title: Wilhelm List

text:
Siegmund Wilhelm List (14 tháng 5 năm 1880 – 17 tháng 8 năm 1971) là một trong số các thống chế của quân đội Đức Quốc xã trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông từng tham gia chiến đấu tại Ba Lan, Pháp, vùng Balkan và chiến trường Xô-Đức. Sau chiến tranh, ông bị quân Đồng Minh bắt và bị kết án là tội phạm chiến tranh. Năm 1952 ông được thả ra và mất vào năm 1971.

Cuộc đời

Trước và trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
List sinh tại Oberkirchberg gần Ulm, Württemberg, Đức năm 1880 và đến năm 18 tuổi (1898), ông gia nhập quân đội bang Baravia. Năm 1900, ông được phong hàm trung úy và đến năm 1913 là đại úy. Khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, ông đóng vai trò là sĩ quan tham mưu của quân đoàn II Baravia và vào tháng 1 1918 khi chiến tranh gần kết thúc ông được phong hàm thiếu tá.

Giai đoạn giữa hai cuộc chiến
Sau chiến tranh, List tiếp tục phục vụ cho lực lượng Reichswehr (lực lượng vũ trang của Đức từ 1919 đến 1935). Trong thời gian này List được thăng hàm nhanh chóng. Ông được phong hàm đại tá năm 1927, thiếu tướng năm 1930 và trung tướng năm 1932. Năm 1930, ông còn là hiệu trưởng trường huấn luyện bộ binh ở Dresden. Năm 1938 sau khi Đức Quốc xã sáp nhập lãnh thổ Áo vào Đức, List lúc đó là chỉ huy quân đoàn 4 được giao nhiệm vụ sáp nhập lực lượng quân sự Bundesheer của Áo vào lực lượng vũ trang Đức Quốc xã Wehrmacht.

Chiến tranh thế giới thứ hai
Trong cuộc xâm lược Ba Lan do Đức Quốc xã tiến hành vào tháng 9 năm 1939, List được giao nhiệm vụ chỉ huy tập đoàn quân 14 đóng tại biên giới phía nam Ba Lan, vượt Kraków, tấn công quân Ba Lan tại dãy Karpat. Nhiệm vụ chính của List vẫn là tiến vào Warszawa. Ngày 17 tháng 9 năm 1939, List đã hoàn thành nhiệm vụ khi phối hợp được với hướng tiến của quân đoàn xe tăng XIX của tướng Heinz Guderian tại Brest-Litovsk. Ngày 30 tháng 9, ông được trao tặng huân chương Thập tự Sắt vì thành tích chiến đấu xuất sắc.

Đầu năm 1940, List lại tiếp tục thành công ở trận chiến nước Pháp khi dẫn tập đoàn quân 12 chọc thủng thành công phòng tuyến Maginot. Ngày 19 tháng 7 năm 1940, List được phong hàm thống chế sau những thắng lợi trên. Khi Chiến dịch Barbarossa xâm lược Liên Xô chuẩn bị được thực hiện, Đức tranh thủ lôi kéo thêm các nước gia nhập phe Trục. Thống chế List đã được giao nhiệm vụ đàm phán với ban tham mưu quân đội Bulgaria và một điều khoản mật đã được ký kết qua đó quân đội Đức được tự do hành quân qua lãnh thổ Bulgaria. Ngày 28 tháng 2 năm 1941, quân Đức tràn vào Bulgaria, thiết lập các vị trí quân sự và ngày hôm sau Bulgaria chính thức gia nhập phe Trục.

Tháng 4 năm 1941, List tham gia vào các cuộc xâm lược Nam Tư và Hy Lạp của quân đội Đức với binh đoàn 12 do ông chỉ huy bao gồm 4 sư đoàn thiết giáp và 11 sư đoàn cơ giới. Ngày 13 tháng 4 năm 1941, Beograd, thủ đô của Nam Tư, đã bị quân Đức chiếm và đến ngày 27 tháng 4 là Athena, thủ đô của Hy Lạp. Các cuộc giao tranh tại khu vực Balkan chỉ kết thúc khi quân đội Anh rút lui hoàn toàn vào ngày 28 tháng 4 năm 1941 và kết quả là toàn bộ khu vực Balkan rơi vào tay Đức Quốc xã. Hitler đã ra lệnh List ký vào văn kiện đầu hàng của Hi Lạp khi chưa có sự tham gia của đại diện Ý. Do sự phản đối của nhà độc tài Ý Benito Mussolini, Hitler sau đó đã cử Alfred Jodl đến ký văn bản đầu hàng chính thức khi có sự tham gia của đại diện Ý.

Sau chiến dịch Balkan, List được giao nhiệm vụ hoạt động tại Serbia và Hy Lạp. Đầu năm 1942, List nhận lệnh từ Hitler đi thị sát Na Uy để đề phòng một cuộc đổ bộ của quân Anh vào vùng bờ biển phía tây nước này.

Đầu tháng 6 năm 1942, List được điều đến mặt trận Xô-Đức chỉ huy "cụm tập đoàn quân A", một cụm tập đoàn quân thành lập từ tập đoàn quân phía nam tham gia Chiến dịch Kavkaz bao gồm tập đoàn quân xe tăng số 1, số 4 và hai tập đoàn quân dã chiến của Đức số 11 và 17, tập đoàn quân số 8 của Ý. Nhiệm vụ của ông là dùng Rostov làm bàn đạp, vượt qua dãy Kavkaz để tiến chiếm Baku, cắt nguồn năng lượng phục vụ chiến tranh của Liên Xô. Quân Đức sau những thắng lợi ban đầu tại vùng đồng bằng, khi bắt đầu tiếp cận dãy núi lớn Caucasus đã mất đà tiến công, dần dần bế tắc trên hướng chính và bị chặn lại tại tuyến sông Terech và các đèo ngang của dãy Kavkaz. Nguyên nhân chính là do thiếu sự tiếp tế xăng dầu cần thiết cũng như hiệu quả của các đơn vị thiết giáp Đức giảm xuống đáng kể trước các dãy núi. Về thực chất chiếm Kavkaz là nhiệm vụ còn quá cao đối với Bộ tổng tư lệnh tối cao của Hitler.

Vào cuối tháng 8, cuộc tiến công của cụm tập đoàn quân A xem như đã kết thúc. Lực lượng viện trợ của người Nga đã đến và càng củng cố thêm sức mạnh. Ngoài ra, lực lượng không quân Đức yểm trợ của cụm tập đoàn quân này đã theo lệnh tiến về phía Bắc giúp đỡ tập đoàn quân số 6 của thống chế Friedrich Paulus đang ở Stalingrad. Hitler vô cùng tức giận trước thất bại này và khi List đề nghị di chuyển một số mũi xung kích đã trở nên sa lầy sang nơi khác đồng thời chuyển quân dự bị từ mặt trận để tăng cường tấn công các vị trí của quân Nga, Hitler đã cách chức List vào ngày 9 tháng 9. List trở về nhà trong thời gian còn lại của cuộc chiến và không còn được trao bất cứ nhiệm vụ nào nữa.

Cuối đời
Sau chiến tranh, List bị quân Đồng Minh bắt giữ. Năm 1947, ông và 11 sĩ quan cấp dưới bị đưa ra tòa án binh của Mỹ xét xử vì bị cáo buộc phạm tội ác chiến tranh ở vùng Balkan, Hy Lạp, Albania, Nam Tư và Na Uy. Ông bị kết án tù chung thân và bắt đầu thi hành án từ tháng 2 năm 1948. Tháng 12 năm 1952, ông được trả tự do vì lý do sức khỏe. Ông mất vào ngày 17 tháng 8 năm 1971, thọ 91 tuổi.

Chú thích

Tham khảo

Hayward, Joel S. A. Stopped At Stalingrad. University Press of Kansas; Lawrence: 1998. ISBN 978-0-7006-1146-1

Sinh năm 1880
Mất năm 1971
Thống chế Lục quân Đức Quốc Xã
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Thành viên Đảng Quốc Xã bị kết án gây tội ác chiến tranh


title: Granulifusus amoenus

text:
Granulifusus amoenus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Granulifusus


title: Hondouville

text:
Hondouville  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Nakhon Chai Si (huyện)

text:
Nakhon Chai Si () là một huyện (amphoe) của tỉnh Nakhon Pathom, miền trung Thái Lan.

Sử Việt thế kỷ 19 gọi thị trấn này là Lục Khôn Sai Sĩ.

Lịch sử
It được thành lập dưới thời trị vì của vua Maha Chakkraphat của vương quốc Ayutthaya.
Khi vua Chulalongkorn lập Monthon trong đợt cải cách hành chính thesaphiban, Mueang Nakhon Chai Si là thủ phủ của Monthon Nakhon Chai Si. Sau này, chính phủ Thái Lan đã bỏ hệ thống này, Mueang Nakhon Chai Si đã bị hạ cấp xuống thành một huyện của Nakhon Pathom.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Bang Len, Phutthamonthon, Sam Phran, Mueang Nakhon Pathom và Don Tum.

Nguồn nước chính là sông Tha Chin, có tên sông Nakhon Chai Si đọan qua huyện này.

Hành chính
Huyện này được chia thành 24 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 108 làng (muban). Both Nakhon Chai Si và Huai Phlu là thị trấn (thesaban tambon). Mỗi tambon do một Tổ chức hành chính tambon quản lý.

Tham khảo

Nakhon Chai Si


title: (37837) 1998 CA2

text:
{{DISPLAYTITLE:(37837) 1998 CA2}}

(37837) 1998 CA2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 9 tháng 2 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 37001–38000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Körbelitz

text:
Körbelitz là một đô thị thuộc huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Körbelitz có diện tích 17 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 481 người.

Tham khảo


title: 806 Gyldenia

text:
806 Gyldenia

806 Gyldenia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 18.4.1915 ở Heidelberg và được đặt theo tên Hugo Gyldén, nhà thiên văn học người Thụy Điển-Phần Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1915
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Neobatrachus wilsmorei

text:
The Goldfield's Bull Frog hoặc Wilsmore's Frog (Neobatrachus wilsmorei) là một loài ếch trong họ Myobatrachidae. Chúng là loài đặc hữu của Úc.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ôn đới, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đầm nước ngọt có nước theo mùa, sa mạc nóng, và sa mạc ôn đới.

Tham khảo

 Hero, J.-M., Horner, P. & Roberts, D. 2004. Neobatrachus wilsmorei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Neobatrachus
Động vật lưỡng cư Tây Úc


title: Allomatus wilsoni

text:
Allomatus wilsoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Mouchamps miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Allomatus


title: Danh sách công ty đa quốc gia

text:
Tham khảo

Danh sách công ty


title: Rophites anatolicus

text:
Rophites anatolicus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schwammberger mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Rophites
Động vật được mô tả năm 1975


title: Cameraria fasciella

text:
Cameraria fasciella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Kentucky và Ohio).

Sải cánh dài 6–7 mm.

Ấu trùng ăn Quercus species, bao gồm Quercus tinctoria và Quercus velutina. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Cameraria
Bướm đêm Bắc Mỹ


title: Phyllocnistis aurilinea

text:
Phyllocnistis aurilinea là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, known from Colombia. Ấu trùng ăn Macleania rupestris và Cissampelos rhombifolia.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis
Động vật đặc hữu Colombia


title: Phương Đình

text:
Phương Đình là tên một xã của huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội, Việt Nam. Xã Phương Đình có các làng Phương Mạc, Ích Vịnh, La Thạch, Cổ Thượng, Cổ Hạ, Trại Cổ Ngõa, Địch Trung, Địch Thượng,Địch Đình,va Địch Trong. Các làng nằm bên dòng sông Đáy gồm có Phương Mạc, La Thạch, và Địch Thượng.

Tham khảo

Gồm 10 thôn: Phương mạc, ích vịnh, la thach,địch trung, địch đình, địch trong, địch thượng, thón


title: Diaphaenidea variabilis

text:
Diaphaenidea variabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Diaphaenidea


title: Drapetes argenteopilosus

text:
Drapetes argenteopilosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: Elixoia

text:
Elixoia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Elixoia
Erebidae


title: Saint-Didier-sur-Doulon

text:
Saint-Didier-sur-Doulon là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 545 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 222 người.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintdidiersurdoulon


title: Danh sách nước tham gia Công ước loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ

text:
Danh sách các nước tham gia Công ước loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ gồm các nước ký kết và phê chuẩn hoặc tham gia Công ước này. Ngày 18.12.1979 Công ước này được mở cho các bên ký kết. Thụy Điển là nước ký kết đầu tiên vào ngày 2.7.1980. Công ước bắt đầu có hiệu lực và chấm dứt việc ký kết từ ngày 3.9.1981 khi có 20 nước phê chuẩn. Từ đó, các nước chưa ký Công ước này nay chỉ có thể tham gia Công ước. Văn kiện phê chuẩn, tham gia hoặc thừa kế được nộp cho Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc.

Tới tháng 5 năm 2009, đã có 186 nước phê chuẩn hoặc tham gia Công ước này, gần đây nhất là Qatar tham gia ngày 29.4.2009. Ngoài ra, Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất đã ký nhưng chưa phê chuẩn Công ước. Cộng hòa Trung Hoa (Đài Loan) cũng đã phê chuẩn Công ước trong cơ quan lập pháp của mình, nhưng chưa được Liên Hợp Quốc công nhận, nên chỉ là một bên tham gia Công ước không chính thức.

Các nước phê chuẩn hoặc tham gia

Nước chưa được công nhận nhưng tuân theo Công ước

Nước ký nhưng chưa phê chuẩn

Các nước không ký

Tham khảo

Văn kiện nữ quyền
Nữ giới


title: Pachybrachis petitpierrei

text:
Pachybrachis petitpierrei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Tầng Bashkiria

text:
Tầng Bashkiria là tầng động vật đầu tiên trong số bốn tầng của thế Pennsylvania trong kỷ Than Đá. Nó kéo dài từ khoảng 318,1±1,3 triệu năm trước (Ma) tới 311,7±1,1 Ma. Đứng trước nó là tầng Serpukhov và đứng sau nó là tầng Moskva. Tên gọi của tầng này được đặt theo tên gọi cũ của Cộng hòa Bashkortostan thuộc Liên bang Nga là Bashkiria (Башкирия).

GSSP chính thức của ICS nằm tại hẻm núi Arrow, Nevada, Hoa Kỳ. Mốc đánh dấu sự bắt đầu của tầng này là thời điểm xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp Declinognathodus nodiliferus. Mốc đánh dấu sự kết thúc của tầng này vẫn chưa được quyết định nhưng một số nhà địa chất coi đó là thời điểm xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón có danh pháp Declinognathodus donetzianus và/hoặc Idiognathoides postsulcatus và loài trùng thoi có danh pháp Aljutovella aljutovica (thuộc bộ Trùng thoi (Fusulinida), ngành Trùng lỗ (Foraminifera)).

Tham khảo

Kỷ Than đá


title: Eupetersia lettowvorbecki

text:
Eupetersia lettowvorbecki là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Eupetersia
Động vật được mô tả năm 1928


title: West Point, Mississippi

text:
West Point là một thành phố thuộc quận Clay, tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 11 307 người.

Dân số
Dân số năm 2000: 12 145 người.
Dân số năm 2010: 11 307 người.

Tham khảo

Xem thêm
American Finder

Thành phố của Mississippi
Quận Clay, Mississippi


title: Geranomyia rabula

text:
Geranomyia rabula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Phyllobrotica adusta

text:
Phyllobrotica adusta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Creutzer miêu tả khoa học năm 1799.

Chú thích

Tham khảo

Phyllobrotica


title: 11481 Znannya

text:
11481 Znannya (1987 WO1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 11 năm 1987 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11481 Znannya

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: (9558) 1986 QB3

text:
{{DISPLAYTITLE:(9558) 1986 QB3}}

(9558) 1986 QB3 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 29 tháng 8 năm 1986.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Inquisitor carmen

text:
Inquisitor carmen là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Homoschema lineatum

text:
Homoschema lineatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blanco & Duckett miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Homoschema


title: Rissoa splendida

text:
Rissoa splendida là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Rissoa


title: Davorlim

text:
Davorlim là một thị trấn thống kê (census town) của quận South Goa thuộc bang Goa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Davorlim có dân số 10.923 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Davorlim có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Davorlim, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Goa


title: Ecnomus leonus

text:
Ecnomus leonus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Acalyptris clinomochla

text:
Acalyptris clinomochla là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Edward Meyrick năm 1934. Nó được tìm thấy ở Bombay, Ấn Độ và Sri Lanka. Ấu trùng ăn Bridelia retusa.

Tham khảo

Acalyptris


title: Bulbophyllum regnellii

text:
Bulbophyllum regnellii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

Liên kết ngoài

regnellii]]

R


title: Montanaro

text:
Montanaro là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 20 km về phía đông bắc của Torino. Vào 31 December 2007, đô thị này có dân số 5.482 người và diện tích là 20,8 km².

Montanaro giáp các đô thị: Caluso, Foglizzo, San Benigno Canavese, và Chivasso.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Symmiges

text:
Symmiges là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Aeolus pyroplabtus

text:
Aeolus pyroplabtus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Berg miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Lirularia canaliculata

text:
Lirularia canaliculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae.

Miêu tả
Chiều cao của chiếc vỏ nhỏ của nó là 3 mm. Nó có rốn rộng, hình lăng trụ đẹp mắt. Các chóp là hình nón lõm xuống. Nó có năm đường xoắn, hai đường đầu nhẵn, phần còn lại có rãnh xoắn ốc và phía dưới các đường khâu kênh bằng một loạt các nốt sần màu trắng, ở đây và phần đó được đánh dấu bằng màu nâu. Phần thân được bao bọc bởi những đốm màu hạt dẻ. Phần gốc của vỏ chứa một múi màu nâu tím. Rốn là phối cảnh, được kết bởi một sợi dây hơi củ. Khẩu độ là hình bán nguyệt.

Phân bố
Lirularia được phân bố ở Đại Tây Dương, ngoài khơi Guinea Xích đạo và Angola.

Chú thích

Tham khảo

Lirularia


title: Potamophylax carpathicus

text:
Potamophylax carpathicus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Potamophylax


title: Monolepta laboissierei

text:
Monolepta laboissierei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wagner miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Bissetia (bướm đêm)

text:
Bissetia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Species
Bissetia leucomeralis (Hampson, 1919)
Bissetia poliella (Hampson, 1919)
Bissetia steniellus (Hampson, 1899)
Bissetia subfumalis (Hampson, 1896)
Bissetia tauromma (Kapur, 1950)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Crambinae


title: Smiliceroides

text:
Smiliceroides là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1906 bởi Schwarz.

Các loài
Chi này có các loài:
 Smiliceroides quadrilineatus (Schwarz, 1900)

Chú thích

Tham khảo

Pomachiliini


title: Beauvilliers, Loir-et-Cher

text:
Beauvilliers là một xã của tỉnh Loir-et-Cher, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: 6913 Yukawa

text:
6913 Yukawa (1991 UT3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 10 năm 1991 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6913 Yukawa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Alexa Internet

text:
Alexa Internet, Inc là một công ty chi nhánh của Amazon.com, được biết đến với trang cung cấp thông tin về lưu lượng truy cập đến các website khác. Hiện nay Alexa là trang web uy tín nhất trong việc thống kê và thông tin về lưu lượng truy cập website hiện nay. Vào tháng 12 năm 2021, Amazon thông báo rằng họ sẽ đóng cửa Alexa và dịch vụ sẽ ngừng hoạt động kể từ ngày 1 tháng 5 năm 2022.

Lịch sử
Alexa Internet được Brewster Kahle và Bruce Gilliat thành lập năm 1996. Công ty sử dụng một thanh công cụ (toolbar) cho người dùng Internet. Dựa trên các thông tin về lưu lượng truy cập của các công cụ gửi về, Alexa ranking cung cấp cho mỗi trang web thông tin về lượng truy cập, mức độ truy cập thường xuyên, các liên kết đến trang web... và các thông tin được cập nhật.

Năm 1999, Alexa đã được Amazon.com mua lại với giá 250 triệu đô la Mỹ bằng chứng khoán.

Tháng 7 năm 2008, Alexa tuyên bố thay đổi cách thức xếp hạng website toàn cầu, căn cứ vào nhiều nguồn hơn để cách xếp hạng được chính xác hơn.

Xếp hạng lưu lượng truy cập Alexa
Một số liệu chính được công bố từ phân tích Internet Alexa là Xếp hạng lưu lượng truy cập Alexa còn được gọi đơn giản là Xếp hạng Alexa. Nó cũng được gọi là Xếp hạng toàn cầu bởi Alexa Internet và được thiết kế để ước tính mức độ phổ biến của trang web. Kể từ tháng 5 năm 2018, tooltip của Alexa Internet cho Xếp hạng toàn cầu cho biết thứ hạng được tính từ sự kết hợp giữa khách truy cập hàng ngày và lượt xem trang trên trang web trong khoảng thời gian 3 tháng.

Xếp hạng lưu lượng truy cập Alexa có thể được sử dụng để theo dõi xu hướng phổ biến của một trang web và để so sánh mức độ phổ biến của các trang web khác nhau.

Theo dõi

Thanh công cụ
Alexa đã từng xếp hạng các trang web chủ yếu dựa trên việc theo dõi một tập hợp mẫu lưu lượng truy cập Internet của người dùng trên thanh công cụ của Internet cho các trình duyệt web Internet Explorer, Firefox và Google Chrome. Thanh công cụ Alexa bao gồm trình chặn cửa sổ bật lên (dừng quảng cáo không mong muốn), hộp tìm kiếm, liên kết đến Amazon.com và trang chủ Alexa và xếp hạng Alexa của trang web mà người dùng đang truy cập. Nó cũng cho phép người dùng đánh giá trang web và xem các liên kết đến các trang web bên ngoài, có liên quan. Đầu năm 2005, Alexa tuyên bố rằng đã có 10 triệu lượt tải xuống thanh công cụ, mặc dù công ty không cung cấp số liệu thống kê về việc sử dụng hoạt động. Ban đầu, các trang web chỉ được xếp hạng trong số những người dùng đã cài đặt Thanh công cụ Alexa và có thể bị sai lệch nếu một nhóm đối tượng cụ thể không muốn tham gia vào bảng xếp hạng. Điều này gây ra một số tranh cãi về cách cơ sở người dùng của đại diện Alexa có hành vi điển hình trên Internet,  đặc biệt là đối với các trang web ít truy cập. Năm 2007, Michael Arrington đã cung cấp các ví dụ về bảng xếp hạng Alexa được biết là mâu thuẫn với dữ liệu từ dịch vụ phân tích trang web comScore, bao gồm xếp hạng YouTube trước Google.

Cho đến năm 2007, một plugin được hỗ trợ bởi bên thứ ba cho Firefox trình duyệt là tùy chọn duy nhất cho người dùng Firefox sau khi Amazon từ bỏ thanh công cụ A9. Vào ngày 16 tháng 7 năm 2007, Alexa đã phát hành một thanh công cụ chính thức cho Firefox có tên Sparky. Vào ngày 16 tháng 4 năm 2008, nhiều người dùng đã báo cáo những thay đổi mạnh mẽ trong bảng xếp hạng Alexa của họ. Alexa đã xác nhận điều này sau đó trong ngày với một thông báo rằng họ đã phát hành một hệ thống xếp hạng cập nhật, tuyên bố rằng họ sẽ tính đến nhiều nguồn dữ liệu hơn "ngoài người dùng Thanh công cụ Alexa".

Thống kê được chứng nhận
Sử dụng dịch vụ Alexa Pro, chủ sở hữu trang web có thể đăng ký "số liệu thống kê được chứng nhận", cho phép Alexa truy cập nhiều hơn vào dữ liệu lưu lượng truy cập của trang web. Chủ sở hữu trang web nhập mã JavaScript trên mỗi trang trên trang web của họ, nếu được cho phép bởi cài đặt bảo mật và quyền riêng tư của người dùng, sẽ chạy và gửi dữ liệu lưu lượng truy cập đến Alexa, cho phép Alexa hiển thị hoặc không hiển thị, tùy thuộc vào tùy chọn của chủ sở hữu. thống kê chính xác như tổng số lần xem trang và số lần xem trang duy nhất.

Đánh giá quyền riêng tư và phần mềm độc hại
Một số công ty chống vi-rút đã đánh giá thanh công cụ của Alexa. Thanh công cụ cho Internet Explorer 7 đã bị Windows Defender đánh dấu là phần mềm độc hại. Symantec đã phân loại thanh công cụ là "trackware" trong năm 2007. phần mềm theo dõi McAfee đã phân loại nó là phần mềm quảng cáo, coi đó là "chương trình không mong muốn" vào năm 2005 nhưng Cố vấn trang web của McAfee đã đánh giá trang web Alexa "xanh" vào năm 2007, tìm thấy "không có vấn đề đáng kể", nhưng cảnh báo về "một phần nhỏ tải xuống... rằng một số người coi phần mềm quảng cáo hoặc các chương trình không mong muốn khác." Kể từ năm 2014, mặc dù có thể xóa một thuê bao trả phí trong tài khoản Alexa, nhưng không thể xóa một tài khoản được tạo tại Alexa thông qua bất kỳ giao diện web nào.

Chỉ trích
Việc dựa quá nhiều vào thanh công cụ làm kết quả thống kê bị sai lệch. Alexa cũng bị chỉ trích về quyền riêng tư khi cung cấp các địa chỉ web mà người dùng truy cập để xếp hạng. Thanh công cụ Alexa Toolbar bị hãng diệt virus Symantec liệt vào danh sách spyware. McAfee thì cảnh báo người dùng thanh công cụ Alexa có nguy cơ bị adware, phần mềm gián điệp, virus hoặc các chương trình không mong muốn vào 2005. Nhiều nhà cung cấp an ninh khác cũng phát hiện và loại bỏ phần mềm Alexa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

500 website truy cập nhiều nhất toàn cầu theo Alexa

Máy truy tìm dữ liệu
Công ty thành lập năm 1999
Công ty tiếp thị


title: Cheumatopsyche suffusa

text:
Cheumatopsyche suffusa là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Tiếng Veps

text:
Tiếng Veps (nguyên bản như vepsän kel', vepsän keli, hoặc vepsä) là một ngôn ngữ thuộc hệ ngôn ngữ Ural được người Veps ở Cộng hòa Karelia ở Nga sử dụng. Tiếng Veps thuộc ngữ tộc Finn thuộc hệ ngôn ngữ Ural. Ngôn ngữ này liên quan chặt chẽ với tiếng Phần Lan và tiếng Karelia, và cũng được viết bằng bảng chữ cái Latinh.
Theo số liệu thống kê của Liên Xô, có 12.500 người xác định là người Veps vào cuối năm 1989.

Theo vị trí của người dân, ngôn ngữ được chia thành ba phương ngữ chính: Bắc Veps (tại hồ Onega phía nam của Petrozavodsk, phía bắc của sông Svir, bao gồm cả cựu Veps Quốc Volost), Trung Veps (trong Saint Petersburg khu vực và Vologda Oblast), và Nam Veps (trong khu vực Saint Petersburg). Phương ngữ miền Bắc dường như khác biệt nhất của ba, tuy nhiên, nó vẫn còn có thể cho thông hiểu lẫn nhau với hai phương ngữ kia. Người nói phương ngữ miền Bắc tự gọi mình là "Ludi" (lüdikad), hoặc lüdilaižed.

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Open corpus of Veps and Karelian languages
 The Peoples of the Red Book: THE VEPS
 St.Petersburg Veps society forum
 Veps language corpus and dictionary (in Russian)
 Vepsian textbooks from 1930s
 Translated texts in Veps

Ngôn ngữ tại Nga
Cộng hòa Karelia
Nhóm ngôn ngữ Phần Lan


title: Ampedus habashanensis

text:
Ampedus habashanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Polycentropus connatus

text:
Polycentropus connatus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polycentropus


title: Agapetus alabamensis

text:
Agapetus alabamensis là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Agapetus


title: Chùa sắc tứ (định hướng)

text:
Chùa sắc tứ là ngôi chùa được vua chúa nhà Nguyễn sắc tứ, có thể là các chùa sau:
 Chùa sắc tứ Huệ Lâm ở quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Chùa sắc tứ Quan Âm ở Cà Mau.
 Chùa sắc tứ Tam Bảo (Hà Tiên) ở thị xã Hà Tiên.
 Chùa sắc tứ Tam Bảo (Rạch Giá) gần trung tâm thành phố Rạch Giá.
 Chùa sắc tứ Tập Phước ở quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Chùa sắc tứ Thập Phương ở tỉnh Kiên Giang.
 Chùa sắc tứ Thiên Tôn tại thành phố Thủ Dầu Một.
 Chùa sắc tứ Trường Thọ ở quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Chùa sắc tứ Từ Ân, tại phường 14, quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Sắc tứ Linh Thướu cổ tự ở Tiền Giang.
 Chùa Khải Đoan, chùa sắc tứ Khải Đoan, ở Buôn Ma Thuột.
 Chùa Long Huê, chùa sắc tứ Long Huê, quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Chùa Tịnh Quang, chùa sắc tứ Tịnh Quang, ở tỉnh Quảng Trị.
 Chùa sắc tứ Giác Thế , phường Phú Thượng , thành phố Huế

Chùa Việt Nam
Nhà Nguyễn
Chúa Nguyễn
Di sản triều đại nhà Nguyễn


title: 664

text:
Năm 664 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 664


title: Anthurium bucayanum

text:
Anthurium bucayanum là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium bucayanum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

B
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Olearia angulata

text:
Olearia angulata là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Olearia angulata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

angulata
Thực vật New Zealand
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Lasioglossum coloratipes

text:
Lasioglossum coloratipes là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1946


title: Nguyễn Hàm Ninh

text:
Nguyễn Hàm Ninh (阮咸寧, 1808-1867) tự là Thuận Chi, hiệu Tĩnh Trai và Nhâm Sơn; là một danh sĩ trong lịch sử Văn học Việt Nam thời nhà Nguyễn.

Tiểu sử
Nguyễn Hàm Ninh là người làng Phù Ninh, sau dời sang làng Trung Ái, phủ Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình (nay là làng Trung Thuần, xã Quảng Lưu, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình).

Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, được người cô không con nuôi cho ăn học.

Năm Kỷ Sửu (1829), ông đỗ tú tài. Năm Tân Mão (1831), thì ông đỗ thủ khoa (giải nguyên) kỳ thi Hương lúc 23 tuổi.

Ban đầu, ông được bổ dạy học tại Quốc tử giám. Năm Quý Tỵ (1833), ông làm tri huyện Lục Ngạn (Bắc Giang). Gặp lúc thân phụ qua đời, ông về cư tang cho đến năm Bính Thân (1836) thì được vời ra giữ chức Quốc học độc thư và dạy học cho thái tử Nguyễn Phúc Miên Tông.

Năm Mậu Tuất (1838), ông được chuyển giữ chức Tôn nhân phủ Chủ sự, nhưng vì phạm lỗi, bị vua Minh Mạng cho bãi chức.

Về quê được ít lâu, năm Tân Sửu (1841), học trò ông là Nguyễn Phúc Miên Tông lên nối ngôi (tức vua Thiệu Trị), ông lại được vời ra giữ chức hành tẩu ở Nội các, rồi viên ngoại lang bộ Hình.

Năm Bính Ngọ (1846), chuyển ông sang làm lang trung bộ Lễ, rồi đổi làm Án sát tỉnh Khánh Hòa. Ở đây, ông bị thuyền buôn bắt chở sang Trung Quốc, đến lúc về nước, bị triều đình cách chức đày vào Đà Nẵng sung quân.

Ít lâu sau, ông mới được cho về làm Trước tác ở Viện Hàn Lâm. Lại bị khiển trách, và lần này thì ông bị cách chức luôn.

Ngày 15 tháng 12 năm Đinh Mão (1867), Nguyễn Hàm Ninh qua đời, lúc thọ 59 tuổi.

Mộ Nguyễn Hàm Ninh hiện ở xã Quảng Lưu, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.

Tác phẩm
Nguyễn Hàm Ninh đã để lại:
Tác phẩm bằng chữ Hán có:
-Tĩnh Trai thi tập (hay Nhâm Sơn thi tập)

-Tĩnh Trai thi sao (Bản sao thơ Tĩnh Trai)

-Dược sư ngẫu đề (Đề vịnh ngẫu hứng khi đi làm thuốc)
Tác phẩm bằng chữ Nôm có:
-Phản thúc ước: Đây là bài văn tứ lục nhằm chống lại bài văn thúc ước (là các bài văn tế được đọc trong lễ tế thần hằng năm ở làng. Nội dung của chúng thường khuyên dân làng sống an phận, nhẫn nhục), tức qua bài văn này, ông công kích mạnh mẽ giới cường hào và vạch trần những tệ nạn của xã hội.

Ngoài ra, ông còn có một số bài thơ, bài ca trù viết bằng chữ Nôm.

Nhận xét
Nguyễn Hàm Ninh nổi tiếng hay chữ. Ông và Cao Bá Quát là đôi bạn thơ. Ngoài ra, ông còn thường xướng họa với Tam Khanh (tức Nguyệt Đình, Mai Am, Huệ Phố) ở Huế.

Đa phần thơ Nguyễn Hàm Ninh viết về tâm sự của riêng ông, về nạn nước, cùng cảnh sống khổ cực của những người nông dân nghèo. Nhận xét khái quát về sự nghiệp trước tác của ông, Đại Nam chính biên liệt truyện (do Cao Xuân Dục làm tổng tài) có đoạn:
(Nguyễn) Hàm Ninh lấy văn học nổi tiếng. Về thơ văn thời trầm tĩnh, hùng mạnh; khi đè nén, khi phô trương, và sở trường về lối ngũ ngôn. Thương Sơn công (tức Tùng Thiện Vương) vẫn thường khen (thơ ông).

Vinh danh
Tên của ông được đặt tên cho những con đường ở Đông Hà, Huế, Đà Nẵng, Đồng Hới,... và 1 ngôi trường THCS ở phường Ba Đồn (thị xã Ba Đồn).

Chú thích

Sách tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn Học, 2004.
Nguyễn Lộc, mục từ Nguyễn Hàm Ninh trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế. Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1992.
Hoàng Hữu Yên, Văn học thế kỷ 19. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2004.

Liên kết ngoài
Nguyễn Hàm Ninh trên website Quảng Bình.

Nhà thơ Việt Nam
Quan lại nhà Nguyễn
Người Quảng Bình
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Megachile buxtoni

text:
Megachile buxtoni là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Perkins & Cheesman mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1928


title: Drasa tibialis

text:
Drasa tibialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Drasa


title: Danh sách tiểu hành tinh: 11101–11200

text:
|-
| 11101 Českáfilharmonie || 1995 SH || 17 tháng 9 năm 1995 || Ondřejov || L. Šarounová
|-
| 11102 Bertorighini ||  || 16 tháng 9 năm 1995 || San Marcello || L. Tesi
|-
| 11103 Miekerouppe ||  || 18 tháng 9 năm 1995 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 11104 Airion || 1995 TQ || 6 tháng 10 năm 1995 || AMOS || AMOS
|-
| 11105 Puchnarová ||  || 24 tháng 10 năm 1995 || Kleť || J. Tichá
|-
| 11106 - ||  || 17 tháng 10 năm 1995 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 11107 Hakkoda ||  || 25 tháng 10 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11108 Hachimantai ||  || 27 tháng 10 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11109 Iwatesan ||  || 27 tháng 10 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11110 - ||  || 2 tháng 11 năm 1995 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 11111 Repunit || 1995 WL || 16 tháng 11 năm 1995 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11112 Cagnoli ||  || 18 tháng 11 năm 1995 || Dossobuono || Madonna di Dossobuono
|-
| 11113 - ||  || 18 tháng 11 năm 1995 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 11114 - ||  || 16 tháng 11 năm 1995 || Chichibu || N. Sato, T. Urata
|-
| 11115 Kariya ||  || 21 tháng 11 năm 1995 || Kuma Kogen || A. Nakamura
|-
| 11116 - || 1996 EK || 10 tháng 3 năm 1996 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 11117 - ||  || 14 tháng 6 năm 1996 || Farra d'Isonzo || Farra d'Isonzo
|-
| 11118 Modra || 1996 PK || 9 tháng 8 năm 1996 || Modra || A. Galád, D. Kalmančok
|-
| 11119 Taro ||  || 9 tháng 8 năm 1996 || Nanyo || T. Okuni
|-
| 11120 Pancaldi ||  || 17 tháng 8 năm 1996 || Bologna || Osservatorio San Vittore
|-
| 11121 Malpighi ||  || 10 tháng 9 năm 1996 || Pianoro || V. Goretti
|-
| 11122 Eliscolombini ||  || 13 tháng 9 năm 1996 || Bologna || Osservatorio San Vittore
|-
| 11123 Aliciaclaire ||  || 8 tháng 9 năm 1996 || Haleakala || NEAT
|-
| 11124 Mikulášek ||  || 14 tháng 10 năm 1996 || Kleť || M. Tichý, Z. Moravec
|-
| 11125 - ||  || 9 tháng 10 năm 1996 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 11126 Doleček ||  || 15 tháng 10 năm 1996 || Ondřejov || P. Pravec
|-
| 11127 Hagi ||  || 20 tháng 10 năm 1996 || Sendai || K. Cross
|-
| 11128 Ostravia || 1996 VP || 3 tháng 11 năm 1996 || Kleť || J. Tichá, M. Tichý
|-
| 11129 Hayachine ||  || 14 tháng 11 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11130 - ||  || 7 tháng 11 năm 1996 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 11131 - ||  || 7 tháng 11 năm 1996 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 11132 Horne || 1996 WU || 17 tháng 11 năm 1996 || Sudbury || D. di Cicco
|-
| 11133 Kumotori || 1996 XY || 2 tháng 12 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11134 České Budějovice ||  || 4 tháng 12 năm 1996 || Kleť || M. Tichý, Z. Moravec
|-
| 11135 Ryokami ||  || 3 tháng 12 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11136 Shirleymarinus ||  || 8 tháng 12 năm 1996 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 11137 Yarigatake ||  || 8 tháng 12 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11138 Hotakadake ||  || 14 tháng 12 năm 1996 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11139 - ||  || 22 tháng 12 năm 1996 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 11140 Yakedake ||  || 2 tháng 1 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11141 Jindrawalter ||  || 12 tháng 1 năm 1997 || Kleť || J. Tichá, M. Tichý
|-
| 11142 Facchini ||  || 7 tháng 1 năm 1997 || Colleverde || V. S. Casulli
|-
| 11143 - ||  || 28 tháng 1 năm 1997 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 11144 Radiocommunicata ||  || 2 tháng 2 năm 1997 || Kleť || J. Tichá, M. Tichý
|-
| 11145 Emanuelli ||  || 29 tháng 8 năm 1997 || Sormano || P. Sicoli, P. Chiavenna
|-
| 11146 Kirigamine ||  || 23 tháng 11 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11147 Delmas ||  || 6 tháng 12 năm 1997 || Bédoin || P. Antonini
|-
| 11148 Einhardress ||  || 7 tháng 12 năm 1997 || Caussols || ODAS
|-
| 11149 Tateshina ||  || 5 tháng 12 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11150 Bragg ||  || 21 tháng 12 năm 1997 || Woomera || F. B. Zoltowski
|-
| 11151 Oodaigahara ||  || 24 tháng 12 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11152 Oomine ||  || 25 tháng 12 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11153 - ||  || 25 tháng 12 năm 1997 || Gekko || T. Kagawa, T. Urata
|-
| 11154 Kobushi ||  || 28 tháng 12 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11155 Kinpu ||  || 31 tháng 12 năm 1997 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11156 Al-Khwarismi ||  || 31 tháng 12 năm 1997 || Prescott || P. G. Comba
|-
| 11157 - || 1998 AJ || 2 tháng 1 năm 1998 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 11158 Cirou ||  || 8 tháng 1 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 11159 Mizugaki ||  || 19 tháng 1 năm 1998 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11160 - ||  || 24 tháng 1 năm 1998 || Haleakala || NEAT
|-
| 11161 Daibosatsu ||  || 25 tháng 1 năm 1998 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11162 - ||  || 25 tháng 1 năm 1998 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 11163 Milešovka || 1998 CR || 4 tháng 2 năm 1998 || Kleť || Z. Moravec
|-
| 11164 - ||  || 17 tháng 2 năm 1998 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 11165 - ||  || 22 tháng 2 năm 1998 || Haleakala || NEAT
|-
| 11166 Anatolefrance ||  || 27 tháng 2 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 11167 Kunžak ||  || 23 tháng 3 năm 1998 || Ondřejov || P. Pravec
|-
| 11168 - ||  || 21 tháng 3 năm 1998 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 11169 Alkon ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11170 - ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11171 - ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11172 - ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11173 Jayanderson ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11174 Carandrews ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11175 - ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11176 Batth ||  || 20 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11177 - ||  || 24 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11178 - ||  || 31 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11179 - ||  || 31 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11180 - ||  || 31 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11181 - ||  || 31 tháng 3 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11182 - ||  || 2 tháng 4 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11183 - ||  || 2 tháng 4 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11184 Postma ||  || 18 tháng 4 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 11185 - ||  || 21 tháng 4 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11186 - ||  || 23 tháng 4 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11187 Richoliver ||  || 22 tháng 5 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 11188 - ||  || 23 tháng 5 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11189 Rabeaton ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11190 Jennibell ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11191 Paskvić ||  || 15 tháng 12 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 11192 - ||  || 14 tháng 12 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 11193 Mérida ||  || 11 tháng 12 năm 1998 || Mérida || O. A. Naranjo
|-
| 11194 Mirna || 1998 YE || 16 tháng 12 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 11195 Woomera ||  || 15 tháng 1 năm 1999 || Woomera || F. B. Zoltowski
|-
| 11196 Michanikos ||  || 22 tháng 1 năm 1999 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 11197 Beranek ||  || 10 tháng 2 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 11198 - ||  || 10 tháng 2 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 11199 - ||  || 12 tháng 2 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 11200 - ||  || 11 tháng 2 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-

Tham khảo


title: Fallicambarus petilicarpus

text:
Fallicambarus pseudlicarpus là một loài tôm càng sông trong họ Cambaridae. Chúng thường được tìm thấy ở các vùng phía nam Arkansas và bắc Louisiana.

Chú thích

Tham khảo

Fallicambarus
Động vật được mô tả năm 1989


title: An Hiệp, Châu Thành (Sóc Trăng)

text:
An Hiệp là một xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Xã An Hiệp nằm ở phía nam huyện Châu Thành, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phú Tân và thành phố Sóc Trăng
Phía tây giáp các xã An Ninh và Thiện Mỹ
Phía nam giáp xã An Ninh và thành phố Sóc Trăng
Phía bắc giáp các xã Phú Tân và Thuận Hòa.

Xã có diện tích 35,53 km², dân số năm 1999 là 14.682 người, mật độ dân số đạt 413 người/km².

Trên địa bàn xã có Quốc lộ 1 đi qua.

Lịch sử
Xã An Hiệp được thành lập vào ngày 23 tháng 12 năm 1988 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã An Ninh. Khi mới thành lập, xã thuộc huyện Mỹ Tú.

Ngày 30 tháng 10 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định 70-CP. Theo đó, điều chỉnh một phần diện tích và dân số của các xã An Hiệp, An Ninh để thành lập phường 7 thuộc thị xã Sóc Trăng.

Ngày 24 tháng 9 năm 2008, huyện Mỹ Tú được chia thành hai huyện Mỹ Tú và Châu Thành, xã An Hiệp thuộc huyện Châu Thành như hiện nay.

Chú thích

Tham khảo


title: 6245 Ikufumi

text:
6245 Ikufumi (1990 SO4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 9 năm 1990 bởi T. Urata ở Đài thiên văn Nihondaira.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6245 Ikufumi

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Zauggenried

text:
Zauggenried là một đô thị trong huyện Bern-Mittelland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,7 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 324 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cựu đô thị của bang Bern


title: Aphthona mude

text:
Aphthona mude là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Aeschynit-(Nd)

text:
Aeschynite-(Nd) là một khoáng vật của neodymi, xeri, calci, thori, titan, niobi, oxy, và hydro có công thức hóa học là (Nd,Ce,Ca,Th)(Ti,Nb)2(O,OH)6. Tên gọi xuất phát từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "xấu hổ". Khoáng vật này có độ cứng từ 5 đến 6.

Xem thêm
 Aeschynit-(Ce)
 Aeschynit-(Y)

Tham khảo

Khoáng vật calci
Khoáng vật hydroxide
Khoáng chất
Khoáng vật oxide
Khoáng vật hệ thoi


title: Aulacium

text:
Aulacium là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Bufo dodsoni

text:
Bufo dodsoni là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Djibouti, Ai Cập, Eritrea, Ethiopia, Somalia, và Sudan.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, carxtơ nội địa, hang, và sa mạc nóng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Balletto, E., Lanza, B. & Largen, M. 2004. Bufo dodsoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

D
Động vật được mô tả năm 1895


title: Hãn quốc Kim Trướng

text:
Hãn quốc Kim Trướng là một tên gọi của một hãn quốc Hồi giáo gốc Mông Cổ, sau này đã Đột Quyết hoá - được thành lập ở vùng phía tây Đế quốc Mông Cổ sau chiến dịch xâm lược Rus của họ từ năm 1235-1240, bao gồm các lãnh thổ ngày nay là Nga, Ukraina, Moldova, Kazakhstan, và phía bắc dãy Kavkaz, lãnh thổ của Kim Trướng hãn quốc thời đỉnh điểm gồm hầu hết Đông Âu từ dãy núi Ural tới hữu ngạn sông Dnepr, kéo dài về phía đông sâu vào tận Siberi. Ở phía nam, đất đai của Kim Trướng hãn quốc kéo dài tới biển Đen, dãy núi Kavkaz và các lãnh thổ của một triều đại Mông Cổ khác được gọi là hãn quốc Y Nhi.

Từ nguyên
Nguồn gốc của cái tên Kim Trướng Hãn Quốc (được dịch từ chữ Hán: 金帳汗國) vẫn còn chưa được làm rõ, nhưng chắc chắn được phỏng dịch từ tên  () cũng được phỏng dịch lại từ  () hoặc
(), một số nguồn nói rằng nó liên tưởng đến chiếc lều bạt bằng vàng của Bạt Đô (Batu) hoặc Nguyệt Tức Biệt (Ozbeg) và sau này là những vị vua cai trị của các vị hãn quốc, hoặc đã được ban tặng bởi các sứ giả triều cống Slav để chỉ sự phồn thịnh của các vị khả hãn. dù giả thuyết này chưa được công nhận. Trong tiếng Đột Quyết cổ Altan Orda có nghĩa là cung điện vàng hoặc căn lều vàng (, Altan Ordon), Altan (vàng) là màu của hoàng gia, orda được định nghĩa là đầu não của một hãn quốc.

Trong những nguồn đương thời nhất, Kim Trướng hãn quốc là để chỉ Hãn quốc Qipchaq còn được gọi là Ulus Jochi, do người Qipchaq chiếm hầu hết dân cư du mục trong vùng.

Khởi đầu

Trước khi Thành Cát Tư Hãn của Đế quốc Mông Cổ băng hà, ông đã chia đều quyền lực và lãnh thổ của đế quốc cho bốn người con trai do hoàng hậu (khatun) Bột Nhi Thiếp (Borte) sinh ra cai quản. Theo đó, hoàng tử trưởng Truật Xích (Jochi), người vốn qua đời trước cha mình sáu tháng và bị nghi ngờ về huyết thống trong suốt cuộc đời, được trao vùng đất cực tây do người Mông Cổ chiếm đóng (gồm phía nam Nga và Kazakhstan). Sau đó, những người con lớn nhất của Truật Xích được thừa kế lãnh địa của cha: người con trưởng và cũng là cháu đích tôn của Thành Cát Tư Hãn, Oát Nhi Đáp (Orda), trở thành hãn của Bạch Trướng hãn quốc, còn người con thứ hai, Bạt Đô (Batu), cai trị Thanh Trướng hãn quốc.

Năm 1235, dưới triều đại của Oa Khoát Đài Hãn (Ogedei, người con trai thứ ba lên thừa kế ngôi vị Khả hãn), Bạt Đô được giao nhiệm vụ cùng tướng quân Tốc Bất Đài (Subedei) chỉ huy 150.000 quân tiến về phía tây. Đây được xem là chiến dịch tiếp nối cho những cuộc tấn công chống lại người Cuman đã được người cha quá cố Truật Xích của Bạt Đô khởi động năm 1223 khi quân đội Mông Cổ tìm cách tiến vào bán đảo Krym. Đầu tiên, họ thành công trong việc đánh đuổi các bộ lạc người Bashkir, và Volga Bulgaria một năm sau đó, ra khỏi các vùng lãnh nguyên thuộc miền tây Siberi. Đến năm 1237, quân đội của Bạt Đô chinh phục một số vùng thảo nguyên phía nam Ukraina, cuối cùng buộc người Cuman địa phương phải rút khỏi bán đảo Krym năm 1239, và biến nơi đây trở thành một ulus của của Đế quốc Mông Cổ. Các tàn tích của người Cuman Krym còn lại ở dãy núi Krym trong khi hầu hết bán đảo trở thành nơi sinh sống của những người Tatar đi chinh phục. Tiến về phía bắc, Bạt Đô bắt đầu xâm lược Rus và trong ba năm đã tiêu diệt hoàn toàn công quốc Rus Kiev, trong khi những người em họ của ông là Mông Kha (Möngke), Hợp Đan (Kadan) và Quý Do (Guyuk) tiến về phía nam vào lãnh địa của người Alania.

Dùng những người Cuman di cư làm casus belli (nguyên nhân gây chiến), đội quân của Bạt Đô tiếp tục đi về phía tây, cướp phá Ba Lan và Hungary sau những chiến thắng tại các trận Legnica và trận Mohi. Tuy nhiên, năm 1241, đại hãn Oa Khoát Đài (Ögedei) đột ngột băng hà tại Mông Cổ, buộc Bạt Đô phải từ bỏ kế hoạch vây hãm thành Viên của đế quốc La Mã Thần Thánh để trở về kinh đô Hoa Lâm (Karakorum) với mục tiêu kế thừa ngôi vị khả hãn. Từ đó, quân đội Mông cổ không bao giờ còn có thể đi xa thêm về phía tây. Năm 1242, sau khi rút qua Hungary (phá huỷ Pest trong quá trình đó), và chinh phục Bulgaria, Bạt Đô thiết lập kinh đô tại Sarai thuộc vùng hạ lưu sông Volga, vốn trước đây từng là kinh đô Atil của người Khazar.

Đến năm 1255, Bạt Đô hãn băng hà và ngôi vị được truyền lại cho người con trai cả là Sartaq, dưới sự nhiếp chính của một người em trai của Bạt Đô là Biệt Nhi Ca (Berke). Nhưng chỉ trong 2 năm, lần lượt Sartaq và người em trai kế vị Ulaghchi đều băng hà, khiến cho ngôi khả hãn chính thức thuộc về nhiếp chính vương Bịet Nhi Ca. Dưới sự cai trị của ông, Kim Trướng trở thành một đế quốc bền vững và ổn định ở phía tây của đế quốc Mông Cổ. Năm 1259, ông tiêu diệt hoàn toàn phe đối lập của Danylo xứ Halych, phát động cuộc chiến tranh với Đại công quốc Lietuva lần thứ hai, do tướng Burundai chỉ huy. Từ năm 1260, Kim Trướng hãn quốc tiếp tục tiến xuống phía nam đến dãy Kavkaz, uy hiếp biên giới của Y Nhi hãn quốc do người em họ Húc Liệt Ngột cai trị. Năm 1265, quân Mông Cổ cướp phá Bulgaria và tỉnh Thrace của đế quốc Đông La Mã (Byzantine), buộc hoàng đế Michael VIII phải cống nạp vải quý cho Biệt Nhi Ca.

Thời kỳ hoàng kim

Sau khi Mông Kha chết năm 1259, cuộc chiến tranh giành quyền kế vị diễn ra giữa Hốt Tất Liệt và A Lý Bất Ca (Ariq Böke), gián tiếp đánh dấu sự chấm dứt của một đế quốc Mông Cổ thống nhất. Cuộc chiến giữa Kim Trướng hãn quốc dưới sự chỉ huy của hãn Biệt Nhi Ca (Berke) và hãn quốc Y Nhi của hãn Húc Liệt Ngột (Hulagu), cuộc chiến tranh Biệt Nhi Ca-Húc Liệt Ngột, nhanh chóng bùng phát năm 1262. Kim Trướng hãn quốc trở thành một quốc gia hoàn toàn độc lập sau đó. Dù hãn Uzbeg (sultan Mohammed Öz-Beg hay Nguyệt Tức Biệt) đã Hồi giáo hoá hãn quốc này năm 1315 và sử dụng tiếng Mông Cổ làm ngôn ngữ ngoại giao duy nhất, ký tự Mông Cổ đã được các hãn sử dụng cho tới cuối thế kỷ 14. Chúng ta biết rằng Janibeg đã viết một bức thư bằng tiếng Mông Cổ gửi sang Ai Cập và Tokhta, và Tokhtamysh đã đúc những đồng xu với ký tự Mông Cổ. Sau vụ lật đổ vị bá chủ danh nghĩa là Hoàng đế nhà Nguyên Nguyên Huệ Tông Thỏa Hoàn Thiếp Mục Nhĩ (Toghan Temur), Kim Trướng Hãn Quốc mất đi quan hệ với Mông Cổ và Trung Quốc.

Khi đó, người dân Kim Trướng hãn quốc phần lớn là sự pha trộn giữa người Turk và người Mông Cổ đều theo đạo Hồi. Các sắc dân người Turk gồm có Kypchak, Volga Tatar, Khwarezm,... chiếm đa sô trong xã hội, gián tiếp đồng hóa văn minh của họ với bản sắc Mông Cổ của những hậu duệ của hoàng tộc Bột Nhi Chỉ Cân (Borjigin). Họ thường được người Nga và người châu Âu gọi là người Tatar. Người Nga giữ tên chung này cho cả nhóm tới thế kỷ 20. Tuy nhiên, hầu hết các thành viên của nhóm này tự phân biệt mình theo tên sắc tộc hay bộ lạc, một số người cũng tự coi mình là tín đồ Hồi giáo. Đa số dân cư, cả dân nông nghiệp và du mục, đều sử dụng tiếng Kypchak, một ngôn ngữ đã phát triển thành các ngôn ngữ khu vực của nhóm Kypchak sau khi hãn quốc tan rã.

Các hậu duệ của Bạt Đô cai trị Kim Trướng hãn quốc từ Sarai Batu và sau này là Sarai Berke, đều kiểm soát một vùng từ sông Volga và dãy núi Karpat tới cửa sông Danube. Các hậu duệ của Orda cai trị vùng từ sông Ural tới hồ Balkhash. Những cuộc điều tra dân số đã ghi nhận người Trung Quốc sống trong các khu dân cư tại các vùng của người Tatar ở Novgorod, Tver và Moskva.

Một bài thơ trên vỏ cây, được biết như là giấy cói Kim Trướng hãn quốc, là một trong những dấu vết còn lại tưởng nhớ về nền văn hoá hãn quốc này. Thơ được viết bằng tiếng Mông Cổ ở đầu thế kỷ 14. Nó nói về một chiến binh và người mẹ anh ta nhớ nhau trong bối cảnh những cuộc chiến tranh triền miên.

Cơ cấu tổ chức nội bộ
Vị vua cai trị tối cao của hãn quốc là hãn, được lựa chọn trong kurultai từ số các hậu duệ của hãn Bạt Đô. Tể tướng, cũng thuộc sắc tộc Mông Cổ, được gọi là "hoàng thân của các hoàng thân", hay beklare-bek. Các vị quan được gọi là vizier. Các vị lãnh chúa địa phương, hay các basqaq, chịu trách nhiệm thu thuế và xử lý các vụ bất tuân của dân chúng. Cơ cấu hành chính dân sự và quân sự không tách rời.

Hãn quốc này đã phát triển như một nền văn hoá định cư chứ không phải du mục, và Sarai phát triển lên trở thành một đô thành lớn và thịnh vượng. Đầu thế kỷ 14, thủ đô được dời lên thượng nguồn tới Sarai Berqe, nó trở thành một trong những thành phố lớn nhất thế giới thời Trung cổ, với 600.000 dân.

Dù có những nỗ lực của người Nga nhằm cải đạo ở Sarai, người Mông Cổ vẫn tuân theo các đức tin vật linh hay shaman giáo truyền thống của họ cho tới khi Uzbeg Khan (1312-41) chấp nhận đạo Hồi làm quốc giáo. Nhiều vị quân chủ của Rus Kiev - như Mikhail của Chernigov và Mikhail của Tver nằm trong số họ - được thông báo là đã bị ám sát ở Sarai, nhưng các hãn nói chung là khoan dung và thậm chí còn cho phép Nhà thờ Chính thống Nga không phải nộp thuế.

Chư hầu và đồng minh
Hãn quốc thu các khoản thuế từ các tộc người chư hầu - người Nga, người Armenia, người Gruzia, người Circassia, người Alan, người Hy Lạp Krym, người Goth Krym, và các sắc tộc khác (người Bulgar Balkan và người Serb). Các lãnh thổ của các thần dân theo Thiên chúa giáo được coi là các vùng đất ngoại biên không đáng chú ý lắm khi họ vẫn chịu nộp thuế. Các quốc gia chư hầu này không bao giờ bị sáp nhập vào hãn quốc, và những vị công tước Nga ban đầu có được quyền ưu tiên thu thuế cả của người Tatar. Để duy trì sự kiểm soát với Nga, các lãnh chúa Tatar thường tiến hành các cuộc cướp bóc trừng phạt vào hầu hết các công quốc Nga (các cuộc lớn nhất là vào năm 1252, 1293, 1382).

Có một quan điểm, được Lev Gumilev quảng bá nhiều nhất, rằng hãn quốc và các thực thể Nga đã tham gia vào một liên minh phòng thủ chống lại các hiệp sĩ Teuton cuồng tín và người Litva dị giáo. Những người đề xuất chỉ ra rằng triều đình Mông Cổ là nơi các công tước Nga thường lui tới, đáng chú ý nhất là Feodor Đen của Yaroslavl, người khoe khoang ulus của riêng mình gần Sarai, và Aleksandr Nevsky của Novgorod, người anh em chí cốt của người kế vị Bạt Đô là hãn Sartaq. Một lực lượng Mông Cổ đã giúp đỡ cho người Novgorod tại trận chiến băng và người Novgorod phải trả thuế cho hãn quốc.

Sarai đã có mối quan hệ thương mại phát đạt với các trung tâm thương mại của Genoa trên bờ biển Đen - Soldaia, Caffa, và Azak. Mamluk Ai Cập là đối tác thương mại lâu dài của các hãn và đồng minh tại Địa Trung Hải. Berke, hãn của Kipchak đã lập ra một liên minh với Mamluk Sultan Baibars chống lại hãn quốc Y Nhi năm 1261.

Phát triển chính trị
Sau cái chết của Bạt Đô năm 1255, sự thịnh vượng của đế chế của ông kéo dài đúng một thế kỷ, cho tới vụ ám sát Jani Beg năm 1357, dù những mưu đồ của Nogai quả thực có tạo ra một cuộc nội chiến cục bộ hồi cuối thập niên 1290. Đỉnh cao sức mạnh quân sự của hãn quốc là trong thời kỳ cai trị của Uzbeg (1312-41), quân đội của ông vượt quá 300.000 chiến binh.

Chính sách với Nga của họ là luôn thay đổi các liên minh nhằm khiến Nga luôn yếu ớt và bị chia rẽ. Trong thế kỷ 14, sự nổi lên của Litva ở đông bắc châu Âu đã đặt ra một thách thức với sự kiểm soát của người Tatar với Nga. Vì thế Uzbeg Khan bắt đầu hỗ trợ Moskva trở thành nhà nước hàng đầu của Nga. Ivan I Kalita được trao danh hiệu đại công tước và có quyền thu thuế từ các vị công tước Nga khác.

Phân rã và sụp đổ

Tử thần Đen những năm 1340 là một yếu tố chủ chốt góp phần vào sự suy tàn của Kim Trướng hãn quốc. Sau thời kỳ cầm quyền thảm hoạ của Jani Beg và vụ ám sát ông sau đó, hãn quốc này rơi vào một cuộc nội chiến kéo dài, với sự xuất hiện mỗi hãn một năm trong vài thập kỷ sau đó. (Bạch Trướng hãn quốc của Orda tiếp tục phát triển và không gặp rắc rối gì lớn cho tới cuối những năm 1370). Tới những năm 1380, Khwarezm, Astrakhan, và Muscovy đã tìm cách thoát khỏi quyền lực của hãn quốc, trong khi vùng đất tới sông Dnepr của nó đã bị Litva sáp nhập sau thắng lợi quyết định của họ trong trận chiến sông Synyuk và Ba Lan năm 1380. (Các công quốc phía đông dần bị sáp nhập với ít sự kháng cự).

Mamai, một vị tướng người Tatar không chính thức nắm ngôi báu, đã tìm cách tái lập quyền lực của Tatar với Nga. Quân đội của ông đã bị Dmitry Donskoi đánh bại tại trận Kulikovo trong thắng lợi thứ hai liên tiếp của ông trước người Tatar. Mamai nhanh chóng mất quyền lực.

Năm 1378, Tokhtamysh, một hậu duệ của hãn Orda và người cai trị Bạch Trướng hãn quốc, đã xâm lược và sáp nhập lãnh thổ của Thanh Trướng hãn quốc, tái lập trong một thời gian ngắn Kim Trướng hãn quốc như là quyền lực thống trị trong vùng. Sau thất bại của Mamai, Tokhtamysh đã tìm cách tái lập sự thống trị của Kim Trướng hãn quốc với Nga bằng cách tấn công các vùng đất Nga năm 1382. Ông bao vây Moskva ngày 23 tháng 8, nhưng những người dân Moskva đã đánh bại ông, lần đầu tiên sử dụng súng trong lịch sử Nga. Ngày 26 tháng 8, hai người con của người ủng hộ Tokhtamysh là Dmitry của Suzdal, các công tước của Suzdal và Nizhny Novgorod Vasily và Semyon, có mặt trong các lực lượng của Tokhtamysh, đã thuyết phục những người Moskva mở cổng thành, hứa hẹn rằng các lực lượng sẽ không tàn phá thành phố. Điều này giúp quân đội của Tokhtamysh tiến vào và phá huỷ Moskva, giết hại 24.000 người.

Tamerlane đã thực hiện một cú đánh chết người với hãn quốc, người đã thủ tiêu quân đội của Tokhtamysh, phá huỷ kinh đô, cướp phá các trung tâm thương mại Krym, và trục xuất hầu hết thợ thủ công có tài tới thủ đô của mình tại Samarkand.

Trong những thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 15, quyền lực được Edigu, một tư tế có nguồn gốc ở Vytautas tại Litva trong Trận chiến sông Vorskla thao túng và thành lập hãn quốc Nogai làm khu vực của riêng mình. Trong thập niên 1440, hãn quốc một lần nữa bị chia rẽ bởi nội chiến. Lần này, nó tan rã thành hai hãn quốc: hãn quốc Qasim, hãn quốc Kazan, hãn quốc Astrakhan, hãn quốc Kazakh, hãn quốc Uzbek, và hãn quốc Krym tất cả đều ly khai khỏi tàn tích cuối cùng của Kim Trướng hãn quốc - Đại hãn quốc.

Không một hãn quốc mới nào mạnh hơn đại công quốc Moskva, cuối cùng đã thoát khỏi sự kiểm soát của người Tatar năm 1480. Mỗi hãn quốc cuối cùng đều bị nó sáp nhập, bắt đầu với Kazan và Astrakhan hồi thập niên 1550. Tới cuối thế kỷ hãn quốc Siberi đã là một phần của Nga. Các hậu duệ của các hãn cầm quyền đều phục vụ Nga.

Mùa hè năm 1470 (những nguồn khác đưa ra con số 1469), hãn Ahmed tổ chức một cuộc tấn công vào Moldavia, Vương quốc Ba Lan, và Litva. Tới ngày 20 tháng 8, các lực lượng Moldavia dưới sự chỉ huy của Stephen Vĩ đại đánh bại quân Tatar trong Trận Lipnic. Vương quốc Ba Lan và Đại công quốc Lietuva (sở hữu hầu hết Ukraina ở thời điểm đó) bị số quân còn lại của hãn quốc tấn công năm 1487-1491. Họ đi tới tận Lublin ở trung tâm Ba Lan trước khi bị đánh bại một trận quyết định tại Zaslavl.

Hãn quốc Krym trở thành một nhà nước chư hầu của Đế quốc Ottoman năm 1475 và khuất phục những gì còn lại của Đại hãn quốc năm 1502. Người Tatar Krym tiến hành cướp phá tại miền nam nước Nga, Ukraina và thậm chí cả Ba Lan trong thế kỷ 16 và đầu thế kỷ 17, nhưng họ không thể đánh bại Nga hay chiếm Moskva. Dưới sự bảo hộ của Ottoman, hãn quốc Krym tiếp tục sự tồn tại bấp bênh tới khi Ekaterina Đại đế sáp nhập nó vào ngày 8 tháng 4 năm 1783. Nó là nhà nước kế tục tồn tại lâu nhất của Kim Trướng hãn quốc.

Danh sách các Hãn vương Kim Trướng

 Jochi Khan: 1225 - 1226
 Orda Khan: 1226 - 1251
 Batu Khan: 1240 - 1255
 Sartaq Khan: 1255 - 1256
 Ulaqchi Khan: 1257
 Berke Khan: 1257 - 1266
 Mengu-Timur: 1266 - 1280
 Tuda Mengu: 1280 - 1287
 Talabuga: 1287 - 1291
 Tokhta Khan: 1291 - 1312
 Muhammad I Uzbeg Khan: 1313 - 1341
 Tini Beg: 1341 - 1342
 Jani Beg I: 1341 - 1357
 Berdi Beg: 1357 - 1359
 Qulpa Khan: 1359 - 1360
 Nawruz Beg: 1360 - 1361
 Khidr Khan ibn Sasibuq Khan: 1361
 Timur Khwaja ibn Khidr Khan: 1361
 Urdu Malik Shaykh: 1361
 Kildibek: 1361
 Murad Khan: 1362 - 1364
 Amir Pulad Khan: 1364 - 1365
 Aziz Khan: 1365 - 1367
 Abdullah Khan ibn Uzbeg Khan: 1367 - 1368
 Hassan Khan: 1368 - 1369
 Abdullah Khan ibn Uzbeg Khan: 1369 - 1370
 Jani Beg II: 1369 - 1370
 Muhammad II Bolaq: 1370 - 1372
 Hajji Circassia: 1374 - 1375
 Muhammad Bolaq: 1375
 Ghiyath-ud-din Khaqan Beg Khan Aybak: 1375 - 1377
 Arab Shah Muzaffar: 1377 - 1380
 Tokhtamysh I Khan: 1378 - 1397
 Temur Qutlugh: 1397 - 1399
 Shadi Beg: 1399 - 1407
 Pulad Khan ibn Shadi Beg: 1407 - 1410
 Temur Khan ibn Temur Qutlugh: 1410 - 1412
 Jalal al-Din Khan ibn Tokhtamysh II Green Sultan: 1411 - 1412
 Karim Berdi ibn Tokhtamysh III: 1412 - 1414
 Kebek Khan ibn Tokhtamysh IV: 1414
 Chokra Khan ibn Akmyl: 1414 - 1417
 Jabbar Berdi Khan: 1417 - 1419
 Dervish Khan: 1419
 Qadeer Berdi Khan ibn Tokhtamysh V: 1419
 Hajji Muhammad Khan ibn Oghlan Ali: 1419
 * Ulugh Muhammad: 1419 - 1421; Dawlat Berdi: 1419 - 1421
 Baraq Khan bin Koirichak (con trai của ông Jani Beg Khan cùng với Kerey Khan thành lập Kazakhstan Khanate năm 1456): 1421 - 1427
 Ulugh Muhammad (Thành lập Kazan Khanate năm 1438): 1428 - 1433
 Syed Ahmed I: 1433 - 1435
 Küchük Muhammad: 1435 - 1459
 Mahmud bin Küchük (Thành lập Khanate of Astrakhan năm 1466): 1459 - 1465
 Ahmed Khan: 1465 - 1481
 Syed Ahmed II: 1481
 Sheikh Ahmed: 1481
 Murtada Khan: 1481 - 1502

Các tỉnh
Người Mông Cổ tổ chức theo hệ thập phân được thừa hưởng từ Thành Cát Tư Hãn. Có thông tin cho rằng có tổng cộng 10 tỉnh hay ulus bên trong Kim Trướng hãn quốc.

 Khorazm,
 Desht-i-Kipchak,
 Khazaria,
 Krym (trung tâm tại Qırım),
 Các bờ sông Azov,
 Vùng đất của người Circassia,
 Vùng đất Bulgar,
 Walachia,
 Alania,
 Các vùng đất Nga.

Xem thêm
 Chiến tranh Berke-Hulagu
 Tử thần Đen
 Cossack
 Cuman
 Cuộc sống hàng ngày tại Đế chế Mông Cổ
 Người Âu Á
 Hồi giáo ở châu Âu
 Danh sách Khan của Kim Trướng hãn quốc
 Mông Cổ xâm lược Rus
 Các sắc tộc du mục
 Các cuộc chiến tranh Nga-Kazan
 Những cuộc xâm lược của Tatar
 Biểu thời gian ách cai trị Tatar-Mông Cổ tại Nga
 Chiến tranh Tokhtamysh-Tamerlane

Tham khảo

Đọc thêm
 Boris Grekov and Alexander Yakubovski, The Golden Horde and its Downfall
 George Vernadsky, The Mongols and Russia

Liên kết ngoài
 The Golden Horde coinage
 Golden Horde  — articles at the World Archaeology , in Russian

Nhà nước Mongol
Hãn quốc
Đế quốc Mông Cổ
Lịch sử Siberia
Cựu quốc gia châu Á
Cựu quốc gia châu Âu
Lịch sử Trung Á
Khởi đầu thập niên 1240
Chấm dứt năm 1502
Đế quốc Hồi giáo
Bộ lạc du mục Á-Âu
Bột Nhi Chỉ Cân
Nga thời Trung cổ


title: Szombathya fleutiauxi

text:
Szombathya fleutiauxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Szombathya


title: Labidostomis beckeri

text:
Labidostomis beckeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

Labidostomis


title: Gonomyia sinuosa

text:
Gonomyia sinuosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Erioptera parviclava

text:
Erioptera parviclava là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: 17681 Tweedledum

text:
17681 Tweedledum (1997 AQ6) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 6 tháng 1 năm 1997 bởi T. Urata ở Đài thiên văn Nihondaira.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17681 Tweedledum

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Kisaura verecunda

text:
Kisaura verecunda là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Kisaura


title: Crepidomenus ovalis

text:
Crepidomenus ovalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

{{Elateridae-stghyhhuuhghuh
ub}}

Crepidomenus


title: Tây Cape

text:
Tây Cape (tiếng Anh: Western Cape) là một tỉnh ở tây nam của Nam Phi. Tỉnh lị là thành phố Cape Town. Trước năm 1994, khu vực mà nay là Tây Cape là một phần của Tỉnh Cape cũ. Trước khi hình thành Liên hiệp Nam Phi năm 1910, khu vực này được gọi là Thuộc địa Cape.

Địa lý
Tây Cape có ranh giới phía bắc với Bắc Cape, phía đông là Đông Cape, phía nam là Ấn Độ Dương, và phía tây là Đại Tây Dương. Lãnh thổ cận nam cực Quần đảo Prince Edward cũng thuộc về địa giới hành chính của tỉnh. Breede, Berg và Olifants là các dòng sông chính trong tỉnh. Thủ phủ Cape Town và các thành phố chính khác bao gồm Stellenbosch, Worcester, Paarl, và George, Garden Route và Overberg là những khu vực du lịch nổi tiếng.

Tây Cape có địa hình thay đổi. Hầu hết tỉnh nằm trong Vành đai nếp oằn Cape, một dãy núi sa thạch hình thành từ kỷ Permi tới kỷ Than đá với độc từ 1000m đến 2300m. Thung lũng giữa các dãy núi thường rất phì nhiêu và có nhiều mùn bồi tới đất sét. Vùng sâu trong nội địa là một phần của Lòng chảo Karoo và thường khô hạn cũng như có nhiều đồi núi với các dốc đứng ở phía bắc. Các dãy núi khu vực ven biển phủ đầy cát giữa các mũi đất, tới các đá dốc và núi ở khắp mọi nơi. Tây Cape cũng là khu vực cực nam của lục địa châu Phi và Mũi Agulhas là điểm cực nam, từ điểm này tới bờ biển Nam cực chỉ có 3800 km. Tổng diện tích của tỉnh là 129.370 km², chiếm khoảng 10,6% tổng diện tích cả nước. Kích cỡ của tỉnh rộng hơn Bắc Bộ Việt Nam một chút.

Thực vật trong tỉnh cũng khá đa dạng, là một trong 7 vương quốc cây cỏ của thế giới với hầu hết là thực vật đặc hữu của tỉnh, có tên là Cape Floral Kingdom. Khu vực vô cùng đa dạng về loài, với nhiều loài tìm thấy tại Núi Table hơn toàn bộ Anh Quốc. Khu vực được mô tả là có nhiều loại cây bụi, hàng nghìn loài hoa và một số cây cối nhỏ.

Đô thị
Số liệu dân số chỉ tính các khu vực đô thị hóa:

Dân số trên 1.000.000
Cape Town

Dân số trên 200.000
George
Somerset West

Dân số trên 50.000

Dân số trên 10.000

Dân số dưới 10.000

Tham khảo

 Municipal Demarcation Board

Liên kết ngoài
Provincial Government of the Western Cape
Western Cape Tourism
Western Cape Investment and Trade Promotion Agency

Tỉnh của Nam Phi


title: Villarroya de la Sierra

text:
Villarroya de la Sierra là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 622 người. Diện tích đô thị này là 91 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 752 m trên mực nước biển.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Đô thị ở Zaragoza


title: Sự suy tàn và sụp đổ của Đế chế La Mã

text:
The History of the Decline and Fall of the Roman Empire (tạm dịch Lịch sử suy tàn và sụp đổ của Đế quốc La Mã) là một bộ sách về lịch sử Đế quốc La Mã gồm sáu quyển do sử gia Anh Edward Gibbon viết. Quyển 1 được xuất bản năm 1776 và được in sáu lần. Các quyền 2 và 3 được xuất bản năm 1781, còn các quyển 4–6 từ 1788 đến 1789. Những lần xuất bản đầu tiên, nó được in trên giấy khổ bốn theo lệ thường thời đó.

Bộ sách này bao hàm giai đoạn lịch sử Đế quốc La Mã sau triều đại Marcus Aurelius, từ 180 đến 453, kết thúc năm 590. Nội dung giải thích những thái độ và quyết định làm cho Đế quốc La Mã suy tàn và từ từ sụp đổ cả phương đông và phương tây, cũng như giải thích tại sao đế quốc này sụp đổ.

Lịch sử là một thành tựu văn chương của thế kỷ 18. Vì Gibbon sử dụng tư liệu gốc nên tác phẩm và phương pháp của ông là mô hình của các sử gia vào những thế kỷ 19 và 20. Do vậy, Gibbon đôi khi được gọi là "sử gia hiện đại đầu tiên của La Mã cổ đại". Bộ sách này nổi tiếng với lối nói bi quan mỉa mai – thường gặp trong tác phẩm lịch sử thời đó – sự nghiên cứu kỹ càng, và sự bôi nhọ tôn giáo có tổ chức. Đây là cuốn sách đã gây ra một số tranh cãi giữa các sử gia.

Tuy Gibbon cũng viết những quyển sách khác, nhưng ông hiến đời mình cho tác phẩm này (1772–1789). Ông tiếp tục sửa đổi những quyển ngay cả sau lúc xuất bản. Bản tự truyện của ông, Memoirs of My Life and Writings (Truyện ký về cuộc đời và các tác phẩm của tôi) phần lớn kể chuyện bộ sách gần như trở thành cuộc đời của ông. Ông so sánh việc xuất bản mỗi quyển tiếp với việc đẻ con.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Bản J. B. Bury

 Bản J. B. Bury
 Văn bản tại CCEL

Sách tiếng Anh
Sách lịch sử châu Âu
Sách Anh
Đế quốc La Mã
Sách năm 1776
Sách năm 1781
Sách năm 1788
Văn học phi hư cấu Anh


title: Hoàng Hạc Lâu (thơ Thôi Hiệu)

text:
Hoàng Hạc Lâu là bài thơ nổi tiếng của Thôi Hiệu (崔顥), một nhà thơ thời nhà Đường. Tương truyền rằng, Lý Bạch khi đến Hoàng Hạc Lâu định làm thơ, đã thấy thơ Thôi Hiệu đề trên vách, đọc xong, vứt bút, ngửa mặt than rằng:

Chữ Hán - Phiên âm - Dịch nghĩa

Chữ "khứ" (去)

Bấy lâu nay, chữ 去, ta vẫn hay đọc với thanh Trắc (dấu sắc). Có nhiều người đã cho là một bài thơ luật Đường 'phá thể', hoặc 'lạc vận'...Lại có nhiều người cố dịch ra quốc ngữ (abc) bằng cách dùng thinh trắc ở câu Phá (câu thứ nhất).

Chữ 去, thời của Thôi Hiệu, hay vùng miền của ông có khi đọc ra la "Hôi", hoặc "Khu". Trong Hán Việt Từ điển - Thiều Chửu, cũng cho biết như thế:
Tích nhân dĩ thừa hoàng hạc khu/khâu
Thử địa không dư hoàng hạc lâu.

Các bản dịch

Tiếng Việt
Cho đến nay tại Việt Nam đã có nhiều người dịch Hoàng Hạc lâu ra tiếng Việt. Tản Đà là một trong những người dịch đầu tiên và tài năng của ông đã giúp cho bài thơ trở nên quen thuộc với người Việt Nam. Ngoài ra, có thể kể đến những bản dịch của Trần Trọng Kim, Trần Trọng San, Ngô Tất Tố, Vũ Hoàng Chương...

Chú thích

Thơ Đường
Thôi Hiệu


title: Garcinia staudtii

text:
Garcinia staudtii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này có ở Cameroon và Nigeria.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Garcinia staudtii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

S
Thực vật Cameroon
Thực vật Nigeria
Thực vật dễ tổn thương


title: Aix-en-Provence (quận)

text:
Quận Aix-en-Provence là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Bouches-du-Rhône, trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur. Quận này có 10 tổng và 44 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Aix-en-Provence là:
 Aix-en-Provence-Centre
 Aix-en-Provence-Nord-Est
 Aix-en-Provence-Sud-Ouest
 Gardanne
 Lambesc
 Pélissanne
 Les Pennes-Mirabeau
 Peyrolles-en-Provence
 Salon-de-Provence
 Trets

Các xã
Các xã của quận Aix-en-Provence, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aix-en-Provence trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Aix-en-Provence


title: Bột mì nguyên chất

text:
Bột mì nguyên chất hay bột mì nguyên cám là một loại bột mì được chế biến bằng cách xay hoặc nghiền một cách đơn thuần những ngũ cốc nguyên hạt hạt lúa mì .Bột mì nguyên chất được sử dụng trong nhiều mục đích chứ không đơn thuần là làm bánh thông thường được thêm vào các loại bột khác để tăng các chất dinh dưỡng (đặc biệt là chất xơ và protein). Từ "toàn phần" hay "nguyên chất" đề cập đến một thực tế rằng tất cả các thành phần trong ngũ cốc (cám, mầm và nội nhũ) đều được sử dụng và không có gì bị mất mát trong quá trình làm bột.Điều này là trái ngược với bột mì tinh chế hay bột mì tinh luyện vốn chỉ chứa nội nhũ

Bột lúa mì nguyên chất có chứa nhiều dinh dưỡng hơn so với bột mì trắng tinh luyện, bột mì toàn phần là một nguồn cung cấp calci, sắt, chất xơ, và các khoáng chất khác như selen. Tuy vậy, bột mì nguyên chất có thời hạn sử dụng ngắn hơn so với bột mì trắng. Thông thường, bột lúa mì nguyên chất không phải là thành phần chính của bánh nướng.

Từ "toàn bộ", nguyên chất hay "nguyên chất" được đề cập đến chỉ ra rằng tất cả các hạt (cám, mầm, và nội nhũ) được sử dụng và không có gì bị mất trong quá trình làm bột. Điều này trái ngược với tinh bột mì màu trắng, bột tinh chế, chỉ chứa nội nhũ. Bởi vì toàn bộ bột chứa phần còn lại của tất cả các hạt, nó có một kết cấu, có màu nâu nhạt.
Bột nguyên cám là một loại bột có hương vị đầy đủ có chứa các vitamin, khoáng chất và protein. Bột lúa mì nguyên cám giàu dinh dưỡng hơn tinh bột mì trắng tinh chế, mặc dù bột màu trắng có thể, trong quá trình được gọi là tăng cường thực phẩm, có một số vi chất dinh dưỡng bị mất trong chế biến được thêm vào bột trắng (theo yêu cầu của pháp luật ở một số khu vực pháp lý). Tuy nhiên, tinh bột màu trắng không chứa các chất dinh dưỡng của cám lúa mì và mầm (đặc biệt là chất xơ và protein) như bột ngũ cốc nguyên hạt, và đáng chú ý là thiếu chất xơ. bột mì nguyên cám là nguồn cung cấp calci, sắt, chất xơ và các khoáng chất khác như selen.

Bột mì nguyên cám có thời hạn sử dụng ngắn hơn tinh bột mì màu trắng, vì hàm lượng dầu cao hơn sẽ dẫn đến hiện tượng ôi hóa nếu không được bảo quản đúng cách, nếu muốn kéo dài thời gian sử dụng ta phải làm lạnh hoặc để ở các khu vực mát mẻ khác.

Thông thường, bột mì nguyên cám không phải là thành phần chính trong hàng bánh nướng, vì nó có thể thêm một số thành phần ngăn cản chúng nở như bột màu trắng. Điều này có thể thêm vào chi phí cho mỗi khối lượng của món nướng, vì nó đòi hỏi nhiều bột hơn để có được cùng thể tích, do các túi khí nhỏ hơn và nhỏ hơn bị mắc kẹt trong các khối bánh. Do đó, nhiều loại bánh nướng được quảng cáo làm hoàn toàn từ bột mì nguyên cám là chưa chính xác; chúng có thể chứa một số thành phần tinh bột mì trắng, miễn là phần lớn bột mì được sử dụng là bột mì nguyên cám.

Tuy nhiên, có thể tạo ra một ổ bánh mì 100% nguyên cám, cao cấp, miễn là làm tăng hàm lượng nước của bột (cám và mầm trong lúa mì hấp thụ nhiều nước hơn tinh bột mì trắng), nhào nặn bột trong một thời gian dài hơn để phát triển gluten đầy đủ, và cho phép cho một sự gia tăng lâu hơn trước khi định hình bột. Một số bánh cho bột tăng hai lần trước khi tạo hình. Việc bổ sung chất béo, chẳng hạn như bơ hoặc dầu, và các sản phẩm sữa (sữa tươi, sữa bột, bơ sữa, sữa chua, vv...) cũng có thể ức chế sự nở của bột.

Bột mì nguyên cám màu trắng là bột được xay từ lúa mì trắng chứ không phải là lúa mì nâu truyền thống. Tại Vương quốc Anh và Ấn Độ, bột mì nguyên cám thường được làm từ lúa mì trắng thay vì màu nâu như ở Hoa Kỳ và được bán dưới dạng Bột Wholemeal. Sự khác biệt là lúa mì trắng mềm có hàm lượng gluten thấp hơn và cũng thiếu các chất tanin và axit phenolic có chứa trong lúa mì nâu, khiến cho lúa mì trắng xuất hiện và có vị như lúa mì nâu tinh luyện; nó có màu trắng và không có vị đắng.
Toàn bộ lúa mì trắng có hàm lượng dinh dưỡng tương tự như toàn bộ lúa mì đỏ. Tuy nhiên, lúa mì trắng có hàm lượng gluten thấp hơn và chứa hàm lượng protein thấp hơn (từ 9% đến 11%) khi so sánh với các loại lúa mì cứng hơn như bột mì nguyên cám màu nâu (hàm lượng protein 15–16%) hoặc lúa mì màu vàng.

Chú thích

Bột
Bột mì


title: Idiognophomyia collata

text:
Idiognophomyia collata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Idiognophomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Libnotes tongana

text:
Libnotes tongana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Saigon Trade Center

text:
Saigon Trade Center là tòa nhà cao tầng tọa lạc tại 37 Tôn Đức Thắng, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, ngã ba của đường Nguyễn Du và Tôn Đức Thắng.

Saigon Trade Center là một tòa nhà phức hợp thương mại, văn phòng, siêu thị, giải trí. Trên sân thượng của tòa nhà có quán cà phê Panorama.

Cho đến năm 2010, đây là tòa nhà cao nhất Việt Nam với 33 tầng. Kỷ lục này bị phá khi bị Bitexco Financial Tower vượt lên. Tuy nhiên sau đó Bitexco lại bị Keangnam (nay là Landmark 72) vượt lên với 72 tầng và hiện đã bị Landmark 81 của Vingroup vượt lên với 81 tầng.

Sơ đồ mặt bằng

Chú thích

Liên kết ngoài

Trung tâm thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh
Nhà chọc trời tại Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 1


title: Thuế thân

text:
Thuế thân, nộp thân còn gọi là thuế đinh, thuế đầu người, hay sưu là một trong thứ thuế của chế độ phong kiến và quân chủ. Đây là sắc thuế tiêu biểu trong các sắc thuế khoán. Thuế thân căn cứ vào cư dân địa phương, mỗi dân đinh đều phải nộp.

Ngoài thuế thân đóng bằng hiện vật hay hiện kim, còn có sưu dịch, cũng là loại thuế thân như phải đóng bằng sức lao động.

Việt Nam
Trong lịch sử Việt Nam, thuế thân có từ thời nhà Lý.

Nhà Lý
 Đời Lý có lệ mỗi năm khai số hộ (gọi là đơn số), đàn ông 18 tuổi gọi là hoàng nam, từ 20 tuổi trở lên gọi là đại nam. Thuế đinh được "bổ" theo đinh bộ hay hộ tịch của mỗi làng. Thuế thân thời này được tính căn cứ theo số ruộng của mỗi người, ai không có ruộng thì khỏi phải nộp.

Nhà Trần
 Nhà Trần: Theo Đại Việt sử ký toàn thư quyển VIII thì Theo lệ cũ, các trấn hễ có việc binh thì lệnh cho mỗi huyện có bao nhiêu ruộng thì phải nộp bao nhiêu vàng, bạc, tiền, lụa, không tính thêm theo số nhân đinh sinh ra, cũng không trừ bớt theo số người đã chết. Nếu phục dịch việc binh, thì đều thu bổ theo số ruộng cả. Các lộ có đơn binh, là phải phục dịch việc binh, những người này đời đời làm lính, không được ra làm quan. Người nào có ruộng, bãi dâu, đầm cá thì phải đóng thuế, không có thì thôi. Tháng 7 năm Mậu Ngọ (năm 1378) đời vua Phế Đế nhà Trần, Hành khiển Đỗ Tử Bình bắt chước phép đánh "thuế dung" của nhà Đường tâu Vua thu mỗi hộ đinh nam 3 quan tiền một năm.
 Nhà Hồ: Tương tự như nhà Lý - Trần, lấy ruộng làm căn cứ để thu thuế.
 Thời kỳ Bắc thuộc nhà Minh thì hộ chế cũng như điền chế tính theo kiểu của Trung Quốc. Mỗi người dân đều có một cái thẻ biên tên tuổi, hương quán để phục vụ cho việc thu thuế.

Nhà Lê
 Nhà Lê: năm Hồng Đức thứ nhất (1470) định cứ 3 năm sửa hộ tịch một lần (tiểu điền), sáu năm sửa lại một lần (đại điền). Mỗi làng phải khai số chính hộ và khách hộ. Ai biết chữ thì cho vào hạng học nhiều; thứ đến xét hạng chức sắc; sau cùng xét hạng dân đinh và chia làm: tráng hạng (hay lính hạng), quân hạng, dân hạng, lão hạng, cố hạng, cùng hạng. Thuế đinh không tính theo số ruộng mà định nhất luật mỗi người đồng niên phải đóng 8 tiền. Đến đời Huyền Tôn (1664) thì bỏ cách tính này mà dùng lệ khai ở xứ Nghệ An và Thanh Hoá, và lệ bình ở các trấn. Theo cách này, nhà nước không cần theo định kỳ duyệt lại hộ tịch như trước mà chỉ làm một lần nhất định (hoặc bằng lời khai của xã trưởng mà thôi), thuế đinh mỗi suất là 1 quan 8 tiền. Năm Bảo Thái thứ tư, chúa Trịnh Cương sửa lại ngạch thuế đinh gọi là "dung", định rằng: "con trai từ 17-19 tuổi là hoàng đinh, từ 20-48 là chính đinh, từ 50-59 là lão hạng, từ 60 tuổi trở lên là lão nhiêu". Hạng chính đinh phải nộp mỗi người 1 quan 2 tiền và 4 bát gạo, hạng sinh đồ cùng hoàng đinh và lão hạng được miễn thuế. Ngạch thuế điệu (là các thứ thuế phụ đời trước để bổ sung vào các việc tế tự và công tác của nhà nước) nay dồn lại thành một, mỗi suất đinh phải nộp 6 quan tiền.

Nhà Nguyễn
 Nhà Nguyễn: sau khi lên ngôi, vua Gia Long định lại việc thu thuế:
 Thuế suất: Thuế đinh thì lệ định theo vùng: từ Nghệ An ra đến nội ngoại Thanh Hóa, mỗi suất đồng niên phải chịu: Thuế thân 1 quan 2 tiền. Mân tiền 1 tiền. Cước mễ 2 bát. Ở 5 nội trấn Bắc Thành và phủ Phụng Thiên, mỗi suất đinh đồng niên phải chịu: Thuế thân 1 quan 2 tiền. Mân tiền 1 tiền. Điệu tiền (tạp dịch) 6 tiền. Cước mễ 2 bát. Ở 6 ngoại trấn Bắc Thành, mỗi suất đinh đồng niên phải chịu: Thuế thân 6 tiền. Mân tiền 1 tiền. Điệu tiền 3 tiền. Cước mễ 1 bát
 Giảm thuế khi có thiên tai: Thuế lệ tuy định như vậy, nhưng năm nào ở đâu mất mùa, như là bị hoàng trùng, đại hạn hay là nước lụt, v.v... thì nhà nước chiếu theo sự thiệt hại nhiều ít mà giảm thuế cho dân. Lúa 10 phần thiệt hại tới 4 phần thì khoan giảm cho hai phần thuế; thiệt hại 5 phần thì giảm cho 3; thiệt hại 6 phần thì giảm cho 4; thiệt hại 7 phần thì giảm cho 5; thiệt hại 8 phần thì giảm cho 6; thiệt hại 9 phần thì giảm cho 7; thiệt hại hết cả thì giảm cả. Hoặc nhà nước có lấy dân đinh đi làm đường, đào sông, xây thành v.v... thì cũng được giảm thuế.
 Thu thuế: Nhà vua lại tùy từng địa phương mà định vụ thuế. Từ Quảng Bình đến Bình Thuận cứ mỗi năm một vụ thu thuế, khởi đầu từ tháng 4 đến tháng 7 thì hết. Từ Nghệ An ra đến Thanh Hóa ngoại, cùng các trấn ở Bắc thành mỗi năm thu thuế 2 vụ: mùa hạ thì khởi tự tháng 4 đến tháng 6 thì hết; mùa đông thì khởi sự tự tháng 10 đến tháng 11 thì hết.
 Kê khai: Lệ định 5 năm một lần làm sổ đinh, trong làng từ chức sắc cho đến quân dân, đều phải vào sổ. Kể từ 18 tuổi trở lên, 59 tuổi trở xuống, đều phải khai vào sổ (Đinh bạ)
 So sánh mức thuế: để biết mức thuế thân thời đó có thể so sánh với thuế điền như:Thuế điền thì chia ra làm 3 hạng: nhất đẳng điền mỗi mẫu đồng niên nộp thóc 20 thăng; nhị đẳng điền 15 thăng; tam đẳng điền 10 thăng. Còn thứ ruộng mùa đồng niên phải nộp 10 thăng
 So sánh thu nhập: Năm Kỷ Hợi (1839) là năm Minh Mệnh thứ 20, vua Thánh Tổ định lương bổng đồng niên và tiền xuân phục của các quan viên.
Chánh nhất phẩm:tiền 400 quan, gạo 300 phương, tiền xuân phục 70 quan.
Tòng nhất phẩm: tiền 300 quan, gạo 250 phương, tiền xuân phục 60 quan.
Chánh nhị phẩm:tiền 250 quan, gạo 200 phương, tiền xuân phục 50 quan.
Tòng nhị phẩm: tiền 180 quan, gạo 150 phương, tiền xuân phục 30 quan.
Chánh tam phẩm:tiền 150 quan, gạo 120 phương, tiền xuân phục 20 quan.
Tòng tam phẩm: tiền 120 quan, gạo 90 phương, tiền xuân phục 16 quan.
Chánh tứ phẩm: tiền 80 quan, gạo 60 phương, tiền xuân phục 14 quan.
Tòng tứ phẩm: tiền 60 quan, gạo 50 phương, tiền xuân phục 10 quan.
Chánh ngũ phẩm:tiền 40 quan, gạo 43 phương, tiền xuân phục 9 quan.
Tòng ngũ phẩm: tiền 35 quan, gạo 30 phương, tiền xuân phục 8 quan.
Chánh lục phẩm: tiền 30 quan, gạo 25 phương, tiền xuân phục 7 quan.
Tòng lục phẩm: tiền 300 quan, gạo 22 phương, tiền xuân phục 6 quan.
Chánh thất phẩm:tiền 25 quan, gạo 20 phương, tiền xuân phục 5 quan.
Tòng thất phẩm: tiền 22 quan, gạo 20 phương, tiền xuân phục 5 quan.
Chánh bát phẩm: tiền 20 quan, gạo 18 phương, tiền xuân phục 5 quan.
Tòng bát phẩm: tiền 20 quan, gạo 18 phương, tiền xuân phục 4 quan.
Chánh cửu phẩm:tiền 18 quan, gạo 16 phương, tiền xuân phục 4 quan.
Tòng cửu phẩm: tiền 18 quan, gạo 16 phương, tiền xuân phục 4 quan.
Lại dịch binh tượng: mỗi tháng tiền một quan, gạo một phương.
Hậu bổ: mỗi tháng tiền 2 quan, gạo 2 phương.

Thời Pháp thuộc
Người Pháp tiếp tục áp dụng thuế thân ở Việt Nam cho đến năm 1945. Thuế thân dưới thời Pháp thuộc đánh vào các "suất đinh", là đàn ông từ 13 đến 53 tuổi, trừ những người làm trong bộ máy chính quyền và một số trường hợp được miễn khác. Vào thập niên 1910 thuế thân ở Trung Kỳ là 2 đồng 2 hào mỗi năm. Trong trường hợp ai trúng kỳ khảo hạch đợi năm sau thi Hương thì sẽ liệt vào hạng miễn diêu nên không phải nộp thuế thân năm đó.

Ngày 2 tháng 6 năm 1897 Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer ra nghị định về chính sách thuế thân đối với người dân ở Bắc Kỳ. Nội dung như sau: "thuế thân đánh vào người từ 18 tuổi đến 60 tuổi. Tất cả những ai trong diện đóng thuế thân đều phải có thẻ thuế thân. Trên thẻ có chữ ký hoặc điểm chỉ, có dấu triện của Lý trưởng. Mỗi nǎm thay thẻ một lần, màu sắc thẻ cũng phải thay đổi hàng nǎm. Đi đâu cũng phải mang thẻ. Trường hợp không mang thẻ mà bị cảnh sát bắt giữ thì phải nộp tiền để lấy thẻ mới. Nếu dùng thẻ của người khác phải nộp phạt. Người cho mượn thẻ cũng bị phạt."

Đế quốc Việt Nam
Dưới thể chế Đế quốc Việt Nam, chính phủ Trần Trọng Kim bãi bỏ thuế thân đối với những ai không có tài sản hoặc có lợi tức dưới 100 đồng một tháng.

Việt Nam Dân chủ Cộng hoà
Với sắc lệnh 11 ký ngày 7 tháng 9 năm 1945, Chính phủ lâm thời Việt Nam đã bãi bỏ thuế thân ngay sau khi thành lập Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Những nhận định
 "Thuế thân là một thứ thuế vô lý, trái ngược với tinh thần chính thể cộng hoà dân chủ."
 " Về thực chất, thuế thân là một thứ thuế coi con người là một loại hàng hoá, đánh vào đông đảo tầng lớp bình dân nghèo khó. Ngoài ra, còn quy định mức thuế ruộng đất đối với người Việt ở Bắc Kỳ và quy định mức thuế ruộng đất đối với các điền chủ người Âu và các điền chủ người châu Á khác ở Bắc Kỳ."

Chú thích

Xem thêm
Sưu dịch

Quân chủ Việt Nam
Thuế


title: Kisaura adamickai

text:
Kisaura adamickai là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Kisaura


title: Antigastra catalaunalis

text:
Antigastra catalaunalis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, nhưng cũng được tìm thấy ở các khu vực khác do đặc tính di cư của chún.

Sải cánh dài 19–22 mm.

Ấu trùng ăn các loài Antirrhinum, Linaria vulgaris, Sesame và Scrophulariaceae và Pedaliaceae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=20569
 Lepidoptera of Belgium
 http://www.microlepidoptera.nl/soorten/species.php?speciescode=44&p=1
 Antigastra catalaunalis at UKmoths

Antigastra
Động vật được mô tả năm 1833
Côn trùng bán đảo Ả Rập


title: Nouvion-et-Catillon

text:
Nouvion-et-Catillon  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Nouvionetcatillon


title: 3142 Kilopi

text:
3142 Kilopi (1937 AC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 1 năm 1937 bởi A. Patry ở Nice. The name là một pun, as kilo pi equals one thousand times pi, which is approximately 3142.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3142 Kilopi

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1937


title: Hüven

text:
Hüven là một đô thị thuộc huyện Emsland, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 15,24 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Emsland


title: Lan Thương, Phổ Nhĩ

text:
Huyện tự trị dân tộc Lạp Hộ Lan Thương (; Tiếng Lạp Hộ: ) là một huyện thuộc địa cấp thị Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 8.807 kilômét vuông, dân số năm 2003 là 470.000 người. Chính quyền huyện đóng ở trấn Mạnh Lãng.

Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 3 trấn, 11 hương và 7 hương dân tộc gồm:
 Trấn: Mạnh Lãng, Bố Doãn, Nhu Trát Độ
 Hương: Đại Sơn, Đông Hà, Đông Hồi, Lạp Ba, Mộc Kiết, Nam Lĩnh, Nhã Khẩu, Nhu Phúc, Phú Bang, Phú Đông, Trúc Đường.
 Hương dân tộc: An Khang Ngõa tộc, Huệ Dân Cáp Nê tộc, Khiêm Lục Di tộc, Phát triển Hà Cáp Nê tộc, Tuyết Lâm Ngõa tộc, Tửu Tỉnh Cáp Nê tộc, Văn Đông Ngõa tộc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam
Huyện tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa


title: Hylaeus telmenicus

text:
Hylaeus telmenicus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Dathe mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1986


title: Tháp Yang Prong

text:
Tháp Chàm Yang Prong (Thần vĩ đại) hay còn gọi là Tháp chàm Rừng xanh là một ngôi tháp Chàm ở xã Ea Rốk, huyện Ea Súp, tỉnh Đăk Lăk, cách thị trấn Ea Súp khoảng 15 km, cách thành phố Buôn Ma Thuột khoảng 100 km...

Tháp rất đặc biệt bởi đây là ngôi tháp Chàm duy nhất không được xây dựng trên những ngọn đồi cao, không bóng cây như những ngọn tháp khác mà lại nằm chìm lấp dưới những tán cổ thụ của rừng già Ea Súp và bên dòng sông Ea H'leo. Đây cũng chính là ngọn tháp Chàm duy nhất được tìm thấy trên Tây Nguyên.

Tháp có chiều cao 9 m, đáy vuông mỗi cạnh dài 5 m, có ba cửa giả và chỉ một cửa thật quay ở phía Đông. Tháp để thờ thần Shiva. Trong thời gian chiến tranh, tháp đã bị đánh mìn một lần nên đã hư hỏng nhiều. Hiện nay tháp Yang Prong đã được tu bổ và trở thành một điểm tham quan quan trọng ở Đắk Lắk.

Xem thêm
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
Danh sách đền tháp Chăm Pa
Tháp Chăm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Văn hoá truyền thống - Đắk Lắk

T
Di tích tại Đắk Lắk
Tiểu quốc J'rai


title: Tipula fortior

text:
Tipula fortior là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Sukhoi Su-6

text:
Sukhoi Su-6 là một nguyên mẫu máy bay cường kích của Liên Xô được phát triển trong suốt chiến tranh thế giới II.

Máy bay đánh chặn Su-7 hai động cơ (tên lửa và pít-tông) được phát triển dựa trên mẫu Su-6 một chỗ.

Thiết kế và phát triển
Công việc phát triển Su-6 bắt đầu vào năm 1939, khi phòng thiết kế Sukhoi bắt đầu làm việc thiết kế một loại máy bay cường kích một chỗ bọc giáp. 2 mẫu được chế tạo vào 4 tháng 3-1940, và 1 chiếc đã bay thử nghiệm vào 1 tháng 3-1941 và phi công điều khiển là A.I. Kokin.

Những chuyến bay thử nghiệm chỉ ra Su-6 cao cấp hơn đối với Ilyushin Il-2 trong mọi hiệu suất, tuy nhiên động cơ của nó bị giới hạn tuổi thọ trước khi việc thử nghiệm được hoàn tất, không có động cơ Shvetsov M-71 nào được cung cấp thay thế.

Mẫu thứ 2 chỉ bay 1 lần vào tháng 1-1942, vì OKB phải sơ tán khi bắt đầu chiến tranh vệ quốc vĩ đại. Nó được trang bị 2 pháo 23 mm, 4 súng máy và 10 rãnh phóng tên lửa. Những kết quả thử nghiệm rất thuận lợi, Viện nghiên cứu khoa học AFRA giành được một lô sản xuất nhỏ thử nghiệm với vai trò máy bay tiêm kích tại tiền tuyến. Một quyết định phác thảo sản xuất 25 máy bay đã sẵn sàng, tuy nhiên không may cho Sukhoi, nó không bao giờ được ban bố.

Kinh nghiệm chiến đấu trên Il-2 đã chỉ ra sự cần thiết của xạ thủ phía sau. Do đó, mẫu thứ 3 được thiết kế với tổ lái hai người, giảm tải trọng mang bom (giảm từ 400 kg {880 lb} xuống 200 kg {440 lb}), và trang bị động cơ khỏe hơn M-71F. Những cuộc thử nghiệm chính thức đã phát hiện ra rằng Su-6 hai chỗ có tốc độ lớn hơn Il-2 là 100 km/h (54 knots, 62 mph), dù với một trọng tải nhỏ đáng kể. Khi rắc rối với M-71 được chấm dứt, Sukhoi được lệnh dùng động cơ Mikulin AM-42. Khi chuyến bay thử nghiệm được bắt đầu vào 22 tháng 2-1944, động cơ thay thế của Su-6 tỏ ra kém hơn động cơ cùng loại trên Ilyushin Il-10 do bổ sung 250 kg (550 lb) áo giáp đẻ bảo vệ động cơ và công suất hao phí thoát ra của AM-42 thấp hơn M-71F.

Dù Su-6 chưa bao giờ được sản xuất, vào năm 1943, Sukhoi được tặng Giải thưởng Stalin cho việc phát triển máy bay.

Su-7

Giống như một thí nghiệm, thiết kế Su-6 một chỗ cơ bản được chuyển đổi thành một máy bay đánh chặn 2 động cơ pha trộn có tên là Su-7 (tên này sau đó được sử dụng lại cho một máy bay tiêm kích-bom siêu âm). Áo giáp được loại bỏ và thân máy bay được làm hoàn toàn bằng kim loại. Sức mạnh của máy bay được cung cấp từ một động cơ pít-tông kiểu Shvetsov ASh-82FN với 2 thiết bị tăng nạp chế hóa khí TK-3 ở mũi và một động cơ phản lực Glushko RD-1-Kh3 ở đuôi. Động cơ pít-tông cung cấp công suất 1.380 kW (1.850 hp), trong khi động cơ tên lửa dùng nhiên liệu dầu lửa và axit nitric có công suất 2.9 kN (600 lbf). Vũ khí trang bị gồm 3 pháo ShVAK 20 mm với 370 viên đạn. Một chiếc Su-7 duy nhất được chế tạo vào năm 1944. Những chuyến bay thử nghiệm đạt vận tốc cực đại là 510 km/h (275 knots, 315 mph) trên cao 12 000 m (39.370 ft) không có động cơ tên lửa và 705 km/h (380 knots, 440 mph) có động cơ tên lửa. Vào năm 1945, động cơ tên lửa đã bị nổ khi bay thử nghiệm, giết chết phi công và phá hủy máy bay.

Quốc gia sử dụng

Không quân Xô viết

Thông số kỹ thuật (Nguyên mẫu Su-6 thứ 3 với động cơ M-71)
Dữ liệu

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 2 (phi công và xạ thủ)
Chiều dài: 9.24 m (30 ft 4 in)
Sải cánh: 13.50 m (44 ft 3 in)
Chiều cao: 3.89 m (12 ft 9 in)
Diện tích cánh: 26 m² (280 ft²)
Trọng lượng rỗng: 4 000 kg (8.820 lb)
Trọng lượng cất cánh: 5 534 kg (12.200 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa:
Động cơ: 1× Shvetsov M-71F, 2.200 hp (1.620 kW)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 514 km/h (280 knots, 320 mph) trên 3.800 m (12.465 ft)
Tầm bay: 973 km (525 nm, 605 mi)
Trần bay: 8.100 m (26.575 ft)
Vận tốc lên cao: 10.6 phút/5.000 m (16.405 ft)
Lực nâng của cánh: n/a
Lực đẩy/trọng lượng: n/a
Đường băng cất cánh: 410 m (1.345 ft)
Đường băng hạ cánh: 730 m (2.395 ft)

Vũ khí
2x pháo 23 mm Nudelman N-37 trong cánh, 90 viên đạn
2x súng máy ShKAS 7.62 mm trong cánh, 1.400 viên đạn
1x súng máy 12.7 mm Berezin UBT ở phía sau, 196 viên đạn
Mang được 200 kg (440 lb) of bom

Tham khảo

Nội dung liên quan

Máy bay có tính năng tương đương
Ilyushin Il-2
Ilyushin Il-10

Danh sách máy bay tiếp theo
Sukhoi Su-2 - Sukhoi Su-3 - Sukhoi Su-4 - Sukhoi Su-5 - Sukhoi Su-6 - Sukhoi Su-7 (I) - Sukhoi Su-8

Máy bay Sukhoi
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay cánh dưới
Máy bay chiến đấu Liên Xô và Nga
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cassena wallacei

text:
Cassena wallacei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: Caryedes alboscutus

text:
Caryedes alboscutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Caryedes


title: 1124

text:
Năm 1124 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1124

da:1120'erne#1124


title: Borassus sambiranensis

text:
Borassus aethiopum là loài thực vật thuộc họ Cau. Nó chỉ được tìm thấy ở Madagascar.
Cây này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Dransfield, J. & Beentje, H.J. 1998. Borassus sambiranensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2007.

S
Thực vật Madagascar


title: Synodontis dhonti

text:
Synodontis dhonti là một loài cá thuộc họ Mochokidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, and Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Synodontis dhonti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

D
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Cá châu Phi
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo
Cá nước ngọt châu Phi


title: Hợp chất hữu cơ

text:
Các hợp chất hữu cơ (hay organic compound), là một lớp lớn của các hợp chất hóa học mà các phân tử của chúng có chứa carbon. Các hợp chất hữu cơ có thể có nguồn gốc từ tự nhiên hoặc do các phản ứng nhân tạo.

Sự phân chia giữa hợp chất hữu cơ và hợp chất vô cơ mang tính tùy ý có nguyên nhân lịch sử; tuy nhiên, nói chung thì các hợp chất hữu cơ được định nghĩa như là các hợp chất có liên kết carbon-hiđrô, và các hợp chất vô cơ là những hợp chất còn lại. Vì thế axít cacbonic được coi là hợp chất vô cơ, trong khi axít formic là hợp chất hữu cơ, mặc dù đôi khi người ta vẫn gọi nó là "axít cacbonous" và anhydride của nó, carbon mônôxít, là một chất vô cơ.

Tên gọi "hữu cơ" là một tên gọi lịch sử, có lẽ có từ thế kỷ 19, khi người ta tin rằng các hợp chất hữu cơ chỉ có thể tổng hợp trong cơ thể sinh vật thông qua cái gọi là vis vitalis -"lực sống". Thuyết cho rằng các hợp chất hữu cơ về cơ bản là khác biệt với các "hợp chất vô cơ", nghĩa là không được tổng hợp thông qua "lực sống", đã bị bác bỏ do sự tổng hợp urê (NH2)2C=O, một hợp chất hữu cơ, từ xyanat kali và sulfat nhôm bởi Friedrich Wöhler.

Phần lớn các hợp chất hữu cơ tinh khiết được sản xuất nhân tạo; tuy nhiên, thuật ngữ "hữu cơ" cũng được sử dụng để miêu tả các sản phẩm được sản xuất mà không có các hóa chất nhân tạo (xem sản xuất hữu cơ).

Cần phân biệt hợp chất hữu cơ với vật chất hữu cơ (tên tiếng Anh organic matter (cách đọc tiếng Việt o-gơ-nic mát-tơ)).

Phân loại hợp chất hữu cơ
Dựa vào thành phần các nguyên tố, hợp chất hữu cơ được phân thành 2 loại

 Hydrocarbon là những hợp chất mà phân tử chỉ gồm 2 nguyên tố C và H
 Dẫn xuất của hydrocarbon là những hợp chất mà phân tử có các nguyên tố khác ngoài C và H.

Dựa theo mạch carbon của phân tử, hợp chất hữu cơ được phân thành: hợp chất có mạch vòng và hợp chất không có mạch vòng.

Dựa vào các nhóm chức có trong phân tử, các hợp chất là dẫn xuất của hydrocarbon được phân thành 3 loại:

 Hợp chất hữu cơ đơn chức là hợp chất chỉ có 1 nhóm chức.
 Hợp chất hữu cơ đa chức là hợp chất có nhiều nhóm chức nhưng cùng 1 loại nhóm chức.
 Hợp chất hữu cơ tạp chức là hợp chất có nhiều loại nhóm chức khác nhau

Công thức phân tử hợp chất hữu cơ
Công thức phân tử biểu thị số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử

Công thức phân tử hợp chất hữu cơ có thể được thiết lập dựa trên tỷ lệ phần trăm khối lượng của các nguyên tố hoặc theo khối lượng sản phẩm của phản ứng cháy hoặc thông qua công thức đơn giản nhất (là công thức biểu thị tỷ lệ tối giản về số nguyên tử của các nguyên tố).

Cấu trúc phân tử hợp chất hữu cơ

Thuyết cấu tạo hoá học
Thuyết cấu tạo hóa học được đưa ra bởi Bút-lê-rốp (người Nga) vào năm 1861.

 Trong phân tử hợp chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo đúng hóa trị và theo trật tự nhất định. Thứ tự liên kết đó gọi là cấu tạo hóa học. Sự thay đổi thứ tự liên kết đó, tức là thay đổi cấu tạo hóa học, sẽ tạo ra hợp chất khác.
 Trong phân tử hợp chất hữu cơ, carbon có hóa trị IV. Nguyên tử carbon không những có thể liên kết với nguyên tử của các nguyên tố khác mà còn có thể liên kết với nhau tạo thành mạch carbon
 Tính chất của các chất phụ thuộc vào thành phần phân tử và cấu tạo hóa học

Công thức cấu tạo
Công thức cấu tạo biểu diễn thứ tự và cách thức liên kết của các nguyên tử trong phân tử.

Công thức cấu tạo có thể được viết theo 3 cách: cách viết khai triển (viết tất cả các nguyên tử và các liên kết giữa chúng), cách viết thu gọn (viết gộp nguyên tử C và các nguyên tử khác liên kết với nó thành từng nhóm) và cách viết thu gọn nhất (chỉ viết các liên kết và nhóm chức, đầu mút của các liên kết chính là các nhóm CHx với x đảm bảo hóa trị IV của nguyên tử C).

Đồng đẳng
Những hợp chất có thành phần phân tử hơn kém nhau 1 hay nhiều nhóm CH2 nhưng có tính chất hóa học tương tự nhau được gọi là đồng đẳng.

Dãy đồng đẳng là dãy gồm các chất đồng đẳng.

Sở dĩ các chất trong cùng dãy đồng đẳng có tính chất hóa học tương tự nhau là do chúng có cấu tạo hóa học tương tự nhau.

Đồng phân
Những hợp chất có cùng công thức phân tử được gọi là đồng phân.

VD :

Với công thức phân tử là C4H10 có 2 hợp chất :

 Butan có trật tự liên kết là CH3-(CH2)2-CH3
 Isobutan có trật tự liên kết là CH3-CH(CH3)-CH3

Với công thức phân tử là C2H6O có 2 hợp chất :

 Ethanol có trật tự liên kết là CH3-CH2-OH
 Dimethyl ether có trật tự liên kết là CH3-O-CH3

Đồng phân cấu tạo
Đồng phân cấu tạo là những hợp chất có cùng công thức phân tử nhưng cấu tạo hóa học khác nhau.

Phân loại

 Đồng phân nhóm chức là những đồng phân khác nhau về bản chất nhóm chức
 Đồng phân mạch carbon là những đồng phân khác nhau về sự phân nhánh của mạch carbon
 Đồng phân vị trí nhóm chức là những đồng phân khác nhau về vị trí của các nhóm chức
 Đồng phân vị trí liên kết bội là những đồng phân khác nhau về vị trí của các liên kết đôi hoặc liên kết ba

Đồng phân lập thể
Đồng phân lập thể là những đồng phân có cùng công thức cấu tạo nhưng khác nhau về cấu trúc không gian của phân tử

Liên kết hóa học
Trong phân tử hợp chất hữu cơ, các nguyên tử liên kết với nhau theo liên kết cộng hóa trị

Liên kết đơn là liên kết do 1 cặp eletron dùng chung tạo nên. Liên kết đơn luôn là liên kết σ

Liên kết đôi là liên kết do 2 cặp electron dùng chung tạo nên. Liên kết đôi gồm 1 liên kết σ và 1 liên kết π

Liên kết ba là liên kết do 3 cặp electron dùng chung tạo nên. Liên kết ba gồm 1 liên kết σ và 2 liên kết π

Xem thêm
 Hóa hữu cơ

Tham khảo

 Nhà xuất bản giáo dục - Bộ giáo dục và đào tạo - Sách giáo khoa Hóa học 11
 Nhà xuất bản giáo dục - Bộ giáo dục và đào tạo - Sách giáo khoa Hóa học 11 - nâng cao

Liên kết ngoài


title: Santalum macgregorii

text:
Santalum macgregorii là một loài thực vật thuộc họ Santalaceae. Loài này có ở Indonesia và Papua New Guinea. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Eddowes, P.J. 1998. Santalum macgregorii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

macgregorii