title: Antôn Vũ Huy Chương

text:
Antôn Vũ Huy Chương (sinh 1944) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma người Việt Nam. Ông từng đảm trách vai trò Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt từ năm 2011 đến năm 2019, Chủ tịch Ủy ban giáo sĩ và chủng sinh của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Trước đó, ông cũng từng đảm nhận vai trò Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa, từ năm 2003 đến năm 2011. Khẩu hiệu Giám mục của ông là "Xin Vâng".

Giám mục Chương sinh trong một gia đình khá giả tại Thạch Thất, Sơn Tây (nay là Hà Nội). Năm 1954, cậu bé Chương cùng gia đình di cư vào miền Nam, sau đó bắt đầu con đường tu học năm 1956. Sau khoảng thời gian dài 15 năm tu học, trong đó có 7 năm Tiểu chủng viện và 8 năm Đại chủng viện, Vũ Huy Chương được truyền chức linh mục, là linh mục của Giáo phận Cần Thơ.

Sau khi được truyền chức, Vũ Huy Chương được cử đi học các khóa đào tại ngắn hạn, sau đó trở về Việt Nam. Linh mục Chương từng đảm nhận các vai trò khác nhau trong suốt thời kỳ này: linh hướng Tiểu chủng viện Cái Răng, linh mục chính xứ Ba Rinh rồi Phó Giám đốc liên Đại chủng viện Cần Thơ, quản nhiệm họ đạo Cái Răng và chủ biên bản tin Đồng Hương của giáo phận Cần Thơ.

Tòa Thánh loan tin bổ nhiệm linh mục Vũ Huy Chương làm Giám mục chính tòa giáo phận Hưng Hóa vào tháng 8 năm 2003, nghi thức truyền chức cử hành vào tháng 10 cùng năm. Một năm sau khi trở thành giám mục, từ năm 2004 cho đến nay, Vũ Huy Chương đảm trách vai trò Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ – Chủng sinh thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam. Năm 2011, Tòa Thánh thuyên chuyển giám mục Chương làm giám mục chính tòa Đà Lạt, kế vị giám mục Nguyễn Văn Nhơn được chuyển về Tổng giáo phận Hà Nội một năm trước đó. Ông đảm nhận chức vụ này cho đến giữa tháng 9 năm 2019, trước khi về hưu ở tuổi 75, theo quy định về tuổi tác hồi hưu của giáo sĩ Công giáo.

Thân thế và những năm đầu tu nghiệp
Antôn Vũ Huy Chương sinh ngày 14 tháng 9 năm 1944 tại làng Bến Thôn, xã Dị Nậu, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc Hà Nội), thuộc Giáo phận Hưng Hóa. Tên Thánh của ông đặt theo vị Thánh Công giáo Antôn thành Padova (còn gọi là Antôn Padua). Ông là con trai thứ hai trong gia đình, trước ông, cha mẹ ông sinh một người con trai nhưng sớm qua đời. Để mong có thể có con trai, cha mẹ ông nhận nuôi một bé gái 2 tháng tuổi rồi sau đó sinh ra ông. Gia đình ông sinh sống thuộc về giáo họ Bến Thôn, giáo xứ Vĩnh Lộc, giáo phận Hưng Hóa, nay thuộc thành phố Hà Nội. Thuở nhở, cậu bé Chương được cha mẹ đưa đi lễ hằng tuần, thích đóng giả cảnh làm lễ và sớm có ước muốn tu trì từ năm 8 tuổi. Tuy vậy, dòng họ cậu không mong muốn cho cậu đi theo con đường tu trì vì Vũ Huy Chương là con trai cả trong một gia đình khá giả.
Nhận xét về tính tình Vũ Huy Chương, bà con thân thuộc cho biết ông giống cha ở tính cách cương trực, kỹ lưỡng và giống mẹ ở tính tình tử tế, hiền lành.

Năm lên 10 tuổi, cậu bé Chương cùng gia đình di cư vào Nam, trong hoàn cảnh này, gia đình cậu bé Chương trở lại cảnh khó khăn. Năm 1956, gia đình cậu Chương dời đến sinh sống tại Kinh C, vùng Cái Sắn và sau đó chuyển vào Sài Gòn. Họ định cư tại giáo xứ Sơn Lộc, Củ Chi, nay thuộc giáo phận Phú Cường. Sau khi tốt nghiệp tiểu học, linh mục phó xứ Sơn Lộc hỏi Vũ Huy Chương về ý định tu trì. Cậu nhanh chóng đồng ý và nhờ linh mục này nêu lên ý định trên với song thân. Vị linh mục phó xứ Sơn Lộc sau đó đã đến tận nhà và thuyết phục được gia đình cậu bé Chương. Năm 1956, khi lên 12 tuổi Antôn Vũ Huy Chương là một trong 60 cậu bé trúng tuyển vào tiểu chủng viện Thánh Phanxicô Xaviê, giáo phận Bùi Chu với cơ sở nằm tại trường Nguyễn Bá Tòng (nay là trường Bùi Thị Xuân, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh). Linh mục đã hỗ trợ cậu Chương kể từ khi nhập Tiểu chủng viện năm 1956 cho đến khi được truyền chức linh mục năm 1971 là linh mục Giuse Nguyễn Thanh Đô.

Số lượng 60 tiểu chủng sinh ban đầu chỉ còn lại 12 sau khi tốt nghiệp chương trình phổ thông, và đến năm 1963, chủng sinh Chương gia nhập Giáo phận Cần Thơ, sau đó cậu được giám mục giáo phận Cần Thơ gửi đến học tại Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt. Dù được lên bậc học Đại chủng viện, nhưng chủng sinh Chương lo lắng về kinh tế gia đình, nên bày tỏ ý định đi dạy một năm trước khi tiếp tục tu học. Mẹ cậu từ chối đề nghị này một cách dứt khoát, trong khi bố cậu yêu cầu cậu tự quyết định. Sau khi chủng sinh Chương thử áo chùng thâm của giáo sĩ, cha cậu cho rằng cậu Chương phù hợp để trở thành một linh mục, nên tuyên bố từ bỏ đánh bạc và siêng năng đi lễ hơn trước. Mẹ cậu hứa sẽ lần 50 hạt mỗi ngày để cầu nguyện cho cậu. Được sự giới thiệu của Giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền, chủng sinh Vũ Huy Chương theo học triết học và thần học tại Giáo hoàng Học viện Piô X Đà Lạt. Sau đó, Antôn Vũ Huy Chương tốt nghiệp khóa VI với bằng cử nhân thần học. Trong thời gian theo học đại chủng viện, linh mục nghĩa phụ trợ giúp chủng sinh Chương về vấn đề tinh thần lẫn vật chất.

Linh mục
Sau quá trình tu học dài hạn, ngày 18 tháng 12 năm 1971, Antôn Vũ Huy Chương được thụ phong linh mục, thuộc linh mục đoàn Giáo phận Cần Thơ. Nhắc lại lời hứa lần hạt cầu nguyện với mình, mẹ ông hứa sẽ lần thêm 50 hạt mỗi ngày để cầu nguyện cho ông sống tốt đời linh mục. Sau khi được truyền chức linh mục, Vũ Huy Chương được gửi đi tu nghiệp ở nhiều quốc gia khác nhau như: Roma (Ý), Seoul (Hàn Quốc), Manila (Philippines), rồi trở về Việt Nam và tiếp tục thực hiện các công tác mục vụ tại Giáo phận Cần Thơ. Trở về Việt Nam, linh mục Vũ Huy Chương đảm nhiệm vai trò giáo sư và linh hướng tại Tiểu chủng viện cái Răng, Cần Thơ từ năm 1972.

Năm 1975, gia đình linh mục Vũ Huy Chương đến sinh sống tại giáo xứ Bảo Thị, giáo phận Xuân Lộc. Cùng trong năm này, ông được bổ nhiệm giữ chức linh mục chánh xứ giáo xứ Ba Rinh, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng. Sau thời gian ngắn ngủi đảm nhiệm vai trò linh mục chánh xứ, năm 1976, linh mục Chương được chọn làm Phó giám đốc Liên Đại Chủng viện Cần Thơ, kiêm trưởng phân khoa thần học và giáo sư thần học tín lý Liên Đại Chủng viện Cần Thơ. Song song với vai trò tại Chủng viện, trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến năm 1995, linh mục Vũ Huy Chương kiêm thêm vai trò linh mục quản nhiệm giáo họ Cái Răng. Đồng thời, linh mục Chương cũng là chủ biên, biên tập viên chính của bản tin giáo phận mang tên Đồng Hương. Năm 2000, ông du học tại Manila, Philippines.

Trong thời kỳ làm linh mục, cha ông từ trần, thọ 67 tuổi; còn mẹ ông cũng qua đời năm 1998, thọ 73 tuổi.

Giám mục Hưng Hóa (2003–2011)

Giai đoạn 2003–2007

Ngày 5 tháng 8 năm 2003, Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm linh mục Antôn Vũ Huy Chương làm Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa, kế nhiệm Giám mục Giuse Nguyễn Phụng Hiểu qua đời từ năm 1992. Việc bổ nhiệm này chấm dứt khoảng thời gian dài 11 năm trống tòa của Giáo phận Hưng Hóa. Tân giám mục chọn cho mình khẩu hiệu: "Xin vâng", ông cho biết câu khẩu hiệu này diễn tả sự vâng phục trong lo lắng của ông khi trưởng thành tại miền Nam nhưng được bổ nhiệm làm giám mục Hưng Hóa ở miền Bắc. Nhân dịp lễ truyền chức, linh mục Khuất Duy Linh S.J. hỗ trợ làm một CD thánh ca để kỷ niệm vào ngày đầu tháng 5 – tháng Đức Mẹ của Công giáo và đề nghị tân giám mục tham gia viết lời để nhạc sĩ Trầm Hương phổ nhạc.

Lễ tấn phong cho giám mục Tân cử Vũ Huy Chương được tổ chức sau đó vào ngày 1 tháng 10 năm 2003 tại tòa Giám mục Hưng Hóa. Nghi thức truyền chức chính yếu được cử hành bởi vị chủ phong là giám mục Phaolô Nguyễn Văn Hòa – chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam lúc đó và hai vị phụ phong là giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận, giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ và giám mục Giuse Ngô Quang Kiệt – giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng, Giám quản Tông Tòa sede plena Tổng giáo phận Hà Nội. Đồng tế trong lễ này có 25 giám mục và 450 linh mục. Buổi lễ truyền chức có sự tham gia của khoảng 20.000 người trong đó có cả người dân tộc thiểu số. Trong lễ truyền chức, vị giám mục tân cử bày tỏ sự thán phục đối với sức chịu đựng của giáo dân khi giáo phận vắng bóng giám mục trong thời gian quá lâu và số lượng linh mục ít ỏi không đủ để chăm sóc nhu cầu tôn giáo cho họ.

Tháng 11 năm 2003, Antôn Vũ Huy Chương đã đến thăm một số cộng đoàn công giáo Việt Nam tại Đức. Năm 2004, ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ Chủng sinh trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, và giữ chức vụ này liên tiếp năm nhiệm kỳ cho đến năm 2019.

Trong khoảng thời gian trước năm 2005, Vũ Huy Chương làm nhiều đơn thư gửi chính quyền các tỉnh Sơn La, Điện Biên và Lai Châu, đề nghị được đến thăm các giáo dân tại các tỉnh này, vì việc quản lý giáo phận của ông bao trùm địa bản các tỉnh trên. Các lá thư này sau đó có thư thì không nhận được hồi âm, có thư được hồi âm rằng tỉnh không có nhu cầu tôn giáo, không có thời gian tiếp giám mục Hưng Hóa. Để giải quyết, giám mục Chương gọi đến thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải và được đáp từ rằng các cán bộ địa phương chưa nắm được chủ trương tôn giáo nên gây ra những hiểu lầm, chính phủ Việt Nam chủ trương tôn trọng tự do tôn giáo và đề nghị vị giám mục Hưng Hóa bình tĩnh.

Cuối tháng 11 năm 2005, Giám mục Vũ Huy Chương tháp tùng Hồng y Crescenzio Sepe, Tổng trưởng Thánh bộ Truyền giáo đến thăm giáo phận Hưng Hóa. Trong các chuyến đi mục vụ trước đó, Vũ Huy Chương ngồi trên yên ngựa đi trên những vùng đất lồi lõm nhằm đến với giáo dân. Trong các chuyến thăm này, ông cảm thấy nhiều người Công giáo, đặc biệt là những người trẻ tuổi, ít biết về ranh giới quản lý của các giáo xứ, không biết số linh mục và số giáo xứ của giáo phận. Nhằm khắc phục điều này, Vũ Huy Chương yêu cầu ông Roccô Phạm Văn Ánh vẽ các họa đồ về các giáo xứ và giáo hạt. Tính đến tháng 11 năm 2005, ông này đã vẽ được 60 bức họa, phân phát cho 7 giáo hạt, đưa đến các địa phương.

Antôn Vũ Huy Chương mất một thời gian khá dài để thích nghi với giáo phận mới và tìm hiểu tình hình. Ngay sau khi chính thức nhậm chức giám mục Hưng Hóa, giám mục Vũ Huy Chương tiến hành đào tạo nhân sự: linh mục, tu sĩ, giáo lý viên, thừa tác viên, ban hành giáo, ca trưởng. Về xây dựng phát triển các giáo xứ, giáo họ, ông tiếp tục thực hiện 4 tiêu chí đã ban hành dưới thời giám quản Phaolô Đinh Tiến Cung là: cộng đoàn đức tin vững mạnh, phụng tự sốt sáng, bác ái yêu thương và truyền giáo mạnh mẽ. Đối với các vấn đề xã hội, Vũ Huy Chương quan tâm đến các công việc hỗ trợ những người dân tộc thiểu sổ, người lớn tuổi neo đơn, khuyết tật,... Ngoài ra, ông cũng tiến hành công tác giáo dục mầm non và khuyến học.

Trong vòng hai năm đầu tiên, Vũ Huy Chương đến thăm 75 giáo xứ và gần 500 giáo họ. Trong 5 năm đầu, ông chú trọng đến vấn đề phát triển nhân sự, cơ sở vật chất và đạt thành quả mỗi năm xây dựng được trên 10 nhà thờ mới. Hai năm cuối tại giáo phận Hưng Hóa, ông xây dựng các cơ sở sinh hoạt chung của giáo phận. Nhìn lại thời gian gắn bó với giáo phận Hưng Hóa khi chuyển đi giáo phận Đà Lạt, giám mục Chương thừa nhận khoảng 200 nơi vẫn chưa có nhà thờ, gần 100 nhà thờ cần tu sửa hoặc xây mới.

Cuối năm 2006 đầu năm 2007, giám mục Chương bị bệnh phải dưỡng bệnh tại Thành phố Hồ Chí Minh. Nhân dịp này, báo Giáo sĩ Việt Nam gửi lời mời ông viết một bài đăng về cảm nhận của người bệnh nhằm đăng trên tờ báo này nhân dịp “Lễ Quốc tế Bệnh nhân” vào tháng 2 năm 2007. Thông tin về bệnh tình của mình, Vũ Huy Chương cho biết ông bị đau thần kinh tọa trước đó một năm. Nhằm chữa bệnh, ông dùng 20 tháng thuốc Bắc và đã hết đau nhưng sau đó 6 tháng lại tái phát, lần này thuốc không còn hiệu nghiệm. Để chữa bệnh, ông đến Thành phố Hồ Chí Minh để chữa bằng Tây y. Nói về nguyên nhân phát bệnh, giám mục Chương thừa nhận trong hai năm đầu quản nhiệm giáo phận, ông sinh hoạt không điều độ, không tập luyện thể dục và tham gia chơi thể thao như thời kỳ làm việc tại Đại chủng viện Cần Thơ. Chỉ định phương cách chữa bệnh, ông bị đề nghị mổ để tránh nguy cơ liệt cơ và không thể đi lại. Cuộc phẫu thuật diễn ra vào ngày 23 tháng 11 năm 2006 tại bệnh viện Triều An. Vũ Huy Chương cho biết 3 tuần kể từ cuộc phẫu thuật, ông cần có người chăm sóc, bón cơm như trẻ em và xen lẫn niềm vui lẫn sự xấu hổ. Trong khoảng thời gian dưỡng bệnh, ông cũng tự nhận định mình dễ la rầy người khác, thiếu tinh thần trẻ em như lời Chúa dạy.

Cuối tháng 5 năm 2007, với tư cách Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ – Chủng sinh, Vũ Huy Chương tham dự buổi khởi công xây dựng Đại chủng viện Thánh Giuse Hà Nội. Tại buổi lễ, ông có bài phát biểu với nội dung chính là ghi nhận sự hỗ trợ của chính quyền các cấp, chúc mừng đến Tổng giáo phận Hà Nội và đi sâu vào một số nội dung đào tạo giáo sĩ. Ngày 14 tháng 7 năm 2007, Vũ Huy Chương tham gia buổi lễ kỷ niệm 50 năm Dòng Tên trở lại hoạt động tại Việt Nam, đồng thời nâng cấp từ Miền Dòng thành Tỉnh Dòng, cũng là tỉnh dòng thứ 86 trên thế giới.

Giai đoạn 2008–2011
Tháng 3 năm 2008, Vũ Huy Chương được mời tham dự Đại hội Giáo lý thường niên của Tổng giáo phận Los Angeles, Hoa Kỳ và có bài phát biểu kéo dài hơn một giờ cho các thính giả là giới trẻ gốc Việt. Nhân dịp này, ông cũng thăm một số thân hữu và giáo xứ Mẹ La Vang ở Grand Rapids, tiểu bang Michigan. Tháng 7 năm 2008, Vũ Huy Chương dẫn đầu một phái đoàn 30 linh mục giám đốc và giáo sư của 7 đại chủng viện Việt Nam, hiện đang cư trú tại Hội Thừa Sai Paris và tu nghiệp về thần học tại Học viện Công giáo Paris đến thăm Giáo xứ Việt Nam Paris. Ông còn tham dự Đại hội Tam niên Đức Mẹ La Vang lần thứ 28 ngày 13 tháng 8 năm 2008.

Nhân dịp sự kiện tranh chấp tại giáo xứ Thái Hà, giám mục Chương gửi văn thư hiệp thông với giáo xứ này ngày 9 tháng 8 năm 2008. Trong thư, ông cho biết luôn cầu nguyện cho công lý và chân lý. Ông cũng bày tỏ sự quan ngại khi một quan chức nhận trả lời phỏng vấn với vai trò là đại diện giáo dân giáo xứ Cần Kiệm, giáo phận Hưng Hóa, và việc này không đúng sự thật. Hơn một tháng sau đó, trong khung cảnh tranh chấp Tòa Khâm sứ cũ tại Hà Nội, giám mục Chương gửi thư bày tỏ tình hiệp thông với Tổng giám mục Hà Nội Giuse Ngô Quang Kiệt. Trong thư này, giám mục Chương bày tỏ sự ngạc nhiên trước sự chuẩn bị bảo vệ công trình thi công đất 42 Nhà Chung thành công viên cây xanh. Ông cũng cho biết mình đã khóc cho công lý, sự thật, hòa bình, dân tộc Việt Nam và giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Vũ Huy Chương thay mặt đại diện giáo phận Hưng Hóa hiệp thông và cầu nguyện cùng Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt. Ngày 1 tháng 10, phái đoàn giám mục đại diện Hội đồng giám mục Việt Nam đã đến gặp thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng để trao đổi các vấn đề tranh chấp đất đai tại Hà Nội, phái đoàn gồm Chủ tịch Hội đồng giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Đại diện Giáo tỉnh Hà Nội là giám mục Vũ Huy Chương, đại diện Giáo tỉnh Huế là Tổng giám mục Tổng giáo phận Huế Stêphanô Nguyễn Như Thể và đại diện Giáo tỉnh Sài Gòn là Hồng y – Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn. Trong cuộc họp, thủ tướng Dũng nêu lên quan điểm của chính phủ đối với các vụ tranh chấp và đối với cá nhân Tổng giám mục Ngô Quang Kiệt. Hội đồng giám mục Việt Nam thể hiện tinh thần vui mừng bởi con đường đối thoại đã được khai mở trở lại trong thư gửi giáo dân ra ngày 3 tháng 10 cùng năm.

Giám mục Vũ Huy Chương cùng đoàn các giám mục Việt Nam đi hành hương Ad Limina, triều yết Giáo hoàng Biển Đức XVI. Chuyến hành hương kéo dài từ ngày 20 tháng 6 đến ngày 4 tháng 7 năm 2009. Đầu tháng 12 năm 2009, Vũ Huy Chương làm đơn gửi đến chính quyền ba tỉnh Điện Biên, Sơn La, Lai Châu và được chính quyền ba tỉnh này chấp thuận cho phép cử hành các buổi lễ Giáng sinh tại một số ít địa điểm trên địa bàn. Trong khoảng thời gian trước đó, chính quyền địa phương thường không phản hồi các đơn thư và cũng không gặp gỡ giám mục Hưng Hóa.

Ngày 29 tháng 3 năm 2010, Giáo hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm linh mục Gioan Maria Vũ Tất, làm Giám mục Phụ tá giáo phận Hưng Hoá, giám mục hiệu toà Thisiduo. Thánh Lễ Truyền Chức Giám mục phụ tá được tổ chức tại Nhà thờ Chính tòa Sơn Lộc, thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội, vào ngày 15 tháng 6 năm 2010. Việc đề nghị có một giám mục phụ tá được giám mục Chương đề nghị khoảng năm 2008, ông cho biết trong cuộc phỏng vấn năm 2011. Cũng trong thời gian này, ngày 26 tháng 4, Vũ Huy Chương cho thành lập Caritas Hưng Hóa, là một tổ chức bác ái của Giáo phận Hưng Hóa trực thuộc Ủy ban Bác ái xã hội Giáo phận Hưng Hóa điều hành, cũng là thành viên của Caritas Việt Nam trong hệ thống Caritas Toàn thế giới. Caritas Hưng Hóa được trao cho linh mục Phaolô Nguyễn Quốc Anh điều hành.

Nhân dịp trên mạng có nhiều đoạn clip về việc đoàn rước Mẹ Maria có những biểu hiện kỳ lạ tại Giáo phận Hưng Hóa, trang tin Hội đồng Giám mục Việt Nam thực hiện bài phỏng vấn với giám mục Vũ Huy Chương vào tháng 7 năm 2010. Giám mục này cho rằng thông tin trên thiếu đầy đủ và mang tính định hướng dư luận. Ông cho biết đã làm việc với linh mục chánh xứ, hội đồng giáo xứ Dị Nậu và xem toàn bộ DVD quay lại cảnh đoàn rước. Giám mục Chương cho biết trích đoạn trong video trên mạng chỉ là trước đoàn rước, phần rước chính không được trích đăng. Ông cho biết giáo dân giáo xứ Dị Nậu sống cùng với những người lương dân và chiếm khoảng 30% dân số, khi có cuộc rước, các lương dân này cũng hưởng ứng theo cách riêng của họ. Nói về việc đặt tượng chủ tịch Hồ Chí Minh trước cổng đình (việc này, theo Phaolô Lê Đắc Trọng là phong tục bái vọng của nhiều làng xã miền Bắc Việt Nam), giám mục Vũ Huy Chương cũng thông tin thêm rằng lương dân không có cờ Tòa Thánh thì hưởng ứng bằng cách sử dụng cờ Tổ quốc. Vũ Huy Chương cũng cho biết có nhiều hình ảnh đẹp về cảnh người ngoài Công giáo dựng đuốc cao 14 mét để đốt trong đêm rước, đến giáo xứ chúc mừng tại nhà xứ. Nói về việc thông tin trên mạng loan truyền Tết Trung thu năm 2009, linh mục quản nhiệm nhà thờ Yên Bái cho rước tượng Hồ Chủ tịch vào lúc thánh lễ, giám mục Chương bác bỏ thông tin này. Trả lời về nghi án về việc điều chuyển linh mục kêu gọi giáo dân hiệp thông với những điểm nóng trong giáo phận, giám mục Chương cho biết việc điều chuyển là bình thường. Ông thông tin thêm rằng xứ cũ và mới đều là các giáo xứ lớn ở tỉnh và trước khi chính thức nhậm chức, hội đồng giáo xứ cũ và chính linh mục này xin phụ trách giáo họ nhỏ của xứ cũ để phục vụ người nghèo là người dân tộc thiểu số và được chấp thuận.

Dưới thời Antôn Vũ Huy Chương cai quản giáo phận Hưng Hóa, ông đã hoạch định xây dựng các cơ sở vật chất cho giáo phận như các nhà thờ giáo họ, xây mới trụ sở chính tu viện Dòng Mến Thánh giá (2008), Trung tâm Mục vụ trên nền Nhà tràng Hà Thạch cũ, Đài tôn kính các thánh tử đạo Việt Nam trên nền pháp trường Năm Mẫu cũ và Tòa giám mục Hưng Hóa.

Giám mục Đà Lạt (2011–2019)

Giai đoạn 2011–2014
Trong chuyến đi hành hương Ad Limina, Vũ Huy Chương cho biết ông cảm nhận được việc thuyên chuyển khi Tòa Thánh bổ nhiệm cho Hưng Hóa vị giám mục phụ tá, đi kèm các việc bổ nhiệm nhân sự khác. Riêng tại Việt Nam, tin đồn này xuất phát từ cuối tháng 5 năm 2010. Trong dịp an táng giám mục giáo phận Cần Thơ Emmanuel Lê Phong Thuận cuối tháng 10 năm 2010, giám mục Chương đã được hỏi về việc sẽ chuyển đến Đà Lạt và cho biết họ nghe tin bán chính thức.

Ngày 1 tháng 3 năm 2011, Phòng Báo chí Tòa Thánh chính thức thông báo: Giáo hoàng Biển Đức XVI đã bổ nhiệm Giám mục Antôn Vũ Huy Chương về làm Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt, đồng thời loan báo bổ nhiệm giám mục Phụ tá của ông – Gioan Maria Vũ Tất làm giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa. Chiều ngày 16 tháng 3, tân giám mục Đà Lạt đáp xuống phi trường Liên Khương, Đà Lạt. Ngay khi vừa xuống xe, ông quỳ gối thực hiện nghi thức hôn đất. Ngày 17 tháng 3, ông dâng lễ nhận chức giám mục Đà Lạt. Tham gia lễ này ngoài Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh và tổng giám mục Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn còn có hơn 10 giám mục khác và đông đảo linh mục, giáo dân tham dự. Nói đến vấn đề thích nghi và hội nhập giáo phận Đà Lạt, Vũ Huy Chương cho biết ông lo lắng về vấn đề sức khỏe và tuổi tác.

Ngày 13 tháng 11 năm 2011, giám mục Vũ Huy Chương lần đầu có cuộc gặp với các tín hữu Công giáo đang đảm nhận vai trò giáo viên trên địa bàn thành phố Đà Lạt. Đồng tổ chức còn có linh mục Maria Augustinô Nguyễn Hữu Gia, Giám tỉnh dòng Vinh Sơn Việt Nam; linh mục Tôma Vũ Kim Long, Phó Giám tỉnh dòng Salêdiêng Don Bosco Việt Nam, kiêm giám đốc Học Viện Don Rua Đà Lạt, linh mục Đa Minh Nguyễn Văn Tuyên, Giám đốc Trung tâm Mục vụ Đà Lạt. Tham dự buổi họp mặt có khoảng 80 giáo viên của các bậc học từ Mầm non đến Đại học, một số hộ trực các nhà lưu xá Don Bosco và Ban khuyến học giáo xứ Thánh Mẫu. Kết thúc buổi gặp, Vũ Huy Chương kết luận rằng các giáo viên Công giáo nếu chỉ có vai trò truyền thụ kiến thức là chưa đủ nhưng cần ý thức giáo dục toàn diện cho học sinh – sinh viên, ông cho rằng giáo chức công giáo cần quan tâm ưu tiên giáo dục theo các thứ tự: giáo dục nhân bản, giáo dục đạo đức, giáo dục kiến thức. Ông bày tỏ sự cảm thông với những khó khăn của các giáo chức và vui mừng trước những biểu hiện mang tinh thần Công giáo như không gian dối – bệnh thành tích, không bán điểm, không đi theo các tiêu cực và gọi những việc này là những hành vi "tử đạo" các giáo viên cần phát huy. Tháng 2 năm 2013, giáo hoàng Biển Đức XVI từ nhiệm, Vũ Huy Chương ra văn thư kêu gọi các tầng lớp giáo dân Đà Lạt cầu nguyện, lần chuỗi kinh, dâng lễ với mục đích cầu nguyện cho việc bầu Giáo hoàng mới.

Tháng 7 năm 2014, linh mục Tổng đại diện Giáo phận Đà Lạt Phaolô Lê Đức Huân loan tin giám mục Vũ Huy Chương bị nhồi máu cơ tim nhẹ, chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy ngay trong đêm. Tại bệnh viện, ông được đưa vào phòng cách ly đặc biệt, cần nong mạch vành và có thể sẽ xuất viện sau một tuần lễ. Hiện tượng mạo danh các giáo sĩ Công giáo, giáo phận, dòng tu xuất hiện trên Facebook, email xuất hiện ngày càng nhiều và việc này gây ảnh hưởng đến cá nhân, tổ chức bị mạo danh. Nhằm tránh các hiểu lầm, Tòa giám mục Đà Lạt tháng 9 năm 2014 ra thông cáo khẳng định giám mục Vũ Huy Chương không có bất cứ website cá nhân hay tài khoản Facebook nào. Ngày 30 tháng 12 năm 2014, Vũ Huy Chương chủ sự lễ khởi công xây dựng Đan viện Cát Minh Đà Lạt. Đan viện này tách ra từ Đan viện Cát Minh Huế, được Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng cho phép hoạt động tôn giáo tại địa bàn tỉnh.

Giai đoạn 2015–2019
Tháng 1 năm 2015, Giáo hoàng Phanxicô loan tin vinh thăng Tổng giám mục Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn làm Hồng y. Trước đó, tân hồng y trưởng thành tại Đà Lạt và đảm nhận vai trò Giám mục phó rồi Giám mục chính tòa Đà Lạt. Nhân sự kiện này, Vũ Huy Chương ra thư kêu gọi các linh mục, tu sĩ, chủng sinh và giáo dân cầu nguyện cho vị hồng y tân cử. Ngày 10 cùng tháng, giám mục Chương ký thông báo thành lập Đan viện Nữ Biển Đức Đồi Hiển Linh – Lộc Nam. Ngày 9 tháng 2, ông công bố quyết định thành lập giáo hạt mới, tên là Madagouil, đồng thời bổ nhiệm Quản hạt Tiên khởi là linh mục Giuse Nguyễn Đức Cường. Cũng trong tháng 2 năm 2015, ông cùng về Rôma tham gia nghi thức vinh thăng cho Tân Hồng y Nhơn vào ngày 14 tháng 2, cùng tham quan một số công trình mỹ thuật, lịch sử khác. Nhân dịp Hồng y Fernando Filoni, Tổng trưởng Thánh bộ Truyền giáo Tòa Thánh đến thăm nhiều Giáo phận, trong đó có Hưng Hóa cuối tháng 2 năm 2015, Vũ Huy Chương có cơ hội về thăm lại giáo phận cũ của mình. Tháng 3 năm 2015, ông tham dự lễ đồng tế khánh thành trường Mầm non Thăng Long do Cộng đoàn Dòng Phaolô Đà Lạt (SPC Đà Lạt) phụ trách giảng dạy. Ngày 30 tháng 3, ông đệ nộp đơn trình Tòa Thánh nhằm xin cho giáo phận Đà Lạt một giám mục phó.

Bàn về Tông thư bảo vệ môi trường Laudato Si của giáo hoàng Phanxicô, thạc sĩ Phương Liên đăng trên trang Ban Tôn giáo chính phủ trích dẫn về việc trong cuộc gặp với ông Nguyễn Thiện Nhân, Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam, giám mục Vũ Huy Chương cho biết cạnh công tác giảng dạy giáo lý cho giáo dân, Tòa giám mục cùng chính quyền địa phương vận động xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư, ngày vì người nghèo, nâng cao tinh thần bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới.

Trong bài viết đề cập đến chủ đề Tết Nguyên Đán trên Báo Công giáo và Dân tộc tháng 2 năm 2016, Vũ Huy Chương cho biết, theo truyền thống của giáo phận, trong vòng hai tuần trước Tết, giám mục có dịp gặp gỡ linh mục, tu sĩ và đại diện giáo dân đến từ các giáo xứ bằng cách đi đến từng giáo hạt. Trong mội dịp như vậy, họ cử hành nghi thức chầu Thánh Thể, chúc Tết và ăn uống. Sáng ngày Mồng Một Tết, giám mục cử hành lễ Tân niên tại nhà thờ chính tòa và trong vòng ba ngày đầu năm mới, đi thăm người dân tộc tại một số xứ đạo ở vùng sâu vùng xa. Chia sẻ về chủ đề Tết, giám mục Chương cho biết Giáo hội Công giáo hội nhập với văn hóa bằng cách trong vòng 3 ngày Tết, cử hành lễ theo quan niệm Thiên – Địa – Nhân hòa. Ngày 31 tháng 3, ông chủ sự lễ tại nhà thờ chính tòa Đà Lạt cầu nguyện cho giáo phận và việc dự kiến xây dựng mới Tòa giám mục Đà Lạt vào tháng 4 cùng năm. Cuối tháng 8 cùng năm, Vũ Huy Chương tham dự đêm thơ – nhạc – hợp xướng chủ đề Truyện Kiều trong khuôn khổ kỷ niệm 250 năm ngày sinh thi hào Nguyễn Du. Chương trình tổ chức tại Nhà thờ chính tòa Đà Lạt.

Tháng 3 năm 2017, được sự khích lệ của giám mục Vũ Huy Chương, Caritas Đà Lạt dời về văn phòng mới tại nhà vòm giáo xứ chính tòa Đà Lạt. Nguyên do là căn phòng cũ xa thành phố, gặp nhiều hạn chế và khó khăn. Tối ngày 4 tháng 4 năm 2017, Tòa giám mục Đà Lạt công bố Lễ Truyền Dầu cử hành vào thứ bảy cùng tuần, ngày 8 tháng 4. Việc này là việc bất thường vì trong hàng chục năm, giáo phận này cử hành lễ Truyền Dầu vào thứ tư Tuần Thánh. Việc di dời này làm các lễ Vọng lễ Lá tại các nhà thờ trên khắp giáo phận ngưng trệ, do các linh mục về đồng tế quanh giám mục. Trong phần đầu lễ này, linh mục Chưởng ấn công bố Tòa Thánh thông báo chính thức việc bổ nhiệm được người kế vị giám mục Vũ Huy Chương là Đa Minh Nguyễn Văn Mạnh. Tân giám mục là linh mục giáo phận Đà Lạt, Đại diện Tư pháp của giáo phận, được Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm làm Giám mục Phó giáo phận Đà Lạt. Giám mục Mạnh có quyền kế vị giám mục Chương khi ông qua đời hoặc từ nhiệm theo Giáo luật Công giáo. Cuối lễ này, giám mục Chương công bố về việc lễ truyền chức tân giám mục phó cử hành vào ngày 31 tháng 5, về khoản giáo luật đặt giám mục phó làm Tổng Đại diện và một số vấn đề khác. Theo thông báo, ông chủ sự lễ truyền chức tân giám mục phó vào ngày 31 tháng 5 năm 2017 tại Trung tâm Mục vụ Giáo phận Đà Lạt. Về nghi thức tấn phong, giám mục Chương là giám mục Chủ phong trong nghi thức này.

Đầu tháng 7 năm 2017, ông tham gia chủ tọa buổi họp thường niên hai năm một lần của các Đại chủng viện Việt Nam. Tham gia còn có Phó Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ – Chủng sinh Giuse Đỗ Mạnh Hùng và 44 linh mục phụ trách việc đào tạo ở các chủng viện khắp Việt Nam. Nhân dịp mừng 55 năm thành lập Chủng viện Minh Hòa Đà Lạt, mừng thọ 80 tuổi và kim khánh linh mục của Hồng y, Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, các giám mục xuất thân từ Đà Lạt: Hồng y Nguyễn Văn Nhơn, Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Phaolô Bùi Văn Đọc, các giám mục giáo phận Đà Lạt Antôn Vũ Huy Chương và Đa Minh Nguyễn Văn Mạnh cử hành lễ kỷ niệm vào ngày 12 tháng 12 năm 2017.

Đoàn các giám mục Việt Nam đến thăm và hành hương Tòa Thánh, Rôma trong khuôn khổ chuyến viếng thăm bổn phận của giám mục, Ad Limina kéo dài từ ngày 2 đến ngày 11 tháng 3 năm 2018. Trong khuôn khổ chuyến đi, Vũ Huy Chương chủ sự lễ tại nhà nguyện Foyer Phát Diệm ngày 9 tháng 3. Tổng giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc đột ngột qua đời tại Rôma khi tham gia chuyến hành hương cùng các giám mục Việt Nam vào ngày 6 tháng 3 (giờ Rôma). Cố tổng giám mục từng đảm trách các vai trò khác nhau trong thời gian dài tại Đà Lạt trước khi được chọn làm giám mục. Sáng ngày 18 tháng 3 năm 2018, giám mục Chương chủ sự lễ tưởng nhớ cố Tổng giám mục Đọc.

Cuối tháng 4 năm 2018, Tòa Thánh chọn một linh mục thuộc linh mục đoàn Giáo phận Đà Lạt là Giuse Nguyễn Đức Cường làm giám mục chính tòa Giáo phận Thanh Hóa. Chiều cùng ngày công bố thông tin bổ nhiệm, linh mục đoàn giáo phận tụ họp dâng lễ tại giáo xứ Bảo Lộc để đón tin này. Trong buổi lễ, giám mục Chương thực hiện nghi thức trao mũ Zucchetto và thánh giá đeo ngực cho tân giám mục. Ngày 12 tháng 5 năm 2018, ông tham gia buổi công bố quyết định thành lập Đại chủng viện Thánh Giuse Xuân Lộc cơ sở II tại Đà Lạt. Đây là Đại chủng viện thứ 9 hoạt động tại Việt Nam. Cuối tháng 5, ông tham dự Đại hội giới trẻ và gia đình trẻ giáo hạt Bảo Lộc, thuộc giáo phận Đà Lạt, chủ đề Thắp sáng gia đình bằng tình yêu Giêsu. Tháng 8 năm 2018, Vũ Huy Chương cùng các giám mục khác tham gia đại hội Phong trào Thiếu nhi Thánh thể tại Trung tâm Hành hương Đức Mẹ La Vang trong khuôn khổ kỷ niệm 100 năm thành lập phong trào này.

Trong 7 năm sau khi về Giáo phận Đà Lạt, Vũ Huy Chương đã thực hiện các công tác phát triển giáo phận: thiết lập Hiệp hội Chứng nhân Đức tin thành một Hội dòng thuộc giáo phận Đà Lạt, lập Đan viện Cát Minh Đà Lạt, tái lập Đại Chủng viện Minh Hòa và đào tạo nhân sự,...

Tháng 3 năm 2019, giám mục Vũ Huy Chương cho thiết lập giáo hạt mới là Đạ Tông, giáo hạt này gồm 2 giáo xứ và nhiều giáo họ, có số giáo dân khoảng 25.000 người, đa phần là người dân tộc thiểu số. Lý do chia tách giáo hạt mới vì địa hình đường đi khó khăn, ảnh hưởng đến các linh mục tham gia các hoạt động chung của giáo hạt.

Ngày 21 tháng 4 năm 2019, năm tháng trước giới hạn hồi hưu là 75 tuổi của giám mục Công giáo, giám mục Vũ Huy Chương nộp đơn xin từ nhiệm. Ngày 14 tháng 9 năm 2019, Tòa Thánh chấp nhận đơn hồi hưu của giám mục Vũ Huy Chương. Giám mục phó Nguyễn Văn Mạnh kế nhiệm chức giám mục chính tòa Đà Lạt.

Giám mục Vũ Huy Chương trả lời phỏng vấn báo Công giáo và Dân tộc ngày 18 tháng 9 năm 2019, bài phỏng vấn được cho đăng tải trên Báo Công giáo và Dân tộc số 2224, tuần lễ từ ngày 20 đến ngày 26 tháng 9 năm 2019. Khi được hỏi về những dự định chưa làm được trong quãng thời gian đương nhiệm, giám mục Chương cho biết công việc thì không bao giờ hết. Nói về địa điểm dự kiến mà giám mục Chương hưu dưỡng, ông trả lời rằng giáo phận Đà Lạt có nhà hưu dưỡng cho các linh mục và giám mục tại Bảo Lộc. Ông cũng cho biết mình đã sẵn sàng cho việc rời chức vụ giám mục từ trước đó bốn năm, khi đệ trình Tòa Thánh xin có giám mục phó và đã sẵn sàng từ nhiệm trong thời gian năm tháng khi nộp đơn từ nhiệm trước tuổi hồi hưu quy định là 75. Giám mục Vũ Huy Chương công bố ông có ý định dành vài ngày sau khi chính thức hồi hưu để tham gia các buổi tĩnh tâm. Ông bày tỏ ao ước có thể thực hiện những ước muốn của giáo hoàng cho các giám mục hồi hưu cũng như định hướng cá nhân, không phát ngôn hoặc có hành động gây tổn hại đến thương những người có trách nhiệm tại Giáo phận Đà Lạt và đường hướng chung của Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Thông báo của Tòa giám mục Đà Lạt vào ngày 14 tháng 9 có nội dung dự kiến sáng ngày 24 tháng 9, giám mục Vũ Huy Chương sẽ dâng lễ tạ ơn tại giáo xứ Tân Thanh, giáo phận Đà Lạt và thực hiện nghi thức làm phép Nhà nghỉ dưỡng linh mục giáo phận Đà Lạt mới được nâng cấp. Sáng ngày 24, lễ đồng tế do giám mục Chương chủ sự tại Nhà thờ Tân Thanh được tổ chức. Đồng tế có hai giám mục gồm giám mục Đà Lạt Nguyễn Văn Mạnh và giám mục Thanh Hóa Giuse Nguyễn Đức Cường. Nghi thức thánh hiến nhà hưu dưỡng linh mục sau đó cử hành bởi giám mục kế vị Nguyễn Văn Mạnh.

Ông hiện hưu dưỡng tại Nhà hưu dưỡng Giáo sĩ Giáo phận Đà Lạt, thuộc Giáo xứ Tân Thanh.

Tông truyền
Giám mục Vũ Huy Chương được tấn phong giám mục năm 2003, thời Giáo hoàng Gioan Phaolô II, bởi:
 Giám mục chủ phong: Phaolô Nguyễn Văn Hòa, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam, giám mục chính tòa Giáo phận Nha Trang.
 Hai giám mục phụ phong là các Giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận, giám mục chính tòa Giáo phận Cần Thơ và Giuse Ngô Quang Kiệt – Giám quản Tông Tòa Tổng giáo phận Hà Nội, Giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng.

Giám mục Vũ Huy Chương là Giám mục Chủ phong Giám mục cho:
 Năm 2010, Giám mục Gioan Maria Vũ Tất, hiện là nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa.
 Năm 2017, Giám mục Đa Minh Nguyễn Văn Mạnh, hiện là Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Lạt.
 Năm 2022, Giám mục Đa Minh Hoàng Minh Tiến, hiện là Giám mục chính tòa Giáo phận Hưng Hóa.

Giám mục Vũ Huy Chương là Giám mục phụ phong Giám mục cho các giám mục:
 Năm 2006, Giám mục Giuse Châu Ngọc Tri, hiện là Giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng.
 Năm 2010, Giám mục Phaolô Nguyễn Thái Hợp, hiện là nguyên Giám mục chính tòa Giáo phận Hà Tĩnh.
 Năm 2016, Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng, hiện là Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết.

Xem thêm
 Danh sách giám mục người Việt
 Danh sách giám mục Việt Nam còn sống theo tuổi

Tóm tắt chức vụ

Chú thích

Liên kết ngoài

Sắc Chỉ Của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI Bổ Nhiệm Đức Cha Antôn Vũ Huy Chương Làm Giám Mục Đalạt, Simon Hòa Đà Lạt
Bản chuyển ngữ Sắc Chỉ Của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI Bổ Nhiệm ĐC Antôn Vũ Huy Chương Làm Giám Mục Giáo Phận Đalạt, Simon Hòa Đà Lạt
CÁC THƯ & CÁC THƯ MỤC VỤ CỦA ĐỨC CHA ANTÔN VŨ HUY CHƯƠNG, Simon Hòa Đà Lạt
Phỏng vấn Đức cha Antôn Vũ Huy Chương, Chủ tịch Ủy ban Giáo sĩ và Chủng sinh nhân ngày thế giới ơn gọi, VietCatholic
“Đào tạo linh mục là một tiến trình đào tạo toàn vẹn”, báo Công giáo và Dân tộc
Thiên Chúa Cha đã chứng nhận “hy lễ” của “Người Con Yêu Dấu”, báo Công giáo và Dân tộc.
Chặng đường mới của chủng viện MINH HÒA, báo Công giáo và Dân tộc.
Một số điểm nhấn về di tích các vị tử đạo tại Sơn Tây, báo Công giáo và Dân tộc.
ĐÔI LỜI TRI ÂN VÀ CÁM ƠN ĐỨC CHA ANTÔN - Thánh Lễ tạ ơn - Nhà thờ Tân Thanh - 24/09/2019, Simon Hòa Đà Lạt.
CHIA SẺ KẾT THÚC SỨ VỤ - Tân Thanh (Bảo Lộc) 24/09/2019, Simon Hòa Đà Lạt.

A
Sinh năm 1944
Người Sơn Tây
Nhân vật còn sống
Sinh viên Giáo hoàng Học viện Thánh Piô X Đà Lạt
Người họ Vũ tại Việt Nam


title: Isotes oxybella

text:
Isotes oxybella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Osmia hendersoni

text:
Osmia hendersoni là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1907


title: Grabow

text:
Grabow () là một thị xã ở huyện Ludwigslust, bang Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Thị xã nằm bên sông Elde, cự ly 7 km (4,35 mi) về phía đông nam của Ludwigslust-Parchim (trước thuộc huyện Ludwigslust), và 34 km (21.12 mi) về phía tây bắc của Wittenberge.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim
Khởi đầu thập niên 1250 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Zangia nigricollis

text:
Zangia nigricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jiang miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Zangia


title: Achatinella thaanumi

text:
† Achatinella thaanumi là một loài ốc sên hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Achatinellidae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii. Loài này đã tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo

Achatinella


title: Vedran Smailović

text:
Vedran Smailović (sinh ngày 11 tháng 11 năm 1956), được biết đến với tên gọi "Người chơi cello của Sarajevo", là một nhạc sĩ Bosna và Hercegovina.

Ông đã từng chơi trong Dàn nhạc Opera Sarajevo, Sarajevo Philharmonic Orchestra, The Symphony Orchestra RTV Sarajevo và Nhà hát Quốc gia Sarajevo.

Sau khởi đầu của Chiến tranh Bosna, như hàng trăm ngàn thường dân khác phải chịu đựng cuộc bao vây Sarajevo, Vedran Smailović đã sống sót qua mùa đông lạnh giá, sự thiếu thốn nước, lương thực, những đợt pháo kích liên tục và bắn tỉa trên đường phố.

Năm 1992, Smailović đã chơi cello trong suốt 22 ngày để tưởng niệm 22 thường dân bị giết bởi đạn pháo khi đang xếp hàng mua bánh mì ở trung tâm Sarajevo. Hành động này đã gây chú ý cho rất nhiều người trên toàn thế giới. Nhà soạn nhạc David Wilde đã viết một nhạc phẩm độc tấu cho cello mang tên "The cellist of Sarajevo" (Người chơi cello của Sarajevo) để vinh danh Smailović và được chơi và thu âm bởi Yo Yo Ma. Paul Oneil, thành viên của ban nhạc Savatage cũng cho biết hành động can đảm của Smailović là nguồn cảm hứng cho bài hát "Christmas Eve/Sarajevo 12/24" của nhóm này. Ca sĩ nhạc folk John McCutcheon cũng đã viết một bài hát dành tặng ông, với tên gọi "In the Streets of Sarajevo" (Trên những con đường của Sarajevo).

Smailović cũng được biết đến bởi việc nhiều lần biểu diễn miễn phí cho những đám tang dù biết rằng lực lượng Bosna gốc Serbia thường lấy đó làm mục tiêu.

Ông đã trốn thoát khỏi thành phố bị vây hãm vào cuối năm 1993, và từ đó đã tham gia nhiều dự án âm nhạc với vai trò người biểu diễn, sáng tác và nhạc trưởng.

Smailović hiện đang sống ở Bắc Ireland.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The My Hero Project: Vedran Smailovic

Sinh năm 1956
Nhạc sĩ Bosna và Hercegovina
Nhân vật còn sống


title: Hyposmocoma agnetella

text:
Hyposmocoma agnetella là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Maui. Loài địa phương ở Olinda, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Neocrepidodera fulva

text:
Neocrepidodera fulva là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Neocrepidodera


title: Stenoscinis

text:
Stenoscinis là một chi ruồi trong họ Chloropidae.

Tham khảo

Europe
Nearctic

Chloropidae


title: 9205 Eddywally

text:
9205 Eddywally (1994 PO9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 8 năm 1994 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu. Its name is derived from Belgian performer Eddy Wally.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9205 Eddywally

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Tipula xanthomelaena

text:
Tipula xanthomelaena là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Nothobranchius kilomberoensis

text:
Nothobranchius kilomberoensis là một loài cá thuộc họ Aplocheilidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là intermittent đầm lầy nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Nothobranchius kilomberoensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Tanzania
K
Động vật đặc hữu Tanzania


title: Züssow

text:
Züssow là một đô thị trong huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Ostvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức..

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Manzonia overdiepi

text:
Manzonia overdiepi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Manzonia


title: Bom Jesus de Goiás

text:
Bom Jesus de Goiás là một đô thị ở bang Goiás, Brasil. Dân số năm 2004 ước tính là 17.491 người.

Tham khảo

Xem thêm
 Bom Jesus Esporte Clube

Đô thị bang Goiás


title: Omorgus granulatus

text:
Omorgus granulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae. Nó xuất hiện ở Ấn Độ và Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo

Omorgus
Bọ cánh cứng châu Á


title: Olivella formicacorsii

text:
Olivella formicacorsii là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Wallsee-Sindelburg

text:
Wallsee-Sindelburg là một thị trấn ở huyện Amstetten trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 25,93 km², dân số năm 2001 là 2121 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Etmißl

text:
Etmißl là một đô thị thuộc huyện Bruck an der Mur thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 32 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 517 người.
Etmißl nằm ở thung lũng Hochschwab.
Các khu dân cư gồm Etmißl, Lonschitz, and Oisching.

Tham khảo


title: Macrotera carinata

text:
Macrotera carinata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Macrotera
Động vật được mô tả năm 1968


title: Cussy-les-Forges

text:
Cussy-les-Forges là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Hành chính

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cussy-les-Forges trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Cussy-les-Forges


title: Ischnocnema venancioi

text:
Eleutherodactylus venancioi là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Gonçalves da Cruz, C.A. 2004. Eleutherodactylus venancioi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

venancioi
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật lưỡng cư Brasil
Ischnocnema


title: Romagnano Sesia

text:
Romagnano Sesia là một đô thị có 4162 dân ở tỉnh Novara ở vùng Piedmont của Ý, tọa lạc cách 80 km về phía đông bắc của Torino and about 25 km về phía tây bắc của Novara.

Romagnano Sesia giáp các đô thị: Cavallirio, Fontaneto d'Agogna, Gattinara, Ghemme, Prato Sesia, và Serravalle Sesia.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Novara
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Libnotes sokotrana

text:
Libnotes sokotrana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Tinodes caputaquae

text:
Tinodes caputaquae là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Tinodes


title: Dahira rebeccae

text:
Dahira rebeccae là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được miêu tả bởi Hogenes và Treadaway năm 1999. Nó được tìm thấy ở Philippines.

Chú thích

Tham khảo

Dahira


title: Rathsweiler

text:
Rathsweiler là một đô thị ở huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Rathsweiler có diện tích 4,24 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Lakeview, Oregon

text:
Lakeview là một thành phố trong Quận Lake tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. Dân số là 2.474 theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000. Ước tính năm 2006 là 2.655 cư dân. Nó là quận lỵ của Quận Lake.

Địa lý
Lakeview nằm ở vị trí  (42.188904, -120.350121). Ở cao độ 4.800 ft (1.463,65 mét), Lakeview là một trong các thành phố nằm trên cao nhất tại Oregon.

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 4,1 km² (1,6 mi²). 4,0 km² (1,6 mi²) là đất và chỉ có 0,64% là nước.

Nhân khẩu
Theo thống kê năm 2000 thì thành phố có số dân là 2.474 cư dân, 1.037 hộ gia đình, và 695 gia đình sống trong thành phố. Mật độ dân số là 612,3 người/km² (1.582,7/mi²). Có khoảng 1.220 đơn vị nhà ở mật độ 302,0/km² (780,5/mi²). Tỉ lệ chủng tộc là 91,47% người da trắng, 0,04% người Mỹ gốc Phi châu, 2,47% người bản thổ châu Mỹ, 0,93% người gốc Á châu, 0,16% người các đảo Thái Bình Dương, 3,07% thuộc dân tộc khác và 1,86% có từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Người nói tiếng Tây Ban Nha thuộc tất cả các chủng tộc là 5.86% dân số.

Có 1.037 hộ gia đình trong đó 29,1% có con cái dưới 18 sống chung với gia đình, 53,3% là vợ chồng sống chung với nhau, 9,7% có chủ hộ gia đình là nữ và không có chồng, và 32,9% không phải gia đình. 30,2% của tổng số hộ gia đình là người độc thân và 13,5% có người sống một mình trên 65 tuổi hoặc già hơn. Trung bình một hộ gia đình là 2,34 và mỗi gia đình có 2,85.

Trong thành phố, dân số được phân chia như sau: 25,4% dưới 18, 5,0% từ 18 đến 24, 24,1% từ 25 đến 44, 25,9% từ 45 đến 64, và 19,6% từ 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 43. Cứ mỗi 100 nữ thì có 94,2 nam. Cứ mỗi 100 nữ tuổi từ 18 trở lên thì có 89,8 nam.

Lợi tức trung bình của một hộ gia đình trong thành phố là 30.960 đô la, và lợi tức trung bình của một gia đình là 38.953. Nam có lợi tức trung bình là 31.958 so với 22.198 đối với nữ. Lợi tức bình quân đầu người của thành phố là 15.649. đô là. Khoảng 14,3% gia đình và 15,3% dân số sống dưới mức nghèo khó, bao gồm 20,1% những người đó dưới 18 tuổi và 13,3% tuổi từ 65 và lớn hơn.

Khí hậu
Thành phố có trung bình 35 ngày mưa mỗi năm, 12 ngày nhiệt độ cao đến 90 °F (32 °C) hay cao hơn, và 167 ngày có nhiệt độ thấp dưới đóng băng. Nhiệt độ trung bình tháng giêng là 27 °F (-3 °C), và tháng 7 là 67 °F (19 °C). Tuyết rơi trung bình hàng năm là 54 in (137 cm).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Town of Lakeview
 Oregon Blue Book listing for Lakeview

Thành phố của Oregon
Quận lỵ Oregon


title: 7291 Hyakutake

text:
7291 Hyakutake (1991 XC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 12 năm 1991 bởi S. Otomo ở Kiyosato. Nó được đặt theo tên Yuji Hyakutake.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7291 Hyakutake

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Lasioglossum nitidiusculum

text:
De Lasioglossum nitidiusculum (tên tiếng Anh: borstelgroefbij) là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Kirby mô tả khoa học năm 1802.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1802


title: Strömstad (đô thị)

text:
Đô thị Strömstad (Strömstads kommun) là một đô thị ở hạt Västra Götaland ở phía tây Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Strömstad.

Đô thị này có địa giới như hiện nay vào năm 1967 khi thành phố Strömstad đã được sáp nhập với 2 đô thị nông nghiệp Tjärnö và Vette. Vette được lập năm 1952 từ 4 đơn vị cũ.
Đô thị Strömstad nằm ở biên giới với Na Uy.

Các đơn vị dân cư trực thuộc
 Kebal
 Skee
 Strömstad (thủ phủ)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Strömstad Municipality - Trang mạng chính thức
 Strömstad and Koster – Trang mạng du lịch
 Besökskartan  - Bản đồ

Đô thị hạt Västra Götaland
Đô thị Thụy Điển


title: Bulbophyllum teretilabre

text:
Bulbophyllum teretilabre là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

teretilabre]]

T


title: Polycentropus piceus

text:
Polycentropus piceus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Polycentropus


title: Kedestes callicles

text:
Kedestes callicles là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở KwaZulu-Natal, Swaziland, Transvaal, Mozambique và Zimbabwe.

Sải cánh dài 27–29 mm đối với con đực và 31-33 đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 4 (với cao điểm từ tháng 2 đến tháng 3). There is one extended generation per year.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Kedestes


title: Nửa nhóm

text:
Trong toán học, nửa nhóm là cấu trúc đại số bao gồm một tập hợp đi cùng với một phép toán hai ngôi có tính kết hợp.

Phép toán hai ngôi của nửa nhóm thường được ký hiệu theo phép nhân: x·y, hoặc đơn giản là xy, ký hiệu cho kết quả của phép toán cho cặp được sắp . Tính kết hợp thường được viết như sau:  với mọi x, y và z thuộc nửa nhóm.

Nửa nhóm được coi là một trường hợp đặc biệt của các magma, trong đó phép toán có tính kết hợp, hoặc là dạng tổng quát của các nhóm bởi không cần đến phần tử đơn vị hay phần tử nghịch đảo. Giống như nhóm hoặc magma, phép toán trong nửa nhóm không cần phải có tính giao hoán, nên x·y không nhất thiết phải bằng với y·x; Một ví dụ nổi bật về phép toán có tính kết hợp nhưng không có tính giao hoán là phép nhân ma trận. Nếu phép toán có tính giao hoán, thì nửa nhóm đó được gọi là nửa nhóm giao hoán hoặc (tương tự cách gọi nhóm Abel nhưng ít khi gọi hơn) là nửa nhóm abel.

Monoid là cấu trúc đại số trung gian nằm giữa nửa nhóm và nhóm, là nửa nhóm đi kèm theo phần tử đơn vị, do đó thỏa mãn tất cả các tiên đề của nhóm ngoại trừ tiên đề phần tử nghịch đảo. Một ví dụ chẳng hạn như tập các xâu cùng với phép nối xâu làm phép toán hai ngôi và phần tử đơn vị là xâu rỗng. Nếu bỏ đi xâu rỗng thì tập các xâu này tạo thành một nửa nhóm không phải monoid. Tập các số nguyên dương cùng phép cộng tạo thành nửa nhóm giao hoán nhưng không phải monoid, trong khi tập các số nguyên không âm có tạo thành một monoid. Nửa nhóm có thể dễ dàng biến thành monoid bằng cách thêm phần tử đơn vị. Bởi vậy, các monoid thường được nghiên cứu trong lý thuyết nửa nhóm thay vì trong lý thuyết nhóm. Ta không nên nhầm lẫn giữa nửa nhóm với tựa nhóm, tựa nhóm là dạng tổng quát của nhóm theo hướng khác; phép toán trong tựa nhóm không cần tính giao hoán nhưng cần bảo toàn phép chia. Phép chia trong nửa nhóm (hoặc trong monoid) thường không khả thi.

Nghiên cứu các nửa nhóm chính thức bắt đầu từ ban đầu thế kỷ 20. Các kết quả ban đầu bao gồm định lý Cayley cho các nửa nhóm, trong đó các hàm tùy ý thay thế vị trí của các song ánh trong lý thuyết nhóm. Một kết quả sâu hơn nằm trong phân loại các nửa nhóm hữu hạn là lý thuyết Krohn–Rhodes, tương tự với phân tích Jordan–Hölder cho nhóm hữu hạn. Một số kỹ thuật để nghiên cứu nửa nhóm như các quan hệ của Green, không có trong lý thuyết nhóm.

Lý thuyết của các nửa nhóm hữu hạn có ứng dụng quan trọng trong khoa học máy tính lý thuyết kể từ những năm 1950 bởi liên hệ tự nhiên giữa các nửa nhóm hữu hạn và automata hữu hạn qua monoid cú pháp.  Trong lý thuyết xác suất, nửa nhóm thường được xét trong các tiến trình Markov. Trong các nhánh khác của toán học ứng dụng, nửa nhóm là mô hình cơ bản cho các hệ thống tuyến tính bất biến thời gian.  Trong các phương trình vi phân riêng phần, Nửa nhóm thường được xét với các phương trình có tiến hóa không phụ thuộc vào thời gian.

Có nhiều lớp đặc biệt của nửa nhóm, là các nửa nhóm đi kèm thêm một số tính chất đặc biệt. Một số lớp còn biểu hiện gần hết các tính chất của nhóm. Trong đó bao gồm: nửa nhóm chính quy, nửa nhóm cùng phép chập, nửa nhóm khả nghịch và nửa nhóm khử được.

Định nghĩa

Nửa nhóm là tập hợp  đi cùng phép toán hai ngôi "" (hay là hàm ) thỏa mãn tính kết hợp:

Với mọi , phương trình  được thỏa mãn.

Ngắn gọn hơn, nửa nhóm là magma có tính kết hợp.

Các ví dụ của nửa nhóm
 Nửa nhóm rỗng: tập rỗng tạo thành một nửa nhóm với hàm rỗng làm phép toán hai ngôi.
 Nửa nhóm có một phần tử: chỉ có một (và chỉ đúng một xê xích đẳng cấu), chứa duy nhất một phần tử {a} cùng phép toán .
 Nửa nhóm có hai phần tử: có 5 nửa nhóm khác nhau.
 Monoid "flip-flop": nửa nhóm có ba phần tử biểu diễn ba phép toán trên một công tắc - set, reset, và không làm gì.
 Tập các số nguyên dương cùng với phép cộng. (Nếu thêm số 0 thì thành monoid.)
 Tập các số nguyên cùng với phép lấy lớn nhất hoặc nhỏ nhất. (Nếu thêm cực dương/cực âm tương ứng, thì nó thành monoid)
 Các ma trận vuông không âm có kích cỡ nhất định cùng với phép toán hai ngôi.
 Bất cứ ideal của vành cùng với phép nhân của vành.
 Tập các xâu trên bảng chữ cái cố định Σ cùng phép nối xâu làm phép toán hai ngôi — hay còn hay gọi là "nửa nhóm tự do trên Σ". Nếu thêm xâu rỗng thì nó trở thành monoid tự do trên Σ.

Các khái niệm cơ bản

Phần tử đơn vị và phần tử không
Phần tử đơn vị trái của nửa nhóm  (hoặc tổng quát hơn là của magma) là phần tử  sao cho với mọi  thuộc , .  Tương tự như vậy, phần tử đơn vị phải là phần tử  sao cho với mọi phần tử  thuộc , . Phần tử đơn vị trái và phải đều được gọi là phần tử đơn vị một phía.  Một nửa nhóm có thể có một hoặc nhiều hơn số phần tử đơn vị trái nhưng không có phần tử đơn vị phải nào và ngược lại.

Phần tử đơn vị hai phía (hay gọi ngắn đi là phần tử đơn vị) là phần tử đồng thời vừa là đơn vị trái, vừa là đơn vị phải.  Nửa nhóm có phần tử đơn vị hai phía được gọi là monoid.  Một nửa nhóm chỉ có tối đa một phần tử đơn vị hai phía.  Nếu nửa nhóm có một phần tử đơn vị hai phía, thì phần tử đơn vị hai phía đó là phần tử đơn vị một phía duy nhất trong nửa nhóm.  Nếu một nửa nhóm có cả hai đơn vị trái và đơn vị phải, thì nó có một phần tử đơn vị hai phía (là phần tử đơn vị duy nhất).

Nửa nhóm  không có phần tử đơn vị có thể được nhúng trong monoid được tạo bằng cách hợp phần tử  với  và định nghĩa  for all . Ký hiệu  ký hiệu cho monoid được tạo từ  bằng cách thêm phần tử đơn vị nếu cần thiết ( cho monoid).

Tương tự như vậy, mỗi magma có tối đa một phần tử hút, mà trong lý thuyết nửa nhóm ta gọi nó là phần tử không. Tương tự với cách xây trên, với mọi nửa nhóm , ta có thể định nghĩa  là nửa nhóm cùng với 0 nhúng lên .

Nửa nhóm con và ideal

Từ nửa nhóm quy nạp ra được phép toán trên họ các tập con của nửa nhóm: Cho các tập con A và B của nửa nhóm S, tích của chúng , thường viết là AB, là tập hợp  (Thuật ngữ này tương đương với nhóm.) Dùng phép toán này, tập con A được gọi là
 nửa nhóm con nếu AA là tập con của A,
 ideal phải nếu AS là tập con của A, và
 ideal trái nếu SA là tập con của A.

Nếu A vừa là ideal trái vừa là ideal phải thì nó được gọi là ideal (hoặc ideal hai phía).

Nếu S là nửa nhóm, thì giao của bất cứ họ các nửa nhóm con của S cũng là nửa nhóm con của S.
Do đó tập các nửa nhóm con của S tạo thành một dàn đầy đủ.

Một ví dụ của nửa nhóm không có ideal tối tiểu là tập các số nguyên dương dưới phép cộng. Ideal tối tiểu của nửa nhóm giao hoán, nếu nó tồn tại thì nó là nhóm.

Quan hệ Green là tập năm quan hệ tương đương mô tả các phần tử bằng các ideal chính chúng sinh ra, là kỹ thuật quan trọng để phân tích các ideal của nửa nhóm và cấu trúc có quan hệ.

Tập con có tính chất mọi phần tử thuộc tập đó giao hoán với các phần tử còn lại trong nửa nhóm được gọi là tâm của nửa nhóm. Tâm của nửa nhóm là nửa nhóm con.

Đồng cấu và tương đẳng

Đồng cấu nửa nhóm là hàm bảo toàn cấu trúc của nửa nhóm.  Hàm  giữa hai nửa nhóm là đồng cấu nếu phương trình
.
thỏa mãn với mọi a, b thuộc S, tức kết quả là như nhau khi áp dụng phép toán trước hay sau khi tính hàm f.

Đồng cấu nửa nhóm giữa các monoid bảo toàn phần tử đơn vị nếu nó là đồng cấu monoid. Bởi có các đồng cấu nửa nhóm nhưng không phải đồng cấu monoid. Ví dụ chẳng hạn như phép nhúng chính tắc của nửa nhóm  không phần tử đơn vị vào . Gọi  là đồng cấu nửa nhóm. Ảnh của  cũng là nửa nhóm. Nếu  là monoid cùng phần tử đơn vị , thì  là phần tử đơn vị trong ảnh của . Nếu  là monoid cùng phần tử đơn vị  và  thuộc ảnh của , thì , tức là  là đồng cấu monoid. Cụ thể hơn, nếu  là toàn ánh, thì nó là đồng cấu monoid.

Hai nửa nhóm S và T được gọi là đẳng cấu với nhau nếu tồn tại đồng cấu nửa nhóm có tính song ánh . Nửa nhóm đẳng cấu với nhau có cấu trúc như nhau.

Tương đẳng nửa nhóm  là quan hệ tương đương tương thích với phép toán hai ngôi của nửa nhóm. Nghĩa là, một tập con của  là quan hệ tương đương và  và  suy ra  với mọi  thuộc S. Giống bất kỳ quan hệ tương đương, tương đẳng nửa nhóm  cảm sinh các lớp tương đẳng

và phép toán của nửa nhóm cảm sinh phép toán hai ngôi  trên tập các lớp tương đẳng:

Bởi  là tương đẳng, tập các lớp tương đương dưới phép  tạo thành nửa nhóm với phép toán , được gọi là nửa nhóm thương hau nửa nhóm nhân tử, và được ký hiệu là . Ánh xạ  là đồng cấu nửa nhóm, hay được gọi là ánh xạ thương, toàn xạ chính tắc hoặc phép chiếu chính tắc; nếu S là monoid thì nửa nhóm thương là monoid cùng với phần tử đơn vị . Ngược lại, nhân của bất cứ đồng cấu nửa nhóm là tương đẳng nửa nhóm. Lớp tương đẳng và monoid nhân tử là các đối tượng được nghiên cứu trong các hệ thống viết lại xâu.

Xem thêm
 Phần tử hút
 Nửa nhóm rỗng
 Nghịch đảo tổng quát
 Nửa nhóm động lực lượng tử
 Vành nửa nhóm
 Nghịch đảo yếu

Chú thích

Tham khảo

Tham khảo khác

Tham khảo chung

Tham khảo riêng

Lý thuyết nửa nhóm
Cấu trúc đại số


title: Pseudoneureclipsis elektryon

text:
Pseudoneureclipsis elektryon là một loài Trichoptera thuộc họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudoneureclipsis


title: (74225) 1998 SR9

text:
{{DISPLAYTITLE:(74225) 1998 SR9}}

(74225) 1998 SR9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 17 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 74001–75000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Claude Simon

text:
Claude Eugène-Henri Simon (10 tháng 10 năm 1913 – 6 tháng 7 năm 2005) là nhà văn Pháp đoạt giải Nobel Văn học năm 1985.

Tiểu sử
Claude Simon sinh ở Antananarivo, Madagascar, là con trai của một sĩ quan đã hy sinh khi Chiến tranh thế giới thứ nhất mới bắt đầu. Cùng với mẹ và ông bà ngoại, Simon về Perpignan (Pháp) và bắt đầu đi học. Simon tốt nghiệp trường trung học Stanislas ở Paris, sau học ở Đại học Oxford và Đại học Cambridge (Anh). Ông mơ trở thành họa sĩ nhưng phải từ bỏ ý định này sau một thời gian theo học hội họa và quay sang viết văn.

Năm 1936 Claude Simon sang Barcelona tham gia đội quân tình nguyện quốc tế chiến đấu chống lại tướng Francisco Franco. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông chiến đấu trên nhiều mặt trận và bị quân Đức bắt làm tù binh năm 1940. Sau khi trốn thoát khỏi trại tù binh, Simon trở về tham gia phong trào Kháng chiến ở thị trấn Perpignan.

Thành công đầu tiên trong văn học của Claude Simon đến vào năm 1945 sau khi xuất bản tiểu thuyết Le tricheur (Kẻ lừa đảo). Tác phẩm thời kì này viết theo lối trần thuật truyền thống, chịu ảnh hưởng của Fyodor Mikhailovich Dostoevsky, William Faulkner, Marcel Proust và triết học chủ nghĩa hiện sinh.

Từ giữa thập niên 1950 trở đi Claude Simon bắt đầu tìm tòi, đặt khởi đầu cho trào lưu Tiểu thuyết mới với đặc trưng là cốt truyện "hiện thực" trở thành thứ yếu, còn trung tâm chuyện kể là những miêu tả và các hình tượng không kết gắn với nhau về mặt thời gian, tất cả các cảm xúc đồng hiện trên một bình diện như trên một bức tranh. Năm 1960 Simon ký tên vào "Tuyên ngôn 121" của các trí thức Pháp ủng hộ phong trào đòi độc lập cho Algérie. Tiểu thuyết La route de Flandres (Những con đường xứ Flandres) cũng được xuất bản vào năm này đã mang lại cho ông giải thưởng của tạp chí Express năm 1961. Có thể nhận thấy trong tác phẩm này sự đứt đoạn giữa các sự kiện và ngôn ngữ mô tả chúng - một kĩ thuật mới trong phong cách tiểu thuyết - thể hiện kiếp người vô nghĩa, những đoạn đời không lối thoát, hoặc chỉ dẫn đến cái chết mà thôi. Tiểu thuyết Histoire (Lịch sử, 1967) được trao giải thưởng Meditri. Năm 1973 ông được phong học vị danh dự của Đại học Miền Đông nước Anh.

Từ thập niên 1980, Claude Simon trở về quê Perpignan, vừa viết văn vừa trồng nho. Với tiểu thuyết Les Géorgiques (Đồng nội, 1981), Simon bắt đầu xa rời phong cách thử nghiệm trong các cuốn sách trước đây của ông. Năm 1985 Simon được trao giải Nobel vì "sự kết hợp trong sáng tác của ông các nguyên tắc của thơ và hội họa", vì "nhận thức sâu sắc về vai trò của thời gian trong mô tả con người".

Năm 1989, nhà văn 76 tuổi cho ra đời tiểu thuyết L'acacia (Cây keo hoang) được đánh giá cao; cùng với Les Géorgiques là hai tác phẩm tự thuật độc đáo, trong đó lịch sử và hư cấu, quá khứ và hiện tại đan quyện vào nhau trong một hình thức kể chuyện vừa hư vừa thực. Claude Simon mất ở Paris năm 2005.

Tác phẩm
Le tricheur (Kẻ lừa đảo, 1945), tiểu thuyết
La corde raide (Dây căng, 1947), tiểu thuyết
Gulliver (1952), tiểu thuyết
Le sacre du printemp (Mùa xuân đăng quang, 1954), tiểu thuyết
Le vent (Gió, 1957), tiểu thuyết
L'herbe (Cỏ, 1958), tiểu thuyết
La route de Flandres (Con đường xứ Flandres, 1960), tiểu thuyết
Le palace (Cung điện, 1962), tiểu thuyết
La chevelure de Bérénice (Mái tóc Berenice, 1965), truyện ngắn
Histoire (Lịch sử, 1967), tiểu thuyết
La bataille de Pharsale (Trận Pharsale, 1969), tiểu thuyết
Orion aveugle (Chòm Thiên Lang mờ tối, 1970), tiểu luận
Les corps conducters (Những thân xác dẫn đường, 1971), tiểu thuyết
Triptyque (Bức họa tam bình, 1973), tiểu thuyết
Leçon de chose (Bài học vạn vật, 1975)
Les Géorgiques (Đồng nội, 1981), tiểu thuyết
L'acacia (Cây keo hoang, 1989), tiểu thuyết
La Jardin des plantes (Vườn bách thảo, 1997), tiểu thuyết

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà văn Pháp
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Pháp đoạt giải Nobel
Sinh năm 1913
Mất năm 2005
Tiểu thuyết gia Pháp
Chôn cất tại Nghĩa trang Montmartre


title: Rhabdomastix omeina

text:
Rhabdomastix omeina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: USS Columbus (CA-74)

text:
USS Columbus (CA-74/CG-12) là một tàu tuần dương hạng nặng thuộc lớp Baltimore của Hải quân Hoa Kỳ được chế tạo khi Chiến tranh Thế giới thứ hai sắp chấm dứt. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này theo tên nhà thám hiểm hàng hải Christopher Columbus và tên thành phố Columbus thuộc tiểu bang Ohio. Được hoàn tất quá trễ để có thể góp phần trong Thế Chiến II, con tàu đã tiếp tục phục vụ, thoạt tiên tại Thái Bình Dương và sau đó là tại Địa Trung Hải, trước khi được cải biến thành một tàu tuần dương tên lửa điều khiển thuộc lớp Albany vào năm 1959 với ký hiệu mới CG-12. Nó lại tiếp tục hoạt động, chủ yếu là tại Đại Tây Dương và Địa Trung Hải, cho đến khi ngừng hoạt động vào năm 1975 và tháo dỡ vào năm 1977.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế
Sau khi những giới hạn về tải trọng của tàu tuần dương hạng nặng do Hiệp ước Hải quân Washington quy định được dỡ bỏ, lớp Baltimore được thiết kế về căn bản dựa trên chiếc , và một phần cũng dựa trên lớp tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Cleveland đang được chế tạo. Những chiếc Baltimore có trong lượng choán nước tiêu chuẩn lên đến , và trang bị chín khẩu pháo  trên ba tháp pháo ba nòng. So với lớp Wichita, vũ khí phòng không hạng nhẹ tiếp tục được tăng cường: 12 khẩu đội Bofors 40 mm bốn nòng (48 nòng pháo) cùng với 20-28 khẩu Oerlikon 20 mm. Sau Thế chiến II, pháo phòng không 20 mm bị tháo dỡ do kém hiệu quả, và pháo Bofors 40 mm được thay thế bằng pháo 3-inch/50-caliber trong thập niên 1950.

Chế tạo
Columbus được đặt lườn tại Xưởng tàu Fore River của hãng Bethlehem Steel Co. ở Quincy, Massachusetts vào ngày 28 tháng 6 năm 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 30 tháng 11 năm 1944, được đỡ đầu bởi Bà Edward G. Meyers, mẹ của hia quân nhân tử trận trong chiến tranh; và được cho nhập biên chế vào ngày 8 tháng 6 năm 1945 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Allen Hobbs.

Lịch sử hoạt động

CA-74 (1944-1959)
Gia nhập Thái Bình Dương, Columbus đi đến Thanh Đảo, Trung Quốc, vào ngày 13 tháng 1 năm 1946 đảm trách nhiệm vụ chiếm đóng. Vào ngày 1 tháng 4 nó giúp vào việc đánh chìm 24 tàu ngầm chiến lợi phẩm chiếm được của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, và ngày hôm sau lên đường đi San Pedro, California. Trong thời gian còn lại của năm, nó hoạt động tại vùng biển Bờ Tây Hoa Kỳ, rồi thực hiện một chuyến đi khác đến Viễn Đông từ ngày 15 tháng 1 đến ngày 12 tháng 6 năm 1947.

Sau các hoạt động khác tại vùng Bờ Tây và một đợt đại tu tại Xưởng hải quân Puget Sound, Columbus rời Bremerton ngày 12 tháng 4 năm 1948 để gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương, đi đến Norfolk, Virginia vào ngày 19 tháng 5. Columbus thực hiện hai chuyến đi trong vai trò soái hạm của Tổng tư lệnh lực lượng hải quân Đông Đại Tây Dương và Địa Trung Hải từ ngày 13 tháng 9 năm 1948 đến 15 tháng 12 năm 1949 và 12 tháng 6 năm 1950 đến 5 tháng 10 năm 1951; cùng một lần là soái hạm của Tư lệnh Tối cao Đồng Minh tại Địa Trung Hải trong cuộc tập trận Chiến dịch Mainbrace của khối NATO từ ngày 25 tháng 8 đến ngày 29 tháng 9 năm 1952. Nó thực hiện chuyến đi đến Địa Trung Hải từ tháng 10 năm 1952 đến tháng 1 năm 1953, một phần thời gian đó là soái hạm của Đệ Lục hạm đội. Giờ đây là soái hạm của Hải đội Tuần dương 6, nó quay lại khu vực Địa Trung Hải tư tháng 9 năm 1954 đến tháng 1 năm 1955. Giữa các đợt bố trí này, Columbus được đại tu cần thiết cùng các hoạt động huấn luyện dọc theo Bờ Đông Hoa Kỳ và tại vùng biển Caribbe.

Được bố trí trở lại khu vực Thái Bình Dương, Columbus rời Boston, Massachusetts vào ngày 8 tháng 11 năm 1955 hướng đến Long Beach, California, đến nơi vào ngày 2 tháng 12. Chỉ một tháng sau, 5 tháng 1 năm 1956, nó lên đường đi Yokosuka, Nhật Bản, và hoạt động cùng với Đệ Thất hạm đội cho đến khi quay trở về Long Beach vào ngày 8 tháng 7. Columbus còn thực hiện thêm hai chuyến đi khác đến Viễn Đông vào các năm 1957 và 1958. Vào mùa Hè năm 1958, sự hiện diện của nó khi tuần tra tại eo biển Đài Loan là lời nhắc nhở về sức mạnh và mối quan tâm của Hoa Kỳ vào lúc diễn ra Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 2, khi phía Trung Cộng bắn đạn pháo xuống các đảo Kim Môn và quần đảo Mã Tổ do Trung Hoa dân quốc trú đóng. Vào ngày 8 tháng 5 năm 1959, Columbus được cho xuất biên chế tại Xưởng hải quân Puget Sound để bắt đầu cài biến thành một tàu tuần dương tên lửa điều khiển.

CG-12 (1959-1975)

Ngày 30 tháng 9 năm 1959 Columbus được tái trang bị như một tàu tuần dương tên lửa điều khiển lớp Albany class cùng chung với những chiếc USS Albany (CG-10) và USS Chicago (CG-11), và được xếp lại lớp thành CG-12.

Hệ thống vũ khí trang bị khi cải biến bao gồm hệ thống kiểm soát tên lửa Mk 77 với bốn radar kiểm soát hỏa lực AN/SPG-49 và hai bệ phóng Mk 12 nòng đôi dành cho 104 quả tên lửa đất đối không tầm xa RIM-8 Talos, một phía trước và một phía sau tàu. Các tàu tuần dương này còn mang theo 84 tên lửa đất đối không RIM-24 Tartar tầm ngắn hơn, phóng từ hai bệ Mk 11 nòng đôi bố trí hai bên mạn tàu cạnh cấu trúc thượng tầng chính. Tên lửa Tartar được điều khiển bởi hệ thống kiểm soát tên lửa Mk 74 với bốn radar kiểm soát hỏa lực AN/SPG-51. Để chống tàu ngầm, một bệ phóng Mk 112 "matchbox" tám nòng dành cho tên lửa ASROC được bố trí giữa tàu, giữa hai ống khói. Ngoài ra còn có hai ống phóng ngư lôi ba nòng Mk 32 dành cho kiểu ngư lôi Mk 46 chống tàu ngầm.

USS Columbus (CG-12) được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 1 tháng 12 năm 1962, và được điều động đến khu vực Tây Thái Bình Dương vào tháng 8 năm 1964. Sau đó nó phục vụ như là soái hạm của Tư lệnh lực lượng tuần dương-khu trục suốt năm 1966, sau khi được bố trí đến Hạm đội Đại Tây Dương vào đầu năm đó. Từ năm 1966 đến năm 1974, chiếc tàu tuần dương đã bảy lần được bố trí hoạt động tại Địa Trung Hải.

Không giống các thành viên khác trong lớp Albany cùng được cải biến thành tàu tuần dương tên lửa điều khiển, Columbus không được hiện đại hóa vào năm 1970. Sau đợt bố trí cuối cùng đến Địa Trung Hải kết thúc vào ngày 31 tháng 5 năm 1974, nó quay về cảng nhà và được chuẩn bị để ngừng hoạt động. Chiếc tàu tuần dương được cho xuất biên chế lần sau cùng vào ngày 31 tháng 1 năm 1975, được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 9 tháng 8 năm 1976, được bán cho hãng Union Minerals & Alloys Corp. vào ngày 3 tháng 10 năm 1977, và được tháo dỡ tại Port Newark, New Jersey.

Phần thưởng

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
US Navy Historical Center Columbus gallery
navsource.org: USS Columbus (CA-74/CG-12)

Lớp tàu tuần dương Baltimore
Lớp tàu tuần dương Albany
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh


title: Kópavogur

text:
Kópavogur () là thành phố của Iceland. Với số dân 29.795 người (năm 2008), Kópavogur là thành phố đông dân thứ nhì ở Iceland. Thành phố nằm ngay phía tây nam thủ đô Reykjavík và thuộc vùng đô thị Greater Reykjavík Area.

Lịch sử

Khi người Na Uy Ingolfur Arnason là người đầu tiên tới định cư ở Reykjavík năm 874, dường như ông ta cũng có lập nơi cư ngụ ở Kópavogur.

Kópavogur là nơi diễn ra sự kiện lịch sử vào năm 1662, khi giám mục Brynjólfur Sveinsson và lögmaður Árni Oddsson, nhân danh nhân dân Iceland ký tên vào 1 tài liệu xác nhận vương quyền tuyệt đối của Đan Mạch trên Iceland.

Năm 1703, Kópavogur chỉ có 6 ngôi nhà lớn với 45 cư dân. Từ khoảng năm 1930 khu vực này được dùng để xây các nhà nghỉ. Trước năm 1935, khu vực này chỉ còn 3 ngôi nhà lớn là Kopavogur, Digranes và Fifuhammur với khoảng 25 cư dân. Sau đó, các dân ở các vùng hẻo lánh tập trung về đây rất đông và thành phố được chính thức thành lập từ năm 1955, trở thành thành phố lớn thứ nhì, sau thủ đô Reykjavík.

Thành phố kết nghĩa
Kópavogur kết nghĩa với:

 Ammassalik, Greenland
 Klaksvík, Quần đảo Faroe
 Mariehamn, Quần đảo Åland, Phần Lan
 Norrköping, Thụy Điển
 Odense, Đan Mạch
 Tampere, Phần Lan
 Trondheim, Na Uy
 Vũ Hán, Trung Quốc

Xem thêm
 Iceland

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kópavogur's official webpage (in Icelandic)
 Picture gallery from www.islandsmyndir.is

Thành phố Iceland


title: Bảng Bắt đầu-Phản ứng-Cân bằng

text:
Thiết lập bảng Ban đầu-Phản ứng-Cân bằng là một việc không thể thiếu nhằm xác định sự thay đổi nồng độ các chất trong một cân bằng hóa học. Trong tiếng Anh: ICE là tên ghép các chữ cái đầu với "Initial (Ban đầu), Change (Thay đổi: phản ứng), Equilibrium" (Đạt cân bằng). Bảng này được dùng để theo dõi quá trình biến đổi của lượng chất và để thiết lập biểu thức tính hằng số cân bằng. Thông thường, một phản ứng cân bằng được viết trong dạng bảng Phương trình-Ban đầu-Phản ứng-Cân bằng (tiếng Anh: RICE table với "Reaction (Phản ứng)).

 Ví dụ
Xét quá trình phân ly của một axit yếu HA trong dung môi nước. Bằng cách nào ta có thể xác định độ pH? Đầu tiên chúng ta sẽ viết phương trình phản ứng và sau đó viết theo hàng tương ứng với các chất trong cân bằng các dữ liệu:

HA	A-H+

BĐa	00

PỨ-x	+x+x

CBa - x	xx

Ở hàng đầu, ký hiệu BĐ, diễn tả trạng thái ban đầu của hỗn hợp các chất: nồng độ axit là a và khi chưa bắt đầu phân ly thì nồng độ A- và H+ bằng 0.

Ở hàng thứ hai, ký hiệu PỨ, cho ta thấy số lượng axit phân ly, nồng độ của nó thay đổi một lượng -x và nồng độ của cả A- và H+ tăng thêm một lượng +x. Số liệu này do phương trình dẫn ra.

Hàng thứ ba, ký hiệu CB, là tổng của hai hàng bên trên. Hàng này chỉ rõ nồng độ của các chất tại thời điểm cân bằng được thiết lập.

Nhìn bảng, ta có thể nhận ra nồng độ tại cân bằng của [H+] là x.

Một phản ứng cân bằng được đặc trưng bởi một hằng số cân bằng (tại điều kiện xác định), với hằng số này ta có thể suy ra được con số x.

Thế các nồng độ tại thời điểm cân bằng vào biểu thức trên và tính toán.

Với con số a cho trước và biết hằng số Ka, phương trình sẽ cho ra nghiệm x. Tính toán pH = -lg[H+] = -lgx. Rồi chúng ta kiểm tra nghiệm x phải thoả: |x| ≤ |a|

Khi độ điện ly quá bé, a >> x thì ta viết gọn biểu thức thành

từ đó dẫn đến pH= 1/2(pKa - lga). Phương pháp xấp xỉ này được áp dụng khi giá trị pK''a lớn hơn 2.

Chú thích

Cân bằng hóa học
Hóa lý


title: Champoléon

text:
Champoléon là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Champoleon


title: Baume-les-Dames

text:
Baume-les-Dames là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Doubs


title: Cobrieux

text:
Cobrieux là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: 1054

text:
1054 là một năm trong lịch Gregory. Theo âm lịch, thì từ năm này một phần là Quý Tỵ, còn lại là Giáp Ngọ.

Sự kiện
 Vua Lý Thánh Tông lên ngôi.
 Vua Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu Đại Cồ Việt thành Đại Việt.

Sinh

Mất
 19 tháng 4 - Giáo hoàng Leo IX (s. 1002)
 3 tháng 11 - Lý Thái Tông (s. 1000)

Tham khảo

Năm 1054


title: Coelostathma

text:
Coelostathma là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Coelostathma binotata Walsingham, 1913
Coelostathma contigua Meyrick, 1926
Coelostathma discopunctana Clemens, 1860
Coelostathma immutabilis Meyrick, 1926
Coelostathma insularis Brown & Miller, 1999
Coelostathma parallelana Walsingham, 1897

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Sparganothini


title: Lycogalopsis

text:
Lycogalopsis là một chi nấm trong họ Agaricaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lycogalopsis at Index Fungorum

Agaricaceae


title: Stator maculatopygus

text:
Stator maculatopygus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Stator


title: Eriocrania salopiella

text:
Eriocrania salopiella là một loài bướm đêm thuộc họ Eriocraniidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài khoảng 10 mm. Con lớn có màu vàng với các dấu màu tía và các đốm vàng. Đầu có lông vàng.
The larvae ăn lá cây các loài Betula.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Swedish Moths
 UKmoths

Eriocrania
Côn trùng châu Âu


title: Guran, Haute-Garonne

text:
Guran là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 646 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: 27132 Ježek

text:
27132 Ježek là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1337.9628334 ngày (3.66 năm), đặt tên theo Czech composer Jaroslav Ježek.

Nó được phát hiện ngày 11 tháng 12 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh Vesta


title: Thyreus castalius

text:
Thyreus castalius là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Thyreus
Động vật được mô tả năm 1962


title: (93048) 2000 SB7

text:
{{DISPLAYTITLE:(93048) 2000 SB7}}

(93048) 2000 SB7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Reedy Creek Observatory ở Reedy Creek, Queensland, Australia, ngày 22 tháng 9 năm 2000.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 93001–94000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 2000
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bowling tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

text:
Giải bowling tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra từ ngày 8 đến ngày 14 tháng 12 năm 2007 với 11 nội dung thi đấu.

Xếp hạng theo quốc gia

Bảng huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn bowling tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
2007


title: 286 Iclea

text:
Iclea (định danh hành tinh vi hình: 286 Iclea) là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Ngày 3 tháng 8 năm 1889, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện tiểu hành tinh Iclea khi ông thực hiện quan sát ở Viên và đặt tên nó theo tên nhân vật nữ anh hùng trong tiểu thuyết Uranie của nhà thiên văn học người Pháp Camille Flammarion.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Iclea
18890803
Iclea
Tiểu hành tinh kiểu Ch (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu CX (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Zophopetes

text:
Zophopetes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Zophopetes cerymica (Hewitson, 1867)
Zophopetes dysmephila (Trimen, 1868)
Zophopetes ganda Evans, 1937
Zophopetes haifa Evans, 1937
Zophopetes nobilior (Holland, 1896)
Zophopetes quaternata (Mabille, 1876)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài
Zophopetes at funet

Erionotini


title: Perdita tristissima

text:
Perdita tristissima là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1968


title: Mercurey

text:
Mercurey là một xã trong tỉnh Saône-et-Loire, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 1.269 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Saône-et-Loire


title: Christopher

text:
Christopher  có thể đề cập đến:
Christopher Doyle
Christopher Marlowe
Christopher Wren

Xem thêm


title: Caecum marginatum

text:
Caecum marginatum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Caecidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Caecum


title: Wormaldia sukranae

text:
Wormaldia sukranae là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Wormaldia


title: Danh sách thành phố Burkina Faso

text:
Banfora
 Batié
 Bobo Dioulasso
 Bogandé
 Boromo
 Boulsa
 Boussé
 Dano
 Dédougou
 Diapaga
 Diébougou
 Djibo
 Dori
 Fada N'gourma
 Gaoua
 Garango
 Gayéri
 Gorom-Gorom
 Gourcy
 Houndé
 Kaya
 Kokologo
 Kombissiri
 Kongoussi
 Kordié
 Koudougou
 Kouka
 Koupéla
 Léo
 Loropeni
 Manga
 Méguet
 Mogtedo
 Nouna
 Orodara
 Ouagadougou
 Ouahigouya
 Ouargaye
 Pama
 Pissila
 Pô
 Pouytenga
 Réo
 Sapouy
 Sebba
 Sindou
 Solenzo
 Tangin Dassouri
 Tenkodogo
 Titao
 Toma
 Tougan
 Yako
 Ziniaré
 Zorgo

10 thành phố lớn nhất
 Ouagadougou - 1.119.775 dân
 Bobo Dioulasso - 366.383 dân
 Koudougou - 89.374 dân
 Ouahigouya - 62.325 dân
 Banfora - 61.762 dân
 Pouytenga - 56.415 dân
 Dédougou - 46.838 dân
 Pissila - 41.538 dân
 Kaya - 40.042 dân
 Réo - 39.973 dân

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.ambf.bf/f_mairies.htm

Burkina Faso
Burkina Faso
Thành phố


title: Tittakudi

text:
Tittakudi là một thị xã panchayat của quận Cuddalore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tittakudi có dân số 20.734 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Tittakudi có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Tittakudi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Saint-Marc-le-Blanc

text:
Saint-Marc-le-Blanc () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Marc-le-Blanc được gọi là Marcblaisiens.

Administration
The town hall lies on the place de la Mairie.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Geography of Brittany
 The page of the commune on infobretagne.com
French Ministry of Culture list for Saint-Marc-le-Blanc

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Léry, Eure

text:
Léry là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Eure


title: Oreina redikorzevi

text:
Oreina redikorzevi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kuhnelt miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Oreina


title: Frank País, Cuba

text:
Frank País là một đô thị ở tỉnh Holguín của Cuba. Trung tâm hành chính đô thị này nằm ở thị xã Cayo Mambí.

Đô thị được đặt tên theo nhà cách mạng Frank País.

Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Frank País có dân số 25.621 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Xem thêm
Danh sách thành phố Cuba

Tham khảo

Thành phố của Cuba
Đô thị tỉnh Holguín


title: Avirey-Lingey

text:
Avirey-Lingey  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Avireylingey


title: Amegilla elephas

text:
Amegilla elephas là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1944


title: Cryptocephalus srilankus

text:
Cryptocephalus srilankus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Cardiophorus fenestratus

text:
Cardiophorus fenestratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Thương số Fermat

text:
Trong Số học, thương số Fermat của số nguyên a ≥ 2 ứng với hệ số nguyên tố p được định nghĩa bởi công thức:

Nếu a nguyên tố cùng nhau với p thì theo Định lý nhỏ Fermat, qp(a) là số nguyên.

Tính chất
Nếu a và b là các số nguyên thỏa mãn (a,p)=(b,p)=1 thì:

Nếu qp(a) = 0 mod p thì ap-1 = 1 mod p2.
Những số nguyên tố thỏa mãn qp(2) = 0 mod p được gọi là số nguyên tố Wieferichs.
Những nghiệm đã biết của phương trình đồng dư qp(a) = 0 mod p với những giá trị nhỏ của a là:

{| class="wikitable"
|-----
! a
! p
! Dãy OEIS
|-----
| 2 || 1093, 3511
|
|-----
| 3 || 11, 1006003
|
|-----
| 5 || 2, 20771, 40487, 53471161, 1645333507, 6692367337, 188748146801
|
|-----
| 7 || 5, 491531
|
|-----
| 11 || 71
|
|-----
| 13 || 2, 863, 1747591
|
|-----
| 17 || 2, 3, 46021, 48947, 478225523351
|
|-----
| 19 || 3, 7, 13, 43, 137, 63061489
|
|-----
| 23 || 13, 2481757, 13703077, 15546404183, 2549536629329
|
|}

Một cặp số nguyên tố (p,r) thỏa mãn qp(r) = 0 mod p và qr(p) = 0 mod r được gọi là cặp số Wieferich.

Chú thích

Liên kết ngoài
 fermatquotients and wieferich-primes (pdf-document)

Số học
Lý thuyết số


title: Perdita politissima

text:
Perdita politissima là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: Tipula pertinax

text:
Tipula pertinax là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Schlüßlberg

text:
Schlüßlberg là một đô thị ở huyện Grieskirchen bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 19,9 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 3011 người.

Các khu vực dân cư: Alte Rosenau, Am Kröpflmühlerberg, Anzenberg, Atschenbach, Au, Brandhof, Buchet, Dingbach, Dingberg, Fischleithen, Fürth, Gewerbepark, Haid, Handelspark, Hiererberg, Hiering, Hornesberg, Kehrbach, Kochlöffleck, Kröpflmühle, Kumpfhub, Margarethen, Mitterndorf, Niederndorf, Oberschaffenberg, Parz, Pühret, Rosenau, Schaffenberg, Schlüßlberg, Schnölzenberg, Sonnwies, Straßfeld, Tegernbach, Thal, Trattenegg, Unternberg, Weinberg, Wintersberg.

Tham khảo


title: Pontedassio

text:
Pontedassio là một đô thị ở tỉnh Imperia trong vùng Liguria, tọa lạc khoảng 90 km về phía tây nam của Genova và khoảng 6 km về phía bắc của Imperia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.159 người và diện tích là 14,5 km².

Pontedassio giáp các đô thị sau: Chiusanico, Chiusavecchia, Diano Arentino, Imperia, Lucinasco, và Vasia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Imperia


title: Fontaine-la-Mallet

text:
Fontaine-le-Mallet là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Official commune website
 Fontaine-le-Mallet on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Công ước Genève

text:
Các Công ước Genève (Giơ-ne-vơ) gồm có bốn công ước được viết ở Genève (Thụy Sĩ) đặt tiêu chuẩn luật pháp quốc tế về vấn đề nhân đạo. Những hiệp định này do những đóng góp của Henri Dunant, người đã chứng kiến sự khủng khiếp của chiến tranh ở trận Solferino năm 1859.

Theo điều khoản 49, 50, 129, và 146 của Công ước Genève I, II, III, và IV, riêng từng cái một, các quốc gia ký Công ước phải thông qua đủ luật pháp để làm những sự vi phạm Công ước Genève thành tội ác phải được trừng phạt.

Tuy nhiên, "Công ước Genève" thực sự chỉ đến một số văn kiện khác:
 Công ước Genève thứ nhất "để cải tiến tình trạng của những người bị thương và những người ốm của quân lực tại chiến trường" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1864; được sửa lại lần cuối năm 1949)
 Công ước Genève thứ 2 "để cải tiến tình trạng của những người bị thương, những người ốm, và những người bị đắm tàu của quân lực trên biển" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1949, tiếp theo Đoạn X của Hiệp định La Hay năm 1907)
 Công ước Genève thứ 3 "về cách đối xử với tù binh" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1929; được sửa lại lần cuối năm 1949)
 Công ước Genève thứ 4 "về sự bảo vệ thường dân vào thời chiến" (được chấp nhận lần đầu tiên năm 1949, dựa trên một số phần trong Đoạn IV của Hiệp định La Hay năm 1907)

Ngoài ra, cũng có ba nghị định phụ vào Công ước Genève:
 Nghị định I (1977): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang quốc tế"
 Nghị định II (1977): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm bảo vệ những nạn nhân của xung đột vũ trang không quốc tế"
 Nghị định III (2005): "Nghị định phụ vào Công ước Genève ngày 12 tháng 8 năm 1949, và nhằm chấp nhận biểu trưng đặc biệt phụ vào"

Công ước thứ nhất được chấp nhận sau khi Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế được thành lập năm 1863.

Cả bốn công ước được sửa lần cuối và thông qua năm 1949, dựa trên các sửa đổi trước và dựa trên một số Hiệp định La Hay năm 1907; bộ luật tất cả được gọi là Công ước Genève năm 1949. Những hội nghị sau đã cộng vào một số điều khoản cấm sử dụng một số phương pháp chiến tranh và giải quyết vấn đề nội chiến. Gần 200 quốc gia trên thế giới đã ký hiệp định, bởi vì họ đã thông qua các hiệp định rồi.

Xem thêm
 Các nghị quyết của Hội nghị Quốc tế Genève
 Hiệp định về quyền lãnh thổ trên biển và khu vực đối diện [Genève]

Tham khảo


title: Rùa hộp ba vạch

text:
Rùa hộp ba vạch  có thể đề cập đến:
Cuora trifasciata
Cuora cyclornata

nl:Driestreep waterdoosschildpad


title: Trichotheca dentata

text:
Trichotheca dentata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tan in Tan & Wang miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Trichotheca


title: Eleutherodactylus trachyblepharis

text:
Eleutherodactylus trachyblepharis là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Ecuador.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Almandáriz, A., Cisneros-Heredia, D., Jungfer, K.-H., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Eleutherodactylus trachyblepharis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

trachyblepharis
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Bobenheim am Berg

text:
Bobenheim am Berg là một xã thuộc huyện Bad Dürkheim, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Bobenheim am Berg có diện tích 6,33 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 831 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Dürkheim


title: Apollodotos I

text:
Apollodotos I Soter (tiếng Hy Lạp: , có nghĩa là "Apollodotos, Vị cứu tinh"; tiếng Phạn: महरजस अपलदतस त्रतरस, "maharajasa apaladatasa tratarasa"), là một vua Ấn-Hy Lạp trong giai đoạn từ năm 180 đến năm 160 TCN hoặc từ năm 174 đến 165 TCN. Ông đã cai trị những vùng đất ở phía tây và phía nam của vương quốc Ấn-Hy Lạp từ Taxila ở Punjab đến vùng đất Sindh và có thể là Gujarat.

Vua của vương quốc Ấn-Hy Lạp
Apollodotos không phải là vị vua đầu tiên phát hành tiền xu của mình bên ngoài Bactria nhưng ông là vị vua đầu tiên chỉ cai trị ở Ấn Độ, và do đó có lẽ là người sáng lập của vương quốc Ấn-Hy Lạp. Theo W.W. Tarn, Apollodotos I là một trong những vị tướng của Demetrius I của Bactria, vua của vương quốc Hy Lạp-Bactria, vị vua đã xâm lược Ấn Độ sau năm 180 TCN. Tarn không chắc chắn liệu ông đã là một thành viên của gia đình hoàng gia. Sau đó phần lớn các tác giả đồng ý với phân tích của Tarn, mặc dù không có nhiều điều được biết về ông, vì tiền xu của ông không đưa ra nhiều gợi ý.

Apollodotos có thể đã được kế vị bởi Antimachos II, hoặc là hai vị vua đã cai trị cùng thời. Antimachos II đã cai trị những vùng đất ở phía Tây gần với Bactria. Cuối cùng Apollodotus I đã được kế vị bởi Menandros I vì cả hai vị vua đều được đề cập bởi Pompejus Trogus vì là những vị vua Ấn-Hy Lạp quan trọng.

Tác phẩm Periplus của biển Erythraean vào thế kỷ 1-2 SCN đã tiếp tục xác thực về triều đại của Apollodotos I và ảnh hưởng của người Ấn-Hy Lạp ở Ấn Độ:

Tiền đúc

Tiền đúc của Apollodotos, cùng với của Menandros, là một trong những loại tiền đúc phong phú nhất của các vị vua Ấn-Hy Lạp. Nó được tìm thấy chủ yếu ở các tỉnh Punjab, Sindh và Gujarat, chỉ ra biên giới phía nam của vương quốc Ấn-Hy Lạp ở Ấn Độ. Nó cũng được nêu ra trong tác phẩm Periplus, một tài liệu về thương mại ở Ấn Độ Dương thế kỷ 1 CN, trong đó mô tả những tàn tích của người Hy Lạp trước kia (điện thờ, doanh trại, giếng nước, tiền đúc) tại các cảng chiến lược của Barygaza (Bharuch) ở Gujarat. Strabo (XI) cũng mô tả sự chiếm đóng Patalene (khu vực châu thổ sông Ấn). Trong khi Sindh có thể đã nằm dưới sự cai trị của ông, không rõ liệu rằng Apollodotus đã tiến đến Gujarat hay chưa, đây là nơi mà người Satavahanas thống trị.

Apollodotos cũng đã ban hành một số lượng lớn những đồng tiền xu song ngữ hình vuông theo tiêu chuẩn Ấn Độ. Bên cạnh danh hiệu hoàng gia thông thường, ý nghĩa chính xác của những loài vật được miêu tả trên những đồng tiền lại không rõ ràng. Con voi thiêng liêng có thể là biểu tượng của thành phố Taxila, hoặc có thể là biểu tượng của con voi trắng, vốn xuất hiện trong giấc mơ của thân mẫu Đức Phật, Hoàng hậu Maya, vốn là một biểu tượng của Phật giáo, một trong những tôn giáo chính của các vùng đất Ấn-Hy Lạp.

Tương tự như vậy, con bò thiêng liêng ở mặt sau có thể là một biểu tượng của một thành phố (Pushkhalavati), hoặc một miêu tả về thần Shiva, khiến cho nó trở thành một biểu tượng của Ấn Độ giáo, một tôn giáo lớn khác tại thời điểm đó.

Xem thêm
 Vương quốc Hy Lạp-Bactria
 Vương quốc Seleukos
 Phật giáo Hy Lạp
 Ấn-Scythia
 Vương quốc Ấn-Parthia
 Đế quốc Quý Sương

Nguồn
Tarn, William Woodthorpe. The Greeks in Bactria and India. Cambridge University Press, 1938.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Coins of Apollodotus
More coins of Apollodotus

Vua Ấn Độ
Năm sinh không rõ
Mất năm 160 TCN
Vua Ấn-Hy Lạp
Năm 160 TCN
Mất thập niên 160 TCN


title: Andrena enocki

text:
Andrena enocki là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1898


title: Trầm tích học

text:
Phần lớn bề mặt Trái Đất đều được bao phủ bởi đá trầm tích giúp ghi lại lịch sử Trái Đất qua các hóa thạch được lưu giữ trong đá trầm tích. Bộ môn trầm tích học rất gần gũi với địa tầng học, nghiên cứu mối quan hệ vật lý và thời gian giữa các lớp đá hay còn gọi là địa tầng.

Trầm tích học mở rộng việc nghiên cứu các trầm tích hiện đại và các quá trình lắng đọng chúng và đem so sánh với các quan sát của đá trầm tích cổ. Các nhà trầm tích học áp dụng những hiểu biết của mình về quá trình trầm tích hiện đại vào việc nghiên cứu tìm hiểu xem các đá trầm tích cổ đã được hình thành như thế nào.

Các loại đá trầm tích

Có bốn loại đá trầm tích chính: đá mảnh vụn, đá cacbonat, evaporit, và trầm tích hóa học.
 Đá mảnh vụn được cấu tạo bởi các hạt có nguồn gốc từ các sản phẩm phong hóa và xói mòn từ các đá có trước và mảnh vụn là vật liệu cơ bản của đá này. Các đá mảnh vụn được phân loại dựa trên kích thước hạt chiếm ưu thế trong đá và thành phần của chúng.
 Các đá trầm tích hữu cơ là các trầm tích quan trọng được thành tạo từ sự lắng đọng của các mảnh vụn sinh học và tạo ra các mỏ than và đá phiến dầu, và đặc biệt là được tìm thấy trong các bồn địa chứa các đá trầm tích mảnh vụn
 Đá cacbonat được cấu thành từ nhiều khoáng vật cacbonat khác nhau (hầu hết là cacbonat calci (CaCO3)) kết tủa từ các quá trình vô cơ và hữu cơ khác nhau.
 Evaporit được thành tạo từ sự bốc hơi của nước trên bề mặt Trái Đất và có thành phần gồm một trong các khoáng vật muối như halit hay thạch cao, anhydride.
 Đá trầm tích hóa học, bao gồm một số đá cacbonat, được tích tụ từ sự kết tủa của các khoáng vật trong dung dịch bão hòa như jaspilit và chert.

Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp được các nhà trầm tích học ứng dụng để thu thập dữ liệu và các dấu hiệu về các điều kiện tự nhiên cũng như môi trường lắng đọng trầm tích để tạo ra các đá trầm tích bao gồm;
 Đo đạc và mô tả tại điểm lộ và sự phân bố của tầng đá;
 Mô tả hệ tầng đá bao gồm bề dày, đặc điểm thạch học, diện lộ, sự phân bố và quan hệ với các hệ tầng khác
 Lập bản đồ phân bố của các lớp đá
 Mô tả mẫu lõi khoan (khoan và lấy mẫu từ các giếng khoan thăm dò hydrocarbon)
 Nhịp địa tầng
 Mô tả sự tiến hóa của các lớp đá trong một bồn trũng
 Mô tả đặc điểm thạch học của đá;
 Thạch học và thạch luận; xác định kiến trúc, kích thước hạt, hình dạng hạt (độ cầu hay độ tròn), độ chọn lọc và thành phần của trầm tích
 Phân tích địa hóa của đá
 Địa hóa đồng vị, gồm việc sử dụng phương pháp định tuổi phóng xạ để xác định tuổi của đá và  mối quan hệ của nó với các nguồn cung cấp vật liệu trong khu vực

Các nhà Trầm tích học nổi tiếng Việt Nam

 Cố PGS. TS. Trịnh Ích
PGS.TS. Tạ Thị Kim Oanh
 PGS. TS. Phạm Huy Tiến
 Cố TSKH Phan Trung Điền
 GS. TS. Trần Nghi
 PGS. TS. Nguyễn Văn Lập
 GS. TS. Trần Kim Thạch

Tham khảo

Khảo cổ học

Đá trầm tích
Khoa học Trái Đất
Địa lý học tự nhiên


title: Styringomyia formosana

text:
Styringomyia formosana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Impages aciculina

text:
Impages aciculina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Impages


title: Gymnopilus austropicreus

text:
Gymnopilus austropicreus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm
Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

austropicreus


title: Luân lan anđaman

text:
Luân lan anđaman (danh pháp hai phần: Eulophia andamanensis) là loài phong lan đặc hữu của nhóm đảo Andaman và Nicobar (phía đông bờ biển Ấn Độ, giữa kinh độ và vĩ độ ).

Cây này hiện cũng phân bố ở Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Chú thích

A


title: Proxiphocentron thanatos

text:
Proxiphocentron thanatos là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Proxiphocentron


title: 8235 Fragonard

text:
8235 Fragonard (2096 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8235 Fragonard

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Saint-Paterne-Racan

text:
Saint-Paterne-Racan là một xã của tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpaterneracan


title: 4338 Velez

text:
4338 Velez (1985 PB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 8 năm 1985 bởi Ted Bowell ở Flagstaff.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4338 Velez

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Lasioglossum didomenon

text:
Lasioglossum didomenon là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1980