title: Pterotarsus histrio

text:
Pterotarsus histrio là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Guérin-Méneville miêu tả khoa học năm 1831.

Chú thích

Tham khảo

Pterotarsus


title: Macroglossum kitchingi

text:
Macroglossum kitchingi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: Leave Out All the Rest

text:
"Leave Out All the Rest" là một bài hát của ban nhạc rock người Mỹ Linkin Park, được phát hành làm đĩa đơn thứ 5 và cũng là đĩa đơn cuối cùng trong album thứ 3 của họ, Minutes to Midnight. Nhờ doanh số cao của bản kỹ thuật số bài hát trong tuần phát hành album, nó đã lọt vào bảng xếp hạng Billboard Pop 100 trong tuần đó. Đĩa đơn được phát hành vào ngày 15 tháng 7 năm 2008.

Hoàn cảnh
Tựa đề ban đầu của bài hát là "Fear" và "When My Time Comes". Trong lúc sáng tác, ban nhạc đã trải qua hơn 30 phiên bản lời bái hát trước khi hoàn thành phiên bản cuối cùng cho album. Bài hát kết hợp nhiều âm tổng hợp và âm mẫu với tiếng guitar và trống cùng giọng hát mạnh mẽ.

Trong một bài phỏng vấn của Kerrang! về ban nhạc và album, giọng ca Chester Bennington đã phát biểu về bài hát, “Ngay từ đầu chúng tôi biết đây sẽ là một đĩa đơn, vì vậy chúng tôi đã làm việc rất nỗ lực để đảm bảo nó có ca từ tuyệt vời. Tôi hát câu 'Pretending someone else can come and save me from myself' ('Giả vờ như ai đó có thể đến và cứu tôi khỏi chính mình') vì nó giống như một lời xin lỗi, như thể tôi đang bước tiếp nhưng tôi muốn mọi người nhớ đến những điều tốt đẹp chứ không phải những điều xấu. Chủ yếu bài hát nói về sự khiêm nhường."  Mike Shinoda cũng đã cho rằng Rick Rubin (nhà sản xuất của Minutes to Midnight) là người đầu tiên nói "Bài này nghe như một đĩa đơn tầm cỡ vậy".

Góp mặt
Bài hát được đưa vào nhạc phim nguyên bản của bộ phim Twilight năm 2008. Nó được phát trong phần danh đề. Ngoài ra, màn trình diễn từ "Road to Revolution" cũng có trong DVD phiên bản đặc biệt của Twilight.

"Leave Out All the Rest" là tiêu đề của một tập CSI được phát sóng vào ngày 6 tháng 11 năm 2008. Ban nhạc đã thỏa thuận với CBS để đưa bài hát vào tập phim. Nó bao gồm một số nhạc tố của bài hát được phát ở phần mở đầu và kết thúc của tập phim.

Vào năm 2011, loạt phim hành động Alarm für Cobra 11 của Đức sử dụng một phần của bài hát (đoạn điệp khúc) trong một cảnh buồn, đây là lần thứ 5 một bài hát của Linkin Park được sử dụng trong loạt phim.

Video âm nhạc

Trong một cuộc phỏng vấn với MTV, Mike nói rằng video, do Joe Hahn đạo diễn, lấy bối cảnh trong một thế giới tương lai, chịu ảnh hưởng của khoa học viễn tưởng, và mô tả về cuộc sống hàng ngày của các thành viên ban nhạc sẽ như thế nào nếu họ sống ngoài không gian. Ban nhạc sống trong một môi trường nhân tạo, hoang tàn đang trên một hành trình đi khắp thiên hà. Lúc đầu, họ dành thời gian để thực hiện các công việc cơ bản, nhưng sau đó trọng lực trên tàu bị mất, khiến các thành viên trôi nổi vào Mặt trời hoặc một ngôi sao nào đó. Video không có cảnh trình diễn nhạc nào, mặc dù Chester Bennington hát trong hầu hết các cảnh solo của ông. Đoạn video nhạc chịu ảnh hưởng bởi bộ phim Sunshine của Anh, mượn hình ảnh và khái niệm tương tự. Hahn nói:

Đoạn video bị rò rỉ vào ngày 30 tháng 5 năm 2008, cùng ngày ban nhạc nói rằng buổi ra mắt video sẽ diễn ra vào ngày 2 tháng 6 năm 2008. Nó nằm trong 10 bài hát hàng đầu của tuần trên VH1.

Tính đến tháng 1 năm 2021, bài hát đã có 165 triệu lượt xem trên YouTube.

Doanh số thương mại
Bài hát đã đứng 1 tuần trên Billboard Pop 100 mà không được phát hành chính thức dưới dạng đĩa đơn, ở vị trí 98. Bài hát ra mắt trên Billboard Hot Modern Rock Tracks của Mỹ ở vị trí thứ 35 và đạt đỉnh ở vị trí thứ 11. Đây là một trong những bài hát có thứ hạng thấp nhất của Linkin Park ở Anh cho đến nay, đạt vị trí thứ 90, cũng như trên bảng xếp hạng Billboard Modern Rock, chỉ đạt vị trí thứ 11. "Leave Out All the Rest" ra mắt trên Billboard Hot 100 ở vị trí 99 và Billboard Hot Digital Songs ở vị trí 72. Đĩa đơn này sau đó đã đạt vị trí thứ 94 trên Billboard Hot 100. Mặc dù bài hát có doanh số tầm trung, đĩa đơn vẫn được chứng nhận Vàng bởi RIAA vào năm 2009, và sau đó đạt Bạch kim vào năm 2017.

Danh sách ca khúc

Xếp hạng

Bảng xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo

Đĩa đơn của Warner Bros. Records
Bài hát sản xuất bởi Rick Rubin
Rock ballad
Bài hát của Linkin Park
Đĩa đơn năm 2008
Bài hát năm 2007
Sử dụng Certification Table Entry cho United States
Bài hát sáng tác bởi Mike Shinoda


title: Gemmuloborsonia didyma

text:
Gemmuloborsonia didyma là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gemmuloborsonia


title: Megachile pascoensis

text:
Megachile pascoensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1934


title: Francis Crick

text:
Francis Harry Compton Crick OM FRS (8 tháng 6 năm 1916 - 28 tháng 7 năm 2004) là một nhà sinh vật học, vật lý học phân tử người Anh, ông cũng là một nhà bác học nghiên cứu về hệ thần kinh. Francis Crick được biết đến nhiều nhất với công trình đồng phát hiện ra cấu trúc phân tử DNA năm 1953. Ông cùng James D. Watson và Maurice Wilkins đã đồng nhận giải Nobel về sinh lý và y khoa vào năm 1962.

Dựa trên một nghiên cứu nhiễu xạ tia X của Rosalind Franklin, Crick và Watson đã chỉ ra rằng phân tử DNA có hình dạng như một cầu thang xoắn ốc. Bốn nhân tố hoá học khác nhau tạo nên các "bậc thang" trong chuỗi xoắn kép và lặp lại với một trình tự đa dạng, tạo nên mã di truyền. Mã di truyền có trong gen – đơn vị mã hoá cho các protein. Protein chính là chất đảm nhiệm hầu hết các chức năng của một hệ thống sống.

Crick là một nhà sinh vật học phân tử có đóng một vị trí quan trọng trong nghiên cứu về giải mã di truyền.

Chú thích

Sinh năm 1916
Mất năm 2004
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Anh đoạt giải Nobel
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Hội viên Hội Hoàng gia
Giấc mơ
Chết vì ung thư đại trực tràng
Tử vong vì ung thư ở California


title: Cohort

text:
Cohort (Tiếng Việt: Đội quân, Tiếng La-tinh: cohors, số nhiều: cohortes) là một phân cấp chiến thuật cơ bản trong quân đội La Mã xuất hiện sau cuộc cải cách quân sự của Gaius Marius năm 107 TCN.

Cohort Quân đoàn
Ngay sau cuộc cải cách quân sự của Marius, mỗi Legion (Quân đoàn La Mã) do 10 cohort hợp thành. Các cohort được đặt tên là "Cohort Thứ Nhất", "Cohort Thứ Hai",... Cohort Thứ Nhất tập hợp các binh lính già dặn kinh nghiệm nhất, trong khi quân lính trong Cohort Thứ Mười ít kinh nghiệm nhất.

Một cohort do 6 centuria (hay đại đội) 80 (84) binh sĩ hợp thành. Về sau này (kể từ cuộc cải cách), quân số mỗi centuria có sự thay đổi: 60; 80 hoặc 100 tùy theo thời kỳ. Quyền chỉ huy toàn cọhort thường được trao cho centurion (đại đội trưởng) nhiều kinh nghiệm, nhiều tuổi đời nhất. Theo thâm niên phục vụ, 6 centurion được đặt danh hiệu lần lượt là hastatus posterior, hastatus prior, princeps posterior, princeps prior, pilus posterior và pilus prior (thâm niên cao nhất). Cách phân chia này cũng được áp dụng trong toàn Legion. Binh lính trẻ nhất, ít kinh nghiệm chiến đấu nhất được gọi là các hastatus, tiếp theo là princeps và già dặn nhất, nhiều kinh nghiệm nhất là triarius (pilus là từ thay thế cho triarius).

Vào Thế kỷ Thứ Nhất SCN, phiên chế hệ thống chỉ huy và cấu trúc hợp thành của các Legion đã chính thức được hoàn thiện, được sử dụng trong nhiều thế kỷ sau đó. Cohort Thứ nhất lúc này do 5 hoặc 6 centuria tăng cường gấp đôi quân số (160 (164) người) hợp thành, tổng quân số 800 (820) - 960 (984 người). Centurion của centuria đầu tiên là centurion có thâm niên cao nhất trong toàn Legion, có tên hiệu là primus pilus hay "đại đội trưởng đứng đầu".

Mỗi Legion vào thời điểm đó theo lý thuyết có quân số khoảng 5.400 người, bao gồm số sĩ quan chỉ huy, lực lượng công binh và thường có thêm một đơn vị kỵ binh nhỏ 120 người.
.

 Kiểu loại cohort
Cohort của quân chủng trợ chiến Auxilia trên danh nghĩa có quân số 500 người (quingenaria) hoặc 1.000 người (milliaria).

 Cohors alaria: Đơn vị quân đồng minh hoặc trợ chiến (Auxilia).
 Cohors classica: Đơn vị trợ chiến gồm thủy quân và bộ binh đổ bộ.
 Cohors equitata (LA): Đơn vị bộ binh trợ chiến Auxilia với thành phần kỵ binh trong phiên chế.
 Cohors peditata (LA): Đơn vị bộ binh trợ chiến Auxilia.
 Cohors speculatorum (LA): Đơn vị vệ binh của tướng Mark Antony bao gồm toàn trinh sát.
 Cohors torquata (LA): Đơn vị trợ chiến được tặng thưởng một cái kiềng (một loại trang sức làm huy chương của Quân đội La Mã).
 Cohors tumultuaria (biến thể của từ tumultus, nghĩa là "hỗn độn"): Đơn vị trợ chiến không chính thức.

 Các kiểu loại cohort khác
Một số đơn vị bán vũ trang tại thành Roma cũng được gọi là cohort mặc dù không phải là một phần của Legion nào.

 Chín cohors praetoria, không bao giờ được hợp lại thành một Legion, lực lượng bảo vệ nguyên thủ quốc gia đầy tai tiếng với thành tích ám sát hoàng đế và làm chính biến nổi tiếng nhất trong lịch sử. Thuật ngữ này lần đầu tiên được sử dụng để chỉ đơn vị thân binh của mỗi vị tướng trong thời kỳ Cộng hòa - "Vệ binh Soái trướng", sau này dùng để chỉ đơn vị bảo vệ Hoàng đế (tạm thời được đổi thành cohors palatina khoảng năm 300 sau Công nguyên, dưới thời Hoàng đế Diocletianus trị vì).
 Cohors togata là một đơn vị Vệ binh Praetoria trong trang phục dân sự tác nghiệp trong khu vực Pomerium (Khu vực trung tâm linh thiêng của Thủ đô, nơi mà tất cả các lực lượng vũ trang bị cấm).
 Các Cohors urbana là các đơn vị cảnh sát bảo vệ trật tự trong Thủ đô.
 Các Cohors vigilum là đơn vị cảnh binh kiêm cứu hỏa của Thủ đô.
 Cohors Germanorum (LA): Đơn vị Germani custodes corporis (Vệ binh Hoàng gia được tuyển ở vùng Germania).
 Ngoài ra, từ La-tinh cohors'' được sử dụng một cách tự do hơn để mô tả một đám đông lớn của dân chúng (ví dụ, cohors amicorum).

Tham khảo

Đơn vị quân sự
Đế quốc La Mã
Lê dương La Mã


title: Bairabi

text:
Bairabi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kolasib thuộc bang Mizoram, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bairabi có dân số 3304 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bairabi có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Bairabi, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Mizoram


title: 10719 Andamar

text:
10719 Andamar (1985 TW) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1985 bởi E. Bowell ở Trạm Anderson Mesa thuộc đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10719 Andamar

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: 7015 Schopenhauer

text:
7015 Schopenhauer (1990 QC8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 8 năm 1990 bởi E. W. Elst ở La Silla.

Tham khảo

Schopenhauer

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 7015 Schopenhauer

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Nastätten

text:
Nastätten là một đô thị ở Rhein-Lahn-Kreis, bang Rheinland-Pfalz, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rhein-Lahn


title: Elephantomyia penai

text:
Elephantomyia penai là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Alepidosceles mamillata

text:
Alepidosceles mamillata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Roig-Alsina mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Alepidosceles
Động vật được mô tả năm 1998


title: Neocorynura iopodion

text:
Neocorynura iopodion là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Neocorynura
Động vật được mô tả năm 1904


title: Chử Đồng Tử

text:
Chử Đồng Tử () một nhân vật truyền thuyết, thần thoại và là một vị thánh nổi tiếng, sống ở thế kỷ thứ IV-III TCN (vào khoảng năm 300 TCN, thời Hùng Duệ Vương). Về sau, ông thường được liệt vào một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng Việt Nam.

Truyền thuyết về ông được ghi trong Lĩnh Nam chích quái với tên gọi Nhất Dạ Trạch (đầm một đêm), là một trong những truyền thuyết sớm nhất được ghi chép trong Lĩnh Nam chích quái, một tác phẩm mang tính huyền sử, kể về những câu chuyện thần thoại thời kì cổ xưa của nước Việt Nam

Truyền thuyết
Tương truyền rằng, vào thời Hùng Vương thứ 18 (Hùng Duệ Vương), Chử Đồng Tử sống cùng cha là Chử Cù Vân (渚衢雲), hoặc Chử Vi Tử (渚微子), tại thôn Chử Xá, xã Văn Đức (nay thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội). Chẳng may nhà cháy, mất hết của cải, hai cha con chỉ còn lại một chiếc khố phải thay nhau mà mặc. Lúc người cha lâm chung, ông gọi con lại bảo rằng hãy giữ chiếc khố lại cho bản thân. Thương cha nên Chử Đồng Tử liệm khố theo cha, mình thì chịu cảnh trần truồng khổ sở, kiếm sống bằng cách ban đêm câu cá, ban ngày dầm nửa người dưới nước, đến gần thuyền bán cá hoặc xin ăn.

Thời ấy, Vua Hùng ngành (nhành) thứ 18 là Hùng Duệ Vương (Lĩnh Nam chích quái ghi là đời thứ 3, được hiểu là đời vua thứ 3 trong thế hệ thứ 18. Theo "Thứ thế các triều vua Việt Nam" - Nguyễn Khắc Thuần). Hiện nay ở đình Tây Đằng, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội, còn bài vị "Tam Vị Quốc Chúa" thờ 3 vị vua cuối cùng thuộc thế/chi/nhành Hùng Vương thứ 18) có cô con gái tên là Tiên Dung (仙容), đến tuổi cập kê mà vẫn chỉ thích ngao du sơn thủy, không chịu lấy chồng. Một hôm thuyền rồng của Tiên Dung đến thăm vùng Chử Xá. Nghe tiếng chuông trống, đàn sáo lại thấy nghi trượng, người hầu tấp nập, Chử Đồng Tử hoảng sợ vội vùi mình vào cát lẩn tránh. Thuyền ghé vào bờ, Tiên Dung dạo chơi rồi sai người quây màn ở bụi lau để tắm, ngờ đâu đúng ngay chỗ của Chử Đồng Tử. Nước xối dần để lộ thân hình Chử Đồng Tử dưới cát. Tiên Dung kinh ngạc bèn hỏi han sự tình, thấy chàng hiếu thảo, bản tính thật thà, khôi ngô cường tráng, thú vị hiếm có, tâm sinh ý yêu thích, nghĩ ngợi rồi xin được cùng nên duyên vợ chồng.

Hùng vương nghe chuyện thì giận dữ vô cùng, không cho Tiên Dung về cung. Nàng biết ý nên cùng chồng mở chợ Hà Thám, đổi chác với dân gian. Buôn bán tấp nập, phồn thịnh, ai cũng kính thờ Tiên Dung và Chử Đồng Tử làm chúa. Một hôm, có người bày cho cách ra ngoài buôn bán nhiều lãi, Tiên Dung khuyên chồng nghe theo. Chử Đồng Tử bèn theo khách buôn đi khắp ngược xuôi. Một hôm qua ngọn núi giữa biển tên Quỳnh Viên sơn (瓊園山), (Hiện nay là núi Nam Giới thuộc Thạch Hà tỉnh Hà Tĩnh. Trên núi còn có ngôi cổ tự là chùa Quỳnh Viên, tương truyền đời Hùng Vương là nơi Chử Đồng Tử và Tiên Dung đã tu tiên đắc đạo. Địa danh Quỳnh Viên hay Quỳnh Sơn chính là tên xưa nhất của núi Nam Giới: "Danh sơn do thuyết cổ Quỳnh Viên" (Nghĩa là: Ngọn núi nổi tiếng này xưa gọi là Quỳnh Viên). Chử Đồng Tử trèo lên am trên núi và gặp một tăng sĩ tên Phật Quang. Chử Đồng Tử bèn giao tiền cho khách buôn đi mua hàng, còn mình thì ở lại học phép thuật. Sau thuyền quay lại đón, Phật Quang tặng Chử Đồng Tử một cây gậy và một chiếc nón lá, dụ rằng đây là vật thần thông.

Về nhà, Chử Đồng Tử truyền mọi sự lại cho vợ. Tiên Dung giác ngộ bèn bỏ việc buôn bán, cùng chồng chu du tìm thầy học đạo. Một hôm tối trời, đã mệt mà không có hàng quán ven đường, hai vợ chồng dừng lại cắm gậy úp nón lên trên cùng nghỉ. Bỗng nửa đêm, chỗ đó nổi dậy thành quách, cung vàng điện ngọc sung túc, người hầu lính tráng, văn võ bá quan lẫn tiên đồng ngọc nữ đều sẵn sàng để hầu hạ. Sáng hôm sau, dân chúng quanh vùng kinh ngạc bèn dâng hương hoa quả ngọt đến xin làm bầy tôi. Từ đấy chỗ đó phồn thịnh, sung túc như một nước riêng.

Nghe tin, Hùng Vương cho là có ý tạo phản, vội xuất binh đi đánh. Quân nhà vua đến, mọi người xin ra chống cự nhưng Tiên Dung chỉ cười và từ chối không kháng cự cha mình. Trời tối, quân nhà vua đóng quân ở bãi Tự Nhiên cách đó một con sông. Đến nửa đêm bỗng nhiên bão to gió lớn nổi lên, thành trì, cung điện và cả bầy tôi của Tiên Dung và Chử Đồng Tử phút chốc bay lên trời. Chỗ nền đất cũ bỗng sụp xuống thành một cái đầm rất lớn.

Nhân dân cho đó là điều linh dị bèn lập miếu thờ, bốn mùa cúng tế, và gọi đầm đó là đầm Nhất Dạ Trạch (Đầm Một Đêm), bãi cát đó là Bãi Tự Nhiên hoặc Bãi Màn Trù và chợ đó là Hà Thị.

Giúp Triệu Quang Phục
Vào đời Hậu Lương, Trần Bá Tiên nhận mệnh đem quân Nam tiến, đánh bại quân lực của Lý Nam Đế.

Lý Nam Đế sai Triệu Quang Phục làm tướng cự địch. Quang Phục đem quân nấp ở đầm Nhất Dạ Trạch trong truyền thuyết. Đầm sâu mà rộng, quân Lương vướng mắc, tiến binh rất khó, Quang Phục dùng thuyền độc mộc đột xuất ra đánh cướp lương thực, cầm cự lâu ngày làm cho quân giặc mệt mỏi, trong ba bốn năm không hề đối diện chiến đấu. Bá Tiên than rằng: "Ngày xưa nơi đây là chằm một đêm bay về trời, nay lại là chằm một đêm cướp đoạt người".

Nhân gặp loạn Hầu Cảnh, Lương Đế bèn gọi Bá Tiên về, ủy cho tì tướng là Dương Sằn thống lĩnh sĩ tốt. Quang Phục ăn chay lập đàn ở giữa đầm, đốt hương mà cầu đảo, bỗng thấy thần nhân cưỡi rồng bay vào trong đàn mà bảo Quang Phục rằng: "Hiển linh còn đó, ngươi có thể cầu tới cứu trợ để dẹp bằng họa loạn".

Dứt lời, tháo vuốt rồng trao cho Quang Phục, bảo: "Đem vật này đeo lên mũ đâu mâu có thể khiến giặc bị diệt". Đoạn bay lên trời mà đi. Triệu Quang Phục được vật đó, reo mừng vang động, xông ra đột chiến, quân Lương thua to. Chém Dương Sằn ở trước trận, quân Lương phải lùi.

Sau đó, Quang Phục nghe tin Nam Đế mất, bèn tự lập làm Triệu Việt vương, xây thành ở Trâu Sơn, huyện Vũ Ninh.

Thờ cúng

Đền thờ Chử Đồng Tử bao gồm ba đền chính:
Đình Chử Đồng Tử (Chử Xá, Văn Đức, Gia Lâm, Thành phố Hà Nội). Căn cứ nguồn tư liệu thành văn hiện còn lưu lại trong đình Chử Xá như: thần tích, sắc phong, bài vị) và sử sách đều cho biết đình Chử Xá thờ Chử Đồng Tử và Tiên Dung công chúa, Hữu phu nhân. Trong số các vị Thành hoàng của làng thì Đức Thánh Chử Đồng Tử là nổi bật hơn cả. Đức Thánh Chử Đồng Tử cùng với Phù Đổng Thiên Vương, Tản Viên Sơn Thánh, Liễu Hạnh Tiên chúa là bốn vị Thần trong "tứ bất tử" của tín ngưỡng văn hóa truyền thống của người Việt.
Đền Hóa, nơi Chử Đồng Tử và Nhị vị phu nhân hóa về trời, được xem là đền thờ được xây dựng trước (khu đền này trước thuộc Làng Đa Hoà, Tổng Mễ Sở nhưng do chia tách địa giới giúp dân chài lưới có đất an cư, lạc nghiệp chính quyền phong kiến đã cắt đất lập ra làng Vĩnh), thuộc thôn Yên Vĩnh, xã Dạ Trạch, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Trong đền thờ còn có ban thờ Triệu Việt Vương (do ngày xưa Triệu Việt Vương đóng quân ở đây - đằng sau đền thờ, sâu dưới đất các nhà khảo cổ đã tìm thấy di tích doanh trại có niên đại thời nước Vạn Xuân). Sau khi chia tách địa giới hành chính, làng Đa Hòa, Tổng Mễ Sở bị mất đất, mất Đền, kiện lên quan đòi lại không được từ đó các cụ cao niên làng Đa Hòa đã đóng đinh ở Đền Hoá lập lời nguyền: không cho con cháu làng Đa Hoà lấy chồng, lấy vợ ở làng Vĩnh, gia đình nào không tuân theo sẽ bị tuyệt tự, tuyệt tôn.
Tổng Mễ Sở bị mất đất, mất Đền, lòng dân oán thán quan án sát Chu Mạnh Trinh đã trùng tu ngôi đền cổ ở bờ sông thành ngôi đền chính Đa Hoà (văn bia ở bờ sông ghi rõ: Đa Hòa chính từ bia ký). Do vậy Đền Hoá Dạ Trạch và Đền Chính Đa Hòa đều có chữ "Chính từ".
Đền Đa Hòa thuộc thôn Đa Hòa, xã Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Sau khi bị cắt đất và đền lập ra làng Vĩnh người dân Tổng Mễ khiếu kiện không thành. Năm 1894, án sát Chu Mạnh Chinh cho trùng tu lại ngôi đền ở bờ sông thành ngôi đền Chính Đa Hoà như hiện nay. Bia đá tại Trấn Giang Lâu "Đa Hòa chính từ bia ký" được tạc 2 mặt, ghi lại quá trình xây dựng và sự tích Chử Đồng Tử-Tiên Dung. Ngôi đền có tên Đền chính Đa Hòa là như vậy. Đền Chính Đa Hòa hiện còn giữ được nhiều cổ vật quý như: 30 đạo sắc phong của các triều đại phong kiến phong thần và giao cho nhân dân Tổng Mễ thờ cúng, 3 pho tượng vàng - đồng đen và bình cổ 100 chữ thọ. Hướng của Đền Đa Hòa toạ hướng Tây Nam nhìn ra Sông Hồng.
Đền thờ Đức Thánh Chử Đồng Tử và Nhị vị phu nhân được lập ra và thờ ở nhiều nơi từ Cửa Sót, Hà Tĩnh ra Bắc. Riêng ở Khoái Châu, Hưng Yên cũng có một số đền Làng thờ như: Đình Phương Trù thôn Phương Trù xã Tứ Dân, Đền Ngự Dội Làng Màn Trầu, huyện Đông Yên nay là thôn Toàn Thắng, xã Tứ Dân, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Đền Làng Quan Xuyên xã Thành Công huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.

Lễ hội Chử Đồng Tử và Tiên Dung
Lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung, hay còn gọi là lễ hội Đa Hòa - Dạ Trạch, là lễ hội cầu tình yêu được tổ chức ở hai ngôi đền là đền Đa Hòa (xã Bình Minh) và đền Hóa (xã Dạ Trạch) cùng huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên.

Lễ hội hằng năm đều được tổ chức nhưng với quy mô tổng (tổng Mễ xưa có 9 làng) thì 3 năm một lần, thời gian vào giữa tháng 2 âm lịch. Lễ mang giá trị văn hóa thần thoại, là bức tranh về Chử Đồng Tử và hành trình đầy huyền thoại của ông đối với những người ở hai xã này.

Truyền thuyết về Hồng Vân
Có thuyết kể rằng, Chử Đồng Tử trong lúc chu du tìm thầy học đạo cùng vợ là Tiên Dung đã lấy thêm một người vợ thứ hai là Hồng Vân. Cả ba người đã giúp dân chữa bệnh. Truyền thuyết này khá rõ ràng là chỉ sinh ra vào thời sau, khi sự thờ phụng Chử Đồng Tử đã cao và sinh ra nhiều dị bản để tăng tính thần thoại cho Chử Đồng Tử.

Hồng Vân công chúa tên thường gọi là Tây Nương, hay Tây Sa, có tài liệu gọi là nàng Nguyễn. Bà sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, đức độ, hiền lành tại làng Đông Miên, huyện Chu Diên (tức thôn Đông Kim, xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên hiện nay). Tương truyền rằng, một đêm nọ mẹ bà mộng thấy một con chim xanh lớn (Thanh Điểu) bay vào màn, rồi hóa thành người con gái đẹp. Tiếp đó, một người đàn bà xuất hiện ngoài màn, tự xưng là Tây cung Vương mẫu (Tây Vương Mẫu), từ thiên đình giáng xuống, đem con xuống gửi nhà người cõi trần trong 3 kỷ (36 năm). Từ đó bà thụ thai, đến ngày mùng 10/2 âm lịch hạ sinh con gái, đặt tên là Tây Nương. Tây Nương lớn lên có sắc đẹp lạ thường chim sa, cá lặn, hoa tủi, trăng hờn.

Chuyện tình duyên giữa Hồng Vân công chúa và Đức thánh Chử Đồng Tử được ghi lại như sau: "Trong một chuyến đi chữa bệnh cho người dân, đức thánh và công chúa Tiên Dung gặp Tây Nương đang cắt lúa bên đường đã tới hỏi chuyện. Thấy nàng có sắc đẹp lạ thường, hiền lành mà đối đáp trôi chảy, Tiên Dung tỏ ra mến phục và kết nghĩa chị em. Sau cuộc trò chuyện "tâm đầu ý hợp" của ba người, Tây Nương đã kết duyên cùng Chử Đồng Tử".

Cũng năm đó, vua Hùng cha của Tiên Dung ốm nặng, không ngự y nào chữa khỏi được. Biết Tây Nương giỏi về chữa bệnh, Tiên Dung đã nhờ nàng vào cung chữa cho vua cha. Sau khi vua Hùng khỏi bệnh định mang vàng bạc, châu báu ra tạ ơn, nhưng nàng không nhận mà trở về chung sống với Chử Đồng Tử - Tiên Dung, tiếp tục chữa bệnh cứu dân.

Sau sự kiện Tam vị đồng thăng, vua Hùng đã sa giá đến nơi để xem xét. Khi đó, vua nhìn lên trời thấy có người con gái cưỡi hạc trắng từ bay đến, tự xưng là Tây cung Vương nữ, vâng mệnh Chử Đồng Tử - Tiên Dung đến tạ phụ vương và xin thứ tội các con. Vua nhận ra đây chính là người chữa khỏi bệnh cho mình lúc trước. Ngài vô cùng hối hận và xúc động và đã phong cho Tây Nương là "Nội trạch Tây cung Tiên nữ – Hồng Vân công chúa". Để tỏ lòng nhớ ơn công ơn của ba vị, dân làng trong vùng và nhiều nơi khác đã lập đền thờ họ.

Nhiều làng thuộc các tỉnh nằm ở hạ lưu châu thổ sông Hồng như Hưng Yên, Hà Nội, Hà Nam đều có thờ đức thánh Chử Đồng Tử, Tiên Dung và Hồng Vân công chúa. Nhưng ở Hưng Yên là có nhiều đền nhất, có 45 làng cùng thờ. Hằng năm vào ngày 10, 12/2 âm lịch, lễ hội Chử Đồng Tử-Tiên Dung lại được diễn ra tại các đền Hóa Dạ Trạch, đền Tránh Đa Hòa (xã Bình Minh) và đền thờ Hồng Vân công chúa (xã Đông Tảo, Khoái Châu) để ghi nhớ công ơn đồng thời tô đậm thêm thiên tình sử muôn đời của đức thánh Chử Đồng Tử, Tiên Dung và Hồng Vân.

Tham khảo

 Nhất dạ trạch trong Lĩnh Nam chích quái - bản chữ Hán

Xem thêm
Lĩnh Nam chích quái
Tín ngưỡng Việt Nam
Phật giáo Việt Nam
Đạo giáo Việt Nam

Liên kết ngoài

 Sự vận động của hiện tượng thờ Chử Đồng Tử qua phân tích hệ thống truyền thuyết-Tạp chí Văn hoá Dân gian
 http://baohungyen.vn/dat-va-nguoi-xu-nhan/201303/Le-hoi-Chu-dong-Tu-Tien-dung-HuyeN-THoai-MoT-TiNH-yeu-BaT-Tu-272876/

Thần thánh Việt Nam
Người Hưng Yên
Nhân vật truyền thuyết Việt Nam
Thương nhân Việt Nam
Hồng Bàng
Truyền thuyết Việt Nam
Người họ Chử tại Việt Nam


title: Triaenodes botosaneanui

text:
Triaenodes botosaneanui là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Triaenodes


title: Lucerapex carola

text:
Lucerapex carola là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lucerapex


title: Valtournenche

text:
Valtournenche  là một đô thị ở thung lũng Aosta, Ý. Đô thị này có diện tích 115 km², dân số 2163 người.
Đô thị này có làng trực thuộc: Breuil-Cervinia, Les Perrères, Maen, Moulin, Maisonnasse.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Antey-Saint-André, Ayas, Bionaz, Chamois, Torgnon, Zermatt (CH-VS).

Biến động dân số

Tham khảo

Valtournenche


title: Á Đông, Xigazê

text:
Á Đông (; ) là một huyện của địa khu Xigazê (Nhật Khách Tắc), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. Huyện có biên giới với bang Sikkim của Ấn Độ và Bhutan. Á Đông hiện đang phát triển các lĩnh vực thương mại biên mậu và du lịch. Chính phủ Trung Quốc dự tính sẽ kéo dài tuyến đường sắt Thanh Tạng từ Lhasa tới Á Đông, tại khu vực biên giới Trung-Ấn.

Trấn
 Hạ Ty Mã (下司马镇)
 Mạt Lý (帕里镇)

Hương
 Hạ Á Đông (下亚东乡)
 Đôi Nạp (堆纳乡)
 Thượng Á Đông (上亚东乡)
 Cát Nhữ (吉汝乡)
 Khang Bố (康布乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Xigazê


title: Styringomyia cornuta

text:
Styringomyia cornuta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Saint-Rémy, Côte-d'Or

text:
Saint-Rémy là một xã ở tỉnh Côte-d'Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Côte-d'Or


title: Limnephilus peltus

text:
Limnephilus peltus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Limnephilus


title: Nessa, Burgenland

text:
Nessa là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Nessa, Burgenland có diện tích 14,03 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 977 người.

Tham khảo


title: Saint-Martin-de-Lenne

text:
Saint-Martin-de-Lenne  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Saintmartindelenne


title: Trentepohlia leucoxena

text:
Trentepohlia leucoxena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Synetocephalus autumanlis

text:
Synetocephalus autumanlis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Synetocephalus


title: Tillandsia cochabambae

text:
Tillandsia cochabambae là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của Bolivia.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Bolivian Bromeliaceae  Truy cập 21 tháng 10 năm 2009

C
Thực vật Bolivia


title: Xenoda parvula

text:
Xenoda parvula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Xenoda


title: Melanoxanthus lateralis

text:
Melanoxanthus lateralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Kẹo cao su

text:
Kẹo cao su (còn gọi kẹo gum hoặc kẹo sinh-gum do phiên âm từ tiếng Pháp "chewing-gum") là một dạng kẹo được thiết kế mềm để nhai mà không nuốt. Theo truyền thống, nó được làm từ nhựa chicleđược lấy từ cây hồng xiêm. Tuy nhiên, ngày nay, vì lý do kinh tế và chất lượng nên kẹo cao su sử dụng chất polymer trên nền dầu mỏ thay cho nhựa chicle từ cây hồng xiêm. Người Mêxicô rất thích ăn loại kẹo này và nhai nó suốt ngày. Từ đó, danh tiếng kẹo cao su lại được vang đi khắp mọi nơi trên thế giới. Đây là loại kẹo đặc biệt, đường sẽ tan nhanh và kẹo sẽ hết ngọt sau khi nhai một thời gian. Loại này thường chỉ nhai mà không nuốt (mặc dù có thể nuốt nhưng không quá 2 viên/thanh).

Lịch sử
"Kẹo cao su", với những dạng khác nhau, đã tồn tại từ xa xưa, ít ra là từ thời Hy Lạp cổ đại. Người Hy Lạp nhai nhựa của cây nhũ hương; còn ở Ấn Độ, phổ biến là cây trầu không (một loại cây chứa chất gây mê nhẹ); trong khi đó, người Da đỏ lại nhai nhựa thông. Khoảng năm 1850, một loại nhựa được làm từ parafin phát triển nhanh chóng, và trở nên phổ biến, vượt trội hơn cả nhựa thông. Những loại kẹo cao su hiện đại đầu tiên được phát triển vào những năm 1860, khi nhựa cây chicle được nhập khẩu từ México vào Mỹ để coi như một vật liệu mới bên cạnh cao su, nó không thể thay thế hoàn toàn cho cao su nhưng lại nhanh chóng thống trị thị trường. Nhựa cây chicle, và các loại nhựa cây tương tự được các công ty chuyên sản xuất kẹo cao su ưa chuộng vì có kết cấu mịn và mềm, giữ hương vị tốt. Người ta nhai suốt ngày cho đỡ buồn cái miệng.

Thổ dân Maya đã bắt đầu nhai chicle từ 2000 năm trước và kể từ đó người Mexico cũng thường nhai loại chất dẻo này. Chính Nhà độc tài Santa Ann cũng nhai chicle.

Từ trận chiến Alamo đến phát minh kẹo cao su hiện đại
Antonio López de Santa Anna, là một vị tướng và là một nhà độc tài Mexico, ông ta thích ví mình như "Napoleon" của miền Tây, Nổi tiếng nhất với trận tấn công vũ bão vào Alamo năm 1836 và giết sạch quân phòng thủ ở đó, ông ta trở thành nhà độc tài cai trị Mexico suốt một thời gian dài cho đến khi người Mexico lật đổ, buộc ông phải sống lưu vong. Và Santa Anna đã đến New York, vào năm 1869, nhà độc tài ở tuổi 75 này đang sống trên đảo State. Ông ta đã có dự định lên kế hoạch quyên tiền cho một cuộc cách mạng ở Mexico bằng cách bán chicle, một loại kẹo dẻo được lấy từ cây hồng xiêm. Khi gặp nhà phát minh Thomas Adams, ông ta vẽ ra một viễn cảnh màu hồng về cách biến chicle thành một chất có giá thành thấp thay thế cao su. Adams đồng ý thử xem sao.

Kế hoạch làm giàu của họ thất bại hoàn toàn. Cuối cùng, Santa Anna trở lại México, còn Adams bế tắc với đống chicle vô dụng. Lúc sắp mang chúng vứt xuống sông East thì ông đi ngang qua một cửa hàng dược phẩm và nhìn thấy một cô bé đang mua kẹo sáp để nhai. Sực nhớ rằng người Mexico thường nhai chicle, Adams nghĩ ông có thể vớt vát được đống bỏ đi này bằng cách biến thành kẹo dẻo.

Chicle đã chứng tỏ được ưu thế vượt trội so với kẹo sáp. Sản phẩm "kẹo gôm số 1 New York của Adams" trở nên phổ biến. Đây là tổ tiên của tất cả những gói kẹo cao su trên kệ hàng ngày nay. Và nó đã tạo ra một cơn sốt kẹo cao su mà cho đến nay vẫn còn chưa hạ nhiệt.

Sau loại kẹo đầu tiên, Adams đã cho ra đời nhiều loại tiếp theo, trong đó có loại kẹo cao su Blackjack hương cam thảo và một sản phẩm hiện nay vẫn còn tồn tại trên thị trường là Chiclet.

Các dạng kẹo cao su
Ngày nay, kẹo cao su đạt đến sự đa dạng của hương vị. Không có kiểu kẹo cao su nào tiêu chuẩn, nó có thể được phát triển thành nhiều hình dạng, kích thước. Một số ví dụ gồm:

 Dạng tép (dạng thẻ): phẳng, mỏng.
 Dạng cuộn tròn: hình dạng tương tự như dạng tép nhưng dài hơn, vì thế nó được cuộn tròn lại bên ngoài một cái lõi.
 Dạng viên bao đường: thông thường được đóng gói trong giấy bạc.
 Dạng nhân mềm: bên trong có nhân ngọt.
 Dạng thổi bóng: độ dai cao, có thể thổi thành bong bóng.
 Dạng không đường: dùng để ăn kiêng.

Kẹo cao su và vấn đề sức khỏe
Nếu ăn quá nhiều kẹo cao su (đặc biệt là vị bạc hà) sẽ gây nóng, mọc mụn nhiều và chảy máu dạ dày.

Khi nuốt lượng lớn bã kẹo cao su (từ 2 thanh trở lên) có thể gây tắc ruột nếu không kịp thời xử lý nhất là với trẻ nhỏ hệ đường ruột chưa hoàn thiện.

Kẹo cao su và sức khỏe răng miệng

Kẹo cao su chứa đường
Sucrose là một loại đường đôi, thường có trong thành phần kẹo cao su. Vi khuẩn trong miệng chuyển hóa sucrose và các loại carbohydrate có khả năng lên men khác. Những loại vi khuẩn này (đặc biệt là Streptococcus mutans và Lactobacillus spp) hình thành màng sinh học và axit làm mất khoáng men răng và tạo lỗ sâu. Mức độ gây sâu răng của kẹo cao su chứa đường còn tùy thuộc vào đặc tính tương hợp lý học, thời gian giữ kẹo trong miệng, tần suất nhai và thời điểm sử dụng (ví dụ, nhai kẹo cao su chứa đường trước khi ăn giúp giảm sản xuất axit, ít gây sâu răng hơn trường hợp nhai kẹo sau ăn).

Kẹo cao su không đường
Kẹo cao su có nhãn dán "không đường" nếu lượng đường trong mỗi viên kẹo ít hơn 0,5g. Các chất tạo vị ngọt mạnh thay thế đường trong kẹo cao su như: acesulfame kali, aspartame, neotame, saccharin, sucralose hoặc đường từ cây cỏ ngọt. Các dẫn xuất rượu của đường (sugar alcohol) / như erythritol, isomalt, maltitol, mannitol, sorbitol hoặc xylitol cũng có thể tạo độ ngọt cho kẹo. Khác với đường, những chất tạo ngọt này không gây sâu răng vì vi khuẩn gây bệnh trong mảng bám chuyển hóa chúng chậm hoặc không chuyển hóa được. Những chất tạo ngọt này dù chứa hàm lượng calo thấp hơn đường nhưng theo Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (hiệp hội FDA), aspartame và các hợp chất rượu từ đường kể trên đều là chất tạo ngọt dinh dưỡng vì chứa hơn 2% calo so với một lượng đường tương đương.

Acid
Kẹo cao su có chứa axit tạo vị (như axit citric) hoặc axit do vi khuẩn sinh ra khi dùng loại kẹo chứa đường có thể làm giảm pH mảng bám. Giá trị pH tới hạn gây ra phá hủy men răng là 5,5. Khi pH giảm dưới giá trị này sẽ gây ra quá trình mất khoáng men và hình thành sang thương sâu răng. Kẹo cao su có pH thấp hơn 5,5 có thể góp phần làm mòn men răng.

Lượng nước bọt
Lưu lượng nước bọt không kích thích trung bình ở người khỏe mạnh là 0,3-0,4 mL/phút. Hoạt động cơ học khi nhai sẽ kích thích nước bọt: khi nhai kẹo cao su không đường và không vị cũng gây kích thích lưu lượng nước bọt tăng 10-12 lần so với khi không kích thích. Các chất tạo vị cũng gây kích thích nước bọt. Lưu lượng nước bọt kích thích tăng đáng kể khi nhai kẹo cao su có chất tạo ngọt và tạo vị.

Nước bọt kích thích ngăn ngừa nguy cơ xoi mòn răng qua một vài cơ chế. Nước bọt trung hòa axit có trong thức ăn và đồ uống làm yếu bề mặt men răng. Đồng thời, khi nuốt lượng nước bọt kích thích dư thừa sẽ giúp rửa sạch axit. Nước bọt kích thích chứa protein, natri, calci, clo và bicarbonate ở nồng độ cao, do đó có khả năng đệm mạnh hơn nước bọt không kích thích. Ngoài ra, nước bọt còn cung cấp cho bề mặt răng một lượng protein, tạo ra lớp men mỏng chống lại sự xoi mòn.

Nước bọt kích thích cũng giúp rửa trôi các loại carbohydrate có khả năng lên men, do đó giúp loại bỏ chúng trước khi vi khuẩn trong mảng bám thực hiện quá trình chuyển hóa. Cơ chế này cùng với quá trình bảo vệ chống xoi mòn răng đã nêu ở trên là những lý do giải thích vì sao các thử nghiệm lâm sàng cho thấy tỷ lệ mắc sâu răng giảm ở các đối tượng nhai kẹo cao su ít đường trong 20 phút sau khi ăn.

Những tác động khác của kẹo cao su
Kẹo cao su làm tăng lượng nước bọt nên cũng giúp rửa sạch axit trong thực quản thông qua việc làm tăng quá trình tiết và nuốt. Kẹo cao su còn làm giảm các triệu chứng ở bệnh nhân trào ngược dạ dày – thực quản hay trào ngược thanh quản – hầu.

Kẹo cao su không đường còn là phương pháp hiệu quả để điều trị khô miệng ở những bệnh nhân còn khả năng tiết nước bọt. Theo một tổng quan hệ thống, sử dụng kẹo cao su không đường cải thiện các triệu chứng chủ quan của khô miệng tương đương với các tác nhân kích thích nước bọt và tác nhân thay thế nước bọt (nước bọt nhân tạo) nhưng không có hiệu quả kéo dài. Hiện chưa có bằng chứng nào về một loại kẹo cao su chuyên biệt có tác dụng ưu việt ở mặt này.

Có thể sử dụng kẹo cao su thay cho chải răng và dùng chỉ nha khoa không?
Chỉ nên sử dụng kẹo cao su để hỗ trợ việc chải răng và dùng chỉ nha khoa, không phải là một phương pháp thay thế hiệu quả. Theo khuyến cáo của ADA, nên chải răng ngày 2 lần với kem đánh răng có chứa fluor và làm sạch mảng bám kẽ răng 1 lần mỗi ngày bằng chỉ nha khoa hoặc các dụng cụ nha khoa khác.

Kẹo cao su và vấn đề xã hội

Hiện nay, kẹo cao su là một loại thực phẩm dùng để đỡ buồn miệng. Nếu nhổ bã kẹo bừa bãi, nó có thể gây phiền hà cho người khác, làm mất vệ sinh. Vì vậy, phải gói bã vào tờ giấy mỏng và vứt vào thùng rác sau khi nhai hết vị ngọt.

Vấn đề bã kẹo cao su
Bã kẹo cao su dính rất chặt và chắc với bê tông và những bề mặt cứng khác, cần một nỗ lực rất lớn để loại bỏ chúng.

 Nếu bã kẹo dính vào tóc, có thể loại bỏ (ít ra là từng phần) với bơ đậu phộng hay dầu thực vật, bã còn có thể được hoà tan với những loại bột khác nhau. Một cách khác là đặt một túi nước đá trên vùng bị dính bã kẹo rồi lấy ra từ từ. Nếu dính ít, có thể cẩn thận lấy ra bằng lược có răng tốt.
 Nếu bã kẹo dính trên quần áo, có thể đặt vào tủ lạnh cho cứng rồi cạo chúng ra. Phần còn lại còn bị dính trên quần áo, trùm một cặp giấy lên đó và ủi.
 Nếu bã kẹo dính vào bề mặt cứng, có thể dí cục đá thật lạnh lên trên ấy. Bã kẹo sẽ bị cứng lại, chất kết dính không còn. Sau đó, gỡ bỏ trực tiếp bằng tay hoặc cạo bằng dao, kéo, thìa,...

Tham khảo

 The Greatest war stories naver told 100 tales from military history to astonish, bewilder, and stupefy_Rick Beyer.

Liên kết ngoài

Cao su, kẹo
Cao su, kẹo
Món ngọt


title: Anthophora lesquerellae

text:
Anthophora lesquerellae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1896


title: Anodocheilus exiguus

text:
Anodocheilus exiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Anodocheilus


title: Derek Walcott

text:
Derek Alton Walcott (23 tháng 1 năm 1930 – 17 tháng 3 năm 2017) là nhà thơ, nhà soạn kịch người Saint Lucia được trao Giải Nobel Văn học năm 1992. Được thừa hưởng sự kết hợp nền văn hóa Caribe cùng với di sản thuộc địa Anh, ông đã trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của thi ca đương đại.

Tiểu sử
Derek Walcott sinh ở Castries, đảo Saint Lucia. Học trường cao đẳng St. Mary's College ở quê hương Saint Lucia. Tốt nghiệp Đại học West Indies ở Jamaica năm 1953, Walcott làm giáo viên trường phổ thông rồi phóng viên của các tờ báo Public Opinion và Trinidad Guardian. Năm 18 tuổi in 25 Poems (25 bài thơ) bán trên đường phố Castries nhưng thực sự nổi tiếng với tập thơ In a Green Night (Đêm xanh, 1960). Với tập thơ này Walcott được đánh giá là nhà thơ của xứ thuộc địa đã sáng tạo ra tác phẩm ngang hàng với các nhà thơ nổi tiếng nhất ở chính quốc. Thơ của Walcott chủ yếu được viết bằng tiếng Anh, đôi khi mang sắc thái ngôn ngữ địa phương. Ngoài những tác phẩm thơ, ông còn nổi tiếng trong lĩnh vực sáng tác kịch, trong đó phải kể đến vở Remember and Pantomime (Lễ tưởng niệm và vở kịch câm, 1980). Một số vở kịch của ông được viết bằng thơ. Năm 1959 ông thành lập nhà hát Trinidad và viết nhiều vở kịch cho nhà hát này.

Derek Walcott đi du lịch rất nhiều nước nhưng các tác phẩm của ông mang nặng các yếu tố của xã hội Jamaica với sự du nhập văn hóa từ châu Phi, châu Á, châu Âu. Trong nhiều năm ông sống ở Trinidad, dạy văn học và cách viết văn sáng tạo ở Đại học Boston. Walcott từ chối danh hiệu công dân Anh và nhập quốc tịch Saint Lucia – một quốc đảo có đường kính 25 dặm với gần 25.000 người dân. Cho đến nay ông đã xuất bản hơn 40 tập thơ và kịch. Kinh nghiệm sống tại một đất nước thuộc địa của Anh đã có ảnh hưởng rất lớn tới cuộc đời và sáng tác của ông. Nhà thơ Joseph Brodsky (giải Nobel Văn học 1987), là người bạn gần gũi thân thiết của Walcott, đã viết về Saint Lucia như sau: "Cristoforo Colombo đã tìm ra nó, người Anh đã chiếm nó làm thuộc địa và Derek Walcott làm cho nó trở thành bất tử."

Năm 1981, Walcott được nhận giải "Dành cho các thiên tài" 250.000 USD của Quỹ John và Katrin Makartuz. Năm 1992 ông nhận giải Nobel vì đã sáng tạo nên những mẫu mực thơ ca tuyệt vời của xứ Caribe.

Tác phẩm
25 Poems (25 bài thơ, 1948), thơ
Epitaph for the Young (Văn mộ chí cho tuổi trẻ, 1949), thơ
In a Green Night (Đêm xanh, 1948 – 1960), thơ
The Castaway and Other Poems (Người đắm tàu và những bài thơ khác, 1965) thơ
Gulf and Other Poems (Vịnh và những bài thơ khác, 1969), thơ
Another Life (Một cuộc đời khác, 1973), thơ
Sea Grapes (Nho biển, 1978), thơ
The Star – Apple Kingdom (Vương quốc Star – Apple, 1979), thơ
Remember and Pantomime (Lễ tưởng niệm và kịch câm, 1980), kịch
The Fortunate Traveller (Người lữ hành may mắn, 1981), thơ
Midsummer (Giữa mùa hè, 1984), thơ
Dream on Monkey Mountain and Other Plays (Giấc mơ trên đồi khỉ và những vở kịch khác, 1970), kịch
Beef, No Chicken (Thịt bò, không thịt gà, 1985), kịch
The Arkansas Testament (Chúc thư Arkansas, 1987), thơ
Omeros (1990), thơ
The Odyssey (1993), kịch
Walker and The Ghost Dance (2002), kịch
The Prodigal (Đứa con phóng đãng, 2004), thơ
White Egrets (2010), thơ
Moon – Child (2011), kịch
O Starry Starry Night (2014(, kịch

Chú thích

Tham khảo
Nhà thơ giải Nobel 1900 – 2006. Nhà xuất bản Lao động, Hà Nội, 2006.

Liên kết ngoài
International Poetry Forum Readings

Nhà văn Saint Lucia
Nhà thơ Saint Lucia
Nhà thơ Anh
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Saint Lucia đoạt giải Nobel
Giải thưởng MacArthur Fellows
Nhà soạn kịch thế kỷ 20


title: Ampilly-le-Sec

text:
Ampilly-le-Sec là một xã ở tỉnh Côte-d'Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 285 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Adenomera araucaria

text:
Adenomera araucaria là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Tham khảo

 Kwet, A., Garcia, P. &Angulo, A. 2004. Adenomera araucaria. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Adenomera
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật được mô tả năm 2002


title: 6910 Ikeguchi

text:
6910 Ikeguchi (1991 FJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 3 năm 1991 bởi S. Otomo và O. Muramatsu ở Kiyosato.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6910 Ikeguchi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Sân bay Atlin

text:
Sân bay Atlin, , là một sân bay nằm ở 1,9 km về phía đông bắc của Atlin, British Columbia, Canada. Sân bay này được xếp vào nhóm sân bay lối vào (airport of entry).

Sân bay này có 1 đường băng dài 1204 m bề mặt sỏi.

Liên kết ngoài
Trang về sân bay này  trên hướng dẫn Nơi bay của COPA

Tham khảo

Atlin


title: Colostethus maquipucuna

text:
Colostethus maquipucuna là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Colostethus maquipucuna. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Colostethus
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Pterostylis melagramma

text:
Pterostylis melagramma là một loài lan đặc hữu tây nam Australia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M


title: Centroscelis centroscelisvogeli

text:
Centroscelis Centroscelisvogeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Centroscelis


title: Perdita puncticeps

text:
Perdita puncticeps là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1971


title: Sư đoàn Bộ binh 87 (Đức Quốc Xã)

text:
Sư đoàn Bộ binh 87, là một sư đoàn bộ binh của Đức Quốc xã được thành lập vào ngày 26 tháng 8 năm 1939 tại Altenburg.

Sĩ quan chỉ huy
 Trung tướng Bogislav von Studnitz, ngày 26 tháng 8 năm 1939
 Walter Lucht, ngày 17 tháng 2 năm 1942
 Trung tướng Bogislav von Studnitz, ngày 01 tháng 3 năm 1942
 Trung tướng Werner Richter, ngày 22 tháng 8 năm 1942
 Walter Hartmann, ngày 1 Tháng 2 năm 1943
 Trung tướng Mauritz Freiherr von Strachwitz, ngày 22 tháng 11 năm 1943
 Trung tướng Gerhard Feyerabend, tháng 8 năm 1944
 Thiếu tướng Helmuth Walter, tháng 9 năm 1944
 Trung tướng Mauritz Freiherr von Strachwitz, ngày 16 tháng 1 năm 1945

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Wendel, Marcus (2004). "87. Infanterie-Division".
 "87. Infanterie-Division". German language article at www.lexikon-der-wehrmacht.de. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2008.

8


title: Buchanania lanceolata

text:
Buchanania lanceolata là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Buchanania lanceolata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ấn Độ
Buchanania (Anacardiaceae)
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Ấn Độ


title: Ball's Pyramid

text:
Ball's Pyramid (Kim tự tháp của Ball) là một đảo đá nút, một khối đá tàn dư của núi lửa hình khiên và miệng núi lửa nằm cách đảo Lord Howe  về phía đông nam. Nó cao  trong khi chỉ dài  và rộng  khiến nó trở thành khối đá tàn dư núi lửa cao nhất thế giới. Ball's Pyramid là một phần của Công viên biển Đảo Lord Howe, nằm cách  về phía đông bắc Sydney.

Dốc, xói mòn và được hình thành 6,4 triệu năm trước, Ball's Pyramid nằm ở trung tâm của thềm lục địa và được bao quanh bởi vùng biển động khiến mọi biện pháp tiếp cận hòn đảo trở lên rất khó khăn.

Lịch sử
Đảo đá này được đặt theo tên của Trung úy Hải quân Hoàng gia Anh Henry Lidgbird Ball, người đã báo cáo về việc phát hiện ra nó vào năm 1788. Cũng trong chuyến đi này, ông cũng đã báo cáo về việc phát hiện ra đảo Lord Howe. Người đầu tiên lên bờ được cho là Henry Wilkinson, một nhà địa chất của Bộ Mỏ New South Wales vào năm 1882.

Năm 1964, một nhóm leo núi bao gồm cả Dick Smith và các thành viên khác của phong trào Hướng đạo đã cố gắng leo lên đỉnh của đảo đá. Nhưng đến ngày thứ năm họ đã phải quay trở lại vì thiếu lương thực và nước uống. Đảo đá lần đầu tiên được chinh phục là vào ngày 14 tháng 2 năm 1965 bởi Bryden Allen, John Davis, Jack Pettigrew và David Witham của Câu lạc bộ leo núi Sydney. Jack Hill của New Zealand sau đó leo lên đỉnh cùng với Jack Pettigrew vào ngày hôm sau. Don Willcox và Ben Sandilands là một phần của nhóm hỗ trợ.

Năm 1979, Dick Smith đã trở lại hòn đảo cùng với những người leo núi là John Worrall và Hugh Ward. Họ đã thành công trong việc leo lên đỉnh hòn đảo, treo Cờ New South Wales được trao bởi thống đốc bang Neville Wran, tuyên bố là lãnh thổ của Úc. Leo lên đảo đá sau đó đã bị cấm vào năm 1982 theo sửa đổi Đạo luật Đảo Lord Howe. Vào năm 1986, mọi hoạt động tới đảo đá đã bị cấm bởi Hội đồng Đảo Lord Howe. Năm 1990, chính sách này đã được nới lỏng để cho phép một số người leo núi, theo những điều kiện nghiêm ngặt và trong những năm gần đây kèm theo yêu cầu là được sự cho phép của bộ trưởng bang liên quan.

Địa lý
Cũng giống như đảo Lord Howe và Chuỗi núi ngầm Lord Howe, Ball's Pyramid cũng nằm trên Sống núi Lord Howe, và là một phần của lục địa Zealandia. Xung quanh nó có một vài đảo vệ tinh nhỏ. Đá Observatory và đảo nhỏ Wheatsheaf nằm cách khoảng  về phía tây-tây bắc và tây-tây nam của đảo. Đá Đông Nam là một đỉnh cao nằm cách Ball's Pyramid  về phía đông nam.

Phần thềm có chiều dài  và rộng trung bình , nằm ở độ sâu trung bình  so với mặt biển. Nó được ngăn cách bởi một hẻm núi ngầm sâu  và một phần thềm khác, nơi có đảo Lord Howe. Các vách của Khối đá tàn dư tiếp tục kéo sâu xuống dưới mặt nước cho đến phần thềm.

Động thực vật

Trên đảo là nơi có những bụi cây Melaleuca howeana. Chúng phát triển qua những kẽ hở nhỏ, nơi nước thấm qua các vết nứt. Đặc biệt, hòn đảo là nhà của quần thể hoang dã Bọ que Đảo Lord Howe cuối cùng trên thế giới. Sau lần nhìn thấy cuối cùng trên Đảo Lord Howe vào năm 1920, chúng được cho là đã tuyệt chủng. Tuy nhiên, trong một cuộc leo núi năm 1964, một xác của loài bọ này đã được tìm thấy và chụp lại. Trong những năm sau đó, một số mẫu vật chết được phát hiện, nhưng những nỗ lực tìm kiếm mẫu vật sống đã không thành công.

Năm 2001, một nhóm các nhà côn trùng học và bảo tồn đã đến đảo đá để lập biểu đồ hệ động thực vật. Như đã hy vọng, họ đã phát hiện ra một quần thể Bọ que Đảo Lord Howe sống trong một khu vực rộng  ở độ cao  so với bờ biển, dưới một bụi cây Melaleuca howeana. Số lượng cực kỳ ít, chỉ có 24 cá thể. Hai cặp đã được đưa đến lục địa Úc và các quần thể mới đã được nhân giống thành công, với mục tiêu cuối cùng là lại đưa chúng về với đảo Lord Howe.

Tham khảo

Đọc thêm

 "Rock of Ages", transcript of Australian Broadcasting Corporation Australian Story TV episode, ngày 11 tháng 4 năm 2005.

Liên kết ngoài

Di sản thế giới tại Úc
Núi lửa hình khiên
Núi lửa Thái Bình Dương


title: Saint-Congard

text:
Saint-Congard () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 21,87 km², dân số năm 1999 là 637 người. Khu vực này có độ cao từ 5-102 mét trên mực nước biển.

Cư dân của Saint-Congard danh xưng trong tiếng Pháp là Saint-Congardais.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Saint-Congard
Bản đồ của Saint-Congard trên Michelin

Saintcongard


title: Cui biển

text:
Cui hay cui biển (danh pháp hai phần: Heritiera littoralis Dryand.) là loài thực vật thuộc họ Cẩm quỳ. Loài này được Aiton mô tả khoa học đầu tiên năm 1789.

Cây gỗ lớn cao 10 - 18m. Lá hình bầu dục hay trái xoan, dạng tim ở gốc, nhọn, nguyên, dai, gần như nhẵn ở mặt trên, màu bạc do có lông vẩy ở mặt dưới, dài 5.5 – 20 cm, rộng 2.2 – 8 cm; cuốn ngắn dài 0.8 – 2 cm. Hoa đơn tính, thành chùy thưa ở nách lá, có lông mềm hay lông vẩy. Hoa có 5 răng đài; ở hoa đực có 5-6 nhị xếp trên một cột ngắn, hoa cái có bầu 5 ô. Quả gồm 1-2 quả đại hóa gỗ, hơi có cuống, có lườn trên lưng theo chiều dài. Hạt đơn đôc, hình trứng dài 20mm, rộng 15mm, có vỏ nâu, dày, với lá mầm dày và nạc.

Phân bố ở Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam, Malaysia, Indonesia đến Australia;

Thường gặp trong rừng thứ sinh gần biển và hải đảo, ở độ cao dưới 100m. Có khi được trồng để chắn gió, bảo vệ bờ biển. Tái sinh trung bình dưới tán rừng. Sinh trưởng chậm.

Cui biển là loại cây lớn với các loại hạt dạng cánh, dễ dàng nhận biết bởi các vảy bạc ở mặt dưới của lá.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thực vật được mô tả năm 1789
L
Rừng ngập mặn
Thực vật ngập mặn
Thực vật đảo Giáng Sinh
Loài ít quan tâm


title: Xymene erectus

text:
Xymene erectus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xymene


title: Sân bay quốc gia Tamuín

text:
Sân bay quốc gia Tamuín  là một sân bay ở Tamuín, San Luis Potosí, México. Sân bay này có 1 đường băng dài 1443 m bề mặt nhựa đường. Sân bay này được xây dựng năm 1965 trên diện tích 130 ha, nhà ga rộng 3000 m². Sân bay này hoạt động từ 7h sáng đến 19h tối.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
Aeromar (Thành phố Mexico, San Luis Potosí)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lazaro Cardenas


title: Moropsyche tenuis

text:
Moropsyche tenuis là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Moropsyche


title: Lev Aleksandrovich Mey

text:
Lev Aleksandrovich Mey (tiếng Nga: Лев Александрович Мей, 13 tháng 2 năm 1822 – 16 tháng 5 năm 1862) là dịch giả, nhà viết kịch, nhà thơ Nga.

Tiểu sử
Lev Mey sinh ở Moskva trong một gia đình quý tộc gốc Đức đã sa sút. Bố ông là một sĩ quan từng tham gia trận đánh Borodino nổi tiếng, mất khi ông mới 5 tuổi. Học xong trường Lycee, ông làm việc trong tòa thị chính Moskva. Những năm 1848 – 1853 là thành viên tích cực của tạp chí Москвитянин, làm quen với các nhà thơ: Grigoryev, Ostrovsky. Từ năm 1853 chuyển về sống ở Sankt-Peterburg, làm việc ở cơ quan lưu trữ và tập trung cho việc sáng tác. Ông cộng tác với các tạp chí: «Отечественные записки», «Сын отечества», «Светоч», «Время, và các báo: «Русский мир», «Иллюстрация». Từ năm 1862, vợ ông vay tiền của bạn bè mở tạp chí «Модный магазин» được bạn đọc đón chào rất nồng nhiệt.

Thơ của Lev Mey giàu nhạc điệu, nhiều bài thơ của ông lấy đề tài lịch sử và dân gian, chuyển tải một cách trung thành tâm lý và những nhân vật của lịch sử. Ngoài sáng tác thơ, văn, Lev Mey còn dịch nhiều nhà thơ lớn như Anacreon, Lord Byron, Johann Wolfgang von Goethe, Heinrich Heine, Taras Shevchenko, Adam Mickiewicz … ra tiếng Nga. Nhiều bản dịch thơ của ông đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị. Lev Mey mất ở Sankt-Peterburg năm 1862.

Tác phẩm
Хозяин, 1849
Оборотень, 1858
Песня про княгиню Ульяну Андреевну Вяземскую, 1858
Песня про боярина Евпатия Коловрата, 1859
Александр Невский, 1861
Юдифь, 1855
Еврейские песни, 1856
Соборное Воскресенье, 1850
Медвежья правда, 1850
Гривенник, 1860
Чубук, 1860
Батя, 1861
Царская невеста (1849)
Псковитянка (1849-1859)
Полн. собр. соч., 4 изд., т. 1-2, СПБ, 1911
Избр. произв. [Вступ. ст. Г. М. Фридлендера], М. - Л., 1962
Избр. произв. [Вступ. ст. К. К. Бухмейер], Л., 1972

Một vài bài thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Лев Мей Стихи
 Стихи Льва Мея в Антологии русской поэзии

Sinh năm 1822
Mất năm 1862


title: 17285 Bezout

text:
17285 Bezout (2000 NU) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 7 năm 2000 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17285 Bezout

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Ampedus pedalis

text:
Ampedus pedalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Bulbophyllum scabratum

text:
Bulbophyllum scabratum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

scabratum]]

S


title: Copelatus concii

text:
Copelatus concii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bilardo miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Drepanidae

text:
Drepanidae là một họ bướm đêm có khoảng 1000 loài được ghi nhận trên khắp thế giới. Họ này được chia thành 3 phân họ (Minet và Scoble, 1999) có cấu tạo ở tai giống nhau. Thyatirinae, trước đây được xếp là một họ có vẻ bề ngoài rất giống Noctuidae. Nhiều loài trong nhóm này có một chỏm dạng móc rõ ràng ở cánh trước.

Các loài điển hình
Có 15 loài sống ở Anh:
 Falcaria lacertinaria
 Drepana binaria
 Watsonalla cultraria
 Drepana falcataria
 Sabra harpagula
 Cilix glaucata
 Thyatira batis
 Habrosyne pyritoides
 Tethea ocularis
 Tethea or
 Tetheella fluctuosa
 Ochropacha duplaris
 Cymatophorima diluta
 Achlya flavicornis
 Polyploca ridens

Một loài sống ở Ấn Độ:
Oreta extensa

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

  (1986): Collins Guide to the Insects of Britain và Western Europe
  (1999): The Drepanoid/Geometroid Assemblage. In: Kristensen, N.P. (ed.): Lepidoptera, Moths và Butterflies Volume 1: Evolution, Systematics, và Biogeography, chapter 17. Handbuch der Zoologie. Eine Naturgeschichte der Stämme des Tierreiches / Handbook of Zoology. A Natural History of the phyla of the Animal Kingdom. vol. IV: Arthropoda: Insecta. Part 35. Walter de Gruyter, Berlin & New York.
  (1984): Colour Identification Guide to Moths of the British Isles

Liên kết ngoài
CSIRO  Images


title: Giáo dục bậc cao

text:
Giáo dục bậc cao (tiếng Anh: higher education) là giai đoạn giáo dục bậc cao thường diễn ra ở các viện đại học, trường đại học, trường cao đẳng, học viện, chủng viện, nhạc viện và viện công nghệ, bao gồm các bậc sau trung học phổ thông như cao đẳng, đại học, và sau đại học.

Quyền tiếp cận giáo dục đại học được nói đến trong một số văn kiện nhân quyền quốc tế. Điều 13 Công ước Quốc tế về các Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa (1966) của Liên Hiệp Quốc cho rằng "giáo dục đại học phải được phổ cập bình đẳng cho mọi người bằng những phương cách thích hợp, tùy thuộc vào khả năng, và đặc biệt phải tiến dần đến miễn phí". Điều 2 của Công ước châu Âu về Nhân quyền (1950) quy định các nước ký tên phải bảo đảm quyền giáo dục.

Bài này chưa nói đến hoạt động nghiên cứu và học tập bậc cao trong các tôn giáo và trong các cơ sở do tôn giáo điều hành như tu viện, thiền viện, chủng viện và trường Phật học. Bài viết cũng không đề cập đến những hoạt động giáo dục sau trung học không thuộc phạm vi giáo dục đại học mô tả ở trên. Về những hoạt động học tập bậc cao thời cổ đại, xem bài Các cơ sở học tập bậc cao thời cổ đại.

Tổng quan

Giáo dục đại học bao gồm các hình thức giáo dục diễn ra ở các cơ sở học tập bậc sau trung học, cuối khóa học thường được trao văn bằng học thuật hoặc cấp chứng chỉ. Các cơ sở giáo dục đại học không chỉ bao gồm các trường đại học và viện đại học mà còn các trường chuyên nghiệp, trường sư phạm, trường cao đẳng, trường đại học công lập và tư thục hệ hai năm, và viện kỹ thuật. Điều kiện nhập học căn bản đối với hầu hết các cơ sở giáo dục đại học là phải hoàn thành giáo dục trung học, và tuổi nhập học thông thường là khoảng 18 tuổi.

Giáo dục đại học bao gồm các hoạt động giảng dạy, nghiên cứu, thực tập (như trong các trường y khoa và nha khoa), và phụng sự xã hội của các cơ sở giáo dục đại học. Các hình thức giáo dục đại học bao gồm: giáo dục tổng quát (general education), thường bao gồm đáng kể những yếu tố lý thuyết và trừu tượng cùng với những khía cạnh ứng dụng; giáo dục chú trọng đến các ngành khai phóng (liberal arts education), bao gồm các ngành nhân văn, khoa học, nghệ thuật; giáo dục mang tính huấn nghệ (vocational education), kết hợp cả việc giảng dạy lý thuyết lẫn những kỹ năng thực hành; giáo dục chuyên nghiệp (professional education), như trong các ngành kiến trúc, kinh doanh, luật, y khoa, v.v...

Ở nhiều quốc gia phát triển, có tới 50 phần trăm dân số theo học trong các cơ sở giáo dục đại học. Giáo dục đại học do đó rất quan trọng đối với kinh tế quốc gia, với tư cách là một ngành kinh tế và là nơi giáo dục và đào tạo nhân lực cho phần còn lại của nền kinh tế. Những người theo học đại học thường kiếm được mức lương cao hơn và ít có khả năng bị thất nghiệp hơn so với những người có học vấn thấp hơn.

Giáo dục đại học ở một số quốc gia

Giáo dục đại học ở Việt Nam

Đại học (từ tương tự trong tiếng Anh: university) chính thức có nghĩa là một cơ sở hay cơ cấu giáo dục đại học vào đầu thập niên 1990, khi Chính phủ Việt Nam thành lập các đại học quốc gia và đại học cấp vùng bằng cách gộp một số trường đại học lại với nhau. Các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam có các tên gọi: trường đại học, trường đại học bách khoa, trường đại học tổng hợp, trường đại học cộng đồng, viện đại học, viện đại học bách khoa, đại học, đại học quốc gia, học viện, nhạc viện, trường cao đẳng, trường cao đẳng cộng đồng... Trong ngôn ngữ hàng ngày, "trường đại học" và "viện đại học" thường được gọi ngắn gọn hay thân mật là "đại học", mặc dù "đại học" là một loại hình cơ sở riêng biệt; về những nghĩa khác của "đại học".

Các chính thể độc lập ở Việt Nam từ thế kỷ 20 nói chung đều nhấn mạnh đến công tác giáo dục và quyền được giáo dục của người dân, mặc dù triết lý giáo dục, mục tiêu giáo dục, và cách tổ chức thực hiện có khác nhau. Điều này thể hiện trong các tuyên bố của chính phủ Trần Trọng Kim thời Đế quốc Việt Nam, và trong các bản hiến pháp của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1946 và 1959), Việt Nam Cộng hòa (1956 và 1967), và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1980 và 1992). Riêng Hiến pháp Việt Nam Cộng hòa còn nói rõ "nền giáo dục đại học được tự trị."

Năm 1975, sau chiến tranh, tất cả cơ sở giáo dục đại học tư thục từng hoạt động ở miền Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa bị giải thể, các cơ sở giáo dục đại học công lập bị giải thể hoặc bị chia ra hay sắp xếp lại theo mô hình phân tán ngành học của Liên Xô; quyền tự trị đại học bị bãi bỏ. Giáo dục Việt Nam dưới các chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, gồm cả giáo dục đại học, bị chính trị hóa, và hoàn toàn nằm dưới sự quản lý của nhà nước và Đảng Cộng sản Việt Nam. Điều 36 Hiến pháp Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1992) quy định "nhà nước thống nhất quản lý hệ thống giáo dục quốc dân về mục tiêu, chương trình, nội dung, kế hoạch giáo dục, tiêu chuẩn giáo viên, quy chế thi cử và hệ thống văn bằng."

Giáo dục đại học Việt Nam ở miền Bắc trước 1975 và ở cả nước sau 1975 tuân theo mô hình bao cấp giống như ở các nước xã hội chủ nghĩa khác. Hàng năm, nhà nước phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh cho các cơ sở giáo dục đại học, căn cứ vào tính toán nhu cầu của các cơ quan và các địa phương. Căn cứ vào chỉ tiêu đó, ngân sách được phân bổ cho các bộ chủ quản, rồi các bộ rót tiền xuống cho các cơ sở giáo dục do mình quản lý. Sinh viên ra trường được nhà nước phân công công việc. Tình hình thay đổi kể từ năm 1987, khi những lĩnh vực trước đây thuộc khu vực công bắt đầu do "các thành phần kinh tế" khác đảm trách; biên chế không còn nhu cầu và sinh viên ra trường không có việc làm vì không còn được phân công về các cơ quan nhà nước. Điều này đã dẫn đến việc các cơ sở giáo dục đại học có nguy cơ tan rã, do "sinh viên không muốn học, thầy cô không muốn dạy".

Mùa hè năm 1987, Bộ Đại học và Trung học Chuyên nghiệp triệu tập các hiệu trưởng và bí thư Đảng ủy các trường đại học về dự một hội nghị ở Nha Trang. Hội nghị đã thảo luận kế hoạch cải cách bao gồm bốn tiền đề đào tạo: Đào tạo không chỉ cho các cơ quan nhà nước mà còn cho cả các thành phần kinh tế; đào tạo theo dự báo về yêu cầu nhân lực trong tương lai; đào tạo phục vụ nhu cầu học tập của người dân, không kèm trách nhiệm phân công, sinh viên tự tìm việc làm; đào tạo đa dạng, có cả những loại hình đào tạo phi chính quy, không chỉ bằng ngân sách nhà nước mà còn thu học phí. Cũng trong thời kỳ này, chính quyền Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam bắt đầu sửa đổi chính sách phân loại "13 hạng thanh niên" trong tuyển sinh.

Giáo dục đại học Việt Nam trải qua chuyển biến lớn vào đầu thập niên 1990 với sự ra đời của loại hình cơ sở giáo dục đại học được gọi là "đại học", gấn giống mô hình viện đại học hay university; mỗi "đại học" được thành lập trên cơ sở sáp nhập một số trường đại học đơn ngành đơn lĩnh vực. Ngày 18 tháng 6 năm 2012, Quốc hội lần đầu tiên thông qua Luật Giáo dục Đại học, đưa ra "quy định về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ sở giáo dục đại học, hoạt động đào tạo, hoạt động khoa học và công nghệ, hoạt động hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng và kiểm định chất lượng giáo dục đại học, giảng viên, người học, tài chính, tài sản của cơ sở giáo dục đại học và quản lý nhà nước về giáo dục đại học."

Hiện Việt Nam có 2 đại học quốc gia (Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) và 3 đại học cấp vùng (Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng, và Đại học Thái Nguyên). Các "đại học" này có mô hình gần giống với "viện đại học"; mỗi đại học có vài trường đại học thành viên, và thường áp dụng một phần hay toàn bộ hệ thống học theo tín chỉ. Tuy vậy, các trường đại học thành viên này gần như biệt lập với nhau; sinh viên từ một trường thành viên này thường không học để lấy tín chỉ từ một trường thành viên khác. Có thể nói là mô hình "đại học" là một sự kết hợp giữa mô hình phân mảnh ngành học và phân mảnh cơ sở giáo dục của Liên Xô và mô hình viện đại học, và vẫn mang nặng đặc điểm của mô hình phân mảnh của Liên Xô. Vào tháng 10 năm 2009, một số đại biểu Quốc hội Việt Nam đưa ra đề nghị gọi tên các đại học cấp quốc gia và cấp vùng là viện đại học.

Trường đại học

Trường đại học (từ tương tự trong tiếng Anh: college; có khi còn được dịch ra tiếng Anh là university) là một loại hình cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam. Hầu hết các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam dưới các chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam có tên là trường đại học và theo mô hình phân mảnh ngành học và phân mảnh cơ sở giáo dục của Liên Xô, tức là mỗi trường đại học tập trung vào một chuyên ngành hay một nhóm chuyên ngành riêng; ví dụ: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Đại học Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh,... Trong trường đại học thường có các khoa; trong khoa có các bộ môn.

Trường đại học có khi là một đơn vị thành viên trong một viện đại học, ví dụ Trường Đại học Văn khoa thuộc Viện Đại học Sài Gòn, hay trong một đại học, ví dụ Trường Đại học Kinh tế thuộc Đại học Đà Nẵng.

Trường đại học tổng hợp (từ tương tự trong tiếng Anh: college hoặc university) là loại hình cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam dưới hai chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Các trường loại này gồm có Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Tổng hợp Huế (nay thuộc Đại học Huế), và Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh (nay thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh). Các trường đại học tổng hợp này chỉ tập trung vào các ngành nhân văn và khoa học cơ bản.

Trường đại học bách khoa (từ tương tự trong tiếng Anh: polytechnic), có khi còn gọi là trường đại học kỹ thuật, là loại hình cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam dưới hai chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Các trường loại này gồm có Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng (nay thuộc Đại học Đà Nẵng) và Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh (nay thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh). Các trường đại học bách khoa này chỉ tập trung vào các ngành kỹ thuật và công nghệ.

Trường đại học cộng đồng (từ tương tự trong tiếng Anh: community college) là cơ sở giáo dục đại học sơ cấp và đa ngành được thành lập ở Việt Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa. Sinh viên học ở đây để chuyển tiếp lên học ở các viện đại học, hoặc mở mang kiến thức, hoặc học nghề để ra làm việc. Các trường đại học cộng đồng được thành lập với sự tham gia đóng góp, xây dựng, và quản trị của địa phương nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển ở địa phương trong các mặt văn hóa, xã hội, và kinh tế. Khởi điểm của mô hình trường đại học cộng đồng ở Việt Nam là một nghiên cứu của ông Đỗ Bá Khê tiến hành vào năm 1969 mà các kết quả sau đó được đưa vào luận án tiến sĩ trình ở Viện Đại học Nam California năm 1970. Cơ sở đầu tiên được hình thành là Trường Đại học Cộng đồng Tiền Giang, thành lập năm 1971 ở Định Tường, sau khi mô hình giáo dục mới này được mang đi trình bày sâu rộng trong dân chúng.

Viện đại học

Viện đại học (từ tương tự trong tiếng Anh: university) là một loại hình cơ sở giáo dục đại học của Việt Nam. Hầu hết các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa có tên là viện đại học theo mô hình university của Hoa Kỳ và Tây Âu, cùng với nó là hệ thống đào tạo theo tín chỉ; ví dụ: Viện Đại học Huế, Viện Đại học Đà Lạt, Viện Đại học Vạn Hạnh. Mỗi viện đại học bao gồm nhiều phân khoa đại học (tiếng Anh: faculty; thường gọi tắt là phân khoa) hoặc trường hay trường đại học (school hay college). Trong mỗi phân khoa hay trường có các ngành; mỗi ngành tương ứng với một ban (tương đương với đơn vị khoa hiện nay). Giáo dục Việt Nam thời Liên bang Đông Dương có một cơ sở giáo dục theo mô hình viện đại học là Viện Đại học Đông Dương (Université Indochinoise); sau 1945 đổi tên thành Viện Đại học Hà Nội (Université de Hà Nội). Ở Việt Nam hiện có một cơ sở giáo dục có tên bắt đầu bằng cụm từ viện đại học là Viện Đại học Mở Hà Nội. Mô hình viện đại học không giống như mô hình trường đại học tổng hợp vì các trường đại học tổng hợp chỉ tập trung vào các ngành nhân văn và khoa học cơ bản.

Viện đại học bách khoa (từ tương tự trong tiếng Anh: polytechnic university) là một cơ sở giáo dục đại học đa ngành và đa lĩnh vực tương tự như mô hình viện đại học, nhưng chú trọng đến các ngành thực tiễn. Vào năm 1973, Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức được thành lập dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa, dựa theo mô hình polytechnic university ở California, Hoa Kỳ. Đây là viện đại học bách khoa duy nhất từng tồn tại ở Việt Nam. Trong thời gian đầu, Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức có các trường đại học chuyên về nông nghiệp, kỹ thuật, giáo dục kỹ thuật, khoa học tự nhiên và nhân văn, kinh tế và quản trị, và thiết kế đô thị; ngoài ra còn có trường sau đại học. Các cơ sở giáo dục đều gom chung lại trong một khuôn viên rộng lớn, tạo một môi trường gợi hứng cho tri thức suy luận, với một cảnh trí được thiết kế nhằm nâng cao óc sáng tạo; quản lý hành chính tập trung để tăng hiệu năng và giảm chi phí. Mô hình viện đại học bách khoa không giống như mô hình trường đại học bách khoa vì các trường đại học bách khoa chỉ tập trung vào các ngành kỹ thuật và công nghệ.

Học viện, Nhạc viện

Thời Việt Nam Cộng hòa, học viện thường là cơ sở giáo dục đại học có tính chất như là trường chuyên nghiệp (professional school), ví dụ: Học viện Quốc gia Hành chánh (nơi đào tạo nhân viên hành chánh cao cấp cho chính phủ Việt Nam Cộng hòa, bậc đại học và sau đại học), Học viện Quốc gia Nông nghiệp (năm 1974 trở thành một trường thành viên của Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức), v.v...

Ở Việt Nam hiện nay, học viện vừa đào tạo đại học, sau đại học vừa nghiên cứu chuyên sâu trong một lĩnh vực, một ngành trọng điểm quốc gia, như: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Quốc phòng, Học viện Hải quân, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Học viện Tài chính, Học viện Ngân hàng, Học viện Ngoại giao, Học viện Cảnh sát Nhân dân, Học viện Nông nghiệp Việt Nam v.v...

Trong khi đó, nhạc viện (từ tương tự trong tiếng Anh: conservatory) hay học viện âm nhạc (music academy) là cơ sở đào tạo và nghiên cứu âm nhạc từ trình độ dưới đại học, đại học, và sau đại học; ví dụ: Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, Học viện Âm nhạc Huế.

Trường cao đẳng

Các école (tiếng Pháp, có nghĩa là trường) của Université Indochinoise (Viện Đại học Đông Dương) thường được gọi là "trường cao đẳng"; ví dụ: École des Beaux-Arts de l'Indochine là Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, có khi là Trường Mỹ thuật Đông Dương. Một số trường thành viên của Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ thời Việt Nam Cộng hòa cũng được gọi là trường cao đẳng; ví dụ: Trường Cao đẳng Công chánh, Trường Cao đẳng Điện học, v.v...

Ở Việt Nam hiện nay, trường cao đẳng là một loại hình cơ sở giáo dục đại học đào tạo trình độ sau trung học nhưng thấp hơn bậc đại học, gọi là bậc cao đẳng. Các trường cao đẳng tuyển những người có bằng trung học phổ thông học tương đương, và có chương trình đào tạo dài khoảng ba năm. Sinh viên học xong cao đẳng có thể tham gia thi tuyển để được chọn vào học "liên thông" lên bậc đại học ở một số trường đại học.

Các thống kê
Theo TS Phạm Thị Ly (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), sinh viên hiện nay chưa ý thức được việc học nên dù nhiều cử nhân thất nghiệp, các doanh nghiệp vẫn thiếu người. Cử nhân thất nghiệp do nhiều nguyên nhân, trong đó phải kể đến chất lượng đào tạo có vấn đề, và do một nguyên nhân sâu xa hơn: chính sách sử dụng người tài. Việc số người vào đại học tuy ít (so với các nước khu vực, số liệu thống kê tại VN cho thấy chỉ có khoảng 24% thanh niên từ 18 - 24 tuổi được tiếp cận giáo dục đại học, trong khi con số này ở những nước như Thái Lan, Malaysia là 50 - 60%), mà lại còn giảm là do việc có những người học hành không ra gì vẫn có cương vị cao trong xã hội đã phá hủy hết động lực học tập của người trẻ. Ngoài ra, học hộ, thi thuê, bằng giả, cũng là những thứ đã phá tan giá trị của tấm bằng đại học.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến hết năm học 2016-2017, cả nước hiện có 37 viện nghiên cứu khoa học được giao nhiệm vụ đào tạo trình độ tiến sĩ, 235 trường đại học và học viện, bao gồm cả phân viện và các cơ sở (trong đó có 170 trường công lập) và 33 trường cao đẳng sư phạm, 2 trường trung cấp sư phạm.

Năm học 2016-2017, tỉ lệ học sinh tốt nghiệp trung học đăng ký xét tyển vào đại học là 74%, tỉ lệ học sinh đậu vào đại học, cao đẳng khoảng 41%.

Về quy mô đào tạo, tổng quy mô đào tạo tiến sĩ là 15.112 nghiên cứu sinh, quy mô đào tạo thạc sĩ là 105.801, sinh viên đại học là 1.767.879 sinh viên, quy mô sinh viên cao đẳng sư phạm là 47.800 sinh viên.

Về số lượng giảng viên các trường đại học công lập hiện tại khoảng 55.400 người, số lượng giảng viên các trường đại học tư thục hiện tại khoảng 14.190 người.

Về ngân sách chi cho giáo dục, theo thống kê năm 2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính phủ đã chi 248,1 nghìn tỉ đồng cho lĩnh vực giáo dục, chiếm 20% ngân sách nhà nước, trong đó chi cho đơn vị giáo dục bậc đại học chiếm 9%.

Tỉ lệ người Việt Nam học đại học
Tỷ lệ vào đại học của người Việt đang ở dưới mức trung bình toàn cầu, tức là mới 30% thanh niên được thụ hưởng nền giáo dục bậc cao.

Thống kê nhóm ngành có thu nhập cao tại Việt Nam
Theo thống kê, top nhóm ngành được trả lương cao nhất theo cấp bậc dành cho sinh viên mới ra trường tại Việt Nam là Bất động sản, Công nghệ, Thư ký/trợ lý, và Thực phẩm.

Theo thống kê, top nhóm chuyên ngành được trả lương cao nhất ở cấp bậc quản lý cấp cao bao gồm chủ doanh nghiệp tại Việt Nam là Luật, Kiến trúc, Kho bãi, Thực phẩm và Tài chính.

Thống kê số lượng du học sinh tại Việt Nam
Theo thống kê tổng hợp từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (Việt Nam) cũng như Đại sứ quán của các nước, tổng số học viên ngoại quốc lựa chọn du học tại Việt Nam ít nhất là 17.000 người, trải dài từ bậc cao đẳng đến cao học và tiến sĩ, chủ yếu đến từ Lào và Campuchia.

Giáo dục đại học ở Pháp và Đức

Hệ thống giáo dục đại học ở cả Pháp và Đức nói chung đều nằm dưới sự quản lý của các cơ quan nhà nước. Điều kiện nhập học của sinh viên ở hai nước này tương tự nhau. Ở Pháp có kỳ thi tú tài (tiếng Pháp: baccalauréat) ở cuối bậc trung học. Giáo dục đại học ở Pháp miễn phí và dành cho tất cả các sinh viên đậu kỳ thi này. Sau khi đậu tú tài, sinh viên được nhận vào học năm thứ nhất dự bị ở một viện đại học, đến cuối năm thì trải qua một kỳ thi khác khó hơn. Nếu vượt qua kỳ thi này sinh viên sẽ được phép học trong các viện đại học thêm ba hay bốn năm cho đến khi nhận được bằng đại học đầu tiên, ở Pháp gọi là license.

Tuy nhiên có những khác biệt căn bản trong hệ thống giáo dục giữa hai nước này. Các académie (học khu) của Pháp, nằm dưới sự quản lý của một giám đốc do chính quyền bổ nhiệm và cũng là người giám sát các cơ sở giáo dục đại học trong học khu. Chương trình học đồng nhất trên khắp cả nước khiến các viện đại học khó làm mình khác đi. Vì thế mà nhiều sinh viên chọn đến Paris, nơi có chỗ ăn ở tốt hơn và có cơ hội tiếp xúc với nhiều hoạt động văn hóa. Một khác biệt nữa là Pháp có các cơ sở giáo dục đại học gọi là grand école, nơi có chương trình giáo dục kỹ thuật và chuyên nghiệp bậc cao. Hầu hết các trường này không thuộc các viện đại học, mặc dù họ cũng tổ chức các kỳ thi khắt khe để tuyển những ứng viên đã có bằng tú tài. Các grand école có các chương trình đào tạo trong tất cả các ngành khoa học ứng dụng và công nghệ, và bằng cấp mà các cơ sở này trao được đánh giá cao hơn các license thông thường.

Ở Đức, quốc gia hình thành từ các tiểu quốc hùng mạnh một thời, các viện đại học cấp vùng có quyền tự trị trong việc quyết định chương trình học của mình dưới sự chỉ đạo của các viện trưởng hay hiệu trưởng bầu chọn từ bên trong viện đại học. Sinh viên ở Đức thay đổi nơi học tùy theo sở thích và thế mạnh của từng cơ sở giáo dục. Thực sự sinh viên thường theo học hai, ba, hay thậm chí là bốn viện đại học khác nhau trong suốt khóa học bậc đại học của mình, và phần đông các giáo sư ở một viện đại học giảng dạy ở bốn hay năm cơ sở khác nữa. Mức độ lưu chuyển cao này khiến cho hệ thống giáo dục đại học Đức khác với hệ thống ở Pháp, nơi thiếu sự tự do và tính cá thể.

Cả hai nước đều có ảnh hưởng đến giáo dục đại học ở các nước khác. Thông qua ảnh hưởng lên các nước thuộc địa hay thông qua công tác truyền giáo, người Pháp đã đưa nhiều khía cạnh của hệ thống giáo dục của họ vào Bắc và Tây Phi, vùng Caribe, và vùng Viễn Đông. Trong thập niên 1870, hệ thống các viện đại học của Nhật Bản được phát triển dựa theo mô hình của Pháp. Đặc biệt các grand école của Pháp được lấy làm hình mẫu cho các trường kỹ thuật. Giáo dục Đức thì tạo ảnh hưởng thông qua những khái niệm triết học liên quan đến vai trò của các viện đại học. Người Đức đi tiên phong trong việc nhấn mạnh tầm quan trọng của các viện đại học với vai trò là những cơ sở nghiên cứu, và họ cũng tạo ra cảm nhận về các viện đại học như là biểu tượng của tri thức quốc gia.

Giáo dục đại học ở Anh

Các cơ sở giáo dục đại học ở Anh Quốc có một mức độ tự trị cao. Các viện đại học ở Anh gần như hoàn toàn tự trị đối với chính quyền quốc gia và địa phương trong việc điều hành cũng như trong việc quyết định chương trình học, dù cho các cơ sở này nhận tài trợ gần như hoàn toàn từ nhà nước. Điều kiện tuyển sinh ở các viện đại học Anh khá phức tạp. Sinh viên phải lấy được Chứng chỉ Giáo dục Phổ thông (tương tự như bằng tú tài ở Pháp) bằng cách thi đậu các kỳ thi trong nhiều môn học khác nhau. Sinh viên thi đậu các kỳ thi này với thứ hạng càng cao thì càng có cơ hội được vào học ở một viện đại học do mình chọn. Quá trình tuyển sinh khắt khe này, cùng với việc hướng dẫn sinh viên chặt chẽ thông qua hệ thống phụ đạo, khiến hầu hết sinh viện bậc đại học ở Anh có thể hoàn thành chương trình trong ba năm, thay vì thông thường là bốn năm. Các chương trình đào tạo ở Anh có mức độ chuyên môn hóa cao hơn so với chương trình ở các nước châu Âu lục địa. Ảnh hưởng của mô hình giáo dục đại học Anh có thể tìm thấy ở Canada, Úc, Ấn Độ, Nam Phi, New Zealand, và các cựu thuộc địa khác của Anh ở châu Phi, Đông Nam Á, và Thái Bình Dương.

Giáo dục đại học ở Hoa Kỳ

Giáo dục đại học Hoa Kỳ khác với châu Âu ở một số khía cạnh. Ở Hoa Kỳ, người ta có cảm nhận chung rằng sinh viên hoàn thành giáo dục trung học nên học ít nhất hai năm ở đại học. Do đó mà rất nhiều các trường đại học tư thục hệ hai năm và trường đại học cộng đồng đã được mở ra để cung cấp hai năm giáo dục bậc đại học, không giống như các trường đại học và viện đại học truyền thống, nơi đa số sinh viên hoàn thành bốn năm học để lấy bằng và nơi có nhiều sinh viên tiếp tục học thêm chương trình sau đại học từ một đến ba năm ở các trường sau đại học. Các viện đại học cung cấp các khóa học bốn năm là các cơ sở tư thục hoặc công lập phụ thuộc vào sự hỗ trợ tài chính của chính phủ. Các trường và viện đại học tư thục dựa nhiều vào số tiền học phí thu được từ sinh viên. Các chính quyền tiểu bang tài trợ cho cho các hệ thống viện đại học công lập quy mô lớn, theo đó bảo đảm cơ hội giáo dục đại học cho phần lớn dân chúng sẵn lòng và hội đủ điều kiện về mặt học thuật để theo học. Trong số những người Mỹ từ 25 tuổi trở lên, 52.6% có đi học đại học, 27.2% có bằng đại học, và 9.6% có bằng sau đại học.

Ở Hoa Kỳ, bằng cử nhân hệ bốn năm thường có được không phải bằng cách thi đậu các kỳ thi mà bằng cách tích lũy các tín chỉ khóa học hay số giờ tham dự lớp học. Chất lượng học tập trong các khóa học này được đánh giá thông qua bảng điểm. Hoàn thành một số các khóa học khác nhau và đạt điểm đậu thì sẽ được trao bằng đại học. Trong hai năm đầu tiên, sinh viên thường theo học các khóa học theo quy định trong một loạt các lĩnh vực khác nhau, cùng với một số khóa học do sinh viên tự chọn. Trong năm thứ ba và thứ tư, sinh viên tập trung vào một hoặc hai lĩnh vực chuyên môn. Sinh viên sau đại học có thể học cao hơn hay làm nghiên cứu ở một trong số nhiều trường sau đại học, thường là những cơ sở có sự chuyên môn hóa cao. Ở những trường sau đại học này, sinh viên học để lấy bằng thạc sĩ (gồm một đến hai năm học sau đại học) hoặc bằng tiến sĩ (gồm hai đến bốn năm học cùng những yêu cầu khác nữa).

Hoa Kỳ có nhiều cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục danh tiếng. Theo các bảng xếp hạng uy tín, khoảng 13 đến 15 trường đại học và viện đại học Hoa Kỳ nằm trong nhóm 20 cơ sở giáo dục đại học đứng đầu thế giới. Giáo dục Hoa Kỳ có một đặc điểm đáng chú ý bắt nguồn từ mô hình của Đức là việc coi nhẹ các bài giảng và các kỳ thi. Ở cả hai quốc gia này, sinh viên được đánh giá thông qua thành tích học tập của họ trong các khóa học riêng lẻ, nơi mà việc viết các bài luận và tham gia thảo luận được xem trọng. Mô hình giáo dục đại học Hoa Kỳ được áp dụng triệt để ở Philippines và đã ảnh hưởng đến hệ thống giáo dục Nhật Bản và Đài Loan sau Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Giáo dục đại học ở Nga

Giáo dục đại học ở Nga đặc trưng bởi sự quản lý trực tiếp của nhà nước và cho đến năm 1990-1991 nằm dưới sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Liên Xô. Các cơ sở giáo dục đại học được chia thành các trường đại học tổng hợp, nơi giảng dạy các ngành nhân văn và khoa học cơ bản; các viện, nơi dạy từng ngành riêng lẻ (ví dụ: luật, y khoa, và nông nghiệp); và các viện bách khoa, nơi có các ngành tương tự như trong các viện nhưng được dạy với một nền tàng khoa học rộng hơn. Một điểm khác biệt khác của hệ thống giáo dục đại học Nga là việc mở rộng đáng kể mạng lưới giáo dục thông qua những khóa học hàm thụ (từ xa) được thiết kế cẩn thận. Những khóa học này được hỗ trợ bởi thêm các chương trình phát trên đài phát thanh và đài truyền hình và được tăng cường thông qua các trung tâm học tập cấp vùng. Nhiều sinh viên do đó có thể học bán thời gian trong khi làm việc toàn thời gian hay bán thời gian. Sinh viên được tuyển vào các cơ sở giáo dục đại học dựa trên cơ sở kết quả các kỳ thi. Thời gian học để lấy bằng cấp đầu tiên mất chừng bốn đến sáu năm, trong đó trung bình là năm năm. Chương trình học bao gồm các môn bắt buộc, thay thế, và tự chọn. Các sinh viên học lấy bằng phải thi hai hay ba môn cơ bản liên quan đến chuyên ngành mà mình chọn. Ở cuối khóa học bậc đại học, các sinh viên đều được nhận bằng như nhau, nhưng sinh viên có thành tích xuất sắc nhất thì được bằng ưu. Hầu hết các cơ sở giáo dục đại học có các khóa học sau đại học cho sinh viên theo học. Các khóa học này thường kết thúc bằng một loạt các kỳ thi.

Xem thêm

 Các cơ sở học tập bậc cao thời cổ đại
 Giáo dục tuổi ấu thơ
 Giáo dục tiểu học
 Giáo dục trung học

Chú thích

Đọc thêm

  Nguyên tác:

  Nguyên tác:
 Do, Khe Ba (1995).  In trong: Yee, Albert H. (ed.), East Asia Higher Education: Traditions and Transformations (Oxford: Pergamon, 1995), tr. 135-154.
 Luận án Tiến sĩ.
 Douglass, John A. and Todd Greenspan, eds.
 Green, Madeleine, F., ed. 1988. Leaders for a New Era: Strategies for Higher Education. New York: Macmillan.
 Hồ Tú Bảo và các cộng sự (2006).  Thời đại mới, số 9, tháng 11/2006.
 Nguyễn Thiện Tống (2013).  Giáo dục Việt Nam, ngày 14/09/2013.

Liên kết ngoài

 The Origin of Universities  (Nguồn gốc các viện đại học). Bản liệt kê của GS. Jerome Bump ở Viện Đại học Texas-Austin.
 Giáo dục đại học. Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam.
 Giáo dục các nước . Viện Nghiên cứu Phát triển Giáo dục. Có một số chương sách rút từ cuốn Kỷ yếu Đại học Humboldt 200 năm.
 Ethical Principles in University Teaching . Society for Teaching and Learning in Higher Education, Canada. Bản dịch tiếng Việt: Những nguyên tắc đạo đức trong giảng dạy đại học , báo Tia Sáng.
 Tertiary Education (Giáo dục sau trung học). Ngân hàng Thế giới.
 League of European Research Universities  (Liên đoàn các Viện Đại học Nghiên cứu châu Âu): Các bài viết về giáo dục đại học, chẳng hạn "What are Universities for?"  (Mục đích của các viện đại học là gì?).
 Thông tin giáo dục Pháp , Vương quốc Anh, Đức, và Hoa Kỳ  trên trang mạng của cơ quan ngoại giao và văn hóa các nước này tại Việt Nam.

Giáo dục
Giáo dục theo giai đoạn
Giáo dục đại học


title: Mézin

text:
Mézin là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.
Sông Auzoue chảy vào sông Gélise ở xã này.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Porthmidius

text:
Porthmidius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1847 bởi Germar.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Porthmidius austriacus (Schrank, 1781)
 Porthmidius flavescens Fleutiaux, 1922
 Porthmidius gelineki (Reitter, 1904)
 Porthmidius solitarius Fleutiaux, 1922

Chú thích

Tham khảo

Physorhinini


title: 8194 Satake

text:
8194 Satake (1993 SB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1993 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1993
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 25 tháng 2

text:
Ngày 25 tháng 2 là ngày thứ 56 trong lịch Gregory. Còn 309 ngày trong năm (310 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện
1793 - George Washington triệu tập cuộc họp nội các đầu tiên sau khi nhậm chức Tổng thống Mỹ
1875 – Ái Tân Giác La Tái Điềm lên ngôi hoàng đế triều Thanh khi chưa tròn 4 tuổi, tức Quang Tự Đế, Từ Hi thái hậu và Từ An thái hậu đồng nhiếp chính.
1861 - Đại đồn Chí Hòa thất thủ.
1921 - Tbilisi, thủ đô của Gruzia, bị chiếm giữ bởi người Bolshevik.
1932 – Adolf Hitler nhập quốc tịch Đức, cho phép ông có quyền tham gia cuộc bầu cử Tổng thống Đức diễn ra trong cùng năm.
1945 – Chiến tranh Đông Dương: Chiến dịch Hòa Bình kết thúc với thắng lợi của Việt Minh, quân Liên hiệp Pháp rút lui.
1947 – Hội đồng cai quản quân Đồng minh chính thức tuyên bố giải thể nước Phổ.
1951 – Đại hội Thể thao liên Mỹ lần thứ nhất khai mạc tại Buenos Aires, Argentina với 21 quốc gia tham dự.
1956 – Trong bài diễn văn Về sùng bái cá nhân và những hậu quả của nó của mình, nhà lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev lên án sự sùng bái cá nhân của Stalin.
1968 - Thảm sát Hà My.
1986 – Tổng thống Ferdinand Marcos phải đào tị khỏi Philippines sau 20 năm cầm quyền; Corazon Aquino trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Philippines.
2009 – Các thành viên của Lực lượng biên phòng Bangladesh nổi loạn tại tổng hành dinh ở thủ đô Dhaka.

Sinh
 449 - Lưu Tống Tiền Phế Đế, Hoàng đế thứ sáu của triều Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc (m. 465)
 1398 - Minh Tuyên Tông Hoàng đế Trung Hoa (m. 1435)
 1643 - Ahmed II Sultan của Đế quốc Ottoman (m. 1695)
 1841 - Pierre-Auguste Renoir, họa sĩ, nghệ sĩ tạo hình và nhà điêu khắc Pháp (m. 1919)
 1845 - George Reid Thủ tướng thứ tư của nước Úc (m. 1918)
 1943 - George Harrison, thành viên của The Beatles (m. 2001)
 1973 - Julio José Iglesias, ca sĩ người Tây Ban Nha
 1981 - Nguyễn Việt và Nguyễn Đức, cặp sinh đôi dính liền đầu tiên tại Việt Nam.
 1983 - Eduardo da Silva, cầu thủ người Brasil
1995 - Nguyễn Trần Khánh Vân, người mẫu, diễn viên, giám đốc điều hành người Việt Nam
 1997 - Lý Hoàng Nam, vận động viên quần vợt Việt Nam

Mất
 1643 - Marco da Gagliano, nhà soạn nhạc người Ý (s. 582)
 1852 - Thomas Moore, nhà thơ Ireland (s. 1779)
 1886 - Phạm Viết Chánh, danh sĩ và đại thần triều Nguyễn (s. 1824)
 1972 - Phan Đình Soạn, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1929)
 1972 - Ngô Hán Đồng, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1930)
 2008 - Từ Văn Bê Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
 2010 - Cao Hảo Hớn, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (Sinh 1926)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm


title: Athous cantabricus

text:
Athous cantabricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schaufuss miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Athous