title: Nhà giả kim (tiểu thuyết)

text:
Nhà giả kim (tựa gốc tiếng Bồ Đào Nha: O Alquimista) là tiểu thuyết được xuất bản lần đầu ở Brasil năm 1988, và là cuốn sách nổi tiếng nhất của nhà văn Paulo Coelho. Tác phẩm đã được dịch ra 67 ngôn ngữ và bán ra tới 95 triệu bản (theo thống kê ngày 19 tháng 5 năm 2008), trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại.

Bố cục

 Lời người dịch
 Vào truyện
 Phần một
 Phần hai
 Bạt
 Về tác giả
 Phụ lục: Paulo Coelho và hành trình cùng giả kim thuật

Tóm tắt cốt truyện

Nhân vật chính trong truyện là Santiago. Cha mẹ Santiago mong muốn cậu trở thành linh mục để mang lại niềm tự hào cho gia đình, nhưng vì ước mơ từ nhỏ của chính mình là đi đây đi đó khắp thế giới, Santigo đã thuyết phục được cha cậu và trở thành một người chăn cừu.

Dưới vai một người chăn cừu, cậu chu du khắp vùng quê Andaluisa, phía nam Tây Ban Nha, trong vài năm, tận hưởng một cuộc sống vô tư lự và phiêu lưu. Trên đường tới một thành phố nhỏ mà một năm trước cậu đã từng tới để bán lông cừu và gặp người con gái của ông chủ tiệm - cô gái mà cậu thầm mến, Santiago có một giấc mơ cậu không thực sự hiểu lặp lại hai lần. Nhớ ra ở Tarifa có một bà thầy bói đoán mộng, Santiago quyết định đi gặp bà lão. Cái già bà thầy bói đưa ra là một lời thề - rằng khi tìm được kho tàng ở Kim tự tháp Ai Cập, cậu phải chia một phần mười của nó cho bà. Thế nhưng, lời giải đáp cậu nhận được từ bà lại không khiến cậu thực sự tin tưởng và hài lòng: Hãy đi đến Kim tự tháp Ai Cập…

Sau đó, cậu gặp một ông lão - Melchizedek, vua của xứ Salem và nhận được chỉ dẫn. Cậu bán đàn cừu cho một người bạn và đưa cho ông lão sáu con cừu còn lại - một phần mười số cừu của cậu để trả công cho ông lão.  Sau khi nhận được 2 hòn đá - Urim và Thumim từ ông, cậu bắt đầu chuyến đi đến Kim tự tháp Ai Cập.

Trong vòng một ngày khi vừa đến Moroco, Santiago bị lừa mất hết tiền và mắc kẹt lại tại đó. Mất hết tất cả, Santiago phải làm việc tại một cửa hàng bán pha lê, với ý nghĩ Ai Cập chỉ còn là giấc mộng, và lên kế hoạch dành dụm tiền trở về Tarifa rồi mua lại đàn cừu.

Gần một năm sau, cậu quyết định rời tiệm pha lê vì cậu đã có đủ tiền mua một bầy cừu mới, gấp đôi số cừu cậu bán đi hồi trước. Thế mà Santiago lại không mua một con cừu nào cả. Cậu quyết định tiếp tục con đường đi tìm kho tàng bí mật ở Kim tự tháp Ai Cập, vì khi thu dọn hành lý, cậu một lần nữa nhìn thấy hai hòn đá Urim và Thummim mà cậu nhận được từ vua xứ Salem.

Santiago gia nhập đoàn lữ hành đến một sa mạc gần các kim tự tháp. Trong đoàn người, cậu gặp một anh chàng người Anh - người đã tìm kiếm những nhà giả kim chân chính suốt 20 năm qua. Đoàn người tiến dần về phía ốc đảo. Khi người Anh nọ thử quan sát sa mạc và học ngôn ngữ sa mạc, thì Santiago đọc những cuốn sách của anh ta và học về thuật giả kim.

Khi họ tới ốc đảo, đoàn lữ hành được chào đón, và được khuyên phải dừng bước vì đang xảy ra chiến tranh giữa các bộ tộc phía trước. Ở nơi đây, cậu đã cố giúp anh chàng người Anh tìm một nhà giả kim, và cậu gặp được cô gái cậu yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên - Fatima. Trong thời gian ở ốc đảo, nhờ vào "dấu hiệu" mà Santigo đã có thể dự báo trước và giúp bộ tộc tránh được một cuộc tấn công đột ngột vào ốc đảo, cậu được thưởng rất nhiều tiền vàng, cùng một lời đề nghị trở thành người cố vấn quan trọng cho trưởng tộc. Cũng chính lúc ấy, nhà giả kim ở ốc đảo xuất hiện và nhận ra ông đã tìm thấy một học trò xuất sắc - Santiago.

Cậu lưỡng lự khi phải rời ốc đảo vì tình yêu với Fatima. Nhà giả kim nói với cậu rằng trái tim cậu ở đâu thì kho báu cũng ở đó; tình yêu thật sự không bao giờ ngăn cản ai theo duổi vận mệnh của mình cả. Sau khi nói chuyện cùng Fatima - người phụ nữ sa mạc sẽ luôn đợi mình, cậu rời ốc đảo và lên đường đi tới kim tự tháp cùng nhà giả kim. Tới một vùng sa mạc cai quản bởi những chiến binh hung dữ, để được sống, cậu đã "tặng" hết đi số tài sản của mình. Mọi chuyện chưa kết thúc ở đó vì để lấy lại tự do, trong vòng 3 ngày Santiago phải trổ tài "biến thành gió". Nhờ vào ngôn ngữ của vũ trụ mà mình học được, cậu đã "biến thành gió" thành công trước mặt những chiến binh và được trả tự do. Khi quãng đường tới kim tự tháp không còn xa nữa, nhà giả kim từ biệt cậu. Trước khi chia tay, cậu được chứng kiến ông biến chì thành vàng và nhận được 1 phần 4 số vàng.

Đến được kim tự tháp, trong khi đang đào cát để tìm kiếm kho tàng, cậu đụng độ những tên cướp và bị cướp mất số vàng cậu nhận được từ nhà giả kim. Những tên cướp cười lớn khi nghe câu chuyện cậu đã vượt sa mạc để đến kho báu, một tên trong số đó nói rằng ngay tại chỗ này, hắn cũng từng có một giấc mơ về kho tàng tại một nhà thờ ở Tây Ban Nha vào hai năm trước. Cuối cùng Santiago đã lấy được kho tàng, ở ngay nơi mà cậu đã có giấc mơ về nó.

trái|nhỏ|Kim tự tháp Giza

Bản dịch
O Alquimista được viết bằng tiếng Bồ Đào Nha. Cho đến năm 2004 đã được dịch sang 67 ngôn ngữ, bán được hơn 56 triệu bản tại hơn 150 nước. Đây thực sự là một trong những cuốn sách bán chạy nhất trong mọi thời đại.

Tại Trung Quốc và Úc, sách đặc biệt được ưa thích. Tờ báo Herald Sun xếp Nhà giả kim vào một trong năm cuốn sách hay bị ăn cắp nhất tại những hiệu sách ở Melbourne.

Tại Việt Nam, cuốn sách được Lê Chu Cầu chuyển ngữ có bản quyền từ bản tiếng Đức của truyện năm 2002, nằm trong "Tủ sách Đông Tây tác phẩm".

Trong lời tựa, Coelho đã giải thích đây là một câu chuyện hình tượng hóa những kinh nghiệm của ông trong cuốn Diário de Um Mago (Cuộc hành hương) đã viết trước đó.

Quá trình hình thành
Coelho viết Nhà giả kim chỉ trong vòng hai tuần vào năm 1987. Ông giải thích rằng mình có thể viết với tốc độ nhanh như vậy vì câu chuyện "đã được viết sẵn trong tâm hồn của ông".

Chủ đề chính của tác phẩm là về việc tìm kiếm số phận của con người, mặc dù theo New York Times, Nhà giả kim thiên về tính "tự lực (self-help) hơn là văn học". Lời khuyên dành cho Santiago rằng "khi bạn thực sự muốn điều gì, cả vũ trụ sẽ ban cho những sự giúp đỡ để điều ước đó thành hiện thực" là cốt lõi triết lý, mô-típ chủ đạo xuyên suốt câu chuyện.

Nhà giả kim được phát hành bởi lần đầu bởi Rocco, một nhà xuất bản ít người biết đến của Brazil. Mặc dù bán rất chạy, nhưng nhà xuất bản sau một năm đã quyết định trả lại bản quyền cho Coelho. Để phục hồi sau "thất bại" này, Coelho lên đường rời Rio de Janeiro với vợ và dành 40 ngày ở sa mạc Mojave. Trở về sau chuyến du ngoạn, Coelho quyết định bản thân phải tiếp tục đấu tranh và "thực sự tin rằng đây là một cuốn sách tuyệt vời - và ông phải thử mọi cơ hội có thể."

Chuyển thể
Năm 1994, tác phẩm truyện tranh chuyển thê từ Nhà giả kim được xuất bản bởi Alexandre Jubran. HarperOne, một chi nhánh của HarperCollins, đã sáng tạo một phiên bản minh họa của cuốn tiểu thuyết, sử dụng các bức tranh của họa sĩ người Pháp Mœbius, nhưng không thuyết phục được Coelho "đồng ý với việc biến toàn bộ tiểu thuyết thành đồ họa." The Alchemist: A Graphic Novel được xuất bản. vào năm 2010, chuyển thể bởi Derek Ruiz và vẽ minh họa bởi Daniel Sampere.

The Alchemist's Symphony của Walter Taieb được phát hành vào năm 1997 với sự hỗ trợ của Paulo Coelho, người đã viết một đoạn văn bản gốc cho tập sách CD. Tác phẩm có tám phần chính và năm phần dạo giữa.

Năm 2002, phiên bản sân khấu của Nhà giả kim được sản xuất và trình diễn tại Luân Đôn. Sau đó, nhà sản xuất Ashvin Gidwani đã đến thăm buổi biểu diễn ở London và đánh giá nó “dài dòng nhưng đầy màu sắc”, nên đã quyết định phát triển phiên bản 90 phút của Deepa Gahlot cho sân khấu Ấn Độ - điều này đã thành hiện thực vào năm 2009.

Năm 2006, Mistaken Identity, ban nhạc indie-rock của Singapore, đã chuyển thể câu chuyện trong tiểu thuyết thành thứ mà họ tuyên bố là "nỗ lực của chúng tôi nhằm viết nên một vở nhạc kịch" và phát hành ca khúc với tên "The Alchemist". Kochavva Paulo Ayyappa Coelho - một bộ phim tiếng Malayalam của Ấn Độ, do Sidhartha Siva viết kịch bản và đạo diễn - được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết gia Paulo Coelho, cách riêng là tác phẩm Nhà giả kim.

Tháng 7 năm 2021, Will Smith thông báo anh đã mua được quyền làm phim cho cuốn tiểu thuyết, nhưng sau một số trở ngại, dự án hiện đang tạm ngưng.

Xem thêm
Paulo Coelho

Chú thích

Tham khảo
Nhà giả kim, Paulo Coelho, dịch giả Lê Chu Cầu, dựa theo bản tiếng Đức (Der Alchimist của C.S.Herzog, NXB Diogenes, Zurich, 1996), có tham khảo bản tiếng Anh, NXB Lao Động phát hành năm 2002, bản quyền của Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây.

Liên kết ngoài
The Alchemist tại Sparknotes

Paulo Coelho
Tiểu thuyết của Paulo Coelho
Tiểu thuyết Brasil
Tiểu thuyết tiếng Bồ Đào Nha
Tiểu thuyết năm 1988
Giả kim trong tác phẩm hư cấu
Phúng dụ


title: Bò tót

text:
Bò tót (Bos gaurus) (tiếng Anh: Gaur) là một loài động vật có vú guốc chẵn, Họ Trâu bò. Chúng có lông màu sẫm và kích thước rất lớn, sinh sống chủ yếu ở vùng đồi của Ấn Độ, Đông Á và Đông Nam Á. Chúng còn được gọi là bò rừng Mã Lai hay bò rừng bison Ấn Độ, tuy trên thực tế, chúng không hề có quan hệ gần gũi với loài bò rừng bison ở châu Âu và Bắc Mỹ. Chúng đã được liệt kê là loài dễ bị tổn thương trong sách đỏ IUCN kể từ năm 1986. Số lượng toàn cầu được ước tính tối đa là 21.000 cá thể trưởng thành vào năm 2016. Chúng đã giảm hơn 70% trong ba thế hệ gần đây và có lẽ đã tuyệt chủng ở Sri Lanka và cũng có thể ở Bangladesh. Trong các khu vực được bảo vệ tốt, số lượng chúng ổn định và ngày càng tăng.

Tại Việt Nam, bò tót được người dân tộc thiểu số gọi là con min, nghĩa là "trâu rừng", do chúng có hình dáng tương tự loài trâu. Chúng là loài lớn nhất trong tất cả các loài Họ Trâu bò trên thế giới, to lớn hơn cả trâu rừng châu Á và bò bison châu Mỹ. Một con bò đực trưởng thành thường nặng hàng tấn. Ở Malaysia, chúng được gọi là seladang, và pyaung  ở Myanmar.

Bò tót có thể sinh sống ở dạng hoang dã hay đã được con người thuần hóa. Các nhóm hoang dã và các nhóm đã được thuần hóa đôi khi được phân ra thành các nhóm riêng biệt, với bò tót hoang dã là Bos gaurus, còn bò tót thuần hóa là Bos frontalis. Trong truyền thông và thông tục, người Việt thường gọi giống bò đấu Toro Bravo (bò tót Tây Ban Nha) là "bò tót", nhưng thực ra Toro Bravo không phải là loài bò tót mà là một giống bò nhà.

Đặc điểm sinh học
Bò tót nhìn giống như trâu ở phía trước và giống như bò ở phía sau. Bò tót là loài thú có tầm vóc khổng lồ. Tại Ấn Độ và Mã Lai, bò tót được xem là biểu tượng của sức mạnh và sự cường tráng. Một con bò đực trưởng thành cao trung bình 1,8-1,9m, dài trung bình khoảng 3 m. Khối lượng trung bình của bò tót Ấn Độ vào khoảng 1,3 tấn, bò tót Mã Lai khoảng 1 tấn, và bò tót Đông Dương nặng 1,5 tấn. Những con to có thể cao tới 2,1 - 2,2m, dài 3,6 - 3,8m và nặng hơn 1,7 tấn. Với vóc dáng này, bò tót là loài thú lớn thứ 3 về chiều cao, chỉ xếp sau hươu cao cổ và voi, chúng cao hơn cả năm loài tê giác. Về khối lượng, bò tót đứng thứ 5 trên cạn, sau voi, tê giác trắng và tê giác Ấn Độ và hà mã. Con cái thấp hơn con đực khoảng 20 cm và nặng khoảng 60 - 70% khối lượng con đực.

Bò đực có màu đen bóng, lông ngắn và gần như trụi hết khi về già. Bò cái có màu nâu sẫm, những cá thể sống ở địa hình khô và thưa còn có màu hung đỏ. Bò đực và cái đều có sừng. Sừng to, chắc, và uốn cong về phía trước. Chiều dài trung bình của sừng thường từ 80 – 85 cm ở bò đực, sừng bò cái ngắn, nhỏ hơn và uốn cong hơn. Trên trán, giữa 2 gốc sừng là 1 chỏm lông, thường có màu vàng. Mũi sừng có màu xanh xám, chuyền dần sang xám đen rồi đen bóng ở những chú bò già. Gốc sừng có màu xám đen, và có những lằn rãnh nằm ngang, gọi là răng. Phần giữa gốc sừng và mũi sừng có màu vàng nhạt.

Đuôi chỉ dài ngang đến khuỷu chân sau. Ở cả bốn chân, từ khuỷu chân trở xuống có màu trắng, trông giống như đi tất trắng. Con đực còn có 1 luống cơ bắp chạy dọc sống lưng đến quá bả vai, và một cái yếm lớn trước ngực, tạo ra một dáng vẻ rất kỳ vĩ. Về mặt di truyền, trước đây người ta cho rằng chúng có quan hệ họ hàng gần với trâu, nhưng các phân tích gen gần đây cho thấy chúng gần với bò hơn, với bò chúng có thể sinh ra con lai có khả năng sinh sản. Người ta cho rằng họ hàng gần nhất của chúng là bò banteng và cho rằng chúng có thể sinh ra con lai có khả năng sinh sản.

Tập tính

Trong tự nhiên, bò tót sống thành từng đàn từ 8-10 cá thể. Những con bò đực già thường sống đơn độc hoặc hợp với nhau thành từng nhóm nhỏ. Bò tót thích ăn lá non, mầm tre non, cỏ non mới mọc ở nương rẫy cháy. Có thai khoảng 270 ngày, đẻ mỗi năm một lứa, mỗi lứa một con. So với bò rừng, bò tót dữ hơn, nguy hiểm cho người hơn. Khi bị bắn, bò rừng phân tán chạy trốn nhưng bò tót sẵn sàng tấn công kẻ thù. Bò tót khá hung dữ, chúng hay húc tung những chướng ngại vật và có thể húc chết người.

Một số con bò tót còn mò về giao phối với bò nhà, năm 2008, tại Việt Nam người dân địa phương phát hiện con bò tót đực cường tráng từ đại ngàn về làng, đuổi theo những con bò cái nhà ở khu vực nương rẫy dưới chân núi Tà Nin. Đến mùa động dục, con bò đó lại mò về. Nó sẵn sàng chiến đấu với đối thủ là những chú bò đực nhà đi chung bầy, nó đã hạ gục 7 bò đực trưởng thành, đồng thời cho ra đời hơn 12 con bò tót lai vượt trội về thể trọng và có các đặc điểm về lông, sừng.

Thiên địch
Với vóc dáng khổng lồ và sức mạnh của mình, bò tót hầu như không có kẻ thù trong tự nhiên, ngoại trừ hổ. Hổ là loài thú săn mồi duy nhất có thể đánh hạ một con bò tót trưởng thành, tuy nhiên chỉ những con hổ trưởng thành có kích thước lớn và giàu kinh nghiệm mới dám đối đầu với chúng. Có ghi nhận về cảnh một con hổ Bengal săn bò tót Ấn Độ, con hổ này rình và lao vào con bò tót hổ tung ra nhát cắn đúng cổ họng khiến con bò tót to lớn không giằng co được lâu cuối cùng nó đành bất lực ngã gục.

Các phân loài

 Bos gaurus laosiensis hay Bos gaurus readei: Bò tót Đông Dương, (có mặt ở Myanma và Trung Quốc), Việt Nam, Lào và Campuchia. Đây là phân loài bò tót có tầm vóc to lớn nhất, nhưng đáng tiếc, cũng là giống bò tót bị tàn sát nhiều nhất. Một con đực to có thể cao tới 2,2 m và nặng trên 2 tấn. Hiện nay, tại Việt Nam chỉ còn khoảng 300 con bò tót, phân bố chủ yếu tại vườn quốc gia Mường Nhé (Điện Biên), vùng rừng núi Tây Nguyên, vườn quốc gia Chư Mom Rây (Kon Tum) và vườn quốc gia Cát Tiên (Lâm Đồng), sân bay Phú Bài (Huế). Tuy nhiên, những đàn bò tót này đang đứng trước hiểm họa diệt chủng cao do rừng bị chặt phá và nạn săn trộm thú quý.
 Bos gaurus gaurus (Ấn Độ, Nepal) còn gọi là "bò rừng bizon Ấn Độ", là phân loài phổ biến nhất. Phân bố tại Ấn Độ và Nepal, Bhutan. Rất to lớn, con đực có thể nặng tới 1,7 tấn, tuy nhiên vẫn nhỏ hơn bò tót Đông Dương. Sừng chúng cong hơn sừng bò tót Đông Dương.
 Bos gaurus hubbacki (Thái Lan, Malaysia). Đây là phân loài bò tót nhỏ nhất. Bò đực không có yếm trước ngực.
 Bos gaurus frontalis, bò tót thuần hóa hay bò tót nhà, có thể là con lai bò tót và bò nhà; có khả năng sinh sản.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Bò tót khổng lồ của rừng Cát Tiên
 hãy cứu những con bò rừng cuối cùng của Việt Nam
 Bò tót Việt Nam bị kiểm lâm chặt đầu
 Bò tót xuất hiện tại Phong Nha-Kẻ Bàng
 Đàn bò tót 13 con xuất hiện tại rừng Khe Kỷ, Quảng Trị

Sách đỏ Việt Nam
G
Động vật có vú Ấn Độ
Động vật có vú Bangladesh
Động vật có vú Bhutan
Động vật có vú Campuchia
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Malaysia
Động vật có vú Myanmar
Động vật có vú Nepal
Động vật có vú Thái Lan
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Việt Nam
Động thực vật Vân Nam
Động vật được mô tả năm 1827
Động vật Nam Á
Động vật Đông Nam Á


title: Hylaeus rugosus

text:
Hylaeus rugosus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1879


title: Laymont

text:
Laymont  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Hexatoma atra

text:
Hexatoma atra là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Cellefrouin

text:
Cellefrouin là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 142 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Andlersdorf

text:
Andlersdorf là một thị trấn ở huyện Gänserndorf trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 5,9 km², dân số năm 2001 là 118 người.

Tham khảo

Đô thị của Gänserndorf


title: Cống Sơn

text:
Huyện tự trị dân tộc Độc Long và dân tộc Nộ Cống Sơn (贡山独龙族怒族自治县; bính âm: Gòngshān dúlóngzú nùzú Zìzhìxiàn) là một đơn vị hành chính thuộc châu tự trị dân tộc Lật Túc Nộ Giang thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Di sản
Tam Giang Tịnh Lưu - Di sản thế giới của Unesco

Trấn
 Tỳ Khai 茨開鎮

Hương
 Bính Trung Lạc 丙中洛乡
 Bổng Đả/Bổng Tả 捧打乡
 Phổ Lạp Để 普拉底乡
 Độc Long Giang 独龙江乡。

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin huyện Cống Sơn

Đại Lý
Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Limonia costalis

text:
Limonia costalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Trận Thị Nại (1801)

text:
Trận Thị Nại năm 1801 là trận thủy chiến dữ dội nhất, trận thư hùng quyết định trong cuộc Chiến tranh Nguyễn-Tây Sơn (1787-1802). Tại đây thủy quân Gia Định do chúa Nguyễn Ánh trực tiếp chỉ huy đã đánh tan hạm đội Tây Sơn do Tư đồ Vũ Văn Dũng dẫn đầu. Trận đánh được sử sách nhà Nguyễn coi là "Võ công đệ nhất" trong thời trung hưng của nhà Nguyễn.

Nơi giao tranh

Trận thủy chiến này xảy ra nơi đầm Thị Nại. Đầm này có tên chữ là Hải Hạc Đàm, đó là cách gọi tắt của một địa danh Chăm Pa, nguyên gốc tiếng Phạn là Sri Vinaya đã được phiên âm qua tiếng Hán thành Thị-lị-bì-nại, người Hoa gọi cảng này là Tân Châu (新州). Đây là một đầm nước mặn nằm phía Đông Bắc thuộc địa phận thành phố Quy Nhơn, huyện Tuy Phước, huyện Phù Cát tỉnh Bình Định, có diện tích khoảng 5.000 ha, chạy dài hơn 10 cây số, bề rộng khoảng 4 cây số.

Thị Nại là đầm lớn nhất của Bình Định. Các nhánh của sông Kôn, sông Hà Thanh đều chảy về đây. Sa bồi tụ dần theo năm tháng khiến cho đầm mỗi ngày một đầy thêm. Khi nước triều lên thì mặt đầm nước mênh mông, vào những hôm trời gió, sóng dập dờn như mặt biển. Những lúc triều xuống, nước rút cạn để trơ lòng đầm, sình lầy lai láng... Nước đầm thông với biển bằng một cửa hẹp có tên là cửa Giã (trong tiếng Việt cổ, giã là biển), mà sau này người ta quen gọi là cửa Thị Nại. Và trước khi xảy ra trận "thủy chiến dữ dội" này, thủy quân của chúa Nguyễn Phúc Ánh đã kéo đến giao tranh với quân Tây Sơn tại Thị Nại vào những năm: Nhâm Tý (1792), Quý Sửu (1793) và Kỷ Mùi (1799), nhưng cả ba trận đánh đều có quy mô nhỏ hơn và không mang tính quyết định.

Chuẩn bị
Năm Canh Thân (1800), các thủ lĩnh Tây Sơn lẫn chúa Nguyễn đều tăng cường binh lực. Lược kể theo sách Việt sử tân biên:
Khi ấy, thành Bình Định bị quân Tây Sơn uy hiếp rõ rệt, Võ Tánh, tướng chúa Nguyễn, chỉ còn biết cố thủ. Ngoài cửa Thị Nại, phía Tây Sơn cho bố phòng cẩn thận. Bên chúa Nguyễn, để Hoàng tử Cảnh ở lại giữ Sài Côn, chúa Nguyễn Phúc Ánh cùng Thế tử Hy ráo riết chuẩn bị chiến dịch Bắc tiến. Cùng theo dự trận còn có ba sĩ quan người Pháp là Vannier (tên Việt là Nguyễn Văn Chấn) điều khiển tàu Phượng phi (Le Phénix), Chaigneau (Nguyễn Văn Thắng) điều khiển tàu Long phi (Le Dragon) và De Forsans (Lê Văn Lăng) điều khiển tàu Bằng phi (L’Aigle).
Theo giáo sĩ Le Labousse, bộ binh của chúa Nguyễn có tới tám ngàn người thiện chiến, thủy quân thì vượt hẳn thủy quân của các nước Âu Châu đang đồn trú tại Ấn Độ lúc bấy giờ. Ngoài 4 chiến hạm, chúa còn có 40 chiếc làm theo kiểu bản xứ trong số đó có 5 chiếc mang được 46 khẩu đại bác mỗi chiếc, 18 chiếc khác mang được từ 20 đến 26 khẩu. Các chiến thuyền chèo bằng tay có tới 100 chiếc lớn và 200 chiếc nhỏ để chiến đấu trên các mặt sông. Tháng tư (âm lịch), chúa Nguyễn ra tới Nha Trang (24 tháng 5 - 24 tháng 6). Thế tử Hy ở lại Diên Khánh, còn chúa thì cho tướng sĩ đi đánh chiếm Phú Yên, rồi sai lập nhiều kho lương ở đây.

Theo sử của C. B. Maybon thì khi ấy một lực lượng quân Lào khá quan trọng xâm nhập vào Nghệ An, dưới sự chỉ huy của tướng Nguyễn Văn Thụy và Lưu Phúc Tường đi đánh úp quân Tây Sơn. Lực lượng này được sự hưởng ứng của những người dân ở hai tỉnh Thanh Hóa và Hưng Hóa khiến quân Tây Sơn ở các vùng biên giới bị cầm chân. Ngoài ra, chúa Nguyễn lại còn được Cao Miên viện trợ cho 20 cặp voi trận, giao cho Nguyễn Văn Thành sử dụng. Miền Nam bấy giờ được mùa, Đông cung Cảnh sau vụ gặt cứ 10 xuất đinh tuyển lấy 3 để sung vào quân ngũ được thêm khoảng 10.000 người, đóng thêm 50 chiến thuyền nữa.

Mặc dầu quân Nguyễn đã được chuẩn bị kỹ càng và đông đảo như vậy, nhưng vẫn không giải vây cho thành Bình Định được. Quân thế của Võ Tánh ở đây mỗi ngày mỗi nguy. Viện quân bằng bộ binh, thủy quân mấy phen tấn công vào Thị Nại đều vô hiệu.

Sử gia Trần Trọng Kim kể:
Nguyễn Vương được tin quân Tây Sơn ra vây thành Bình Định, liền cử đại binh ra cứu viện, sai Nguyễn Văn Thành đem Lê Chất, Nguyễn Đình Đắc, Trương Tiến Bảo, chia ra làm ba đạo ra đánh lấy đồn Hội An ở Phú Yên, rồi kéo ra đánh ở Thị Dã (thuộc Bình Định). Nguyễn Vương đem thủy binh ra đến Quy Nhơn đóng thuyền ở ngoài cửa Thị Nại. Bấy giờ quân bộ của Nguyễn Văn Thành và quân thủy của Nguyễn Vương không thông được với nhau, cho nên sự cứu viện không có công hiệu gì cả.
Trích thêm thư của sĩ quan Chaigneau gửi cho Barisy:
Trước đây chưa trông thấy địch (Tây Sơn), tôi có ý khinh thường, nhưng bây giờ mới biết là mình lầm. Thật vậy, quân của Tây Sơn đã là một phòng tuyến không sao vượt được. Bây giờ thời tiết lại xấu, binh sĩ bịnh tật nhiều. Lính Gia Định và Cao Miên phải trả về nguyên quán, những quân tướng về hàng trước đây trở lại với chủ cũ, tình thế thật nguy vô cùng... Không giải tỏa nổi thành Bình Định, tình trạng này kéo dài luôn một năm khiến chúa Nguyễn vô cùng bực tức.

Diễn biến
Sách Đại Nam Thực lục của triều Nguyễn viết:
{{cquote|
Thủy quân cả phá quân giặc ở cửa Thị Nại. Trước là Tư đồ giặc Võ Văn Dũng dùng hai chiếc thuyền đại hiệu Định quốc và hơn trăm chiếc thuyền chiến chặn đóng ngang cửa biển, lại dựng hai bảo ở bãi Nhạn Châu bên tả và ở núi Tam Tòa bên hữu cửa biển, đặt nhiều súng lớn, dựa thế cao chẹn chỗ hiểm để chống quân ta. Đến đây các quân làm xong chiến cụ hỏa công, vua mật định đêm hôm 16 cất quân đánh úp. Sai Tiền chi Hoàng Văn Khánh đem bộ binh lẻn xuống Da Áo [Vũng Dừa], chờ khi hiệu lửa ở Tiêu Cơ phát thì đánh hãm lũy giặc, đặt mai phục ở sau núi để ngăn giặc. Lưu Phạm Văn Nhân giữ Cù Mông. Vua bèn thân đem thủy quân tiến phát. Trống canh ba qua Tiêu Cơ, bắt được lính đi tuần của giặc, biết được khẩu hiệu, tức thì sai Nguyễn Văn Trương và Tống Phước Lương dùng thuyền nhỏ lẻn trước vào Hổ Cơ đốt đồn thủy của giặc. Lại sai Võ Di Nguy đi thuyền chấp lệnh thẳng tiến, Lê Văn Duyệt đốc quân tiếp theo. Giặc giữ bảo cự chiến, từ giờ Dần đến giờ Ngọ, tiếng súng vang trời, đạn bay như mưa. Di Nguy bị bắn chết. Duyệt cứ mặc kệ, càng thúc đánh hăng. Vua thấy sĩ tốt nhiều người tử thương, cho tiểu sai đến dụ cho tam lui. Duyệt thề chết, vẫy quân xông lên, giờ thân vào được cửa biển, dùng đuốc hỏa chiến thừa chiều gió phóng đánh thuyền đại hiệu của giặc. Quân Tây Sơn cả vỡ, chết rất nhiều. Dũng thua chạy. Thuyền Tây Sơn bị đốt cháy gần hết. Quân ta bèn giữ cửa Thị Nại. Người ta khen trận này là võ công to nhất.
}}
Sử gia Phạm Văn Sơn kể:

Nhà nghiên cứu Huỳnh Minh cho biết:

Sử gia Tạ Chí Đại Trường mô tả:

Thiệt hại
Theo sử gia Phạm Văn Sơn: Đến 4 giờ sáng hôm sau, tức ngày 16 tháng giêng, các chiến hạm của Phú Xuân đều ra tro, thuyền lớn thuyền nhỏ đến quá trưa mới tắt lửa. Tính ra quân Nguyễn chết mất 4.000, trong số đó có tướng Võ Di Nguy, ba anh em Thư Ngọc Hầu... Quân Tây Sơn thiệt hại rất lớn. Theo sử nhà Nguyễn thì Tây Sơn mất tới 20 ngàn lính và hầu hết cả hải đội hùng mạnh: thuyền buồm các loại bị mất 1.800 chiếc, 600 khẩu đại bác đủ cỡ và nhiều quân nhu, vũ khí, vàng bạc của binh tướng Tây Sơn rơi xuống đáy biển hết.

Sau trận thủy chiến

Quét xong thủy quân Tây Sơn ở Thị Nại, nhưng lúc này thành Bình Định mỗi ngày mỗi kiệt quệ. Chúa Nguyễn ra lệnh cho Võ Tánh và Ngô Tùng Châu bí mật trốn ra khỏi thành, nhưng Võ Tánh biên thư từ chối: Tinh binh của Tây Sơn ở Quy Nhơn cả, nên lợi dụng lúc này đánh Phú Xuân thì lợi hơn...

Chúa Nguyễn liền cử Nguyễn Văn Thành ở lại chiến đấu với Trần Quang Diệu và Võ Văn Dũng, và đặt một phần quân lực giữ cửa Thị Nại. Ngày 5 tháng 6 năm 1801, chúa Nguyễn dẫn tàu thuyền ra khỏi Thị Nại, hợp quân với Nguyễn Văn Trương tiến ra đánh Phú Xuân...

Trận Thị Nại 1801, là trận thủy chiến lớn nhất nơi đầm Thị Nại. Từ đấy quân nhà Nguyễn giữ vững vùng biển chiến lược này. Thời Pháp thuộc, Trường Xuyên có bài thơ hoài cổ rằng:Thị Nại xưa kia vũng chiến trường,
Nổi chìm thế sự mấy triều vương...Non mây nghi ngút nơi binh dữ,
Biển ráng chưa tan bọt máu hường.Nhạn lãnh sóng vờn gương đế bá
Phương Mai rừng đắp vết tang thương.Bùi ngùi ngắm cảnh quay trông lại
Lớp lớp xe ai rộn phố phường!

Chú thích

Liên kết ngoài
Phát hiện súng thần công trên đầm Thị Nại

Xung đột 1801
Chiến tranh Tây Sơn – Chúa Nguyễn
Việt Nam năm 1801


title: (137315) 1999 TB20

text:
{{DISPLAYTITLE:(137315) 1999 TB20}}

(137315) 1999 TB20 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 137001–138000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Prosipho chordatus

text:
Prosipho chordatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Prosipho


title: Avadattur

text:
Avadattur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Salem thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Avadattur có dân số 8982 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Avadattur có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 42%. Tại Avadattur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Hypodesis penicillata

text:
Hypodesis penicillata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Hypodesis


title: Quận Monroe

text:
Quận Monroe có thể là:
 Quận Monroe, Alabama
 Quận Monroe, Arkansas
 Quận Monroe, Florida
 Quận Monroe, Georgia
 Quận Monroe, Illinois
 Quận Monroe, Indiana
 Quận Monroe, Iowa
 Quận Monroe, Kentucky
 Quận Monroe, Michigan
 Quận Monroe, Mississippi
 Quận Monroe, Missouri
 Quận Monroe, New York
 Quận Monroe, Ohio
 Quận Monroe, Pennsylvania
 Quận Monroe, Tennessee
 Quận Monroe, West Virginia
 Quận Monroe, Wisconsin


title: Tenaturris janira

text:
Tenaturris janira là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

janira
Động vật được mô tả năm 1919


title: Priopus trimaculatus

text:
Priopus trimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Hope miêu tả khoa học năm 1831. Ít được biết đến là rất phổ biến ở Bỉ, đặc biệt là các vùng Flemish Brabant, trong căn hộ của Simon Vdc.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn (tiếng Anh: Adventures of Huckleberry Finn) là tiểu thuyết được xuất bản năm 1884 của nhà văn Mỹ Mark Twain. Nó được viết trong ngôi thứ nhất, là một trong những tiểu thuyết Mỹ đầu tiên dùng phương ngữ để viết. Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn thường được đánh giá là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất trong nền văn học Hoa Kỳ.

Huckleberry Finn được xem là cuốn tiếp theo của quyển Những cuộc phiêu lưu của Tom Sawyer, xuất bản năm 1876. Nhân vật kể chuyện, Huckleberry Finn, là bạn của Tom Sawyer. Câu chuyện kể về những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn trên dòng sông Mississippi với người bạn là Jim, một nô lệ đang chạy thoát. Quyển sách miêu tả những cảnh vật trên dòng sông và châm biếm những quan điểm ở miền Nam Hoa Kỳ thời tiền chiến, đặc biệt là quan điểm kỳ thị chủng tộc. Hình ảnh Huck và Jim trên chiếc bè chạy theo dòng sông, đi đến tự do, là một trong những hình ảnh bất hủ nhất trong văn học Hoa Kỳ.

Nhận xét
Được thịnh hành đối với độc giả thiếu nhi ngay từ những ngày đầu, Huckleberry Finn đã được nhiều nhà phê bình văn học đánh giá là đỉnh cao của văn học. Nhà văn đoạt giải Nobel Văn học Ernest Hemingway đã nói về Huckleberry Finn như sau:
"All modern American literature comes from one book by Mark Twain called Huckleberry Finn... American writing comes from that. There was nothing before. There has been nothing as good since."
"Toàn bộ nền văn học Hoa Kỳ hiện đại bắt nguồn từ một quyển sách của Mark Twain tên là Huckleberry Finn... Đây chính là khởi nguồn của lối hành văn kiểu Mỹ. Không gì có thể sánh bằng nó được."

Tranh cãi
Ngay từ khi được xuất bản, Huckleberry Finn đã gây nhiều tranh cãi. Thư viện tại Concord, Massachussetts đã cấm lưu hành quyển này sau khi nó được xuất bản vì "đề tài lòe loẹt". Tuy nhiên, tờ báo San Francisco Chronicle đã biện hộ quyển này. Tuy đề tài của cuốn này rõ ràng chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, nó dùng một số từ ngữ của thời đó mà thời nay bị xem là miệt thị (chữ "nigger" được dùng 215 lần). Vì thế, một số cá nhân và tổ chức không quen thuộc với nội dung tác phẩm cho rằng nó phân biệt chủng tộc và vận động cấm lưu hành quyển này tại thư viện cũng như tại nhà trường.

Hội Thư viện Hoa Kỳ xếp quyển này thứ 5 trong danh sách các quyển sách bị vận động cấm đoán nhiều nhất trong thập niên 1990.

Thông tin thêm
Vợ của Mark Twain đã sửa chữa các bản nháp của chồng và quyển Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn đến tay người đọc dưới dạng đã bị làm sai lạc.

Chú thích

Tiểu thuyết năm 1884
Tiểu thuyết của Mark Twain
Tiểu thuyết Mỹ
Truyện thiếu nhi
Tiểu thuyết phiêu lưu
Tiểu thuyết thế kỷ 19
Tiểu thuyết phiêu lưu Mỹ
Truyện thiếu nhi Mỹ


title: Papilio amynthor

text:
Papilio amynthor là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở New Caledonia, và trên quần đảo Loyalty và đảo Norfolk.

Sải cánh dài 80–100 mm.

Ấu trùng ăn Citrus limon.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Butterfly corner

A


title: Las Rozas de Madrid

text:
Las Rozas de Madrid là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 59,14 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 88.065 người. Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 718 mét trên mực nước biển.
Thành phố cách Madrid 18 – 20 km về phía tây bắc, trên xa lộ A-6 đến A Coruña gần M-505 đi El Escorial, đánh dấu ranh giới phía nam của ´comarca'.
Đô thị này có 4 nhà ga đường sắt RENFE;  Las Rozas, Las Matas, El Pinar và El Tejar.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Quận Hays, Texas

text:
Quận Hays (tiếng Anh: Hays County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Texas


title: (30811) 1990 OD2

text:
{{DISPLAYTITLE:(30811) 1990 OD2}}

(30811) 1990 OD2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 29 tháng 7 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 30001–31000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Yvecrique

text:
Yvecrique là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Yvecrique on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Pedicularia californica

text:
Pedicularia californica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Pediculariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pedicularia


title: Malalbergo

text:
Malalbergo là một đô thị ở tỉnh Bologna vùng Emilia-Romagna của Ý, có vị trí khoảng 30 km về phía đông bắc của Bologna. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 7.911 người và diện tích là 53,8 km².

Đô thị Malalbergo có các frazioni (Đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Altedo, Ponticelli, Pegola, và Casoni.

Malalbergo giáp các đô thị sau: Baricella, Bentivoglio, Galliera, Minerbio, Poggio Renatico, San Pietro in Casale.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.malalbergo.bo.it/

Đô thị tỉnh Bologna


title: Andrena barberi

text:
Andrena barberi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1898


title: Tricholochmaea spiraeae

text:
Tricholochmaea spiraeae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Tricholochmaea


title: Agapostemon chapadensis

text:
Agapostemon chapadensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Agapostemon
Động vật được mô tả năm 1900


title: Dechow

text:
Dechow là một đô thị tại huyện Nordwestmecklenburg, bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Nordwestmecklenburg


title: Huỳnh Thánh Y

text:
Hoàng Thánh Y (sinh ngày 11 tháng 2 năm 1983) là nữ diễn viên và ca sĩ Trung Quốc.

Tiểu sử
Huỳnh Thánh Y sinh ra trong gia một đình trí thức truyền thống ở Thượng Hải. Cha cô là giảng viên tại trường đại học Bách khoa Đệ nhị Thượng Hải (Shanghai Second Polytechnic University), mẹ cô là biên tập viên trong một tờ báo ở Thượng Hải. Huỳnh Thánh Y tốt nghiệp Học viện Điện ảnh Bắc Kinh năm 2001.

Năm 2004, Huỳnh Thánh Y ký hợp đồng với Châu Tinh Trì và tham gia vai nữ chính A Phương trong bộ phim hài hành động Tuyệt đỉnh Kungfu của Châu Tinh Trì. Tháng 8 năm 2005, Huỳnh Thánh Y chấm dứt hợp đồng với công ty của Châu Tinh Trì sau khi phát hiện công ty có sự mập mờ trong việc phân chia tiền hợp đồng quảng cáo . Cả hai bên Huỳnh Thánh Y và Châu Tinh Trì đã kiện cáo lẫn nhau trong các tòa án ở Hồng Kông và Thượng Hải cho đến năm 2007 và Huỳnh Thánh Y được tuyên bố thắng kiện.

Từ năm 2006, Huỳnh tham gia Tập đoàn Cự Lực Trung Quốc trong một số bộ phim truyền hình như Thiên tiên phối (2007), Nhật nguyệt lăng không (2007) và Quảng Phủ thái cực truyền kỳ (2010). Cô gia nhập Tập đoàn Giải trí Anh Hoàng năm 2008. Năm 2009, Huỳnh Thánh Y trở thành giám đốc điều hành của Tập đoàn Truyền thông Giải trí Cự Lực với mức lương sáu con số mỗi năm.

Phim tham gia

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Album
 Năm 2006, EP Vết xăm tình yêu (爱的纹身): bao gồm 4 bài hát, chưa phát hành
 Ngày 28 tháng 7 năm 2008, album Huỳnh Thánh Y (黄圣依): album cá nhân đầu tiên, gồm 9 bài hát
 Năm 2009, album Tâm trung hữu ái (心中有爱)
 Ngày 30 tháng 12 năm 2009, album Vẻ đẹp mỗi ngày (选美Everyday): album bản giới hạn, gồm 9 bài hát
 Năm 2013, album Facing Love: 10 bài

Chú thích

Liên kết ngoài

Huỳnh Thánh Y Baidu
Huỳnh Thánh Y Weibo

Diễn viên Trung Quốc
Nữ ca sĩ Trung Quốc
Nữ diễn viên từ Thượng Hải
Ca sĩ từ Thượng Hải
Người Thượng Hải
Người họ Hoàng tại Trung Quốc
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Pityobius anguinus

text:
Pityobius anguinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Pityobius


title: Molophilus apricus

text:
Molophilus apricus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Cáñar

text:
Cáñar là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Ủy hội sông Mê Công

text:
Ủy hội sông Mê Công (tên giao dịch tiếng Anh là Mekong River Commission, viết tắt là MRC) là một cơ quan liên chính phủ nhằm "thúc đẩy và phối hợp quản lý và phát triển tài nguyên nước cũng như tài nguyên có liên quan một cách bền vững vì lợi ích chung của các quốc gia và sự an sinh của cộng đồng bằng cách triển khai thực hiện những hoạt động và chương trình chiến lược, cung cấp thông tin khoa học và cố vấn chính sách".

Thành viên chính của Ủy hội sông Mê Công là các ủy ban sông Mê Kông của các nước Campuchia, Lào, Thái Lan, và Việt Nam. Trong khi đó, Myanmar và Trung Quốc là hai đối tác.

Cơ cấu

Ủy hội sông Mê Công gồm 3 bộ phận: 1) Hội đồng, 2) Ủy ban liên hợp, và 3) Ban thư ký. Trong đó:
 Hội đồng là hội nghị cấp bộ hoặc chính phủ. Mỗi nước thành viên có một đại diện.
 Ủy ban liên hợp là hội nghị cấp vụ. Mỗi nước thành viên có một đại diện,
 Ban thư ký là cơ quan giúp việc cho Hội đồng và Ủy ban liên hợp. Ban này có hơn 100 cán bộ

Lịch sử
 1957: thành lập Ủy ban Mê Công
 1978: đổi thành Ủy ban lâm thời về điều phối nghiên cứu hạ lưu lưu vực sông Mê Công.
 1995: đổi tên thành Ủy hội sông Mê Công.
 2010: Hội nghị cấp cao đầu tiên, tổ chức tại Hua Hin, Thái Lan.

Tham khảo

Xem thêm
 Ủy ban sông Mê Công Việt Nam

Liên kết ngoài
 Website chính thức

Mê Kông
Tổ chức quốc tế
Tổ chức kinh tế quốc tế


title: Ardesio

text:
Ardesio là một đô thị ở tỉnh Bergamo, vùng Lombardia, Italia. Đô thị này có diện tích 53,76 km2, dân số là 3672 người (năm 2007).

Đô thị giáp ranh

Valgoglio
Gromo
Oltressenda Alta
Villa d'Ogna
Parre
Premolo
Oltre il Colle
Roncobello
Branzi

Tham khảo

Liên kết ngoài

http://lombardia.indettaglio.it/eng/comuni/bg/ardesio/ardesio.html
arte_e_cultura/musei/museo_ardesio.htm Museo Etnocrafico di Ardesio
Coat of arms of Ardesio
Mapquest - Ardesio

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Trường Lạc, Phúc Châu

text:
Trường Lạc (tiếng Trung: 长乐区, Hán Việt: Trường Lạc khu) là một quận thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Quận này có diện tích 728 km², dân số 790,262 người (2020). Quận này giáp biển Đông Hải, nhìn ra eo biển Đài Loan. Đây là quê hương của nhà văn nổi tiếng Trung Quốc Tạ Uyển Oánh với bút danh là Băng Tâm.

Tham khảo

Phúc Châu
Đơn vị cấp huyện Phúc Kiến


title: Bulbophyllum epibulbon

text:
Bulbophyllum epibulbon là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

epibulbon]]

E


title: Kuroshioturris

text:
Kuroshioturris là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Kuroshioturris bao gồm:

 Kuroshioturris albogemmata Kuroda, Habe & Oyama, 1971

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: 9207 Petersmith

text:
9207 Petersmith (1994 SF12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1994 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9207 Petersmith

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bắc Âu

text:
Bắc Âu là khu vực nằm ở phía Bắc của châu Âu, nằm ở các vĩ độ cao nhất của châu Âu. Là nơi có địa hình băng hà cổ, thiên nhiên của vùng cũng được khai thác một cách hợp lí và khoa học. Phần lớn diện tích của khu vực này nằm trong vùng ôn đới lục địa và lạnh. Theo định nghĩa của Liên Hợp Quốc thì Bắc Âu bao gồm các nước và lãnh thổ sau:

 Đảo Svalbard và Jan Mayen

 Đảo Gotland và Öland

 Đảo Saaremaa và Hiiumaa cùng một số đảo nhỏ khác

Bắc Âu có địa hình băng hà cổ rất phổ biến. Nổi bật là bờ biển Na Uy, có dạng địa hình fio (vịnh hẹp băng hà). Ở Phần Lan cũng có hàng vạn hồ và đầm cũng có địa hình như vậy. Iceland có rất nhiều núi lửa với các suối nước nóng và có nguồn nước nóng được phun từ dưới đất lên. Phần lớn diện tích của bán đảo Scandinavia là núi và cao nguyên. Dãy núi già Scandinavia được đặt làm biên giới tự nhiên giữa hai nước Na Uy và Thuỵ Điển. Chung quy ra, Bắc Âu có khí hậu lạnh giá vào mùa đông, mát mẻ vào mùa hạ. Tuy vậy, vẫn có sự khác nhau giữa hai bên của dãy núi Scandinavia. Ở phía đông, Thuỵ Điển và Phần Lan có mùa đông rất giá lạnh, tuyết rơi từ tháng 10. Còn ở phía tây, ven biển Na Uy không lạnh lắm, nước biển không bị đóng băng, vào mùa hạ thì mát mẻ và mưa nhiều. Iceland nằm giáp với vòng cực Bắc, quốc gia này cũng được coi là xứ sở của băng tuyết. Bắc Âu có các nguồn tài nguyên quan trọng như dầu mỏ ở vùng thềm lục địa Biển Bắc, rừng ở bán đảo Scandinavia, quặng sắt, đồng, uranium, nguồn thủy năng và cá biển. Iceland có diện tích đồng cỏ khá rộng lớn.

Kinh tế
Các nước thuộc khu vực Bắc Âu có mức sống cao, đó cũng nhờ việc khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên của vùng một cách hợp lí mà đã giúp cho vùng có một nền kinh tế phát triển đạt hiệu quả. Vùng có nguồn thủy điện dồi dào với giá rất rẻ nên đã tạo ra điều kiện thuận lợi để phát triển ngành công nghiệp của vùng. Hơn nữa, kinh tế biển đã và đang đóng vai trò quan trọng tại khu vực này, các dân tộc ở đây từ xưa đã nổi tiếng về nghề hàng hải và đánh bắt cá. Na Uy và Iceland có đội thương thuyền hùng mạnh và cũng có đội tàu đánh cá hiện đại, nhờ vậy mà nền kinh tế biển ở đây rất phát triển. Ngoài ra, ngành công nghiệp khai thác dầu khí cũng rất phát triển ở vùng Biển Bắc. Ngành công nghiệp khai thác rừng, sản xuất đồ gỗ và xuất khẩu giấy cũng đã đem lại một nguồn ngoại tệ lớn cho các quốc gia trên bán đảo Scandinavia. Việc khai thác này được tổ chức có kế hoạch, đi đôi với việc trồng và bảo vệ rừng. Gỗ được kết thành bè và thả trôi theo dòng sông tới các nhà máy chế biến gỗ nằm ở bên kia bờ biển. Tuy nhiên, ngành trồng trọt ở khu vực này không phát triển vì vùng này có điều kiện tự nhiên không thuận lợi. Nhưng ngành chăn nuôi và chế biển các sản phẩm từ chăn nuôi như bơ, pho mát, sữa, thịt, v.v... để xuất khẩu vẫn đóng vai trò quan trọng trong ngành sản xuất nông nghiệp của vùng. Đánh cá và xuất khẩu cá cũng là nguồn thu ngoại tệ lớn và quan trọng của vùng, cá chiếm 75% tổng sản phẩm xuất khẩu của Iceland.

Cơ quan lập pháp

Cơ quan lập pháp tại các quốc gia Bắc Âu chủ yếu được tổ chức theo cơ chế đơn viện, ngoại trừ: Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Ireland và Đảo Man được tổ chức theo hệ thống lưỡng viện. Trong các cơ quan lập pháp tại các quốc gia và vùng lãnh thổ Bắc Âu, thì Quốc hội Anh có số thành viên đông nhất, với 1.415 và 650 ở hạ viện). Cơ quan lập pháp của Quần đảo Faroe có ít thành viên nhất, chỉ có 33 nghị sĩ.

Tham khảo

Vùng của châu Âu


title: 7318 Dyukov

text:
7318 Dyukov (1969 OX) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 7 năm 1969 bởi B. A. Burnasheva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7318 Dyukov

Dyukov
Thiên thể phát hiện năm 1969


title: Nông nghiệp Đại Việt thời Lý

text:
Nông nghiệp Đại Việt thời Lý phản ánh chế độ ruộng đất và việc sản xuất nông nghiệp thời nhà Lý trong lịch sử Việt Nam.

Chế độ ruộng đất

Ruộng công
Trong số các loại ruộng công, ruộng quốc khố và đồn điền được các sử gia ghi nhận các thuật ngữ này trong sách An Nam chí nguyên của (phần Cống phú) Cao Hùng Trưng (Trung Quốc), còn trong sử sách của Việt Nam không thấy ghi.
 Quốc khố điền là ruộng công của triều đình mà hoa lợi thu được dự trữ vào kho của vua để chi dùng cho hoàng cung. Người cày cấy trên ruộng của vua gọi là "cảo điền nhi" hay "cảo điền hoành", vốn là người bị tù tội, có thân phận như nô tỳ. Nhà Lý đã điều động các cảo điền nhi đến những vùng ven biển khai phá ruộng đất. Họ lập ra các làng Cảo ven sông, ven biển như An Cảo, Nhật Cảo, A Cảo, Phấn Cảo.
 Đồn điền là việc tổ chức khai hoang ven sông, ven biển thuộc đồng bằng sông Hồng, sông Mã, sông Lam. Lực lượng lao động chủ yếu ở đây là tù binh chiến tranh. Năm 1044, Lý Thái Tông bắt được hơn 5.000 người Chiêm Thành, cho ở từ trấn Vĩnh Khang đến Đăng Châu và đặt hương ấp phỏng theo tên gọi cũ của Chiêm Thành.
 Ruộng tịch điền là loại ruộng do triều đình trực tiếp quản lý, hoa lợi dùng cho triều đình. Hằng năm, nhà Lý vẫn duy trì cày ruộng tịch điền là hình thức kế thừa từ thời Tiền Lê. Vua thân hành tế Thần Nông rồi tự cầm cày. Nghi thức cày ruộng tịch điền phản ánh tư tưởng trọng nông và khuyến khích phát triển nghề nông. Nhà Lý đặt ruộng tịch điền ở Bố Hải Khẩu, Ứng Phong và Lý Nhân.
 Ruộng sơn lăng là loại ruộng dùng vào việc thờ phụng tổ tiên dòng họ nhà vua.
 Ruộng công làng xã là ruộng giao cho các làng xã quản lý, do những người lính nhàn thời bình về cày cấy (theo chính sách "ngụ binh ư nông"). Hoa lợi thu được từ ruộng này để nuôi quân.
 Ruộng thác đao và ấp thang mộc là ruộng ban thưởng cho quan lại, công thần.
Xuất phát của tên gọi ruộng thác đao từ chuyện tướng Lê Phụng Hiểu. Sau khi Phụng Hiểu giúp Lý Thái Tông dẹp loạn tam vương lên ngôi, vua Lý muốn thưởng chức cho ông nhưng Phụng Hiểu xin đề đạt nguyện vọng được lên núi Băng Sơn ném đao lửa đi xa, đao rơi xuống chỗ nào trong đất công thì xin được lấy đất ấy làm sản nghiệp. Lý Thái Tông ưng thuận. Lê Phụng Hiểu lên núi ném đao rơi xuống hương Đa Mi. Vua ban cho Phụng Hiểu đất đó, vì vậy người Ái châu gọi đó là "ruộng ném đao". Thực chất, ruộng thác đao chỉ dành cho 1 đời công thần, không truyền được cho con cháu và công thần cũng chỉ được hưởng phần thuế thu từ ruộng đó.
 Ấp thang mộc hay thực ấp là vùng đất được ban cho quan lại gồm một số lượng hộ dân cùng ruộng đất chịu sự quản lý của họ, được nhà Lý áp dụng khá rộng rãi. Thông thường, thực ấp với số hộ dân thuộc quyền các quan lại nhỏ hơn trên danh nghĩa, như Lý Thường Kiệt được ban thực ấp 1 vạn hộ nhưng thực tế chỉ có 4.000 hoặc Lý Bất Nhiễm được phong thực ấp 7.500 hộ nhưng thực tế chỉ có 1.500. Sở dĩ như vậy vì thực tế nhà Lý không đủ số hộ và ruộng đất để phong mà việc phong trên danh nghĩa nhằm biểu dương công trạng của người đó. Khi người được phong qua đời thì đương nhiên dòng họ đó hết quyền lợi và số hộ trở về với triều đình. Chế độ này không tạo điều kiện cho sự củng cố sở hữu ruộng đất phong kiến tư nhân.

Ruộng đất nhà chùa
Là đất đai do nhà chùa quản lý, chiếm số lượng khá lớn. Năm 1086 triều đình chia các chùa ra ba loại: đại danh lam, trung danh lam và tiểu danh lam. Cách chia đó phản ánh sự khác nhau về mức độ sở hữu đất đai của các chùa khi đó.

Ruộng tư
Chế độ sở hữu ruộng tư thời Lý khá phổ biến và phát triển. Việc mua bán, kiện tụng và cúng tặng ruộng đất đã xuất hiện ở nhiều nơi. Pháp luật cho phép các tầng lớp trong xã hội mua bán ruộng đất.

Để ngăn chặn sự lấn chiếm của các nhà giàu có quyền thế, năm 1143 và 1145, Lý Anh Tông ra quy định:
Các nhà quyền thế ngoài đầm ao của mình không được ngăn cấm xằng bậy, làm trái thì có tội. Những người tranh nhau ruộng ao không được nhờ cậy quyền thế. Làm trái thì phải tội đánh 80 trượng.

Việc đo đạc ruộng đất thời Lý đã xuất hiện, nhưng đơn vị đo lường tính chưa thống nhất; nơi tính theo mẫu, nơi tính bằng thước.

Sản xuất nông nghiệp và làm thủy lợi
Nhà Lý áp dụng chính sách ngụ binh ư nông, cho binh lính thay nhau về làm ruộng, có tác dụng phát triển sản xuất nông nghiệp, sức lao động không bị thiếu. Binh sĩ thay nhau nghỉ 1 tháng 1 lần về cày ruộng tự cấp.

Trong những năm đầu triều Lý từng xảy ra thiên tai làm mất mùa như các năm: 1037, 1043, 1050, 1053, 1070, 1071, 1079, 1095, 1108, 1117, 1121, 1124, 1126. Ngoài việc vua làm lễ cầu đảo, triều đình cũng ra những biện pháp như quy tập người tha hương trở về quê quán để đảm bảo sức lao động ở nông thôn; trị nặng tội ăn trộm và giết trâu bò bừa bãi…

Ngoài ra triều đình còn chú trọng việc trị thủy, đắp đê, nhất là vùng châu thổ sông Hồng. Năm 1077, Lý Nhân Tông ra lệnh đắp đê sông Như Nguyệt dài 67.380 bộ. Năm 1103, ông lại xuống chiếu đắp đê. Năm 1108, triều đình tổ chức đắp đê Cư Xá (sông Hồng) từ Yên Phụ đến Lương Yên. Ngoài Thăng Long, đê điều cũng được tu tạo. Sử sách ghi nhận những năm được mùa lớn như: 1016, 1030, 1044, 1079, 1092, 1111, 1120, 1123, 1131, 1139, 1140.

Các công trình thủy lợi tiêu biểu thời Lý là việc đào sông Đản Nãi (Thanh Hóa) năm 1029, đào kênh Lãm (Ninh Bình) năm 1051, khơi sâu sông Lãnh Kinh năm 1089 và sông Tô Lịch năm 1192.

Tuy nhiên, việc làm đê ngăn mặn vẫn mang tính chất cục bộ từng vùng, tác dụng của đê còn hạn chế.

Nhờ sự quan tâm phát triển nông nghiệp và làm thủy lợi của nhà Lý, nước Đại Việt có thế đứng và phát triển khá vững chắc, đời sống nhân dân tương đối ổn định.

Xem thêm
 Nông nghiệp Việt Nam thời Tiền Lê
 Nông nghiệp Đại Việt thời Trần

Tham khảo
 Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn chủ biên (2008), Đại cương lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Kinh tế Việt Nam thời Lý
Lịch sử kinh tế Việt Nam
Nông nghiệp Việt Nam


title: Hậu Yên

text:
Hậu Yên (384 – 409) do Mộ Dung Thùy chiếm Liêu Hà thành lập nhà Hậu Yên. Năm 384 (Yên Nguyên nguyên niên, Hậu Yên), quý tộc Mộ Dung Thùy của Tiền Yên tự xưng Yên Vương, định đô ở Trung Sơn (Định Huyện, Hà Bắc) sử gọi là Hậu Yên.

Lịch sử
Mộ Dung Thùy (326-396) là con út của Mộ Dung Hoảng, khai quốc Hoàng đế Tiền Yên. Năm 344, nhờ có công đánh thắng tộc Vũ Văn nên Thùy được phong làm Độ Hương Hầu. Năm 354, lại được phong Ngô Vương và được phái đi trấn thủ Bình Châu (Đông Liêu Ninh). Vì không được vua Yên lúc đó là Mộ Dung Vĩ sử dụng nên Thùy chạy sang hàng Tiền Tần, được Phù Kiên dùng làm tướng.

Khi Tiền Yên bị Tiền Tần tiêu diệt, bèn quy phụ Phù Kiên (Vua Tiền Tần), được phong làm Bân Đô Hầu, theo Phù Kiên đi đánh Tấn. Khi quân Tần tan rã trở về, Thùy cầm một cánh quân rút lui rất kỷ luật nên hầu như không bị thiệt hại và giao lại quân cho Phù Kiên. Nhân lúc được Phù Kiên sai mang binh đi cứu Nghiệp Thành (năm 384), bèn phản Tiền Tần, chiếm cứ Hà Bắc. Được những người thân Yên cũ ủng hộ, Thùy có trong tay lực lượng khá mạnh, tự xưng Đại tướng quân, Đại đô đốc, rồi Yên Vương, nhanh chóng phát triển nước Hậu Yên thành nước lớn ở Bắc Hoàng Hà và Đông Thái Hàng, đóng đô ở Trung Sơn, lập chính quyền Hậu Yên, đến năm 386 thì xưng Đế.

Phát triển thế lực
Dựng nước không lâu, Hậu Yên đánh chiếm Nghiệp Thành do Ai Bình Đế Phù Phi (con Phù Kiên) cố thủ và tiêu được diệt thế lực nhà Tiền Tần ở Quan Đông. Đến năm 392, Hậu Yên diệt luôn nước Ngụy do Đinh Linh Địch Chiêu dựng lên ở Hà Nam, chiếm được 7 quận và 3 vạn dân. Trước đó, năm 388, tất cả các tôn thất Tiền Yên, con cháu Mộ Dung Tuấn và Mộ Dung Thùy đều bị Vua Tây Yên Mộ Dung Vĩnh xử tử. Mộ Dung Thùy không muốn tộc Mộ Dung bị chia rẽ, bèn mang quân đánh Tây Yên. Năm 394, Mộ Dung Thùy giết được Mộ Dung Vĩnh, diệt Tây Yên, khôi phục bản đồ từ thời Tiền Yên. Hậu Yên trở thành quốc gia mạnh nhất vùng Trung Nguyên.

Năm 395 (niên hiệu Kiến Hưng thứ 10), Hậu Yên cử 9 vạn quân đánh Bắc Ngụy, nhưng đại bại, bị chết hàng chục nghìn quân. Khoảng 4, 5 vạn quân đầu hàng bị Bắc Ngụy chôn sống toàn bộ.

Về cơ bản, Hậu Tần và Hậu Yên đóng ở vị trí như Tiền Tần và Tiền Yên trước đây.

Bắc Ngụy tấn công
Tuy nhiên, cục diện đó lập tức bị phá vỡ. Nước Ngụy của Thác Bạt Khuê nhanh chóng lớn mạnh, cất quân Nam tiến, đánh Hậu Yên. Quân Yên không chống nổi, Thái tử Mộ Dung Bảo liên tục thua trận. Mộ Dung Thùy phải tự tay cầm quân tạm đẩy lui được quân Nguỵ, nhưng không lâu sau thì già yếu mà mất (396).
Kể từ đó, Hậu Yên suy yếu, con Mộ Dung Thùy là Mộ Dung Bảo (355-398) nối ngôi, đế hiệu là Huệ Mẫn Đế. Vì hạ lệnh kiểm soát hộ khẩu nên bị phần tử thượng tầng tộc Tiên Ti và tộc Hán phản kháng. Mộ Dung Bảo lên ngôi trong cảnh ngoại xâm nội loạn. Tháng 3/397, một người em là Mộ Dung Lân làm phản. Quân Ngụy lại Nam tiến, lấy đất Hậu Yên như tằm ăn lá dâu. Vùng Hà Nam, Hà Bắc bị quân Ngụy chiếm, công phá Kinh đô Trung Sơn. Mộ Dung Bảo phải tháo chạy lên phương Bắc đến Long Thành (Triêu Dương, Liêu Ninh) rồi lập đô ở đó, sai Khai Phong Công Mộ Dung Tường giữ Trung Sơn. Đến tháng 4/398, Mộ Dung Bảo bị Thượng thư Lan Hãn nổi loạn giết chết.

Suy vong
Hậu Yên rút lên phía bắc, chỉ bao gồm đất của nước Yên cổ thời Chiến Quốc xưa kia. Cùng lúc đó, nội bộ Hậu Yên lại xảy ra tranh đoạt, chém giết lẫn nhau, khiến liên tiếp chỉ trong chưa đầy 10 năm, các vua Mộ Dung Bảo (398), Mộ Dung Thịnh (401), Mộ Dung Hy (407) đều bị giết.

Mộ Dung Tường (?-397) là Vương thất Hậu Yên, được Mộ Dung Bảo sai cố thủ Trung Sơn, chống giữ Bắc Ngụy. Tháng 5/397, sau khi Mộ Dung Bảo chạy lên phía bắc, Bắc Ngụy rút quân, Mộ Dung Tường tự xưng Hoàng đế. Ở ngôi được 2 tháng thì bị Triệu Vương Mộ Dung Lân đột nhập Trung Sơn, giết chết.

Triệu Vương Mộ Dung Lân (?-398) là con Mộ Dung Thùy, giết Mộ Dung Tường, tự xưng Hoàng đế ngay khi người anh Mộ Dung Bảo còn sống.

Thời kỳ này, Hậu Yên có 2 vua, Huệ Mẫn Đế Mộ Dung Bảo đóng ở Long Thành và Mộ Dung Lân đóng ở Trung Sơn. Tháng 10/397, Bắc Nguỵ một lần nữa công phá Trung Sơn. Mộ Dung Lân phải tháo chạy về Nghiệp Thành nương nhờ người chú Phạm Dương Vương Mộ Dung Đức. Mộ Dung Lân bàn với Mộ Dung Đức rút về Hoạt Đài (An Dương, Hà Nam). Mộ Dung Đức đồng ý và cho di dân đến Hoạt Đài. Tháng 1/398 thì bị Mộ Dung Đức bức tử.

Chiêu Vũ Đế Mộ Dung Thịnh: con Mộ Dung Bảo. Sau Sự biến Lan Hãn, Mộ Dung Thịnh (373-401) tập hợp tâm phúc dẹp loạn, tháng 7/398 giết chết được Lan Hãn và đồng đảng, xưng Trường Lạc Vương; tháng 10 lên ngôi tại Long Thành. Tính tình hung hãn tàn bạo, bị mọi người oán giận. Năm 400 bỏ đế hiệu, xưng là Yên Dân Thiên Vương. Năm 401, bị một tay chân là Xạ Thương làm phản đâm chết.

Chiêu Văn Đế Mộ Dung Hy (385-407) là con Mộ Dung Thùy, được phong Hà Gian Vương năm 393, được Đinh Hoàng hậu của Chiêu Vũ Đế Mộ Dung Thịnh đưa lên ngôi, tính tình hoang dâm, vô sỉ, sủng ái Phù Hoàng hậu, nền thống trị thối nát, không màng đến sự sống chết của bá tánh và quân sĩ, nhân dân muốn làm loạn. Mộ Dung Hy cho tiến hành xây dựng các công trình lớn. Năm 403 cho xây cung Long thành trong vườn thượng uyển, có chiều dài 4 dặm vuông, dài 1 dặm, cao 57 mét, huy động hơn 2 vạn nhân công. Đến mùa hè năm 404 lại xây tiếp cung Tiêu Diêu với hàng trăm phòng, người làm việc không được nghỉ, phân nửa số nhân công chết vì nóng và kiệt sức. Ngoài ra các thú vui tiêu khiển như nuôi hổ và chó sói của Mộ Dung Hy cũng làm 5000 người thiệt mạng.
Tháng 7/407, trong lúc đưa tang Phù Hoàng hậu, các tướng Cấm quân là Phùng Bạt và Trương Hưng phò tá Mộ Dung Vân, đánh chiếm Hoàng cung, giết chết Mộ Dung Hy. Hậu Yên bị diệt vong tồn tại 24 năm.

Các vua Hậu Yên

 Thế Tổ Vũ Thành Đế Mộ Dung Thùy (384-396), niên hiệu Yên Nguyên, Kiến Hưng
 Liệt Tông Huệ Mẫn Đế Mộ Dung Bảo (396-398), niên hiệu Vĩnh Khang
 Khai Phong Công Mộ Dung Tường (397)
 Triệu Vương Mộ Dung Lân (398)
 Trung Tông Chiêu Vũ Đế Mộ Dung Thịnh (398-401), niên hiệu Kiến Bình, Trường Lạc
 Chiêu Văn Đế Mộ Dung Hy (401 - 407), niên hiệu Quang Thủy, Kiến Thủy

Tham khảo

Nhà Hậu Yên
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Mông Cổ
Hậu Yên


title: Eupleura triquetra

text:
Eupleura triquetra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Chú thích

Tham khảo

Eupleura


title: Matanzas (tỉnh)

text:
Matanzas là một tỉnh Cuba. Các thị xã chính gồm Cárdenas, Jovellanos và thủ phủ có cùng tên Matanzas. Đây là một trong các tỉnh công nghiệp hóa nhất của Cuba với các mỏ dầu, nhà máy lọc dầu, bể chứa, 21 nhà máy đường.

Địa lý
Là tỉnh lớn thứ nhì Cuba, Matanzas có địa hình chủ yếu bằng phẳng, điểm cao nhất là Pan de Matanzas chỉ cao 380m trên mực nước biển.

Bờ biển tây bắc phần lớn là đá với vài bãi biển còn bờ biển đông bắc thì có các cay nhỏ (một phần của quần đảo Sabana-Camaguey).

Các khu tự quản
Matanzas được chia thành 14 khu tự quản.

Nguồn: Dân số theo điều tra năm 2004. Area from 1976 municipal re-distribution.

Dân số
Năm 2004, tỉnh Matanzas  có dân số 675.980 người. với tổng diện tích , mật độ dân số là .

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Provincial portal

Tỉnh của Cuba


title: Wieglitz

text:
Wieglitz là một đô thị ở Börde huyện thuộc bang Sachsen-Anhalt, nước Đức. Đô thị Wieglitz có diện tích 59,14 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 191 người.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Parastenopterygia

text:
Parastenopterygia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Zethenia

text:
Zethenia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Zethenia albonotaria
 Zethenia aritai
 Zethenia cathara
 Zethenia chosenaria
 Zethenia consociaria
 Zethenia contiguaria
 Zethenia crenulata
 Zethenia didyma
 Zethenia ferruginea
 Zethenia florida
 Zethenia grisearia
 Zethenia inaccepta
 Zethenia muscula
 Zethenia nesiotis
 Zethenia nonnotota
 Zethenia obscura
 Zethenia rufescentaria

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Andrena ferghanica

text:
Andrena ferghanica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1876


title: Dương Sóc

text:
Dương Sóc (tiếng Trung: 阳朔县, bính âm: Yángshuò Xiàn, Hán Việt: Dương Sóc huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Quế Lâm, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Dương Sóc có diện tích 1.428 km², dân số 300.000 người, mã số bưu chính 541900, huyện lỵ ở trấn Dương Sóc.

Các đơn vị hành chính
Huyện Dương Sóc có 6 trấn và 3 hương:
 Trấn: Dương Sóc (阳朔), Bạch Sa (白沙), Bồ Đào (葡萄), Hưng Bình (兴坪), Cao Điền (高田), Phúc Lợi (福利).
 Hương: Dương Đê (杨堤), Kim Bảo (金宝), Phổ Ích (普益).

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Metriaulacus formosanus

text:
Metriaulacus formosanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Miwa miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Metriaulacus


title: Talaveruela de la Vera

text:
Talaveruela de la Vera là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 378 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Lotus mollis

text:
Lotus mollis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Yemen.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Lotus mollis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

mollis
Thực vật Yemen
Thực vật dễ tổn thương
Lotus
Thực vật đặc hữu Socotra


title: Dactylispa mabweana

text:
Dactylispa mabweana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Haplochromis teegelaari

text:
Haplochromis teegelaari là một loài cá đã tuyệt chủng thuộc họ Cichlidae. Nó từng được tìm thấy ở Kenya, Tanzania, và Uganda.

Nguồn
 Kaufman, L. 1996. Haplochromis teegelaari. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Haplochromis
Loài cực kỳ nguy cấp


title: Bidessus decellei

text:
Bidessus decellei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Bidessus


title: Hyposmocoma exsul

text:
Hyposmocoma exsul là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kilauea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Oxystele sinensis

text:
Oxystele sinensis, common name the pink-lipped topshell, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oxystele


title: Villiers-sur-Suize

text:
Villiers-sur-Suize là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 345 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villierssursuize


title: Mannophryne neblina

text:
Mannophryne neblina là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 La Marca, E. & Manzanilla, J. 2004. Mannophryne neblina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Mannophryne
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Vật liệu chuyển pha

text:
Vật liệu chuyển pha là vật liệu có nhiệt nóng chảy cao, nóng chảy và đông cứng xung quanh một nhiệt độ ổn định, có khả năng thu nhận hoặc giải phóng nhiệt lượng lớn. Khi vật liệu đông cứng, nó tỏa nhiệt, khi vật liệu nóng chảy, nó thu nhiệt. Vật liệu này đóng vai trò bộ phận dự trữ nhiệt, giúp ổn định nhiệt độ cho các hệ thống sử dụng chúng.

Tính chất
Dự trữ nhiệt năng thông qua chuyển pha có thể được thực hiện khi chuyển trạng thái rắn-rắn, rắn-lỏng (hiện tượng nóng chảy), rắn-khí (hiện tượng thăng hoa), khí-lỏng (hiện tượng bay hơi). Tuy nhiên chuyển pha khí-lỏng hay rắn-khí gây ra thay đổi thể tích lớn, còn chuyển pha rắn-rắn dự trữ ít nhiệt; dẫn đến chuyển pha rắn-lỏng được sử dụng nhiều trong các ứng dụng ổn nhiệt.

Trong hiện tượng nóng chảy, khi nhiệt độ của vật liệu nhỏ hơn nhiệt độ nóng chảy, nó ở trạng thái rắn. Cung cấp nhiệt cho vật liệu, nhiệt độ cửa nó tăng lên cho tới khi nó bắt đầu nóng chảy. Nhiệt độ của vật liệu giữ nguyên ở nhiệt độ nóng chảy, dù có cấp thêm nhiệt lượng, chừng nào vật liệu chưa tan chảy hết. Đây chính là tính chất giúp ổn nhiệt của vật liệu. Khi vật liệu tan chảy hết, nhiệt độ nó lại tiếp tục tăng khi cấp nhiệt lượng.

Ngược lại, khi nhiệt độ trong môi trường xung quanh giảm thấp; vật liệu tỏa nhiệt ra môi trường và bắt đầu đông cứng. Nhiệt độ của vật liệu sẽ giữ nguyên ở nhiệt độ nóng chảy, chừng nào nó chưa đông cứng hết.

Có một dải rộng các vật liệu chuyển pha có nhiệt độ nóng chảy trong khoảng từ -5 tới 190 oC , phục vụ cho các ứng dụng ổn nhiệt khác nhau. Với ứng dụng điều hòa nhiệt độ phù hợp cho sinh hoạt của con người, tầm 20° to 30 °C, một số vật liệu đã được phát triển, chứa từ 5 đến 14 nhiệt lượng trên mỗi đơn vị thể tích hơn các vật liệu thông thường như nước, đá.

Một số vật liệu

Các muối hyđrát, axít béo và este (CH3(CH2)2nCOOH), và một số loại sáp nến (CnH2n+2) được dùng trong xây dựng. Một số chất lỏng iôn hóa cũng được nghiên cứu. Đa số các vật liệu này khi sử dụng cần được bọc bên ngoài bằng các túi đựng hoặc các vật liệu chống đỡ khác.

Công nghệ
Công nghệ bọc giữ các vật liệu chuyển pha bao gồm:

Bọc vĩ mô: vật liệu được bọc trong các túi đựng (như hình cầu, hình trụ). Công nghệ này có nhược điểm là độ dẫn nhiệt thấp, và các vật liệu có xu hướng đông cứng ở rìa gần vỏ bọc, giảm đáng kể tính dẫn nhiệt của hệ thống.
Bọc vi mô: trong công nghệ này, vật liệu chống đỡ truyền thống, như bê tông trong vật liệu xây dựng, có những lỗ rỗng nhỏ, chứa đầy các vật liệu chuyển pha. Các hạt vật liệu chuyển pha cũng có thể được phủ lên lớp bảo vệ mỏng và thả vào chất lỏng như nước.
Bọc phân tử: là công nghệ phát triển bởi Dupont de Nemours cho phép ngấm vật liệu chuyển pha ở mật độ cao lên các polyme. Nhiệt lượng dự trữ có thể tới 515 kJ/m2 cho những miếng dày 5 mm (103 MJ/m³). Phương pháp này cho phép việc khoan cắt không làm rò rỉ vật liệu chuyển pha.

Một số hệ thống sử dụng vật liệu composit chuyển pha, có thể là lưới kim loại nhúng trong sáp nến; trong đó lưới kim loại đem lại tính dẫn nhiệt và chịu lực mong muốn, còn sáp nến đem lại khả năng ổn nhiệt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 PCM University
 PureTemp Renewable PCM
 Council House 2 (CH2) PCM System Explanation
 Micro-encapsulated Salt Hydrates

Kỹ thuật xây dựng
Công nghệ bền vững
Xây dựng bền vững
Hóa lý


title: Wormaldia birneyi

text:
Wormaldia birneyi là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Wormaldia


title: Sükhbaatar (quận)

text:
Sükhbaatar () là một trong chín Düüreg (quận) tại thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Sükhbaatar được chia thành 18 Khoroo (phường). Khu vực được thành lập vào năm 1965 và mang tên Damdin Sükhbaatar, một lãnh đạo quân sự và anh hùng dân tộc Mông Cổ. Khu vực có diện tích 208,4 km², dân số vào đầu năm 2009 đạt 133.108 người.

Khu vực Sükhbaatar được coi là trung tâm của thủ đô với hầu hết các tổ chức chính trị, văn hóa, giáo dục của nhà nước đều nằm tại đây: tòa nhà Chính phủ Mông Cổ, Nghị viện, 13 Đại sứ quán, trụ sở các Bộ, dại diện Ngân hàng Thế giới, Đại học Quốc gia Mông Cổ và Đại học Khoa học và Công nghệ Mông Cổ.

Tham khảo

Quận Ulaanbaatar


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Kyrgyzstan

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Kyrgyzstan (tiếng Kyrgyz: Кыргыз Республикасынын улуттук курама командасы (Kırgız Respublikasının uluttuk kurama komandası); tiếng Nga: Сборная Киргизии по футболу (Sbornaya Kirgizii po Futbolu)) là đội tuyển cấp quốc gia của Kyrgyzstan do Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan quản lý.

Sau khi Liên Xô tan rã, trận đấu đầu tiên của Kyrgyzstan diễn ra ngày 26 tháng 9 năm 1992 với Kazakhstan. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là lọt vào bán kết Challenge Cup 2006. Đội lần đầu tiên tham dự Asian Cup là vào năm 2019 với tư cách là một quốc gia độc lập và gây bất ngờ lớn khi lọt vào vòng 16 đội ở ngay lần đầu tham dự.

Thành tích tại Giải vô địch bóng đá thế giới
1930 đến 1994 - Không tham dự do vẫn thuộc Liên Xô
1998 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại

Thành tích tại Cúp bóng đá châu Á

Thành tích tại Cúp Challenge AFC

Giải vô địch bóng đá Tây Á

Cầu thủ

Đội hình
Ngày thi đấu: 10–20 tháng 6, 2023
Đối thủ:
Giải đấu: CAFA Nations Cup 2023
Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 6 năm 2023 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây

INJ Rút lui do chấn thương.
PRE Đội hình sơ bộ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đội tuyển bóng đá quốc gia Kyrgyzstan  trên trang chủ của FIFA

Kyrgyzstan
Bóng đá


title: Gàu (nông cụ)

text:
Gàu hay gầu là một công cụ dùng để tát nước vào ruộng lúa, gàu được làm bằng tre, nứa

Phân loại
Gàu sòng có hình trụ nửa ống, có cán, dùng cho một người tát nước ở ruộng bậc thấp
Gàu dai có hình thúng và có dây thừng, dùng cho 2 người tát nước ở ruộng bậc cao.

Lịch sử

Tham khảo

Dụng cụ nông nghiệp


title: Trận Isonzo lần thứ tám

text:
Trận Isonzo lần thứ tám là trận đánh giữa Ý và Đế quốc Áo-Hung trong Chiến tranh thế giới thứ nhất từ ngày 10 đến ngày 12 tháng 10 năm 1916 trên bờ sông Isonzo.

Trận Isonzo lần thứ tám thực chất chỉ là sự tiếp tục của trận Isonzo lần thứ bảy (14 đến 17 tháng 9 năm 1916) nhằm mở rộng khu vực chiếm đóng tại Gorizia, nơi mà quân đội Ý đã chiếm được sau trận Isonzo lần thứ sáu vào tháng 8 năm 1916 với 20.000 người chết và 50.000 người bị thương.

Tham mưu trưởng quân đội Ý Luigi Cadorna quyết định tiếp tục cuộc tấn công vào phía trái thành phố và chiến thuật này tiếp tục được áp dụng trong trận Isonzo lần thứ chín với kết quả thu được không bao nhiêu. Trận đánh nhanh chóng kết thúc với tổn thất lớn của quân Ý. Bộ chỉ huy Ý quyết định ngừng cuộc tấn công để có thời gian chuẩn bị cho một cuộc tấn công khác.

Sau khi trận Isonzo lần thứ tám kết thúc, trận Isonzo lần thứ chín bắt đầu vào ngày 4 tháng 11 năm 1916, đây là cuộc tấn công thứ 5 và cũng là cuối cùng của quân đội Ý trong năm 1916.

Xem thêm
Trận Isonzo lần thứ nhất
Trận Isonzo lần thứ hai
Trận Isonzo lần thứ ba
Trận Isonzo lần thứ tư
Trận Isonzo lần thứ năm
Trận Isonzo lần thứ sáu
Trận Isonzo lần thứ bảy
Trận Isonzo lần thứ chín
Trận Isonzo lần thứ mười
Trận Isonzo lần thứ mười một
Trận Caporetto hay Trận Isonzo lần thứ mười hai

Tham khảo

Liên kết ngoài
FirstWorldWar.Com: The Battles of the Isonzo, 1915-17
Battlefield Maps: Italian Front
11 battles at the Isonzo
The Walks of Peace in the Soča Region Foundation. The Foundation preserves, restores and presents the historical and cultural heritage of the First World War in the area of the Isonzo Front for the study, tourist and educational purposes.
The Kobarid Museum (bằng tiếng Anh)
Društvo Soška Fronta (in Slovenian)
Pro Hereditate - extensive site (in En/It/Sl)

Xung đột năm 1916
Isonzo
Trận đánh liên quan tới Áo-Hung
Trận đánh liên quan tới Ý


title: Sân bay quốc tế Punta Cana

text:
Sân bay quốc tế Punta Cana (mã sân bay | PUJ | MDPC) là một sân bay thương mại tư nhân của Punta Cana, phía đông Cộng hoà Dominicana Sân bay này được xây dựng theo một phong cách truyền thống của Dominica nhà ga hàng không với mái của sân bay bao là lá cọ. Sân bay được xây dựng vào năm 1984. Trong năm 2009, Punta Cana tiếp nhận 3.811.946 lượt hành khách, là sân bay bận rộn nhất trong cả nước. Các nhà khai thác của sân bay, Sân bay Grupo Punta Cana đang có kế hoạch mở rộng, bằng cách thêm một trạm điều khiển mới, một nhà ga mới với các cửa nhiều hơn, cũng như đường băng khác.

Nha ga, các hãng hàng không và điểm đến
Sân bay có 3 nhà ga: Nhà ga 1 dùng cho các chuyến bay quốc tế, Nhà ga 3 là trụ sở hoạt động các hãng hàng không và dùng cho các chuyến bay nội địa. Nhà ga 2 được mở cửa từ tháng 2 năm 2009.

Giao thông và sự tăng trưởng
Sân bay là điểm hàng đầu về nhập cảnh hành khách đến và đitại Cộng hòa Dominican. Đây cũng là sân bay phát triển nhanh nhất với sự tăng trưởng gần 20% hàng năm, mà người ta cũng dự đoán, trong 5 năm, số máy bay sẽ tăng gấp đôi.

Trong vùng biển Caribbean, đây là sân bay thứ ba bận rộn nhất, sau Sân bay quốc tế Luis Muñoz Mari, trong San Juan, Puerto Rico và Sân bay quốc tế Cancun trong Cancun, mà là người đầu tiên và các sân bay bận rộn thứ hai trong khu vực, tương ứng.

Kế hoạch mở rộng
Các nhà khai thác sân bay Punta Cana có kế hoạch mới đầy tham vọng mở rộng sân bay. Dự án bao gồm một đường băng lớn hơn mới, mở rộng các taxiway hiện có, xây dựng một taxiway mới, một tháp kiểm soát mới, các cài đặt của ILS, tần số mới của đài phát thanh và mở rộng cửa nhà ga quốc tế.

Xem thêm
Danh sách các sân bay bận rộn của cộng hòa Dominican

Chú thích

Liên kết ngoài

airport-technology.com provides key data and information

Tỉnh La Altagracia
Sân bay Cộng hòa Dominica


title: Geranomyia annulosa

text:
Geranomyia annulosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Chính Lam

text:
Chính Lam () hay còn gọi là Shuluun Huh hay Xulun Hoh, là một kỳ của minh Xilin Gol (Tích Lâm Quách Lặc), khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc. Nguyên Thượng Đô, kinh đô của nhà Nguyên trước khi dời về Đại Đô (Bắc Kinh ngày nay), nằm tại kỳ này.

Trấn
 Thượng Đô (上都镇)
 Tang Căn Đạt Lai (桑根达来镇)
 Cáp Tất Nhật Dát (哈毕日嘎镇)

Tô mộc
 Bảo Thiệu Đại (宝绍代苏木)
 Na Nhật Đồ (那日图苏木)
 Tái Âm Hô Đô Dát (赛音呼都嘎苏木)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Xilin Gol


title: Hexatoma beebeana

text:
Hexatoma beebeana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Molay, Haute-Saône

text:
Molay là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: 4588 Wislicenus

text:
4588 Wislicenus (1931 EE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 3 năm 1931 bởi Max Wolf ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4588 Wislicenus

Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1931


title: 600 Musa

text:
600 Musa

600 Musa là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Joel Hastings Metcalf phát hiện ngày 14.6.1906 ở Taunton, Massachusetts và được đặt theo tên Muse, nữ thần gợi hứng thơ trong thần thoại Hy Lạp

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh được đặt tên
600
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1906


title: Rio das Pedras

text:
Rio das Pedras là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.
Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º50'36" độ vĩ nam và kinh độ 47º36'22" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 625 m. Dân số năm 2004 ước tính là 25.746 người.
Đô thị này có diện tích 226,939 km².

Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 23.494
Urbana: 21.954
Rural: 1.540
Homens: 11.967
Mulheres: 11.527
Mật độ dân số (người/km²): 103,54

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 16,28

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 71,00

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,21

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 91,48%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,791
Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,724
Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,767
Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,882
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Sông Piracicaba
 Ribeirão Alambari

Các xa lộ
 SP-127
 SP-308

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Rio das Pedras trên WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Lực bức xạ âm

text:
Lực bức xạ âm là hiện tượng liên kết với lan truyền sóng âm trong môi trường giảm âm. Giảm âm bao gồm cả tán xạ và hấp thu. Giảm âm là hiện tượng phụ thuộc vào tần số, và trong mô mềm thì hấp thu chiếm ưu thế. Khi tăng tần số âm, mô không đáp ứng đủ nhanh với sự chuyển tiếp giữa áp suất dương và âm, nên chuyển động của nó trở nên lệch pha với sóng âm, và năng lượng ứ đọng lại trong mô. Năng lượng này gây ra một di chuyển xung lượng trong hướng lan truyền sóng âm và mô bị nóng lên. Di chuyển xung lượng tạo nên lực làm dời chỗ mô, và quy theo tỉ lệ thời gian đáp ứng này chậm hơn đáp ứng của lan truyền sóng siêu âm. Tác động qua lại của âm với mô được dùng để rút ra thêm thông tin về mô. Sự khuếch đại, vị trí, phạm vi không gian và độ rộng xung lực bức xạ âm được điều chỉnh để khảo sát các đặc tính cơ học của mô.

Sóng âm được tập trung hoá lan truyền qua mô được hấp thụ và tạo nên lực bức xạ. Lực bức xạ âm do di chuyển xung lượng của sóng âm đến mô theo hướng lan truyền mà thành, bắt nguồn từ sự hấp thụ và tán xạ của sóng âm. Mô dời chỗ do đáp ứng với lực bức xạ xảy ra trong tỉ lệ thời gian chậm hơn lan truyền sóng siêu âm, nên các máy siêu âm quy ước được dùng để theo dõi đáp ứng của mô với lực bức xạ.

Chú thích

Xem thêm
Xung lực bức xạ âm ([tiếng Anh: Acoustic Radiation Force Impulse - ARFI)

Tham khảo

Âm học


title: Loos, Nord

text:
Loos là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 6,95 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 20.869 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 18 mét trên mực nước biển.

Loos kết nghĩa với Geseke, Đức.

Xem thêm
 Trậng Loos (25-28/9/1915)
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Nord


title: Lauzun

text:
Lauzun là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 98 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Hypocometa

text:
Hypocometa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Aeolus cribratus

text:
Aeolus cribratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Leioproctus boroniae

text:
Leioproctus boroniae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1921


title: Le Grand Rex

text:
Le Grand Rex là một rạp chiếu phim nằm ở số 1 phố Poissonnière, quận 2 thành phố Paris. Được xếp hạng công trình lịch sử vào năm 1981 và tránh khỏi phá hủy, tới nay Le Grand Rex đón tiếp 1,25 triệu lượt khán giả mỗi năm.

Le Grand Rex hiện nay gồm 7 phòng chiếu: 2800, 500, 262, 237, 198, 156 và 105 chỗ. Trong đó phòng 2800 chỗ là phòng chiếu phim lớn nhất Paris.

Lịch sử

Đầu thế kỷ 20, Jacques Haïk, một nhà sản xuất và phát hành phim, chủ của phòng biểu diễn Olympia khi đó, có ý định xây dựng một rạp chiếu phim khổng lồ dành cho 5000 khán giả, diện tích 2000 m², trần cao 30 m. Với sự tham gia của kiến trúc sư Auguste Bluysen và kỹ sư John Emerson, dự định đó được thực hiện, duy sức chứa rút xuống còn 3300 chỗ.

Được mở cửa ngày 8 tháng 12 năm 1932, Le Grand Rex thành công ngay lập tức. Nổi tiếng với trang trí cầu kỳ, phòng đặt máy chiếu của rạp phải đặt nhô ra phố Poissonnière. Trong thời gian Đức Quốc xã chiếm đóng Paris, Le Grand Rex bị trưng dụng, đổi thành « Soldatenkino » chỉ dành cho các quân nhân Đức.

Năm 1957, Le Grand Rex khánh thành thang máy với sự có mặt của Gary Cooper và Mylène Demongeot. Đây là rạp đầu tiên của châu Âu được trang bị thang máy. Tới năm 1974, ba phòng chiều nhỏ được xây thêm cùng câu lạc bộ Rex Club. Năm 1981, rạp Le Grand Rex với mặt ngoài theo phong cách Art-déco đã được công nhận công trình lịch sử.

Năm 1988, Le Grand Rex trình diện màn ảnh lớn nhất nước Pháp "Grand Large", 21 mét chiều dài, 11 mét chiều cao. Hiện nay, đây vẫn là rạp chiếu lớn nhất Paris và các rạp còn lại đều nhỏ hơn 1000 chỗ.

Ở Sài Gòn, Việt Nam trước đây cũng có một rạp chiếu phim mang tên Rex, hiện đã trở thành khách sạn Rex, tọa lạc tại số 141 đường Nguyễn Huệ, quận 1.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang chính thức của Le Grand Rex

Giải trí ở Paris
Công trình lịch sử Paris
Quận 2, Paris
Nhà hát Paris


title: Cử Quang

text:
Cử Quan () là một hương của huyện đảo Liên Giang (quần đảo Mã Tổ), tỉnh Phúc Kiến, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương gồm hai hòn đảo là Đông Cử và Tây Cử cùng một số đảo nhỏ không có người ở khác. Cử Quan có diện tích 4,7 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 1166 người thuộc 245, mật độ cư trú đạt 248,1 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Khu vực hành chính thuộc huyện Liên Giang


title: Horsfieldia borneensis

text:
Horsfieldia borneensis là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Loài này có ở Indonesia và Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Horsfieldia borneensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

borneensis
Thực vật dễ tổn thương


title: Các thời kỳ chính trị Hoa Kỳ

text:
Các nhà nghiên cứu chia lịch sử chính trị Hoa Kỳ thành những thời kỳ sau:

Hệ thống Đảng thứ nhất (1792 - 1824)
Giai đoạn đầu tiên có hai đảng phái chính trị lớn tranh giành chức tổng thống Hoa Kỳ và các ghế trong quốc hội và tiểu bang: Đảng Liên bang (do Alexander Hamilton sáng lập) và Đảng Dân chủ - Cộng Hòa (do Thomas Jefferson và James Madison sáng lập).

Đến khoảng năm 1816 - 1824, Đảng Liên bang suy yếu. Đảng Dân chủ - Cộng Hòa cũng chia rẽ, tách làm hai đảng Đảng Dân chủ (do Andrew Jackson sáng lập) và Đảng Cộng hoà quốc gia cấu thành đảng Whig (do Henry Clay sáng lập)

Hệ thống Đảng thứ nhì (1828 - 1854)
Bắt đầu từ năm 1828, dân Hoa Kỳ hăng hái đi bầu hơn. Đặc điểm của thời kỳ này là sự tăng vọt của số cử tri, các cuộc diễn thuyết kêu gọi, tuyên truyền trên báo chí và các thành viên trung thành với đảng chính trị của mình.

Hệ thống Đảng thứ nhì là một thuật ngữ định kỳ được các nhà sử học và các nhà khoa học chính trị sử dụng để đặt tên cho hệ thống chính trị tồn tại ở Hoa Kỳ từ khoảng năm 1828 đến 1854. Hệ thống này được đặc trưng bởi mức độ quan tâm của cử tri tăng nhanh bắt đầu vào năm 1828, được thể hiện bằng bầu cử bỏ phiếu ngày, các cuộc biểu tình, báo đảng phái, và mức độ trung thành cá nhân cao đối với đảng. Các đảng lớn là Đảng Dân chủ, do Andrew Jackson thành lập, và Đảng Whig, do Henry Clay thành lập từ đảng Cộng hòa Quốc gia, và các đối thủ khác của Jackson tập hợp. Các đảng nhỏ bao gồm Đảng Chống Masonic, một nhà cải cách quan trọng từ 1827-1834; Đảng Tự do bãi bỏ năm 1840; và Đảng Đất Tự do chống nô lệ vào năm 1848 và 1852. Hệ thống Đảng thứ hai đã phản ánh và định hình các dòng chính trị, xã hội, kinh tế và văn hóa của Thời đại Jackson, cho đến khi thành công bởi Hệ thống của bên thứ ba.

Hệ thống Đảng thứ ba (1854 - giữa thập niên 1890)

Hệ thống đảng thứ ba là một thuật ngữ định kỳ được sử dụng bởi một số nhà sử học và nhà khoa học chính trị để mô tả một giai đoạn trong lịch sử chính trị Mỹ từ khoảng năm 1854 đến giữa những năm 1890 có sự phát triển sâu sắc trong các vấn đề về chủ nghĩa dân tộc, hiện đại hóa và chủng tộc. Thời kỳ này được xác định bởi sự tương phản của nó với thời đại của Hệ thống bên thứ hai và Hệ thống bên thứ tư.

Nó bị chi phối bởi Đảng Cộng hòa mới, tuyên bố thành công trong việc cứu Liên minh, xóa bỏ chế độ nô lệ và trao quyền cho những người tự do, đồng thời áp dụng nhiều chương trình hiện đại hóa như ngân hàng quốc gia, đường sắt, thuế quan cao, nhà ở và viện trợ cho các trường đại học cấp đất. Trong khi hầu hết các cuộc bầu cử từ 1874 đến 1892 đều rất gần, đảng Dân chủ đối lập chỉ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1856, 1884 và 1892, mặc dù từ năm 1874 đến 1892, đảng này thường kiểm soát Hạ viện Hoa Kỳ. Các bang miền bắc và miền tây chủ yếu là đảng Cộng hòa, thiết lập cho New York và Indiana sự ủng hộ chặt chẽ dành cho mình. Sau năm 1874, đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát miền Nam.

Hệ thống Đảng thứ tư (1896 - 1932)

Hệ thống Đảng thứ tư là thuật ngữ được sử dụng trong khoa học chính trị và lịch sử trong giai đoạn lịch sử chính trị Hoa Kỳ từ khoảng năm 1896 đến 1932, do đảng Cộng hòa thống trị, ngoại trừ sự chia rẽ năm 1912, trong đó đảng Dân chủ nắm quyền trong 8 năm. Các văn bản lịch sử thường gọi nó là Thời đại Tiến bộ. Khái niệm này được giới thiệu dưới tên gọi "Hệ thống năm 1896" của E.E. Schattschneider vào năm 1960 và sơ đồ đánh số được các nhà khoa học chính trị thêm vào giữa những năm 1960.

Thời kỳ này có sự chuyển đổi từ các vấn đề của Hệ thống bên thứ ba, vốn tập trung vào các vấn đề Nội chiến, Tái thiết, chủng tộc và tiền tệ của Mỹ. Thời đại bắt đầu trong thời kỳ suy thoái trầm trọng năm 1893 và cuộc bầu cử cực kỳ căng thẳng vào năm 1896. Nó bao gồm Kỷ nguyên tiến bộ, Chiến tranh thế giới thứ nhất và bắt đầu cuộc Đại khủng hoảng. Cuộc đại khủng hoảng đã gây ra một tổ chức sản xuất Hệ thống Đảng thứ năm, bị chi phối bởi Liên minh Thỏa thuận Mới Dân chủ cho đến những năm 1960. Các vấn đề trung tâm trong nước liên quan đến quy định của chính phủ về đường sắt và các tập đoàn lớn ("tin tưởng"), thuế quan bảo hộ, vai trò của công đoàn lao động, lao động trẻ em, sự cần thiết của một hệ thống ngân hàng mới, tham nhũng trong chính trị đảng, bầu cử chính, bầu cử trực tiếp thượng nghị sĩ, phân biệt chủng tộc, hiệu quả trong chính phủ, quyền bầu cử của phụ nữ và kiểm soát nhập cư. Chính sách đối ngoại tập trung vào Chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha năm 1898, chủ nghĩa đế quốc (và Chiến tranh chuối), Ngoại giao đô la, Cách mạng Mexico, Thế chiến I và thành lập Liên minh các quốc gia. Tính cách thống trị bao gồm các tổng thống William McKinley, Theodore Roosevelt và Woodrow Wilson, và ứng cử viên tổng thống ba lần William Jennings Bryan.

Hệ thống Đảng thứ năm (1933 - hiện nay)

Liên minh Thỏa thuận Mới, còn được gọi là Hệ thống Đảng thứ năm, đề cập đến kỷ nguyên chính trị quốc gia Hoa Kỳ bắt đầu với Thỏa thuận mới vào năm 1933. Nó đi theo Hệ thống Đảng thứ tư, thường được gọi là Kỷ nguyên tiến bộ. Các chuyên gia tranh luận liệu nó đã kết thúc vào giữa những năm 1960 (như liên minh Thỏa thuận mới đã làm) hay giữa những năm 1990, hay tiếp tục cho đến hiện tại. Hệ thống này rất dân chủ cho đến năm 1964 và chủ yếu là đảng Cộng hòa ở cấp tổng thống kể từ năm 1968, với Thượng viện chuyển đổi qua lại sau năm 1980. Đảng Dân chủ thường kiểm soát Hạ viện trừ khi đảng Cộng hòa giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử năm 1946, 1952 và 1994 đến năm 2004. Cả hai phòng đều đi theo Dân chủ năm 2006. Trong số hai mươi cuộc bầu cử tổng thống kể từ năm 1932, Đảng Dân chủ đã giành được 7 trong số 9 người đầu tiên (đến năm 1964), với sự kiểm soát của Dân chủ đối với Quốc hội là chuẩn mực; trong khi đảng Cộng hòa giành được 7 trên 11 kể từ năm 1968, với chính phủ bị chia rẽ là tiêu chuẩn. Với những người Cộng hòa mất đi sự ủng hộ vì cuộc Đại suy thoái, bốn cuộc bầu cử liên tiếp 1932, 1936, 1940 và 1944 của Franklin D. Roosevelt đã trao quyền thống trị cho đảng Dân chủ, mặc dù trong các vấn đề trong nước, liên minh bảo thủ thường kiểm soát Quốc hội từ 1938 đến 1964. nhà hoạt động New Deal đã thúc đẩy chủ nghĩa tự do của Mỹ, thả neo trong một Liên minh mới của các nhóm tự do cụ thể, đặc biệt là các khu vực tôn giáo đạo đức (Công giáo, Do Thái, người Mỹ gốc Phi) các nhóm. Đảng Cộng hòa đối lập bị chia rẽ giữa một phe bảo thủ, do Thượng nghị sĩ Ohio Robert A. Taft dẫn đầu, và một phe ôn hòa thành công hơn được minh chứng bởi chính trị của giới tinh hoa vùng Đông Bắc như Nelson Rockefeller, Jacob Javits và Henry Cabot Lodge. Liên minh Dân chủ chia rẽ năm 1948 và năm 1968, trong cuộc bầu cử sau đó cho phép ứng cử viên Cộng hòa Richard Nixon vào Nhà Trắng. Đảng Cộng hòa đã giành được sự ủng hộ từ việc thành lập liên minh Reagan vào những năm 1980. Đảng Dân chủ giữ quyền kiểm soát Hạ viện cho đến cuộc bầu cử năm 1994. Trong mười hai năm tiếp theo, Đảng Cộng hòa đã kiểm soát được các nhóm nhỏ, cho đến khi đảng Dân chủ chiếm lại phòng với cuộc bầu cử năm 2006 và Đại hội 110. Đảng Dân chủ đã tổ chức Thượng viện cho đến năm 1980; kể từ đó, hai đảng đã trao đổi quyền kiểm soát Thượng viện qua lại với các nhóm nhỏ, cho đến khi đảng Dân chủ hợp nhất một đại đa số vào năm 2009.

Chú thích

Lịch sử Hoa Kỳ


title: Andrena ulula

text:
Andrena ulula là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

U
Động vật được mô tả năm 1969


title: Acumenator hayekae

text:
Acumenator hayekae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Acumenator


title: Nogueirapis minor

text:
Nogueirapis minor là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure & Camargo mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Nogueirapis
Động vật được mô tả năm 1982


title: Sercus

text:
Sercus là một xã ở tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 4,98 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 343 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 45 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Sichuanelater

text:
Sichuanelater là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2006 bởi Platia & Gudenzi.

Các loài
Chi này có các loài:
 Sichuanelater gibbosus Platia & Gudenzi, 2006

Chú thích

Tham khảo

Prosternini


title: Prays fraxinella

text:
Prays fraxinella (tên tiếng Anh: Ash Bud Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 14–18 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6 và một lần nữa vào tháng 8 làm hai đợt tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Fraxinus excelsior và Fraxinus ornus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Swedish Moths
UKmoths
bladmineerders.nl

Prays
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1784


title: Santa Rosa, California

text:
Santa Rosa là một thành phố quận lỵ quận Sonoma, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra năm 2010 là 167.815 người, diện tích là km². Santa Rosa là thành phố lớn nhất Wine Country của California và là thành phố lớn thứ năm ở vùng vịnh San Francisco, sau San Jose, San Francisco, Oakland, và Fremont và là thành phố lớn thứ 26 ở tiểu bang California.

Tham khảo

Thành phố của California
Quận Sanoma, California
Quận lỵ California


title: Monoplex thersites

text:
Monoplex thersites là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Monoplex


title: Oides quadrivittata

text:
Oides quadrivittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gahan miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Vĩnh Phúc (phường)

text:
Vĩnh Phúc là một phường thuộc quận Ba Đình, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Phường Vĩnh Phúc có diện tích 0,74 km², dân số năm 2005 là 15.743 người, mật độ dân số đạt 21.355 người/km².

Địa lý
Phường có địa giới hành chính:
Phía Đông giáp phường Liễu Giai (ranh giới là phố Đốc Ngữ)
Phía Tây giáp các phường Nghĩa Đô và Quan Hoa thuộc quận Cầu Giấy (ranh giới là sông Tô Lịch)
Phía Nam giáp phường Cống Vị (ranh giới là phố Đội Cấn)
Phía Bắc giáp các phường Bưởi, Thụy Khuê thuộc quận Tây Hồ (ranh giời là đường Hoàng Hoa Thám).

Lịch sử
Phường được thành lập vào ngày 5 tháng 1 năm 2005 trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số của phường Cống Vị (ranh giới là phố Đội Cấn).

Chú thích

Tham khảo


title: Agriotes ferrugineipennis

text:
Agriotes ferrugineipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1861.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Lithasia lima

text:
Lithasia lima là một loài ốc nước ngọt thuộc họ Pleuroceridae. Loài này đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Lithasia
Động vật Mỹ


title: Bình Long (định hướng)

text:
Bình Long có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Thị xã Bình Long, tỉnh Bình Phước
 Xã Bình Long, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
 Xã Bình Long, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.
 Xã Bình Long, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.
 Tỉnh cũ Bình Long tại miền Nam Việt Nam
 Huyện cũ Bình Long thuộc tỉnh Sông Bé (sau thuộc tỉnh Bình Phước), thành lập năm 1977, tồn tại đến năm 2009. Tương ứng với thị xã Bình Long và huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước ngày nay.
 Huyện cũ Bình Long thuộc phủ Tân Bình, lập năm 1841, huyện lỵ là Hóc Môn, nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.
 Xã cũ Bình Long thuộc huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng; nay là một phần xã Hồng Việt và một phần thị trấn Nước Hai cùng huyện.

Xem thêm
Long Bình (định hướng)


title: Saint-Pourçain-sur-Sioule

text:
Saint-Pourçain-sur-Sioule là một xã trong tỉnh Allier, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 5266 người (thời điểm 1999). Xã nằm phía tây-bắc của Vichy, nổi tiếng vì rượu vang ở đây: Saint-Pourçain.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Allier


title: Bokermannohyla langei

text:
Bokermannohyla langei là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Nguồn
 Segalla, M.V. & Silvano, D. 2004. Bokermannohyla langei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Bokermannohyla
Động vật đặc hữu Brasil


title: Thung lũng Treasure

text:
Thung lũng Treasure là một khu vực nơi các con sông Payette, Parma, Weiser,Ontario và Nyssa hợp lưu với Sông Snake. Các cộng đồng cư dân Oregon là Ontario và Nyssa

Đặc điểm địa lý
Mô đất bằng Malheur
Sông Boise
Sông Malheur
Sông Owyhee
Sông Payette
Sông Snake
Sông Weiser

Các trường cao đẳng
Cao đẳng Idaho
Cao đẳng Cộng đồng Thung lũng Treasure

Tham khảo

Vùng của Oregon
Idaho


title: Amphekes

text:
Amphekes là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Orthetrum guineense

text:
Orthetrum guineense là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Angola, Bénin, Burkina Faso, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinea, Kenya, Liberia, Malawi, Mozambique, Namibia, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Nam Phi, Tanzania, Togo, Uganda, Zambia, Zimbabwe, và có thể Burundi. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, xavan ẩm, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Orthetrum guineense . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Orthetrum


title: Phyllotreta reitteri

text:
Phyllotreta reitteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heikertinger miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Scrapter tomentum

text:
Scrapter tomentum là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Eardley mô tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Scrapter
Động vật được mô tả năm 1996


title: Aglymbus optatus

text:
Aglymbus optatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Aglymbus


title: Chiavari

text:
Chiavari là một thị xá ở Italian Riviera trong tỉnh Genova, vùng Liguria của Ý. Thị xã này nằm gần cửa sông Entella. Dân số năm 2004 khoảng 28.000 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Chiavari
 Chiavari - Catholic Encyclopedia article about the Roman Catholic diocese of Chiavari
 Chiavari's Castle: virtual visit and info

Đô thị Thành phố đô thị Genova


title: Jalhay

text:
Jalhay là một đô thị của Bỉ. Jalhay nằm ở vùng Wallonie trong tỉnh Liege. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Jalhay có tổng dân số 7.953. Tổng diện tích là 107,75 km² với mật độ dân số 74 người trên mỗi km².

Tham khảo

Đô thị của Liège


title: Bulbophyllum levinei

text:
Bulbophyllum levinei là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

levinei]]

L


title: Simnia patriciae

text:
Simnia patriciae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Simnia


title: Platyptilia pauliani

text:
Platyptilia pauliani là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Ấu trùng ăn các loài Calendula và Emilia citrina.

Chú thích

Tham khảo

Platyptilia
Động vật đặc hữu Madagascar