title: Bermuda

text:
Bermuda (; trong lịch sử được gọi là Bermudas hoặc Quần đảo Somers) là một Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh ở Bắc Đại Tây Dương. Vùng đất gần nhất với quần đảo là bang Bắc Carolina của Mỹ, cách khoảng 1.035 km (643 mi) về phía Tây-Tây Bắc.

Bermuda là một quần đảo bao gồm 181 hòn đảo, mặc dù những hòn đảo quan trọng nhất được nối với nhau bằng cầu và dường như tạo thành một vùng đất rộng lớn thống nhất. Nó có diện tích đất là . Bermuda có khí hậu cận nhiệt đới với mùa đông ôn hòa và mùa hè ấm áp. Khí hậu ở đây cũng mang những nét đặc trưng của đại dương tương tự như các khu vực ven biển khác ở Bắc bán cầu với không khí ẩm, ấm từ đại dương đảm bảo độ ẩm tương đối cao và nhiệt độ ổn định. Bermuda nằm trong Hẻm Bão và do đó thường có thời tiết khắc nghiệt; tuy nhiên, nó nhận được sự bảo vệ nhất định từ rạn san hô và vị trí của nó ở phía Bắc vành đai, điều này hạn chế hướng và mức độ nghiêm trọng của các cơn bão đang đến gần.

Bermuda được đặt theo tên của nhà thám hiểm người Tây Ban Nha Juan de Bermúdez, người đã phát hiện ra quần đảo này vào năm 1505. Quần đảo đã có người ở thường xuyên kể từ năm 1612 khi một khu định cư của người Anh được thành lập tại St. George's. Là một phần của Châu Mỹ thuộc Anh, Bermuda được Công ty Somers Isles cai trị theo hiến chương hoàng gia cho đến năm 1684, khi nó trở thành thuộc địa vương thất. Những nô lệ châu Phi đầu tiên được đưa đến Bermuda vào năm 1616, nhưng nền kinh tế đồn điền không phát triển và việc buôn bán nô lệ phần lớn đã chấm dứt vào cuối thế kỷ XVII. Thay vào đó, nền kinh tế tập trung vào hàng hải, với thuộc địa đóng vai trò là căn cứ cho các thương nhân, tư nhân và Hải quân Hoàng gia Anh, đặt tên cho giàn khoan Bermuda và tàu buồm Bermuda. Nó trở thành một pháo đài của đế quốc, căn cứ hải quân và quân sự quan trọng nhất của Anh ở Tây bán cầu với nguồn ngân sách khổng lồ được đầu tư vào Xưởng hải quân Hoàng gia và các hệ thống phòng thủ quân sự. Du lịch đã đóng góp đáng kể cho nền kinh tế Bermuda kể từ thế kỷ XIX và sau Thế chiến thứ hai, lãnh thổ này trở thành trung tâm tài chính nước ngoài và thiên đường thuế nổi bật.

Được chia thành 9 giáo xứ, Bermuda là một nền dân chủ nghị viện tự quản với một quốc hội lưỡng viện nằm ở thủ đô Hamilton. Hạ viện Bermuda được thành lập từ năm 1620, khiến nó trở thành một trong những cơ quan lập pháp lâu đời nhất thế giới. Thủ tướng là người đứng đầu chính phủ và được chính thức bổ nhiệm bởi Thống đốc, người được chính phủ Anh đề cử làm đại diện của Nhà vua tại Bermuda. Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland chịu trách nhiệm về ngoại giao và quốc phòng. Một cuộc trưng cầu dân ý về độc lập được tổ chức vào năm 1995, với đa số phiếu chống độc lập. Tính đến năm 2019, Bermuda có dân số khoảng 64.000 người, trở thành nơi đông dân thứ hai trong Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh. Người Bermuda da đen, chủ yếu có nguồn gốc từ nô lệ châu Phi, chiếm khoảng 50% dân số, trong khi người Bermuda da trắng, chủ yếu là người gốc Anh, Ireland và Bồ Đào Nha, chiếm 30% dân số. Có những nhóm nhỏ hơn từ các chủng tộc khác hoặc được xác định là chủng tộc hỗn hợp và khoảng 30% dân số không phải là người Bermuda khi sinh ra. Bermuda có một phương ngữ tiếng Anh riêng biệt và có lịch sử quan hệ chặt chẽ với các quốc gia nói tiếng Anh khác ở châu Mỹ, bao gồm Hoa Kỳ, Canada và Thịnh vượng chung Caribe. Đây là thành viên liên kết của Cộng đồng Caribe.

Nguồn gốc tên gọi
Bermuda được đặt theo tên của thủy thủ Tây Ban Nha Juan de Bermúdez, người đã phát hiện ra quần đảo này vào năm 1505, khi đang đi thuyền đến Tây Ban Nha sau chuyến hành trình cung cấp thực phẩm đến Hispaniola trên con tàu La Garça.

Lịch sử

Khám phá
Bermuda được phát hiện vào đầu những năm 1500 bởi nhà thám hiểm người Tây Ban Nha Juan de Bermúdez. Bermuda không có dân bản địa khi nó được phát hiện, cũng như trong thời kỳ người Anh định cư đầu tiên một thế kỷ sau đó. Nó đã được đề cập trong Legatio Babylonica, được nhà sử học Pedro Mártir de Anglería xuất bản năm 1511, và được đưa vào bảng xếp hạng Tây Ban Nha năm đó. Cả tàu Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đều sử dụng quần đảo này làm điểm bổ sung để lấy thịt và nước. Các thủy thủ Bồ Đào Nha bị đắm tàu hiện được cho là người chịu trách nhiệm về dòng chữ năm 1543 trên Tảng đá Bồ Đào Nha, trước đây được gọi là Tảng đá Tây Ban Nha. Truyền thuyết nảy sinh về các linh hồn và ác quỷ, giờ đây được cho là bắt nguồn từ tiếng kêu của các loài chim khàn khàn (rất có thể là chim hải âu Bermuda, hay cahow) và những tiếng động lớn về đêm từ lợn rừng. Với điều kiện thường xuyên hứng chịu bão và các rạn san hô nguy hiểm, quần đảo này được mệnh danh là "Đảo quỷ". Cả Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đều không cố gắng chiếm hữu nó.

Quá trình định cư của người Anh

Trong thế kỷ tiếp theo, hòn đảo thường xuyên được ghé thăm nhưng không có người định cư. Người Anh bắt đầu tập trung vào Tân Thế giới, ban đầu định cư ở Virginia, bắt đầu thực dân hoá ở Bắc Mỹ, thành lập thuộc địa tại Jamestown, Virginia vào năm 1607. Hai năm sau, một đội bảy tàu rời Anh cùng với hàng trăm người định cư, lương thực, và tiếp tế để giải vây thuộc địa Jamestown. Tuy nhiên, đội tàu đã bị tan vỡ do một cơn bão và soái hạm Sea Venture đã lái vào rạn san hô Bermuda để ngăn nó bị chìm, dẫn đến tất cả hành khách và thủy thủ đoàn đều sống sót. Những người định cư không muốn tiếp tục, giờ đã nghe về tình hình thực sự ở Jamestown từ các thủy thủ, và đã nhiều lần cố gắng nổi dậy và ở lại Bermuda. Họ lập luận rằng họ có quyền ở lại và thành lập chính phủ của riêng mình. Khu định cư mới trở thành trại lao động và đóng hai con tàu, Deliverance (Giải thoát) và Patience (Kiên nhẫn).

Năm 1612, người Anh bắt đầu định cư trên quần đảo, có tên chính thức là Virgineola, với sự xuất hiện của con tàu Plough. New London (được đổi tên thành Thị trấn St. George) đã được định cư vào năm đó và được chỉ định là thủ đô đầu tiên của thuộc địa. Đây là thị trấn người Anh có người ở liên tục lâu đời nhất ở Tân Thế giới.

Năm 1615, thuộc địa được đổi tên thành Quần đảo Somers để tưởng nhớ Ngài George Somers và được chuyển giao cho Công ty Somers Isles. Khi người Bermuda đến định cư tại thuộc địa Carolina và góp phần thành lập các thuộc địa khác của Anh ở châu Mỹ, một số địa điểm khác được đặt theo tên của quần đảo. Trong thời kỳ này, những nô lệ đầu tiên bị bắt giữ và buôn bán đến các đảo. Đây là sự kết hợp giữa những người châu Phi bản địa bị buôn bán sang châu Mỹ thông qua buôn bán nô lệ châu Phi và những người Mỹ bản địa bị bắt làm nô lệ từ Mười ba thuộc địa.

Diện tích đất đai và tài nguyên hạn chế của quần đảo đã dẫn đến việc tạo ra những gì có thể là luật bảo tồn sớm nhất của Tân Thế giới. Vào năm 1616 và 1620, các đạo luật đã được thông qua cấm săn bắn một số loài chim và rùa.

Nội chiến

Năm 1649, Nội chiến Anh diễn ra và vua Charles I bị chặt đầu ở Cung điện Whitehall, London. Xung đột lan sang Bermuda, nơi hầu hết những người thuộc địa đều phát triển lòng sùng kính mạnh mẽ đối với Vương miện. Những người theo chủ nghĩa bảo hoàng đã lật đổ Thống đốc Công ty Somers Isles và bầu John Trimingham làm lãnh đạo của họ (xem Thống đốc Bermuda). Cuộc nội chiến ở Bermuda đã được lực lượng dân quân kết thúc, và những người bất đồng chính kiến bị đẩy đến định cư ở Bahamas dưới sự chỉ đạo của William Sayle.

Các phe bảo hoàng đã nổi loạn ở các thuộc địa Bermuda, Virginia, Barbados và Antigua là đối tượng của Đạo luật của Quốc hội Rump của Anh. Các thuộc địa của phe bảo hoàng cũng bị đe dọa xâm lược. Chính phủ Bermuda cuối cùng đã đạt được thỏa thuận với Quốc hội Anh để giữ nguyên hiện trạng ở Bermuda.

Sau thể kỷ XVII

Vào thế kỷ XVII, Công ty Somers Isles đã cấm đóng tàu vì công ty này cần người dân Bermuda làm trang trại để tạo thu nhập từ đất đai. Tuy nhiên, thuộc địa Virginia vượt xa Bermuda về chất lượng và sản lượng thuốc lá được sản xuất. Người Bermuda bắt đầu chuyển sang buôn bán hàng hải tương đối sớm vào thế kỷ XVII, nhưng Công ty Somers Isles đã sử dụng mọi quyền lực của mình để ngăn chặn việc quay lưng lại với nông nghiệp. Sự can thiệp này dẫn đến việc người dân trên đảo yêu cầu và nhận được việc thu hồi điều lệ công ty vào năm 1684, và công ty bị giải thể.

Người Bermuda nhanh chóng từ bỏ nông nghiệp để chuyển sang đóng tàu, trồng lại đất nông nghiệp bằng cây bách xù bản địa (Juniperus bermudiana, gọi là cây tuyết tùng Bermuda). Thiết lập quyền kiểm soát hiệu quả đối với Quần đảo Turks và Caicos, người Bermuda đã phá rừng để nấu muối và bắt đầu kinh doanh loại sản phẩm này. Nó trở thành nhà sản xuất muối lớn nhất thế giới và vẫn là nền tảng của nền kinh tế Bermuda trong thế kỷ tiếp theo. Người Bermuda cũng mạnh mẽ theo đuổi hoạt động săn bắt cá voi, tư nhân và thương mại hoá.

Một số người dân trên đảo, đặc biệt là ở St David's, vẫn có tổ tiên của họ là người Mỹ bản địa, và nhiều người khác không rõ gốc tích của mình. Hàng trăm người Mỹ bản địa đã được chuyển đến Bermuda. Những ví dụ nổi tiếng nhất là người Algonquian như (Pequots, Wampanoags, Podunks, Nipmucks, Narragansetts,...), những người bị lưu đày khỏi các thuộc địa ở New England và bị bán làm nô lệ vào thế kỷ XVII, đặc biệt là sau hậu quả của Chiến tranh Pequot và Chiến tranh Vua Philip, nhưng một số người được cho là đã được đưa đến từ những nơi xa xôi như Mexico.

Chiến tranh giành độc lập Hoa Kỳ
Thái độ không đồng tình của Bermuda đối với cuộc nổi dậy của Mười ba thuộc địa Bắc Mỹ đã thay đổi vào tháng 9 năm 1774, khi Quốc hội Lục địa quyết định cấm buôn bán với Vương quốc Anh, Ireland và Tây Ấn sau ngày 10 tháng 9 năm 1775. Một lệnh cấm vận như vậy có nghĩa là nền thương mại liên thuộc địa của họ sụp đổ, nạn đói và tình trạng bất ổn dân sự bắt đầu xuất hiện. Thiếu các kênh chính trị với Vương quốc Anh, Gia đình Tucker đã gặp nhau vào tháng 5 năm 1775 với tám giáo dân khác và quyết tâm cử đại biểu đến Quốc hội Lục địa vào tháng 7, nhằm mục đích được miễn lệnh cấm. Henry Tucker lưu ý một điều khoản trong lệnh cấm cho phép trao đổi hàng hóa của Mỹ lấy vật tư quân sự. Điều khoản này đã được Benjamin Franklin xác nhận khi Tucker gặp Ủy ban An toàn Pennsylvania. Một cách độc lập, những người khác đã xác nhận thỏa thuận kinh doanh này với Peyton Randolph, Ủy ban An toàn Charlestown và George Washington.

Ba chiếc thuyền của Mỹ, khởi hành từ Charlestown, Philadelphia và Newport, đi đến Bermuda, và vào ngày 14 tháng 8 năm 1775, theo tạp chí Bermuda, 100 thùng thuốc súng đã được chất lên những chiếc thuyền này trong khi Thống đốc George James Bruere đang ngủ. Kết quả là vào ngày 2 tháng 10, Quốc hội Lục địa đã miễn cho Bermuda khỏi lệnh cấm thương mại của họ, và Bermuda bị mang tiếng là không trung thành với Vương quốc Anh. Cuối năm đó, Quốc hội Anh thông qua Đạo luật Cấm buôn bán với các thuộc địa nổi dậy của Mỹ và cử HMS Scorpion đến canh gác hòn đảo. Pháo đài của hòn đảo đã bị tước bỏ đại bác. Tuy nhiên, hoạt động buôn bán hàng lậu thời chiến vẫn tiếp tục diễn ra cùng với các mối quan hệ gia đình lâu đời. Với 120 chiếc thuyền vào năm 1775, Bermuda tiếp tục buôn bán với Sint Eustatius cho đến năm 1781 và cung cấp muối cho các cảng Bắc Mỹ.

Vào tháng 6 năm 1776, HMS Nautilus chiếm được hòn đảo, tiếp theo là HMS Galatea vào tháng 9. Tuy nhiên, hai thuyền trưởng người Anh dường như có ý định giành tiền thưởng nhiều hơn, gây ra tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng trên đảo cho đến khi Nautilus rời đi vào tháng 10. Sau khi Pháp tham chiến năm 1778, Henry Clinton đã củng cố lại hòn đảo dưới sự chỉ huy của Thiếu tá William Sutherland. Kết quả là 91 tàu của Pháp và Mỹ bị bắt vào mùa đông năm 1778–1779, khiến người dân một lần nữa đến bờ vực nạn đói. Thương mại của Bermuda bị cản trở nghiêm trọng bởi những nỗ lực tổng hợp của Hải quân Hoàng gia Anh, quân đồn trú của Anh và các tư nhân trung thành, khiến nạn đói xảy ra trên đảo vào năm 1779.

Sau cái chết của George Bruere vào năm 1780, quyền thống đốc được chuyển cho con trai ông, George Jr., một người tích cực trung thành. Dưới sự lãnh đạo của ông, hoạt động buôn lậu đã bị ngăn chặn và chính quyền thuộc địa Bermuda có rất nhiều người trung thành có cùng chí hướng. Ngay cả Henry Tucker cũng từ bỏ giao dịch với Hoa Kỳ vì sự hiện diện của nhiều công ty tư nhân.

The Bermuda Gazette, tờ báo đầu tiên của Bermuda, bắt đầu xuất bản vào năm 1784. Biên tập viên, Joseph Stockdale, đã được khuyến khích tài chính để cùng gia đình chuyển đến Bermuda và thành lập tờ báo. Ông cũng cung cấp các dịch vụ in ấn khác và vận hành dịch vụ bưu chính địa phương đầu tiên của Bermuda. Bermuda Gazette được bán theo hình thức đăng ký và giao cho người đăng ký, nhân viên của Stockdale cũng chuyển thư có tính phí.

Thế kỷ XIX

Sau Cách mạng Mỹ, Hải quân Hoàng gia Anh bắt đầu cải thiện các bến cảng trên quần đảo Bermudas. Năm 1811, công việc xây dựng Xưởng đóng tàu Hải quân Hoàng gia rộng lớn trên Đảo Ireland, Bermuda được bắt đầu, nơi đóng vai trò là căn cứ hải quân chính của quần đảo bảo vệ các tuyến đường vận chuyển phía Tây Đại Tây Dương. Để bảo vệ xưởng đóng tàu, Quân đội Anh đã xây dựng đồn trú Bermuda và củng cố nghiêm ngặt quần đảo.

Trong Chiến tranh 1812 giữa Anh và Hoa Kỳ, các cuộc tấn công của Anh vào Washington, D.C., và Vịnh Chesapeake đã được lên kế hoạch và phát động từ Bermuda, nơi trụ sở của Trạm Bắc Mỹ của Hải quân Hoàng gia Anh gần đây đã được chuyển đến từ Halifax, Nova Scotia, Canada.

Năm 1816, James Arnold, con trai của Benedict Arnold, củng cố Xưởng hải quân Hoàng gia Bermuda trước các cuộc tấn công có thể xảy ra của Hoa Kỳ. Ngày nay, Bảo tàng Quốc gia Bermuda, kết hợp với Bảo tàng Hàng hải Bermuda, đống trên Bến tàu Hải quân Hoàng gia.

Do nằm gần bờ biển phía Đông Nam Hoa Kỳ, Bermuda thường được sử dụng trong Nội chiến Hoa Kỳ làm điểm dừng chân cho những kẻ chạy theo phong tỏa của Liên minh miền Nam trên đường chạy đến và đi từ các bang miền Nam và Anh để trốn tránh các tàu hải quân của Liên minh tuần tra phong tỏa. Những người chạy phong tỏa sau đó có thể vận chuyển hàng hóa chiến tranh thiết yếu từ Anh và vận chuyển bông có giá trị về Anh. Khách sạn Globe cũ ở St. George's, vốn là trung tâm thu hút các đặc vụ của Liên minh miền Nam, được bảo tồn như một bảo tàng công cộng.

Chiến tranh Anh-Boer
Trong Chiến tranh Anh-Boer (1899–1902), 5.000 tù binh chiến tranh Boer bị giam giữ trên năm hòn đảo của Bermuda. Họ ở bị giam theo từng nhóm dựa trên quan điểm của họ về cuộc chiến. "Bitterenders" (tiếng Afrikaans: Bittereinders), người từ chối cam kết trung thành với Vương quốc Anh, bị giam giữ trên Đảo Darrell và bị canh gác chặt chẽ. Các đảo khác như Đảo Morgan có 884 người, trong đó có 27 sĩ quan; Đảo Tucker giam giữ 809 tù nhân Boer, Đảo Burt 607 và Đảo Port giam giữ 35 người. Đảo Hinson giam giữ các tù nhân chưa đủ tuổi vị thành niên. Nghĩa trang của trại nằm ở Long Island.

Tờ The New York Times đưa tin về một cuộc binh biến do tù nhân chiến tranh Boer thực hiện trên đường đến Bermuda và lệnh thiết quân luật đã được ban hành trên Đảo Darrell.

Kẻ vượt ngục nổi tiếng nhất là tù nhân chiến tranh Boer, Đại úy Fritz Joubert Duquesne, người đang thụ án chung thân vì "âm mưu chống lại chính phủ Anh và (tội) gián điệp". Vào đêm ngày 25 tháng 6 năm 1902, Duquesne trốn ra khỏi lều, vượt qua hàng rào dây thép gai, bơi 1,5 dặm (2,4 km) qua các tàu tuần tra và đèn pha sáng chói, xuyên qua vùng nước bị bão quét, sử dụng Ngọn hải đăng Gibbs Hill ở xa để điều hướng cho đến khi anh vào bờ trên đảo chính. Ông định cư ở Mỹ và sau đó trở thành điệp viên cho Đức trong cả hai cuộc Thế chiến. Năm 1942, Đại tá Duquesne bị FBI bắt giữ vì cầm đầu Đường dây gián điệp Duquesne, cho đến ngày nay vẫn là vụ án gián điệp lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

Thể kỷ XX và XXI

Vào đầu thế kỷ XX, Bermuda trở thành điểm đến phổ biến của khách du lịch Mỹ, Canada và Anh khi đến bằng đường biển. Đạo luật thuế quan Smoot–Hawley của Hoa Kỳ năm 1930, ban hành thuế quan thương mại bảo hộ đối với hàng hóa nhập khẩu vào Hoa Kỳ, đã dẫn đến sự sụp đổ của hoạt động thương mại xuất khẩu nông sản từng phát triển mạnh của Bermuda sang Mỹ và khuyến khích phát triển du lịch như một nguồn thu nhập thay thế. Hòn đảo này là một trong những trung tâm buôn lậu rượu bất hợp pháp trong thời kỳ cấm rượu ở Hoa Kỳ (1920–1933).

Một tuyến đường sắt được xây dựng ở Bermuda vào những năm 1920, mở cửa vào năm 1931 với tên gọi Đường sắt Bermuda, tuyến đường này bị bỏ hoang vào năm 1948.[35] Bên phải đường bây giờ là Đường mòn Đường sắt Bermuda. The right of way is now the Bermuda Railway Trail.

Năm 1930, sau nhiều lần thất bại, một chiếc thủy phi cơ Stinson Detroiter đã bay đến Bermuda từ Thành phố New York: Đây là chiếc máy bay đầu tiên đến được quần đảo. Năm 1936, Deutsche Luft Hansa bắt đầu thử nghiệm các chuyến bay bằng thủy phi cơ từ Berlin qua Azores với các chuyến bay tiếp theo đến Thành phố New York.

Năm 1937, Imperial Airways và Pan American Airways bắt đầu khai thác các dịch vụ hàng không bằng tàu bay theo lịch trình từ New York và Baltimore đến Đảo Darrell's, Bermuda. Trong Thế chiến thứ hai, Khách sạn Hamilton Princess trở thành trung tâm kiểm duyệt. Tất cả lưu lượng thư, radio và điện báo đi đến Châu Âu, Hoa Kỳ và Viễn Đông đều bị chặn và phân tích bởi 1.200 cơ quan kiểm duyệt của Cơ quan Kiểm duyệt Hoàng gia Anh, một phần của Điều phối An ninh Anh (BSC), trước khi được chuyển đến đích. Với việc BSC hợp tác chặt chẽ với FBI, các nhà kiểm duyệt chịu trách nhiệm phát hiện và bắt giữ một số điệp viên của phe Trục hoạt động ở Mỹ, bao gồm cả đường dây Joe K.

Năm 1948, một dịch vụ hàng không thương mại theo lịch trình thường xuyên bắt đầu hoạt động, sử dụng máy bay trên đất liền hạ cánh tại Kindley Field (nay là Sân bay Quốc tế L.F. Wade), giúp du lịch đạt đến đỉnh cao vào những năm 1960 và 1970. Tuy nhiên, đến cuối những năm 1970, kinh doanh quốc tế đã thay thế du lịch trở thành ngành thống trị nền kinh tế Bermuda.

Xưởng hải quân Hoàng gia và các đơn vị đồn trú quân sự phục vụ tại đó vẫn đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Bermuda cho đến giữa thế kỷ XX. Ngoài công việc xây dựng đáng kể, lực lượng vũ trang cần tìm nguồn thực phẩm và các vật liệu khác từ các nhà cung cấp địa phương. Bắt đầu từ Thế chiến thứ hai, các cơ sở quân sự của Hoa Kỳ cũng được đặt tại Bermuda, bao gồm một trạm không quân hải quân và căn cứ tàu ngầm. Sự hiện diện của quân đội Mỹ kéo dài cho đến năm 1995.

Quyền bầu cử phổ thông cho người lớn và sự phát triển của hệ thống chính trị hai đảng diễn ra vào những năm 1960. Quyền bầu cử phổ thông được thông qua như một phần của Hiến pháp Bermuda năm 1967; quyền bỏ phiếu trước đây phụ thuộc vào một mức độ sở hữu tài sản nhất định.

Vào ngày 10 tháng 3 năm 1973, thống đốc Bermuda, Richard Sharples, bị các chiến binh của Phong trào quyền lực đen địa phương ám sát trong thời kỳ bất ổn dân sự. Một số động thái đã được thực hiện nhằm hướng tới khả năng giành độc lập cho quần đảo, tuy nhiên, điều này đã bị bác bỏ một cách dứt khoát trong một cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1995.

Tại Thế vận hội Mùa hè 2020, Bermuda trở thành lãnh thổ hải ngoại nhỏ nhất giành được huy chương vàng khi Flora Duffy giành được huy chương vàng Olympic đầu tiên của Bermuda ở nội dung ba môn phối hợp nữ.

Địa lý

Bermuda là một nhóm đảo núi lửa hình thành thấp ở Đại Tây Dương, toạ lạc phía Tây Biển Sargasso, cách khoảng  về phía Đông-Đông Nam của Mũi Hatteras trên Bờ ngoài của Bắc Carolina, Hoa Kỳ, nó là nơi gần nhất để đến Bermuda. Hàng xóm gần nhất tiếp theo của nó là Đảo Cape Sable, Nova Scotia, Canada, cách Bermuda 1.236 km (768 mi) về phía Bắc. Nó cũng nằm cách Havana, Cuba 1.759 km (1.093 mi) về phía Bắc-Đông Bắc, cách Quần đảo Virgin thuộc Anh 1.538 km (956 mi), và cách San Juan, Puerto Rico 1.537,17 km (955,15 mi) về phía Bắc.

Lãnh thổ bao gồm 181 hòn đảo, với tổng diện tích 53,3 km2 (20,6 dặm vuông). Hòn đảo lớn nhất là Đảo Chính (còn gọi là Bermuda). Tám hòn đảo lớn hơn và đông dân cư được nối với nhau bằng cầu. Đỉnh cao nhất của lãnh thổ là Town Hill trên Đảo Chính với độ cao 79 mét (260′).[1][46] Đường bờ biển của lãnh thổ dài 103 km (64 dặm). The territory's coastline is .

Bermuda được dùng để đặt tên cho Tam giác quỷ Bermuda, một vùng biển mà theo truyền thuyết, một số máy bay và thuyền đã biến mất trong những hoàn cảnh bí ẩn hoặc không giải thích được.

Điểm tham quan chính
Những bãi biển cát hồng và nước biển trong xanh của Bermuda rất được khách du lịch yêu thích. Nhiều khách sạn của Bermuda nằm dọc theo bờ biển phía Nam của hòn đảo. Ngoài những bãi biển, còn có một số điểm tham quan hấp dẫn. St. George's lịch sử là Di sản Thế giới. Thợ lặn có thể khám phá nhiều xác tàu và rạn san hô ở vùng nước tương đối nông (thường ở độ sâu 30–40 ft hoặc 9–12 m), với tầm nhìn hầu như không giới hạn. Những người lặn với ống thở có thể dễ dàng tiếp cận nhiều rạn san hô gần đó từ bờ biển, đặc biệt là tại Vịnh Church.

Điểm thu hút du khách nổi tiếng nhất của Bermuda là Xưởng hải quân Hoàng gia, trong đó có Bảo tàng Quốc gia Bermuda. Các điểm tham quan khác bao gồm Thủy cung, Bảo tàng và Sở thú Bermuda, Viện thám hiểm dưới nước ở Bermuda, Vườn Bách thảo và Bảo tàng kiệt tác nghệ thuật Bermuda, các ngọn hải đăng và Hang động pha lê với thạch nhũ và hồ nước mặn dưới lòng đất.

Người không cư trú bị cấm lái xe ô tô trên đảo. Có sẵn phương tiện giao thông công cộng và taxi hoặc du khách có thể thuê xe tay ga để sử dụng làm phương tiện di chuyển cá nhân.

Địa chất

Bermuda bao gồm hơn 150 hòn đảo đá vôi, nhưng đặc biệt là 5 hòn đảo chính, dọc theo rìa phía Nam của Bệ Bermuda, một trong ba độ cao địa hình được tìm thấy trên Bệ Bermuda. Bệ Bermuda này nằm trên đỉnh Bermuda Rise, một vùng nước giữa lưu vực được bao quanh bởi đồng bằng biển thẳm. Bệ Bermuda là một trong bốn đỉnh địa hình thẳng hàng từ Đông Bắc đến Tây Nam. Những nơi khác, tất cả đều bị ngập nước, là Bowditch Seamount ở phía Đông Bắc, Challenger Bank và Argus Bank ở phía Tây Nam. Sự nâng lên ban đầu của mực nước này xảy ra vào giữa đến Thế Eocen muộn và kết thúc vào Tầng Chatti muộn, khi nó chìm xuống dưới mực nước biển. Đá núi lửa liên quan đến sự dâng lên này là các Chuỗi magma Tholeiitic và các tấm đá xâm nhập Lamprophyr, tạo thành một tầng hầm núi lửa, trung bình ở độ sâu 50 m (160 ft) bên dưới bề mặt cacbonat của đảo.

Đá vôi ở Bermuda bao gồm các loại đá vôi sinh học với các cuội kết. Phần Bermuda trên mực nước biển bao gồm các loại đá được lắng đọng bởi các quá trình aeilian, với địa hình karst. Những eilianite này thực tế là kiểu địa phương và được hình thành trong quá trình xen kẽ băng (tức là các tầng trên của chỏm đá vôi, được hình thành chủ yếu bởi tảo tiết canxi, đã bị phân hủy thành cát do tác động của sóng trong quá trình xen kẽ băng khi núi ngầm bị ngập nước và trong quá trình băng hà, khi đỉnh của núi ngầm cao hơn mực nước biển, cát đó bị thổi thành cồn cát và hợp nhất với nhau thành sa thạch đá vôi), và được bao bọc bởi đất nhạt màu đỏ, còn được gọi là geosol hoặc terra rossas, biểu thị sự hình thành và bụi khí quyển Sahara trong các kỷ băng hà. Cột địa tầng bắt đầu với thành hệ địa chất Walsingham, được che phủ bởi Castle Harbor Geosol, các thành hệ Lower Town Hill và Upper Town Hill được ngăn cách bởi Harbor Road Geosol, Ord Road Geosol, Belmont Formation, Shore Hills Geosol, Rocky Bay Formation, và đội hình Southampton.

Các rặng núi eilianite cũ hơn (Bermuda cũ) tròn trịa hơn và dịu hơn so với bờ biển bên ngoài (Bermuda trẻ hơn). Do đó, hình thái sau lắng đọng bao gồm xói mòn hóa học, với các vùng nước ven bờ chứng tỏ rằng phần lớn diện tích Bermuda bị chìm một phần trong vùng núi đá vôi thế Pleistocen. Hệ tầng Walsingham là một ví dụ rõ ràng, tạo thành khu hang động xung quanh Cảng Castle. Thành hệ Upper Town Hill tạo thành phần lõi của Đảo Chính và các ngọn đồi nổi bật như Town Hill, Đồi Knapton và Ngọn hải đăng St. David's, trong khi những ngọn đồi cao nhất, Ngọn hải đăng Gibbs Hill, là do Thành hệ Southampton.

Bermuda có hai tầng chứa nước chính, Tầng chứa nước Langton nằm trong Hệ tầng Southampton, Vịnh Rocky và Belmont, và Tầng ngậm nước Brighton nằm trong Hệ tầng Town Hill. Bốn thấu kính thuỷ văn xuất hiện ở Bermuda, với Thấu kính Trung tâm là lớn nhất trên Đảo Chính, có diện tích 7,2 km2 (1.800 mẫu Anh) và độ dày lớn hơn 10 m (33 ft).

Khí hậu

Bermuda có Khí hậu xích đạo (phân loại khí hậu Köppen: Af), rất gần với khí hậu cận nhiệt đới ẩm (phân loại khí hậu Köppen: Cfa). Đây cũng là khí hậu đại dương, phổ biến ở nhiều đảo đại dương và bờ biển phía Tây của các lục địa ở Bắc bán cầu (dẫn đến khí hậu ôn hòa hơn ở bờ biển phía Tây châu Âu so với bờ biển phía Đông của Bắc Mỹ), đặc trưng bởi nhiệt độ tương đối cao, độ ẩm điều hòa nhiệt độ, đảm bảo mùa đông và mùa hè thường ôn hòa.

Bermuda được sưởi ấm bởi dòng hải lưu Gulf Stream gần đó. Quần đảo có thể có nhiệt độ mát hơn một chút vào tháng 1, tháng 2 và tháng 3 [trung bình 18 °C (64 °F)].[54] Chưa bao giờ có tuyết, sương giá hoặc đóng băng kỷ lục ở Bermuda. Vùng độ cứng là 11b/12a. Nói cách khác, nhiệt độ lạnh nhất hàng năm có thể dự kiến là khoảng 50 °F (10 °C). Đây là mức rất cao đối với vĩ độ như vậy và cao hơn một nửa vùng so với Florida Keys.

Chỉ số nhiệt mùa hè ở Bermuda có thể cao, mặc dù nhiệt độ giữa tháng 8 hiếm khi vượt quá 30 °C (86 °F). Nhiệt độ cao nhất được ghi nhận là 34 °C (93 °F) vào tháng 8 năm 1989. Nhiệt độ trung bình hàng năm của Đại Tây Dương quanh Bermuda là 22,8 °C (73,0 °F), từ 18,6 °C (65,5 °F) vào tháng 2 đến 28,2 °C (82,8 °F) vào tháng 8.

Bermuda nằm trong vành đai bão. Dọc theo Gulf Stream, nó thường nằm ngay trên đường đi của các cơn bão tái diễn ở hướng Tây, mặc dù chúng thường bắt đầu suy yếu khi đến gần Bermuda, nơi có quy mô nhỏ nên rất hiếm khi xảy ra bão đổ bộ trực tiếp. Bão Emily là cơn bão đầu tiên làm như vậy trong ba thập kỷ khi nó tấn công Bermuda mà không báo trước vào năm 1987. Các cơn bão gần đây nhất gây thiệt hại đáng kể cho Bermuda là Bão Gonzalo cấp 2 vào ngày 18 tháng 10 năm 2014 và Bão Nicole cấp 3 vào ngày 14 tháng 10 năm 2016. trong số đó đã tấn công trực tiếp vào hòn đảo. Bão Paulette cấp 2 trực tiếp tấn công hòn đảo vào năm 2020. Trước đó, Bão Fabian vào ngày 5 tháng 9 năm 2003 là cơn bão lớn cuối cùng tấn công trực tiếp vào Bermuda, với tốc độ gió trên 120 mph (190 km/h), cấp 3).

Không có sông hay hồ nước ngọt, nguồn nước ngọt duy nhất trên đảo đến từ mưa, được thu thập trên mái nhà và lưu vực (hoặc lấy từ thấu kính dưới lòng đất) và chứa trong bể. Mỗi ngôi nhà thường có ít nhất một bể chứa này tạo thành một phần nền móng của nó. Luật yêu cầu mỗi hộ gia đình phải thu gom nước mưa được dẫn từ mái nhà xuống. Lượng mưa trung bình hàng tháng cao nhất vào tháng 10, trên 6 in (150 mm) và thấp nhất vào tháng 4 và tháng 5.

Khả năng tiếp cận năng lực sinh học ở Bermuda thấp hơn nhiều so với mức trung bình thế giới. Năm 2016, Bermuda có 0,14 ha  toàn cầu về năng lực sinh học mỗi người trong lãnh thổ của mình, thấp hơn nhiều so với mức trung bình thế giới là 1,6 ha toàn cầu mỗi người. Năm 2016, Bermuda đã sử dụng 7,5 ha năng lực sinh học trên toàn cầu cho mỗi người - dấu chân sinh thái của việc tiêu dùng. Điều này có nghĩa là họ sử dụng nhiều năng lực sinh học hơn Bermuda. Kết quả là Bermuda bị thâm hụt năng lực sinh học.

Hệ thực vật và động vật

Khi được phát hiện, Bermuda không có con người sinh sống và chủ yếu là rừng tuyết tùng Bermudiana, với đầm lầy, rừng ngập mặn dọc theo bờ biển. Chỉ 165 trong số 1.000 loài thực vật có mạch hiện nay trên đảo được coi là bản địa; 15 trong số đó, bao gồm cả cây tuyết tùng Bermudiana, là loài đặc hữu. Khí hậu cận nhiệt đới của Bermuda cho phép những người định cư đưa nhiều loài cây và thực vật vào đảo. Ngày nay, nhiều loại cây cọ, cây ăn quả và chuối mọc trên đảo chính Bermuda, mặc dù những cây dừa trên đảo được coi là không có nguồn gốc bản địa và có thể bị loại bỏ. Quốc gia này có vùng sinh thái rừng lá kim cận nhiệt đới Bermuda trên cạn.

Động vật có vú bản địa duy nhất của Bermuda là năm loài dơi, tất cả đều được tìm thấy ở miền đông Hoa Kỳ: Lasionycteris noctivagans, Lasiurus borealis, Lasiurus cinereus, Lasiurus seminolus và Perimyotis subflavus. Hệ động vật thường được biết đến khác của Bermuda bao gồm loài quốc điểu của nó, chim hải âu Bermuda hay cahow, được phát hiện lại vào năm 1951 sau khi được cho là đã tuyệt chủng từ những năm 1620. Cahow rất quan trọng như một ví dụ về loài Lazarus, do đó chính phủ có chương trình bảo vệ nó, bao gồm cả việc khôi phục các khu vực sinh sống của loài này. Một loài nổi tiếng khác bao gồm loài chim nhiệt đới đuôi trắng, được người dân địa phương gọi là Chim đuôi dài. Những con chim này đến đất liền để sinh sản vào khoảng tháng 2 đến tháng 3 và là dấu hiệu đầu tiên của mùa xuân đang đến ở Bermuda.

Thằn lằn đá Bermuda (Bermuda rock skink) từ lâu đã được cho là loài động vật có xương sống trên cạn bản địa duy nhất của Bermuda, ngoại trừ loài rùa biển đẻ trứng trên bãi biển của đảo. Tuy nhiên, các nhà khoa học gần đây đã phát hiện thông qua nghiên cứu DNA di truyền rằng một loài rùa, rùa lưng kim cương, trước đây được cho là đã du nhập vào quần đảo, thực ra đã có trước sự xuất hiện của con người.

Nhân chủng học

Cuộc điều tra dân số năm 2016 đã xác định được Bermuda có 63.779 người và với diện tích 53,2 km2 (20,5 dặm vuông), nó có mật độ dân số là 1.201 người/km2 (3.111/mi2). Tính đến tháng 7 năm 2018, dân số ước tính là 71.176 người.

Thành phần chủng tộc của Bermuda là 52% người da đen, 31% người da trắng, 9% đa chủng tộc, 4% là người gốc châu Á và 4% các chủng tộc khác, những con số này dựa trên việc tự nhận dạng được ghi lại trong cuộc điều tra dân số năm 2016. Phần lớn những người cho rằng mình là người "Da đen" có thể có bất kỳ sự pha trộn giữa da đen, da trắng hoặc tổ tiên khác. Người Bermuda bản địa chiếm 70% dân số, so với 30% người không phải bản xứ.

Hòn đảo đã trải qua quá trình nhập cư quy mô lớn trong thế kỷ XX, đặc biệt là sau Thế chiến thứ hai. Khoảng 64% dân số tự nhận mình có tổ tiên là người Bermuda vào năm 2010, tăng từ mức 51% trong cuộc điều tra dân số năm 2000. Những người xác định có nguồn gốc từ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland giảm từ 1% xuống còn 11% (mặc dù những người sinh ra ở Vương quốc Anh vẫn là nhóm không phải người bản xứ lớn nhất với 3.942 người). Số người sinh ra ở Canada giảm 13%. Những người báo cáo có tổ tiên là người Tây Ấn là 13%. Số người sinh ra ở Tây Ấn thực sự đã tăng thêm 538 người. Một bộ phận đáng kể dân số có nguồn gốc Bồ Đào Nha (25%), là kết quả của việc nhập cư trong 160 năm qua, trong số đó 79% có tư cách cư trú. Vào tháng 6 năm 2018, Thủ tướng Edward David Burt thông báo rằng ngày 4 tháng 11 năm 2019 "sẽ được tuyên bố là ngày nghỉ lễ để đánh dấu kỷ niệm 170 năm ngày những người nhập cư Bồ Đào Nha đầu tiên đến Bermuda" do tác động đáng kể của việc nhập cư Bồ Đào Nha lên lãnh thổ. Những người nhập cư đầu tiên đến từ Madeira trên con tàu Golden Rule vào ngày 4 tháng 11 năm 1849.

Ngoài ra còn có hàng nghìn công nhân nước ngoài, chủ yếu đến từ Vương quốc Anh, Canada, Tây Ấn, Nam Phi và Hoa Kỳ, cư trú tại Bermuda. Họ chủ yếu tham gia vào các ngành nghề chuyên môn như kế toán, tài chính và bảo hiểm. Những người khác làm việc trong nhiều ngành nghề khác nhau như khách sạn, nhà hàng, dịch vụ xây dựng và cảnh quan. Mặc dù chi phí sinh hoạt cao, mức lương cao mang lại cho người nước ngoài một số lợi ích khi chuyển đến Bermuda và làm việc trong một khoảng thời gian. Trong tổng lực lượng lao động 38.947 người vào năm 2005, số liệu việc làm của chính phủ cho thấy 11.223 (29%) người lao động không phải người Bermuda.

Ngôn ngữ
Ngôn ngữ chiếm ưu thế ở Bermuda là tiếng Anh Bermuda.

Cách viết và quy ước tiếng Anh của người Anh được sử dụng trong các phương tiện truyền thông in ấn và văn bản giao tiếp chính thức. Tiếng Bồ Đào Nha cũng được nói bởi những người di cư từ Azores, Madeira, Quần đảo Cape Verde và con cháu của họ.

Tín ngưỡng

Kitô giáo là tôn giáo lớn nhất ở Bermuda. Các giáo phái Tin lành khác nhau chiếm ưu thế ở mức 46,2% (bao gồm Anh giáo 15,8%; Giám mục Giám lý Châu Phi 8,6%; Cơ đốc phục lâm 6,7%; Ngũ tuần 3,5%; Giám lý 2,7%; Trưởng lão 2,0%; Hội thánh của Đức Chúa Trời 1,6%; Báp-tít 1,2%; Sự cứu rỗi Quân đội 1,1%; Huynh đệ 1,0%; Tin lành khác 2,0%). Người Công giáo La Mã chiếm 14,5%, Nhân chứng Giê-hô-va 1,3% và những người theo đạo Cơ đốc khác là 9,1%. Phần còn lại của dân số là người Hồi giáo 1%, 3,9% khác, không có 17,8% hoặc không xác định 6,2% (ước tính năm 2010).

Nhà thờ Anh giáo Bermuda, một giáo phận Hiệp thông Anh giáo tách biệt với Giáo hội Anh, điều hành giáo xứ không Công giáo lâu đời nhất ở Tân Thế giới, Nhà thờ Thánh Peter. Người Công giáo được phục vụ bởi một giáo phận Latinh duy nhất, Giáo phận Hamilton ở Bermuda.

Chính trị

Bermuda là một Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh và Chính phủ Vương quốc Anh là chính phủ có chủ quyền. Quyền hành pháp ở Bermuda được trao cho quốc vương Anh (hiện là Charles III) và được thống đốc Bermuda thay mặt ông thực hiện. Thống đốc được nhà vua bổ nhiệm theo lời khuyên của Chính phủ Anh. Kể từ tháng 12 năm 2020, thống đốc là Rena Lalgie; bà tuyên thệ nhậm chức vào ngày 14 tháng 12 năm 2020. Ngoài ra còn có một phó thống đốc (hiện là Alison Crocket). Quốc phòng và đối ngoại là trách nhiệm của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, nước này cũng có trách nhiệm đảm bảo chính phủ hoạt động tốt và phải phê chuẩn bất kỳ thay đổi nào đối với Hiến pháp Bermuda. Bermuda là lãnh thổ hải ngoại lâu đời nhất của Anh. Mặc dù Quốc hội Vương quốc Anh vẫn giữ quyền lập pháp tối cao trên lãnh thổ, vào năm 1620, Tuyên bố Hoàng gia đã trao cho Bermuda quyền tự quản hạn chế, giao cho Hạ viện của Nghị viện Bermuda quyền lập pháp nội bộ của thuộc địa. Nghị viện Bermuda là cơ quan lập pháp lâu đời thứ năm trên thế giới, sau Nghị viện Anh, Tynwald của Đảo Man, Althing của Iceland và Hạ nghị viện Ba Lan.e of Man]], the Althing of Iceland, and the Sejm of Poland.

Hiến pháp Bermuda có hiệu lực vào năm 1968 và đã được sửa đổi nhiều lần kể từ đó.[1] Người đứng đầu chính phủ là thủ tướng Bermuda; Nội các do Thủ tướng đề cử và Thống đốc chính thức bổ nhiệm. Nhánh lập pháp bao gồm một quốc hội lưỡng viện theo mô hình hệ thống Westminster. Senate Bermuda là thượng viện, gồm 11 thành viên do thống đốc bổ nhiệm theo lời khuyên của thủ tướng và lãnh đạo phe đối lập. Hội nghị Bermuda, hay hạ viện, có 36 thành viên, được bầu bởi cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu kín để đại diện cho các khu vực bầu cử được xác định về mặt địa lý.

Các cuộc bầu cử Nghị viện Bermuda phải được triệu tập cách nhau không quá 5 năm. Lần gần đây nhất diễn ra vào ngày 1 tháng 10 năm 2020. Sau cuộc bầu cử này, Đảng Lao động Cấp tiến nắm quyền, với Edward David Burt tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng lần thứ hai.

Có rất ít nhà ngoại giao được công nhận ở Bermuda. Hoa Kỳ duy trì cơ quan ngoại giao lớn nhất ở Bermuda, bao gồm cả Lãnh sự quán Hoa Kỳ và Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ tại Sân bay Quốc tế L.F. Wade. Hoa Kỳ là đối tác thương mại lớn nhất của Bermuda (cung cấp hơn 71% tổng lượng nhập khẩu, 85% lượng khách du lịch và ước tính khoảng 163 tỷ USD vốn của Hoa Kỳ trong ngành bảo hiểm/tái bảo hiểm Bermuda). Theo điều tra dân số Bermuda năm 2016, 5,6% cư dân Bermuda sinh ra ở Mỹ, chiếm hơn 18% tổng số người sinh ra ở nước ngoài.

Đơn vị hành chính

Bermuda được chia thành 9 giáo xứ và hai khu tự quản hợp nhất.

Chín giáo xứ của Bermuda, gồm có:
 Devonshire
 Hamilton
 Paget
 Pembroke
 Sandys
 Smith's
 Southampton
 St George's
 Warwick

Hai khu tự quản hợp nhất của Bermuda, gồm có:
 Hamilton (thành phố)
 St George's (thị xã)

Hai ngôi làng không chính thức của Bermuda là:

 Flatts Village
 Somerset Village

Làng Jones ở Warwick, Thành phố Cashew (St. George's), Claytown (Hamilton), Middle Town (Pembroke) và Tucker's Town (St. George's) là các khu dân cư (khu định cư ban đầu tại Tucker's Town đã được thay thế bằng một sân gôn vào những năm 1920 và một số ít ngôi nhà trong khu vực ngày nay chủ yếu nằm ở mép nước của Cảng Castle hoặc bán đảo liền kề); Thị trấn Dandy và Làng phía Bắc là các câu lạc bộ thể thao và Làng Harbor View là một khu phát triển nhà ở công cộng nhỏ.

Cảnh sát

Việc thực thi pháp luật ở Bermuda chủ yếu được cung cấp bởi Sở Cảnh sát Bermuda và cũng được hỗ trợ bởi Cục Hải quan và Cục Di trú. Trong những thời điểm nhất định, Trung đoàn Hoàng gia Bermuda có thể được triệu tập đến để hỗ trợ nhân viên thực thi pháp luật.

Quốc phòng

Bermuda được mệnh danh là "Gibraltar của phương Tây" và "Pháo đài Bermuda", điều này đã thể hiện tầm quan trọng chiến lược vô cùng quan trọng của Đế chế Anh trong lịch sử và Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ireland ở hiện tại. Tất cả các cơ chế phòng thủ và quốc phòng của Bermuda được quản lý và điều hành bởi Chính phủ Anh quốc.

Trong hai thế kỷ định cư đầu tiên, lực lượng vũ trang hùng mạnh nhất hoạt động từ Bermuda là đội tàu buôn của họ, lực lượng này chuyển sang tư nhân hóa. Chính phủ Bermuda duy trì một lực lượng dân quân (bộ binh) địa phương và các khẩu đội pháo ven biển kiên cố do các lính pháo binh tình nguyện điều khiển. Bermuda có xu hướng nghiêng về phe Bảo hoàng trong Nội chiến Anh, là thuộc địa đầu tiên trong số 6 thuộc địa công nhận Charles II là Vua sau vụ hành quyết cha ông là Charles I, vào năm 1649, và là một trong những thuộc địa bị Nghị viện Rump nhắm đến trong Đạo luật cấm buôn bán với Barbadoes, Virginia, Bermuda và Antego, được thông qua vào ngày 30 tháng 10 năm 1650. Với sự kiểm soát của "quân đội" (dân quân và pháo binh ven biển), phe Bảo hoàng của thuộc địa đã phế truất Thống đốc là Đại úy Thomas Turner, và bầu John Trimingham lên để thay thế ông ta, cho lưu đầy nhiều đảng viên Độc lập nghiêng về Nghị viện đến Bahamas dưới sự chỉ đạo của William Sayle với tư cách là Nhà thám hiểm Eleuthera. Rạn san hô rào cản của Bermuda, các khẩu đội pháo ven biển và lực lượng dân quân đã cung cấp một lực lượng phòng thủ quá mạnh mẽ cho hạm đội do Quốc hội cử đến vào năm 1651, dưới sự chỉ huy của Đô đốc Sir George Ayscue để đánh chiếm các thuộc địa của phe Bảo hoàng. Do đó, Hải quân Nghị viện buộc phải phong tỏa Bermuda trong vài tháng cho đến khi người Bermuda đàm phán hòa bình.

Sau Chiến tranh Cách mạng Mỹ, Bermuda được thành lập làm trụ sở Tây Đại Tây Dương của Trạm Bắc Mỹ (sau này gọi là Trạm Bắc Mỹ và Tây Ấn, và sau này vẫn là Trạm Châu Mỹ và Tây Ấn khi nó tiếp thu các trạm khác) của Hải quân Hoàng gia Anh. Tuy nhiên, sau khi Hải quân Hoàng gia thành lập một căn cứ và xưởng đóng tàu do binh lính chính quy bảo vệ, lực lượng dân quân đã bị giải tán sau Chiến tranh năm 1812. Vào cuối thế kỷ XIX, thuộc địa này đã huy động các đơn vị tình nguyện để thành lập lực lượng dự bị cho quân đồn trú.

Do vị trí biệt lập ở Bắc Đại Tây Dương, Bermuda đóng vai trò quan trọng đối với nỗ lực chiến tranh của quân Đồng minh trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới ở thế kỷ XX, đóng vai trò là điểm tập kết cho các đoàn tàu xuyên Đại Tây Dương cũng như một căn cứ không quân hải quân. Đến Chiến tranh thế giới thứ hai, cả Lực lượng Không quân của Hải quân Hoàng gia Anh và Lực lượng Không quân Hoàng gia Anh đều đang vận hành các căn cứ thủy phi cơ trên Bermuda.

Vào tháng 5 năm 1940, Hoa Kỳ yêu cầu Vương quốc Anh cấp quyền đặt căn cứ ở Bermuda, nhưng Thủ tướng Anh là Winston Churchill ban đầu không sẵn lòng chấp nhận yêu cầu của Mỹ nếu không nhận được gì đổi lại. Vào tháng 9 năm 1940, như một phần của Thỏa thuận đổi tàu khu trục lấy căn cứ (Destroyers-for-bases deal), Vương quốc Anh đã đồng ý cho Hoa Kỳ đặt căn cứ tại Bermuda. Bermuda và Newfoundland ban đầu không được đưa vào thỏa thuận, nhưng cả hai đều được thêm vào, mà đổi lại Vương quốc Anh không nhận được vật liệu chiến tranh nào. Một trong những điều khoản của thỏa thuận là sân bay mà Quân đội Hoa Kỳ xây dựng sẽ được Hoa Kỳ và Vương quốc Anh cùng sử dụng (điều này diễn ra trong suốt thời gian chiến tranh, với việc Bộ Tư lệnh Vận tải RAF chuyển đến đó từ Đảo Darrell vào năm 1943). Quân đội Hoa Kỳ thành lập Bộ chỉ huy Căn cứ Bermuda vào năm 1941 để điều phối không phận, phòng không và pháo binh bờ biển trong chiến tranh. Hải quân Hoa Kỳ vận hành một căn cứ tàu ngầm trên Đảo Ordnance từ năm 1942 đến năm 1945.

Việc xây dựng bắt đầu vào năm 1941 với hai sân bay có diện tích đất 5,8 km2 (2,2 dặm vuông), phần lớn được tạo ra từ việc lấn biển. Trong nhiều năm, các căn cứ của Bermuda được sử dụng bởi các máy bay vận tải và tiếp nhiên liệu của Không quân Hoa Kỳ cũng như các máy bay của Hải quân Hoa Kỳ tuần tra Đại Tây Dương để tìm tàu ngầm của đối phương, đầu tiên là của Đức quốc xã và sau đó là của Liên Xô. Cơ sở chính, Căn cứ Không quân Kindley trên bờ biển phía Đông, được chuyển giao cho Hải quân Hoa Kỳ vào năm 1970 và được đặt lại tên là Trạm Không quân Hải quân Bermuda. Với tư cách là một trạm không quân của hải quân, căn cứ tiếp tục tiếp đón cả máy bay USN và USAF tạm thời và đã được triển khai, cũng như các máy bay của Lực lượng Không quân Hoàng gia Anh và Quân đội Canada đang chuyển tiếp hoặc triển khai.

NAS Bermuda ban đầu ở phía Tây của hòn đảo, một căn cứ thủy phi cơ cho đến giữa những năm 1960, được chỉ định là Trạm Không quân Hải quân Bermuda Annex. Nó cung cấp các cơ sở neo đậu hoặc bến tàu tùy chọn để quá cảnh các tàu của Hải quân Hoa Kỳ, Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ và NATO, tùy thuộc vào kích cỡ. Một khu phức hợp bổ sung của Hải quân Hoa Kỳ được gọi là Cơ sở Hải quân Bermuda (NAVFAC Bermuda), một trạm SOSUS phát hiện tàu ngầm, nằm ở phía Tây của Tòa nhà phụ gần cơ sở liên lạc của Quân đội Canada ở khu vực Tudor Hill; nó được chuyển đổi từ một boongke pháo binh bờ biển của Quân đội Hoa Kỳ vào năm 1954 và hoạt động cho đến năm 1995. Mặc dù được thuê trong 99 năm, lực lượng Hoa Kỳ đã rút đi vào năm 1995, như một phần của làn sóng đóng cửa căn cứ sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.

Canada, nơi từng vận hành một căn cứ hải quân thời chiến, HMCS Somers Isles, trên căn cứ cũ của Hải quân Hoàng gia tại Vịnh Convict, St George's, cũng đã thiết lập một trạm nghe đài tại Daniel's Head ở West End của quần đảo trong thời gian này.

Vào những năm 1950, sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, xưởng đóng tàu của Hải quân Hoàng gia Anh và đồn quân sự đã bị đóng cửa. Một căn cứ tiếp tế nhỏ của Hải quân Hoàng gia, HMS Malabar, tiếp tục hoạt động trong khu vực xưởng đóng tàu, hỗ trợ các tàu và tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia quá cảnh cho đến khi căn cứ này cũng bị đóng cửa vào năm 1995, cùng với các căn cứ của Mỹ và Canada.

Người Bermuda phục vụ trong lực lượng vũ trang Anh trong cả Thế chiến thứ nhất và Thế chiến thứ hai. Sau này, Thiếu tướng Glyn Charles Anglim Gilbert, sĩ quan cấp cao nhất có nguồn gốc từ Bermuda, là người có công trong việc phát triển Trung đoàn Bermuda. Một số người Bermuda khác và con cháu của họ đã thăng cấp trước ông, bao gồm Đô đốc Lãnh chúa Gambier sinh ra ở Bahamas và Chuẩn tướng Harvey của Thủy quân lục chiến Hoàng gia sinh ra ở Bermuda. Khi được thăng cấp lữ đoàn trưởng ở tuổi 39, sau khi bị thương trong cuộc đổ bộ Anzio, Harvey trở thành Chuẩn tướng Thủy quân lục chiến Hoàng gia trẻ nhất từ trước đến nay. Cenotaph phía trước Tòa nhà Nội các (ở Hamilton) được dựng lên để tưởng nhớ những người đã chết trong Chiến tranh vĩ đại ở Bermuda (sự tưởng nhớ sau đó được mở rộng cho những người đã chết trong Thế chiến thứ hai của Bermuda) và là nơi tổ chức Lễ tưởng niệm Ngày Tưởng niệm hàng năm.

Ngày nay, đơn vị quân đội duy nhất còn lại ở Bermuda, ngoài quân đoàn thiếu sinh quân hải quân và lục quân, là Trung đoàn Hoàng gia Bermuda, một sự kết hợp của các đơn vị tình nguyện ban đầu được thành lập vào cuối thế kỷ XIX. Mặc dù tiền thân của Trung đoàn là các đơn vị tình nguyện, cho đến năm 2018, cơ quan hiện đại được thành lập chủ yếu theo chế độ quân dịch: nam giới được tuyển chọn phải phục vụ bán thời gian trong 3 năm, 2 tháng khi họ đủ 18 tuổi. Chế độ quân dịch bị bãi bỏ vào ngày 1 tháng 7 năm 2018.

Đầu năm 2020, Bermuda thành lập Lực lượng phòng vệ bờ biển Bermuda. Dịch vụ trực 24 giờ của nó bao gồm tìm kiếm cứu nạn, hoạt động chống ma túy, kiểm soát biên giới và bảo vệ lợi ích hàng hải của Bermuda. Lực lượng bảo vệ bờ biển Bermuda sẽ tương tác với Trung đoàn Bermuda, Sở cảnh sát Bermuda.

Kinh tế

Ngân hàng và các dịch vụ tài chính khác hiện chiếm tỷ lệ lớn nhất của nền kinh tế với khoảng 85% GDP, trong đó du lịch là ngành lớn thứ hai với tỷ lệ 5%. Hoạt động công nghiệp, nông nghiệp có phát triển; tuy nhiên, những điều này ở quy mô rất hạn chế và Bermuda phụ thuộc rất nhiều vào nhập khẩu. Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới, Tổng GDP của Bermuda xếp thứ 159 toàn cầu với gần 7,6 tỷ USD năm 2023.

Mức sống của người dân rất cao, và tính theo số liệu năm 2023, Bermuda có GDP bình quân đầu người cao thứ 4 trên thế giới, theo thống kê của Ngân hàng Thế giới đạt 118.846 USD/người, chỉ xếp sau GDP/người của Monaco, Liechtenstein và Luxembourg.

Những năm 1890 đến 1920: nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề bởi virus hoa lily
Củ hoa Lily Phục sinh xuất khẩu sớm sang New York — lúc đó rất quan trọng về mặt tài chính đối với Bermuda — đã bị nhiễm một loại virus, khiếm bệnh của chúng ngày một nặng từ cuối thế kỷ XIX đến giữa những năm 1920. Lawrence Ogilvie, nhà nghiên cứu bệnh học thực vật của Bộ Nông nghiệp đã cứu ngành này bằng cách xác định vấn đề là do virus (không phải do rệp gây hại như người ta nghĩ trước đây) và tiến hành các biện pháp kiểm soát trên đồng ruộng và nhà đóng gói. Xuất khẩu cho thấy sự cải thiện rõ rệt: từ 23 trường hợp củ hoa huệ vào năm 1918 lên 6.043 trường hợp vào năm 1927 từ 204 cánh đồng hoa huệ còn tồn tại. Khi đó vẫn đang ở độ tuổi 20, Ogilvie đã được vinh danh qua một bài báo trên tạp chí Nature. Việc xuất khẩu hoa huệ tiếp tục phát triển cho đến những năm 1940 khi người Nhật chiếm được phần lớn thị trường.

Tiền tệ

Năm 1970, quốc gia này đã chuyển đổi tiền tệ từ đồng bảng Bermuda sang đồng đô la Bermuda, được chốt ngang bằng với đồng đô la Mỹ. Tiền giấy và tiền xu của Hoa Kỳ được sử dụng thay thế cho nhau với tiền giấy và tiền xu của Bermuda trong quần đảo cho hầu hết các mục đích thực tế; tuy nhiên, các ngân hàng thu phí tỷ giá hối đoái khi mua đô la Mỹ bằng đô la Bermuda. Cơ quan tiền tệ Bermuda là cơ quan phát hành tất cả các loại tiền giấy và tiền xu và quản lý các tổ chức tài chính.

Tài chính

Bermuda là một trung tâm tài chính nước ngoài, là kết quả của các tiêu chuẩn tối thiểu về quy định/luật kinh doanh và thuế trực thu đối với thu nhập cá nhân hoặc doanh nghiệp. Nó có một trong những loại thuế tiêu dùng cao nhất thế giới và đánh thuế tất cả hàng nhập khẩu thay cho hệ thống thuế thu nhập. Thuế tiêu dùng của Bermuda tương đương với thuế thu nhập địa phương đối với người dân địa phương và tài trợ cho chi tiêu của chính phủ và cơ sở hạ tầng. Hệ thống thuế địa phương phụ thuộc vào thuế nhập khẩu, thuế tiền lương và thuế tiêu dùng. Các cá nhân nước ngoài không thể dễ dàng mở tài khoản ngân hàng hoặc đăng ký dịch vụ điện thoại di động hoặc internet.

Không có thuế thu nhập doanh nghiệp, Bermuda là địa điểm trốn thuế phổ biến. Ví dụ: Google được biết là đã chuyển hơn 10 tỷ USD doanh thu sang công ty con Bermuda bằng cách sử dụng chiến lược tránh thuế Double Irish và Dutch Sandwich, giảm nghĩa vụ thuế năm 2011 xuống 2 tỷ USD. Hố đen Bermuda là một phương pháp tránh thuế khác trong đó lợi nhuận không bị đánh thuế sẽ chuyển đến Bermuda.

Một số lượng lớn các công ty bảo hiểm quốc tế hàng đầu hoạt động ở Bermuda. Những doanh nghiệp do quốc tế sở hữu và điều hành có trụ sở thực tế tại Bermuda (khoảng 400) được đại diện bởi Hiệp hội các công ty quốc tế Bermuda (ABIC). Tổng cộng, hơn 15.000 công ty quốc tế hoặc được miễn thuế hiện đang đăng ký với Cơ quan đăng ký công ty ở Bermuda, hầu hết trong số đó không có văn phòng hoặc nhân viên.

Sở giao dịch chứng khoán Bermuda (BSX) chuyên niêm yết và giao dịch các công cụ thị trường vốn như cổ phiếu, phát hành nợ, quỹ (bao gồm cả cấu trúc quỹ phòng hộ) và các chương trình nhận tiền gửi. BSX là thành viên đầy đủ của Liên đoàn Sàn giao dịch Thế giới và có trụ sở tại một quốc gia thành viên OECD. Nó cũng có trạng thái Sàn giao dịch chứng khoán được phê duyệt theo quy định về thuế của Quỹ đầu tư nước ngoài (FIF) của Úc và trạng thái Sàn giao dịch đầu tư được chỉ định bởi Cơ quan dịch vụ tài chính của Vương quốc Anh.

Bốn ngân hàng hoạt động tại Bermuda, có tổng tài sản hợp nhất là 24,3 tỷ USD (tháng 3 năm 2014).

Du lịch

Du lịch là ngành công nghiệp lớn thứ hai của Bermuda, hòn đảo này thu hút hơn nửa triệu du khách mỗi năm, trong đó hơn 80% đến từ Hoa Kỳ. Các nguồn du khách quan trọng khác đến từ Canada và Vương quốc Anh. Tuy nhiên, lĩnh vực này dễ bị tổn thương trước những cú sốc bên ngoài, chẳng hạn như cuộc suy thoái năm 2008.

Nhà ở
Khả năng chi trả nhà ở đã trở thành một vấn đề nổi bật trong thời kỳ đỉnh cao kinh doanh của Bermuda vào năm 2005, nhưng đã giảm bớt do giá bất động sản ở Bermuda giảm. World Factbook liệt kê chi phí trung bình để mua một ngôi nhà ở Bermuda vào tháng 6 năm 2003 là 976.000 USD, trong khi các cơ quan bất động sản tuyên bố rằng con số này đã tăng lên từ 1,6 triệu USD đến 1,845 triệu USD vào năm 2007, mặc dù những con số cao như vậy đã bị tranh cãi.

Giáo dục

Đạo luật Giáo dục Bermuda năm 1996 yêu cầu chỉ có ba loại trường học có thể hoạt động trong hệ thống Giáo dục Bermuda:

 Loại trường học đầu tiên là được hỗ trợ có toàn bộ hoặc một phần tài sản của mình được giao cho một ban quản trị hoặc hội đồng quản trị và được duy trì một phần bằng nguồn tài trợ công hoặc, kể từ năm 1965 và việc tách biệt các trường học, đã nhận được một khoản viện trợ từ công quỹ.
 Một trường học được duy trì có toàn bộ tài sản thuộc về Chính phủ và được duy trì hoàn toàn bằng công quỹ.
 Một trường tư thục, không được quản lý bởi quỹ công và kể từ năm 1965 cũng như sự phân chia các trường học, đã không nhận được bất kỳ khoản viện trợ vốn nào từ quỹ công. Khu vực trường tư thục bao gồm 6 trường tư thục truyền thống, 2 trong số đó là trường tôn giáo và 4 trường còn lại là trường thế tục, trong đó có 1 trường chỉ dạy cho nữ và 1 trường khác là trường Montessori. Ngoài ra, trong khu vực tư nhân có một số trường học tại nhà phải đăng ký với chính phủ và nhận được những quy định tối thiểu của chính phủ. Trường nam sinh duy nhất mở cửa cho nữ sinh vào những năm 1990, và vào năm 1996, một trong những trường được hỗ trợ đã trở thành trường tư thục.

Trước năm 1950, hệ thống trường học tại Bermuda mang tính phân biệt chủng tộc. Khi việc tách biệt các trường học được ban hành vào năm 1965, hai trong số các trường "da trắng" được duy trì trước đây và cả hai trường đơn giới đều chọn trở thành trường tư thục. Phần còn lại trở thành một phần của hệ thống trường công và được hỗ trợ hoặc duy trì bởi quỹ công của chính phủ.

Có 38 trường trong Hệ thống Trường Công lập ở Bermuda, bao gồm 10 trường mầm non, 18 trường tiểu học, 5 trường trung học cơ sở, 2 trường trung học phổ thông (Học viện Berkeley và Học viện Cedarbridge), 1 trường đặc biệt, dành cho học sinh có khó khăn về thể chất và nhận thức và 1 dành cho học sinh có vấn đề về hành vi. Có một trường tiểu học được hỗ trợ, hai trường trung học được hỗ trợ và một trường trung học được hỗ trợ. Từ năm 2010, tiếng Bồ Đào Nha đã được dạy như một ngoại ngữ tùy chọn trong hệ thống trường học ở Bermuda.

Đối với giáo dục đại học, Cao đẳng Bermuda cung cấp nhiều bằng cấp liên kết và các chương trình chứng chỉ khác.[180] Bermuda không có bất kỳ trường cao đẳng hoặc đại học cấp Cử nhân nào. Sinh viên tốt nghiệp ở Bermuda thường theo học các trường đại học cấp Cử nhân ở Hoa Kỳ, Canada và Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Bermuda does not have any Bachelor-level colleges or universities. Bermuda's graduates usually attend Bachelor-level universities in the United States, Canada and the United Kingdom.

Vào tháng 5 năm 2009, đơn đăng ký của Chính phủ Bermuda đã được chấp thuận để trở thành thành viên đóng góp của Đại học Tây Ấn (UWI). Tư cách thành viên của Bermuda cho phép sinh viên Bermuda vào trường đại học với mức trợ cấp đã thỏa thuận vào năm 2010. UWI cũng đồng ý rằng Cơ sở mở (các khóa học cấp bằng trực tuyến) sẽ mở cửa cho sinh viên Bermuda trong tương lai, với việc Bermuda trở thành quốc gia thứ 13 có quyền truy cập đến Khuôn viên mở. Năm 2010, có thông báo rằng Bermuda sẽ là một "quốc gia liên kết đóng góp" do luật pháp địa phương của Bermuda.

Văn hóa

Văn hóa Bermuda là sự pha trộn của nhiều nguồn dân cư khác nhau: văn hóa người Mỹ bản địa, Tây Ban Nha-Caribbean, Anh, Ireland và Scotland đã thể hiện rõ ràng vào thế kỷ XVII và trở thành một phần của nền văn hóa thống trị của Anh. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức và phổ biến nhất. Do 160 năm nhập cư từ các đảo Đại Tây Dương của người Bồ Đào Nha (chủ yếu là từ Azores, mặc dù cũng từ Madeira và Cape Verde), một bộ phận dân cư cũng nói tiếng Bồ Đào Nha. Có những ảnh hưởng mạnh mẽ của Anh, cùng với những ảnh hưởng của người Afro-Caribbean.

Cuốn sách đáng chú ý đầu tiên và quan trọng về mặt lịch sử được ghi nhận bởi người Bermuda là Lịch sử của Mary Prince, một câu chuyện kể về nô lệ của Mary Prince. Cuốn sách được xuất bản năm 1831 vào thời kỳ đỉnh cao của phong trào bãi nô ở Anh. Ernest Graham Ingham, một tác giả người nước ngoài, đã xuất bản sách của mình vào đầu thế kỷ XIX và XX. Tiểu thuyết gia Brian Burland (1931–2010) đã đạt được một mức độ thành công và được quốc tế ca ngợi. Gần đây hơn, Angela Barry đã giành được sự công nhận của giới phê bình cho tiểu thuyết đã xuất bản của mình.

Nghệ thuật

Thể thao

Chăm sóc sức khoẻ
Ban quảng trị Bệnh viện Bermuda điều hành Bệnh viện Tưởng niệm Vua Edward VII, tọa lạc tại Giáo xứ Paget, và Viện Sức khỏe Trung Đại Tây Dương, tọa lạc tại Giáo xứ Devonshire. Trung tâm Y tế Lahey của Boston có một chương trình thăm khám chuyên gia được thành lập trên đảo nhằm cung cấp cho người dân Bermuda và người nước ngoài cơ hội tiếp cận với các chuyên gia ý tế thường xuyên trên đảo. Có khoảng 6.000 lượt nhập viện, 30.000 lượt đến khoa cấp cứu và 6.300 thủ tục ngoại trú trong năm 2017.

Không giống như các vùng lãnh thổ khác vẫn nằm dưới sự cai trị của Anh, Bermuda không có hệ thống Bảo hiểm y tế quốc gia. Người sử dụng lao động phải cung cấp chương trình chăm sóc sức khoẻ và trả tới 50% chi phí cho mỗi nhân viên. Chăm sóc sức khoẻ là một yêu cầu bắt buộc và tốn kém, ngay cả khi có sự giúp đỡ của người sử dụng lao động. Chỉ có một số nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe được phê duyệt cung cấp bảo hiểm cho người dân Bermuda. Tính đến năm 2016, đó là Cục Bảo hiểm Y tế của chính phủ Bermuda, ba công ty bảo hiểm y tế được cấp phép khác và ba chương trình bảo hiểm y tế được phê duyệt (do chính phủ Bermuda cung cấp cho nhân viên của mình và bởi hai ngân hàng).

Không có nhân viên y tế trên đảo. Năm 2018, Ban quảng trị Bệnh viện Bermuda cho biết rằng điều này không quan trọng ở Bermuda vì quy mô nhỏ của nó. Y tá hành nghề trên đảo, vốn không có nhiều, có thể được cấp quyền viết đơn thuốc "dưới thẩm quyền của bác sĩ".

Đại dịch covid-19

Bộ trưởng Bộ Y tế trong đại dịch COVID-19 là Kim Wilson, người dẫn đầu cách tiếp cận của lãnh thổ với "hết sức thận trọng".

Xem thêm
 Tam giác Bermuda

Chú thích

Tham khảo

Trích dẫn

Tài liệu tham khảo chung và trích dẫn

Liên kết ngoài

 Bermuda Government (official government website)

 Bermuda Dept. of Tourism  (Bermuda Government website)
 Trang chủ Bermuda International Airport
 Bermuda Maritime Museum , a maritime museum housed in the historic Dockyard, dedicated to public education and historical, archaeological and heritage research.
 Roots Web: Ships of Bermuda (genealogy resource)
 Bermuda National Trust, a body dedicated to the preservation of historic and environmental sites of interest, including several museums.
 Large map of Bermuda
 Bermuda's role in the War of 1812 , chronicles Bermuda's little-known role in the American War of 1812
 Bermuda Online (directory of 120+ Bermuda-related websites)
 US Department Of State  Post Report for Bermuda.
 Bermuda Sun, a twice-weekly newspaper.
 The Royal Gazette , a daily newspaper, published since 1828.

 Association of Bermuda International Companies.

Vùng lãnh thổ phụ thuộc Bắc Mỹ
Tam giác Bermuda
Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
Đảo tại Bắc Đại Tây Dương
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh
Đảo quốc
Đảo tại Bắc Mỹ
Quần đảo Đại Tây Dương
Thực dân Vương quốc Liên hiệp Anh tại châu Mỹ
Núi lửa Bermuda
Hõm chảo Bắc Mỹ
Hoạt động núi lửa tiền Holocen
Khởi đầu năm 1612 ở Bắc Mỹ


title: Lysychansk

text:
Lysychansk (tiếng Ukraina: Лисичанськ, ) là một thành phố Ukraina. Thành phố thuộc tỉnh Luhansk ở phía đông của Ukraina. Dân số theo điều tra năm 2001 là 115.229 người. Thành phố có diện tích 95,64 km2. Thành phố nằm bên hữu ngạn sông Seversky Donets, cự ly khoảng 90 km so với tỉnh lỵ Luhansk. Thành phố là một raion thuộc tỉnh.

Ngày 03/07/2022, Nga và phe ly khai đã kiểm soát hoàn toàn thành phố Lysychansk và toàn bộ tỉnh Luhansk

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Ukraina
Tỉnh Luhansk
Lysychansk


title: Hypena obsitalis

text:
Hypena obsitalis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Địa Trung Hải và ở Cận Đông và Trung Đông, phía nam tới Sahara.

Sải cánh dài 28–36 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8 và từ tháng 9 đến tháng 10 in Europe. Có từ 2 lứa trở lên trong năm.

Ấu trùng ăn các loài Parietaria và Urtica.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
The Acronictinae, Bryophilinae, Hypenodinae và Hypeninae of Israel
UKmoths

Chú thích

Hypena
Côn trùng châu Âu
Bướm đêm Trung Đông
Côn trùng Somalia
Động vật không xương sống bán đảo Ả Rập
Động vật được mô tả năm 1813
Bướm đêm Châu Phi
Bướm đêm Thổ Nhĩ Kỳ


title: Ivica Olić

text:
Ivica Olić (; sinh ngày 14 tháng 9 năm 1979) là một cựu cầu thủ bóng đá Croatia hiện đang là trợ lý huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia. Trong sự nghiệp cầu thủ của mình, anh từ phục vụ cho các câu lạc bộ Hamburger SV, VfL Wolfsburg, và Bayern München và cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia. Olić chủ yếu đá ở vị trí tiền đạo cắm nhưng anh cũng có thế đá dạt cánh.

Olić góp mặt cùng Bayern München trong hai trận chung kết UEFA Champions League vào các năm 2010 và 2012. Anh cùng đội tuyển Croatia dự ba kỳ World Cup vào các năm 2002, 2006 và 2014 – và hai kỳ Euro – vào các năm 2004 và 2008. Anh có trận đấu thứ 100 cho đội tuyển vào ngày 16 tháng 11 năm 2014, trước khi giã từ đội tuyển quốc gia năm 2015.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Giai đoạn đầu
Olic được sinh ra và lớn lên ở thị trận Davor gần Nova Gradiška, Croatia. Anh bắt đầu chơi cho đội bóng địa phương NK Marsonia vào năm 1996, và có hai mùa giải thành công ở đó trước khi anh tới chơi cho Hertha BSC Berlin vào năm 1998. Anh không có nhiều cơ hội chơi ở đó và trở lại Marsonia mùa giải sau đó.

Sau những mùa giải thành công nữa cùng Marsonia - ở mùa giải 2000-01, anh ghi 17 bàn trong 29 trận. Vào năm 2001, anh chuyển tới NK Zagreb nơi anh ghi 21 bàn trong 28 trận và giúp đội bóng vô địch quốc gia. Ở mùa giải sau đó, anh chuyển tới Dinamo Zagreb, nơi anh ghi 16 bàn trong 27 trận, và trở thành tiền đạo số 1 giải vô địch quốc gia Croatia.

CSKA Moscow
Vào năm 2003, Olic được PFC CSKA Moscow mua về. Phong độ của anh lập tức thăng tiến, vào năm 2005, anh đóng góp 10 bàn. Cùng CSKA Moscow, anh vô địch cúp UEFA vào năm 2005, vô địch quốc gia Nga 3 lần (2003,2005 và 2006), hai lần vô địch cúp quốc gia Nga (2005,2006) và 2 lần vô địch Siêu cúp Nga (2004, 2006).

Hamburg
Vào tháng 1 năm 2007, Olic chuyển tới Hamburger SV, chơi trận đấu đầu tiên ở Bundesliga gặp Energie Cottbus vào ngày 31 tháng 1. Anh được ký hợp đồng bởi Hamburg đang ở trong khủng hoảng tồi tệ, kết thúc giai đoạn lượt đi ở vị trí xuống hạng. Cuối cùng mọi chuyện đã thay đổi, và Hamburg về đích ở vị trí thứ 7, và có cơ hội dự Intertoto Cup, giải đấu mà họ đã vô địch. Anh ghi 2 bàn trong trận đấu cuối cùng của Bundesliga 2006-07 gặp Alemannia Aachen trong chiến thắng 4-0. Vào tháng 10 năm 2007, Olic ghi một cú hattrick trong trận đấu ở Bundesliga gặp VfB Stuttgart để giúp Hamburg thắng 4-1. Anh là cầu thủ đầu tiên trong lịch sử đội bóng ghi 3 bàn trong một hiệp đấu.

Olic đã thi đấu rất thành công trong chức vô địch Emirates Cup 2008 cùng Hamburg, với hai bàn thắng vào hiệp phụ trước Juventus để nâng số điểm của đội bóng lên. Anh chơi trận cuối cùng cho Hamburg một cách rất thành công. Trong trận đó, anh đã mặc một chiếc áo với dòng chữ "Danke fans" ("cảm ơn các cổ động viên") như một lời tri ân với các fans.

Bayern München
Vào ngày 3 tháng 1 năm 2009, Olic ký bản hợp đồng 3 năm với Bayern München. Anh gia nhập đội bóng theo dạng tự do vào ngày 1 tháng 7 năm 2009. Ban đầu, anh được đưa về với mục đích là sự thay thế cho bộ đôi Miroslav Klose và Mario Gómez, nhưng do chấn thương và những vấn đề về thể lực, anh bắt đầu được sử dụng như sự lựa chọn số 1. Vào ngày 8 tháng 8, trong trận ra mắt Bayern, anh ghi bàn mở tỉ số trong trận gặp TSG 1899 Hoffenheim trong trận hoà 1-1 và nhanh chóng được các fans ưa thích. Anh đạt đến một tầm cao mới sau khi ghi bàn thắng ở tứ kết Cúp C1 2010 (lượt đi) vào lưới Manchester United ở phút bù giờ, để đưa Bayern dẫn 2-1. Anh ũng ghi bàn mở tỉ số ở trận lượt về, nhưng là để rút ngắn tỉ số xuống còn 3-1. Trận đấu kết thúc với tỉ số 3-2. Tuy nhiên, Bayern vẫn được vào vòng trong nhờ luật bàn thắng sân khách. Anh ghi cú hattrick đầu tiên cho đội bóng vùng Bavaria gặp Olympique Lyonnais ở trận lượt về bán kết cúp C1 vào ngày 27 tháng 4 năm 2010. Sự đa năng của anh giúp anh có thể ghi bàn theo nhiều cách: một bàn bằng chân phải, một bằng chân trái và một bằng đầu, mặc dù đầu anh đã bị thương trong trận đấu gặp Borussia Mönchengladbach vào ngày 24 tháng 4 năm 2010. Trận thắng Lyon giúp họ có xuất dự trận chung kết Cúp C1 ở Madrid vào ngày 22 tháng 5 năm 2010 gặp Inter Milan.

Thi đấu quốc tế
Olic là thành viên đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia dự World Cup 2002 giải đấu mà anh tham dự 2 trận và ghi 1 bàn, nhưng đó là bàn thắng quan trọng vào lưới Ý giúp Croatia thắng 2-1. Ngay sau ghi bàn thắng, Olic công bố bức ảnh của đứa con trai vừa ra đời ở áo trong của anh. Anh được nhớ là không thể mặc lại chiếc áo của anh vào, khi chất liệu trở nên rối trong khi anh ăn mừng bàn thắng. Olic cũng chơi 3 trận cho Croatia ở giải vô địch bóng đá châu Âu 2004 và 2 trận ở World Cup 2006.

Vào tháng 9 năm 2006, Olic bị loại ra khỏi đội tuyển Croatia do đi chơi khuya cùng 2 đồng đội Darijo Srna và Boško Balaban.

Olic được chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu trong trận đấu cuối cùng ở vòng loại khi Croatia đánh bại Anh 3-2. Anh trở nên nổi tiếng sau khi ghi bàn thắng thứ hai của trận đấu, đưa Croatia dẫn lên 2 bàn và khiến Anh không thể tham dự Euro 2008. Huấn luyện viên tuyển Anh Steve McClaren bị sa thải sau kết quả này.

Olic được gọi vào đội tuyển Croatia cho Euro 2008. Vào ngày 12 tháng 6, anh ghi bàn ở phút 62 trong trận gặp Đức ở loạt trận thứ hai của bảng B giúp Croatia thắng 2-1. Anh được cho nghỉ ở loạt trận cuối do họ đã chắc chắn vào vòng trong. Chiến thắng của Croatia trước đội tuyển bóng đá quốc gia Ba Lan giúp Croatia có thành tích 3 trận thắng tuyệt đối ở vòng bảng Euro 2008. Vào ngày 15 tháng 6, theo nhà tài trợ Castrol Index, anh là cầu thủ nhanh nhất Euro 2008.

Olic cũng được triệu tập cho vòng loại World Cup 2010. Anh đóng góp 3 bàn trong 8 trận, nhưng Croatia không giành được vé dự World Cup.

Danh hiệu
NK Zagreb
Giải vô địch quốc gia Croatia: 2002

Dinamo Zagreb
Giải vô địch quốc gia Croatia: 2003

CSKA Moscow
Giải vô địch quốc gia Nga: 2003, 2005, 2006
Cúp quốc gia Nga: 2005, 2006
Cúp UEFA: 2005

FC Bayern München
 Bundesliga: 2010
 DFB-Pokal: 2010

Giải thưởng cá nhân
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của bóng đá Croatia: 2009
Cầu thủ xuất sắc nhất giải vô địch Croatia: 2002, 2003

Thống kê

Câu lạc bộ
Tính đến ngày 28 tháng 11 năm 2016

Đội tuyển quốc gia

Bàn thắng quốc tế
Scores and results list Croatia's goal tally first.

Cuộc sống ngoài đời
Olic có hai con trai lên Luka và Antonio. Không giống với nhiều đồng đội khác, anh tránh giới báo chí và giữ một cuộc sống bình dị.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Soccerphile.com

Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Croatia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Croatia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Croatia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia
Cầu thủ bóng đá Hertha Berlin
Cầu thủ bóng đá Dinamo Zagreb
Cầu thủ bóng đá PFC CSKA Moskva
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá Bayern München
Cầu thủ bóng đá VfL Wolfsburg
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2004
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008
FIFA Century Club
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Cầu thủ bóng đá nam Croatia ở nước ngoài


title: Hyposmocoma arundinicolor

text:
Hyposmocoma arundinicolor là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Phùng Chí Kiên

text:
Phùng Chí Kiên (18 tháng 5 năm 1901 - 22 tháng 8 năm 1941), là một nhà lãnh đạo quân sự và là chính trị gia người Việt Nam. Ông là vị tướng được truy phong đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam theo Sắc lệnh số 89/SL – Sắc lệnh phong tướng đầu tiên của Nhà nước – được ký bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 23 tháng 9 năm 1947. Ông nguyên là Ủy viên Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá I, phụ trách công tác quân sự của Đảng.

Ông là người chỉ huy quân sự đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã có nhiều đóng góp cho cách mạng Việt Nam trong chặng đường đầu tiên trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Tiểu sử
Tướng Phùng Chí Kiên, tên khai sinh là Nguyễn Vỹ, còn có tên khác là Mạnh Văn Liễu, sinh năm 1901 tại làng Mỹ Quan, tổng Vạn Phần (nay là xã Diễn Yên), huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.

Tuy nhà nghèo, nhưng ông vẫn được cha mẹ cho đi học sớm.

Năm 1925, Phùng Chí Kiên ra làm thuê cho một thương nhân người Hoa ở ga Yên Lý, thuộc huyện Diễn Châu, nằm trên tuyến đường sắt Hà Nội-Sài Gòn.

Hoạt động tại nước ngoài

Thời kỳ tại Trung Quốc 1925-1927
Thời kỳ 1925-1927, Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Quảng Châu (Trung Quốc) đã cử Hội viên về Nghệ Tĩnh hoạt động. Nhiều thanh niên, học sinh được đưa sang Quảng Châu học tập.

Tháng 10 năm 1926, Phùng Chí Kiên cùng một số Hội viên được giới thiệu sang Quảng Châu, dự lớp huấn luyện đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc tổ chức rồi vào học Trường Quân sự Hoàng Phố.

Năm 1927, Tưởng Giới Thạch khủng bố cộng sản, nhà trường bị đóng cửa. Phùng Chí Kiên cùng với một số cán bộ Việt Nam gia nhập quân cộng sản và tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu (ngày 12 tháng 12 năm 1927) do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo, làm Đại đội trưởng Hồng quân công nông Trung Quốc. Cuộc bạo động thất bại, quân cách mạng rút về xây dựng khu Xô viết ở hai huyện Hải Phong và Lục Phong.

Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.

Sang Liên Xô
Tháng 2 năm 1931, được sự giới thiệu của Nguyễn Ái Quốc, Phùng Chí Kiên sang học trường đại học Phương Đông của Quốc tế cộng sản. Nhưng khi đến Mãn Châu, ông bị phát xít Nhật bắt giam gần một năm. Ra tù, Phùng Chí Kiên đổi tên là Can rồi tiếp tục lên đường sang Liên Xô học.

Từ năm 1933 đến năm 1934, ông học tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông ở Moskva.

Thời kỳ khôi phục và phong trào dân chủ
Năm 1934, ông về Hương Cảng, tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương, cùng Lê Hồng Phong và Hà Huy Tập chuẩn bị triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất tổ chức tại Áo Môn (Trung Quốc) vào năm 1935; được Đại hội bầu vào Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương phụ trách công tác Đảng ở nước ngoài.

Năm 1936, Phùng Chí Kiên về Sài Gòn hoạt động cùng Hà Huy Tập trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng ở Đông Dương theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII của Quốc tế cộng sản và Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng ngày 16/7/1936, nhằm đòi tự do dân chủ, cơm áo và hoà bình.

Năm 1937, Phùng Chí Kiên sang Hương Cảng công tác với tấm thẻ căn cước mang tên Phùng Nguôn Vĩnh, sau bị cảnh sát Anh bắt và trục xuất.

Năm 1938, Phùng Chí Kiên tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương và xuất bản báo Đồng thanh ở Côn Minh (Trung Quốc).

Biên giới Việt-Trung
Đầu năm 1940, Phùng Chí Kiên hoạt động với Nguyễn Ái Quốc ở Côn Minh và nhiều lần đưa Nguyễn Ái Quốc đến các nơi như Mông Tự, Nghi Lương, Khai Viễn, Chi Thôn... thuộc tỉnh Vân Nam.

Tháng 6 năm 1940, Phùng Chí Kiên cùng Nguyễn Ái Quốc về Tĩnh Tây, một thị trấn thuộc tỉnh Quảng Tây giáp biên giới Trung Quốc-Việt Nam để chuẩn bị về nước khi có thời cơ.

Cuối năm 1940, ông tham gia huấn luyện 40 cán bộ cốt cán của Việt Nam tại Quảng Tây (Trung Quốc).

Hoạt động ở trong nước

Về Việt Nam
Ngày 28 tháng 1 năm 1941, Phùng Chí Kiên cùng Hồ Chí Minh về Pác Bó, tỉnh Cao Bằng. Ông tổ chức các lớp huấn luyện, đào tạo cán bộ Việt Minh cho các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn và các tỉnh miền xuôi. Ông tham dự Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (tháng 5 năm 1941) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương; được cử trực tiếp tổng chỉ huy Khu căn cứ Bắc Sơn, thành lập và chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân 1, tham gia khởi nghĩa Bắc Sơn.

Chống càn và tử trận
Cuối tháng 6 năm 1941, chính quyền thực dân Pháp huy động tới 4.000 quân , tổ chức thành ba mũi tấn công mở cuộc càn quét lớn vào khu căn cứ nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não của Việt Minh và lực lượng vũ trang mới hình thành. Các cơ sở bí mật của Trung ương Đảng và Cứu quốc quân bị uy hiếp nghiêm trọng. Trong cuộc họp khẩn cấp tại Khuổi Nọi (xã Vũ Lễ), Ban chỉ huy Cứu quốc quân quyết định cử một tổ bảo vệ và dẫn các cán bộ lãnh đạo Trung ương Đảng Cộng sản qua Tràng Xá về xuôi an toàn.

Phùng Chí Kiên chỉ huy đội Cứu quốc quân Bắc Sơn chiến đấu, phá một số trận càn lớn của Pháp. Do chênh lệch lực lượng và vũ khí, Ban lãnh đạo căn cứ Bắc Sơn-Võ Nhai quyết định để lại một tiểu đội chặn đối phương, còn hai tiểu đội phá vòng vây, rút lên Cao Bằng để bảo toàn lực lượng.

Ngày 19 tháng 8 năm 1941, cánh quân của Phùng Chí Kiên và Lương Văn Tri qua Pò Kép (châu Na Rì, Bắc Kạn) thì bị đối phương phục kích nhưng thoát được.

Ngày 21 tháng 8 năm 1941, đơn vị lại bị phục kích và bị bao vây tại xã Bằng Đức trên đường đi Cao Bằng. Lương Văn Tri bị thương rồi hy sinh. Mặc dù bị thương nặng, Phùng Chí Kiên vẫn bắn chặn quân đối phương để đồng đội thoát khỏi vòng vây. Bắn hết viên đạn cuối cùng, ông bị đối phương bắt.

Ngày 22 tháng 8 năm 1941, đối phương chặt đầu ông rồi đem cắm ở đầu cầu Ngân Sơn để hòng uy hiếp tinh thần cán bộ, nhân dân địa phương.

Tưởng nhớ
Ngày 23 tháng 9 năm 1947, ông được phong hàm tướng theo Sắc lệnh 89/SL.

Năm 1990, một phần hài cốt của ông được đưa từ Bắc Kạn về Nghĩa trang Mai Dịch - Hà Nội. Tháng 5/2008, một phần hài cốt (phần đầu) ông do nhân dân huyện Ngân Sơn mai táng trước đây, đã được tìm thấy tại tiểu khu 1, Vân Tùng, Ngân Sơn, Bắc Kạn. Tuy nhiên một thời gian sau, cơ quan truyền thông đưa tin kết quả giám định đó không phải là hài cốt của ông mà là mảnh sành vụn và xương lợn. Trong buổi giao lưu trực tuyến "Sự thật về nhà ngoại cảm" tại trụ sở Báo Năng lượng Mới - PetroTimes sáng ngày 1 tháng 11 năm 2013, người thân liệt sĩ Phùng Chí Kiên rơi lệ xin lỗi nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng.

Năm 1994, liệt sĩ Phùng Chí Kiên được truy tặng Huân chương Chiến công hạng ba. Hơn 62 năm sau ngày mất, tháng 11 năm 2003, ông được Chính phủ Việt Nam và Đảng Cộng sản Việt Nam ra quyết định phong là Sĩ quan quân đội cấp tướng.

Tên của ông đã được đặt cho các con đường ở Hà Nội, Vinh, Đồng Hới, Huế, Thái Nguyên, Hải Dương, Lào Cai và Lạng Sơn.

Năm 2010, Khu lưu niệm Phùng Chí Kiên đã được xây dựng xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An và đến ngày 23 tháng 8 năm 2011 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.

Dòng họ Tướng Phùng Chí Kiên

Tướng Phùng Chí Kiên tên thật là Nguyễn Vỹ, là người đầu tiên của quân đội nhân dân Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh truy phong là tướng quân năm 1947, trước cả đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Nếu không sớm hy sinh, rất có thể Ông là 1 danh tướng của nước Việt Nam thời hiện đại.

Theo bác sỹ Nguyễn Đình Bình, Tộc trưởng họ Nguyễn Đình tại xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tướng Phùng Chí Kiên là hậu duệ Dòng họ Nguyễn Đình Thái sư Cương Quốc Công Nguyễn Xí .

Cụ Nguyễn Đình Liêu, người từ huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh đến định cư ở đây, là cụ tổ chi nhánh của tướng Phùng Chí Kiên  .

Chú thích

Liên kết ngoài
 Khúc bi tráng của vị tướng đầu tiên: Kỳ 1, Kỳ 2, Kỳ 3, Kỳ 4,[https://www.google.com/amp/s/amp.baonghean.vn/toan-canh-khu-luu-niem-phung-chi-kien-vi-tuong-dau-tien-cua-viet-nam-286289.html

Người Nghệ An
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa I
Nhân vật quân sự Việt Nam
Khởi nghĩa Bắc Sơn
Nhà cách mạng Việt Nam
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Sân bay Albacete

text:
Sân bay Albacete  là một sân bay ở Căn cứ không quân Los Llanos, 4 dặm về phía nam của thành phố Albacete, Tây Ban Nha. Sân bay này được kết nối bằng tuyến đường CM-3203. Sân bay này bắt đầu hoạt động dân dụng ngày 1 tháng 7 năm 2003. Chuyến bay đầu tiên của Hola Airlines đi quần đảo Balear. Cho đến khi việc xây dựng sân bay mới ở Ciudad Real hoàn thành thì sân bay Albacete vẫn là sân bay công cộng duy nhất ở Castilla La Mancha.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Iberia Airlines
Iberia Regional operated by Air Nostrum (Barcelona)

Số liệu thống kê

Tổng lượng khách theo năm:

Từ mùa Hè năm 2006 có 3 chuyến mỗi ngày nối với Palma de Mallorca và chuyến hàng tuần nối Tenerife, Barcelona.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Albacete Airport, official Aena web site
Aeropuerto de Albacete , unofficial web site
Albacete Airport at Google Maps

Sân bay Castilla-La Mancha
Sân bay thành lập năm 1929
Tây Ban Nha 1929


title: Gnidia

text:
Gnidia là một chi thực vật thuộc họ Thymelaeaceae. Chi này có 140 đến 160 loài.(tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Gnidia socotrana, (Balf.f.) Gilg
Gnidia anthylloides
Gnidia burchellii
Gnidia caffra
Gnidia capitata
Gnidia carinata
Gnidia chapmanii
Gnidia chrysantha
Gnidia chrysophylla
Gnidia ericoides
Gnidia fastigiata
Gnidia humilis
Gnidia insignis
Gnidia involucrata
Gnidia kraussiana
Gnidia latifolia
Gnidia microcephala
Gnidia mollis
Gnidia nana
Gnidia ornata
Gnidia pedunculata
Gnidia polycephala
Gnidia razakamalalana
 Gnidia socotrana
Gnidia sonderiana
Gnidia spicata
Gnidia squarrosa
Gnidia usafuae
Gnidia variabilis
Gnidia virescens

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Gaushorn

text:
Gaushorn là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Gaushorn có diện tích 6,45 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 213 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Louailles

text:
Louailles là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 10,49 km2, dân số năm 2006 là 698 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: 21636 Huertas

text:
21636 Huertas (1999 NS34) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21636 Huertas

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Ypsolopha ustella

text:
Ypsolopha ustella là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở châu Âu.

Sải cánh dài 15–20 mm. Con trưởng thành bay gần như cả năm tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn sồi.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=9572
 Lepidoptera of Belgium
 Ypsolopha ustella at UKmoths

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1759
Ypsolopha
Côn trùng châu Âu


title: Monolepta quadriguttata

text:
Monolepta quadriguttata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Vexillum microzonias

text:
Vexillum microzonias là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Sân bay Port Said

text:
Sân bay Port Said  là một sân bay tại thành phố Port Said, Ai Cập, nằm ở điểm cuối phía bắc của kênh đào Suez.

Tai nạn
Trong một chuyến bay huấn luyện ngày 15 tháng 1 năm 2008, một chiếc Beech C90B King Air của Nuclear Centre Survey rơi cách sân bay 500 m khi thực hiện nhào lộn làm cả phi công chính và phi công được huấn luyện thiệt mạng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Port Said
Port Said


title: Physorhinus moseri

text:
Physorhinus moseri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Physorhinus


title: Montonvillers

text:
Montonvillers là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
A small village Xã này tọa lạc trên đường D113e, khoảng 12 dặm Anh về phía bắc của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Montonvillers trên trang mạng của INSEE
 Montonvillers trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: (8669) 1991 NS1

text:
{{DISPLAYTITLE:(8669) 1991 NS1}}

(8669) 1991 NS1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 7 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Peyrabout

text:
Peyrabout là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 600 mét trên mực nước biển.

Địa lý
Đây là khu vực nông trang và lâm nghiệp, cự ly khoảng 5 km về phía nam của Guéret, tại giao lộ các tuyến đường D3 và D52.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Madeleine, từ thế kỷ 12.

Liên kết ngoài
 Peyrabout on the Quid website

Tham khảo

Xã của Creuse


title: Vernante

text:
Vernante là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 90 km về phía nam của Torino và khoảng 15 km về phía nam của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.307 người và diện tích là 62 km².

Đô thị Vernante có các frazione (đơn vị cấp dưới) Palanfrè.

Vernante giáp các đô thị: Boves, Entracque, Limone Piemonte, Roaschiavà Robilante.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Jay Carney

text:
Jay Carney, sinh ngày 22 tháng 5 năm 1965, là một nhà báo Mỹ và Thư ký Báo chí Nhà Trắng từ ngày 11 tháng 2 năm 2011. Ông là Người Phát ngôn Nhà Trắng thứ hai sau Robert Gibbs (ông Robert Gibbs trở thành cố vấn riêng của Obama, phụ trách chiến dịch tái tranh cử vào năm 2012) dưới thời Tổng thống Barack Obama. Trước khi được bổ nhiệm là Thư ký báo chí, thay thế Robert Gibbs, ông là giám đốc truyền thông cho Phó Tổng thống của Hoa Kỳ Joe Biden.

Jay Carney, từng làm phóng viên cho Tạp chí Time trong thời gian khoảng 20 năm, ở vai trò là phóng viên tác nghiệp tại Mát-xcơ-va, đồng thời đảm nhiệm việc đưa tin về chính sách và quốc hội trong nhiều năm.

Ông bắt đầu tham gia vào chính quyền Obama từ năm 2008. Việc ông Obama lựa chọn Jay Carney làm phát ngôn viên Nhà Trắng là do ông muốn một gương mặt hoàn toàn mới mẻ đại diện Nhà Trắng sẽ xuất hiện trước giới truyền thông. Mặt khác, ông Carney còn có ưu thế về các mối quan hệ với giới truyền thông.

Jay Carney lớn lên ở Bắc Virginia, học trung học ở trường Lawrenceville, New Jersey. Năm 1987, học Đại học Yale và đỗ Cử nhân chuyên ngành Nga và Đông Âu. Gia đình sống ở Washington D.C.; Vợ ông là Claire Shipman (phóng viên cao cấp báo ABC News); có hai con, một trai và một gái.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 at WhoRunsGov at The Washington Post

Nhà báo Mỹ
Phát ngôn viên Hoa Kỳ
Người Virginia
Cựu sinh viên Đại học Yale


title: Wallaceus

text:
Wallaceus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2004 bởi Platia & Schimmel.

Các loài
Chi này có các loài:
 Wallaceus ronkayi Platia & Schimmel, 2007

Chú thích

Tham khảo

Megapenthini


title: La Bridoire

text:
La Bridoire là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Savoie


title: Kerry Anne Wells

text:
Kerry Anne Wells là một Hoa hậu Hoàn vũ của Australia. Bà đến từ East Victoria Parrk, miền tây Australia.

Cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 1972 là lần đầu tiên Hoa hậu Hoàn vũ được tổ chức tách khỏi lãnh thổ Mỹ. Năm đó, cuộc thi được tổ chức tại Dorado, Puerto Rico. Hoa hậu Hoàn vũ 1971, Georgina Rizk không thể đến Puerto Rico để trao vương miện cho Wells vì chính phủ Liban lo ngại vấn đề khủng bố nên Marisol Malaret, Hoa hậu Hoàn vũ 1970 người Puerto Rico đã trao vương miện cho cô.

Kerry Anne Wells là người phụ nữ Australia đầu tiên giành vương miện Hoa hậu Hoàn vũ, được tiếp nối bởi Jennifer Hawkins vào năm 2004. Năm 1972 được coi là năm bùng nổ của sắc đẹp Úc trên đấu trường quốc tế. Cùng với chiến thắng Hoa hậu Hoàn vũ của Wells, Australia cũng đăng quang luôn danh hiệu Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu châu Á - Thái Bình Dương và đoạt á hậu 2 Hoa hậu Quốc tế.

Hiện nay, Wells là một nhà thiết kế thời trang thành đạt, một nhà văn và đồng thời là một bình luận viên về vẻ đẹp hình thể. Bà làm việc cho BodyThink, một chương trình về phong cách sống đẹp cho các trường học ở Úc.

Tham khảo

Hoa hậu Hoàn vũ
Hoa hậu Úc
Sinh năm 1952
Nhân vật còn sống


title: Huillania foramina

text:
Huillania foramina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Huillania


title: Louvigné-de-Bais

text:
Louvigné-de-Bais () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Louvigné-de-Bais được gọi là Louvignéens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Louvigné-de-Bais

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Schieder-Schwalenberg

text:
Schieder-Schwalenberg là một thị xã ở huyện Lippe, trong Nordrhein-Westfalen, Đức. Đô thị này tọa lạc khoảng 20 km về phía đông của Detmold.

Thị xã có 8 làng được lập thành một thị xã vào năm 1970, đó là Schieder, Brakelsiek, Schwalenberg, Lothe, Ruensiek, Wöbbel, Siekholz và Kreienberg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Website of Schieder-Schwalenberg
Schiedersee
Website of the TuS 08 Brakelsiek Football Club in Schieder-Schwalenberg

Thị trấn ở Nordrhein-Westfalen


title: Brontispa cyperaceae

text:
Brontispa cyperaceae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Brontispa


title: Prietella lundbergi

text:
The phantom blindcat (Prietella lundbergi) là một loài cá thuộc họ Ictaluridae. Nó là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Prietella lundbergi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Prietella
Động vật đặc hữu México
Cá México


title: Danh sách tiểu hành tinh: 12901–13000

text:
|-
| 12901 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12902 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12903 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12904 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12905 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12906 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12907 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12908 - ||  || 22 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 12909 Jaclifford ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 12910 Deliso ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 12911 Goodhue ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 12912 Streator ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 12913 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12914 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12915 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12916 Eteoneus ||  || 13 tháng 10 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 12917 - ||  || 13 tháng 10 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 12918 - ||  || 29 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 12919 Tomjohnson ||  || 11 tháng 11 năm 1998 || Catalina || CSS
|-
| 12920 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 12921 - ||  || 20 tháng 11 năm 1998 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 12922 - ||  || 27 tháng 11 năm 1998 || Woomera || F. B. Zoltowski
|-
| 12923 Zephyr ||  || 11 tháng 4 năm 1999 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 12924 - ||  || 7 tháng 9 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 12925 - ||  || 29 tháng 9 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan
|-
| 12926 Brianmason ||  || 27 tháng 9 năm 1999 || Takapuna || J. L. Schiff, C. J. Schiff
|-
| 12927 Pinocchio ||  || 30 tháng 9 năm 1999 || San Marcello || M. Tombelli, L. Tesi
|-
| 12928 Nicolapozio ||  || 30 tháng 9 năm 1999 || San Marcello || A. Boattini, G. Forti
|-
| 12929 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 12930 - ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević, M. Jurić
|-
| 12931 Mario ||  || 7 tháng 10 năm 1999 || Gnosca || S. Sposetti
|-
| 12932 Conedera ||  || 10 tháng 10 năm 1999 || Gnosca || S. Sposetti
|-
| 12933 - ||  || 14 tháng 10 năm 1999 || Farra d'Isonzo || Farra d'Isonzo
|-
| 12934 Bisque ||  || 11 tháng 10 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 12935 Zhengzhemin ||  || 2 tháng 10 năm 1999 || Xinglong || Beijing Schmidt CCD Asteroid Program
|-
| 12936 - || 2549 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12937 - || 3024 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12938 - || 4161 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12939 - || 4206 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12940 - || 4588 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12941 - || 4638 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12942 - || 6054 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12943 - || 6670 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12944 - || 6745 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12945 - || 9534 P-L || 17 tháng 10 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12946 - || 1290 T-1 || 25 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12947 - || 3099 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12948 - || 4273 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12949 - || 4290 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12950 - || 4321 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12951 - || 1041 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12952 - || 1102 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12953 - || 1264 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12954 - || 2040 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12955 - || 2162 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12956 - || 2232 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12957 - || 2258 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12958 - || 2276 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12959 - || 3086 T-2 || 30 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12960 - || 4165 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12961 - || 4262 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12962 - || 4297 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12963 - || 5485 T-2 || 30 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12964 - || 1071 T-3 || 17 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12965 - || 1080 T-3 || 17 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12966 - || 1102 T-3 || 17 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12967 - || 3105 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12968 - || 3261 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12969 - || 3482 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12970 - || 4012 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12971 - || 4054 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12972 Eumaios ||  || 19 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12973 Melanthios ||  || 19 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12974 Halitherses ||  || 19 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 12975 Efremov ||  || 28 tháng 9 năm 1973 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 12976 Kalinenkov ||  || 26 tháng 8 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 12977 - || 1978 NC || 10 tháng 7 năm 1978 || Palomar || E. F. Helin, E. M. Shoemaker
|-
| 12978 Ivashov ||  || 16 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 12979 Evgalvasilʹev ||  || 16 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 12980 - ||  || 6 tháng 11 năm 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 12981 - ||  || 7 tháng 11 năm 1978 || Palomar || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 12982 - ||  || 25 tháng 6 năm 1979 || Siding Spring || E. F. Helin, S. J. Bus
|-
| 12983 - ||  || 24 tháng 7 năm 1979 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 12984 Lowry ||  || 22 tháng 8 năm 1979 || La Silla || C.-I. Lagerkvist
|-
| 12985 - ||  || 31 tháng 10 năm 1980 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 12986 - ||  || 28 tháng 2 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12987 - ||  || 5 tháng 3 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne, G. DeSanctis
|-
| 12988 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12989 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12990 - ||  || 6 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12991 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12992 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12993 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12994 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12995 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12996 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12997 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12998 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 12999 Toruń ||  || 30 tháng 8 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 13000 - ||  || 25 tháng 8 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne
|-

Tham khảo


title: Nephrotoma javana

text:
Nephrotoma javana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Ghugus

text:
Ghugus là một thị trấn thống kê (census town) của quận Chandrapur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Ghugus có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 189 mét (620 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ghugus có dân số 29.921 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Ghugus có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Ghugus, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Carvin

text:
Carvin là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Thành phố kết nghĩa
  Klodzko, Poland
  Carvico, Ý

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Liên kết ngoài
 Website of the Mairie de Carvin
 Website of the Communauté d'agglomération d'Hénin-Carvin
 website of the CWGC graves in the communal cemetery
 Carvin on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Mitra straminea

text:
Mitra straminea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra


title: Splendrillia otagoensis

text:
Splendrillia otagoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Splendrillia


title: Mota del Marqués

text:
Mota del Marqués là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 425 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Tribolia philippina

text:
Tribolia philippina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Tribolia


title: Vexillum corallinum

text:
Vexillum corallinum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 1845


title: Sân bay quốc tế Kalamata

text:
Sân bay quốc tế Kalamata ()  là một sân bay ở thành phố Kalamata, Hy Lạp. Sân bay này chủ yếu phục vụ các chuyến bay thuê bào vào các tháng mùa Hè. Mỗi tuần một lần có một chuyến bay theo lịch trình từ/đi Thessaloniki, thành phố lớn thứ 2 Hy Lạp.

Sân bay này nằm giữa Kalamata vàd Messene trên tuyến GR-82 (Pylos - Kalamata - Sparta) và phía tây của tuyến đường ray trên đồng bằng Pamisos plain.

Lịch sử

1959 - Khai trương sân bay quốc tế Kalamata
1986 - Các chuyến bay thuê bao bắt đầu hoạt động ở đây
1991 - Xây dựng tòa nhà ga mới
1991 - Chuyển qua cho Hellenic Civil Aviation vận hành

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Olympic Airlines (Athens,Thessaloniki)
Sky Express (Heraklion)
Thomas Cook Airlines (London-Gatwick, Manchester) [theo mùa]
XL Airways (London-Gatwick, Manchester) [theo mùa]

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Greek Airports:  Sân bay quốc tế Kalamata
 Greek Airport Guide:  Kalamata Airport

Messenia
Sân bay Hy Lạp


title: Sancourt, Nord

text:
Sancourt là một xã ở tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 3,88 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 218 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 57 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Masoala madagascariensis

text:
Masoala madagascariensis là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Jum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Masoala
Thực vật được mô tả năm 1933
Thực vật Madagascar
Thực vật dễ tổn thương


title: Hoplitis bipartita

text:
Hoplitis bipartita là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1899


title: Valduggia

text:
Valduggia là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 45 km về phia bắc của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.305 người và diện tích là 28,7 km².

Đô thị Valduggia có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Rastiglione, Zuccaro, Orsanvenzo, Cereto, Colma di Valduggia, Arlezze, Castagnola, Sorzano, Crabia Inferiore, Cantone, Rasco, Soliva, Maretti, Orlonghetto, Lebbia, và Orcarale.

Valduggia giáp các đô thị: Boca, Borgosesia, Cellio, Gargallo, Grignasco, Madonna del Sasso, Maggiora, Pogno, và Soriso.

Nhân vật nổi tiếng
 Gaudenzio Ferrari (khoảng 1471–1546), họa sĩ.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Presles, Isère

text:
Presles là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 468-1370 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 89 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Boophis rhodoscelis

text:
Boophis rhodoscelis là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Andreone, F., Vences, M. & Vallan, D. 2004. Boophis rhodoscelis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Boophis
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Freeport, Illinois

text:
Freeport là một thành phố ở quận lỵ quận Stephenson, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Thành phố này thuộc quận. Thành phố có diện tích km2, dân số là 25.638 người (thời điểm năm 2010). Nguyên gọi là "'Winneshiek", khu tự quản lúc được hợp nhất lấy tên gọi khi nó được thành lập được đổi tên theo "Cảng tự do" trên sông Pecatonica.

Năm 1837, quận Stephenson được thành lập và năm 1838, Freeport đã trở thành quận lỵ. Được kết nối bằng xe ngựa chạy theo tuyến với Chicago, cộng đồng phát triển nhanh chóng. Năm 1840, một tòa nhà tòa án được xây dựng và trường học đầu tiên được thành lập. Trong vòng hai năm, Freeport có hai tờ báo và vào năm 1853, có thêm một tờ báo bằng tiếng Đức. Đến lúc đó, cộng đồng có dân số là 2.000 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Illinois
Freeport, Illinois


title: La Pyle

text:
La Pyle  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Pyle


title: Belval-Bois-des-Dames

text:
Belval-Bois-des-Dames  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Belvalboisdesdames


title: Castel di Ieri

text:
Castel di Ieri là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo Ý. Đô thị này có diện tích 18 km², dân số 405 người. Các làng trực thuộc:. Các đô thị giáp ranh gồm: Castelvecchio Subequo, Cocullo, Goriano Sicoli, Raiano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh L'Aquila


title: Erioptera rubia

text:
Erioptera rubia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Sillano

text:
Sillano là một đô thị ở tỉnh Lucca trong vùng Toscana, có cự ly khoảng 90 km về phía tây bắc của Florence và khoảng 45 km về phía tây bắc của Lucca. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 767 người và diện tích là 62,2 km².

Sillano giáp các đô thị: Collagna, Fivizzano, Giuncugnano, Ligonchio, Piazza al Serchio, San Romano in Garfagnana, Villa Collemandina, Villa Minozzo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lucca