title: Cách mạng công nghiệp

text:
Cuộc cách mạng công nghiệp hay còn gọi là Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là cuộc cách mạng trong lĩnh vực sản xuất; là sự thay đổi cơ bản các điều kiện kinh tế xã hội, văn hóa và kỹ thuật, xuất phát từ nước Anh sau đó lan tỏa ra toàn thế giới. Trong thời kỳ này, nền kinh tế giản đơn, quy mô nhỏ, dựa trên lao động chân tay được thay thế bằng công nghiệp và chế tạo máy móc quy mô lớn. Tên gọi "Cách mạng công nghiệp" thường dùng để chỉ giai đoạn thứ nhất của nó diễn ra ở cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19. Giai đoạn hai hay còn gọi là Cách mạng công nghiệp lần thứ hai tiếp tục ngay sau đó từ nửa sau thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20. Ảnh hưởng của nó diễn ra ở Tây Âu và Bắc Mỹ trong suốt thế kỷ 19 và sau đó là toàn thế giới.

Ý kiến về thời gian diễn ra Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất không thống nhất, nhưng nói chung là ở nửa cuối thế kỷ 18 đến nửa đầu thế kỷ 19. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất bắt đầu với sự phát triển sản xuất hàng hóa của ngành công nghiệp dệt. Sau đó, với nhu cầu cung cấp máy móc và năng lượng cho công nghiệp dệt, các kỹ thuật gia công sắt thép được cải thiện và than đá sử dụng với khối lượng lớn. Thương mại mở rộng tạo điều kiện cho sự ra đời của kênh đào giao thông và đường sắt. Bên cạnh đó, đường giao thông được nâng cấp lớn cho hoạt động giao thương nhộn nhịp. Động cơ hơi nước sử dụng nhiên liệu than và máy móc dẫn động bằng cơ khí đã đưa đến gia tăng năng suất lao động đột biến. Sự phát triển các máy công cụ trong hai thập kỷ đầu của thế kỷ 19 tạo thuận lợi cho lĩnh vực chế tạo máy, phục vụ những ngành sản xuất khác.

Cách mạng công nghiệp lần thứ hai bắt đầu vào khoảng thập kỷ 1860, khi các tiến bộ kinh tế và kỹ thuật có được nhờ phát triển điện tín, điện thoại, đường sắt và việc áp dụng dây chuyền sản xuất hàng loạt. Đến cuối thế kỷ 19, động lực của Cách mạng công nghiệp lần 2 chủ yếu là động cơ đốt trong và máy móc sử dụng điện. Năm 1914, năm bắt đầu Thế chiến thứ nhất, giai đoạn thứ hai này kết thúc.

Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba bắt đầu khoảng 1960, khi có các tiến bộ về hạ tầng điện tử, máy tính và công nghệ kĩ thuật số trên nền tảng là sự phát triển của chất bán dẫn, siêu máy tính (thập niên 1960), máy tính cá nhân (thập niên 1970 và 1980) và Internet (thập niên 1990). Cho đến cuối thế kỷ 20, quá trình này cơ bản hoàn thành nhờ những thành tựu khoa học công nghệ cao. Năm 1997, khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á nổ ra là bước đánh dấu giai đoạn thứ ba kết thúc.

Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư bắt đầu vào đầu thế kỷ 21, tiếp sau những thành tựu lớn từ lần thứ 3 để lại, được hình thành trên nền tảng cải tiến của cuộc cách mạng số, với những công nghệ mới như in 3D, robot, trí tuệ nhân tạo, Internet of Things, S.M.A.C, công nghệ nano, sinh học, vật liệu mới,... Hiện tại cả thế giới đang ở trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng này và là chiến lược bản lề cho các nước đang phát triển tiến đến để theo kịp với xu hướng thế giới và mở ra bước ngoặt mới cho sự phát triển của con người.

Tác động của cách mạng công nghiệp là vô cùng sâu rộng. Không chỉ làm thay đổi đời sống con người, các cuộc cách mạng công nghiệp còn dẫn tới sự thay đổi toàn diện hình thái kinh tế – xã hội. Sau cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, giai cấp tư sản đã tích lũy đủ tài sản và quyền lực, dẫn tới việc chủ nghĩa tư bản đã thắng thế chế độ phong kiến. Sau cách mạng công nghiệp lần thứ hai, các nhà máy lớn sản xuất theo dây chuyền đã thay thế các xưởng sản xuất nhỏ, dẫn tới việc chủ nghĩa tư bản độc quyền đã thay thế chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh, đồng thời giai cấp công nhân và một số phong trào chính trị đi theo chủ nghĩa xã hội đã hình thành. Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba dẫn tới sự ra đời của chủ nghĩa tư bản hiện đại. Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư hứa hẹn sẽ làm thay đổi hình thái kinh tế - xã hội của nhân loại thêm một lần nữa.

Điều kiện ra đời

Nguyên nhân
Sau thời kỳ Thập tự chinh, những chiến binh trở về mang theo những vật phẩm quý giá và mới lạ với xã hội châu Âu thời bấy giờ như nước hoa, các loại gia vị mới, các sản phẩm bằng thép,... Việc này thúc đẩy việc trao đổi mua bán của các thương nhân châu Âu. Vào thế kỷ 15, kinh tế hàng hóa ở Tây Âu đã khá phát triển, nhu cầu về thị trường tăng cao. Giai cấp tư sản Tây Âu muốn mở rộng thị trường sang phương Đông, mơ ước tới những nguồn vàng bạc từ phương Đông.

Tại Tây Âu, tầng lớp quý tộc cũng tăng lên, do đó nhu cầu về các mặt hàng đặc sản, cao cấp có nguồn gốc từ phương Đông như tiêu, quế, trầm hương, lụa tơ tằm (dâu tằm tơ), ngà voi,... đã tăng vọt.

Trong khi đó, Con đường tơ lụa mà người phương Tây đã biết từ thời cổ đại lúc đó lại đang bị Đế quốc Ottoman theo đạo Hồi chiếm giữ khiến cho hoạt động giao thương của phương Tây không thể qua đây được, vì vậy chỉ có cách tìm một con đường đi mới trên biển.

Lúc đó người Tây Âu đã có nhiều người tin vào giả thuyết Trái Đất hình cầu. Họ cũng đã đóng được những con tàu buồm đáy nhọn, thành cao, có khả năng vượt đại dương, mỗi tàu lại đều có la bàn và thước phương vị, điều đó đã tăng thêm sự quyết tâm cho những thủy thủ dũng cảm.

Những phong trào tri thức tại Châu Âu
Những phong trào tri thức tại Châu Âu đã tạo ra nền tảng kiến thức cho các cuộc cách mạng công nghiệp ở châu lục này.

Những cuộc phát kiến địa lý lớn thế kỉ 15–16
Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha là hai nước đi đầu trong phong trào phát kiến địa lý. Năm 1415 một trường hàng hải do Hoàng tử Henrique sáng lập và bảo trợ. Từ đó, hàng năm người Bồ Đào Nha tổ chức những cuộc thám hiểm men theo bờ biển phía tây châu Phi.

Năm 1486, đoàn thám hiểm Bồ Đào Nha do Bartolomeu Dias chỉ huy đã tới được cực nam châu Phi, họ đặt tên mũi đất này là mũi Hảo Vọng.

Năm 1497, Vasco da Gama đã dẫn đầu đoàn thám hiểm Bồ Đào Nha tới được Ấn Độ. Ông được phong làm Phó vương Ấn Độ

Người Tây Ban Nha lại đi tìm Ấn Độ theo hướng Mặt Trời lặn. Năm 1492, một đoàn thám hiểm do Cristoforo Colombo chỉ huy đã tới được quần đảo miền trung châu Mĩ, nhưng ông lại tưởng là đã tới được Ấn Độ. Ông gọi những người thổ dân ở đây là Indians. Sau này, một nhà hàng hải người Ý là Amerigo Vespucci mới phát hiện ra Ấn Độ của Colombo không phải là Ấn Độ mà là một vùng đất hoàn toàn mới đối với người châu Âu. Amerigo đã viết một cuốn sách để chứng minh điều đó. Vùng đất mới đó sau này mang tên America.

Năm 1519–1522, Ferdinand Magellan đã dẫn đầu đoàn thám hiểm Tây Ban Nha lần đầu tiên đi vòng quanh thế giới. Một hạm đội gồm 5 tàu với 265 người đã vượt Đại Tây Dương tới bờ biển phía đông của Nam Mỹ. Họ đã đi theo một eo biển hẹp gần cực nam châu Mỹ và sang được một đại dương mênh mông ở phía bên kia. Suốt quá trình vượt đại dương mênh mông đó, đoàn tàu buồm của Magellan hầu như không gặp một cơn bão đáng kể nào. Ông đặt tên cho đại dương mới đó là Thái Bình Dương. Magellan đã thiệt mạng ở Philippines do trúng tên độc của thổ dân. Đoàn thám hiểm của ông cũng chỉ có 18 người sống sót trở về được tới quê hương. 247 người thiệt mạng trên tất cả các vùng biển và các hòn đảo trên thế giới vì những nguyên nhân khác nhau. Những thành công lớn nhất mà chuyến đi đạt được là lần đầu tiên con người đã đi vòng quanh thế giới.

Tác dụng của những cuộc phát kiến địa lý
Các nhà thám hiểm bằng những chuyến đi thực tế đầy dũng cảm của mình đã chứng minh cho giả thuyết Trái Đất hình cầu. Họ còn cung cấp cho các nhà khoa học rất nhiều hiểu biết mới về địa lý, thiên văn, hàng hải, sinh vật học,...

Sau những cuộc phát kiến này, một sự tiếp xúc giữa các nền văn hóa trên thế giới diễn ra do các cá nhân có nguồn gốc văn hóa khác nhau như các giáo sĩ, nhà buôn, những người khai phá vùng đất mới, những quân nhân...

Một làn sóng di cư lớn trên thế giới trong thế kỉ 16–18 với những dòng người châu Âu di chuyển sang châu Mĩ, châu Úc. Nhiều nô lệ da đen cũng bị cưỡng bức rời khỏi quê hương xứ sở sang châu Mĩ.

Hoạt động buôn bán trên thế giới trở nên sôi nổi, nhiều công ty buôn bán tầm cỡ quốc tế được thành lập.

Những cuộc phát kiến địa lý này cũng gây ra không ít hậu quả tiêu cực như nạn cướp bóc thuộc địa, buôn bán nô lệ da đen và sau này là chế độ thực dân.

Thắng lợi của phong trào cách mạng tư sản (thế kỷ 16–18)
Sự phát triển của thị trường trên quy mô toàn thế giới đã tác động tới sự phát triển của nhiều quốc gia, trước hết là các nước bên bờ Đại Tây Dương, sự thay đổi về mặt chế độ xã hội sẽ diễn ra là điều tất yếu. Giai cấp tư sản ngày càng lớn mạnh về mặt kinh tế nhưng họ chưa có địa vị chính trị tương xứng, chế độ chính trị đương thời ngày càng cản trở cách làm ăn của họ. Thế kỉ 16-18 đã diễn ra nhiều cuộc cách mạng tư sản ở Tây Âu và Bắc Mỹ.

Bước chuyển đó đã được thực hiện qua hàng loạt những cuộc cách mạng tư sản như: Cách mạng tư sản Hà Lan (1566-1572), Cách mạng tư sản Anh (1640-1689), Chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ (1775–1783), Cách mạng tư sản Pháp (1789–1799),...

Các cuộc biến động xã hội đó tuy cách xa nhau về không gian, thời gian cũng cách xa nhau hàng thế kỉ nhưng đều có những nét giống nhau là nhằm lật đổ chế độ lạc hậu đương thời, tạo điều kiện cho kinh tế tư bản phát triển. Với sự thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản và sự ra đời của các quốc gia tư bản, công nghiệp thương nghiệp đã có điều kiện phát triển mạnh mẽ. Lịch sử nhân loại đang bước sang một giai đoạn văn minh mới.

Khởi đầu của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất
Cuộc cách mạng công nghiệp được khởi đầu tại Anh với các nhà phát minh tiên phong đều là những người Anh.

Điều kiện ra đời Cách mạng công nghiệp ở Anh
Phong trào Khai sáng tại Châu Âu đã sản sinh ra hàng loạt các nhà bác học nổi tiếng như Isaac Newton với những phát kiến vĩ đại trong toán học, vật lý học, hóa học, tự nhiên học tạo ra nền tảng tri thức cho các tiến bộ trong kỹ nghệ sản xuất.

Về tự nhiên, Anh có nhiều mỏ than, sắt và các mỏ này lại nằm gần nhau, điều đó rất thuận lợi về mặt kinh tế khi khởi đầu cuộc cách mạng công nghiệp. Các dòng sông ở Anh tuy không dài nhưng sức chảy khá mạnh, đủ để chạy các máy vận hành bằng sức nước. Hải cảng Anh thuận lợi để đưa hàng hóa đi khắp thế giới. Về nguyên liệu, Anh có thuận lợi là nguồn lông cừu trong nước và bông nhập từ Mỹ, đó là những nguyên liệu cần thiết cho ngành dệt.

Về mặt xã hội, giai cấp quý tộc Anh sớm tham gia vào việc kinh doanh và họ trở thành tầng lớp quý tộc mới, có quyền lợi gắn liền với tư sản, có cách nhìn của tư sản. Nhu cầu về lông cừu đã dẫn tới phong trào đuổi những người nông dân ra khỏi ruộng đất để các nhà quý tộc biến đất đai đó thành đồng cỏ nuôi cừu. Lực lượng nông dân bị dồn đuổi ra khỏi ruộng đất đã cung cấp một lượng lớn lao động cho các công trường thủ công ở các thành thị.

Về mặt kinh tế, Anh quốc có thể bóc lột tài nguyên từ các thuộc địa rộng lớn để làm nguồn vốn cho công nghiệp hóa, tiêu biểu là Ấn Độ. Nhà kinh tế học nổi tiếng Utsa Patnaik dựa trên dữ liệu chi tiết về thuế và mậu dịch thương mại trong gần hai thế kỷ, đã tính toán rằng thực dân Anh đã bòn rút khoảng 45.000 tỷ USD (theo thời giá năm 2017) của Ấn Độ trong giai đoạn 1765 đến 1938, lớn gấp 17 lần GDP của nước Anh năm 2017. Thuộc địa Ấn Độ đã phải cung phụng để nước Anh phát triển. Cuộc cách mạng công nghiệp tại Anh phụ thuộc lớn vào tài chính từ những phi vụ chiếm đoạt có hệ thống ở Ấn Độ..

Thành tựu của Cách mạng công nghiệp
Năm 1733, John Kay đã phát minh ra "thoi bay" (flying shuttle). Phát minh này đã làm người thợ dệt không phải lao thoi bằng tay và năng suất lao động lại tăng gấp đôi.

Năm 1764, James Hargreaves đã chế được chiếc xe kéo sợi kéo được 16–18 cọc sợi một lúc, giúp tăng năng suất gấp 8 lần. Ông lấy tên con gái mình là Jenny để đặt cho máy đó.

Năm 1769, Richard Arkwright đã cải tiến việc kéo sợi không phải bằng tay mà bằng sức vật, sau này còn được kéo bằng sức nước.

Năm 1779, Samuel Crompton đã cải tiến máy với kỹ thuật cao hơn, kéo được sợi nhỏ lại chắc, vải dệt ra vừa đẹp vừa bền

Năm 1785, phát minh quan trọng trong ngành dệt là máy dệt vải của linh mục Edmund Cartwright. phát minh này đã tăng năng suất dệt lên tới 40 lần.

Phát minh trong ngành dệt cũng tác động sang các ngành khác. Lúc bấy giờ, các nhà máy dệt đều phải đặt gần sông để lợi dụng sức nước chảy, điều đó bất tiện rất nhiều mặt. Năm 1784, James Watt phụ tá thí nghiệm của trường Đại học Glasgow (Scotland) đã phát minh ra máy hơi nước. Nhờ phát minh này, nhà máy dệt có thể đặt bất cứ nơi nào. Không những thế phát minh này còn có thể coi là mốc mở đầu quá trình cơ giới hóa.

Ngành luyện kim cũng có những bước tiến lớn. Năm 1784, Henry Cort đã tìm ra cách luyện sắt "puddling". Mặc dù phương pháp của Henry Cort đã luyện được sắt có chất lượng hơn nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu về độ bền của máy móc. Năm 1885, Henry Bessemer đã phát minh ra lò cao có khả năng luyện gang lỏng thành thép. Phát minh này đã đáp ứng được về yêu cầu cao về số lượng và chất lượng thép hồi đó.

Cách mạng cũng diễn ra trong ngành giao thông vận tải. Năm 1814, Stephenson phát minh ra chiếc đầu máy xe lửa đầu tiên chạy bằng hơi nước. Đến năm 1829, vận tốc xe lửa đã lên tới 14 dặm/giờ. Thành công này đã làm bùng nổ hệ thống đường sắt ở châu Âu và châu Mỹ.

Năm 1807, Robert Fulton đã chế ra tàu thủy chạy bằng hơi nước thay thế cho những mái chèo hay những cánh buồm.

Những hệ quả của Cách mạng công nghiệp
Nhiều khu công nghiệp xuất hiện, dân tập trung ra các thành thị ngày một nhiều dẫn tới quá trình đô thị hóa thời cận đại. Nhiều đô thị với dân số trên 1 triệu người dần hình thành.
Làm chuyển biến nền sản xuất nhỏ thủ công sang sản xuất lớn bằng máy móc, nâng cao năng suất lao động, làm ra khối lượng sản phẩm lớn cho xã hội.

Giai cấp vô sản cũng ngày càng phát triển về số lượng. Với điều kiện sống cực khổ lúc đó, mỗi ngày lại phải làm việc từ 14 đến 16 giờ, họ bị bóc lột nặng nề được trả đồng lương chết đói, điều kiện ăn ở tồi tàn nên những cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân đã sớm nổ ra.

Năm 1811–1812, ở Anh đã nổ ra phong trào đập phá máy móc. Đó là một biểu hiện đấu tranh bộc phát.

Bãi công là một hình thức đấu tranh phổ biến của giai cấp vô sản. Nhiều cuộc bãi công cũng đã nổ ra. Ở Anh, 1836–1848 còn nổ ra phong trào Hiến chương.

Quyết liệt hơn, ở Pháp, Đức còn nổ ra những cuộc khởi nghĩa. Năm 1831–1834 tại Lyon (Pháp) và Silesia (Đức) đã nổ ra những cuộc khởi nghĩa. Những cuộc đấu tranh này chứng tỏ giai cấp vô sản đang trở thành lực lượng chính trị độc lập, đòi hỏi thay đổi sự thống trị của giai cấp tư sản.

Tại các thuộc địa, người dân bản xứ cũng bị giới chủ tư bản tại các nước chính quốc (Anh, Pháp) bóc lột nặng nề. Trong toàn bộ lịch sử 200 năm cai trị của Anh tại Ấn Độ, hầu như không có sự gia tăng thu nhập bình quân đầu người. Trong nửa cuối thế kỷ 19, thu nhập bình quân của dân Ấn Độ đã giảm một nửa. Tuổi thọ trung bình của người Ấn giảm 20% từ năm 1870 đến 1920. Hàng chục triệu người đã chết đói do chính sách mà thực dân Anh gây ra.

Ngoài ra cách mạng công nghiệp còn gây ra một số hệ quả tiêu cực như: Bùng nổ dân số, ô nhiễm môi trường, giai cấp tư sản bóc lột sức lao động của giai cấp vô sản nên đã gây ra mâu thuẫn giữa hai giai cấp này

So sánh

- Sản xuất công nghiệp :
+ Là làm mọi sản phẩm, mọi mặt hàng đều được sản xuất bằng máy móc. Có nhân công để điều hành máy móc, mang lại nhiều năng xuất hơn sản xuất thủ công.

- Sản xuất thủ công :
+ Là mọi sản phẩm, mọi mặt hàng đều được sản xuất bằng tay. Dùng tay và các công cụ giản đơn, thô sơ để lao động, sản xuất. Có các thợ thủ công làm việc theo lối thủ công, ít năng xuất hơn sản xuất công nghiệp.

Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất

Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất diễn ra từ những năm 60 của thế kỷ XVIII đến và kết thúc vào những năm 40 của thế kỷ XIX ở châu Âu và Bắc Mỹ. Đó là thời kỳ mà hầu hết nông nghiệp, xã hội nông thôn đã trở thành công nghiệp và đô thị. Ngành công nghiệp sắt và dệt, cùng với sự phát triển của động cơ hơi nước, đóng vai trò trung tâm trong Cách mạng Công nghiệp.
nhỏ|Hình ảnh của Puffing Billy động cơ hơi nước lấy trong bảo Tàng Khoa học ở London.

Cách mạng công nghiệp lần thứ 2

Cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra từ năm 1870 đến năm 1914, ngay trước Thế chiến I. Đó là giai đoạn tăng trưởng của các ngành công nghiệp đã có từ trước và mở rộng các ngành mới, như thép, dầu, điện, và sử dụng điện để sản xuất hàng loạt. Các tiến bộ kỹ thuật chủ yếu trong giai đoạn này bao gồm điện thoại, bóng đèn, đĩa hát và động cơ đốt trong,...

Cách mạng công nghiệp lần thứ 3
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba, tạm được xem là cuộc cách mạng kỹ thuật số, đề cập đến sự tiến bộ của công nghệ từ các thiết bị cơ điện tử tương tự sang công nghệ số ngày nay. Kỷ nguyên bắt đầu vào những năm 1980 và vẫn đang diễn ra. Những tiến bộ trong Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba bao gồm máy tính cá nhân, internet và công nghệ thông tin và truyền thông (ICT).Tiến bộ trong Cách mạng Công nghiệp lần thứ ba bao gồm các máy tính cá nhân, internet, công nghệ thông tin và mạng xã hội.

Cách mạng công nghiệp lần thứ 4

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được xây dựng dựa trên những Kỹ thuật số, cuộc cách Mạng, đại diện cho những cách mới công nghệ trở nên nhúng trong xã hội và ngay cả cơ thể con người. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được đánh dấu bởi công nghệ mới đột phá trong một số trường, bao gồm cả robotics, trí thông minh nhân tạo, công nghệ nano, công nghệ sinh học, Internet Vạn Vật, in 3D và xe tự lái.

Trong cuốn sách của mình mang tên "Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư" của Giáo sư Klaus Schwab, người sáng lập và Chủ tịch điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới đã mô tả cuộc cách mạng lần thứ tư này khác biệt cơ bản với ba lần trước, đặc trưng chủ yếu là những tiến bộ trong công nghệ. Các công nghệ này có tiềm năng tiếp tục kết nối hàng tỷ người trên web, cải thiện đáng kể hiệu quả kinh doanh và tổ chức, giúp tái tạo môi trường tự nhiên bằng cách quản lý tài sản tốt hơn.

"Làm chủ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư" là chủ đề của Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế Thế giới năm 2016 tại Davos-Klosters, Thụy Sĩ.

Phát minh khoa học kỹ thuật
Vào thế kỷ 17 và 18, khoa học đã đạt được những thành tựu lớn đặc biệt trong các ngành thiên văn, vật lý, hóa học, y học.

Người phát triển và ủng hộ tính đúng đắn của học thuyết Copernicus là nhà bác học Đức, Johannes Kepler. Kepler đã đưa ra 3 định luật về sự chuyển động của các thiên thể. Định luật thứ nhất, ông khẳng định Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời, không những thế ông còn xác định được quỹ đạo chuyển động của nó không phải là đường tròn mà là hình elíp. Định luật thứ hai, Kepler chứng minh vận tốc chuyển động của hành tinh tăng lên khi đang tới gần Mặt Trời và giảm dần khi nó chuyển động xa Mặt Trời. Định luật thứ ba, ông đã xác lập được công thức toán học giữa thời gian cần để hành tinh chuyển động hết một vòng quanh Mặt Trời và khoảng cách giữa nó với Mặt Trời.

Galileo Galilei, một nhà thiên văn học người Ý đã chế tạo ra kính thiên văn để quan sát bầu trời. Galilei cũng là người ủng hộ nhiệt tình học thuyết Copernicus. Ông còn là người trực tiếp làm thực nghiệm về sự rơi tự do trên tháp nghiêng Piza. Có thể nói Galilei là người tiến hành hàng loạt thí nghiệm một cách có hệ thống. Vì vậy, sau này người ta coi Galilei là cha đẻ của phương pháp thực nghiệm khoa học.

Một nhà vật lý người Anh, William Gilbert trong một quyển sách xuất bản năm 1600 đã giải thích Trái Đất như một cục nam châm khổng lồ tạo ra một từ trường (nhưng không mạnh), điều đó làm kim la bàn chỉ xoay về hướng Bắc. Ông còn nghiên cứu về hiện tượng tĩnh điện. Ông thấy rằng không chỉ có hổ phách khi bị chà xát mới hút các vật nhẹ mà có những thứ khác như thủy tinh,... cũng có tính chất như vậy. Ông gọi đó là "hiện tượng hổ phách" - electric (từ electron theo tiếng Hy Lạp có nghĩa là "hổ phách").

Isaac Newton là một nhà bác học người Anh, ông được coi là nhà vật lý vĩ đại nhất của thế kỉ 18. Đóng góp vĩ đại nhất của Newton nằm trong 3 định luật mang tên ông mà nổi bật là định luật Vạn vật hấp dẫn. Có thể coi Newton là hòn đá tảng của nền vật lý cổ điển. Tác phẩm vĩ đại của Newton là Các nguyên lý toán học của triết học tự nhiên.

Về hóa học, Joseph Priestley là một luật sư người Anh đã khám phá ra oxy.

Y học cũng có nhiều tiến bộ. Andreas Vesalius, một nhà khoa học người Bỉ đã cho in cuốn sách về cấu trúc cơ thể người. Để viết được cuốn sách này, ông đã phải nghiên cứu rất nhiều tử thi. Ông phê phán những người chỉ biết vùi đầu vào những cuốn sách của các nhà y học thời cổ đại.

William Harvey, một nhà sinh lý người Anh đã nghiên cứu rất nhiều về hệ tuần hoàn của chim, cá, ếch. Ông đã mô tả về hệ tuần hoàn máu trong cơ thể người qua quyển sách Tiến hành giải phẫu đối với sự chuyển động của tim và máu trong cơ thể loài vật.

Vào thế kỷ 19, cuộc cách mạng tri thức trong thế kỷ 18 đã tạo điều kiện cho những tiến bộ ở những thế kỷ sau đó.

John Dalton, một giáo viên người Anh cho rằng mọi vật chất đều cấu tạo bởi các nguyên tử. Nguyên tử của các chất khác nhau thì có khối lượng khác nhau. Các nguyên tử hợp thành từng đơn vị (bây giờ ta gọi là phân tử). Ông còn miêu tả chúng bằng những công thức hóa học.

Một phát minh vĩ đại về mặt hóa học là Bảng hệ thống tuần hoàn năm 1869 của Dmitri Mendeleev, một nhà hóa học Nga. Ông đã sắp xếp các chất hóa học thành từng nhóm theo khối lượng riêng, tính chất riêng của chúng. Ông còn dự đoán một số chất mà loài người sẽ phát hiện ra để lấp vào chỗ trống trong bảng tuần hoàn của ông với một sự chính xác đáng kinh ngạc.

Năm 1800, Alessandro Volta (Ý) đã chế tạo ra pin do tác động của hoạt động hóa học. Năm 1831, Michael Faraday đã chứng minh dòng điện sẽ xuất hiện khi ta di chuyển ống dây qua một từ trường. Phát minh của Faraday đã tạo cơ sở cho việc chế tạo ra máy phát điện sau này.

Năm 1860 James Clerk Maxwell, một nhà khoa học người Scotland, đã đưa ra lý thuyết giải thích ánh sáng bản chất cũng là một dạng của sóng điện từ mà trong khoảng mắt người nhìn thấy được. Tới năm 1885, Heinrich Hertz đã chứng minh được tốc độ khác nhau của các loại sóng điện từ khác nhau. Sau này người ta lấy tên Hertz để đặt cho đơn vị đo chu kỳ.

Năm 1895, một nhà khoa học người Đức khác là Wilhelm Röntgen đã tạo ra một loại tia có thể đâm xuyên qua các vật thể rắn, ánh sáng không thể xuyên qua được. Ông gọi đó là tia X.

Năm 1898, hai nhà bác học Pierre Curie và Marie Curie đã tinh chế được chất radium và phát hiện ra tính phóng xạ của nó.

Về mặt thông tin, phát minh quan trọng phải kể tới là năm 1876 Alexander Graham Bell đã phát minh ra máy điện thoại đầu tiên. 1879 Thomas A. Edison đã có những cải tiến vượt bậc cho các bằng sáng chế trước đó về bóng đèn dây tóc, nhờ đó mà lần đầu tiên, con người đã có thể dùng điện để thắp sáng các bóng đèn. Cũng vào thời điểm này, Nikola Tesla đã có rất nhiều phát minh mang tính cách mạng trong lĩnh vực điện từ trường, chế tạo các máy phát điện xoay chiều, các loại động cơ điện nhiều pha, đồng thời đặt nền móng cho việc truyền tải và phân phối điện xoay chiều sau này. Ông cũng là người đi tiên phong trong việc nghiên cứu về radio và tia X.

Về mặt kĩ thuật, đầu thế kỉ 19 khí đốt và gas đã được người Anh và Pháp đưa vào phục vụ cuộc sống. 1897 một kĩ sư người Đức là Rudolf Diesel đã chế ra một loại động cơ đốt trong không cần bugi, sử dụng dầu cặn nhẹ. Động cơ Diesel chính là mang tên ông.

Về y học, phát minh quan trọng của thế kỉ 19 phải kể tới Louis Pasteur, ông đã đế ra cách ngừa bệnh mới là sử dụng vaccine.

Về sinh học, phát minh quan trọng của thế kỉ 19 phải kể tới Charles Darwin. Năm 1859 Darwin đã cho ra đời tác phẩm Nguồn gốc các loài qua con đường chọn lọc tự nhiên. Trong tác phẩm đó ông trình bày 3 ý tưởng chủ yếu: đấu tranh sinh tồn, chọn lọc tự nhiên, sự tồn tại của giống thích ứng với môi trường tốt nhất đã trở thành cơ sở của học thuyết tiến hóa cổ điển.

Về di truyền học, Gregor Mendel (Áo) đã đưa ra học thuyết chứng minh sự di truyền những phẩm chất của thế hệ trước cho thế hệ sau qua những phân tử cực nhỏ, mà sau này được gọi là gene.

Về tâm lý học, cuối thế kỷ 19 có hai phát minh quan trọng là của Ivan Pavlov và Sigmund Freud. Pavlov đã phát hiện ra phản xạ có điều kiện. Thử nghiệm của Pavlov đã giải thích nhiều hành vi của con người không giải thích được bằng lý trí, thực tế chỉ là sự phản ứng máy móc trước các kích thích đã trở thành tập tính. Còn học thuyết của Freud thì giải thích nhiều hành động của con người xuất phát từ những nhu cầu, ước muốn tiềm ẩn. Freud đã tạo ra ngành phân tâm học.

Phát minh học thuyết chính trị
Vào thế kỷ 19 ra đời học thuyết về quyền tự do cá nhân và quốc gia dân tộc.

Những cuộc cách mạng tư sản đã tạo điều kiện giải phóng con người khỏi những sự kiềm chế độc đoán của chế độ phong kiến. Con người ngày càng có ý thức về quyền tự do của các cá nhân và quyền bình đẳng giữa các dân tộc. Trong điều kiện như vậy, những học thuyết về quyền tự do cá nhân và quyền của các dân tộc đã được hình thành.

Về quyền tự do cá nhân phải kể tới những tư tưởng của John Stuart Mill qua tác phẩm Luận về tự do. Mill đã nêu lên nguyên tắc là cá nhân có thể làm bất cứ điều gì miễn là không hại tới người khác, không ảnh hưởng tới quyền tự do của người khác. Trong thực tế cuộc sống, việc thực hiện nguyên tắc này còn phụ thuộc rất nhiều vào trình độ dân trí và sự nghiêm minh của pháp luật.

Alexis de Tocqueville thì viết tác phẩm Nền dân chủ Hoa Kỳ. Qua tác phẩm này, ông cho rằng trào lưu dân chủ đang lên là không thể nào ngăn cản được. Ông ca ngợi tinh thần dân chủ, sự thành công và sức mạnh vật chất của nước Mỹ, nhưng ông cũng đồng thời phê phán tính cách thiếu tế nhị, ngạo mạn, thực dụng của nền văn hóa Mỹ theo cách nhìn của người Pháp.

Về quyền của các dân tộc thì lại có hai xu hướng trái ngược nhau. Xu hướng thứ nhất cho rằng mỗi dân tộc đều có quyền chọn cách sống riêng cho dân tộc mình, không dân tộc nào khác có quyền xâm phạm. Nhà ái quốc người Ý Giuseppe Mazzini đã để cả cuộc đời mình kiên quyết đấu tranh bảo vệ quan điểm này. Các cuộc đấu tranh của những nhà yêu nước ở vùng Balkan chống lại sự thống trị của ngoại bang cũng là một cách bảo vệ quan điểm đó.

Xu hướng thứ hai thì ngược lại, một số nhà lý luận của các dân tộc lớn thì cho là dân tộc mình siêu đẳng hơn, có sứ mệnh phải giúp các dân tộc khác khai hóa văn minh, chỉ bảo cho các dân tộc kém hơn cách sống hợp lý. Họ còn lợi dụng học thuyết của Darwin về cạnh tranh sinh tồn để áp dụng vào xã hội. Lý luận này được giới thực dân rất ủng hộ vì nó chứng minh cho sự "cần thiết" của các cuộc chiến tranh xâm lược các vùng đất chưa phát triển.

Tư tưởng về chủ nghĩa xã hội đã xuất hiện từ thế kỉ 16 với tác phẩm về Utopia của Sir Thomas More, tư tưởng này phản ánh ước mơ một xã hội công xã nông thôn thanh bình dựa trên nền sản xuất nông nghiệp kết hợp với thủ công nghiệp. Các nhà tư tưởng chủ nghĩa xã hội của thế kỉ 19 đã thấy sự tất yếu của một xã hội công nghiệp. Từ đó họ nảy sinh tư tưởng xây dựng một hạn chế bóc lột, hạn chế sự cách biệt giàu nghèo, khắc phục những mặt tiêu cực của xã hội tư bản. Tiêu biểu cho các nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng của thế kỉ 19 là Saint Simon, Charles Fourier và Robert Owen.

Saint Simon nhận thấy mâu thuẫn giữa các nhà một bên là các nhà tư sản giàu có và một bên là những người làm thuê rất nghèo khổ. Ông chủ trương xây dựng một xã hội mới do "những nhà công nghiệp sáng suốt" điều hành, trong đó mọi người đều lao động theo kế hoạch và được hưởng thụ bình đẳng. Để xây dựng một xã hội như vậy, ông chủ trương thuyết phục các nhà tư bản chứ không theo con đường bạo lực cách mạng.

Charles Fourier cũng phê phán sự bất công của xã hội tư bản, ông vạch rõ "sự nghèo khổ sinh ra từ bản thân sự thừa thãi". Ông vạch ra dự án xây dựng các công xã Falange trong đó mọi người đều lao động, coi lao động là nguồn vui. Trong các công xã có sự kết hợp giữa công nghiệp với nông nghiệp. Sự hưởng thụ sản phẩm được chia theo tỉ lệ: 5/12 cho lao động, 4/12 cho tài năng, 3/12 cho những người góp vốn xây dựng Falange. Ông kêu gọi những người giàu có góp vốn xây dựng Falange, nhưng lời kêu gọi của ông chẳng được ai đáp lại.

Robert Owen vốn xuất thân từ một người làm thuê, biết làm ăn và trở thành ông chủ. Ông đã bỏ vốn của mình ra làm gương, xây dựng một cơ sở làm ăn. Trong cơ sở của Owen tài sản được coi là của chung, mọi người đều cùng làm việc mỗi ngày là 10 giờ, có nhà trẻ cho công nhân nữ gửi con nhỏ, lợi nhuận làm ra được thì chia công bằng,... Việc làm đó của ông sau này đã bị thất bại vì sản phẩm của xưởng ông làm ra không đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Ông bỏ sang Mỹ thí nghiệm ý tưởng của mình lần nữa nhưng cũng thất bại và cuối cùng phải bỏ về Anh trong cảnh nghèo khó.

Học thuyết của các nhà chủ nghĩa xã hội không tưởng đầy tính nhân đạo nhưng đều thất bại khi đem ra thi hành. Nói như chúng ta ngày nay là thiếu tính khả thi. Tuy vậy, những tư tưởng của họ đã ảnh hưởng quan trọng tới sự ra đời học thuyết về chủ nghĩa xã hội khoa học sau này do Karl Marx xây dựng.

Kark Marx và Friedrich Engels đã xây dựng về học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa học qua tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản xuất bản tháng 2 năm 1848.

Trong Tuyên ngôn Marx và Engels đã chứng minh lịch sử loài người là lịch sử của sự phát triển của các hình thái kinh tế xã hội nối tiếp thay thế nhau, xã hội sau sẽ tạo ra năng suất lao động cao hơn xã hội trước. Đấu tranh giai cấp là động lực phát triển trong xã hội có giai cấp. Đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản sẽ dẫn tới sự xuất hiện một xã hội mới công bằng hơn, tiến bộ hơn. Giai cấp công nhân, tổ chức ra chính đảng của mình lãnh đạo một cuộc cách mạng vô sản, tiến lên xây dựng chính quyền của mình và thiết lập mối quan hệ giữa công nhân các nước theo tinh thần quốc tế vô sản.

Đầu thế kỉ 20, Vladimir Ilyich Lenin đã phát triển thêm lý luận của Marx và Engels và vận dụng lý luận đó vào hoàn cảnh nước Nga, chỉ đạo phong trào đấu tranh ở Nga đi tới thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.

Thành tựu văn học nghệ thuật

Văn học
Lịch sử thời cận đại đã được văn học châu Âu phản ánh một cách sinh động, đặc biệt là văn học Pháp.

Sau thất bại của Napoléon Bonaparte và sự phục hồi tạm thời của các thế lực bảo hoàng, ở Pháp đã xuất hiện một dòng văn học lãng mạn thể hiện sự nuối tiếc một thời vàng son đã qua của giới quý tộc. Đại biểu cho trào lưu này là François-René de Chateaubriand.

Victor Hugo là một nhà văn tiêu biểu cho trào lưu lãng mạn tiến bộ. Ông thể hiện sự thông cảm với những người nghèo khổ qua các tác phẩm Những người khốn khổ, Nhà thờ Đức bà Paris. Qua các tác phẩm, Hugo thể hiện lòng khát khao muốn vươn tới một xã hội tốt đẹp, công bằng và chan chứa tình nhân đạo.

Xã hội tư bản khắc nghiệt, tàn bạo cũng đã được phản ánh qua dòng văn học hiện thực mà tiêu biểu là Honoré de Balzac. Những tác phẩm tiêu biểu của ông như Eugénie Grandet, Miếng da lừa,... và nhiều tác phẩm khác. Những tác phẩm đó của Balzac đã được tập hợp trong bộ Tấn trò đời. Những tác phẩm như Đỏ và đen của Stendhal, Viên mỡ bò của Guy de Maupassant cũng phản ánh xã hội tư bản đầy bất công, tàn bạo.

Văn học Nga của thế kỉ 19 cũng có những đóng góp quan trọng với các tác phẩm như Chiến tranh và hoà bình của Lev Nikolayevich Tolstoy. Những nhà văn tên tuổi khác của nền văn học Nga thế kỉ 19 phải kể tới là Ivan Sergeyevich Turgenev, Nikolai Vasilevich Gogol, Fyodor Mikhailovich Dostoevsky, Bielixki...

Nghệ thuật
Âm nhạc thời cận đại thế kỷ 18 với sự đóng góp của những nhạc sĩ lớn như Johann Sebastian Bach, Wolfgang Amadeus Mozart, thì đến thế kỷ 19 có sự đóng góp vĩ đại của Ludwig van Beethoven, Frédéric Chopin...

Hội họa theo xu hướng lãng mạn thường đi tìm những phương trời xa lạ. Danh họa Eugène Delacroix) thường vẽ những kị sĩ Ả Rập, những cuộc đi săn. Đến cuối thế kỉ 19, danh họa người Tây Ban Nha Francisco Goya đã vẽ những cảnh tàn khốc trong cuộc chiến tranh chống Napoléon.

Điêu khắc thế kỷ 19 không để lại nhiều tác phẩm như thời Phục Hưng. Nhà điêu khắc Frédéric Bartholdi đã hoàn thành bức tượng Nữ thần Tự do để Chính phủ Pháp gửi tặng nước Mỹ. Một phiên bản nhỏ, cao gấp 1,5 lần người thật của bức tượng này cũng được đặt tại Hà Nội ở một công viên Vườn hoa Bà Đầm, tiếc rằng phiên bản này ngày nay không còn nữa. Chúng ta chỉ còn thấy dấu vết qua đồng 50 xu tiền Đông Dương xưa kia.

Khải Hoàn Môn ở Paris và nhiều dinh thự ở Paris cũng còn giữ lại được một số tác phẩm điêu khắc giá trị của thế kỷ 19.

Kiến trúc Âu – Mỹ của thế kỷ 19 rất đa dạng, thể hiện một sự giao lưu văn hóa rộng mở. Nét mới về kiến trúc giai đoạn này là quan điểm hiện thực xâm nhập vào kiến trúc qua các vật liệu mới như thép, bê tông, kính dày. Một nhà kiến trúc Louis Sulivan đã đưa vào các công trình kiến trúc tư tưởng công năng. Theo ông, các công trình kiến trúc phải được thiết kế phù hợp với chức năng của chúng. Chẳng hạn một ngân hàng hiện đại không thể giống một đền đài tôn giáo, một thương xá không thể giống một lâu đài trung cổ. Đặc biệt là kiến trúc hành chính thời kì này thể hiện một phong cách rõ rệt mà tiêu biểu là tòa nhà Quốc hội Mỹ (1793-1851) và tòa nhà Quốc hội Anh (1840-1865).

Thế kỷ 19 đã đánh dấu bước ngoặt căn bản chuyển từ lao động bằng tay sang lao động bằng máy. Loài người đã chuyển từ nền văn minh nông nghiệp sang nền văn minh công nghiệp. Nền văn minh công nghiệp đã tạo ra cách nhìn mới, kéo theo những biến đổi lớn về chính trị, văn hóa, xã hội. Loài người bước vào một giai đoạn mới của văn minh nhân loại.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Internet Modern History Sourcebook: Industrial Revolution
 "The Day the World Took Off" Six part video series from the University of Cambridge tracing the question "Why did the Industrial Revolution begin when and where it did."
 BBC History Home Page: Industrial Revolution
 National Museum of Science and Industry website: machines and personalities
 Industrial Revolution and the Standard of Living by Clark Nardinelli - the debate over whether standards of living rose or fell
 Factory Workers in the Industrial Revolution
 Revolutionary Players website
 First and second industrial revolution

Lịch sử công nghệ
Lịch sử công nghiệp
Công nghệ thế kỷ 18
Công nghệ thế kỷ 19
Đảo Anh cận đại
Châu Âu hiện đại
Lịch sử hiện đại Vương quốc Liên hiệp Anh
Công nghiệp
Lý thuyết lịch sử


title: Ollainville, Vosges

text:
Ollainville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 6,31 km², dân số năm 1999 là 75 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ollainville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ

text:
ANSI (viết tắt từ American National Standards Institute trong tiếng Anh và có nghĩa là "Viện Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ") là một tổ chức tư nhân, phi lợi nhuận nhằm quản trị và điều phối sự tiêu chuẩn hoá một cách tự giác và hợp thức các hệ thống quy ước ra đời ngày 19 tháng 10 năm 1918. Cơ sở chính ANSI đóng ở Washington, D.C..

Nhiệm vụ
Nhiệm vụ của tổ chức là nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu của hệ thống kinh doanh và chất lượng đời sống Hoa Kỳ đồng thời tạo điều kiện cho việc tự giác thống nhất các tiêu chuẩn và hợp thức các hệ thống quy ước, cũng như là bảo vệ sự nguyên dạng của các tiêu chí này. Các tiêu chuẩn của ANSI thường được ISO chấp nhận.

Lịch sử
Khi mới thành lập, 1918, ANSI có tên là American Engineering Standards Committee. Sang năm 1928, đổi thành American Standards Association, hay ASA. Vào năm 1946 ASA nhập chung với các tổ chức liên quan đến các chuẩn của 25 quốc gia khác thành International Organization for Standardization. Đến năm 1966 thì họ lại tách ra thành United States of America Standards Institute. Và, cuối cùng, vào năm 1969 thì có tên là American National Standards Institute.

Tham khảo

Xem thêm
 ASTM Quốc tế
 Tiêu chuẩn Anh quốc (BSI, British Standards)
 Ủy ban kỹ thuật điện quốc tế (IEC, International Electrotechnical Commission)
 Viện Tiêu chuẩn Đức (DIN, Deutsches Institut für Normung)
 Hiệp hội Tiêu chuẩn Pháp (AFNOR, Association Française de Normalisation)
 Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO, International Organization for Standardization)

Liên kết ngoài

Tiêu chuẩn quốc tế
Tổ chức tiêu chuẩn


title: Dactylispa humilis

text:
Dactylispa humilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Linh Sơn Cổ Tự

text:
Linh Sơn Cổ Tự là một ngôi chùa tọa lạc tại 104 Hoàng Hoa Thám, Vũng Tàu. Ngôi chùa được xây năm 1919 trên Núi Nhỏ nhưng do bị người Pháp chiếm dụng để xây hoa tiêu nên một ngôi chùa khác đã được xây ở địa điểm hiện nay và tồn tại đến ngày nay. Đây là ngôi chùa cổ nhất Vũng Tàu.

Linh sơn cổ tự tuy không đồ sộ, rộng lớn nhưng là ngôi chùa lâu đời nhất ở Vũng Tàu nằm trên đường Hoàng Hoa Thám,phường 2 thành phố Vũng Tàu.

Thời kì đầu chùa được xây dựng trên triền núi nhỏ nhưng năm 1919 khu vực này bị người dân Pháp chiếm dụng để xây cất biệt thự cho hoa tiêu của họ ở. Ngay sau đó một ngôi chùa khác đã được xây dựng và tồn tại cho tới ngày nay.

Trong chánh điện có một thờ một tượng Phật cao 1,2m bằng đá có phết vàng được điêu khắc rất khéo léo tạo nên vẻ mặt hiền từ và hết sức sống động trên nét mặt của đức Phật.

Về nguồn gốc của pho tượng phật, có truyền thuyết kể lại rằng cách đây hơn một năm có đoàn ghe chài lưới từ miền trung vào đánh cá ở Bãi Trước. Trong khi đi kiếm củi ở núi lớn tình cờ phát hiện hai pho tượng phật bằng đá vùi dưới đất trên sườn núi gần bãi Dâu. Họ cùng nhau đào lên rồi chờ đến hôm sau làm lễ xin đem về. Dân địa phương biết tin vội kéo đến xem và cho rằng đó là di tích lịch sử của địa phương nên cương quyết đòi giữ lại. Nhóm dân chài miền Trung năn nỉ mãi mới lấy được pho tượng nhỏ đem đi. Pho tượng lớn còn lại được dân làng rước về thờ chính là pho tượng hiện nay ở chùa Linh Sơn Cổ Tự.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Linh Sơn Cổ Tự


title: 7136 Yokohasuo

text:
7136 Yokohasuo (tên chỉ định: 1993 VK2) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Hitoshi Shiozawa và Takeshi Urata ở Fujieda, Shizuoka Prefecture, Nhật Bản, ngày 14 tháng 11 năm 1993. Nó được đặt theo tên Yoko Hasuo, vợ của nhà thiên văn học Ryuichi Hasuo.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Phyllonorycter tritorrhecta

text:
Phyllonorycter tritorrhecta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honsyu).

Sải cánh dài 5–6 mm.

Ấu trùng ăn Zelkova serrata. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. The mine is ptychonomous và created on the upper surface of the leaves.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Centrolene grandisonae

text:
Nymphargus grandisonae là một loài ếch thuộc họ Centrolenidae.
Loài này có ở Colombia và Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, và vườn nông thôn.
Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Tham khảo

 Bolívar, W., Coloma, L.A., Ron, S., Cisneros-Heredia, D. & Wild, E. 2004. Centrolene grandisonae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Centrolene
Nymphargus
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Andes


title: Sân bay quốc tế Seychelles

text:
Sân bay quốc tế Seychelles  là một sân bay trên đảo Mahé, Seychelles gần thủ đô Victoria.

Sâb bay quốc tế Seychelles là trung tâm hoạt động của Air Seychelles.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Air Austral (St Denis - Reunion)
Air Seychelles (Bangkok-Suvarnabhumi, Johannesburg, London-Heathrow, Milan-Malpensa, München, Paris-Charles de Gaulle, Port Louis, Praslin, Rome-Fiumicino, Singapore[tiếp tục vào ngày 1 tháng 7 năm 2008])
Condor Airlines (Frankfurt, Munich)
Emirates (Dubai)
Kenya Airways (Nairobi)
Neos (Milan-Malpensa)
OrangeWings (Amsterdam)
Qatar Airways (Doha)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Seychelles


title: Protandrena semilevis

text:
Protandrena semilevis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1976


title: Protoptila trispicata

text:
Protoptila trispicata là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Protoptila


title: Paida

text:
Paida là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Paida pulchra Trimen, 1863

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Paida at funet.fi

Noctuidae


title: Papuagrion prothoracale

text:
Papuagrion prothoracale là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Papuagrion prothoracale được Lieftinck miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Papuagrion


title: 6504 Lehmbruck

text:
6504 Lehmbruck (4630 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6504 Lehmbruck

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Racotis

text:
Racotis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Allopachria ernsti

text:
Allopachria ernsti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Allopachria


title: Genlis

text:
Genlis  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Xã Genlis nằm ở khu vực có độ cao từ 193-205 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Hàng không năm 1990

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1990:

Các sự kiện

Chuyến bay đầu tiên

Tháng 1
 10 tháng 1 - McDonnell Douglas MD-11
 15 tháng 1 - Atlas XH-2

Tháng 2
 19 tháng 2 - Scaled Composites ARES

Tháng 3
 29 tháng 3 - Ilyushin Il-114

Tháng 4
 13 tháng 4 - nguyên mẫu Sukhoi Su-27IB

Tháng 5
 1 tháng 5 - McDonnell Douglas MD 520N

Tháng 8
 1 tháng 8 - EMBRAER/FMA CBA-123
 27 tháng 8 - Northrop YF-23

Tháng 9
 29 tháng 9 - YF-22 Raptor

Tháng 10
 10 tháng 10 - Learjet 60
 11 tháng 10 - Rockwell/MBB X-31

Tháng 11
 21 tháng 11 - NAMC/PAC K-8

Bắt đầu hoạt động

Tháng 10
 4 tháng 10 - Piaggio Avanti

Tham khảo


title: Saint-Martin-du-Boschet

text:
Saint-Martin-du-Boschet là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Saint-Martin-du-Boschet on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Bray-Dunes

text:
Bray-Dunes (Brayduinen trong tiếng Hà Lan) là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official website (bằng tiếng Pháp)
 Unofficial town website

Braydunes


title: Dryadella simula

text:
Dresslerella simula là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

s


title: Phật thủ

text:
Phật thủ (danh pháp ba phần: Citrus medica var. sarcodactylis) (tiếng Trung: 佛手柑, phật thủ cam) là giống cây ăn quả thuộc chi Cam chanh. Tên gọi của loài cây này xuất phát từ hình dáng của quả chia nhánh trông như bàn tay Phật.

Phật thủ là giống cây bản địa của Trung Quốc và Nhật Bản, được trồng khá phổ biến ở Việt Nam.

Cây phật thủ là loại cây thân gỗ nhỏ, cao từ 2 đến 2,5 m, ra hoa kết quả quanh năm.

Quả phật thủ dùng ăn tươi, làm mứt, nấu chè giống bưởi. Loại quả này thường có mặt trong mâm ngũ quả trên bàn thờ ngày Tết của người Việt ở miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Nhưng cần lưu ý trong những ngày Tết bởi vì có rất nhiều người giả mạo loại quả này.

Có thể nhân giống phật thủ bằng cách chiết cành từ cây 2 đến 4 tuổi.

Hình ảnh

Chú thích

M
Thực vật Nhật Bản
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Đông Á
Trái cây có nguồn gốc Châu Á
Thực vật được mô tả năm 1863
Cây trang trí
Phật giáo
Thực vật vườn châu Á
Giống cây trồng


title: Cerithidea costata

text:
Cerithideopsis costata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Potamididae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 21 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 402 m.

Chú thích

Tham khảo

Cerithidea


title: Hybrid Theory (EP)

text:
Hybrid Theory EP là một đĩa EP của Hybrid Theory, thu âm và phát hành năm 1999.

Đó là bản thu âm đầu tiên của nhóm theo thứ tự thời gian. Trước đó, năm 1997 band chỉ giới thiệu một băng demo có tên Xero.

Về đĩa EP
Lúc đó, tên của ban nhạc vẫn còn là Hybrid Theory (trước đó họ được gọi là Xero; về sau band đổi tên vào năm 1998 sau khi Chester Bennington tham gia họ, thế chỗ Mark Wakefield).

Chỉ có 1000 bản được phát hành, và đĩa EP được gửi cho nhiều hãng thu âm, gồm có Hãng thu âm Warner Bros.. Những bản còn lại của EP được gửi cho nhhững thành viên đầu tiên của đội đường phố mới thành lập của Linkin Park.

Ngày 19 tháng 11 năm 2001, Linkin Park Underground (LPU), câu lạc bộ hâm mộ đặc quyền của Linkin Park được thành lập. Sản phẩm đầu tiên của câu lạc bộ được chuyển cho các thành viên và gồm có một bản phối lại của Hybrid Theory EP, với hình ảnh được chỉnh sửa, và có cả lởi nhắn từ ban nhạc. 500 bản đầu tiên của CD được ký tên bởi 6 thành viên của ban nhạc.

Đĩa Hybrid Theory EP đã bán được vài trăm dollar, từ những cuộc bán đấu giá trên mạng như eBay. Hiện tại, cách duy nhất để sở hữu đĩa EP là mua nó từ eBay, tải xuống từ bất kỳ trang web của fan nào hay mạng P2P, hoặc tham gia cuộc thi trong của LPU mà đĩa EP được đặt làm giải thưởng. Dù sao, giải thưởng từ LPU không phải là bản từ đĩa gốc; chúng là đĩa tái bản, kém giá trị hơn. Cũng cần phải thận trọng khi mua đĩa CD trên eBay, vì rất dễ nhầm lẫn một đĩa tái bản với một bản gốc và bị trả nhiều tiền hơn giá trị thực của CD. Sự khác biệt giữa bản phát hành gốc và bản tái bản của LPU gồm:
Bản gốc ghi 'Sản xuất bởi' ở phía sau là Hybrid Theory (tên band lúc đó); bản tái-bản lại đổi thành Mike Shinoda.
Bìa đĩa khác nhau, có một khung chữ ở bìa trong của đĩa của bản gốc chứa câu nói sau - "After eight months, she was sure of one thing: that the baby's future would be determined by the convergence of its divided past." (Sau 8 tháng, cô ta chắc chắn về một chuyện: rằng tương lai của đứa bé dựa vào sự hội tụ của những quá khứ đã bị chia cắt của nó.); bản tái-bản thì không.
Bìa trong của bản gốc có danh sách thành viên nhóm lúc đó, gồm cả tay ghita bass Kyle Christener; bản tái-bản thì chứa một bức thư của Linkin Park gửi tới fan của họ và có thiết kế khác với bản gốc.
Bản tái-bản của Hybrid Theory EP có bìa sáng hơn của bản gốc, và bức tranh ở bìa trong thì mang sắc lục hơn bản gốc.

Danh sách Bài hát
"Carousel" – 3:00
"Technique (Ngắn)" – 0:40
"Step Up" – 3:55
"And One" – 4:33
 Chứa một bài hát ẩn có Mike đọc rap theo kiểu báo điềm xấu. Bài hát ẩn dài khoảng 1 phút.
"High Voltage" – 3:30
"Part of Me" – 12:44
 Kết thúc lúc 4:06, đoạn nhạc không lời số 7, tương tự như Session, bắt đầu lúc 10:00.

Thành phần Ban nhạc
Chester Bennington – Ca sĩ, đôi khi chơi ghita
Mike Shinoda – Ca sĩ, MC, đàn điện tử, tay ghita đệm, phối âm
Brad Delson – ghita
Kyle Christener - Bass
Rob Bourdon – trống
Joe "Mr. Hahn" Hahn – Đẩy đĩa, phối âm

Thành viên tham gia
Sản xuất bởi Mike Shinoda.
"Carousel" – Sáng tác: Mike Shinoda, Joe Hahn, Brad Delson, Chester Bennington và Rob Bourdon. Sản xuất và phối bởi Mudrock và Mike Shinoda.
"Technique" (Ngắn) – Sáng tác: Mike Shinoda và Joe Hahn. Sản xuất và phối bởi Mike Shinoda.
"Step Up" – Sáng tác: Mike Shinoda, Joe Hahn và Brad Delson. Sản xuất và phối bởi Mike Shinoda.
"And One" – Sáng tác: Mike Shinoda, Joe Hahn, Brad Delson, Chester Bennington và Rob Bourdon. Sản xuất và phối bởi Mudrock và Mike Shinoda.
"High Voltage" – Sáng tác: Mike Shinoda, Joe Hahn và Brad Delson. Sản xuất và phối bởi Mike Shinoda.
"Part of Me" – Sáng tác: Mike Shinoda, Joe Hahn, Brad Delson, Chester Bennington và Rob Bourdon. Sản xuất và phối bởi Mudrock and Mike Shinoda.
Bài số 7 sáng tác, sản xuất và phối bởi Mike Shinoda.
Điều hành bởi Pat Kraus.
Quản lý hình ảnh bởi Mike Shinoda.
Vẽ bìa bởi Mike Shinoda và Joe Hahn.
Bass bởi Kyle Christener và Brad Delson.

Tham khảo

EP của Linkin Park
EP năm 1999
EP đầu tay


title: Brendan Smyth

text:
Brendan Smyth (8 tháng 6 năm 1927 – 22 tháng 8 năm 1997) là một vị linh mục Công giáo, người đã có tai tiếng vì hành vi lạm dụng tình dục trẻ em bị phanh phui sau suốt một thời gian dài và bị quy kết tội ấu dâm. Linh mục này đã lạm dụng chức vụ, quyền hạn của mình trong Giáo hội để có thể tiếp cận và thực hiện các hành vi lạm dụng trẻ em.

Hành vi
Trong một khoảng thời gian hơn 40 năm, Linh mục Smyth đã lạm dụng tình dục và tấn công tình dục hơn 100 trẻ em trong giáo xứ ở Belfast, Dublin của Ailen và Cha Smyth tiếp tục lạm dụng và hãm hiếp nhiều trẻ em tại Ireland, Anh và Hoa Kỳ trước khi bị dẫn độ trở lại Bắc Ireland vào năm 1994. Ông chết 3 năm sau đó trong một nhà tù ở Ireland.

Hậu quả
Tranh cãi xung quanh vụ việc của ông này là một trong những nguyên nhân thúc đẩy sự sụp đổ của chính phủ Ireland vào tháng 12 năm 1994. Và sau này, Hồng y Sean Brady, vị chức sắc cấp cao của giáo hội Thiên Chúa Giáo Ireland nói rằng ông sẽ không từ chức trừ phi Vatican hạ lệnh cho ông, mặc dù ông nhìn nhận đã có lần thu thập bằng chứng về một tu sĩ phạm tội lạm dụng tình dục nhiều trẻ em mà không báo cho cảnh sát. Từ vụ việc này là Tòa thánh Vatican cũng là tâm điểm chú ý của dư luận trong việc giải quyết vụ việc này.

Tham khảo

Linh mục
Kitô giáo
Sinh năm 1927
Mất năm 1997
Linh mục Công giáo Rôma từ Bắc Ireland


title: Cerura scitiscripta

text:
Cerapoda scitiscripta (tên tiếng Anh: Black-etched Prominent) là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở Quebec phía tây đến miền đông Alberta, phía nam đến Florida và Texas.

Sải cánh dài 25–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 3 đến tháng 10 tùy theo địa điểm. There are one hoặc two generations per year tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn lá của leaves of cherry, cây bạch dương và cây liễu.

Phụ loài
Cerura scitiscripta scitiscripta
Cerura scitiscripta multiscripta
Cerura scitiscripta canadensis

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide
Species info


title: Lâu đài Duurstede

text:
Lâu đài Duurstede là một lâu đài thời trung cổ ở Wijk bij Duurstede, ở tỉnh Utrecht của Hà Lan.
Lâu đài có nguồn gốc trong thế kỷ 13. Khoảng năm 1270, Zweder I van Zuylen van Abcoude cho xây dựng trên một địa điểm gần thành phố Dorestad. Cho đến đầu thế kỷ 15, lâu đài Duurstede thuộc sở hữu bởi gia đình Van Zuylen van Abcoude, cho đến khi họ bị buộc phải bán cho các Giám mục của Utrecht 1449.
Đức Giám mục David Burgundy, người trị vì từ 1459 đến 1496, xây dựng lại lâu đài. Donjon cũ đã được kèm theo bởi các tòa nhà mới. Tháp của Burgundy vẫn còn nguyên vẹn cũng được xây dựng trong khoảng thời gian này. Kế nhiệm ông Frederick IV của Baden và Philip của Burgundy cũng được sử dụng lâu đài là nơi cư trú, và Philip của Burgundy tôn tạo lâu đài với các tính năng phục hưng. Philip của Burgundy sinh sống tại lâu đài Duurstede khi ông trở thành Giám mục của Utrecht năm 1517. Họa sĩ triều đình đi theo ông (Jan Gossaert), người đã giúp trang trí các cung điện mới của ông chủ của mình. Sau cái chết của Philip, năm 1524, Mabuse thiết kế và xây dựng lăng mộ của ông trong nhà thờ của Wijk bij Duurstede. Sau cái chết của Philip, Charles V, Hoàng đế La Mã Thần thánh đã tịch thu tất cả các sở hữu lãnh thổ của các Giám mục của Utrecht, bao gồm cả lâu đài Duurstede.

Năm 1580, do kết quả của cách mạng Hà Lan, lâu đài rơi vào tay của Utrecht. Các tiểu bang, tuy nhiên, đầu tư tiền của họ vào xây dựng pháo đài hiện đại xung quanh Wijk bij Duurstede, và kết quả là lâu đài rơi vào bỏ bê. Thiệt hại hơn nữa đã được thực hiện khi quân đội Pháp bị tàn phá Wijk bởi Duurstede năm 1672, sau đó người dân thành phố sử dụng đá từ lâu đài để xây dựng lại nhà của họ.
Năm 1852, hội đồng thành phố trở thành chủ sở hữu của lâu đài và biến các công sự xung quanh vào một công viên. Cho đến năm 1925 lâu đài chỉ có thể đến được qua một phà nhỏ.

Tham khảo

Tỉnh Utrecht
Lâu đài Hà Lan


title: Alvania josefoi

text:
Alvania josefoi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: 13298 Namatjira

text:
13298 Namatjira (1998 RD5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 9 năm 1998 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13298 Namatjira

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Thất Tinh Quan

text:
Thất Tinh Quan (chữ Hán giản thể: 七星关区, bính âm: Qīxīngguān Qū) là một khu thuộc địa cấp thị Tất Tiết, tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Thất Tinh Quan nằm ở phía tây Quý Châu, giáp với Tứ Xuyên. Quận này có diện tích 3414,9 km2, dân số là 1,27 triệu người, có 22 dân tộc. Mã số bưu chính là 551700. Quận lỵ đóng ở trấn Thành Quan. Thất Tinh Quan giáp các đơn vị cấp huyện: đông giáp Hách Chương và Nạp Ung, tây giáp Uy Ninh, nam giáp Lục Bàn Thủy, đông giáp Trấn Hùng và Di Lương. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 6 nhai đạo, 27 trấn, 2 hương và 6 hương dân tộc.

Tham khảo

Tất Tiết
Đơn vị cấp huyện Quý Châu


title: Rhyacophila denticulifera

text:
Rhyacophila denticulifera là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Cosmopterix wongsirii

text:
Cosmopterix wongsirii là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

Cosmopterix


title: Nanocochlea parva

text:
Nanocochlea parva là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Mollusc Specialist Group 2000. Nanocochlea parva. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Động vật chân bụng Úc
Nanocochlea


title: 2389 Dibaj

text:
2389 Dibaj (1977 QC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 8 năm 1977 bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2389 Dibaj

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Quận Arapahoe, Colorado

text:
Quận Arapahoe quận đông dân thứ ba trong số 64 quận của tiểu bang Colorado của Hoa Kỳ. Cục điều tra dân số Hoa Kỳ ước tính rằng dân số quận là 544.282 người vào năm 2008, tăng 10,09% kể từ khi Cuộc điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ. Littleton quận lỵ và thành phố đông dân nhất là Aurora. Quận Arapahoe là một phần của đô thị Khu vực thống kê Denver-Aurora-Boulder.

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 805 dặm vuông (2,084.9 km²), trong đó 803 dặm vuông (2,079.8 km²) là đất và 2 dặm vuông (5,2 km²) (0,28%) là nước. Khoảng cách là 72 dặm Anh (116 km) về phía đông đến phía tây và 4 đến 12 dặm (6 đến 19 km) về phía nam tới phía bắc.

Hai khu vực đất nằm lọt vào đơn vị hành chính khác của quận Arapahoe vẫn hoàn toàn bị bao quanh bởi các thành phố và quận Denver. Thành phố Glendale có một khu vực đất quận này nằm lọt vào trong.

Các quận lân cận
Thành phố và quận Denver - Tây Bắc và nằm lọt vào trong
Quận Adams - phía bắc
Quận Washington - đông
Quận Lincoln - đông nam
Quận Elbert - Nam
Quận Douglas - Tây Nam
Quận Jefferson - Tây

Tham khảo

Quận của Colorado

Lãnh thổ Colorado 1861
Khu dân cư thành lập năm 1861
Eastern Plains


title: Saint-Juéry, Lozère

text:
Saint-Juéry là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo
 INSEE commune file
Department Web site

Xã của Lozère


title: Andira humilis

text:
Andira humilis (syn. Andira laurifolia Benth., Andira laurifolia Benth. var. laurifolia, Andira pauciflora Benth., Andira paucuflora Benth.) là loài thực vật bản địa Brasil.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Andira humilis

Andira
Thực vật Brasil


title: Megapenthes arcifrons

text:
Megapenthes arcifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Knefastia dalli

text:
Knefastia dalli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Knefastia


title: Lingiyadih

text:
Lingiyadih là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bilaspur thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Lingiyadih có dân số 15.769 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Lingiyadih có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Lingiyadih, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: San Nicandro Garganico

text:
San Nicandro Garganico là một đô thị thuộc tỉnh Foggia trong vùng des Puglia. San Nicandro Garganico có diện tích 172 km2, dân số 17.537 người.

Đô thị này giáp với các đô thị sau:
Apricena, Cagnano Varano, Lesina, Poggio Imperiale, San Marco in Lamis.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Foggia


title: Ray-sur-Saône

text:
Ray-sur-Saône là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Marginella piperata

text:
Marginella piperata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Phụ loài

Subspecies Marginella piperata albocincta Sowerby, 1846]
Subspecies Marginella piperata fuscopicta Turton, 1932
Subspecies Marginella piperata lutea Sowerby III, 1889
Subspecies Marginella piperata monozona Turton, 1932
Subspecies Marginella piperata strigata Sowerby III, 1889

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Saulnières, Ille-et-Vilaine

text:
Saulnières () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saulnières được gọi là Saulniérois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Saulnières

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Phá lửa

text:
Phá lửa (danh pháp khoa học: Tacca subflabellata) còn gọi là râu hùm lớn, là một loài thực vật thuộc họ Râu hùm (Taccaceae).

Hình thái
Phá lửa là loài thân thảo, sống nhiều năm, cao 60 – 80 cm. Thân rễ hình trụ, hơi cong, dài 8 – 15 cm, đường kính 2,5 - 3,5 cm. Lá đơn, có cuống, gồm 3 - bảy cái mọc ở đầu thân rễ; gốc cuống lá dạng bẹ, dài 10 – 25 cm; phiến lá thuôn, nhọn về 2 đầu, gốc hơi lệch, mỏng, 25 - 65 x 8 – 15 cm. Cụm hoa tán, 1 – hai cái, cuống cụm hoa dài hơn cuống lá, mỗi cụm gồm 4 – 6 hoa được bao bởi 4 lá bắc lớn tạo thành bao hoa; 2 lá bắc ngoài hình mác hay hình trứng nhọn đầu; 2 lá bắc trong lớn, hình thận hay hình quạt lệch, cỡ 5 – 8 x 3 – 5 cm, màu nâu tím nhạt, mỏng. Các lá bắc con dạng sợi, dài 15 – 35 cm. Hoa có 3 đài nhỏ, 3 cánh hoa; nhị 6, đầu nhụy có 3 núm nhụy; bầu dưới, 3 ô. Quả thịt, hình thoi cụt, có 6 gờ chạy dọc. Hạt nhiều, hình thận, màu nâu.

Sinh học và sinh thái
Mùa hoa tháng 7 – 8, quả tháng 8 – 10. Nhân giống tự nhiên bằng hạt. Thân rễ nếu bị cắt thì phần còn lại vẫn có khả năng tái sinh. Cây đặc biệt ưa ẩm và ưa bóng, thường mọc rải rác dọc theo hành lang ven khe suối, dưới tán rừng kín thường xanh ẩm, ở độ cao từ 300 – 700 m.

Chú thích

Tham khảo

S
Thực vật được mô tả năm 1982


title: (6461) 1993 VB5

text:
{{DISPLAYTITLE:(6461) 1993 VB5}}

(6461) 1993 VB5 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Canberra, Australia, ngày 4 tháng 11 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lagorce, Ardèche

text:
Lagorce là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Côtes du Vivarais AOC

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Fusus pyruloides

text:
Fusus pyruloides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

pyruloides


title: Éragny

text:
Éragny là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

 Association of Mayors of the Val d'Oise
 INSEE
 IGN

Liên kết ngoài
 Official website
 Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Kỷ Hợi

text:
Kỷ Hợi (chữ Hán: 己亥) là kết hợp thứ 36 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Kỷ (Thổ âm) và địa chi Hợi (Lợn). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Canh Tý và sau Mậu Tuất.

Các năm Kỷ Hợi

Giữa năm 1705 và 2205, những năm sau đây là năm Kỷ Hợi (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1719
1779
1839
1899
1959 (08/02/1959 - 27/01/1960)
2019 (05/02/2019 - 24/01/2020)
2079 (02/02/2079 - 21/01/2080)
2139
2199

Sự kiện năm Kỷ Hợi
939 – Ngô Quyền đánh đuổi nhà Nam Hán, tạo ra nhà nước Việt Nam độc lập
1959 - Trung ương Đảng quyết định thành lập Đoàn 559, xây dựng tuyến chi viện chiến lược - đường Trường Sơn trên bộ và trên biển.

Tham khảo

Can Chi


title: All of a Sudden I Miss Everyone

text:
All of a Sudden I Miss Everyone là album phòng thu thứ năm của ban nhạc post rock đến từ Mỹ Explosions in the Sky. Album được phát hành vào ngày 20 tháng 2 năm 2007.

Tổng quan

Nhiều ý kiến cho rằng album này có liên quan tới tác phẩm "The Catcher in the Rye" của J.D.Salinger. Tựa đề của album là 1 sự tóm tắt lại đoạn kết của "The Catcher in the Rye" khi Holder, nhân vật chính khuyên nhủ người đọc, "Đừng bao giờ nói bất kỳ điều gì với bất kỳ người nào. Nếu không, bạn sẽ bắt đầu nhớ mọi người." Tựa đề các bản nhạc trong album ám chỉ nhiều chủ đề trong tác phẩm, sự bình thường của nỗi sợ hãi, sự thiếu ổn định của xã hội hoặc vị trí trong xã hội, sự mâu thuẫn trong cảm xúc, và sự cô đơn.

Tựa đề album cũng có thể liên quan tới những dòng đối thoại bởi nhân vật của Mabel Longhetti (Gena Rowlands) năm 1974 John Cassavetes vở kịch hậu hiện đại "A Woman Under the Influence". Khi thấy con của mình bị bà ngoại không cho đi học, Mabel nói "All of a sudden I miss everyone; I don't know why."

Tựa đề bản nhạc "The Birth and Death of the Day" xuất hiện trong tác phẩm năm 1952 "East of Eden" của John Steinbeck:
Tôi nhớ rằng dãy núi Gabilan phía đông Thung lũng là 1 dãy núi tươi sáng đầy ánh nắng và vẻ đáng yêu và một chút lôi cuốn, khiến bạn muốn trèo lên những ngọn đồi ấm áp của nó giống như trèo vào lòng của người mẹ thân yêu. Chúng đang vẫy gọi với một bãi cỏ nâu yêu mến. Dãy Santa Lucias đứng đối diện với bầu trời tây và ngăn cách Thung lũng với biển, nó tăm tối, bao trùm bởi sự kém thân thiện và nguy hiểm. Tôi luôn tìm thấy ở bản thân mình nỗi sợ phía tây và tình yêu phía đông. Tôi không thể nói được ở vị trí nào tôi có ý nghĩ đó, có thể là vì bình mình vượt qua những đỉnh núi của dãy Gabilans và màn đêm buông xuống từ dãy Santa Lucias. Có lẽ sự bắt đầu và kết thúc của một ngày đóng góp một phần vào cảm giác của tôi về hai dãy núi.

Tham khảo

Album năm 2007
Album post-rock


title: Ampedus impolitus

text:
Ampedus impolitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Melsheimer miêu tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Nucourt

text:
Nucourt là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d’Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: 19079 Hernández

text:
19079 Hernández là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1870.1126748 ngày (5.12 năm).

Nó được phát hiện ngày 31 tháng 5 năm 1967.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1967


title: Haverhill, Massachusetts

text:
Haverhill, Massachusetts là một thành phố thuộc quận Essex trong tiểu bang thịnh vượng chung Massachusetts, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích 92,3 km², trong đó diện tích đất là 85,4 km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 60879 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Massachusetts

Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm
Khu dân cư thành lập năm 1640


title: Dolichopeza palliditarsis

text:
Dolichopeza palliditarsis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Phyllotreta procera

text:
Phyllotreta procera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Redtenbacher miêu tả khoa học năm 1849.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Lan đoản kiếm nhiều hoa

text:
Lan đoản kiếm nhiều hoa (danh pháp hai phần: Cymbidium floribundum, tên tiếng Anh là Yellow Margin Orchid) là một loài phong lan.

Cây phân bố ở Trung Quốc, Việt Nam (Vĩnh Phúc).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

F


title: Sympistis horus

text:
Sympistis horus là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở New Mexico.

Sải cánh dài khoảng 32 mm.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: Megachile buddhae

text:
Megachile buddhae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1896


title: Mesnil-Domqueur

text:
Mesnil-Domqueur là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
A small village Xã này tọa lạc trên đường D130, khoảng 12 dặm Anh về phía đông bắc của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mesnil-Domqueur trên trang mạng của INSEE
 Mesnil-Domqueur trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Họ Kim lũ mai

text:
Họ Kim lũ mai hay họ Kim mai (danh pháp khoa học: Hamamelidaceae), trong các tài liệu về thực vật bằng tiếng Việt quen gọi là họ Sau sau, là một họ trong thực vật có hoa thuộc bộ Tai hùm (Saxifragales), bao gồm khoảng 27 chi và khoảng 80-90 loài, tất cả đều là cây bụi hay cây gỗ nhỏ. Trong các hệ thống phân loại cũ, chẳng hạn hệ thống Cronquist, thì họ này được đặt trong bộ Kim lũ mai (Hamamelidales).

Phân bố
Họ Hamamelidaceae từng phân bố rộng tại Bắc bán cầu trong Creta muộn và đầu kỷ Đệ Tam. Băng hà kỷ đệ Tứ trên khắp Bắc bán cầu đã làm một loạt loài tuyệt chủng và hạn chế sự phân bố của các loài khác trong họ này. Họ Hamamelidaceae đã bị xóa sạch khỏi châu Âu cùng một loạt các chi thực vật khác do không thể thoát khỏi các dải băng vì yếu tố địa lý (Địa Trung Hải và dãy Alps tạo thành các rào cản trong khi ở châu Á và Bắc Mỹ chúng không vấp phải)

Phân họ lớn nhất, Hamamelidoideae, hiện nay phân bố ở Bắc Mỹ cũng như miền tây và đông châu Á. Phân tông Dicoryphinae của Hamamelidoideae hiện nay chỉ hạn chế ở châu Phi (gồm cả Madagascar và Comores) và Australia. Disanthoideae và Rhodoleioideae (nếu tách riêng) chỉ hạn chế ở miền nam Trung Quốc và khu vực Kavkaz. Mytilarioideae chỉ hạn chế ở miền đông châu Á. Altingioideae (nếu gộp vào họ này) chỉ hạn chế ở miền đông, miền tây châu Á và Bắc Mỹ trong khu vực từ miền trung Mexico tới Belize.

Các chi
Họ này được chia thành 4 nhóm (phân họ) như sau:
 Exbucklandoideae Harms: 2 chi, khoảng 7 loài. Đông Himalaya và Hoa Nam tới Sumatra.
 Exbucklandia (gồm cả Bucklandia, Symingtonia): 3 loài chắp tay hay mã đề hà, gồm E. longipetala, E. populnea và E. tonkinensis; Đông Nam Á.
 Rhodoleia: 6 loài hồng quang hay hồng hoa hà; Đông Nam Á.
 Mytilarioideae H. D. Chang: 2 chi, 2 loài. Từ Quảng Tây và Hải Nam tới Lào.
 Chunia: 1 loài, sơn đồng tài (C. bucklandioides).
 Mytilaria: 1 loài, trám trẩu, mỹ tiên Lào, sau sau Lào, ko hao (M. laosensis).
 Disanthoideae Harms: 1 chi, 1 loài. Đông Trung Quốc tới Nhật Bản.
 Disanthus: 2 loài, song hoa mộc (D. cercidifolius); miền đông châu Á.
 Hamamelidoideae Burnett: 22-23 chi, khoảng 78 loài. Vùng nhiệt đới tới ôn đới, đặc biệt khu vực Đông Á tới Australia, không có ở Nam Mỹ. Phân họ này từng được Harms (1930) phân chia thành 5 tông và sau đó được Shulze-Menz (1964) sửa đổi và phân chia lại. Bốn tông hiện được công nhận là theo nghĩa Endress (1989).
 Corylopsideae
 Corylopsis: 25 loài lạp biện hoa; miền đông châu Á.
 Eustigmateae
 Eustigma: 3 loài chân thư, núm thật, tú trụ hoa
 Fortunearia: 1 loài, ngưu tị xuyên (F. sinensis); miền đông Trung Quốc.
 Sinowilsonia: 1 loài, sơn bạch thụ (S. henryi); miền tây Trung Quốc.
 Fothergilleae
 Distyliopsis: 6 loài sung dạng, giả văn mẫu.
 Distylium (gồm cả Saxifragites): 15 loài mó đau, lưỡng thư, văn mẫu; Đông Á, Himalaya.
 Fothergilla: 2 loài; đông nam Hoa Kỳ.
 Matudaea: 2 loài.
 Molinadendron: 3 loài.
 Parrotia: 1 loài, ngân lũ mai (P. subaequalis); dãy núi Alborz ở Tây Nam Á.
 Parrotiopsis: 2 loài bạch lũ mai; Himalaya.
 Sycopsis: 2 loài thủy tơ lê; Đông Nam Á.
 Hamamelideae
 Dicoryphe (gồm cả Diania, Dicocca, Dicophe, Dicorypha): 13 loài.
 Embolanthera: 2 loài luân hùng.
 Hamamelis (gồm cả Amamelis, Lomilis, Trilopus): 2 loài kim lũ mai hay kim mai; miền đông Bắc Mỹ, miền đông châu Á.
 Loropetalum: 3 loài; miền đông châu Á.
 Maingaya: 1 loài (M. malayana).
 Neostrearia: 1 loài (N. fleckeri)?
 Noahdendron: 1 loài (N. nicholasii)?
 Ostrearia: 2 loài ?
 Tetrathyrium: 1 loài (T. subcordata)?
 Trichocladus: 4 loài.

Một số tác giả coi chi Rhodoleia (hồng quang) như là một họ riêng của chính nó, gọi là Rhodoleiaceae, mặc dù nghiên cứu di truyền học do Angiosperm Phylogeny Group tiến hành cho thấy tốt nhất nên gộp nó vào họ Hamamelidaceae.

Các chi Tô hạp (Altingia), Sau sau (Liquidambar) và Bán phong hạ (Semiliquidambar), trước đây được gộp trong họ Hamamelidaceae, nhưng hiện nay được coi là một họ riêng gọi là Họ Tô hạp (Altingiaceae). Tuy nhiên, một số tác giả vẫn coi nó là phân họ Altingioideae.

Xem thêm
Họ Tô hạp

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hamamelidaceae  in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants.


title: Hạ Hầu Uyên

text:
Hạ Hầu Uyên (chữ Hán: 夏侯淵: 164-219) tự Diệu Tài (妙才), là tướng quân phe Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là em họ của Hạ Hầu Đôn.

Thời trẻ
Hạ Hầu Uyên người Tiêu Quận, nước Bái (thuộc Dự châu), là đồng hương với Tào Tháo. Ông là hậu duệ của Hạ Hầu Anh - người phục vụ cho hoàng đế Cao Tổ Lưu Bang.

Khi còn trẻ, Hạ Hầu Uyên và Tào Tháo thường giao du với nhau. Tào Tháo phạm tội giết người, bị kết tội. Hạ Hầu Uyên đứng ra nhận hết tội về mình, vì vậy ông bị bắt giam còn Tào Tháo được minh oan. Tào Tháo ra ngoài cũng dốc tiền chạy quan địa phương thả Hạ Hầu Uyên ra. Tào Tháo biết ơn ông và gả em gái vợ cho.

Sự nghiệp
Năm 190, Tào Tháo tập hợp lực lượng đánh Đổng Trác, Hạ Hầu Uyên cùng anh họ là Hạ Hầu Đôn cũng là họ hàng Tào Tháo dẫn 1000 quân đến giúp Tào Tháo. Sau đó, liên quân đánh Đổng Trác tan rã, Hạ Hầu Uyên giúp Tào Tháo tăng cường lực lượng và mở rộng lãnh thổ.

Năm 198, Hạ Hầu Uyên cùng Tào Tháo tham gia trận Hạ Bì chống lại Lã Bố. Kết cục của trận chiến là cái chết của Lã Bố. Trong quá trình chinh chiến, ông lần lượt giữ các chức vụ Biệt bộ tư mã, Kỵ đô úy, Thái thú Trần Lưu, Trung Lang Dĩnh Xuyên.

Năm 200, Tào Tháo và Viên Thiệu đại chiến tại Quan Độ, Hạ Hầu Uyên làm nhiệm vụ bảo vệ doanh trại và tiếp tế lương thảo. Trận Quan Độ kết thúc với thất bại hoàn toàn của Viên Thiệu và Tào Tháo làm chủ cả miền Bắc Trung Quốc từ đó. Hạ Hầu Uyên được thăng làm Đốc quân hiệu úy, chuyển sang việc quản quân lương ở 3 châu: Duyện, Dự, Tư Lệ.

Sau đó, Hạ Hầu Uyên cầm quân đánh dẹp các lực lượng chống đối như Xương Hy ở quận Thái Sơn, Từ Hòa ở quận Tế Nam, Lôi Tự ở quận Lư Giang, Thương Diệu ở quận Thái Nguyên, tộc người Đê (Chi) ở huyện Thâu My và huyện Khai thuộc quận Hữu Phù Phong, Lưu Hùng ở núi Chung Nam.

Năm 208, Hạ Hầu Uyên cùng Tào Tháo tham gia 2 trận đánh lớn ở Đương Dương Trường Bản và trận Xích Bích nhưng thất bại.

Năm 211, Mã Siêu dẫn 10 vạn đại quân Tây Lương tấn công Đồng Quan. Tào Tháo cùng Hạ Hầu Uyên, Hứa Chử, Từ Hoảng dẫn quân đến chiếm lại Đồng Quan. Thời gian đầu, Mã Siêu chiếm ưu thế nhưng Tào Tháo sau đó phản công thắng lợi đánh bại Mã Siêu nhưng Mã Siêu chạy trốn. Sau trận Đồng Quan, Tào Tháo sai Hạ Hầu Uyên trấn giữ Trường An phòng Mã Siêu. Ông cũng cầm quân dẹp một viên tướng Tây Lương khác là Dương Thu ở quận An Định.

Năm 213, Mã Siêu dẫn quân đánh chiếm lại Lũng Thượng gây ra trận chiến Ký Thành. Hạ Hầu Uyên nhận lệnh của Tào Tháo liên kết cùng Dương Phụ đánh bại Mã Siêu lần nữa khiến Mã Siêu phải chạy đến Hán Trung đầu hàng Trương Lỗ.

Năm 214, Hạ Hầu Uyên lại mang quân dẹp lực lượng nổi dậy của Tống Kiến. Năm 215, Tào Tháo cùng Hạ Hầu Uyên, Trương Cáp, Hứa Chử, Từ Hoảng dẫn quân đánh Hán Trung của Trương Lỗ. Trương Lỗ sai người dẫn quân đến Dương Bình Quan phòng thủ khiến quân Tào Tháo không qua được. Sau đó, Tào Tháo sai Hạ Hầu Uyên lặng lẽ dẫn quân đến đánh chiếm Dương Bình quan, quân của Trươg Lỗ không phòng thủ nên đại bại. Tào Tháo chiếm Hán Trung, trước khi rút về để Hạ Hầu Uyên cùng Trương Cáp ở lại trấn giữ.

Năm 217, Lưu Bị chia quân tiến đánh Hán Trung. Tào Tháo sai Tào Hồng, Tào Hưu ra hỗ trợ cho Hạ Hầu Uyên, đánh lui được quân Thục, tướng Ngô Lan bỏ chạy rồi bị người Đê giết.

Cuối năm 218, Lưu Bị cùng Pháp Chính, Hoàng Trung mang đại quân tấn công lên Hán Trung. Quân Thục nhanh chóng lấy cửa ải Dương Bình, sang đầu năm 219, vượt qua sông Miện Thủy. Lưu Bị đóng quân hạ trại tại núi Định Quân, Hoàng Trung được lệnh cầm một cánh quân mai phục ở phía sau đỉnh núi này.

Hạ Hầu Uyên không biết là mưu kế, mang toàn quân tới đánh doanh trại của Lưu Bị. Trong khi hai bên đang xô xát kịch liệt, đột nhiên Hoàng Trung từ trên cao thúc trống đánh xuống, khí thế rất mạnh vào sườn quân Tào. Quân Tào bị đánh tan nát không còn hàng trận. Hạ Hầu Uyên bị Hoàng Trung chém thành 2 mảnh,  Thứ sử Ích châu của Tào Tháo là Triệu Ngung cũng bị tử trận, gần như toàn bộ 5000 quân của ông cũng bị tiêu diệt. Không rõ năm đó ông bao nhiêu tuổi.

Sau đó Tào Tháo khởi đại quân đến nhưng vẫn thất bại và phải từ bỏ Hán Trung về tay Lưu Bị.

Gia Quyến
 Anh họ: Hạ Hầu Đôn
 Vợ: Đinh Thị (丁氏), em gái của Đinh phu nhân - vợ Tào Tháo
 Con:
 Hạ Hầu Hành (夏侯衡), thừa kế chức vị của Hạ Hầu Uyên, sau phong làm An Ninh Đình hầu.
 Hạ Hầu Bá, sau khi Tào Sảng chết (năm 249) chạy sang hàng Thục Hán (do vợ Trương Phi là Hạ Hầu thị lại là cháu gọi Hạ Hầu Uyên bằng bác.)
 Hạ Hầu Xứng (夏侯稱), có tài từ nhỏ, được Tào Tháo và Tào Phi yêu mến, nhưng mất sớm năm 18 tuổi
 Hạ Hầu Uy (夏侯威), trở thành đại thần Tào Ngụy, trấn thủ tại Kinh châu và Duyện châu
 Hạ Hầu Vinh (夏侯榮), cùng bị giết trong trận Hán Trung với cha khi mới 13 tuổi
 Hạ Hầu Huệ (夏侯惠), giữ chức Hoàng môn thị lang, tướng quốc nước Yên
 Hạ Hầu Hòa, làm tới chức Thượng thư Bộ Lễ
 Cháu:
 Hạ Hầu Tích (夏侯績), con của Hạ Hầu Hành
 Hạ Hầu Tuấn (夏侯駿), con trưởng của Hạ Hầu Uy, làm thứ sử Tinh châu
 Hạ Hầu Trang (夏侯莊), con thứ hai của Hạ Hầu Uy, trấn thủ Hoài Nam, lấy chị họ của Cảnh Hiến Dương hoàng hậu Dương Huy Du (vợ ba của Tấn Cảnh Đế Tư Mã Sư.)
 Chắt:
 Hạ Hầu Bao (夏侯褒), con của Hạ Hầu Tích
 Hạ Hầu Trạm (夏侯湛), con của Hạ Hầu Trang, làm thái thú Nam Dương
 Hạ Hầu Quang Cơ (夏侯光姬), con gái của Hạ Hầu Trang, lấy Tư Mã Cận (司馬覲), mẹ của Tấn Nguyên Đế Tư Mã Duệ.

Trong Tam quốc diễn nghĩa
Nhân vật Hạ Hầu Uyên trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung là nhân vật phụ, được mô tả khá gần với sử sách, hầu như không có những tình tiết hư cấu về ông trong tác phẩm này.

Ông xuất hiện từ hồi 4 khi cùng Tào Tháo khởi binh đánh Đổng Trác đến hồi 71 khi tử trận ở núi Định Quân. Việc Hạ Hầu Uyên tử trận được thầy bói Quản Lộ báo trước cho Tào Tháo ở những hồi trước bằng câu chiêm: "Ba tám tung hoành, Lợn vàng đạp hổ, mé nam núi Định Quân gãy một cánh tay". Lời chiêm được giải như sau: Ba tám tung hoành tức là 8 lần 3 là 24, tức năm Kiến An thứ 24 (219). Lợn vàng đạp hổ là tháng dần năm hợi, thời điểm ông tử trận. Mọi người ở Nghiệp Thành nghe Quản Lộ nói đều lo sợ sẽ có một viên đại tướng sắp thiệt mạng. Vì biết được lời đoán của Quản Lộ nên Trương Cáp trước đó thường thận trọng không dám mạo hiểm khi giao chiến với quân Thục, bị Hạ Hầu Uyên cùng Hàn Hạo, Hạ Hầu Thượng chê trách là nhát gan.

Xem thêm
 Tào Tháo
 Hạ Hầu Đôn
 Hoàng Trung
 Chiến dịch Hán Trung (219)

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học

Chú thích

Nhân vật quân sự Tào Ngụy
Năm sinh thiếu
Mất năm 219
Năm sinh không rõ
Sinh thế kỷ 2


title: Ambaguio

text:
Ambaguio là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Nueva Vizcaya, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 11.499 người trong 1.837 hộ.

Barangay

Ambaguio được chia thành 8 barangay.

 Ammueg
 Camandag
 Labang
 Napo
 Poblacion
 Salingsingan
 Tiblac
 Dulli

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin

Đô thị của Nueva Vizcaya


title: OTs-38 Stechkin

text:
OTs-38 (tiếng Nga:ОЦ-38) là loại súng ngắn ổ xoay có thiết kế độc đáo nhất từng được chế tạo. Nó được thiết kế bởi TSKIB SOO (Cục Trung ương dành cho Thể thao và Săn bắn, một phần của Cục Thiết kế Công cụ KBP) theo yêu cầu của Lực lượng an ninh liên bang. Bởi vì tính chất của loại súng này nên nó chỉ được sản xuất một cách hạn chế và trang bị trong các lực lượng đặc nhiệm trong lực lượng thi hành công vụ. Loại súng này gần như im lặng khi bắn cũng như không chớp sáng. Loại súng này có kế hoạch dùng như loại thay thế cho súng ngắn PSS, đây cũng là một trong các loại vũ khí cuối cùng do nhà thiết kế vũ khí nổi tiếng Igor Yakovlevich Stechkin phát triển.

Thiết kế
OTs-38 sử dụng cơ chế hoạt động kép với búa điểm hỏa, sử dụng loại đạn đặc biệt 7.62x41.5mm SP-4 yên lặng khi bắn. Khi nạp đạn thì xạ thủ sẽ đẩy ổ dạn lên và đẩy qua bên phải trong khi các loại súng ổ quay hiện đại khác thường kéo ổ đạn xuống và đẩy qua bên trái. Khi ổ đạn mở ra sẽ có một bộ phận tự động đẩy các vỏ đạn cũ ra ngoài để người sử dụng có thể dễ dàng thu lại chứ không văng lung tung như các loại súng bán tự động. Vì loại đạn SP-4 có không đưa đầu đạn ra khỏi vỏ đạn như các loại đạn khác nên nó không tự động khớp với nòng như các loại đạn bình thường khác. Và vì SP-4 là loại đạn không vành nên loại súng này sử dụng ổ đạn kẹp 5 viên. Loại súng này bắn bằng nòng súng nằm ở dưới còn khe trông giống như nòng súng ở trên dùng để gắn hệ thống nhắm laser.

Liên kết ngoài

 Official Site
 Modern Firearms: OTs-38
 SP-4 silenced ammunition

Súng ngắn
Súng Nga
Súng ổ xoay
Súng 7,62 mm


title: Bộ Hoàng dương

text:
Bộ Hoàng dương (danh pháp khoa học: Buxales) là tên gọi thực vật cho một nhóm thực vật ở cấp bộ thuộc nhánh thực vật hai lá mầm thật sự (eudicots).

Trong hệ thống APG II năm 2003, họ Hoàng dương (Buxaceae) là họ thực vật không đặt vào bộ nào trong nhóm thực vật hai lá mầm thật sự (eudicots). Họ này có thể bao gồm cả chi Didymeles, được hệ thống Cronquist năm 1981 coi là nằm trong một họ và bộ riêng, đặt trong phân lớp Kim lũ mai (Hamamelidae). APG II cho phép một tùy chọn về việc tiếp tục coi chi Didymeles như là nằm trong một họ riêng của chính nó.

Ngoài ra, APG II có đề cập tới khả năng trong các phiên bản tương lai của hệ thống thì họ Buxaceae có thể cũng được nâng cấp lên thành bộ. Trong trường hợp này bộ Buxales (Takht. ex Reveal (1996)) có thể sẽ trở thành bộ của 1 tới 3 họ. Các từ đồng nghĩa của nó: Didymelales (Takht.), Buxanae (Reveal & Doweld). Tên gọi Buxales hiện tại cũng được sử dụng trong website của APG.

Trong hệ thống APG III năm 2009 thì bộ này được công nhận với 2 họ là Buxaceae (bao gồm cả Didymelaceae, mặc dù website của APG cập nhật ngày 24-12-2010 vẫn tách riêng họ Didymelaceae) và Haptanthaceae (không chắc chắn).

Tháng 9 năm 2014,  Angiosperm Phylogeny không còn công nhận họ Haptanthaceae. Trong hệ thống APG IV 2016, họ Haptanthaceae được gộp vào họ Buxaceae, khiến Buxaceae trở thành họ duy nhất trong bộ Buxales.

Tiến hóa
Nhóm thân cây trong bộ Buxales có niên đại khoảng 121-117 triệu năm trước (Anderson et al. 2005); trong khi Magallón và Castillo (2009) thì đề xuất niên đại cho nhóm này là 121,2 tới 121,9 Ma và khoảng 111,2 tới 112,9 Ma cho nhóm chỏm cây.

Về phát sinh chủng loài thì họ Didymelaceae là nhóm chị em với họ Buxaceae (các đại diện của cả hai tông trong họ Buxaceae đều được đưa vào lấy mẫu) trong phân tích 3 gen của Worberg et al. (2007), mặc dù Hilu et al. (2003, chỉ một gen matK [trình tự không đầy đủ]) thấy Didymeles nên được gắn vào họ Buxaceae cận ngành. Việc gộp Didymelaceae vào trong họ Buxaceae là tùy chọn trong APG II (2003). Họ Haptanthaceae ít được nghiên cứu được đặt không dứt khoát vào trong bộ Buxales.

Phân loại
Theo website của APG thì bộ này có thể chứa các họ sau:
 Bộ Buxales
 Họ Buxaceae
 Họ Didymelaceae (họ tùy chọn theo APG II, tách ra từ Buxaceae)
 Họ Haptanthaceae?

Tham khảo

 Buxales trên website của APG.


title: Setodes papuanus

text:
Setodes papuanus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Setodes


title: Adoxia sulcifer

text:
Adoxia sulcifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Adoxia


title: Lasioglossum beskei

text:
Lasioglossum beskei là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1904


title: Hydropsyche ditalon

text:
Hydropsyche ditalon là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Saint-Antonin, Gers

text:
Saint-Antonin  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gers

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintantonin


title: Illorai

text:
Illorai là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 130 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 60 km về phía đông nam của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.053 người và diện tích là 56,9 km².

Illorai giáp các đô thị: Bolotana, Bonorva, Bottidda, Burgos, Esporlatu, Orani, Orotelli.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sassari


title: Andouque

text:
Andouque là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 267 mét trên mực nước biển.

Sông Cérou chảy qua thị trấn.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Danh sách tiểu hành tinh: 16001–17000

text:
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="001"| 16001–16100 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="101"| 16101–16200 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="201"| 16201–16300 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="301"| 16301–16400 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="401"| 16401–16500 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="501"| 16501–16600 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="601"| 16601–16700 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="701"| 16701–16800 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="801"| 16801–16900 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="901"| 16901–17000 [ sửa]

Tham khảo

Danh sách các tiểu hành tinh (016001-017000)


title: Dicranomyia stygicornis

text:
Dicranomyia stygicornis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pistosia sparsepunctata

text:
Pistosia sparsepunctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Pistosia


title: Semiotus melanocephalus

text:
Semiotus melanocephalus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Torrecilla del Rebollar

text:
Torrecilla del Rebollar là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 178 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Nam Trân

text:
Nam Trân (15 tháng 2 năm 1907-21 tháng 12 năm 1967), tên thật là Nguyễn Học Sỹ là một nhà thơ Việt Nam, nguyên hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam, nguyên cán bộ nghiên cứu Viện Văn học Việt Nam.

Tiểu sử
Nam Trân sinh ngày 15 tháng 2 năm 1907 tại làng Phú Thứ Thượng, xã Đại Quang, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam.

Lúc còn nhỏ (đến năm 12 tuổi), ông đã học chữ Hán và đã tập làm những lối văn trường ốc. Sau đó, ông vào học tại trường Quốc học, Huế, rồi trường Bưởi, Hà Nội. Học xong, ông có bằng tú tài bản xứ và đi làm tham tá tòa khâm sứ Huế, sau đó làm tá lý bộ Lại (tòng tam phẩm) và thị lang bộ Lại (chánh tam phẩm), án sát tỉnh Bình Định

Sau Cách mạng tháng Tám, ông tham gia kháng chiến, công tác ở Ủy ban kháng chiến hành chính huyện Đại Lộc, Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Quảng Nam, rồi làm chánh văn phòng Ủy ban kháng chiến hành chánh liên khu V.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, công tác ở Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (từ năm 1957). Nam Trân là hội viên sáng lập Hội Nhà Văn Việt Nam. Tại Hội nghị thành lập Hội Nhà văn Việt Nam 5/1957, Ban Chấp hành được bầu ra gồm 25 người (Nông Quốc Chấn, Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Đình Thi, Tú Mỡ, Anh Thơ, Mộng Sơn, Cầm Biêu, Nguyễn Xuân Sanh, Nguyễn Huy Tưởng, Hoàng Cầm, Sao Mai, Tố Hữu, Hoàng Tích Linh, Nguyên Hồng, Bửu Tiến, Xuân Diệu, Đoàn Giỏi, Phạm Huy Thông, Tế Hanh, Nam Trân, Vũ Tú Nam, Hoàng Trung Thông, Xuân Miễn, Tô Hoài, Nguyễn Tuân.)

Năm 1959 công tác tại Viện Văn học, chuyên về dịch thuật. Ông cũng là một trong những cán bộ giảng dạy lớp đại học Hán Nôm đầu tiên ở miền Bắc, do Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức.

Ông mất ngày 21 tháng 12 năm 1967 tại Hà Nội, thọ 60 tuổi.

Tác phẩm

Nam Trân đã cho đăng thơ trên các báo và tạp chí: Nam Phong tạp chí, Tạp chí Nghiên cứu Văn học, Sa Đéc tạp chí, An Nam tạp chí, Phong Hóa tạp chí, Tràng An, Tân Tiến tạp chí...

Các tác phẩm chính của ông gồm: Huế, Đẹp và Thơ (1939), Ca dao thi đua, Vườn hạnh phúc (thơ), trong đó thi tập Huế, Đẹp và Thơ mang đến cho ông danh hiệu "thi sĩ của xứ Huế".

Nam Trân là người chủ trì dịch tập Ngục trung nhật ký xuất bản lần đầu năm 1960.

Ông là người tuyển và tham gia dịch Thơ Đường (2 tập), Thơ Tống, Thơ và từ của Mao Trạch Đông, Thơ văn Lý Trần, Thơ Quách Mạt Nhược, Người Xô Viết chúng tôi (với các bút danh: Nam Trân, Tương Như...).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Blog NHÀ THƠ NAM TRÂN
 Bài phát biểu của Viện trưởng Viện Văn học nhân lễ kỷ niệm 100 năm sinh và 40 năm mất của Nam Trân
 Đọc lại "Huế, Đẹp và Thơ" của Nam Trân
 Nam Trân - Sự gắn bó giữa không gian Huế và tâm hồn thi nhân
 Trở lại hành trình của nguyên tác Ngục trung nhật ký
 Tác phẩm HUẾ, ĐẸP VÀ THƠ của Nam Trân
 Kỷ niệm 100 năm ngày sinh cố nhà thơ - dịch giả Nam Trân

Nhà thơ Việt Nam
Nhà thơ tiền chiến
Sinh năm 1907
Mất năm 1967
Người Quảng Nam
Học sinh Quốc học Huế
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: (8784) 1977 RQ19

text:
{{DISPLAYTITLE:(8784) 1977 RQ19}}

(8784) 1977 RQ19 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi C. Michelle Olmstead ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 9 tháng 9 năm 1977.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1977
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ptolemaios XIV của Ai Cập

text:
Ptolemaios XIV (tiếng Hy Lạp: Πτολεμαῖος, Ptolemaios, năm 60 TCN/59 BC-44 trước Công nguyên và trị vì 47 TCN-44 trước Công nguyên), là con trai của vua Ptolemaios XII của Ai Cập và một trong những thành viên cuối cùng thuộc triều đại Ptolemaios của Ai Cập. Sau cái chết của anh trai Ptolemaios XIII của Ai Cập vào ngày 13 tháng 1, năm 47 trước Công nguyên, ông đã được tuyên bố là Pharaon và cùng cai trị với chị gái của họ, Cleopatra VII của Ai Cập. Cleopatra cũng kết hôn với người cùng cai trị mới của mình nhưng vẫn tiếp tục hành động như là người tình của nhà độc tài La Mã Julius Caesar. Ptolemaios được coi là đã trị vì chỉ trên danh nghĩa, còn Cleopatra giữ quyền lực thực tế cho chính mình. Ngày 15 Tháng 3 năm 44 TCN, Caesar bị ám sát tại Rome bởi một nhóm những kẻ âm mưu mà thành viên đáng chú ý nhất là Marcus Junius Brutus và Gaius Cassius Longinus. Ptolemaios ngay sau đó qua đời. Một dòng chữ nhắc đến ông còn sống được tới ngày 26 Tháng Bảy, năm 44 trước Công nguyên. Nó đã được giả định nhưng vẫn còn không chắc chắn rằng Cleopatra đầu độc người cùng cai trị với mình để thay thế ông ta bằng Ptolemaios XV Caesarion, con trai của bà với Caesar đã được tuyên bố cùng cai trị vào ngày 02 Tháng chín, năm 44 trước Công nguyên.

Tổ tiên
Tổ tiên của Ptolemaios XIV

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ptolemy XIV Theos Philopator II entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

Sinh thế kỷ thứ 1 TCN
Mất năm 44 TCN
Người Ai Cập thời Hy Lạp hóa
Pharaon Vương triều Ptolemaios
Mất thập niên 40 TCN
Năm 44 TCN


title: Chavornay, Vaud

text:
Chavornay là một đô thị thuộc huyện hành chính Orbe, bang Vaude, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 11,07 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 161 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của huyện Orbe


title: Inveruno

text:
Inveruno là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng 25 km về phía tây Milano.
Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.377 và diện tích là 12,2 km².

Đô thị Inveruno gồm cácfrazione (subdivision) Furato.

Inveruno giáp các đô thị sau:Buscate, Busto Garolfo, Arconate, Casorezzo, Cuggiono, Ossona, Mesero.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comuneinveruno.it/

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: (18763) 1999 JV2

text:
{{DISPLAYTITLE:(18763) 1999 JV2}}

(18763) 1999 JV2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 8 tháng 5 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 18001–19000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lampanella minima

text:
Lampanella minima là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Batillariidae.

Miêu tả

Phân bố

Tham khảo

Liên kết ngoài

M
Động vật được mô tả năm 1791


title: Andrena compta

text:
Andrena compta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1841


title: Botoșani

text:
Botoşani (, , , ) là một thành phố România. Thành phố thủ phủ của hạt Botoşani. Đây là thành phố lớn thứ 20 quốc gia này. Thành phố Botoşani có dân số 115.344 người (theo điều tra dân số năm 2002), diện tích km2. Thành phố có độ cao 130 mét trên mực nước biển. Đây là nơi sinh của Mihai Eminescu và Nicolae Iorga.

Tham khảo

Thành phố của România
Hạt Botoşani
Botoşani
Khu dân cư ở hạt Botoșani


title: Augochlora nausicaa

text:
Augochlora nausicaa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1909


title: Cosmopterix clandestinella

text:
Cosmopterix clandestinella là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Hoa Kỳ (from Massachusetts và miền nam Ohio phía nam đến Virginia và North Carolina. Nó đã được ghi nhận ở Michigan. Cánh trước dài 3,2-3,7 mm.
Ấu trùng ăn Dichanthelium clandestinum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Cosmopterix


title: Pilsbryspira nymphia

text:
Pilsbryspira nymphia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pilsbryspira


title: Nephrotoma boliviana

text:
Nephrotoma boliviana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Danh sách cuộc xung đột ở châu Âu

text:
Danh sách các cuộc xung đột ở châu Âu, (được sắp xếp theo bảng chữ cái và thứ tự thời gian), bao gồm:

 Cuộc chiến tranh giữa các quốc gia châu Âu
 Nội chiến của các quốc gia châu Âu
 Cuộc nổi loạn của một quốc gia Trung Mỹ nhằm tìm kiếm sự độc lập từ một quốc gia châu Âu
 Cuộc chiến tranh giữa một quốc gia châu Âu và các quốc gia ngoài châu Âu diễn ra ở châu Âu
 Các cuộc xung đột toàn cầu, trong đó châu Âu đóng vai trò là chiến trường

Lưu ý có những định nghĩa khác nhau của châu Âu và đặc biệt có ý nghĩa tranh chấp về ranh giới phía đông và đông nam, cụ thể về cách đối xử với các nước Liên Xô cũ và các quốc gia đã tách khỏi Liên bang Nga. Danh sách này được dựa trên một định nghĩa rộng bao gồm những cái chung giữa châu Âu và Tây Nam Á.

Niên đại

Cổ đại
 1193-1184 Chiến tranh thành Troia
 1104-900 Cuộc xâm lược của người Dorian
 743-724 Chiến tranh Messenia lần thứ nhất
 710-650 Chiến tranh Lelantine
 685-668 Chiến tranh Messenia lần thứ hai
 669-668 Chiến tranh Sparta-Argos
 595-585 Cuộc Thánh chiến lần thứ nhất
 560 Chiến tranh Arcadia lần thứ hai
 540 Trận Alalia
 538-522 Chiến tranh Polycrates
 500-499 Ba Tư xâm lược Naxos
 492-490 Chiến tranh Hy Lạp-Ba Tư lần thứ nhất
 482-479 Chiến tranh Hy Lạp-Ba Tư lần thứ hai
 460-445 Chiến tranh Peloponnese lần thứ nhất
 449-448 Cuộc Thánh chiến lần thứ hai
 440-439 Chiến tranh Samos
 431-404 Chiến tranh Peloponnese lần thứ hai
 395-387 Chiến tranh Corinth
 390 Gaul xâm lược La Mã
 323-322 Chiến tranh Lamian
 267-261 Chiến tranh Chremonidean
 264-241 Chiến tranh Punic lần thứ nhất
 229-228 Chiến tranh Illyria lần thứ nhất
 220-219 Chiến tranh Illyria lần thứ hai
 218-201 Chiến tranh Punic lần thứ hai
 214-205 Chiến tranh Macedonia lần thứ nhất
 200-197 Chiến tranh Macedonia lần thứ hai
 171-168 Chiến tranh Macedonia lần thứ ba
 135-132 Chiến tranh Nô Lệ lần thứ nhất
 113-101 Chiến tranh Cimbria
 104-100 Chiến tranh Nô Lệ lần thứ hai
 73-71 Chiến tranh Nô Lệ lần thứ ba
 58-51 Chiến tranh Gaul

Trung cổ
 ~600-793 Chiến tranh Frisian-Frank
 1208-1227 Xâm chiếm Estonia
 1209-1229 Thập Tự Chinh Albigenses
 1220-1264 Thời đại Sturlung
 1282-1302 Chiến tranh Sicilia Vesper
 1296-1357 Chiến tranh giành độc lập Scotland
 1337-1453 Chiến tranh Trăm Năm
 1371 - 1381 Chiến tranh Chioggia
 1419-1434 Chiến tranh Hussite
 1443 - 1444 Chiến dịch Dài
 1455-1487 Chiến tranh Hoa Hồng
 1499 Chiến tranh Swabian
 1522–1559 Chiến tranh Habsburg-Valois
 1558-1583 Chiến tranh Livonian
 1562-1598 Chiến tranh Tôn Giáo ở Pháp
 1568–1648 Chiến tranh Tám Mươi Năm
 1580-1583 Chiến tranh Kế vị Bồ Đào Nha
 1585-1604 Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha 1585
 1593 - 1606 Trường Chiến
 1594-1603 Chiến tranh Chín Năm (Ai Len)
 1618–1648 Chiến tranh Ba Mươi Năm
 1640-1688 Chiến tranh Khôi phục Bồ Đào Nha
 1642–1651 Nội chiến Anh
 1652-1674 Chiến tranh Anh-Hà Lan
 1667–1668 Chiến tranh Thừa Kế
 1667–1683 Đại chiến Thổ Nhĩ Kỳ
 1672-1678 Chiến tranh Pháp-Hà Lan
 1688-1697 Chiến tranh Liên minh Augsburg
 1700–1721 Đại chiến phương Bắc
 1701–1713 Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha
 1703-1711 Chiến tranh giành độc lập Rákóczi'
 1718-1720 Chiến tranh Liên minh Bốn Bên
 1740–1748 Chiến tranh Kế vị Áo
 1756–1763 Chiến tranh Bảy Năm
 1789–1799 Cách mạng Pháp

Cận đại
 1792–1815 Chiến tranh Napoleon
 1830 Chiến dịch Mười Ngày (sau cuộc Cách mạng Bỉ)
 1830-1831 Chiến tranh Ba Lan-Nga
 1848-1849 Cách mạng Hungary và Chiến tranh giành Độc lập
 1848-1851 Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất
 1848–1866 Chiến tranh giành độc lập Ý
 1848–1849 Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ nhất
 1859 Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ hai
 1866 Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ ba
 1854–1856 Chiến tranh Krym
 1864 Chiến tranh Schleswig lần thứ hai
 1864 Khởi nghĩa Tháng Giêng
 1866 Chiến tranh Áo-Phổ
 1870–1871 Chiến tranh Pháp-Phổ
 1877–1878 Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ
 1885 Chiến tranh Serbia-Bungary
 1893–1896 Chiến tranh Lừa Bịp 1893
 1897 Chiến tranh Hy Lạp-Thổ Nhĩ Kỳ lần thứ nhất

Hiện đại

1900-1945
 1911-1912 Chiến tranh Ý-Thổ Nhĩ Kỳ
 1912–1913 Chiến tranh Balkan
 1912-1913 Chiến tranh Balkan lần thứ nhất
 1913 Chiến tranh Balkan lần thứ hai
 1914–1918 Thế Chiến I
 1916 Khởi nghĩa Phục Sinh
 1917–1921 Nội chiến Nga
 1918 Nội chiến Phần Lan
 1918 Chiến tranh Ba Lan-Czech nhằm tranh giành Teschen Silesia
 1918–1919 Chiến tranh Ba Lan-Ukraine
 1918–1919 Khởi nghĩa Đại Ba Lan
 1918–1920 Chiến tranh Giải phóng Estonia
 1918-1920 Chiến tranh giành độc lập Latvia
 1919 Chiến tranh Hungary–Romania 1919
 1919-1922 Chiến tranh Hy Lạp-Thổ Nhĩ Kỳ
 1919-1923 Chiến tranh giành độc lập Thổ Nhĩ Kỳ
 1919–1920 Chiến tranh Czechoslovakia-Hungary
 1919–1921 Khởi nghĩa Silesia
 1919–1921 Chiến tranh Ba Lan-Liên Xô
 1919–1921 Chiến tranh Anh-Ireland
 1920 Chiến tranh Ba Lan-Lithuania
 1921 Cuộc nổi dậy tại phía Tây Hungary
 1922–1923 Nội chiến Ireland
 1936–1939 Nội chiến Tây Ban Nha
 1939 Chiến tranh Slovakia-Hungary
 1939 Hungary chiếm đóng Vùng Zakarpattia
 1939–1945 Thế Chiến II
 1939-1940 Chiến tranh Mùa Đông
 1941-1944 Chiến tranh Mở Rộng
 1944 Khởi nghĩa Quốc gia Slovakia

1945-1989

1989-2000

Thế kỷ 21

Xem thêm
Danh sách các chủ đề liên quan tới châu Âu
Các cuộc chiến tranh giữa Anh và Pháp
Danh sách các cuộc chiến tranh của Anh
Danh sách các cuộc chiến tranh của Phần Lan
Danh sách các cuộc chiến tranh của Pháp
Danh sách các cuộc chiến tranh của Ba Lan
Danh sách các cuộc chiến tranh của Tây Ban Nha
Danh sách các cuộc chiến tranh của Thụy Điển
Danh sách các cuộc chiến tranh của Đan Mạch
Danh sách các cuộc chiến tranh của La Mã
Danh sách các trận chiến La Mã
Danh sách các trận chiến có liên quan tới Pháp
Địa lý châu Âu
Lịch sử châu Âu
Chính trị châu Âu
Danh sách các cuộc chiến tranh — danh sách bao gồm tất cả các nước trên thế giới
Những cuộc nội chiến của Cộng hòa La Mã

Tham khảo

Châu Âu
Xung đột
 Xung đột
 Xung đột


title: Dipseudopsis pauliani

text:
Dipseudopsis pauliani là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Dipseudopsis


title: Handwara

text:
Handwara là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Kupwara thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Handwara có dân số 10.624 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Handwara có tỷ lệ 54% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 38%. Tại Handwara, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir
Jammu và Kashmir
Kashmir


title: Sint-Niklaas (huyện)

text:
Huyện Sint-Niklaas (; ) là một trong 6 huyện hành chính ở tỉnh Đông Flanders,  Bỉ.

Huyện hành chính Sint-Niklaas bao gồm các đô thị sau:
 Beveren
 Kruibeke
 Lokeren
 Sint-Gillis-Waas
 Sint-Niklaas
 Stekene
 Temse

Tham khảo

Sint-Niklaas
Sint-Niklaas


title: Drepanorhina

text:
Drepanorhina là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boletobiini


title: Rumes

text:
Rumeslà một đô thị ở tỉnh Hainaut. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, đô thị này có dân số 5,112 người. Tổng diện tích là 23,72 km², với mật độ dân số 216 người trên mỗi km².

Tham khảo

Đô thị của Hainaut