title: Giáo phận Hưng Hóa

text:
Giáo phận Hưng Hóa (tiếng Latin: Dioecesis Hunghoaensis) là một giáo phận Công giáo Rôma tại Việt Nam. Giáo phận nằm trên vùng Tây Bắc, Bắc Việt Nam, gồm trọn địa bàn các tỉnh Phú Thọ (trừ khu vực Bạch Hạc), Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên và Sơn La, một phần các tỉnh Hòa Bình (thành phố Hòa Bình và các huyện Cao Phong, Đà Bắc, Lạc Sơn, Mai Châu, Tân Lạc), Hà Giang (bên hữu ngạn sông Lô), Tuyên Quang (bên hữu ngạn sông Lô), cùng với toàn bộ tỉnh Sơn Tây cũ, nay thuộc Hà Nội. Tổng diện tích 54.352 km2 .

Đến tháng 11 năm 2021, giáo phận có khoảng 252.796 giáo dân (3,6% dân số), 129 linh mục và 116 giáo xứ trong tổng số 7.000.000 người. Đây là khu vực có nhiều dân tộc sinh sống, bao gồm Kinh (85%), Mèo (H'Mông), Mường, Tày, Nùng, Thái, Dao, Sán Chay, Khờ Mú, Hà Nhì, Lào, La Chí, Phù Lá, Sán Chỉ, và Bố Y....

Giáo phận hiện đang được cai quản bởi giám mục chính tòa Đa Minh Hoàng Minh Tiến (từ 2021).

Lược sử
Việc truyền giáo ở Bắc Hà được nhấn mạnh với các hoạt động truyền giáo của linh mục Alexandre de Rhodes (Đắc Lộ) (giai đoạn 1627-1630), sau đó là linh mục Gaspar d'Amaral (giai đoạn 1631-1638). Các nhà truyền giáo dòng Tên về sau đã tiếp nối công cuộc truyền giáo xung quanh thành Thăng Long và đã đạt được nhiều kết quả. Họ bắt đầu tìm hướng lên các vùng thượng đạo.

Vào năm 1647, một giáo sĩ người Ý là Giovanni Filippo de Marini, thuộc Dòng Tên, đã cùng với một số phụ tá đến Đại Đồng, gần phủ Yên Bình, tỉnh Tuyên Quang để truyền giáo. Tuy nhiên, chưa đến 1 tháng sau, giáo sĩ Marini và các phụ tá của mình phải đi khỏi vùng này vì không chịu nổi sơn lam chướng khí, người nào cũng bị bệnh.

Việt truyền giáo tại vùng này tạm dừng một thời gian vì thiếu nhân sự. Năm 1659, Tòa Thánh thành lập hai giáo phận ở Việt Nam, vùng Hưng Hóa (Xứ Đoài) thuộc Giáo phận Đàng Ngoài, do Giám mục Francois Pallu coi sóc. Nhiều giáo sĩ dòng Tên khác được cử lên đây để kế tục việc truyền giáo của Marini. Việc truyền giáo có kết quả tốt đến nỗi năm 1659, một nhà truyền giáo là Bentô Thiện đã gửi thư cho linh mục Marini có viết: "Santei xứ (Sơn Tây xứ) đựac mườiy (được mười) nhà thánh". Thời Pháp thuộc, linh mục Gustave Hue (tên Việt: Hương) là tác giả cuốn Tự điển tam ngữ Việt-Hán-Pháp. Lúc đã 67 tuổi, ông bắt đầu học tiếng Mường để phục vụ cho nhu cầu truyền giáo. Ông còn cho in sách song ngữ Việt-Mường để dạy giáo lý, văn hóa, dạy cho trẻ em Mường đọc và viết được tiếng Mường. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn cho việc bảo tồn văn hóa Mường sau này.

Năm 1673, Xứ Đoài đã là một trong 7 giáo xứ đầu tiên được thành lập ở Đàng Ngoài. Năm 1679, Tòa Thánh phân chia Giáo phận Đàng Ngoài thành Đông và Tây. Từ đó, Xứ Đoài (Hưng Hóa) đã nhanh chóng trở thành một vùng trung tâm của Giáo phận Tây Đàng Ngoài. Chỉ trong vòng 5 năm, số lượng tín đồ đã tăng từ 2.000 (năm 1707) tăng lên 15.462 (năm 1712).

Năm 1846, Giáo phận Tây Đàng Ngoài một lần nữa được chia thành giáo phận Nam và Tây. Xứ Đoài (Hưng Hóa) vẫn thuộc giáo phận Tây. Ngày 15 tháng 4 năm 1895, Giáo hoàng Lêô XIII đã cho tách 3 tỉnh Sơn Tây, Hưng Hóa và Tuyên Quang thuộc giáo phận Tây, để thành lập giáo phận mới lấy tên gọi là Giáo phận Tông tòa Thượng Đàng Ngoài (Tonkin Superioris), hay Thượng du Bắc Kỳ, còn gọi là Giáo phận Đoài, phong cho Giám mục Paul Raymond Lộc làm Giám mục tiên khởi. Khi thành lập, Giáo phận Đoài (Hưng Hóa) có 16.950 tín đồ, 24 linh mục (12 thừa sai), 53 tu sĩ, 28 tiểu chủng sinh, 11 giáo xứ, 96 giáo họ . Đến năm 1924, Giáo phận Tông tòa Đoài được Tòa Thánh đổi tên thành Giáo phận Tông tòa Hưng Hóa.

Ban đầu, Tòa giám mục và nhà thờ chính tòa được đặt ở thành Hưng Hóa, nay thuộc Tam Nông, Phú Thọ. Ngày 2 tháng 5 năm 1950, trường thử (tiểu chủng viện) bị thiêu hủy toàn bộ do chiến tranh, nhà thờ chính tòa tại Hưng Hóa bị lính Pháp chiếm đóng. Vì vậy, ngày 2 tháng 11 năm 1950, Tòa giám mục phải dời về thị xã Sơn Tây (ngày nay là số 70 phố Lê Lợi). Vị trí này tồn tại cho đến ngày nay là Nhà thờ chính tòa Sơn Lộc..

Ngày 24 tháng 11 năm 1960, Tòa Thánh thiết lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam, đồng thời nâng Giáo phận Tông tòa Hưng Hóa lên hàng Giáo phận chính tòa và đặt Giám mục Phêrô Maria Nguyễn Huy Quang làm Giám mục chính tòa đầu tiên, thuộc Giáo tỉnh Hà Nội .

Theo số liệu thống kê ngày 31 tháng 12 năm 2007, giáo phận có 217.030 giáo dân (chiếm 3,15% dân số), 60 linh mục, 133 nữ tu và 33 đại chủng sinh Hiện giáo phận Hưng Hóa đang trong quá trình chia tách giáo phận, theo thỉnh nguyện từ Giám mục giáo phận.Hội đồng Giám mục Việt Nam: Hội nghị thường niên kỳ I/2023 ngày thứ nhất

Địa giới giáo phận: phía bắc giáp Tổng giáo phận Côn Minh (Trung Quốc), phía tây bắc giáp Giáo phận Đại Lý (Trung Quốc), phía nam giáp giáo phận Thanh Hóa, phía đông giáp giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng, giáo phận Bắc Ninh và tổng giáo phận Hà Nội, phía tây giáp Hạt Đại diện Tông tòa Luang Prabang (Lào), phía tây nam giáp Hạt Đại diện Tông tòa Viêng Chăn (Lào).

Tổ chức điều hành giáo phận
 Cai quản giáo phận:
 Giám mục Chính tòa: Đaminh Hoàng Minh Tiến
 Đại diện Giám mục tại tỉnh Phú Thọ: Linh mục Antôn Nguyễn Gia Nhang

Các Ủy ban:

 Ủy ban Bác ái Xã hội
 Ủy ban Giáo dân
 Ủy ban Giáo lý Đức tin
 Ủy ban Giáo sĩ và Chủng sinh
 Ủy ban Loan báo Tin Mừng
 Ủy ban Phụng tự
 Ủy ban Thánh nhạc và Nghệ thuật Thánh
 Ủy ban Tu sĩ
 Ủy ban Văn hoá
 Phụ trách thông tin

Giáo phận có 9 giáo hạt, 117 giáo xứ trong đó :

 Giáo hạt Sơn Tây (thị xã Sơn Tây và các huyện Ba Vì, Phúc Thọ, Quốc Oai, Thạch Thất thuộc thành phố Hà Nội) gồm 23 giáo xứ:
 Chính Tòa - Phường Trung Sơn Trầm, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
 Sơn Tây - 70 Lê Lợi, phường Lê Lợi, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội
 Bách Lộc - Xã Thọ Lộc, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
 Bến Thôn - Xã Canh Nậu, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội
 Cần Kiệm - Xã Cần Kiệm, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội
 Cát Ngòi - Xã Cát Quế, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội
 Dị Nậu - Xã Dị Nậu, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội
 Đường Hồng - Xã Tam Thuấn, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
 Hạ Hiệp - Xã Liên Hiệp, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
 Hoàng Xá - Thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội
 Mộc Hoàn - Xã Vân Côn, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội
 Phú Cát - Xã Phú Cát, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội
 Phú Hữu - Xã Tân Xã, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội
 Phú Nghĩa (Ba Vì) - Xã Thụy An, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
 Phú Nghĩa (Thạch Thất) - Xã Phú Kim, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội
 Thanh Mạc - Xã Thanh Đa, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
 Thuấn Nội - Xã Thanh Đa, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
 Tình Lam - Xã Đại Thành, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội
 Trại Ro - Xã Tuyết Nghĩa, huyện Quôc Oai, thành phố Hà Nội
 Trại Vàng - Xã Đông Yên, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội
 Vĩnh Lộc - Xã Phùng Xá, huyện Thạch Thất, thành phố Hà Nội
 Vĩnh Thọ - Xã Vân Phúc, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
 Yên Khoái - Xã Thụy An, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội
 Hạt Hà Giang - Tuyên Quang - Đoan Hùng (phần phía tây các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang bên hữu ngạn sông Lô và huyện Đoan Hùng thuộc tỉnh Phú Thọ) gồm 13 giáo xứ:
 Tuyên Quang - 60 Lương Định Của, phường Minh Xuân, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang
 Ân Thịnh - Xã Thắng Quân, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
 Đồng Đam - Xã Phú Lâm, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ
 Hà Giang - Phường Quang Trung, thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang
 Hàm Yên - Thị trấn Tân Yên, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang
 Lã Hoàng - Xã Chí Đám, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ
 Mỹ Bằng - Xã Mỹ Bằng, huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang
 Phú Lâm - Phường Mỹ Lâm, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang
 Tân Quang - Thị trấn Việt Quang, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang
 Trại Cỏ - Xã Hùng Xuyên, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ
 Vân Đồn - Xã Vân Đồn, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ
 Vân Du - Xã Vân Du, huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ
 Vĩnh Tuy - Thị trấn Vĩnh Tuy, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang
 Hạt Hòa Bình - Sơn La - Điện Biên (thành phố Hòa Bình và các huyện Cao Phong, Đà Bắc, Mai Châu, Tân Lạc thuộc tỉnh Hòa Bình và toàn bộ các tỉnh Điện Biên, Sơn La) gồm 9 giáo xứ:
 Điện Biên - Xã Noong Hẹt, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên
 Hòa Bình - Phường Đồng Tiến, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình
 Mai Yên - Xã Cò Nòi, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
 Mộc Châu - Thị trấn Mộc Châu, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La
 Mường La - Thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La
 Mường Nhé - Xã Nà Bủng, huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên
 Phù Yên - Thị trấn Phù Yên, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La
 Sơn La - Phường Quyết Thắng, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La
 Sông Mã - Thị trấn Sông Mã, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La
 Hạt Yên Bái (thành phố Yên Bái và các huyện Lục Yên, Trấn Yên, Văn Yên, Yên Bình thuộc tỉnh Yên Bái) gồm 25 giáo xứ:
 Yên Bái - Phường Hồng Hà, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái
 An Thịnh - Xã An Thịnh, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Bạch Hà - Xã Bạch Hà, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
 Bảo Ái - Xã Bảo Ái, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
 Bảo Long - Xã Bảo Hưng, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
 Đại An - Xã Quy Mông, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
 Đại Phác - Xã Đại Phác, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Hán Đà - Xã Hán Đà, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
 Lạc Hồng - Xã An Thịnh, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Lang Thíp - Xã Lang Thíp, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Lục Yên - Thị trấn Yên Thế, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái
 Mậu Đông - Xã Mậu Đông, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Mông Sơn - Xã Mông Sơn, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
 Nhân Nghĩa - Xã Nhân Nghĩa, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
 Phúc Lộc - Xã Giới Phiên, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái
 Quần Hào - Phường Yên Thịnh, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái
 Trúc Lâu - Xã Trúc Lâu, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái
 Xuân Ái - Xã Xuân Ái, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Yên Bái - Tổ 38, phường Hồng Hà, thành phố Yên Bái, tỉnh Yên Bái
 Yên Bình - Xã Vĩnh Kiên, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
 Yên Hợp - Xã Yên Hợp, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Yên Hưng - Xã Yên Hưng, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Yên Phú - Xã Yên Phú, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Yên Thế - Thị trấn Yên Thế, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái
 Yên Thịnh - Xã An Thịnh, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái
 Hạt Lào Cai - Lai Châu (toàn bộ các tỉnh Lào Cai và Lai Châu), gồm 7 giáo xứ:
 Lào Cai - Phường Cốc Lếu, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai
 Bảo Yên - Thị trấn Phố Ràng, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai
 Cốc Lếu - Phường Cốc Lếu, thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai
 Lai Châu - Phường Đoàn Kết, thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu
 Phố Lu - Thị trấn Phố Lu, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
 Sa Pa - Phường Sa Pa, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai
 Than Uyên - Thị trấn Than Uyên, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu
 Hạt Nghĩa Lộ (thị xã Nghĩa Lộ và các huyện Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn thuộc tỉnh Yên Bái) gồm 6 giáo xứ:
 Nghĩa Lộ - Phường Trung Tâm, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái
 Đồng Lú - Xã Nghĩa Lộ, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái
 Giàng La Pán - Xã Bản Mù, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái
 Mỹ Hưng - Xã Mỹ Hưng, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
 Phình Hồ - Xã Phình Hồ, huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái
 Vĩnh Quang - Thị trấn nông trường Liên Sơn, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái
 Hạt Tây - Nam Phú Thọ (các huyện Tam Nông, Tân Sơn, Thanh Sơn, Thanh Thủy thuộc tỉnh Phú Thọ) gồm 14 giáo xứ:
 Đồn Vàng - Xã Sơn Hùng, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
 Hiền Quan - Xã Hiền Quan, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ
 Hoàng Xá - Xã Hoàng Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Kiệt Sơn - Xã Kiệt Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
 Lũng Hiền - Xã Hiền Quan, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ
 Lương Sơn - Xã Lương Sơn, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
 Phù Lao - Xã Sơn Thủy, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Thạch Khoán - Xã Thạch Khoán, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
 Thanh Lâm - Thị trấn Thanh Thủy, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Thanh Uyên - Xã Thanh Uyên, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ
 Thượng Lộc - Xã Bảo Yên, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Thủy Trạm - Xã Sơn Thủy, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Trại Sơn - Xã Hoàng Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Xuân Dương - Xã Xuân Lộc, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Hạt Tây - Bắc Phú Thọ (các huyện Cẩm Khê, Hạ Hòa, Yên Lập thuộc tỉnh Phú Thọ) gồm 13 giáo xứ:
 Bằng Giã - Xã Bằng Giã, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ
 Đồng Cạn - Thị trấn Yên Lập, huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
 Dư Ba - Xã Minh Tân, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Khổng Tước - Xã Minh Tân, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Mộ Xuân - Xã Xuân An, huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
 Phì Đình - Xã Lang Sơn, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ
 Phượng Vĩ - Xã Minh Tân, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Ro Lục - Xã Hương Lung, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Tạ Xá - Xã Tạ Xá, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Tiên Phong - Xã Yên Tập, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Văn Bán - Xã Văn Bán, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Vân Thê - Xã Phượng Vĩ, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Yên Tập - Xã Yên Tập, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
 Hạt Đông-Nam Phú Thọ (thành phố Việt Trì, thị xã Phú Thọ và các huyện Lâm Thao, Phù Ninh, Thanh Ba) gồm 23 giáo xứ và 63 họ đạo
 Bãi Dòng - Xã Xuân Huy, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
 Bồng Lạng - Xã Phùng Nguyên, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
 Cây Hồng - Xã Phú Mỹ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
 Chiêu Ứng - Xã Sơn Cương, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
 Đồng Xa - Xã Ninh Dân, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
 Đức Phong - Xã Cổ Tiết, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ
 Gia Thanh - Xã Gia Thanh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
 Hà Thạch - Xã Hà Thạch, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ
 Làng Lang - Xã Phú Mỹ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
 Nỗ Lực - Xã Thụy Vân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
 Phù Lỗ - Thị trấn Phong Châu, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
 Phú Thọ - Phường Hùng Vương, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ
 Phụng Thượng - Xã Đông Thành, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
 Thạch Sơn - Xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
 Tiên Cát - 16B Đoàn Kết, phường Tiên Cát, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
 Tiên Kiên - Xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
 Tiên Phú - Xã Tiên Phú, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
 Trù Mật - Xã Văn Lung, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ
 Vân Thê - Xã Hà Lộc, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ
 Việt Trì - Phường Gia Cẩm, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
 Vĩnh Hóa - Xã Thụy Vân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ
 Xóm Bướm - Xã Tiên Kiên, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ
 Xuân Thành - Xã Văn Lung, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ

Các danh địa trong giáo phận

Nhà thờ chính tòa và Tòa Giám mục

Nhà thờ xứ Sơn Lộc (Tông), thuộc phường Trung Sơn Trầm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội, được chọn làm nhà thờ chính tòa của giáo phận sau khi nhà thờ cũ tại Hưng Hóa bị chiến tranh tàn phá. Nhà thờ có kiến trúc tương đối rộng lớn, kiên cố nhất giáo phận .

Địa chỉ tòa Giám mục Hưng Hóa tại số 70 phố Lê Lợi, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội .

Thánh địa hành hương
 Pháp trường Năm Mẫu, Gò Sói, Đền Thánh Tử Đạo: đều nằm chung quanh thị xã Sơn Tây. Đài "Kính Đấng Tây Nam Tử vì đạo Thiên Chúa", xây dựng vào năm 1940 ngay trên bãi Năm Mẫu là nơi xưa kia triều đình chém đầu các vị thánh tử đạo Hưng Hóa, gồm linh mục Schoeffler (tên Việt: Đông) bị chém ngày 1 tháng 5 năm 1859, linh mục Cornay (tên Việt: Tân) bị chém ngày 20 tháng 9 năm 1837, Thầy giảng Phêrô Vũ Văn Truật (người Kẻ Thiệc, Sơn Tây) bị chém ngày 18 tháng 12 năm 1938....
 Đền thánh Đoàn Văn Vân: được xây cất trong khuôn viên nhà xứ Nỗ Lực, xã Thụy Vân, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
 Đền Thánh Phêrô Vũ Văn Truật: được xây cất tại khuôn viên nhà xứ Hà Thạch, xã Hà Thạch, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ.

Các đời giám mục quản nhiệm

Ghi chú:
: Giám mục chính tòa
: Giám mục phó, Giám mục phụ tá hoặc Giám quản Tông Tòa, Đại diện Tông Tòa

Nhân vật Công giáo nổi bật
 Linh mục Schoeffler (tên Việt: Đông)
 Linh mục Cornay (tên Việt: Tân)
 Thầy giảng Phêrô Vũ Văn Truật
 Thầy giảng Phêrô Đoàn Văn Vân

Xem thêm
 Giáo phận Công giáo tại Việt Nam
 Công giáo tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo
Diocese of Hưng Hóa, GCatholic.

Hưng Hóa


title: Vùng tiếp giáp lãnh hải

text:
Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển nằm liền kề vùng lãnh hải. Theo khoản 2 điều 33 Công ước Liên hiệp quốc về luật biển 1982 thì

The contiguous zone may not extend beyond 24 nautical miles from the baselines from which the breadth of the territorial sea is measured.

Bản dịch:
Vùng tiếp giáp lãnh hải không được mở rộng quá 24 hải lý tính từ đường cơ sở mà từ đó bề rộng của lãnh hải được đo đạc.

Quyền tài phán
Vùng tiếp giáp lãnh hải của một quốc gia không phải là vùng mà quốc gia đó có đầy đủ mọi thẩm quyền tài phán. Tuy nhiên, trong vùng tiếp giáp lãnh hải của một quốc gia thì các cơ quan có thẩm quyền của quốc gia đó có các quyền chủ quyền sau:
 Ngăn chặn sự vi phạm các luật hay quy định của quốc gia đó về hải quan, tài chính, di cư hay y tế trong phạm vi lãnh thổ hay lãnh hải của mình;
 Trừng phạt sự vi phạm các luật và quy định trên đây, đã được thực hiện trong phạm vi lãnh thổ hay lãnh hải của quốc gia đó.

Một số trường hợp cụ thể
 Không: Albania, Bahamas, Barbados, Belize, Benin, Bosnia và Herzegovina, Brunei, Cameroon, Colombia, Comoros, Congo, quần đảo Cook, Costa Rica, Cote d'Ivoire, Croatia, Cộng hòa Dân chủ Congo, Ecuador, El Salvador, Guinea Xích đạo, Eritrea, Estonia, Fiji, Gruzia, Đức, Hy Lạp, Grenada, Guatemala, Guinea, Guinea-Bissau, Guyana, Iceland, Indonesia, Iran, Ireland, Israel, Italia, Jordan, Kenya, Kiribati, Kuwait, Latvia, Liban, Liberia, Libya, Litva, Malaysia, Mauritius, Micronesia, Monaco, Montenegro, Hà Lan, Nigeria, Niger, Palau, Papua New Guinea, Peru, Philippines, Ba Lan, São Tomé và Príncipe, Singapore, Slovenia, quần đảo Solomon, Somalia, Surinam, Thụy Điển, Togo, Tonga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraina, Vương quốc Anh, Tanzania
 2 hải lý (3,7 km): Phần Lan
 3 hải lý (5,6 km): Venezuela
 6 hải lý (11,1 km): Bangladesh, Gambia, Ả Rập Saudi, Sudan
 12 hải lý (22,2 km): Algeria, Angola, Antigua và Barbuda, Argentina, Australia, Bỉ, Brasil, Bulgaria, Campuchia, Canada, Cape Verde, Chile, Trung Quốc, Cuba, Cyprus, Đan Mạch, Djibouti, Dominica, Cộng hòa Dominica, Ai Cập, Pháp, Gabon, Ghana, Haiti, Honduras, Ấn Độ, Iran, Jamaica, Nhật Bản, Madagascar, Maldives, Malta, quần đảo Marshall, Mauritania, Mexico, Morocco, Mozambique, Myanma, Namibia, Nauru, New Zealand, Nicaragua, Na Uy, Oman, Pakistan, Panama, Bồ Đào Nha, Qatar, Hàn Quốc, Romania, Nga, Saint Kitts và Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent và Grenadines, Samoa, Senegal, Seychelles, Sierra Leone, Nam Phi, Tây Ban Nha, Sri Lanka, Syria, Thái Lan, Đông Timor, Trinidad và Tobago, Tunisia, Tuvalu, UAE, Hoa Kỳ, Uruguay, Vanuatu, Việt Nam, Yemen
 38 hải lý (70,4 km): Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên; 50 hải lý vùng quân sự. Thông báo của chỉ huy quân đội ngày 1 tháng 8 năm 1977.

Vùng tiếp giáp lãnh hải của Việt Nam
Ngày 12 tháng 5 năm 1977, Chính phủ nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ra tuyên bố quy định vùng tiếp giáp của Việt Nam có chiều rộng 12 hải lí, nhằm bảo vệ an ninh, bảo vệ các quyền lợi về hải quan, thuế khoá, bảo đảm sự tôn trọng các quy định về y tế, về di cư, nhập cư trên lãnh thổ và trong lãnh hải Việt Nam.

Xem thêm
Nội thủy
Lãnh hải
Vùng đặc quyền kinh tế
Vùng biển quốc tế
Thềm lục địa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Công ước Liên hiệp quốc về luật biển 1982, điều 33 phần II.

Luật quốc tế
Luật biển


title: Chi Dây choại

text:
Chi Dây choại hay chi Choại (Stenochlaena) là một chi dương xỉ thuộc họ Blechnaceae. Chi này có loài Stenochlaena hainanensis, Ching & P.S.Chiu.

Các loài khác của Stenochlaena phổ biến như các dương xỉ leo trong các rừng mưa Đông Nam Á. Sau sự kiện tuyệt chủng hàng hoạt vào cuối kỷ Phấn trắng do Trái Đất đụng phải một thiên thạch,
một loài Stenochlaena có lẽ là loài phổ biến duy nhất khắp khu vực Bắc Mỹ suốt mấy ngàn năm.

Stenochlaena palustris (dây choại) được dùng làm rau, giống như dương xỉ đầu violon (fiddlehead fern) ở Sarawak, nơi chúng thường được ăn kèm mắm tôm.

Ở Indonesia người ta cũng ăn rau này, đặc biệt là ở các tỉnh Kalimantan như Kalimantan Trung và Kalimantan Nam. Ở đó người ta gọi rau này là "kalakai". Người dân tại các nơi đó tin là loại rau này tốt cho sức khoẻ, đặc biệt là cung cấp nguồn chất sắt, và trị được các bệnh về da, sốt rét, sốt và duy trì tuổi thanh xuân.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S


title: Patellapis castanea

text:
Patellapis castanea là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1962


title: Agapetus gelbae

text:
Agapetus gelbae là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Agapetus


title: Molophilus tanypodus

text:
Molophilus tanypodus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Aranga

text:
Aranga là một đô thị ở Galicia, Tây Ban Nha ở tỉnh A Coruña. Đô thị này có diện tích 120,49 km²(46,52 mi²), dân số 2.274 (ước 2004), mật độ dân số 18,87 người/km²(48,88 người/mi²). Đô thị này nằm ở độ cao 262 m, cách La Coruña 40 km, cách Madrid 560 km. Mã số bưu chính của Aranga là 15317

Tham khảo

Đô thị ở A Coruña


title: Bắc Dvina

text:
Bắc Dvina hay Dvina bắc (tiếng Nga: Северная Двина) là một con sông ở miền bắc nước Nga chảy vào vịnh Dvina của Bạch Hải. Chiều dài của nó là 745 km (462 dặm). Con sông này gần như phù hợp cho ngành vận tải đường thủy trên toàn bộ chiều dài của nó và chủ yếu được sử dụng để vận chuyển gỗ. Nó chảy qua các tỉnh Vologda và Arkhangelsk.

Cần phân biệt nó với sông Tây Dvina (Dvina tây).

Các thành phố dọc bờ sông

Từ đầu nguồn tới cửa sông:

 Veliki Ustyug (Ustyug vĩ đại)
 Kotlas
 Novodvinsk
 Arkhangelsk
 Severodvinsk, hải cảng; xa hơn về phía tây tính từ vùng châu thổ.

Các sông nhánh chính
 Con sông này được tính từ chỗ hợp lưu của hai con sông là Sukhona (Suhona) và Yug.
 Pinega
 Uftyuga
 Vaga
 Vychegda
 Yemtsa

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bắc Dvina

Sông của Nga


title: Pontfaverger-Moronvilliers

text:
Pontfaverger-Moronvilliers là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.
Sông Suippe chảy qua thị trấn.

Tham khảo

Pontfavergermonronvilliers


title: Mesonychium violaceum

text:
Mesonychium violaceum là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Mesonychium
Động vật được mô tả năm 1900


title: Eubela distincta

text:
Eubela distincta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Eubela


title: Trichopilia fragrans

text:
Trichopilia fragrans là một loài lan được tìm thấy ở Caribea đếm miền nam châu Mỹ nhiệt đới.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Photos

f


title: Secret Garden

text:
Secret Garden  có thể đề cập đến:

 Secret Garden (ban nhạc)
 Secret Garden (EP)
 Secret Garden (phim truyền hình)


title: Sarutaiá

text:
Sarutaiá là một đô thị ở về phía tây nam bang São Paulo. Đô thị này nằm ở vĩ độ 23º16'23" độ vĩ nam và kinh độ 49º28'49" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 756 m. Dân số năm 2004 ước tính là 4.106 người.

Địa lý

Đô thị này có diện tích 141,511 km².

Sông ngòi
 Sông Itararé

Các xa lộ
 SP-287
 SP-303

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sarutaiá trên WikiMapia
 Trang mạng của đô thị

Đô thị bang São Paulo


title: Polycentropus unicus

text:
Polycentropus unicus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polycentropus


title: So chai

text:
So chai hay còn gọi sao, chò chai, chò chỉ (danh pháp khoc học: Hopea recopei) là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Campuchia, Lào, Thái Lan, và Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

R


title: Bartow, Mecklenburgische Seenplatte

text:
Bartow là một đô thị thuộc huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc Vorpommern-Greifswald (trước thuộc Demmin)), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị Bartow, Demmin có diện tích 25,05 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 580 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: 10821 Kimuratakeshi

text:
10821 Kimuratakeshi (1993 SZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1993 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami. Nó được đặt theo tên nhà thiên văn học nghiệp dư Takeshi Kimura.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Pouillé, Vienne

text:
Pouillé là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 13,96 km², dân số năm 2006 là 584 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 133 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Pouillé trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Pouille


title: Euphylidorea meigenii

text:
Euphylidorea meigenii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Euphylidorea
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Saint-Benoît-de-Carmaux

text:
Saint-Benoît-de-Carmaux là một xã thuộc tỉnh Tarn trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 285 mét trên mực nước biển.

Sông Cérou chảy qua thị trấn.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Sphingonaepiopsis pumilio

text:
Sphingonaepiopsis pumilio là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Uttar Pradesh ở Ấn Độ, phía đông qua Nepal, Bangladesh và Myanmar đến Trung Quốc (cho đến tận phía bắc tỉnh An Huy), phía nam đến bán đảo Mã Lai qua Việt Nam và Thái Lan.

Sải cánh dài 27–31 mm.
Ấu trùng được ghi nhận trên Galium gracile, Oldenlandia và Hedyotis uncinella.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sphingidae of the Eastern Palaearctic

Sphingonaepiopsis


title: Cephaloleia kolbei

text:
Cephaloleia kolbei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Ecnomus ndjorensis

text:
Ecnomus ndjorensis là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: (58681) 1998 AJ7

text:
{{DISPLAYTITLE:(58681) 1998 AJ7}}

(58681) 1998 AJ7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 5 tháng 1 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 58001–59000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Acanthoscelides helianthemum

text:
Acanthoscelides helianthemum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Bottimer miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

H


title: Laccophilus irroratus

text:
Laccophilus irroratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Oocassida

text:
Oocassida là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1897 bởi Weise.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Oocassida pudibunda (Boheman, 1856)

Chú thích

Tham khảo

Cassidini


title: Sant'Angelo in Vado

text:
Sant'Angelo in Vado là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 90 km về phía tây của Ancona và khoảng 50 km về phía tây nam của Pesaro. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.964 và diện tích là 67,4 km².

Sant'Angelo in Vado giáp các đô thị sau: Apecchio, Belforte all'Isauro, Carpegna, Mercatello sul Metauro, Peglio, Piandimeleto, Urbania, Urbino.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunesantangeloinvado.it/

Đô thị tỉnh Pesaro và Urbino


title: Căn phòng hổ phách

text:
Căn phòng hổ phách là quà của vua nước Phổ là Friedrich Wilhelm I tặng cho Nga hoàng Pyotr I trong năm 1716. Căn phòng này được kiến trúc sư và nhà điêu khắc Andreas Schlüter phác thảo.

Từ năm 1701 cho đến năm 1709 căn phòng này được các thợ cả về hổ phách là Gottfried Wolffram, Ernst Schacht và Gottfried Turau làm tại Danzig (thành phố Gdansk ngày nay của Ba Lan) và Königsberg (thành phố Kaliningrad ngày nay của Nga), sau đó được lắp đặt trong lâu đài Charlottenburg (Đức). Tường của căn phòng được dát toàn bộ bằng hổ phách và cũng còn được gọi là "kỳ quan thứ tám của thế giới". Nga hoàng Pyotr I rất ngưỡng mộ căn phòng này, sau khi được tặng ông đã cho người mang về Sankt-Peterburg (Nga). Căn phòng sau đó được lắp đặt trong Cung điện Mùa Đông (Viện bảo tàng Hermitage). Về sau, nữ hoàng Ekaterina II đã mang căn phòng này về Cung điện Yekaterina gần thành phố Pushkin, phía nam của Sankt-Peterburg.

Căn phòng hổ phách bị Đức Quốc xã cướp đi trong Chiến tranh thế giới thứ hai và biến mất sau đó. Số phận của căn phòng hổ phách cho tới nay vẫn còn là một bí mật và việc tìm kiếm căn phòng này là một trong những công cuộc tìm kiếm kho báu lớn nhất thế giới.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, căn phòng hổ phách được quân đội Đức tháo dỡ và đóng gói. Vào ngày 14 tháng 10 năm 1941, dưới sự chỉ huy của Rittmeister Graf Solms-Laubach, 27 kiện chứa căn phòng được di chuyển về Königsberg. Việc tháo dỡ kéo dài 36 tiếng được thực hiện dưới sự giám sát của 2 chuyên gia. Vào ngày 13 tháng 11 năm 1941 tờ báo Königsberger Allgemeine Zeitung đã tường thuật chi tiết về việc trưng bày nhiều phần của căn phòng hổ phách trong lâu đài Königsberg.

Trong đêm 26 rạng ngày 27 tháng 8 năm 1944 lâu đài Königsberg bị bỏ bom tàn phá. Khi quân đội Liên Xô giành được thành phố Königsberg vào tháng 4 năm 1945 thì họ phát hiện ra căn phòng hổ phách đã biến mất.

Địa điểm

Cho đến nay có đến hơn 100 giả thuyết khác nhau về căn phòng hổ phách. Các nhà sử học, những người chuyên đi tìm kho báu và cả những người tự xưng là chuyên gia còn tìm dấu vết của căn phòng mà ngày nay được đánh giá là vào khoảng 125 triệu USD ở tận Moskva và Hoa Kỳ.

Alfred Rohde, giám đốc viện bảo tàng của Königsberg, người phụ trách vật báu này ở Königsberg và cũng là người có thể cho biết căn phòng hổ phách đã biến mất đi đâu thì đã qua đời cùng với vợ của ông ngay trong năm 1945. Người bác sĩ viết giấy khai tử cho vợ chồng Rohde (chết vì bệnh thương hàn) thì đã biến mất. Chính vì thế mà có nhiều lời đồn đại là cái chết của Rohde có nhiều bí ẩn.

Theo nhiều bài tường thuật thì người nguyên là lãnh đạo đảng bộ Đảng Đức Quốc xã của tỉnh Königsberg, Erich Koch, đã cho mang căn phòng hổ phách cùng với nhiều báu vật nghệ thuật khác ra khỏi Königsberg. Vào cuối Chiến tranh thế giới thứ hai Erich Koch bị bắt giam trong nhà tù Ba Lan và bị tuyên án tử hình. Thế nhưng bản án này không bao giờ được thi hành. Có lẽ những hiểu biết mà người ta đoán là ông có về căn phòng hổ phách đã bảo vệ mạng sống cho ông. Vì thế mà cũng có thể giải thích được là tại sao Erich Koch đã nhiều lần thay đổi lời khai về nơi chốn của căn phòng hổ phách. Cũng có người cho là không có thời điểm nào mà Erich Koch có thể tự ra lệnh di chuyển ra khỏi vùng ông chịu trách nhiệm. Việc di tản và bảo vệ phải được thực hiện theo lệnh của Adolf Hitler vì Hitler đã có ý định trưng bày căn phòng hổ phách này tại một viện bảo tàng ở Linz (Áo) sau chiến tranh.

Lâu đài Könisgberg, nơi từng chứa căn phòng hổ phách, đã bị phá hủy và san bằng chỉ còn nền móng. Chỉ một phần của phần nền móng với các hầm vòng cung, nơi mà người ta chứng minh được là đã từng chứa căn phòng hổ phách, là còn tồn tại đến ngày nay. Vì thế mà việc căn phòng hổ phách còn ở Königsberg vẫn còn chưa được loại ra. Mặt khác có nhiều nhân chứng cho rằng họ đã nhìn thấy căn phòng hổ phách này được gói ghém trong nhiều thùng ở nhà ga Königsberg.

Nhiều thuyết khác nhau lại nói rằng căn phòng này được mang lên tàu Wilhelm Gustloff. Chiếc tàu chở người tỵ nạn này đã chìm do trúng thủy lôi của quân đội Xô viết trên chuyến đi cuối cùng.

Theo 2 nhà nghiên cứu người Anh Adrian Levy và Catherine Scott-Clark thì căn phòng hổ phách đã bị đốt cháy ở Königsberg vào năm 1945. Kết luận này xuất phát từ những tài liệu lưu trữ mà cho đến nay không được lưu ý đến, do người chịu trách nhiệm về căn phòng hổ phách của Liên bang Xô viết để lại, ông Anatoli Kutschumov.

Trái lại, trong loạt phim tài liệu về căn phòng hổ phách của đài truyền hình ZDF (Đức) vào năm 2003, giáo sư phó tiến sĩ Guido Knopp, trưởng ban biên tập về lịch sử đương đại, đã cùng các đồng nghiệp đi đến kết luận là căn phòng hổ phách không bị đốt cháy tại lâu đài Königsberg trong Chiến tranh thế giới thứ hai mà vẫn còn tồn tại, ít nhất là một phần lớn, hoặc là vẫn ở Königsberg hay là đã được trung chuyển qua Weimar đến một khu vực hầm quân sự rộng lớn ở Thüringen (Đức) có mật danh là "Schwalbe V" (Chim én V), nơi mà nhà cầm quyền Đức Quốc xã dự định xây dựng một nhà máy sản xuất xăng. Các nguồn tài liệu quan trọng cho kết luận này là những tường thuật của nhân chứng thời bấy giờ và nhật ký cũng như thư từ không được công khai của một số người, trong đó có một sĩ quan Nga, người chịu trách nhiệm tìm kiếm và bảo vệ căn phòng hổ phách vào năm 1945. Người sĩ quan này đã rút lại lời khai trước đây của mình là căn phòng đã bị cháy. Những ai trong đề tài này mà "đưa ra sự chắc chắn trên băng tuyết trơn trượt thì phải biết rằng đấy là đi đến ranh giới của sự bịp bợm", Knopp tự giới hạn các kết quả tìm kiếm như thế.

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh các nhân viên an ninh quốc gia của Cộng hòa Dân chủ Đức cũng đã nỗ lực tìm kiếm căn phòng hổ phách. Công cuộc tìm kiếm bí mật quốc gia này được ghi lại trong một tập hồ sơ dày 1.800 trang có mật danh là "Hồ sơ Pushkin". Có ít nhất là 100 nơi đã được khám xét hay khai quật, trong đó cũng có một phần của khu vực hầm "Chim én V". Cho tới ngày nay tổng thể kiến trúc rất rộng lớn này, theo lời của những người trong cuộc, vẫn còn có những nơi chưa được khai quật. Sau khi nước Đức thống nhất nhiều người tìm kho tàng cũng như những công ty chuyên tìm báu vật đã đến vùng này tìm kiếm thế nhưng cho đến nay vẫn không có kết quả.

Vào ngày 13 tháng 5 năm 1997 một bức tranh khảm của căn phòng hổ phách được cảnh sát tịch thu tại thành phố Bremen (Đức). Bức tranh khảm này được một luật sư nhân danh thân chủ của mình mời bán. Nhờ mật báo nên cảnh sát đã đột nhập vào văn phòng của luật sư, khám xét và tịch thu bức tranh khảm này. Người mật báo đã từng là nhân viên của "Kunst & Antiquität GmbH" (Công ty TNHH Nghệ thuật & Đồ cổ), công ty mà thời DDR đã có nhiệm vụ mua các tác phẩm nghệ thuật trong nước CHDC Đức và sau đó bán đi để lấy ngoại tệ. Ngay sau đó, tại Berlin, một chiếc tủ ngăn của căn phòng huyền thoại này cũng đã xuất hiện. Theo tạp chí Der Spiegel thì chiếc tủ ngăn này được công ty "Kommerzielle Koordination" (Điều phối thương mại) của cơ quan an ninh quốc gia DDR bán sang Cộng hòa Liên bang Đức vào năm 1978. Cũng theo tin của tờ tạp chí này thì luật sư Peter Danckert, cũng là luật sư của Alexander Schalck-Golodkowski (trưởng công ty "Kommerzielle Koordination"), đã trao chiếc tủ này cho văn phòng ở Berlin của tạp chí "theo yêu cầu của một nữ thân chủ", vì "người sở hữu đã nhận ra chiếc tủ ngăn này trong một phóng sự truyền hình về căn phòng hổ phách và muốn tránh các vấn đề có thể xảy ra". Theo các nguồn tin chính thức thì hai món đồ vật này đã bị lấy cắp ngay từ trong Chiến tranh thế giới thứ hai, trước khi được chuyên chở về Königsberg. Trong năm 2000 hai món đồ vật này được chính phủ liên bang Đức giao trả về Nga.

Tái thiết

Bắt đầu từ năm 1979 các chuyên gia người Nga bắt đầu tái thiết căn phòng hổ phách chủ yếu dựa trên các tấm ảnh đen trắng và một tấm ảnh màu duy nhất còn lại. Năm 1997 do thiếu kinh phí nên việc tái thiết tạm dừng. Vào năm 1999 nhờ vào số tiền tài trợ 3,5 triệu USD của Ruhrgas AG (công ty cổ phần Ruhrgas - Đức) việc tái thiết căn phòng hổ phách được kết thúc. Trong khuôn khổ kỷ niệm 300 năm của thành phố Sankt-Peterburg Vladimir Putin và Gerhard Schröder đã khánh thành căn phòng hổ phách mới này, hiện đặt tại Cung điện Catherine, Pushkin, Saint Petersburg.

Một căn phòng hổ phách thu nhỏ sao chép lại nguyên mẫu cũng được trưng bày ở Kleinmachnow gần Berlin. Một nhà sưu tầm ở Berlin, bà Ulla Klingbeil, đã cho làm tác phẩm nghệ thuật này và triển lãm trong viện bảo tàng thu nhỏ "Arikalex" trong khuôn viên của Europarcs tại Dreilinden. Tiền thu được từ vé vào cửa được trao về cho hội Ariklex là một hội từ thiện tài trợ cho những dự án xã hội vì trẻ em bị hành hạ và tật nguyền.

Tham khảo

Guido Knopp: Das Bernsteinzimmer - Dem Mythos auf der Spur. Das Buch zur großen Serie im ZDF, Verlag Hoffmann & Campe, März 2003
Peter Bruhn: Das Bernsteinzimmer in Zarskoje Selo bei Sankt Petersburg - Bibliographie mit über 3.800 Literaturnachweisen aus den Jahren 1790 bis 2003. 2.Aufl. Berlin 2004
Андрей Горляк: Магия Янтарной комнаты. Москва 2002

Liên kết ngoài

 Cơ sở dữ liệu các tài liệu quốc tế về căn phòng hổ phách (tiếng Đức)
 Hình ảnh về căn phòng hổ phách của Spiegel-TV (tiếng Đức)
 Bài viết về căn phòng hổ phách thu nhỏ  (tiếng Đức)
 Lịch sử căn phòng hổ phách trên trang Web của đài truyền hình 3sat  (tiếng Đức)
 Lưu trữ bài viết của nhật báo Berliner Zeitung về chiếc tủ ngăn, ngày 23 tháng 5 năm 1997 (tiếng Đức)
 Loạt bài về căn phòng hổ phách của đài truyền hình ZDF  (tiếng Đức)
Tiếng Việt:
Đã tìm thấy phòng hổ phách trong kho tàng Đức Quốc xã?

Hổ phách
Công trình xây dựng Sankt-Peterburg


title: Brouchy

text:
Brouchy là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Thị trấn này tọa lạc trên đường D4937, khoảng 20 dặm Anh về phía tây nam của Saint-Quentin.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Brouchy sur le site de l'Insee
 Brouchy sur le site du Quid

Xã của Somme


title: (35361) 1997 TH26

text:
{{DISPLAYTITLE:(35361) 1997 TH26}}

(35361) 1997 TH26 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 11 tháng 10 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hawker Siddeley P.1154

text:
Hawker Siddeley P.1154 là một đề án máy bay tiêm kích cất hạ cánh đường băng ngắn/thẳng đứng (V/STOL), do hãng Hawker Siddeley Aviation (HSA) của Anh thiết kế. P.1154 được thiết kế cùng với loại Hawker Siddeley P.1127/Kestrel nhỏ hơn, P.1154 được bắt nguồn từ P.1150, đây là một đề xuất đã không đáp ứng được Yêu cầu quân sự cơ bản 3 của NATO, do đó P.1154 được phát triển thay thế.

Trong khi đó, HSA xem xét sửa đổi khung máy bay theo đặc điểm kỹ thuật chung cho một máy bay theo yêu cầu của RAF và RN. Thiết kế cho RAF có phần được ưu tiên hơn cho hải quân hoàng gia (RN). Một số đề xuất được đệ trình – ở giai đoạn 1, một thiết kế với động cơ Spey, nhưng bị từ chối. Sau khi chính phủ công đảng lên nắm quyền vào năm 1965, đề án bị hủy bỏ. Hải quân hoàng gia mua F-4 Phantom, còn RAF tiếp tục phát triển P.1127 (RAF), từ đó đã đưa tới dòng máy bay Harrier thành công.

Tính năng kỹ chiến thuật (P.1154 – phiên bản RAF)

Dữ liệu lấy từ "The British Fighter since 1912"

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 49 ft 5 in (15,07 m)
Sải cánh: 24 ft 0 in (7,32 m)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 30.970 lb (14.050 kg)
Động cơ: 1 động cơ tuabin quạt trong điều hướng luồng phụt Bristol Siddeley BS.100/9, lực đẩy khi tăng lực 33.000 lbf (147 kN)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: Mach 1,3
Trần bay: 49.000 ft (15.000 m)

Vũ khí
Tên lửa
Bom

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển
 Hawker Siddeley P.1127/Kestrel
 Hawker Siddeley Harrier
 British Aerospace Harrier II
 British Aerospace P.125

Máy bay có tính năng tương đương
 EWR VJ 101
 Lockheed Martin F-35 Lightning II
 Yakovlev Yak-141

Tham khảo
Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

Liên kết ngoài
 Harrier.org.uk web site

Máy bay tiêm kích Anh 1960–1969
P.1154
Máy bay VTOL
Dự án máy bay hủy bỏ của Anh
Máy bay một động cơ phản lực


title: Chaetocnema aerosa

text:
Chaetocnema aerosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Letzner miêu tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: Cao Văn Phường

text:
Viện sĩ, Tiến sĩ Khoa học Cao Văn Phường (born 1940) là một nhà giáo Việt Nam. Hiện tại, ông là Chủ tịch Hội đồng Quản trị Trường Đại học Bình Dương.

Tiểu sử và quá trình công tác
Ông sinh ngày 22 tháng 12 năm 1940 tại Thới Bình, Cà Mau. Năm 1952, ông thoát ly gia đình tham gia quân đội và trở thành liên lạc viên của Văn phòng Bộ Tư lệnh khu 9.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc và được cho theo học tại các trường học sinh Miền Nam số 4, 9, 14, 26, bổ túc Công Nông. Năm 1961, ông được cử sang Liên Xô, theo học Đại học Tổng hợp mang tên Lênin tại Tashkent, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Uzbekistan (nay là Cộng hòa Uzbekistan). Năm 1967, ông tốt nghiệp đại học ngành toán cơ.

Sau khi tốt nghiệp, ông về nước và được phân công làm Chuyên viên Ban cơ học, Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước. Năm 1975, ông được cử làm Nghiên cứu sinh tại Ba Lan và bảo vệ thành công luận án phó Tiến sĩ tại Viện những vấn đề cơ bản của kỹ thuật, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan.

Khi trở về nước, ông được phân công về Cần Thơ, lần lượt giữ các chức vụ Trưởng ban công thôn, Chủ nhiệm Khoa Cơ khí Nông nghiệp, Chủ nhiệm Khoa Cơ bản, Khoa Tại chức, Trường Phòng Nghiên cứu khoa học – hợp tác Quốc tế, Trưởng phòng Đào tạo sau đại học, Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Khoa học, Bí thư Đảng ủy Đại học Cần Thơ. Ông bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ (Tiến sĩ khoa học) tại Viện Những vấn đề cơ bản của kỹ thuật, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan, năm 1987. Năm 1988, ông được bầu làm Thành ủy viên Thành phố Cần Thơ.

Từ năm 1990, ông được điều về làm Viện trưởng Viện Đào tạo Mở rộng. Ngày 15 tháng 6 năm 1990, Trường Đại học Mở - Bán công Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập trên cơ sở Viện Đào tạo Mở rộng. Ông trở thành Thành viên sáng lập và Hiệu trưởng đầu tiên của trường. Từ tháng 10 năm 1995 đến tháng 6 năm 2000, ông là Ủy viên Thường trực Hội đồng Quản trị, Đại học Mở - Bán công Thành phố Hồ Chí Minh.

Năm 2001-2017, ông trở thành Chủ tịch Hội đồng Quản trị - Hiệu trưởng trường Đại học Bình Dương. Năm 2009, ông được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học kỹ sư Liên Bang Nga A.M. Prokhorov.

Năm 2017 ông thôi giữ chức Hiệu trưởng Đại học Bình Dương

Phó chủ Tịch Hiệp Hội Các Trường ĐH, Cao đẳng Việt Nam 7/2016. Trưởng ban Điều Hành CLB Các Trường ĐH, CĐ Ngoài Công Lập

Triết lý, Quan điểm về Giáo dục

 Triết lý

Con người sinh ra ai cũng có quyền bình đẳng tồn tại và phát triển. Vì vậy, xây dựng nền kinh tế sinh thái vừa là mục tiêu, vừa là nội dung, vừa là động lực lao động sáng tạo của loài người.

Mỗi con người phải tự thân phấn đấu vì sự sinh tồn của bản thân và đồng loại, vì sự phát triển bền vững của bản thân và xã hội bằng con đường lao động sáng tạo - đó là đạo lý. Muốn làm được điều đó con người phải không ngừng học hỏi thông qua giáo dục hoàn thiện đạo lý, tâm lý, pháp lý trên cơ sở không ngừng nâng cao trí tuệ, năng lực tư duy sáng tạo để lao động có hiệu quả.

 Quan điểm

Vì Giáo dục là của mọi người, vì mọi người, cho mọi người, mọi người được quyền bình đẳng hưởng thụ thành quả của nền giáo dục và có trách nhiệm đóng góp xây dựng, phát triển giáo dục.

Giáo dục là quá trình tiến hóa (Evolution) kế thừa có chọn lọc, không phải cược cách mạng (Revolution) đột biến, hủy diệt.

 Khái niệm về giáo dục:

Công tác đào tạo của nhà trường được tổ chức trên nguyên lý giáo dục bao gồm bốn chữ H: "Học - Hỏi - Hiểu - Hành". Học là để biết cách Học như thế nào; Học để biết Hỏi; Hỏi để Học; Hỏi để Hiểu; Hiểu phải Hiểu đúng; Hiểu đúng mới Hành đúng; Hành đúng mới có hiệu quả; Hành có hiệu quả mới lo được cho bản thân, mới lo được cho gia đình, mới lo được cho xã hội, mới có điều kiện chăm sóc thiên nhiên. Nói cách khác Hành có hiệu quả con người mới hoàn thành trách nhiệm của mình đó là: "Trách nhiệm với bản thân - Trách nhiệm với gia đình - Trách nhiệm với xã hội - Trách nhiệm với thiên nhiên"

 Tôn chỉ mục đích: "Cổ vũ tinh thần ham học hỏi. Đề cao khả năng tự đào tạo. Dấn thân vì sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực. Bồi dưỡng nhân tài cho xã hội Việt Nam phát triển"

Các câu nói

 Giáo dục là của mọi người vì mọi người, cho mọi người mọi người được quyền bình đẳng hưởng thụ thành quả của nền giáo dục và có nghĩa vụ đóng góp, xây dựng, phát triển giáo dục.
 Thiên chức của người phụ nữ là nhà giáo dục, là bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu, là nhà quản trị.

Nhận xét
 "Việc hình thành nhiều chuyên ngành khác nhau gồm: Ngoại ngữ, Tin học, QTKD cộng thêm Kỹ thuật, Tin học, Báo chí, Luật, Đông Nam Á học, Phụ nữ học, khoa Sau Đại học với các Trung tâm Tin học ứng dụng, Trung tâm Nghiên cứu phát triển nông thôn và chuyển giao công nghệ, cùng với việc từng bước xác lập cơ sở vật chất của trường, thu hút 38.000 sinh viên theo học là những cố gắng lớn cần được biểu dương và phát huy hơn nữa." - Nguyên Tổng Bí thư, Cố vấn BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Văn Linh, phát biểu nhân ngày kỷ niệm 5 năm thành lập Đại học Mở Bán công Thành phố Hồ Chí Minh .
 "Viện Đại học Mở rộng của đồng chí Cao Văn Phường là một mô hình đào tạo cán bộ đại học tốt" - Chủ tịch nước Lê Đức Anh, trích thư gửi thủ tướng Võ Văn Kiệt.
 GS.TS. Trần Văn Khê - VS thông tấn Hàn lâm châu Âu về KH văn chương nghệ thuật, Giám đốc TT Nghiên cứu quốc gia KHCN Cộng hòa Pháp - Thành viên HĐKH Trường Đại học Bình Dương: "...Trường Đại học Bình Dương không những chú trọng về tài mà còn rất chú trọng đào tạo về đức, học đi đôi với hành - Hay lắm! Từ tư tưởng, quan điểm, triết lý dạy học ở Trường Đại học Bình Dương phù hợp với đạo Khổng và phật giáo. Trong đó nổi lên ý nghĩa "trị gia, bình thiên hạ", giáo dục cho người học hiểu biết về thiên nhiên, môi trường, đạo làm người, nhất là "Học-Hỏi-Hiểu-Hành" trong đó phảng phất quan niệm của đạo phật..."
 TS. W. Gibson, Phó Hiệu trưởng Đại học Capilano (Canada): "Trong cuộc đời làm việc 25 năm ở ngành giáo dục, tôi đã từng làm việc với rất nhiều người tại nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng thật tình tôi chưa từng thấy ở nơi đâu có thể gặp được một người vừa thông minh, lịch thiệp, thân thiện cởi mở, lại luôn nhiệt tình khao khát làm việc như TS. Cao Văn Phường..." .
 GS.TSKH. Bành Tiến Long - Thứ trưởng Bộ GDĐT nói về chiến lược phát triển của Trường Đại học Bình Dương: "Đây là lần đầu tiên một trường đại học dân lập xây dựng chiến lược phát triển một cách công phu, cả trên phương diện lý luận và thực tiễn, phù hợp với chiến lược phát triển của ngành đồng thời mang đậm bản sắc riêng của khu vực. Chúng tôi đánh giá cao nội dung chiến lược này..."
 TS Vũ Cao Phan, nguyên Trợ lý Bộ trưởng, Chủ nhiệm chương trình giáo dục từ xa, Bộ GD-ĐT về trường Đại học Mở - bán công Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ Cao Văn Phường làm Hiệu trưởng:"Đại học Mở - bán công Thành phố Hồ Chí Minh là cơ sở đào tạo đi đầu trong phương thức tự hạch toán, không dựa vào ngân sách Nhà nước và đã thành công. Là cơ sở đào tạo đi đầu trong việc chuyển đổi từ đào tạo theo niên chế sang đào tạo theo tín chỉ, và thành công. Là cơ sở đào tạo đi đầu trong việc mở ra những ngành học mới lần đầu tiên ở Việt Nam như quản trị kinh doanh, phụ nữ học, Đông Nam Á học và thành công..."
"...Sự giữ vững và phát triển của nhà trường chứng minh rằng bạn bè và nhân dân, tổ chức có nhiều khả năng chưa lường hết ủng hộ việc nghĩa trực tiếp trợ lực cho việc dạy học đến cấp cao. Rõ ràng là nơi nào nhân dân và bạn bè ghé vai vào thì gánh nặng hóa nhẹ, thực ra tập thể nhà trường đã phải thực tế tỏ ra xứng đáng thì mới nhận được sự ủng hộ đó." GS.NGND. Trần Văn Giàu,Chủ tịch Hội đồng khoa học xã hội Thành phố Hồ Chí Minh...". (Nguồn: Đã từng có một Đại học Mở như vậy, Nhà xuất bản Văn học, 2010, tr.176).
 "Tôi thấy quan niệm của TS. Cao Văn Phường rất hay, ai nói gì thì nói, nhưng đồng chí Phường cho rằng chương trình đào tạo từ xa phổ cập kiến thức đến mọi người dân đó là cái quan trọng hơn cả, chứ không phải là chúng ta đào tạo được bao nhiêu bằng cấp, và bằng cấp đó chất lượng cỡ nào" GS.TS. Trần Hồng Quân - Nguyên UVTrung ương Đảng - Bộ trưởng Bộ GDĐT - Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐHCĐ ngoài công lập Việt Nam.

Danh hiệu
 Năm 2010, ông YU.V. Gulyaev - Chủ tịch Viện, Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học Kỹ thuật Nga A.M. Prokhorov đã trao tặng TSKH. Cao Văn Phường Huân chương Vàng Kendysh - phần thưởng cao quý dành cho những nhà khoa học lĩnh vực Toán học và Cơ học.
 Ngày 26 tháng 7 năm 2010, Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng II cho VS. Cao Văn Phường  nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Mở -Bán công Thành phố Hồ Chí Minh;Chủ tịch Hội đồng quản trị - Hiệu trưởng trường Đại học Bình Dương.
 Giáo sư danh dự trường sau đại học Đại học KuyngNam Hàn Quốc năm 1994.
 Đại diện của Viện Hàn lâm Khoa học kỹ thuật Liên bang Nga tại Đại học Bình Dương
 Chủ nhiệm cương trình đào tạo từ xa bậc Đại học trong điều kiện Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài
Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trên nền tảng tư tưởng giáo dục mở của Bác Hồ
Giáo dục đại học cần được Luật hóa để phát triển ổn định
Giới thiệu hồi ký - Đã từng có một Đại học Mở như vậy
Báo Bình Dương - Thành lập Viện Hàn lâm khoa học Liên bang Nga tại Đại học Bình Dương
Bài viết TSKH. Cao Văn Phường trên báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam - Tư tưởng Hồ CHí Minh về xây dựng một nền giáo dục mở
Bài viết TSKH. Cao Văn Phường trên báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam - Vị thế văn hóa và văn hóa dân tộc trong xây dựng nền giáo dục mở
Báo Bình Dương - Viện sĩ - Tiến sĩ Cao Văn Phường: Người gieo hạt... tương lai

Người họ Cao tại Việt Nam
Người Cà Mau
Tiến sĩ Việt Nam
Huân chương Lao động
Nhân vật còn sống


title: Bazoches-au-Houlme

text:
Bazoches-au-Houlme là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 183 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Bazochesauhoulme


title: Tap Khlo (huyện)

text:
Tap Khlo () là một huyện (amphoe) ở phía đông của tỉnh Phichit, phía bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Dong Charoen, Bang Mun Nak, Taphan Hin và Wang Sai Phun của tỉnh Phichit, Noen Maprang của tỉnh Phitsanulok, Wang Pong và Chon Daen của tỉnh Phetchabun.

Lịch sử
Ngày 1 tháng 5 năm 1983, tiểu huyện (King Amphoe) Thap Khlo được thành lập thuộc huyện Taphan Hin, từ bốn tambon được tách ra. On ngày 13 tháng 8 năm 1987 it was upgraded to a full.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 57 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Thap Khlo và Khao Sai nằm trên cả hai tambon cùng tên. Có 4 tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Tap Khlo


title: Granze

text:
Granze là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, located about 50 km về phía tây nam của Venezia và cách khoảng 30 km về phía tây nam của Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.803 người và diện tích 11,4 km².

Granze giáp các đô thị: Sant'Elena, Sant'Urbano, Solesino, Stanghella, Vescovana, Villa Estense.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Pertheville-Ners

text:
Pertheville-Ners là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pertheville-Ners sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: 1009

text:
1009 là một năm trong lịch Gregory, trong âm lịch ứng với một phần năm Giáp Tuất và Kỷ Dậu.

Sự kiện

Nhà Tiền Lê sụp đổ.
Vua Lý Thái Tổ lên ngôi hoàng đế.
 14 tháng 1: Lần đầu tiên Litva được đề cập.
 Suleiman II kế vị Mohammed II làm Caliph của Cordoba.
 Người Viking liên tục tấn công Anh.

Sinh
14 tháng 12---  Go-Suzaku

Mất

 Tháng 7— Giáo hoàng John XVIII
19 tháng 11 - Lê Long Đĩnh, hoàng đế cuối cùng của nhà Tiền Lê.
Bruno của Querfurt

Tham khảo

Năm 1009


title: Dili (tỉnh)

text:
Dili là một trong 13 quận của Đông Timor, bao gồm cả thủ đô Dili. Dân số toàn quận là 167.777 người (2004, hầu hết trong số đó sống tại thủ đô. Quận có diện tích 372 km². Dili là quận nhỏ nhất tại Đông Timor nhưng lại có dân số đông nhất. Quận nằm ở phía bắc của hòn đảo Timor và giáp với biển Savu. Quận có ranh giới với Manatuto ở phái đông, Aileu ở phía nam, và Liquiçá ở phía tây. Đảo Atauro, nằm ở phía bắc và đối diện với thủ đô là một đơn vị hành chính của quận.

Hành chính
 Nain Feto
 Vera Cruz
 Dom Aleixo
 Cristo Rei
 Metinaro
 Atauro

Tham khảo

Tỉnh của Đông Timor


title: Dicranomyia rufiventris

text:
Dicranomyia rufiventris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Saint-Lumine-de-Clisson

text:
Saint-Lumine-de-Clisson là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 30 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số 1348 người.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintluminedeclisson


title: Sông Bến Hải

text:
Sông Bến Hải là một con sông chảy ở huyện Vĩnh Linh và Gio Linh tỉnh Quảng Trị thuộc miền Trung, Việt Nam.

Dòng chảy
Sông này bắt nguồn từ núi Động Chân thuộc dãy Trường Sơn và chảy dọc theo vĩ tuyến 17° Bắc từ tây sang đông rồi đổ ra biển ở Cửa Tùng. Tại vùng hạ nguồn thì sông Bến Hải nối với sông Thạch Hãn qua sông Cánh Hòm. Bến Hải là một địa danh ở thượng lưu sông, nên tên sông Bến Hải lấy từ địa danh này. Sông Bến Hải chảy cách biển khoảng 20 km thì nhận một phụ lưu là sông Sa Lung bên tả ngạn. Hai con sông hợp lưu chảy tiếp ra Biển Đông, qua một làng ở bờ bắc có tên là Minh Lương nên được gọi là sông Minh Lương.

Sông có tổng chiều dài chừng 100 km, nơi rộng nhất khoảng 200 m, là ranh giới giữa hai huyện Vĩnh Linh và Gio Linh thuộc tỉnh Quảng Trị.

Về tên sông, có thuyết nói là địa danh nguyên gọi là "Bến Hói". "Hói" là tiếng địa phương nghĩa là dòng sông nhỏ. Vì vậy "Bến Hải" là đọc trại từ "Bến Hói".

Lịch sử
Triều Minh Mạng nhà Nguyễn, do phải kiêng húy của vua nên cả tên làng và tên sông "Minh Lương" đều đổi thành Hiền Lương. Sau đó khi có cây cầu bắc ngang sông không mấy xa ngã ba sông Sa Lung và sông Bến Hải cũng mang tên cầu Hiền Lương.

Sông Bến Hải được biết đến nhiều nhất vì vị trí chia cắt hai miền từ ngày 21 tháng 7 năm 1954 đến ngày 2 tháng 7 năm 1976, miền Nam do Việt Nam Cộng hòa kiểm soát và miền Bắc do Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiểm soát trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Về mặt địa lý thì sông nằm nhích xuống phía nam vĩ tuyến 17. Hiệp định Genève quy định đây là giới tuyến phi quân sự tạm thời vào năm 1954.

Ngày 4 tháng 10 năm 1957 báo chí Việt Nam Cộng hòa loan tin có ba người vượt tuyến từ miền Bắc bơi qua sông Bến Hải vào Nam.

Nhà văn Vũ Anh Khanh trước ở Sài Gòn nhưng sau theo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tập kết ra Bắc nhưng lại đổi ý muốn tìm lại vào Nam. Ông vượt sông Bến Hải và bị bắn chết giữa dòng.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Xem thêm
 Sông Cánh Hòm
 Sông Thạch Hãn
 Sông Ô Lâu
 Sông Đakrông
 Sông Xê Pôn
 Sê Bănghiêng

Liên kết ngoài

Bến Hải
Du lịch Quảng Trị
Lịch sử Quảng Trị
Biên giới Việt Nam
Hệ thống sông Thạch Hãn


title: Murville

text:
Murville  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Hylaeus sculptilis

text:
Hylaeus sculptilis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1910


title: Negotinthia

text:
Negotinthia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Negotinthia hoplisiformis (Mann, 1864)
Negotinthia myrmosaeformis (Herrich-Schäffer, 1846)
Negotinthia myrmosaeformis myrmosaeformis (Herrich-Schäffer, 1846)
Negotinthia myrmosaeformis cingulata (Staudinger, 1871)

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Pteropurpura stimpsoni

text:
Pteropurpura stimpsoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pteropurpura


title: Lasioglossum nymphaearum

text:
Lasioglossum nymphaearum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1895


title: 7 Things

text:
"7 Things" là ca khúc của ca sĩ nhạc pop người Mĩ Miley Cyrus, và là đĩa đơn đầu tiên từ album phòng thu thứ hai của cô, album Breakout. Ca khúc này được thể hiện và quay video clip với ý muốn nói tới những điều không tốt của Nick Jonas - thành viên trong nhóm Jonas Brothers sau khi cả hai chia tay nhau. Trong clip này, cô đã dùng dây chuyền của Nick tặng để quay clip.

Các bài hát
1 Track CD
 "7 Things" (Chỉnh sửa Radio)

Promo CD
 "7 Things" (Chỉnh sửa Radio)
 "7 Things" (Nhạc đệm)

CD Single
 "7 Things"
 "See You Again" (Wideboys Radio Edit)

Bimbo Jones Remixes
 "7 Things" (Bimbo Jones Club Remix)
 "7 Things" (Bimbo Jones Dub Remix)
 "7 Things" (Bimbo Jones Edit Remix)
 "7 Things" (Radio Edit)
Remix không chính thức
 "7 Things (Sam998899's Smitten Radio Mix)
 "7 Things (Sam998899's Smitten Club Mix)

Xếp hạng

Xếp hạng cuối năm

Phát hành

Chú thích

Đĩa đơn năm 2008
Bài hát năm 2008
Bài hát của Miley Cyrus
Bài hát pop rock


title: Astyages

text:
Astyages (được Herodotos viết là Ἀστυάγης - Astyages; Ctesias viết là Astyigas; Diodorus Siculus viết là Aspadas; Tiếng Akkad: Ištumegu; Tiếng Kurd: Azhdihak hoặc Ajdihak, ), là vị vua cuối cùng của Đế quốc Media theo ghi nhận của nhà sử học Herodotos, trị vì từ năm 585 TCN cho đến năm 550 TCN, ông là con trai của vua Cyaxares. Vào năm 554 TCN, nhân dân Ba Tư do vua Cyrus Đại Đế thống lĩnh đã vùng lên khởi nghĩa chống "thiên triều" Media, hạ bệ được vua Astyages và xây dựng nước Ba Tư độc lập.

Theo ghi nhận của nhà sử học Xenophon thì con trai ông là vua Cyaxares II lên kế vị ông khi vua Cyrus Đại Đế chinh phạt Đế quốc Babylon, khác với Herodotos cho rằng Đế quốc Media cáo chung sau khi ông mất ngôi. Tên của ông được chuyển hóa từ Rishti Vaiga trong tiếng Iran cổ đại.

Triều đại

Vua Astyages lên nối ngôi vua cha vào năm 585 TCN, sau trận đánh lớn tại Pteria (Trận Halys?) - trận chiến dẫn tới sự kết thúc của cuộc chiến giữa Đế quốc Lydia và Đế quốc Media. Ông thừa hưởng một đế quốc rộng lớn, và thiết lập liên minh với anh vợ là vua Kroisos nước Lydia và em rể vua Nebuchadnezzar II nước Babylon; Công chúa Amytis - em gái của vua Astyages - đã cưới vua Nebuchadnezzar II và được vị vua Babylon này ban tặng Vườn treo Babylon cho.

Vua Astyages cưới Công chúa Aryenis, em gái của Quốc vương Lydia là Kroisos để nhấn mạnh Hòa ước giữa hai đế quốc; cuối năm 585 TCN, sau khi vua cha Cyaxares qua đời, ông lên nối ngôi Quốc vương Media. Hình như Hoàng hậu Aryenis đã sinh hạ cho ông một cô Công chúa Amytis (trùng tên với Hoàng hậu Amytis của Quốc vương Nebuchadnezzar II ở phía trên?), kết hôn với vua Cyrus Đại Đế. Nhưng theo ghi nhận của Xenophon, ông có một người con trai tên là Cyaxares - tức vua Darius người Media, đã gả con gái cho vua Cyrus Đại Đế sau này.

Dưới triều vua Astyages, Đế quốc Media trở nên ổn định và một tôn giáo do một nhà tiên tri sáng lập và trỗi dậy ở phương Đông - Bái Hỏa giáo - phát triển trên khắp đế quốc, trong những năm tháng vua Kroisos bảo trợ những nhà triết học kiệt xuất ở phương Tây (Thales, Solon, Aesop, v.v...) còn vua Nebuchadnezzar II thì lao đầu vào việc đưa kinh đô Babylon trở thành một thành phố vĩ đại nhất mà cả thế giới chưa từng thấy.

Chú thích

Lịch sử Iran
Mất thế kỉ thứ 6 TCN
Vua Media


title: Arrade destituta

text:
Arrade destituta là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Chú thích

Arrade
Động vật được mô tả năm 1865


title: Leptotarsus guimaraesi

text:
Leptotarsus guimaraesi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Astragalus geminiflorus

text:
Astragalus geminiflorus là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.

Chú thích

Tham khảo

 Neill, D. & Pitman, N. 2004. Astragalus geminiflorus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

G
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Temnogyropa stenomorpha

text:
Temnogyropa stenomorpha là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Temnogyropa


title: Craugastor fitzingeri

text:
Craugastor fitzingeri là một loài ếch thuộc họ Craugastoridae.
Loài này có ở Colombia, Costa Rica, Honduras, Nicaragua, và Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Hình ảnh

Tham khảo

 Solís, F., Ibáñez, R., Chaves, G., Wilson, L.D. & Lynch, J. 2004. Craugastor fitzingeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Craugastor


title: Lirac

text:
Lirac là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Gard, quận Nîmes, tổng Roquemaure. Tọa độ địa lý của xã là 44° 02' vĩ độ bắc, 04° 41' kinh độ đông. Lirac nằm trên độ cao trung bình là 83 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 88 mét và điểm cao nhất là 266 mét. Xã có diện tích 9,76 km², dân số vào thời điểm 1999 là 737 người; mật độ dân số là 75 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Gard


title: Grindorff-Bizing

text:
Grindorff-Bizing là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Sierck-les-Bains. Tọa độ địa lý của xã là 49° 23' vĩ độ bắc, 06° 31' kinh độ đông. Grindorff-Bizing nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 230 mét và điểm cao nhất là 298 mét. Xã có diện tích 6,86 km², dân số vào thời điểm 1999 là 267 người; mật độ dân số là 39 người/km². Xã nằm khoảng 25 km về phía đông của Thionville, thuộc Pháp từ năm 1661.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Chambave

text:
Chambave là một đô thị tại vùng tự trị thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 21 km², dân số 945 người..

Đô thị này có làng trực thuộc: Arlier, Septumian, Margnier, Vallery, Thuy, Verthuy, Tercy, Poyaz, Parleaz, Clapey, Aier, Champlan, Jovençanaz, Praz, Promassaz, Ronchére, Champagne, Chandianaz, Cesséyaz, Pilliolet, La Poya, Moncharey, Croux, Guichet, Ollières, Goillaz, Les Fosses, Grenellaz, La Meyaz, Perret, La Plantaz, Protorgnet.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Champdepraz, Fénis, Pontey, Saint-Denis, Verrayes.

Biến động dân số

Tham khảo

Chambave


title: Barbate

text:
Barbate là một đô thị trong tỉnh Cádiz, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 đô thị này có dân số là 22496 người.

Dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Người nổi tiếng
Paquirri

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ayuntamiento de Barbate
Barbate - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
Panoramic walk 360º through Barbate

Costa de la Luz
Barbate


title: Parantica clinias

text:
Parantica clinias (tên tiếng Anh New Ireland Yellow Tiger) là một loài bướm giáp thuộc phân họ Danainae. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

 Lepidoptera Specialist Group 1996. Parantica clinias. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Parantica
Mammals of Papua New Guinea
Côn trùng Papua New Guinea


title: Favartia alfredensis

text:
Favartia alfredensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Favartia


title: Priopus cervinus

text:
Priopus cervinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Chaunus rubescens

text:
Chaunus rubescens là một loài cóc trong họ Bufonidae. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan ẩm, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông, đầm nước ngọt, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, các vùng đô thị, và ao. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống. Da nó có màu cam vàng kim.

Hình ảnh

Tham khảo

 Bastos, R., Pavan, D., Eterovick, P.C. & Silvano, D. 2004. Bufo rubescens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Chaunus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Hirasea planulata

text:
Hirasea planulata là một loài Ốc sên đất thở nhỏ, một loài nhuyễn thể chân bụng sống trên cạn thuộc họ Nội nha

Phân bố
Loài này là loài đặc hữu của Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo

Hirasea


title: L'Abergement-de-Cuisery

text:
L'Abergement-de-Cuisery là một xã của Pháp, ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté. Xã này có diện tích 7,96 km2, dân số 640 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 L'Abergement-de-Cuisery sur le site de l'Institut géographique national

Abergement-de-Cuisery


title: Tetenbüll

text:
Tetenbüll là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Epicephala tephrostola

text:
Epicephala tephrostola là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Epicephala


title: Danh sách tiểu hành tinh: 10801–10900

text:
|-
| 10801 Lüneburg ||  || 23 tháng 9 năm 1992 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 10802 Masamifuruya ||  || 28 tháng 10 năm 1992 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10803 Caléyo ||  || 21 tháng 10 năm 1992 || Geisei || T. Seki
|-
| 10804 Amenouzume ||  || 23 tháng 11 năm 1992 || Oohira || T. Urata
|-
| 10805 Iwano ||  || 18 tháng 11 năm 1992 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10806 Mexico ||  || 23 tháng 3 năm 1993 || Caussols || E. W. Elst
|-
| 10807 Uggarde ||  || 17 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10808 Digerrojr ||  || 17 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10809 Majsterrojr ||  || 17 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10810 Lejsturojr ||  || 17 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10811 Lau ||  || 17 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10812 Grötlingbo ||  || 21 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10813 Mästerby ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10814 Gnisvärd ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10815 Ostergarn ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10816 - ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10817 - ||  || 21 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10818 - ||  || 18 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 10819 Mahakala || 1993 HG || 19 tháng 4 năm 1993 || USNO Flagstaff || J. DeYoung
|-
| 10820 Offenbach ||  || 18 tháng 8 năm 1993 || Caussols || E. W. Elst
|-
| 10821 Kimuratakeshi || 1993 SZ || 16 tháng 9 năm 1993 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10822 Yasunori ||  || 16 tháng 9 năm 1993 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10823 Sakaguchi ||  || 16 tháng 9 năm 1993 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10824 - ||  || 24 tháng 9 năm 1993 || Siding Spring || G. J. Garradd
|-
| 10825 Augusthermann ||  || 18 tháng 9 năm 1993 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 10826 - ||  || 19 tháng 9 năm 1993 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 10827 Doikazunori ||  || 11 tháng 10 năm 1993 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10828 Tomjones ||  || 8 tháng 10 năm 1993 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10829 Matsuobasho || 1993 UU || 22 tháng 10 năm 1993 || Geisei || T. Seki
|-
| 10830 Desforges ||  || 20 tháng 10 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 10831 Takamagahara ||  || 15 tháng 11 năm 1993 || Oohira || T. Urata
|-
| 10832 Hazamashigetomi ||  || 15 tháng 11 năm 1993 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10833 - ||  || 11 tháng 11 năm 1993 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 10834 Zembsch-Schreve ||  || 8 tháng 11 năm 1993 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10835 Fröbel ||  || 12 tháng 11 năm 1993 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 10836 - ||  || 14 tháng 2 năm 1994 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10837 Yuyakekoyake ||  || 6 tháng 3 năm 1994 || Nyukasa || M. Hirasawa, S. Suzuki
|-
| 10838 Lebon ||  || 9 tháng 3 năm 1994 || Caussols || E. W. Elst
|-
| 10839 Hufeland ||  || 3 tháng 4 năm 1994 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 10840 - || 1994 LR || 1 tháng 6 năm 1994 || Kiyosato || A. Sugie
|-
| 10841 - ||  || 12 tháng 8 năm 1994 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 10842 - ||  || 31 tháng 10 năm 1994 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 10843 - ||  || 30 tháng 12 năm 1994 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 10844 - || 1995 AG || 2 tháng 1 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10845 - ||  || 6 tháng 1 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10846 - ||  || 2 tháng 1 năm 1995 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 10847 Koch ||  || 5 tháng 1 năm 1995 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 10848 - ||  || 25 tháng 1 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10849 - ||  || 25 tháng 1 năm 1995 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 10850 Denso ||  || 26 tháng 1 năm 1995 || Kuma Kogen || A. Nakamura
|-
| 10851 - || 1995 CE || 1 tháng 2 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10852 - || 1995 CK || 1 tháng 2 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10853 Aimoto || 1995 CW || 6 tháng 2 năm 1995 || Chiyoda || T. Kojima
|-
| 10854 - ||  || 22 tháng 2 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10855 - ||  || 26 tháng 2 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10856 Bechstein ||  || 4 tháng 3 năm 1995 || Đài quan sát Tautenburg || F. Börngen
|-
| 10857 Blüthner ||  || 5 tháng 3 năm 1995 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 10858 - || 1995 FT || 28 tháng 3 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10859 - ||  || 1 tháng 4 năm 1995 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 10860 - || 1995 LE || 3 tháng 6 năm 1995 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10861 Ciske ||  || 22 tháng 6 năm 1995 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10862 - ||  || 26 tháng 8 năm 1995 || Trạm Catalina || T. B. Spahr
|-
| 10863 Oye ||  || 31 tháng 8 năm 1995 || Haleakala || AMOS
|-
| 10864 Yamagatashi ||  || 31 tháng 8 năm 1995 || Nanyo || T. Okuni
|-
| 10865 Thelmaruby ||  || 21 tháng 9 năm 1995 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10866 Peru ||  || 14 tháng 7 năm 1996 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 10867 Lima ||  || 14 tháng 7 năm 1996 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 10868 - ||  || 3 tháng 9 năm 1996 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 10869 - ||  || 21 tháng 9 năm 1996 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 10870 Gwendolen ||  || 25 tháng 9 năm 1996 || NRC-DAO || G. C. L. Aikman
|-
| 10871 - ||  || 5 tháng 10 năm 1996 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 10872 Vaculík ||  || 12 tháng 10 năm 1996 || Kleť || J. Tichá, M. Tichý
|-
| 10873 - ||  || 11 tháng 10 năm 1996 || Kitami || K. Endate
|-
| 10874 Locatelli ||  || 4 tháng 10 năm 1996 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10875 Veracini ||  || 7 tháng 10 năm 1996 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10876 - || 1996 UB || 16 tháng 10 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10877 Jiangnan Tianchi || 1996 UR || 16 tháng 10 năm 1996 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 10878 Moriyama || 1996 VV || 3 tháng 11 năm 1996 || Moriyama || Y. Ikari
|-
| 10879 - ||  || 6 tháng 11 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10880 Kaguya ||  || 6 tháng 11 năm 1996 || Chichibu || N. Sato
|-
| 10881 - ||  || 4 tháng 11 năm 1996 || Oohira || T. Urata
|-
| 10882 Shinonaga ||  || 3 tháng 11 năm 1996 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10883 - ||  || 14 tháng 11 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10884 Tsuboimasaki ||  || 7 tháng 11 năm 1996 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10885 Horimasato ||  || 7 tháng 11 năm 1996 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 10886 Mitsuroohba ||  || 10 tháng 11 năm 1996 || Nanyo || T. Okuni
|-
| 10887 - ||  || 12 tháng 12 năm 1996 || Oohira || T. Urata
|-
| 10888 Yamatano-orochi ||  || 6 tháng 12 năm 1996 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 10889 - ||  || 2 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10890 - ||  || 4 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10891 Fink ||  || 30 tháng 8 năm 1997 || Caussols || ODAS
|-
| 10892 - ||  || 23 tháng 9 năm 1997 || Farra d'Isonzo || Farra d'Isonzo
|-
| 10893 - ||  || 19 tháng 9 năm 1997 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 10894 Nakai ||  || 30 tháng 9 năm 1997 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 10895 Aynrand ||  || 11 tháng 10 năm 1997 || Rand || G. R. Viscome
|-
| 10896 - ||  || 16 tháng 10 năm 1997 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 10897 - ||  || 7 tháng 11 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10898 - ||  || 23 tháng 11 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 10899 - ||  || 24 tháng 11 năm 1997 || Gekko || T. Kagawa, T. Urata
|-
| 10900 Folkner ||  || 30 tháng 11 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-


title: Pachybrachis

text:
Pachybrachis là một bọ lá - Chrysomelidae, thuộc tông Cryptocephalini của phân họ Cryptocephalinae và thuộc về nhóm Camptosomata.

Các loài

Pachybrachis abdominalis Say 1824
Pachybrachis alacris Fall 1915
Pachybrachis alticola Fall 1915
Pachybrachis analis LeConte 1861
Pachybrachis arizonensis Bowditch 1909
Pachybrachis autolycus Fall 1915
Pachybrachis badius Fall 1915
Pachybrachis bajulus Suffrian 1852
Pachybrachis bivittatus Say 1824
Pachybrachis brevicollis LeConte 1880
Pachybrachis brevicornis Fall 1915
Pachybrachis brunneus Bowditch 1909
Pachybrachis bullatus Fall 1915
Pachybrachis caelatus LeConte 1858
Pachybrachis calcaratus Fall 1915
Pachybrachis calidus Fall 1915
Pachybrachis californicus Fall 1915
Pachybrachis carbonarius Haldeman 1849
Pachybrachis carolinensis Bowditch 1910
Pachybrachis cephalicus Fall 1915
Pachybrachis chaoticus Fall 1915
Pachybrachis circumcinctus Crotch 1874
Pachybrachis coloradensis Bowditch 1909
Pachybrachis confederatus Fall 1915
Pachybrachis conformis Suffrian	1852
Pachybrachis confusus Bowditch 1909
Pachybrachis connexus Fall 1915
Pachybrachis consimilis Fall 1915
Pachybrachis conspirator Fall 1915
Pachybrachis contractifrons Fall 1915
Pachybrachis convictus Fall 1915
Pachybrachis crassus Bowditch 1909
Pachybrachis croftus Bowditch 1909
Pachybrachis cruentus LeConte 1880
Pachybrachis cylindricus Bowditch 1909
Pachybrachis delumbis Fall 1915
Pachybrachis densus Bowditch 1909
Pachybrachis desertus Fall 1915
Pachybrachis dilatatus Suffrian 1852
Pachybrachis discoideus Bowditch 1909
Pachybrachis diversus Fall 1915
Pachybrachis donneri Crotch 1874
Pachybrachis dubiosus LeConte 1880
Pachybrachis duryi Fall 1915
Pachybrachis falli Leng 1920
Pachybrachis femoratus Olivier 1808
Pachybrachis fortis Fall 1915
Pachybrachis fractus Fall 1915
Pachybrachis fuscipes Fall 1915
Pachybrachis gracilipes Fall 1915
Pachybrachis haematodes Suffrian 1852
Pachybrachis hepaticus Melsheimer 1847

Pachybrachis hybridus Suffrian 1852
Pachybrachis illectus Fall 1915
Pachybrachis immaculatus Jacoby 1889
Pachybrachis impurus Suffrian 1852
Pachybrachis infaustus Haldeman 1849
Pachybrachis insidiosus Fall 1915
Pachybrachis integratus Fall 1915
Pachybrachis jacobyi Bowditch 1909
Pachybrachis lachrymosus Fall 1915
Pachybrachis laevis Bowditch 1909
Pachybrachis latithorax Clavareau 1913
Pachybrachis liebecki Fall 1915
Pachybrachis litigiosus Suffrian 1852
Pachybrachis livens LeConte 1858
Pachybrachis lodingi Bowditch 1909
Pachybrachis longus Bowditch 1909
Pachybrachis luctuosus Suffrian 1858
Pachybrachis luridus Fabricius 1798
Pachybrachis lustrans LeConte 1880
Pachybrachis m-nigrum Melsheimer 1847
Pachybrachis macronychus Fall 1915
Pachybrachis marginatus Bowditch 1909
Pachybrachis marginipennis Bowditch 1909
Pachybrachis marmoratus Jacoby 1889
Pachybrachis melanostictus Suffrian 1852
Pachybrachis mellitus Bowditch 1909
Pachybrachis mercurialis Fall 1915
Pachybrachis microps Fall 1915
Pachybrachis minor Bowditch 1909
Pachybrachis mitis Fall 1915
Pachybrachis mobilis Fall 1915
Pachybrachis morosus Haldeman 1849
Pachybrachis nero Bowditch 1909
Pachybrachis nigricornis Say 1824
Pachybrachis nobilis Fall 1915
Pachybrachis nogalicus Fall 1915
Pachybrachis notatus Bowditch 1910
Pachybrachis nubigenus Fall 1915
Pachybrachis nubilus Bowditch 1909
Pachybrachis nunenmacheri Fall 1915
Pachybrachis obfuscatus Fall 1915
Pachybrachis obsoletus Suffrian 1852
Pachybrachis osceola Fall 1915
Pachybrachis othonus Say 1825
Pachybrachis parvinotatus Fall 1915
Pachybrachis pawnee Fall 1915
Pachybrachis peccans Suffrian 1852
Pachybrachis pectoralis Melsheimer 1847
Pachybrachis petronius Fall 1915
Pachybrachis picturatus Germar 1824
Pachybrachis pinguescens Fall 1915
Pachybrachis placidus Fall 1915

Pachybrachis pluripunctatus Fall 1915
Pachybrachis postfasciatus Fall 1915
Pachybrachis praeclarus Weise 1913
Pachybrachis precarius Fall 1915
Pachybrachis prosopis Fall 1915
Pachybrachis proximus Bowditch 1909
Pachybrachis pulvinatus Suffrian 1852
Pachybrachis punctatus Bowditch 1909
Pachybrachis punicus Fall 1915
Pachybrachis purus Fall	1915
Pachybrachis pusillus Bowditch 1909
Pachybrachis quadratus Fall 1915
Pachybrachis quadrioculatus Fall 1915
Pachybrachis relictus Fall 1915
Pachybrachis roboris Fall 1915
Pachybrachis sanrita Bowditch 1909
Pachybrachis signatifrons Mannerheim 1843
Pachybrachis signatus Bowditch 1909
Pachybrachis snowi Bowditch 1909
Pachybrachis sonorensis Jacoby 1889
Pachybrachis spumarius Suffrian 1852
Pachybrachis stygicus Fall 1915
Pachybrachis subfasciatus Leconte 1824
Pachybrachis sublimatus Fall 1915
Pachybrachis subvittatus LeConte 1880
Pachybrachis tacitus Fall 1915
Pachybrachis texanus Bowditch 1909
Pachybrachis thoracicus Jacoby 1889
Pachybrachis tridens Melsheimer 1847
Pachybrachis trinotatus Melsheimer 1847
Pachybrachis truncatus Bowditch 1909
Pachybrachis tumidus Bowditch 1909
Pachybrachis turbidus LeConte 1880
Pachybrachis turgidicollis Fall 1915
Pachybrachis tybeensis Fall 1915
Pachybrachis umbraculatus Suffrian 1852
Pachybrachis uncinatus Fall 1915
Pachybrachis uteanus Fall 1915
Pachybrachis vacillatus Fall 1915
Pachybrachis varians Bowditch 1909
Pachybrachis varicolor Suffrian 1852
Pachybrachis vau Fall 1915
Pachybrachis vestigialis Fall 1915
Pachybrachis viduatus Fabricius 1801
Pachybrachis virgatus LeConte 1880
Pachybrachis vulnerosus Fall 1915
Pachybrachis wenzeli Fall 1915
Pachybrachis wickhami Bowditch 1909
Pachybrachis xantholucens Fall 1915
Pachybrachis xanti Crotch 1873

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Cryptocephalini
Pachybrachini


title: Tachyrhynchus

text:
Tachyrhynchus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turritellidae.

Các loài
Các loài trong chi Tachyrhynchus gồm có:

 Tachyrhynchus erosus (Couthouy, 1838)
 Tachyrhynchus pratomus Dall, 1919
 Tachyrhynchus reticulatus (Mighels & Adams, 1842)
 Tachyrhynchus septemcostatus Golikov, 1986
 Tachyrhynchus ventricosus Golikov, 1986

Chú thích

Tham khảo

Turritellidae


title: Aulacophora marginalis

text:
Aulacophora marginalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Paragryllacris combusta

text:
Paragryllacris combusta là một loài dế có ở Australia.

Chú thích

Tham khảo

 Fieldguide to the grasshoppers of Brisbane
 Australian insects

Động vật được mô tả năm 1860
C
Côn trùng Úc


title: Frechinia

text:
Frechinia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Odontiini


title: Leucoptera celastrella

text:
Leucoptera celastrella là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaido, Honshu, Kyushu).

Sải cánh dài 6.5-8.5 mm. Con trưởng thành bay từ the middle of tháng 5 đến the beginning of tháng 6. Có hai lứa trưởng thành một năm.

Ấu trùng ăn Tripterygium regelii, Celastrus orbiculatus và Euonymus alatus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revisional Studies On The Family Lyonetiidae Of Japan (Lepidoptera)

Động vật được mô tả năm 1964
Lyonetiidae
Động vật đặc hữu Nhật Bản


title: Soucia

text:
Soucia là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Clairvaux-les-Lacs. Tọa độ địa lý của xã là 46° 32' vĩ độ bắc, 05° 44' kinh độ đông. Soucia nằm trên độ cao trung bình là 588 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 484 mét và điểm cao nhất là 884 mét. Xã có diện tích 12.37 km², dân số vào thời điểm 1999 là 109 người; mật độ dân số là 9 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ giáo khu Saint-Georges.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Bosnasco

text:
Bosnasco là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 45 km về phía đông nam của Milan và khoảng 20 km về phía đông nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 616 người và diện tích là 4,8 km².

Bosnasco giáp các đô thị sau: Arena Po, Castel San Giovanni, Montù Beccaria, San Damiano al Colle, Zenevredo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: HMS Queen Mary

text:
HMS Queen Mary là một tàu chiến-tuần dương được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất, là chiếc duy nhất trong lớp của nó. Thiết kế của nó tương tự như của lớp Lion dẫn trước, cho dù có một số điểm khác biệt. Nó là chiếc tàu chiến-tuần dương cuối cùng được hoàn tất trước chiến tranh, và đã tham gia Trận Heligoland Bight không lâu sau khi cuộc xung đột xảy ra. Trong thành phần của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1, nó đã tìm cách đánh chặn một lực lượng Đức bắn phá bờ biển Bắc Hải của Anh Quốc vào tháng 12 năm 1914, nhưng đã không thành công. Queen Mary đang được tái trang bị vào lúc diễn ra trận Dogger Bank đầu năm 1915, nhưng đã tham gia trận hải chiến lớn nhất của cuộc chiến, trận Jutland, vào giữa năm 1916. Nó bị tàu chiến-tuần dương Đức Derfflinger bắn trúng hai lần trong đợt "Chạy về phía Nam" và bị nổ tung không lâu sau đó.

Xác tàu đắm của nó được phát hiện năm 1991, nằm lật úp một phần trên cát ở độ sâu . Queen Mary được xác định là một "địa điểm được bảo vệ" theo Luật bảo vệ di sản Hải quân 1986.

Thiết kế

Các đặc tính chung

Queen Mary to hơn đôi chút so với những chiếc thuộc lớp tàu chiến-tuần dương Lion dẫn trước. Nó có chiều dài chung , kể cả ban công sau, mạn thuyền rộng , và độ sâu của mớn nước là  khi đầy tải nặng. Con tàu có trọng lượng choán nước là , và lên đến  khi đầy tải nặng, hơn  so với các con tàu trước đó. Nó có một chiều cao khuynh tâm  khi đầy tải nặng,

Tiếp theo những lời than phiền từ phía Hạm đội, Queen Mary là chiếc tàu chiến-tuần dương đầu tiên bố trí lại chỗ nghỉ ngơi của sĩ quan trở về vị trí truyền thống ở phía đuôi tàu, thay vì gần nhiệm sở của họ ở giữa tàu như được thực hiện trên chiếc Dreadnought. Ngoài ra nó cũng là chiếc đầu tiên được trang bị một ban công sau.

Động lực
Queen Mary có hai bộ turbine hơi nước Parsons dẫn động trực tiếp được đặt trong các phòng động cơ riêng biệt. Mỗi bộ bao gồm một cặp turbine áp lực cao phía trước và phía sau dẫn động trục phía ngoài, cùng một cặp turbine áp lực thấp phía trước và phía sau dẫn động trục phía trong. Một tầng giảm tốc chạy đường trường được chế tạo vào vỏ của mỗi turbine áp lực cao phía trước để di chuyển tiết kiệm nhiên liệu ở tốc độ thấp. Các turbine có công suất thiết kế . Trong các đợt chạy thử máy vào tháng 5 và tháng 6 năm 1913, Queen Mary đạt được công suất trên , cho dù nó chỉ vừa đủ đạt đến tốc độ thiết kế .

Hệ thống cung cấp hơi nước bao gồm 42 nồi hơi ống nước Yarrow bố trí trong 7 phòng nồi hơi. Nó có thể mang theo tối đa  than cùng  dầu đốt để phun vào than nhằm gia tăng tốc độ cháy. Tầm xa hoạt động của nó là  ở tốc độ .

Vũ khí
Queen Mary trang bị tám khẩu pháo BL  Mk V bố trí trên bốn tháp pháo nòng đôi vận hành bằng thủy lực, được đặt tên 'A', 'B', 'Q' và 'Y' từ trước ra sau. Các khẩu pháo có thể hạ đến góc −3° và nâng lên đến 20°, cho dù bộ kiểm soát hỏa lực điều khiển tháp pháo bị giới hạn ở góc nâng tối đa 15° 21', cho đến khi được trang bị lăng kính ngay trước trận Jutland vào tháng 5 năm 1916 để có thể ngắm ở góc nâng tối đa. Chúng bắn ra đạn pháo nặng  ở lưu tốc đầu đạn . Ở góc nâng 14,75°, tầm bắn xa của loại đạn pháo xuyên thép (AP) đạt được ; và ở góc nâng 20°, tầm bắn xa được mở rộng đến . Tốc độ bắn của các khẩu pháo này là 1,5–2 quả đạn pháo mỗi phút. Con tàu mang theo tổng cộng 880 quả đạn pháo trong thời chiến, 110 quả cho mỗi khẩu pháo.

Dàn pháo hạng hai của nó bao gồm mười sáu khẩu BL  Mk VII, hầu hết được đặt trong các tháp pháo ụ. Các khẩu pháo có thể hạ đến góc −7° và nâng lên đến 15°. Chúng bắn ra đạn pháo nặng  ở lưu tốc đầu đạn  và tầm xa tối đa . Tốc độ bắn của chúng là 6–8 phát mỗi phút. Mỗi khẩu pháo được cung cấp 150 quả đạn.

Queen Mary được hoàn tất mà không có súng phòng không, nhưng được bổ sung hai khẩu vào tháng 10 năm 1914. Một khẩu thuộc kiểu QF 6 pounder Hotchkiss trên một bệ góc cao, có khả năng hạ đến 8° và nâng tối đa lên đến 60°. Nó bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn  và tốc độ bắn 20 viên mỗi phút. Trần bắn tối đa là , nhưng tầm bắn hiệu quả chỉ đạt . Khẩu còn lại là kiểu QF 3 inch 20 cwt trên một bệ góc cao, có khả năng hạ đến 10° và nâng tối đa lên đến 90°. Nó bắn ra đạn pháo nặng  với lưu tốc đầu đạn  và tốc độ 12–14 viên mỗi phút. Trần bắn hiệu quả của kiểu pháo này là .

Nó cũng trang bị hai ống phóng ngư lôi ngầm , một ống mỗi bên mạn. Chiếc tàu chiến-tuần dương mang theo 14 ngư lôi 21 inch Mk II*** có đầu đạn chứa  thuốc nổ TNT. Tầm xa của chúng là  ở tốc độ  hoặc  ở tốc độ .

Kiểm soát hỏa lực
Dàn pháo chính của Queen Mary được kiểm soát từ tháp chỉ huy. Dữ liệu đo được từ máy đo tầm xa Argo  đặt bên trên tháp chỉ huy được nạp vào một bộ Argo Clock Mk IV (một máy tính cơ khí kiểm soát hỏa lực) đặt trong trạm truyền tin bên dưới tháp chỉ huy, nơi chúng được biên dịch thành dữ liệu tầm xa và độ lệch được các khẩu pháo sử dụng. Dữ liệu về mục tiêu cũng được ghi lại trên một sơ đồ giúp cho sĩ quan tác xạ dự đoán sự di chuyển của mục tiêu. Tháp kiểm soát hỏa lực ngư lôi phía sau cũng được sử dụng làm trạm kiểm soát hỏa lực dự phòng. Các tháp pháo 'B' và 'X' được cung cấp máy đo tầm xa  và được trang bị như những trạm kiểm soát hỏa lực thứ cấp.

Kỹ thuật kiểm soát hỏa lực tiến bộ nhanh chóng vào những năm ngay trước thế chiến, và việc phát triển hệ thống định hướng hỏa lực là một sự phát triển đáng kể. Nó bao gồm bộ kiểm soát hỏa lực đặt trên cao của con tàu, cung cấp bằng điện góc nâng và góc xoay của tháp pháo bằng con trỏ, và các pháo thủ làm theo chỉ dẫn đó. Các khẩu pháo được bắn đồng thời, giúp vào việc quan sát điểm rơi của đạn pháo cũng như hạn chế ảnh hưởng của sự chòng chành con tàu trên sự phân tán của đạn pháo. Queen Mary được trang bị bộ kiểm soát hỏa lực cải tiến cho dàn pháo chính ngay trước Trận Jutland vào năm 1916.

Vỏ giáp
Sơ đồ vỏ giáp bảo vệ cho Queen Mary tương đương với những chiếc Lion; đai giáp ở mực nước làm bằng vỏ giáp Krupp dày đến  ở khoảng giữa tháp pháo 'B' và tháp pháo 'X'. Nó được vuốt mỏng còn  về phía hai đầu con tàu, nhưng không đến tận mũi và đuôi. Ngoài ra con tàu còn có một đai giáp trên với độ dày tối đa  trên cùng chiều dài phần dày nhất của đai giáp ở mực nước, giảm còn  ngang với các tháp pháo tận cùng. Các vách ngăn dày  đóng lại hai đầu của thành trì bọc thép. Thép tấm có độ co giãn cao, vốn rẻ hơn thép nickel nhưng có hiệu quả tương đương, được sử dụng cho các hầm tàu. Sàn bọc thép dưới nói chung chỉ dày , ngoại trừ phía ngoài thành trì nơi nó dày đến . Sàn bọc thép trên được bố trí bên trên đai giáp trên cũng chỉ dày 1 inch. Sàn trước có độ dày .

Các tháp pháo chính có mặt trước và mặt hông dày , và lớp vỏ nóc dày . Bệ tháp pháo được bảo vệ bởi vỏ giáp dày 9 inch bên trên sàn tàu, nhưng giảm còn  trên sàn tàu bọc thép phía trên và  bên dưới nó. Các khẩu pháo 4 inch phía trước được bảo vệ bởi mặt hông dày 3 inch và một lớp thép có độ co giãn cao dày 2 inch trên nóc. Mặt hông của tháp chỉ huy dày , với nóc và các ống liên lạc dày 3 inch. Tháp kiểm soát hỏa lực ngư lôi phía sau được bảo vệ bởi vách dày 6 inch và 3 inch thép đúc trên nóc. Vách ngăn chống ngư lôi bằng thép co giãn cao dày  được đặt ngang các hầm đạn và phòng đạn pháo. Ống khói của nó được bảo vệ bởi thép co giãn cao chống mảnh đạn dày  ở mặt hông và 1 inch ở hai đầu giữa sàn trên và sàn trước.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh

Queen Mary được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow, vào ngày 6 tháng 8 năm 1911. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 3 năm 1912 và được hoàn tất vào tháng 8 năm 1913 với tổng chi phí 2.078.491 Bảng Anh (bao gồm các khẩu pháo). Được đặt dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng, Đại tá Hải quân William Reginald Hall, vốn được bổ nhiệm vào ngày 1 tháng 7, Queen Mary được phân về Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 dưới sự chỉ huy của Chuẩn Đô đốc David Beatty khi được đưa ra hoạt động vào ngày 4 tháng 9 năm 1913. Cùng với phần còn lại của hải đội, nó thực hiện chuyến viếng thăm Brest, Pháo vào tháng 2 năm 1914, và viếng thăm Nga trong tháng 6.

Trận Heligoland Bight

Hoạt động đầu tiên của Queen Mary trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất,trong thành phần lực lượng tàu chiến-tuần dương dưới quyền Đô đốc Beatty, là trong Trận Heligoland Bight vào ngày 28 tháng 8 năm 1914. Các con tàu của Beatty thoạt tiên được dự định sẽ hỗ trợ từ xa cho các tàu tuần dương và tàu khu trục Anh tiến gần hơn đến bờ biển Đức trong trường hợp các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Biển khơi Đức xuất quân đáp trả các cuộc tấn công của Anh. Chúng quay mũi về phía Nam hết tốc độ lúc 11 giờ 35 phút khi lực lượng hạng nhẹ Anh không tách ra kịp thời theo kế hoạch, và triều cường đang dâng cao khiến các tàu chiến chủ lực Đức có thể vượt qua các bãi tại cửa sông Jade Estuary. Chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ mới nguyên Arethusa đã bị đánh hỏng trước đó trong trận chiến do hỏa lực từ các tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Strassburg và Köln, khi các tàu chiến-tuần dương của Beatty hiện ra từ làn sương mù lúc 12 giờ 37 phút. Strassburg lẫn vào trong làn sương mù và né tránh được hỏa lực pháo, nhưng Köln vẫn bị trông thấy và nhanh chóng bị đánh hỏng bởi đạn pháo của hải đội. Tuy nhiên, Beatty, bị thu hút khỏi việc kết liễu nó do sự xuất hiện bất ngờ của chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ cũ Ariadne ngay trước mũi. Ông quay mũi đuổi theo, biến nó thành một xác tàu cháy bùng chỉ với ba loạt đạn pháo ở khoảng cách dưới . Đến 13 giờ 10 phút, Beatty quay mũi về phía Bắc và ra lệnh rút lui chung. Chủ lực của Beatty bắt gặp Köln đã bị đánh hỏng không lâu sau khi đổi hướng lên phía Bắc, và nó bị đánh chìm bởi hai loạt đạn pháo từ tàu chiến-tuần dương Lion. Sau đó, vào ngày 13 tháng 10, Đại tá C. I. Prowse nhận quyền chỉ huy con tàu.

Cuộc bắn phá Scarborough

Hải quân Đức quyết định theo một chiến lược bắn phá các thị trấn Anh trên bờ biển Bắc Hải trong một nỗ lực lôi kéo và tiêu diệt từng phần Hải quân Hoàng gia. Trận bắn phá Yarmouth đầu tiên vào ngày 3 tháng 11 đã thành công một phần, nên một chiến dịch với quy mô lớn hơn được Đô đốc Franz von Hipper đặt ra sau đó. Các tàu chiến-tuần dương nhanh sẽ tiến hành bắn phá, trong khi toàn bộ Hạm đội Biển khơi sẽ chiếm lấy vị trí về phía Đông Dogger Bank sẵn sàng hỗ trợ cho lượt quay về đồng thời tiêu diệt mọi đơn vị Hải quân Anh phản ứng lại cuộc bắn phá. Cái mà người Đức không thể biết là phía Anh đã giải được mật mã hải quân của Đức và có kế hoạch đánh chặn lực lượng bắn phá trên đường quay trở về nhà; mặc dù họ không biết được sự có mặt ngoài biển của Hạm đội Biển khơi. Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 của Đô đốc Beatty, giờ đây giảm xuống còn bốn chiếc trong đó có Lion, cùng với Hải đội Chiến trận 2 với sáu thiết giáp hạm dreadnought, được cho tách ra từ Hạm đội Grand trong một cố gắng đánh chặn lực lượng Đức gần Dogger Bank.

Hipper khởi hành vào ngày 15 tháng 12 năm 1914 cho một đợt bắn phá khác và đã nả pháo thành công vào nhiều thị trấn Anh, nhưng các tàu khu trục Anh hộ tống cho Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 đã đụng độ với các tàu khu trục Đức hộ tống cho Hạm đội Biển khơi lúc 05 giờ 15 phút, trong một trận chiến bất phân thắng bại. Phó Đô đốc Sir George Warrender, Tư lệnh hải đội chiến trận 2, nhận được tín hiệu lúc 05 giờ 40 phút rằng tàu khu trục Lynx đã đối đầu với tàu khu trục đối phương, mặc dù Đô đốc Beaty đã không biết. Tàu khu trục Shark đã nhìn thấy tàu tuần dương bọc thép Đức Roon cùng các tàu hộ tống lúc khoảng 07 giờ 00, nhưng đã không thể truyền tín hiệu cho đến 07 giờ 25 phút. cùng với tàu chiến-tuần dương New Zealand, Warrender nhận được tin tức này, nhưng Beatty cũng không biết, mặc dù trong thực tế New Zealand được giao nhiệm vụ chuyển tiếp các thông điệp giữa các tàu khu trục và Beatty. Warrender tìm cách chuyển đi tin tức của Shark cho Beatty lúc 07 giờ 36 phút, nhưng đã không liên lạc được cho đến 07 giờ 55 phút. Beatty cho chuyển hướng ngay khi nhận được thông tin, và cho tách New Zealand ra để truy tìm Roon. Nó bị New Zealand đuổi kịp đúng vào lúc Beatty nhận được tin tức Scarborough đang bị bắn phá lúc 09 giờ 00. Beatty ra lệnh cho New Zealand gia nhập trở lại hải đội và quay về phía Tây hướng đến Scarborough.

Lực lượng Anh được tách ra làm đôi để đi vòng qua khu vực nước nông Southwest Patch thuộc Dogger Bank; các con tàu của Beatty vòng lên phía Bắc, trong khi Warrender băng qua phía Nam khi chúng hướng về phía Tây ngăn chặn con đường chính ngang qua các bãi thủy lôi phòng thủ bờ biển Anh Quốc. Việc này đã để lại một khoảng trống  mà lực lượng hạng nhẹ Đức bắt đầu di chuyển. Đến 12 giờ 25 phút, các tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc Lực lượng Tuần tiễu 2 bắt đầu vượt qua lực lượng Anh để truy tìm Hipper. Tàu tuần dương hạng nhẹ Southampton trông thấy tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Stralsund và báo cáo lên Beatty. Đến 12 giờ 30 phút Beatty quay mũi các tàu chiến-tuần dương của mình hướng về các con tàu Đức. Ông đoán rằng các tàu tuần dương Đức là lực lượng đi tiên phong cho các con tàu của Hipper, tuy nhiên chúng đang tụt lại phía sau khoảng . Hải đội Tuần dương nhẹ 2, vốn là lực lượng hộ tống cho các con tàu của Beatty, được cho tách ra để săn đuổi các tàu tuần dương Đức, nhưng một tín hiệu bị hiểu sai được truyền đạt từ các tàu chiến-tuần dương Anh đã điều chúng quay trở lại vị trí hộ tống. Sự lẫn lộn này cho phép các tàu tuần dương hạng nhẹ Đức thoát được, và báo động cho Hipper vị trí của các tàu chiến-tuần dương Anh. Các tàu chiến-tuần dương Đức lượn về phía Đông Bắc lực lượng Anh và thoát đi an toàn.

Queen Mary được tái trang bị trong tháng 1 và tháng 2 năm 1915, và đã không tham gia Trận Dogger Bank.

Trận Jutland

Ngày 31 tháng 5 năm 1916, Queen Mary ra khơi cùng với phần còn lại của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương để đánh chặn một cuộc tiến quân của Hạm đội Biển khơi vào Bắc Hải. Người Anh đã có thể giải mã các thông điệp vô tuyến của Đức, và đã rời căn cứ trước khi Hạm đội Đức ra khơi. Các tàu chiến-tuần dương của Hipper đã nhìn thấy Hải đội Tàu chiến-Tuần dương Anh về phía Tây lúc 15 giờ 20 phút, nhưng các con tàu của Beaty đã không nhìn thấy đối thủ ở phía Đông cho đến 15 giờ 30 phút. Hai phút sau, Beaty ra lệnh đổi hướng về phía Đông Đông Nam chắn ngang đường rút lui của Hạm đội Đức và truyền lệnh sẵn sàng tác chiến. Hipper ra lệnh cho các con tàu dưới quyền bẻ lái sang mạn phải, tách xa lực lượng Anh, hầu như 180°, theo hướng Đông Nam, và giảm tốc độ xuống còn , cho phép ba tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc Đội tuần tiễu 2 có thể bắt kịp. Với cú đổi hướng này, Hipper quay trở lại thành phần chủ lực của Hạm đội Biển khơi, lúc đó còn cách  về phía sau. Vào khoảng thời gian này, Beatty đổi hướng về phía Đông, vì rõ ràng là ông ở quá xa về phía Bắc để có thể cắt ngang hướng đi của Hipper.

Đến đây bắt đầu một quá trình được đặt tên là đợt "Chạy về phía Nam" khi Beatty đổi hướng sang Đông Đông Nam lúc 15 giờ 45 phút, song song với hướng đi của Hipper, giờ đây ở khoảng cách dưới . Phía Đức khai hỏa trước tiên lúc 15 giờ 48 phút, và được phía Anh đáp trả. Các con tàu Anh vẫn đang còn trong quá trình đổi hướng, chỉ có hai chiếc dẫn đầu Lion và Princess Royal ổn định được hướng đi khi các tàu Đức nổ súng. Hỏa lực của phía Đức khá chính xác ngay từ đầu, nhưng phía Anh ước lượng quá xa khoảng cách, khi các con tàu Đức hòa lẫn vào làn sương mù. Queen Mary nổ súng lúc 15 giờ 50 phút nhắm vào Seydlitz, chỉ sử dụng các khẩu pháo phía trước. Đến 15 giờ 54 phút, khoảng cách giữa hai bên được rút ngắn xuống còn , và Beatty ra lệnh bẻ lái 2 point (22,5°) sang mạn phải để gia tăng khoảng cách giữa hai bên lúc 15 giờ 57 phút. Vào lúc này Queen Mary đã bắn trúng Seydlitz hai phát lúc 15 giờ 55 và 15 giờ 57 phút, trong đó một phát đã gây một đám cháy thuốc phóng cordite lớn thổi tung tháp pháo bắn thượng tầng phía đuôi.

Khoảng cách trở nên quá xa để có thể bắn chính xác, nên Beatty đổi hướng 4 point (45°) sang mạn trái để rút ngắn khoảng cách từ 16 giờ 12 phút đến 16 giờ 15 phút. Sự cơ động này đã bộc lộ chiếc Lion ra trước hỏa lực của các tàu chiến-tuần dương Đức, và nó bị bắn trúng nhiều phát. Lửa và khói phát ra từ những phát trúng đích khiến Derfflinger mất dấu Princess Royal, chuyển hỏa lực sang nhắm vào Queen Mary lúc 16 giờ 16 phút. Queen Mary bắn trúng Seydlitz một lần nữa lúc 16 giờ 17 phút, phá hủy một trong các khẩu pháo hạng hai. Đáp trả lại, Queen Mary bị Seydlitz bắn trúng hai lần trước 16 giờ 21 phút với hiệu quả không rõ, có thể đã bắn trúng mặt trước tháp pháo 'Q' vào lúc đó, đánh bật khẩu pháo bên phải. Đến 16 giờ 25 phút, khoảng cách giữa hai bên được rút ngắn xuống còn , và Beatty ra lệnh bẻ lái 2 point sang mạn phải để gia tăng khoảng cách một lần nữa. Tuy nhiên, sự cơ động này tỏ ra quá trễ đối với Queen Mary, khi hỏa lực của Derfflinger bắt đầu có hiệu quả, bắn trúng nó hai lần trước 16 giờ 26 phút. Một phát đạn pháo bắn trúng phía trước, và đã kích nổ một hoặc cả hai hầm đạn phía trước, khiến con tàu gảy làm đôi gần cột ăn-ten chính. Phát thứ hai có thể đã bắn trúng tháp pháo 'Q' gây ra một đám cháy tại phòng đạn pháo. Một vụ nổ khác, có thể do các đầu đạn pháo bị rơi ra, làm rung chuyển toàn bộ phần đuôi con tàu khi nó bắt đầu lật nghiêng và chìm. Chiếc tàu chiến-tuần dương ngay phía sau Tiger hứng chịu một cơn mưa mảnh đạn từ vụ nổ và bị buộc phải bẻ hết lái sang mạn trái để tránh va chạm. 1.266 thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng theo con tàu; 18 người sống sót được các tàu khu trục Laurel và Petard cứu vớt, hai người được phía Đức vớt lên, và một người bởi chiếc tàu khu trục Tipperary.

Phần phía sau của con tàu giờ đây nằm lật úp và hầu như nguyên vẹn, ngoại trừ chân vịt vốn đã được trục vớt. Queen Mary, cùng với các xác tàu đắm khác trong trận Jutland, đã được tuyên bố là một "địa điểm được bảo vệ" theo Luật bảo vệ di sản Hải quân 1986, nhằm ngăn chặn sự xâm phạm đến nơi an nghỉ của 1.257 thành viên thủy thủ.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Dreadnought Project Technical material on the weaponry and fire control for the ships
 Maritimequest HMS Queen Mary Photo Gallery. Includes a striking photo of her explosion at Jutland.
 High precision 3D model at Dreadnought Project Model page
 Information page at worldwar1.co.uk

Lớp tàu chiến-tuần dương
Tàu chiến-tuần dương của Hải quân Anh
Tàu chiến-tuần dương trong Thế Chiến I
Tàu bị đánh chìm trong trận Jutland
Xác tàu đắm trong Thế Chiến I tại Bắc Hải
Sự kiện hàng hải 1916


title: Bittium delicatum

text:
Bittium delicatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài vỏ lớn nhất được ghi lại là 3.4 mm.

Môi trường sống
Độ sâu lớn nhất được ghi lại là 183 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 274 m.

Chú thích

Tham khảo

Bittium


title: Epicharis binotata

text:
Epicharis binotata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Epicharis
Động vật được mô tả năm 1924