title: Ectoedemia acanthella

text:
Ectoedemia acanthella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Wilkinson và Newton năm 1981. Nó được tìm thấy ở New Jersey.

Sải cánh dài 7.2 mm.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Chanh ta

text:
Chanh ta hay chanh xanh là một loại quả thuộc chi Cam chanh, thường có hình tròn, màu xanh, có đường kính  và gồm các tép quả có tính axit.

Có một số loài cây họ cam quýt có trái được gọi là chanh, bao gồm cả Chanh đào (Citrus aurantiifolia), chanh Ba Tư, chanh chúc và chanh sa mạc. Chanh là một nguồn vitamin C phong phú, có vị chua và thường được sử dụng để làm nổi bật hương vị của thực phẩm và đồ uống. Chúng được trồng quanh năm. Cây có trái gọi là "chanh" có nguồn gốc di truyền đa dạng; chanh không tạo thành một nhóm đơn ngành.

Miêu tả
Chanh ta là loài cây bụi, cao khoảng 5 mét (16 feet) với nhiều gai. Những giống chanh lùn thì phổ biến hơn đối với những nhà vườn; nó có thể được trồng trong nhà kính vì không chịu được thời tiết giá rét. Thân cây hiếm khi mọc thẳng mà tỏa nhiều nhánh từ nơi gần gốc. Lá hình trứng, dài 2,5 – 9 cm (1–3,5 inch), nhìn giống lá cam (cái tên khoa học aurantifolia nhằm ám chỉ lá của cây này giống lá cam - C. aurantium). Hoa chanh có đường kính 2,5 cm (1 inch), màu trắng ngả sang màu vàng, có gân màu tím nhạt. Cây đơm hoa kết trái quanh năm nhưng ra quả nhiều nhất từ tháng năm tới tháng chín. Trái chín sau từ 5 tới 6 tháng khi hoa nở.

Lịch sử
Chanh ta có nguồn gốc từ Đông Nam Á, sau đó lan truyền qua Trung Đông, tới Bắc Phi rồi tới Sicilia, Andalusia, rồi theo chân những người Tây Ban Nha khám phá Tân thế giới đến khu vực Tây Ấn Độ, bao gồm cả chuỗi đảo Florida. Từ vùng biển Caribê, giống chanh này lan tới các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới ở Bắc Mỹ, bao gồm México, Florida và sau đó là California.

Sau khi Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ được ký kết, nhiều giống chanh ta ở thị trường Hoa Kỳ đã được trồng tại Trung Mỹ và México. Chúng cũng được trồng tại Texas và California.

Khi tiếp xúc với da, chanh có thể gây ra hiện tượng Phytophotodermatitis, khiến cho da trở nên nhạy cảm với các tia cực tím.

Nhân giống
Loại chanh này có thể được nhân giống từ hạt. Chú ý cần phải được giữ ẩm trước khi gieo vì nó sẽ không nảy mầm nếu bị khô. Đào cây lên để chặt bớt rễ sẽ giúp cây có xu hướng đâm chồi và những chồi này sẽ có thể được giâm ở những nơi khác. Việc giâm cành có thể tạo ra cây mới nhưng bộ rễ sẽ không phát triển mạnh. Người ta thường ghép chồi chanh ta
 vào cây các loài chanh hay cam chua có sức chống chịu tốt và bộ rễ mạnh (xem thêm nhân giống cây ăn quả). Cây chanh ưa loại đất ráo, không bị úng nước., chanh được trồng bằng hạt sẽ ra quả sau 5 năm, có khi 15 năm.

Tên gọi

Cái tên "Chanh đảo" ("Key lime") có lẽ được đặt sau khi giống chanh không hạt chiếm lĩnh thị trường Hoa Kỳ sau cơn bão Miami năm 1926 đã xóa sổ phần lớn các vườn chanh C. aurantifolia; điều này khiến C. aurantifolia chỉ còn được trồng ở Chuỗi đảo Florida.

Trong tiếng Mã Lai, tên của loại chanh này là "limau nipis", nghĩa là "chanh mỏng".

Ảnh cây chanh ta

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm

A


title: 18278 Drymas

text:
18278 Drymas (4035 T-3) là một thiên thể Troia của Sao Mộc.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser on 18278 Drymas

thiên thể Troia của Sao Mộc (nhóm Troia)
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Struthio

text:
Struthio là một chi chim trong bộ Đà điểu (Struthioniformes). Hầu hết các loài trong chi đều đã bị tuyệt chủng, chỉ còn duy nhất một loài còn tồn tại.

Các loài
 †Struthio anderssoni
 †Struthio asiaticus
 †Struthio brachydactylus
 Struthio camelus, đà điểu thông thường
 Struthio camelus molybdophanes, đà điểu Somali
 †Struthio chersonensis
 †Struthio coppensi
 †Struthio daberasensis
 †Struthio dmanisensis
 †Struthio linxiaensis
 †Struthio kakesiensis
 †Struthio karingarabensis
 †Struthio oldawayi
 †Struthio orlovi
 †Struthio wimani

Chú thích

Tham khảo

 Janz, Lisa, et al. Dating North Asian surface assemblages with ostrich eggshell: Implications for palaeoecology and extirpation. Journal of Archaeological Science, Volume 36, Issue 9, September 2009, Pages 1982–1989. http://dx.doi.org/10.1016/j.jas.2009.05.012

Struthionidae


title: Erioptera cnephosa

text:
Erioptera cnephosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Bát vạn Đại tạng kinh

text:
Bát vạn Đại tạng kinh (Hanja: 八萬大藏經; Hangul: 팔만 대장경; phiên âm Latin: Palman Daejanggyeong), còn gọi là Cao Ly Đại tạng kinh (高麗大藏經 / 고려 대장경) hay Cao Ly Tam tạng (tiếng Anh: Tripitaka Koreana) là một bộ tập hợp các bản khắc kinh Phật Hán văn trên 81.000 khối gỗ in được thực hiện dưới thời vua Cao Ly Cao Tông vào thế kỷ 13. Đây là phiên bản Đại tạng kinh được bảo tồn nguyên vẹn và đầy đủ nhất về giáo quy bằng chữ Hán của thế giới, không có lỗi hay đính chính nào với 52.382.960 chữ được sắp xếp thành hơn 1496 đề mục và 6568 tập. Mỗi miếng gỗ có kích thước 70x24cm. Chiều dày của miếng gỗ khoảng 2,6–4 cm và mỗi tấm nặng khoảng 3–4 kg. Tác phẩm chạm khắc được lưu giữ ở chùa Haeinsa (Hải Ấn tự), tỉnh Nam Gyeongsang, Hàn Quốc.

Bát vạn đại tạng kinh được khắc lần đầu vào năm 1087, khi Cao Ly bị người Khiết Đan xâm lược trong cuộc chiến tranh Cao Ly-Khiết Đan lần thứ 3. Việc khắc chạm kinh này được xem là mang lại may mắn cầu nguyện Đức Phật cứu giúp.

Cao Ly Đại tạng kinh được dùng làm nguồn tham khảo cho ấn bản Taisho Shinshu Daizokyo của Nhật Bản.

Ủy ban UNESCO đánh giá Bát vạn đại tạng kinh là một trong những tác phẩm vô giá không chỉ là "bản khắc quan trọng và đầy đủ nhất về học thuyết Phật giáo trên thế giới mà nó còn có giá trị về mặt thẩm mỹ chứng tỏ một trình độ tay nghề cao". Bát vạn đại tạng kinh đã được UNESCO công nhận là di sản tư liệu thế giới.

Tham khảo

Văn hóa Triều Tiên
Phật giáo Hàn Quốc
Di sản tư liệu thế giới
Quốc bảo của Hàn Quốc
Kinh điển Phật giáo


title: Leptispa natalensis

text:
Leptispa natalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Leptispa


title: Cona, Sơn Nam

text:
Cona, (, , Hán Việt: Thác Na thị) là một thành phố cấp huyện của địa khu Sơn Nam (Lhoka), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với phần lớn bang Arunachal Pradesh của Ấn Độ, trong đó phần diện tích mà Trung Quốc coi là thuộc về thành phố Cona lên tới 34.979 km², song trên thực tế thành phố chỉ quản lý được 10.094 km² diện tích tranh chấp.

Trấn
 Thác Na 错那镇

Hương
 Khố Cục 库局乡
 Khúc Trác Mộc 曲卓木乡
 Lãng Pha 浪坡乡
 Giác Lạp 觉拉乡
 Tạp Đạt 卡达乡

Hương dân tộc
 Hương dân tộc Monpa - Lặc 勒门巴民族乡
 Hương dân tộc Monpa - Cống Nhật 贡日门巴民族乡
 Hương dân tộc Monpa - Cát Ba 吉巴门巴民族乡
 Hương dân tộc Monpa - Ma Mã 麻玛门巴民族乡

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Sơn Nam
Khu vực có tranh chấp chủ quyền của Trung Quốc


title: Lioglyphostoma jousseaumei

text:
Lioglyphostoma jousseaumei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lioglyphostoma


title: Torno, Como

text:
Torno là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 45 km về phía bắc của Milano và khoảng 5 km về phía đông bắc của Como. Tại thời điểm cuối năm 2004, đô thị này có dân số 1.222 người và diện tích là 7,8 km².

Torno giáp các đô thị: Blevio, Carate Urio, Como, Faggeto Lario, Moltrasio, Tavernerio.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.torno.co.it/

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Werder, Mecklenburgische Seenplatte

text:
Werder là một đô thị thuộc huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc Vorpommern-Greifswald (trước thuộc Demmin)), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị Werder, Demmin có diện tích 29,99 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 626 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: 22933 Mareverett

text:
22933 Mareverett (1999 TZ141) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 10 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22933 Mareverett

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Priopus robustus

text:
Priopus robustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Szombathy miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Iznalloz

text:
Iznalloz là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Bulbophyllum gjellerupii

text:
Bulbophyllum gjellerupii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

G|gjellerupii]]

G


title: Pedostibes hosii

text:
Pedostibes hosii là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Brunei, Indonesia, Malaysia, và Thái Lan.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Amphibian và Reptiles of bán đảo Mã Lai

Liên kết ngoài

Pedostibes


title: Xanthochorus buxeus

text:
Xanthochorus buxeus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xanthochorus


title: Tortricidae

text:
Tortricidae là một họ bướm đêm thuộc bộ Lepidoptera. Đây là một họ lớn gồm hơn 9.400 loài đã được miêu tả, và là họ duy nhất trong liên họ Tortricoidea. Đa số các loài thuộc họ là động vật gây hại. Olethreutidae là tên đồng nghĩa của họ này. Các tư thế nghỉ ngơi điển hình là đôi cánh gấp lại tạo thành dạng khá tròn.

Một số loài đặc trưng
Các loài này đa số là loài gây hại:-
Adoxophyes orana
Archips podana
Archips rosana
Argyrotaenia ljungiana, a pest on vines, maize và fruit trees
Cydia molesta
Cydia pomonella
Cydia funebrana
Cydia nigricana
Cydia splendana
Endopiza viteana
Epiphyas postvittana
Grapholita delineana
Grapholita molesta
Grapholita packardi
Lobesia botrana
Pandemis cerasana
Sparganothis pilleriana
Spilonota ocellana
Thaumatotibia (Cryptophlebia) leucotreta

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae
 Cydia deshaisiana (bướm nhảy Mexico)

Tham khảo

Firefly Encyclopedia of Insects và Spiders, edited by Christopher O'Toole, ISBN 1-55297-612-2, 2002

Liên kết ngoài

 British Tortricoid Moths.
 Tortricid.net
 Eurasian Tortricidae
Tortricid Fauna of Apple In New York.(LEPIDOPTERA: TORTRICIDAE): Including An Account Of Apples' Occurrence In The State, Especially As A Naturalized Plant, written by P.J. Chapman và S.E. Link, Geneva: New York State Agricultural Experiment Station, 1971
 Rhyacionia frustrana, Nantucket pine tip moth on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

Bướm đêm


title: Rhyacophila dilatata

text:
Rhyacophila dilatata là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Vinh Sử

text:
Vinh Sử (9 tháng 6 năm 1943 – 10 tháng 9 năm 2022) là một nhạc sĩ nhạc vàng có nhiều sáng tác được yêu thích.

Cuộc đời
Ông tên thật là Bùi Vinh, sinh ngày 9 tháng 6 năm 1943. Cha mẹ của ông từ Hà Tây đi làm phu đồn điền cao su cho Pháp, lưu lạc vào Đông Nam Bộ trong thập niên 1940. Sau đó gia đình chuyển về Sài Gòn, sinh sống bằng nghề làm lò bún trong một xóm lao động nghèo ở quận 4. Gần 10 tuổi, ông mới là người duy nhất trong số 4 anh chị em trong gia đình được đi học lớp 5 (lớp 1 bây giờ).

Ông từng có 4 đời vợ chính thức nhưng hiện tại sống một mình.

Ông nhập viện từ năm 2012 vì ung thư đại tràng. Ông qua đời 10 tháng 9 năm 2022 tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 78 tuổi.

Vinh Sử là một tín hữu Công giáo Rôma, ông có tên thánh là Phaolô.

Sáng tác
Vinh Sử sáng tác với nhiều bút danh như Cô Phượng, Bồng Nga Nữ, Chế Huyền Trân, Diễm Nhi (tên con của ông), Vinh Quang (tên con của ông), Đức Vượng, Hàn Ni, Linh Ngân,... Ông gắn bó với dòng nhạc quê hương mang tính đại chúng, với số lượng các ca khúc thành công của mình, ông được đại chúng gọi là "Vua nhạc sến". Các sáng tác của ông được hầu hết giới bình dân đón nhận vì nó gần gũi với cuộc sống của họ. Nội dung ca khúc thường nói về những thân phận không may mắn, những mối tình trắc trở do không "môn đăng hộ đối" giữa một chàng trai nghèo và một cô gái giàu sang. Công chúng thích nghe nhạc của Vinh Sử vì họ thấy ở đó hình ảnh và tâm sự của chính mình.

Ca khúc viết riêng trước 1975

Áo vàng người yêu (Cô Phượng, 1974)
Bài hát sau cùng (Hàn Ni, 1974)
Cậu cả lên thành (Cô Phượng, 1974)
Chắp tay lạy chúa (1972)
Chuyện người con gái vườn sầu riêng (Hàn Ni, 1974)
Chuyện tình liêu trai (Hàn Ni, 1974)
Chuyện tình loài hoa tuyết (Vinh Sử - Hàn Ni)
Chuyến xe lam chiều (Cô Phượng - Vinh Sử)
Cô dâu xinh xinh (Hàn Ni, 1974)
Còn nhớ không em (Vinh Sử - Quỳnh Mai, 1973)
Đêm lang thang (1974)
Đêm tạ từ (1966)
Điệp khúc tình yêu (Vinh Sử - Hàn Ni, 1975)
Đong đưa võng buồn (Hàn Ni, 1974)
Đừng như ong bướm (Cô Phượng, 1974)
Khi không (Vinh Sử - Cô Phượng, 1971)
Khổ tâm (Bồng Nga Nữ, 1972)
Không dám chào nhau (Vinh Sử - Bồng Nga Nữ)
Không giờ rồi (1971)
Gái nhà nghèo (Cô Phượng, 1972)
Giọt lệ người tình (1974)
Hai bàn tay trắng (Cô Phượng - Chế Huyền Trân, 1974)
Làm dâu xứ lạ (Chế Huyền Trân, 1971)
Lời cô giáo trẻ (Cô Phượng, 1973)
Mai Lan (1975)
Một lần vẫy tay chào (1970)
Nêu không tình yêu (Lê Hữu Đạt & Cô Phương, 1975)
Ngày của riêng mình (1974)
Ngoéo tay nhau thề (Cô Phượng, 1973)
Người tình La Lan (Hàn Ni, 1975)
Người tình luật khoa (1975)
Nhẫn cỏ cho em (1974)
Phản bội (1973)
Qua ngõ nhà em (Vinh Sử - Bồng Nga Nữ)
Sao muốn giết người yêu (1973)
Tâm sự Hàn Ni (1974)
Trả nhẫn kim cương
Trái tim trinh nữ (Vinh Sử - Hàn Ni, 1974)
Trời ghen má đỏ (Vinh Sử - Linh Ngân, 1972)
Tương tư Hằng (1974)
Vắt chân chữ ngũ (1974)
Về đâu cánh chim biển (1975)
Vỗ tay ngợi ca (Hàn Ni, 1975)
Vòng hoa cưới (Vinh Sử - Thùy Dương, 1973)
Vòng nhẫn cưới (Chế Huyền Trân, 1974)
Xóa tên người tình (1974)
Yêu không bao giờ
Yêu người chung vách (1971)

Ca khúc viết riêng sau 1975

Ánh mắt người xưa (Diễm Nhi)
Bài thơ dâng mẹ
Biết tỏ cung cùng ai (viết lời việt)
Câu đêm
Cầu tre kỷ niệm (Vinh Sử - Cô Phượng)
Chàng trai si tình (túc Có buồn nào buồn hơn)
Chiều nước lũ
Chiều quê hương
Chờ đợi nửa vầng trăng
Chuyện tình Châu Long
Chuyện tình cô hàng chè tươi (Vinh Sử - Vũ Sinh)
Di chúc tình yêu
Để tóc nàng ngủ yên (Vinh Sử - Hàn Ni)
Để vừa lòng anh
Đêm giao thừa nhớ mẹ
Đêm sầu đời
Đôi mắt người tình (Cô Phượng)
Em bỏ miệt vườn
Em cắt nửa vầng trăng
Em phải nàng xuân
Em sẽ yêu anh mãi
Gõ cửa trái tim
Hà Nội và em
Họ cưới nhau
Hỏi nàng bán chiếu (thơ Nguyễn Trãi)
Hương tóc nàng dâu
Lá diêu bông 2 (Vinh Sử - Hàn Ni)
Lắng nghe cung buồn
Lỗi hẹn cùng ca dao (Vinh Sử & Đức Vượng)
Lỗi hẹn cùng tôn nữ
Lý chim xanh
Mai em theo chồng
Mẹ quê hương
Mẹ sáng hơn mặt trời
Miền Trung quê em
Mùa bông so đũa
Mùa xuân cho Ngọ
Mùa xuân ông đồ (thơ: Vũ Đình Liên)
Mưa bay ngoại ô (Cô Phượng)
Mười năm áo lụa
Ngẫm sự đời
Ngày em chợt lớn
Người đẹp Mỹ Tho
Người đó ta còn đây
Người không cô đơn (Vinh Sử - Cô Phượng)
Người mang vĩnh biệt
Người tình diêu bông
Người tình nhạc viện
Người tình tôi ơi
Người về bên ấy
Người về từ nghìn trùng
Nhành cây trứng cá (Vinh Sử - Diễm Nhi)
Nhớ người em gái miền Tây
Như đập vỡ tim (Vinh Sử - Cô Phượng)
Nổi lòng anh thợ giày
Nụ hôn đầu
Nước mắt người vu quy
Ôm trái tình sầu
Quên cây cầu dừa (Hàn Ni - Vinh Sử)
Rước dâu trên đường quê (Vinh Sử - Phương Hồng Trinh)
Rừng cây chim đến
Sau không giờ
Solo cùng tình Bolero
Sông quê rước dâu (Nguyệt Sử)
Tay trắng tay đen
Thành phố ba trăm năm
Thương bát cơm lũ (Vinh Sử - Đức Vượng)
Thương quá cha tôi
Thuyền nhỏ ngày xưa
Tình ca màu hồng (Hàn Ni)
Tình ngoại
Tình người tha phương (Hàn Ni - Vinh Sử)
Tình vợ chồng quê
Tình yêu mới gõ cửa
Trái mồng tơi (Vinh Sử - Cô Phượng)
Trái tim biết cám ơn
Trái tim xôn xao
Tương tư áo trắng (Vinh Sử - Cô Phượng)
Về thăm miệt vườn
Về từ nghìn trùng (Diễm Nhi)

Viết chung với Hữu Minh (Minh Vy)
 Anh Sáu về quê
 Chiều ghé đồi sim (tức Đồi tím hoa sim)
 Hỏi nàng xuân
 Mưa bụi 1 & 2
 Mưa bụi hoàng hôn
 Xóm váng

Viết chung với Nguyên Thảo
 Bạc màu áo trận (1970)
 Có còn thương nhau (Diễm Nhi - Thục Chương)
 Đêm hỏa châu (1970)
 Kỷ niệm thời con gái (1970)
 Nét buồn thời chiến (1973)
 Phượng Sài Gòn (Hàn Ni -Thục Chương)

Viết chung với Giao Tiên
 Có em về (Diễm Đào & Vinh Quang)
 Chuyện tình nơi làng quê (Vinh Quang - Xuân Hòa)
 Em bao nhiêu tuổi (Vinh Sử & Dương Trung, 1973)
 Hỏi ông tơ hồng
 Không còn nhớ người yêu (Vinh Sử - Chế Huyền Trân - Giao Tiên, 1973)
 Không dám đâu
 Lỡ mai đời chia cách (Vinh Sử & Diễm Đào)
 Mưa bụi cao nguyên
 Nụ tình hồng (Cô Phượng & Xuân Hoa, 1973)
 Ru em vào mộng (Giao Tiên & Cô Phượng)
 Số kiếp (Kim Khánh & Diễm Nhi)
 Trẻ mãi không già

Viết chung với Hàn Châu
 Chuyện tình Sao Ly (1975)
 Đi cày
 Mỹ Lan
 Rước dâu về làng
 Thư gửi quê nhà

Viết chung với Y Vũ
 Chẳng dám làm quen
 Đếm giọt sầu rơi
 Em trước anh sau
 Lòng nghe dậy sóng

Viết chung với nhạc sĩ khác
 Chôm chôm lý qua phà (Đài Phương Trang & Cô Phượng)
 Chơi năm mười (với Hoàng Trang)
 Đoạn buồn đêm mưa (với Tú Nhi)
 Gặp bạn (với Anh Thoại, 1971)
 Hãy ôm em đi (với Hồ Tịnh Văn)
 Lời đáp tình yêu (với Thanh Sơn)
 Nếu phải mất nàng (với Hùng Anh)
 Ngày mai em theo chồng (vời Hùng Anh)
 Tâm sự nàng Buram (với Ngân Giang, 1974)
 Tình sầu đâu (vời Lương Huỳnh)
 Tương tư Hằng (với Mộng Thường)

Những vụ mạo danh
Vinh Sử từng dính líu vào nhiều vụ mạo danh tác giả, thêm tên đồng tác giả hoặc tự ý đổi tên nhạc phẩm của nhạc sĩ khác.

Nhầm lẫn
Một số ca sĩ hát bài Yêu người chung vách của Song Ngọc (do ca sĩ Trường Vũ hát trong CD Yêu người chung vách của Tình Productions) nhưng ghi sai tác giả là Vinh Sử.

Ca khúc Yêu người chung vách của Vinh Sử có câu đầu "Đêm này nhớ trộm thương thầm người ta..." (do ca sĩ Chế Phong hát trong CD Em 2 của Vafaco), còn ca khúc của Song Ngọc có câu đầu "Nhà mình chung vách sao vẫn hoài tình câm...".

Bài hát Trời ghen má đỏ (sau này có tên Năm 17 tuổi lúc ca sĩ Phi Nhung hát trong video Hollywood Night 17) bị nhầm lẫn với bài hát Năm 17 tuổi của Song Ngọc và Hoài Linh (do ca sĩ Tuấn Vũ hát trong CD 10 tình khúc Song Ngọc).

Bài hát Người tình La Lan của Vinh Sử bị nhiều chương trình ghi là của Hoàng Thi Thơ hoặc Hàn Châu.

Chú thích

Nhạc sĩ Việt Nam
Nhạc sĩ nhạc vàng
Chết vì ung thư đại trực tràng
Tín hữu Công giáo Việt Nam


title: Taleporia

text:
Taleporia là một chi bướm đêm. Nó thuộc họ Psychidae. "chi wastebin" Solenobia về mặt kỹ thuật là một từ đồng nghĩa cơ sở của chi hiện tại nhưng phần lớn các loài trước đây được đặt ở đây thuộc chi của phân họ Taleporiinae và Naryciinae.

Các loài chọn lọc

 Taleporia aethiopica Taleporia amariensis Taleporia anderegella Taleporia aphrosticha Taleporia austriaca Taleporia autumnella Rebel, 1919
 Taleporia bavaralta Taleporia borealis Wocke, 1862
 Taleporia caucasica Taleporia cawthronella Taleporia clandestinella Taleporia crepusculella Taleporia discussa Taleporia glabrella Taleporia gozmanyi Taleporia gramatella Taleporia guenei Taleporia hirta Taleporia improvisella Staudinger, 1859
 Taleporia isozopha Taleporia lefebvriella Taleporia mesochlora Taleporia microphanes Taleporia minor Taleporia minorella Taleporia nana Taleporia nigropterella Taleporia politella (Ochsenheimer, 1816)
 Taleporia pseudobombycella Taleporia pseudoimprovisella Witt & de Freina, 1984
 Taleporia sciacta Taleporia shosenkyoensis Taleporia szocsi Taleporia tesserella Taleporia triangularis Taleporia trichopterella Taleporia tubulosa Taleporia zopha''

Footnotes

Tham khảo

  (2009): Markku Savela's Lepidoptera và some other life forms – Taleporia. Version of 2009-JUL-07. Truy cập 2010-APR-10.

Psychidae


title: Khí hậu nhiệt đới gió mùa

text:
Khí hậu nhiệt đới gió mùa hay còn gọi là khí hậu nhiệt đới ẩm là khí hậu tương ứng với nhóm Am theo phân loại khí hậu Köppen. Giống như khí hậu xavan (khí hậu ẩm và khô nhiệt đới), khí hậu nhiệt đới gió mùa có nhiệt độ trung bình tháng trên 18oC trong mỗi tháng và có mùa ẩm, khô đặc trưng, lượng mưa trung bình năm khoảng 1.000 - 1.500 mm ở nhiệt đới gió mùa châu Á.

Tuy nhiên, không giống với khí hậu xavan, tháng khô nhất của khí hậu nhiệt đới gió mùa có lượng giáng thủy ít hơn 60 mm/tháng, nhưng lớn hơn (100-[tổng lượng giáng thủy{mm}/25]). Quan trọng hơn, khí hậu nhiệt đới gió mùa thường không có mùa khô đáng kể như khí hậu xavan. Cuối cùng, khí hậu nhiệt đới gió mùa gặp ít sự thay đổi về nhiệt độ trong năm hơn khí hậu xavan. Đối với khí hậu này, mùa khô nhất thường xảy ra vào đông chí (đầu mùa đông) đối với phía đó của đường xích đạo.

Khí hậu nhiệt đới gió mùa được tìm thấy phổ biến ở Nam Á và Tây Phi. Tuy nhiên, có những vùng của Đông Nam Á như Việt Nam hay Thái Lan, vùng Caribe, Bắc và Nam Mĩ có kiểu khí hậu này.

Nhân tố chính kiểm soát khí hậu nhiệt đới gió mùa là hướng gió mùa. Gió mùa là một loại gió đổi hướng theo mùa. Ở châu Á, vào mùa hè (mùa mặt trời cao), có một luồng không khí vào bờ. Vào mùa đông (mùa mặt trời thấp),luồng không khí ra bờ (thổi từ lục địa ra)thường xuất hiện. Sự thay đổi về hướng là do sự khác biệt trong cách nước và đất nóng lên.

Những cách thay đổi áp suất mà ảnh hưởng đến sự phân bố theo mùa của lượng giáng thủy cũng xuất hiện ở châu Phi; mặc dù thông thường nó khác với sự hoạt động ở châu Á.

Phân bố
Khí hậu nhiệt đới gió mùa thường được tìm thấy nhiều nhất ở Nam và Trung Mỹ. Tuy nhiên, có những khu vực Nam Á, Đông Nam Á, Châu Phi (đặc biệt là Tây và Trung Phi), Caribbean, Bắc Mỹ và Úc cũng có khí hậu này.

Yếu tố
Yếu tố kiểm soát chính đối với khí hậu nhiệt đới gió mùa là mối quan hệ của nó với gió mùa hoàn lưu. Gió mùa là một sự thay đổi theo mùa trong hướng gió. Ở châu Á, trong mùa hè (hoặc mùa nắng cao) có một luồng không khí trên bờ (không khí di chuyển từ đại dương về đất liền). Vào mùa đông, mùa đông (hay mặt trời thấp), một luồng không khí ngoài khơi (không khí di chuyển từ đất liền sang nước) là phổ biến. Sự thay đổi hướng là do sự khác biệt trong cách nhiệt nước và đất.

Thay đổi mô hình áp lực ảnh hưởng đến tính thời vụ của mưa cũng xảy ra ở Châu Phi mặc dù nó thường khác với cách thức hoạt động ở Châu Á. Trong mùa nắng cao, vùng hội tụ liên vùng (ITCZ) gây ra mưa. Trong mùa nắng thấp, cao cận nhiệt đới tạo điều kiện khô ráo. Khí hậu gió mùa của châu Phi và châu Mỹ cho vấn đề đó, thường nằm dọc theo bờ biển thương mại.

Những thành phố điển hình với khí hậu nhiệt đới gió mùa .
 Miami, Hoa Kỳ
 Nassau, Bahamas
 San Juan, Puerto Rico
 Santo Domingo, Cộng hoà Dominica
 Medellín, Colombia
 Chittagong, Bangladesh
 Surat, Ấn Độ
 Kochi, Ấn Độ
 Mangalore, Ấn Độ
 Quezon, Philippines
 Yangon, Myanmar
 Phuket, Thái Lan
 Abidjan, Bờ Biển Nga
 Conakry, Guinée
 Freetown, Sierra Leone
 Monrovia, Liberia
 Cairns, Úc
 Huế, Việt Nam
 Đà Nẵng, Việt Nam

Đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa
 Mưa tập trung theo mùa và gió mùa:
+ Mùa mưa: tháng 5 - 10; có gió mùa hạ mát, gây mưa.

+ Mùa khô: tháng 11 - 4 (năm sau); có gió mùa đông lạnh khô.
 Nhiệt độ trung bình trên 20 °C.
 Mưa trung bình trên 1500mm.
 Thời tiết diễn biến thất thường: hạn hán, lũ lụt...
 Nhịp điệu mùa ảnh hưởng sâu sắc đến cảnh vật thiên nhiên và đời sống con người.
 Thảm thực vật đa dạng: rừng rậm, đồng cỏ cao nhiệt đới, rừng rụng lá vào mùa khô, rừng ngập mặn...
 Động vật trên cạn, dưới nước đều phong phú.
 Là nơi trồng cây công nghiệp và lương thực.
 Là nơi tập trung đông dân trên thế giới.(Nam Á)

Một số biểu đồ ví dụ

Chú thích

Khí hậu
Nhiệt đới


title: Gallerucida apicipennis

text:
Gallerucida apicipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Gallerucida


title: Antrolana lira

text:
Antrolana lira là một loài chân đều trong họ Cirolanidae. Loài này được Bowman miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1964
Antrolana


title: Euphorbia epiphylloides

text:
Euphorbia epiphylloides là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Euphorbia epiphylloides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ấn Độ
E


title: Villematier

text:
Villematier  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 103 mét trên mực nước biển.

Di tích

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Geranomyia plumbeicolor

text:
Geranomyia plumbeicolor là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Đổi tiền tại Việt Nam, 1975

text:
Bối cảnh lịch sử
Sau tháng 4 năm 1975, ở phía nam vĩ tuyến 17 khi chính thể Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) không còn tồn tại nữa và được thay thế bằng Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam, chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam (CHMNVN) đã tổ chức cuộc đổi tiền trên quy mô toàn miền Nam để đưa đồng tiền mới lấy tên là "Tiền Ngân hàng Việt Nam" (còn gọi là tiền giải phóng) vào lưu thông. Tiền này được sử dụng tại miền Nam cho đến khi đổi tiền năm 1978, thống nhất tiền tệ hai miền Nam Bắc.

Ở thời điểm tháng 4 năm 1975, lượng tiền mặt trong ngân khố VNCH là hơn 1000 tỷ đồng, tương đương hơn 2 tỷ USD, và lượng tiền mặt trong lưu thông là 615 tỷ.

Thi hành
Tại Sài Gòn, ngay chiều 30 tháng 4 năm 1975, hầu hết các ngân hàng của VNCH ở khu vực Sài Gòn – Gia Định – Chợ Lớn đã được niêm phong, tiếp quản toàn bộ kho tiền và cơ sở vật chất. Sáng 1 tháng 5, Ủy ban quân quản chính phủ cách mạng lâm thời ra lệnh "Quốc hữu hoá" toàn bộ hệ thống ngân hàng cũ.

Ngày 6 tháng 6 năm 1975, Chính phủ cách mạng lâm thời CHMNVN đã ra nghị định số 04/PCT - 75 về thành lập Ngân hàng Quốc gia Cộng hòa miền Nam Việt Nam do Ông Trần Dương làm thống đốc và thông qua danh nghĩa để thừa kế vai trò hội viên của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam cũ của Việt Nam Cộng hòa trong các tổ chức tài chính quốc tế như: IMF, ADB, WB. Cũng chiếu theo đó đến ngày 22 tháng 9 năm 1975 thì tiền VNCH mệnh giá trên 50 đồng bị cấm lưu hành và phải đổi sang tiền mới. Tin này được loan trên đài phát thanh lúc 4 giờ sáng ngày 21 tháng 9 quy định người dân phải về nhà trước 11 giờ đêm để đợi thông báo quan trọng. Lúc 2 giờ sáng ngày 22 tháng 9 tin loan về quy định đổi tiền nhưng kéo dài thời gian giới nghiêm, thay vì chấm dứt lúc 5 giờ sáng để dân chúng đi lại được thì sẽ chấm dứt lúc 11 giờ sáng. Thời gian đổi tiền chấm dứt lúc 11 giờ đêm ngày 22 tháng 9 nên người dân chỉ có 12 giờ đồng hồ để thi hành.

Từ Quảng Nam, Đà Nẵng vào nam thì hối suất là 500 đ VNCH = 1 đ CHMNVN.

Từ Thừa Thiên Huế tức phía bắc đèo Hải Vân trở ra thì hối suất là 1000 đ VNCH = 3 đ tiền CHMNVN.

Mỗi gia đình được đổi 100.000 đồng VNCH ra thành 200 đồng CHMNVN để tiêu dùng thường nhật (300 đồng ở Thừa Thiên). Tiểu thương có thể đổi thêm 100.000 đồng nữa. Những xưởng lớn thì hạn là 500.000 đồng. Số tiền còn lại, tối đa là 100.000 cho một gia đình và 1.000.000 đồng cho công xưởng thì phải ký thác vào ngân hàng. Trương mục sau đó bị khóa đến đầu năm 1976 mới cho phép rút 30 đồng CHMNVN mỗi tháng. Tuy nhiên đến tháng 12 năm 1976 thì lại khóa trương mục và dân chúng không được rút tiền nữa.

Tiền mới có mệnh giá: 10 xu, 20 xu, 50 xu và 1 đồng, 2 đồng, 5 đồng, 10 đồng, 50 đồng.

Tỉ lệ hối đoái:

1 USD = 1,51 đ CHMNVN.

1 USD = 2,90 đ NHVN.

Chú thích

Xem thêm
Đồng (tiền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam)
Đổi tiền tại Việt Nam, 1978
Đổi tiền tại Việt Nam, 1985

Liên kết ngoài
Tiền VNCH trước 1975

Lịch sử kinh tế Việt Nam
Kinh tế năm 1975


title: Schematizella cameruna

text:
Schematizella cameruna là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Schematizella


title: Saint-Félix-de-Rieutord

text:
Saint-Félix-de-Rieutord  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Saintfelixderieutord


title: 16355 Buber

text:
16355 Buber (1975 UA1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 10 năm 1975 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16355 Buber

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1975


title: Chiếc nhẫn thần (hoạt hình)

text:
Chiếc nhẫn thần (tiếng Nga: Волшебное кольцо) là một bộ phim hoạt hình cổ tích dành cho trẻ em của đạo diễn Leonid Nosyrev, ra mắt năm 1979.

Truyện phim dựa theo truyện cổ tích cùng tên của nhà văn Boris Shergin.

Nội dung

Ê-kíp
 Chỉ đạo nghệ thuật: Vera Kudryavtseva
 Âm thanh: Boris Filchikov

Lồng tiếng
 Yevgeny Leonov... Người kể chuyện
 Yury Volintsev... Vanya
 Klara Rumyanova... Zhuzha

Vinh danh
 Liên hoan phim quốc tế Chicago (10-1982)

Tham khảo

 Thông tin trên trang Animator.RU

Phim do Leonid Nosyrev đạo diễn
Phim của Soyuzmultfilm
Phim hoạt hình Liên Xô
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Phim năm 1979


title: (52487) 1995 XO2

text:
{{DISPLAYTITLE:(52487) 1995 XO2}}

(52487) 1995 XO2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 6 tháng 12 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sceaux, Hauts-de-Seine

text:
Sceaux là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 19.850 người (thời điểm 1999). Thành phố nằm 10 km về phía tây-nam của Paris.

Các thành phố kết nghĩa
  Brühl (Rheinland), Đức

Những người con của thành phố
 Alain Delon, diễn viên và ngôi sao điện ảnh
 Philippe de La Guêpière, kiến trúc sư

Tham khảo

Xã của Hauts-de-Seine


title: Danh sách Hoa hậu Thế giới

text:
Sau đây là danh sách những người phụ nữ đã giành được danh hiệu Hoa hậu Thế giới.

Danh sách Hoa hậu Thế giới
Dưới đây là danh sách các Hoa hậu Thế giới từ năm 1951 đến nay.

Ghi chú
† Đã qua đời

Số lần chiến thắng của các quốc gia/lãnh thổ

Thành tích của các châu lục

Hình ảnh của các hoa hậu

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới


title: Saint-Euphrône

text:
Saint-Euphrône  là một xã ở tỉnh Côte-d'Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 303 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Côte-d'Or


title: Capizzi

text:
Capizzi (tiếng Hy Lạp: ; tiếng Latin: Capitium) là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Italia, có vị trí cách khoảng 100 km về phía đông nam của Palermo và vào khoảng 100 km về phía tây nam của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.452 người và diện tích là 69,9 km².

Capizzi giáp các đô thị: Caronia, Cerami, Cesarò, Mistretta.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina
Ancient Greek cities
Roman towns and cities in Italy
Ancient cities
Thành phố cổ


title: Oecetis inscripta

text:
Oecetis inscripta là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Việt Nam thời tiền sử

text:
Việt Nam có một nền văn hóa đặc sắc, lâu đời và là một xã hội đã hình thành theo chế độ nhà nước sớm nhất ở khu vực Đông Nam Á.

Hậu kỳ Thời đại đồ đá cũ

Văn hóa Tràng An

Văn hóa Tràng An là một trong những nền văn hóa cổ nhất ở Việt Nam, hình thành từ thời kỳ đồ đá cũ khoảng 25 Ka BP (Kilo annum before present, ngàn năm trước).

Tràng An là tên một địa điểm ở Ninh Bình, nơi đầu tiên tìm ra những di chỉ của nền văn hóa này. Đến nay đã có khoảng 30 địa điểm thuộc nền văn hóa Tràng An đã được phát hiện, kết quả nhiều cuộc nghiên cứu của các chuyên gia khảo cổ học cho thấy dấu ấn của người tiền sử thích nghi với biến cố lớn về môi trường, cảnh quan ít nhất là từ khoảng 25 Ka BP, một số nền văn hóa tiền sử đã tiến hóa liên tục ở khu vực này, từ thời kỳ đồ đá cũ qua thời kỳ đồ đá mới đến thời kỳ đồ đồng và thời kỳ đồ sắt như nền văn hóa Tràng An, Hòa Bình và Đa Bút... Với những giá trị về văn hóa và thiên nhiên mang tính nổi bật toàn cầu, Tràng An, Ninh Bình được UNESCO vinh danh trở thành khu di sản thế giới kép đầu tiên ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Văn hóa Tràng An kéo dài từ thời kỳ đồ đá cũ sang thời kỳ đồ đá mới, 25 Ka BP. Trên vùng đất xen núi đá vôi, thuộc phía nam châu thổ sông Hồng. Căn cứ vào kết quả khai quật, nghiên cứu khảo cổ học hang động Tràng An đã xác nhận rằng, các di tích tiền sử mang trong mình những đặc thù riêng biệt, xác lập sự hiện diện của một nền văn hóa khảo cổ - Văn hóa Tràng An. Nó rất khác so với Văn hóa Hòa Bình, Cái Bèo, Đa Bút, Quỳnh Văn, Hạ Long, Hoa Lộc cả về không gian cư trú, về chất liệu công cụ đá, kỹ thuật gia công công cụ, có sự giao thoa, tiếp xúc và diễn biến văn hóa để bước từ nguyên thủy sang văn minh ở một địa bàn hết sức đặc trưng của thung lũng karst lầy trũng. Truyền thống khai thác nhuyễn thể, ở hang động Tràng An còn được lưu truyền cho tới những người Việt sau này.

Qua phân tích, đối sánh giữa nền văn hóa Tràng An với các văn hóa khảo cổ học đã biết, thì ở Tràng An: Về vị trí địa lý là thung lũng đá vôi đầm lầy chứ không phải đá vôi vùng núi khác; Công cụ lao động không sử dụng đá cuội mà sử dụng bằng đá vôi; Phổ biến sử dụng đồ gốm hoa văn dấu thừng thô chứ không phải là dấu thừng mịn; Khai thác các loài nhuyễn thể có vỏ (như vỏ ốc, trai, hàu) là nước ngọt và biển (đồng thời); Con người cư trú hầu như chỉ ở trong hang động, không ở ngoài trời và các hang động đó được sử dụng đến ngày nay (ban đầu là nơi cư trú, sinh sống sau này được sử dụng làm chùa, nơi sinh hoạt văn hóa của cư dân địa phương); Niên đại kéo dài từ 25 đến 3 Ka BP.

Trong điều kiện tự nhiên đặc biệt, hầu như chỉ có đá vôi là chất liệu đá duy nhất, người Tràng An đã biết sử dụng nó làm công cụ lao động ít nhất cho đến khoảng 3 Ka BP, trong quá trình đó đã nhận biết được rằng đá vôi đô-lô-mít thuộc loại chất liệu tốt nhất có thể có. Đồng thời với giai đoạn biển tiến lớn nhất cuối cùng (khoảng 7-4 Ka BP) người tiền sử Tràng An đã biết tới nghệ thuật làm đồ gốm. Những chứng cứ sớm nhất được cho là tương đương với gốm Đa Bút (6 Ka BP), nhưng thực tế đã được làm ra ở đây sớm hơn nhiều (khoảng 9 Ka BP) và tiến hóa liên tục qua thời đại Kim khí đến tận sau này. Việc sử dụng đồ gốm từ sớm và liên tục ở Tràng An chứng tỏ rằng một trung tâm gốm sứ rất khác biệt so với nhiều trung tâm gốm sứ khác ở Việt Nam đã từng tồn tại ở đây.

TS. Masanari Nishimura (Nhật Bản) qua nghiên cứu khảo cổ học tiền sử Quần thể Danh thắng Tràng An đã khẳng định: Cách đây 5-6 Ka BP, có một trận động đất lớn ở Tràng An và người Việt cổ ở Tràng An đã trải qua nhiều sự biến đổi của thiên nhiên để thích ứng và phát triển cho đến ngày nay, tạo nên một giá trị về một nền văn hóa Tràng An.

Văn hóa Sơn Vi

Văn hóa Sơn Vi, Vĩnh Phú thuộc hậu kỳ thời đại đồ đá cũ, có niên đại cách đây 14-22 Ka BP, phân bố rất rộng trong các hang động và thềm sông cổ từ Lào Cai đến Nghệ An. Những nhóm cư dân nguyên thủy này sinh sống bằng săn bắt và hái lượm trong một hệ sinh thái miền nhiệt đới - ẩm với một thế giới động vật và thực vật phong phú, đa dạng.

Vào khoảng 20 đến 12 Ka BP các cư dân Việt cổ đã tụ cư đông đúc tại khu vực trung du Bắc Bộ Việt Nam, phát triển sinh sôi bằng săn bắt hái lượm trên một vùng bán sơn địa dồi dào sản vật: muông thú, các loài chim, các sản vật động thực vật của các vùng sông nước lưu vực sông Hồng ngập nước và rút khô, theo các mùa trong năm.

Văn hóa Soi Nhụ

Văn hóa Soi Nhụ gọi theo tên địa điểm khảo cổ học Soi Nhụ thuộc vịnh Bái Tử Long, là nền văn hóa của người tiền sử được các nhà khảo cổ học Việt Nam phát hiện năm 1964 và khai quật năm 1967. Khái niệm và đặc điểm của nền văn hóa này đầu tiên được Ts. Hà Hữu Nga, Viện Khảo cổ học đề xuất trong Hội nghị thông báo "Những phát hiện mới về khảo cổ học năm 1996" (Nhà Xuất bản KHXH, Hà Nội năm 1997).

Theo Ts. Hà Hữu Nga, văn hóa Soi Nhụ có niên đại tương đương với văn hóa Hòa Bình cũng như văn hóa Bắc Sơn của Việt Nam, và có thể có nguồn gốc từ 25 Ka BP, ngang với văn hóa Ngườm khu vực Võ Nhai, Thái Nguyên. Văn hóa Soi Nhụ phân bố trong khu vực các đảo đá vôi của Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long, bao gồm cả Cát Bà Hải Phòng, các huyện Vân Đồn, Cẩm Phả, Hoành Bồ, khu vực Hòn Gai, Yên Hưng, Kinh Môn, Đông Triều thuộc Quảng Ninh và Hải Dương.

Thời đại đồ đá mới

Văn hóa Hòa Bình

Những di chỉ khảo cổ phát hiện ở các hang động Hòa Bình rất phong phú và khá dày đặc tạo thành thuật ngữ "Văn hóa Hòa Bình". Hòa Bình, một địa danh bên dòng sông Đà, là nơi đầu tiên các nhà khảo cổ học khám phá ra một nền văn hóa thuộc cuối thời kỳ đồ đá cũ đến thời kỳ đồ đá mới trên một vùng ảnh hưởng rộng lớn thuộc Đông Nam Á và Nam Trung Hoa.

Cụm từ "Văn hóa Hòa Bình" được giới khảo cổ học chính thức công nhận từ ngày 30 tháng 1 năm 1932, do đề xuất của bà Madeleine Colani, sau khi đã được Đại hội các nhà Tiền sử Viễn Đông họp tại Hà Nội thông qua. Khởi thủy, cụm từ này được dùng để nói đến nền văn hóa cuội(?) được ghè đẽo trên khắp chu vi hòn cuội để tạo ra những dụng cụ từ thời kỳ đồ đá cũ đến thời kỳ đồ đá mới. Qua thời gian, tất nhiên, cụm từ này đã được đề nghị mang những tên khác nhau và có những ý nghĩa cũng khác nhau. Lúc đầu, nó chỉ nói về nền văn hóa có khoảng không gian là miền Bắc Việt Nam, và khoảng thời gian không quá 5 Ka BP.

Nhưng khoảng không gian lẫn thời gian trên được nới rộng dần. T. M. Matthews có lẽ là người đầu tiên đã đem "Văn hóa Hòa Bình" vượt khỏi lãnh thổ Việt Nam đến các vùng Đông Nam Á, và rồi người ta nói đến Văn hóa Hòa Bình ở Miến Điện, Campuchia, Lào, Malaysia, Sumatra, Thái Lan, Ấn Độ, Tứ Xuyên... Nhưng có lẽ không ai mở rộng ảnh hưởng của Văn hóa Hòa Bình bằng Gs. Wilhelm G. Solheim II. Về không gian, ông đã đưa Văn hóa Hòa Bình, phía Đông Bắc đến Philippines, Nhật Bản, phía Tây đến Thái Lan, phía Nam đến tận Úc và phía Bắc bao trùm cả hai nền văn hóa cổ của Trung Hoa là Văn hóa Ngưỡng Thiều (仰韶, Yangshao) và Văn hóa Long Sơn (龍山, Longshan). Về thời gian, ông không định rõ, nhưng tuyên bố không ngạc nhiên nếu thấy việc thuần hóa cây lúa nước đã có tại Hòa Bình từ 15 Ka BP, và những dụng cụ đá mài có lưỡi bén tìm thấy ở Bắc Úc có tuổi khoảng 20 Ka BP xác định bằng đồng vị cacbon C-14   có nguồn gốc từ nền Văn hóa Hòa Bình (?). Đấy là chưa kể đến dự phóng của ông về niên đại Hòa Bình lên đến 50 Ka BP khi ông viết "Đông Nam Á và tiền sử học thế giới" đăng trong Viễn Cảnh châu Á, tập XIII năm 1970.

Riêng trong phạm vi nước Việt Nam ngày nay, Văn hóa Hòa Bình được khoa học khảo cổ phân chia thành ba thời kỳ:
 Hòa Bình sớm, hay Tiền Hòa Bình, có niên đại tiêu biểu là Di chỉ Thẩm Khuyên (32,1 ± 0,15 Ka BP), Mái Đá Điều, Mái Đá Ngầm (25,10 ± 0,3 Ka BP).
 Hòa Bình giữa, hay Hòa Bình chính thống, tiêu biểu bởi Di chỉ Xóm Trại (20,0 ± 0,15 Ka BP), Làng Vành (18,47 ± 0,08 Ka BP).
 Hòa Bình muộn, tiêu biểu bằng Di chỉ Thẩm Hoi (12,875 ± 0,175 Ka BP), Sũng Sàm (11,365 ± 0,08 Ka BP, BLn - 1541/I).

Văn hóa Bắc Sơn

Văn hóa Bắc Sơn là tên gọi một nền văn hóa ở Việt Nam vào sơ kỳ thời đại đồ đá mới có niên đại sau nền văn hóa Hòa Bình, cách ngày nay từ 10 đến 8 Ka BP. Bắc Sơn là đặt theo tên huyện Bắc Sơn (tỉnh Lạng Sơn), nơi phát hiện đầu tiên những di vật của nền văn hóa này. Các bộ lạc chủ nhân của văn hóa Hòa Bình đã tạo ra nền văn hóa Đông Sơn.

Không gian của văn hóa Bắc Sơn là các miền đất thuộc các tỉnh Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hòa Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An... ngày nay. Tính đến năm 1997, đã có 51 điểm văn hóa Bắc Sơn được tìm thấy và khai quật. Trong số đó, có 8 địa điểm tìm thấy di cốt người.

Văn hóa Quỳnh Văn

Văn hóa Quỳnh Văn (thời đại đồ đá mới, khoảng 6.000 – 3.500 năm cách ngày nay) được phát hiện từ những năm 1930 bởi các học giả người Pháp. Cho đến nay đã có hơn 70 năm nghiên cứu với 21 di tích, phân bố ở ven biển Nghệ An và Hà Tĩnh, chủ yếu tập trung xung quanh vịnh biển cổ Quỳnh Lưu. Đây là các di tích "đống rác bếp" (Kjökkenmodding), thành phần chủ yếu là các loại điệp. Trong các lớp điệp còn có xương cốt động vật, di vật đá, gốm và bếp lửa. Công cụ đá Quỳnh Văn ít về số lượng, nghèo nàn về loại hình, kỹ thuật ghè đẽo thô sơ, chủ yếu được tạo từ đá gốc. Loại hình thường thấy là các công cụ không xác định, công cụ hình đĩa, công cụ hình múi bưởi, công cụ hình rìu dài và công cụ hình rìu ngắn. Đồ gốm thô, hầu hết là đồ đun nấu với kích thước lớn, được tạo hình bằng tay kết hợp với bàn đập hòn kê. Đồ gốm có bốn loại chủ yếu: gốm đáy tròn văn in đập, gốm đáy tròn văn thừng, gốm đáy tròn văn thừng ở mặt ngoài và văn chải ở mặt trong, gốm đáy nhọn văn chải 2 mặt. Gốm đáy nhọn, văn chải 2 mặt là đặc trưng tiêu biểu nhất của văn hóa Quỳnh Văn. Các loại hình hiện vật khác như xương, đồ trang sức có số lượng ít.

Văn hóa Cái Bèo

Văn hóa Cái Bèo có niên đại trước nền văn hóa Hạ Long. Di chỉ Cái Bèo được phát hiện vào năm 1938 trong lần tiến hành thám sát khảo cổ học ven biển khu vực liên quan thuộc vùng vịnh Hạ Long ngày nay. Di chỉ Cái Bèo khai quật được hơn 479 công cụ như chày, bàn nghiền, bàn mài, hòn kê, rìu bôn, đục, chì lưới … bằng đá cuội. Đồ gốm thô cứng làm từ đất sét và cát hạt khô, bếp, di cốt người; các xương răng động vật, xương thú như lợn rừng, nai, dê núi. Theo các nhà khảo cổ học, di chỉ Cái Bèo thuộc nền văn hóa Hạ Long, bởi phân tích rõ ra là cư dân Cái Bèo cùng với thời gian và xu hướng chuyển cư của người Hòa Bình – Bắc Sơn từ vùng núi xuống biển. Riêng cư dân đảo Cát Bà, trong đó có người cổ Cái Bèo làm nghề đánh cá là chủ yếu.

Văn hóa Đa Bút

Văn hóa Đa Bút thuộc sơ kỳ thời đại đồ đá mới, cách đây từ 5.000 đến 6.000 năm. Không gian của văn hóa Đa Bút là dải đất nằm từ hữu ngạn sông Đáy đến lưu vực sông Mã thuộc các tỉnh Ninh Bình và Thanh Hóa ngày nay. Tính đến năm 2010, đã có hơn 10 điểm văn hóa Đa Bút được phát hiện và khai quật.

Thời đại đồ đá - đồng

Văn hóa Phùng Nguyên

Việc phát hiện ra Di chỉ Phùng Nguyên thuộc về các nhà khảo cổ học Việt Nam vào năm 1959. Giai đoạn này các nhà khảo cổ học chưa tìm thấy nhiều các hiện vật bằng đồng. Di vật ở lớp Văn hóa Phùng Nguyên chủ yếu là các công cụ đá mài sắc sảo, có vai và đặc biệt khá nhiều đồ trang sức bằng đá. Có thể liệt kê số di vật tìm thấy ở các lần khai quật Di chỉ Phùng Nguyên là: 1.138 rìu, 59 đục, 3 giáo, 2 mũi nhọn, 7 mũi tên, 1 cưa, 189 bàn mài; 540 vòng tay, 8 khuyên tai, 34 hạt chuỗi, 3 đồ trang sức và hàng chục vạn mảnh đồ gốm.

Theo đánh giá của giới khoa học, cư dân Phùng Nguyên là những người đã định cư ổn định và sống theo từng cụm dân cư làng xã chặt chẽ và đã thực sự có những khu vực sản xuất thủ công, mỹ nghệ.

Văn hóa Phùng Nguyên đã phát triển liên tục vào khoảng thiên niên kỷ thứ 2 TCN tức cách đây khoảng từ 3.000 đến 4.000 năm. Những kết quả định tuổi bằng đồng vị cacbon C-14 đã xác định là những truyền thuyết về kỷ Hồng Bàng khoảng 4000 năm xưa là có cơ sở.

Thời đại đồ đồng

Văn hóa Đồng Đậu

Giai đoạn Đồng Đậu, căn cứ vào Di chỉ khảo cổ Đồng Đậu, Vĩnh Phúc phát hiện năm 1964, có niên đại cách ngày nay là 3070 ± 100 năm (nửa sau thế kỷ 11 trước Tây lịch).

Văn hóa Gò Mun

Giai đoạn Văn hóa Gò Mun, căn cứ vào Di chỉ Gò Mun thuộc Phú Thọ, phát hiện năm 1961, tồn tại vào nửa đầu thiên niên kỷ I TCN, có niên đại C-14 là 3045 ± 120 năm cách năm 1950 thuộc Văn hóa Gò Mun. Đặc điểm của giai đoạn này là kỹ thuật luyện kim khá phát triển, công cụ bằng đồng thau chiếm ưu thế (52%).

Thời đại đồ đồng - sắt

Văn hóa Đông Sơn

Giai đoạn Đông Sơn căn cứ vào hiện vật thuộc Di chỉ Đông Sơn, Thanh Hóa có niên đại sớm là 2820 ± 120 năm. Ngoài ra còn nhiều di chỉ thuộc giai đoạn Văn hóa Đông Sơn có niên đại kế tiếp nhau như Việt Khuê, Làng Vạc, Châu Can đã được phát hiện.

Đây là giai đoạn chuyển tiếp từ sự phát triển rực rỡ của đồ đồng, đạt đến mức hoàn hảo cả về mặt kỹ thuật và mỹ thuật, sang sơ kỳ đồ sắt. Giai đoạn cuối của Văn hóa Đông Sơn kéo dài đến vài ba thế kỷ đầu của Công nguyên.

Văn hóa Đông Sơn là một giai đoạn trong nền Văn minh sông Hồng, kế thừa và phát triển từ Văn hóa Hòa Bình, Phùng Nguyên, Đồng Đậu và Gò Mun. Văn hóa Đông Sơn có những nét độc đáo riêng đồng thời vẫn mang nhiều điểm đặc trưng của văn hóa vùng Đông Nam Á và nền văn minh lúa nước. Đây cũng là thời kỳ ra đời nhà nước phôi thai đầu tiên của Việt Nam dưới hình thức cộng đồng làng và siêu làng.

Các nhà khảo cổ học đã khám phá ra một nền văn hóa gồm nhiều di vật rất sớm. Các vật dụng bằng đồng, bằng đồ gốm cùng với di chỉ những khu luyện đúc đồng thời xa xưa trên đất Việt cổ. Thời kỳ đầu của Văn hóa Đông Sơn, các cư dân người Việt cổ phát triển và giao lưu trong phạm vi hạn chế do đặc điểm rừng rậm nhiệt đới, sản vật và thức ăn dồi dào nên chưa chịu ảnh hưởng nhiều của các nền văn hóa ngoài. Việc khai phá đồng bằng sông Hồng chưa đặt ra cấp thiết do dân cư chưa đông đúc và nhu cầu kiếm sống và sinh hoạt chưa ra khỏi vùng trung du Bắc Bộ. Chính yếu tố đó đã giúp người Việt hình thành một cộng đồng có tính thuần nhất, họ chính là tổ tiên của người Việt hiện đại.

Nghiên cứu về thời đại Hùng Vương đã thống nhất được rằng thời đại Hùng Vương bao gồm thời đại sắt sớm, nghĩa là xác lập được có một thời đại đồ sắt sơ kỳ ở Việt Nam. Sơ kỳ đồ sắt Việt Nam được bắt đầu vào khoảng thế kỉ VIII TCN và kéo dài đến thế kỉ II. Ba nền văn hóa đại biểu cho sơ kỳ đồ sắt là: Văn hóa Đông Sơn, văn hóa Sa Huỳnh, văn hóa Dốc Chùa.

Văn hóa Sa Huỳnh

Văn hóa Sa Huỳnh là một nền văn hóa được xác định ở vào khoảng năm 1000 TCN đến cuối thế kỷ thứ 2, tên gọi Sa Huỳnh là một địa danh thuộc huyện Đức Phổ phía nam tỉnh Quảng Ngãi. Nền Văn hóa Sa Huỳnh là một trong ba cái nôi cổ xưa về văn minh trên lãnh thổ Việt Nam, cùng với Văn hóa Đông Sơn, Văn hóa Óc Eo tạo thành tam giác văn hóa của Việt Nam.

Văn hóa Óc Eo

Văn hóa Óc Eo là một nền văn hóa cổ hình thành và phát triển ở Nam Bộ Việt Nam từ thế kỷ 1 đến thế kỷ 7 Công Nguyên. Đây là một nền văn hóa lớn trong lịch sử Việt Nam, gắn liền với đất nước, con người ở vùng châu thổ hạ lưu sông Mê Kông và có quan hệ mật thiết với lịch sử Đông Nam Á cổ đại.

Óc Eo (tiếng Khmer: អូរកែវ, Ou Kaev) vốn là tên một gò đất trên cánh đồng phía đông nam núi Ba Thê (nay thuộc thị trấn Óc Eo, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang), là nơi đầu tiên tìm thấy những di chỉ quan trọng của nền văn minh này vào năm 1944.

Văn hóa Dốc Chùa
Được phát hiện đầu tiên năm 1976, trên sườn đồi ven sông Đồng Nai ở tỉnh Bình Dương.

Chỉ dẫn

Tham khảo

Thư mục
 Hà Văn Tấn, Văn hóa Phùng Nguyên, nhận thức mới và vấn đề. Khảo cổ học số 1 - 1978.
 Wilhelm G. Solheim II, New Light on a forgetten past. National Geographic. No 3 - Vol.139 - March 1971.

Xem thêm
Các di chỉ khảo cổ ở Việt Nam
 Nguồn gốc các dân tộc Việt Nam
 Thời tiền sử

Liên kết ngoài

 Trang chuyên đề về Việt Nam của BBC Luân Đôn
 Khu di tích đền Hùng
 Trống đồng Đông Sơn
 Bí mật về mộ cổ 3.500 tuổi
 Cổ vật Việt Nam tại Đức

Văn hóa cổ Việt Nam
Việt Nam


title: Apsarasa

text:
Apsarasa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Apsarasa praslini Boisduval, 1832
 Apsarasa radians Westwood, 1848

Tham khảo

 Apsarasa at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Heckler & Koch HK4

text:
Các khẩu HK4 là loại súng ngắn bỏ túi được giới thiệu bởi Heckler & Koch năm 1967 và là loại súng ngắn đầu tiên được sản xuất bởi công ty này. Việc sản xuất hàng loạt được tiến hành từ năm 1968 và được tiếp tục đến năm 1984. Đã có khoảng 38.000 súng ngắn sản xuất trong thời gian này. Các số hiệu từ 10,001 đến 36,550 đã được phân phối thương mại. Khoảng 12,000 khẩu khác đã được sản xuất cho cảnh sát Đức và các cơ quan chính phủ khác với nòng súng sử dụng loại đạn .32 ACP được gọi là P11 với số hiệu tiếp theo từ 40001 đến 52400.

Người ta cho rằng thiết kế cơ bản của khẩu HK4 dựa trên khẩu Mauser HSc. HK4 được gọi là "4" vì nó có thể sử dụng bốn loại đạn khác nhau. Đều này có nghĩa là khung và thanh trược có khả năng cung cấp ba khả năng bắn loại đạn chính khác nhau tùy thuộc vào loại đạn, với việc chỉ việc thay nòng súng/lò xo đẩy và nạp băng đạn của loại đạn chính thích hợp đã được chọn. Loại đạn thứ tư là.22 Long Rifle (.22LR) ngoài việc thay nòng và băng đạn nó còn yêu cầu phải bộ kẹp và kim điểm hỏa phải chuyển động phù hợp với tính năng hoạt động của loại đạn rimfire. Ba loại đạn chính mà súng ngắn có thể dùng là .25 ACP (6.35x16mmSR); .32 ACP (7.65x17mm Browning SR); .380 ACP (9x17mm Short). Hầu hết các loại súng ngắn sử dụng loại đạn .380 ACP và .32 ACP. Trong một hộp súng được bán có các nòng súng các loại, băng đạn, đinh ốc vít và dụng cụ làm sạch phù hợp với yêu cầu của cả bốn loại đạn.

Đây là súng nạp đạn blowback và sử dụng hai cách bắn. Có nghĩa là phát bắn đầu tiên được bắn có thể bằng việc sử dụng búa đập (loại cò súng phía sau của súng ngắn thường phải kéo ra khi lên đạn) cũng có thể bằng việc bóp cò. Khóa an toàn kết hợp với cơ chế sử dụng cả búa đập và cò súng khiến nó trở nên an toàn cho dù nó có đạn. Búa đập bị chặn bởi khóa an toàn trong chế độ "an toàn" khiến nó không thể chạm tới kim điểm hỏa cho dù có bóp cò. Khi sử dụng các loại đạn chính một điểm đỏ ở trên kẹp hoạt động như thông báo "băng đạn đã được nạp". Tính nằng này vẫn còn ở các khẩu súng ngắn H&K. Khẩu này còn kết hợp thêm một miếng đệm bằng nhựa trong khung. Tuy nhiên các miếng đệm này được được rất lỏng lẻo và có thể rớt ra khi làm vệ sinh vì thế nên phải được thay định kỳ.

Khẩu này có thể được tháo rời bằng việc tháo băng đạn, kéo búa đập ra và đặc chế độ an toàn. Một mũi tên trong vòng bảo vệ cò súng phải được quay xuống và giữ ở đúng vị trí trước khi nòng được kéo về phía trước để tách khỏi khung. Nòng súng hiện tại đã có thể tách ra khỏi thanh trược. Để lắp lại chỉ việc gắn nòng súng trở lại trên thanh trược và đặc trược vào theo các hướng dẫn ghi trên khung. Di chuyển kéo ra phía sau để khớp với thanh trược ở phía sau của khung. Bóp cò để khối trượt trở lại vị trí bình thường.

Để sử dụng loại đạn .22LR tháo rời súng giữ kẹp mở rộng hết cỡ bằng việc đâm một cây kim vào lỗ ở trên kẹp. Khi được mua nó được đính kèm với các dụng cụ vặn ốc cùng với một dây chuyền để làm sạch trong hộp chứa băng đạn bên trong tay cầm. Các dụng cụ vặn ốc được thiết kế để có thể trợ giúp cho việc gắn nòng súng vào khung mà không làm xước khung. Dụng cụ vặn ốc được dùng để tháo các ốc giữ bề mặt kẹp vào đúng vị trí. Mở bề mặt kẹp ra và gắn kim điểm hỏa vào lỗ ở phía trên để phù hợp với hoạt động của loại đạn rimfire. Vặn ốc lại và gắn nòng sử dụng đạn .22LR vào thanh trược. Rút kim ra khỏi kẹp để trở lại vị trí cũ. Nạp băng đạn .22LR để hoàn tất việc chuyển đổi. Trong chế độ sử dụng đạn .22LR kẹp luôn luôn hiển thị dấu đỏ ở phía trên. Tức là kẹp luôn hiển thị "băng đạn đã được nạp" cho dù hộp chứa băng đạn không có băng đạn.

Liên kết ngoài
Modern Firearms
H&K HK4 Annex
HKPro

Súng ngắn
Súng Đức
Súng Heckler & Koch


title: Bela menkhorsti

text:
Bela menkhorsti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Chú thích

Tham khảo

Bela


title: (5963) 1990 QP2

text:
{{DISPLAYTITLE:(5963) 1990 QP2}}

(5963) 1990 QP2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 24 tháng 8 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Magnanville

text:
Magnanville là một xã của Pháp. Xã này nằm ở tỉnh Yvelines gần Mantes-la-Jolie, có cự ly 60 km về phía tây của Paris.
Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Magnanvillois.

Địa lý

Các xã giáp ranh là: Mantes-la-Ville về phía đông bắc, d'Auffreville-Brasseuil về phía đông nam, Soindres về phía nam và Buchelay về phía tây bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Magnanville, Trang mạng chính thức
Vue aérienne de la commune de Magnanville trên trang mạng của IAURIF
Magnanville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Magnanville trên trang mạng của INSEE
Plan d'intendance de la paroisse de Magnanville sur le site des archives des Yvelines

Xã của Yvelines


title: Dactylispa integra

text:
Dactylispa integra là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Epidendrum peperomia

text:
The Peperomia-like Epidendrum (Epidendrum peperomia) là một loài lan trong chi Epidendrum.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

P


title: Maizeroy

text:
Maizeroy là một xã trong vùng hành chính Lothringen, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Pange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 05' vĩ độ bắc, 06° 23' kinh độ đông. Maizeroy nằm trên độ cao trung bình là 245 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 212 mét và điểm cao nhất là 325 mét. Xã có diện tích 8,73 km², dân số vào thời điểm 2004 là 323 người; mật độ dân số là 37,6 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Monocesta reitteri

text:
Monocesta reitteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Monocesta


title: Aiffres

text:
Aiffres là một xã ở tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nướcPháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 26 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Giải Dobloug

text:
Giải Dobloug (tiếng Thụy Điển: Doblougska priset; tiếng Na Uy: Doblougprisen) là một giải thưởng văn học, do Viện Hàn lâm Thụy Điển trao hàng năm cho bộ môn văn chương hư cấu cùng bộ môn nghiên cứu lịch sử văn học của Thụy Điển và Na Uy, bắt đầu từ năm 1951.

Giải được thành lập do Quỹ di sản tặng dữ của nhà kinh doanh Birger Dobloug người Na Uy (năm 1938) và được chia thành 2 phần: một phần cho văn học Thụy Điển và phần kia cho văn học Na Uy. Phần văn học Na Uy do Hội tác giả Na Uy bầu chọn. Số tiền thưởng của giải là 2 x 150 000 krona Thụy Điển (2009).

Các người đoạt giải

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Svenska Akademiens priser

Thành lập 1951
Giải thưởng văn học Thụy Điển


title: Sân bay Khajuraho

text:
Sân bay Khajuraho  là một sân bay ở Khajuraho, bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Kế hoạch sân bay quốc tế
Đang có nhiều hạng mục của sân bay này được xây để nâng cấp thành sân bay quốc tế. Sân bay quốc tế sẽ vận hành vào cuối năm 2008 với các tuyến bay với Trung Đông, Singapore và Bangkok.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Indian Airlines (Varanasi, Delhi, Agra)
Jet Airways (Varanasi, Delhi, Mumbai)
Jet Lite (Bhopal, Indore, Delhi)
Kingfisher Airlines (Bhopal, Allahabad, Indore, Mumbai, Delhi)

Tham khảo

các điểm đến Khajuraho

Sân bay Ấn Độ


title: Dolicholatirus

text:
Dolicholatirus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Các loài
Các loài trong chi Dolicholatirus gồm có:

 Dolicholatirus acus (Adams & Reeve, 1848)
  Dolicholatirus bairstowi (G.B. Sowerby III, 1886)
 Dolicholatirus bozzetti Lussi, 1993
 Dolicholatirus celinamarumai Kosuge, 1981
 Dolicholatirus fernandesi Bozzetti, 2002
 Dolicholatirus lancea (Gmelin, 1791)
 Dolicholatirus minusculus Bozzetti, 2007
 Dolicholatirus pauli (McGinty, 1955)
 Dolicholatirus smithi Snyder, 2000
 Dolicholatirus spiceri (Tenison-Woods, 1876)
 Dolicholatirus thesaurus (Garrard, 1963)

Chú thích

Tham khảo

Fasciolariidae


title: Copelatus instriatus

text:
Copelatus instriatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Viêm ruột thừa

text:
Viêm ruột thừa là tình trạng đặc trưng bởi hiện tượng viêm của ruột thừa. Mặc dù các ca nhẹ tự khỏi mà không cần điều trị, viêm ruột thừa cần được phẫu thuật mở ổ bụng để lấy bỏ ruột thừa bị viêm. Tỉ lệ tử vong cao nếu không điều trị, chủ yếu do ruột thừa viêm bị vỡ gây viêm phúc mạc và sốc.

Nguyên nhân
Bệnh viêm ruột thừa thường xảy ra đối với các độ tuổi thanh thiếu niên và trẻ nhỏ từ 10 đến 30 tuổi, thậm chí có khi bệnh còn xảy ra với các bé từ 3 đến 4 tuổi và bệnh không lây lan, không bị theo di truyền. Nguyên nhân của bệnh thường không rõ ràng và thường chỉ có một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bị hiện tượng đau ruột thừa như sau:
 Lòng ruột thừa bị tắc nghẽn
 Bị nhiễm trùng ruột thừa
 Tắc nghẽn mạch máu ở ruột thừa.

Nếu không điều trị, ruột thừa có thể bị hoại tử, vỡ ra, dẫn đến viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn huyết và cuối cùng là tử vong.

Dấu hiệu và triệu chứng

Kiểu đau của viêm ruột thừa thường bắt đầu ở vùng quanh rốn trước khi khu trú ở hố chậu phải, trong lâm sàng gọi là hiện tượng đau chuyển. Thường đi kèm với chán ăn. Cũng thường có sốt, Hội chứng đáp ứng viêm hệ thống, Buồn nôn, nôn và tiêu chảy có thể có hoặc không, nhưng nếu có sẽ làm tăng khả năng chẩn đoán.

Triệu chứng điển hình là đau và nhạy cảm ở hố chậu phải. Nếu phản ứng dội dương tính chứng tỏ có kích thích phúc mạc. Ổ bụng gồng cứng là dấu hiệu nghi ngờ cao cho viêm phúc mạc cần can thiệp phẫu thuật.

Chẩn đoán

Chẩn đoán dựa trên bệnh sử và khám thực thể, cùng với thử máu và các xét nghiệm chẩn đoán khác.

Dấu hiệu thực thể điển hình của viêm ruột thừa là đau lan toả ở vùng rốn, và trở nên khu trú tại điểm McBurney nếu ruột thừa viêm tiếp xúc với phúc mạc thành. Điểm này nằm tại điểm 1/3 ngoài của đường nối gai chậu trước trên và rốn, hoặc khoảng bề rộng của bàn tay. Trường hợp bất thường về giải phẫu có thể không đau tại vị trí này.

Xét nghiêm huyết học của bệnh nhân viêm ruột thừa có ba bất thường, gồm có bạch cầu >11000g/l, Neutrophil >80%, CRP(C reactive protein- một loại glycopritein do gan sản xuất khi bị viêm) gấp 4-6 lần bình thường.

Siêu âm và chụp Doppler cũng là phương tiện phát hiện viêm ruột thừa, nhưng có thể bỏ sót một số trường hợp (khoảng 15%), đặc biệt là ở giai đoạn sớm khi chưa hình thành dịch, siêu âm hố chậu không cho thấy bất thường mặc dù đã có viêm ruột thừa. Tuy nhiên, hình ảnh siêu âm có thể giúp phân biệt viêm ruột thừa với bệnh cảnh khác có triệu chứng rất giống, được gọi là viêm hạch bạch huyết quanh ruột thừa. Ở những nơi có trang bị CT scan hay chụp cắt lớp, đây là phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng được ưa thích. Phim chụp cắt lớp CT scan thực hiện đúng quy cách có độ phát hiện (độ nhạy) hơn 95%. Ruột thừa viêm biểu hiện trên CT scan là hiện tượng mất tương phản (thuốc nhuộm đường uống) trong ruột thừa và dấu hiệu trương nở hay phù nề của ruột thừa, thường trên 6 mm ở mặt cắt ngang; ngoài ra còn có bằng chứng viêm được gọi là "xe sợi mỡ" ("fat stranding"). Siêu âm cũng đặc biệt có ích trong thăm dò nguyên nhân phụ khoa gây đau bụng ở một phần tư phải dưới ở phụ nữ mang thai vì CT scan không là phương pháp được lưa chọn trong trường hợp này.

Nếu các triệu chứng và cân lâm sàng chưa rõ, không cho bệnh nhân ăn và theo dõi thêm để chẩn đoán được chính xác.

Các phương pháp khác gồm thăm trực tràng bằng ngón tay (hay khám trực tràng qua đường hậu môn) - nếu đau ở phía phải (vị trí bình thường của ruột thừa), nó làm tăng khả năng chẩn đoán viêm ruột thừa.

Các dấu hiệu khác dùng trong chẩn đoán viêm ruột thừa là dấu cơ thắt lưng-chậu (thường ở viêm ruột thừa sau manh tràng), dấu lỗ bịt (trong), dấu Blomberg và dấu Rovsing.

Cũng cần phân biệt với các bệnh lý khác như bệnh lý phụ khoa với bệnh nhân nữ, sỏi niệu quản....

Điều trị

Phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa là phương pháp điều trị chính. Nếu ruột thừa chưa bị vỡ thì tiến hành phẫu thuật bằng phương pháp nội soi, còn ruột thừa đã bị vỡ giải phóng ổ viêm ra ổ bụng thì cần tiến hành mổ rạch.
Phẫu thuật qua nội soi đang được ưa chuộng, phương pháp này thầm mỹ và hồi phục nhanh hơn mổ thường (rạch da macburney).

Kháng sinh đường tĩnh mạch được dùng để tiêu diệt vi khuẩn còn sót lại và vì vậy làm giảm hiện tượng viêm.

Vài lưu ý sau phẫu thuật mổ viêm ruột thừa

 Tránh hoạt động gắng sức
 Hạn chế hoạt động quanh vùng vừa được phẫu thuật
 Sau ca phẫu thuật sử dụng thuốc giảm đau mà không thấy hiệu quả thì cần gọi bác sĩ
 Hạn chế, lưu ý và cẩn thận trong việc đi lại và di chuyển
 Không nên thức khuya
 Hạn chế chơi thể thao trong vòng 2 đến 4 tuần sau ca mổ

Tiên lượng
Hầu hết bệnh nhân viêm ruột thừa hồi phục nhanh chóng với điều trị, nhưng có thể xảy ra biến chứng nếu điều trị chậm trễ hoặc nếu bị viêm phúc mạc thứ phát do thủng ruột thừa.

Thời gian hồi phục phụ thuộc vào tuổi, cơ địa, biến chứng và các tình huống khác, nhưng thường khoảng 10 đến 28 ngày.

Sự đe doạ tính mạng do viêm phúc mạc là lý do tại sao viêm ruột thừa cần được điều trị khẩn cấp. Đôi khi phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa được tiến hành bên ngoài bệnh viện có trang bị phù hợp nếu việc di chuyển bệnh nhân là không khả thi do vấn đề thời gian.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Merck Manual of Diagnosis and Therapy: Appendicitis

Viêm
Cấp cứu y khoa
Ngoại khoa
Ngoại tổng quát
Đau cấp tính
RTT


title: Artonne

text:
Artonne là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 348 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Lê Hữu Đức

text:
Lê Hữu Đức là một tên người Việt Nam. Một số nhân vật nổi bật cùng mang tên này như:

 Trung tướng, Phó giáo sư Lê Hữu Đức (1925-2018), cựu Phó giám đốc Học viện Quốc phòng, cựu Cục trưởng Cục tác chiến – Bộ Tổng tham mưu.
 Thượng tướng, Tiến sĩ Lê Hữu Đức (sinh 1955), cựu Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.


title: (52304) 1991 RB10

text:
{{DISPLAYTITLE:(52304) 1991 RB10}}

(52304) 1991 RB10 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 12 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Boeing EA-18G Growler

text:
Boeing EA-18G Growler là một phiên bản tác chiến điện tử sử dụng trên tàu sân bay hai chỗ ngồi được phát triển từ F/A-18F Super Hornet. Nó bắt đầu được chế tạo vào năm 2007 và được cung cấp cho các phi đội vào năm 2009. EA-18G thay thế những chiếc EA-6B Prowler đã cũ của hải quân Mỹ.

Phát triển
Một phiên bản tấn công điện tử của F/A-18F, có tên gọi là EA-18G Growler sẽ được sử dụng để thay thế những chiếc EA-6B Prowler đã cũ của hải quân. Một chiếc F/A-18F "F-1" đã được trang bị với hệ thống tác chiến điện tử ALQ-99, và đã thành công khi hoàn thành một chuyến bay đầu tiên vào ngày 15 tháng 11 năm 2001, để chứng minh cho khái niệm về máy bay EA-18 Tấn công điện tử trên không (AEA).

Máy bay thử nghiệm EA-18G đầu tiên được sản xuất vào 22 tháng 10 năm 2004. EA-18G đã có buổi giới thiệu trước công chúng vào 3 tháng 8 năm 2006. Máy bay thử nghiệm đầu tiên, được biết đến như EA-1 đã thực hiện chuyến bay đầu tiên tại St. Louis vào 15 tháng 8 năm 2006, và được chuyển tới Căn cứ không lực hải quân Patuxent River (NAS Patuxent River), Maryland vào 22 tháng 9 năm 2006. EA-1 đầu tiên được thử nghiệm hỗ trợ tại mặt đất trong phòng cách âm để thử nghiệm môi trường chiến đấu trên không và phương tiện đánh giá (ACETEF). Máy bay thứ hai, còn được gọi là EA-2 bay lần đầu tiên vào 10 tháng 11 năm 2006, và đã được chuyển giao cho NAS Patuxent River (Pax River) vào 29 tháng 11 năm 2006. EA-2 chủ yếu được sử dụng để bay thử nghiệm AEA, vào lúc đầu nó bay với chế độ Pax River's Atlantic Test Range (ATR) để thử nghiệm sự tiéne triển của hệ thống AEA trước khi chuyển sang chế độ Electronic Combat Range (ECR, hay 'Echo Range') tại Căn cứ vũ khí không lực hải quân China Lake ở California. Cả hai máy bay này đều được biên chế trong phi đội VX-23 "Salty Dogs".

Trong một báo cáo tháng 4 năm 2006, Văn phòng giải trình chính phủ Hoa Kỳ đã thể hiện mối bận tâm rõ ràng tới mẫu máy bay này, vì EA-18G rõ ràng là "không hoàn toàn tiếp cận trên cơ sở hiểu biết vốn cố trong những thực tiễn tốt nhất và DOD sẽ chỉ đạo tiếp nhận", chương trình có sự mạo hiểm ngày càng lớn do "chi phí ngày càng tăng và sự trì hoãn những chương trình tương lai". Báo cáo kuyến cáo rằng DOD nên xem xét lại việc mua thêm ICAP III nâng cấp bổ sung cho những chiếc EA-6B hiện nay và những chiếc sắp hết hạn sử dụng, tổ chức lại những kế hoạch sản xuất EA-18G ban đầu để thu được những kế quả sau khi máy bay đã "chứng minh khả năng đầy đủ".

Hải quân Hoa Kỳ đã đặt mua tổng công 57 chiếc EA-18G để thay thế cho những chiếc EA-6B Prowler hiện nay trong biên chế, tất cả những máy bay này sẽ đặt tại Căn cứ không lực hải quân Whidbey Island, chúng sẽ được trang bị cho Phi đội dự trữ VAQ-209 có căn cứ tại Căn cứ không lực Washington, MD. Bộ quốc phòng Hoa Kỳ (DOD) đã phê chuẩn cho chương trình EA-18G để bắt đầu sản xuất với nhịp độ chậm ban đầu vào năm 2007. Công việc sản xuất đầy đủ sẽ bắt đầu vào năm 2008.

EA-18G trong lịch trình hoạt động của mình thì nó sẽ kết thúc bay thử nghiệm vào năm 2008, sau đó có được khả năng hoạt động ban đầu trong năm 2009. Hải quân có kế hoạch mua 90 chiếc để trang bị cho 10 phi đội của mình.

Thiết kế

Growler có chung hơn 90% thiết kế của Super Hornet, nó dùng chung khung máy bay, radar AESA và hệ thống vũ khí như Hệ thống quản lý tích trữ AN/AYK-22. Pháo Vulcan 20 mm đã bị loại bỏ khỏi phần mũi để thêm vào hệ thống điện tử (và các phần khác của khung máy bay cũng vậy), máy thu ALQ-218 được lắp ở đầu cánh, ngoài ra còn có máy ALQ-99 là máy làm nhiễu ở dải tần số cao và tần số thấp. Thiết bị làm nhiễu và những thùng nhiên liệu phụ cũng được tăng thêm, mặc dù như vậy, EA-18G sẽ có tầm hoạt động dài hơn và thời gian trên không cũng tăng thêm.

EA-18G có thể được trang bị với 5 thiết bị gây nhiễu chiến thuật ALQ-99, thêm 2 tên lửa để tự vệ AIM-120 AMRAAM, hai tên lửa chống bức xạ tốc độ cao AGM-88 HARM. EA-18G cũng sẽ sử dụng hệ thống Xóa bỏ gây nhiễu INCANS, hệ thống này cho phép truyền thông tin bằng tiếng nói trong nội bộ, trong khi hệ thống thông tin của đối phương bị nhiễu, một khả năng không có trên EA-6B.

Những chiếc EA-18G sẽ mang tên lửa AIM-120 AMRAAM để tự vệ và hai tên lửa AGM-88 HARM hoặc tên lửa AGM-88E AARGM (Advanced Anti-Radiation Guided) để tiêu diệt các đài radar của đối phương. Hãng Boeing đang trông đợi vào những hợp đồng nâng cấp tiềm năng khác, thiết bị gây nhiễu radar AN/ALQ-99 có thể được thay thế trong tương lai, và công ty đã trông vào những hợp đồng cung cấp vũ khí và thay thế các thiết bị thu thông tin vệ tinh, có lẽ trong khoảng thời gian năm tài chính 2007-2008 nếu được cấp ngân sách.

Các quốc gia sử dụng

 Hải quân Hoa Kỳ - 153 chiếc đang vận hành

 Hải quân Hoàng gia Úc - 11 chiếc, đang đặt hàng thêm 1 chiếc

Thông số kỹ thuật (EA-18G Growler)
Đặc điểm riêng
 Phi đoàn: 2
 Chiều dài: 60 ft 1.25 in (18.31 m)
 Sải cánh: 44 ft 8.5 in (13.62 m) (bao gồm cả thiết bị đặt ở đầu cánh)
 Chiều cao: 16 ft (4.88 m)
 Diện tích cánh: 500.00 ft² (46.45 m²)
 Trọng lượng rỗng: 33094 lb (15011 kg)
 Trọng lượng cất cánh: 48.000 lb (21.770 kg) (cấu hình chiến đấu)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 66.000 lb (29.900 kg)
 Động cơ: 2× General Electric F414-GE-400, 44.000 lbf (62 kN) và 22.000 lbf (98 kN) khi đốt nhiên liệu lần hai cho mỗi động cơ
 Khả năng mang nhiên liệu bên trong: 13940 lb (6.323 kg)
 Khả năng mang nhiên liệu bên ngoài: 9744 lb (4419.8 kg)
Hiệu suất bay
 Vận tốc cực đại: Mach 1.8 (1.188+ mph)
 Tầm bay: 850 mi (1360 km) với 2 tên lửa AIM-120, 2 tên lửa AGM-88Harm,2 thùng nhiên liệu bỏ được
 Trần bay: >50.000 ft (15.000 m)
 Vận tốc lên cao: n/a
 Lực nâng của cánh: 92.6 lb/ft² (453 kg/m²)
 Lực đẩy/trọng lượng: n/a
Vũ khí
 Hệ thống điện tử hàng không Raytheon APG-79 AESA
 Có 9 giá treo bên ngoài, trang bị tên lửa AIM-120 AMRAAM, AGM-88 HARM, hệ thống tấn công gây nhiễu AN/ALQ-99, AGM-154 JSOW, SHARP, AN/ASQ-228 ATFLIR, thiết bị tách sóng AN/ALQ-218, thùng nhiên liệu phụ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 EA-18G Growler on Boeing.com
 EA-18G profile on GlobalSecurity.org
 EA-18G Program: The USA's Electronic Growler on DefenseIndustryDaily.com

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 F/A-18 Hornet
 F/A-18E/F Super Hornet

Máy bay có tính năng tương đương
 EA-6B Prowler
 EF-111 Raven

Dãy tiếp theo

Xem thêm

 Danh sách máy bay quân sự đang hoạt động của Hoa Kỳ

Máy bay Boeing
Máy bay cường kích Hoa Kỳ 2000–2009
Máy bay tác chiến điện tử Hoa Kỳ 2000–2009
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay cường kích
Máy bay tác chiến điện tử
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên


title: Cubana de Aviación

text:
Cubana Airlines (tiếng Tây Ban Nha: Cubana de Aviación) là hãng hàng không lớn nhất Cuba và là hãng hàng không quốc gia. Hãng này được thành lập ngày 8/10, 1929 và có trụ sở tại thủ đô La Habana, Cuba. Trung tâm hoạt động chính của Cubana là Sân bay Quốc tế José Martí. Đây là một trong những hãng hàng không mở ra kỷ nguyên các chuyến bay thương mại. Đây cũng là hãng sáng lập viên và thành viênc của: Hiệp hội Vận chuyển Hàng không Quốc tế (IATA), Hiệp hội Quốc tế về Viễn thông Hàng không và Hiệp hội Quốc tế Vận chuyển hàng không Mỹ La tin. Năm 2004, hãng này tổ chức kỷ niệm lần thứ 75 ngày thành lập.

Ngày nay, Cubana de Aviación S.A là hãng hàng không hàng đầu của Cuba, đảm trách vận chuyển khách, hàng hóa và thư tín bằng đường hàng không. Hãng có đại 32 đại diện ở các nước và 13 văn phòng ở khắp Cuba. Kể từ tháng 5/1959, hãng này là hãng 100% quốc doanh, trước đó là hãng tư nhân của các nhà đầu tư Cuba. Những nhà đầu tư này bị tước mất quyền sở hữu mà không được đền bù khi hãng bị quốc hữu hóa sau khi Fidel Castro lên nắm quyền. Đã có nhiều đơn kiện gửi lên tòa án ở Mỹ nhưng do thiếu quan hệ ngoại giao chính thức giữa Cuba và Hoa Kỳ nên không thể giải quyết được.

Dịch vụ (các điểm đến theo lịch trình)
Cubana de Aviación có 40 điểm đến ở Cuba, châu Âu, vùng Caribbe, Bắc, Trung và Nam Mỹ.

Các bạn hàng hợp tác
Cubana de Aviación có các hiệp định hợp tác bay chung với các hãng sau kể từ tháng 1 năm 2007:

  Aeroflot: Thông qua liên minh này, Cubana cung cấp các chuyến bay thẳng đến Moskva sân bay quốc tế Sheremetyevo.
  Blue Panorama Airlines: Thông qua liên minh này, Cubana phân chia chỗ trên các chuyến bay với Blue Panorama đến Roma và Milano.
  Air Europa: Thông qua liên minh này, Air Europa và Cubana cung cấp 10 chuyến mỗi tuần từ Madrid Sân bay Barajas, Tây Ban Nha.
  Aerocaribbean: Bằng hiệp định này, Cubana cung cấp nhiều điểm đến nội địa hơn và nhiều điểm đến vùng Caribbe hơn.
  Aeropostal: Thông qua liên minh này, Cubana cung cấp các chuyến ban đến Caracas sân bay quốc tế Simon Bolivar hàng ngày.
  Copa Airlines: Bằng hiệp định này, Copa Airlines vận hành các chuyến bay của Cubana đến thành phố Panama, Panama.
  Air Jamaica: Bằng hiệp định này, Cubana chia chỗ với Air Jamaica đến Kingston và Montego Bay, Jamaica.

Đội tàu bay

Đội tàu bay chở khách
Đội tàu bay của Cubana bao gồm các tàu bay sau (tháng Giêng/2007):

*Tropical class is available on selected aircraft, the Boeing 767, A320, Il-62M and Il-96-300.
Vào tháng 1 năm 2007, đội bay của Cubana Airlines có tuổi đời trung bình là 5,2 tuổi.

Đội tàu bay chở hàng của Cubana
Cubana Cargo cung cấp dịch vụ không vận hàng hóa trong Cuba và hơn 40 quốc gia. Dưới đay là đội tàu bay vận chuyển hàng hóa của Cubana từ tháng 1 năm 2007:

Trong số các loại tàu bay chở hàng sử dụng trước đây có Ilyushin IL-76 và Antonov AN-12.

Tai nạn và sự cố
Chuyến bay 455 của Cubana khởi hành từ Barbados đến Jamaica đã bị tấn công khủng bố và làm rơi vào ngày 6 tháng 10 1976. Tất cả 73 người trong chiếc máy bay Douglas DC-8 đã thiệt mạng trong vụ tai nạn đó.

Tham khảo

Hãng hàng không thành lập năm 1929
Hãng hàng không Cuba


title: Baeoura consocia

text:
Baeoura consocia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Vệ tinh tự nhiên của Sao Thổ

text:
Các vệ tinh tự nhiên của Sao Thổ rất đa dạng, từ các tiểu vệ tinh nhỏ hơn  cho đến Titan khổng lồ, thậm chí còn lớn hơn cả Sao Thủy. Sao Thổ có 83
vệ tinh có quỹ đạo được xác nhận, 53 vệ tinh có tên, và chỉ 13 vệ tinh có đường kính lớn hơn . Sao Thổ có 7 vệ tinh có khối lượng đủ lớn để đạt đến trạng thái cân bằng thủy tĩnh, và các vành đai dày đặc với chuyển động quỹ đạo phức tạp của riêng mình. Đặc biệt đáng chú ý trong số các vệ tinh của Sao Thổ là Titan, vệ tinh lớn thứ hai trong Hệ Mặt Trời, với một khí quyển kiểu Trái Đất và một quan cảnh bao gồm các hydrocarbon và các mạng lưới sông khô, và Enceladus, phát ra các luồng khí và bụi và có thể ẩn giấu nước lỏng dưới vùng cực nam.

Các vành đai của Sao Thổ được tạo thành từ các vật thể có kích thước từ kính hiển vi đến các mặt trăng nhỏ rộng hàng trăm mét, mỗi vòng trên quỹ đạo riêng của nó quanh Sao Thổ. Do đó, không thể đưa ra một số lượng chính xác các mặt trăng sao Thổ, bởi vì không có ranh giới khách quan giữa vô số vật thể vô danh nhỏ tạo thành hệ vành đai của Sao Thổ và các vật thể lớn hơn được đặt tên là mặt trăng. Hơn 150 mặt trăng được nhúng trong các vòng đã được phát hiện bởi sự xáo trộn mà chúng tạo ra trong vật liệu vòng xung quanh, mặc dù điều này được cho là chỉ là một mẫu nhỏ trong tổng dân số của các vật thể đó.

Vẫn còn 29 mặt trăng chưa được đặt tên (tính đến tháng 10 năm 2019), sử dụng tên từ thần thoại Gallic, Norse và Inuit dựa trên các nhóm quỹ đạo của các mặt trăng. Hai mươi trong số các mặt trăng này đang xếp hàng để nhận được chỉ định vĩnh viễn, dự kiến tên gọi với mười bảy Norse, hai Inuit và một tên Gallic.

Nhóm
Các nhà khoa học phân loại các vệ tinh của Sao Thổ ra làm bảy loại. Khác hẳn với trường hợp của Sao Mộc, một vệ tinh của Sao Thổ có thể thuộc nhiều loại. Các loại vệ tinh của Sao Thổ gồm có:

 Loại "bảo vệ vòng đai" có quỹ đạo nằm sát ngoài, hay sát trong, hay ở giữa của vòng đai. Các vệ tinh ở sát ngoài hay sát trong của một vòng đai giới hạn phạm vi của vòng đai đó và làm cho ranh giới của nó rõ ràng hơn, trong khi các vệ tinh ở giữa một vòng đai tạo ra những khoảng hở ở trong giữa vòng đai. Các vệ tinh thuộc loại này gồm có: Pan, Atlas, Prometheus, Pandora, Epimetheus, Janus, S/2004 S3 và S/2004 S4 (hai vệ tinh mới được khám phá vào năm 2004 nên chưa có tên).

 Loại vệ tinh "lớn, bên trong" có quỹ đạo nằm giữa 200 ngàn và 450 ngàn km nếu kể từ tâm của Sao Thổ ra. Tuy tên gọi có chữ "lớn", loại này bao gồm vài vệ tinh nhỏ. Các vệ tinh thuộc loại này gồm: Mimas, Enceladus, Tethys, Dione, Rhea, Methone, Pallene...

 Loại "quỹ đạo chung" là một nhóm vệ tinh nằm trên cùng một quỹ đạo nhưng ở cách xa nhau và có cùng một vận tốc nên không bao giờ va chạm. Tethys (xem loại "lớn, bên trong" ở trên) dùng chung một quỹ đạo với hai vệ tinh nhỏ tên là Telesto và Calypso; Dione (xem loại "lớn, bên trong" ở trên) dùng chung một quỹ đạo với hai vệ tinh nhỏ tên là Helene và Polydeuces.Trường hợp của Epimetheus và Janus (xem loại "bảo vệ vòng đai" ở trên) là trường hợp đặc biệt của loại này: cả hai lớn gần bằng nhau, có quỹ đạo riêng, và gần nhau vừa đủ để có thể va chạm, nhưng cứ vào khoảng 4 năm hai vệ tinh này đổi quỹ đạo với nhau để tránh va chạm.

 Loại vệ tinh "lớn, bên ngoài" có quỹ đạo nằm giữa 1 triệu và 3,5 triệu km nếu kể từ tâm của Sao Thổ ra. Các vệ tinh thuộc loại này gồm: Titan, Hyperion và Iapetus. Loại này có thể gọi là một nhóm.

Các vệ tinh thuộc những loại trên là vệ tinh lớn với khối lượng đáng kể (ngoại trừ S/2004 S3, S/2004 S4, Methone và Pallene). Các vệ tinh còn lại là các vệ tinh nhỏ, thường thường bán kính chỉ vào khoảng 10 km (ngoại trừ Phoebe), có quỹ đạo ở ngoài 10 triệu km nếu kể từ tâm của Sao Thổ ra, mới được khám phá gần đây và được chia ra làm 3 nhóm:
 Nhóm Inuit bao gồm Kiviuq, Ijiraq, Paaliaq và Siarnaq.
 Nhóm Norse bao gồm Phoebe, Skathi, Mundilfari, Suttungr, Thrymr và Ymir.
 Nhóm Gallic bao gồm Albiorix, Erripao và Tarvos.

Trong các vệ tinh lớn, 8 vệ tinh tự quay một vòng chung quanh chính mình trong cùng một thời gian với một vòng chung quanh Sao Thổ nên luôn luôn có một mặt hướng về Sao Thổ và một mặt quay đi – giống như trường hợp của Mặt Trăng đối với Địa Cầu. Trong số các vệ tinh nhỏ, 6 vệ tinh đi ngược với chiều quay của Sao Thổ. Hầu hết các vệ tinh của Sao Thổ có cấu tạo pha trộn giữa băng và đá.

Bảng thống kê

Các vệ tinh tự nhiên của Sao Thổ được liệt kê dưới đây theo bán kính trung bình quỹ đạo quay quanh hành tinh chính, từ gần đến xa. Vệ tinh có khối lượng đủ để có hình dạng cân bằng thủy tĩnh được in đậm, vệ tinh dị hình có nền màu đỏ, da cam và ghi.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

T


title: Saint-Médard-de-Presque

text:
Saint-Médard-de-Presque là một xã thuộc tỉnh Lot tây nam Pháp. Xã có diện tích 5,29 km², dân số theo điều tra năm 1999 là 201 người. Khu vực này có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintmedarddepresque


title: Type XXI (lớp tàu ngầm)

text:
Tàu ngầm Type XXI là một lớp tàu ngầm diesel-điện của Đức Quốc xã trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. 118 chiếc tàu ngầm loại này đã được chế tạo hoàn thiện nhưng chỉ có 4 chiếc sẵn sàng sử dụng và 2 chiếc đã đi tuần tra ngoài Đại Tây Dương. Cả 2 chiếc này đều không đánh chìm được tàu nào của quân Đồng Minh.

Sau chiến tranh, các cường quốc thắng trận (Anh, Mỹ, Pháp và Liên Xô) đã lấy từ 1 đến 2 chiếc (riêng Liên Xô lấy 4 chiếc) Type XXI về sử dụng trong biên chế của họ cho mục đích nghiên cứu. Thiết kế của Type XXI có sức ảnh hưởng lớn tới các thiết kế tàu ngầm diesel-điện trong Chiến tranh Lạnh như: lớp Tang (Tang class) của Mỹ, lớp Porpoise (Porpoise class) của Anh, lớp Narval (Narval class) của Pháp, Proyekta 611 (lớp Zulu, Zulu class), Proyekta 613 (lớp Whiskey, Whiskey class) và Proyekta 633 (lớp Romeo, Romeo class) của Liên Xô.

Sản xuất

Từ năm 1944 đến năm 1945, 118 chiếc Type XXI được chế tạo bởi Blohm & Voss (Hamburg), AG Weser (Bremen) và Schichau-Werke (Danzig) nhưng chỉ có 4 chiếc là sử dụng được do thiết kế có nhiều sai sót, việc sản xuất diễn ra gấp rút trước khi việc thiết kế hoàn tất và cơ sở vật chất thiếu kinh nghiệm đóng tàu nên đã dẫn đến việc những chiếc Type XXI sau khi được hoàn thành gặp nhiều lỗi kỹ thuật, đòi hỏi nhiều thời gian nằm lại cảng để sửa chữa.

Theo kế hoạch, nơi lắp ráp cuối cùng của tàu ngầm Type XXI là tại Boong-ke tàu ngầm Valentin, một boong ke khổng lồ được xây dựng bằng bê tông cốt thép từ năm 1943 tại làng Farge, Bremen. Đến cuối tháng 3 năm 1945, boong-ke này hứng chịu liên tiếp 2 đợt không kích bằng bom động đất Grand Slam của Không quân Hoàng gia Anh và bom tên lửa Disney của Không lực Lục quân Hoa Kỳ và bị sập một phần. 4 tuần sau cuộc không kích, Quân Anh đã chiếm được boong-ke này trong tình trạng bị bỏ hoang.

Các quốc gia sử dụng

Hải quân Đức Quốc Xã
U-2511 (do Korvettenkapitän Adalbert Schnee chỉ huy) và U-3008 (do Kapitänleutnant Helmut Manseck chỉ huy) là 2 chiếc Type XXI duy nhất đã đi tuần tra ngoài Đại Tây Dương trong Thế chiến 2. Vào ngày 4 tháng 5 năm 1945, chiếc U-2511 đã phát hiện ra chiếc tàu tuần dương hạng nặng HMS Norfolk ở ngoài khơi Ireland. Vào thời điểm chuẩn bị tấn công chiếc tàu tuần dương Anh thì thuyền trưởng Schnee đã nhận được lệnh ngừng bắn từ đại đô đốc Karl Dönitz. Ông hủy bỏ cuộc tấn công và đưa chiếc U-2511 quay về căn cứ Bergen mà không bị phát hiện. U-2511 và thủy thủ đoàn của nó (bao gồm cả thuyền trưởng Schnee) đầu hàng Hải quân Anh vào ngày 8 tháng 5 năm 1945 tại Bergen. U-3008 và thủy thủ đoàn của nó (bao gồm cả thuyền trưởng Manseck) đầu hàng Hải quân Anh vào ngày 11 tháng 5 năm 1945 tại Wilhelmshaven.

Hải quân Hoa Kỳ
Sau khi chiến tranh kết thúc, Hải quân Hoa Kỳ lấy 2 chiếc U-2513 và U-3008 về sửa chữa rồi họ tái sử dụng chúng trong biên chế với tên gọi mới là: USS U-2513 và USS U-3008. Hải quân Mỹ vận hành cả 2 con tàu này ở Đại Tây Dương. 2 chiếc Type XXI này đóng vai trò quan trọng trong "Chương trình sức đẩy dưới nước lớn hơn" (GUPPY), một chương trình hiện đại hóa các tàu ngầm thuộc lớp Gato, Balao và Tench từ thời Thế chiến 2 của Hoa Kỳ để gia tăng thời gian và tốc độ di chuyển khi lặn của chúng. Vào tháng 11 năm 1946, tổng thống Harry S. Truman đã đến thăm chiếc U-2513. Chiếc tàu ngầm đã lặn xuống độ sâu 120 mét với Tổng thống Mỹ trên tàu. Hải quân Hoa Kỳ. Vào ngày 7 tháng 10 năm 1951, U-2513 bị đánh chìm như một tàu mục tiêu bởi tàu khu trục USS Robert A. Owens. Xác của U-2513 được phát hiện ở độ sâu 213 feet (65 m) ở 70 dặm về phía tây Key West, Florida. U-3008 cũng chung số phận tương tự chiếc U-2513. Nó cũng bị đánh chìm như một tàu mục tiêu trong hàng loạt các cuộc thử nghiệm phá dỡ của Hải quân Mỹ vào tháng 5 năm 1954. Xác của chiếc U-3008 đã được vớt lên và bán lại cho Công ty Sắt và Kim loại Loudes tại căn cứ hải quân Roosevelt Roads ở Puerto Rico vào năm 1955.

Hải quân Hoàng gia Anh
Sau khi chiến tranh kết thúc, Anh lấy chiếc U-3017 về sử dụng trong biên chế với tên gọi HMS N41 cho mục đích nghiên cứu. Vào tháng 11 năm 1949, Hải quân Hoàng gia Anh tháo dỡ con tàu này tại Newport, Wales. Tương tự Hoa Kỳ, Anh cũng sao chép một số yếu tố công nghệ từ chiếc U-3017 lên tàu ngầm lớp Porpoise (Porpoise-class) của Hải quân Hoàng gia Anh sau chiến tranh. Lớp Porpoise phục vụ trong biên chế của Hải quân Anh từ thập niên 1960 đến đầu thập niên 1980.

Hải quân Liên Xô
Sau khi chiến tranh kết thúc, Hải quân Liên Xô lấy 4 chiếc U-2529, U-3035, U-3041 và U-3515 về sử dụng trong biên chế với tên gọi lần lượt là B-27, B-28, B-29 và B-30 (về sau, chiếc B-30 được đổi tên thành B-100). Liên Xô dùng 4 chiếc tàu này chủ yếu cho mục đích nghiên cứu từ năm 1946 đến năm 1972. Cũng như Hoa Kỳ và Anh, Liên Xô cũng sao chép một số yếu tố công nghệ từ 4 chiếc Type XXI mà nước này lấy được từ Đức lên các thiết kế tàu ngầm: Proyekta 633 (Romeo-class), Proyekta 611 (Zulu-class) và Proyekta 613 (Whiskey-class).

Hải quân Pháp
Sau khi chiến tranh kết thúc, Hải quân Pháp đã lấy chiếc U-2518 về nước. Họ đưa nó vào sử dụng chính thức trong biên chế của mình từ ngày 13 tháng 2 năm 1946 với tên gọi mới là Roland Morillot. Chiếc Roland Morillot tham gia tích cực cùng Hải quân Pháp trong Cuộc khủng hoảng Kênh đào Suez (1956). Vào ngày 21 tháng 5 năm 1969, chiếc Roland Morillot bị Hải quân Pháp tháo dỡ. Cũng như Liên Xô, Anh và Hoa Kỳ, Pháp cũng sao chép thiết kế của Klasse XXI lên lớp tàu ngầm Narval (Narval-class) của nước này sau chiến tranh. Lớp Narval phục vụ trong biên chế của Hải quân Pháp từ năm 1958 đến năm 1992.

Hải quân Đức
Vào tháng 6 năm 1957, Hải quân Đức đã tiến hành trục vớt chiếc U-2540 rồi họ đại tu nó tại ụ tàu của công ty đóng tàu Howaldtswerke Werft ở Kiel. Vào ngày 1 tháng 9 năm 1960, Hải quân Đức chính thức đưa chiếc U-2540 vào sử dụng trong biên chế với tên gọi là Wilhelm Bauer. Chiếc tàu này hoạt động trong biên chế của Hải quân Đức với vai trò chính là tàu nghiên cứu. Từ tháng 5 năm 1970, nó cũng phục vụ các hoạt động dân sự và đóng vai trò làm tàu thử nghiệm các cải tiến kỹ thuật của tàu ngầm Type 206. Vào năm 1983, Hải quân Đức đã loại biên chiếc tàu này. Từ sau năm 1984, chiếc Wilhelm Bauer hoạt động như là một tàu bảo tàng đặt tại thành phố Bremerhaven (thuộc bang Bremen) và là chiếc tàu ngầm Type XXI cuối cùng còn sót lại sau chiến tranh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 U-Boot Type XXI in Detail
 Type XXI
 Type XXI

Klasse XXI
Tàu ngầm Đức
Lớp tàu ngầm


title: Hùng biện

text:
Khả năng hùng biện (tiếng Latin eloquentia) là năng lực diễn thuyết trước công chúng sao cho trôi chảy, sinh động, trang nhã và đầy sức thuyết phục, thể hiện  sức mạnh biểu cảm được bộc lộ qua vẻ đẹp của ngôn ngữ, nhờ đó mà thu hút và thuyết phục người nghe.

Khái niệm hùng biện xuất hiện từ thời Hy Lạp cổ đại, Calliope (một trong chín cô con gái của Thần vương Zeus và Mnemosyne) được xem là nữ thần thi ca truyền cảm hứng cho các thiên sử thi và khả năng hùng biện.

Tài hùng biện có gốc Latin loqu hoặc loc (nói), "hùng biện" là khả năng thấu hiểu và sử dụng ngôn ngữ sao cho tạo ra sức mạnh thuyết phục.

Tác giả Petrach (1304 - 1374), trong một công trình khảo cứu về cổ văn Hy Lạp-La Mã và thời kỳ Phục hưng Ý, đã tập chú vào ngôn ngữ và truyền thông học. Sau khi thông thạo một ngôn ngữ, bước kế tiếp của người theo đuổi môn học này là nhắm đến một "đẳng cấp hùng biện", nghĩa là có khả năng trình bày cách mạch lạc, hùng hồn và trang nhã những  ý tưởng và luận cứ sao cho thuyết phục người nghe tin tưởng vào quan điểm của mình. Petrach khuyến khích sinh viên học tập những tác giả cổ điển từ thuật dụng ngữ đến kỹ thuật kết hợp cách trình bày rõ ràng, chuẩn xác  với những tư tưởng đạo đức. Những nhà nhân văn thời kỳ phục hưng quan tâm đến mối  quan hệ hỗ tương giữa thuyết trình và các nguyên tắc chính trị, xem đó là công cụ hữu hiệu giúp trình bày và thuyết phục công chúng tin vào các khái niệm được lựa chọn. Trọng tâm của thuyết trình là trang nhã trong phong cách, súc tích và chuẩn xác trong ngôn từ, hợp lý và gây xúc cảm trong luận cứ.

Hùng biện chính trị

Một trong những chìa khóa dẫn đến thành công trong sự nghiệp chính trị của các chính khách là biết sử dụng thuật hùng biện. Marcus Antonius (83 TCN – 30 TCN), một tướng lĩnh và chính khách La Mã, đã đọc một trong những bài diễn văn đáng nhớ nhất trong lịch sử, được đưa vào vở kịch Julius Caesar của Shakespeare; Shakespeare đã sử dụng lời hiệu triệu của Antonius "Các bạn hữu, cư dân thành La Mã, và toàn thể đồng bào, xin hãy lắng nghe tôi".

Các chính khách đương đại từ hai phía đối nghịch nhau như Franklin D. Roosevelt, Winston Churchill, Joseph Stalin, Adolf Hitler, Joseph Goebbels, Benito Mussolini, và Francisco Franco đều tỏ ra thành thục khi sử dụng thuật hùng biện để gây hiệu ứng trong công luận và đã thành công trong nỗ lực lôi kéo cả thế giới tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai. Gần đây, Bill Clinton và Fidel Castro được xem là những chính trị gia có kỹ năng ngang hàng với những nhân vật kể trên trong thuật hùng biện.

Tài hùng biện là một sự kết hợp giữa khả năng thiên bẩm và sự rèn luyện để thông hiểu ngôn ngữ, nắm vững kiến thức chuyên môn và kiến thức tổng quát về triết học, luận lý học, cũng như khả năng kiến tạo một bố cục chặt chẽ và thuyết phục để trình bày quan điểm của mình.

Theo Oliver Goldsmith, "Thuật hùng biện chân chính không có nghĩa là trình bày những điều vĩ đại  theo phong cách hoành tráng, nhưng là nói về chúng cách đơn giản và dễ hiểu; nói chính xác, không hề có phong cách hoành tráng, bởi vì sự hoành tráng ẩn giấu ngay trong chính sự việc cần trình bày; và nếu không được như thế, thì chỉ còn là những lời huênh hoang, sáo rỗng mà không có tác dụng gì cả." (Về Thuật Hùng biện, 1759).

Xem thêm
Diễn thuyết trước công chúng
Tu từ học
Polyhymnia

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Figures of Speech
 Abraham Lincoln's Lost Speech
http://www.historyplace.com/speeches/

Diễn văn


title: Acanthoscelides oblongoguttatus

text:
Acanthoscelides oblongoguttatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

O


title: Gnophomyia dictena

text:
Gnophomyia dictena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ashmeadiella parkinsoniae

text:
Ashmeadiella parkinsoniae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Parker mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Ashmeadiella
Động vật được mô tả năm 1977


title: 501

text:
Năm 501 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 501


title: Medusa

text:
Trong thần thoại Hy Lạp và thần thoại La Mã, Medusa là một con quỷ trong ba chị em quỷ có tên chung đó là Gorgon gồm Stheno, Euryale và Medusa. Trong số ba chị em lũ quỷ này thì Medusa là con quỷ hung dữ nhất và cũng là con quỷ trẻ nhất, có thể đánh chết được, còn hai con kia thì bất tử. Chúng là con gái của Phorkix, cháu của Pontos và Gaia (Terra của Thần thoại La Mã), chắt của Chaos.

Medusa trong thần thoại Hy Lạp
Trong phiên bản truyền thuyết cuối cùng viết về Medusa, viết bởi nhà thơ người La Mã Ovid (Metamorphoses 4.770). Trước kia Medusa đã từng là một người phụ nữ xinh đẹp, có mái tóc bồng bềnh cực kỳ quyến rũ. Sắc đẹp của Medusa đã thu hút Poseidon. Khi bị Poseidon theo đuổi, Medusa chạy đến đền thờ Athena và nghĩ rằng nữ thần sẽ bảo vệ cô, nhưng chẳng có gì xảy ra cả và Poseidon đã cưỡng hiếp cô ngay trong đền thờ của nữ thần (các dị bản khác thì cho là Medusa tự nguyện, Poseidon và Medusa đã đến đền thờ Athena để ân ái, khiến Athena tức giận). Cô ta cầu xin Athena nhưng nữ thần chẳng làm gì cả. Và để chắc chắn không có chuyện như vậy nữa, Athena biến cô thành một nữ quỷ với một cái nhìn có thể biến tất cả các sinh vật sống thành đá và biến mái tóc tuyệt đẹp của Medusa thành rắn. Tay của Medusa làm bằng đồng, móng sắc hơn dao. Mặt của cô có nhiều phần vẩy giống như rắn(Có dị bản cho rằng nhan sắc của Medusa không hề thay đổi, chỉ có tóc biến thành rắn và ánh mắt biến người thành đá). Xét trên phương diện khuôn mặt thì Medusa vẫn là người khá xinh đẹp. Medusa trở thành nữ quỷ khủng khiếp nhất, chẳng còn ai dám đến gần Medusa. Tuy vậy Medusa không bao giờ làm hại phụ nữ.

Cái chết của Medusa (trong thần thoại Hy Lạp)

Hầu hết các phiên bản, Medusa bị giết bởi người anh hùng Perseus, con của Thần Zeus. Trong cuộc chinh phục của mình, Perseus được các vị thần ban tặng: tấm khiên của Athena giúp Perseus nhìn được Medusa mà không bị hóa đá, Đôi dép có cánh của Hermes, một thanh kiếm từ Hephaestus và mũ tàng hình từ Hades. Medusa là người duy nhất trong ba con quỷ Gorgon không bất tử, vì vậy Perseus có thể giết chết Medusa bằng cách nhìn hình ảnh phản chiếu qua tấm khiên của Athena. Lúc đó, Medusa đang mang thai con của Poseidon. Khi Perseus chặt đầu Medusa, một con ngựa có cánh (Pegasus) và chiến binh vàng (Chrysaor) bay ra từ cổ Medusa. Hạ được Medusa, Perseus lập được một chiến công lớn, mở đầu cho sự nghiệp anh hùng của mình. Perseus sử dụng đầu Medusa như một thứ vũ khí trước khi trả lại cho Athena. Athena gắn đầu Medusa lên tấm khiên của mình.

Medusa trong nghệ thuật
Từ xa xưa, Medusa đã là nguồn cảm hứng trong các tác phẩm nghệ thuật. Trong đó có thể thấy:
- Hình ảnh Medusa trên ngực áo giáp của Alexander Đại đế
- Medusa trên các cột của Thánh đường Basilica ở Constantinople.
- Tác phẩm Medusa (trên vải dầu) của Leonardo da Vinci.
Thời hiện đại, Medusa xuất hiện trên lá cờ của Sicily, huy hiệu của Dohalice, Cộng hòa Séc, biểu tượng của hãng thời trang Versace.
Medusa còn là biểu tượng của phong trào nữ quyền thế kỉ 20.

Nhiều ý kiến mang tính chỉ trích, coi khinh xung quanh nữ quỷ này, nhưng cũng có người theo chủ nghĩa lãng mạn lên tiếng bảo vệ cho Medusa, người phụ nữ có cả sắc đẹp lẫn sự đáng sợ. Medusa giống như là một biểu tượng cho sự phẫn nộ của người phụ nữ.

Truyền thuyết Medusa (trong thần thoại La Mã)

Medusa - (Nữ thần tóc rắn - tên sau này) vô cùng xinh đẹp với mái tóc bồng bềnh màu hoàng kim khiến ai cũng muốn ngắm nhìn, khác với hai người chị Stheno và Euryale có một búi rắn trên đầu, những cái răng nanh như của lợn rừng và đôi bàn tay bằng thiếc. Hai cô chị được bất tử còn Medusa thì không cô có thể già đi và chết giống con người. Vì vậy, Medusa thường bị cười nhạo là á thần - kẻ có dòng máu không thuần khiết. Medusa rất yêu quý loài người và không cho rằng con người là một giống loài thấp kém mà còn nghĩ rằng con người rất thú vị. Medusa rất thích âm điệu tiếng đàn lyre nó tuy trầm buồn nhưng ẩn bên trong tiếng đàn ấy là một sự tự do mà không cần phải gò bó bởi bất kỳ thế lực nào. Medusa không cần quyền năng, không cần bất tử chỉ cần một người có thể yêu cô để khi nhìn vào mắt người ấy nàng thấy được hình bóng của mình. Medusa rất hâm mộ Euridice vì đã tìm được một người yêu chân thành - Orpheus đã không ngại tìm xuống tận địa phủ để tìm Euridice, không những thế còn thuyết phục Pluto - vị vua của địa ngục nhưng đến cuối cùng họ vẫn không thể ở bên nhau.

Từ bỏ thân phận của một Gorgon, Medusa trở thành nữ tu của đền thờ Minerva mặc sự đố kỵ và khinh miệt của hai cô chị. Thật ra Medusa khá đắn đo khi lựa chọn giữa Minerva và Diana, vì hai nữ thần này đều là người mà cô tôn trọng nhất. Minerva nổi danh là nữ thần thông tuệ, luôn mang lại chiến thắng cho những trận chiến chính nghĩa, còn Diana là nữ thần của lòng can đảm. Tuy nhiên những người đi theo Diana đều phải giữ lời thề trinh nữ của mình và không được phạm phải. Còn Medusa nàng thì vẫn luôn mong ước sẽ có một tình yêu khắc cốt ghi tâm như Orpheus đối với Euridice. Vì lẽ đó nàng đã chọn phụng thờ cho nữ thần Minerva quyền uy và trí tuệ.

Medusa đã dự liệu được điều tồi tệ nhất sẽ đến với mình nếu vẫn cố chấp trở thành người giữ đền của Minerva. Tuy nhiên nàng vẫn tự nguyện, vì không muốn trở thành một Gorgon mà ai cũng phải sợ hãi. Nàng muốn gần gũi con người, muốn được nghe những chia sẻ buồn vui của họ. cô luôn cảm thấy vui khi nghe lời cầu nguyện, tâm sự của con người, những tiếng lòng thật sự của con người không thể giãi bày cùng ai, họ chỉ còn biết trông cậy vào vị thần tối cao mà họ vẫn luôn tin tưởng sẽ rủ lòng thương mà cứu vớt cho những bi ai của cuộc đời. Medusa thường gảy lên một khúc nhạc với cây đàn lyre của mình như an ủi phần nào cho tâm hồn của họ. Khúc nhạc của nàng dường như tiếp thêm sức mạnh cho họ nên đền thờ Minerva ngày càng đông những tín đồ sùng bái. Họ đến không những để cầu nguyện mà còn muốn được nghe vị nữ tu xinh đẹp kia đàn lên một âm khúc dịu dàng.

Nhưng Medusa không ngờ rằng sự lựa chọn này của nàng sẽ đem lại tuyệt vọng cho chính mình đến như thế nào. Trong một lần nghe tiếng đàn của Medusa một tín đồ không ngăn được cảm xúc của mình nên thốt ra lời khen ngợi “"Medusa! Nàng còn xinh đẹp và dịu dàng hơn cả nữ thần Minerva nữa", như được mở lối, những tín đồ phía sau cũng không hết tiếng khen ngợi, ngoài ra họ còn dành cho nàng ánh mắt kính ngưỡng hơn là đối với vị nữ thần trên cao kia nữa.

Medusa vẫn can ngăn những lời khen ngợi của các tín đồ vì cho rằng điều này sẽ xúc phạm đến nữ thần nhưng thật ra trong thâm tâm nàng rất hạnh phúc, vì cuối cùng con người cũng đã chấp nhận một Gorgon như nàng. Và cứ như thế tin đồn ngày càng vang xa, những tín đồ của đền thờ Minerva ngày một đông, tuy nhiên mục đích của họ không còn như lúc trước chỉ đơn thuần là đến cầu nguyện nữ thần ban phúc.

Những lời khen ngợi vô tình mang hàm ý so sánh với nữ thần Minerva của những tín đồ không may đã lọt đến tai vị nữ thần quyền uy. [[Minerva]] khá tức giận vì những tín đồ của mình đã không còn sùng bái, đã vậy còn rêu rao cái tốt đẹp của Gorgon xấu xí nhưng Minerva không thể trừng phạt Medusa bằng lý do đó sẽ khiến những tín đồ kia mất lòng tin nơi thần linh, còn nếu buông tha Medusa thì chẳng còn mặt mũi khi đối diện với các vị thần khác. Những ánh mắt mang dáng vẻ cợt nhả cùng khinh thường của những vị thần khác làm Minerva thấy khó chịu. Minerva nổi tiếng là vị thần có trí tuệ siêu việt được nhiều tín đồ sùng bái mà nay lại bị đánh bại bởi một Gorgon, nỗi nhục này làm sao nàng có thể nuốt trôi, Minerva càng tỏ ra căm tức Medusa và thề với lòng rằng sẽ bắt Medusa gánh chịu nỗi nhục này gấp vạn lần.

Minerva sai bảo Medusa đến bờ sông để lấy nước, cô vui vẻ làm theo sự sai bảo của nữ thần mà không hề có ý nghi ngờ nào. Medusa nàng đã rất nhanh ra tới bờ sông và lấy đầy bình nước mà nữ thần Minerva giao phó.Với vẻ rạng rỡ và xinh đẹp Medusa lọt vào mắt xanh của Neptune - vị thần tối cao thống trị biển cả.

Neptune nhận được lời mời của Minerva để giải quyết tranh chấp, khá tức giận vụ việc nên Neptune không để ý đến âm mưu của Minerva. Neptune tới từ sớm để đợi, nhưng Minerva không xuất hiện Neptune rất tức giận vì đã bị Minerva lừa dối, sợ nếu điều này truyền đến tai chư thần sẽ trở thành một trò cười. Trông thấy Medusa xuất hiện, Neptune định trút giận bằng cách làm phép tạo ra một cơn sóng để trêu đùa nữ tu của Minerva nhưng lại bị nàng thu hút không rời mắt. Neptune tiến lại gần và tự xưng mình là Neptune vĩ đại làm Medusa hốt hoảng, tỏ vẻ nghi hoặc mặc cho Neptune cố giải thích. Medusa nhìn bộ dạng khẩn thiết, thầm nghĩ nếu thật sự là Neptune thì vị thần này khá thú vị vì chẳng có một vị thần nào lại cố giải thích hiểu lầm với một người xa lạ. Medusa tạm tin tưỏng Neptune, rồi cáo biệt thần ra về với nụ cười rạng rỡ trên môi,

Từ lúc gặp và đem lòng yêu Medusa, Neptune không ngừng suy nghĩ về nàng, vì quá nhớ thương Medusa thần giả dạng thành một tín đồ trà trộm vào đền thờ Minerva, ngỏ lời yêu và cùng Medusa ân ái. Việc Neptune và Medusa đã truyền tới tai các vị thần. Thần Jupiter  - người đầu tiên đứng ra can ngăn cho rằng Neptune không thể ngang hàng với Gorgon thấp kém như vậy là điều sỉ nhục và Medusa sẽ bị các chư thần với ánh mắt khinh miệt và phỉ báng.

Minerva đề nghị không cần lập Medusa làm nữ hoàng thì sẽ chẳng ai quan tâm đến việc Neptune có bao nhiêu thê thiếp nhưng nếu Neptune không lập nữ hoàng trước mà lại lập thê thiếp thì cũng không tránh được lời dị nghị vì Minerva đã nghĩ ra một kế sách vẹn toàn là lập Nữ thần biển Salacia làm nữ hoàng rồi lấy thêm Medusa để vẹn cả đôi đường, bí mật này Minerva yêu cầu Jupiter và Neptune kể cả Medusa cho đến khi hôn lễ của hoàn tất thì mới có thể giải thích tất cả với Medusa, phần khác Minerva sẽ dùng thần giao cách cảm để báo mộng – đây là cách thức liên lạc giữa chư thần và người gác đền.

Ngày đại hôn của Neptune và nữ thần biển Salacia cũng là lúc Minerva trừng phạt Medusa, quỳ giữa thần điện ngước đôi mắt đẫm lệ nhìn Minerva, Medusa nức nở giãi bày với Minerva về sự kính ngưỡng, sùng bái thần cũng như cô chưa hề có ý nghĩ sẽ vượt qua hay phản bội thần mong thần suy xét. Cô không mong thần sẽ tha tội vì đã dối gạt, nhưng chỉ cầu xin thần sẽ chừa cho nàng một con đường để sinh tồn. Đáp lại những lời khẩn khoản, van nài ấy là một giọng điệu lạnh lùng, khinh miệt về thân phận của Medusa, Minerva cho rằng Medusa đang ảo tưởng với Neptune vì cô chỉ là một Gorgon xấu xí, còn Neptune hắn lại là một vị thần tối cao, tỉnh dậy đi vì Neptune đang tay trong tay với Salacia xinh đẹp trong ngày đại hôn, xung quanh là những lời chúc phúc của các chư thần, Medusa ngươi xứng đáng sao?

Quá tuyệt vọng, Medusa hỏi Minerva về nơi mà cô thuộc về? Minerva trả lời là bất cứ nơi nào rừng sâu, hang động nhưng tuyệt đối không phải nơi này và đã đến lúc mọi thứ phải trở về với trật tự ban đầu của nó, Minerva không ban cho Medusa cái chết để kết thúc đi cái sinh mệnh hữu hạn của cô mà biến Medusa thành Gorgon với hàng trăm con rắn độc lúc nhúc trên đầu, móng tay cũng dài và cứng hơn, làn da đầy những vẩy sừng khiến Medusa sống không bằng chết. Không những thế, Minerva còn loan tin cho loài người để bọn họ tìm đến Medusa tiêu diệt một quái vật. Minerva thừa biết Medusa sẽ không làm hại họ, nên cô ta mới đặc biệt "ban tặng" thêm một khả năng phi thường khác cho nàng, để khiến những ai khi nhìn vào mắt nàng đều sẽ trở thành một bức điêu khắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Theoi Project, Medousa & the Gorgones References to Medusa and her sisters in classical literature and art
 "Medusa in Myth and Literary History" - English.uiuc.edu
 On the Medusa of Leonardo Da Vinci in the Florentine Gallery, by Percy Bysshe Shelley
 Ancient coins depicting Medusa

Tôn giáo Hy Lạp cổ đại
Quái nhân
Văn học Hy Lạp cổ đại
Quái vật thần thoại
Thần thoại Hy Lạp


title: Kim Hyung-jun

text:
Kim Hyung Joon hay Gim Hyeong-jun (sinh ngày 3 tháng 8 năm 1987) là một nam ca sĩ Hàn Quốc và là thành viên nhỏ tuổi nhất của nhóm nhạc SS501.

Đơn ca
 Impossible Goodbye (Sayonara Ga Dekinai) ('Kokoro' 8/2007)
 I Am ('U R Man' 11/2008)
 Hey G (SS501 Solo Collection 2009)
 Girl (Album solo 1st 2011)
 OH!AH! (Album solo 1st 2011)
 Heaven (Album solo 1st 2011)
 Do you other women (Album solo 1st 2011)
 Always Love You (Single 2014)

Album đơn
 Men From Mars, Woman From Venus Feat Miso (9/4/2009)
 Girls (2011) - đứng đầu bảng xếp hạng Henteo.
 My Girl (2011)
 Kim Hyung Joon Special Edition (2011)
 Escape (2012)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 SS501's official site

Sinh năm 1987
Nam ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nam thần tượng Hàn Quốc
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Người Seoul