title: Stronti

text:
Stronti (tiếng Anh: Strontium) là một nguyên tố kim loại kiềm thổ có ký hiệu là Sr và số nguyên tử 38. Là một kim loại kiềm thổ, stronti là một kim loại có màu vàng hoặc trắng bạc và có độ hoạt động hóa học cao. Kim loại chuyển sang màu vàng khi tiếp xúc với không khí. Nó có mặt trong tự nhiên trong các khoáng celestin và strontianit. Đồng vị 90Sr thể hiện tính phóng xạ và có chu kỳ bán rã 28,90 năm. Cả stronti và strontianit đều được đặt theo tên một ngôi làng Strontian ở Scotland gần mỏ khoáng mà nó được khai thác đầu tiên.

Tính chất

Stronti là kim loại có màu xám, bạc mềm hơn calci và thậm chí rất hoạt động trong nước. Nó phản ứng mạnh với nước tạo ra stronti hydroxide và khí hydro. Nó cháy trong không khí tạo ra hai loại stronti oxide và stronti nitrit, nhưng vì nó không phản ứng với nitơ dưới 380 °C, nên ở nhiệt độ phòng nó chỉ tạo thành oxide tự phát.

Do nó hoạt động mạnh với oxy và nước nên nguyên tố này chỉ tồn tại ở dạng hợp chất với các nguyên tố khác, các chất khoáng như strontianit và celestin. Nó được bảo quản trong hydrocarbon lỏng như dầu khoáng hay kerosene để chống sự oxy hóa; khi tiếp xúc với không khí kim loại stronti chuyển sang màu vàng ở dạng oxide. Bột kim loại stronti sẽ tự bốc cháy trong không khí ở nhiệt độ phòng. Các muối stronti ở dạng hơi có màu đỏ sáng đến màu ngọn lửa, và các muối này được sử dụng làm pháo hoa và các chất phát sáng. Stronti tự nhiên là hỗn hợp của 4 đồng vị bền.

Lịch sử
Stronti được đặt theo tên của làng Strontian ở Scotland, (Gaelic Sron an t-Sithein), nó đã được phát hiện trong các quặng lấy từ mỏ chì. Năm 1790, Adair Crawford là một bác sĩ tham gia vào việc điều chế bari, ông đã nhận ra rằng các quặng ở Strontian thể hiện các tính chất khác nhau so với cách thông thường mà ông đã từng thấy với các nguồn "spat nặng" khác. Điều này cho phép ông kết luận "... nó thực sự có thể là khoáng vật scotch là một loại đất mới cho đến nay vẫn được xem xét đầy đủ". Khoáng vật mới được đặt tên là strontites năm 1793 bởi Thomas Charles Hope, ông là giáo sư hóa học ở Đại học Glasgow. Nguyên tố này thực chất đã được tách ra bởi Sir Humphry Davy năm 1808 bằng phương pháp điện phân hỗn hợp gồm stronti chloride và thủy ngân oxide, và được ông công bố trong bài thuyết trình của mình cho hiệp hội Hoàng gia Anh (Royal Society) ngày 30 tháng 6 năm 1808. Để phù hợp với cách đặt tên nguyên tố kiềm thổ khác, ông đã đổi tên nó thành strontium.

Ứng dụng quy mô lớn đầu tiên của stronti là sản xuất đường từ củ cải đường. Mặc dù quá trình kết tinh sử dụng stronti hydroxide đã được cấp bằng phát minh cho Augustin-Pierre Dubrunfaut năm 1849 việc ứng dụng với quy mô lớn với những cải tiến của công nghệ được thực hiện vào đầu thập niên 1870. Công nghiệp đường của Đức đã sử dụng công nghệ này rất tốt trong thế kỷ 20. Trước chiến tranh Thế giới thứ nhất ngành công nghiệp từ củ cải đường đã sử dụng 100.000 đến 150.000 tấn stronti hydroxide để xử lý mỗi năm. Stronti hydroxide đã được tái sử dụng trong quy trình này, nhưng nhu cầu để bổ sung lượng thất thoát trong quá trình sản xuất tạo ra cao đến mức phải tiến hành khai thác mỏ strontianit ở Münsterland. Việc khai thác mỏ strontianite ở Đức kết thúc khi các mỏ celestite bắt đầu được khai thác ở Gloucestershire. Các mỏ mới này cung cấp hầu hết lượng stronti trên thế giới trong giai đoạn từ 1884 đến 1941

Phân bố

Stronti có mặt phổ biến trong tự nhiên, và là nguyên tố phổ biến thứ 15 trên Trái Đất, trung bình chiếm 0,034% trong tất cả các đá mác-ma và được tìm thấy chủ yếu ở dạng khoáng vật sulfat celestite (SrSO4) và carbonat strontianit (SrCO3). Trong số 2 khoáng vật này, celestite có mặt nhiều hơn trong các mỏ trầm tích với kích thước đủ để khai thác công nghiệp. Do stronti được sử dụng nhiều nhất ở dạng carbonat, strontianit có lẽ là loại hữu ích hơn trong số 2 khoáng vật phổ biến nêu trên, nhưng có ít mỏ đã được phát hiện có đủ điều kiện để khai thác.

Hàm lượng stronti trung bình trong nước biển là 8 mg/l. Với nồng độ stronti trong khoảng 82 đến 90 µmol/l thì được xem là thấp hơn đáng kể so với nồng độ calci (khoảng 9,6 đến 11,6 mmol/l).

Sản xuất
Theo Cục Khảo sát Địa chất Anh, Trung Quốc là quốc gia sản xuất stronti hàng đầu năm 2007 chiếm hơn 2/3 thị trường thế giới, theo sau là Tây Ban Nha, Mexico, Thổ Nhĩ Kỳ, Agentina, và Iran.

Kim loại stronti có thể được điều chế bằng phương pháp điện phân stronti chloride nóng chảy trộn với kali chloride:

Sr2+ + 2  → Sr
2 Cl− → Cl2 (g) + 2

Ngoài ra, có thể tạo ra stronti kim loại bằng cách khử stronti oxide với nhôm trong chân không ở nhiệt độ mà stronti chưng cất.

Có 3 đồng hình của stronti kim loại với điểm chuyển tiếp ở 235 và 540 °C.

Đồng vị

Stronti có 4 đồng vị bền trong tự nhiên: 84Sr (0.56%), 86Sr (9.86%), 87Sr (7.0%) và 88Sr (82.58%). Chỉ có 87Sr sinh ra từ phân rã phóng xạ; nó được tạo ra bằng cách phân rã kim loại kiềm phóng xạ 87Rb, loại có chu kỳ bán rã 4,88 × 1010 năm. Do đó, có 2 nguồn 87Sr trong bất kỳ vật liệu nào: thứ nhất là nó được hình thành trong các ngôi sao cùng với các đồng vị 84Sr, 86Sr, và 88Sr; và thứ hai là nó được hình thành bằng các phân rã phóng xạ 87Rb. Tỉ lệ 87Sr/86Sr là chỉ số đặc trưng trong khảo sát địa chất; các tỉ lệ này trong khoáng vật và trong các đá dao động từ khoảng
0.7 đến lớn hơn 4.0. Vì stronti có bán kính nguyên tử tương tự như của calci nên nó sẵn sàng thay thế calci trong các khoáng vật.

Có 16 đồng vị phóng xạ của stronti tồn tại. Trong đó, quan trọng nhất là 90Sr với chu kỳ bán rã là 28,78 năm và 89Sr có chu kỳ bán rã 50,5 ngày. 90Sr là sản phẩm phụ trong phân hạch hạt nhân được tìm thấy trong các vụ nổ hạt nhân và gây ra các vấn đề sức khỏe vì nó thay thế calci trong xương, chống lại sự đào thải ra khỏi cơ thể. Đồng vị này là một trong những tác nhân phát xạ beta năng lượng cao và tồn tại lâu, và được sử dụng trong các thiết bị SNAP (Systems for Nuclear Auxiliary Power). Các thiết bị này hứa hẹn sử dụng trong phi thuyền không gia, các trạm đo thời tiết từ xa, vv., nơi mà cần có nguồn năng lượng điện hạt nhân hoạt động trong thời gian dài và khối lượng nhẹ. Thảm họa hạt nhân Chernobyl 1986 gây ô nhiễm 90Sr trên diện rộng.90Sr được đặt bên trong một mẫu bạc lõm được sử dụng để điều trị cắt mộng thị ở mắt.

89Sr là đồng vị tổng hợp có thời gian sống ngắn, được dùng để chữa bệnh ung thư xương. Trong các trường hợp khi mà ung thư phát triển và di căn sang đau xương, sử dụng 89Sr trực tiếp (phát xạ beta) lên vùng xương bị bệnh.89Sr được sản xuất từ ở dạng muối chloride (hòa tan), và khi được hòa tan trong muối thường thì có thể bơm vào tĩnh mạch.

Hợp chất

Ứng dụng chủ yếu của các hợp chất stronti là trong thủy tinh ống phóng điện tử của tivi màu để ngăn phát xạ tia X. Tất cả các phần của ống phóng điện tử này phải hấp thụ các tia X. Ở cổ và phễu của ống, thủy tinh chì được sử dụng cho mục đích này, nhưng loại thủy tinh này cho mặt trước của ống thì nó gây ra các hiệu ứng nâu do phản ứng của các tia X với thủy tinh. Do vậy, tấm thủy tinh phía trước phải sử dụng một hỗn hợp thủy tinh khác mà trong đó stronti và bari là các vật liệu hấp thụ tia X. Giá trị trung bình của hỗn hợp thủy tinh được xác định trong một nghiên cứu về tái sử dụng thủy tinh năm 2005 là 8,5% stronti oxide và 10% bari oxide.

Ứng dụng
Stronti carbonat hoặc các muối stronti khác được sử dụng để sản xuất pháo hoa, vì chúng tạo ra màu đỏ đậm của pháo.

Kim loại stronti được dùng ở dạng hợp kim: hợp kim stronti 90%-nhôm 10% của hợp phần eutectic trong việc hỗ trợ gia công hợp kim nhôm-silic. AJ62 là một hợp kim magnesi bền, chống rão được sử dụng trong các động cơ của ôtô và xe gắn máy của hãng BMW, loại hợp kim này chứa 2% khối lượng stronti.

Stronti được sử dụng trong các nghiên cứu khoa học về giải phóng dẫn truyền thần kinh của nơron. Giống như calci, các chức năng của stronti synaptic vesicle dung hợp với màng giao điện. Nhưng khác với calci ở chỗ stronti gây ra túi nhiệt hạch không đồng bộ. Do đó, sự thay thế calci trong môi trường nuôi cấy bằng stronti cho phép các nhà khoa học đo lường tác động của sự kiện tổng hợp từng túi riêng lẻ, ví dụ như kích thước phản ứng hậu giao điện gây ra bởi hàm lượng chất chuyển hóa thần kinh của từng túi riêng biệt.

Vai trò sinh học
Acantharea là một nhóm liên quan đến các sinh vật biển radiolaria protozoa tạo ra khu xương khoáng được cấu tạo bởi stronti sulfat. Trong các hệ sinh học, calci được thay thế một phần nhỏ bởi stronti.
Trong cơ thể con người, hầu hết stronti được hấp thụ thì tích tụ trong xương. Tỉ lệ stronti/calci trong cơ thể người dao động trong khoảng 1:1000 và 1:2000, tỉ lệ này cũng gần tương tự như trong huyết thanh.

Ảnh hưởng đến cơ thể con người
Cơ thể người hấp thụ stronti giống như calci. Do sự tương đồng về đặc điểm hóa học của các nguyên tố này, các dạng ổn định của stronti có thể không gây nguy hại đáng kể đối với sức khỏe trong thực tế, các mức hàm lượng stronti được tìm thấy trong tự nhiên thực sự là có thể có lợi - nhưng đồng vị phóng xạ 90Sr có thể gây ra những rối loạn về xương khác nhau, như ung thư xương. Đơn vị stronti được sử dụng để đo mức độ phóng xạ từ việc hấp thụ 90Sr.

Một nghiên cứu trong ống nghiệm gần đây được tiến hành ở Đại học khoa học Nha NY (NY College of Dental Sciences) sử dụng stronti trên tế bào xương cho thấy sự cải thiện đáng kể về sự hình thành xương của các tế bào xương.

Thuốc stronti ranelate, được chế tạo bằng cách kết hợp stronti với acid ranelic, loại acid được tìm thấy trong quá trình hỗ trợ phát triển của xương, làm tăng mật độ xương, và làm giảm gãy xương cột sống, ngoại vi và hông.

Lịch sử nghiên cứu dược ứng dụng stronti đã bắt đầu từ thập niên 1950. Các nghiên cứu cho thấy thiếu các tác dụng phụ không mong muốn.

Chú thích

Liên kết ngoài

WebElements.com – Strontium
Chemistry in its element podcast (MP3) from the Royal Society of Chemistry's Chemistry World: Strontium
 University of Nottingham, Periodic Table of Videos: Strontium

Kim loại kiềm thổ
Stronti


title: Feistritz an der Gail

text:
Feistritz an der Gail (Slovene: Bistrica na Zilji) là một đô thị thuộc huyện Villach-Land trong bang Kärnten trong nước Áo. Đô thị  có diện tích 19,91 km², dân số thời điểm năm 2001 là 661 người.

Tham khảo

Đô thị của Kärnten


title: USS Monterey

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Monterey:

 USS Monterey (1862) là một tàu kéo chân vịt hoạt động tại vịnh San Francisco từ năm 1863 đến năm 1892
 USS Monterey (BM-6) là một tàu monitor bọc thép phục vụ từ năm 1893 đến năm 1921
 USS Monterey (CVL-26) là một tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence phục vụ từ năm 1943 đến năm 1956
 USS Monterey (CG-61) là một tàu tuần dương tên lửa điều khiển đưa ra hoạt động vào năm 1990 và hiện vẫn còn đang phục vụ

Ngoài ra
 SS Monterey (1931), là một tàu biển chở hành khách đã phục vụ như tàu chở binh lính trong Thế Chiến II và bị chìm vào năm 2000
 Monterey, một tàu du lịch Matson chế tao vào năm 1952 từ một lườn tàu C4 lớp Mariner, nguyên có tên Free State Mariner; đổi tên thành Monte vào năm 2006 và bị tháo dỡ năm 2007

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Saint-Symphorien, Lozère

text:
Saint-Symphorien là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo
 INSEE commune file
Department Web site

Xã của Lozère


title: Tân Hòa, Thanh Bình

text:
Tân Hoà là một xã thuộc huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tân Hòa nằm ở phía tây huyện Thanh Bình, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Quới
Phía tây giáp tỉnh An Giang
Phía nam giáp xã Tân Huề
Phía bắc giáp huyện Hồng Ngự.

Xã có diện tích 15;km², dân số năm 2010 là 13.000 người, mật độ dân số đạt 807 người/km².

Lịch sử
Quyết định 11-HĐBT ngày 19 tháng 02 năm 1983 của Hội đồng Bộ trưởng, chia xã Tân Huề thành hai xã lấy tên là xã Tân Huề và xã Tân Hoà.

Quyết định 13-HĐBT ngày 23 tháng 02 năm 1983 của Hội đồng Bộ trưởng, xã Tân Hoà thuộc huyện Thanh Bình.

Chú thích

Tham khảo


title: Megachile villosa

text:
Megachile villosa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1775.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1775
V


title: Fehrbellin

text:
Fehrbellin là một đô thị của Đức, cự ly 60 km về phía tây bắc thủ đô Berlin. Diện tích là 268,16 km2, dân số cuối năm 2006 là 9152 người.

Vào năm 1675, trận Fehrbellin diễn ra ở đây: Quân đội Brandenburg của Tuyển hầu tước Friedrich Wilhelm I đánh tan tác quân xâm lược Thụy Điển, phá vỡ cái huyền thoại "Quân đội Thụy Điển vô địch thiên hạ".

Chú thích

Liên kết ngoài

 Brandenburg Prussia Museum in Fehrbellin-Wustrau


title: Takahata Isao

text:
là một đạo diễn, nhà biên kịch và nhà sản xuất phim. Năm 1985, ông đồng sáng lập Studio Ghibli với đồng sự lâu năm Miyazaki Hayao cùng các cộng tác viên của Miyazaki là Suzuki Toshio và Tokuma Yasuyoshi. Takahata đã giành được sự hoan nghênh trên trường quốc tế với công việc đạo diễn của các bộ phim hoạt hình Nhật Bản, nổi bật trong số đó là Mộ đom đóm (1988), Omohide Poro Poro (1991), Pom Poko (1994), và Gia đình nhà Yamada (1999). Bộ phim cuối cùng mà ông đạo diễn là Chuyện nàng công chúa Kaguya (2013), được đề cử giải Oscar cho hạng mục Phim hoạt hình hay nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 87.

Tiểu sử và sự nghiệp

Những năm đầu sự nghiệp
Takahata được sinh tại Ujiyamada (nay là Ise), Mie, Nhật Bản, vào ngày 29 tháng 10 năm 1935, là con út trong một gia đình có bảy anh chị em và là con trai thứ ba.. Cha ông, Takahata Asajiro (1888–1984), là một hiệu trưởng trường trung học cơ sở, đã trở thành giám đốc sở giáo dục quận Okayama sau chiến tranh. Ngày 29 tháng 6 năm 1945, khi Takahata được 9 tuổi, ông và gia đình đã sống sót sau một cuộc không kích lớn của Hoa Kỳ tại thành phố Okayama.

Takahata tốt nghiệp Đại học Tokyo năm 1959 với tấm bằng cử nhân ngành Văn học Pháp. Trong thời gian ở trường, ông đã được xem bộ phim Pháp Le Roi et l'Oiseau (Nhà vua và con chim nhại), bộ phim đã khiến ông bắt đầu có hứng thú với hoạt hình. Takahata quan tâm nhiều hơn đến hoạt hình như một phương tiện, và muốn viết và chỉ đạo cho các tác phẩm hoạt hình hơn là tự tạo ra những hình ảnh động. Một người bạn gợi ý rằng ông nên nộp đơn xin một công việc chỉ đạo tại Toei Animation; Takahata đã vượt qua kỳ thi tuyển và được thuê làm trợ lý cho một số chương trình truyền hình và phim truyền hình của Toei—bao gồm Ōkami Shōnen Ken (Cậu bé người sói Ken), do Ōtsuka Yasuo làm cố vấn. Ōtsuka cuối cùng đã yêu cầu Takahata chỉ đạo một bộ phim hoạt hình của riêng mình; bộ phim đầu tiên của ông là Chuyến phiêu lưu vĩ đại của Hols, Hoàng tử Thái Dương (1968). Ōtsuka đóng vai trò Giám đốc Hoạt hình trong bộ phim, trong khi một nhân viên khác của Toei, Miyazaki Hayao, đóng vai trò người diễn hoạt chính. Mặc dù sau này được công nhận là một trong những tác phẩm định hình đầu tiên của hoạt hình Nhật Bản hiện đại, bộ phim là một thất bại về thương mại, và Takahata bị giáng chức.

Không thể tìm được cơ hội thăng tiến tại Toei, Takahata rời xưởng phim này năm 1971, cùng với Miyazaki và Kotabe Yōichi. Takahata và Miyazaki đã đưa ra ý tưởng tạo ra một bộ phim hoạt hình dựa trên những câu chuyện về Pippi tất dài. Họ đã phát triển ý tưởng cùng với "A Production," một xưởng phim hoạt hình được thành lập bởi một cựu diễn hoạt viên khác của Toei, Kusube Daikichiro (công ty này sẽ trở thành Shin-Ei Animation). Takahata và Miyazaki đã phát triển một số bảng phân cảnh và đã bay sang Thụy Điển để chụp ảnh địa điểm, gặp gỡ tác giả của cuốn sách, Astrid Lindgren, và đảm bảo bản quyền cho nhân vật. Tuy nhiên, họ không thể đạt được thỏa thuận với người giữ bản quyền, và buộc phải từ bỏ dự án. Takahata và Miyazaki vẫn là cộng tác viên trong một số dự án phim hoạt hình khác trong suốt những năm 1970, bao gồm cả việc sản xuất loạt phim hoạt hình dài tập Lupin đệ tam theo yêu cầu của Ōtsuka, do xếp hạng kém của bộ phim. Takahata, Kotabe, và Miyazaki đã được xưởng phim Zuiyo Enterprise tiếp cận nhằm đặt hàng một loạt phim hoạt hình dài tập dựa trên tiểu thuyết Heidi, với kết quả là loạt phim Heidi, cô bé vùng Alps (có kết hợp một số bản mẫu trước đó dành cho Pippi tất dài).

Bộ phận sản xuất phim hoạt hình của Zuiyo được thành lập như một công ty con tên là Zuiyo Eizo, sau này trở thành Nippon Animation, nơi mà Takahata và Miyazaki gia nhập. Takahata tiếp tục làm việc tại Nippon trong khoảng một thập kỷ; tác phẩm của ông ở đó bao gồm một phim chuyển thể Anne tóc đỏ (1979) dựa trên Anne tóc đỏ dưới chái nhà xanh, một dự án khác có sự tương đồng về chủ đề với các bản phác thảo từ Pippi tất dài.

Khoảng năm 1981, Takahata rời Nippon để tham gia Telecom Animation Film Co., Ltd. (ngày nay được biết đến là Tokyo Movie Shinsha hoặc TMS Entertainment), nơi ông là trưởng bộ phận sản xuất một bộ phim hoạt hình dựa trên manga Jarinko Chie, và một loạt phim truyền hình spinoff tiếp theo. Khoảng năm 1982, Telecom đã đưa ra ý tưởng về bộ phim hoạt hình Nemo bé bỏng: Cuộc phiêu lưu đến Xứ sở mộng đẹp, chuyển thể từ bộ truyện tranh Nemo bé bỏng, kết hợp sự chỉ đạo chung về kĩ thuật hoạt hình giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ. Mặc dù cả Takahata và Miyazaki đều tham gia, họ đã chọn rời khỏi dự án và cả Telecom vì sự bất đồng về hướng chỉ đạo dự án giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ.

Studio Ghibli
Đồng thời với những sự kiện này, Miyazaki cũng đã có bộ phim đạo diễn đầu tay trong bộ phim Lâu đài Cagliostro có sự góp mặt của nhân vật Lupin đệ tam vào năm 1979, là một thành công về mặt phê bình. Lấy cảm hứng từ việc này, Miyazaki bắt đầu phát triển manga của mình, Nausicaä của Thung lũng gió, và đạo diễn bộ phim chuyển thể năm 1984 của nó, cũng là một thành công thương mại và phê bình. Miyazaki đã tiếp cận Takahata với ý tưởng đồng sáng lập studio hoạt hình của họ dựa trên sự thành công của Nausicaä; Studio Ghibli sau đó được thành lập năm 1985 bởi Miyazaki, Takahata, và các cộng sự của Miyazaki là Suzuki Toshio và Tokuma Yasuyoshi.

Xưởng phim chủ yếu phát hành các bộ phim hoạt hình được đạo diễn bởi Miyazaki, với Takahata đảm nhiệm vai trò nhà sản xuất hoặc các vai trò khác. Takahata cũng đã đạo diễn nhiều bộ phim của Studio Ghibli. Tác phẩm đầu tiên của ông, Mộ đom đóm, ra mắt năm 1988, được dựa trên truyện ngắn bán tự truyện cùng tên của Nosaka Akiyuki, nhưng Takahata cũng lấy cảm hứng từ những trải nghiệm của ông từ vụ đánh bom thành phố Okayama. Mộ đom đóm nhận được sự hoan nghênh từ giới phê bình vì ảnh hưởng cảm xúc và các chủ đề phản chiến của nó, và được coi là bộ phim thành lập sự kính trọng trên trường quốc tế dành cho Studio Ghibli, và nhà phê bình phim uy tín Roger Ebert đã phát biểu, "Đây là bộ phim hoạt hình nhân văn nhất mà tôi đã từng xem." Những bộ phim của Ghibli khác mà Takahata từng làm đạo diễn bao gồm Chỉ hôm qua (1991) và Pom Poko (1994). Ngoài đạo diễn và sản xuất, ông còn là chỉ đạo âm nhạc cho bộ phim của Miyazaki, Dịch vụ giao hàng của phù thủy Kiki năm 1989.

Cuộc đời sau này và qua đời
Takahata tuyên bố ông sẽ đảm nhiệm vai trò đạo diễn cho một bộ phim cuối cùng cho Studio Ghibli, Chuyện nàng công chúa Kaguya (Kaguya-hime no Monogatari, 2013), cùng khoảng thời gian mà Miyazaki cũng tuyên bố kế hoạch nghỉ hưu của ông với xưởng phim. Khi bộ phim tiếp cận các thị trường phương Tây vào năm sau, nó đã nhận được đề cử Phim hoạt hình hay nhất tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 87. Takahata tiếp tục làm việc tại Ghibli, đảm nhiệm vai trò nhà sản xuất nghệ thuật cho Rùa đỏ (2016), bộ phim đầu tiên có sự hợp tác của nhà diễn hoạt và đạo diễn người Hà Lan Michaël Dudok de Wit với Ghibli. Bộ phim ra mắt vào tháng 9 năm 2016.

Takahata đã được chẩn đoán bị ung thư phổi và qua đời ngày 5 tháng 4 năm 2018 tại một bệnh viện ở Tokyo, ở tuổi 82.

Ảnh hưởng và phong cách
Takahata chịu ảnh hưởng từ chủ nghĩa hiện thực mới Ý, các tác phẩm của Paul Grimault, một nhà diễn hoạt người Pháp, cũng như nhà biên kịch Jacques Prévert và các đạo diễn thuộc Làn sóng mới Pháp, bao gồm Jean-Luc Godard. Chính Takahata đã trích dẫn bộ phim Ý nổi tiếng Kẻ cắp xe đạp như là tác phẩm đã tạo cảm hứng cho ông làm loạt phim hoạt hình Hành trình đi tìm mẹ (Haha wo Tazunete Sanzenri, dựa theo tiểu thuyết Những tấm lòng cao cả của Edmondo de Amicis). Ông cũng chịu ảnh hưởng từ đạo diễn người Pháp Frédéric Back, bao gồm các tác phẩm Croc! và Người trồng cây. Chính những ảnh hưởng về mặt nghệ thuật này đã giúp cho những tác phẩm của Takahata trở nên khác biệt với phần lớn các bộ phim hoạt hình Nhật Bản khác vốn tập trung vào các yếu tố tưởng tượng. Trái ngược với họ, những bộ phim của ông có tính hiện thực cao và mang màu sắc của chủ nghĩa biểu hiện.
Ông cảm thấy điều quan trọng là có thể đạt được trompe-l'œil, ảo giác ba chiều sử dụng một phương tiện hai chiều.

Ảnh hưởng của chủ nghĩa hiện thực mới trong phim của Takahata có thể thấy rõ qua việc ông rất chú ý tới việc miêu tả chi tiết hiện thực xã hội. Những tập phim hoạt hình đầu tiên của ông trên truyền hình đều tập trung vào những sự việc thường ngày như đi nhà thờ, lau rửa chai lọ, hay công việc đồng áng một cách chi tiết. Tuy phần lớn tác phẩm của Takahata có bối cảnh là cuộc sống hiện thực, cũng có một vài ngoại lệ như trong Hols: Hoàng tử Thái Dương (một bộ phim hoạt hình ca nhạc theo kiểu Disney nhưng mang màu sắc chính trị và u ám hơn), Pom Poko (bộ phim về đề tài môi trường với những chú chồn tanuki có phép thuật cố gắng giữ gìn đất đai của mình) và Nghệ sĩ cello Gauche (bộ phim nói về một nghệ sĩ cello được sự giúp đỡ của thú rừng để thoát khỏi cuộc sống chật vật).

Chủ nghĩa biểu hiện trong những bộ phim của Takahata thường thể hiện qua những cảnh nhân vật tưởng tượng giữa đời thực. Ví dụ trong Chỉ hôm qua, sau khi Taeko gặp lại mối tình đầu của mình, cô vừa chạy và vừa trôi mình vào bầu trời đỏ rực, cảnh phim kết thúc khi cô nhẹ nhàng hạ xuống giường và cắt cảnh bằng hình ảnh bên ngoài ngôi nhà của Taeko với một trái tim khổng lồ hiện lên từ cửa sổ.

Các bộ phim của Takahata có ảnh hưởng lớn đến Miyazaki Hayao, với nhà làm phim hoạt hình Ōtsuka Yasuo đã kể lại rằng Miyazaki đã ý thức được trách nhiệm với những vấn đề xã hội thông qua Takahata và rằng nếu không có Takahata, Miyazaki chắc chắn sẽ chỉ tập trung vào những chất liệu lấy từ truyện tranh. Cũng giống như Miyazaki, Takahata và Michel Ocelot là những người ngưỡng mộ tác phẩm của nhau. Ocelot liệt kê các tác phẩm Mộ đom đóm và Pom Poko của Takahata trong những bộ phim yêu thích của ông.

Tác phẩm chính
Đạo diễn

 Hols: Hoàng tử Thái Dương (tiếng Nhật: 太陽の王子　ホルスの大冒険 Taiyō no Ōji - Horusu no Daibouken), 1968
 A-tarou người tham công tiếc việc (truyền hình) (Mōretsu Atarō), 1969
 Đội bóng chày Apache (truyền hình) (Apatchi Yakyūgun), 1971
 Lupin đệ tam (truyền hình) (Rupan Sansei), 1971
 Tiến lên Gấu trúc! (パンダ・コパンダ Panda Kopanda), 1972
 Nơi thấp nhất của vùng đất thấp Kitarou (truyền hình) (Gegege no Kitarō), 1972
 Xe tăng Suzunosuke (truyền hình) (Akadō Suzunosuke), 1973
 Cô bé Heidi (truyền hình) (Arupusu no Shōjo Haiji), 1974
 Hành trình tìm mẹ (truyền hình) (Haha wo Tazunete Sanzen-ri), 1976
 Conan – Cậu bé tương lai (truyền hình) (Mirai Shōnen Konan), 1978
 Anne tóc đỏ (truyền hình) (Akage no An), 1979
 Chie Cô bé hạt tiêu (truyền hình) (じゃリン子チエ Jarinko Chie), 1981
 Gauche nghệ sĩ cello (セロ弾きのゴーシュ Serohiki no Gōshu), 1982
 Câu chuyện về những kênh đào vùng Yanagawa (Yanagawa Horiwari Monogatari), 1987
 Mộ Đom đóm (火垂るの墓 Hotaru no Haka), 1988
 Ngày hôm qua (おもひでぽろぽろ Omohide Poro Poro), 1991
 Pom Poko (総天然色漫画映画　平成狸合戦ぽんぽこ Heisei Tanuki Gassen Pon Poko), 1994
 Gia đình nhà Yamada (ホーホケキョ　となりの山田 Hōhokekyo Tonari no Yamada-kun), 1999
 Những ngày mùa Đông (冬の日 Fuyu no Hi) (đồng đạo diễn), 2003
 Chuyện công chúa Kaguya (かぐや姫の物語 Kaguya-hime no Monogatari), 2013

Nhà sản xuất
 Hols: Hoàng tử Thái Dương (Taiyou no Ouji - Horusu no Daibōken), 1968
 Nausicaä của thung lũng Gió (Kaze no Tani no Naushika), 1984
 Lâu đài trên không Laputa (Tenkū no Shiro Rapyuta), 1986
 Những đợt sóng (Umi ga Kikoeru), 1993

Biên kịch
 Chie Cô bé hạt tiêu (Jarinko Chie), 1981
 Gauche nghệ sĩ cello (Sero Hiki no Goshu), 1982
 Câu chuyện về những kênh đào vùng Yanagawa (Yanagawa Horiwari Monogatari), 1987
 Mộ Đom đóm (Hotaru no Haka), 1988
 Ngày hôm qua (Omohide Poro Poro), 1991
 Pom Poko (Heisei Tanuki Gassen Pon Poko), 1994
 Gia đình nhà Yamada (Houhokekyo Tonari no Yamada-kun), 1999

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của hãng phim Ghibli (tiếng Nhật)
 Thông tin về Takahata tại Nausicaa.net
 GhibliWorld.com: a Personal Conversation with Isao Takahata

 Isao Takahata anime at Media Arts Database

Đạo diễn Nhật Bản
Sinh năm 1935
Mất năm 2018
Đạo diễn phim hoạt hình Nhật Bản
Đạo diễn điện ảnh Nhật Bản
Người Mie
Đạo diễn hoạt hình Nhật Bản
Chết vì ung thư phổi


title: Paroxystoglossa transversa

text:
Paroxystoglossa transversa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Paroxystoglossa
Động vật được mô tả năm 1943


title: FileZilla Server

text:
FileZilla Server là trình chủ FTP mã nguồn mở, tự do cho Microsoft Windows. Mã nguồn được lưu trữ trên SourceForge.net.

Chức năng
Filezilla Server hỗ trợFTP và FTPS (FTP trên SSL/TLS). Bao gồm rất nhiều chức năng, trong đó:
 Giới hạn băng thông tải lên và tải xuống
 Nén
 Mã hóa với SSL/TLS (for FTPS)
 Ghi sự kiện (cho ghở rối và các thông tin lưu lượng thời gian thực)
 Giới hạn truy cập mạng nội bộ hoặc chỉ có internet

user connections manager trong FileZilla Server - hiện thị phía dưới cửa sổ, cho phép quản trị viên quan sát những kết nối hiện tại, ai đang tải lên tải xuống... Quản trị viên có thể ngắt một phiên khách hoặc khóa IP của người dùng. Trình quản lý này hiển thị thông tin theo thời gian thực của mỗi tập tin khi được chuyển giao.

Xem thêm

 FileZilla Client
 Danh sách các trình chủ FTP
 So sánh các trình chủ FTP

Liên kết ngoài
 Official website
 FileZilla Server FAQ
 Project Site (SourceForge.net)
 FileZilla Wiki

Tham khảo

Free file transfer software
Dự án ở SourceForge
Phần mềm FTP server


title: Archachatina knorri

text:
Archachatina knorri là một loài large air-breathing land snail, a terrestrial pulmonate gastropoda Mollusca thuộc họ Achatinidae.
Nó là loài đặc hữu của Liberia.

Ghi chú

K
Động vật Liberia
Động vật đặc hữu Liberia
Động vật được mô tả năm 1893


title: The New York Times

text:
The New York Times (tên tiếng Việt: Thời báo New York) là một nhật báo được xuất bản tại Thành phố New York bởi Arthur O. Sulzberger Jr. và được phân phối ở khắp Hoa Kỳ và nhiều nơi trên thế giới. Nó trực thuộc Công ty New York Times, công ty đó cũng xuất bản khoảng 40 tờ báo khác, trong đó có International Herald Tribune, một phiên bản quốc tế của The New York Times, bây giờ đổi tên là International New York Times và The Boston Globe. The Times đã giành được 132 giải Pulitzer, nhiều nhất so với bất kỳ tờ báo nào khác. Nó được xếp hạng thứ 18 trên thế giới theo lượng phát hành và thứ 3 ở Mỹ.

The New York Times, một trong những tờ báo quan trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, được thành lập ngày 18 tháng 9 năm 1851 bởi Henry Jarvis Raymond và George Jones. Ông Raymond cũng là một trong những giám đốc thành lập Associated Press năm 1856. Adolph Ochs mua báo Times năm 1896, và dưới chỉ huy của ông, tờ báo này xây phạm vi phát hành quốc tế và được nổi tiếng trên toàn thế giới. Năm 1897, ông đặt ra khẩu hiệu "All The News That's Fit To Print" của báo này, nhiều người coi nó là một câu chọc đến những tờ báo cạnh tranh với nó ở Thành phố New York (hai tờ New York World và New York Journal American) mà nổi tiếng về mang tính giật gân. Sau khi di chuyển tòa soạn của tờ báo đến tòa nhà mới trên Đường số 42, khu vực đó được đặt tên Quảng trường Times năm 1904. Chín năm sau, tờ Times mở cửa một nhà phụ ở số 229 Đường 43, vị trí hiện nay, về sau họ bán Tòa nhà Times năm 1961.

Tờ Times đầu tiên chỉ có mục đích in bản mỗi sáng trừ sáng chủ nhật; tuy nhiên, trong Nội chiến Hoa Kỳ, tờ Times bắt đầu in ra tờ chủ nhật giống các nhật báo khác. Nó được trao giải Pulitzer cho những bản tin tức và bài về Chiến tranh thế giới thứ nhất vào năm 1918. Năm 1919, tờ báo được gửi qua Đại Tây Dương bằng khí cầu tới Luân Đôn lần đầu tiên.

Bởi vì tờ báo này được đọc ở nhiều nơi, nó được xuất bản ở những thành phố Ann Arbor, Michigan; Austin, Texas; Atlanta, Georgia; Billerica, Massachusetts; Canton, Ohio; Chicago, Illinois; College Point, New York; Concord, California; Dayton, Ohio (chỉ vào chủ nhật); Denver, Colorado; Fort Lauderdale, Florida; Gastonia, Bắc Carolina; Edison, New Jersey; Lakeland, Florida; Phoenix, Arizona; Minneapolis, Minnesota; Springfield, Virginia; Kent, Washington; Torrance, California; và Toronto (Canada).

Xem thêm
 Tòa nhà New York Times

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The New York Times
 WQXR, đài radio của tờ Times
 Lịch sử của tờ Times
 Wikipedia tiếng Anh của The New York Times
 Top 10 U.S Daily Newspaper

New York Times, The
New York Times, The
New York Times, The
New York Times, The
Khởi đầu năm 1851 ở New York
Báo tại thành phố New York
Chương trình và người giành giải Peabody
Báo chí được xuất bản ở Tiểu bang New York


title: Hồ Hòa Bình

text:
Hồ Hòa Bình hay hồ thủy điện Hòa Bình là công trình chứa nước cung cấp cho nhà máy thủy điện Hòa Bình. Dự trữ nước vào mùa khô.

Đây là hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam, nằm trên sông Đà, có chiều dài 230 km từ Hoà Bình đi Sơn La. Đập chính của hồ nằm tại thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Dung tích của hồ vào khoảng 9,45 tỷ mét khối. Hồ có tất cả 12 cửa xả đáy. Nếu mở tất cả 12 cửa xả đáy sẽ phải di dân toàn bộ thành phố Hòa Bình và vùng hạ du

Tham khảo

Nhà máy thủy điện Hòa Bình
Hòa Bình
Sơn La
Hồ nhân tạo
Hòa Bình


title: Teucholabis spinigera

text:
Teucholabis spinigera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Drasteria pallescens

text:
Drasteria pallescens là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Alberta và Saskatchewan phía nam đến Texas và Baja California.

Sải cánh dài khoảng 35 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6 in the north. Probably earlier southward.

Liên kết ngoài
Species info
Bug Guide
Images

Chú thích

Drasteria


title: Tên lửa đất đối đất

text:
Tên lửa đất đối đất (tiếng Anh là: surface-to-surface missile hay SSM) là tên lửa được phóng từ các ống phóng vác vai, từ phương tiện, từ các vị trí cố định hoặc từ tàu. Chúng được phóng đi nhờ động cơ rocket (khác với động cơ phản lực) hoặc bằng thuốc phóng. Chúng thường có cánh đuôi hoặc các cánh trên thân để chỉnh hướng và tăng tính ổn định trong hành trình bay. Một số loại tên lửa có tốc độ cao hoặc tầm bắn ngắn sử dụng sức nâng bề mặt cho việc tạo ra lực nâng cho tên lửa hoặc bay theo một quỹ đạo đạn đạo nhất định.

Hầu hết các tên lửa đất đối đất hiện đại đều được dẫn hướng. Các tên lửa đất đối đất không được dẫn hướng thường được đề cập như là một rốc két (Ví dụ: RPG-7 hay M72 LAW là một súng chống tăng hoặc rocket chống tăng còn BGM-71 TOW hay AT-2 Swatter là tên lửa chống tăng có điều khiển

Các loại tên lửa đối đất hiện nay đa phần đều có độ chính xác cao, tốc độ cao, một số còn có quỹ đạo bay phức tạp, có khả năng cơ động cao.

Danh sách tên lửa đất đối đất
● MGM-140 ATACMS

● PrSM

● BGM-109 Tomahawk

● 3M-54 Kalibr

Xem thêm
Danh sách các tên lửa

Tham khảo

Tên lửa đất đối đất
Tên lửa


title: Bulbophyllum adjungens

text:
Bulbophyllum adjungens là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

A


title: Duneau

text:
Duneau là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 62-133 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Pessida

text:
Pessida là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Plougastel-Daoulas

text:
Plougastel-Daoulas () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plougastel-Daoulas được gọi là Plougastels.

Liên kết ngoài
 Musée de la fraise
 La course du pont sur l'Elorn - May, 19 2006
 G.M. Darrow, The Strawberry: History, Breeding and Physiology
  Cultural Heritage

Tham khảo

Xã của Finistère


title: Anthony

text:
Anthony  có thể đề cập đến:
Anthony Hopkins
Anthony Giddens
Anthony van Dyck

Xem thêm


title: Auragne

text:
Auragne  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 265 mét trên mực nước biển.
 A web site about Auragne

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Perdita willcoxiana

text:
Perdita willcoxiana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1977


title: Trận cảng Eo 1643

text:
Trận cảng Eo 1643 là trận chiến diễn ra ngày 7 tháng 7 năm 1643 giữa đội thuyền của Công ty Đông Ấn Hà Lan (Vereenigde Oost-Indische Compagnie) với Hải quân chúa Nguyễn trong cuộc xung đột giữa Công ty Đông Ấn Hà Lan với Đàng Trong. Theo Đại Nam thực lục thì trận đánh xảy ra năm Giáp Thân (1644) nhưng Lê Quý Đôn trong Phủ biên tạp lục và Giáo sư Dương Kỵ trong Việt sử khảo luận thì ghi là năm Quý Mùi (1643).

Lực lượng Hà Lan
Theo yêu cầu của Chúa Trịnh, chiến thuyền của Công ty Đông Ấn Hà Lan đã tiến vào cảng cửa Eo (Thuận An). Đoàn thuyền của người Hà Lan được chia làm hai nhóm:
Nhóm 1 gồm 5 chiến thuyền là các chiếc Wakende Boei (do Johannes Lamotius chỉ huy), Kievit, Zeeuwsche Nachtegael (do Jean Lamotte chỉ huy), Zanvoort và Meerman (do Isaac Davids chỉ huy) tiến thẳng ra Đàng Ngoài để hội quân với chúa Trịnh.
Nhóm 2 gồm ba chiến thuyền Wijdenes do Pieter Baeck chỉ huy, Waterhond do Jan Erntsen chỉ huy và Vos. Nhóm này do gió bão đánh dạt mà tình cờ chạy về phía cảng Eo của Đàng Trong thay vì ra Đàng Ngoài.

Ngày 3 tháng 6 cả hai đoàn đều cùng xuất phát từ Batavia nhờ gió Nồm tiến lên. Ở phía Bắc, chúa Trịnh Tráng cũng đem đại binh Đàng Ngoài tới hơn 100.000 người có cả vua Lê đi cùng với Issac Davids tham gia trận chiến. Cả hai đoàn quân giao ước sẽ gặp nhau tại sông Gianh.

Diễn biến trận chiến
Khi đoàn thuyền của Baeck lên đường ra Đàng Ngoài thì tại Phú Xuân, chúa Nguyễn Phúc Lan đã biết được tin này. Sách Đại Nam thực lục đã ghi lại:
"Bấy giờ, giặc Ô Lan đậu thuyền ngoài biển, cướp bóc lái buôn. Quân tuần biển báo tin. Chúa đương bàn kế đánh dẹp. Thế tử (tức Nguyễn Phúc Tần) tức thì mật báo với chưởng cơ Nguyễn Phúc Trung (con thứ tư của Hy Tông), ước đưa thủy quân ra đánh. Trung lấy cớ chưa bẩm mệnh, ngần ngại chưa quyết. Thế tử tự đốc suất chiến thuyền của mình tiến thẳng ra biển. Trung bất đắc dĩ cũng đốc suất binh thuyền theo đi, đến cửa biển thì thuyền của thế tử đã ra ngoài khơi. Trung lấy cờ vẫy lại, nhưng thế tử không quay lại. Trung bèn giục binh thuyền tiến theo. Chiếc thuyền trước sau lướt nhanh như bay, giặc trông thấy thất kinh hoảng sợ"

Theo những sử sách của Việt Nam thì chúa Thượng (Nguyễn Phúc Lan) họp quần thần chưa rõ có nên đưa chiến thuyền của ông ra đánh người Hà Lan hay không thì những người này không dám hứa là chắc thắng. Khi ông hỏi một người Hà Lan đang giúp việc thì người này trả lời: "Tàu Hà Lan chỉ sợ mãnh lực và quân đội của trời thôi". Điều này khiến ông cảm thấy bị xúc phạm nên Nguyễn Phúc Lan và Thế tử Nguyễn Phúc Tần tự mình thân hành đến Eo, ra lệnh cho thủy quân chèo thuyền ra đánh thẳng vào 3 chiếc tàu của Hà Lan.

Bốn mặt tàu Hà Lan đều bị tấn công. Thủy quân của Đàng Trong nhờ thuyền nhỏ hơn, nhanh nhẹn và lại đông hơn, nên mặc dù bị trúng một số đạn, họ vẫn có thể bao vây tấn công vào tàu Hà Lan. Chiếc nhỏ nhất luồn lách để tìm đường rút lui. Chiếc thứ hai bị đâm vào đá, cả đoàn thủy thủ và tàu chìm nghỉm xuống biển. Chiếc thứ ba lớn nhất chống cự lại quyết liệt nhưng bị các thủy quân chúa Nguyễn bám sát, tràn lên tàu bẻ bánh lái. Một số nhảy lên tàu, chặt gãy cột buồm. Bị dồn vào thế tuyệt vọng, thuyền trưởng Hà Lan cho nổ kho thuốc súng. Có 7 thủy thủ trên tàu nhảy xuống biển, cố bơi thoát nhưng đều bị bắt lại. Nhà nghiên cứu Buch ghi lại chi tiết hơn, ông ghi rằng sau tàu Wijdenes bị nổ tung vì chính kho thuốc súng dự trữ của nó, tất cả thủy thủ trên tàu, kể cả Baeck đều chết.

Theo các ghi chép lại của Giáo sĩ Alexandre de Rhodes năm 1651 thì:
Chúa Đàng Ngoài tấn công chúa Đàng Trong, như tôi sẽ nói sau, ba lần đem quân đi đánh nhưng đều thất bại. Chúa liền cầu cứu với thương gia người Hoà Lan chiếm đóng bến tàu Java Cả, gọi là Jaquetra hay Tân Hoà Lan. Chúa phái người đem lễ vật tới xin cung cấp cho mấy chiếc tàu tròn của họ, để nhờ đó chúa quyết định phá huỷ hạm đội người Đàng Trong. Người Hoà Lan nhận lời ngay vì biết là để tấn công chúa Đàng Trong đã công khai từ mấy năm nay tự xưng thù địch với nước mình.

Họ liền phái tới chúa Đàng Ngoài ba chiếc tàu tròn trang bị đầy đủ và có mấy khẩu súng. Đoàn tàu vô ý tới gần một hải cảng Đàng Trong vì bị gió đánh dạt, đúng lúc tình cờ chúa đang có mặt với mấy thuyền chiến. Chúa nhận thấy đây là viện trợ người Hoà Lan gởi chúa Đàng Ngoài để gây chiến. Cơn giận nổi lên (như thể chúng dám táo bạo thách thức ở biên giới), chúa liền bàn xem có nên cho thuyền đuổi theo. Chúa hỏi ý kiến một người Hoà Lan mấy năm nay sống sót sau cơn bão biển và ở lại phục vụ chúa lo việc binh đao. Tên lính này kiêu căng và khinh thị đáp rằng đoàn tàu này chỉ sợ có thế lực và thịnh nộ võ khí của ông Trời. Tức giận vì thái độ hỗn xược, chúa không thèm đáp, nhưng ra lệnh cho các thuyền trưởng lập tức cho nhổ neo rời bến và tấn công đoàn tàu Hoà Lan trông rõ ngoài khơi. Nhờ lúc này biển lặng, chỉ có gió nhẹ thổi, nên việc tấn công mang lại kết quả: chỉ có chiếc tàu nhỏ hơn cả của người Hoà Lan nhờ gió nhẹ thổi mà chạy thoát, còn chiếc kia muốn chạy trốn đoàn thuyền rượt theo, mất hướng đụng phải cồn vỡ tan và chìm dưới làn sóng. Chiếc thứ ba lớn hơn hết dĩ nhiên nặng nề hơn cả, gió không đẩy nổi, liền bị bốn thuyền chiến bao vây và chiếm giữ, sau khi hết sức chống cự và bắn vô hiệu vào đoàn thuyền chiến rất thấp đã tới sát nách. Tay lái và cột buồm bị phá. Trong cơn nguy khốn cùng cực, thuyền trưởng và lính Hoà Lan mất hết hy vọng cứu thoát giữa biển khơi, liền châm lửa vào kho thuốc súng đốt chiếc tàu cùng thủy thủ, tất cả chừng hai trăm, trừ bảy người tránh ngọn lửa nhảy xuống biển trôi theo làn sóng, được thuyền chiến Đàng Trong vớt và đem đi trình chúa ở trên bến đang đợi đoàn tàu chiến thắng trở về.

Chúa thấy bảy người Hoà Lan thoát hoả tai và đắm tàu chiến quỳ phục dưới chân, liền quay về phía người Hoà Lan xấc xược đã khoe tàu nước họ vô địch và chế giễu hắn:

"Này ngươi, hãy hỏi xem lính nước ngươi ở đâu mà đến?"

Xấu hổ, hắn lý nhí trong miệng và run sợ thưa: "Chúng thoát nạn do tàu chiến của Chúa đánh bại tàu người Hoà Lan." Chúa tiếp:

"Thế thì chẳng phải đợi thế lực võ trang của Trời để thắng, vì đoàn thuyền chiến của ta đủ để phá vỡ".Rồi Chúa truyền cho binh sĩ của Chúa:"Bớ ba quân, bây giờ hãy chặt đầu tên kiêu căng và gỡ cho thế giới thoát khỏi loài sâu bọ không đáng sống này".Tức thì lệnh được thi hành. Chúa còn cho cắt đầu mũi không những của tám tên lính sẽ đem đi chém đầu mà còn của tất cả những tên khác bị cháy hay đắm tàu, bỏ vào một thúng gửi ra biếu chúa Đàng Ngoài kèm theo vài lời chua chát, đắng cay tương tự như: xin nhận một phần đạo binh chúa đã chuẩn bị để tấn công và xin lần sau chuẩn bị một viện binh khá hơn. Việc này làm cho chúa Đàng Ngoài rất xúc động đến nỗi chúa chẳng còn muốn đón tiếp chiếc tàu thứ nhất của người Hoà Lan chạy trốn theo chiều gió, chúa cũng chẳng thèm cung cấp lương thực cần để sống, chiếc tàu này đành phải về tới Trung Quốc tìm lương thực, xa chừng sáu trăm dặm.Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, thủy quân Việt Nam đã đánh thắng một lực lượng thủy quân của Châu Âu.

Thơ ca
Trong Đại Việt sử thi của Hồ Đắc Duy, quyển 15 có đoạn thơ về chiến công của chúa Nguyễn Phúc Tần.Năm Quý Mùi (1643) tướng quân Trịnh TạcLĩnh đại binh đến Bắc sông GianhBất ngờ đánh úp thật nhanhTấn công Nhật Lệ chiếm thành giữ dân Người Hà Lan giúp ngầm Trịnh TrángBa chiến thuyền dàn sẵn ngoài khơiĐàng Trong trinh sát đã hayLập ra kế hoạch đợi ngày phản côngNguyễn Phúc Tần cho dùng tàu chiếnKhi Hà Lan đã đến gần bờTấn công lúc địch bất ngờĐánh chìm một chiếc giong cờ đuổi theo Đến tháng ba cường triều nóng bứcGió hạ Lào thổi rát thịt daSức quân cạn kiệt can quaVua Lê hạ lệnh rút ra trở vềChú thích

Thư mục
 Lịch sử vương quốc Đàng Ngoài từ 1627 tới năm 1646'', dịch giả: Nguyễn Khắc Xuyên

Xem thêm
Xung đột Công ty Đông Ấn Hà Lan với Đàng Trong
Công ty Đông Ấn Hà Lan

Công ty Đông Ấn Hà Lan
Chúa Nguyễn
Trịnh – Nguyễn phân tranh
Quân sự Việt Nam thời Lê trung hưng
Việt Nam năm 1643
Xung đột năm 1643
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Trận đánh liên quan tới Hà Lan
Lịch sử quân sự Đàng Trong


title: Sphecodes prostygius

text:
Sphecodes prostygius là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1960


title: Quận của tỉnh Indre

text:
4 quận của tỉnh Indre gồm:
 Quận Le Blanc, (quận lỵ: Le Blanc) với 6 tổng và 56 xã. Dân số của quận này là 34.603 người năm 1990, 32.897 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 4.93%.
 Quận Châteauroux, (tỉnh lỵ của tỉnh Indre: Châteauroux) với 11 tổng và 82 xã. Dân số của quận này là 133.291 người năm 1990, và 130.115 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.38%.
 Quận La Châtre, (quận lỵ: La Châtre) với 5 tổng và 58 xã. Dân số của quận này là 34.534 người năm 1990, và 33.275 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 3.65%.
 Quận Issoudun, (quận lỵ: Issoudun) với 4 tổng và 51 xã. Dân số của quận này là 35.082 người năm 1990, và 34.852 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 0.66%.

Tham khảo

Indre


title: Hyphoporus caliginosus

text:
Hyphoporus caliginosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphoporus


title: Limnaecia adiacrita

text:
Limnaecia adiacrita là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Limnaecia


title: Fresnoy-le-Luat

text:
Fresnoy-le-Luat là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 147-186 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Fresnoyleluat


title: Elasmosomus alluaudi

text:
Elasmosomus alluaudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Elasmosomus


title: Vatairea

text:
Vatairea là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Chú thích

Tham khảo

Vatairea


title: Casseuil

text:
Casseuil  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Oecetis viriplaca

text:
Oecetis viriplaca là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=06|4=23}}

Oecetis


title: Phasmodes jeeba

text:
Phasmodes jeeba là một loài côn trùng thuộc họ Tettigoniidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Orthopteroid Specialist Group 1996. Phasmodes jeeba. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.he là một very respected person.

Phasmodes
Côn trùng Úc
Động vật sắp nguy cấp Úc


title: Langan, Ille-et-Vilaine

text:
Langan () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Langan được gọi là Langanais.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

 Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài
 French Ministry of Culture list for Langan

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Oides

text:
Oides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1801 bởi Weber.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Oides abdominalis (Duvivier, 1884)
 Oides affinis Jacoby, 1883
 Oides albertisi Jacoby, 1879
 Oides alitersignata Vachon, 1980
 Oides alluaudi Laboissiere, 1914
 Oides andrewesi Jacoby, 1900
 Oides antennalis (Baly, 1881)
 Oides antennata (Duvivier, 1884)
 Oides apicalis (Jacoby, 1883)
 Oides apicipennis (Jacoby, 1904)
 Oides arithmetica (Lea, 1925)
 Oides aruensis Vachon, 1980
 Oides australis (Boisduval, 1835)
 Oides babaulti Laboissiere, 1914
 Oides bakeri Laboissiere, 1925
 Oides basalis (Boisduval, 1835)
 Oides basella Laboissiere, 1925
 Oides bengalensis Maulik, 1936
 Oides bertiae Beenen, 2004
 Oides bicarinata Laboissiere, 1932
 Oides bifasciata (Blanchard, 1853)
 Oides bimaculata (Jacoby, 1894)
 Oides bimaculicollis (Lea, 1925)
 Oides biplagiata (Jacoby, 1883)
 Oides bistrivittata (Weise, 1923)
 Oides bitaeniata Laboissiere, 1925
 Oides bivittata (Gahan, 1891)
 Oides blanchardi (Weise, 1853)
 Oides borrei Duvivier, 1883
 Oides bowringii (Baly, 1863)
 Oides cameruna Weise, 1915
 Oides castanea Laboissiere, 1920
 Oides celebensis (Duvivier, 1884)
 Oides chinensis (Weise, 1922)
 Oides circumdata (Montrouzier, 1855)
 Oides clarkii Jacoby, 1833
 Oides clypeata Jacoby, 1894
 Oides coccinelloides (Gahan, 1891)
 Oides collaris (Baly, 1861)
 Oides concolor (Fabricius, 1781)
 Oides conradti Weise, 1902
 Oides continentalis Weise, 1923
 Oides coomani Laboissiere, 1927
 Oides costata Baly, 1881
 Oides cyanella (Jacoby, 1886)
 Oides decellei Berti, 1981
 Oides decemguttata Jacoby, 1886
 Oides decemmaculata Laboissiere, 1927
 Oides decempunctata (Billberg, 1808)
 Oides diardi (Guerin, 1830)
 Oides dichron (Blanchard, 1853)
 Oides diluta Weise, 1912
 Oides dimidiata (Blanchard, 1853)
 Oides dimidiatecornis (Jacoby, 1894)
 Oides dohertyi Jacoby, 1894
 Oides dorsosignata (Clark, 1864)
 Oides duodecimpunctata (Clark, 1865)
 Oides duporti Laboissiere, 1919
 Oides duvauceli (Guerin, 1838)
 Oides elliptica Duvivier, 1884
 Oides elongata Berti, 1981
 Oides epipleuralis Laboissiere, 1929
 Oides fastousa Laboissiere, 1932
 Oides femoralis (Laboissiere, 1940)
 Oides ferruginea (Fabricius, 1781)
 Oides flava (Olivier, 1807)
 Oides flavida Duvivier, 1884
 Oides flavipennis Weise, 1900
 Oides flavipes (Duvivier, 1884)
 Oides flavofasciata Jacoby, 1894
 Oides flavolimbata Tryon, 1892
 Oides fleutiauxi Laboissiere, 1919
 Oides flexuosa (Weise, 1923)
 Oides foevicollis Laboissiere, 1940
 Oides fruhstorferi Vachon, 1980
 Oides fryi (Clark, 1864)
 Oides fulva Laboissiere, 1927
 Oides gestroi Laboissiere, 1929
 Oides gyironga Chen & Jiang, 1981
 Oides humboldti Jacoby, 1894
 Oides humeralis Gahan, 1891
 Oides innocus Gahan, 1891
 Oides intermedia Laboissiere, 1920
 Oides jacobyi Duvivier, 1883
 Oides kampeni Weise, 1917
 Oides kivuensis Laboissiere, 1940
 Oides kolbei Weise, 1902
 Oides laetabilis (Clark, 1864)
 Oides latielava (Fairmaire, 1889)
 Oides leopoldi Laboissiere, 1932
 Oides leucomelaena (Weise, 1922)
 Oides limbata (Blanchard, 1853)
 Oides limbipennis (Weise, 1924)
 Oides lineata (Blanchard, 1853)
 Oides livida (Weber, 1801)
 Oides lixi (Laboissiere, 1932)
 Oides loriae Jacoby, 1904
 Oides luteola Laboissiere, 1927
 Oides maculata (Olivier, 1807)
 Oides maculicollis (Jacoby, 1896)
 Oides maculosa Gahan, 1891
 Oides marcida Duvivier, 1884
 Oides margineguttata (Blanchard, 1853)
 Oides melanocephala (Boisduval, 1835)
 Oides melanophila Weise, 1917
 Oides metallica (Jacoby, 1884)
 Oides minor Weise, 1902
 Oides multimaculata Pic, 1928
 Oides niasensis (Bowditch, 1925)
 Oides nigerrima Laboissiere, 1940
 Oides nigricollis Jacoby, 1886
 Oides nigripennis Laboissiere, 1927
 Oides nigriventris (Blanchard, 1853)
 Oides nigropalgiata Jacoby, 1886
 Oides olivieri (Guerin, 1838)
 Oides ornatipennis Duvivier, 1884
 Oides ovalis Laboissiere, 1925
 Oides ovatipennis (Gahan, 1891)
 Oides palleata (Fabricius, 1801)
 Oides pallicornis (Jacoby, 1899)
 Oides pallidipennis Gahan, 1909
 Oides pectoralis (Clark, 1865)
 Oides perplexa Jacoby, 1886
 Oides philippinensis (Boheman, 1859)
 Oides pilicornis Weise, 1912
 Oides plantarum (Blackburn, 1896)
 Oides polita (Lea, 1925)
 Oides postica (Boisduval, 1835)
 Oides posticalis (Guerin-Meneville, 1838)
 Oides quadrifasciata Jacoby, 1886
 Oides quadriguttata Duvivier, 1884
 Oides quadrivittata (Gahan, 1891)
 Oides quinquelineata Jacoby, 1886
 Oides raffrayi Laboissiere, 1932
 Oides revoili (Fairmaire, 1887)
 Oides rhabdoscelis Weise, 1922
 Oides rugulosa Laboissiere, 1927
 Oides scutellata (Hope, 1831)
 Oides seminigra (Clark, 1846)
 Oides semipunctata Duvivier, 1884
 Oides sexlineata (Montrouzier, 1857)
 Oides sexmaculipennis (Lea, 1925)
 Oides sexsignata (Boisduval, 1835)
 Oides sexvittata Duvivier, 1884
 Oides sheppardi Jacoby, 1906
 Oides silphomorphoides Blackburn, 1888
 Oides similis Berti, 1981
 Oides soror Blackburn, 1888
 Oides speciosa Laboissiere, 1940
 Oides spilota Weise, 1912
 Oides sternalis Weise, 1913
 Oides straminea Weise, 1904
 Oides subaenea Jacoby, 1886
 Oides sublaevipennis Jacoby, 1903
 Oides subtilissima Duvivier, 1884
 Oides sumatrensis (Blanchard, 1853)
 Oides tarsalis Gahan, 1891
 Oides tarsata (Baly, 1865)
 Oides tepperi Blackburn, 1888
 Oides terminata Jacoby, 1886
 Oides tetraspilota Vachon, 1980
 Oides thibetana Jacoby, 1900
 Oides tibialis (Duvivier, 1884)
 Oides tibiella Wilcox, 1884
 Oides tigrina (Blackburn, 1896)
 Oides tonkinensis Laboissiere, 1929
 Oides typographica (Ritsema, 1875)
 Oides ustulaticia Laboissiere, 1927
 Oides uviraensis Berti, 1981
 Oides varivittata (Lea, 1925)
 Oides velata (Blackburn, 1896)
 Oides vexilla Duvivier, 1884
 Oides violaceipennis Duvivier, 1884
 Oides vitae Gressitt, 1963
 Oides vittata (Fabricius, 1801)

Chú thích

Tham khảo

Oidini


title: 19428 Gracehsu

text:
19428 Gracehsu (1998 FU66) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19428 Gracehsu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998
Được phát hiện bởi LINEAR
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Fugloy

text:
Fugloy là 1 đảo nhỏ của Quần đảo Faroe, nằm ở phía cực đông của quần đảo. Tên đảo theo tiếng Faroe nghĩa là đảo chim, vì có rất nhiều chim làm tổ trên các vách đá của đảo. Diện tích của đảo Fugloy chỉ có 11,2 km², với 44 cư dân (năm 2007), ngụ ở 2 thôn Kirkja trên bờ phía nam và Hattarvík trên bờ phía đông. Ở bờ phía đông có vách đá thẳng đứng Eystelli, gần đó có tháp hải đăng.

Đời sống
Ngày nay cư dân ở đảo sống bằng nghề đánh cá, bắt chim và nghề nông. Điện khí được đua vào từ thập niên 1960. Thập niên 1980 đã xây dựng 1 đường từ thôn Kirkja tới thôn Hattarvík và thêm 1 tuyến đường trực thăng của hãng Atlantic Airways tới đảo mỗi tuần 3 chuyến. Tàu bưu điện Másin từ Hvannasund tới đảo mỗi ngày 2 chuyến. Vào đầu thế kỷ 20, số dân của đảo lên tới khoảng 250 - 300 người, ngày nay phần lớn dân đã dời sang các đảo khác, chỉ còn lại chưa tới 50 người.

Huyền thoại
Đảo Fugloy đã có người cư ngụ từ thời đại Viking. Theo huyền thoại thì có 1 nhóm người ly khai nổi loạn ở đảo này thời trung cổ. Các người ly khai nổi tiếng là Høgni Nev, Rògvi Skel, Hálvdan Ulvsson từ thôn Hattarvík và Sjúrður við kellingar, từ thôn Kirkja. Các người này kiểm soát và phá hoại phần phía bắc của Quần đảo. Tất cả bốn người này sau đó bị bắt và 3 người nêu trên bị xử tử, riêng Sjúrður við kellingar vì ít bạo động hơn nên được ân xá, nhưng ông ta đã xin cùng được xử tử với 3 người kia.

Truyền thuyết
Theo truyền thuyết dân gian thì đảo Fugloy vốn là 1 đảo trôi nổi, có các phù thủy cư ngụ. Nhiều lần người ta đã tìm cách lại gần đảo, nhưng đều bị các phù thủy ném đá và phù phép không cho các người trên thuyền lại gần. Một thời gian dài sau đó, có 1 giáo sĩ Thiên Chúa giáo cùng ít người khác chèo thuyền tới đảo. Khi các phù thủy thấy thuyền này lại gần liền quăng đá và phù phép, khiến cho các người khác sợ muốn rút lui, vị giáo sĩ liền liều ném quyển kinh Thánh vào các phù thủy. Khi quyển kinh Thánh rơi xuống đất trước mặt các phù thủy thì mặt đất rung chuyển và đảo ngừng trôi nổi, đồng thời các phù thủy biến thành các đồi cỏ. Sau đó người ta tới đây cư ngụ.

Các núi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website cá nhân  với 6 hình Fugloy chụp từ trên không
 Faroeislands.dk: Hattarvík (http://www.faroeislands.dk/pages/HattarvikIndex.htm) (thông tin & hình, tiếng Anh)
 Faroeislands.dk: Kirkja (http://www.faroeislands.dk/pages/KirkjaIndex.htm) (thông tin & hình, tiếng Anh)
 Fugloy.fo - Website chính thức (http://www.fugloy.fo) (tiếng Faroe)
 Tem thư Faroe về Fugloy  (tiếng Anh, Đan Mạch, Đức, Faroe, Pháp)

Thư viện ảnh

Đảo của Quần đảo Faroe


title: Éraville

text:
Éraville  là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 83 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Lamentin

text:
Lamentin là một xã thuộc tỉnh Guadeloupe vùng lãnh thổ hải ngoại Guadeloupe của Pháp ở biển Caribbean.

Xem thêm
Xã của tỉnh Guadeloupe

Tham khảo
INSEE

Xã của Guadeloupe
Populated places established in 1720


title: Calliotropis persculpta

text:
Calliotropis persculpta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Mưa và lũ miền Trung Việt Nam 2010

text:
Mưa lũ Bắc Trung Bộ tháng 10 năm 2010 là một đợt mưa lũ lớn trên diện rộng tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế vào đầu tháng 10 năm 2010. Lũ lụt đã làm 32 người chết và mất tích, hàng chục ngàn ngôi nhà bị ngập trong nước lũ, giao thông đường bộ và đường sắt tê liệt. Lũ lớn còn đe dọa sự an toàn của các đập thủy điện, làm hàng chục nghìn người phải sơ tán.

Tham khảo

Việt Nam năm 2010
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2010
Lũ lụt năm 2010
Trung Bộ
Lũ lụt tại miền Trung Việt Nam


title: Caupolicana niveofasciata

text:
Caupolicana niveofasciata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Caupolicana
Động vật được mô tả năm 1898


title: Eucapperia continentalis

text:
Eucapperia continentalis là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoroidea. Nó được tìm thấy ở Tanzania.

Sải cánh dài 14–19 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 11.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ten new species of Afrotropical Pterophoridae (Lepidoptera)

Eucapperia


title: Tipula leda

text:
Tipula leda là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Cameraria ulmella

text:
Cameraria ulmella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Québec và Hoa Kỳ (bao gồm Texas, Kentucky, Maine, Maryland, Michigan, New York, Georgia và Illinois, Connecticut).

Sải cánh dài 6.5–7 mm.

Ấu trùng ăn Quercus alba, Quercus ilicifolia, Quercus rubra, Quercus velutina và Ulmus species (bao gồm Ulmus americana, Ulmus fulva và Ulmus rubra). Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Cameraria


title: Ampedus picitarsis

text:
Ampedus picitarsis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Nagapur

text:
Nagapur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Ahmadnagar thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Nagapur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 469 mét (1538 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nagapur có dân số 7062 người. Phái nam chiếm 57% tổng số dân và phái nữ chiếm 43%. Nagapur có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Nagapur, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Thức ăn giả

text:
Thức ăn giả là loại thức ăn mô hình thường được làm bằng nhựa, và được trưng bày trong các tủ trưng bày của các nhà hàng, đặc biệt là ở khắp Nhật Bản, và trông nó rất giống thức ăn thật. Loại hình này xuất hiện ở Nhật vào thời kỳ Taiso-đầu Showa.

Lịch sử
Mô hình Thực phẩm giả đã xuất hiện vào thời gian của các vị vua của Ai Cập và có lẽ trước đây. Khi một vua hay Pharaoh đã chết, họ thường được chôn với tất cả mọi thứ họ cần cho cuộc hành trình của họ với thế giới tiếp theo. Thực phẩm được bảo quản và đặt trong lăng mộ của họ.

Trong những năm đầu thời kỳ Showa, sau sự đầu hàng của Nhật Bản kết thúc Chiến tranh Thế giới II, Mỹ và châu Âu đi du lịch đến Nhật Bản để giúp đỡ trong các nỗ lực xây dựng lại. Những người khách nước ngoài này rất khó khăn trong việc gọi thức ăn từ thực đơn tiếng Nhật. Takizo Iwasaki là người đầu tiên sản xuất và bán những mẫu thức ăn giả. Vào thời kỳ đó đời sống còn khó khăn đối với tất cả người dân Nhật Bản và Iwasaki nhưng cho đến khi một ngày - khi ngồi ăn uống ở một cửa hàng ăn trưa đông đúc - trong trí tưởng tượng của mình. Ông nhớ lại những mô hình của cơ thể con người trên hầu hết các hiển thị tại các cửa hàng quần áo Nhật Bản và trái cây, rau … được sử dụng trong trường học lớp học và nghĩ rằng: "Tại sao thực phẩm không được sử dụng!"

Iwasaki trở lại và căn hộ của mình - kể từ ngày đó ông bắt đầu sản xuất thử nghiệm, sau bao nhiêu thất bại - cuối cùng ông đã hoàn thành trọn vẹn một mô hình - trứng omelet. Sau đó, ông đạp trên xe đạp của mình đi đến từng của hàng hỏi xem có cửa hàng mua mô hình thức ăn của mình. Sau bao nhiêu vất vả công sức của ông đã được đền đáp, các nhà hàng họ đã đặt làm tất cả. lúc này ông 37 tuổi.

Ngày nay công ty TNHH Iwasaki Ryuzo của ông rất thành công, và hiện nay là công ty hàng đầu trong ngành chế tạo thức ăn bằng nhựa. Iwasaki sớm đã có đối thủ cạnh tranh trên khắp Nhật Bản.. Tuy nhiên, công ty ông sáng lập trong căn hộ của mình Osaka - Iwasaki vẫn lớn nhất chiếp 45% thị trường Nhật Bản.

Quy trình sản xuất
Nhà máy nhận thức ăn thật do khách hàng giao trước khi làm thức ăn giả. Mỗi phần thức ăn thích hợp được đặt trong một hộp khuôn để làm khuôn. Silicon được đổ lên trên thức ăn nằm trong những hộp khuôn. Khi chất silicon cứng lại thì các khuôn đẵ sẵn sàng. Nhựa lỏng được đổ vào trong những khuôn silicon để làm thành món ăn giả. Khuôn sau khi đổ xong được cho vào lò nung cho cứng lại. Mẫu nhựa được lấy ra khỏi khuôn,rồi sơn bằng máy phun hoặc cọ sơn thường.Những mẫu này được họa sĩ vẽ lại để trông giống như những mẫu thức ăn thật.

Ngày trước, thức ăn giả được làm bằng sáp. Sáp được nung cho chảy ra, rồi đổ vào trong những cái khuôn làm bằng kanten, là một loại thạch rong biển. Hiện nay, khuôn được làm bằng chất silicon. Chúng được làm từ các vật liệu bao gồm nhựa tổng hợp, plastic, acrylics, epoxy, silicone, cao su… Những nguyên liệu và kỹ thuật mới khiến mẫu thức ăn trông giống như thực và hấp dẫn hơn trước. Các nhà hàng ở Nhật Bản thường có thực phẩm bằng nhựa trong các tủ trưng bày. Đối với thực khách, đó là một thực đơn sống động, mời mọc. Họ có thể thưởng thức thức ăn bằng mắt trước khi ngồi vào bàn ăn.

Ở Nhật và các nước khác

Năm 1958, công ty của Iwasaki đã xuất khoảng 3000 mẫu thức ăn giả sang Hoa Kỳ

Tục lệ này hầu như chỉ có ở Nhật Bản, nhưng khoảng hơn mười năm qua, nó đã lan sang nước láng giềng của Nhật Bản, đó là Hàn Quốc, và hiện nay nó cúng đă lan sang Trung Quốc.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Tài liệu

Món ăn
Ẩm thực
Ăn uống


title: Bridouxia ponsonbyi

text:
Bridouxia ponsonbyi là một loài ốc nước ngọt nhiệt đới có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Thiaridae.

Loài này có ở Burundi, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo

Bridouxia
Động vật được mô tả năm 1889


title: Neohermenias

text:
Neohermenias là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Tortricidae
Eucosmini


title: Clanis thailandica

text:
Clanis thailandica là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

Clanis


title: Magnesi

text:
Magnesi, tiếng Việt còn được đọc là Ma-giê (Latinh: Magnesium) là nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn nguyên tố có ký hiệu Mg và số nguyên tử bằng 12.

Thuộc tính
Magnesi là kim loại tương đối cứng, màu trắng bạc, nhẹ (chỉ nặng khoảng  nhôm nếu cùng thể tích) bị xỉn nhẹ đi khi để ngoài không khí. Ở dạng bột, kim loại này bị đốt nóng và bắt lửa khi để vào chỗ ẩm và cháy với ngọn lửa màu trắng. Khi ở dạng tấm dày, nó khó bắt lửa, nhưng khi ở dạng lá mỏng thì nó bắt cháy rất dễ. Khi đã bắt lửa, rất khó dập, nó có thể cháy trong nitơ (tạo ra magnesi nitride) và cả trong carbon dioxide. Magnesi không tan trong nước nhưng nước nóng đun sôi thì có thể hòa tan Magnesi.

Lịch sử
Tên gọi của nó có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, khi chỉ tới một khu vực ở Thessaly gọi là Magnesia. Người Anh Joseph Black nhận ra magnesi là một nguyên tố vào năm 1755, Năm 1808, Sir Humphrey Davy bằng điện phân đã cô lập được kim loại magnesi nguyên chất từ hỗn hợp của magnesia và HgO. Năm 1831, A. A. B. Bussy điều chế được nó trong dạng cố kết. Magnesi là nguyên tố phổ biến thứ 8 trong vỏ Trái Đất. Nó là một kim loại kiềm thổ, vì thế không tồn tại trong tự nhiên ở dạng đơn chất. Nó được tìm thấy trong các khoáng chất như magnesit, dolomit v.v.

Ứng dụng
Nó được sử dụng để làm cho hợp kim nhẹ bền, đặc biệt là cho ngành công nghiệp hàng không vũ trụ, và cũng được sử dụng trong flashbulbs và pháo hoa bởi vì nó đốt cháy với một ngọn lửa trắng rực rỡ.

Các hợp chất của magnesi, chủ yếu là magnesi oxide, được sử dụng như là vật liệu chịu lửa trong các lò sản xuất sắt và thép, các kim loại màu, thủy tinh hay xi măng. Magnesi oxide và các hợp chất khác cũng được sử dụng trong nông nghiệp, công nghiệp hóa chất và xây dựng. Nó được sử dụng để tạo các hợp kim nhôm - magnesi dùng trong sản xuất vỏ đồ hộp, cũng như trong các thành phần cấu trúc của ô tô và máy móc. Ngoài ra magnesi kim loại còn được sử dụng để khử lưu huỳnh từ sắt hay thép.

Các công dụng khác:

 Magnesi, giống như nhôm, là cứng và nhẹ, vì thế nó được sử dụng trong một số các thành phần cấu trúc của các loại xe tải và ô tô dung tích lớn. Đặc biệt, các bánh xe ô tô cấp cao được làm từ hợp kim magnesi được gọi là mag wheels (tiếng Anh, nghĩa là bánh xe magnesi).
 Các tấm khắc quang học trong công nghiệp in.
 Nằm trong hợp kim, nó là quan trọng cho các kết cấu máy bay và tên lửa.
 Khi pha thêm vào nhôm, nó cải thiện các tính chất cơ-lý, làm nhôm dễ hàn và dễ chế tạo hơn.
 Là tác nhân bổ sung trong các chất nổ thông thường và sử dụng trong sản xuất gang cầu.
 Là chất khử để sản xuất urani tinh khiết và các kim loại khác từ muối của chúng.
 Magnesi hydroxide Mg(OH)2 được sử dụng trong sữa magnesi, magnesi chloride và magnesi sulfat trong các muối Epsom và magnesi citrat được sử dụng trong y tế.
 Magnesi oxide được dùng để tạo ra lò sưởi và lò luyện kim vì nhiệt độ nóng chảy của nó là rất cao.
 Bột magnesi carbonat (MgCO3) được sử dụng bởi các vận động viên điền kinh như các vận động viên thể dục dụng cụ và cử tạ, để cải thiện khả năng nắm chặt dụng cụ.
 Magnesi stearat là chất bột màu trắng dễ cháy với các thuộc tính bôi trơn. Trong công nghệ dược phẩm nó được sử dụng trong sản xuất các viên thuốc nén, để ngăn cho các viên nén không bị dính vào thiết bị trong quá trình nén thuốc.
 Các sử dụng khác bao gồm đèn flash trong nhiếp ảnh, pháo hoa, bao gồm cả bom cháy.

Nguồn
Kim loại này được sản xuất thông qua điện phân magnesi chloride nóng chảy, thu được từ các nguồn nước mặn, nước suối khoáng hay nước biển. Mặc dù magnesi được tìm thấy trong hơn 60 khoáng chất, nhưng chỉ có dolomit, magnesit, bruxit, cacnalit, bột tan, và olivin là có giá trị thương mại.

Cô lập:

 cathode: Mg2+ + 2e- → Mg
 anode: 2Cl- → Cl2 (khí) + 2e-

Hợp chất trong cơ thể sống
Magnesi hữu cơ là quan trọng cho cả thực vật và động vật. Chất diệp lục (Chlorophyll) là các porphyrin có magnesi ở trung tâm. Khẩu phần dinh dưỡng của người lớn là 300-400 mg/ngày, phụ thuộc vào tuổi tác, giới tính, trọng lượng. Nhiều loại enzyme cần có cation magnesi cho các phản ứng xúc tác của chúng, đặc biệt là các enzyme sử dụng ATP. Không đủ magnesi trong cơ thể sinh ra các chứng co thắt cơ, và nó liên quan đến các chứng bệnh tim mạch (cardiovascular), tiểu đường, huyết áp cao và loãng xương. Sự thiếu hụt cấp tính là hiếm hơn.

Các nguồn thức ăn
Các loại rau xanh như rau bi na (spinach) cung cấp nhiều magnesi vì nguyên tử trung tâm của chất diệp lục là magnesi. Các loại quả hạch, hạt, một số ngũ cốc là nguồn cung cấp magnesi.

Việc ăn uống nhiều loại thức ăn khác nhau sẽ cung cấp tương đối đầy đủ magnesi cho cơ thể.

Magnesi trong các loại lương thực, thực phẩm chế biến quá kỹ thông thường bị mất nhiều magnesi. Ví dụ, bánh mì trắng thông thường có ít magnesi hơn bánh mì đen vì cám và phôi giàu magnesi đã bị loại bỏ khi làm trắng bột mì.

Nước có thể cung cấp magnesi, nhưng lượng magnesi này thường nhỏ và dao động theo nguồn nước. Nước "cứng" chứa nhiều magnesi hơn nước "mềm". Các nghiên cứu về dinh dưỡng không tính đến lượng magnesi này, và do vậy có thể dẫn đến việc tính không đầy đủ lượng magnesi cần thiết cho cơ thể.

Dưới đây là một số loại thức ăn và lượng magnesi chúng có:

 Rau bi na (1/2 chén) = 80 miligam (mg)
 Dầu lạc (2 thìa chè) = 50 mg
 Các loại đậu mắt đen (1/2 chén) = 45 mg
 Sữa, ít béo (1 cup) = 40 mg

Đồng vị
24Mg là đồng vị ổn định có ứng dụng trong địa chất học, tương tự như 26Al.24Mg là sản phẩm phân rã của 26Al, có chu kỳ bán rã 717.000 năm. Sự giàu có của 24Mg ổn định được tìm thấy trong một số thiên thạch chondrit carbon giàu Ca-Al. Sự phổ biến bất thường của 26Mg là do sự phân rã của 26Al trong các thiên thạch này. Vì thế, thiên thạch phải được tạo ra trong tinh vân trước khi 26Al phân rã. Vì điều này, các mảnh vỡ thiên thạch là những vật thể già nhất trong hệ Mặt Trời và chúng chứa thông tin về lịch sử của hệ Mặt Trời trong giai đoạn đầu tiên của nó.

Cảnh báo
Magnesi kim loại và hợp kim là rất dễ cháy trong dạng nguyên chất và dễ chảy khi ở dạng bột. Magnesi phản ứng và giải phóng nhiệt rất nhanh khi tiếp xúc với không khí hay nước và cát, Mg có tính khử rất mạnh, nên có thể "lấy Oxi" từ không những H2O, CO2, mà cả trong cát (SiO2)

2Mg + SiO2 ---> 2MgO + Si. Cần phải đeo kính khi làm việc với magnesi. Ánh sáng trắng chói lòa của magnesi có thể làm tổn thương mắt. Không được dùng nước để dập ngọn lửa cháy do magnesi, vì nó làm ngọn lửa cháy to hơn, theo phản ứng sau:

Mg(rắn) + 2H2O(lỏng) → Mg(OH)2(dung dịch) + H2(khí)

Các bình cứu hỏa chứa dioxide carbon CO2 cũng không được dùng do magnesi cháy trong carbon dioxid. Phải dập lửa bằng các bình cứu hỏa bằng hóa chất khô cấp D (nếu có) hoặc dùng bột phủ vào để dập lửa do Magnesi gây nên

Mức cao nhất theo DRI để hấp thụ magnesi là 350 mg/ngày. Triệu chứng chung của thừa magnesi là tiêu chảy. Không được cấp cho trẻ em các loại hình thuốc chứa magnesi.

Liên kết ngoài

 WebElements.com – Magnesium
 EnvironmentalChemistry.com – Magnesium
 Magnesium Deficiency
 The Magnesium Website
 Magnesium
 Dietary Reference Intake
 Dietary Magnesium

Chú thích

Kim loại kiềm thổ
Chất khoáng dinh dưỡng
Magnesi
Phụ gia thực phẩm


title: Oregon, My Oregon

text:
"Oregon, My Oregon" là bài ca biểu tượng tiểu bang của Oregon, Hoa Kỳ. Được sáng tác trong một cuộc thi sáng tác nhạc năm 1920, bài ca gồm 16 dòng và hai lời nhạc đã trở thành bài ca chính thức của tiểu bang Oregon vào năm 1927.

Lịch sử
Năm 1920, Hội các nhà sáng tác nhạc Oregon tổ chức một cuộc thi để tuyển chọn một bài ca biểu tượng cho Oregon. Bài ca trúng tuyển, "Oregon, My Oregon," là một sáng tác chung của John Andrew Buchanan viết lời và Henry Bernard Murtagh viết nhạc. Buchanan là một người sáng tác lời nhạc nghiệp dư. Ông là một thẩm phán tiểu bang ở Astoria, trong khi Murtagh là một nhà soạn nhạc chuyên nghiệp có tiếng với nhà hát kịch Broadway. Murtagh nổi tiếng là một người chơi đàn organ ở duyên hải miền Tây Hoa Kỳ trong thời đại phim câm.

Sau khi bài ca được tuyển chọn, hội đã quảng bá bài ca này bằng cách cho trình diễn tại các bãi vui chơi tụ họp công cộng quanh tiểu bang và tại các trường học và đại học.

Ngày 12 tháng 2 năm 1927, bài ca chính thức được phê chuẩn thành bài ca biểu tượng của tiểu bang trong một cuộc họp chung của hai viện lập pháp Oregon.

Tổng quát
Lời bài ca của Buchanan có hai giai điệu chính: vinh danh những người định cư và các nhà thám hiểm khi xưa của Oregon, và ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên của tiểu bang.

Lời bài hát
Land of the Empire Builders,
Land of the Golden West;
Conquered and held by free men,
Fairest and the best.
Onward and upward ever,
Forward and on, and on;
Hail to thee, Land of Heroes,
My Oregon.

Land of the rose and sunshine
Land of the summer's breeze;
Laden with health and vigor,
Fresh from the Western seas.
Blest by the blood of martyrs,
Land of the setting sun;
Hail to thee, Land of Promise,
My Oregon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sheet music from Oregon Blue Book
MIDI of "Oregon My Oregon" from 50states.com

Biểu tượng của Oregon


title: Kiếm song thủ

text:
Kiếm song thủ hay kiếm cầm bằng hai tay là những loại kiếm có kích thước lớn, thường phải được cầm bằng hai tay mỗi khi sử dụng. Một số loại kiếm song thủ bao gồm:

 Trường kiếm châu Âu, được dùng phổ biến trong thời Trung cổ và thời Phục Hưng.
 Zweihänder, một loại kiếm song thủ của Đức được các binh sĩ Landsknecht ưa dùng trong thế kỷ thứ 16.
 Claidheamh mòr, một loại kiếm của Scotland, được dùng cho đến tận thế kỷ thứ 18.
 Các loại đao dùng cho các võ sĩ Nhật Bản như Katana, Uchigatana, Tachi, Odachi, and Nodachi.
 Các loại đao của Trung Quốc như Oa đao, Miêu đao, Trảm mã đao và Trường đao.

Trong số đó, một số loại kiếm như Claidheamh mòr hay Katana thật ra là những loại kiếm có kích thước trung bình, nằm giữa hai loại kiếm nhất thủ và kiếm song thủ thật sự như Zweihänder. Trong một số trường hợp, các loại kiếm này có thể được sử dụng bằng một tay mặc dù trong phần lớn trường hợp người cầm kiếm phải dùng cả hai tay để sử dụng chúng.

Xem thêm

Kiếm dài (định hướng)
Đại kiếm (định hướng)

Swords
Blade weapons


title: Hồ Vänern

text:
Hồ Vänern () là hồ lớn nhất Thụy Điển, lớn nhất trong Liên minh châu Âu và lớn thứ ba châu Âu sau Hồ Ladoga và Hồ Onega ở Nga. Hồ này nằm ở các tỉnh Västergötland, Dalsland và Värmland trong vùng tây nam Thụy Điển.

Lịch sử
Về mặt địa chất, hồ này được tạo thành sau kỷ băng hà chót, khoảng 10.000 năm trước; khi băng tan ra, toàn bộ chiều ngang của Thụy Điển bị chìm trong nước, tạo ra một eo biển giữa Kattegat và Vịnh Bothnia. Do isostatic rebound tiếp theo sau, các hồ như Vänern và Vättern trở thành khép lại. Kết quả là, vẫn còn nhiều loài sinh vật từ kỷ băng hà mà thông thường không gặp thấy ở các hồ nước ngọt, chẳng hạn như amphipod (động vật giáp xác chân 2 kiểu) Monoporeia affinis. Một tàu Viking cũng đã được tìm thấy ở đáy hồ này ngày 6.5.2009.

Một chuyện do nhà chép thần thoại người Iceland ở thế kỷ 13 Snorri Sturluson thuật trong quyển Prose Edda của ông về nguồn gốc hồ Mälaren dường như bắt đầu về hồ Vänern: vua Gylfi của Thụy Điển hứa cho một phụ nữ - Gefjun - rằng ông sẽ cho cô vùng đất mà bốn con bò có thể cày trong một ngày một đêm, nhưng cô đã sử dụng các bò từ vùng đất của những người khổng lồ, và hơn thế nữa còn xúc đất và đem đổ xuống biển, nơi mà nó đã trở thành đảo Zealand của Đan Mạch. "Snorra Edda" cho biết rằng các vịnh nhỏ trong hồ này tương ứng với các mũi đất ở đảo Zealand; vì đây là chuyện khá thực của hồ Vänern, nên huyền thoại trên có lẽ ban đầu nói về hồ Vänern, chứ không phải hồ Mälaren.

Địa lý
Hồ Vänern có diện tích là . Nó nằm ở độ cao  trên mực nước biển và có độ sâu trung bình . Độ sâu tối đa của hồ là .

Về mặt địa lý, hồ nằm ở biên giới giữa vùng Götaland và Svealand của Thụy Điển, chia thành nhiều tỉnh: Phần hồ phía tây gọi là Dalbosjö, với phần chính thuộc về Dalsland; phần phía đông gọi là Värmlandsjön, phần phía bắc thuộc về Värmland, còn phần phía nam thuộc về Västergötland.

Sông nhánh là Klarälven, chảy vào hồ ở gần thành phố Karlstad, ở bờ phía bắc. Nước hồ chảy ra ở phía tây nam bởi Göta älv (sông Göta), tạo thành một phần của đường thủy kênh Göta, tới hồ Viken rồi vào hồ Vättern ở đông nam xuyên qua Thụy Điển.

Các đô thị chung quanh hồ, đã được xây dựng lên từ nhiều thế kỷ trước, trong đó có: Karlstad (được cấp đặc quyền thương trấn năm 1584), Kristinehamn (1642), Mariestad (1583), Lidköping (1446) Vänersborg (1644), Åmål (1643), Säffle (1951), và xa hơn là Trollhättan (1916). Các đô thị này thịnh vượng nhờ kỹ nghệ đánh bắt cá trong hồ và việc vận chuyển dễ dàng tới các thành phố khác hoặc sang phía tây thông qua sông Göta tới Kattegat.

Quanh đảo Djurö ở giữa hồ, là quần đảo Djurö đã được mang danh hiệu Vườn quốc gia Djurö.

Ngọn núi (núi cao nguyên) Kinnekulle là một điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng nằm gần bờ phía đông nam của hồ Vänern. Từ đây có cái nhìn bao quát hồ tốt nhất (khoảng  trên mực nước hồ). Một ngọn núi khác gần đó là núi Halleberg.

Môi trường
Các nghiên cứu giám sát môi trường được tiến hành hàng năm. Trong một báo cáo năm 2002, các dữ liệu cho thấy không có sự suy giảm rõ ràng chất lượng nước tổng thể, nhưng có sự giảm nhẹ trong tầm nhìn do sự gia tăng tảo. Một mức độ tăng nitơ đã trở thành vấn đề từ thập niên 1970 đến thập niên 1990, nhưng hiện đang được điều hòa và ở mức ổn định.

Một số vịnh cũng có vấn đề về phú dưỡng (eutrophication = quá nhiều chất dinh dưỡng) và đã bị tảo và sinh vật trôi nổi.(plankton) phát triển quá tràn lan.

Cá
Hồ Vänern có nhiềi loài cá khác nhau. Các viên chức chính phủ và địa phương cố gắng để thực thi dự án bảo quản cá, do nhiều mối đe dọa khác nhau đến môi trường sống của cá. Những mối đe dọa này bao gồm nước canh tác đổ vào hồ qua các nhánh sông, sự ô nhiễm và hội chứng M74. Việc câu cá hể thao ở hồ Vänern vẫn còn miễn phí và không được điều hòa, cả từ bờ hồ và từ tàu thuyền (với một số hạn chế, ví dụ như tối đa là ba con cá hồi hoặc cá hồi sông (trout) mỗi người mỗi ngày). Chỉ có việc đánh bắt cá thương mại thì phải có được sự cho phép.

Ở vùng nước ngoài khơi của hồ Vänern có nhiều cá ốt-me, nhiều nhất ở phía đông Dalbosjön, nơi trung bình có khoảng 2.600 cá ốt-me mỗi hecta. Ở đây cũng có nhiều cá hồi bạc (Coregonus albula), trung bình từ 200–300 cá mỗi hecta. Số lượng cá có thể khác nhau rất nhiều giữa các năm, tùy thuộc vào nhiệt độ và mực nước và chất lượng nước.

Cá ở hồ Vänern quan trọng cho ngành công nghiệp đánh bắt cá ở những thị trấn xung quanh. Năm 2001, lượng đánh bắt là 165 tấn (165.000 kg) cá hồi bạc, 100 tấn cá hồi trắng, và 25 tấn cá chình.

Cá hồi
Hồ Vänern có 2 phân nhóm cá hồi hồ, gọi là cá hồi Vänern. Chúng có nguồn gốc ở hồ Vänern và sinh sản trong các hồ liền kề. Phân nhóm đầu tiên được đặt tên theo sông nhánh phía đông Gullspångsälven là cá hồi Gullspång. Phân nhóm thứ hai là cá hồi Klarälv, chủ yếu sinh sản ở Klarälven. Các phân nhóm này có liên quan đến cá hồi biển Baltic, và chúng đã phát triển ở hồ Vänern trong hơn 9.000 năm. Đáng chú ý là chúng chưa bao giờ di chuyển vào đại dương.

Những cá hồi hồ lớn cân nặng tới 18 kg. Cá hồi hồ lớn nhất thế giới, nặng hơn 20 kg, được bắt ở hồ Vänern. Ngoài ra còn có 3 loài cá khác giống như cá hồi khác trong các sông kết nối.

Các cá khác
Về cơ bản tất cả các cá nước ngọt thông thường đều tìm thấy ở hồ Vänern. Các cá lớn quan trọng nhất là trout và Zander. Cá nhỏ quan trọng nhất là cá gai.

Hồ Vänern có 5 loài cá Coregonus |cá thịt trắng]]: khác biệt:

 Coregonus pallasii (cũng có ở sông Neva, vịnh Phần Lan, biển Baltic)
 Lacustrine fluvial whitefish (Coreganus megalops)
 Coreganus maxillaris
 Coregoni nilssoni
 Valaam whitefish (Coreganus widegreni)
 Coregonus maxillaris

Chim muông
Các loài chim phổ biến nhất gần hồ Vänern là các loài nhạn (tern) và gull khác nhau.Cormorant đã biến mất trong thế kỷ 19, nhưng sau đã trở lại và sinh trưởng nhiều. Các loài chim hiếm là Black-throated diver, Turnstone (Arenaria interpres) và Caspian tern.

Tham khảo và Ghi chú

Liên kết ngoài

 Official site
 Lake Vanern guide
 Väner museum i Lidköping
 SMHI về việc đo mực nước ở hồ Vänern

Hồ
Hồ Thụy Điển
Địa lý Thụy Điển


title: Ếch cây sần trá hình

text:
Ếch cây sần trá hình (danh pháp khoa học: Theloderma palliatum) là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Việt Nam.

Mô tả
Năm 2011, các nhà khoa học Việt Nam và Australia phát hiện loài này cùng loài Theloderma nebulosum ở vùng cao nguyên Kon Tum và Langbiang ở Việt Nam. Nó được gọi là trá hình vì khả năng biến đổi màu sắc theo môi trường sống.

Loài này có thân thon dài, chiều dài của đầu bằng khoảng 90% bề ngang đầu, chi trước mảnh và dài, các đầu ngón đều có giác bám hình tròn phát triển tốt, so với bề ngang ngón chân thì giác bám khá rộng, da lưng nhăn ít, với các nốt sần nhuyễn và rải rác, dạng hạt, thô ráp.

Liên kết ngoài
Ếch cây sần sương mù

Chú thích

Tham khảo

Phát hiện hai loài ếch mới ở Việt Nam
Phát hiện hai loài ếch cây sần thuộc giống Theloderma ở Việt Nam
Two new species of moss frog discovered  Dr Jodi Rowley, Viện bảo tàng Úc, 23/11/2011
Hình 1  và hình 2
 2011: Two new species of Theloderma (Anura: Rhacophoridae) from Vietnam. Zootaxa, 3098: 1-20. ABSTRACT.

P
Động vật được mô tả năm 2011
Động vật lưỡng cư Việt Nam
Động vật đặc hữu Việt Nam


title: Thực vật nguyên sinh

text:
Thực vật nguyên sinh là những sinh vật đơn bào không có khả năng chuyển động và thực hiện trao đổi chất qua quá trình quang hợp (tự dưỡng) và không phải là thực vật thực sự.

Thực vật nguyên sinh là những sinh vật đơn bào hoặc đa bào. Sự khác biệt với động vật nguyên sinh là chúng có thành xenlulôzơ, có lục lạp, không có khả năng di chuyển, tự dưỡng quang hợp.
Ví dụ: Tảo lục đơn bào,tảo lục đa bào, tảo đỏ...

Sinh học

Các loài của giới Chromista là sinh vật nhân chuẩn đơn bào và đa bào.

Phát sinh loài

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bài giảng về Động vật bậc thấp (tiếng Việt)

 Diaphoretickes
Thực vật nguyên sinh
Danh pháp thực vật học


title: Heriades leavitti

text:
Heriades leavitti là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1913.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1913


title: Varese Ligure

text:
Varese Ligure là một đô thị ở tỉnh La Spezia trong vùng Liguria của Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía đông của Genoa và khoảng 35 km về phía tây bắc của La Spezia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.254 người và diện tích là 136,3 km².

Varese Ligure giáp các đô thị sau: Albareto, Borzonasca, Carro, Maissana, Ne, Sesta Godano, Tornolo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.vareseligure.sp.it/

Đô thị tỉnh La Spezia


title: (12827) 1997 AS7

text:
{{DISPLAYTITLE:(12827) 1997 AS7}}

(12827) 1997 AS7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 5 tháng 1 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sternostena

text:
Sternostena là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1910 bởi Weise.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Sternostena antebasalis Uhmann, 1939
 Sternostena basalis (Baly, 1864)
 Sternostena costaricana Uhmann, 1938
 Sternostena laeta Weise, 1910
 Sternostena lateralis Pic, 1932
 Sternostena triangularis Uhmann, 1931
 Sternostena varians Weise, 1910

Chú thích

Tham khảo

Chalepini


title: Erysthia

text:
Erysthia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Euteliinae


title: Nông Văn Vân

text:
Nông Văn Vân hay còn gọi là Nùng Văn Vân (農文雲, ?-1835) là thủ lĩnh cuộc nổi dậy chống Nguyễn của các dân tộc vùng Việt Bắc trong lịch sử Việt Nam. Cuộc nổi dậy nổ ra từ đầu tháng 7 (âm lịch) năm Quý Tỵ (1833) đến khoảng giữa tháng 3 (âm lịch) năm Ất Mùi (1835) thì bị triều đình nhà Nguyễn dập tắt với việc phóng hỏa đốt rừng Thẩm Pát ở Tuyên Quang và tuyên bố là đã tìm thấy Nông Văn Vân bị chết cháy ở trong đó. Tuy không đầy hai năm, nhưng đây là một cuộc đấu tranh rộng lớn và tiêu biểu nhất của các dân tộc thiểu số ở thế kỷ 19, và đã làm cho quan quân nhà Nguyễn khá khốn đốn.

Xuất thân
Nông Văn Vân là người Tày ở châu Bảo Lạc, là một châu vùng cao ở tỉnh Tuyên Quang (nay thuộc tỉnh Cao Bằng). Tổ tiên ông vốn nhiều đời lĩnh quyền cai quản nơi đây.
Căn cứ sách Bắc Kỳ tiễu phỉ, khoảng giữa thế kỷ 18 đời nhà Hậu Lê, Nông Văn Bật được cử làm thổ ty châu Bảo Lạc. Thời Tây Sơn, con cháu ông Bật là Nông Văn Liêm lên thay. Sang thời Nguyễn, sau khi ông Liêm và con trưởng là Nông Văn Trang mất, người con thứ hai là Nông Văn Vân lên giữ chức Tri châu .

Khởi binh chống nhà Nguyễn
Bài chính: Cuộc nổi dậy Nông Văn Vân
Vào đời vua Minh Mạng, ở một số tỉnh miền núi như Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Cao Bằng... nhà vua đặt chức lưu quan do người Kinh nắm giữ ở bên cạnh các quan người dân tộc. Do họ thường hay ức hiếp, nhũng nhiễu, nên các thổ quan và người dân rất căm ghét, chỉ chờ dịp nổi lên đánh đuổi .

Tháng 5 (âm lịch) năm Quý Tỵ (1833), Lê Văn Khôi (em vợ Nông Văn Vân) vì bất mãn đã khởi binh chiếm lấy thành Phiên An ở Gia Định. Vua Minh Mạng lập tức cử quân đi đánh dẹp, đồng thời lệnh cho quan lại ở Cao Bằng truy nã vợ con và họ hàng Lê Văn Khôi đang cư ngụ ở đó.

Theo sử liệu, thì viên Án sát Cao Bằng là Phạm Đình Trạc liền ra lệnh bắt hai con, 1 người em ruột và 14 người thân thuộc của Lê Văn Khôi. Lại sai đào mả ông nội (Bế Văn Sĩ) và cha đẻ (Bế Văn Kiện hay Viên) của Lê Văn Khôi rồi đốt hài cốt ra tro. Nông Vân Vân lúc bấy giờ đang làm tri châu Bảo Lạc cũng bị truy nã vì là anh vợ Khôi...

Sẵn lòng căm ghét, Nông Văn Vân liền vận động các tù trưởng bất mãn, những người dân bị áp bức, được khoảng sáu ngàn người  cùng đứng lên chống Nguyễn. Việc làm đầu tiên của Nông Văn Vân là thích bốn chữ "Tỉnh quan thiên hối" (quan tỉnh thiên vị, ăn hối lộ) vào mặt phái viên do quan tỉnh cử đến rồi đuổi về.

Ngày 2 tháng 7 (âm lịch) năm Quý Tỵ (1833), Nông Văn Vân tự xưng là "Tiết chế thượng tướng quân", lập đại bản doanh ở Vân Trung thuộc châu Bảo Lạc , rồi dẫn quân đi đánh đồn Phúc Nghi (nằm bên hữu ngạn sông Gâm), đồn Ninh Biên (sau Minh Mạng cho đổi tên là An Biên, nay thuộc thị xã Hà Giang), và vây hãm thành tỉnh Tuyên Quang.

Thu được một số kết quả, nhiều tù trưởng, đông đảo nhân dân các dân tộc ở Việt Bắc, một số họ hàng của Lê Văn Khôi,và một số thợ mỏ người Hoa đã tự nguyện đứng vào đội ngũ quân nổi dậy.
Sách Bắc Kỳ tiễu phỉ (Quyển 47), chép:
Thổ phỉ Tuyên, Cao, Thái, Lạng lan tràn, chỗ nào cũng có đứa hùng trưởng, mà đều lấy giặc Vân làm chủ...
Sách Đại Nam thực lục (Quyển 18), chép:
Việc nổi loạn là do Nông Văn Vân xướng xuất, tù trưởng các châu đều họa theo và đều nhận chức quan của Vân...

Để trấn áp lực lượng nổi dậy đang ngày càng lớn mạnh, vua Minh Mạng cho Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên là Lê Văn Đức làm Tổng tiễu bộ Tuyên Quang thổ phỉ quân vụ, Thự tổng đốc Hải Yên là Nguyễn Công Trứ làm Tham tán, cùng mang hàng ngàn quân ra trận. Lại nghe quân nổi dậy vây đánh Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên...ngặt quá, nhà vua cử thêm An Tĩnh Tổng đốc là Tạ Quang Cự làm Tổng thống Lạng Bình quân vụ đại thần, đem quân lên mạn Cao Bằng, Lạng Sơn; và sai Tổng đốc Ninh Thái là Nguyễn Đình Phổ, đem lính cơ và súng thần công tới Thái Nguyên liệu bề đánh dẹp.

Phần vì địa hình hiểm trở, phần thì quân nổi dậy đã chiến đấu rất ngoan cường, đến khoảng cuối năm 1833, quân triều đình mới lần lượt thu lại được các tỉnh thành đã mất. Chỉ nói riêng về đạo quân chủ lực do tướng Lê Văn Đức chỉ huy, trên chặng đường từ Ninh Biên vào Vân Trung, phải mất một tháng rưỡi. Điểm lại quân số, khi đi có một vạn quân, vào đến Vân Trung đã có 2.400 lính ốm với hơn 100 tên bỏ mạng dọc đường, nhiều thổ dũng bỏ trốn, lúc đến Vân Trung chỉ còn non một nửa . Tuy bị hao tổn nhiều, nhưng đạo quân của tướng Lê Văn Đức cũng vào được đại bản doanh Vân Trung và Ngọc Mạo (Đồng Mu ngày nay) .

Trong khoảng thời gian ấy (cuối năm 1833), Nông Văn Vân đang bị các đạo quân triều vây đánh rất ngặt. Để bảo toàn lực lượng, ông bèn gom quân chạy sang Trung Quốc. Nhưng khi quân triều vừa rút đi, thì Nông Văn Vân lại trở về nước (tháng Giêng năm Giáp Ngọ, 1834), lại tiếp tục tập họp quân đánh phá như cũ.
Liệt kê một vài vụ nổi bật được chép trong Quốc triều sử toát yếu, trích:
-Tháng Giêng (âm lịch) năm 1834,...Giặc tỉnh Tuyên Quang là Nồng Văn Sĩ lại nhóm đảng hơn 1.000 người kéo đi đánh nhau với quan quân đạo Cao Bằng....Ngài (Minh Mạng) dụ rằng: ...(các tướng) đến thẳng Ngọc Mạo, Vân Trung, đạp bằng sào huyệt giặc, làm sao bắt chém được thằng Vân, thằng Đản, thằng Cẩn mới cho đem quân về.
-Tháng 2 (âm lịch),...Đạo quân Cao Bằng đánh nhau với giặc ở Đinh Lãm bị thua, Tạ Quang Cự và Võ Văn Từ đều bị cách tước.
-Tháng 3 (âm lịch),...Án sát đạo Thái Nguyên là Nguyễn Mưu, phó Lãnh binh Nguyễn Văn Ưng đánh giặc ở phố Bắc Nẩm bị thua. Quản cơ Nguyễn Văn Anh và Chánh đội Nguyễn Đình Cát đều tử trận, Mưu bị giặc bắt sống, Vệ úy Võ Văn Sơn bị giặc giết. Ngài nghe, Mưu phải cách chức...Giặc Thái Nguyên tràn xuống đồn Chợ Rã và Chợ Mới. Lãnh binh Nguyễn Văn Ưng lui đóng tại đồn Chợ Đô báo cho Nguyễn Đình Phổ đem quân phòng triệt và đem việc ấy tâu lên. Ngài sai đem thêm lính và voi tỉnh Hà Nội, tỉnh Nam Định, tiếp thêm đánh giặc.
-Tháng 7 (âm lịch),...Đảng giặc Tuyên Quang là Nồng Văn Sĩ, Nồng Văn Hoành lại nhóm họp ở hạt Cấm Hóa tỉnh Thái Nguyên, đến hơn 1.000 người, chia làm 3 đạo: một đạo xuống đồn Bắc Kạn ở châu Bạch Thông, một đạo xâm qua đồn Gia Bằng tỉnh Cao Bằng, một đạo tới núi Tiêm Lĩnh tỉnh Lạng Sơn toan cướp lương... Cao Bằng, Thái Nguyên đều phái binh chống cự và đem việc tâu lên. Cũng trong tháng này, giặc Nông Văn Vân tấn bức tỉnh Cao Bằng (lần thứ hai); Bố, Án, Lãnh binh và Văn Hữu Xuân (đều) bỏ thành chạy lui về đồn Na Lãnh tỉnh Lạng Sơn...

Bị truy đuổi, qua đời
Tuy cố sức kình chống, nhưng từ giữa tháng 11 (âm lịch) năm Giáp Ngọ (1834), cuộc nổi dậy do Nông Văn Vân làm thủ lĩnh cứ diễn biến xấu dần, và trên thực tế đang bước vào giai đoạn cuối. Ở mặt trận Thái Nguyên, nhiều căn cứ quan trọng của quân nổi dậy ở các xã Nhạn Môn, Bằng Thành, Bộc Bố, nhất là hệ thống đồn trại ở Bắc Niệm...đều đã lọt vào tay quân triều. Ở Tuyên Quang, sau trận quyết chiến ở khu rừng Bạch Đích thì "cổ họng vào Bảo Lạc ở phía tây" coi như đã bị cánh quân của Lê Văn Đức chọc thủng...Ngày 14 tháng 11 (âm lịch), được tin đạo quân Tuyên Quang của tướng Đức đã vào đến Vân Trung, tướng Tạ Quang Cự liền tập trung hơn 2.500 quân thuộc đạo Cao Bằng, nhân đêm tối vượt qua lũng Dầu, theo đường tắt đánh thẳng vào Cạm Bẻ (Bế Lĩnh), là cửa ngõ phía đông của căn cứ Ngọc Mạo, rồi tràn xuống thung lũng Ngọc Mạo...Tháng 12 (âm lịch), Nguyễn Đình Phổ và Nguyễn Công Trứ vừa đi vừa đánh, lần lượt chiếm lấy Bắc Nẫm, Cổ Đạo, Giai Lạc...Khi ba đạo quân Tuyên, Cao, Thái hội ở Vân Trung, thì "nghịch Vân đã đem vợ con trốn sang Tàu".

Đồng thời với việc cho quan quân tiến vào đánh phá Vân Trung, vua Minh Mạng còn sai bộ Lễ gửi công văn nhờ các quan nhà Thanh hỗ trợ phòng khi Nông Văn Vân chạy sang Trung Quốc lần nữa. Ngoài hai việc ấy, nhà vua còn cho đổi châu Bảo Lạc thành huyện Để Định, lựa hai thổ ty đắc lực đặt làm Tri huyện và Huyện thừa, cốt để triệt phá hậu phương lớn của thủ lĩnh Vân .

Quả nhiên, Nông Văn Vân chạy sang Trung Quốc như đã kể trên, bị quân nhà Thanh đuổi bắt, lại phải trở về Bảo Lạc, định củng cố lại lực lượng. Quân triều lại tập trung đánh vào nơi ấy, ông tháo chạy vào rừng. Bị cả ba đạo quân triều truy lùng ráo riết, nhiều chỉ huy của quân nổi dậy bị bắt hoặc ra hàng. Trong số ra hàng, có viên Chánh quản lữ là Nông Tịnh Hòa. Vì lời khai của ông này, mà quân triều dò được chỗ trú ẩn của Nông văn Vân.

Được tin Nông Văn Vân đang ẩn ở xã Ân Quang, quan quân nhà Nguyễn liền đi truy nã, nhưng ông đã chạy thoát vào rừng Thẩm Pát (ở gần căn cứ Ngọc Mạo, thuộc Bảo Lạc). Sau khi cho quân vây kín cả bốn mặt, ngày 11 tháng 3 năm 1835, tướng chỉ huy ra lệnh phóng hỏa đốt rừng, và nói là đã tìm thấy Nông Văn Vân bị chết cháy ở trong đó.

Sách Bắc Kỳ tiễu phỉ (Quyển 77) chép:
...Ngày 9 tháng 3 (âm lịch) năm 1835 quan quân Nông Văn Vân thua trận, ẩn náu trong rừng Thẩm Pát bị quân triều đình phóng hỏa đốt cháy cả khu rừng. Nông Văn Vân bị thiêu chết, rơi xuống hang đá Thẩm Pát, bên cạnh xác chết còn có một thỏi vàng và một con dao găm mạ vàng bạc .
Sách Đại Nam chính biên liệt truyện thuật:Tên ra thú là Nông Tịnh Hòa dò được thực đi báo nơi quân thứ, Lê Văn Đức và Phạm Văn Điển tức thì phái Vệ úy Nguyễn Văn Quyền đem hơn ngàn binh dũng tới vây bắt...Sợ Vân trốn thoát, (Nguyễn Văn) Quyền cho phóng hỏa đốt cả bốn mặt, (Nông Văn) Vân ở trong lỗ đá chui ra chết về lửa. Đức và Điển cho đệ lá hồng kỳ chạy như bay về báo tiệp và đóng hòm đầu Vân đưa dâng, rồi lấy sào cao treo ngược thây ở đỉnh núi Vân Trung. Thủ cấp Vân đưa tới, vua sai đem treo ở chợ búa ba hôm. Lại truyền cho các tỉnh từ Quảng Nam trở vào Nam và từ Quảng Trị trở ra Bắc treo ba hôm, sau đâm nát quẳng xuống hố xí. Mộ của tổ phụ Vân, (vua) sai người đào hài cốt ném xuống sông. Con Vân là Lôi đưa về Kinh xử trị, còn gia quyến và đồng đảng Vân đều bị giết hết, không còn sót mống nào.

Đến đây (tháng 3 âm lịch năm 1835), cuộc nổi dậy chống Nguyễn do Nông Văn Vân và đồng đội dày công xây dựng kể như đã bị dập tắt.

Được khen ngợi, quý mến
Mặc dù cuộc nổi dậy kéo dài không lâu, nhưng theo một số nhà nghiên cứu, thì Nông Văn Vân quả là một thủ lĩnh có tài, bởi ông đã lôi kéo được đông đảo các tù trưởng và nhân dân các dân tộc thiểu số cùng theo , khéo lợi dụng địa thế rừng núi hiểm trở trong tấn công và phòng ngự, như lời của sử gia Trần Trọng Kim: Nông Văn Vân nhân được chỗ mường mán lắm núi rừng, bèn chia quân đi tản ra mọi nơi, tìm chỗ hiểm yếu trong núi rừng mà ẩn nấp. Hễ có quan quân đến, đánh được thì tiến, không đánh được thì lui, cứ ra vào, lui tới không nhất định. Quan quân đi đánh thật là khó nhọc và lại hao binh tổn tướng rất nhiều.

Ở Cao Bằng-Lạng Sơn có bài lượn và ở Na Hang có bài cọi, cả hai đều viết về ông và cuộc nổi dậy của ông. Điều này cho thấy các dân tộc ở Việt Bắc đã rất khâm phục và qúi mến Nông Văn Vân. Trích 4 câu trong bài cọi ở Na Hang (bản dịch):
...Tiếng đồn có ông Vân tốt quá
Giúp đỡ cho dân xã bản mườngNhân dân quý yêu thương phục mến
(Ông) có đạo đức nổi tiếng tài năng...

Sách tham khảo
 Quốc sử quán triều Nguyễn (Cao Xuân Dục làm tổng tài), Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn học, 2004.
 Quốc sử quán triều Nguyễn (Cao Xuân Dục làm tổng tài), Quốc triều sử toát yếu(phần Chính biên). Nhà xuất bản Văn học, 2002.
 Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.
 Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 4). Tủ sách Sử học Việt Nam xuất bản, Sài Gòn, 1961.
 Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ XIX (1802-1884). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2002.
 Nguyễn Phan Quang, Lịch sử Việt Nam'' (1427-1858), Quyển 2, Tập 2. Nhà xuất bản Giáo dục, 1977.

Chú thích

Người Cao Bằng
Người Tày
Quan lại nhà Nguyễn
Quân nổi dậy Việt Nam
Mất năm 1835
Năm sinh thiếu


title: Halictus kiwuensis

text:
Halictus kiwuensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1911


title: Khu kinh tế Dung Quất

text:
Khu kinh tế Dung Quất là một khu kinh tế theo hướng mở của Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 50/2005/QĐ-TTg ngày 11 tháng 3 năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về việc thành lập và ban hành quy chế hoạt động của Khu Kinh tế. Đang được xây dựng ở phía đông huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.

Chức năng
Dung Quất là Khu Kinh tế Tổng hợp, phát triển đa ngành – đa lĩnh vực:
Phát triển công nghiệp nặng bao gồm công nghiệp lọc - hoá dầu, công nghiệp luyện cán thép, đóng tàu, sản xuất xi măng, chế tạo cơ khí, thiết bị nặng, sản xuất lắp ráp ô tô,...
Phát triển công nghiệp nhẹ, chủ yếu là các ngành điện-điện tử, vật liệu công nghệ cao, dệt may, giày da, chế biến hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu,...
Phát triển dịch vụ công nghiệp; dịch vụ tài chính, ngân hàng; bảo hiểm; giáo dục đào tạo; nhà ở, vui chơi - giải trí, du lịch,...(gắn liền với thành phố Vạn Tường hiện đại với tính chất là đô thị công nghiệp - dịch vụ).

Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010
Tổng diện tích: 10300,0 ha
Theo mục đích sử dụng đất
Đất công nghiệp: 2428,9 ha
Đất hạ tầng kỹ thuật: 1779,1 ha
Đất dân cư: 1415,8 ha
Đất nông nghiệp, đồi núi, mặt hồ, bãi cát: 3930,2 ha
Mặt nước: 746,0 ha

Theo khu chức năng
Khu công nghiệp phía Tây (CN nhẹ): 2100,0 ha
Khu công nghiệp phía Đông (CN nặng): 4316,0 ha
Thành phố Vạn Tường: 3800,0 ha
Cảng Dung Quất: 746,0 ha
Khu Bảo thuế: 300,0 ha

Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2025
 Theo quyết định số 998/QĐ-TTg của Thủ tướng, diện tích điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng của Khu kinh tế Dung Quất đến năm 2025 lên tới 45.332ha, bao gồm phần diện tích Khu kinh tế hiện nay (10.300ha), phần diện tích mở rộng khoảng 24.280ha và khoảng 10.752 ha diện tích mặt biển.
 Định hướng phát triển: Phát triển khu kinh tế Dung Quất thành Thành phố công nghiệp.

Phân kỳ phát triển
Giai đoạn đến 2010: Hoàn thành Nhà máy lọc dầu, nhà máy hoá dầu PolyPropylen, phát triển cảng dầu khí và cảng hàng hoá container cho tàu đến 30.000 DWT, phát triển đô thị Vạn Tường ở diện tích khoảng 200 ha, NM Đóng tàu giai đoạn 1, NM luyện cán thép, NM Nghiền clinker, Nhà máy chế tạo thiết bị nặng, các dự án công nghiệp nhẹ và các dự án dịch vụ - phụ trợ...
Giai đoạn II (2010-2015): Mở rộng Dung Quất lên diện tích 46 ngàn ha. Xây dựng Dung Quất theo mô hình đặc khu kinh tế hoặc Thành phố Công nghiệp. Mở rộng Nhà máy lọc dầu lên 10 triệu tấn/năm, thu hút thêm Nhà máy lọc dầu mới và phát triển tổ hợp hóa dầu tương ứng; hoàn thành 2 Nhà máy luyện cán thép 10 triệu tấn/năm, hoàn thành các nhà máy công nghiệp nặng khác (nhiệt điện, đóng tàu, chế tạo thiết bị nặng...), phát triển Cảng giai đoạn II cho tàu dầu đến 50.000 DWT, tàu hàng hoá 50.000 DWT; từng bước phát triển các dự án công nghệ cao... Phát triển đô thị Vạn Tường trên diện tích khoảng 500 ha.

Dự kiến thu hút đầu tư đến 2015
(đơn vị:triệu USD)
 NM Lọc dầu (mở rộng công suất lên 10 triệu tấn): 4.000
 Các NM hoá dầu quy mô lớn (PP, LAB, CB, PS, PE): 2.000
 Các NM sau hoá dầu, NM hoá chất: 500
 Liên hợp công nghiệp tàu thủy: 750
 Các NM Xi măng: 95
 2 NM Cán thép: 8.000
 Các NM Công nghiệp nặng khác: 1.000
 Các dự án khác: 3.000
Tổng cộng 20.245

Quy hoạch chi tiết
Phân KCN phía Đông
Phân KCN phía Tây
Cảng Dung Quất
Khu Bảo Thuế
Khu Đô thị Vạn Tường

Xem thêm
Dung Quất có điều kiện tự nhiên như thế nào?

Tham khảo

Liên kết ngoài
Công bố quy hoạch chi tiết Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi
Điều chỉnh quy hoạch Khu kinh tế Dung Quất đến năm 2025
Dấu ấn Sáu Dân còn mãi với Dung Quất
Khu kinh tế Dung Quất thu hút mạnh mẽ đầu tư nước ngoài
Ngẫm từ Dung Quất
Dung Quất: Thành phố - con tàu
Mở rộng khu kinh tế Dung Quất gần 4,5 lần
Quảng Ngãi sẽ có cảng biển siêu sâu
Dung Quất phù hợp với mô hình thành phố công nghiệp?

Dung Quất
Kinh tế Quảng Ngãi