amsel, 1957
 Nascia Curtis, 1835
 Neadeloides Klima, 1939
 Neoepicorsia Munroe, 1964
 Neohelvibotys Munroe, 1976
 Nephelobotys Munroe & Mutuura, 1970
 Nomis Motschulsky, 1861
 Oenobotys Munroe, 1976
 Oronomis Munroe & Mutuura, 1968
 Ostrinia Hübner, 1825
 Pagyda Walker, 1859
 Palepicorsia Maes, 1995
 Paracorsia Marion, 1959
 Paranomis Munroe & Mutuura, 1968
 Paratalanta Meyrick, 1890
 Parbattia Moore, 1888
 Perispasta Zeller, 1876
 Placosaris Meyrick, 1897
 Powysia Maes, 2006
 Prooedema Hampson, 1896
 Protepicorsia Munroe, 1964
 Psammotis Hübner, 1825
 Pseudepicorsia Munroe, 1964
 Pseudognathobotys Maes, 2001
 Pseudopagyda Slamka, 2013
 Pseudopolygrammodes Munroe & Mutuura, 1969
 Pseudopyrausta Amsel, 1956
 Pyrasia Martin, 1986
 Pyrausta Schrank, 1802
 Sarabotys Munroe, 1964
 Sclerocona Meyrick, 1890
 Sinibotys Munroe & Mutuura, 1969
 Sitochroa Hübner, 1825
 Thivolleo Maes, 2006
 Toxobotys Munroe & Mutuura, 1968
 Vittabotys Munroe & Mutuura, 1970
 Xanthostege Munroe, 1976
 Phân họ Schoenobiinae Duponchel, 1846
 Tông chưa xác định
 Adelpherupa Hampson, 1919
 Alloperissa Meyrick, 1934
 Archischoenobius Speidel, 1984
 Argyrostola Hampson, 1896
 Brihaspa Moore, 1867
 Calamoschoena Poulton, 1916
 Carectocultus Blanchard, 1975
 Catagela Walker, 1863
 Chionobosca Turner, 1911
 Cyclocausta Warren, 1889
 Dejoannisia Vári, 2002
 Donacaula Meyrick, 1890
 Helonastes Common, 1960
 Leechia South in Leech & South, 1901
 Leptosteges Warren, 1889
 Leucargyra Hampson, 1896
 Leucoides Hampson, 1893
 Niphadoses Common, 1960
 Panalipa Moore, 1866
 Patissa Moore, 1886
 Promacrochilo Bleszynski, 1962
 Proschoenobius Munroe, 1974
 Ramila Moore, 1867
 Rupela Walker, 1863
 Schoenobius Duponchel, 1836
 Scirpophaga Treitschke, 1832
 Stenocalama Hampson, 1919
 Tipanaea Walker, 1863
 Varpa Aurivillius, 1925
 Phân họ Scopariinae Guenée, 1854
 Tông chưa xác định
 Afrarpia Maes, 2004
 Afroscoparia Nuss, 2003
 Anarpia Chapman, 1912
 Antiscopa Munroe, 1964
 Arabarpia Seizmair, 2020
 Cosipara Munroe, 1972
 Davana Walker, 1859
 Elusia Schaus, 1940
 Eudonia Billberg, 1820
 Gesneria Hübner, 1825
 Gibeauxia Leraut, 1988
 Helenoscoparia Nuss, 1999
 Hoenia Leraut, 1986
 Iranarpia Leraut, 1982
 Micraglossa Warren, 1891
 Notocrambus Turner, 1922
 Pagmanella Leraut, 1985
 Scoparia Haworth, 1811
 Syrianarpia Leraut, 1982
 Toulgoetodes Leraut, 1988
 Phân họ Spilomelinae Guenée, 1854
 Tông chưa xác định
 Aboetheta Turner, 1914
 Acicys Turner, 1911
 Aediodina Strand, 1919
 Agrammia Guenée, 1854
 Almonia Walker, 1866
 Ametrea Munroe, 1964
 Arxama Walker, 1866
 Atelocentra Meyrick, 1884
 Auchmophoba Turner, 1913
 Bacotoma Moore, 1885
 Bepea Koçak & Kemal, 2007
 Caldubotys Singh, Kirti & Singh in Singh, Kirti, Singh & Ranjan, 2019
 Camptomastix Warren, 1892
 Cangetta Moore, 1886
 Carthade Snellen, 1899
 Cavifrons Zeller, 1872
 Ceratarcha Swinhoe, 1894
 Chabula Moore, 1886
 Chromodes Guenée, 1854
 Cissachroa Turner, 1937
 Coelorhyncidia Hampson, 1896
 Coptobasis Lederer, 1863
 Coremata Amsel, 1956
 Cotachena Moore, 1885
 Criophthona Meyrick, 1884
 Daulia Walker, 1859
 Deuterarcha Meyrick, 1884
 Deuterophysa Warren, 1889
 Dichocrocis Lederer, 1863
 Discothyris Warren, 1895
 Dracaenura Meyrick, 1886
 Ebuleodes Warren, 1896
 Ectadiosoma Turner, 1937
 Elbursia Amsel, 1950
 Eudaimonisma Lucas, 1902
 Eulepte Hübner, 1825
 Eurybela Turner, 1908
 Eustenia Snellen, 1899
 Exoasota Ko & Bae in Ko, Bayarsaikhan, Park, Lee, Cha, Jang, Lee & Bae, 2020
 Furcivena Hampson, 1896
 Gadessa Moore, 1885
 Gethosyne Warren, 1896
 Glauconoe Warren, 1892
 Glycythyma Turner, 1908
 Goniorhynchus Hampson, 1896
 Hemopsis Kirti & Rose, 1987
 Heterudea Dognin, 1905
 Hyalea Guenée, 1854
 Indogrammodes Kirti & Rose, 1989
 Iranomecyna Koçak & Kemal, 2016
 Ischnurges Lederer, 1863
 Legrandellus Shaffer & Munroe, 2007
 Lepidoneura Hampson, 1896
 Leucinodella Strand, 1918
 Leucochromodes Amsel, 1956
 Leucophotis Butler, 1886
 Lipararchis Meyrick, 1934
 Luma Walker, 186
 Macaretaera Meyrick, 1886
 Macrobela Turner, 1939
 Malaciotis Meyrick, 1934
 Malickyella Mey & Speidel, 2010
 Massepha Walker, 1859
 Meekiaria Munroe, 1974
 Merodictya Warren, 1896
 Mesocondyla Lederer, 1863
 Metallarcha Meyrick, 1884
 Metoeca Warren, 1896
 Metraeopsis Dognin, 1905
 Microgeshna Shaffer & Munroe, 2007
 Microphysetica Hampson, 1917
 Mimudea Warren, 1892
 Mukia Amsel, 1954
 Myriostephes Meyrick, 1884
 Myrmidonistis Meyrick, 1887
 Nacoleia Walker, 1859
 Nankogobinda Rose & Kirti, 1986
 Nausinoe Hübner, 1825
 Nausinoella Shaffer & Munroe, 2007
 Neobotyodes Singh, Kirti & Singh in Singh, Kirti, Singh & Ranjan, 2019
 Neostege Hampson, 1910
 Nevrina Guenée, 1854
 Nistra Walker, 1859
 Ommatobotys Shaffer & Munroe, 2007
 Orphnophanes Lederer, 1863
 Orthospila Warren, 1890
 Osiriaca Walker, 1866
 Otiophora Turner, 1908
 Paranacoleia Inoue, 1982
 Pectinobotys Munroe, 1959
 Pelinopsis Dognin, 1905
 Physematia Lederer, 1863
 Piletocera Lederer, 1863
 Piletosoma Hampson, 1899
 Plateopsis Warren, 1896
 Platygraphis Dyar, 1918
 Pleonectoides Hampson, 1891
 Polythlipta Lederer, 1863
 Praeacrospila Amsel, 1956
 Praephostria Amsel, 1956
 Pramadea Moore, 1888
 Preneopogon Warren, 1896
 Prionopaltis Warren, 1892
 Prorodes Swinhoe, 1894
 Proternia Meyrick, 1884
 Protonoceras Warren, 1890
 Pycnarmon Lederer, 1863
 Pylartes Walker, 1863
 Pyradena Munroe, 1958
 Ravanoa Moore, 1885
 Rehimena Walker, 1866
 Rhimphaliodes Hampson, 1893
 Rhynchetria Klunder van Gijen, 1913
 Ridleyana Hampson, 1906
 Sagariphora Meyrick, 1894
 Sameodesma Hampson, 1918
 Sciorista Warren, 1890
 Sedenia Guenée, 1854
 Sericophylla Turner, 1937
 Stenorista Dognin, 1905
 Syllepte Hübner, 1823
 Syngropia Hampson, 1912
 Syntrita Dognin, 1905
 Tabidia Snellen, 1880
 Tanaophysopsis Munroe, 1964
 Tasenia Snellen, 1901
 Torqueola Swinhoe, 1906
 Trichoceraea Sauber in Semper, 1902
 Trigonobela Turner, 1915
 Trithyris Lederer, 1863
 Troctoceras Dognin, 1905
 Tylostega Meyrick, 1894
 Voliba Walker, 1866
 Xanthomelaena Hampson, 1896
 Zagiridia Hampson, 1897
 Tông Agroterini Acloque, 1897
 Aetholix Lederer, 1863
 Agrotera Schrank, 1802
 Aiyura Munroe, 1974
 Bocchoropsis Amsel, 1956
 Chalcidoptera Butler, 1887
 Chilochromopsis Munroe, 1964
 Coenostolopsis Munroe, 1960
 Diastictis Hübner, 1818
 Framinghamia Strand, 1920
 Glaucobotys Maes, 2008
 Goliathodes Munroe, 1974
 Gypodes Munroe, 1976
 Haritalodes Warren, 1890
 Lygropia Lederer, 1863
 Lypotigris Hübner, 1825
 Micromartinia Amsel, 1957
 Microthyris Lederer, 1863
 Nagiella Munroe, 1976
 Neoanalthes Yamanaka & Kirpichnikova, 1993
 Nosophora Lederer, 1863
 Notarcha Meyrick, 1884
 Pantographa Lederer, 1863
 Patania Moore, 1888
 Phaedropsis Warren, 1890
 Phostria Hübner, 1819
 Phryganodes Guenée, 1854
 Tetracona Meyrick, 1884
 Ulopeza Zeller, 1852
 Tông Asciodini Mally, Hayden, Neinhuis, Jordal & Nuss, 2019
 Arthromastix Warren, 1890
 Asciodes Guenée, 1854
 Beebea Schaus, 1923
 Bicilia Amsel, 1956
 Ceratocilia Amsel, 1956
 Ceratoclasis Lederer, 1863
 Erilusa Walker, 1866
 Laniifera Hampson, 1899
 Laniipriva Munroe, 1976
 Loxomorpha Amsel, 1956
 Maracayia Amsel, 1956
 Psara Snellen, 1875
 Sathria Lederer, 1863
 Tông Herpetogrammatini Mally, Hayden, Neinhuis, Jordal & Nuss, 2019
 Blepharomastix Lederer, 1863
 Cryptobotys Munroe, 1956
 Eurrhyparodes Snellen, 1880
 Herpetogramma Lederer, 1863
 Hileithia Snellen, 1875
 Pilocrocis Lederer, 1863
 Tông Hydririni Minet, 1982
 Choristostigma Warren, 1892
 Gonocausta Lederer, 1863
 Hydriris Meyrick, 1885
 Lamprosema Hübner, 1823
 Nehydriris Munroe, 1974
 Ommatospila Lederer, 1863
 Rhectothyris Warren, 1890
 Syllepis Poey, 1832
 Tông Hymeniini Swinhoe, 1900
 Hymenia Hübner, 1825
 Spoladea Guenée, 1854
 Tông Lineodini Amsel, 1956
 Atomopteryx Walsingham, 1891
 Euleucinodes Capps, 1948
 Leucinodes Guenée, 1854
 Lineodes Guenée, 1854
 Neoleucinodes Capps, 1948
 Proleucinodes Capps, 1948
 Rhectosemia Lederer, 1863
 Tông Margaroniini Swinhoe & Cotes, 1889
 Agathodes Guenée, 1854
 Agrioglypta Meyrick, 1932
 Alytana Shaffer & Munroe, 2007
 Analyta Lederer, 1863
 Anarmodia Lederer, 1863
 Antigastra Lederer, 1863
 Aphytoceros Meyrick, 1884
 Arthroschista Hampson, 1893
 Asturodes Amsel, 1956
 Azochis Walker, 1859
 Botyodes Guenée, 1854
 Cadarena Moore, 1886
 Caprinia Walker, 1859
 Chabulina Shaffer & Munroe, 2007
 Charitoprepes Warren, 1896
 Chrysophyllis Meyrick, 1934
 Chrysothyridia Munroe, 1967
 Cirrhochrista Lederer, 1863
 Colomychus Munroe, 1956
 Compacta Amsel, 1956
 Condylorrhiza Lederer, 1863
 Conogethes Meyrick, 1884
 Cydalima Lederer, 1863
 Diaphania Hübner, 1818
 Didymostoma Warren, 1892
 Dysallacta Lederer, 1863
 Endocrossis Meyrick, 1889
 Eusabena Snellen, 1901
 Filodes Guenée, 1854
 Ghesquierellana Berger, 1955
 Glyphodella Shaffer & Munroe, 2007
 Glyphodes Guenée, 1854
 Hedyleptopsis Munroe, 1960
 Heterocnephes Lederer, 1863
 Hodebertia Leraut, 2003
 Hoterodes Guenée, 1854
 Leucochroma Guenée, 1854
 Liopasia Möschler, 1882
 Loxmaionia Schaus, 1913
 Maruca Walker, 1859
 Marwitzia Gaede, 1917
 Megaphysa Guenée, 1854
 Megastes Guenée, 1854
 Meroctena Lederer, 1863
 Nolckenia Snellen, 1875
 Obtusipalpis Hampson, 1896
 Omiodes Guenée, 1854
 Omphisa Moore, 1886
 Pachynoa Lederer, 1863
 Palpita Hübner, 1808
 Parotis Hübner, 1831
 Poliobotys Shaffer & Munroe, 2007
 Polygrammodes Guenée, 1854
 Polygrammopsis Munroe, 1960
 Prenesta Snellen, 1875
 Pygospila Guenée, 1854
 Radessa Munroe, 1977
 Rhagoba Moore, 1888
 Rhimphalea Lederer, 1863
 Sinomphisa Munroe, 1958
 Sparagmia Guenée, 1854
 Stemorrhages Lederer, 1863
 Synclera Lederer, 1863
 Syngamilyta Strand, 1920
 Talanga Moore, 1885
 Terastia Guenée, 1854
 Tessema Clarke, 1986
 Tyspanodes Warren, 1891
 Uncobotyodes Kirti & Rose, 1990
 Zebronia Hübner, 1821
 Tông Nomophilini Kuznetzov & Stekolnikov, 1979
 Arnia Guenée, 1849
 Ategumia Amsel, 1956
 Bocchoris Moore, 1885
 Crocidocnemis Warren, 1889
 Desmia Westwood, 1832
 Diacme Warren, 1892
 Diasemia Hübner, 1825
 Diasemiodes Munroe, 1957
 Diasemiopsis Munroe, 1957
 Diathrausta Lederer, 1863
 Epipagis Hübner, 1825
 Mecyna Doubleday, 1849
 Mimophobetron Munroe, 1950
 Mimorista Warren, 1890
 Niphograpta Warren, 1892
 Nomophila Hübner, 1825
 Nothomastix Warren, 1890
 Parapilocrocis Munroe, 1967
 Pardomima Warren, 1890
 Perisyntrocha Meyrick, 1894
 Pessocosma Meyrick, 1884
 Samea Guenée, 1854
 Sameodes Snellen, 1880
 Syngamia Guenée, 1854
 Tông Spilomelini Guenée, 1854
 Aethaloessa Lederer, 1863
 Cirrhocephalina Munroe, 1995
 Cnaphalocrocis Lederer, 1863
 Eporidia Walker, 1859
 Geshna Dyar, 1906
 Marasmia Lederer, 1863
 Marasmianympha Munroe, 1991
 Orphanostigma Warren, 1890
 Palpusia Amsel, 1956
 Rhectocraspeda Warren, 1892
 Salbia Guenée, 1854
 Scaptesylodes Munroe, 1976
 Siga Hübner, 182
 Spilomela Guenée, 1854
 Zeuzerobotys Munroe, 1963
 Tông Steniini Guenée, 1854
 Anageshna Munroe, 1956
 Apogeshna Munroe, 1956
 Bradina Lederer, 1863
 Dolicharthria Stephens, 1834
 Duponchelia Zeller, 1847
 Epherema Snellen, 1892
 Hymenoptychis Zeller, 1852
 Loxostegopsis Dyar, 1917
 Metasia Guenée, 1854
 Penestola Möschler, 1890
 Steniodes Snellen, 1875
 Symmoracma Meyrick, 1894
 Tatobotys Butler, 1880
 Tông Trichaeini Mally, Hayden, Neinhuis, Jordal & Nuss, 2019
 Archernis Meyrick, 1886
 Prophantis Warren, 1896
 Sacculosia Amsel, 1956
 Trichaea Herrich-Schäffer, 1866
 Zenamorpha Amsel, 1956
 Tông Udeini Mally, Hayden, Neinhuis, Jordal & Nuss, 2019
 Cheverella Landry in Landry, Roque-Albelo & Hayden, 2011
 Conchylodes Guenée, 1854
 Deana Butler, 1879
 Ercta Walker, 1859
 Mnesictena Meyrick, 1884
 Sisyracera Möschler, 1890
 Tanaophysa Warren, 1892
 Udea Guenée in Duponchel, 1845
 Udeoides Maes, 2006
 Tông Wurthiini Roepke, 1916
 Apilocrocis Amsel, 1956
 Aristebulea Munroe & Mutuura, 1968
 Diaphantania Möschler, 1890
 Mimetebulea Munroe & Mutuura, 1968
 Niphopyralis Hampson, 1893
 Pseudebulea Butler, 1881

Hình ảnh

Xem thêm
 Danh sách các chi của Crambidae

Chú thích

Tham khảo

 Kristensen, N.P. (Ed.). 1999. Lepidoptera, Moths và Butterflies. Volume 1: Evolution, Systematics, và Biogeography. Handbuch der Zoologie. Eine Naturgeschichte der Stämme des Tierreiches / Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. Band / Volume IV Arthropoda: Insecta Teilband / Part 35: 491 pp. Walter de Gruyter, Berlin, New York.
 Synclita obliteralis, waterlily leafcuter on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
Diatraea saccharalis, sugarcane borer


title: Guern

text:
Guern () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 47,01 km², dân số năm 1999 là 1398 người. Khu vực này có độ cao từ 67-188 mét trên mực nước biển.
Cư dân của Guern danh xưng trong tiếng Pháp là Guernattes.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 French Ministry of Culture list for Guern
 Bản đồ của Guern trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Coenagrion striatum

text:
Coenagrion striatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Coenagrion striatum được Bartenev miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Coenagrion


title: Ganoxanthus decorus

text:
Ganoxanthus decorus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Ganoxanthus


title: Bagram

text:
Bagram (tiếng Ba Tư: بگرام Bagram), được thành lập với tên Alexandria Caucasus và được biết đến trong thời Trung cổ như Kapisa, là một thị trấn nhỏ và thủ phủ ở huyện Bagramn trong tỉnh Parwan của Afghanistan, cự ly khoảng 60 km về phía bắc của thủ đô Kabul. Đây là địa điểm của một thành phố cổ nằm ở ngã ba của Ghorband và thung lũng Panjshir, gần thành phố Charikar, Afghanistan. Thị trấn của Bagram cũng nằm ngay bên cạnh sân bay Bagram, căn cứ quân sự Mỹ lớn nhất trong khu vực.
Vị trí của thị trấn lịch sử đã khiến cho nó là một địa danh quan trọng từ Ấn Độ cổ đại dọc theo con đường tơ lụa, dẫn về phía tây qua các dãy núi hướng tới Bamiyan.
Vào giữa những năm 500 trước Công nguyên, Cyrus Đại đế của triều đại Achaemenid Ba Tư phá hủy thành phố như là một phần của chiến dịch của mình chống lại những người du mục Saka trong khu vực. Thị trấn đã sớm xây dựng lại bởi người kế nhiệm của ông Darius I.
Vào những năm 320 trước Công nguyên, Alexandros Đại đế chiếm được thành phố và thành lập một khu dân cư có thành lũy tên là Alexandria của vùng Kavkaz. Đô thị mới, đặt ra trong "kế hoạch hippodamian" hoặc mô hình lưới sắt - một dấu hiệu của quy hoạch thành phố Hy Lạp, đã có tường gạch được gia cố với các tòa tháp ở các góc. Các đường phố trung tâm đã được giáp với các cửa hàng và hội thảo.

Sau khi ông qua đời vào năm 323 trước Công nguyên, thành phố đã thông qua vị tướng Seleukos của ông, và vị tướng nà đã bán khu định cư này cho nhà Maurya của Ấn Độ vào năm 305 trước Công nguyên. Sau khi Mauryans bị lật đổ bởi nhà Sunga trong năm 185 trước Công nguyên, Vương quốc Greco-Bactria xâm lược và chinh phục Tây Bắc Ấn Độ (nay là Pakistan) với một đội quân đứng đầu là Demetrius I của Bactria. Alexandria trở thành một thủ đô của Vương quốc Ấn-Hy Lạp Eucratidia sau khi họ bị đuổi ra khỏi Bactria bởi Yuezhi trong 140 trước Công nguyên.
Bagram (Kapisa) trở thành thủ đô mùa hè của Đế quốc Kushan trong thế kỷ 1, trong khi vốn mùa đông của họ là ở Peshawar.
Hoàng đế Kanishka bắt đầu cho xây nhiều tòa nhà mới. Cung điện xây dựng trung tâm mang lại một kho tàng rất phong phú, ngày từ thời điểm hoàng đế Kanishka vào thế kỷ thứ 2: phân mạ ngà voi có nguồn gốc từ Ấn Độ, hộp sơn mài từ nhà Hán Trung Hoa, kính Hy Lạp-La Mã từ Ai Cập và Syria, các bức tượng Hy Lạp cổ đại theo phong cách Pompeia, đồ bạc có nguồn gốc Địa Trung Hải (có thể Alexandria).

"Kho báu Bagram" là tên mà nó được gọi, chỉ mang tính trao đổi thương mại mạnh mẽ giữa tất cả các trung tâm văn hóa của thời cổ điển, với đế chế Kushan tại đường giao nhau của việc buôn bán đất và biển giữa phía đông và phía tây. Tuy nhiên, các tác phẩm nghệ thuật được tìm thấy ở Bagram là một trong hai khá hoàn toàn Hy Lạp, La Mã, Trung Quốc hay Ấn Độ, với chỉ dẫn nhỏ của chủ nghĩa hỗn tạp văn hóa được tìm thấy ở Hy Lạp - nghệ thuật Phật giáo.

Thành phố dường như bị bỏ hoang sau các chiến dịch của hoàng đế Sassanian Shapur I, trong năm 241 họ cho di chuyển thương mại đến Peshawar - một thành phố được ông cho xây dựng lại, mở rộng và đổi tên, VEH Shapor, nguồn gốc là BehShawur ("hành động đẹp của Shapor").

Chú thích

Tham khảo
 The Ancient Geography of India. I. The Buddhist Period, Including the Campaigns of Alexander, and the Travels of Hwen-Thsang. Alexander Cunningham. Trübner and Co., London. Complete and unabridged reprint (2006): Low Price Publications, Delhi.
Afghanistan: Hidden Treasures from the National Museum, Kabul (2008). Eds., Friedrik Hiebert and Pierre Cambon. National Geographic, Washington, D.C. .

Liên kết ngoài

Map of Bagram and the surrounding area , Afghanistan Information Management Service (AIMS)
Human Rights First; Undue Process: An Examination of Detention and Trials of Bagram Detainees in Afghanistan in April 2009 (2009)
Human Rights First; Arbitrary Justice: Trial of Guantánamo and Bagram Detainees in Afghanistan (2008)

Địa điểm trên Con đường tơ lụa
Khu dân cư ở tỉnh Parwan
Lịch sử Afghanistan


title: Hippostratos

text:
Hippostratos (Tiếng Hy Lạp: ) là một vị vua của vương quốc Ấn-Hy Lạp cai trị khu vực miền trung và tây bắc Punjab cùng với vùng đất Pushkalavati. Bopearachchi cho rằng triều đại của Hippostratos kéo dài từ năm 65-55 TCN trong khi RC Senior cho là vào khoảng năm 60-50 TCN.

Triều đại
Trong tác phẩm của Bopearachchi, Hippostratos lên nắm quyền như một vị vua kế vị của Apollodotus II ở phía tây vương quốc của ông ta, trong khi một vị vua khác Dionysios cai trị ở phía đông. Senior giả định rằng triều đại của Apollodotus II và Hippostratos hơi chồng chéo; trong trường hợp này, ban đầu, Hippostratos cai trị một vương quốc nằm về phía tây vương quốc của Apollodotos.

Cũng giống như Apollodotos II, Hippostratos tự gọi mình Soter, "Vị cứu tinh", trên tất cả các đồng tiền của mình, và trên một số tiền xu ông cũng xưng danh hiệu Basileos Megas, "Đại đế", mà ông thừa hưởng từ Apollodotos II. Điều này có thể ủng hộ cho giả thuyết của Senior cho rằng Hippostratos đã mở rộng vương quốc của ông sau khi Apollodotos qua đời. Mối quan hệ giữa hai vị vua vẫn còn chưa được biết đến do thiếu các ghi chép. Tuy nhiên, Hippostratos đã không sử dụng biểu tượng đứng của Athena Alkidemos, vốn rất phổ biến đến đối với tất cả các vị vua khác được cho là liên quan đến Apollodotos II.

Số lượng và chất lượng các đồng tiền đúc của Hippostratos chỉ ra rằng ông là một vị vua khá hùng mạnh. Hippostratos dường như đã khá thành công trong cuộc chiến chống lại những kẻ xâm lược người Ấn-Scythia, dưới triều vua Scythia Azes I, nhưng cuối cùng ông đã bị đánh bại và trở thành vị vua Ấn-Hy Lạp cuối cùng ở phía Tây.

Tiền xu
Hippostratos đã ban hành các đồng tiền bằng bạc với một bức chân dung đội vương miện trên mặt chính của đồng tiền, và ba hình ảnh khác nhau ở mặt sau. Đầu tiên là hình ảnh một vị vua đang cưỡi một con ngựa phi nước đại, một hình ảnh phổ biến được sử dụng nhiều nhất bởi các vị vua trước đó như Antimachos II và Philoxenos. Hình ảnh thứ hai cũng miêu tả một vị vua đang cưỡi ngựa, nhưng con ngựa chỉ đi nước kiệu và nhà vua thực hiện một cử chỉ ban phước - giống với một loại tiền xu thuộc loại hiếm của Apollodotos II. Hình ảnh thứ ba là một nữ thần đang đứng, có lẽ là thần Tyche.

Xem thêm
Vương quốc Ấn-Hy Lạp
Hy Lạp-Phật giáo
Người Ấn-Scythia

Tham khảo

 "The Greeks in Bactria and India" W.W. Tarn, Cambridge University Press

Liên kết ngoài
Main coins of Hippostratus

Lịch sử Ấn Độ
Vua Ấn-Hy Lạp


title: Nomada stigma

text:
Nomada stigma là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1804.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1804


title: Zacatrophon

text:
Zacatrophon là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Zacatrophon bao gồm:

 Zacatrophon beebei (Hertlein & Strong, 1948)

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: Sarni

text:
Sarni là một thành phố và khu đô thị của quận Betul thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sarni có dân số 95.015 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sarni có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Sarni, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Horaiclavus sysoevi

text:
Horaiclavus sysoevi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Horaiclavus


title: Đền Parthenon

text:
Parthenon (tiếng Hy Lạp: Παρθενών) là một ngôi đền thờ thần Athena, được xây dựng vào thế kỷ 5 trước Công nguyên ở Acropolis. Đây là công trình xây dựng nổi tiếng nhất còn lại của Hy Lạp cổ đại, và đã được ca ngợi như là thành tựu của kiến trúc Hy Lạp. Các điêu khắc trang trí của ngôi đền bằng từ đá cẩm thạch (marble) trắng, được coi như là đỉnh cao của nghệ thuật Hy Lạp cổ đại. Đền Parthenon là biểu tượng của sự kết thúc Hy Lạp cổ đại và của nền dân chủ Athena, và được đánh giá như là một trong những công trình văn hóa vĩ đại nhất thế giới.

Tên của đền Parthenon dường như có nguồn gốc từ tượng đài kỷ niệm Athena Parthenos ở căn phòng phía Đông công trình. Bức tượng này do Phidias điêu khắc từ ngà voi và vàng; tên gọi cho Athena là parthenos (παρθένος, "virgin") có nghĩa là vị chúa vẫn còn trinh nguyên.

Đền Parthenon được thay thế một đền thờ Athena cũ hơn đã bị huỷ hoại bởi Đế chế Ba Tư vào năm 480 trước Công nguyên. Giống như phần lớn các ngôi đền Hy Lạp khác, đền Parthenon đã được sử dụng như là một kho tàng, và đã phục vụ cho liên minh Delian, liên minh mà sau này trở thành Đế chế Athena.

Vào thế kỷ 6 sau Công nguyên, đền Parthenon được chuyển sang thành nhà thờ Kitô giáo và được thiết kế để tôn kính Đức Mẹ Đồng trinh. Sau cuộc xâm chiếm của Thổ Nhĩ Kỳ, công trình lại được chuyển sang thành nhà thờ Hồi giáo. Vào năm 1687, một kho quân trang đạn dược của Thổ Nhĩ Kỳ có bên trong công trình đã bị bốc cháy; kết quả của vụ nổ này đã làm hỏng đền Parthenon và những điêu khắc của nó. Vào thế kỷ 19, Thomas Bruce đã tháo dỡ một vài điêu khắc còn sót lại và mang chúng đến Anh. Những tác phẩm điêu khắc này, bây giờ được biết đến như Elgin Marbles hay Parthenon Marbles, được trưng bày trong Viện Bảo tàng Anh. Cuộc tranh luận về việc Elgin Marbles cần phải được mang trả lại Hy Lạp vẫn còn đang tiếp diễn.

Đền Parthenon, cùng với các công trình khác ở Acropolis, là một trong những địa điểm khảo cổ học có nhiều khách du lịch đến tham quan nhất. Bộ Văn hóa Hy Lạp hiện nay đang tiến hành một chương trình bảo tồn và khôi phục công trình.

Thiết kế và xây dựng

Đền Parthenon được xây dựng theo đề xuất của Pericles, chính trị gia lãnh đạo Athen trong thế kỉ thứ 5 TCN. Đền được xây dựng dưới sự giám sát chung của nhà điêu khắc Phidias, người cũng đóng vai trò chính trong việc điêu khắc trang trí đền. Các kiến trúc sư là Iktinos và Kallikrates. Việc xây dựng bắt đầu vào năm 447 TCN, và công trình gần như được hoàn thành vào năm 438 TCN, nhưng việc trang trí trong đền tiếp tục cho đến ít nhất là năm 433 TCN. Một số ghi chép về tài chính của đền Parthenon vẫn còn sót lại cho thấy chi phí đắt nhất là việc chuyên chở đá từ núi Pentelicus, cách Athena khoảng 16 km, đến Acropolis. Số tiền này một phần lấy ra từ ngân khố của liên minh Delian, đã được mang từ nhà thờ Panhellenic ở vùng Delos đến Acropolis vào năm 454 TCN.

Mặc dù đền Hephaestus gần đó là công trình còn sót lại hầu như nguyên vẹn nhất của loại đền thờ xây dựng có trang trí thức cột Doric, đền Parthenon, trong thời gian tồn tại, vẫn được xem như là đền thờ đẹp nhất. John Julius Cooper đã viết về đền thờ rằng, "có danh tiếng là đền thờ kiểu thức cột Doric hoàn hảo nhất đã từng được xây dựng. Ngay cả trong thời cổ đại, kiến trúc tinh vi của nó đã trở thành truyền thuyết, đặc biệt là sự liên hệ tinh tế giữa độ cong của bệ đỡ hàng cột, các đường trau chuốt của các bức tường các phòng trong công trình và các đường gờ của các cột." Các đường gờ này hơi cong lên phía trên một chút theo chiều cao của cột để làm bù trừ các hiệu ứng quang học khi nhìn lên phía trên đền. Hiệu ứng của những đường cong tinh tế này làm đền thờ có vẻ cân đối hơn là cách nhìn thật về nó.

Đo ở bậc cao nhất, kích cỡ của nền đền Parthenon là 69,5 m × 30,9 m (228,0 × 101,4 ft). Căn phòng bên trong dài 29,8 m và rộng 19,2 m (97,8 × 63,0 ft), với dãy cột kiểu Doric bên trong theo hai tầng, cấu trúc cần để chống đỡ mái đền. Ở bên ngoài, các cột Doric có đường kính 1,9 m (6,2 ft) và cao 10,4 m (34,1 ft). Các cột ở góc có đường kính hơi lớn hơn một chút. Bệ đỡ hàng cột có độ cong lên phía trên về phía trung tâm 60 mm (2,36 inch) về đầu phía Đông và phía Tây, và 110 mm (4,33 inch) ở hai bên. Một số kích thước đã tạo thành hình chữ nhật vàng diễn tả tỉ lệ vàng, được đề xuất bởi Pythagoras vào thế kỉ trước đó.

Mái của công trình được lợp bằng những tấm đá cẩm thạch được biết đến như là imbrex và tegula.

Điêu khắc trang trí

Đền Parthenon, một đền thờ kiểu cột Doric và kiểu Peripteral với các kiến trúc mang đặc điểm của thức cột Ionic, chứa bức tượng bằng ngà và vàng của Athena Parthenos được điêu khắc bởi Pheidias và hoàn thành khoảng năm 439/438 TCN. Đền thờ được dùng để thờ thần Athena vào thời điểm đó, mặc dù công việc xây dựng được tiếp tục gần như là đến giai đoạn bắt đầu của cuộc chiến tranh Peloponnesian vào năm 432 TCN. Cho đến năm 438 TCN, các trang trí điêu khắc của các metope của cột Doric trên trụ ngạch phía bên dãy cột bên ngoài, và của trụ ngạch cột Ionic vòng quanh phần trên các của bức tường của phòng thờ, đã được hoàn thành.

92 metope được chạm khắc nổi, một công việc mà lúc đó chỉ dành cho các kho tàng (các tòa nhà dùng để chứa các quà tạ ơn cho các thần linh). Theo như các tài liệu ghi lại về việc xây dựng, các điêu khắc metope có niên đại khoảng 446-440 TCN. Thiết kế của chúng được cho là do nhà điêu khắc Kalamis. Các metope về phía Đông của đền Parthenon, phía trên lối ra vào chính, miêu tả Gigantomachy (trận đánh thần thoại giữa các vị thần trên đỉnh Olympus và các người khổng lồ). Các metope phía Tây diễn tả Amazonomachy (trận đánh thần thoại của dân thành Athena chống lại người Amazon). Các metope phía Nam —với ngoại trừ một số metope 13-20 có vấn đề, giờ đây thất lạc—miêu tả Thessalian Centauromachy (trận đánh của người Lapith được giúp bởi Theseus chống lại nhân mã, một sinh vật nửa người, nửa ngựa). Trên mặt phía Bắc của đền Parthenon các metope không được bảo tồn tốt, nhưng đề tài có vẻ như là cướp phá Troia.

Các metope cho thấy các vết tích còn lại của kỹ thuật cao trong điêu khắc giải phẫu đầu, trong giới hạn đường nét của những chuyển động thân thể và những bó cơ, những tĩnh mạch cũng nhận thấy rõ ở các hình Nhân mã. Một vài metope vẫn có ở công trình nhưng ngoại trừ những phần ở mặt phía Bắc, chúng hầu như đã bị hỏng gần hết. Một vài metope hiện có ở Bảo tàng Acropolis, những cái khác thì có ở bảo tàng Anh và một cái có thể được thấy ở bảo tàng Louvre.

Phần lớn những đặc điểm trong kiến trúc và trang trí đền theo kiểu cột Ionic có xung quanh tường ngoài của phòng thờ. Các chạm khắc ở phù điêu miêu tả một phiên bản lý tưởng hóa của đám diễu hành Panathenaic từ cổng Dipylon ở Kerameikos đến Acropolis. Đám diễu hành này được tổ chức 4 năm một lần, người dân Athen và những người nước ngoài bị lôi cuốn vào việc tôn vinh thần Athena. Hệ thống cột còn lại được chạm khắc vào thời gian khoảng năm 442-438 TCN.

Pausanias, một người du lịch vào thế kỷ thứ 2, khi đến thăm Acropolis và nhìn thấy Parthenon, đã miêu tả ngắn gọn cái trán tường của đền. Trán tường phía Đông miêu tả sự sinh ra của Athena từ đấu của bố cô, Zeus, trong khi đó trán tường phía Tây cho thấy sự tranh luận của thần Athena và thần Poseidon về thành phố Athena. Các công việc tạo dựng trán tường có thời gian từ 438-432 TCN.

Sự phong phú trong trang trí của đền Parthenon là duy nhất trong số các ngôi đền Hy Lạp cổ đại. Tuy nhiên, nó cũng phù hợp với chức năng của đền là nơi cất giữ kho báu. Ở trong opisthodomus (phòng phía sau phòng thờ) đã lưu giữ rất nhiều tiền bạc thu được của liên minh Delian mà thành phố Athena là thành viên lãnh đạo.

Kho tàng hay đền đài
Về mặt kiến trúc, Parthenon rõ ràng là một ngôi đền, gồm những tranh tượng tôn giáo nổi tiếng về thần Athena do Phidias làm và kho chứa những đồ dâng cúng tạ ơn. Những buổi cúng tế thực tế của người Hy Lạp được tổ chức ở nơi thờ ngoài trời, và cũng như những luyện tập mang tính tôn giáo của họ, đền Parthenon không phù hợp với một vài định nghĩa về đền cũng như không có bằng chứng gì chứng tỏ những việc thờ cúng ngoài trời. Tuy nhiên, có vài nhà nghiên cứu đã cho rằng đền Parthenon chỉ đã từng là kho báu. Lần đầu tiên có những ý kiến này là vào thế kỷ 19 và nó ngày càng được củng cố trong những năm gần đây. Những ý kiến chính của việc nghiên cứu vẫn xem công trình theo thuật ngữ của Walter Burkert miêu tả về thánh đường của Hy Lạp, gồm có temenos, altar và đền với những tranh tượng tôn giáo.:p

Lịch sử sau này
Parthenon đã tồn tại như một ngôi đền của thần Athena mà đã bị đóng cửa hàng ngàn năm. Nó chắc chắn vẫn còn nguyên vẹn cho đến thế kỷ 4 sau công nguyên, cùng thời với Nhà thờ Đức Bà ở Paris ngày nay và lâu đời hơn Nhà thờ Thánh Phêrô ở Roma. Nhưng vào thời gian đó Athens đã bị chuyển thành một thị trấn của Đế chế Roman, mặc dù nó đã có một quá khứ huy hoàng. Vào thế kỷ thứ 5, thỉnh thoảng những tranh tượng tôn giáo lớn của Athena đã bị lấy mất bởi một trong các vị Hoàng đế, và được mang tới Constantinopolis, và sau này nó đã bị huỷ hoại tại đó, có thể là vào thời kỳ thành phố bị giảm sút uy tín trong cuộc thập tự chinh thứ 4 vào năm 1204.

Một thời gian ngắn sau, Parthenon đã được chuyển sang thành một nhà thờ Cơ đốc giáo. Vào thời kỳ Đế quốc Byzantine nó trở thành nhà thờ của Parthena Maria (Mary Đồng trinh), hay còn gọi là nhà thờ Theotokos. Vào thời kỳ đế chế Latin công trình trở thành nhà thờ Công giáo Rôma của Đức Mẹ đồng trinh. Sự chuyển đổi từ ngôi đền thành nhà thờ đòi hỏi đến việc di chuyển các hàng cột bên trong và một vài bức tường phòng thờ và tạo ra một hậu đường ở phần cuối phía Đông công trình. Điều này chắc chắn sẽ dẫn đến việc di chuyển và phân tán một vài điêu khắc kiến trúc. Những vị thần được miêu tả cũng được thể hiện lại theo chủ đề Cơ đốc giáo hoặc bị mang đi chỗ khác và tiêu hủy.

Vào năm 1456, Athena rơi vào tay đế chế Ottoman và Parthenon lại được chuyển đổi lần nữa, trở thành nhà thờ Hồi giáo. Với một nhận thức đối lập lại với nhận thức của đế chế cũ, người Ottoman nói chung tôn thờ các công trình cổ ở trong chủ quyền đất nước họ và không cố tình hủy hoại những công trình cổ xưa của Athena, mặc dù họ không có một chương trình bảo vệ chúng thực sự. Tuy nhiên, trong nhiều thời gian chiến tranh họ đã tự phá hủy chúng để cung cấp nguyên liệu cho những bức tường và công sự. Một ngọn tháp đã được xây thêm vào Parthenon, cái mà nền cùng với cầu thang của nó hiện vẫn còn sử dụng được, đã dẫn trên cao tận architrap và từ bên ngoài không thể nhìn thấy được chỗ này; ngoài ra, công trình không bị hủy hoại gì thêm. Các vị khách tham quan châu Âu trong thế kỷ 17, cũng như một vài người đại diện cho Acropolis đã chứng thực rằng công trình vẫn còn nguyên vẹn.

Vào năm 1687, đền Parthenon đã phải chịu một sự hủy hoại lớn nhất khi Cộng hòa Venezia dưới thời Francesco Morosini tấn công Athena, và người Ottoman đã phải bảo vệ Acropolis và sử dụng công trình như một kho chứa thuốc súng. Vào ngày 26 tháng 9, một quả pháo đại bác của người Venezia bay từ quả đồi của Philopapus, tới và làm nổ kho thuốc súng và làm cho công trình đã bị phá hủy một phần. Những cấu trúc bên trong đã bị phá hủy, những gì còn lại của mái đã bị sập và một vài cột chống, đặc biệt ở cạnh phía Nam, đã bị chặt gãy. Các điêu khắc bị hư hỏng nặng. Nhiều thứ đã bị rơi xuống sàn và những kỷ vật sau này đã được làm từ những mảnh vỡ này. Sau trận chiến, rất nhiều bộ phận của công trình bị bỏ đi và một nhà thờ Hồi giáo nhỏ hơn đã được xây lên.

Vào cuối thế kỷ 18, có nhiều người châu Âu khác đã tới Athena và phong cảnh về những hư hại, đổ nát Parthenon đã được vẽ lại rất nhiều, gợi lên những sự cảm thông của người Anh và người Pháp cho nền độc lập của Hy Lạp. Vào năm 1801, viên đại sứ Anh ở Constantinople, Thomas Bruce, đã đệ trình một firman (giấy phép) từ Sultan để làm ra các bản quy hoạch và bản vẽ về những công trình cổ xưa ở Acropolis, để phá bỏ những công trình mới xây dựng gần đây nếu chúng làm hỏng sự quan sát các công trình cổ và để tháo dỡ các điểu khắc từ chúng. Ông đã lấy giấy phép này để thu thập tất cả những điêu khắc mà ông có thể tìm thấy. Ông đã cho tuyển dụng những người địa phương để gỡ bỏ chúng ra
khỏi các công trình, một vài thứ thì ông tìm được ở trên các mặt sàn và một vài mảnh nhỏ hơn thì ông mua từ người dân địa phương.

Ngày nay, những điêu khắc này được nhìn thấy trong Bảo tàng Anh, nơi chúng có tên là Elgin Marbles hay Parthenon Marbles. Những điêu khắc khác từ Parthenon cũng có ở Bảo tàng Louvre tại Paris và ở Copenhagen. Phần lớn các vật còn lại ở Athena, trong bảo tàng Acropolis và được đặt ở dưới sàn, cách một vài mét về phía Đông Nam của Parthenon. Một vài điêu khắc vẫn có thể được quan sát trực tiếp ở công trình. Chính phủ Hy Lạp đã tiến hành một chiến dịch trong nhiều năm với bảo tàng Anh để có thể mang trả lại những điêu khắc trên về Hy Lạp. Nhưng bảo tàng Anh đã từ chối thẳng về việc xem xét điều này và chính phủ Anh đã miễn cưỡng phải ép bảo tàng làm việc như vậy (cái việc mà có thể đòi hỏi đến pháp chế).

Khi Hy Lạp giành được độc lập và lấy được quyền kiểm soát Athena vào năm 1832, những phần nhìn thấy được của ngọn tháp đã bị chuyển đi khỏi Parthenon và tất cả những công trình thời trung cổ và thời Ottoman có ở Acropolis cũng đã bị di chuyển đi. Khu này trở thành một khu vực lịch sử, có rào cấm và do chính phủ Hy Lạp kiểm soát. Ngày nay, nó là địa điểm hấp dẫn hàng triệu người du lịch mỗi năm, những người đã du lịch từ phía cuối Tây của Acropolis, qua Propylaea và lên đường Panathenaic tới Parthenon, nơi được bao vây bởi một hàng rào thấp để chống sự hư hại.

Xây dựng lại

Vào năm 1975, chính phủ Hy Lạp bắt đầu bàn tính đến việc tu bổ đền Parthenon và những kiến trúc khác ở Acropolis. Dự án sau này đã thu hút được nhiều sự trợ giúp kỹ thuật và tài chính từ Liên minh châu Âu. Một hội đồng khảo cổ học đã làm báo cáo về các mảnh vỡ còn lại ở chân công trình và những kiến trúc sư được sự trợ giúp của máy tính đã dựng nên những mô hình để xác định những vị trí ban đầu của chúng. Trong một vài trường hợp, những việc tái tạo xây dựng lại trước đây đã mắc sai lầm. Những điêu khắc đặc biệt quan trọng và dễ vỡ được chuyển đến bảo tàng Acropolis. Một chiếc cần cẩu đã được lắp đặt để di chuyển những khối đá cẩm thạch; chiếc cần cẩu được thiết kế để được xếp lại phía dưới mái khi không dùng đến. Những phần xây dựng cũ mà không chính xác được tháo dỡ và một quá trình tu bổ cẩn thận được bắt đầu. Đền Parthenon sẽ không được tái tạo lại theo tình trạng trước năm 1687, mà những gì còn lại sau vụ nổ sẽ được giữ lại và làm cho chân thực nhất và đá cẩm thạch mới được lấy từ nơi khai khác cũ và được hàn gắn vào các khe hở và những cấu trúc bị ảnh hưởng cũng được sửa chữa. Cuối cùng, tất cả những mảnh đá chính được đặt vào đúng vị trí ban đầu của chúng và được hỗ trợ bởi những vật liệu hiện đại nếu thấy cần thiết.

Ban đầu, những khối đá khác nhau được giữ chặt bởi chốt sắt dài hình chữ H mà sau này được phủ bằng chì, vật liệu bảo vệ sắt khỏi bị ăn mòn. Những cái chốt được thêm vào từ thế kỷ 19 đã không được phủ chì và đã bị ăn mòn. Khi phần han gỉ bị rộng một khoảng lớn, nó sẽ gây nguy hiểm hơn và làm vỡ các khối đá. Tất cả các công việc về kim loại đều sử dụng titanium, một vật liệu cứng, nhẹ và chống gỉ.

Mối nguy hại do ô nhiễm
Từ thập niên 1960, mối đe dọa lớn nhất đối với đền Parthenon là môi trường. Thành phố Athena đã phát triển nhanh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và đã có vấn đề trong việc tắc nghẽn giao thông và ô nhiễm không khí. Những miếng đá cẩm thạch bị ăn mòn bởi mưa axit, được gây ra bởi những loại khí thải ra từ động cơ ô tô, nó đe dọa các tác phẩm điêu khắc của công trình và bản thân công trình. Qua 20 năm, chính phủ Hy Lạp và thành phố Athena đã cho tiến hành một vài chương trình để ngăn chặn việc này, nhưng tương lai của Parthenon vẫn còn là một vấn đề cần quan tâm.

Xem thêm

Tỷ lệ vàng

Ghi chú

Tham khảo

Ấn phẩm

Nguồn trực tuyến

Đọc thêm
Beard, Mary. The Parthenon. Harvard University: 2003. ISBN 0-674-01085-X.
Cosmopoulos, Michael (editor). The Parthenon and its Sculptures. Cambridge University: 2004. ISBN 0-521-83673-5.

Papachatzis, Nikolaos D. Pausaniou Ellados Periegesis- Attika Athens, 1974.
Tournikio, Panayotis. Parthenon. Abrams: 1996. ISBN 0-8109-6314-0.
Traulos, Ioannis N.  I Poleodomike ekselikses ton Athinon Athens, 1960 ISBN 960-7254-01-5
Woodford, Susan. The Parthenon. Cambridge University: 1981. ISBN 0-521-22629-5.
King, Dorothy "The Elgin Marbles" Hutchinson / Random House, January 2006. ISBN 0-09-180013-7
Queyrel, François Le Parthénon, Un monument dans l'Histoire . Bartillat, 2008. ISBN 978-2-84100-435-5.

Kiến trúc Hy Lạp cổ đại
John Boardman, Jose Dorig, Werner Fuchs and Max Hirmer, ‘’The Art and Architecture of Ancient Greece’’, Thames and Hudson, London, (1967)
Banister Fletcher, A History of Architecture on the Comparative method (2001). Elsevier Science & Technology. ISBN 0-7506-2267-9.
Helen Gardner; Fred S. Kleiner, Christin J. Mamiya, Gardner's Art through the Ages. Thomson Wadsworth, (2004) ISBN 0-15-505090-7.
Michael and Reynold Higgins, A Geological Companion to Greece and the Aegean, Cornell University Press, (1996) ISBN 978-0-8014-3337-5
Marian Moffett, Michael Fazio, Lawrence Wodehouse, ‘’A World History of Architecture’’, Lawrence King Publishing, (2003), ISBN 1-85669-353-8.
Donald E. Strong, ‘’The Classical World’’, Paul Hamlyn, London (1965)
Henri Stierlin, Greece: From Mycenae to the Parthenon,, Taschen, 2004
Marilyn Y. Goldberg, "Greek Temples and Chinese Roofs," American Journal of Archaeology, Vol. 87, No. 3. (Jul., 1983), pp. 305–310
Penrose, F.C., (communicated by Joseph Norman Lockyer), The Orientation of Geek Temples, Nature, v.48, n.1228, May 11.
Orjan Wikander, "Archaic Roof Tiles the First Generations," Hesperia, Vol. 59, No. 1. (Jan. - Mar., 1990), pp. 285–290
William Rostoker; Elizabeth Gebhard, "The Reproduction of Rooftiles for the Archaic Temple of Poseidon at Isthmia, Greece," Journal of Field Archaeology, Vol. 8, No. 2. (Summer, 1981), pp. 211–2

Nữ thần Athena
Burkert, Walter, 1985. Greek Religion (Harvard).
Graves, Robert, (1955) 1960. The Greek Myths revised edition.
Kerenyi, Karl, 1951. The Gods of the Greeks (Thames and Hudson).
Harrison, Jane Ellen, 1903. Prolegomena to the Study of Greek Religion.
Palaima, Thomas, 2004. "Appendix One: Linear B Sources." In Trzaskoma, Stephen, et al., eds., Anthology of Classical Myth: Primary Sources in Translation (Hackett).
Ruck, Carl A.P. and Danny Staples, 1994. The World of Classical Myth: Gods and Goddesses, Heroines and Heroes (Durham, NC).
Telenius, Seppo Sakari, (2005) 2006. Athena-Artemis (Helsinki: Kirja kerrallaan).
Trahman, C.R., 1952. "Odysseus' Lies ('Odyssey', Books 13-19)" in Phoenix, Vol. 6, No. 2 (Classical Association of Canada), pp. 31–43.
Ventris, Michael và John Chadwick, 1973. Documents in Mycenaean Greek (Cambridge).
Friel, Brian, 1980. Translations
 Smith, William; Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873). "Athe'na"

Liên kết ngoài

 Hellenic Ministry of Culture — The Acropolis of Athens: The Parthenon
 The Acropolis Restoration Project  (trang Web của chính phủ Hy Lạp)
 Acropolis of Athens - AcropolisofAthens.gr - one monument, one heritage
 The Restitution of the Parthenon Marbles
 Parthenon 2004 - The Campaign to Return the Parthenon Marbles to Athens
 Marbles Reunited
 UNESCO World Heritage Centre - Acropolis, Athens
Metropolitan Government of Nashville and Davidson County — The Parthenon
The Parthenon Marbles
Google satellite image of the Acropolis
Google Sketchup 3D Model of Parthenon (simplistic)

Công trình xây dựng ở Athena
Công trình Hy Lạp cổ đại
Du lịch Athens
Parthenon
Năm 438 TCN
Di sản thế giới tại châu Âu
Di sản thế giới tại Hy Lạp
Di sản thế giới


title: Platysphinx constrigilis

text:
Platysphinx constrigilis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi.

Chiều dài cánh trước là 55–65 mm. Màu nền của cánh trước là nâu hơi xanh là cây với các đốm đậm hơn.

Phụ loài
Platysphinx constrigilis constrigilis (forests from Cameroon to Angola, the Congo, Uganda và miền tây Kenya)
Platysphinx constrigilis lamtoi Pierre, 1989 (Ivory Coast)

Chú thích

Tham khảo

Platysphinx
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Động vật Cộng hòa Congo
Côn trùng Angola


title: Sân vận động Chi Lăng

text:
Sân vận động Chi Lăng là một sân vận động đa chức năng ở phường Hải Châu I, quận Hải Châu thuộc thành phố Đà Nẵng, Việt Nam. Trước đây sân Chi Lăng từng là sân nhà của Câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng (sân nhà hiện nay của đội là Sân vận động Hòa Xuân). Sân có sức chứa lên đến 28.000 chỗ ngồi. Hiện nay, sân được sử dụng là nơi tập luyện cho các vận động viên điền kinh của Đà Nẵng.

Năm 2010, chính quyền Đà Nẵng đã giao sân vận động này cho Tập đoàn Thiên Thanh làm dự án khu phức hợp thương mại và dịch vụ với giá 1.400 tỷ đồng. Sau khi chủ tịch tập đoàn Phạm Công Danh bị bắt vào tháng 7 năm 2014, sân vận động Chi Lăng trở thành tài sản liên quan vụ đại án.

Hình ảnh

Tham khảo

Câu lạc bộ bóng đá Đà Nẵng
Chi Lăng
Sân vận động đa năng Việt Nam
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1954
Khởi đầu năm 1954 ở Việt Nam
Hải Châu


title: Saint-Nazaire-de-Pézan

text:
Saint-Nazaire-de-Pézan là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp.

Xem thêm
 Thị trấn của tỉnh Hérault

Tham khảo
 INSEE commune file

{{Bảng thông tin thành phố Pháp

Saintnazairedepezan


title: Dicronychus subulipennis

text:
Dicronychus subulipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Faldermann miêu tả khoa học năm 1835.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Tiếng Sicilia

text:
Tiếng Sicilia (; ) là một ngôn ngữ Rôman nói trên đảo Sicilia, các đảo lân cận. Nó cũng được nói ở Calabria (nơi có mang tên tiếng Calabria miền Nam), nhất là tỉnh Reggio Calabria, nơi là tiếng địa phương tạo nên một dãy phương ngữ với tiếng Sicilia trên đảo lớn. Ethnologue cho rằng tiếng Sicilia "đủ khác biệt với tiếng Ý chuẩn để có thể xem là một ngôn ngữ riêng rẽ". UNESCO nhìn nhận tiếng Sicilia là một "ngôn ngữ thiểu số" cần được bảo vệ. Tiếng Sicilia có nền văn học viết cổ nhất trong các ngôn ngữ tại Ý ngày nay.

Tham khảo

Tiếng Sicilia
Ngôn ngữ tại Ý
Nhóm ngôn ngữ Rôman


title: La Villeneuve-sous-Thury

text:
La Villeneuve-sous-Thury là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 134 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Villeneuvesousthury


title: Công viên Lumphini

text:
Công viên Lumphini (tiếng Thái Lan:สวนลุมพินี; Lumphini đôi khi còn được viết là Lumpini hay Lumpinee) nằm tại cuối đại lộ Ratchadamri, ngay giao điểm với đại lộ Rama IV, là một sân vui chơi công cộng chính giữa thủ đô Bangkok và được xem là "lá phổi xanh " của thành phố. Bên trong sân vui chơi, ngay buổi bình minh, có những người cao niên tập thể dục, ngắm mặt hồ gợn sóng chạy dài ngoằn nghoèo chu vi 2,5 km. Mọi sinh hoạt trong công viên đều ngừng lại lúc 6 giờ chiều, khi quốc ca Thái Lan trỗi lên và mọi người đứng nghiêm để tỏ lòng yêu nước.

Tham khảo

Bangkok
Công viên Thái Lan


title: Les Rouges-Eaux

text:
Les Rouges-Eaux là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 5,9 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 71 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Les Rouges-Eaux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Rouges-Eaux


title: Ischnomelissa zonata

text:
Ischnomelissa zonata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Engel mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Ischnomelissa
Động vật được mô tả năm 1997


title: Swfdec

text:
Swfdec là một phần mềm nguồn mở thay thế trình chơi đa phương tiện cho web Adobe Flash. Hiện tại chương trình tương thích với Linux và FreeBSD và được phát hành dưới giấy phép GNU Lesser General Public License (LGPL).

Swfdec là một thư viện có thể sử dụng để phát các tệp Flash. Có một trình đa phương tiện và trình cắm bổ sung cho Mozilla sử dụng thư viện này. Swfdec hỗ trợ Flash kể từ phiên bản 4, và phần lớn Flash phiên bản 9. Thư viện được cập nhật liên tục để tương thích với các chương trình, hỗ trợ phần lớn (bao gồm YouTube, Google Video, Lulu.tv, AOL video, và CNN video) để sử dụng bát cứ lúc nào.

Swfdec đã được chọn làm trình chơi Flash cho Fedora, và được chuyển hệ sang DirectFB để nhúng vào X11 và GTK+. Thư viện sử dụng Cairo để dựng hình và PulseAudio, OSS, hoặc ALSA để xử lý âm thanh.

Xem thêm

Gnash

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Swfdec Homepage
 Swfdec developer blog

Phần mềm cho Linux
Đồ họa vector
Interpreters (computing)
Adobe Flash
Phần mềm hoạt hình
Phần mềm phát đa phương tiện tự do
Freedesktop.org


title: 9305 Hazard

text:
9305 Hazard (1986 TR1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 10 năm 1986 bởi E. Bowell ở Anderson Mesa of the Lowell Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9305 Hazard

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: 27514 Markov

text:
27514 Markov (2000 HM3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 4 năm 2000 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 27514 Markov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Leicester

text:
Leicester () là thành phố và chính quyền đơn nhất, nằm ở miền Trung nước Anh, bên sông Soar. Đây là một trung tâm công nghiệp với các ngành: dệt, máy móc, dày da và hóa chất.

Các công trình nổi bật
Các tàn tích của basilica và suối khoáng La Mã, tàn tích của một tu viện được xây ở đây năm 1143. Thành phố cũng có mộ của Richard III và Thomas Cardinal Wolsey. Leicester có Đại học Leicester (1918) và Đại học DeMontford (1992, trước đây là một trường cao đẳng bách khoa). Thành phố có các viện bảo tàng và các gallery nghệ thuật với nhiều bộ sưu tập. Khu định cư La Mã Ratae Coritanorum đã chiếm khoảng địa điểm của thành phố ngày nay. Trong thế kỷ 9 và 10, Leicester đã là một thị xã của Đan Mạch. Việc tăng trưởng nhanh chóng của ngành công nghiệp đã bắt đầu từ những năm 1830 khi thị xã này được nối với các mỏ than đá gần đấy bằng đường sắt.

Thông tin thêm
Tên phố, tên đường tại Leicester khá đặc biệt, tại đây có tám con phố song song liền kề nhau được đặt là Hawthorne, Alma, Rowan, Ruby, Ivanhoe, Sylvan, Oban và Newport, khi ghép các chữ cái đầu các tên phố này lại với nhau sẽ ra tên người xây dựng thành phố, ông Harrison. Chưa hết, tám con phố nói trên đều đổ ra đường Beatrice, tên vợ của ông Harrison.

Tham khảo

Thành phố của Anh
Huyện chính quyền đơn nhất của Anh
Hạt lỵ Anh


title: Sympterygia bonapartii

text:
Sympterygia bonapartii là một loài cá thuộc họ Arhynchobatidae. Loài này được tìm thấy ở Argentina, Brasil, Chile, và Uruguay. Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là các vùng biển mở, biển nông và các vùng nước cửa sông.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1841
Loài sắp bị đe dọa theo Sách đỏ IUCN


title: Aulacophora vittula

text:
Aulacophora vittula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Arachis duranensis

text:
Arachis duranensis (tên đồng nghĩa Arachis argentinensis Speg., Arachis spegazzinii M.Gregory & W.Gregory) là một loài cây thân thảo sống ở Nam Mỹ, đặc biệt ở Argentina, Bolivia, và Paraguay. Loài thực vật này được sử dụng làm nguồn gene để nghiên cứu sinh thực vật của các loài cây chi lạc (Arachis hypogaea)..

Tham khảo

Liên kết ngoài
International Legume Database & Information Service: Arachis duranensis

duranensis
Thực vật Argentina
Thực vật Bolivia
Thực vật Paraguay


title: Beaumont-sur-Dême

text:
Beaumont-sur-Dême là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 57-129 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Capriata d'Orba

text:
Capriata d'Orba là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông nam của Torino và khoảng 25 km về phía nam của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.862 người và diện tích là 28,3 km².

Capriata d'Orba giáp các đô thị: Basaluzzo, Castelletto d'Orba, Francavilla Bisio, Predosa, Rocca Grimalda, San Cristoforo, và Silvano d'Orba.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Trảng Bom (định hướng)

text:
Trảng Bom là một huyện thuộc tỉnh Đồng Nai ở vùng Đông Nam Bộ Việt Nam. Ngoài ra, tên gọi Trảng Bom còn có thể chỉ:

Thị trấn Trảng Bom, huyện lỵ huyện Trảng Bom (trước đó là huyện lỵ huyện Thống Nhất)
Ga Trảng Bom, một nhà ga của tuyến đường sắt Thống Nhất
Xã cũ Trảng Bom thuộc huyện Thống Nhất, tồn tại trước năm 1975; sau chia thành hai xã Trảng Bom 1 và Trảng Bom 2.
Xã cũ Trảng Bom 1 thuộc huyện Thống Nhất, tồn tại từ sau năm 1975 đến năm 1994; nay tương ứng với địa bàn thị trấn Trảng Bom và xã Sông Trầu thuộc huyện Trảng Bom.
Xã cũ Trảng Bom 2 thuộc huyện Thống Nhất, tồn tại từ sau năm 1975 đến năm 1994; nay tương ứng với địa bàn 3 xã Đông Hòa, Tây Hòa và Trung Hòa thuộc huyện Trảng Bom.

Trảng Bom


title: Moydans

text:
Moydans là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Laelia superbiens

text:
Laelia superbiens là một loài lan native to México, Guatemala và Honduras.

Hình ảnh

Ghi chú

superbiens


title: Kinh Từ bi

text:
Từ kinh (zh. 慈經, pi. mettā-sutta), cũng được gọi là Từ bi kinh, là một bài kinh văn hệ Pali, giúp Phật tử phát huy lòng từ ái. Kinh này được phổ biến rất rộng rãi ở các nước theo truyền thống Thượng toạ bộ, được tăng ni tụng niệm hàng ngày.

Toàn văn kinh Từ (bản dịch của Thích Thiện Châu) (Sutta-Nipāta, 143-152):
143
Ai khôn ngoan muốn tìm hạnh phúc
Và ước mong sống với an lành
Phải tài năng, ngay thẳng, công minh
Nghe lời phải, dịu dàng khiêm tốn.
144
Ưa thanh bần, dễ dàng chịu đựng
Ít bận rộn, vui đời giản dị
Chế ngự giác quan và thận trọng
Không liều lĩnh, chẳng mê tục luỵ.
145
Không chạy theo điều quấy nhỏ nhoi
Mà thánh hiền có thể chê bai
Đem an vui đến cho muôn loài
Cầu chúng sinh thảy đều an lạc.
146
Không bỏ sót một hữu tình nào
Kẻ ốm yếu hoặc người khỏe mạnh
Giống lớn to hoặc loại dài cao
Thân trung bình hoặc ngắn, nhỏ, thô.
147
Có hình tướng hay không hình tướng
Ở gần ta hoặc ở nơi xa
Đã sinh rồi hoặc sắp sinh ra
Cầu cho tất cả đều an lạc.
148
Với ai và bất luận ở đâu
Không lừa dối, chẳng nên khinh dễ
Lúc căm hờn hoặc khi giận dữ
Đừng mưu toan gây khổ cho nhau.
149
Như mẹ hiền thương yêu con một
Dám hi sinh bảo vệ cho con
Với muôn loài ân cần không khác
Lòng ái từ như bể như non.
150
Tung rãi từ tâm khắp vũ trụ
Mở rộng tình thương không giới hạn
Từng trên, phía dưới và khoảng giữa
Không vướng mắc oán thù ghét bỏ.
151
Khi đi, khi đứng hoặc nằm ngồi
Hễ lúc nào tinh thần tỉnh táo
Phát triển luôn dòng chính niệm này
Là đạo sống đẹp cao nhất đời.
152
Đừng để lạc vào nơi mê tối
Đủ giới đức, trí huệ cao vời
Và dứt bỏ lòng tham dục lạc
Được như thế thoát khỏi luân hồi.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

T


title: Sphecodes townesi

text:
Sphecodes townesi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1956


title: Dicranophragma multiguttula

text:
Dicranophragma multiguttula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranophragma
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Tanea euzona

text:
Tanea euzona là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tanea


title: Caloptilia rufipennella

text:
Caloptilia rufipennella là một loài loài bướm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở châu Âu.

Sải cánh từ 11–12 mm. Loài bướm này bay từ tháng 8 tới mùa xuân năm sau.

Ấu trùng ăn các loài Acer pseudoplatanus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lepiforum
 Fauna Europaea
 Caloptilia rufipennella at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1796
Caloptilia


title: Hecatera

text:
Hecatera là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Hecatera agrapha (Boursin, 1960)
 Hecatera bicolorata (Hufnagel, 1766)
 Hecatera cappa (Hübner, [1809])
 Hecatera confusa (Sugi, 1982)
 Hecatera confusa Leech, 1900
 Hecatera constantialis (Boursin, 1960)
 Hecatera corsica (Rambur, 1832)
 Hecatera deserticola (Staudinger, 1879)
 Hecatera digramme (Fischer von Waldheim, 1820)
 Hecatera disjuncta Hacker & Fibiger, 1999
 Hecatera dysodea – Small Ranunculus (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Hecatera filipjevi (Draudt, 1934)
 Hecatera fixseni (Christoph, 1882)
 Hecatera maderae (Bethune-Baker, 1891)
 Hecatera mirabilis (Staudinger, 1888)
 Hecatera rhodocharis (Brandt, 1938)
 Hecatera weissi (Draudt, 1934)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadenini


title: Hypena newelli

text:
Hypena newelli là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Đây là loài đặc hữu của the Hawaii.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Hypena newelli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

N
N
Loài đặc hữu của Hawaii