title: Thời tiền sử

text:
Thời tiền sử là giai đoạn trong lịch sử loài người bắt đầu từ khi tông Người sử dụng những công cụ bằng đá đầu tiên khoảng 3,3 triệu năm trước và kết thúc khi các hệ thống chữ viết được phát minh. Con người bắt đầu sử dụng các biểu tượng, ký hiệu và hình ảnh từ rất sớm, nhưng các hệ thống chữ viết chỉ bắt đầu xuất hiện từ khoảng 5000 năm trước và phải mất thêm hàng ngàn năm nữa mới được sử dụng phổ biến. Một số nền văn hóa chỉ bắt đầu sử dụng các hệ thống chữ viết từ thế kỷ 19 và thậm chí là gần đây hơn nữa. Do đó, thời tiền sử kết thúc vào những thời điểm khác nhau tùy địa điểm, và thuật ngữ này ít được sử dụng khi nói về những xã hội mà thời tiền sử kết thúc tương đối gần đây.

Nền văn minh Sumer ở khu vực Lưỡng Hà, nền văn minh lưu vực sông Ấn và Ai Cập cổ đại là những nền văn minh đầu tiên phát triển hệ thống chữ viết của riêng mình và ghi chép lại lịch sử; thời điểm này loài người đang ở đầu giai đoạn đồ đồng. Các nền văn minh láng giềng với ba nền văn minh này là những nền văn minh tiếp theo phát triển hệ thống chữ viết. Đối với phần lớn các nền văn minh còn lại, thời tiền sử kết thúc vào thời đồ sắt. Trong lịch sử Á-Âu và Bắc Phi, thời tiền sử được phân chia theo hệ thống ba thời đại thành các thời đại đồ đá, đồ đồng và đồ sắt. Tuy nhiên, hệ thống này không áp dụng với các khu vực mà việc luyện kim được du nhập một cách đột ngột thông qua sự tiếp xúc với các nền văn hóa Á-Âu, chẳng hạn như châu Đại Dương, Australasia, phần lớn châu Phi hạ Sahara và một số khu vực của châu Mỹ. Ngoài một số nền văn minh tiền Colombo ở châu Mỹ, các khu vực kể trên không có hệ thống chữ viết phức tạp của riêng mình trước khi tiếp xúc với người Á-Âu, vì thế ở các khu vực này, thời tiền sử kéo dài đến những mốc thời gian tương đối gần đây; ví dụ, thời tiền sử ở Úc thường được xem là kết thúc vào năm 1788.

Trong lịch sử một nền văn hóa, giai đoạn mà nó chưa phát triển hệ thống chữ viết của riêng mình nhưng được các nền văn hóa khác mô tả bằng ghi chép được gọi là thời sơ sử (protohistory). Vì thời tiền sử được định nghĩa là giai đoạn trước khi chữ viết được phát minh, nên không tồn tại ghi chép nào về giai đoạn này, do đó việc xác định niên đại các hiện vật thời tiền sử là hết sức quan trọng. Các kỹ thuật xác định niên đại có độ chính xác cao mới chỉ được phát triển từ thế kỷ 19.

Bài viết này nói về thời tiền sử của loài người, cụ thể là giai đoạn bắt đầu khi những con người hiện đại về hành vi và giải phẫu đầu tiên xuất hiện và kết thúc khi con người bắt đầu ghi chép lại lịch sử của mình. Một số giai đoạn sớm hơn trước khi con người xuất hiện cũng được gọi là "tiền sử"; những giai đoạn như vậy được thảo luận trong các bài lịch sử Trái Đất và lịch sử sự sống.

Định nghĩa
Khởi đầu Thuật ngữ "thời tiền sử" có thể được dùng để chỉ khoảng thời gian từ khi vũ trụ ra đời hoặc Trái Đất được hình thành, nhưng nó thường được dùng để chỉ giai đoạn từ khi sự sống xuất hiện trên Trái Đất, hoặc cụ thể hơn nữa là từ khi những loài giống người xuất hiện.
Kết thúc Thời điểm đánh dấu sự kết thúc của thời tiền sử thường được xem là khi lịch sử bắt đầu được ghi chép bằng chữ viết. Thời điểm đó khác nhau rất nhiều giữa từng khu vực tùy vào việc khi nào thì sử sách ở khu vực đó trở thành nguồn tư liệu học thuật có ý nghĩa. Ví dụ, ở Ai Cập, thời tiền sử nhìn chung được xem là đã kết thúc vào năm 3100 BCE, trong khi ở New Guinea, thời tiền sử được xem là kết thúc gần đây hơn rất nhiều, cụ thể là vào khoảng năm 1900. Ở châu Âu vừa có những nền văn hóa cổ đại mà lịch sử được ghi chép lại tương đối kỹ càng như Hy Lạp và La Mã, vừa có những nền văn hóa mà gần như không có ghi chép lịch sử gì như người Celt hay Etrusca. Vì thế, các nhà sử học phải tự quyết định xem nên tin tưởng ghi chép thường rất thiếu trung lập của Hy Lạp và La Mã về các nền văn hóa "tiền sử" như vậy đến mức nào.
Các giai đoạn Khi phân chia các giai đoạn của thời tiền sử ở lục địa Á-Âu, các nhà sử học thường sử dụng hệ thống ba thời đại, trong đó thời tiền sử được chia thành ba giai đoạn nối tiếp nhau được đặt tên theo công nghệ chế tác công cụ phổ biến nhất của từng giai đoạn:
Thời đại đồ đá
Thời đại đồ đồng
Thời đại đồ sắt

Đối với thời tiền sử ở châu Mỹ, xem Thời kỳ tiền Colombo.

Lịch sử thuật ngữ
Ý tưởng về "thời tiền sử" xuất hiện vào thời kỳ Khai Sáng khi các nhà sưu tập đồ cổ dùng từ 'primitive' (nguyên thủy) để miêu tả các xã hội loài người từng tồn tại trước khi lịch sử bắt đầu được ghi chép. Bản thân từ tiếng Anh 'prehistory' (thời tiền sử) xuất hiện lần đầu tiên trong tạp chí Foreign Quarterly Review vào năm 1836.

Các nhà nhân chủng học và khảo cổ học người Anh, Đức và Scandinavia bắt đầu sử dụng niên đại địa chất để phân chia các giai đoạn trong lịch sử loài người cũng như sử dụng hệ thống ba thời đại để phân chia thời tiền sử của loài người từ cuối thế kỷ 19.

Thời đại đồ đá
Cách phân chia dưới đây được sử dụng cho lục địa Á-Âu.

Đồ đá cũ

"Thời đại đồ đá cũ" bắt đầu từ thời điểm con người sử dụng các công cụ bằng đá đầu tiên. Đây là giai đoạn đầu tiên của thời đại đồ đá.

Giai đoạn đầu của thời đại này được gọi là thời đại đồ đá cũ sớm, khi Homo sapiens chưa xuất hiện. Giai đoạn này bắt đầu khi Homo habilis (và các loài liên quan) sử dụng những công cụ bằng đá đầu tiên vào khoảng 2,5 triệu năm trước. Bằng chứng cho việc con người đã kiểm soát được lửa từ đầu thời đồ đá cũ không chắc chắn và được ít sự ủng hộ của giới học giả. Giải thuyết được công nhận rộng rãi nhất là H. erectus hoặc H. ergaster đã tạo ra lửa từ 790.000 đến 690.000 năm BP tại một di chỉ ở cầu Bnot Ya'akov, Israel. Khả năng sử dụng lửa cho phép con người nấu chín thực phẩm, sưởi ấm và thắp sáng vào ban đêm.

Những người tinh khôn đầu tiên xuất hiện khoảng 200.000 năm trước, đánh dấu sự khởi đầu của thời đại đồ đá cũ giữa. Các thay đổi về giải phẫu cho thấy con người cũng đã hình thành khả năng sử dụng ngôn ngữ vào giai đoạn này. Những bằng chứng dứt khoát đầu tiên về việc sử dụng lửa của con người có niên đại ở thời đồ đá cũ giữa. Các mảnh xương và gỗ bị cháy sém có niên đại 61.000 năm BP đã được tìm thấy ở một số di chỉ ở Zambia. Những điểm nổi bật của thời đồ đá cũ giữa bao gồm việc chôn cất người chết có tổ chức, sự ra đời của âm nhạc và nghệ thuật sơ khai, cũng như việc sử dụng các công cụ ngày càng tinh vi.

Trong suốt thời đồ đá cũ, con người chủ yếu sống du mục dựa trên nền kinh tế săn bắt-hái lượm. Các xã hội săn bắt-hái lượm thường có quy mô rất nhỏ và theo chủ nghĩa quân bình, tuy nhiên, đôi khi một số xã hội săn bắt-hái lượm sở hữu nguồn tài nguyên dồi dào hoặc kỹ thuật tích trữ lương thực tiên tiến sẽ định cư ở một chỗ và hình thành những cấu trúc xã hội phức tạp như tù trưởng bộ lạc và phân tầng xã hội.

Đồ đá giữa

"Thời đại đồ đá giữa" là giai đoạn phát triển công nghệ của con người giữa thời đại đồ đá cũ và thời đại đồ đá mới của thời đại đồ đá.

Thời đồ đá giữa bắt đầu vào cuối thế địa chất Cánh Tân (khoảng 10.000 năm BP) và kết thúc khi nông nghiệp xuất hiện (nhiều thời điểm khác nhau tùy từng khu vực địa lý). Ở một số khu vực chẳng hạn như Cận Đông, đến cuối thế Cánh Tân, nông nghiệp đã xuất hiện từ lâu và vì thế thời đồ đã giữa chỉ kéo dài trong thời gian ngắn và không rõ rệt.

Ở những khu vực chịu nhiều ảnh hưởng hơn của kỷ băng hà cuối cùng, thời đồ đá giữa rõ rệt hơn rất nhiều và kéo dài hàng thiên niên kỷ. Ở Bắc Âu, các xã hội loài người sống sung túc dựa trên nguồn thực phẩm dồi dào đến từ các vùng đầm lầy cỏ nhờ khí hậu ấm áp hơn. Các điều kiện như vậy đã tạo ra những hành vi đặc trưng được thể hiện qua các hiện vật, chẳng hạn như các nền văn hóa Maglemosia và Azilia. Các điều kiện này cũng đã trì hoãn thời đồ đá mới cho đến năm 4.000 BCE (6.000 năm BP) ở Bắc Âu.

Rất ít hài cốt của con người ở thời đại này đã được tìm thấy. Các phát hiện ở một số khu vực có rừng cho thấy hoạt động phá rừng đã bắt đầu xuất hiện ở thời kỳ này. Tuy nhiên, hoạt động này chỉ bắt đầu diễn ra một cách đáng kể từ thời đồ đá mới khi con người cần nhiều diện tích đất canh tác hơn.

Ở hầu hết các khu vực trên thế giới, thời đồ đá giữa có đặc trưng là những công cụ làm bằng đá lửa. Các vật dụng bằng gỗ như thuyền độc mộc và cung tên cũng đã được phát hiện ở một số di chỉ. Những công nghệ này xuất hiện đầu tiên ở châu Phi, cụ thể là các nền văn hóa Azilia, và sau đó được truyền bá sang châu Âu thông qua nền văn hóa Ibero-Maurusia ở Bắc Phi và nền văn hóa Kebaran ở Levant. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng các nền văn hóa ở châu Âu đã phát minh ra những công nghệ này một cách riêng rẽ.

Đồ đá mới

Trong số các loài Homo của thời đồ đá cũ, chỉ có Homo sapiens sapiens tồn tại đến thời đồ đá mới. (Homo floresiensis có thể đã tồn tại cho đến đúng thời điểm thời đồ đá mới bắt đầu, khoảng 12.200 năm trước.) Đây là một giai đoạn mà con người trải qua những phát triển về công nghệ và xã hội sơ khai. Thời đại này bắt đầu từ khoảng năm 10.200 BCE ở một số khu vực Trung Đông, và muộn hơn ở các phần còn lại của thế giới và kết thúc vào khoảng từ năm 4.500 đến năm 2.000 BCE.

Thời đồ đá mới đã chứng kiến những bước tiến của con người như làng xã thời kỳ đầu, canh tác nông nghiệp, thuần hóa động vật, sử dụng công cụ và những cuộc chiến tranh đầu tiên. Ở đầu thời đại này, con người canh tác một số ít các loài thực vật bao gồm kê, Triticum monococcum và Triticum spelta, cũng như nuôi chó, cừu và dê. Đến khoảng năm 6.900–6.400 BCE, con người đã thuần hóa được bò và lợn, thiết lập những khu định cư lâu dài hoặc theo mùa, cũng như bắt đầu sử dụng đồ gốm. Thời đại này bắt đầu khi nông nghiệp ra đời (dẫn đến cuộc "cách mạng đồ đá mới") và kết thúc khi công cụ kim loại trở nên phổ biến rộng rãi (vào thời đồ đồng đá, đồ đồng hoặc đồ sắt tùy từng theo khu vực địa lý). Khái niệm đồ đá mới thường chỉ được sử dụng đối với Cựu Thế giới bởi ở thời điểm này, các nền văn hóa ở châu Mỹ và châu Đại Dương vẫn chưa phát minh ra công nghệ luyện kim.

Con người sinh sống ở các khu vực định cư một cách lâu dài hơn trong những ngôi nhà một phòng hình tròn được xây từ gạch bùn. Các khu định cư có thể đã được bao quanh bởi một bức tường đá để nuôi nhốt động vật và bảo vệ dân cư khỏi các bộ lạc khác. Ở các khu định cư ở giai đoạn sau có những ngôi nhà xây bằng gạch bùn hình chữ nhật chứa một hoặc nhiều phòng. Các phát hiện về việc chôn cất người chết cho thấy sự hình thành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, chẳng hạn như bảo quản hộp sọ của người đã khuất. Nền văn hóa Vinča có thể đã phát minh ra hệ thống chữ viết đầu tiên. Các khu phực hợp đền cự thạch Ġgantija có những công trình khổng lồ đáng chú ý. Ở Ấu-Á, các xã hội thời đồ đá mới nhìn chung còn đơn giản và theo chủ nghĩa quân bình, và mặc dù đã có một số xã hội hình thành nên hệ thống phân tầng phức tạp như tù trưởng bộ lạc, các nhà nước chỉ thật sự xuất hiện khi con người phát minh ra luyện kim. Nhiều khả năng hầu hết quần áo được làm từ da động vật, dựa trên số lượng lớn các đinh ghim bằng xương và sừng hươu rất phù hợp cho việc giữ chặt da động vật đã được tìm thấy. Trang phục bằng len và vải lanh có khả năng xuất hiện từ cuối thời đồ đá mới, dựa trên những hòn đá được đục lỗ mà có thể đã từng là một bộ phận của khung cửi.

Đồ đồng đá

Trong ngành khảo cổ học ở cựu thế giới, "thời đại đồ đồng đá" là giai đoạn chuyển tiếp khi con người bắt đầu luyện đồng song song với việc vẫn sử dụng phổ biến các công cụ bằng đá; nói cách khác thời đại này vẫn chủ yếu mang tính chất của thời đồ đá mới.

Bằng chứng cổ xưa nhất về việc chế tác đồng ở nhiệt độ cao có niên đại 7.500 năm trước và được tìm thấy ở một di chỉ khảo cổ ở Serbia vào tháng 6 năm 2010. Phát hiện này đã đẩy mốc thời gian con người bắt đầu luyện đồng lùi lại 800 năm, đồng thời cho thấy việc luyện đồng có khả năng đã được phát minh một cách riêng rẽ ở các khu vực khác nhau của châu Á và châu Âu thay vì được truyền bá từ một nguồn duy nhất. Luyện kim có thể đã ra đời đầu tiên ở khu vực Lưỡi liềm Màu mỡ và đánh dấu sự khởi đầu thời đồ đồng vào thiên niên kỷ 4 TCN (theo quan điểm truyền thống). Tuy nhiên, các phát hiện về nền văn hóa Vinča ở châu Âu đã được xác định chắc chắn là có niên đại sớm hơn một chút so với các phát hiện ở Lưỡi liềm Màu mỡ. Bằng chứng về việc khai thác đồng có niên đại từ 7.000 đến 9.000 năm trước đã được tìm thấy ở thung lũng Timna. Ở Bắc Phi và thung lũng sông Nin, công nghệ đồ sắt được du nhập từ Cận Đông và vì thế khung thời gian của thời đồ đồng và thời đồ sắt ở đây tương đồng với Cận Đông. Tuy nhiên, ở phần lớn các khu vực của châu Phi, thời đồ sắt và thời đồ đồng đã diễn ra song song với nhau.

Niên biểu

Tất cả các tuổi đều là tương đối được đưa ra từ các nghiên cứu trong các lĩnh vực nhân chủng học, khảo cổ học, di truyền học, địa chất học, hoặc ngôn ngữ học. Tất cả chúng đều phải xem xét cải tiến nếu có phát hiện mới hoặc tính toán mới. BP viết tắt của thời gian tính theo mốc trước hiện tại (1950).
 Thời đại đồ đá cũ sớm

 c. 2,5 triệu BP - Bằng chứng xuất hiện các công cụ của con người ban đầu
 c. 2,4 triệu BP - Chi Homo xuất hiện là động vật ăn xác thối
 c. 600.000 BP - Săn bắt-hái lượm
 c. 400.000 BP - Kiểm soát lửa bởi người tiền sử

 Thời đại đồ đá cũ giữa
 c. 200.000 BP - Homo sapiens hiện đại xuất hiện ở châu Phi, bao gồm các đặc điểm tiến hóa mất đi nhiều lông so với các loài linh trưởng khác
 c. 300.000 BP đến 30.000 BP. Văn hóa Mousterian (Neanderthal) ở châu Âu.
 c. 75.000 BP - Núi lửa Toba phun mạnh mẽ.
 c. 70.000 - 50.000 BP - Homo sapiens di chuyển từ châu Phi sang châu Á. Trong thiên niên kỷ tiếp theo, hậu duệ của các nhóm người này di chuyển đến nam Ấn Độ, các đảo Malay, Úc, Nhật Bản, Trung Quốc, Siberia, Alaska, và các bờ biển tây bắc Bắc Mỹ.
 c. 50.000? BP - hành vi hiện đại, gồm ngôn ngữ và sự nhận thức tinh vi
 c. 42.000 - 650.000? BP - phát minh ra quần áo

Thời đại đồ đá cũ muộn
 c. 32.000 BP - Văn hóa Aurignacian bắt đầu ở châu Âu.
 c. 30.000 BP (28.000 TCN) - Một đàn tuần lộc bị giết mổ và xẻ thịt bởi con người trong thung lũng Vezere, ngày nay là Pháp.
 c. 30.500 BP - New Guinea bắt đầu có người sinh sống đến từ châu Á và Úc.
 c. 28.000 BP - 20.000 BP - Thời kỳ Gravettian ở châu Âu. Lao móc, kim tiêm và cưa được phát minh.
 c. 26.000 BP (24.000 TCN) - Phụ nữ khắp thế giới dùng sợi để làm địu trẻ, áo quần, túi, lưới.
 c. 25.000 BP (23.000 TCN) - Làng gồm các túp liều bằng đá và xương khổng lồ được thành lập ở nơi mà ngày nay là Dolni Vestonice ở Moravia thuộc Cộng hòa Séc. Đây là nơi định cư lâu dài lâu đời nhất được các nhà khảo cổ phát hiện.
 c. 20.000 BP - Văn hóa Chatelperronian ở Pháp.
 c. 16.000 BP (14.000 TCN) - Wisent khắc trong sét bên trong hang động tên là Le Tuc d'Audoubert ở French Pyrenees gần nơi hiện là ranh giới với Tây Ban Nha.
 c. 14.800 BP (12.800 TCN) - Thời kỳ ẩm ướt bắt đầu ở Bắc Phi. Khu vực có thể sau này là Sahara ẩm ướt và màu mỡ, và các tầng chứa nước đầy ắp.

Thời đại đồ đá giữa
Có khung thời gian khác nhau ở nhiều nơi thuộc Á-Âu.
 c. 12.000 đến 7000 BP (10.000 đến 5000 TCN) - Giai đoạn sau Holocene nhưng trước các dụng cụ thời kỳ nông nghiệp ở Tây Bắc châu Âu/
 c. 22.000 đến 11.500 BP (20.000 đến 9500 TCN) - các dụng cụ ở Levant.
 c. 16.000 đến 2.400 BP (14.000 đến 400 TCN) - thời kỳ Jōmon ở Nhật Bản.

Thời đại đồ đá mới
 c. 10.000 - 9.000 BP - Ở bắc Mesopotamia, hiện là miền bắc Iraq, bắt đầu trồng lúa mạch và lúa mì. Đầu tiên họ dùng để làm bia, cháo và canh, thậm chí làm bánh mì. Thời kỳ nông nghiệp đầu tiên lúc này, dụng cụ cấy được sử dụng nhưng nó được thay thế bằng cày nguyên thủy trong nhiều thế kỷ tiếp theo. Trong khoảng thời gian này, các tháp bằng đá tròn hiện cao khoảng 8,5 mm và có đường kính 8,5 m được xây dựng ở Jericho.

Thời đại đồ đồng đá
 c. 5700 BP - chữ viết Cuneiform xuất hiện ở Sumer, và các dữ liệu bắt đầu được lưu lại. Theo đa số các chuyên gia, chữ viết Mesopotamian đầu tiên là một công cụ có gắn kết ít với ngôn ngữ nói.
 c. 5000 BP - Stonehenge bắt đầu được xây dựng. Phiên bản đầu tiên của nó gồm một rãnh tròn và các vách với 56 cột gỗ.

Xem thêm
 Khảo cổ học
 Tiến trình tiến hóa loài người
 Nghệ thuật tiền sử
 Đời sống tiền sử
 Chiến tranh tiền sử
 Việt Nam thời tiền sử

Tham khảo

Các liên kết ngoài

 Submerged Landscapes Archaeological Network
 The Neanderthal site at Veldwezelt-Hezerwater, Belgium.
 North Pacific Prehistory is an academic journal specialising in Northeast Asian and North American archaeology.

Bài cơ bản dài trung bình
Lịch sử thế giới


title: Magallanes (tỉnh)

text:
Tỉnh Magallanes () là một trong bốn tỉnh của vùng Magallanes và Antártica Chilena. Thủ phủ là thành phố Punta Arenas.

Địa lý
Phần phía đông của tỉnh nằm dọc theo bờ biển phía bắc của eo biển Magellan, trong khi phần phía tây nằm ở hai bên của eo biển kéo dài về phía tây bắc ra phía Thái Bình Dương. Magallanes giáp với tỉnh Última Esperanza ở phía bắc và Tierra del Fuego ở phía nam.

Đây là cửa ngõ chính trên bộ và trên không của vùng cực nam của Chile. Bằng đường bộ có thể đến từ Argentina, qua Río Gallegos bằng ô tô; hoặc bằng máy bay đến Sân bay Quốc tế Carlos Ibáñez Del Campo. Trong tỉnh này có một số địa điểm du lịch như Port Famine, Fuerte Bulnes, hai quần thể chim cánh cụt và công viên biển đầu tiên trong cả nước.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2002 của Viện Thống kê Quốc gia, tỉnh có diện tích 36.400,8 km2. Đây là tỉnh lớn thứ chín trong cả nước. Trong năm đó tỉnh có dân số 121.675 người (62.360 nam và 59.315 nữ), với mật độ dân số là 3,3/km2. Trong số này, 116.005 (95,3%) sống ở thành thị và 5.670 (4,7%) sống ở nông thôn. Giữa các cuộc điều tra dân số năm 1992 và 2002, dân số tăng 4,4% (5.164 người).

Quản lý
Do là một tỉnh, Magallanes là đơn vị hành chính cấp hai của Chile, đứng đầu là một thống đốc do tổng thống bổ nhiệm. Tỉnh bao gồm bốn xã (tiếng Tây Ban Nha: comunas): Punta Arenas, Río Verde, Laguna Blanca và San Gregorio.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Carlos III Island Marine Park

tỉnh của Chile


title: Rhyacophila tibori

text:
Rhyacophila tibori là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Dalopius luteolus

text:
Dalopius luteolus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Dalopius


title: La Longine

text:
La Longine là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Phylloicus cressae

text:
Phylloicus cressae là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Phylloicus


title: Carol Huỳnh

text:
Carol Huynh (sinh 16 tháng 11 năm 1980) là một vận động viên đấu vật tự do người Canada. Tại Thế vận hội Mùa hè 2008 cô là người đầu tiên giành huy chương vàng cho đội tuyển Canada sau khi cô thắng môn đấu vật tự do cho hạng 48 kg.

Tiểu sử
Carol Huynh sinh ra tại Hazelton, British Columbia. Cha mẹ cô là người Việt gốc Hoa: mẹ cô sinh ra ở Việt Nam và cha cô sinh ra ở Trung Quốc nhưng đã di cư đến Việt Nam khi ông 3 tuổi. Sau 1975, cha mẹ cô cùng hai người con vượt biên khỏi Việt Nam và xin tị nạn tại Canada. Hai vợ chồng định cư tại Hazelton sau khi được Giáo hội Thống nhất ở đó tài trợ . Carol là người con đầu tiên sinh ra tại Canada .

Lớn lên trong một gia đình có chị em đô vật, cô bắt đầu đấu vật khi lên 15 tuổi. Cô gia nhập Đại học Simon Fraser năm 1998, lấy bằng cử nhân tâm lý học. Năm 2005, cô kết hôn với Dan Biggs. Huấn luyện viên của cô là Leigh Vierling, chồng của vô địch thế giới môn đấu vật Christine Nordhagen.

Cô tham gia trong đội tuyển Canada tại Thế vận hội Mùa hè 2008 tại Bắc Kinh. Ngày 16 tháng 8, cô thắng huy chương vàng, trở thành vận động viên nữ đoạt huy chương đô vật thứ nhì cho Canada, sau Tonya Verbeek với huy chương bạc vào năm 2004. Cô là vận động viên nữ giành huy chương vàng về đô vật đầu tiên cho Canada.

Tại thế vận hội mùa hè 2012 diễn ra tại Luân Đôn, cố đã giành được huy chương đồng môn vật do nữ hạng cân 48 kg sau khi vượt qua Vanesa Kaladzinskaya của Belarus, Nguyễn Thị Lụa của Việt Nam, thua bán kết bởi Hitomi Obara của Nhật Bản và vượt Isabelle Sambou của Sénégal.

Thành tích thi đấu

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
Thế Vận Hội 2008: Nữ lực sĩ Carol Huỳnh mang huy chương vàng đầu tiên về cho Canada  - Báo Người Việt

Đô vật Canada
Người Canada gốc Hoa
Huy chương vàng tại Thế vận hội Mùa hè 2008
Nhân vật còn sống
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2012
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2008


title: Tiên Phong (phường)

text:
Tiên Phong là một phường thuộc thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Phường Tiên Phong nằm ở phía đông thành phố Phổ Yên, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Bắc Giang và huyện Phú Bình
Phía tây giáp các phường Đồng Tiến, Tân Hương, Đông Cao
Phía nam giáp tỉnh Bắc Giang
Phía bắc giáp huyện Phú Bình.

Phường Tiên Phong có diện tích 14,82 km², dân số năm 2021 là 16.694 người, mật độ dân số đạt 1.126 người/km².

Lịch sử
Tiên Thù trước cách mạng tháng Tám 1945 là một tổng thuộc huyện Phổ Yên. Vùng đất Tiên Thù nay thuộc xã Tiên Phong, Phổ Yên, trong những năm 1939-1945 nơi đây được chọn làm An toàn khu II (ATK II) của Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc kỳ. Xã Tiên Phong đã được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang trong kháng chiến chống Pháp, khu di tích lịch sử Tiên Phong đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia năm 1993.

Sau năm 1954, Tiên Phong là một xã thuộc huyện Phổ Yên.

Ngày 26 tháng 11 năm 1970, Bộ trưởng Phủ Thủ tướng ra Quyết định số 72-BT sáp nhập xã Đại Xuân vào xã Tiên Phong.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, thành lập thị xã Phổ Yên trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Phổ Yên, xã Tiên Phong thuộc thị xã Phổ Yên.

Ngày 15 tháng 2 năm 2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị

quyết số 469/NQ-UBTVQH15 về việc thành lập các phường thuộc thị xã Phổ Yên và thành lập thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10 tháng 4 năm 2022). Theo đó, thành lập phường Tiên Phong trên cơ sở toàn bộ 14,82 km² diện tích tự nhiên và 16.694 người của xã Tiên Phong.

Hành Chính
Phường Tiên Phong gồm 29 tổ dân phố: Hòa Bình, Quyết Tiến, Đại Tân, Thái Cao, Định Thành, Ao Cả, Kết Hợp, Hảo Sơn 1, Hảo Sơn 2, Yên Trung 1, Yên Trung 2, Nguyễn Hậu 1, Nguyễn Hậu 2,  Thù Lâm, Trung Lâm, Hương Lâm, Ngọc Lâm, Đông Lâm, Trong, Đông Đoài, Đồng Xuân, Giã Thù 1, Giã Thù 2, Giã Thù 3, Giã Thù 4, Trung Quân, Giã Trung 1, Giã Trung 2, Xuân Trù

Kinh tế
Làng nghề truyền thống:

 Mây tre đan Hảo Sơn
 Mây tre đan Thù Lâm
 Mộc, đồ gỗ mỹ nghệ Giã Trung

Dự án nổi bật:

 Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng ký quyết định Số: 70/QĐ-TTg ngày 15/01/2021 về việc thành lập và ban hành Quy chế hoạt động của Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Thái Nguyên tại phường Tiên Phong có tổng diện tích tự nhiên toàn khu là 154,36 ha nhằm thực hiện các hoạt động nghiên cứu ứng dụng, thử nghiệm, trình diễn mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao chủ yếu trong lĩnh vực: Trồng trọt, lâm nghiệp, thủy sản, bảo quản chế biến nông sản, sản xuất chế phẩm sinh học, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc điều hòa sinh trưởng cho cây trồng; đào tạo tiếp nhận chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật phục vụ ngành nông nghiệp của tỉnh, vùng và cả nước.
 Dự án Khu CNTT tập trung Yên Bình với quy mô 200ha, tổng mức đầu tư ước tính hơn 2.957 tỷ đồng nằm trên địa bàn phường đã được UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành Quyết định số 2756/QĐ-UBND ngày 24/8/2021 về việc chấp thuận nhà đầu tư thực hiện dự án

Chú thích

Xem thêm


title: Caenohalictus autumnalis

text:
Caenohalictus autumnalis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Jörgensen mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Caenohalictus
Động vật được mô tả năm 1912


title: Yapoma

text:
Yapoma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Senaide

text:
Senaide là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 12,17 km² dân số năm 1999 là 213 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Graphique de l'évolution de la population 1794-1846, 1856-1866 & 1876-1999

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Senaide sur la carte de Cassini
 Senaide trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Senaide trên trang mạng của INSEE
 Senaide trên trang mạng của Quid
 Les communes les plus proches de Senaide
 Senaide sur Mapquest
 Senaide sur Viamichelin

Xã của Vosges


title: Psilogramma wetarensis

text:
Psilogramma wetarensis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Timor ở Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Psilogramma
Động vật đặc hữu Indonesia


title: Dicranomyia retrograda

text:
Dicranomyia retrograda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Herrsching am Ammersee

text:
Herrsching am Ammersee là một đô thị ở Upper Bayern, Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Five Lake County tourist information
 Herrsching - lake Ammersee


title: Anthophora balearica

text:
Anthophora balearica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1896


title: Sassia parkinsonia

text:
Sassia parkinsonia là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Sassia (Cymatiidae)
Động vật được mô tả năm 1811


title: Anodocheilus oramae

text:
Anodocheilus oramae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Anodocheilus


title: Saint-Valentin

text:
Saint-Valentin là một xã ở tỉnh Indre ở miền trung nước Pháp. Xã này có diện tích 24 km², dân số năm 1999 là 267 người. Khu vực này có độ cao trung bình 145 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo
 Hồ sơ của thị trấn trên INSEE

Saintvalentin


title: Gonystylus calophylloides

text:
Gonystylus calophylloides là một loài thực vật thuộc họ Thymelaeaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Gonystylus calophylloides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
c
Thực vật dễ tổn thương


title: Nebraspis viridimetallica

text:
Nebraspis viridimetallica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Nebraspis


title: 3451 Mentor

text:
3451 Mentor (1984 HA1) là một thiên thể Troia của Sao Mộc, trong nhóm Troia, được phát hiện ngày 19 tháng 4 năm 1984 bởi A. Mrkos ở Klet.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3451 Mentor

Thiên thể Troia của Sao Mộc (nhóm Troia)
Được phát hiện bởi Antonín Mrkos
Thiên thể phát hiện năm 1984


title: Quận Carroll, Georgia

text:
Quận Carroll là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Carrollton . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 87.268 người . Năm 2007, dân số của quận ước khoảng 111.954 người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia
Quận của vùng đô thị Atlanta
Quận của Appalachia


title: Champgenéteux

text:
Champgenéteux là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 142-277 mét trên mực nước biển.
Thị trấn có diện tích 25,11 km2.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Kalimpong

text:
Kalimpong là một thành phố và khu đô thị của quận Darjiling thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kalimpong có dân số 42.980 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Kalimpong có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Kalimpong, 8% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Môi giới bất động sản

text:
Môi giới bất động sản (có chứng chỉ hoặc kiến thức trong mua bán bất động sản, trợ giúp bên mua và bán trong thủ tục sang tên đổi chủ sở hữu), ở Việt Nam còn có một dạng khác gọi là cò đất (chỉ chuyên làm trung gian giới thiệu), là những hoạt động tư vấn, quảng cáo, tiếp thị bất động sản tới các khách hàng có nhu cầu mua bán bất động sản. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 3 Luật kinh doanh bất động sản 2014 quy định môi giới bất động sản là việc làm trung gian cho các bên trong mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, cho thuê mua bất động sản. Môi giới bất động sản khác nhân viên bán hàng ở chỗ, nhân viên bán hàng chỉ đơn thuần là tìm kiếm người mua còn môi giới bất động sản là tìm kiếm và kết nối người bán và người muốn mua.

Các dịch vụ môi giới
Dịch vụ môi giới bất động sản thường bao gồm:
 Định giá bất động sản
 Quảng cáo bất động sản
 Tư vấn đầu tư kinh doanh bất động sản
 Tư vấn pháp lý
 Quản lý tiếp thị các dự án bất động sản
 Đấu giá bất động sản

Các hình thức môi giới
 Môi giới độc quyền: Nhà môi giới được độc quyền tiếp thị bất động sản và độc quyền đại diện cho người bán. Tuy nhiên, người môi giới cũng có thể chào bán hoặc hợp tác với các nhà môi giới khác để trình bày bất động sản tới các khách hàng tiềm năng và cùng chia khoản hoa hồng.
 Môi giới tự do: Nhà môi giới giới thiệu khách hàng cho chủ sở hữu bất động sản, tư vấn cho khách hàng và hưởng phí môi giới (phí hoa hồng) theo giá trị thành công mỗi thương vụ.

Tổ chức hoạt động
Cách thức tổ chức hoạt động môi giới bất động sản rất đa dạng, linh hoạt.

 Các cá nhân trong các khu dân cư: Đây là hình thức đơn giản nhất. Họ thường môi giới cho nhà hay đất của chính khu vực mình đang sống hoặc xung quanh, với phạm vi tương đối hẹp. Có thể biết tới họ qua trao đổi cá nhân.
 Các văn phòng môi giới: thường là các văn phòng nhỏ, với quy mô một vài người; một số văn phòng bất động sản có quảng cáo dịch vụ trên báo chí hoặc website.
 Các công ty môi giới

Phí môi giới
Khi một giao dịch thành công, nhà môi giới nhận được một khoản thù lao gọi là phí môi giới hay phí hoa hồng. Khoản phí này tùy theo giá trị hợp đồng và chia thành 2 nhóm. Với môi giới thuê bất động sản, phí môi giới dao động thường từ 1 đến 2 tháng tiền thuê bất động sản. Với môi giới mua bán bất động sản, phí môi giới dao động thường từ 1% - 2% giá trị giao dịch bất động sản, ngoài ra còn tùy thuộc từng hợp đồng giao dịch cụ thể giữa các bên liên quan.

Xem thêm
 Bất động sản
 Địa chủ (Chủ đất)
 Nhà

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đủ trò lừa đảo môi giới nhà đất

Bất động sản
Kinh doanh
Đầu tư
Người môi giới bất động sản


title: Muddebihal

text:
Muddebihal là một thị xã của quận Bijapur thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Muddebihal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 563 mét (1847 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Muddebihal có dân số 28.235 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Muddebihal có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Muddebihal, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Bijapur, Karnataka


title: Hypanthidioides arenaria

text:
Hypanthidioides arenaria là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Ducke mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Hypanthidioides
Động vật được mô tả năm 1907


title: Danh sách đĩa nhạc của Super Junior

text:
Đây là danh sách đĩa nhạc của nhóm nhạc Hàn Quốc Super Junior, được sản xuất và giám sát bởi SM Entertainment. Super Junior cũng có chia ra thành nhiều nhóm nhỏ hướng đến những thị trường khác nhau. Dù các nhóm nhỏ không giành được nhiều thành công vang dội về mặt thương mại như nhóm chính, nhưng họ cũng đã mang lại những khía cạnh khác để đánh giá. Ví dụ như Super Junior-T, đã tạo nên sức ảnh hưởng đối với giới trẻ với dòng nhạc trot vốn là thể loại nhạc truyền thống của Hàn Quốc, hay Super Junior-M được coi là nhóm nhạc có sức ảnh hưởng lớn trong ngành công nghiệp âm nhạc Trung Quốc hiện nay.

Tính đến nay, nhóm đã phát hành 13 Album phòng thu, 6 Đĩa đơn (đều dưới dạng CD), và 4 DVD lưu diễn (Live album). Nhóm cũng đã tham gia phát hành tổng cộng 7 album hợp tác và album nhạc phim. Danh sách phát hành dưới đây là những bản phát hành chính thức bởi Super Junior, mặc dù nhóm cũng có những sản phẩm không được phát hành chính thức nữa, ví dụ như những bài hát chủ đề cho các chương trình phát thanh hay truyền hình.

Album thứ tư của nhóm, Bonamana là album bán được nhiều nhất năm 2010 với tổng cộng 200,193 bản được bán ra, và phiên bản repackaged đứng ở vị trí thứ 9 với 99,355 bản. Vào ngày 12 tháng 4 năm 2012, Gaon Chart cũng thông báo rằng tính cho đến hết tháng 3 năm 2012 thì album phòng thu thứ năm của họ, Mr. Simple đã bán được tổng cộng 502,830 bản riêng tại Hàn Quốc, là nhóm đầu tiên đạt được thành tích nửa triệu bản trong vòng 4 năm trở lại đây, là album thành công nhất trong sự nghiệp hoạt động âm nhạc của nhóm. Album thứ 6 Sexy, Free & Single chỉ sau 1 tháng phát hành đã trở thành album bán chạy nhất năm 2012 theo số liệu của Hanteochart.

Album
Danh sách dưới đây, bao gồm cả album ra mắt của nhóm (SuperJunior05) và đĩa đơn hợp tác với TVXQ (Show Me Your Love) - cả hai đĩa này được phát hành dưới tên SuperJunior05, và các bản thu khác được phát hành dưới tên Super Junior.

Album phòng thu

Album tiếng Hàn

Album tiếng Nhật

Đĩa đơn
Đĩa đơn tiếng Hàn

Đĩa đơn đặc biệt

Đĩa đơn tiếng Nhật

Album concert tại Hàn Quốc

Đĩa nhạc phim

Các đĩa nhạc khác

Nhạc số

Xuất hiện trong những album khác

Album ảnh

Super Junior-K.R.Y

Danh sách dưới đây là những nhạc phẩm dưới tên Super Junior-K.R.Y, nhóm nhỏ chính thức đầu tiên của Super Junior. Được thành lập tháng 11 năm 2006, K.R.Y. gồm có các thành viên Kyuhyun, Ryeowook, và Yesung. Bộ ba này tập trung chủ yếu vào các ca khúc Ballad.

Super Junior-T

Những nhạc phẩm dưới đây được đề dưới tên Super Junior-T,phân nhóm chính thức thứ hai của Super Junior. Được thành lập tháng 2 năm 2007, SJ-T bao gồm các thành viên Leeteuk, Heechul, Kangin, Shindong, Sungmin và Eunhyuk. Nhóm nhỏ này tập trung chủ yếu vào thể loại nhạc Trot truyền thống của Hàn Quốc.

Đĩa đơn

Super Junior-M

Những nhạc phẩm dưới đây được đề dưới tên Super Junior-M, phân nhóm chính thức thứ ba của Super Junior. Được thành lập ngày 8 tháng 4 năm 2008, SJ-M bao gồm các thành viên: Han Geng, Donghae, Siwon, Ryeowook, Kyuhyun, Eunhyuk, Sungmin và hai thành viên không thuộc Super Junior là Henry và Zhoumi. Phân nhóm này được coi là đại diện cho Super Junior tại thị trường Trung Quốc, chủ yếu hát những bài hát tiếng Hoa.

Super Junior-Happy

Những nhạc phẩm dưới đây được đề dưới tên Super Junior-Happy, phân nhóm chính thức thứ tư của Super Junior. Được thành lập tháng 6 năm 2008, SJ-Happy bao gồm các thành viên Leeteuk, Yesung, Kangin, Shindong, Sungmin, và Eunhyuk. Phân nhóm tập trung chủ yếu vào những bài hát vui vẻ mang phong cách teen pop và bubblegum pop.

Music videos

Album hợp tác

SMTown
SM Town là tên mà SM Entertainment đặt cho những dự án kết hợp nghệ sĩ của công ty cho những album phát hành vào kỳ nghỉ đông và hè. SM Town bao gồm các nghệ sĩ thuộc quyền quản lý của SM Entertainment.

Những nhạc phẩm khác

Chú thích
Mỗi album đều được xếp hạng bởi các bảng xếp hạng tuần của các bảng xếp hạng ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, và Đài Loan, trong đó tại Nhật Bản là tính theo Oricon Charts, Hàn Quốc là theo cả Hanteo và Gaon Chart, và tại Đài Loan là theo G-music Combo Charts.
cùng với Leeteuk trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Heechul trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Han Geng trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Yesung trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Kangin trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Shindong trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Sungmin trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Eunhyuk trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Donghae trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Siwon trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Ryeowook trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Kibum trong một bản solo hay hát chung.
 cùng Kyuhyun trong một bản solo hay hát chung.
 chỉ riêng Super Junior-K.R.Y

Tham khảo

Super Junior
Super Junior


title: Helicopsyche tenuisa

text:
Helicopsyche tenuisa là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Olympic Hóa học Quốc tế

text:
Olympic Hóa học Quốc tế (tiếng Anh: International Chemistry Olympiad, viết tắt là IChO) là một kỳ thi học thuật quốc tế hóa học hàng năm dành cho các học sinh trung học phổ thông. Đây là một trong các kỳ thi Olympic Khoa học Quốc tế.

IChO lần đầu tiên được tổ chức ở Praha, Tiệp Khắc, vào năm 1968. Từ đó kỳ thi được tổ chức hàng năm trừ năm 1971. Các đoàn đại biểu tham dự lần đầu tiên hầu hết là các nước thuộc khối phía Đông cũ. Cho đến năm 1980, Olympic Hóa học Quốc tế lần thứ 12 được tổ chức bên ngoài khối, ở Áo.

Cấu trúc và các luật lệ của kỳ thi

Thành phần đoàn dự thi mỗi nước
Mỗi đoàn đại biểu gồm tối đa bốn học sinh và hai cố vấn (một người trong số họ được chỉ định làm lãnh đạo đoàn hoặc "người đỡ đầu"). Một phái đoàn cũng có thể bao gồm một số ít khách mời và quan sát viên khoa học. Học sinh phải dưới 20 tuổi và không được ghi danh là sinh viên chính quy trong các tổ chức giáo dục sau trung học. Trung tâm Thông tin Quốc tế của Olympic Hóa học quốc tế có trụ sở tại Bratislava, Slovakia.

Các nước muốn tham gia IChO phải gửi các quan sát viên đến hai kỳ Olympic liên tiếp trước khi học sinh nước họ có thể tham gia vào sự kiện này. Tổng cộng có 68 quốc gia đã tham gia vào IChO lần thứ 38 ở Hàn Quốc năm 2006: 67 nước tham gia cùng với 1 nước quan sát viên.

Nội dung thi, ban giám khảo, và chấm điểm
kỳ thi bao gồm hai phần thi là một bài kiểm tra lý thuyết và một bài kiểm tra thực hành. Cả hai phần đều có thời lượng lên đến 5 giờ, và được tổ chức vào những ngày riêng biệt. Bài kiểm tra thực hành thường diễn ra trước khi kiểm tra lý thuyết. Việc kiểm tra lý thuyết có giá trị là 60 điểm và kiểm tra thực hành có giá trị là 40 điểm. Mỗi bài kiểm tra được đánh giá độc lập, tổng điểm các phần thi là kết quả chung cuộc của thí sinh. Một bồi thẩm đoàn khoa học, được thành lập bởi nước chủ nhà, sẽ đề nghị các đề thi. Ban giám khảo quốc tế, trong đó bao gồm 2 cố vấn từ mỗi nước tham gia, sẽ thảo luận về những đề thi và dịch chúng sang ngôn ngữ mẹ đẻ của học sinh nước họ.

Dịch đề thi
Học sinh sẽ nhận được đề thi đã được dịch sang tiếng của từng nước. Nhiệm vụ của cố vấn là dịch đề thi từ tiếng Anh trước khi chúng được trao cho thí sinh. Sau khi kỳ thi được tổ chức và đánh giá bởi một ủy ban do nước chủ nhà chỉ định và trước khi trao giải, các cố vấn sẽ thảo luận về việc thẩm định các bài thi với các giám khảo của Ủy ban để đảm bảo công bằng trong việc thẩm định của họ. Bởi vì các cố vấn xem xét lại đề thi trước khi chúng được trao cho thí sinh, nên trước khi hoàn tất cả hai phần thi, bất kỳ thông tin liên lạc nào giữa các cố vấn và học sinh đều bị nghiêm cấm. Các học sinh được yêu cầu phải gửi lại nhà tổ chức tất cả điện thoại di động và máy tính xách tay họ có.

Chương trình thi
Nội dung thi bao gồm nhiều môn thuộc các lĩnh vực khác nhau trong hóa học, gồm hóa hữu cơ, hóa vô cơ, hóa lý, hóa phân tích, hóa sinh và quang phổ học. Mặc dù đa số các môn này đã được bao gồm trong hầu hết các chương trình hóa học trung học, nhưng phần lớn, chúng được đánh giá ở mức độ sâu hơn và nhiều môn có thể đòi hỏi trình độ kiến thức và sự hiểu biết tương đương giáo dục sau trung học. Ngoài ra, hàng năm nước chủ nhà IChO sẽ đưa ra một tập hợp các bài toán chuẩn bị cho Olympic, trước khi kỳ thi này diễn ra. Những bài toán chuẩn bị này bao trùm các chủ đề chuyên biệt và có yêu cầu sâu hơn nhiều so với chương trình giáo dục sau trung học thông thường. Việc chuẩn bị cho Olympic Hóa học quốc tế đòi hỏi trình độ cao về sự hiểu biết và sự quan tâm đến hóa học, cũng như khả năng xuất sắc để có thể liên kết các chuyên ngành hóa học với nhau, và với thế giới thực tế.

Giải thưởng
Tất cả thí sinh được xếp hạng dựa theo điểm cá nhân của họ và không có điểm chính thức cho đội. Huy chương Vàng được trao cho 10% số học sinh đạt điểm cao nhất, Huy chương Bạc được trao cho 20% số học sinh tiếp theo, và Huy chương Đồng được trao cho 30% số học sinh tiếp đó. Bằng danh dự được trao cho thí sinh mà không giành được huy chương, nhưng đạt điểm số tối đa một bài toán trong phần thi lý thuyết hoặc phần thi thực hành. Một giải đặc biệt được trao cho thí sinh có tổng điểm cao nhất. Hai giải thưởng riêng đặc biệt được dành cho những thí sinh có được điểm số tốt nhất trong các phần thi lý thuyết và thực hành. Thỉnh thoảng, một giải thưởng đặc biệt khác được trao cho nữ thí sinh đạt điểm cao nhất.

Những sự kiện này cũng là cơ hội cho học sinh xuất sắc gặp gỡ mọi người từ khắp nơi trên thế giới, chia sẻ những sở thích chung, đi thăm những nơi khác nhau, và để liên lạc với các nền văn hóa khác. Vì mục đích của kỳ thi là giúp tăng cường quan hệ hữu nghị giữa thanh thiếu niên từ các quốc gia khác nhau, khuyến khích hợp tác và hiểu biết quốc tế.

Việc chuẩn bị cho kỳ thi
Mặc dù mỗi quốc gia tự do chọn đội tuyển của nước mình theo bất kỳ tiêu chí phù hợp nào, quá trình lựa chọn vẫn thường liên quan đến việc tổ chức các kỳ thi Olympic cấp quốc gia và khu vực. Nhiều nước đã tổ chức "trại huấn luyện" cho những học sinh hàng đầu của họ. Ở các trại huấn luyện này, các cố vấn sẽ cung cấp cho các học sinh khóa học tăng tốc tương đương trình độ cao đẳng trong ngành hóa học, với trọng tâm là các chủ đề bao trùm các bài toán chuẩn bị Olympic, và huấn luyện cho phần thi thực hành của năm đó. Đã có thỏa hiệp rằng, những chương trình đào tạo như vậy không được kéo dài quá thời gian hai tuần. Nhưng hàng năm vẫn có những cáo buộc cho rằng, một số nước đã vượt quá giới hạn này hàng tháng, hoặc thậm chí cả năm trời. Mối quan tâm khác là một số nước có xu hướng đưa cũng những học sinh đó thi năm này qua năm khác, giúp cho họ có thể giành được huy chương tốt hơn. Mặc dù một số người tin rằng việc này là chống lại tinh thần của Olympic, nhiều quốc gia vẫn gặp khó khăn trong quyết định để lại những học sinh ưu tú nhất của họ ở nhà.

Lịch sử
Ý tưởng Olympic Hóa học quốc tế đã được phát triển tại Tiệp Khắc cũ vào năm 1968. Nó được thiết kế với mục đích tăng số lượng liên lạc quốc tế và trao đổi thông tin giữa các quốc gia. Lời mời đã được ủy ban quốc gia Séc gửi đến tất cả các nước xã hội chủ nghĩa, ngoại trừ România. Tuy nhiên, vào tháng 5 năm 1968, quan hệ giữa Tiệp Khắc và Liên Xô trở nên nhạy cảm nên chỉ có Ba Lan và Hungary tham gia kỳ thi quốc tế đầu tiên này.

Olympic Hóa học quốc tế lần thứ nhất diễn ra ở Praha từ ngày 18 tháng 6 đến ngày 21 tháng 6 năm 1968. Mỗi nước trong số ba nước tham gia đã gửi tới một nhóm sáu học sinh, và bốn bài tập lý thuyết đã được giải quyết. Bản hướng dẫn cho các kỳ thi tiếp theo đã được đề xuất. Olympic Hóa học quốc tế lần thứ hai diễn ra vào năm 1969 tại Ba Lan, và Bulgaria cũng đã tham gia. Mỗi đội gồm năm học sinh, và phần thi thực nghiệm đã được bổ sung. Quyết định này được đưa ra để mời thêm các nước xã hội chủ nghĩa tới các kỳ thi tương lai và để hạn chế số lượng học sinh đến bốn. Olympic lần thứ ba vào năm 1970 đã được tổ chức tại Hungary với sự tham gia của các nước mới là Đông Đức, România và Liên Xô. Trong kỳ thi này, hơn ba giải thưởng đã được phân phát cho các em học sinh.

Olympic không được tổ chức vào năm 1971, vì ở phần cuối của kỳ thi năm 1970, nhà tổ chức và chủ nhà không thể nhất trí cho sự kiện tiếp theo. Điều này đã được giải quyết trong vòng ba năm kế đó bằng thỏa hiệp ngoại giao để Liên bang Xô viết làm chủ nhà năm 1972, Bulgaria vào năm 1973, và Romania vào năm 1974. Năm 1972 là lần đầu tiên mà các nhiệm vụ chuẩn bị cho Olympic Hóa học quốc tế được tạo ra. Ngoài ra, tại một phiên họp của ban giám khảo, có ý kiến cho rằng các lời mời nên được gửi tới Việt Nam, Mông Cổ, và Cuba. Nhưng thật không may, những lời mời này đã không được gửi đi, và chỉ có 7 quốc gia dự thi trong năm 1973.

Năm 1974, România đã mời Thụy Điển và Nam Tư đến tham dự Olympic ở Bucharest; Đức và Áo đã gửi tới các quan sát viên. Cộng hòa Liên bang Đức là quốc gia NATO đầu tiên có đại diện quan sát viên và điều này chỉ có thể xảy ra bởi vì chính phủ Brandt đã có hợp đồng ở phía Đông. Như vậy, trong năm 1975, Tây Đức, Áo, và Bỉ cũng đã tham gia vào Olympic Hóa học quốc tế.

Olympic đầu tiên không ở một nước xã hội chủ nghĩa đã diễn ra vào năm 1980 ở Linz, nước Áo, mặc dù Liên Xô đã không tham gia. Kể từ đó số lượng các nước tham gia đã tăng lên đều đặn. Năm 1980, chỉ có 13 quốc gia đã tham gia nhưng con số này tăng lên 21 vào Olympic năm 1984 tại Frankfurt / Main. Với sự sụp đổ của Bức màn sắt và sự tan vỡ của Liên Xô thành các quốc gia độc lập vào đầu những năm 1990, số lượng người tham gia tăng lên một lần nữa. Ngoài ra, sự quan tâm của các nước châu Á và các nước Mỹ Latinh cũng trở nên rõ ràng hơn với số lượng người tham gia ngày càng tăng. Có tất cả 47 đoàn đã tham gia vào năm 1998 (IChO lần thứ 30 tổ chức ở Melbourne, Australia, từ 5 tháng 7 đến 14 tháng 7 năm 1998).

Hiện nay, có 75 quốc gia tham dự Olympic Hóa học quốc tế.

Danh sách các kì thi IChO

Xem thêm
 Việt Nam tại Olympic Hóa học Quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức IChO lần thứ 42, 2010
Trang web chính thức IChO lần thứ 41, 2009
Trang web chính thức IChO lần thứ 40, 2008
Trang web chính thức IChO lần thứ 39, 2007
Trang web chính thức IChO lần thứ 38, 2006
Trang web chính thức IChO lần thứ 37, 2005
Trang web chính thức IChO lần thứ 36, 2004
Trang web chính thức IChO lần thứ 42 Trung tâm thông tin quốc tế
 Olympic Hóa học Quốc tế (nhóm trên Facebook)
 Trang web chính thức Ban chỉ đạo IChO với các quy tắc và dữ liệu được cập nhật
 Trang web chính thức của Trung tâm Thông tin Olympic Hóa học Quốc tế
 Đánh giá ngắn về sự phát triển của Olympic Hóa học quốc tế
 Cơ sở dữ liệu tất cả những người tham gia IChO trước đây

Vấn đề chuẩn bị, kết quả chung cuộc, các phần thi lý thuyết và thực hành của các kỳ thi Olympic có thể được tìm thấy trên trang web IChO tương ứng.

Giải thưởng Hóa học
Sự kiện Hóa học
Olympic Khoa học Quốc tế
Cuộc thi khoa học
Olympic Hóa học Quốc tế
Giải thưởng hóa học
Giáo dục hóa học


title: Chloe

text:
thế:Đề cập|Chloe|Chloé|Chloë}}
Chloé Mortaud
402 Chloë

Xem thêm


title: Mezzana Rabattone

text:
Mezzana Rabattone là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 40 km về phía nam của Milan và khoảng 13 km về phía tây nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 515 người và diện tích là 7,0 km².

Mezzana Rabattone giáp các đô thị sau: Bastida Pancarana, Cervesina, Pancarana, Zinasco.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Bảo Sơn (định hướng)

text:
Bảo Sơn có thể là tên gọi của:

Việt Nam
 Xã Bảo Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.
 Bảo Sơn tự - tên chữ của chùa Bà Đanh, ở thôn Đanh, xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam.
 Bảo Sơn tự - tên chữ của chùa Cổ Loa, thuộc xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội.

Trung Quốc
Địa cấp thị Bảo Sơn (保山市), Vân Nam
Quận Bảo Sơn (宝山区), thành phố Song Áp Sơn, Hắc Long Giang
Quận Bảo Sơn (宝山区), thành phố Thượng Hải


title: 756 Lilliana

text:
756 Lilliana là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó quay vòng chung quanh trục của nó mỗi 9,3 giờ. Tiểu hành tinh này do Joel Hastings Metcalf phát hiện ngày 26.4.1908 ở Taunton, Massachusetts, và được đặt theo tên Lilliana, em gái của Harlow Shapley, nhà thiên văn học người Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1908


title: Fusus dexter

text:
Fusus dexter là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

dexter


title: Lomello

text:
Lomello là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Milan và khoảng 30 km về phía tây của Pavia, bên hữu ngạn sông Agogna.

Lomello giáp các đô thị sau: Ferrera Erbognone, Galliavola, Mede, Ottobiano, San Giorgio di Lomellina, Semiana, Velezzo Lomellina, Villa Biscossi.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: 519

text:
Năm 519 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 519


title: Gymnosporia bachmannii

text:
Gymnosporia bachmannii là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Hilton-Taylor, C. et al. 1998. Gymnosporia bachmannii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nam Phi
Gymnosporia
Thực vật dễ tổn thương


title: Agriotes turkmenicus

text:
Agriotes turkmenicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Oenopota dictyophora

text:
Oenopota dictyophora là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oenopota
Động vật được mô tả năm 1980


title: Tann, Rottal-Inn

text:
Tann là một đô thị trong huyện Rottal-Inn bang Bayern, Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website (German)
 Catholic Parish Tann


title: Phylidorea alexanderi

text:
Phylidorea alexanderi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Phylidorea
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Zepherina maculata

text:
Zepherina maculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Zepherina


title: Madesimo

text:
Madesimo (once known as Isolato) là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 110 km về phía bắc của Milano và khoảng 50 km về phía tây bắc của Sondrio, ở biên giới với Thụy Sĩ. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 597 người và diện tích là 85,4 km².

Madesimo giáp các đô thị: Campodolcino, Ferrera (Thụy Sĩ), Medels im Rheinwald (Thụy Sĩ), Mesocco (Thụy Sĩ), Piuro, Splügen (Thụy Sĩ), Sufers (Thụy Sĩ).

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 Selection of videos of skiing in Madesimo

Đô thị tỉnh Sondrio
Valle Spluga
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Bhargain

text:
Bhargain là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Etah thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhargain có dân số 19.977 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Bhargain có tỷ lệ 36% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 47%, và tỷ lệ cho phái nữ là 23%. Tại Bhargain, 20% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: CAD (định hướng)

text:
Đây là trang định hướng của CAD:

 CAD (tin học)
 Đơn vị ký hiệu của đô la Canada


title: Quận Christian, Kentucky

text:
Quận Christian là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận đã có dân số có 72.265 người, 24.857 hộ gia đình, và 18.344 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 100 trên một dặm vuông (39 / km2). Có 27.182 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 38 trên một dặm vuông (15 / km2). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận này bao gồm 69,92% người da trắng, 23,73% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,52% người Mỹ bản xứ, 0,91% châu Á, Thái Bình Dương 0,32%, 2,23% từ các chủng tộc khác, và 2,37% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 4,83% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. Con số này, tuy nhiên, được ước tính là khoảng 4% đối với một kiểm tra năm 2006 Ước tính, theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ.

Có 24.857 hộ, trong đó 41,10% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,00% là đôi vợ chồng sống với nhau, 13,60% có nữ hộ và không có chồng, và 26,20% là không lập gia đình. 22,50% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 8,50% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,66 và cỡ gia đình trung bình là 3,12.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 28,30% dưới độ tuổi 18, 15,80% 18-24, 30,10% 25-44, 16,00% từ 45 đến 64, và 9,80% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 28 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 106,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 107,60 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 31.177, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 35.240. Phái nam có thu nhập trung bình USD 25.063 so với 20.748 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận là 14.611 USD. Có 12,10% gia đình và 15,00% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 19,30% những người dưới 18 tuổi và 13,50% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Franqueville, Somme

text:
Franqueville là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D130, khoảng 16 dặm Anh về phía đông của Abbeville.

Dân số

Địa điểm nổi bật

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Franqueville trên trang mạng của INSEE
 Franqueville trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Cerithium alucastrum

text:
Cerithium alucastrum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

A
Cerithiidae


title: Cao Phạ

text:
Cao Phạ là một xã thuộc huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.

Địa lý
Xã Cao Phạ nằm ở phía đông huyện Mù Cang Chải, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Nậm Có
Phía tây bắc giáp xã Chế Cu Nha
Phía đông giáp huyện Văn Chấn
Phía nam giáp xã Nậm Khắt
Phía tây giáp xã Púng Luông và xã La Pán Tẩn.

Xã Cao Phạ có diện tích 86,68 km², dân số năm 2019 là 5.808 người, mật độ dân cư là 67 người/km².

Lịch sử
Ngày 12 tháng 1 năm 1959, Ủy ban hành chính khu tự trị Thái - Mèo ban hành quyết định số 11/QĐTC về việc chia xã Cao Phạ thành hai xã là Cao Phạ và Nậm Có.

Kinh tế
Năm 2010, xã Cao Phạ có diện tích lúa cả năm trên địa bàn đạt 344 ha, tăng 55 ha so với năm 2005, diện tích ngô đạt 133 ha (tăng 43 ha), tổng sản lượng lương thực có hạt đạt 1.911,7 tấn/ năm (tăng 411,2 tấn). Tổng đàn gia súc trên địa bàn trên 3.320 và 9.667 con gia cầm các loại.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Trachusa kashgarensis

text:
Trachusa kashgarensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Trachusa
Động vật được mô tả năm 1911


title: Sân bay Preguiça

text:
Sân bay Preguiça (tiếng Bồ Đào Nha Aeroporto de Preguiça)  là một sân bay ở Cabo Verde, trên đảo São Nicolau, cách thủ phủ đảo Ribeira Brava 3 km về phía nam. Mã IATA là São Nicolau và chữ E, hai chữ cuối theo mã ICAO là São Nicolau. Sân bay này có 1 đường băng dài 1400 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Cabo Verde Express (Sal)
TACV (Praia, Sal, São Vicente)

Liên kết ngoài
TACV Timetable

Tham khảo

Sân bay Cabo Verde
São Nicolau, Cabo Verde


title: Đạo Dừa

text:
Đạo Dừa là một tôn giáo do ông Nguyễn Thành Nam (1910-1990) sáng lập tại Bến Tre, miền Nam Việt Nam. Là một trong nhiều tôn giáo tồn tại ở Miền Nam trước 1975, Đạo Dừa chủ trương hòa đồng tôn giáo, tổng hợp nhiều tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo, Kitô giáo. Đạo Dừa hiện không được chính phủ Việt Nam công nhận là một tôn giáo.

Lịch sử

Nguyễn Thành Nam sinh ngày 25 tháng 12 năm Kỷ Dậu (1910) tại làng Phước Thạnh, tổng An Hòa, quận Trúc Giang, tỉnh Kiến Hòa (nay là huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre). Ông là con của một gia đình giàu có. Cha tên Nguyễn Thành Trúc, làm chánh tổng từ năm 1940 đến năm 1944 và mẹ là bà Lê Thị Sen.

Năm 1928, ông sang Pháp du học tại Rouen. Năm 1935, ông tốt nghiệp kỹ sư hóa học và về nước. Năm 1935, ông cưới bà Lộ Thị Nga và sinh ra một người con gái tên là Nguyễn Thị Khiêm, sau nay cưới thêm 8 bà vợ nữa nên sau này nơi hành đạo của ông có 9 con rồng cái tượng trưng cho 9 bà vợ. Năm 1945, ông đến chùa An Sơn ở Bảy Núi, Châu Đốc, quy y cầu đạo với hòa thượng Thích Hồng Tôi. Tu theo luật đầu đà, ông ngồi tại bệ đá trước cột phướn chùa suốt 3 năm, đêm ngày tịnh khẩu, chịu đựng gió sương, thân hình chỉ còn da bọc xương. Năm 1948, ông trở về Định Tường (nay là Tiền Giang) ngồi tựa mé sông trên cầu Bắc, hành đạo mặc kẻ qua người lại.

Năm 1950, ông trở lại xã Phước Thạnh dựng đài bát quái cao 14 thước, đêm đêm lên ngồi hành đạo trên đài, choàng một manh áo, chịu đựng mưa nắng. Cuộc sống tu hành đơn sơ, đạm bạc, thức ăn chỉ là trái cây, chủ yếu là dừa (nên mới có biệt danh là Ông Đạo Dừa). Mỗi năm ông chỉ tắm một lần vào ngày Phật Đản. Năm 1958, ông gửi thư phản đối Tổng thống Ngô Đình Diệm về một chính sách, nên bị bắt giam, sau được thả ra.

Năm 1963, ông Nguyễn Thành Nam đến Cồn Phụng thuộc xã Tân Thạch, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre xây dựng chùa Nam Quốc Phật, và tại đây ông lập ra đạo Dừa. Ông đặt mua một xà lan lớn có sức chứa hàng trăm tấn, thiết kế làm ba tầng đưa về neo đậu bên một khu đất, trên đó xây dựng một số tháp, đài, nhà khách, vườn hoa.

Ông tự xưng là Quyền thiên nhơn lãnh đạo Thích Hòa Bình, tuyên bố theo cả ba tôn giáo là Nho, Phật, Lão. Đạo của ông không cần tụng kinh, gõ mõ mà chỉ cần ngồi thiền và ăn chay, tưởng niệm,... và khuyến khích người đời sống tôn trọng lễ nghĩa và yêu thương nhau, cư xử hòa mục với nhau. Về thực phẩm, Đạo Dừa khuyên nên ăn dừa và uống nước dừa.

Ông thử nghiệm hòa đồng dân tộc bằng cách nuôi chuột và mèo sống chung với nhau trong một lồng. Qua hình ảnh này, ông chứng minh là hai kẻ đối nghịch vẫn có thể "sống chung hòa bình" và mong muốn Việt Nam sẽ không còn chiến tranh. Năm 1967, ông có nhờ báo chí tuyên truyền đạo của mình và vận động ra tranh cử tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Dịp này, có một tín đồ tặng ông một cặp ngà voi, mỗi chiếc dài 1,8 m, nặng 45kg, có đường kính 0,5m. Nay cặp ngà voi này được công nhận là cặp ngà voi lớn nhất Việt Nam, hiện đang được trưng bày ở phòng khách Tỉnh ủy (Đảng Cộng sản Việt Nam) tại Bến Tre. Trong số tín đồ Đạo Dừa có con trai của nhà văn Mỹ John Steinbeck.

Sau năm 1975, Đạo Dừa bị cấm, tài sản bị nhà nước trưng dụng. Ông tìm cách vượt biên nhưng không thành và bị đưa đi học tập cải tạo. Sau khi được tự do, thấy đệ tử bá tánh đến thăm ngày càng đông, ông Đạo Dừa bắt đầu hoạt động trở lại như trước. Nơi ở của ông biến thành nơi tu đạo, cũng thờ tượng Phật, Chúa gọi là "Hòa đồng Tôn giáo", mua ghe làm thuyền Bát Nhã và thỉnh thoảng xuống ghe "tu". Ban đầu ông Đạo Dừa trích ra một phần tiền cúng dường của tín đồ để tu sửa cầu đường ở hai xã Phú An Hòa và An Phước và đòi chính quyền địa phương cho đặt tên đường mang tên ông là "đường Đạo Dừa Nguyễn Thành Nam". Chính quyền không đồng ý, chỉ cấp bằng khen hộ Nguyễn Thành Nam có thiện chí đóng góp xây dựng nông thôn ở quê nhà.

Theo công an Việt Nam, ông Đạo Dừa còn thành lập đài phát thanh từ trên ghe nơi ông cư trú, mục đích là truyền bá nội dung "đạo bất tạo con" do ông sáng chế. Theo một người từng được ông phân công tuyển lựa tín đồ theo "Đạo Bất tạo con" thì phương pháp dạy, hành đạo này là nam nữ trần truồng ở chung với Cậu Hai (tức Nguyễn Thành Nam), ai phạm tội giao cấu bị phạt 10 năm tù hoặc tử hình. Bị quần chúng tố giác, chính quyền địa phương nhiều lần kiểm tra nhắc nhở, phạt hành chính nên năm 1989 Hai Nam thay thế tên gọi “đạo bất tạo con” thành “đạo gia đình chung sống”, nhưng hình thức chẳng có gì khác trong khi hoạt động lại rầm rộ hơn.

Theo công an Việt Nam, từ tháng 5 đến tháng 8-1989, công an huyện Châu Thành đã 6 lần kiểm tra nơi tụ tập sinh hoạt như thời nguyên thủy của Hai Nam, phát hiện trên 100 thanh niên nam nữ đến từ các tỉnh, thành không đăng ký tạm trú. Năm 1990, Nguyễn Thành Nam bất ngờ rời khỏi địa phương cùng một số tín đồ đến TPHCM gây ra nhiều vụ gây rối an ninh trật tự. Bị công an TP. HCM trục xuất khỏi địa phận, công an tỉnh Bến Tre đưa về lại địa phương nhưng ông không chấp hành mà đến cư trú bất hợp pháp ở TP. Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang. Chiều 12-5-1990, khi công an tỉnh Bến Tre phối hợp công an Tiền Giang thực hiện lệnh bắt, tín đồ của ông chống trả buộc công an phải huy động lực lượng hỗ trợ. Một số tín đồ trung thành tỏ ra quá khích, có hành vi chống đối công an. Trong lúc hai bên xô xát, ông ngã chấn thương đầu, được đưa đi bệnh viện cấp cứu. Đến khi chuyển về trại tạm giam công an tỉnh Bến Tre thì ông từ chối không cho nhân viên y tế chăm sóc và cự tuyệt thuốc men dẫn đến kiệt sức, từ trần vào chiều 13-5-1990, thọ 81 tuổi, thi thể được đưa về quê an táng.

Di tích
Hiện nay tại cồn Phụng còn nhiều di tích Đạo Dừa trên diện tích chừng 1.500 m², hiện được cố gắng bảo tồn nguyên trạng những gì còn lại từ các hạng mục kiến trúc được xây dựng từ thời trước: sân chín con rồng, tháp Hoà bình (cửu trùng đài). Một khu được sửa thành nơi điều dưỡng và du lịch. Còn chiếc xà lan lớn làm nơi hành đạo cũ được đưa về làm nhà hàng nổi trên sông Bến Tre.

Hình ảnh
Một số hình ảnh ở nơi hành đạo của ông Đạo Dừa:

Chú thích

Liên kết ngoài
Nguyễn Đăng Duy, Văn hóa tâm linh Nam Bộ, Nhà xuất bản Hà Nội, 1997, tr.39 - 40.
 Video Ông Đạo Dừa Nguyễn Thành Nam tại YouTube

Đạo Dừa
Người Bến Tre
Tôn giáo tại Việt Nam
Tu sĩ Việt Nam
Kỹ sư Việt Nam
Thành phần thứ ba trong chiến tranh Việt Nam
Sinh tại Bến Tre
Sống tại Bến Tre
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: VISA (thẻ tín dụng)

text:
VISA là một tập đoàn dịch vụ tài chính đa quốc gia của Mỹ có trụ sở chính tại Thành phố Foster, California, Hoa Kỳ. Nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển tiền điện tử trên khắp thế giới, phổ biến nhất là thông qua thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước mang thương hiệu Visa. Visa là một trong những công ty có giá trị nhất thế giới.

Phân loại

Visa cung cấp thông qua các thành viên phát hành các loại thẻ sau:

 Thẻ ghi nợ (thanh toán từ tài khoản séc/tiết kiệm)
 Thẻ tín dụng (thanh toán hàng tháng có hoặc không có lãi suất tùy thuộc vào khách hàng thanh toán đúng hạn)
 Thẻ trả trước (thanh toán từ tài khoản tiền mặt không có đặc quyền viết séc)
Visa vận hành mạng máy rút tiền tự động Plus và mạng điểm bán hàng Interlink EFTPOS, hỗ trợ giao thức "ghi nợ" được sử dụng với thẻ ghi nợ và thẻ trả trước. Họ cũng cung cấp các giải pháp thanh toán thương mại cho các doanh nghiệp nhỏ, các tập đoàn vừa và lớn, và các chính phủ.

Visa đã hợp tác với Apple vào tháng 9 năm 2014, để kết hợp tính năng ví điện thoại di động mới vào các mẫu iPhone mới của Apple, cho phép người dùng sử dụng Visa và các thẻ tín dụng/thẻ ghi nợ khác của họ dễ dàng hơn.

Xem thêm
 MasterCard
 American Express
 JCB
 UnionPay
 Apple Pay

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của VISA quốc tế

Hệ thống thanh toán
Thẻ tín dụng
Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hoa Kỳ


title: Shinory

text:
là một nữ họa sĩ đồ họa vi tính người Nhật đến từ phủ Kyōto, Nhật Bản và hiện đang làm việc cho hãng phát triển visual novel Key. Bà cũng thường sử dụng nghệ danh Shino Rin khi làm việc. Shinory là một trong số những nhân viên đầu tiên của Key, bà từng hợp tác với Maeda Jun khi làm việc cho Tactics và đã rời khỏi công ty này ngay sau khi Maeda Jun thành lập Key, một thương hiệu của Visual Art's.

Công việc
Kyukyoku Seigi Sekushi Maburu (bởi Mayfarsoft, 1996; đồ họa vi tính, thiết kế nhân vật)
MOON. (bởi Tactics, 1997; đồ họa vi tính)
ONE ~Kagayaku Kisetsu e~ (bởi Tactics, 1998; đồ họa vi tính)
Kanon (bởi Key, 1999; đồ họa vi tính)
AIR (bởi Key, 2000; đồ họa vi tính)
CLANNAD (bởi Key, 2004; đồ họa vi tính)
Rewrite (bởi Key, 2011; đồ họa vi tính)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Key

Nhà thiết kế trò chơi điện tử Nhật Bản
Họa sĩ trò chơi điện tử
Người Kyōto
Nhân viên Key
Nhân vật còn sống


title: Huyện hạt thị

text:
Huyện hạt thị (nghĩa là thành phố trực thuộc huyện) là một đơn vị hành chính ở cấp cơ sở của Trung Hoa Dân Quốc, áp dụng trên đảo Đài Loan. Huyện hạt thị cùng trấn và hương là các đơn vị hành chính cùng cấp.

Xem thêm
 Huyện (Đài Loan)
 Hương (Đài Loan)

Tham khảo

Phân cấp hành chính Đài Loan


title: Waldweiler

text:
Waldweiler là một đô thị thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 11,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 887 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Chi Dừa cạn Madagascar

text:
Chi Dừa cạn Madagascar (danh pháp khoa học: Catharanthus) là một chi của 8 loài cây thân thảo sống lâu năm, trong số này 7 là đặc hữu của Madagascar. Trong thực tế, các loài trong chi này chia sẻ cùng một tên gọi chung (dừa cạn) với các loài trong chi Vinca (dừa cạn châu Âu).

Danh sách các loài
Catharanthus coriaceus Markgr. - Dừa cạn lá cứng
Catharanthus lanceus (Bojer cũ A.DC.) Pichon - Dừa cạn lá kiếm
Catharanthus longifolius (Pichon) Pichon - Dừa cạn lá thuôn
Catharanthus makayensis L. Allorge, Phillipson & Razakamal - Dừa cạn Makay
Catharanthus ovalis Markgr. - Dừa cạn tròn
Catharanthus pusillus (Murray) G.Don - Dừa cạn Ấn Độ
Catharanthus roseus (L.) G.Don - Dừa cạn, Trường xuân hoa, Hải đằng, Bông dừa
Catharanthus scitulus (Pichon) Pichon - Dừa cạn hoa tím
Catharanthus trichophyllus (Baker) Pichon - Dừa cạn lá nhám

Trồng và sử dụng

Một loài, C. roseus, đã được trồng ở nhiều nơi ngoài khu vực bản địa của nó và trở thành loài xâm hại trong một vài khu vực. Nó là loài cây chịu được điều kiện khô hạn và nghèo dinh dưỡng, được trồng phổ biến để làm cảnh trong một số khu vườn ở khu vực cận nhiệt đới và nhiệt đới, những khu vực mà nhiệt độ không bao giờ xuống dưới 5 °C (41 °F), cũng như ở khu vực ôn đới trong mùa nóng ấm. Nó đáng chú ý vì có thời kỳ ra hoa khá dài, trong suốt cả năm ở khu vực nhiệt đới và từ mùa xuân tới cuối mùa thu ở khu vực có khí hậu ôn đới ấm. Loài này ưa thích các loại đất được tưới tiêu nước tốt và nhiều nắng, nhưng lại khá nhạy cảm với độ ẩm ướt cao (có thể dễ bị bệnh nấm hay tàn rụi lá). Nó phát triển từ chậm tới vừa phải, nhưng do không có kẻ thù tự nhiên nên nó không bị cản trở trong phát triển. Các giống ban đầu là các loại cây thấp và là dạng bò/leo; còn các giống gần đây có thể cao tới 30 cm. Các giống với hoa màu đỏ, đào, hoa cà hay cam-đỏ cũng đã được tạo ra.

Các loài dừa cạn Madagascar tự nhân giống từ hạt; các hạt cần một thời gian hoàn toàn nằm trong bóng tối để nảy mầm. Các cành giâm từ các cây trưởng thành cũng rất dễ dàng ra rễ.

Dược phẩm

C. roseus đã thu được sự quan tâm từ công nghiệp dược phẩm; các loại ancaloit như vincristin và vinblastin thu được từ nhựa của nó thể hiện tính hiệu quả trong điều trị bệnh bạch cầu. Mặc dù nhựa dừa cạn là chất độc nếu ăn phải, nhưng khoảng 70 loại ancaloit hữu ích đã được phát hiện ra từ nó. Tại Madagascar, dịch chiết đã được sử dụng trong thời gian vài trăm năm trong y học dân tộc để điều trị bệnh đái đường, cầm máu, thuốc an thần, hạ huyết áp cũng như làm chất tẩy uế. Tuy nhiên, dịch chiết có thể gây ra các hiệu ứng phụ, chẳng hạn như rụng tóc.

Các ancaloit Vinca là các tác nhân chống phân bào có tơ và chống vi quản. Ngày nay, chúng được sản xuất bằng phương pháp tổng hợp và được sử dụng làm thuốc trong các liệu pháp chống ung thư cũng như làm thuốc ngăn chặn miễn dịch. Các hợp chất này bao gồm vinblastin, vincristin, vindesin và vinorelbin. Các chất chiết từ dừa cạn và các dẫn xuất, như vinpocetin, cũng được sử dụng như là thuốc bồi bổ trí óc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Quần thực vật Madagascar: Catharanthus
Danh sách các loài và thứ trong chi Catharanthus
Germplasm Resources Information Network: Catharanthus
Floridata: Catharanthus roseus


title: Redmond, Oregon

text:
Redmond là một thành phố của Quận Deschutes, tiểu bang Oregon,  Hoa Kỳ. Nó được đặt tên theo Frank T. Redmond là người định cư gần nơi bây giờ là thành phố năm 1905. Nó là một phần của Vùng thống kê đô thị Bend, Oregon. Dân số năm 2006 của Redmond là 23.500.

Lịch sử
Một bưu điện được thành lập cho Redmond 29 tháng 8 năm 1915; thành phố được thành lập ngày 13 tháng 12 năm 1916.

Địa lý
Redmond nằm ở vị trí  (44.268978, -121.183487). Nó cách Bend 16 dặm Anh về phía bắc trên Quốc lộ Hoa Kỳ 97.

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 26,5 km² (10,2 mi²), tất cả là đất.

Vì nằm trên độ cao, khí hậu của Redmond giống như khí hậu hoang mạc trên cao.

Tham khảo

Liên kết ngoài
City of Redmond web site
Redmond Chamber of Commerce
Oregon Blue Book entry for Redmond

Thành phố của Oregon


title: Ancilla sarda

text:
Ancilla sarda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ancilla


title: Conoderus erubescens

text:
Conoderus erubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Phong Phong

text:
Phong Phong khoáng khu () là một khu của địa cấp thị Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.

Trấn
 Lâm Thủy (临水镇)
 Phong Phong (峰峰镇)
 Tân Pha (新坡镇)
 Đại Xã (大社镇)
 Hòa Thôn (和村镇)
 Nghĩa Tĩnh (义井镇)
 Bành Thành (彭城镇)
 Giới Thành (界城镇)
 Đại Dục (大峪镇)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Hàm Đan


title: Đức tại Thế vận hội Mùa hè 1896

text:
Đức tham dự Thế vận hội Mùa hè 1896 tại Athena, Hy Lạp. Người Đức rất thành công vì đứng thứ ba trong tổng số huy chương vàng (6 tính thêm 1 vì nằm trong đội hỗn hợp) và toàn bộ số huy cương (13). Thể dục dụng cụ là môn Đức rất xuất sắc. Đội tuyển Đức có 75 phiếu vào cho 26 cuộc thi (48 trong số đó cho cuộc thi thể dục dụng cụ), giành được 13 huy chương.

Huy chương

Vàng
 Alfred Flatow - thể dục dụng cụ, xà kép
 Carl Schuhmann - thể dục dụng cụ, ngựa gỗ
 Carl Schuhmann - cử tạ, Hy Lạp-La Mã
 Hermann Weingärtner - thể dục dụng cụ, xà đơn
 Fritz Hoffmann (đội trưởng), Konrad Böcker, Alfred Flatow, Gustav Flatow, Georg Hillmar, Fritz Manteuffel, Karl Neukirch, Richard Röstel, Gustav Schuft, Carl Schuhmann, và Hermann Weingärtner - thể dục dụng cụ, xà kép đồng đội
 Fritz Hoffmann (đội trưởng), Konrad Böcker, Alfred Flatow, Gustav Flatow, Georg Hillmar, Fritz Manteuffel, Karl Neukirch, Richard Röstel, Gustav Schuft, Carl Schuhmann, và Hermann Weingärtner - thể dục dụng cụ, xà đơn đồng đội

Bạc
 Alfred Flatow - thể dục dụng cụ, xà đơn
 August von Gödrich - xe đạo, road race
 Fritz Hoffmann - điền kinh, 100 m
 Hermann Weingärtner - thể dục dụng cụ, ngựa tay quay
 Hermann Weingärtner - thể dục dụng cụ, vòng treo

Đồng
 Fritz Hoffmann - thể dục dụng cụ, lep dây
 Hermann Weingärtner - thể dục dụng cụ, ngựa gỗ

Điền kinh

Huy chương bạc của Hoffmann tron giải 100 m là chiếc huy chương duy nhất thắng bởi vận động viên điền kin Đức, mặc dù họ về đính thứ 4 hay 5 thêm 4 lần.

Xe đạp

Đức chỉ có một huy chương môn xe đạp trong cuộc đua xuất phát đồng hạng đường dài.

Thể dục dụng cụ

Đức chiếm ưu thế trong giải thể dục dụng cụ, chiếm 5 trong số 8 huy chương vàng và được tặng huy chương trong mỗi nội dung.

Quần vợt

Traun bại trận trước Boland tại vòng 1 của trận đơn. Cả hai lọt vào trận đôi thành 1 cặp, giành huy chương vàng trong giải này như là một phần của đội hỗn hợp; huy chương đó không tính là cho Đức.

Cử tạ

Schuhmann nâng tạ bằng với số điểm cho huy chương đồng, nhưng hình thức nâng tạ được sử dụng như là cách giải quyết một trận đấu hòa trong cuộc thi.

Vật

Schuhmann đầu tiên đối đầu với Launceston Elliot, nhà vô địch cử tạ một tay, đánh bại anh ta một cách dễ dàng. Anh ta được miễn thi trận bán kết, để đối mặt với Georgios Tsitas trong trận chung kết. Trận đấu này dài 2 ngày, sau khi nó bị hoãn vì bảng điểm được ghi trong bóng tối 40 phút trong ngày thứ nhất. Schuhmann chiến thắng một cách nhanh chóng vào ngày thứ 2.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Медалисты соревнований на сайте МОК
 Результаты соревнований
 Официальный протокол игр

Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 1896
1896
Đức năm 1896
1896


title: 6358 Chertok

text:
6358 Chertok (1977 AL1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 1 năm 1977 bởi Chernykh, N. S. ở Nauchnyj. It was named Boris Chertok, a Russian rocket engineer.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6358 Chertok

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Holdorf, Nordwestmecklenburg

text:
Holdorf là một đô thị tại huyện Nordwestmecklenburg, bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Nordwestmecklenburg


title: Propebela subtrophonoidea

text:
Propebela subtrophonoidea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

subtrophonoidea
Propebela


title: Montigny-sur-Chiers

text:
Montigny-sur-Chiers  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 217 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Montignysurchiers


title: Itodacnus major

text:
Itodacnus major là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Itodacnus


title: Kindelbrück

text:
Kindelbrück là một town huyện Sömmerda, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 13,29 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1877 người. Đô thị này toạ lạc bên sông Wipper, 12 km về phía bắc Sömmerda.

Tham khảo


title: Anchastus maculicollis

text:
Anchastus maculicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Pilaria brevitarsis

text:
Pilaria brevitarsis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pilaria
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Gemophos viverratus

text:
Gemophos viverratus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gemophos


title: Nonières

text:
Nonières  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Nonieres


title: Spotorno

text:
Spotorno là một đô thị ở tỉnh Savona ở vùng Liguria của Ý, có khoảng cách khoảng 45 km về phía tây nam của Genoa và khoảng 9 km về phía tây nam của Savona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.171 người và diện tích là 8,1 km².

Spotorno giáp các đô thị: Bergeggi, Noli, Vado Ligure, và Vezzi Portio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.spotorno.sv.it/

Đô thị tỉnh Savona


title: Saint-Maigrin

text:
Saint-Maigrin là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Saint-Maigrin nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Saint-Maigrin trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Saint-Maigrin trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Paridea fusca

text:
Paridea fusca là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yang miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Paridea


title: Hexatoma bicolor

text:
Hexatoma bicolor là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Trận Abukir

text:
Trận Abukir hoặc Aboukir dùng để chỉ ba trận chiến đã xảy ra gần Abukir, Ai Cập, trên bờ biển phía tây Địa Trung Hải của đồng bằng sông Nile:
 Trận sông Nil, còn được gọi là "Trận chiến vịnh Abukir", hải chiến vào ngày 1 Tháng 8, 1798
 Trận Abukir (1799) của chiến dịch Ai Cập của cuộc chiến tranh Cách mạng Pháp, đã xảy ra trong tháng 8 năm 1799, Napoleon thất bại trước quân đội Thổ Nhĩ Kỳ Mustafa IV
 Trận Abukir (1801), trận chiến thứ hai của chiến dịch Ai Cập đã xảy ra vào ngày 8 tháng 3 năm 1801. Trong trận chiến này, quân đội Anh từ 5.000 dưới quyền Tướng Ralph Abercromby đánh bại quân đội Pháp gồm 2.000 người dưới quyền Tướng Louis Friant. Anh đã thành công nhưng bị mất 1.100 binh sĩ.


title: Alvania lamellata

text:
Alvania lamellata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Hỏa hoạn trung tâm cai nghiện tại Taldyqorgan 2009

text:
Vụ cháy tại Taldyqorgan diễn ngày 13 tháng 9, 2009 khi ít nhất 38 người bị thiệt mạng trong một vụ hỏa hoạn tại mộ trung tâm cai nghiện ở Taldyqorgan, tỉnh Almaty, Kazakhstan. Ít nhất 10 người khác được nhập viện sau vụ cháy. Hai trong số những người tử vong là nhân viên, 36 người kia là bệnh nhân.

Tòa nhà có tuổi thọ từ năm 1951. Nguyên nhân vụ cháy vẫn không rõ.

Hỏa hoạn
Vụ cháy bùng phát lúc 5:30 sáng qua và nhanh chóng lan rộng trên diện tích 650m2. Các nhân viên cứu hộ cứu được 40 bệnh nhân và nhân viên y tế khác, tuy vậy ngọn lửa còn tiếp tục cháy trong vài giờ sau khiến tài sản thiệt hại khá nặng nề. Mười người được nhập viện, nơi họ được chữa trị cho vài vết bỏng. Xác chết được tìm thấy trong tòa, và đưa đến nhà xác thành phố cho thân nhân nhận diện. Người chị của 1 nạn nhân chỉ trích cảnh sát đã bắt anh ta đi vì "anh say rượu quá nhiều. Họ nói là bắt anh ta đi trong sáu tháng để giúp anh cai nghiện rượi nhưng giờ anh ta đã chết". Một phụ nữ khác, tên Fatima, tuyên bố: "Tôi nghe họ la hết trong 20 phút. Họ đang la hét, 'Cứu chúng tôi, cứu chúng tôi'".

Lý do ngọn lửa bộc phát không rõ

Phản ứng
Theo Ainagul Shakirova, người phát ngôn của Thủ tướng Kazakhstan Karim Masimov, một ủy ban đặc biệt để điều tra về vụ cháy được thành lập. "Ngay trong ngày, Thủ tướng đã ký một sắc lệnh yêu cầu thành lập ủy ban điều tra đặc biệt. Người đứng đầu ủy ban, Phó Thủ tướng Serik Akhmetov sẽ bay từ Astana đến Taldyqorgan để trực tiếp chỉ đạo điều tra", Shakirova nói. Từ đầu năm 2009, đã có khoảng 10.000 đám cháy tại Kazakhstan, nguyên nhân đa số do vi phạm nguyên tắc an toàn.

Chú thích

Hỏa hoạn năm 2009
Kazakhstan 2009


title: 25340 Segoves

text:
25340 Segoves (1999 RX31) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 10 tháng 9 năm 1999 bởi M. Tichy và Z. Moravec ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 25340 Segoves

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Le Mesnil-sur-Oger

text:
Le Mesnil-sur-Oger  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 119 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne

ceb:Le Mesnil-sur-Oger


title: Epeolus bischoffi

text:
Epeolus bischoffi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1954


title: Rhipidia surinamica

text:
Rhipidia surinamica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Vendersheim

text:
Vendersheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 4,17 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: Ellipteroides tienmuensis

text:
Ellipteroides tienmuensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Tricot, Oise

text:
Tricot là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 98 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Ngũ Phụng Tề Phi

text:
Ngũ Phụng Tề Phi (五鳳齊飛, Năm con chim phượng hoàng cùng bay) là một danh xưng dùng để chỉ 5 người đồng hương cùng đỗ đại khoa trong cùng một khoa thi. Ở Việt Nam, danh xưng này được nhiều người biết đến nhất khi dùng để chỉ 5 danh sĩ người tỉnh Quảng Nam cùng đỗ đại khoa vào năm 1898.

Nguồn gốc danh xưng

Trung Quốc
Học giả Đào Duy Anh là người đầu tiên đề cập đến danh hiệu này một cách vắn tắt:

Nhà nghiên cứu Trương Duy Hy nhắc một điển tích khác khi dẫn vào thời nhà Thanh, nhân một khoa thi Đình, có 5 vị đại khoa là người cùng làng, và cùng đỗ Tiến sĩ và được vua ban cho bốn chữ "Ngũ Phụng Tề Phi".

Việt Nam
Nhà nghiên cứu Nguyễn Q.Thắng ghi lại:

Một lập luận khác của ông Trương Duy Hy là danh hiệu "Ngũ phụng tề phi do Tổng đốc Nam-Ngãi Đào Tấn và Đốc học Quảng Nam Trần Đình Phong lấy từ tích xưa đặt cho 5 vị đại khoa nói trên, đồng thời tặng cho bức trướng có 4 chữ Ngũ phụng tề phi, có thêm hình năm con chim phụng đặt tại dinh Tổng đốc ở Điện Bàn.

Hành trạng Ngũ Phụng
Theo văn bia tiến sĩ Mậu Tuất 1898 dựng trong khuôn viên di tích Văn Thánh Huế, thi khoa thì này, ngoài Đào Nguyên Phổ đỗ đầu với danh Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân, 7 vị Tiến sĩ còn lại đều đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân. Ngoài ra có 9 vị đỗ Phó bảng được yết danh nhưng không được khắc vào bia đá. Dưới đây là tóm tắt hành trạng vị đại khoa Quảng Nam theo thứ tự trên văn bia như sau:

Phạm Liệu
Tự là Sư Giám, hiệu là Tăng Phố. Sinh năm 1873, mất năm 1937, quê xã Trừng Giang, tổng Đa Hòa thượng, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là thôn Hòa Giang, xã Điện Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam). Đỗ Cử nhân năm 1894. Đỗ đầu trong nhóm Đệ tam giáp lúc mới 26 tuổi. Sau khi đỗ, ông được lưu lại Huế học tiếng Pháp tại Tứ Dịch quán. Năm 1901, được bổ làm tri huyện Đông Sơn rồi tri phủ Nga Sơn ở Thanh Hóa. Năm 1905, làm chủ sự bộ Hình rồi chủ sự Quốc sử quán ở kinh đô. Năm 1908, được bổ làm tri huyện Phù Cát (Bình Định). Năm 1912, làm viên ngoại phụ chánh Cơ mật viện, hàm Quang lộc tự thiếu khanh. Khoa thi năm Quý Sửu (1913), làm quan duyệt quyển cùng với Nguyễn Thiện Hành - biện lý bộ Học. Hai năm sau, được thăng hàm Hồng lô tự khanh, làm phó chủ khảo trường thi Hương tại Nghệ An. Trải qua nhiều chức trọng quyền cao nơi triều chính, như tham tri bộ Công và tham tri bộ Lại, đến năm 1929 còn được bổ làm thượng thư bộ Binh. Đến năm 1933, vua Bảo Đại cải tổ nội các, bãi nhiệm cùng lúc 5 thượng thư, trong đó có cả Phạm Liệu. Ông về hưu tại quê nhà và mất ngày 21 tháng 11 năm 1937.

Một trong những người con trai là nhà thơ Phạm Hầu, từng được Hoài Thanh và Hoài Chân giới thiệu trong tập Thi nhân Việt Nam rằng: "Ở giữa đời, Phạm Hầu là một cái bóng, chân đi không để dấu trên đường đi".

Phan Quang
Danh sĩ, đại thần Phan Quang (1873-1939) cuối triều Nguyễn, tự Quế Nam, quê ở xã Phước Sơn, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, nay thuộc xã Quế Châu, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Tổ tiên ông vốn gốc người tỉnh Nghệ An, sau vào lập nghiệp ở huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.

ông là cháu nội của cử nhân Phan Văn Thuật, một danh thần triều Nguyễn nổi tiếng trong lĩnh vực pháp luật; xuất sắc trong công tác xã hội, đến lị sở nào cũng được nhân dân cảm ân đức. (Năm 1865 đang lúc giữ chức Biện lý bộ Hình thì ở Quảng Nam nhân dân bị nạn đói, ông Phan Văn Thuật  tâu xin vua Tự Đức phát hơn 30.000 phương gạo cứu giúp dân chúng Nhờ thế dân địa phương thoát được cảnh chết đói. Nhân dân tỉnh nhà rất cảm động trước ân đức của ông.) Xuất thân trong một gia đình có truyền thống khoa bảng, Phan Quang có 7 anh chị em ruột thì 4 anh em trai đều là danh sĩ: anh là tú tài Phan Xáng, em là tú tài Phan Ấm và cử nhân Phan Vĩnh.

Thuở nhỏ, ông rất thông minh, cùng với Trần Quý Cáp, Huỳnh Thúc Kháng, Phạm Liệu, Nguyễn Đình Hiến vả Phan Chu Trinh là những học sinh xuất sắc của trường Đốc Quảng Nam. Năm Giáp Ngọ, trong kỳ thi Hương tại Thừa Thiên ông đỗ cử nhân thứ 3; cụ Hà Dình Nguyễn Thuật lúc bấy giờ ₫ã tặng ông câu ₫ối sau:

Thi lễ danh gia quế lãnh hương truyền khoa phổ cựu,

Cầm thư tiểu trụ hà đình phong tỗnh tiệp âm lai.

tạm dịch:

Thi, lễ danh gia đỉnh Quế hương truyền đậu ₫ạt từ trước;

Đàn, Thơ tạm Hà ₫ình tin mừng thi đậu ₫ưa tới nơi.

Năm Mậu Tuất (1898), niên hiệu Thành Thái thứ 10, ông đỗ Tam giáp đồng tiến sĩ. Đặc biệt trong khoa thi này, tỉnh Quảng Nam có năm người cùng đỗ Tiến sĩ và Phó bảng, được vua Thành Thái ban tặng tấm biển “Ngũ phụng tề phi” (năm con phụng cùng bay), gồm ba tiến sĩ: Phạm Liệu, Phan Quang, Phạm Tuấn và hai Phó bảng: Dương Hiển Tiến, Ngô Chuân.

Ông làm quan nhiều nơi ở miền Trung. Năm 1901, ông bắt đầu làm tri huyện Lệ Thủy, rồi Bố Trạch tỉnh Quảng Bình. Chính tại mảnh đất cằn cỗi này, tiến sĩ Phan Quang đã thế hiện sĩ khí của một con dân đất Quảng Nam. Dù là một vị quan trẻ, ông đã mạnh dạn phản đối việc tăng thuế tại địa phương. Ông thấu hiểu dân tình khốn khổ, thương cho những người dân nghèo sống đa số trong những làng cát, phải lao động lam lũ biến sỏi đá thành sắn gạo, không đủ tiền nộp thuế. Vì những xung đột này với quan chức chính quyền Pháp, năm 1905, ông bị triệu hồi (cách chức). Đúng như người xưa nói, “Quảng Bình là đất Ô châu, ai đi đến đó quẩy bầu về không”. Có lẽ hành động khẳng khái của tiến sĩ Phan Quang đã góp phần khởi dậy phong trào chống sưu thuế Trung Kỳ năm 1908 hay còn gọi là Trung Kỳ dân biến.  Mãi đến năm 1910, mặt dù bị giáng chức một bật, ông lại được triều đình cử đi làm giáo thọ Tuy An (Phú Yên). (Theo quan chế triều Nguyễn, tri huyện mang hàm thất phẩm, trong khi giáo thọ hàm bát phẩm.) Ông lần lượt thăng lĩnh Án sát Bình Định, Thị Lang, Tham tri bộ Hình. Năm 1930 ông được phong hàm Lễ Bộ Thượng thư trước khi về hưu.

Sau khi về hưu, ông ₫ã vận động triều ₫ình để lập lên trường tiểu học cho nhân dân trong huyện. Trường tiếu học Quế Sơn ra ₫ời năm 1937, là một trong những trường học hiếm hoi ở miền Trung lúc bấy giờ. Tự hào về ngôi trường này, tiến sĩ Phan Quang, đã có câu đối đắp ở cổng trường:

Nền Tây tự, cuộc Tây viên, bức vẽ thợ trời thêm cảnh tượng

Non Phước Sơn, nền Phước Đức, tiếng vang sấm dậy đất Nam bang

Đối với người dân ₫ịa phương, tên tuổi ông còn gắn liền với sự ra ₫ời của một cái chợ ở huyện Phước Sơn, gọi là chợ Đàng. Ông ₫ã hiến đất cho làng để lập chợ làm nơi buôn bán hai bên đường.

Nam 1939, ông mất tại quê nhà, thọ 67 tuổi. Người bạn cũ cụ Lương Thúc Kỳ ₫ã khóc ông với câu ₫ối sau:

Biên tịch cựu giao, hà thượng song ngư vô nhất tự

Bể hồi vãn sự, vân biên ngũ phụng dĩ tề phi.

(Xa cách bạn xưa, tin cá mấy lời đều vắng cả/

Nhớ về chuyện cũ, vén mây năm phụng đã bay rồi)

Tác phẩm của ông, do hai cuộc chiến tranh tàn phá quê hương, nên không gìn giữ được. Ông chỉ còn để lại một ít bài thơ còn truyền miệng trong dân gian. Thơ ông bình dị, nhẹ nhàng, như tiếng nói mộc mạc thường ngày. Như bài sau:

Thuyền ai một lá nhẹ như phao,

Đưa khách vừa ra rước khách vào.

Giữa bể phong tình buồm phơi phới,

Đầu nguồn ân ái sóng lao xao.

Lái nương ngọn gió mòn tay ngọc,

Chèo rán cơn mưa lợt má đào.

Tây tử đến khi về Phạm Lãi,

Năm hồ rửa sạch kiếp lao đao.

Phan Quang là vị quan thanh liêm, chánh trực biết lo cho dân. Cho đến nay dân địa phương vẫn ưu ái gọi ông là cụ thượng Phước Sơn. Con cháu ông sau này có những người thành ₫ạt như giáo sư Phan Khoang (1906-1971), nhà văn Phan Du (1915-1983), nhà báo Phan Hựu (bút danh Phan Thứ Khánh), Bộ trưởng Võ Đông Giang (còn gọi Phan Bá - cháu ông).

Phạm Tuấn
Tự là Hỷ Thần, hiệu là Văn Luân. Sinh năm 1852, mất năm 1917, quê xã Xuân Đài, tổng Phú Khương Thượng, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam). Nguyên tên ông là Phạm Tấn, sau đổi thành Phạm Trọng Tuấn, rồi Phạm Tuấn. Đỗ Cử nhân năm 1879, được bổ làm bang tá phủ Điện Bàn, rồi được bổ làm huấn đạo Quế Sơn quyền nhiếp tri huyện Hà Đông (Tam Kỳ), đến năm 1898 thì làm giáo thụ phủ Thăng Bình ở tỉnh nhà. Năm 1898, ông thi Đình và đỗ thứ 5 trong nhóm Đệ tam giáp lúc đã 47 tuổi. Năm 1899, ông được bổ làm thừa biện bộ Lễ. Năm 1902, làm thị giảng học sĩ. Năm 1908, làm đốc học Hà Tĩnh, hàm Quang lộc tự thiếu khanh. Năm 1913, về hưu, được thăng hàm Hồng lô tự khanh. Năm 1917, ông qua đời tại quê nhà.

Ngô Chuân
Còn gọi là Ngô Truân, Ngô Trân hay Ngô Lý. Sinh năm 1873, mất năm 1899, quê xã Mông Lãnh, tổng Phú Xuân, huyện Quế Sơn, phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Do gia cảnh bần hàn, cha lại mất sớm, nên phải cùng mẹ qua ngụ cư làng Cẩm Sa, tổng Thanh Quýt, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn (nay thuộc xã Điện Nam, huyện Điện Bàn). Đỗ Cử nhân năm 1894. Năm 1898, đỗ đầu trong nhóm Phó bảng lúc mới 26 tuổi. Sau đó ông được bổ làm tri huyện Thạch Hà ở Hà Tĩnh, nhưng chưa kịp nhận nhiệm sở thì ông lâm trọng bệnh và qua đời năm 1899 khi mới 27 tuổi.

Dương Hiển Tiến
Sinh năm 1866, mất năm 1907, người xã Cẩm Lậu, tổng Thanh Quýt, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc xã Điện Phong, huyện Điện Bàn). Đỗ Cử nhân năm 1891, năm 1898 đỗ thứ 3 trong nhóm Phó bảng. Không thấy ghi chép gì hành trạng làm quan của ông. Năm 1907, ông lâm bệnh thương hàn và mất ở quê nhà.

Chú thích

Người Quảng Nam


title: Fierozzo

text:
Fierozzo (Mócheno: Vlarotz; ) là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 15 km về phía đông bắc của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 456 người và diện tích là 17,9 km². In the census of 2001, 423 people out of 441 (95.92%) declared themselves speakers of Mòcheno.

Fierozzo giáp các đô thị: Palù del Fersina, Sant'Orsola Terme, Torcegno, Frassilongo và Roncegno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Trentino


title: 6952 Niccolò

text:
6952 Niccolò là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1804.5414896 ngày (4.94 năm).

Nó được phát hiện ngày 4 tháng 5 năm 1986.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Acilius canaliculatus

text:
Acilius canaliculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Nicolai miêu tả khoa học năm 1822.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Acilius


title: Prunum magnificum

text:
Prunum magnificum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Prunum


title: Đa

text:
Cây đa (tên khác: cây đa đa, dây hải sơn, cây dong, cây da) có danh pháp hai phần (theo Bailey năm 1976) là Ficus bengalensis, một loài cây thuộc họ Dâu tằm (Moraceae), nó có thể phát triển thành loài cây khổng lồ mà tán của nó che phủ đến một vài nghìn mét vuông. Tại Việt Nam, một số người nhầm nó với cây sanh là cây cùng chi nhưng có tên khoa học khác hẳn (xem dưới đây).

Giống như nhiều loài cây thuộc chi Ficus khác như si (Ficus stricta), sanh (Ficus benjamina), vả (Ficus auriculata), quả vả hoặc vô hoa quả (Ficus carica), đa lông (Ficus drupacea), gừa (Ficus microcarpa), trâu cổ (Ficus pumila), sung (Ficus racemosa), bồ đề hay đề (Ficus religiosa) v.v. Đa có phương thức sinh trưởng không bình thường. Chúng là loài cây lớn mà thông thường bắt đầu sự sống như là loại cây biểu sinh trồng từ hạt trên các loại cây khác (hoặc trên các công trình kiến trúc như nhà cửa, cầu cống) do các loài chim ăn quả phân tán hạt. Cây trồng từ hạt nhanh chóng phát triển các rễ khí từ các cành cây, và các rễ khí này sẽ phát triển thành thân cây thực thụ khi chúng chạm tới mặt đất. Cây chủ cuối cùng sẽ bị bóp nghẹt hay bị phân chia ra bởi sự phát triển nhanh của cây đa.

Đặc trưng này cho phép một cây lan tỏa trên một diện tích rộng. Cây đa lớn nhất còn sống tại Pune (Ấn Độ) có đường kính tán tới 800 m xung quanh thân chính của nó.

Sinh học và sinh thái học
Nuôi trồng: Cây đa được trồng nhiều ở vùng nhiệt đới (Bailey và Bailey 1976). Cây đa là loài cây lớn nhất thế giới tính theo bề rộng thân và cành cây (Riffle 1998) với một số cây đa cổ thụ có thể che phủ một diện tích tới vài nghìn mét vuông. Loài cây này có quả màu huyết dụ và các rễ khí mọc từ các cành cây đâm xuống đất.

Phổ biến: Cây đa có thể sinh sôi phát triển ở những vùng mà loài sinh vật thụ phấn cho nó là loài ong bắp cày (Eupristina masoni) (theo Nadel 1991) có mặt. Cây đa cũng có thể phát triển nhờ các kỹ thuật sinh sản vô tính như chiết hay giâm cành. Nó có thể bắt đầu cuộc sống biểu sinh trên các loại cây khác.

Phân tán: Loài cây này có thể phân tán nhờ một số loài chim ăn quả như sáo nâu (Acridotheres tristis), một số loài bồ câu như bồ câu vằn (Geopelia striata) hay chim cu gáy (Streptopelia chinensis) và chim sẻ (Passer domesticus).

Phân bổ
Nguồn gốc: Theo Neal (1965) thì cây đa có nguồn gốc từ Ấn Độ, nó sinh sống được với cao độ tới khoảng 600 m (khoảng 2.000 ft), đặc biệt trong những khu vực khô ráo. Theo Riffle (1998)thì cây đa có nguồn gốc trong một khu vực rộng lớn của châu Á, từ Ấn Độ tới Myanmar, Thái Lan, Đông Nam Á, nam Trung Quốc và Malaysia.

Phân bổ toàn cầu: Cây đa được trồng rộng khắp khu vực nhiệt đới và mọc hoang tại phần lớn các khu vực nhiệt đới ẩm ướt trên Trái Đất (Riffle 1998).
 Tại Mỹ, nó có mặt tại Miami (Florida), Hawaii. Cây đa đầu tiên tại Mỹ đã được Edison trồng tại Fort Myers (Florida).
 Tại Úc, nó được tìm thấy mọc hoang ở khu vực đông bắc và trung tâm Queensland (Chew 1989, PIER 2000). PIER (2000) còn thông báo là nó được trồng ở Samoa, quần đảo Bắc Mariana, Guam, Fiji, Polynesia và Kiribati.

Cây đa tại Việt Nam
Tại Việt Nam, cây đa được tìm thấy tại nhiều đình, chùa và khu vực làng quê. Hầu như làng quê truyền thống ở Bắc Bộ nào cũng có những cây đa cổ thụ trong làng và bên cạnh các di tích. Ý nghĩa biểu tượng đầu tiên của cây đa là sự trường tồn, sức sống dẻo dai. Cây đa còn là biểu tượng thần quyền và tâm linh của con người. Trong làng, cây đa có mặt ở nhiều nơi khác nhau nhưng hầu như nó không vắng bóng ở các di tích, đặc biệt là đình chùa. Dưới gốc đa người Việt thời xưa hay dựng miếu thờ và lại có lệ khi bình vôi không dùng được nữa, thay vì vất bỏ thì đem treo ở cây đa.

Nó còn gắn liền với hình ảnh của làng quê Việt Nam qua những hình tượng như "cây đa, giếng nước, sân đình" hay "cây đa, bến nước, con đò", qua điệu dân ca lý cây đa. Nó cũng xuất hiện trong sự tích Thằng Cuội trên Cung Quảng Hàm.

Ở Hải Phòng, có một cây đa nhiều gốc (13 gốc), tên gọi của nó trở thành một địa danh: Cây đa 13 gốc, ở tại xóm Trại, xã Đằng Giang, quận Ngô Quyền. Cây đa 13 gốc là một cảnh quan đẹp, thu hút nhiều khách tới tham quan. Ngày rằm, mùng 1 hằng tháng, đặc biệt là đêm giao thừa, người ta tới thắp hương, cầu may đông như trảy hội.

Cây đa trong tục ngữ
 Cây đa cậy thần, thần cậy cây đa
 Thần cây đa, ma cây gạo, cú cáo cây đề

Hình ảnh

Xem thêm
 Cây đa Tân Trào

Chú thích

Đọc thêm
 Bailey, L.H. and E.Z. Bailey. 1976. Hortus. 3rd ed. Macmillan General Reference, NY.
 Nadel, H., J.H. Frank, and R.J. Knight. 1992. Escapees and Accomplices: The Naturalization of Exotic Ficus and Their Associated Faunas in Florida. Florida Entomologist 75(1):29-38.
 Neal, M.C. 1965. In Gardens of Hawai'i. Bernice P. Bishop Museum, Special Publication 40, Honolulu, HI.
 Oppenheimer, H.L. and R.T. Bartlett. 2000. New Plant Records From Maui, O'ahu, and Hawai'i Islands. Bishop Mus. Occas. Pap. 64(1): 1-10.
 Pacific Island Ecosystems at Risk (PIER). 2000. Invasive plant species: Ficus benghalensis L., Moraceae. Pacific Island Ecosystems at Risk (PIER). Available: (Accessed: ngày 16 tháng 1 năm 2002 ).
 Ramirez, B.W. 1970. Host Specificity of Fig Wasps (Agaonidae). Evol. 24: 680-691.
 Riffle, R.L. 1998. The Tropical Look. Timber Press, Inc., Portland, Oregon.

Liên kết ngoài

Bằng tiếng Việt:
 Cây đa
 Hình ảnh cây đa

Bằng tiếng Anh:
 Ficus benghalensis

B
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Bangladesh
Thực vật Indonesia
Thực vật Philippines
Biểu tượng quốc gia Indonesia
Thực vật biểu sinh
Cây Caribe
Cây Nam Mỹ
Thực vật Trung Mỹ
Cây Đông Nam Hoa Kỳ


title: Spermophagus maynei

text:
Spermophagus maynei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Maeda Toshinari

text:
Hầu tước  sinh ngày 5 tháng 6 năm 1885 và mất ngày 5 tháng 9 năm 1942, là một Đại tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản, chỉ huy đầu tiên của quân đội Nhật ở phía bắc đảo Borneo (Sarawak, Brunei, Labuan, và Bắc Borneo) trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Tiểu sử
Maeda Toshinari là con trai thứ năm của Maeda Toshiaki, cha ông là một daimyo của chế độ cũ của miền Nanokaichi trong tỉnh Kozuke. Ông đã chính thức trở thành người thừa kế các chinh nhánh chính của gia tộc Maeda năm 1900. Ông trở thành người đứng đầu các nhà quý tộc và 16 người đứng đầu gia tộc Maeda vào ngày 13 tháng 6 năm 1900.

Như một truyền thống với người con trai của tầng lớp quý tộc Kazoku, ông phục vụ tại hạ viện Nhật Bản vào năm 1910, trong khi vẫn theo đuổi những khóa học quân sự của mình. Ông tốt nghiệp khóa 23 của Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) năm 1911. Ông là một sinh viên xuất sắc, và được trao tặng Thanh kiếm của Hoàng đế vào ngày tốt nghiệp. Năm 1913, ông đã đi đến Đức để nghiên cứu thêm và từ đây ông tới nước Anh.

Ngày 7 tháng 8 năm 1923, ông chỉ huy một tiểu đoàn trong Trung đoàn 4 của Lực lượng Vệ binh Hoàng gia Nhật Bản. Từ ngày 26 tháng 7 năm 1927 tới ngày 1 tháng 8 năm 1930, ông là tùy viên quân sự tại Anh. Ông trở về Nhật vào năm 1930, chỉ huy Trung đoàn 2 thuộc lực lượng Vệ binh Hoàng gia Nhật Bản. Năm 1935, ông trở thành thành viên của Bộ Tổng tham mưu Lục quân Đế quốc Nhật Bản. Từ năm 1936 đến 1937, ông là giám đốc của trường Học viện Lục Quân. Và vào ngày 02 tháng 8 năm 1937 ông được thăng chức Trung tướng và chỉ huy Sư đoàn IJA8. Ngày 31 tháng 1 năm 1939, ông tạm ngưng mọi hoạt động, nhiệm vụ và được đặt trong danh sách dự phòng.

Tuy nhiên với sự khởi đầu của cuộc chiến tranh Thái Bình Dương, Maede đã được nhớ tới để phục vụ cho tổ quốc. Ông được giao lệnh chỉ huy lực lượng Nhật ở đảo Borneo từ ngày 6 tháng 4 năm 1942. Tháng 9 cùng năm, ông đã chết trong một vụ tai nạn máy bay bay đến đảo Labuan. Ông được truy trong quân hàm Đại tướng sau khi chết.

Nhà cũ của ông ở Meguro, Tokyo, được xây dựng vào năm 1929 vẫn còn tồn tại. Nó đã được trưng dụng bởi SCAP sau khi kết thúc chiến tranh kết thúc để làm nơi ở của Tướng Ennis Whitehead, một trong 5 Tư lệnh Không quân, và sau đó là Tướng Bunker Matthew Ridgway. Sau khi quân Mỹ rút, nó được trả lại cho chủ tịch thành phố Tokyo, và trở thành Bảo tàng Văn hóa Tokyo. Tương tự như vậy, dinh thự mùa hè của ông ở Kamakura xây dựng năm 1936 đã được sử dụng làm nơi ở mùa hè của Thủ tướng Nhật Bản Eisaku Sato, và sau đó tặng cho thành phố Kamakura để sử dụng làm Bảo tàng Văn học Kamakura.

Con gái của ông, Sakai Miiko (1926- 1999) trở thành một tác giả văn học, cô đã viết một số tác phẩm người thật-việc thật về Kazoku và lịch sử bi thảm của họ dưới thời kỳ Showa.

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài

Sinh năm 1885
Mất năm 1942
Đại tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Kazoku
Nạn nhân của sự cố tai nạn hàng không