title: Michael Stuart Brown

text:
Michael Stuart Brown (sinh ngày 13.4.1941 ở Brooklyn, New York) là một nhà di truyền học người Mỹ, đã đoạt Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1985 (chung với Joseph L. Goldstein cho việc mô tả sự điều tiết của việc trao đổi chất cholesterol.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông học trường Cheltenham High School (Wyncote, PA), sau đó vào học ở Đại học Pennsylvania và tốt nghiệp năm 1962. Năm 1966 ông đậu bằng tiến sĩ y khoa ở Trường Y khoa Đại học Pennsylvania.

Chuyển tới làm việc ở "Trung tâm Khoa học Y tế Đại học Texas" ở Dallas (nay là UT Southwestern Medical Center = Trung tâm Y khoa Tây Nam đại học Texas), Brown và bạn đồng nghiệp Joseph L. Goldstein đã nghiên cứu việc trao đổi chất cholesterol và khám phá ra rằng các tế bào của con người có các cơ quan nhận (receptors) lipoprotein mật độ thấp (low-density lipoprotein, viết tắt là LDL), chúng chiết cholesterol ra từ dòng máu. Việc thiếu cơ quan nhận LDL sẽ gây ra chứng familial hypercholesterolemia, dẫn đến các bệnh nghiêm trọng liên quan tới cholesterol. Ngoài việc giải thích về mặt bệnh lý học cơ bản của bệnh này, công trình nghiên cứu của họ đã phát hiện ra một khía cạnh căn bản của khoa sinh học tế bào, đó là Receptor-mediated endocytosis.

Các khám phá của họ đã dẫn tới việc triển khai các thuốc statin, một hợp chất làm giảm cholesterol mà ngày nay khoảng 16 triệu người Mỹ sử dụng và là thuốc mà các bác sĩ thường hay cho toa ở Hoa Kỳ. Các khám phá của họ đã cứu được nhiều cuộc sống mỗi năm, cả ở Mỹ lẫn trên khắp thế giới. Tiếp theo các tiến bộ quan trọng này, nhóm các nhà nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của họ đã làm sáng tỏ vai trò của việc biến đổi lipid của các protein (gọi là protein prenylation) trong bệnh ung thư.

Năm 1984 ông được Đại học Columbia trao giải Louisa Gross Horwitz chung với Joseph L. Goldstein. Năm 1988, Brown được thưởng National Medal of Science (Huy chương quốc gia về Khoa học) cho các đóng góp của ông vào Y học.

Ngoài chức giáo sư ở Đại học Texas, Brown cũng là thành viên của Ban giám đốc Khoa học của The Scripps Research Institute.

Các giải thưởng
2003 Albany Medical Center Prize (Giải Trung tâm Y học Albany, chung với Joseph L. Goldstein)
1988 Giải thưởng Nhà nước về Khoa học, Hoa Kỳ
1985 Giải Nobel Sinh lý và Y khoa (chung với Joseph L. Goldstein)
1985 Giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản (chung với Joseph L. Goldstein)
1984 Giải Louisa Gross Horwitz (chung với Joseph L. Goldstein)
1978 Giải Passano

Các tác phẩm chính

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nobelprize.org, Giải Nobel Y học năm 1985
 Nobelprize.org, Michael Brown - Tiểu sử
Information about Dr. Brown's current work .
The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize
http://www.prix-galien-usa.com/  The official Site of the Prix Galien USA Award

Sinh năm 1941
Nhân vật còn sống
Nhà di truyền học
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa


title: Trizay

text:
Trizay là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Trizay có diện tích 14,13 km2, dân số năm 2006 là 1252 người. Khu vực này có độ cao từ 0-25 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Mogues

text:
Mogues  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Anthophora volucellaeformis

text:
Anthophora volucellaeformis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dours mô tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1869


title: Airfix Dogfighter

text:
Airfix Dogfighter là một trò chơi máy tính thuộc thể loại mô phỏng máy bay chiến đấu do hãng Unique Development Studios và Paradox Entertainment hợp tác phát triển, game được hãng EON Digital Entertainment  phát hành vào ngày 14 tháng 1 năm 2000 tại Bắc Mỹ và Châu Âu. Game cho phép người chơi tùy ý điều khiển 15 loại máy bay khác nhau và tham gia vào cuộc không chiến của Thế chiến thứ II trong một căn nhà ở Mỹ vào thập niên 1950.

Trò chơi dựa vào thương hiệu máy bay mô hình nổi tiếng của hãng Airfix. Airfix Dogfighter cho phép người chơi điều khiển chi tiết các phiên bản máy bay thế chiến thứ hai thu nhỏ thông qua một căn nhà to lớn được thể hiện bằng 3D. Có hai phe cho người chơi lựa chọn là Đồng Minh và Phe Trục, với mỗi căn cứ riêng của từng phe được đặt trong một căn phòng khác nhau của ngôi nhà. Các trận không chiến trong game thường diễn ra trong sân hoặc trong một căn nhà chứa đầy đồ cổ, đồ trang sức lặt vặt, hộp nhỏ, và đồ trang trí, nhiều thứ trong số đó có thể phá hủy được và chứa một loại vật phẩm nâng cao sức mạnh đặc biệt.

Tham khảo

Trò chơi điện tử năm 2000
Trò chơi mô phỏng máy bay
Trò chơi của hãng Unique Development Studios
Trò chơi của hãng Paradox Entertainment
Trò chơi trên Windows


title: Nordkapp

text:
Nordkapp là một đô thị thuộc hạt Finnmark của Na Uy. Khu tự quản Nordkapp thuộc hạt Finnmark. Khu tự quản này có diện tích km2, dân số là người. Thủ phủ đóng tại.

Tham khảo

Đô thị Finnmark


title: Las Gabias

text:
Las Gabias là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 13345 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Excmo. Ville de Las Gabias
  www.lasgabias.com

Gabias, Las


title: Anisocentropus pholos

text:
Anisocentropus pholos là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Anisocentropus


title: Lasioglossum kirgisicum

text:
Lasioglossum kirgisicum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1972.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1972


title: Remouillé

text:
Remouillé là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 38 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số1613 người.

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Rhyacophila verugia

text:
Rhyacophila verugia là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Discomorpha davidsoni

text:
Discomorpha davidsoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Dabrowska miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Discomorpha


title: Servas, Gard

text:
Servas là một xã trong vùng Occitanie. Xã Servas, Gard nằm ở khu vực có độ cao trung bình 202 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: 3541 Graham

text:
3541 Graham (1984 ML) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 6 năm 1984 bởi Đài thiên văn Perth ở Perth, Western Australia.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3541 Graham

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984


title: Terebra sterigmoides

text:
Terebra sterigmoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 2006


title: Artern

text:
Artern là một thị xã ở huyện Kyffhäuser, Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 24,05 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 6104 người. Đô thị này tọa lạc tại nơi hợp lưu của các sông Unstrut và Helme, cự ly 12 km về phía nam Sangerhausen. Tại đây có nhà ga tàu hoả nối với Erfurt và Sangerhausen. Dân địa phương nổi tiếng có John Christopher Kunze, nhà văn.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Sắc, Giới

text:
Sắc, Giới (tiếng Trung: 色，戒) là một truyện vừa (novella) của nhà văn nữ Trung Quốc Trương Ái Linh (1920-1995) xuất bản lần đầu năm 1979. Tác phẩm lấy bối cảnh là thành phố Thượng Hải trong Thế chiến thứ hai.

Tác phẩm đã được chuyển thể thành bộ phim cùng tên do Lý An làm đạo diễn. Bộ phim này là một trong những tác phẩm điện ảnh thành công nhất năm 2007 ở Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, và Hoa Kỳ.

Tóm tắt
Trong chiến tranh Trung - Nhật lần 2, một đoàn sinh viên đại học Lĩnh Nam (Quảng Châu) phải rời khỏi khu bị chiếm đóng, chuyển đến Hương Cảng. Bối cảnh của tác phẩm vào lúc quân đội Nhật Bản chiếm đóng Trung Quốc trong Thế chiến thứ hai, xoay quanh nhóm sinh viên yêu nước chống Nhật. Với bầu nhiệt huyết tuổi trẻ và tình yêu nước, lúc đầu họ tổ chức diễn những vở kịch ái quốc, về sau các thành viên cốt cán của đoàn kịch nảy ra ý định dùng mỹ nhân kế để dụ dỗ rồi ám sát Dịch tiên sinh, một người cộng sự của Nhật. Việc chưa thành thì hai vợ chồng họ Dịch đã chuyển về Thượng Hải. Khi Hương Cảng thất thủ, đám sinh viên có dịp quay về Thượng Hải, lại được đặc vụ họ Ngô thu nạp dưới quyền lãnh đạo của cơ quan đặc vụ Quân Thống nhât của Trung Hoa Quốc Dân Đảng, tiếp tục vở kịch với mật vụ họ Dịch đang dang dở ngày trước.

Vương Giai Chi, một cô sinh viên của trường kịch nói Quảng Đông, được Ngô đặc vụ của Quốc Dân đảng giao nhiệm vụ ám sát một nhân vật thân Nhật họ Dịch trong chính phủ Uông Tinh Vệ. Sử dụng bí danh Mạch thái thái trong khi Âu Dương Linh Văn vào vai Mạch tiên sinh, chồng cô, Giai Chi đã kết bạn được với vợ ông Dịch là Dịch thái thái, và sau đó quyến rũ được ông Dịch để tìm cách thủ tiêu. Tuy nhiên, khi gần gũi xác thịt với Dịch, Giai Chi đã yêu ông.

Kết quả là, mỹ nhân Vương Giai Chi khó khăn lắm mới dụ dỗ được ngài Dịch và đưa đến tiệm kim hoàn – nơi được chọn làm địa điểm phục kích mưu sát, việc đã sắp thành, bỗng nhiên nàng đổi ý, bảo mật vụ họ Dịch chạy thoát. Mật vụ họ Dịch sau khi thoát thân bèn ra lệnh phong tỏa khu vực, bắt toàn bộ đám sinh viên yêu nước, bao gồm cả Vương Giai Chi, rồi ra lệnh hành quyết tất cả. Còn Ngô đặc vụ thì đã bỏ trốn từ trước.

Nhiều ý kiến cho rằng Trương Ái Linh đã dựa vào câu chuyện nữ điệp viên Trịnh Bình Như mưu sát Đinh Mặc Thôn để viết nên tác phẩm này.

Nhân vật
 Vương Giai Chi/Mạch thái thái (王佳芝／麥太太)
 Dịch tiên sinh (易先生)
 Dịch thái thái (易太太)
 Quảng Dụ Dân (鄺裕民)
 Lại Tú Kim (賴秀金)
 Hoàng Lỗi (黃磊)
 Lương Nhuận Sinh (梁潤生)
 Âu Dương Linh Văn/Mạch tiên sinh (歐陽靈文／麥先生)
 Lão Ngô (吳)

Bản dịch tiếng Việt
 Sắc, Giới, bản dịch của Phan Thu Vân, Nhà xuất bản Trẻ, tháng 1 - 2009.

Chú thích

Xem thêm
 Sắc, Giới (phim)

Văn học Trung Quốc
Tiểu thuyết năm 1979


title: 10559 Yukihisa

text:
10559 Yukihisa (1993 SJ1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1993 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10559 Yukihisa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Santa Bárbara de Casa

text:
Santa Bárbara de Casa (dân số theo thống kê năm 2004 là 1.237 dân) là một đô thị ở tỉnh Huelva của Tây Ban Nha. Đô thị này cách tỉnh lỵ Huelva 80 km.

Lịch sử
Khu vực này bị Alfonso X xâm chiếm từ Moors và ban cho dòng họ quý tộc Guzmán. Khu vực này được khảo sát ngày 5/12/1550 và đã được gọi là Santa Barvola. Năm 1643, thị xã bị Bồ Đào Nha chiếm. Dân số bị sụt giảm nhưng lại phục hồi vào thế kỷ 18. Năm 1916, nó được đổi tên là Casa theo tên một con suối gần thị trấn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Santa Bárbara de casa
 SANTA BARBARA DE CASA

Đô thị ở Huelva


title: Phyllonorycter klemannella

text:
Phyllonorycter klemannella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu, except Hy Lạp.

Sải cánh dài 7,5-9,5 mm.

Ấu trùng ăn Alnus glutinosa và Alnus incana. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a lower-surface tentiform mine between two side veins, often quite far from the midrib. There are many weak folds. There may be several mines in a single leaf. Pupation takes place in a white cocoon withtrong mine. The cocoon is attached to the roof of the mine và is free from frass, which is concentrated in a corner of the mine, opposite of the cocoon.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1781
Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Quận Pend Oreille, Washington

text:
Quận Pend Oreille là một quận thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở Newport.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 3692 km2, trong đó có 65 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
  U.S. Route 2
  State Route 20
  State Route 31

Quận giáp ranh
 Quận Boundary, Idaho - đông
 Quận Bonner, Idaho - đông
 Quận Spokane, Washington - nam
 Quận Stevens, Washington - tây

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của tiểu bang Washington


title: 6260 Kelsey

text:
6260 Kelsey (1949 PN) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 8 năm 1949 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6260 Kelsey

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1949


title: Phaedon desotonis

text:
Phaedon desotonis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Balsbaugh miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Phaedon


title: Ezhudesam

text:
Ezhudesam là một thị xã panchayat của quận Kanniyakumari thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ezhudesam có dân số 18.652 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Ezhudesam có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 77%. Tại Ezhudesam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Đình làng Nam Bộ

text:
Đình Nam bộ, người miền nam hay gọi tắt là đình thần, là nơi thờ thần Thành hoàng, vị thần chủ tể trên cõi thiêng của thôn.
Nhìn chung ở Nam Bộ (Việt Nam), sau khi mỗi xã được hình thành và tương đối ổn định, thì tùy theo cuộc đất, tiền bạc và công sức đóng góp của cư dân, mà tiến hành xây dựng một ngôi đình. Từ đó, ngôi đình tồn tại, phát triển, biến đổi qua các giai đoạn lịch sử khác nhau của cộng đồng ấy.

Kiểu thức

Không như ngôi đình ngoài Bắc là một kiến trúc gỗ đồ sộ, gồm 5-7 gian; ngôi đình Nam Bộ thường là một quần thể kiến trúc gỗ, gồm nhiều ngôi nhà sát liền nhau theo kiểu sắp đọi; và thường được xây dựng ở vị trí cao ráo, tiện việc đi lại, ít bị chi phối bởi thuật phong thủy.

Ngày nay, đình thần Nam Bộ có lối kiến trúc khá đa dạng, bởi sau khi bị hư hại bởi thời gian và chiến tranh; kiểu thức truyền thống chẳng còn lại bao nhiêu. Tuy đã ít nhiều thay đổi, nhưng một ngôi đình ở Nam Bộ, lần lượt từ ngoài vào trong đại để như sau:

Cổng đình có kiểu dáng không chừng. Cổng đẹp thì có trụ cột, trên có mái lợp ngói, hoặc trên hai trụ có đặt cặp lân bằng sành tráng men.
Bình phong nằm chính giữa phía trước sân đình. Mặt bình phong thường đắp nổi hoặc vẽ cảnh cọp vàng (hoàng hổ) đứng bên gộp đá lởm chởm, có một cây cổ thụ gie cành lá; hoặc cảnh long mã chở cái phù đồ, hoặc cảnh long hổ hội (cọp dưới đất ngước lên nhìn rồng đang bay ẩn trong mây nhìn xuống); cốt để biểu thị âm dương hòa hợp.

Sân đình thường có đàn thờ Thần Nông (tức Tắc thần), có nơi lập đàn tế chung với thần Thần Đất (tức Xã thần) gọi là đàn Xã Tắc. Hai bên đàn thường là các miễu thờ cọp (Chúa xứ Sơn quân), miễu thờ Hội đồng hoặc miễu thờ nữ thần (có thể là một trong các nữ thần sau: Năm Bà ngũ Hành, Chúa Xứ Nguyên Nhung, Linh Sơn Thánh Mẫu, Chúa Tiên, Chúa Ngọc...).
Ngôi đình chính thường là ba hoặc nhiều nếp nhà tứ trụ (tức nhà vuông có 4 cột cái, một gian, hai chái), cùng kiểu cùng cỡ, bố trí theo kiểu "trùng thềm điệp ốc". Mái đình thường lợp ngói âm dương hoặc ngói ống kiểu Trung Quốc, ngói kiểu vảy cá (kiểu Pháp, có sau năm 1920); trên nóc thường gắn những hình sành tráng men màu như Lưỡng long tranh châu, chim phượng ngậm cuốn thư, lân mẹ dạy lân con, cá hóa long, bát tiên, ông mặt trời, bà Mặt Trăng, con nạ (một loài thủy quái theo truyền thuyết); nhằm tượng trưng cho âm dương hòa hợp, sung túc, thiêng liêng.

Bên trong mỗi đình có cách phân chia hơi khác nhau, nhưng thường là có ba gian chính:

-Vỏ ca (gian trước), dành làm nơi xây chầu và hát tuồng vào mỗi dịp lễ Kỳ yên.

-Vỏ qui còn gọi vỏ cua hay nhà chầu (gian giữa), có nơi như Đình Phú Nhuận (Thành phố Hồ Chí Minh), đặt bàn thờ Hội đồng ngoại; có nơi như Đình Mỹ Phước (Long Xuyên, An Giang) đặt bàn thờ 18 đời vua Hùng, bàn thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh; và cũng có nơi dùng làm chỗ cho các chức sắc chầu lễ, cầm chầu (mỗi khi hát Bội) hoặc hội họp.

-Chính điện hay Chính tẩm (gian cuối), là gian được coi là mỹ thuật nhất ở đình, gồm hoành phi, câu đối, khám thờ, các bao lam và các mảng phù điêu... Tất cả đều được chạm khắc, sơn son thiếp vàng đẹp đẽ, tinh tế. Ở gian này, đối tượng thờ chính là Thành Hoàng làng, có nơi như Đình Mỹ Phước có thờ thêm Hội đồng nội.

Ngoài ra, ở hiên phụ (cất dọc theo các gian chính), có thờ thêm Tả ban, Hữu Ban, Tiên sư, Tiền hiền, Hậu hiền... Và tùy theo diện tích đình, mà có thể có thêm:

-Nhà hậu hay nhà hội, để hương chức, ban tế tự hội họp; để dân làng qui tụ chuẩn bị lễ cúng tế.

-Nhà trù (nhà bếp) và nhà ở của ông Từ giữ đình v.v...

Bày trí

Tuy mỗi nơi có đôi chút dị biệt, nhưng việc bày trí thờ thần ở đình phải tuân thủ mấy nguyên tắc sau. Theo học giả Nguyễn Văn Tố thì:

Câu đối ở đình chỉ trạm triện rồng hoặc tứ linh (long, lân, quy, phụng).
Bát bửu là tám món quý báu gồm: bút, sách, quạt, gươm, lẵng hoa, đàn và sáo, bầu rượu, túi thơ. Có nơi là: pho sách, ngọc như ý, cuốn thư, lẵng hoa, bầu rượu, đàn tỳ bà, quạt, phất trần.
Cửa võng (bao lam) thường chạm lưỡng long chầu nguyệt (hai con rồng chầu Mặt Trăng), hoặc là lục long ngự thiên (sáu con rồng bay về trời), ngũ phụng hàm thư (năm con phụng ngậm tờ thư).
Bàn thờ thần Thành hoàng có ngai chạm hai con rồng, với cái long vị hình chữ nhật (thần vị) mô phỏng dáng người ngồi, ghi tên hiệu của thần... Trước long vị, đặt cái gương nhỏ, tượng trưng cho cái hốt mà vị quan cầm che trước mặt mỗi khi vào chầu vua. Ngoài ra, ở đây còn có tráp đựng sắc phong, tam sự hoặc ngũ sự (Tam sự là cái lư để đốt trầm và hai cái chân đèn. Ngũ sự thì có thêm hai ống cắm nhang), bình, khay, kỷ tam sơn là ba khối vuông (khối giữa nhô lên) dùng để lư hương, trầu, rượu, gợi bóng dáng ba ngọn núi.

Ở đây còn có vài tàn lọng, cờ vía, đồ lỗ bộ, mũ cùng quần áo thờ. Hai bên hương án thường là đôi hạc đứng trên lưng rùa. Nếu thần là quan võ, có nơi còn có chưng cái giá, trên để ba thanh gươm cán dài, gọi là gươm vía hoặc gươm cẩn và ngựa... Chiêng trống là dụng cụ cần thiết khi tế lễ. Cái mõ là một khúc cây dài khoét bọng, dấu ấn của thời xưa, dùng để đánh lên báo động khi trong làng xảy ra hỏa hoạn, hoặc có giặc cướp...

Tế lễ
Tùy theo tập quán của từng địa phương, không nơi nào giống hệt nơi nào, nhưng nhìn chung ở đình Nam Bộ thường diễn ra các cuộc lễ như sau:

 Lễ Niêm ấn và lễ Khai sơn:
Xưa, vào ngày 25 tháng Chạp, hương chức làm lễ rửa con dấu, bỏ vào hộp niêm kín. Kể từ ngày này, công việc hành chính đều đình chỉ cho đến mồng 7 tháng Giêng. Lễ Khai sơn (hay Khai hạ, Khai ấn), được tổ chức vào ngày mồng 7 tháng Giêng. Xưa ngày này có lễ Hạ nêu và lễ Khai ấn. Hương chức làm lễ làm lễ Khai sơn xong, thì lấy cuốc bổ vài nhát tượng trưng gọi là động thổ, cho dân theo đó mà khởi sự cày cấy, trồng trọt; và các công việc hành chính trở lại bình thường.

Lễ Bầu ông: Thuở Nam Bộ còn hoang vu, nhiều người sợ cọp nên mỗi làng chỉ cử đến Hương chủ, vì chức Hương cả phải nhường cho cọp (tục lệ này có ghi trong Minh điều hương ước ban hành năm 1852). Và bởi cọp là hương chức đứng đầu, nên hàng năm, tùy theo đình chọn ra một ngày để làm lễ "Bầu ông": cúng một con heo trắng, kèm theo một tờ cử hương chức. Gần đây, tục cúng Cả cọp vẫn còn nhưng chỉ nhằm cầu an cho bá tánh.
Lễ Tam Nguyên (hay Tam Ngươn): là lễ cúng vào ba ngày rằm lớn: tháng Giêng, tháng Bảy và tháng Mười.
Lễ Hạ điền và Thượng điền: Đây là hai lễ lớn trong năm (Xuân Thu nhị kỳ). Hai lễ này chính là sự biến đổi từ tập tế xuân (Xuân tế) và tế thu (Thu tế). Ở Nam Bộ, lễ Hạ điền, được cử hành vào đầu mùa mưa, có ý nghĩa như khai trương việc cày cấy, trồng trọt. Lễ Thượng điền, được cử hành vào cuối mùa mưa, lúc mùa màng đã có kết quả. Hai lễ này mang tính chất lễ nghi nông nghiệp rõ rệt. Bên cạnh việc cầu Quốc thái dân an, Thiên hạ thái bình; là lễ cúng Thần Nông, Hậu Tắc, Vũ Sư, Phong Bá, Điển Di... Thông thường, lễ Hạ điền long trọng hơn lễ Thượng điền.

Ngoài ra ở đình Nam Bộ còn có các lễ nhỏ khác như Giỗ hậu và Giỗ các anh hùng lịch sử, lễ vía Bà (các nữ thần được phối tự); và các lễ khác gọi chung là Tứ thời tiết lạp, gồm: Nguyên Đán, Hàn Thực (3 tháng Ba âm lịch), Thanh Minh (trong khoảng tháng Ba âm lịch), Trung Thu (rằm tháng Tám âm lịch), Trùng Cửu (mồng 9 tháng Chín âm lịch), Trùng Thập (mồng 10 tháng Mười âm lịch), Trừ Tịch (30 tháng Chạp âm lịch)...

Lễ Kỳ yên
Bài chính: Lễ Kỳ yên
Đây là lễ chính trong năm. Lệ phổ biến là 3 năm cúng lớn một lần, gọi là Đại lễ Kỳ yên (Tam niên đáo lệ Kỳ yên). Sách Gia Định thành thông chí chép lễ này như sau:

Mỗi làng (ở Nam Bộ) có dựng một ngôi đình, ngày cúng tế phải chọn cho được ngày tốt, đến buổi chiều ngày ấy lớn nhỏ đều nhóm tại đình, họ ở lại suốt đêm ấy, gọi là túc yết. Sáng ngày mai học trò lễ mặc áo, mão, gióng trống khua chiêng làm lễ chánh tế, ngày sau nữa làm lễ dịch tế, gọi là đại đoàn, lễ xong lui về. Ngày giờ cúng tế tùy theo tục từng làng không đều nhau, hoặc lấy tháng giêng cầu phúc gọi là Tế xuân, hoặc lấy tháng 8, 9 báo ơn thần là Tế thu, hoặc lấy trong 3 tháng mùa đông là tế tròn năm thành công. Tế chưng, tế lạp chạp là đáp tạ ơn thần. Việc tế đều có chủ ý chung gọi là Kỳ yên. Ngoài tế phẩm ra có mổ trâu, bò, và ca hát hay không ấy là tùy lệ từng làng, việc ngồi có thứ tự đều nhượng cho vị hương quan ngồi trên, hoặc làng nào có học thức thì làm theo lễ Hương ẩm tửu, cùng giảng quốc luật và hương ước, ấy gọi là làng có tục tốt. Cũng trong ngày ấy xét sổ sách làng coi trong một năm ấy thâu nạp thuế khóa, tiêu dịch, lúa tiền thiếu thế nào, ruộng nương được mất thế nào trình bày tính toán công khai; rồi cử người chức sự làm việc làng và cũng bàn giao chức vụ trong ngày ấy.

Ban quý tế

Tên cũ là Ban Hương chức hội tề, hay Ban tế tự, gồm nhiều người có đạo đức tốt, có nhiều cống hiến cho đình, cho làng. Theo nhà nghiên cứu Trương Ngọc Tường thì đại khái chia ra làm ba loại hương chức:

Hương chức loại 1: tức hương chức Hội chánh, gồm có: Kế hiền (Hội trưởng); Chánh bái (hay Chánh niệm hương), Phó bái, Bồi bái, Tiên bái (bốn chức chung lo việc ngoại vụ); Chánh tế, Phó tế, Bồi tế (ba chức chung lo việc nội vụ).
Hương chức loại 2: tức hương chức Hội tề, gồm có: Giáo sư (cố vấn mọi mặt), Hương quan (cố vấn nghi lễ, tục lệ), Hương lễ (chỉ huy ban lễ sinh), Hương nhạc (chỉ huy ban nhạc lễ), Hương văn (soạn thảo văn tế), Hương ẩm (tổ chức tiệc tùng), Thủ bổn (lo việc sổ sách và kiểm tra lễ vật), Thủ từ (giữ đình, lo việc đèn nhang mỗi ngày).
Hương chức loại 3: tức hương chức Hội hương hay Ngoại hội tề, gồm những người phụ giúp việc đình miếu.

Một điều khác lạ là ở Nam Bộ, dù là người đỗ đạt cao hay làm quan to thì cũng chỉ là khách quý khi về dự cúng đình chứ không được đứng làm chủ tế.

Một điều khác nữa là ở Nam Bộ không hề phân biệt dân cố cựu, dân ngụ cư. Dân mới cư ngụ đôi ba năm, vẫn có thể được cử làm hương chức. Và ở đây cũng không hề có trường hợp bắt họ phải làm "thằng mỏ".

Có thể nói Ban quý tế đình miếu ở Nam Bộ là một tổ chức bảo vệ văn hóa truyền thống ở nông thôn. Tuy có nơi, họ bị mang tiếng là bọn xôi thịt; nhưng đa phần đều là những người đáng kính, bởi họ thường gia nhập một cách tự nguyện, tự giác, bổn phận nhiều hơn quyền lợi.

Ý nghĩa
Đình là thiết chế văn hóa tín ngưỡng của làng xã thời xưa, là nơi thờ thần Thành hoàng, được sắc phong theo ý nghĩa là thần phù hộ cư dân một làng. Ngoài ra, ngôi đình còn là nơi thờ các vị phúc thần, thần linh, danh nhân lịch sử, Tiền hiền, Hậu hiền (những người có công thành lập và xây dựng làng xã); là nơi dân làng đến lễ bái cầu mưa thuận gió hòa, xóm làng yên ổn, là nơi tụ họp dân làng, yến ẩm, vui chơi... Trong một giai đoạn ngắn của lịch sử hành chánh, ngôi đình còn là trụ sở hành chánh của làng xã.

Trích thêm nhận định của các nhà nghiên cứu:
Sơn Nam:
Xây dựng đình làng là nhu cầu tinh thần, có đình thì mới tạo được thế đứng, gắn bó vào cộng đồng dân tộc và càn khôn vũ trụ; bằng không thì chỉ là lục bình trôi sông, viên gạch rời rạc, một dạng "lưu dân tập thể", mặc dù làng lắm gạo nhiều tiền...

Sách Kiến thức phục vụ thuyết minh du lịch:
Ngôi đình ở Nam Bộ gần như thống nhất từ đầu với lịch sử ngôi làng ngay từ lúc mới thành lập. Công trình này là nhân chứng và là một lực lượng (ít nhất là về tinh thần) vào sự hình thành, phát triển của vùng đất mới này. Ngoài ra, đình còn biểu hiện sinh hoạt luân lý, đoàn kết, hội hè của những kẻ tha phương...

Nguyễn Đăng Duy:
Đình Nam Bộ không có ruộng công. Kinh phí cho hoạt động thờ thần, hội làng đều do các các nhà hảo tâm, do dân làng tự nguyện đóng góp.
Đặc biệt, ở đây việc ăn uống, chỗ ngồi không bị phân ra ngôi thứ quá khắt khe như ở các đình đền ngoài Bắc. Cái khác nữa, là các đình ở ngoài Bắc, thường chỉ thờ một nhân thần hoặc một nhiên thần; còn ở Nam Bộ, đình là trụ sở của một tập hợp thần linh đa tạp. Tất cả được hỗn dung tổ hợp từ nhiều nguồn, nhiều phía. Có thể tạm phân ra như sau:

-Từ ý thức biết ơn, biểu dương các người có công giữ nước, dựng làng.

-Từ ý thức hiếu nghĩa đối với tổ tiên.

-Từ ý thức nhớ về cội nguồn vẻ vang.

-Từ ý niệm thiêng liêng phong sắc cho thần.

-Từ ý niệm thờ thần gắn với không gian nghề nghiệp.

Thực trạng
Hiện nay nhiều nơi ở Nam Bộ, vì nhiều nguyên nhân, một số đình làng đã bị xuống cấp nghiêm trọng, nhưng việc trùng tu thật chậm chạp vì thiếu kinh phí. Một số khác tuy được trùng tu, nhưng vì một lý do nào đó, ngôi đình đã được làm mới hoàn toàn bằng vật liệu hiện đại, nên đã mất đi ít nhiều cái hồn di sản của cha ông. Thứ nữa, ngoại trừ những ngày có lễ tế; những ngày còn lại, do dân làng ít lui tới, nên sau này cửa đình gần như khép kín quanh năm. Vì sao mối gắn bó giữa đình làng với người dân làng không còn được như xưa nữa, vấn đề này rất cần những công trình nghiên cứu để tìm ra câu trả lời và biện pháp cứu vãn...

Xem thêm
Đình làng
Thành hoàng
Lễ Kỳ yên

Chú thích

Tham khảo
Sơn Nam, Đình miếu & lễ hội dân gian, Nhà xuất bản TP. HCM, 1992.
Sơn Nam, Thuần phong mỹ tục Việt Nam, Nhà xuất bản Trẻ, 2005.
Kiến thức phục vụ thuyết minh du lịch (giáo trình cho ngành du lịch, sách do nhiều người soạn), Nhà xuất bản TP. HCM, 1995.
Nguyễn Đăng Duy, Văn hóa tâm linh Nam Bộ, Nhà xuất bản Hà Nội, 1997.
Sổ tay hành hương đất phương Nam, Huỳnh Ngọc Trảng chủ biên, Nhà xuất bản TP. HCM, 2002.

Liên kết ngoài
Đình làng Nam bộ: Dấu ấn về nguồn
Thành hoàng làng trong tín ngưỡng dân gian người Việt.

Đình Việt Nam
Văn hóa làng xã Việt Nam


title: Gugney-aux-Aulx

text:
Gugney-aux-Aulx là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,67 km², dân số năm 1999 là 133 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 315 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gugney-aux-Aulx trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Phyllonorycter obscuricostella

text:
Phyllonorycter obscuricostella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Connecticut, Illinois, Kentucky, Pennsylvania, Maine và New York).

Sải cánh dài 6-6.5 mm.

Ấu trùng ăn Ostrya species, bao gồm Ostrya virginiana và Ostrya virginica. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup
Phyllonorycter at microleps.org

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Neogrotella

text:
Neogrotella là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Neogrotella confusa Barnes & Benjamin, 1922
 Neogrotella macdunnoughi Barnes & Benjamin, 1922
 Neogrotella spaldingi (Barnes & McDunnough, 1913)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Neogrotella at funet

Stiriinae


title: Psylliodes burangana

text:
Psylliodes burangana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Wang miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Vĩ cầm

text:
Vĩ cầm hay Vi-ô-lông, Tiểu Đề cầm là loại đàn có kích thước nhỏ nhất và có âm vực cao nhất trong họ vĩ cầm. Đàn gồm có bốn dây, mỗi dây cách nhau một quãng năm đúng. Vĩ cầm phát triển vào thế kỉ 16 ở Ý và tiếp tục được cải tiến trong suốt thế kỉ 18 và 19. Loại đàn dùng cho người lớn có chiều dài khoảng 60 cm, rộng khoảng 20 cm, và luôn có kèm một cây vĩ có dây làm bằng lông đuôi ngựa, loại cao cấp hơn có thể làm bằng vây của cá voi nhưng ngày nay thường được làm bằng chất liệu ni lông hóa học có tính đàn hồi và khả năng sử dụng cao hơn. Đàn được làm từ các loại gỗ khác nhau như gỗ phong, vân sam... còn dây đàn được làm bằng thép hoặc ni lông. Người chơi vĩ cầm tạo ra âm thanh nhờ kéo hoặc gẩy đàn bằng tay phải và bấm nốt bằng tay trái. Vĩ cầm được sử dụng trong nhiều thể loại nhạc, bao gồm nhạc cổ điển, nhạc Baroque, jazz, âm nhạc dân gian và cả nhạc rock.

Họ vĩ cầm còn có ba loại khác là: viola, cello và contrebasse

Lịch sử

Nhạc cụ dây ra đời sớm nhất chủ yếu được chơi bằng cách gẩy vào dây đàn (ví dụ như đàn lyre của Hi Lạp). Nhạc cụ dây dùng vĩ có lẽ bắt nguồn từ vùng đất Trung Á. Những người thuộc dân tộc Turk và Mông Cổ được xem như là những nhạc công đầu tiên sử dụng nhạc cụ dây dùng vĩ. Nhạc cụ của họ gồm hai dây, cả dây đàn và vĩ kéo đều làm từ lông đuôi ngựa. Nhạc cụ dây lan rộng đến Trung Quốc, Ấn Độ, Đế quốc Đông La Mã (Byzantine) và Trung Đông, sau đó được phát triển thành đàn erhu, đàn rebab, đàn lyra và đàn esraj.

Vĩ cầm bốn dây đầu tiên được cho là của Andrea Amati, sản xuất năm 1555 (các loại vĩ cầm khác xuất hiện sớm hơn và chỉ có ba dây, được gọi là violetta). Vĩ cầm lập tức trở nên phổ biến với những nhạc công đường phố cho đến giới quý tộc.

Những thợ làm đàn nổi tiếng nhất từ thế kỉ 16 đến thế kỉ 18 tập trung ở Brescia và Cremona, Ý, gồm có Dalla Corna, Micheli, Inverardi, Gasparo da Salò, Giovanni Paolo Maggini, Amati, Guarneri và Stradivari.

Ngày nay, các nhạc cụ từ thời hoàng kim của chế tác vĩ cầm, nhất là những cây đàn được làm bởi Stradivari và Guarneri del Gesù, được nhiều nghệ sĩ và các nhà sưu tầm săn lùng. Kỉ lục hiện nay là cây đàn Lady Blunt của Stradivari, được bán với giá 9.8 triệu bảng Anh vào ngày 20/6/2011.

Cấu tạo

Thân vĩ cầm hầu như được làm toàn bộ bằng gỗ. Một cây vĩ cầm truyền thống thường có mặt trước và mặt sau làm bằng gỗ vân sam, hai bên và cổ làm bằng gỗ thông. Hai mặt đàn thường được chế tạo thủ công. Để chế tạo mặt bên đàn, người ta hun nóng gỗ và uốn quanh các khuôn. Nhìn từ phía trước, thân vĩ cầm có thể chia làm ba bộ phận: phần trên và phần dưới nở rộng, phần giữa hẹp giới hạn bởi hai chữ C quay lưng vào nhau. Hai khe hình chữ S và tấm nâng nằm ở gần như chính giữa thân đàn. Phía trên thân đàn là cần đàn, tiếp đến là hộp chốt và cuộn xoắn ốc. Cần đàn, hộp chốt và cuộn xoắn thường được tạc từ một mảnh gỗ nguyên. Gắn liền với cần đàn và kéo dài xuống đến phần giữa của thân đàn là bàn phím. Bàn phím là một thanh gỗ, thường là gỗ thông, được đẽo cong về hai bên và được dán lên cần đàn. Nơi tiếp nối giữa bàn phím và hộp chốt có một mảnh gỗ nhô lên đỡ lấy dây đàn gọi là mấu. Hộp chốt gồm bốn chốt lên dây. Người ta thường dùng gỗ mun để làm các chốt lên dây, bàn phím và mấu, ngoài ra có thể dùng các loại gỗ khác có màu tối như hoàng dương hoặc hồng mộc. Chốt mắc dây gắn ở phần dưới thân đàn, thường được làm bằng gỗ mun hoặc các loại gỗ khác có màu tối, nhưng ngày nay có thể làm bằng nhựa hoặc các vật liệu tổng hợp. Chốt mắc dây vừa dùng để gắn dây với thân đàn, vừa có thể dùng để lên dây với biên độ hẹp và độ chính xác cao. Ngựa đàn là một mảnh gỗ hoặc nhựa nâng dây đàn lên khỏi mặt đàn, truyền dao động của dây đến cột trụ và thanh dọc bên trong. Ngựa đàn không bị gắn chặt vào thân đàn mà được các dây đàn giữ ở đúng vị trí. Các khe hình chữ S ở hai bên ngựa đàn, làm nhiệm vụ cho không khí đi vào và đi ra khỏi hộp đàn, tạo nên âm thanh. Ngoài ra các khe hình chữ S còn cho phép tiếp cận với những phần bên trong hộp đàn nếu cần sửa chữa. Bên trong vĩ cầm có hai bộ phận quan trọng: que chống và thanh dọc. Que chống bị kẹp giữa mặt trước và mặt sau của đàn, còn thanh dọc thì được dán lên phía trong của mặt trước, song song với dây đàn. Ngoài chức năng tăng cường sức chịu lực của mặt đàn, hai bộ phận trên còn có tác dụng truyền dao động của dây xuống hộp đàn.

Dây vĩ trước kia được làm từ ruột ngựa (hoặc trâu, bò, cừu). Ngày nay dây đàn có thể làm bằng ruột động vật, thép hoặc các vật liệu tổng hợp và được bọc ngoài bởi dây kim loại. Dây mi thường không được bọc ngoài và làm bằng thép trần hoặc được mạ vàng. Người chơi vĩ cầm thường phải thay dây khi nó không còn giữ được âm thanh và độ căng như ban đầu.

Theo truyền thống, vĩ được làm bằng gỗ còn dây vĩ làm từ lông đuôi ngựa, nhưng cũng có lúc lông nhân tạo được dùng để thay thế. Ngày nay, người ta còn dùng thủy tinh hữu cơ và sợi carbon để làm vĩ. Dây vĩ được phủ colophane (nhựa thông) định kì để làm tăng độ ma sát với dây đàn. Dây vĩ được kéo căng nhờ một con ốc gắn ở quai (bộ phận mà người chơi giữ lấy khi đang chơi đàn). Vĩ dành cho violin dài khoảng 29 inch (75 cm), rộng 3 cm và nặng khoảng 60 g (2.1 oz).

Kích cỡ

Vĩ cầm có nhiều kích cỡ khác nhau để phù hợp với người chơi đàn. Ngoài cỡ lớn nhất 4/4, còn có cỡ 3/4, 1/2, 1/4, 1/8, 1/10, 1/16, 1/32, thậm chí là 1/64. Đàn với kích cỡ nhỏ thường hiếm được sản xuất và chủ yếu là được đặt hàng riêng. Độ dài của riêng phần hộp đàn đối với cỡ 4/4 là khoảng 14 inch (35 cm), cỡ 3/4 là khoảng 13 inch (33 cm) và cỡ 1/2 là khoảng 12 inch (30 cm).

Lên dây đàn

Cao độ của các nốt trên vĩ cầm thường được điều chỉnh bằng cách vặn chốt hoặc dùng dụng cụ chỉnh gắn trên chốt mắc dây. Dây vĩ cầm được lên với cao độ sol - rê - la - mi. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, người chơi có thể lên dây không đúng với cao độ chuẩn, ví dụ dây sol được điều chỉnh lên một cung thành la. Cách lên dây không đúng chuẩn này được gọi là scordatura hoặc cross-tuning. Ví dụ như trong Danse Macabre của Saint-Saëns, đàn violin solo có dây mi được hạ thấp xuống thành mi giáng hoặc trong chương thứ ba của bản Contrast (Béla Bartók), dây mi cũng được hạ xuống thành mi giáng và dây sol được nâng lên thành sol thăng. Thông thường, người chơi lên dây la trước tiên (440 Hz) sau đó kéo hai dây liền một lúc để kiểm tra cao độ.

Kĩ thuật chơi đàn

Cách cầm đàn: Đặt đàn lên vai trái, để cằm lên trên miếng đỡ cằm (chinrest). Tay trái cầm vào cần đàn, làm nhiệm vụ bấm nốt, còn tay phải cầm vĩ. Có hai cách chơi đàn là kéo (arco) và gẩy (pizzicato).

Vĩ cầm không có phím như dương cầm hay ghi-ta nên người chơi phải nhớ chính xác vị trí các nốt trên dây qua việc luyện tập và luyện nghe thường xuyên. Người mới bắt đầu có thể dùng băng dính dán lên các vị trí nốt nhạc hoặc chấm bút xóa trắng lên cần đàn.

Các ngón tay được đánh số từ 1 đến 4, trong đó ngón trỏ là số 1, ngón giữa là số 2, ngón áp út là số 3 và ngón út là số 4. Số 0 dùng để chỉ dây buông. Thường thì các bản nhạc được đánh số ngón tay chỉ dẫn để tạo thuận lợi cho người chơi.

Vị trí của các thế tay trên cần đàn được gọi là thế bấm. Người mới bắt đầu thường học thế bấm thứ nhất trước tiên vì đây là thế bấm thông dụng nhất trong các loại đàn dây (tuy nhiên một số phương pháp dạy thế bấm thứ ba trước). Nốt thấp nhất trong hệ âm chuẩn là dây buông sol, nốt cao nhất trong thế một là si, hoặc với tay lên nửa cung thành nốt đô. Di chuyển ngón cái dọc cần đàn, bấm ngón 1 vào nốt thứ hai của thế bấm thứ nhất tức là chuyển lên thế hai, bấm ngón 1 vào nốt thứ ba của thế bấm thế nhất tức là chuyển lên thế ba... Chuyển từ thế bấm này sang thế bấm khác được gọi là chuyển thế (shifting). Người ta thường gọi tên các thế tay thấp hơn thế 7, các thế cao hơn thường không gọi tên. Thế tay cao nhất thực ra là thứ 15.

Kéo hoặc gẩy vào các dây buông tạo ra âm thanh khác so với những nốt bấm cùng cao độ. Ngoại trừ dây buông thấp nhất là sol, các dây buông khác thường bị tránh trong một số lối chơi cổ điển vì có âm thanh sắc hơn và không thể rung được. Trong một vài trường hợp, các nhà sọan nhạc cố ý sử dụng dây buông để tạo ra âm thanh đặc biệt hoặc dùng để chơi trong những đoạn nhạc có tốc độ nhanh. Dây buông cũng được kéo đồng thời với nốt bấm cùng cao độ để tăng âm lượng, nhất là khi chơi trong dàn nhạc giao hưởng.

Hợp âm là hai hay nhiều nốt được chơi cùng một lúc. Trong khi tay trái chặn các phím, tay phải kéo trên hai dây hoặc lướt qua các dây.

Âm bồi (harmonic)
 Tự nhiên: Dùng ngón tay đặt hờ lên 1 vị trí nhất định của dây đàn, kéo vĩ ta có âm bồi. Ký hiệu số 0 trên nốt. Vĩ cầm chơi được nhiều nhất 4 âm bồi trên mỗi dây.
 Nhân tạo: Dùng 1 âm bấm chính và 1 âm bấm hờ, tạo ra âm thứ 3 là âm bồi.
Khoảng cách giữa âm chính và âm hờ càng gần thì âm 3 càng cao.
 Khoảng cách giữa âm chính và âm hờ = một quãng 5 đúng thì âm bồi cách âm chính một quãng 8 đúng + một quãng 5 đúng.
 Khoảng cách giữa âm chính và âm hờ = một quãng 4 đúng thì âm bồi cách âm chính hai quãng 8 đúng.
 Khoảng cách giữa âm chính và âm hờ = một quãng 3 trưởng thì âm bồi cách âm chính hai quãng 8 đúng + một quãng 3 trưởng.
 Khoảng cách giữa âm chính và âm hờ = một quãng 3 thứ thì âm bồi cách âm chính hai quãng 8 đúng + một quãng 5 đúng.

Rung (vibrato) là một kĩ thuật của bàn tay và cánh tay trái. Ngón bấm phải di chuyển nhanh và nhẹ trên một quãng rất ngắn, làm cho các nốt ngân dài hay và truyền cảm hơn. Có hai cách rung là rung cổ tay và rung cánh tay. Thường thì các nghệ sĩ kết hợp giữa hai kiểu rung này để tạo ra sự đa dạng trong hiệu ứng âm thanh.

Ngoài ra, còn có các kĩ thuật kéo đàn khác như Legato, Collé, Ricochet, Sautillé, Martelé, Cog legno, Tremolo, Sordino (mute), Spiccato và Staccato...
 Legato: kéo liền tiếng đàn, ký hiệu vòng cung nối giữa các nốt
 Staccato: âm thanh sắc, gọn, ký hiệu dấu chấm trên nốt, khác với Staccato volante: có dấu legato dưới các nốt có chấm.
 Martele: nảy các nốt tốc độ không nhanh, cường độ mạnh vừa phải, ký hiệu dấu phẩy
 Sautile: nảy các nốt tốc độ nhanh, cường độ yếu, ký hiệu như Martele
 Santando: vung archet lên, cho nảy vài nốt trên dây đàn
 Portamento: nhấn từng nốt, cường độ đều nhau
 Trill: láy
 Tremollo: vê
 Con surdino: hãm, làm cho tiếng xa xăm, nhỏ yếu.
 Cog legno: dùng sống lưng cây vĩ hoặc cả sống lưng cùng dây vĩ đập vào dây đàn
 Marcato: sử dụng ở gốc archet
 Glissando: vuốt

Kĩ thuật gẩy trên dây đàn được gọi là pizzicato hoặc pizz.. Tay phải giữ chắc vĩ và gẩy bằng ngón giữa. Trong một vài trường hợp khi không thể gẩy bằng tay phải hoặc với mục đích trình diễn ấn tượng, các nghệ sĩ gẩy đàn bằng tay trái. Một ngón tay (thường là ngón giữa), bấm vào nốt cần chơi, còn ngón áp út hoặc ngón út làm nhiệm vụ gẩy. Ký hiệu gẩy bằng tay trái trong bản nhạc là một dấu cộng (+) ở phía trên hoặc ngay dưới nốt nhạc.

Chú thích

Xem thêm

 Cello
 Viola
 Contrabass
 Niccolò Paganini
 Stradivarius
Vĩ cầm 5 dây

Tham khảo

The Violin Forms of Antonio Stradivari, by Stewart Pollens (1992), London: Peter Biddulph. ISBN 0-9520109-0-9
Principles of Violin Playing and Teaching, by Ivan Galamian (1999), Shar Products Co. ISBN 0-9621416-3-1
The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques, by Patricia and Allen Strange (2001), University of California Press. ISBN 0-520-22409-4
The Violin: Its History and Making, by Karl Roy (2006), ISBN ISBN 978-1-4243-0838-5
 The Fiddle Book, by Marion Thede (1970), Oak Publications. ISBN 0-8256-0145-2
Latin Violin, by Sam Bardfeld, ISBN 0-9628467-7-5
The Cambridge Companion to the Violin, edited by Robin Stowell (1992), Cambridge University Press. ISBN 0-521-39033-8
The Violin Explained - Components Mechanism and Sound by James Beament (1992/1997), Clarendon Press. ISBN 0-19-816623-0
 Antonio Stradivari, his life and work, 1644-1737', by William Henry Hill; Arthur F Hill; Alfred Ebsworth Hill (1902/1963), Dover Publications. 1963. OCLC 172278. ISBN 0-486-20425-1An Encyclopedia of the Violin, by Alberto Bachmann (1965/1990), Da Capo Press. ISBN 0-306-80004-7Violin - And Easy Guide, by Chris Coetzee (2003), New Holland Publishers. ISBN 1-84330-332-9The Violin, by Yehudi Menuhin (1996), Flammarion. ISBN 2-08-013623-2The Book of the Violin, edited by Dominic Gill (1984), Phaidon. ISBN 0-7148-2286-8Violin-Making as it was, and is, by Edward Heron-Allen (1885/1994), Ward Lock Limited. ISBN 0-7063-1045-4Violins & Violinists, by Franz Farga (1950), Rockliff Publishing Corporation Ltd.Viols, Violins and Virginals, by Jennifer A. Charlton (1985), Ashmolean Museum. ISBN 0-907849-44-XThe Violin, by Theodore Rowland-Entwistle (1967/1974), Dover Publications. ISBN 0-340-05992-3The Early Violin and Viola, by Robin Stowell (2001), Cambridge University Press. ISBN 0-521-62555-6
 The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments by Roberto Regazzi, Bologna: Florenus, 1990. ISBN 88-85250-01-7The Violin, by George Dubourg (1854), Robert Cocks & Co.Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries, by Robin Stowell (1985), Cambridge University Press. ISBN 0-521-23279-1History of the Violin, by William Sandys and Simon Andrew (2006), Dover Publications. ISBN 0-486-45269-7The Violin: A Research and Information Guide, by Mark Katz (2006), Routledge. ISBN 0-8153-3637-3Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte'' by Flavio Dassenno, (2004) a complete survey of the brescian school defined by the last researches and documents.

Liên kết ngoài

 Templeton, David, ''Fresh Prince: Joshua Bell on composition, hyperviolins, and the future , Strings magazine, October 2002, No. 105.
 Young, Diana. A Methodology for Investigation of Bowed String Performance Through Measurement of Violin Bowing Technique. PhD Thesis. M.I.T., 2007.

Vĩ cầm
Nhạc cụ vĩ kéo
Nhạc cụ dây
Bài cơ bản dài trung bình
Phát minh của Ý
Giới thiệu thế kỷ 16
Nhạc cụ dân gian


title: Annavasal

text:
Annavasal là một thị xã panchayat của quận Pudukkottai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Annavasal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 128 mét (419 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Annavasal có dân số 7630 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Annavasal có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Annavasal, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Volvarina jimcordyi

text:
Volvarina jimcordyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: Trachymela biondii

text:
Trachymela biondii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Trachymela


title: Bono, Sassari

text:
Bono là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 130 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 50 km southvề phía đông của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.757 người và diện tích là 74,5 km².

Bono giáp các đô thị: Anela, Benetutti, Bonorva, Bottidda, Bultei, Nughedu San Nicolò, Oniferi, Orotelli.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sassari


title: Rosasco

text:
Rosasco là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Milan và khoảng 45 km về phía tây của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 691 người và diện tích là 19,8 km².

Rosasco giáp các đô thị sau: Caresana, Castelnovetto, Cozzo, Langosco, Palestro, Pezzana, Robbio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Laccophilus perplexus

text:
Laccophilus perplexus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Omer-Cooper miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: 4146 Rudolfinum

text:
4146 Rudolfinum (1982 DD2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 2 năm 1982 bởi Ladislav Brožek ở Klet. Nó được đặt theo tên Rudolfinum building in Praha.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: 22162 Leslijohnson

text:
22162 Leslijohnson (2000 WS123) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22162 Leslijohnson

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Conasprella lizarum

text:
Conasprella lizarum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conasprella, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

L
Động vật được mô tả năm 1992


title: Bellevue, Genève

text:
Bellevue là một đô thị thuộc bang Genève, Thụy Sĩ. Đô thị này toạ lạc dọc theo bờ bắc của hồ Genève và đã phát triển nhanh chónh trong hai thập kỷ qua do nội thị Genève thiếu đất. Đô thị này là nơi đóng trụ sở của Richemont và Đại học Webster.
Dân số năm 2007 là 2918 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Khu dân cư trên Hồ Genève


title: Chalepus erosus

text:
Chalepus erosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: Calgary

text:
Calgary là một thành phố phía nam của tỉnh Alberta, Canada. Đây là thành phố lớn nhất Alberta và lớn thứ ba của Canada tính theo dân số (theo kết quả điều tra dân số năm 2008). Vùng đô thị Calgary bao gồm Thành phố Calgary là vùng đô thị lớn thứ năm của Canada. Những người nói tiếng Anh dùng từ "Calgarian" để chỉ cư dân Calgary. Thành phố Calgary có địa hình đồi núi, cao nguyên, nằm cách dãy Thạch Sơn (Rockies) của Canada khoảng 80 km, cách thủ phủ Edmonton khoảng 299 km về phía nam và cách biên giới Canada - Hoa Kỳ khoảng 240 km về phía bắc.

Thành phố Calgary nổi tiếng ở Canada về các môn thể thao mùa đông và các tour du lịch sinh thái với một số vùng nghỉ mát gần thành phố. Năm 1988, Calgary đã tổ chức thành công Thế vận hội Mùa đông, trở thành thành phố đầu tiên ở Canada giữ cương vị chủ nhà của đại hội thể thao này. Nhân dịp này, một sân trượt băng tốc độ cao đã được xây dựng trong khuôn viên Đại học tổng hợp Calgary. Đây được xem là sân trượt băng trong nhà nhanh nhất thế giới.

Khí hậu

Kinh tế

Nền kinh tế của Calgary chủ yếu tập trung vào ngành công nghiệp dầu khí. Ngoài ra thì các ngành nông nghiệp, du lịch, và các ngành công nghiệp công nghệ cao cũng đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế nhanh chóng của thành phố.

Calgary là nơi tập trung nhiều trụ sở của các công ty lớn ở Canada và thẽ giới, nhất là các công ty năng lượng. Hơn 80% công ty dầu khí và hơn 60% các công ty than hiện đang hoạt động tại Canada đặt tổng trụ sở tại Calgary. Các công ty năng lượng lớn bao gồm BP Canada, Canadian Natural Resources Limited, Cenovus Energy, Encana, Imperial Oil, Suncor Energy, Shell Canada, TransCanada, và Nexen.

Giáo dục

Hệ thống giáo dục đại học và sau đại học của Thành phố rất phát triển với nhiều trường cao đẳng, đại học và dạy nghề. Các cơ sở đạo tào gồm có Đại học tổng hợp Calgary (University of Calgary) thành lập năm 1966, Đại học Mount Royal (Mount Royal University) thành lập năm 1911, Học viện công nghệ Nam Alberta (SAIT - South Alberta Institute of Technology), Trường Bow Valley (Bow Valey's College), Trường nghệ thuật và thiết kế Alberta (ACAD - Alberta College of Art & Design), Trường đại học Ambrose (Ambrose University College) - trường tư thục Cơ-đốc giáo, và Trường đại học Thánh Maria (St. Mary's University College) - trường tư thục Công giáo. Ngoài ra, Thành phố Calgary còn có cơ sở chi nhánh của Đại học tổng hợp Lethbridge (cơ sở chính tại Thành phố Lethbridge, Alberta) và Đại học tổng hợp DeVry (cơ sở chính tại Chicago, bang Michigan, Hoa Kỳ).

Cơ sở hạ tầng

Giao thông
Sân bay quốc tế Calgary (YYC), là sân bay chính tọa lạc khoảng 17 km (11 dặm) về phía đông bắc của trung tâm thành phố Calgary, là trung tâm vận chuyển hàng không và hàng hóa của khu vực trung tâm và miền tây của Canada. Sân bay quốc tế Calgary còn được ghi nhận là một trong số 4 sân bay bận rộn nhất Canada, với nhiều chuyến bay thẳng thường lệ đến các thành phố lớn của Canada, Hoa Kỳ, Châu Âu, Châu Á, Mexico và vùng biển Ca-ri-bê

Lễ hội

Thành phố Calgary có rất nhiều lễ hội thường niên như Calgary Stampede (được mệnh danh là "cuộc trình diễn ngoài trời lớn nhất thế giới" - "the greatest outdoor show on Earth"), Lễ hội âm nhạc dân gian (Folk Music Festival), Lễ hội Tử đinh hương (Lilac Festival), Liên hoan những cây bút quốc tế Banff-Calgary (Banff-Calgary International Writers Festival), Carifest (lễ hội Caribe lớn thứ tư ở Canada).

Vào năm 2007, Tạp chí Forbes công bố danh sách khảo sát Mercer về các thành phố sạch nhất trên thế giới, trong đó Calgary được xếp hạng nhất.

Chú thích

Alberta
Thành phố của Canada


title: Noailhac, Corrèze

text:
Noailhac là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Andrena oblita

text:
Andrena oblita là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1967


title: 18395 Schmiedmayer

text:
18395 Schmiedmayer (1992 SH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 9 năm 1992 bởi L. D. Schmadel và F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18395 Schmiedmayer

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Atarba fiebrigi

text:
Atarba fiebrigi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 11378 Dauria

text:
11378 Dauria là một tiểu hành tinh vành đai chính. Được phát hiện ngày 17 tháng 09 năm 1998 bởi Chương trình nghiên cứu đối tượng gần Trái Đất của đài thiên văn Lowell (LONEOS) ở trạm Anderson Mesa. Nó được đổi tên cho nhà thiên văn học nghiệp dư Florida Tippy D'Auria (sinh năm 1935).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 JPL Small-Body Database Browser 11378 Dauria (1998 SV60)
 Alphabetical list of minor planet names (ASCII) (Minor Planet Center)

011378
011378
Tiểu hành tinh được đặt tên
19980917


title: Diadasina riparia

text:
Diadasina riparia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ducke mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Diadasina
Động vật được mô tả năm 1907


title: Blain

text:
Blain là một xã trong vùng hành chính Pays de la Loire, thuộc tỉnh Loire-Atlantique, quận Châteaubriant, tổng Blain. Tọa độ địa lý của xã là 47° 28' vĩ độ bắc, 01° 45' kinh độ đông. Blain nằm trên độ cao trung bình là 23 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 7 mét và điểm cao nhất là 44 mét. Xã có diện tích 101,72 km², dân số vào thời điểm 1999 là 7733 người; mật độ dân số là 76 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Rebrişoara, România
  Wootton-Bassett, Vương quốc Anh
  Alcoutim, Bồ Đào Nha

Địa điểm tham quan
 Cảng Blain cạnh Canal de Nantes à Brest
 Lâu đài Groulais
 Nhà thờ Saint-Roch (thế kỉ 15)

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Hưng Nghiệp

text:
Hưng Nghiệp (chữ Hán giản thể: 兴业县, bính âm:, Xīngyè Xiàn, âm Hán Việt: Hưng Nghiệp huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Ngọc Lâm, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1.486,7 km², dân số năm 2002 là 660.000 người. Về mặt hành chính, huyện Hưng Nghiệp được chia ra các đơn vị hành chính gồm 13 trấn và 0 hương.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây
Ngọc Lâm


title: 2398 Jilin

text:
2398 Jilin (1965 UD2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 10 năm 1965 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nanking.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2398 Jilin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1965


title: Epeolus aureovestitus

text:
Epeolus aureovestitus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dours mô tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1873


title: Eulaema bomboides

text:
Eulaema bomboides là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Eulaema
Động vật được mô tả năm 1923


title: Crepipatella dilatata

text:
Crepipatella dilatata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calyptraeidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 60 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 66 m.

Chú thích

Tham khảo

Crepipatella


title: Fontegreca

text:
Fontegreca là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 70 km về phía bắc của Napoli và khoảng 45 km về phía tây bắc của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 866 người và diện tích là 9,6 km².

Fontegreca giáp các đô thị: Capriati a Volturno, Ciorlano, Gallo Matese, Prata Sannita.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Périgneux

text:
Périgneux là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Nguyễn Danh Nho

text:
Nguyễn Danh Nho (1638 - 1699), hiệu là Sằn Hiên, là danh sĩ và là quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Ông là người xã Nghĩa Phú (tục gọi là làng Xưa); hiện nay là thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương.

Năm Canh Tuất (1670), đời vua Lê Huyền Tông, Nguyễn Danh Nho thi đỗ Tiến sĩ, được giữ chức Tả ti giám, Hiến sát sứ; sau thăng đến Bồi Tụng hữu thị lang, tước Nam.

Năm Tân Mùi (1691) đời vua Lê Hy Tông, ông được sung vào sứ bộ đi sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc). Khi đi đến Giang Nam, ông đã sao lục văn bia Tuệ Tĩnh (1330-?), là người cùng làng, là thiền sư và là ông tổ ngành dược Việt Nam) rồi cho khắc lên đá mang về nước. Song đến địa phận giáp giới giữa Văn Thai và Nghĩa Phú thì thuyền chở bia bị đắm. Mọi người cho là đắc địa nên dựng bia tại nơi bia bị chìm, nay là đền Bia, xã Cẩm Văm (Cẩm Giàng) .

Năm Kỷ Mão (1699), Nguyễn Danh Nho mất lúc 61 tuổi, được truy tặng chức Công bộ Tả thị lang, tước Tử.

Sinh thời, ông nổi tiếng là người thông minh, nhớ dai, văn hay, chữ đẹp; được suy tôn là Dật tiên (ông tiên cao siêu), Quyển lòng (con rồng uốn khúc). Hiện nay nhà thờ và bia ký về Nguyễn Danh Nho vẫn còn tại xã Nghĩa Phú.

Tác phẩm
Tác phẩm của ông hiện còn 12 bài thơ chữ Hán chép trong Toàn Việt thi lục do Lê Quý Đôn biên tập. Thơ ông chủ yếu là thơ vịnh cảnh vật, thù tạc trên đường đi sứ. Dưới đây tuyển một bài:

Trùng tên
Trong lịch sử Việt Nam có một người cùng mang tên là Nguyễn Danh Nho (1650 - 1680). Ông là người xã Lũng Sơn, huyện Tiên Du (nay thuộc thị trấn Lim, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh); làm quan trải đến chức Đông các Đại học sĩ. Có tài liệu ghi sau này ông đổi tên là Nguyễn Nho Tông.

Nguồn tham khảo
Trần Thị Băng Thanh, Văn học thế kỷ XV-XVII. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2004.
Địa chí Hải Dương (bản điện tử)

Chú thích

Người Hải Dương
Quan lại nhà Lê trung hưng
Nhà thơ Việt Nam thời Lê trung hưng
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Tử tước truy phong Việt Nam
Nam tước nhà Lê trung hưng


title: Paradonus illinoiensis

text:
Paradonus illinoiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Stibick miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Paradonus


title: Scissurella kaiserae

text:
Scissurella kaiserae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Scissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scissurella


title: Nomorhamphus megarrhamphus

text:
Nomorhamphus megarrhamphus là một loài cá thuộc họ Hemiramphidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Nguồn
 Kottelat, M. 1996. Dermogenys megarramphus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Dermogenys
Cá nước ngọt Indonesia
Nomorhamphus
Động vật được mô tả năm 1982


title: Anthophora amegilloides

text:
Anthophora amegilloides là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 2000


title: Campo Ligure

text:
Campo Ligure là một đô thị ở tỉnh Genova thuộc vùng Liguria, nằm ở vị trí cách khoảng 25 km về phía tây bắc của Genova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.103 người và diện tích là 23,8 km².

Campo Ligure giáp các đô thị sau: Bosio, Masone, Rossiglione, Tiglieto.

Các điểm tham quan
 Giardino Botanico Montano di Pratorondanino

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.campo-ligure.ge.it/

Đô thị Thành phố đô thị Genova


title: Portland, Victoria

text:
Portland là một thành phố ở bang Victoria, Úc, cách thủ phủ Melbourne khoảng 362 km về phía tây. Thành phố có dân số 10.900 người (năm 2018). Đây là trung tâm thành thị chính của Shire of Glenelg. Portland nằm bên vịnh Portland.

Địa lý

Khí hậu
Portland có khí hậu Địa Trung Hải giáp ranh với khí hậu đại dương (phân loại khí hậu Köppen Csb/Cfb). Vị trí ven biển của thành phố giúp điều hòa nhiệt độ trong mùa hè. Portland có lượng mưa vừa phải vào mùa đông.

Tham khảo

Đọc thêm

 Jan Critchett, (1990), A distant field of murder: Western district frontiers, 1834–1848, Melbourne University Press (Carlton, Vic. and Portland, Or.)
 Ian D Clark (1990) Aboriginal languages and clans: An historical atlas of western and central Victoria, 1800–1900, Dept. of Geography & Environmental Science, Monash University (Melbourne),
 Ian D Clark (1995), Scars in the landscape: A register of massacre sites in western Victoria, 1803–1859, Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander Studies (Canberra),
 Ian D Clark (2003) That's my country belonging to me' – Aboriginal land tenure and dispossession in nineteenth century Western Victoria, Ballarat Heritage Services, Ballarat.
 The Gunditjmara People with Gib Wettenhall, (2010) The People of Budj Bim: Engineers of aquaculture, builders of stone house settlements and warriors defending country, em Press, Heywood (Victoria)
 E Noel T Henry (2016), The First 8 Years: A History of the Portland Municipal Council, 1855–1863 (Glen Iris, Victoria)

Liên kết ngoài

 Glenelg Shire Council
 Port of Portland
 Portland Business

Bang Victoria
Portland, Victoria
Thành phố của Úc


title: Colletes robertsonii

text:
Colletes robertsonii là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1896


title: Luperodes felix

text:
Luperodes felix là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Halictus laticephalus

text:
Halictus laticephalus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1984


title: Reitterelater fulvus

text:
Reitterelater fulvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Reitterelater


title: Pittonotus theseus

text:
Pittonotus theseus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1817.

Chú thích

Tham khảo

Pittonotus


title: Phragmipedium vittatum

text:
Phragmipedium vittatum là một loài phong lan đặc hữu tây trung bộ và đông nam bộ Brasil.

Hình ảnh

Tham khảo

vittatum


title: Eucera stretchii

text:
Eucera stretchii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1878


title: Ceratina demotica

text:
Ceratina demotica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Baker mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 2002


title: Oreomela rufipes

text:
Oreomela rufipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Oreomela


title: Pirenella alata

text:
Ốc dạ dài (Pirenella alata) là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Potamididae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pirenella


title: Marilia mexicana

text:
Marilia mexicana là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Marilia


title: Ama Kông

text:
Ama Kông (1910–2012) có tên khai sinh là Y Prông Êban, tên Lào là Khăm Proong, vì có con đầu lòng tên Kông nên theo luật tục gọi là Ama Kông có nghĩa là cha thằng Kông. Ama Kông là người dân tộc M’Nông, sinh năm 1910 (theo lời gia đình và khai sinh thì sinh năm 1917), tại bản Đôn, xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk, là một người săn voi và thuần dưỡng voi rừng nổi tiếng của Việt Nam. Ama Kông là người săn được nhiều voi nhất ở Việt Nam (298 con).

Thời thơ ấu

Ông là cháu của "vua săn voi" – Khun Ju Nốp. Năm 13 tuổi, Ama Kông đã làm thợ phụ trong đoàn săn voi, đến năm 17 tuổi trở thành thợ chính. Trong chuyến đi này, ông đã bắt được năm con voi. Một chuyến đi săn của ông thường kéo khoảng 2 tuần, nhưng cũng có khi kéo dài đến trên 30 ngày.

Thanh niên
Năm 17 tuổi, ông trở thành thợ chính và ngay trong chuyến săn đầu tiên, Ama Kông đã bắt được năm con voi. Do không có con nên vua săn voi Khun Ju Nốp đưa Amakông và H'Nố về nuôi từ nhỏ, lớn lên thì cho lấy nhau dù cùng huyết thống. Luật tục quy định lấy nhau cùng huyết thống là điều cấm kỵ nhưng ba anh em Y Ki, Y Leo có và danh giá nhất vùng. Họ sợ nếu con lấy người ngoài thì của cải bị phân tán. Họ gả con cho nhau để của cải không vào tay người ngoại tộc. Ông còn là tay chơi nổi tiếng: Tay không bắt bò rừng, biết thổi tù và, chơi giỏi nhiều nhạc cụ, khiến các sơn nữ mê mẩn. Ông cũng được biết là người mê cờ bạc từng bán voi lấy tiền. Vào những năm 1959, 1960, ông đi máy bay từ Buôn Ma Thuột đến Sài Gòn đánh bạc chỉ 3 ngày và thua bạc hết cả con voi trị giá 40.000 đồng. Số tiền đó đủ làm 10 căn nhà sàn dài bằng gỗ tốt. Theo những bức ảnh thời thanh niên của ông cũng như những người mô tả thì thời thanh niên ông cao lớn, vạm vỡ, đẹp trai, giàu có, sống phóng túng, hoang dã, dữ dội, và đào hoa.

Thời điểm săn bắt mạnh nhất
Người vợ đầu của ông mất vào năm 1941 do chứng hậu sản, theo tục nối dây, em gái của H'Nố là H'Hốt thay chị làm vợ ông. Sống với nhau một thời gian, cuộc hôn nhân này bị đỗ vỡ do H'Hốt không đồng ý cho Amakông lấy vợ lẻ. Theo luật tục của người M'Nông, khi người chồng muốn bỏ vợ và ngược lại, ngoài việc phải nộp phạt cho làng, anh ta phải để lại toàn bộ của cải cho vợ nuôi con. Thế nên khi quyết định lấy người vợ thứ 3, Amakông bước ra khỏi nhà với hai bàn tay trắng. Ông tiếp tục làm nghề săn bắt voi trong rừng, trở thành vua Voi của Cao Nguyên trung phần. Ông từng tặng voi cho vua Thái Lan, vua Lào cũng như từng đi săn voi với Hoàng đế Bảo Đại và từng tặng một con voi trắng cho Tổng thống Ngô Đình Diệm, sau đó ông được tặng lại 3 khẩu súng và rất nhiều tiền bạc. Ama Kông cũng được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giấy khen kèm khoản tiền thưởng 50 nghìn đồng, do thành tích góp voi cho kháng chiến vào năm 1954. Người vợ thứ ba cũng không được nhắc đến nhiều, chỉ biết rằng ông 75 tuổi thì góa vợ. Những năm 1990, Ama Kông khi đã ngoài 80 tuổi, trong một lần dạo chơi ở buôn khác, tình cờ quen một cô gái mới 25 tuổi tên là H’Khăm. Ông đã đưa cô này về ra mắt buôn làng, chính thức kết duyên vợ chồng.

Chuyến đi săn cuối cùng

Rừng Tây Nguyên ngày càng thu hẹp, không gian cho các loài động vật trong rừng ngày càng lùi xa. Chính phủ cấm săn bắt và bắn các động vật rừng. Voi rừng cũng không nằm trong ngoại lệ đó. Trong chuyến đi săn cuối cùng vào năm 1996 Ama Kông bắt được bảy con voi, sau đó dũng sĩ săn voi rừng số 1 Tây Nguyên đã chuyển nghề sang làm huấn luyện voi cho rừng quốc gia Yok Đôn. Ông bước vào mối tình thứ 4 với một người vợ trẻ, mỗi lần đi bước nữa ông để lại của cải cho con cái. Khi lấy người vợ 4, Ama Kông không đất đai, không nhà cửa, chỉ có tay trắng. Đám cưới không giết trâu, giết bò, lúc đó chỉ làm con gà. Lễ buộc dây buộc chân không có vòng vàng vòng bạc, lấy dây rừng làm tượng trưng.

Rạng sáng ngày 3/11/2012, Ama Kông mất ở tuổi 103. Ông có 21 người con, 118 cháu, chắt. Ama Kông còn nổi tiếng với bài thuốc gia truyền, tráng dương, bổ thận được nhiều người ca ngợi.

Chú thích

Tham khảo
Ama Kông – "Vua voi trăm tuổi"

Buôn Đôn
Người M'Nông
Người thọ bách niên Việt Nam
Sinh năm 1917
Sinh năm 1910
Mất năm 2012


title: Phạm Ngộ

text:
Phạm Ngộ (chữ Hán: 范悟, hay Phạm Tông Ngộ, ? - ?); hiệu: Liêu Khê; là nhà thơ và là quan nhà Trần trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Phạm Ngộ là người làng Kính Chủ, huyện Giáp Sơn; nay là xã Hoành Sơn, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương.

Ông nguyên họ Chúc, tên Kiên; sau Trần Nhân Tông (ở ngôi: 1285-1293) cho rằng họ Chúc không phải là họ lớn, mới cho đổi thành họ Phạm, còn tên Kiên vì trùng với tên Phán thủ Huệ Nghĩa nên đổi thành Ngộ.

Theo tài liệu thì ba cha con ông đều hay thơ. Cha (không rõ tên) là nhà sư ở Phù Thạch (Hà Tĩnh), anh là Phạm Mại (hay Phạm Tông Mại), làm quan đồng thời với ông .

Không rõ Phạm Ngộ có thi đỗ gì không, chỉ biết khi Trần Nhân Tông xuất gia (Kỷ Hợi, 1299), Phạm Ngộ và Phạm Mại đều được cử làm Thị nội học sinh để theo hầu .

Dưới triều Trần Minh Tông (ở ngôi: 1314-1323), ông được điều động làm Tri thẩm hình viện sự, sau lần lượt thăng các chức: Tả ty lang trung, Tri chính sự, đồng Tri thượng thư tả ty sự.

Ông làm quan nổi tiếng ngay thẳng, thanh liêm và cẩn trọng .

Tác phẩm
Tác phẩm của Phạm Ngộ hiện chỉ còn 8 bài thơ chép trong Toàn Việt thi lục và Việt âm thi tập.

Thơ Phạm Ngộ là loại thơ ít lời nhiều ý, ít nói thẳng tâm sự của mình ra, mà dùng hình ảnh, dùng cảnh vật để nói thay. Những hình ảnh nhà thơ sử dụng đều giàu sức biểu cảm, gợi thi hứng rất nhiều. Nhìn chung, thơ ông tự nhiên, đôn hậu, trong sáng như hầu hết những cây bút tiêu biểu trong dòng thơ thời Lý-Trần .
Giới thiệu một bài:

Sách tham khảo
 Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư (Tập 2). Nhà xuất bản Khoa học Xã hội. 1985.
 Nguyễn Huệ Chi, mục từ "Phạm Ngộ" in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
 Nguyễn Đăng Na (chủ biên), Văn học thế kỷ X-XV, mục từ "Phạm Ngộ". Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2004.
 Nhiều người soạn, Từ điển bách khoa Việt Nam, mục từ "Phạm Ngộ"

Chú thích

Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Quan lại nhà Trần
Nhà thơ Việt Nam thời Trần


title: Kagal

text:
Kagal là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Kolhapur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Kagal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 553 mét (1814 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kagal có dân số 23.775 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kagal có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Kagal, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Adana

text:
Adana (tiếng Hy Lạp: Ἄδανα Adhana; tiếng Armenia: Ադանա Adana) là một thành phố tự trị (büyük şehir) đồng thời cũng là một tỉnh (il) của Thổ Nhĩ Kỳ, diện tích 14.030 km², nằm ở khu vực Địa Trung Hải ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ. Tỉnh này giáp Mersin về phía tây, Hatay về phía đông nam, Osmaniye về phía đông, Kahramanmaraş về phía đông bắc, Kayseri về phía bắc, và Niğde về phía tây bắc. Với dân số 2.165.595 người vào năm 2014, đây là thành phố đông dân thứ 6 tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Adana nằm ở trung tâm của Çukurova, một vùng địa lý kinh tế và văn hóa khu vực bao gồm các tỉnh Mersin, Adana, Osmaniye và Hatay. Sân bay Adana Şakirpaşa cách trung tâm thành phố 3,5 km.

Vùng đô thị Adana, Mersin với dân số 2.870.000 người, trải dài hơn 100 km từ đông sang tây và 25 km từ Bắc vào Nam; bao gồm các thành phố Mersin, Tarsus, Adana và Ceyhan. Đây là vùng đô thị lớn thứ tư tại Thổ Nhĩ Kỳ và một trong những trung tâm hàng đầu của đất nước nyaf về thương mại và văn hóa.

Phát triển đô thị
Trung tâm của tỉnh Adana ban đầu là cụm đô thị Adana, được thành lập năm 1986, tương ứng với các huyện Seyhan, Yüreğir, Çukurova, Sarıçam và Karaisalı, trong đó Seyhan là khu trung tâm của thành phố trong khi các huyện còn lại là vùng ngoại ô. Từ năm 2012, Thổ Nhĩ Kỳ thông qua luật, công nhận các tỉnh có dân số trên 750.000 người là những đại đô thị, có ranh giới đô thị trùng với ranh giới của tỉnh.

Các huyện
Adana được chia thành 15 huyện hành chính:

 Aladağ
 Ceyhan
 Çukurova
 Feke
 İmamoğlu
 Karaisalı
 Karataş
 Kozan
 Pozantı
 Saimbeyli
 Sarıçam
 Seyhan
 Tufanbeyli
 Yumurtalık
 Yüreğir

Khí hậu

Địa điểm lịch sử
 Di tích Yumurtalık - Yumurtalık
 Di tích Anavarza - Kozan/Dilekkaya
 Di tích Şar - Tufanbeyli/Şar
 Di tích Mağarsus - Karataş

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Adana Governorship
 Đô thị Adana
 Một vài bức ảnh về tỉnh lỵ

Tỉnh Adana
Thành phố của Thổ Nhĩ Kỳ


title: Marina Mikhailovna Raskova

text:
Marina Mikhailovna Raskova (tiếng Nga: Марина Михайловна Раскова) (1912-1943) là một nữ phi công và hoa tiêu Liên Xô nổi tiếng. Trong Chiến tranh giữ nước vĩ đại, cô là người thành lập và chỉ huy lực lượng phi công chiến đấu nữ của Hồng quân. Raskova là một trong những phụ nữ đầu tiên được tặng thưởng danh hiệu cao quý Anh hùng Liên bang Xô viết.

Tiểu sử và sự nghiệp

Trước chiến tranh
Marina Raskova sinh ngày 28 tháng 3 năm 1912 tại Moskva. Ban đầu cô là học viên tại Nhạc viện Moskva nổi tiếng nhưng đến năm 1932 cô bắt đầu chuyển sang học nghề hoa tiêu tại Học viện không quân Zhukovsky và năm 1933 Raskova trở thành nữ hoa tiêu đầu tiên của Không quân Xô viết. Sau khi tốt nghiệp năm 1935, Raskova tiếp tục ở lại học viện với tư cách huấn luyện viên đầu tiên là phụ nữ của Học viện Zhukovsky. Trong thời gian này cô cũng bắt đầu tham gia nhiều chuyến bay nổi tiếng trong vị trí hoa tiêu và phi công.

Chuyến bay nổi tiếng nhất của Raskova có lẽ là chuyến bay của chiếc Ant-37 mang tên Rodina (tiếng Nga có nghĩa là "Đất mẹ") vào ngày 24 và 25 tháng 9 năm 1938. Cô là hoa tiêu trong phi hành đoàn ba người, hai nữ phi công còn lại là Polina Osipenko và Valentina Grizodubova. Mục tiêu của chuyến bay là lập kỷ lục thế giới về một chuyến bay thẳng không nghỉ của nữ. Hành trình theo kế hoạch là từ thủ đô Moskva đến thành phố Komsomolsk ở vùng Viễn Đông của Liên Xô. Tổng cộng, phi hành đoàn nữ này đã bay liên tục trong 26 giờ 29 phút trên quãng đường liên tục dài 5947 km và hoàn thành mục tiêu lập kỷ lục thế giới mới. Tuy nhiên thử thách thực sự của Raskova lại là quãng thời gian 10 ngày sau đó, do tầm nhìn hạn chế phi hành đoàn đã không thể tìm được sân bay và buộc phải hạ cánh khẩn cấp xuống một vùng rừng Taiga. Theo thiết kế thì buồng lái của hoa tiêu tách biệt hoàn toàn với buồng lái của phi công và dễ gặp nguy hiểm khi máy bay phải hạ cánh khẩn cấp, vì vậy Marina Raskova đã phải nhảy dù trước khi máy bay chạm đất mà không kịp mang theo thức ăn, nước uống và dụng cụ thiết yếu. Khi xuống đến mặt đất cô đã phải mất đến 10 ngày để tìm thấy đoàn cứu hộ và hai người còn lại trong phi hành đoàn. Nhờ thành tích này, cả ba người đã được phong danh hiệu Anh hùng Liên bang Xô viết ngày 2 tháng 11 năm 1938. Trước Chiến tranh giữ nước vĩ đại thì đây là ba người phụ nữ đầu tiên và duy nhất được tặng thưởng danh hiệu này.

Chiến tranh vệ quốc vĩ đại
Khi Chiến tranh Xô–Đức bùng nổ, có rất nhiều phụ nữ có khả năng lái máy bay đã tình nguyện nhập ngũ. Tuy không có điều luật nào cấm phụ nữ tham gia chiến đấu trong lực lượng không quân nhưng họ thường không được khuyến khích và ít khi được giao nhiệm vụ. Marina Raskova đã dùng uy tín của mình với tư cách là một Anh hùng và giảng viên tại Học viện không quân để thuyết phục các lãnh đạo Liên xô cho thành lập các đơn vị không quân chiến đấu nữ. Trong các đơn vị này, nữ giới không chỉ đảm nhiệm vị trí phi công mà còn cả vị trí thợ máy và đội ngũ hỗ trợ bay. Nhờ sự vận động tích của Marina Raskova, ngày 8 tháng 10 năm 1941, Stalin đã ký quyết định số 0099 của Ủy ban Nhân dân Quốc phòng, thành lập các trung đoàn hàng không nữ. Nhân sự cho các trung đoàn được tuyển chọn từ các đơn vị thuộc Không quân Hồng quân, Hàng không Dân sự và OSOAVIAKhIM.

Các quân nhân nữ tình nguyện được tập trung huấn luyện tại Đoàn Hàng không nữ số 122 (), sau đó được phân bổ đưa về thành lập bộ khung 3 trung đoàn không quân chiến đấu nữ, với các phiên hiệu như sau:

 Trung đoàn không quân tiêm kích số 586 (), biên chế máy bay Yak-1, đóng căn cứ ở Engels
 Trung đoàn không quân ném bom số 587 (), biên chế máy bay Su-2, đóng căn cứ ở Kamenka
 Trung đoàn không quân ném bom đêm số 588 (), biên chế máy bay U-2, đóng căn cứ ở Engels.

Trung đoàn 586 chính thức tham chiến đầu tiên ngày 16 tháng 4 năm 1942, sớm nhất trong số ba trung đoàn. Tổng cộng các phi công trong trung đoàn đã tham gia 4.419 phi vụ bay, 125 trận không chiến và tiêu diệt 38 máy bay địch. Chỉ huy trung đoàn là Tamara Kazarinova và Aleksandr Gridnev.

Trung đoàn 588 là đơn vị nổi tiếng nhất trong số ba trung đoàn bay nữ và được lãnh đạo bởi Yevdokia Bershanskaya. Trung đoàn đã thực hiện tổng cộng hơn 24.000 phi vụ ném bom tính cho đến cuối cuộc chiến bằng những chiếc máy bay hai tầng cánh cổ lỗ Polikarpov Po-2.

Đích thân Marina Raskova chỉ huy Trung đoàn 587. Sau khi cô hy sinh năm 1943, người thay thế vị trí chỉ huy là Valentin Markov. Trung đoàn tuy được dự định trang bị máy bay Su-2, nhưng về sau lại được trang bị bằng máy bay Pe-2 mạnh hơn và tốt hơn. Đơn vị đã thực hiện tổng cộng 1.134 phi vụ và ném tổng cộng hơn 980.000 tấn bom xuống các vị trí của quân đội Đức Quốc xã.

Ngày 4 tháng 1 năm 1943, trong khi chuẩn bị hạ cánh xuống căn cứ sau khi hoàn thành nhiệm vụ, máy bay của Raskova gặp tai nạn do thời tiết xấu và cô đã hy sinh. Raskova được tổ chức lễ tang theo nghi thức nhà nước và được an táng tại Quảng trường Đỏ.

Chú thích

Tham khảo
 Reina Pennington, Wings, Women & War: Soviet Airwomen in World War II Combat, University Press of Kansas, 2002
 Tiểu sử Marina Raskova (tiếng Nga)

Anh hùng Liên Xô
Phi công Liên Xô
Phi công tử nạn
Sĩ quan Liên Xô


title: Mashimaro

text:
Mashimaro là một nhân vật hoạt hình khá phổ biến ở Hàn Quốc có hình dáng như một con thỏ béo. Mashimaro được thiết kế bởi Kim Jae In và Jang Mi Yeong, vào tháng 6 năm 2000, và xuất hiện trên những sêri Flash(thường không có đối thoại) trên internet. Tuy nhiên Mashimaro xuất hiện nhiều hơn trên các hàng lưu niệm, giống như Hello Kitty. Các hàng lưu niệm của Mashimaro có thể tìm thấy ở internet, hay ở mọi cộng đồng người Hàn.

Hầu hết những flash hoạt hình của Mashimaro theo kiểu hài toilet. Do đó Mashimaro thường được vẽ cùng với cái hút cống cắm ở trên đầu. Đối nghịch với những nhân vật dễ thương và ngoan ngoãn, như Hello Kitty, Mashimaro được miêu tả là một nhân vật phá cách, thường dùng vũ lực để đạt được mục đích.

Cái tên "Mashimaro" đến từ cách đọc tiếng Hàn Quốc của từ "marshmallow"(nghĩa là kẹo dẻo).

Nhân vật trong phim

Boogaloo & Boomba

Pista & Pistachi

Mero

Noonoo

Piyoz

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Complete Mashimaro Series  (English)
 Mashimaro Episodes 1 to 7
 Official Site
 AsiaFinest MashiMaro

Korean culture
Brands
Fictional rabbits
Nhân vật hoạt hình Hàn Quốc
Văn hóa Triều Tiên


title: Ngọc Bảo

text:
Tài tử Ngọc Bảo (tên đầy đủ: Bùi Ngọc Bảo, 8 tháng 2 năm 1926 - 4 tháng 5 năm 2006) là một ca sĩ người Việt Nam dòng nhạc tiền chiến, nổi tiếng từ thập niên 1940. Danh hiệu "Tài tử" được gắn liền với tên ông do vào năm 1951, ông là người Việt Nam đầu tiên được hãng đĩa Pathé-Marconi mời sang Pháp thu 20 bài hát cùng dàn nhạc Guy Théven.

Cuộc đời
Tài tử Ngọc Bảo cho biết ông sinh năm 1926 (có nguồn lại đề năm 1925) tại làng Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội, có cha là ông Bùi Xuân Thắng, chủ bút báo Đông Pháp. Ông chịu ảnh hưởng từ mẹ là bà Nguyễn Thị Quy - người hát ả đào lừng danh miền Bắc Việt Nam, từ đó nghệ thuật dân tộc thấm vào ông. Tuy không qua trường lớp đào tạo nào về âm nhạc, nhưng ông đã xuất hiện trên sân khấu từ khi còn rất trẻ. Mới 6 tuổi, ông đã hát được ca trù và chèo. Năm 10 tuổi, ông ra Hà Nội theo học ở trường Madelon trên phố Hàng Đẫy. Vì quá mê tài tử Tino Rossi nên ông thường trốn học đi bộ tới phòng trà Thiên Phúc ở phố Hàng Gai để nghe tiếng hát của Tino. Chính giọng của Tino Rossi là động lực thúc đẩy ông bước vào con đường ca hát. Năm 1947, người ta bắt đầu biết đến ông qua màn biểu diễn bài "Em đến thăm anh một chiều mưa" của Tô Vũ tại chính phòng trà Thiên Phúc.

Giọng hát của ông gây ấn tượng với người nghe qua những ca khúc trữ tình, lãng mạn của các tác giả Văn Cao, Đặng Thế Phong, Đoàn Chuẩn - Từ Linh, Dzoãn Mẫn, Tô Vũ,... Ông rất thường hát "Đêm đông" (Nguyễn Văn Thương), "Giọt mưa thu" (Đặng Thế Phong, lời Bùi Công Kỳ) và "Biệt ly" (Dzoãn Mẫn). Giọng hát Ngọc Bảo hết sức ăn khách, việc lo liệu tài chính ông phó thác cho vợ để chỉ chuyên tâm đi hát, diễn cho cả Hoàng đế Bảo Đại nghe. Bình quân một đêm diễn của ông thu về 15 đến 20 lượng vàng. Năm 1949, ông diễn ba đêm liền tại rạp Nguyễn Văn Hảo ở Sài Gòn, thu được 80 lượng vàng.

Năm 1951, ông là người Việt Nam đầu tiên được hãng đĩa Pathé-Marconi mời sang Paris, Pháp thu 20 bài hát cùng dàn nhạc Guy Théven; một số tiết mục là: "Nỗi lòng" (Nguyễn Văn Khánh), "Túi đàn" (Canh Thân), "Khúc ca mùa hè" (Canh Thân), "Đường về" (Hoàng Trọng, lời Quang Khải), "Lạnh lùng" (Hoàng Trọng, lời Quách Đàm), "Ngàn cánh chim về" (Thẩm Oánh),... Các chuyên gia Pháp thấy ông có dáng dấp phong lưu như tài tử điện ảnh nên gọi ông là Tài tử. Kể từ đó, danh hiệu này đã gắn liền với ông trên các bìa đĩa hay báo chí. Ông còn thu âm cho nhiều hãng khác như Philips, Viễn Đông, Polyphon,...

Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ông đã gia nhập đoàn kịch Sao Vàng do nhạc sĩ Đỗ Nhuận làm chủ nhiệm.

Ông thể hiện khả năng cảm thụ âm nhạc cao và tận tụy với từng bài nhạc, có thể dành nửa năm để tập luyện một bài hát. Thậm chí ông dành hai năm để luyện Bài "Đợi anh về" (nhạc Văn Chung, Tố Hữu dịch thơ Simonov) nhưng vẫn không thật ưng ý.

Ngọc Bảo nói rằng ông có ba người tình. Người thứ nhất là nhạc Pháp, nhạc tiền chiến. Người tình thứ hai là hàng triệu thính giả. Người thứ ba là vợ ông. Họa sĩ Hoàng Lập Ngôn có lần nói rằng típ người tài tử như Ngọc Bảo nhiều chục năm mới có một. Nhà nghiên cứu văn hóa Vũ Khiêu tặng ông câu đối: "Tiếng ngọc ngàn năm là quốc bảo / Tuổi vàng tám chục giữa xuân hoa ".

Sau khi nhạc tiền chiến được chính quyền cho phép phổ biến trở lại, ông có thực hiện các album là Lời du tử (1998) và Ký ức đêm (2005) do Hồ Gươm Audio – Video phát hành. Album Ký ức đêm được làm xong chỉ không lâu trước khi ông mất. Nửa đầu thập niên 2000, ông có xuất hiện trên truyền hình trong chương trình Ký ức thời gian của đài VTV, biểu diễn nhạc phẩm "Mơ hoa" của Hoàng Giác. Dù tuổi đã cao nhưng ông thể hiện niềm đam mê âm nhạc rất lớn: "60 tuổi mới ở ngưỡng dậy thì, 70 tuổi chập chững mới lớn và 80 mới là ngưỡng trưởng thành."

Tài tử Ngọc Bảo mắc bệnh ung thư phổi và mất vào hồi 15 giờ ngày 4 tháng 5 năm 2006. Lúc sinh tiền, ông từng kể về sự yêu thích đối với nhiều loại thuốc lá.

Tham khảo

Ca sĩ nhạc tiền chiến Việt Nam
Người Hà Nội


title: Hoa hậu Thế giới 2000

text:
Hoa hậu Thế giới 2000, là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 50 được tổ chức tại Millennium Dome, Luân Đôn, Anh ngày 30 tháng 11 năm 2000. Phần thi áo tắm diễn ra tại quần đảo Maldives.

Đây là cuộc thi đầu tiên diễn ra sau khi Eric Morley, người sáng lập ra cuộc thi qua đời, Julia Morley thay chồng điều hành cuộc thi. 95 thí sinh là con số cao nhất của Hoa hậu Thế giới thời bấy giờ.

Hoa hậu Thế giới 1999 Yukta Mookhey đến từ Ấn Độ đã trao lại vương miện cho người đồng hương Priyanka Chopra. Priyanka Chopra là Hoa hậu Thế giới thứ năm đến từ Ấn Độ và người chiến thắng thứ hai liên tiếp từ đất nước của mình. Trên bình diện quốc tế, Chopra trị vì cùng với người  giữ danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ 2000 Lara Dutta và người giữ danh hiệu Hoa hậu châu Á Thái Bình Dương 2000  Dia Mirza, cả hai cũng đến từ Ấn Độ.

Kết quả

Thứ hạng

Nữ hoàng sắc đẹp châu lục

Giải thưởng đặc biệt
Thiết kế trang phục đẹp nhất: Margarita Kravtsova (Kazakhstan)

Giám khảo

 Stephanie Beacham
 Ozwald Boateng
 Errol Brown
 Lulu

 Terry O'Neill
 Lucy Sykes
 Hemant Trevedi
 Amanda Wakeley

Các thí sinh

 - Luciah Hedrington
 - Deolinda Vilela
 - Daniela Stucan
 - Monique van der Horn
 - Renee Henderson
 - Patricia Kaiser
 - Latia Bowe
 - Sonia Gazi
 - Leilani McConney
 - Sviatlana Kruk
 - Joke van de Velde
 - Jimena Rico Toro
 - Jasmina Mahmutović
 - Puna Keleabetswe Serati
 - Francine Eickemberg
 - Nadia Harrigan Ubinas
 - Ivanka Peytcheva
 - Christine Cho
 - Jacqueline Bush
 - Isabel Bawlitza
 - Andrea Duran
 - Cristina de Mezerville
 - Andreja Čupor
 - Jozaine Wall
 - Iphigenia Papaioannou
 - Michaela Salacova
 - Anne Katrin Vrang
 - Gilda Jovine
 - Ana Dolores Murillo
 - Michelle Walker
 - Irina Ovtchinnikova
 - Salima Peippo
 - Karine Meier
 - Natascha Berg
 - Maame Ewarfaah Hawkson
 - Tessa Sacramento
 - Athanasia Tzoulaki
 - Cindy Ramirez
 - Raja Moussaoui
 - Veronica Rivera
 - Giản Bội Kiên
 - Judit Kuchta
 - Elva Dogg Melsted
 - Priyanka Chopra
 - Yvonne Ellard
 - Dana Dantes
 - Giorgia Palmas
 - Ayisha Richards

 - Mariko Sugai
 - Margarita Kravtsova
 - Yolanda Masinde
 - Jung-sun Shin
 - Sandra Rizk
 - Martyna Bimbaite
 - Julianna Todimarina
 - Tan Sun Wei
 - Katia Grima
 - Paulina Flores Arias
 - Mariana Moraru
 - Mia de Klerk
 - Usha Khadgi
 - Katherine Allsopp-Smith
 - Matilda Kerry
 - Julie Lee-Ann Martin
 - Stine Pedersen
 - Ana Raquel Ochy
 - Patricia Villanueva
 - Tatiana Angulo
 - Katherine Guzman
 - Justyna Bergmann
 - Gilda Dias Pe-Curto
 - Sarybel Velilla
 - Aleksandra Cosmoiu
 - Anna Bodareva
 - Michelle Watson
 - Charlyn Ding Zung Ee
 - Janka Horecna
 - Maša Merc
 - Heather Joy Hamilton
 - Veronica Garcia
 - Gunga Gunasekera
 - Ida Sofia Manneh
 - Mahara Mackay
 - Vanini Bea
 - Hác Thư Đình
 - Jacqueline Ntuyabelikwe
 - Rhonda Rosemin
 - Yuksel Ak
 - Olena Shcherban
 - Angelique Breaux
 - Katja Thomsen
 - Vanessa Cardenas
 - Sophie-Kate Cahill
 - Iva Milivojević
 - Victoria Moyo

Áo tắm

Nhóm 1
 Uruguay
 Bahamas
 Argentina
 Ý
 Quần đảo Virgin thuộc Mỹ
 Brazil
 Úc
 Bulgaria
 Angola
 Aruba
 Bồ Đào Nha
 Áo

Nhóm 2
 Bỉ
 Nga
 Quần đảo Virgin thuộc Anh
 Moldova
 Cộng hoà Séc
 Barbados
 Pháp
 Bangladesh
 Na Uy
 Nepal
 Kazakhstan
 Belarus

Nhóm 3
 Quần đảo Cayman
 Cộng hoà Dominican
 Botswana
 Costa Rica
 Curacao
 Đức
 Estonia
 Ghana
 Bolivia
 Bosnia & Herzegovina
 Croatia
 Hà Lan

Nhóm 4
 Tanzania
 Đan Mạch
 Singapore
 Philippines
 Hồng Kông Trung Quốc
 Kenya
 Namibia
 Thổ Nhĩ Kỳ
 Phần Lan
 Đài Loan
 Anh
 Tahiti

Nhóm 5
 Thụy Sĩ
 New Zealand
 Canada
 Hàn Quốc
 Ireland
 Wales
 Malaysia
 Malta
 Israel
 Thụy Điển
 Nhật Bản
 Iceland

Nhóm 6
 Ấn Độ
 Jamaica
 Puerto Rico
 Slovakia
 Trinidad & Tobago
 Scotland
 Zimbabwe
 Bắc Ireland
 Sri Lanka
 Nigeria
 Paraguay
 Slovenia

Nhóm 7
 Ba Lan
 Romania
 Hy Lạp
 Mexico
 Síp
 Colombia
 Guatemala
 Hungary
 Gibraltar
 Lithuania
 Chile
 Ecuador

Nhóm 8
 Nam Phi
 Peru
 Liban
 Madagascar
 Honduras
 Hoa Kỳ
 Panama
 Tây Ban Nha
 Ukraine
 Nam Tư
 Venezuela

Áo dạ hội

Nhóm 1
 Ý
 Bồ Đào Nha
 Aruba
 Áo
 Úc
 Quần đảo Virgin thuộc Mỹ
 Angola
 Bulgaria
 Argentina
 Bahamas
 Uruguay
 Brazil

Nhóm 2
 Cộng hoà Séc
 Bỉ
 Na Uy
 Nga
 Moldova
 Bangladesh
 Belarus
 Nepal
 Kazakhstan
 Barbados
 Pháp
 Quần đảo Virgin thuộc Anh

Nhóm 3
 Curacao
 Estonia
 Bolivia
 Hà Lan
 Botswana
 Đức
 Quần đảo Cayman
 Croatia
 Cộng hoà Dominican
 Bosnia & Herzegovina
 Costa Rica
 Ghana

Nhóm 4
 Thổ Nhĩ Kỳ
 Namibia
 Đan Mạch
 Philippines
 Hồng Kông Trung Quốc
 Anh
 Đài Loan
 Singapore
 Tanzania
 Tahiti
 Phần Lan
 Kenya

Nhóm 5
 New Zealand
 Israel
 Thụy Sĩ
 Malta
 Thụy Điển
 Hàn Quốc
 Malaysia
 Nhật Bản
 Iceland
 Ireland
 Canada
 Wales

Nhóm 6
 Slovenia
 Jamaica
 Ấn Độ
 Puerto Rico
 Bắc Ireland
 Slovakia
 Zimbabwe
 Nigeria
 Scotland
 Trinidad & Tobago
 Paraguay
 Sri Lanka

Nhóm 7
 Gibraltar
 Hungary
 Mexico
 Lithuania
 Hy Lạp
 Colombia
 Romania
 Ecuador
 Guatemala
 Síp
 Chile
 Ba Lan

Nhóm 8
 Venezuela
 Ukraine
 Panama
 Nam Tư
 Tây Ban Nha
 Madagascar
 Honduras
 Hoa Kỳ
 Peru
 Nam Phi
 Liban

Các chú ý

Lần đầu tham gia

Trở lại
Lần cuối tham gia vào năm 1995:

Lần cuối tham gia vào năm 1997:

Lần cuối tham gia vào năm 1998:
Một số quốc gia không tham dự – không tham dự Hoa hậu Thế giới 2000 không rõ lý do. – (Dina Kalandarova) bỏ cuộc vào phút cuối bởi lý do cá nhân. Cô đã tham dự Hoa hậu Thế giới một năm sau. – không tham dự Hoa hậu Thế giới 2000 không rõ lý do. – không có cuộc thi nào được tổ chức trong năm 2000. – không tham dự Hoa hậu Thế giới 2000 không rõ lý do. – không có cuộc thi nào được tổ chức trong năm 2000. – kể từ năm nay, thay vào đó là bốn khu vực Anh, Bắc Ireland, Scotland và Wales. – không tham dự Hoa hậu Thế giới 2000 không rõ lý do.

Chú ý về thí sinh
Hai thí sinh là Á hậu của Hoa hậu Trái Đất 2001. Margarita Kravtsova (Chung kết) đứng vị trí Á hậu 2 và Á hậu 3 là Daniela Stucan, không thành công tại Hoa hậu Thế giới. Stucan sau đó đã tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2007 nhưng cũng không thành công.
Một số thí sinh đã và sẽ tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ:Sarybel Velilla Cabeza (Puerto Rico) đã tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 1996.Renee Henderson từ Úc đã tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 1998.Heather Joy Hamilton vào bán kết Hoa hậu Hoàn vũ 2000 nhưng không thành công tại Hoa hậu Thế giới. Joke van de Velde (Bỉ), Gilda Jovine (Cộng hoà Dominican), Mia de Klerk (Namibia), Matilda Kerry (Nigeria) không thành công ở cả hai cuộc thi.Jacqueline Bush (Quần đảo Cayman), Sandra Rizk (Liban) và Mahara Brigitta McKay (Thụy Sĩ) đã tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 2001.Angelique Breaux (Hoa Kỳ) là Hoa hậu California 1999 (Miss California USA 1999) và Á hậu 2 Hoa hậu Mỹ (Miss USA 1999).
 8 trong 10 nước vào ban kết không có tên trong bán kết năm trước: Ý (1973), Uruguay (1979), Kenya (1984), Colombia (1996), Thổ Nhĩ Kỳ (1997), và Chile (1998). Kazakhstan và Ukraine vào bán kết lần đầu tiên, là cựu quốc gia Xô Viết xuất hiện trên sân khấu. Ukraine tham dự từ năm, trong khi Kazakhstan''' là năm 1998.

Liên kết
Trang chủ của Hoa hậu Thế giới

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới
Giải thưởng năm 2000


title: Ole Worm

text:
Ole Worm (13 tháng 5 1588 - 31 tháng 8 năm 1654) là thầy thuốc và nhà khảo cổ người Đan Mạch, người có đóng góp trong môn Phôi học (Embryology) và sưu tập nhiều vật lạ hiếm quý.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ole Worm sinh tại Aarhus, là con của Willum Worm - thị trưởng thành phố Aarhus. Ông nội của Worm là Johan Worm, theo đạo Tin Lành, đã rời bỏ Arnhelm (Gelderland, Hà Lan) thời đó do người Công giáo cai trị sang định cư tại Aarhus. Sau khi học trường Ngữ Pháp Aarhus, Worm sang học ở Đại học Margburgh (Đức) năm 1605 rồi Đại học Basel (Thụy Sĩ) và tốt nghiệp Tiến sĩ Y khoa năm 1611. Trở về Đan Mạch, Worm học tiếp Đại học Copenhagen và đậu bằng Thạc sĩ Văn chương năm 1617. Worm hành nghề bác sĩ bên Anh quốc một thời gian rồi trở về giảng dạy tiếng Latin, tiếng Hy Lạp, Vật lý và Y học ở Đại học Copenhagen từ năm 1624 cho tới chết. Worm cũng là ngự y của vua Christian IV của Đan Mạch và đã ở lại Copenhagen khi nơi đây bị nạn Dịch hạch để chữa bệnh cho mọi người, kể cả các người nghèo. Ole Worm kết hôn với Dorothea Fincke, con gái của Thomas Fincke, nhà toán học Đan Mạch

Về Y học, Worm có nhiều đóng góp trong môn Phôi học. Các xương nhỏ ở khớp bộ xương sọ được gọi theo tên latin hóa của Worm là Wormian bones (các xương Worm).

Về mặt khảo cổ, Worm nổi tiếng là nhà sưu tập văn hóa cổ Bắc Âu. Worm đã viết nhiều khảo luận về các bia đá khắc chữ rune và sưu tập các bản văn viết bằng chữ rune. Năm 1626 Worm xuất bản quyển "Fasti Danici" (Niên đại Đan Mạch) gồm các kết quả nghiên cứu về chữ rune. Năm 1636, Worm xuất bản quyển "Runir seu Danica literatura antiquissima" (Chữ Rune: Văn hóa Đan Mạch cổ xưa nhất), một tài liệu sưu tập các bản văn chữ rune phiên âm. Năm 1643 Worm xuất bản quyển "Danicorum Monumentorum" (Các công trình nghệ thuật Đan Mạch). Đây là một trong số rất hiếm tài liệu mô tả các bia đá khắc chữ rune cổ còn tồn tại tới nay. Năm 1641 Worm viết một bài khảo luận với hình vẽ về 2 Sừng bằng vàng, báu vật của Đan Mạch từ thế kỷ thứ V sau Công nguyên, dưới tên "De aureo cornu"

Worm cũng sưu tập vô số các vật hiếm quý, từ các cổ vật của các dân tộc ở Tân thế giới tới các xác động vật nhồi, các vật hóa thạch vv... và lập một nhà bảo tàng mang tên "Museum Wormianum", đồng thời viết Tập danh mục các vật trong nhà bảo tàng này. (Người ta đã xuất bản Tập danh mục Museum Wormianum năm 1655 tại Leyde (Hà Lan), sau khi Worm qua đời).

Ngoài các sưu tập, Worm cũng nghiên cứu động vật và đưa ra kiểu giải thích khoa học giữa ranh giới cũ và hiện đại, bằng cách phân tích dựa trên kinh nghiệm. Worn xác định con kỳ lân (unicorn) không tồn tại và cái sừng mà người ta gán cho nó, thực ra là của con kỳ lân biển (narwhal), cũng như con chuột lemmut (lemmings) là con vật thuộc bộ gặm nhấm chứ không phải một loài tự sinh (spontaneously generated) từ khí quyển như người đương thời tin tưởng (Worm, 1655, trang 327). Worm cũng miêu tả chi tiết con chim thiên cầm (bird of paradis) cũng có chân như các chim khác - trái với điều mà người đương thời tin tưởng. Worm đã dành 22 trang nói về loài chim trong Tập danh mục nêu trên. Sau khi Worm qua đời, bộ sưu tập trong nhà bảo tàng nói trên thuộc về vua Frederik III của Đan Mạch.

Ole Worm trong văn chương tiểu thuyết
Từ đầu thế kỷ 20 nhân vật Worm được một số tác giả đưa vào tiểu thuyết. Ví dụ tác giả người Mỹ H.P.Lovecraft (1890-1937) đã tạo ra nhân vật Olaus Wormius (tên latin hóa của Ole Worm), một dịch giả thông thái, đã dịch các bản văn tiếng Ả rập sang tiếng latin và là tác giả của sách ma thuật "Necronomicon". Trong sách này Lovecraft tả Worm là một linh mục Dòng Đa Minh và đặt lộn Worm vào thế kỷ thứ 13.

Chú thích

Tham khảo
 Michael Walters (2003). A Concise History of Ornithology, Yale University Press (New Haven, Connecticut): 225 trang
 (da) Các thư do Ole Worm viết và các thư gửi tới Worm, I - III, dịch từ tiếng latin của H.D. Schepelern và Holger Friis Johansen. Copenhagen, 1965-68
 (da) H.D.Schepelern, Museum Wormianum: Dets Forudsætninger og Tilblivelse, Aarhus, 1971

Liên kết ngoài
Các tác phẩm của Ole Worm được số hóa  bởi Đại học Strasbourg
Computus Runicus. ''A Runic Calendar collected by Wormius in Gotland
Về Ole Worm trong Từ điển Tiểu sử Đan Mạch.
Về Ole Worm ở Phòng Nghệ thuật Nhà Vua

Sinh năm 1588
Mất năm 1654
Nhà khảo cổ Đan Mạch
Nhà y học Đan Mạch
Mất năm 1655


title: Longvilliers, Yvelines

text:
Longvilliers là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Yvelines, quận Rambouillet, tổng Saint-Arnoult-en-Yvelines. Tọa độ địa lý của xã là 48° 34' vĩ độ bắc, 01° 59' kinh độ đông. Longvilliers nằm trên độ cao trung bình là 91 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 79 mét và điểm cao nhất là 160 mét. Xã có diện tích 13,91 km², dân số vào thời điểm 1999 là 442 người; mật độ dân số là 31,8 người/km².

Tham khảo

Xã của Yvelines


title: Maucor

text:
Maucor là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Haplophthalmus rhinoceros

text:
Haplophthalmus rhinoceros là một loài động vật giáp xác trong họ Trichoniscidae.

Chú thích

Tham khảo

Haplophthalmus
Động vật được mô tả năm 1930


title: Dicranomyia walleyi

text:
Dicranomyia walleyi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: 11959 Okunokeno

text:
11959 Okunokeno (1994 GG1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 4 năm 1994 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11959 Okunokeno

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Lycaste aromatica

text:
Lycaste aromatica là một loài thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Hình ảnh

Tham khảo

Dr. Henry F. Oakeley, 2008: Lycaste, Ida and Anguloa: The Essential Guide

aromatica


title: Neocorynura pleuritis

text:
Neocorynura pleuritis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Neocorynura
Động vật được mô tả năm 1904


title: Bulbophyllum oligoglossum

text:
Bulbophyllum oligoglossum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

oligoglossum]]

O