title: Viking (định hướng)

text:
Từ Viking có nhiều hơn một nghĩa:

 Người Viking là những người đầu tiên ở Bắc Âu, thường được nghĩ là chiến binh lưu động trên các chiến thuyền hoặc những kẻ cướp biển, nhà thám hiểm.
 Thời đại Viking là một thời đại trong lịch sử Bắc Âu từ khoảng năm 793 tới năm 1066, gắn liền với những cuộc xâm lược, đánh phá của người Viking.
 Bảo tàng tàu Viking (Roskilde), Đan Mạch
 Chương trình Viking là một chương trình thám hiểm Sao Hỏa không người lái của NASA, bao gồm tàu vũ trụ Viking 1 và Viking 2


title: Víctor Valdés

text:
Víctor Valdés i Arribas (sinh ngày 14 tháng 1 năm 1982 tại L'Hospitalet de Llobregat, Catalonia, Tây Ban Nha) là cựu cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha chơi ở vị trí thủ môn.

Sự nghiệp
Víctor Valdés cùng đồng đội đã giành giải 3 U-18 Châu Âu và cũng bắt chính tại giải U-21.

Trước mùa giải 2002-03 anh chỉ được bắt một vài trận giao hữu trong màu áo câu lạc bộ FC Barcelona. Ngày 1 tháng 9 anh tổ chức lễ ăn mừng lần ra mắt đầu tiên của mình trong trận đấu với Atlético Madrid tại La Liga (2-2).

Dưới sự dẫn dắt của Frank Rijkaard anh đã chính thức trấn giữ vị trí số một trong khung thành câu lạc bộ. Valdes may mắn được chơi cho Barca trong giai đoạn thành công nhất  lịch sử đội bóng nếu xét trên khía cạnh những danh hiệu. Và cựu thủ môn người Tây Ban Nha đã kịp có trong tay 3 UEFA Champions League và 6 La Liga. Đáng buồn thay, trong những thành công đó, Valdes hiếm khi là cái tên được nhớ đến bởi ảnh hưởng quá lớn của những Messi, Xavi, Iniesta. Tuy nhiên, việc là thủ môn số 1 của Barca trong suốt giai đoạn 2002-2014 đã khẳng định tài năng của anh.

Vào ngày 9/1/2015, anh đã ký một bản hợp đồng có thời hạn 18 tháng với câu lạc bộ Manchester United, kèm điều khoản gia hạn thêm 1 năm khi hết hợp đồng.

Ngày 8/7/2016, anh chính thức ký hợp đồng với câu lạc bộ Middlesbrough, xếp thứ 2 ở giải hạng Nhất Anh - Premier Championship mùa 2015-16.

Sau mùa giải 2016–17 kết thúc, Victor Valdés chính thức giã từ sự nghiệp thi đấu quốc tế sau 25 năm thi đấu chuyên nghiệp.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Danh hiệu

Barcelona
La Liga (6): 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13
Cúp Nhà vua Tây Ban Nha (2): 2008–09, 2011–12
Siêu cúp Tây Ban Nha (4): 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013
UEFA Champions League (3: 2005–06, 2008–09, 2010–11
Siêu cúp châu Âu (1): 2009, 2011
Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ (1): 2009, 2011

Standard Liège
 Cup Quốc gia Bỉ:  2015–16

Tây Ban Nha
World Cup (1): 2010
 EURO: 2012

Cá nhân
Cúp Zamora (5): 2004–05, 2008–09, 2009–10, 2010-11, 2011-12
Thủ môn xuất sắc La Liga: 2009–10, 2010–11

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2013
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Huấn luyện viên bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha


title: Radditsu

text:
là một nhân vật trong Dragon Ball Z. Raditz là anh trai của Goku và con trai cả của Bardock, hắn làm việc bên cạnh Vegeta và Nappa, về bản chất là một chiến binh trong quân đội của Frieza. Trong khi làm việc trong một đội lãnh đạo bởi Vegeta, Raditz đi đến Trái Đất để tìm hiểu xem Gôku đã hoàn thành sứ mệnh tiêu diệt cư dân Trái Đất chưa, người đã được gửi đến Trái Đất khi còn là một em bé. Raditz đã cố gắng thuyết phục Gôku tham gia với mình, Vegeta và Nappa đi xâm lược hành tinh khác. Raditz là nhân vật phản diện hiếm hoi buộc Goku phải liên thủ với người khác để đánh lại (Piccolo), cũng là nhân vật đầu tiên khiến cho Goku phải bỏ mạng. Shigeru Chiba lồng tiếng Anh ta trong phiên bản tiếng Nhật, Jason Gray-Stanford lồng tiếng Anh ta trong phiên bản tiếng Anh, và Justin Cook tiếng nói anh ta trong phiên bản tiếng Anh của phiên bản Ultimate Uncut và video game.

Xuất hiện
Một ngày nọ, Raditz đổ bộ xuống Trái Đất với mục đích tìm một người tên là "Kakarot" (sau này được tiết lộ là Gôku). Raditz theo dõi mức độ sức mạnh và tìm đến đảo Kamê, nơi Gôku, Gôhan, Bulma, Krillin, Quy Lão Tiên Sinh và con rùa đang trò chuyện. Hắn đã tiết lộ rằng hắn là anh trai Gôku. Khi Gôku hỏi Raditz đến từ đâu, Raditz đã nói rằng cả hai là chiến binh Saiyan. Và mục đích hắn đến gặp Gôku là để thuyết phục Gôku tham gia cuộc xâm lăng của hắn, Vegeta và Nappa.

Sau đó, hắn đã bắt Gôhan với ý đồ bắt ép Gôku tham gia xâm lược. Trong trận đấu giữa hắn và Gôku, Piccolo, hắn rất ngạc nhiên khi thấy rằng scouter báo cáo mức độ sức mạnh của Gôhan là 710, Raditz đã bỏ qua điều này như một hoạt động sai lệch của máy bởi vì nó sẽ có nghĩa là đứa bé lại mạnh hơn cả cha mình. Ngay sau đó, Gôku đã cầm chân Raditz để Piccolo có thể tung ra Ma quán quang sát pháo (Special Beam Cannon) tiêu diệt Raditz, nhưng đổi lại Gôku cũng phải hy sinh mạng sống của mình.

Diễn viên lồng tiếng
Japanese dub: Shigeru Chiba
Latin American Dub: Humberto Solórzano
Ocean Dub: Jason Gray-Stanford (Episodes 1-53) and Doug Parker (Episode 182)
FUNimation Dub: Justin Cook (Saiyan/Vegeta Saga, Namek Flashback and Video Games) and Christopher R. Sabat (Episode 89)
German Dub: Tobias Kluckert
Italian Dub: Giorgio Bonino

Tham khảo

Nhân vật trong Bảy viên ngọc rồng
Nhân vật nam trong anime và manga


title: Sonyadora bivittata

text:
Sonyadora bivittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Sonyadora


title: Babelomurex purpuraterminus

text:
Babelomurex purpuraterminus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Babelomurex
Động vật được mô tả năm 1979


title: Burning Man

text:
Burning Man (tiếng Anh của "người bị đốt") là một dự án nổi tiếng về đại hội được tổ chức từ ngày 30/8 tới 7/9 hằng năm.  Đây là lễ hội văn hóa, âm nhạc, nghệ thuật được tổ chức hàng năm ở sa mạc Black Rock, Nevada, Mỹ, nhằm tôn vinh những tư tưởng cấp tiến, nó đón tiếp tất cả khách tham quan từ mọi nơi trên thế giới. Lễ hội Burning Man từng được bình chọn là một trong 10 lễ hội lớn nhất thế giới.

Chủ đề của Burning Man 2015 là "Carnival of Mirrors", tạm dịch là "Lễ hội của gương soi". Chủ đề năm nay xoay quanh 4 thứ là Mirrors (gương), Masks (mặt nạ), Mazes (mê cung) và Merger (sự hợp nhất). Mời các bạn xem loạt ảnh đẹp của lễ hội này năm nay vừa kết thúc hôm qua được chụp bởi Jim (nhiếp ảnh gia)

Pháo bông được bắn lên trước thời khắc "the Man" (tượng gỗ cao 22 mét) chuẩn bị được đốt cháy, đây là thời điểm đỉnh cao của lễ hội Burning Man hàng năm. Khi đi nên mang theo kính chống nắng-trang bị tối thiểu-để bảo vệ cơ thể vì sa mạc nắng nóng, chói mắt và có nhiều bụi cát

Chiếc xe tự chế đang chạy trong khuôn viên lễ hội, năm nay phí để đem xe vào Burning Man là 50$/chiếc.

Xem thêm thông tin chi tiết
 Larry Harvey
 Xe nghệ thuật (art car)

Hội nghị tại Nevada
Cacophony Society
Đại Lưu vực
San Francisco
Văn hóa San Francisco, California
New Age
Khởi đầu năm 1986 ở California
Khỏa thân công cộng


title: Lịch sử đạo Cao Đài

text:
Lịch sử đạo Cao Đài phản ánh sự hình thành và phát triển của đạo Cao Đài hoặc Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ, được các tín đồ Cao Đài gọi là đạo Thầy để tỏ lòng tôn kính.

Tuy được khai sinh chính thức vào năm 1926, Cao Đài nhanh chóng phát triển về quy mô và số lượng tín đồ. Theo thống kê năm 2009 của các tổ chức Cao Đài, đạo Cao Đài có trên 1 vạn chức sắc, gần 3 vạn chức việc, khoảng 5 triệu tín đồ, với 958 tổ chức Họ đạo cơ sở được công nhận ở 35/38 tỉnh, thành phố có đạo Cao Đài, thành lập 65 Ban Đại diện, 1.290 cơ sở thờ tự (hàng năm có khoảng 4 ngàn tín đồ mới nhập môn vào đạo Cao Đài). Ngoài ra, có khoảng 30.000 tín đồ nữa sống ở Hoa Kỳ, Châu Âu và Úc.

Giai đoạn tiền khai đạo (trước 1926)

Cơ bút

Lịch sử của đạo Cao Đài này gắn liền với sự phổ biến Cơ bút tại Việt Nam đầu thế kỷ XX. Có thể nói, Cơ bút là phương thức căn bản cũng như mọi yếu tố liên quan đến quá trình hình thành và phát triển của tôn giáo Cao Đài vào buổi ban đầu, từ việc thu nhận tín đồ, phong chức sắc, ban hành luật đạo, các nghi thức cúng tế, lễ phục, kinh điển, thậm chí đến các thiết kế cơ sở thờ tự cũng được thông qua bởi hình thức Cơ bút.

Hai hình thức Cơ bút ảnh hưởng đến sự ra đời của tôn giáo Cao Đài là CƠ và BÚT. Cơ gồm có Đại ngọc cơ (大玉機) Tam giáo của Trung Quốc và Bàn cơ (a table tournante) Thông linh học (Spiritisme) của Pháp. Bút gồm có: Bút nhang, bút viết và bút gỗ. Về sau có thêm một hình thức rất đặc biệt của cơ bút là Huyền Bút Cơ.

Môn đồ đầu tiên

Các tài liệu về tôn giáo Cao Đài đều thừa nhận người được xem là tín đồ đầu tiên của đạo là ông Ngô Văn Chiêu. Là một viên chức trong chính quyền thực dân Pháp, vốn chịu ảnh hưởng của Minh Sư đạo, một nhánh của Tam giáo, thường sử dụng hình thức cơ bút để giao tiếp với giới thần tiên, trong những năm 1921 đến 1924, ông Chiêu đã thông qua cơ bút để hình thành nền tảng đầu tiên của đạo Cao Đài như:

 Giáo chủ (vô vi): Ngọc Hoàng Thượng đế, xưng danh hiệu Cao Đài Tiên Ông Đại Bồ Tát Ma Ha Tát.
 Giáo đồ đầu tiên: Ngô Văn Chiêu.
 Giáo tượng (thánh tượng): Thiên nhãn.
 Giáo thuyết: Đường lối dung hợp Tam giáo (Nho-Lão-Phật).
 Giáo điển: Một số bài kinh cúng như ba bài dâng tam bửu (hoa, rượu trắng, trà).

Với những nền tảng đạo đầu tiên, ông bắt đầu khai đạo cho nhóm bạn hữu Vương Quang Kỳ (tùng sự Soái phủ Nam Kỳ, ngạch Tri phủ), Nguyễn Văn Hoài (ngạch thông phán), Võ Văn Sang (ngạch thông phán), Đoàn Văn Bản (đốc học Đa Kao). Sau đó các ông này cũng có độ thêm một số đệ tử nữa cùng tu luyện với Ngô Văn Chiêu, nhưng những hoạt động giai đoạn nầy còn trong phạm vi một nhóm tu đơn tịnh luyện, chứ chưa phát triển thành một Tôn giáo.

Nhóm môn đồ Cao - Phạm

Song song với phong trào cầu cơ ảnh hưởng của Đạo giáo, đầu thập niên 1920, một phong trào cầu cơ chịu ảnh hưởng của phong trào Thông linh học (Spiritisme)<ref>Khác với cách cầu cơ của Đạo giáo, còn gọi là phương pháp cổ truyền dùng Đại ngọc cơ, vốn giáng cơ qua bút tự của 2 người phò cơ; cách cầu cơ của Thông linh học, còn gọi là phương pháp tân thời, dùng bàn cơ ('la table tournante), giáng cơ qua chiếc bàn gỏ từng tiếng, tùy theo số lượng âm thanh nhận được sẽ tương ứng với chữ nào đó trong bảng chữ tiếng Việt với sự hiệp lực của toàn bộ nhóm phò cơ.</ref> của Pháp là một nhóm công chức trong chính quyền thực dân Pháp ở Sài Gòn cũng phát triển, lan tràn khắp cả Nam Kỳ. Trong đó, quan trọng nhất có nhóm cầu cơ ở đường Arras gồm các công chức gốc Tây Ninh, ban đầu gồm 3 người:
 Cao Quỳnh Cư, Thư ký Sở Hỏa xa Sài Gòn, ngạch Tham tá (commis)
 Cao Hoài Sang, Tham tá Sở Thương chánh Sài Gòn
 Phạm Công Tắc, Thư ký Sở Thương chánh Sài Gòn.

Do các thành viên ban đầu mang họ Cao và họ Phạm, nên còn được gọi là nhóm Cao - Phạm. Nhóm còn có một thành viên nữ là bà Nguyễn Thị Hiếu, tức Hương Hiếu, vợ ông Cao Quỳnh Cư.

Ban đầu nhóm dùng phương pháp xây bàn và được cho là tiếp xúc với Thượng đế qua danh hiệu AĂÂ vào khoảng tháng 7 năm 1925.

Khoảng trung tuần tháng 9 năm 1925, nhóm chuyển sang dùng đại ngọc cơ để cầu cơ theo phương pháp cổ truyền của Đạo giáo. Theo các tài liệu đạo Cao Đài, thì cuối tháng 12 năm đó vào Noel 1925, nhóm được AĂÂ xưng là Ngọc Hoàng Thượng đế tá danh Cao Đài Tiên Ông lần đầu tiên.

Nhóm về sau phát triển thêm nhiều người, quan trọng nhất là việc thu nhận thêm Lê Văn Trung, cựu Nghị viên Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ, người về sau giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển đạo Cao Đài.

Khai đạo phát triển

Với sự liên hệ của ông Vương Quang Kỳ, giữa các nhóm hầu cơ bắt đầu có sự liên hệ qua lại. Ngày 21 tháng 2 năm 1926, trong một buổi cầu cơ tại nhà ông Kỳ, có mời các nhân vật có danh tiếng của các nhóm cầu cơ cùng đến dự, một bài thơ được lưu truyền là cơ giáng của Thượng đế, trong đó có tên của 13 người, về sau được tín đồ Cao Đài xưng tụng là những Cao đồ đầu tiên của đạo, với ông Ngô Văn Chiêu được tôn xưng Anh Cả:"CHIÊU, KỲ, TRUNG độ dẫn HOÀI sanh,BẢN đạo khai SANG, QUÝ, GIẢNG thành,HẬU, ĐỨC, TẮC, CƯ Thiên Địa cảnh,Hườn, Minh, Mẫn đáo thủ đài danh."''

Trong đó có tên của 2 ông Võ Văn Sang và Cao Hoài Sang cùng giáng 1 chữ. Ngoài ra còn có tên Hườn, Minh, Mẫn là ba nhân sĩ trí thức tham dự buổi cầu cơ.

Kể từ đó, những nền tảng giáo lý của Cao Đài được hoàn chỉnh dần và thống nhất giữa các tín đồ đầu tiên. Các thành viên tích cực, với nền tảng giáo lý và uy tín cá nhân đã truyền đạo và thu nạp thêm nhiều người. Số lượng tín đồ nhanh chóng phát triển lên hàng trăm người. Đàn cơ thường được tổ chức ở nhà ông Bản, về sau hình thành nên Thánh thất Cầu Kho, được xem là một trong những nhà đàn đầu tiên của đạo Cao Đài.

Việc phát triển số lượng tín đồ nhanh chóng đòi hỏi phải có người lãnh đạo với quyền vị chính thức. Vì vậy, giữa cuối tháng 4 năm 1926, thông qua việc giáng cơ, ông Chiêu được Cao Đài Tiên ông chỉ định làm Giáo tông và dạy bà Hiếu may sẵn bộ đạo phục riêng cho ông. Tuy nhiên, ông Chiêu từ chối ngôi vị Giáo tông, xuất tiền hoàn trả chi phí may đạo phục lại cho nhóm Phổ độ, và từ đó không tham gia cũng như không có liên quan gì đến các hoạt động phát triển của nhóm Cao Đài Phổ độ. Tuy vậy, các tín đồ Cao Đài thuộc các chi phái ngoài Tòa Thánh Tây Ninh ngày nay vẫn kính ngưỡng ông là Đệ Nhất Giáo tông.

Để có tư cách chính thức với chính quyền thực dân, ngày 29 tháng 9 năm 1926, với sự chứng kiến của một số nhân sĩ, chức sắc tôn giáo , ông Lê Văn Trung và Ông Lê Văn Lịch đã họp 247 tín đồ Cao Đài tại nhà số 237 bis đường Galliéni để làm Tờ Khai tịch Đạo. Ngày 7 tháng 10 năm 1926, các tín đồ gởi đến Thống đốc Nam Kỳ Le Fol một bản tuyên cáo khai đạo bằng tiếng Pháp với một phái đoàn gồm 28 tín đồ được Thượng đế chọn kèm theo tờ khai tịch đạo của 247 tín đồ.

Sau đó, các tín đồ này đã tổ chức 3 nhóm đi khắp Nam Kỳ để truyền đạo. Một số người Pháp cũng đến đàn Cầu Kho để tìm hiểu và gia nhập đạo. Và ngày Rằm tháng 10 năm Bính Dần (tức ngày 19 tháng 11 năm 1926), các tín đồ Cao Đài đã tổ chức lễ ra mắt rất long trọng tại chùa Gò Kén (tên chữ là Thiền Lâm Tự), Tây Ninh với sự hiện diện của quan chức chính quyền của cả người Pháp lẫn người Việt.

Sự phân ly đầu tiên: Cao Đài Chiếu Minh
Tuy vậy, giữa các tín đồ đã xuất hiện những khác biệt về quan điểm tu tập và tổ chức đạo. Tín đồ đầu tiên Ngô Minh Chiêu giữ quan điểm tịnh tu và bình đẳng giữa các tín đồ, đã từ chối ngôi Giáo tông, cùng một số tín đồ tu tập độc lập với các nhóm Cao Đài còn lại, về sau các đệ tử ông Chiêu hình thành Hệ phái Cao Đài Chiếu Minh.

Sự hình thành Hội Thánh Cao Đài
Sau khi Hội Thánh Cao Đài thành lập, một số chức sắc cao cấp vốn có những quan điểm bất đồng trong việc tổ chức đạo, hoặc vị trí trị sự trung ương, hoặc do những mục đích cá nhân, cũng dần tách ra để hình thành những nhánh Cao Đài độc lập. Một số nhánh thành lập tổ chức giáo hội (Hội Thánh), một số khác hoạt động độc lập không thuộc hệ phái nào, cũng không thành lập tổ chức giáo hội. Ngoài ra, còn một số tổ chức của các tín đồ Cao Đài mang tính chất đoàn thể cũng được thành lập.

Lý giải cho hiện tượng này, các tín đồ Cao Đài tin rằng việc hình thành các nhánh Cao Đài khác nhau đã được Thượng đế báo trước thông qua bài cơ điểm tên 12 tín đồ đầu tiên, sẽ hình thành 12 nhánh Cao Đài. Với các nhà nghiên cứu, trong đó có cả tín đồ, số lượng các nhánh Cao Đài khác nhau tùy theo thời điểm chứ không cố định là 12 phái. Trong giai đoạn 1926-1934, tức là từ khi đạo Cao Đài làm lễ ra mắt đến khi Đạo Nghị định thứ 8 ra đời cấm các chức sắc Tòa Thánh Tây Ninh tách ra lập Chi phái, thì các nhà nghiên cứu thống nhất có các nhánh theo trình tự thời gian thành lập như sau:

 Minh Chơn Lý (1931) với trụ sở tại Mỹ Tho.
 Tiên Thiên (1932) với trụ sở tại Cai Lậy.
 Ban Chỉnh Đạo (1934) với trụ sở tại Bến Tre.

Theo thời gian, các nhánh Cao Đài diễn ra nhiều cuộc chia tách, sáp nhập, thống kê trong lịch sử có hơn 30 nhóm khác nhau.

Thăng trầm nền đạo

Sự phân chia các hệ phái không làm giảm tốc độ phát triển tín đồ, Cao Đài nhanh chóng trở thành một tôn giáo có ảnh hưởng lớn ở Nam Kỳ, thậm chí phát triển ra cả ở Trung Kỳ, Bắc Kỳ và cả Cao Miên. Các lãnh đạo Cao Đài đều là những người có học thức, có địa vị xã hội và rất có ảnh hưởng đến dân chúng. Vì vậy, Cao Đài luôn là đối tượng hoặc lôi kéo, hoặc đả kích của các thế lực nắm chính quyền.

Người Pháp ra tay trước tiên. Một tôn giáo có tổ chức như hình thái nhà nước có nhiều khả năng lôi kéo quần chúng đe dọa đến sự cai trị của chính quyền thực dân. Dưới áp lực của thực dân Pháp, các chỉ dụ cấm đạo ở Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Campuchia và Lào đã được ban hành. Đỉnh điểm, ngày 28 tháng 6 năm 1941, lo ngại việc một tôn giáo hoạt động mạnh ở Sài Gòn và phụ cận có thể rơi vào ảnh hưởng của người Nhật, bấy giờ đã xâm nhập Đông Dương và ra sức lôi kéo các nhóm tôn giáo, chính trị người Việt ủng hộ Chính sách Đại Đông Á, chính quyền thực dân Pháp bất ngờ tấn công vào các tín đồ Cao Đài, bắt giữ Hộ pháp Phạm Công Tắc và đày đi Madagascar. Nhiều chức sắc Cao Đài khác cũng bị bắt giam hoặc quản thúc. Tòa Thánh Tây Ninh bị chiếm đóng. Nhiều thánh thất Cao Đài các cũng bị chiếm đóng hoặc phá hủy.

Cả người Nhật lẫn Việt Minh đều tranh thủ ra sức lôi kéo các nhóm Cao Đài. Do sự vận động của các cán bộ Việt Minh, một nhóm các chức sắc Cao Đài, nòng cốt ở các phái Tiên Thiên, Ban Chỉnh Đạo và Minh Chơn Đạo, đã bí mật thành lập Hội Cao Đài Cứu Quốc. Hội hoạt động chủ yếu ở các vùng xa ở Tây Nam Bộ, bí mật tập hợp lực lượng trên nền tảng Thanh niên Đạo đức đoàn dưới sự lãnh đạo của Cao Triều Phát cố vấn Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Bộ, có xu hướng chống cả Pháp lẫn Nhật. Người Nhật thì can thiệp mở lại Tòa Thánh Tây Ninh tại Sài Gòn, đổi lại việc Giáo sư Thượng Vinh Thanh (Trần Quang Vinh), người tạm thời thay mặt Hộ pháp Phạm Công Tắc lãnh đạo các tín đồ Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh, tập hợp các tín đồ hợp tác với quân đội Nhật để chống Pháp. Khá đông tín đồ Cao Đài được tuyển làm nhân công của xưởng đóng tàu Nichinan của quân đội Nhật tại Nam Bộ. Một lực lượng bán vũ trang Cao Đài được ra đời với tên gọi Nội ứng nghĩa binh, dưới danh nghĩa được Hoàng thân Cường Để chỉ thị thành lập để liên minh với Nhật Bản.

Ngày 9 tháng 3 năm 1945, lực lượng bán vũ trang Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh mặc đồng phục trắng, đội mũ bê-rê, vũ trang bằng gậy tre vọt nhọn tham gia hỗ trợ Nhật đảo chính Pháp tại Sài Gòn. Bên cạnh đó, ngày 24 tháng 6 năm 1945, được sự hậu thuẫn của Hội Cao Đài Cứu Quốc, một đại hội các hệ phái Cao Đài (không có Tòa Thánh Tây Ninh) được tổ chức tại Sài Gòn, thành lập tổ chức Cao Đài Hiệp Nhứt 11 Phái và bầu ông Cao Triều Phát làm Chủ tịch. Trong Cách mạng tháng Tám, nhiều nhóm bán vũ trang Cao Đài đã gia nhập Cao Đài Cứu Quốc và tham gia giành chính quyền ở khắp Nam Bộ.

Sau khi giành được chính quyền cuối tháng 8 năm 1945, nhiều chức sắc Cao Đài được chính quyền Việt Minh mời ra tham chính. Tại Tây Ninh, một tín đồ Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh là ông Trương Văn Xương được mời làm Phó Chủ tịch Ủy ban Hành chánh tỉnh, một chức sắc Cao Đài thuộc Tòa Thánh Tây Ninh khác là Giáo sư Thượng Chữ Thanh (Đặng Trung Chữ) được mời làm cố vấn.

Khi Pháp tái chiếm Nam Bộ, các nhóm lực lượng vũ trang Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh tham chiến tại các mặt trận số 1 và số 2, chiến đấu ở mặt Đông và Bắc Sài Gòn. Sau khi vào Nam, đặc phái viên Trung ương Nguyễn Bình đã tổ chức hội nghị An Phú Xã, thống nhất tổ chức các đơn vị vũ trang thành các chi đội Vệ Quốc đoàn. Lực lượng vũ trang Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh được tổ chức thành 2 chi đội số 7 do Nguyễn Thanh Bạch chỉ huy và chi đội số 8 do Nguyễn Hoài Thanh chỉ huy.

Tuy nhiên, trước sức mạnh của quân Pháp, các mặt trận nhanh chóng tan vỡ. Nhiều đơn vị vũ trang tan rã, hoặc trở thành những lực lượng quân phiệt cát cứ, không chịu sự chỉ huy thống nhất. Một số chức sắc cao cấp và chỉ huy quân sự Cao Đài đã đưa lực lượng của mình tự rút về Tây Ninh và tự xây dựng các căn cứ để bảo vệ Tòa Thánh Tây Ninh.

Hành động cát cứ này là lý do để các phần tử Việt Minh quá khích lên án các tín đồ Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh là phản bội. Một vài cuộc xung đột đẫm máu đã nổ ra bắt nguồn từ những tín đồ Cao Đài và các phần tử Việt Minh quá khích. Một số đơn vị vũ trang Cao Đài bị tước khí giới trong những cuộc thanh trừng nội bộ. Giáo sư Thượng Vinh Thanh (Trần Quang Vinh) cũng bị bắt tại Chợ Đệm và bị giải giam tại Cà Mau cùng với Giáo sư Hồ Văn Ngà, Chủ tịch Việt Nam Độc lập Đảng.

Nắm được sự mâu thuẫn này và để tranh thủ thêm đồng minh trong cuộc chiến chống Việt Minh, người Pháp đã chủ trương thỏa hiệp với các lãnh đạo Tòa Thánh Tây Ninh. Ngày 9 tháng 6 năm 1946, một bản thỏa ước giữa người Pháp và Tòa Thánh Tây Ninh ra đời, nội dung chủ yếu như sau chính quyền Pháp cho phép Hộ pháp Phạm Công Tắc trở về Tòa Thánh Tây Ninh, đổi lại các tín đồ Cao Đài sẽ không tấn công người Pháp và được quân Pháp bảo trợ. Thậm chí, chính quyền Pháp còn cho phép các lãnh thổ do Tòa Thánh Tây Ninh kiểm soát có quyền tự trị. Lực lượng vũ trang Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh được chính quyền Pháp bảo trợ và trang bị vũ khí, do Trung tướng Trần Quang Vinh làm Tổng tư lệnh, Thiếu tướng Nguyễn Văn Thành làm Tham mưu trưởng, có vai trò như một lực lượng bổ sung (Forces supplétives), hỗ trợ quân Pháp trong các chiến dịch tấn công Việt Minh.

Bất đồng với sự hợp tác này, một số chức sắc Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh tham gia kháng chiến đã gia nhập Cao Đài Cứu Quốc, mở rộng thành Cao Đài Cứu Quốc 12 phái Hiệp Nhứt. Các lực lượng vũ trang của Cao Đài Cứu Quốc được tập hợp thành Trung đoàn 124, chiến đấu cho đến hết cuộc Kháng chiến chống Pháp dưới quyền chỉ huy của Việt Minh. Phản ứng trước việc này, lãnh đạo Tòa Thánh Tây Ninh tuyên bố trục xuất các chức sắc và tín đồ Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh nào tham gia Cao Đài Cứu Quốc.

Hợp tan - Tan hợp
Sau năm 1954, tổ chức Cao Đài Cứu Quốc tuyên bố giải thể. Các phái liên hiệp trước đây trở về sinh hoạt riêng rẽ. Một số chức sắc tập kết ra Bắc, hình thành Hội Thánh Duy Nhất thuần túy sinh hoạt tôn giáo dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Tại miền Nam, Tòa Thánh Tây Ninh dưới sự hậu thuẫn của người Pháp đã trở thành Hội Thánh Cao Đài lớn nhất, đại diện cho cả tôn giáo Cao Đài, có quân đội riêng, có ảnh hưởng chính trị mạnh, đã trở thành cái gai lớn thời Quốc gia Việt Nam dưới Thủ tướng Ngô Đình Diệm. Để dẹp các trở ngại trong việc thâu tóm quyền lực, Thủ tướng Diệm đã mua chuộc, gây chia rẽ trong nội bộ, và cuối cùng tấn công lực lượng quân đội Cao Đài, buộc Hộ pháp Phạm Công Tắc phải lưu vong sang Campuchia cho đến ngày ông liễu đạo.

Hội Thánh Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ Tòa Thánh Tây Ninh chỉ được công nhận trở lại tại miền Nam từ năm 1965, khi Hội đồng tướng lĩnh lên nắm quyền và muốn xóa đi thành kiến tôn giáo. Dưới thời Đệ Nhị Cộng hòa của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, các tín đồ tốt nhất chỉ thuần túy sinh hoạt tôn giáo, không nên can thiệp vào chính trị, vì vậy các tổ chức Cao Đài không còn ảnh hưởng mạnh đến chính trị và xã hội như trước.

Các tín đồ Cao Đài một lần nữa phải chịu thử thách khi những người Cộng sản nắm quyền kiểm soát toàn bộ Việt Nam. Nhiều chức sắc Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh bị chính quyền mới buộc tội là đã cộng tác với những kẻ thù, thậm chí đã tham gia chống đối chính quyền mới. Năm 1979, một Hội đồng Chưởng quản Hội Thánh Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ được thành lập, đại diện cho giáo hội, đặt dưới sự kiểm soát của chính quyền. Các tổ chức, hệ phái Cao Đài khác cũng là đối tượng công kích, khi bị chính quyền mới buộc tội tuyên truyền cho tệ nạn mê tín. Các hoạt động tôn giáo hoàn toàn bị hạn chế, chỉ giới hạn những sinh hoạt trong nhóm nhỏ tín đồ.

Một tôn giáo lớn tại Việt Nam
Cùng với chính sách mở cửa của chính quyền Việt Nam, các tôn giáo, trong đó có cả Cao Đài giáo cũng được dễ thở hơn. Tòa Thánh Tây Ninh được mở cửa lại cho các hoạt động tôn giáo lớn của hàng triệu tín đồ, thậm chí được xem như một điểm di tích tham quan du lịch nổi tiếng của Việt Nam. Từ năm 1995 đến 2011, chính quyền bắt đầu công nhận các tổ chức tôn giáo Cao Đài như những tổ chức hợp pháp, gồm 9 Hội Thánh Cao Đài, 1 tổ chức giáo hội Cao Đài Việt Nam (Bình Đức), 1 Pháp môn Cao Đài Chiếu Minh Tam Thanh Vô Vi và 18 tổ chức Cao Đài hoạt động độc lập. Ước tính hiện tại, toàn đạo có khoảng gần 3 triệu tín đồ trong cả nước, sinh hoạt tại 38 tỉnh thành, tập trung chủ yếu ở Nam Bộ. Ngoài ra, có khoảng 30.000 tín đồ nữa sống ở Hoa Kỳ, Canada, Campuchia, Châu Âu và Úc.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Diễn đàn Tuổi Trẻ Đại Đạo
 Cao Đài hải ngoại
 Đại Đạo Thanh Niên Hội& diễn đàn
 Centre for Studies in Caodaiism, Sydney
 Dịch lý Cao Đài
 The British Cao Dai Community
 Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ
 Ý Thức

Đạo Cao Đài


title: Melanotus kolthoffi

text:
Melanotus kolthoffi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Quận Rio Grande, Colorado

text:
Quận Rio Grande là một quận thuộc tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo sông Rio Grande. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, quận có dân số 11982 người. Quận lỵ đóng ở Del Norte.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 2360 km2, trong đó có 1 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Colorado

Khu dân cư thành lập năm 1889
Colorado 1889
Thung lũng San Luis của Colorado


title: 2881 Meiden

text:
2881 Meiden (1983 AA1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 1 năm 1983 bởi B. A. Skiff ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2881 Meiden

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Houlletia brocklehurstiana

text:
Houlletia brocklehurstiana là một loài lan bản địa của Brasil (từ Rio de Janeiro đến Paraná). Nó là loài điển hình của chi Houlletia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

brocklehurstiana


title: Thuyền buồm tại Thế vận hội Mùa hè 2008

text:
Giải thuyền buồm tại Thế vận hội Mùa hè 2008 diễn ra từ ngày 9 đến ngày 21 tháng 8 năm 2008 tại Thanh Đảo, Trung Quốc.

Xếp hạng theo quốc gia

Bảng huy chương
Nam

Nữ

Hạng mở rộng

Tham khảo

Liên kết ngoài

2008
Thuyền buồm


title: Ptolemaios XIII Theos Philopator

text:
Ptolemios XIII Theos Philopator (tiếng Hy Lạp: Πτολεμαῖος Θεός Φιλοπάτωρ, Ptolemaĩos Theos Philopátōr, 62 BC/61 BC-13 tháng 1, 47 TCN, trị vì từ 51 TCN?) là một trong những thành viên cuối cùng thuộc triều đại Ptolemaios(305-30 TCN) của Ai Cập.

Đồng cai trị Ai Cập, trong tình hình hỗn loạn
Ông là con trai của Pharaoh Ptolemaios XII của Ai Cập (80-58 trước Công nguyên và 55-51 trước Công nguyên), ông kế vị cha mình vào mùa xuân năm 51 TCN, và cũng là vị vua hợp pháp của Ai Cập bởi cuộc hôn nhân của mình với chị gái Cleopatra VII của Ai Cập (69-30 TCN). Vào tháng 10 năm 50 trước công nguyên, Ptolemaios XIII được tôn lên làm vua cùng với bà, mặc dù thái giám Pothinus hành động như là nhiếp chính cho ông.

Vào mùa xuân năm 48 TCN, Ptolemaios XIII và Pothinus đã cố gắng lật đổ Cleopatra VII do tình trạng độc đoán ngày càng tăng của bà. Khuôn mặt của bà xuất hiện trên đồng tiền đúc, trong khi tên Ptolemaios XIII bị bỏ sót trên các tài liệu chính thức. Ptolemaios dự định trở thành người cai trị duy nhất, với Pothinus nắm quyền đằng sau ngai vàng.

Nội chiến
Ptolemaios XIII và Pothinus cố gắng để buộc Cleopatra trốn chạy sang Syria, nhưng bà nhanh chóng tổ chức quân đội riêng của mình và một cuộc nội chiến đã bắt đầu ở Ai Cập. Chẳng bao lâu em gái khác của họ bắt đầu yêu cầu lên ngôi là Arsinoe IV (48-47 TCN), làm phức tạp thêm tình hình.

Tại thời điểm này, Tướng La Mã bại trận là Pompey Vĩ đại đã đến Ai Cập và đang tìm kiếm nơi trú ẩn khỏi việc truy đuổi bởi đối thủ của ông Julius Caesar. Ban đầu, Ptolemaios XIII và Pothinus giả vờ đã chấp nhận yêu cầu của mình, nhưng vào ngày 29 tháng 9, 48 trước Công nguyên, Pothinus đã sai người ám sát, với hy vọng dâng lên Caesar khi ông ta đến. Khi Caesar đến nơi ông đã được dâng lên đầu của cựu đối thủ đã chết, nhưng theo ghi chép, thay vì vui mừng, ông phản ứng với sự ghê tởm và ra lệnh cho Pompey đem trả lại cơ thể và tổ chức một tang lễ La Mã thích hợp. Cleopatra VII đã thành công hơn trong việc nhận được sự ủng hộ của Caesar và trở thành người tình của ông. Caesar sắp xếp việc hành quyết Pothinus và trả lại ngai vàng cho Cleopatra VII, mặc dù bà chưa bao giờ chính thức thoái vị.

Vẫn quyết tâm lật đổ Cleopatra VII, Ptolemaios XIII liên minh với Arsinoe IV. Cùng nhau, họ tổ chức các phe phái của quân đội trung thành với họ chống lại những người trung thành với Cleopatra VII và phần tương đối nhỏ của quân đội đã đi cùng Caesar tới Ai Cập. Các trận chiến giữa các phe phái tham chiến đã xảy ra vào giữa tháng 12 năm 48 TCN ở Alexandria, mà gây ra thiệt hại nghiêm trọng, bao gồm (theo một số nguồn) [cần dẫn nguồn] đốt cháy một số các tòa nhà đó bao gồm Thư viện Alexandria.

Sự xuất hiện của quân tiếp viện La Mã từ Pergamum đã giúp Caesar và Cleopatra VII chiến thắng, buộc Ptolemaios XIII và Arsinoe IV chạy trốn khỏi thành phố. Ptolemaios XIII được báo cáo là bị chết đuối ngày 13 tháng 1, năm 47 TCN khi cố gắng vượt qua sông Nile. Cho dù ông đã cố gắng chạy trốn hoặc đang tìm kiếm các cuộc đàm phán vẫn chưa chắc chắn từ các nguồn do thời gian.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ptolemaios XIII Theos Philopator entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

Vua Ai Cập
Vua chết trẻ
Mất thập niên 40 TCN
Pharaon Vương triều Ptolemaios
Tử vong vì chết đuối


title: Mannhausen

text:
Mannhausen là một đô thị ở huyện Börde thuộc bang Sachsen-Anhalt, nước Đức. Đô thị Mannhausen có diện tích 11,01 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 285 người.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Navaridas

text:
Navaridas là một đô thị trong tỉnh Álava, thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 NAVARIDAS in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia

Đô thị ở Álava
Khu dân cư ở Álava


title: Compresselater

text:
Compresselater là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2006 bởi Platia & Gudenzi.

Các loài
Chi này có các loài:
 Compresselater bicolor Platia & Gudenzi, 2006

Chú thích

Tham khảo

Pomachiliini


title: Quasisimnia hirasei

text:
Quasisimnia hirasei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Quasisimnia


title: Turris undosa

text:
Turris undosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turris


title: Novokuybyshevsk

text:
Novokuybyshevsk (tiếng Nga: Новокуйбышевск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Samara Oblast. Thành phố có dân số 112.973 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ của Nga theo dân số năm 2002.

Địa vị hành chính
Trong khuôn khổ các đơn vị hành chính, Novokuybyshevsk (cùng với 7 khu dân cư nông thôn) được hợp nhất thành thành phố trực thuộc tỉnh Novokuybyshevsk, một đơn vị hành chính có địa vị ngang bằng với các huyện. Là một đơn vị đô thị, thành phố trực thuộc tỉnh Novokuybyshevsk được hợp thành Okrug đô thị Novokuybyshevsk.

Nhân khẩu
Dưới đây là dân số Novokuybyshevsk qua các năm:

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở tỉnh Samara


title: Jaramillo Quemado

text:
Jaramillo Quemado là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 15 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Casape

text:
Casape là một đô thị ở tỉnh Roma, vùng Latium của Italia, nằm ở vị trí khoảng 30 km về phía đông của Roma. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 781 người và diện tích là 5,3 km².

Casape giáp các đô thị: Capranica Prenestina, Poli, San Gregorio da Sassola.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: 12979 Evgalvasilʹev

text:
12979 Evgalvasilʹev (1978 SB8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1978 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12979 Evgalvasilʹev

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: 1199

text:
Năm 1199 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Thành lập Công quốc Galicia-Volyn (tan rã 1349, sụp đổ hoàn toàn 1392)

Sinh

 Joan Flanders, Nữ bá tước xứ Flanders (mất 1244)
 Isobel người Scot, con gái của David xứ Scotland, Bá tước Huntingdon (mất 1251)
 Vua Na Uy Guttormr Sigurðarson (mất 1204)

Mất
 23 tháng 1 - Abu Yusuf Yaqub al-Mansur (sinh 1160)
 9 tháng 2 - Minamoto no Yoritomo, shogun Nhật Bản (sinh 1147)
 6 tháng 4 - Vua Anh Richard Lionheart (sinh 1157)
 4 tháng 9 - Joan nước Anh, Nữ hoàng Sicilia, vợ của William II xứ Sicilia (sinh 1165)

Tham khảo

Năm 1199


title: Nasirabad

text:
Nasirabad là một thị xã quân sự (cantonment) của quận Ajmer thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Nasirabad có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 429 mét (1407 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nasirabad có dân số 49.111 người. Phái nam chiếm 58% tổng số dân và phái nữ chiếm 42%. Nasirabad có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Nasirabad, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan
Nasirabad


title: Goumois, Doubs

text:
Goumois là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Mitra variabilis

text:
Mitra variabilis, tên tiếng Anh: variable mitre, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 20 mm và 46 mm

Phân bố
Chúng phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Madagascar và ở Thái Bình Dương dọc theo Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testacés marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Mitra (Mitra) variabilis; truy cập: 11 tháng 12 năm 2010

Mitra


title: Solariella lacunella

text:
Solariella lacunella là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Solariellidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 8.7 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 18 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 1472 m.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Solariella


title: Montebello Vicentino

text:
Montebello Vicentino là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích  km², dân số là người (thời điểm)

Chú thích

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza


title: Asciodes

text:
Asciodes là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Asciodes denticulinea (Schaus, 1940)
Asciodes gordialis Guenée, 1854
Asciodes quietalis (Walker, 1859)
Asciodes scopulalis Guenée, 1854
Asciodes titubalis Möschler, 1890

Chú thích

Tham khảo

Asciodini


title: 23295 Brandoreavis

text:
23295 Brandoreavis là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1283.8650615 ngày (3.52 năm).

Nó được phát hiện ngày 23 tháng 12 năm 2000.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Priopus kirschi

text:
Priopus kirschi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Megachile nigrocaudata

text:
Megachile nigrocaudata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1903


title: Amblycerus crassipunctatus

text:
Amblycerus crassipunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Ribeiro-Costa miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Tridactyle

text:
Tridactyle là một chi phong lan trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Đảo Staten

text:
Đảo Staten (tiếng Anh: Staten Island) là một quận của Thành phố New York nằm trong phần phía tây nam của thành phố. Ngăn cách Đảo Staten với tiểu bang New Jersey là hai eo biển Arthur Kill và Kill Van Kull; về hướng đông thì Vịnh New York ngăn cách đảo với phần còn lại của New York. Với dân số 487.407 người, Đảo Staten là quận ít người nhất trong số năm quận nhưng là quận lớn thứ ba tính theo diện tích (153 km²).

Quận Đảo Staten cùng có chung địa giới với Quận Richmond, quận cực nam của tiểu bang New York. Trước năm 1975, quận này có tên chính thức là Quận Richmond. Đảo Staten đôi khi được cư dân gọi là "quận bị lãng quên" vì họ có cảm giác rằng chính quyền Thành phố New York đã thờ ơ với quận này.

Đảo Staten về tổng quan là quận ngoại thành nhất trong năm quận của Thành phố New York. Bờ biển phía bắc, đặc biệt là các khu dân cư St. George, Tompkinsville, Park Hill, và Stapleton, là khu vực đô thị lớn nhất của đảo. Đây gồm có khu lịch sử được ấn định chính thức là Khu St. George và Khu lịch sử St. Paul’s Avenue-Stapleton Heights. Ở đây có nhiều nhà cửa lớn cất theo kiểu kiến trúc thời Victoria. Bờ biển phía nam có các khu dân cư có vẻ ngoại ô hơn và là nơi có một con đường lát gỗ dài 2,5 dặm Anh. Đây là con đường lát gỗ dài thứ tư trên thế giới. Trong lịch sử, các khu vực trung và miền nam của đảo trước đây là nơi chuyên nuôi gia cầm và bò cung cấp sữa cho thành phố. Tuy nhiên ngành nông nghiệp ở đây gần như đã biến mất sang thế kỷ 20.

Quận được nối với Brooklyn bằng Cầu Verrazano-Narrows còn ba cây cầu Goethals, Outerbridge Crossing, và Bayonne nối đảo với các thị trấn bên New Jersey. Giao thông công cộng trên đảo Staten có xe buýt và một tuyến đường sắt tốc hành của Cơ quan Giao thông Vùng đô thị New York (Metropolitan Transportation Authority), Đường sắt Đảo Staten khởi hành từ bến phà ở Đường George đến Tottenville. Phà Đảo Staten (miễn phí) nối liền đảo với Manhattan, ngoài chức năng phương tiện giao thông còn là điểm thu hút du khách vì tuyến phà băng qua vịnh cho khách nhìn thấy quang cảnh của Tượng Nữ thần Tự do, Đảo Ellis và mũi cực nam của Manhattan chi chít những cao ốc chọc trời.

Lịch sử
Trong thế kỷ 16, đảo là một phần của một khu vực rộng hơn được biết là Lenapehoking có người Lenape sinh sống. Họ là một bộ tộc thổ dân châu Mỹ có tiếng nói riêng thuộc nhóm ngôn ngữ Algonquian và sau này người châu Âu gọi họ là người "Delaware". Nhóm người chiếm phần phía nam đảo được gọi tên là người Raritan. Đối với người Lenape, đảo này được biết tên là Aquehonga Manacknong và Eghquaons (Jackson, 1995). Đảo có các đường mòn phía dưới đồi viềng quanh. Một trong các đường mòn này men theo sườn phía nam của ngọn núi gần nơi ngày nay là Lộ Richmond và Lộ Amboy. Người Lenape không sống trong các lều trại cố định mà họ di chuyển theo mùa, canh tác theo phương pháp đốt rẫy làm nông. Thức ăn chủ yếu của họ là loài sò hến (shellfish) trong đó có hào (oyster) là loài bản địa của vùng thượng và hạ Vịnh New York.

Đảo Staten

Sự tiếp xúc của người châu Âu đầu tiên với đảo này được ghi nhận là vào năm 1524 do Giovanni da Verrazzano thực hiện. Ông đi thuyền qua eo biển "The Narrows". Năm 1609, Henry Hudson thiết lập nơi buôn bán của người Hà Lan trong khu vực và đặt tên đảo là Staaten Eylandt theo tên của Tướng Staten của Hà Lan.

Mặc dù khu định cư Hà Lan đầu tiên của thuộc địa Tân Hà Lan được xây trên Manhattan lân cận vào năm 1620, Staaten Eylandt vẫn không bị người Hà Lan thuộc địa hoá trong nhiều thập niên. Từ năm 1639 đến năm 1655, người Hà Lan đã ba lần tìm cách thiết lập một khu định cư thường trực trên hòn đảo nhưng mỗi lần như vậy đều bị phá huỷ vì các cuộc xung đột giữa người Hà Lan và các bộ lạc địa phương. Năm 1661, khu định cư thường trực đầu tiên của người Hà Lan được thiết lập ở Oude Dorp (tiếng Hà Lan có nghĩa là "Làng xưa"), ngay phía nam của the Narrows gần South Beach. Ngày nay, vết tích cuối cùng của Oude Dorp còn tồn tại là khu dân cư Old Town nằm kề bên Lộ Old Town.

Quận Richmond
Vào cuối cuộc chiến tranh giữa Hà Lan và Anh lần thứ hai, người Hà Lan nhượng lại thuộc địa Tân Hà Lan cho Anh Quốc theo hiệp ước Breda và đảo mà bây giờ có tên được Anh hóa thành "Staten Island" trở thành một phần đất của thuộc địa New York mới của Anh.

Năm 1670, người bản thổ Mỹ từ bỏ hết mọi lời tuyên bố chủ quyền đối với Đảo Staten cho người Anh trong một khế ước với Thống đốc Francis Lovelace. Năm 1671, để khuyến khích mở rộng các khu định cư của người Hà Lan, người Anh đã tái khảo sát "Oude Dorp" (lúc đó được biết là Old Town) và mở rộng các lô đất dọc theo bờ biền đến phía nam. Các lô đất này chủ yếu được người Hà Lan định cư và được biết với cái tên là Nieuwe Dorp (có nghĩa là "Làng mới") rồi sau đó được Anh hóa thành "New Dorp".

Thuyền trưởng Christopher Billopp, sau những năm phục vụ tận tụy trong Hải quân Hoàng gia Anh, đã đến châu Mỹ năm 1674 để chỉ huy một đại đội bộ binh. Năm sau đó, ông định cư tại Đảo Staten nơi ông được ban tặng một mãnh đất rộng 932 mẫu Anh (3,8 km²).

Năm 1683, thuộc địa New York được chia thành 10 quận. Đảo Staten cũng như một số tiểu đảo lân cận được nhập thành Quận Richmond. Tên được lấy từ chức vị của một vị hoàng tử không chính thức của Vua Charles II.

Năm 1687 và năm 1688, người Anh chia đảo thành bốn phân khu hành chính dựa trên đặc điểm tự nhiên: 21 km² khu nhà thống đốc thuộc địa Thomas Dongan tại vùng đồi trung tâm được gọi là "Lordship hay Manner of Cassiltown" cùng với ba phân khu hành chính Bắc, Nam và Tây. Các khu hành chính này sau đó trở thành bốn xã Castleton, Northfield, Southfield, và Westfield. Năm 1698, dân số trên đảo là 727.

Năm 1729, một quận lỵ được thiết lập ở làng Richmond Town nằm gân trung tâm đảo. Đến năm 1771, dân số đảo lên đến 2.847.

Cách mạng Mỹ và thế kỷ 19
Đảo đóng vai trò quan trọng trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Ngày 17 tháng 3 năm 1776, các lực lượng Anh dưới quyền tư lệnh của William Howe tháo chạy khỏi thành phố Boston và đi thuyền về Halifax, Nova Scotia. Từ Halifax, Howe chuẩn bị tấn công Thành phố New York. Howe sử dụng vị trí chiến lược của Đảo Staten làm nơi xuất phát cho cuộc tấn công. Howe thiết lập tổng hành dinh của mình tại New Dorp. Chính nơi đây các đại diện của chính phủ Anh được cho là đã nhận được thông báo đầu tiên về Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ.

Tháng tiếp theo, tháng 8 năm 1776, các lực lượng Anh vượt the Narrows vào Brooklyn và cầm chân lực lượng Mỹ dưới quyền Tướng George Washington trong Trận Long Island. Kết quả là Anh chiếm được New York. Ba tuần sau đó, ngày 1 tháng 9 năm 1776, người Anh tiếp nhận một phái đoàn Mỹ gồm có Benjamin Franklin, Edward Rutledge, và John Adams tại nhà hội nghị trên mũi tây nam của đảo trên khu bất động sản xưa kia của Christopher Billop. Người Mỹ từ chối hứa hẹn hòa bình của người Anh để đổi lấy việc người Mỹ phải rút lại tuyên bố độc lập. Hội nghị kết thúc mà không có một thỏa hiệp nào.

Ngày 22 tháng 8 năm 1777, Trận Đảo Staten xảy ra giữa quân Anh và một số đại đội thuộc Trung đoàn Canada số 2 chiến đấu bên cạnh các đại đội khác của Mỹ. Trong lúc trận chiến chưa phân thắng bại vì cả hai phía đều có hàng trăm người bị bắt làm tù binh thì người Mỹ rút lui.

Các lực lượng Anh vẫn ở trên Đảo Staten suốt chiến tranh. Mặc dù đa số người dân địa phương có xu hướng bảo hoàng nhưng việc tuyển thêm người của đảo vào quân đội phục vụ chiến tranh đã khiến cho người dân trên đảo cảm thấy khó chịu. Người Anh vẫn giữ tổng hành dinh của mình tại các khu dân cư như Bulls Head. Nhiều tòa nhà và nhà thờ bị tàn phá. Nhu cầu quân sự sử dụng các nguồn tài nguyên đã khiến cho rừng trên đảo bị tàn phá vào cuối chiến tranh. Người Anh lại sử dụng đảo làm nơi tiếp nhận cuộc di tản cuối cùng khỏi Thành phố New York vào ngày 5 tháng 12 năm 1783. Sau chiến tranh, các chủ đất lớn thuộc phái bảo hoàng bỏ trốn sang Canada. Tài sản của họ bị phân chia nhỏ và bán đi.

Ngày 4 tháng 7 năm 1827, sự kết thúc chế độ nô lệ tại tiểu bang New York được ăn mừng tại Khách sạn Swan, West Brighton. Năm 1860, những phần đất thuộc phân khu Castleton và Southfield biến thành một thị trấn mới tên là Middletown. Làng New Brighton trong thị trấn Castleton được hợp nhất vào năm 1866. Năm 1872 Làng New Brighton sáp nhập tất cả phần còn lại của thị trấn Castleton và nằm tiếp giáp với thị trấn này.

Thống nhất với Thành phố New York
Các thị trấn và làng bị giải thể năm 1898 khi đảo kết hợp thống nhất vào Thành phố New York. Richmond trở thành một trong năm quận của Thành phố New York thống nhất. Trừ các khu vực dọc theo bến cảng, phần lớn quận vẫn chưa được phát triển cho đến khi Cầu Verrazano-Narrows được xây dựng năm 1964. Cây cầu này đã mở cửa hòn đảo chào đón sự phát triển rầm rộ vì hòn đảo từ nay có con đường thông thương với Brooklyn. Cầu Verrazano, cùng với ba cây cầu chính của Đảo Staten, đã tạo ra một con đường mới cho dân chúng và du khách đi lại từ tiểu bang New Jersey đến Brooklyn, Manhattan, và nhưng khu vực xa hơn trên Long Island. Hệ thống xa lộ chạy giữa các cầu có hiệu quả cắt xẻ các khu dân cư củ của quận.

Các cầu mới, đường sá, và tất cả hệ thống giao thống chính được xây dựng vào đầu nữa thập niên 1990. Cầu Verrazano Bridge đã làm tan biến vẽ tự nhiên ngoại ô trên Đảo Staten. Nó càng trở nên đô thị hóa hơn qua năm tháng. Đến năm 2010, Đảo Staten sẽ có một dân số được ước đoán khoảng 500.000 người.

Suốt thập niên 1990, một phong trào đòi tách quận ra khỏi thành phố càng ngày thêm phát triển trong dân chúng, lên đến đỉnh điểm trong nhiệm kỳ thị trưởng của David Dinkins. Trong kỳ trưng cầu dân ý năm 1993, 65% cử tri bỏ phiếu tán thành việc tách rời khỏi thành phố, nhưng việc thực thi bị Nghị viện Tiểu bang New York ngăn cản.

Trong thập niên 1980, Hải quân Hoa Kỳ có một căn cứ trên Đảo Staten được đặt tên là Trạm Hải quân New York. Ban đầu, căn cứ này được dùng làm bến nhà của thiết giáp hạm USS Iowa (BB-61), nhưng vụ nổ một trong các tháp pháo của chiến hạm đã khiến nó bị Hải quân Hoa Kỳ cho ra khỏi danh sách phục vụ. Một số tàu khác trong đó có các khu trục hạm nhỏ như USS Donald B. Beary FF 1085 và USS Ainsworth FF 1090, ít nhất một tuần dương hạm là USS Normandy (CG-60) cũng có căn cứ ở đây. Căn cứ này bị đóng cửa vào năm 1994. Cuối cùng, một kế hoạch sử dụng khu căn cứ này làm phim trường bởi diễn viên và cũng chính là người bản xứ New York, Danny Aiello bị thất bại vì vấn đề tài chính. Mới đây tài sản này đang được thông báo là sẽ được biến thành một khu dân cư mặt tiền biển, đa mục đích.

Địa lý

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 265,5 km² (102,5 dặm vuông Anh). Đất chiếm 151,5 km² (58,5 dặm vuông) và nước chiếmr 114,0 km² (44,0 dặm vuông) hay 42,95%.

Đảo Staten cách Long Island bởi eo biển the Narrows và đất liền New Jersey bởi eo biển Arthur Kill và Kill Van Kull.

Ngoài đảo chính, quận cũng có một số đảo nhỏ không người:
 Đảo Meadows
 Đảo Prall
 Đảo Shooters (trong Vịnh Newark; một phần của nó thuộc New Jersey)
 Đảo Swinburne (trong Vịnh Hạ New York)
 Đảo Hoffman (trong Vịnh Hạ New York)

Điểm cao nhất trên đảo là đỉnh Todt Hill, cao 410 ft (125 mét), cũng là điểm cao nhất trong năm quận của New York cũng như điểm cao nhất trên bình nguyên duyên hải Đại Tây Dương tính từ phía nam của Great Blue Hill thuộc Massachusetts và là điểm cao nhất duyên hải phía đông tính từ phía nam Maine's Camden Hills.

Trong thập niên 1960, đảo là nơi xảy ra các cuộc chiến quan trọng về việc bảo tồn không gian mở. Kết quả nó trở thành nơi có đất dành cho công viên lớn nhất tại Thành phố New York. Có một "vành đai xanh" quấn quanh đảo với nhiều đường mòn hai bên có nhiều rừng cây.

Đảo Staten là quận duy nhất của Thành phố New York không có ranh giới trên bộ với quận khác (Marble Hill thuộc Manhattan nằm sát bên cạnh quận the Bronx).

Các quận (thuộc tiểu bang) lân cận

 Quận New York, tiểu bang New York (Manhattan) - bắc
 Quận Hudson, New Jersey - bắc
 Quận Union, New Jersey - tây
 Quận Middlesex, New Jersey - tây
 Quận Queens, tiểu bang New York (Queens) - đông
 Quận Kings, tiểu bang New York (Brooklyn) - đông bắc
 Quận Monmouth, New Jersey - nam

Công viên
Một số không gian mở và khu vực lịch sử của đảo được hợp nhất vào năm 1972 thành "Khu giải trí quốc gia Gateway", một phần của Hệ thống Công viên Quốc gia Hoa Kỳ.

Các hồ ao Clay Pit là một khu dự trử công viên tiểu bang rộng 1 km² có đa dạng phong cảnh. Các suối, đồng rộng, rừng cây và đất ngậm nước là nơi sinh sống của nhiều loại động thực vật.

"Công viên những hồ Clove" rộng 0,77 km² có một đồng cỏ lớn, bốn hồ liên kết với nhau qua các con suối là nơi dành cho chèo thuyền, câu cá cũng như nơi trượt băng ngoài trời (trong mùa đông). Công viên những hồ Clove cũng còn được dùng làm nơi picnic, khu vui chơi, sân bóng chày, đi bộ theo đường mòn...

South Beach là một bãi biển tắm nắng có quang cảnh đẹp của Đại Tây Dương và Vịnh Hạ New York. Đường lót gỗ F.D.R. dọc theo South Beach dài 2,5 dặm Anh là con đường lót gỗ dài hạng tư trên thế giới. Du khách có thể thưởng ngoạn bằng cách đi bộ hay đi xe đạp suốt các mùa trong năm. Câu cá được cho phép từ tháng 10 đến tháng 5.

Công viên Great Kills dành cho bơi lội ở khu bãi biển, câu cá cách xa bờ, cũng có các sân dành cho bóng chày và bóng bầu dục hay chạy bộ, đi xe đạp theo đường mòn. Câu cá và đi thuyền rất phố biến suốt năm.

Sân Golf và Công viên Latourette nằm trong vành đai xanh Đảo Staten. Công viên xanh này có sân golf 18 lỗ được xây trong 1 khu đất rộng 0,5 km² trong khu đất rừng rộng 1,84 km². Khi đến mùa đông cũng có các khu dành cho trượt tuyết và xe trượt tuyết.

Công viên Silver Lake là một khu giải trí rộng 0,43 km² có một sân golf 18 lỗ, các sân tennis, chỗ cất quần áo, phòng tắm, tiệm ăn và một câu lạc bộ.

Giao thông
Phà Đảo Staten là hệ thống giao thông trực tiếp duy nhất từ Đảo Staten đến Manhattan trong vòng 25 phút. Bến phà St. George 55 năm đã được tu sửa với số tiền 130 triệu đô la Mỹ và hiện nay có kính từ sàn đến trần cho du khách mục kích cảnh bến phà và những chiếc phà ra vào. Tiền phí qua phà đã bị dẹp bỏ vào năm 1997.

Đảo Staten nối với Brooklyn qua Cầu Verrazano-Narrows sử dụng Xa lộ Liên tiểu bang 278 (I-278), Xa lộ Tốc hành Đảo Staten. Một khi đến Brooklyn, I-278 trở thành Xa lộ Tốc hành Gowanus và sau đó thành Xa lộ Tốc hành Brooklyn Queens đi đến Manhattan qua nhiều cầu và đường hầm.

Đảo Staten nối liền với tiểu bang New Jersey qua ba cầu và một cầu xe lửa. Cầu sắt "Outerbridge Crossing" đến Perth Amboy, New Jersey nằm ở cuối phía nam của Đường 440. Cầu Bayonne đến Bayonne, New Jersey nằm ở cuối phía bắc của Đường 440 và tiếp tục đi đến Thành phố Jersey, New Jersey. Từ lộ thu phí "New Jersey Turnpike", Cầu Goethals sử dụng Xa lộ Liên tiểu bang 278 (I-278) nối Xa lộ Tốc hành Đảo Staten. Cầu xa lửa "Arthur Kill Vertical Lift" phục vụ các chuyến xe lửa chở hàng giữa phần tây bắc đảo và Elizabeth, New Jersey.

Đường sắt Đảo Staten chạy qua đảo từ mũi phía đông bắc đến mũi phía nam. Đảo Staten là quân duy nhất không có dịch vụ của New York City Subway. Dịch vụ xe buýt tốc hành phục vụ khắp đảo đến và đi từ khu trung tâm Manhattan.

Chính quyền

Kể từ khi thống nhất với Thành phố New York vào năm 1898, Đảo Staten được quản trị theo Hiến chương Thành phố New York với hệ thống chính quyền thị trưởng-hội đồng "mạnh". Chính quyền trung ương Thành phố New York có trách nhiệm về giáo dục công cộng, các viện quản giáo (nhà tù), thư viện, an ninh, các khu giải trí, vệ sinh, cấp nước và các dịch vụ phúc lợi trên Đảo Staten.

Văn phòng của quận trưởng được thành lập khi thống nhất vào năm 1898 để cân bằng giữa tập quyền với thẩm quyền địa phương. Mỗi quận trưởng từng có một vai trò hành pháp mạnh vì có một phiếu bầu trong "Ban Dự thảo Ngân sách Thành phố New York". Ban này có trách nhiệm hoạch định và chấp thuận những đề nghị về quyền sử dụng đất và ngân sách của chính quyền thành phố. Năm 1989, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ tuyên bố Ban Dự thảo Ngân sách này là vi hiến vì cho rằng Brooklyn, quận đông dân nhất, không có nhiều đại diện hữu hiệu trong ban này so với Đảo Staten, quận ít dân nhất. Đây là một vi phạm đối với Tu chính án 14, Hiến pháp Hoa Kỳ.

Từ năm 1990, quận trưởng hành động như một người hùng biện cho quận của mình tại các ban ngành của thành phố, hội đồng thành phố, chính quyền tiểu bang New York, và các công ty.

Mỗi quận thành phố là một quận của tiểu bang vì thế có hệ thống toà án tội phạm riêng biệt và một biện lý. Biện lý là công tố viên trưởng được bầu trực tiếp qua hình thức phổ thông đầu phiếu. Đảo Staten có ba thành viên trong Hội đồng thành phố. Đảo cũng có ba khu hành chính, mỗi khu có một ban cộng đồng địa phương phục vụ. Ban cộng đồng là bộ phận đại diện lắng nghe ý kiến đóng góp và phục vụ với tư cách như những người hô hào đốc thúc hay hùng biện cho cư dân địa phương.

Thư viện
Mười hai nhánh của Thư viện Công cộng New York phục vụ quận. Thư viện có các lớp hướng dẫn máy vi tính và dạy tiếng Anh miễn phí cho những người nói ngôn ngữ khác.

Ghi chú

Tham khảo
 Kenneth T. Jackson (editor); The Encyclopedia of New York City; Yale University Press; ISBN 0-300-05536-6 (1995).
 John Waldman; Heartbeats in the Muck; ISBN 1-55821-720-7 The Lyons Press; (2000)
 Famous Staten Islanders page at the New York Public Library site:

Liên kết ngoài

 StatenIsland.com www.StatenIsland.com - A resource site on Staten Island
 History of Staten Island in the Photo
 Staten Island - Office of the Borough President
 Timeline of Staten Island History on the New York Public Library site
 Baby-Bombers  - Fan site for the Staten Island Yankees started to keep the players' families up to date on the season.
 "The Child Soldiers of Staten Island", Mother Jones, July/August 2007.

Thành phố New York


title: Valanjou

text:
Valanjou là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 69 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: (96612) 1999 CZ3

text:
{{DISPLAYTITLE:(96612) 1999 CZ3}}

(96612) 1999 CZ3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 5 tháng 2 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 96001–97000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Biểu tình Jordan 2011–2012

text:
Một loạt các cuộc biểu tình đang diễn ra tại Jordan, kết quả là nội các chính phủ bị sa thải.
Lạm phát giá thực phẩm và tiền lương là một nguyên nhân cho sự bất mãn trong nước. Ngoài ra còn có nguyên nhân các cuộc nổi dậy 2010-2011 tại Tunisia, Ai Cập đưa ra hy vọng cho sự thay đổi chính trị trong khu vực. Cùng với tình trạng bất ổn ở những nơi khác ở Trung Đông và Bắc Phi, bao gồm cả những rối loạn trong Jordan và Yemen, đây là một phần của các cuộc biểu tình tại Trung Đông và Bắc Phi 2010–2011 cũng được gọi là hiệu ứng domino của tình trạng bất ổn Ả Rập. Sau nhiều cuộc biểu tình, quốc vương Abdullah II thay đổi nội các và bổ nhiệm Marouf al-Bakhit làm thủ tướng Jordan.

Bối cảnh
Kinh tế Jordan tiếp tục vật lộn với một mức thâm hụt kỷ lục 2 tỷ USD trong năm nay. Lạm phát ở Jordan đã. tăng 1,5% lên 6,1% vào tháng 12 năm 2010, và mức thất nghiệp và đói nghèo đã trở thành phổ biến, lần lượt là ước tính khoảng 30% và 25%. Chính phủ cũng bị cáo buộc bần cùng hoá giai cấp công nhân với luật thuế lũy thoái buộc người nghèo phải nộp mức thuế với tỷ lệ cao hơn thu nhập của họ. Quốc hội bị cáo buộc là làm một "con dấu cao su" cho ngành hành pháp.

Tham khảo

Xem thêm
 Biểu tình tại thế giới Ả Rập 2010–2011

Jordan
Cách mạng bất bạo động


title: Auchy-les-Mines

text:
Auchy-les-Mines là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
History of the town
 Auchy-les-Mines on the Quid website

Auchylesmines


title: SNP

text:
SNP có thể nói về:
Đa hình đơn nucleotide (single nucleotide polymorphism) trong sinh học (đọc là snip).
Natri nitroprusside, một chất dãn mạch ngoại biên, tác dụng trên cả tiểu động mạch và tiểu tĩnh mạch
Định dạng tập tin SNP của Microsoft Access


title: Joe Frazier

text:
William Joseph "Joe Frazier" (12 tháng 1 năm 1944 – 7 tháng 11 năm 2011) còn được gọi là Smokin' Joe là một võ sỹ quyền Anh người Mỹ có sự nghiệp kéo dài từ 1965–1976 và trở lại thi đấu năm 1981. Ông đã là một nhà vô địch quyền Anh. Joe Frazier là người đầu tiên đánh bại Muhammad Ali vào năm 1971 tại Madison Square Garden. Tuy nhiên, trong cả hai cuộc tái đấu sau đó ông đều thất bại. Trận đánh cuối cùng nổi tiếng với tên "Thrilla in Manila" năm 1975.

Frazier nổi lên như ứng cử viên hàng đầu vào cuối những năm 1960, đánh bại đối thủ bao gồm Jerry Quarry, Oscar Bonavena, Buster Mathis, Eddie Machen, Doug Jones, George Chuvalo và tuyến đường Jimmy Ellis trên đường trở thành nhà vô địch hạng nặng vào năm 1970, và theo dõi bằng cách đánh bại Muhammad Ali vào các điểm trong "trận đấu của thế kỷ" được đánh giá cao dự kiến vào năm 1971. Hai năm sau Frazier bị mất danh hiệu của mình khi ông bị hạ gục bởi George Foreman. Ông đã  đánh bại Joe Bugner, thua một trận tái đấu với Ali, và đánh bại Quarry và Ellis một lần nữa.
Năm 2011, Joe Frazier qua đời ở tuổi 67.

Tiểu sử và nghề nghiệp
Jow Frazier sinh ngày 12 tháng 1 năm 1944, tại Beaufort, Nam Carolina. Ông đã 37 lần thượng đài, thắng 32 trận (27 trận bằng knock-out), 4 thất bại và một trận hòa. Ông đã giành huy chương vàng ở Thế vận hội Tokyo 1964. Ông đã giành chức vô địch thế giới thể thức NYSAC sau khi đánh bại Buster Mathis năm 1968. Jow đã giành đai WBA và WBC khi vượt qua Jimmy Ellis năm 1970. Năm 1975, ông đã có trận đấu cuối cùng với Muhammad Ali. Năm 1976, ông giã từ sàn đấu. Ông trở lại năm 1981, nhưng chỉ thi đấu một trận trước khi treo găng vĩnh viễn. Joe Frazier đã tham gia một số bộ phim ở Hollywood. Tháng 9 năm 2011, ông bị phát hiện ung thư gan và qua đời ngày 7/11/2011

Tham khảo

Nhà vô địch WBA
Nhà vô địch WBC
Nhà vô địch The Ring
Chết vì ung thư gan


title: Moaña

text:
Moaña là một đô thị trong tỉnh Pontevedra, Galicia, Tây Ban Nha. Dân số 18.432 người.

Thành phố kết nghĩa
 San Martin de Trevejo

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tourism of Moaña
 Moaña City Hall
 Festival interceltico.
 Videos Moaña Golf
 Moaña, Turismo Rías Baixas
 Public Library of Moaña

Đô thị ở Pontevedra


title: Berceruelo

text:
Berceruelo là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 41 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1971 (Mỹ)

text:
Billboard Hot 100, công bố hàng tuần bởi tạp chí Billboard, là bảng xếp hạng các đĩa đơn thành công nhất tại thị trường âm nhạc Hoa Kỳ.

Lịch sử xếp hạng

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn quán quân (Mỹ)

Tham khảo

1971


title: Hermann Grassmann

text:
Hermann Günther Grassmann (15 tháng 4 năm 1809, Stettin – 26 tháng 9 năm 1877, Stettin) là một nhà thông thái người Đức; đương thời, ông được biết đến là một nhà ngôn ngữ học đầy tài năng, nhà nghiên cứu nhân bản học, đồng thời là chủ một tờ báo. Đến tận về sau, khi phát hiện các công trình của ông, người ta còn được biết ông là một nhà toán học, vật lý lỗi lạc.

Tiểu sử
Grassmann là người con thứ ba trong gia đình có 12 người con của Justus Günter Grassmann, làm nghề giảng dạy toán học và vật lý tại Stettin Gymnasium, nơi Hermann được đào tạo. Ông rất thích làm việc chung với người anh Robert của ông.

Vào năm 1934, Hermann Grassmann bắt đầu công việc giảng dạy tại Gewerbeschule ở Berlin. Một năm sau, Ông trở lại Stettlin để tham gia giảng dạy các môn vật lý, toán học, tiếng Đức, tiếng Latin và tôn giáo ở ngôi trường mới,Otto Schulle.

Tham khảo

Sơ cấp
1844. Die lineare Ausdehnungslehre. Leipzig: Wiegand. English translation, 1995, by Lloyd Kannenberg, A new branch of mathematics. Chicago: Open Court. This is A1.
1861. Lehrbuch der Mathematik fur hohere Lehrenstalten, Band 1. Berlin: Enslin.
1862. Die Ausdehnungslehre, vollstandig und in strenger Form bearbeitet. Berlin: Enslin. English translation, 2000, by Lloyd Kannenberg, Extension Theory. American Mathematical Society. This is A2. Excerpt  translated by D. Fearnley-Sander.
1894-1911. Gesammelte mathematische und physikalische Werke, in 3 vols. Friedrich Engel ed. Leipzig: B.G. Teubner. Reprinted 1972, New York: Johnson.

Trung cấp
Crowe, Michael, 1967. A History of Vector Analysis. Notre Dame University Press.
Fearnley-Sander, Desmond, 1979, "Hermann Grassmann and the Creation of Linear Algebra, " American Mathematical Monthly 86: 809-17.
--------, 1982, "Hermann Grassmann and the Prehistory of Universal Algebra, " Am. Math. Monthly 89: 161-66.
 -------, and Stokes, Timothy, 1996, "Area in Grassmann Geometry  ". Automated Deduction in Geometry: 141-70
Roger Penrose, 2004. The Road to Reality. Alfred A. Knopf.
Schlege, Victor, 1878. Hermann Grassmann: Sein Leben und seine Werke. Leipzig: F.A. Brockhaus.
Schubring, G., ed., 1996. Hermann Gunther Grassmann (1809-1877): visionary mathematician, scientist and neohumanist scholar. Kluwer.
Petsche, Hans-Joachim, 2006. Graßmann. (Vita Mathematica, 13) Birkhäuser.
Extensive online bibliography, revealing substantial contemporary interest in Grassmann's life and work. References each chapter in Schubring.

Liên kết ngoài
The MacTutor History of Mathematics archive:

 Abstract Linear Spaces. Discusses the role of Grassmann and other 19th century figures in the invention of linear algebra and vector spaces.
 Fearnley-Sander 's home page.

Sinh năm 1809
Mất năm 1877
Nhà đại số học
Nhà vật lý Đức
Nhà ngôn ngữ học Đức
Nhà toán học Đức
Nhà toán học Đức thế kỷ 19


title: Augochlora mulleri

text:
Augochlora mulleri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1900


title: Gò Công (định hướng)

text:
Gò Công là một thị xã thuộc tỉnh Tiền Giang, Việt Nam (trước đây thuộc tỉnh Gò Công, tuy nhiên cũng có thời kỳ thuộc tỉnh Mỹ Tho). Ngoài ra, tên gọi Gò Công còn có thể chỉ:

 Huyện Gò Công Đông
 Huyện Gò Công Tây
 Tỉnh cũ Gò Công, tồn tại trong hai giai đoạn 1900-1956 và 1963-1976; nay là một phần tỉnh Tiền Giang
 Huyện cũ Gò Công, ban đầu thuộc tỉnh tỉnh Mỹ Tho và sau đó thuộc Tiền Giang cho đến năm 1979; nay tương ứng với địa bàn các huyện thị Gò Công, Gò Công Đông, Gò Công Tây và Tân Phú Đông thuộc tỉnh Tiền Giang
 Thị trấn cũ Gò Công thuộc huyện Gò Công, tồn tại từ 1977 đến 1987; nay tương ứng với phường 1 và phường 2 thuộc thị xã Gò Công
 Địa danh cũ Gò Công thuộc tổng Long Vĩnh Hạ, huyện Long Thành, tỉnh Biên Hòa xưa; nay thuộc phường Long Thạnh Mỹ, thành phố Thủ Đức.

Tiền Giang


title: Sainte-Gemme-Moronval

text:
Sainte-Gemme-Moronval  là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintegemmemoronval


title: Demmin

text:
Demmin () là một town bang Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Đô thị Demmin có diện tích 81,56 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là người. Đây là huyện lỵ huyện Demmin.

Cư dân nổi tiếng

Joachim Lütkemann (1608-1655), tác gia
Heinrich Carl von Schimmelmann (1724-1782), nhà chính trị
Julius Friedrich Cohnheim (1839-1884), nhà bệnh lý học
Willy Schulz-Demmin (1892-1974), họa sĩ
Hans-Adolf Asbach (1904-1976), nhà chính trị
Willi Laatsch (1905-1997), nhà sư phạm
Paul von Maltzahn (born 1945), nhà ngoại giao
Andy Glandt, người chơi banjo

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức
Demmin in 1945

Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte
Khởi đầu thập niên 1230 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Poolambadi

text:
Poolambadi là một thị xã panchayat của quận Perambalur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Poolambadi có dân số 10.081 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Poolambadi có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Poolambadi, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Laetifautor spinulosum

text:
Laetifautor spinulosum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Laetifautor


title: Euryglossa noosae

text:
Euryglossa noosae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Euryglossa
Động vật được mô tả năm 1976


title: Sân bay Lai Châu

text:
Sân bay Lai Châu (Hay Cảng hàng không Lai Châu ) được xây dựng tại Đội 5, thị trấn Tân Uyên, huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu, Việt Nam. Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu đã chính thức công bố Quy hoạch sân bay Lai Châu đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.

Sân bay này sẽ có diện tích 117 hécta. Đường băng sẽ có kích thước dài 2000 m, rộng 30 mét, có thể phục vụ các loại máy bay Airbus A220, ATR-72 hoặc loại tương đương.

Tham khảo

Lai Châu
Lai Châu


title: Schematizella brevicornis

text:
Schematizella brevicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Schematizella


title: Archernis

text:
Archernis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Archernis albicostalis Hampson, 1913
Archernis argocephala Lower, 1903
Archernis callixantha Meyrick, 1886
Archernis capitalis (Fabricius, 1794)
Archernis dolopsalis (Walker, 1859)
Archernis eucosma Turner, 1908
Archernis flavidalis Hampson, 1908
Archernis fulvalis Hampson, 1913
Archernis fulvalis Hampson, 1899
Archernis humilis (Swinhoe, 1894)
Archernis leucocosma Turner, 1908
Archernis lugens (Warren, 1896)
Archernis mitis Turner, 1937
Archernis nictitans (Swinhoe, 1894)
Archernis obliquialis Hampson, 1896
Archernis scopulalis (Walker, 1865)

Chú thích

Tham khảo

Trichaeini


title: Neoepicorsia

text:
Neoepicorsia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyraustini


title: Múi giờ miền núi

text:
Múi giờ miền núi của Bắc Mỹ là giờ tính bằng cách lấy Giờ phối hợp quốc tế (UTC) trừ đi 7 tiếng vào thời kỳ ban ngày ngắn nhất của mùa thu và mùa đông, và bằng cách trừ 6 giờ trong khoảng thời gian dùng giờ tiết kiệm ánh sáng ngày cho mùa xuân, hè, và đầu mùa thu (UTC-6). Giờ trong múi giờ này dựa vào Thời gian Mặt trời trung bình của đường kinh tuyến 105 độ phía tây Đài quan sát Greenwich.

Tại Hoa Kỳ và Canada, múi giờ này được gọi là Giờ miền núi (MT). Chi tiết hơn, nó là Giờ chuẩn miền núi (MST) khi áp dụng giờ chuẩn (mùa đông), và Giờ ánh sáng ngày miền núi (MDT) khi áp dụng giờ tiết kiệm ánh sáng ngày. Chi tiết chính xác về vị trí của múi giờ và đường phân chia giữa các múi giờ được công bố trong Mã Quy định Liên bang (Code of Federal Regulations).

Múi giờ này đi trước Múi giờ Thái Bình Dương một tiếng và đi sau Múi giờ miền Trung 1 tiếng.

Trong một số khu vực, bắt đầu trong năm 2007, giờ địa phương được đổi từ Giờ chuẩn miền núi (MST) sang Giờ ánh sáng ngày miền núi (MDT) vào lúc 02:00 sáng (ngay lúc đó đổi thành 03:00 sáng) ngày chủ nhật lần thứ hai của tháng 3 và quay trở về giờ chuẩn lúc 02:00 sáng (lúc đó đổi thành 01:00 sáng) ngày chủ nhật đầu tiên của tháng 11.

Canada

Các tỉnh bang và các khu vực sau đây thuộc múi giờ miền núi:

Alberta
Northwest Territories (trừ Tungsten)
Vùng Kitikmeot của Nunavut
Một số vùng của miền đông nam và đông bắc British Columbia
Vùng Saskatchewan quanh thành phố Lloydminster

México

Các tiểu bang của México sau đây là thuộc múi giờ miền núi:

Baja California Sur
Chihuahua
Nayarit
Sinaloa
Sonora: luôn là Giờ chuẩn miền núi (MST) - không có Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày

Hoa Kỳ

Các tiểu bang hoặc các khu vực sau đây là thuộc Múi giờ miền núi:

Arizona - luôn là Giờ chuẩn miền núi - không có giờ tiết kiệm ánh sáng ngày trừ tại khu dành cho người bản thổ châu Mỹ Navajo
New Mexico
Wyoming
Utah
Colorado
Montana
Idaho (trừ miền bắc vùng cán chảo)
Đông Oregon/Quận Malheur
Một phần tư phía tây nam của Bắc Dakota
Nửa phần phía tây của Nam Dakota
Một phần ba phía tây của Nebraska
Hai quận cận tây nhất trong Texas (Hudspeth, El Paso)
Bốn quận tại Kansas (Greeley, Hamilton, Sherman, và Wallace)
Các thị trấn ở Nevada là West Wendover và Jackpot

Arizona không có dùng Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày. Tuy nhiên, Xứ Navajo, phần lớn vùng của nó nằm trong Arizona dùng Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày suốt lãnh thổ của nó. Khu dành riêng cho người bản thổ Hopi, một vùng nằm bên trong Xứ Navajo không dùng Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày.

Các vùng đô thị chính
Albuquerque, New Mexico
Billings, Montana
Boise, Idaho
Calgary, Alberta
Chihuahua, Chihuahua
Ciudad Juárez, Chihuahua
Colorado Springs, Colorado
Cranbrook, British Columbia
Denver, Colorado
Edmonton, Alberta
El Paso, Texas
Fort St. John, British Columbia (không có Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày - Daylight Saving Time)
Hermosillo, Sonora (không có Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày - Daylight Saving Time)
La Paz, Baja California Sur
Phoenix, Arizona (không có Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày - Daylight Saving Time)
Salt Lake City, Utah
Tucson, Arizona (không có Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày - Daylight Saving Time)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 World time zone map
 U.S. time zone map
 History of U.S. time zones and UTC conversion
 Canada time zone map
 Time zones for major world cities
 The official U.S. time for the Mountain Time Zone (except Arizona)
 The official U.S. time for the Mountain Time Zone (Arizona)
 Official times across Canada

Giờ ở Canada
Giờ ở Hoa Kỳ
Giờ ở México
Múi giờ


title: Pak Chong (huyện)

text:
Pak Chong () là huyện (amphoe) cực tây của tỉnh Nakhon Ratchasima, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Khu vực này đã từng thuộc tambon Khanong Phra, huyện Chan Thuek (nay là huyện Sikhio).

Năm 1949, Ban Pak Chong được nâng cấp thành tambon Pak Chong. Đơn vị này đã được nâng cấp thành tiểu huyện (King Amphoe) ngày 1/1/1957, bao gồm 4 phó huyện Pak Chong, Chanthuek, Klong Dan và Mu Si. Cuối cùng tiểu huyện đã được nâng cấp thành huyện tháng 7 năm 1958.

Địa lý
Pak Chong là huyện có diện tích lớn nhất tỉnh Nakhon Ratchasima. Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Sikhio, Wang Nam Khiao của Nakhon Ratchasima, Mueang Nakhon Nayok của tỉnh Nakhon Nayok, Prachantakham của tỉnh Prachinburi, và Muak Lek của tỉnh Saraburi.

Huyện này là cửa ngõ vào phía đông bắc (Isan) Thái Lan từ trung bộ do đèo qua dãy núi Phetchabun nằm ở huyện này.

Hành chính
Huyện này được chia thành 12 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 169 làng (muban). Pak Chong là một thị xã (thesaban mueang) nằm trên một phần của the tambon Pak Chong và Nong Sarai. Có 4 đô thị phó huyện (thesaban tambon) - Klank Dong nằm trên một phần của tambon Klang Dong và Phaya Yen, Mu Si nằm trên toàn bộ tambon Mu Si, Sima Mongkhon nằm trên một phần Klong Dong và Wang Sai nằm trên toàn bộ tambon Wang Sai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Pak Chong


title: Lasioglossum dotatum

text:
Lasioglossum dotatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1912


title: Antocha brevifurca

text:
Antocha brevifurca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Chè

text:
Chè trong tiếng Việt có thể là:

Một trong số các tên gọi của loài thực vật có tên khoa học là Camellia sinensis, thường được dùng phần lá, ngọn (búp)... để sản xuất các loại chè uống (còn gọi là trà). Xem bài Chè (thực vật).
Tên gọi của một số món ăn trong nghệ thuật ẩm thực Việt Nam, được nấu chủ yếu từ gạo và/hoặc đỗ (đậu) cùng với đường và một số nguyên liệu khác để tạo hương vị. Xem thêm bài Chè (ẩm thực).
Bánh chè là tên của một mảnh xương tròn trước đầu gối, giữa hai mối nối xương đùi và xương cẳng chân.
Trà (định hướng)


title: Caecum engli

text:
Caecum engli là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Caecidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Caecum


title: Bouziès

text:
Bouziès là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 148 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Chalepus titschecki

text:
Chalepus titschecki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: Strobiderus carayoni

text:
Strobiderus carayoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Berti miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Strobiderus


title: Oudalle

text:
Oudalle là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Oudalle on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Elasmosomus pauliani

text:
Elasmosomus pauliani là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Mouchet miêu tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Elasmosomus


title: Messier 52

text:
Messier 52 (còn gọi là M 52 hoặc NGC 7654) là cụm sao phân tán trong chòm sao Tiên Hậu. Được phát hiện bởi Charles Messier vào năm 1774. M52 có thể nhìn từ Trái Đất bằng ống nhòm.

RJ Trumpler phân loại cụm sao mở này là II2r, cho thấy một cụm giàu có ít tập trung ở trung tâm và độ sáng của các ngôi sao ở mức trung bình. Điều này sau đó đã được sửa đổi thành I2r, biểu thị một lõi dày đặc. Cụm có bán kính lõi là  và cụm sao cầu là .  Nó có tuổi ước tính là 158,5 triệu năm và khối lượng .

Ngôi sao siêu khổng lồ 8,3 độ BD + 60 ° 2532 có thể là một thành viên của M52.  Quần thể sao bao gồm 18 ứng cử viên sao B xung động chậm, một trong số đó là sao biến quang Delta Scuti và ba biến ứng cử viên γ Dor. Cũng có thể có ba ngôi sao Be. Phần lõi của cụm sao cho thấy thiếu vật chất giữa các vì sao, có thể là kết quả của các vụ nổ siêu tân tinh trong lịch sử của cụm sao.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Messier 52, SEDS Messier pages

Messier 052
Messier 052
052
Messier 052
Cụm sao mở


title: Trận Núi Thành

text:
Trận Núi Thành là một trận đánh trong Chiến tranh Việt Nam, diễn ra vào đêm ngày 25, rạng sáng ngày 26 tháng 5 năm 1965 khi một đại đội bộ đội địa phương Quân Giải phóng miền Nam tấn công Đại đội 2, Sư đoàn 3 Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ tại địa bàn huyện Nam Tam Kỳ (nay là huyện Núi Thành), tỉnh Quảng Nam. Trận chiến đấu diễn ra gần 30 phút, sử dụng kĩ thuật tiềm nhập của đặc công từ 3 hướng. Theo phía Quân Giải phóng, họ đã loại khỏi vòng chiến đấu khoảng gần như toàn bộ đơn vị lính Mỹ trong trận đánh này. Hiện nay, hầu như không có một tài liệu nào ở Mỹ nói về trận đánh, chính thống kê của Hoa Kỳ cũng thống kê 139 người chết..

Nguyên nhân
Đầu năm 1965, chiến lược Chiến Tranh Đặc Biệt bị phá sản không gì cứu vãn nổi, tác động trực tiếp đến sự tồn vong của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa. Trước nguy cơ sụp đổ của chế độ Việt Nam Cộng Hòa. Ngày 8 tháng 3 năm 1965, tiểu đoàn 1 và tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn Thủy quân lục chiến 9, Sư đoàn 1 Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đổ bộ lên Đà Nẵng, đánh dấu sự có mặt chính thức của quân đội Hoa Kỳ trên chiến trường Miền Nam Việt Nam.

Ngày 7 tháng 5 năm 1965, 6400 lính Mỹ và 24 xe tăng thuộc Lữ đoàn Thủy quân lục chiến số 9 đổ bộ lên xã Kỳ Liên, Kỳ Hà (nay là xã Tam Nghĩa và Tam Quang thuộc Núi Thành), triển khai xây dựng căn cứ liên hợp Chu Lai, làm bàn đạp tiến công các căn cứ của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam.

Ngày 7/5/1965, Sư đoàn thủy quân lục chiến số 3 của Mỹ đổ bộ vào Chu Lai. Chỉ trong một thời gian ngắn, chúng đã đưa vào đây 5 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ, một tiểu đoàn công binh, một tiểu đoàn pháo 105 ly, một đại đội pháo 155 ly, 2 đại đội xe bọc thép M113 và M118, một đại đội pháo tự hành, 5 phi đoàn máy bay trực thăng, 1 phi đoàn máy bay phản lực tiêm kích. Chúng tiến hành khủng bố, đuổi dân 2 xã Kỳ Liên, Kỳ Hà (nay là 2 xã Tam Quang và Tam Nghĩa – Núi Thành) đi nơi khác, lấy đất xây dựng căn cứ Chu Lai, đồng thời triển khai lực lượng chiến đấu, mở nhiều cuộc càn quét nhằm tạo vành đai bảo vệ căn cứ này.

Để bảo vệ cho căn cứ Chu Lai, Quân đội Hoa Kỳ sử dụng 1 đại đội chốt ở điểm cao Núi Thành. Tại đây quân Mỹ có khoảng 140 lính, trang bị chủ yếu là súng Đại liên M60, súng M2 Garand và lựu đạn M26. Quân đội Hoa Kỳ chia thành 3 cụm chốt có trận địa cối 81mm và trận địa DKZ. Ngoài ra, còn sẵn sàng được sự yểm trợ của pháo binh, xe tăng và máy bay ở các cứ điểm xung quanh.

Hội nghị đặc biệt Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 11 (Khóa III), ngày 27 tháng 3 năm 1965, đề ra quyết tâm chính trị: Ghìm Mỹ trên chiến trường miền Nam, đánh bại ý chí xâm lược của Mỹ. Với quyết tâm đánh Mỹ, tại Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam lần thứ nhất, họp tại Lò Gò - Tây Ninh đầu tháng 5 năm 1965, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh (lúc đó là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Cục miền Nam) xác định trước đại hội: Đánh, đánh mạnh, chỉ có đánh, quyết chiến với giặc Mỹ sẽ tìm ra cách đánh thắng Mỹ.

Với tinh thần đó, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã chỉ thị cho các lực lượng vũ trang tỉnh Quảng Nam: Phải đánh tiêu diệt một đơn vị Mỹ để hạ uy thế quân Mỹ ngay từ đầu, tìm hiểu cách đánh của chúng, rút kinh nghiệm đánh Mỹ cho ta và cổ vũ khí thế đánh Mỹ trong toàn khu. Mục tiêu do tỉnh chọn, đơn vị đánh do tỉnh lựa, đánh theo trình độ, trang bị và khả năng của tỉnh…

Lực lượng

Quân đội Hoa Kỳ

 Đại đội Thủy quân lục chiến (Thuộc Lữ đoàn Thủy quân lục chiến số 9 - Sư đoàn 1 Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ)

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam
 Đại đội 2 (Tiểu đoàn 70 - Tỉnh đội Quảng Nam).

Phân đội V16 - Đặc công.

Diễn biến
Quá trình trinh sát, nghiên cứu nắm chắc các quy luật hoạt động của Quân đội Hoa Kỳ, Ban Chỉ huy tỉnh đội Quảng Nam quyết định: Chọn mục tiêu là lực lượng Mỹ đóng ở Núi Thành và sử dụng Đại đội 2, Tiểu đoàn 70 tăng cường Phân đội đặc công V16 tiến công mục tiêu này. Sau thời gian ngắn gấp rút huấn luyện bổ sung và làm công tác chuẩn bị.

23 giờ ngày 25 tháng 5, các mũi đã đưa lực lượng lót sát bên trong hàng rào, nơi cách xa địch nhất là 3m gần nhất là 1m, tất cả sẵn sàng chờ lệnh.

0 giờ 30 phút ngày 26 tháng 5, sau khi chờ 30 phút không nghe tiếng súng phát lệnh ở cầu An Tân theo hiệp đồng, Đại đội trưởng Võ Thành Năm lệnh cho Trần Ngọc Ảnh- mũi trưởng ở hướng chủ yếu đồng loạt đánh thủ pháo vào các ụ súng ở tuyến hào 1; sau đó, các mũi nổ súng đánh vào tuyến hào 1 và 2 ở hướng bắc- đông bắc và tây- tây nam Đồi 50; sau 15 phút chiến đấu ta đã làm chủ hai tuyến hào này, tiêu diệt một số lính Mỹ, bộ phận lính Mỹ còn lại rút lên tuyến hào 3 sử dụng hỏa lực đại liên, M79 ngăn chặn.

0 giờ 45 phút ngày 26 tháng 5, khi mũi chủ yếu xốc lại đội hình thì ở mũi thứ yếu mũi trưởng Nguyễn Đức Thông chỉ huy phát triển nhanh sang chi viện cho mũi chủ yếu. Sau 20 phút hiệp đồng chiến đấu lần lượt đánh chiếm các mục tiêu, làm chủ Đồi 50. Tình hình ở đồi 49 sau tiếng thủ pháo lệnh, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đồng loạt xung phong, đánh chiếm tiêu diệt toàn bộ lính Mỹ, làm chủ trận địa. Riêng mỏm phụ phía Bắc đồi 50, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã diệt gọn lính Mỹ ngay từ những phút đầu. Sau 30 phút chiến đấu, diệt gọn đại đội Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đóng trên Núi Thành, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã hoàn toàn làm chủ trận địa.

Đồng thời trận địa hỏa lực của Tiểu đoàn 70 bắn khống chế không cho Quân đội Hoa Kỳ còn sống sót chạy về Chu Lai.

Tham khảo


title: Osmodes

text:
Osmodes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erionotini


title: Il Canto degli Italiani

text:
Il Canto degli Italiani (Bài ca của người Ý), cũng được biết tới với cái tên Inno di Mameli (Hành khúc của Mameli) hoặc Fratelli d'Italia (Người anh em toàn nước Ý) là quốc ca của Ý. Bài này được sáng tác bởi Goffredo Mameli, một công dân Genoa và về sau, nó được phổ nhạc bởi một người Genoa khác, Michele Novaro. Về sau, bài hát này đã trở thành bài hát ái quốc của Ý, đặc biệt được đánh giá cao bởi chính Giuseppe Garibaldi và được hát suốt phong trào đòi độc lập và cuối cùng là sự thống nhất nước Ý. Tuy nhiên, phải chờ đến khi Vương quốc Ý sụp đổ vào năm 1946, thế chỗ bằng một nhà nước cộng hòa, bài này mới được coi là quốc ca chính thức của Ý.

Lời tiếng Ý
Đây là văn bản đầy đủ của bài thơ gốc được viết bởi Goffredo Mameli. Tuy nhiên, quốc ca Ý, như thường được biểu diễn trong các dịp chính thức, khổ đầu tiên được hát hai lần, và phần điệp khúc, sau đó kết thúc bằng một tiếng "Sì!" ("Vâng!").

Khổ thơ tiên thể hiện sự nhân cách hóa của Ý, người sẵn sàng tham chiến để trở nên tự do, và sẽ chiến thắng như Roma thời cổ đại, "đội" mũ sắt của Scipio Africanus, người đã đánh bại Hannibal trong trận chiến cuối cùng của Chiến tranh Punic lần thứ hai tại Zama; cũng có liên quan đến phong tục nô lệ của người La Mã cổ đại, những người thường cắt tóc ngắn như một dấu hiệu của sự phục vụ, do đó Nữ thần Chiến thắng phải cắt tóc để trở thành nô lệ của Roma (để làm cho Ý chiến thắng).

Khổ thơ thứ hai, tác giả đau xót khi Ý là một quốc gia bị chia rẽ trong bao năm và kêu gọi đoàn kết; trong nét này, Goffredo Mameli sử dụng ba từ được lấy từ ngôn ngữ thơ ca và cổ xưa của Ý: calpesti (tiếng Ý hiện đại: calpestati), speme (speranza), raccolgaci (ci raccolga).

Khổ thơ thứ ba, là một lời cầu nguyện đến Thiên Chúa, xin che chở sự đoàn kết của người Ý đang đấu tranh để thống nhất quốc gia của họ một lần và mãi mãi. Dấu ấn thứ tư gợi lại những nhân vật anh hùng nổi tiếng và những khoảnh khắc của cuộc chiến giành độc lập của Ý như trận Legnano, cuộc bảo vệ thành Florence do Ferruccio lãnh đạo trong Chiến tranh Ý, cuộc bạo loạn bắt đầu ở Genève bởi Balilla và Vespers Sicilia. Phần cuối của bài thơ đề cập đến

 Fratelli d'Italia
 L'Italia s'è desta,
 Dell'elmo di Scipio
 S'è cinta la testa.
 Dov'è la Vittoria?
 Le porga la chioma,
 Ché schiava di Roma
 Iddio la creò.

 Noi siamo da secoli
 Calpesti, derisi,
 Perché non siam popolo,
 Perché siam divisi.
 Raccolgaci un'unica
 Bandiera, una speme:
 Di fonderci insieme
 Già l'ora suonò.

 Uniamoci, amiamoci,
 l'Unione, e l'amore
 Rivelano ai Popoli
 Le vie del Signore;
 Giuriamo far libero
 Il suolo natìo
 Uniti per Dio
 Chi vincer ci può?

 Dall'Alpi a Sicilia
 Dovunque è Legnano,
 Ogn'uom di Ferruccio
 Ha il core, ha la mano,
 I bimbi d'Italia
 Si chiaman Balilla,
 Il suon d'ogni squilla
 I Vespri suonò.

 Son giunchi che piegano
 Le spade vendute:
 Già l'Aquila d'Austria
 Le penne ha perdute.
 Il sangue d'Italia,
 Il sangue Polacco,
 Bevé, col cosacco,
 Ma il cor le bruciò.

Điệp khúc:
Stringiamci à coorte
Siam pronti alla morte (doppio)
L'Italia chiamò!
Stringiamci à coorte
Siam pronti alla morte (doppio)
L'Italia chiamò, Sì!

Lược dịch tiếng Việt
1.

Hỡi những người anh em nước Ý,

Nước Ý đã thức giấc rồi.

Chiếc mũ sắt của Scipio khi xưa

Đang được Người đội trên đầu.

Chiến thắng đang ở đâu?

Hãy cúi đầu trước Người.

Bởi vì ngươi là một người bảo vệ của thành Roma (Ý),

(Mà Roma) Vốn được Chúa tạo ra.

2.

Chúng ta, đã hàng thế kỷ rồi

Bị chà đạp và chế nhạo,

Bởi vì chúng ta không phải là một dân tộc đoàn kết,

Bởi vì chúng ta bị chia rẽ.

Cho nên chúng ta hãy chiến đấu dưới một ngọn cờ, với một niềm hy vọng:

Để có thể thống nhất lại với nhau

Giờ đã đến lúc phải tranh đấu.

3.

Chúng ta hãy đoàn kết và yêu thương,

Chỉ cần đoàn kết và yêu thương

Là chúng ta sẽ cho mọi người biết

Con đường của Chúa;

Chúng ta thề sẽ giải phóng tự do

Cho đất mẹ của chúng ta

Hãy đoàn kết, dưới sự bảo bọc của Thiên Chúa

Ai có thể đánh bại chúng ta?

4.

Từ dãy Alps tới Sicily

Rực cháy khí thế trận Legnano,

Mỗi người đàn ông đều mang trong mình trái tim

Và bàn ray của Ferruccio,

Và những người con của nước Ý

Đều giống như Balilla,

Mỗi tiếng kèn trumpet

Đều là âm thanh của những chiến sỹ Vespers

5.
Những lưỡi kiếm cong vút của bọn tay sai

Chúng yếu đuối như lau sậy

Con đại bàng Áo hung hăng kia

Rồi cũng sẽ rụng lông.

Máu của người Ý

Và máu của người Ba Lan

Đã bị chúng và bọn Cossack uống

Sẽ thiêu rụi trái tim bọn chúng.

Điệp khúc
Hãy để chúng tôi tham gia vào những đội quân,

chúng tôi sẵn sàng hy sinh.

Chúng tôi sẵn sàng hy sinh,

Nước Ý đã gọi chúng ta.

Hãy để chúng tôi tham gia vào những đội quân,

Chúng tôi sẵn sàng hy sinh.

Chúng tôi sẵn sàng hy sinh,

Nước Ý đã gọi chúng ta! Chúng ta sẵn sàng!

Tham khảo

Quốc ca
Bài hát năm 1847
Quốc ca châu Âu
Biểu tượng quốc gia Ý
Văn hóa Ý
Bài hát ái quốc Ý
Bài hát dựa theo thơ


title: Haplosomoides himalayana

text:
Haplosomoides himalayana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Haplosomoides


title: Triaenodes gazella

text:
Triaenodes gazella là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Triaenodes


title: 11187 Richoliver

text:
11187 Richoliver (1998 KO4) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11187 Richoliver

011187
19980522
011187
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Bo Phloi (huyện)

text:
Bo Phloi () là một huyện (‘‘amphoe’’) của tỉnh Kanchanaburi, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) Bo Phloi được thành lập bằng cách tách một phần của Mueang Kanchanaburi. Đơn vị này đã được nâng thành huyện ngày 16 tháng 7 năm 1963.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Tha Muang, Mueang Kanchanaburi, Si Sawat, Nong Prue, Lao Khwan, Huai Krachao, và Phanom Thuan của tỉnh Kanchanaburi.

Hành chính
Huyện này được chia thành 6 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 77 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) trong huyện này - Nong Ri nằm trên một phần của tambon Nong Ri, và Bo Phloi nằm trên một phần của tambon Bo Phloi and Chong Dan. Ngoài ra có 6 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Bo Phloi


title: Metabraxas

text:
Metabraxas là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cystidiini


title: Út Bạch Lan

text:
Út Bạch Lan (6 tháng 8 năm 1935 -  4 tháng 11 năm 2016) tên thật là Đặng Thị Hai là một nữ nghệ sĩ cải lương gạo cội của sân khấu miền Nam (cùng thời với Thành Được, Hữu Phước, Thanh Nga,...). Bà được mệnh danh là giọng ca "Sầu nữ" hay "Đệ nhất đào thương" nổi tiếng thời bấy giờ.

Bà sinh ra trong gia đình nghèo khó, sự khởi nghiệp bà cùng danh cầm Văn Vĩ. Nhờ nhân duyên mẹ của 2 người sống trong trạm gác cũ, kết nghĩa chị em. Văn Vĩ đánh đàn, bà hát, nhờ một ông lão tốt bụng mở cho một lớp để hai người dạy đàn ca vọng cổ. Một hôm, cô Năm Cần Thơ tìm tới, mời 2 người lên Đài phát thanh Pháp Á để thu bài "Trọng Thủy – Mỵ Châu" rồi được ký luôn hợp đồng làm việc cho đài. Từ đó bà chính thức bước vào nghề hát, vào những của thập niên 50, cặp diễn viên Út Bạch Lan – Thành Được đã làm rạng rỡ sân khấu Kim Chưởng. Bà và Thành Được đã làm nên thương hiệu của đoàn Thanh Minh – Thanh Nga, sau đó kết hôn với nghệ sĩ Thành Được. Một thời gian thì cuộc tình cũng chia tay, bà phải nuôi 4 đứa con của chồng. Là thế hệ kế tiếp của Phùng Há (má nuôi Kim Cương) bà vẫn đang tiếp tục sự nghiệp của mình. Những năm tháng còn lại của đời bà đã chọn vào cửa Phật, không phải xuống tóc quy y mà đêm gõ mõ tụng kinh, ngày chọn sân chùa làm sân khấu, hát trích đoạn những vở tuồng về Phật để lấy tiền trùng tu, sửa chữa chùa chiền.

Bà qua đời vào ngày 4 tháng 11 năm 2016 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 81 tuổi.

Từ cô bé hát dạo
Cha mất sớm, hai mẹ con bé Út đi làm thuê làm mướn quanh khu vực Chợ Bình Tây sinh sống qua ngày. Ngày đó (từ năm 8 tuổi đến năm 13 tuổi) bé Út xinh đẹp nổi tiếng khắp vùng Bình Tây. Đồng cảnh ngộ với mẹ của Văn Vĩ (khi đó tên là Đinh Văn Dậm) nên 2 bà kết nghĩa chị em, sống chung và cùng đi làm mướn. Cứ thế, năm này qua tháng nọ, những phận nghèo nương tựa cùng nhau. Bị mù từ nhỏ, nhưng Văn Vĩ học đàn guitar cổ nhạc và đàn rất giỏi nên đã dạy cho bé Út ca. Nghe máy hát đĩa của hàng xóm, bé Út ca theo và học thuộc nhiều bản vọng cổ khác. Thấy có người mù đi hát dạo trong chợ, được người ta cho tiền, trong khi đó bé Út và Văn Vĩ làm mướn người ta chỉ cho mớ rau, hay đồ ăn, thức uống... bé Út đã rủ Văn Vĩ lén mẹ đi hát dạo, hy vọng có tiền đỡ đần cho 2 bà mẹ đỡ cực. Vậy là Văn Vĩ (15 tuổi) và bé Út (11 tuổi) cùng cây đàn cũ đi hát dạo từ Chợ Lớn ra tới Chợ Bến Thành (Sài Gòn – Gia Định).

Đến sầu nữ giọng vàng
Tiếng đồn giọng hát làm mê lòng người của cô bé hát dạo đã khiến cô Năm Cần Thơ tò mò tới nghe bé Út ca, và cũng từ đây, cuộc đời bé Út đã có một bước ngoặt mới. Từ cô bé hát rong năm nào nơi vỉa hè góc chợ, bé Út được đứng trên sân khấu lung linh ánh đèn màu và nghệ danh Út Bạch Lan cũng có từ đây. Giữa thập niên 50, Út Bạch Lan bắt đầu được báo chí và khán giả chú ý qua vở dã sử "Đồ Bàn di hận" trên sân khấu Thanh Minh. Không ngừng khổ luyện diễn xuất, trau chuốt kỹ thuật ca ngâm, sáng tạo nét mới, NS Út Bạch Lan đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả qua các vở diễn: Dưới hàng phượng vĩ, Nước mắt kẻ sang Tần, Tình cô gái Huế, Thuyền ra cửa biển, Thần nữ dâng Ngũ Linh Kỳ, Nước chảy qua cầu, Biên Thùy nổi sóng, Tình tráng sĩ, Nhớ rừng, Cung đàn trên sông lạnh, Thiên Thần trên thiết mã, Hoa Mộc Lan, Chén cơm đô thành, Đất Việt của người Việt… Năm 1958, Út Bạch Lan ký hợp đồng về hát cho đoàn Kim Chưởng với nghệ sĩ Thành Được.

Thành công nối tiếp thành công, NS Út Bạch Lan được các hãng đĩa tranh nhau mời thu thanh đĩa đơn, đĩa tuồng đa dạng từ xã hội, cổ tích, sử Việt Nam đến Trung Hoa, Tây, Nhật... với số lượng nhiều nhất so với những danh ca khác. Vai chị Hằng (Vở "Con gái chị Hằng" - Hà Triều - Hoa Phượng) là vai vàng giúp NS Út Bạch Lan đạt tới đỉnh vinh quang khi hóa thân trong bi kịch người mẹ hết dạ thương con, do những bước đi sai lầm đã dẫn đến cái chết thảm, bỏ lại đứa con dại khờ. Tiếp đó, trên SK Kim Chưởng, NS Út Bạch Lan có những vai xuất sắc qua các vở như Kiều Phi Yến (Nửa bản tình ca), Chiêu Trúc Lệ (Thuyền ra cửa biển)… Đặc biệt, với bài ca cổ Hoa lan trắng về cuộc đời của chính NS Út Bạch Lan do soạn giả Viễn Châu viết riêng cho giọng ca bi ai, não nuột của bà đã được nhiều khán giả đặc biệt yêu thích, xúc động trước nỗi niềm "Bao nhiêu mưa gió ngập trời/Hỏi ai còn nhớ một người tên Lan?".

Gần 80 tuổi đời và hơn 60 năm gắn bó cùng sân khấu, giọng ca vàng và những vai diễn để đời đã đưa NS Út Bạch Lan lên đỉnh vinh quang của nghệ thuật Cải lương với nhiều giải thưởng, danh hiệu cao quý cùng những biệt danh khán giả và báo giới đã ưu ái dành tặng: Đệ nhất đào thương, Nữ hoàng vọng cổ, Vương nữ Sương chiều, Sầu nữ Út Bạch Lan..

Niềm vui tuổi về già
Niềm vui lớn nhất ở cái tuổi về chiều của Út Bạch Lan là thường cùng các anh chị em nghệ sĩ trong nhóm từ thiện của mình: Diệu Hiền, Tô Châu, Bảo Trân, Thanh Sử,... biểu diễn văn nghệ để gây quỹ từ thiện cho chùa, hoặc giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.

Sau những nỗi buồn của cuộc đời, bà rất tin vào đạo Phật. Không xuống tóc xuất gia, đêm bà đọc kinh, ngày chọn sân chùa làm sân khấu, hát những bài ca, những vở tuồng về Phật để lấy tiền trùng tu, sửa chữa chùa chiền. Thập niên 80, bà cùng NSND Út Trà Ôn và soạn giả Dương Kinh Thành, lập đoàn Cải lương Phật giáo, lưu diễn cúng dường ở các chùa. Đoàn được cố HT Thích Thông Kinh, trưởng ban Văn nghệ Thành hội PG đỡ đầu, và các nghệ sĩ trong đoàn đều được đặt Pháp danh chữ Giác (theo dòng kệ truyền thừa thiền phái Lâm Tế Chúc Thánh). Như NSND Út Trà Ôn là Giác Pháp, soạn giả Dương Kinh Thành là Giác Đạo, và bà là Giác Nhã.

Bây giờ, NSƯT Út Bạch Lan ít đứng trên sân khấu, bà vui với cuộc sống chay tịnh giản đơn và vẫn miệt mài đem lời ca tiếng hát đi làm việc phước đức cho đời và xem đó là lẽ sống của mình. Bà tâm sự: "Có đi tận nơi, thấy được nỗi khổ của mọi người. Mới giật mình nhận ra mình có phước vô cùng. Ấy vậy mà đôi khi còn không biết hưởng, còn sinh ra lắm chuyện. Út đi nhiều, thấy nhiều nên bây giờ ai nói Út hà tiện Út chịu vì thấy xung quanh người ta còn cơ khổ quá mà mình ăn xài phung phí thì tội lắm. Hồi trẻ không biết, đua đòi nhiều, ai có gì mình phải có nấy. Bây giờ cơm ăn mỗi bữa, áo mặc mỗi ngày… Út đều thầm tạ ơn trời đất đã cho mình có may mắn hơn người.

Danh hiệu
Sầu nữ Út Bạch Lan được trao tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú theo quyết định số 64/KT-CTN ngày 14-1-1993 của Chủ tịch nước

Trong đợt phong tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân lần thứ 8 năm 2015, bà đã quyết định không làm hồ sơ bởi nguyên nhân rất đơn giản là tuổi đã cao sức đã yếu không thể phục vụ được nhân dân nữa

Sau khi Nghệ sĩ ưu tú Út Bạch Lan qua đời, năm sau bà lại được đề xuất truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân, tuy nhiên gia đình bà đã từ chối vì lý do danh hiệu chỉ cần khi còn sống, còn khi đã mất thì điều đó không còn ý nghĩa gì cả

Các vai diễn nổi bật
Được khẳng định tên tuổi của mình trên sân khấu vào những năm 60 bằng vai cô lái đò trong vở Tình tráng sĩ.

Cải lương
 Con gái chị Hằng (vai Hằng)
 Khi hoa anh đào nở (vai Thái Phượng Liên)
 Mùa thu lá bay (vai bà Dương)
 Người tình trên chiến trận (vai Tiêu mẫu)
 Người vợ không bao giờ cưới (vai Phà ca)
 Nửa bản tình ca (vai Kiều Phi Yến)
 Nửa đời hương phấn (vai The/Hương)
 Tấm lòng của biển (vai bà Thảo)
 Tiếng hò sông Hậu (vai bà tư Hậu)
 Tình mẫu tử (vai người mẹ)
 Tình tráng sĩ (vai cô lái đò)
 Thuyền ra cửa biển (vai Chiêu Trúc Lệ)
 Tuyệt tình ca (vai bà Lan)

Ca cổ
 Bức thư chiều 29 Tết
 Biết trả lời sao (Tân nhạc: Duy Khánh; cổ nhạc: Mai Thanh Phương)
 Buồn theo sóng nước trùng dương (Tác giả: NSND Viễn Châu)
 Cô gái hái dâu (Tác giả: Quy Sắc)
 Chiều chia ly (Tân nhạc: Hồng Vân; cổ nhạc: Yên Sơn)
 Đêm muôn thu (Tác giả: Thu An)
 Mùa chia tay (Tân nhạc: Duy Khánh)
 Mẹ dạy con (Tác giả: NSND Viễn Châu)
 Nuôi chồng (Tác giả: Kiên Giang)
 Vương Thuý Kiều (Tân nhạc: Thương Linh; cổ nhạc: Nguyễn Liêu)
 Gánh chè khuya (Tác giả: Thu An)
 Thương về miền Trung (Tân nhạc: Duy Khánh; cổ nhạc: NSND Viễn Châu)
 Tiếng sáo giữa trời khuya (Tác giả: Yên Hà - Văn Giai)
 Tiếng ve sầu Tựa bụi cỏ lan (Tác giả: Quy Sắc)
 Tình thương của mẹ Tìm anh (Tác giả: NSND Viễn Châu)
 Huyền Trân công chúa (Tác giả: NSND Viễn Châu)
 Hai phương trời cách biệt (Tân nhạc: Hoàng Trọng; cổ nhạc: Nguyễn Liêu)
 Phận làm dâu
 Lan (Tác giả: Thể Hà Vân - NSND Viễn Châu)
 Lưu Nguyễn biệt thiên thai (Tác giả: NSND Viễn Châu)
 Lệ rơi trong mái tranh nghèo (Tác giả: Song Giang)
Lâu đài tình ái (Tân nhạc: Trần Thiện Thanh; cổ nhạc: Viễn Châu)
Vắt sữa nai nuôi mẹ (Tác giả : NSND Viễn Châu)
Dứt đường tơ (Tác giả : Viễn Châu)
Khuya nay anh đi rồi (Giọt Mưa Khuya) (Tân nhạc: Thăng Long; cổ nhạc: Viễn Châu)
Giấc ngủ cô đơn ( Tân nhạc: Anh Bằng, Lê Dinh ; cổ nhạc: Viễn Châu)
Đồi Sim (Khi Mình Xa Nhau) ( Tân nhạc: Anh Bằng; cổ nhạc: Viễn Châu)
Sao chưa thấy hồi âm (Tân nhạc: Châu Kỳ; cổ nhạc: Viễn Châu)
Yêu (Tân nhạc: Trần Thiện Thanh; cổ nhạc: Viễn Châu)
Một đời yêu anh (Tân nhạc: Trần Thiện Thanh; cổ nhạc: Viễn Châu)
Tình đêm phố cũ (Tân nhạc: Thanh Sơn; cổ nhạc: Viễn Châu)
Đèn khuya (Tân nhạc: Lam Phương; cổ nhạc: Viễn Châu)
Tình Lan và Điệp

Tham khảo

Nghệ sĩ cải lương
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam


title: Câu lạc bộ bóng đá Lâm Đồng

text:
Câu lạc bộ bóng đá Lâm Đồng có trụ sở tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.
Hiện tại, câu lạc bộ đang thi đấu tại giải bóng đá Hạng Nhì Quốc gia.

Thành tích
V-League:
Hạng Ba (1): 1997
Giải hạng nhì:
 Á quân (1): 2011

Đội hình hiện tại

Cầu thủ tiêu biểu
Trần Kim Nghĩa
Trương Văn Tâm
Nguyễn Hồng Hải
Đinh Xuân Thành
Nguyễn Tiến Danh
Ngô Việt Trung
Nguyễn Mạnh Quý
Trịnh Hân Quốc Bảo

Huấn luyện viên
 Đoàn Phùng 1990-2000
 Đinh Xuân Thành 2000 - ?
 Trương Trọng Đạt
 Nguyễn Hòa
 Lưu Mông Hùng 2006
 Trần Hùng Cường
 Nguyễn Mạnh Quý 2008-2011
 Vũ Quang Bảo 2011-2012
 Đoàn Quốc Việt 2013-2017
 Nguyễn Mạnh Quý 2018-2021
 Hứa Hiền Vinh 2022
 Issawa Singthong 11/2022-3/2023
 Đoàn Quốc Việt 5/2023-nay

Thành tích tại Giải đấu trong nước

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đội Lâm Đồng sẽ đá trên sân cỏ nhân tạo, 16/10/2011
 Thông tin về đội bóng

L
Lâm Đồng