title: Messier 66

text:
Messier 66 (hay NGC 3627) là thiên hà xoắn ốc trung gian (intermediate spiral galaxy) cách Trái Đất 36 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Sư Tử. Charles Messier phát hiện ra nó vào năm 1780.  M66 có đường kính khoảng 95.000 năm ánh sáng với những làn bụi nổi bật và các cụm sao sáng dọc theo những nhánh xoắn ốc.
M66 là một thành viên của nhóm 3 thiên hà nổi tiếng, Leo Triplet, một nhóm thiên hà nhỏ cũng gồm M65 và NGC 3628.

Lịch sử

Tương tác hấp dẫn từ quá khứ với thiên hà lân cận NGC 3628 tạo ra:

 Vùng trung tâm tập trung khối lượng cực lớn;
 Tỉ số khối lượng phân tử trên khối lượng nguyên tử lớn;
 Một đám vật chất của vùng H I hiện lên mạnh mẽ cho thấy chúng đang bị đẩy ra ngoài từ các nhánh xoắn ốc.
Ba kết quả này chỉ ra rõ ràng nhánh xoắn ốc nổi bật và bất thường cùng với cấu trúc làn bụi là đặc điểm điển hình trong Atlas các thiên hà dị thường.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SEDS: Spiral Galaxy M66
 Spiral Galaxy M66
Astronomy Picture of the Day - Unusual Spiral Galaxy M66 from Hubble - 2010 April 13

Messier 066
Messier 066
Messier 066
066
Messier 066
06346
34695
016


title: Mérignas

text:
Mérignas  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Software Defined Radio

text:
SDR: Software Defined Radio - Vô tuyến định nghĩa bằng phần mềm sử dụng một nền tảng phần cứng thống nhất để cung cấp các tiêu chuẩn thông tin, các lược đồ điều chế và tần số khác nhau thông qua các module phần mềm. Nó hỗ trợ việc triển khai các hệ thống thông tin vô tuyến đa băng tần và đa tiêu chuẩn.

Việc đưa thêm ứng dụng có công nghệ mới vào khai thác trên dải tần đã sử dụng mang lại hiệu quả băng tần. Tần số vô tuyến là một tài nguyên mà nhiều nhà cung cấp dịch vụ muốn sử dụng để kinh doanh. Do đó sử dụng dải tần một cách hiệu quả là một yêu cầu quan trọng. Như việc đưa vào triển khai hệ thống thông tin di động đặc biệt SMR (Specialised Mobile Radio) ở Mỹ trên hệ thống dữ liệu của châu Âu đã mang lại những hiệu quả tích cực to lớn. Ngoài ra SDR còn cho thấy các ứng dụng quan trọng khác của nó trong thông tin vệ tinh, thông tin dẫn đường, hàng hải và lĩnh vực an ninh công cộng, các hệ thống cơ sở dữ liệu... Ứng dụng SDR trong lĩnh vực hàng không có thể hoạt động theo nhiều tiêu chuẩn về giao diện vô tuyến, tạo điều kiện thuận lợi cho sử dụng, nâng cấp khi cần thay đổi, cung cấp nhiều dịch vụ công tác. Ưu điểm khác đó là thiết bị vô tuyến cấu hình mềm là một kiểu kiến trúc mở cho phép nhiều nhà cung cấp, sản xuất cùng tham gia, giảm bớt thời gian phát triển sản phẩm.

Định nghĩa
Một cách cụ thể, SDR định nghĩa là một tập hợp các kỹ thuật phần cứng và phần mềm trong đó một vài hoặc toàn bộ các chức năng hoạt động của vô tuyến (còn được gọi là xử lý lớp vật lý) được thực hiện thông qua phần mềm hoặc phần sụn (firmware) có thể thay đổi hoạt động dựa trên các kỹ thuật xử lý lập trình được.

Ứng dụng chủ yếu
Các thiết bị này gồm có các ma trận cổng logic bán dẫn trường cho phép lập trình được FPGA (Field Programmable Gate Arrays), các bộ xử lý tín hiệu số DSP (Digital Signal Processor), các bộ xử lý chức năng chung GPP (General Purpose Processor), hệ thống trên chip lập trình được SoC (System on Chip) hoặc các bộ xử lý có thể lập trình theo ứng dụng cụ thể khác. Việc thiết kế các hệ thống SDR đã mở ra một khía cạnh mới trong lĩnh vực thông tin liên lạc. Nó trực tiếp hoặc gián tiếp góp mặt trong rất nhiều ứng dụng thiết thực của lĩnh vực thông tin, bao gồm các ứng dụng chủ yếu sau:

Thông tin trong quân sự: các ưu điểm của SDR đó là tính an toàn của thông tin, mã hoá bảo mật, sử dụng linh hoạt, tích hợp nhiều chức năng và chế độ công tác, khả năng kết nối với máy tính và các mạng thông tin liên lạc khác theo các tiêu chuẩn quốc tế. SDR còn cho phép tổ chức mạng thông tin lớn cho cả hệ thống, trong đó bao gồm nhiều loại thiết bị cho các quân binh chủng với sự đa dạng các tiêu chuẩn và dạng loại chế độ thông tin khác nhau.
Một ưu thế của công nghệ SDR trong thông tin quân sự đó là khi các chức năng của thiết bị được thực hiện bằng các thuật toán tương ứng và được lập trình, nạp vào trong thiết bị. Kích thước của thiết bị khi đó nhỏ đi rất nhiều, với các thiết bị cầm tay cũng có đầy đủ chức năng cơ bản. Đơn giản, gọn nhẹ cho người lính nhưng vẫn đảm bảo chức năng liên lạc không chỉ với đồng đội, các đơn vị chiến thuật khác mà còn có khả năng liên lạc với các đơn vị, quân binh chủng khác do có thể hoạt động với băng tần rất rộng, bao gồm nhiều dạng sóng khác nhau

Thông tin vô tuyến dân sự: cụ thể xét cho các hệ thống thông tin di động mặt đất. Do sự cạnh tranh của các nhà sản xuất thiết bị, các nhà cung cấp dịch vụ di động. Bất cứ một hệ thống hay một dịch vụ nào để được chấp nhận phải thể hiện được ưu điểm trong tính năng của nó phù hợp với một mức giá cả hợp lý. Khi muốn thay thế các hệ thống cũ hoặc muốn nâng cấp thêm các dịch vụ, áp dụng các tiêu chuẩn mới mà thay đổi toàn bộ phần cứng thì sẽ rất tốn kém và lãng phí. Khi đó sẽ mang lại hiệu quả thương mại cao hơn cho các nhà sản xuất và cung cấp dịch vụ và cũng mang lại lợi ích kinh tế cho người sử dụng do hệ thống đó có thời gian sử dụng lâu hơn với một số lượng dịch vụ khai thác tăng lên, với sự yêu cầu cao hơn của người sử dụng. Đồng thời, SDR còn cho phép đưa vào sử dụng các đường truyền riêng, các kênh truyền thuê riêng an toàn cho các công ty. Việc tích hợp nhiều dịch vụ trên một thiết bị đem lại lợi ích không chỉ cho các nhà sản xuất, kinh doanh mà còn đem lại sự tiện lợi lớn cho người sử dụng. Bằng việc chế tạo ra các thiết bị truyền thông đa phương tiện làm cho người dùng chỉ cần mang một thiết bị mà vẫn có thể dùng nhiều chức năng khác nhau: điện thoại, máy tính bỏ túi cho các ứng dụng số liệu, các yêu cầu tốc độ khác nhau: thư điện tử, trình duyệt web, thư thoại…

Tham khảo


title: Agonita nigricornis

text:
Agonita nigricornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Surat Thani (thành phố)

text:
Surat Thani (, ) là một Thành phố (เทศบาลนคร Thesaban nakhon) ở Amphoe Mueang Surat Thani, tỉnh Surat Thani, miền Nam Thái Lan. Đây là thủ phủ của tỉnh này.

Thành phố có dân số 132.040 (năm 2019) và diện tích  68.97 km². Thành phố nằm gần cửa sông Tapi bên Vịnh Thái Lan. Thành phố không có điểm thu hút khách du lịch nên du khách chỉ đến thăm đảo Ko Samui gần đấy.

Tỉnh này là trung tâm thương mại của khu vực với hải cảng phục vụ cho các sản phẩm của tỉnh như cao su và dừa. Tỉnh này có sân bay Surat Thani.

Lịch sử

Khu vực này được vua  Vajiravudh (Rama VI) đặt tên năm 1915 có nghĩa là "Thành phố của những người tốt" do dân địa phương đã có lòng mộ đạo cao đối với đạo Phật. Tên trước đó của vùng này là trước đó là Bandon có nghĩa là "làng trên vùng đất cao hơn". Năm 1932, Sura Thani trở thành một huyện vệ sinh  (sukhaphiban). Ngày 7 tháng 12 nó trở thành một thị xã (thesaban mueang), với diện tích nội ô  2,67 km² và được mở rộng ra  6,95 km² ngày 14 tháng 10 năm 1958, và ngày 22 tháng 12 năm 1994 nó được mở rộng thành 68,97 km². Ngày 4 tháng 5 năm 2007, thị xã này được nâng thành thành phố (thesaban nakhon).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website thành phố Surat Thani City  (tiếng Thái)

Thị xã Thái Lan
Surat Thani
Thành phố của Thái Lan


title: Diacantha mimula

text:
Diacantha mimula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Gibberula olivai

text:
Gibberula olivai là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Heggadadevankote

text:
Heggadadevanakote là một thị xã panchayat của quận Mysore thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Heggadadevanakote có dân số 12.043 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Heggadadevanakote có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Heggadadevanakote, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc bang Karnataka


title: Phương diện quân Miến Điện

text:
Phương diện quân Miến Điện (緬甸方面軍, Biruma hōmen gun), là một phương diện quân thuộc quân đội Đế quốc Nhật Bản, tham gia thế chiến thứ 2.

Lịch sử
Phương diện quân Miến Điện được thành lập ngày 27 tháng 3 năm 1943, nằm trong biên chế Nam Phương quân, đây là lực lượng đồn trú, bảo vệ nhà nước độc lập Miến Điện chống lại sự tái chiếm và tái thực dân hóa từ các đơn vị Vương quốc Anh từ nước láng giềng Ấn Độ tràn qua.

Phương diện quân Miến Điện đến kiểm soát chặt chẽ chính trị, xã hội, văn hóa từ thành thị đến nông thôn và khai thác các nguồn tài nguyên của Miến Điện triệt để. Với sự lãnh đạo yếu kém không có năng lực, các chiến thuật sai lầm và cung cấp không đầy đủ nhu yếu phẩm và quân tiếp viện, phương diện quân Miến Điện thất bại trong việc ngăn chặn sự tấn công, xâm nhập từ các đơn vị Anh Quốc và Trung Hoa Dân Quốc từ Vân Nam.

Năm 1944, trung tướng Mutaguchi Renya, chỉ huy tập đoàn quân 15 được chuyển tới phương diện quân Miến Điện, và ông đã ép buộc mở một cuộc tấn công. Kết quả trận Kohima và trận Imphal là một trong những trận đánh thảm họa tồi tệ nhất của quân đội đế quốc Nhật Bản. Những trận đánh tiếp theo tại Mặt trận Miến Điện, quân đội Nhật Bản tiếp tục thua lớn.

Những đơn vị còn lại của phương diện quân Miến Điện đầu hàng quân Đồng Minh tại Mawlamyine vào ngày 15 tháng 8 năm 1945.

Danh sách Chỉ huy

Tư lệnh

Tham mưu trưởng

Biên chế
Tập đoàn quân 15

Tập đoàn quân 28

Tập đoàn quân 33

Sư đoàn Can Đảm

Sư đoàn Bộ binh 49

Sư đoàn Bộ binh 52

Lữ đoàn Độc lập Hỗn hợp 24

Lữ đoàn Độc lập Hỗn hợp 72

Lữ đoàn Độc lập Hỗn hợp 105

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

Miến Điện
Đơn vị quân sự thành lập năm 1943
Đơn vị quân sự giải thể năm 1945


title: Nghi lễ các dân tộc Việt Nam

text:
Nghi lễ các dân tộc thiểu số Việt Nam

Tham khảo

Nghi lễ Việt Nam


title: Lipotriches zeae

text:
Lipotriches zeae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1985


title: Ligmargus depressus

text:
Ligmargus depressus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gebler miêu tả khoa học năm 1847.

Chú thích

Tham khảo

Ligmargus


title: Callosobruchus dolichosi

text:
Callosobruchus dolichosi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Callosobruchus


title: Asthenophleps

text:
Asthenophleps là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae
Ennominae


title: Froges

text:
Froges là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 234 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Choreutis ophiosema

text:
Choreutis ophiosema là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, Trung Quốc, Đài Loan, Amoy, Moluccas, miền đông Úc (Bắc Úc và Queensland) và Nhật Bản.

Sải cánh dài khoảng 10 mm. Con trưởng thành có cánh trước và cánh sau có màu cam và nâu.
Ấu trùng ăn loài Bambusa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Insects
Images at Ozanimals

Choreutis


title: Phyllonorycter helianthemella

text:
Phyllonorycter helianthemella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy từ Đức đến bán đảo Iberia, Ý và Hy Lạp và cũng được tìm thấy trên quần đảo Canary.

Ấu trùng ăn Cistus windpeliensis, Cistus salvifolius và Helianthemum canariense. Chúng sống trong và ăn lá của cây chủ. Mỏ bắt đầu như một hành lang bề mặt dưới biểu bì bám sát một mạch dày. Nó tiếp tục thành phát triển thành một mỏ tentifom với các nếp gấp mạnh, có thể chiếm gần như toàn bộ chiếc lá. Phế liệu được lắng đọng trong một sự tích tụ lỏng lẻo. Sự chuyển hóa thành nhộng xảy ra bên ngoài mỏ, trong kén ở nếp lá.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Montfaucon, Lot

text:
Montfaucon, Lot là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Danh sách thành phố Cộng hòa Trung Phi

text:
Sau đây là danh sách các thành phố và thị trấn ở Cộng hòa Trung Phi:

Alindao
Bambari
Bangassou
Bangui
Baoro
Batangafo
Berbérati
Bimbo
Birao
Boali
Boda
Bossangoa
Bossembélé
Bouar
Bouca
Bozoum
Bria
Carnot
Damara
Gambo
Gamboula
Ippy
Kabo
Kaga-Bandoro
Kembé
Kouango
Mbaïki
Mobaye
Mongoumba
N'Délé
Nola
Obo
Ouadda
Ouango
Paoua
Rafaï
Sibut
Zinga

10 thành phố lớn nhất
Bangui - 687.100
Berbérati - 66.900
Carnot - 58.200
Bouar - 57.700
Bambari - 52.300
Kaga-Bandoro - 50.600
Bossangoa - 42.700
Bria - 41.900
Bimbo - 41.500
Nola - 41.200

Tham khảo

Trung Phi
Trung Phi
Thành phố


title: Pancalieri

text:
Pancalieri là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 30 km về phía tây nam của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.969 người và diện tích là 16,0 km².

Pancalieri giáp các đô thị: Osasio, Virle Piemonte, Vigone, Lombriasco, Casalgrasso, Villafranca Piemonte, Faule, Faule, và Polonghera.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Đồng Thịnh, Định Hóa

text:
Đồng Thịnh là một xã thuộc huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đồng Thịnh nằm ở trung tâm huyện Định Hóa, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Bảo Cường và xã Trung Hội
Phía tây giáp xã Định Biên
Phía nam giáp xã Bình Yên và xã Trung Lương
Phía bắc giáp xã Bảo Linh và xã Phúc Chu.

Xã Đồng Thịnh có diện tích 13,92 km², dân số năm 1999 là 4.091 người, mật độ dân số đạt 294 người/km².

Đây là nơi hợp lưu của hai khe suối, một chảy từ xã Bảo Linh qua xã Định Biên tới và một từ xã Thanh Định tới, dòng suối sau đó chảy về thị trấn Chợ Chu và đổ vào sông Chợ Chu.

Lịch sử
Sau năm 1975, Đồng Thịnh là một xã thuộc huyện Định Hóa.

Đến năm 2019, xã Đồng Thịnh được chia thành 22 xóm: An Thịnh 1, An Thịnh 2, Đồng Bo, Nà Lẹng, Du Nghệ 1, Du Nghệ 2, Đồng Làn, Đồng Mòn, Đồng Phương, Nà Chà, Nà Táp, Khuân Ca, Làng Bầng, Co Quân, Đèo Tọt 1, Đèo Tọt 2, Đồng Đình, Búc 1, Búc 2, Làng Bèn, Bồ Kết, Thâm Bây.

Ngày 11 tháng 12 năm 2019, sáp nhập hai xóm An Thịnh 1 và An Thịnh 2 thành xóm An Thịnh, sáp nhập xóm Nà Lẹng vào xóm Đồng Bo, sáp nhập hai xóm Du Nghệ 1 và Du Nghệ 2 thành xóm Ru Nghệ, sáp nhập hai xóm Đồng Mòn và Đồng Phương vào xóm Đồng Làn, sáp nhập xóm Nà Trà vào xóm Nà Táp, sáp nhập xóm Co Quân vào xóm Làng Bầng, sáp nhập hai xóm Đèo Tọt 1 và Đèo Tọt 2 thành xóm Đèo Tọt, sáp nhập ba xóm Đồng Đình, Búc 1, Búc 2 thành xóm Làng Búc, sáp nhập hai xóm Bồ Kết và Thâm Bây vào xóm Làng Bèn.

Hành chính
Xã Đồng Thịnh được chia thành 10 xóm: An Thịnh, Đèo Tọt, Đồng Bo, Đồng Làn, Khuân Ca, Làng Bầng, Làng Bèn, Làng Búc, Nà Táp, Ru Nghệ.

Kinh tế
Đồng Thịnh là một trong những xã sản xuất giống lúa đặc sản Bao thai Định Hóa. Đây cũng là một trong 19 xã ATK của tỉnh Thái Nguyên với những cơ chế ưu đãi trong đầu tư kinh tế - xã hội.

Chú thích

Xem thêm


title: Linh lăng gai

text:
Linh lăng gai (danh pháp hai phần: Medicago murex) là một loài thực vật trong chi Medicago. Nó được tìm thấy ở khắp khu vực bồn địa Địa Trung Hải. Nó tạo ra quan hệ cộng sinh với vi khuẩn Sinorhizobium medicae, loài có khả năng cố định đạm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 International Legume Database & Information Services

M


title: Phó Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân

text:
Phó Tổng tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ (Vice Chairman of the Joint Chiefs of Staff) theo luật là sĩ quan cao cấp thứ 2 trong Quân đội Hoa Kỳ , chỉ đứng dưới cấp Tổng tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ. Phó Tổng tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ đứng trên cấp tất cả các sĩ quan lãnh đạo của các quân chủng trong Quân đội Hoa Kỳ nhưng không có thực quyền tư lệnh đối với họ và các quân chủng của họ. Chức vụ này được lập ra theo Đạo luật Goldwater-Nichols năm 1986 để giảm bớt trách nhiệm cho Tổng tham mưu trưởng Liên quân. Khi Tổng tham mưu trưởng Liên quân vắng mặt thì Phó Tổng tham mưu trưởng chủ trì các cuộc họp của Bộ tổng tham mưu Liên quân Hoa Kỳ và những nhiệm vụ khác được nói trong Mục 153, Điều 10, Bộ luật Hoa Kỳ cũng như có thể thực thi những nhiệm vụ khác mà Tổng thống Hoa Kỳ, Tổng tham mưu trưởng Liên quân, hay Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ giao phó.

Tuy đây là chức vụ rất quan trọng nhưng, giống như chức vụ Tổng tham mưu trưởng Liên quân, chức vụ này không có thực quyền tư lệnh nào đối với các lực lượng tác chiến. Thứ tự chỉ huy đi từ Tổng thống Hoa Kỳ đến Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ rồi trực tiếp đến các tư lệnh các bộ tư lệnh tác chiến thống nhất. Phó Tổng tham mưu trưởng Liên quân Hoa Kỳ được Tổng thống Hoa Kỳ đề cử và phải được Thượng viện Hoa Kỳ xác nhận với tỉ lệ đa số phiếu thuận mới được bổ nhiệm. Theo luật, Phó Tổng tham mưu trưởng Liên quân được bổ nhiệm với cấp bậc đại tướng hay đô đốc 4-sao .

Nền cờ của Phó Tổng tham mưu trưởng Liên quân là màu trắng có một dãy xanh biển nằm theo đường chéo từ phần trên phía cán cờ chạy dài xuống phần bay phía dưới cờ. Trung tâm cờ là một đại bàng Mỹ, hai cánh dang rộng. Móng vuốt của đại bàng kẹp ba mũi tên chéo nhau. Một tấm khiên có phần chính màu xanh biển và 13 sọc trắng đỏ nằm trên ức đại bàng. Nằm theo đường chéo từ phần bay phía trên chạy xuống phần cán phía dưới là bốn ngôi sao 5-cánh, màu xanh biển trên nền trắng, hai ngôi phía trên đại bàng và hai phía dưới.

Danh sách theo thời gian

 * - Sau đó phục vụ trong vai trò Tổng tham mưu trưởng Liên quân
 ** - Phục vụ trong vai trò Quyền Tổng tham mưu trưởng Liên quân

Số Phó tổng tham mưu trưởng theo từng quân chủng
 Không quân - 3
 Lục quân - không có
 Thủy quân lục chiến - 2
 Hải quân - 4

Ghi chú

Liên kết ngoài
Official site

Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ


title: Megachile heliophila

text:
Megachile heliophila là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1913.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1913


title: Triệu Phi Yến

text:
Triệu Phi Yến (Phồn thể: 趙飛燕; giản thể: 赵飞燕; ? - 1 TCN), còn gọi Hiếu Thành Triệu Hoàng hậu (孝成趙皇后), là Hoàng hậu thứ hai của Hán Thành Đế Lưu Ngao - vị Hoàng đế thứ 12 của triều đại nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Triệu Phi Yến được xem là đệ nhất mỹ nhân thời Hán bên cạnh người đẹp Vương Chiêu Quân, một trong Tứ đại mỹ nhân Trung Hoa. Bà nổi tiếng với dung mạo tuyệt thế, thân thể nhẹ nhàng tựa như chim yến, nên gọi Phi Yến (có nghĩa là chim yến đang bay). Sử sách ghi về bà rất ít, song dã sử thì nhiều, vì vậy bà trở thành một trong những mỹ nhân phổ biến trong dân gian thần thoại từ rất sớm, như 《Tây Kinh tạp ký - 西京杂记》 hay 《Phi Yến ngoại truyện - 飞燕外传》.

Trong văn học dân gian Trung Hoa, Triệu Phi Yến thường được so sánh một cách đối lập với Dương Ngọc Hoàn của thời Đường với câu ví nổi tiếng [Hoàn phì Yến sấu; 環肥燕瘦], ý nói đến Dương Ngọc Hoàn xinh đẹp đẫy đà, trong khi Triệu Phi Yến thì thân hình thanh mảnh, uyển chuyển bay lượn tựa tiên nữ trên trời.

Thân thế
Hiếu Thành Triệu hoàng hậu xuất thân hàn vi, cha mẹ ruột vốn là những nô lệ của phủ dịch Triệu Lâm (趙臨), có chỗ lại nói chính Triệu Lâm là cha ruột. Vì quá nghèo, sau khi sinh ra bà thì định bỏ rơi, sau 3 ngày bà vẫn sống nên lại đem về. Sử sách không lại ghi tên thật của Triệu Phi Yến cùng em gái, tiểu thuyết Phi Yến ngoại truyện ghi bổn danh của bà là [Nghi Chủ; 宜主], em gái là Triệu Hợp Đức. Khi lớn lên, Triệu Nghi Chủ được tuyển làm ca nữ trong phủ của Dương A công chúa (陽阿公主). Lúc vào tập múa hát, do thân hình uyển chuyển, nhẹ như chim yến, nên từ đó được gọi là [Phi Yến; 飛燕].

Còn trong Phi Yến ngoại truyện, câu chuyện về hai chị em bà là cả một truyền kỳ. Vợ của Giang Đô trung úy Triệu Mạn (赵曼), là Cô Tô quận chúa (姑苏郡主), cháu gái của Giang Đô vương, tư thông với gia nhân là Phùng Vạn Kim (冯万金), sinh ra 2 cô con gái, chính là chị em Triệu thị, sau đó Cô Tô quận chúa đem hai đứa bé này vứt bỏ, ba ngày sau Cô Tô quận chúa phát hiện cả hai đều còn sống, tâm không đành lòng, lại đem các con ôm trở về, giao cho Phùng Vạn Kim nuôi nấng. Sau đó Vạn Kim qua đời, Phùng gia suy bại mà từ Cô Tô lưu lạc đến Trường An, được gọi là Triệu Chủ Tử. Sau đó, nàng lấy tài nghệ thêu thùa mà lấy lòng Triệu Lâm, quan dịch nô hầu trong phủ Dương A công chúa, vì vậy được Triệu Lâm nhận làm con nuôi.

Tiểu thuyết thời nhà Tống là Triệu Phi Yến biệt truyện (赵飞燕别传) ghi lại hai chị em từng phải làm giày rơm kiếm sống.

Nhập cung Hán

Đắc sủng hậu cung
Hán Thành Đế vốn thích hưởng lạc, từng sủng ái Hứa Hoàng Hậu và Ban Tiệp dư đều có tiếng chuyên sủng và hiền huệ. Thế nhưng sau nhiều năm mà cả Hứa hậu cùng Ban thị vẫn không sinh được hoàng tử, Hán Thành Đế dần thấy chán ngán hậu cung nên đến phủ của Dương A công chúa (阳阿公主) uống rượu xem hát.

Trong khúc múa mà Dương A công chúa phủ trình diễn, Triệu Phi Yến xuất hiện. Hán Thành Đế trông thấy Triệu Phi Yến người nhỏ nhắn, eo lưng xinh, da dẻ mịn màng, dáng đi uyển chuyển như người cầm hoa rung rinh, không ai bắt chước được, gương mặt mơn mởn như gió xuân, thân nhẹ như chim yến bèn say mê. Bốn mắt nhìn nhau, Hán Thành Đế rung động, yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên. Ông cảm thấy người con gái này cực kỳ giống Ban tiệp dư hồi trẻ nhưng hoạt bát năng động hơn Ban Tiệp dư nhiều. Đặc biệt là đôi mắt biết nói kia, thực sự vô cùng cuốn hút người nhìn. Sau đó, Thành Đế đem Phi Yến về hậu cung, ngày đêm sủng hạnh. Nghe nói em gái Phi Yến là Triệu Hợp Đức nói cười duyên dáng, thân thể khêu gợi, Hán Thành Đế cũng cho triệu vào. Hai chị em xinh đẹp át cả năm cung sáu viện, yến yến oanh oanh, thay phiên nhau thị tẩm làm Hán Thành Đế mê muội thất điên bát đảo, quên luôn rằng trong hậu cung vẫn còn những phi tần khác, phong cả hai là Tiệp dư.

Năm Hồng Gia thứ 3 (18 TCN), chị gái Hứa hoàng hậu là Bình An Cương hầu phu nhân Hứa Yết gièm pha cung nhân trong hậu cung, lời nói trù yếm, lại liên hệ đến Đại tướng quân Vương Phượng là thân thích của Thái hậu Vương Chính Quân. Triệu Tiệp dư cùng em gái nhân đó tâu lên Vương Thái hậu, thế là Thái hậu cho người điều tra, Hứa Yết bị xử tử. Hoàng hậu Hứa thị vì bị chị gái liên lụy nên bị phế truất. Ban Tiệp dư cũng bị liên lụy vụ án này, nhưng may mắn thoát khỏi, xin nương nhờ Trường Tín cung của Hoàng thái hậu. Từ đó, chị em họ Triệu chuyên sủng hậu cung.

Đăng cực Hậu vị
Sau khi Hứa hoàng hậu bị phế, Hán Thành Đế muốn lập Tiệp dư Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, nhưng bị Vương Thái hậu phản đối vì chê bai Triệu thị xuất thân là ca nữ thấp hèn. Cháu trai gọi Thái hậu bằng dì là Thuần Vu Trường (淳于長) nhân cơ hội muốn lấy công với Hán Thành Đế, bèn hiến kế giúp Triệu Tiệp dư đủ tư cách làm Hoàng hậu bằng việc truy phong gia đình.

Năm Vĩnh Trị nguyên niên (16 TCN), tháng 4, Hán Thành Đế ra lệnh truy phong cha của Triệu Phi Yến là Triệu Lâm làm Thành Dương hầu (成暘侯), từ đó không còn ai phàn nàn về xuất thân của Triệu Phi Yến. Tháng 6 năm đó, Hán Thành Đế ra chỉ lập Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, em gái là Triệu thị làm Chiêu nghi. Tuy trở thành Hoàng hậu, song không lâu sau Triệu Hoàng hậu bị thất sủng, Hán Thành Đế say mê em gái của Hoàng hậu là Triệu Chiêu nghi. Nơi ở của Triệu Chiêu nghi là Chiêu Dương cung (昭暘宮), cực kì xa hoa, trong đình lấy sắc màu đỏ son, sơn mới hoàn toàn, ngưỡng cửa thì lấy đồng thau trang sức, lại cũng tô hoàng kim lên, cầu thang lên điện thì lấy bạch ngọc mà làm, đồng thời khảm nhập Lam Điền tường ngọc, minh châu, thúy vũ, sự xa xỉ này là bậc nhất khi đó trong các cung. Tuy được sủng ái như vậy, song Triệu Chiêu nghi không hề mang thai, cả Triệu Hoàng hậu cũng vậy.

Năm Tuy Hòa nguyên niên (8 TCN), do không có con trai, Hán Thành Đế bèn triệu em trai là Trung Sơn vương Lưu Hưng và cháu trai là Định Đào vương Lưu Hân về Trường An, hòng chọn người kế vị. Bà nội của Lưu Hân là Phó Thái hậu, phi tần của Hán Nguyên Đế, đã diện kiến Triệu Hoàng hậu cùng Triệu Chiêu nghi với những hòm vàng bạc châu báu, mong Hoàng hậu nói giúp với Hán Thành Đế lập cháu mình đăng ngôi. Quả nhiên sau đó Thành Đế lập Lưu Hân làm Hoàng thái tử.

Năm Tuy Hòa thứ 2 (7 TCN), Hán Thành Đế đột ngột băng hà. Thái tử Lưu Hân kế vị, tức Hán Ai Đế. Theo lệ, Hoàng thái hậu Vương Chính Quân trở thành Thái hoàng thái hậu, còn Triệu Hoàng hậu được tôn làm Hoàng thái hậu. Khi đó, Thái hoàng thái hậu Vương Chính Quân hạch tội Triệu Chiêu nghi hạ độc Hoàng đế, khiến Triệu Chiêu nghi sợ hãi mà tự sát. Dù vậy, Hán Ai Đế vẫn để Triệu Phi Yến ở vị trí Thái hậu do bà có công giúp Lưu Hân được phong Thái tử. Em trai Thái hậu là Triệu Khâm (赵钦) được phong Tân Thành hầu (新成侯), một người cháu được kế thừa tước Thành Dương hầu. Triệu thị gia tộc "Nhất môn lưỡng Hầu", địa vị trở nên hiển hách.

Vài tháng sau, Tư lệ Giải Quang (解光) dâng tấu lên, truy tội Triệu Chiêu nghi xúi giục Hoàng đế sát hại hoàng tử do Hứa mỹ nhân sinh ra. Trung cung sử Tào Cung tố giác: "Triệu Chiêu nghi khuynh loạn thánh triều, thân diệt thừa tự, người nhà đương phục thiên tru", do vậy yêu cầu điều tra cả nhà họ Triệu. Do cớ sự đó, Hán Ai Đế thu hồi tất cả phong tước của em trai cháu trai của Triệu Thái hậu, buộc họ đến quận Liêu Tây. Không lâu sau, Nghị lang Cảnh Dục (耿育) thay Triệu Thái hậu cầu tình, nể tình công ơn khi xưa của Triệu Thái hậu, do vậy Hán Ai Đế miễn truy cứu Thái hậu, điều này khiến Thái hoàng thái hậu cùng gia tộc Vương thị bất mãn.

Bị phế truất và bức tử
Năm Nguyên Thọ thứ 2 (1 TCN), Hán Ai Đế băng hà, con trai của Trung Sơn vương Lưu Hưng là Lưu Kỳ Tử kế vị, tức Hán Bình Đế. Vào lúc này, Phó thái hậu cũng đã qua đời, Hán Ai Đế là người có quyền bảo hộ nhất cũng mất, nhân cơ hội đó tập đoàn ngoại thích Vương thị của Vương Chính Quân như "đông sơn tái khởi", liên tiếp lên kế hoạch trù dập toàn bộ những phe phái của Hán Ai Đế, hoặc những người được Ai Đế sủng ái.

Mất đi Ai Đế cùng nhà họ Phó, Triệu Thái hậu mất đi chỗ đứng. Ngay lập tức, bà bị Tân Đô hầu Vương Mãng kết tội đồng phạm với em gái Triệu Chiêu nghi, ám toán hoàng tự, ra chỉ: "Khi trước, Hoàng thái hậu cùng Chiêu nghi đều hầu màn trướng, tỷ muội chuyên sủng, chấp tặc loạn mưu, tàn diệt Thừa tự, làm nguy nan Tông miếu. Bội thiên phạm tổ, không thể lấy danh nghĩa Thiên hạ mẫu nghi mà tôn thờ. Biếm Hoàng thái hậu làm Hiếu Thành Hoàng Hậu, đến trú Bắc cung". Triệu Phi Yến từ khi nhập cung có được sự sủng ái của Hán Thành Đế, lừng lẫy một thời, sủng khuynh thiên hạ hơn 10 năm, đến đây lại bị nhà họ Vương biếm thành [Hiếu Thành Hoàng hậu; 孝成皇后] và giam cầm ở Bắc Cung.

Một tháng sau, Vương Mãng lại tiếp tục trách cứ Triệu Phi Yến, ra lệnh phế Triệu Phi Yến cùng Phó hoàng hậu của Hán Ai Đế đều làm [Thứ nhân; 庶人], cả hai người đều bị ép đến lăng tẩm của chồng. Cũng trong ngày hôm đó, Triệu Phi Yến và Phó thị đều bị bức tự vẫn. Bà vào cung 16 năm, chung niên tầm 44 tuổi.

Các truyền thuyết

Vũ đạo tuyệt thế

Về Triệu Phi Yến vũ đạo, có dày đặc truyền kỳ sắc thái. Trong 《Tây kinh tạp ký》 ghi lại:"Triệu hậu thân thể nhẹ nhàng, vòng eo thon thả, hạnh tiến bước lui đều uyển chuyển". Hay 《Triệu Phi Yến biệt truyện》 nói:"Triệu hậu eo cốt tinh tế, giỏi việc đi nhẹ nhàng (Củ bộ)". Cái gọi là Củ bộ (踽步), là Triệu Phi Yến sáng tạo độc đáo, tay như cầm hoa rung động, thân hình tựa gió mà nhẹ nhàng, có thể thấy được bản lĩnh vũ đạo cực kỳ thâm hậu. Cho tới nay, dân gian Trung Quốc hãy còn lưu truyền câu [Hoàn phì Yến sấu; 環肥燕瘦]; ý chỉ Dương Quý Phi béo, Triệu Phi Yến gầy; để chỉ sự đối nghịch về hình thể của nhị đại mỹ nhân. Chiếu theo nghĩa ấy, Triệu Phi Yến vốn nổi tiếng thiên hạ bởi sắc đẹp và vóc dáng mong manh, nhẹ nhàng tựa chim yến. Vẻ đẹp hao gầy khiến nàng có thể uyển chuyển như bay như lượn trong từng điệu múa, nên được gọi là Phi Yến.

Nàng còn có thể khống chế hô hấp, truyền thuyết kể rằng nàng có thể đứng trên lòng bàn tay người mà phất phới ống tay áo múa ca, giống hệt chim yến. Triệu Phi Yến cũng rất giỏi cổ cầm, sách Tây kinh tạp ký ghi lại bà có một cái gọi là Phượng hoàng bảo cầm (凤凰宝琴), khi Thị lang Khánh An diễn một khúc 《Song phượng ly loan khúc - 双凤离鸾曲》, nàng cực kỳ xúc động, dùng chính mình bảo cầm tấu một khúc 《Quy thông tống viễn thao - 归风送远操》, phiêu dật tiêu dao.

Theo những ghi chép của tiểu thuyết Phi Yến liệt truyện, để có làn da trắng nõn mềm mượt và tỏa ngát hương thơm, Triệu Phi Yến thường nhét vào rốn một dạng thuốc viên có tên gọi "Hương cơ hoàn" (香肌丸), hay "Tức cơ hoàn" (息肌丸), được pha chế theo công thức thần bí. Loại xuân dược này có thành phần chính là xạ hương, sâm Cao Ly, lộc nhung, nhục quế, phụ tử. Khi nhét vào rốn, quả nhiên thuốc phát huy công dụng mạnh mẽ, khiến Triệu Phi Yến luôn quyến rũ nhờ nước da nõn mượt và hừng hực sắc xuân.

Nhưng thần dược "Hương cơ hoàn" là con dao hai lưỡi. Chất độc trong thuốc, đặc biệt là xạ hương, có tác dụng giúp cho làn da trở nên sáng bóng, mịn màng nhưng lại vô cùng độc hại với phụ nữ đang mang thai, tích lâu ngày trong người sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng sinh sản của phụ nữ. Hoàng cung dược tề sư Thượng Quan Vũ (上官嫵) từng kiến nghị nên nấu một loại cây tên Dương trịch trục để làm mất đi công hiệu của Hương cơ hoàn, nhưng cả hai đều không làm.

Lưu tiên quần
Theo Phi Yến ngoại truyện, Triệu Phi Yến thân thể cực kỳ uyển chuyển nhẹ nhàng, mỗi khi nàng eo thon khoản bãi, đón gió bay múa, thật giống như muốn thuận gió mà đi. Một ngày, nàng mặc một chiếc váy tím Vân Anh đi vào hồ Thái Dịch, lại ngân nga ca cổ nhạc nhẹ nhàng khởi vũ, đột nhiên cuồng phong gào thét, Phi yến như cánh diều bay lên. Vì thế Thành Đế gọi nhạc sư ngay lập tức đến kéo Phi Yến trở về, không cho nàng bị gió thổi đi. Khi vào phong đình, phát hiện váy của nàng bị trảo đến líu nhíu, từ đây các cung nữ thịnh hành mặc các loại váy gấp ra nếp vải, mỹ danh gọi là Lưu tiên quần (留仙裙).

Về sau, Hán Thành Đế phòng ngừa Triệu Phi Yến bị gió thổi đi, còn xây cất một tòa thất bảo tránh gió để nàng khiêu vũ thỏa thích, liền trở thành một giai thoại truyền đời.

Họa thủy
Trong lịch sử, nàng cùng em gái là Triệu Chiêu nghi nổi tiếng được các sử gia ví là [Hồng nhan họa thủy; 红颜祸水]. Câu này xuất phát từ Tư trị thông giám, khi hai chị em vào cung, có học sĩ nhìn thấy mà than:"Thử họa thủy dã, diệt hỏa tất hĩ". Căn cứ thuyết "Ngũ đức chung thủy", Hán là "Hỏa đức", mà nước có thể dập tắt lửa. Do vậy, về sau hồng nhan giai nhân có thể gây rối triều đại đều được gọi là Hồng nhan họa thủy.

Sau khi được phong Hậu, Hán Thành Đế say mê Triệu Chiêu nghi và có phần lạnh nhạt với Triệu Phi Yến, nhưng cả hai đều không thể có thai, điều này đã khiến dân gian đương thời có nhiều dị nghị cùng suy đoán. Theo tiểu thuyết Triệu Phi Yến biệt truyện thời nhà Tống, hai chị em Triệu Phi Yến không thể có con, bèn nghĩ cách quan hệ với các nam nhân bên ngoài để có con nối dõi. Triệu Chiêu nghi ra sức bao che cho Triệu Hoàng hậu nên Thành Đế hoàn toàn không hay biết. Đầu tiên, Triệu Phi Yến thông dâm với những người hầu trong cung. Rồi để được thoải mái hành lạc, nàng nói với Hán Thành Đế muốn ra ngoài xây một hành cung bên ngoài để chuyên tâm cầu tự. Hành cung này là một giang sơn riêng của Hoàng hậu, nơi nàng tuyển các trai tráng khỏe mạnh, đẹp trai, sành kỹ thuật phòng the để đưa vào phục vụ mình. Nhưng cho dù đã được hàng trăm mỹ nam hầu hạ, nàng vẫn không thể có một mụn con nào.

Yến trác hoàng tôn
Vì không thể sinh con, em gái nàng là Triệu Chiêu nghi, luôn tìm cách tàn sát những cung tần có thai với Thành Đế để bảo đảm địa vị.

Theo Liệt nữ truyện, Triệu Chiêu nghi tính cách đố kỵ với hậu cung vì không thể sinh con. Khi đó, Hứa mỹ nhân được Hán Thành Đế sủng ái, sinh ra Hoàng tử. Triệu Chiêu nghi nói với Thành Đế rằng: "Bệ hạ hay cùng thiếp đến Trung cung, thế vị Hứa mỹ nhân kia là từ đâu tới?!". Sau đó, Triệu thị bèn bỏ ăn bỏ uống, tự đâm đầu vào cột cung điện, hay lại lăn từ giường xuống sàn, khóc lóc thảm thiết khiến Thành Đế sốt sắng cả lên. Triệu thị nói: "Bệ hạ sau này muốn an trí thần thiếp thế nào, thì tùy Bệ hạ, Thần thiếp không dám trái", Thành Đế khổ sở nói: "Ta cố ý nói việc này cho nàng nghe, nàng còn lại giận dữ vì điều chi nữa chứ?", sau đó Thành Đế cũng không thiết ăn uống gì. Thấy thế, Triệu thị bèn nói: "Bệ hạ còn có mặt mũi nào tuyệt thực?! Xưa kia bệ hạ thề độc với thiếp rằng 'Hứa không phụ nàng', bây giờ vị Mỹ nhân kia có Hoàng tự, ngài thất hứa với thiếp, đáng gọi là gì đây?!", sau đó khóc lóc thảm thiết. Hán Thành Đế không muốn thấy sủng phi của mình đau lòng, bèn nói: "Ta hứa với Triệu thị, không lập với Hứa thị! Trên đời này không ai có thể vượt qua nàng trong lòng ta! Nàng yên tâm!". Sau đó, Hán Thành Đế sai người giao cho Hứa mỹ nhân một phong thư xanh, bảo giao Hoàng tử cho mình. Hứa mỹ nhân bèn theo thư mà giao đứa trẻ ra, liền bị Hán Thành Đế sai người bóp chết cho tắt thở, Triệu Chiêu nghi cũng nhìn xem cùng, sau đó cho người vội vàng mai táng ở dưới Ngục viên.

Lại sau đó, có Trung cung sử là Tào Cung, tự Vĩ Năng, được Hán Thành Đế lâm hạnh cũng sinh Hoàng tử. Hán Thành Đế cũng lại đem nói với Triệu Chiêu nghi, biết được là con trai thì cũng đem giết. Dịch đình Ngục thừa tên Tịch Vũ khuyên can, Thành Đế không nghe. Nhưng Tào Cung chưa chết, Chiêu nghi cũng giận, thế là Thành Đế bèn sai người đưa thuốc độc kèm phong thư đến, bảo Tào Cung tự sát. Tào Cung khóc mắng:"Dung túng hai chị em bọn họ, cuối cùng kết cục thế này đây! Con ta chào đời chỉ vừa mới mọc tóc, bây giờ đang ở đâu rồi?! Hay đã bị hai chị em họ giết chết rồi?!", sau đó bèn uống thuốc độc tự sát..

Do nguyên nhân này, Hán Thành Đế cũng tuyệt tự. Dân gian lưu truyền đồng dao: 「Yến yến, vĩ cung cung, trương công tử, thời tương kiến. Mộc môn thương lang căn, yến phi lai, trác hoàng tôn. Hoàng tôn tử, yến trác thỉ; 燕燕，尾龚龚，張公子，時相見。木門倉琅根，燕飛來，啄皇孫。皇孫死，燕啄矢。」, khi ấy Hán Thành Đế hay cùng Trương Phóng Câu cải trang du ngoạn, cũng gọi [Trương công tử; 張公子]. Câu ca dao này dần được truyền tụng, trở thành điển tích [Yến trác hoàng tôn; 燕啄皇孙], có nghĩa là "chim yến mổ chết hoàng tôn" để nói về sự việc này của chị em họ Triệu. Sử gia Ban Cố về sau khi soạn Hán thư cũng đem tích này ghi lại, lưu truyền về sau.

Bình luận

Trong số các Hoàng hậu nhà Hán, số phận của Triệu Phi Yến khá giống Vệ Tử Phu, Hoàng hậu thứ hai của Hán Vũ Đế, Hoàng đế 5 đời trước Hán Thành Đế.

Vệ Tử Phu cũng xuất thân hàn vi, là ca nữ trong phủ Bình Dương công chúa - chị của Hán Vũ Đế, nhờ tài ca múa và sắc đẹp tuyệt trần đã trở thành Hoàng hậu, sau đó vì vụ án Vu cổ thảm khốc mà tự sát. Triệu Phi Yến xuất thân ca vũ, có tiếng mỹ đồn xa hơn Vệ Tử Phu rất nhiều, tuy nhiên cùng với người em là Triệu Chiêu nghi lại có tiếng xấu "chuyên sủng" cùng mưu hại Hoàng tự, khiến Hán Thành Đế không có con để nối dõi. Trong khi Triệu Phi Yến không có phúc mang thai, trái với Vệ Tử Phu sinh liền bốn người con cho Hán Vũ Đế.

Về nhan sắc, Triệu Phi Yến là một trong những nhan sắc tiêu biểu nhất của thi ca nghệ thuật Trung Hoa từ cổ đến kim. Tác phẩm "Tùy triều yểu điệu trình khuynh quốc chi phương dung đồ" (隋朝窈窕呈倾国之芳容图), còn gọi là "Tứ mỹ đồ" (四美图) từ thời nhà Tống đã xếp Triệu Phi Yến vào danh sách Tứ đại mỹ nhân sớm nhất, bên cạnh Vương Chiêu Quân, Lục Châu và Ban Cơ (không rõ Ban Chiêu hay Ban Tiệp dư).

Thi tiên Lý Bạch từng có vài câu thơ nói về Triệu Phi Yến:

Xem thêm
 Hán Thành Đế
 Hiếu Thành Hứa hoàng hậu
 Triệu Hợp Đức
 Ban Tiệp dư
 Vương Chính Quân
 Hán Ai Đế

Trong văn hóa đại chúng

Tham khảo

 Hán thư
 Liệt nữ truyện

Mỹ nhân Trung Hoa
Hoàng hậu nhà Hán
Hoàng thái hậu nhà Hán
Sinh năm 32 TCN
Mất năm 1 TCN
Mất thập niên 0 TCN


title: Villeneuve-lès-Avignon

text:
Villeneuve-lès-Avignon là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Gard, quận Nîmes, tổng Villeneuve-lès-Avignon. Tọa độ địa lý của xã là 43° 58' vĩ độ bắc, 04° 47' kinh độ đông. Villeneuve-lès-Avignon nằm trên độ cao trung bình là 25 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 10 mét và điểm cao nhất là 181 mét. Xã có diện tích 18,27 km², dân số vào thời điểm 1999 là 11.791 người; mật độ dân số là 645 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Rheinbach, Đức

Tham khảo

Xã của Gard


title: (96508) 1998 QJ30

text:
{{DISPLAYTITLE:(96508) 1998 QJ30}}

(96508) 1998 QJ30 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 26 tháng 8 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 96001–97000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Conus pulicarius

text:
Conus pulicarius là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Động vật được mô tả năm 1792
P


title: L'Épine, Vendée

text:
L'Épine là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 8,95 km², dân số năm 2006 là 1705 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 5 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 L'Épine trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Epine


title: Pugey

text:
Pugey là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Pugey on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: Narcosius

text:
Narcosius là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Clitenella

text:
Clitenella là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1927.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Clitenella fulminans (Faldermann, 1835)
 Clitenella ignitincta (Fairmaire, 1878)
 Clitenella punctata Laboissiere, 1927
 Clitenella purpureovittata (Chen, 1942)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: 23221 Delgado

text:
23221 Delgado là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1269.8789407 ngày (3.48 năm).

Nó được phát hiện ngày 1 tháng 11 năm 2000.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Yan Nawa

text:
Yan Nawa hay Yannawa (tiếng Thái: ยานนาวา, phiên âm: Dan Na-va) là một trong 50 quận (khet) của thành phố Băng Cốc, Thái Lan. Quận này giáp ranh với các quận (theo chiều kim đồng hồ từ tây sang đông bắc) Rat Burana (qua sông Chao Phraya), Bang Kho Laem, Sathon và Khlong Toei của Bangkok còn giáp ranh từ phía đông đến phía nam là Amphoe Phra Pradaeng của tỉnh Samut Prakan.

Lích sử
Yan Nawa trước đây gọi là làng Ban Tavoy (Tavoy, บ้านทวาย) hay Ban Kok Khwai (làng trâu, บ้านคอกควาย) do đây là nơi tập trung cao dân Tavoy đưa trâu ra chợ bán. Làng này đã trở thành Amphoe Ban Tavoy trong thời vua Chulalongkorn, và là một phần của tỉnh Phra Pradaeng. Khi tỉnh này bị giải thể năm 1932, phần phía bắc của nó được chuyển qua cho Phra Nakhon (Bangkok). Ban Tavoy được đổi tên thành Amphoe Yan Nawa và trở thành một khet năm 1972 và các kwaeng ngày nay được sắp xếp lại năm 1975. Ngày 9 tháng 11 năm 1989, các khu vực của Yan Nawa được tách để tạo thành 2 quận mới Sathon và Bang Kho Laem.

Các địa điểm
 Cầu Rama IX,  cầu dây văng đầu tiên ở Thái Lan
 Cầu Mega
 Wat Chongnonsee
 Wat Bhoman-Khunaram

Các khu mua sắm
 Central Rama III
 Chatuchak Rama III

Hành chính
Quận này được chia ra thành 2 phó quận (kwaeng).

Tham khảo

Liên kết ngoài
BMA website with the touristical landmarks of Yan Nawa
Yan Nawa district office  (Thai only)

Quận Bangkok


title: Afrophthalma braunsi

text:
Afrophthalma braunsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Afrophthalma


title: Chthoneis apicicornis

text:
Chthoneis apicicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Chthoneis


title: 2527 Gregory

text:
2527 Gregory (1981 RE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 9 năm 1981 bởi Thomas, N. G. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2527 Gregory

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Lịch Berber

text:
Lịch Berber là loại niên lịch được người Berber ở Bắc Phi sử dụng. Lịch này còn được biết đến trong tiếng Ả Rập dưới tên gọi فلاحي fellāḥī "nông nghiệp" hay عجمي ajamī "phi Ả Rập". Nó được dùng để điều chỉnh các công việc nông nghiệp có tính thời vụ theo mùa.

Tên gọi các tháng trong lịch Berber hiện đại có nguồn gốc từ lịch Julius cổ đại hoặc từ lịch Gregory.

Các tháng

Lịch Berber hiện đại bao gồm 4 mùa với mỗi mùa chứa 3 tháng. Các dạng tương ứng trong lịch Gregory (bằng tiếng Việt/Anh) được để trong ngoặc:

Tagrest: Mùa đông.
Jember (tháng 12/December): từ 14 tháng 12 tới 13 tháng 1;
Yennayer (tháng 1/January): từ 14 tháng 1 tới 13 tháng 2;
Furar (tháng 2/February): từ 14 tháng 2 tới 13 tháng 3.

Tafsut: Mùa xuân.
Meghres (tháng 3/March): từ 14 tháng 3 tới 13 tháng 4;
Ibrir (tháng 4/April): từ 14 tháng 4 tới 13 tháng 5;
Mayyu (tháng 5/May): từ 14 tháng 5 tới 13 tháng 6.

Iwilen: Mùa hè.
Yunyu (tháng 6/June): từ 14 tháng 6 tới 13 tháng 7;
Yulyu (tháng 7/July): từ 14 tháng 7 tới 13 tháng 8;
Ghust hay Awussu (tháng 8/August): từ 14 tháng 8 tới 13 tháng 9.

Amewan: Mùa thu.
Shtember (tháng 9/September): từ 14 tháng 9 tới 13 tháng 10;
Tuber (tháng 10/October): từ 14 tháng 10 tới 13 tháng 11;
Wamber (tháng 11/November): từ 14 tháng 11 tới 13 tháng 12.

Năm mới
Ngày Yennayer 1 (nói chung gọi là "Yennayer") được kỷ niệm như là năm mới Berber. Nó được các nông dân Berber kỷ niệm trong ba ngày 12, 13 và 14 tháng 1 từ khi nào không rõ, có thể là đã từ lâu mặc dù không có sự chắc chắn rõ ràng liên quan tới lần đầu tiên của kỷ niệm này.

Năm mới Berber được coi là "năm mới nông nghiệp" đối với người Maghreb. Nó cũng dược một vài bộ lạc nói tiếng Ả Rập trong khu vực Maghreb kỷ niệm. Có thể là họ vẫn duy trì một số tập quán Berber nhưng lại không duy trì ngôn ngữ Berber của mình.

Hiện nay, kỷ niệm năm mới Berber được khuyến khích vì các lý do văn hóa và chính trị. Năm 2008, Libya đã chính thức kỷ niệm năm mới Berber. Các nhà hoạt động chính trị người Berber ở Libya cho rằng El Qaddafi muốn gây ảnh hưởng bằng việc lợi dụng lễ kỷ niệm năm mới Berber.

Kỷ nguyên
Năm 1968, một nhóm người Berber ở Paris, gọi là Académie berbère (cũng là nhóm kêu gọi sử dụng chữ cái Tân-Tifinagh) xác nhận rằng kỷ nguyên lịch cho lịch Berber được tính từ khi pharaoh Ai Cập là Shoshenq I lên ngôi trong thế kỷ 10 TCN, người mà họ cho rằng là người Berber nổi tiếng đầu tiên trong lịch sử (ông được ghi nhận như là có nguồn gốc Libya). Académie berbère coi năm 0 là năm 950 TCN (ước tính thông dụng nhất về năm lên ngôi của Shoshenq I), điều này cho phép tạo thuận lợi trong việc chuyển đổi năm từ lịch Gregory sang năm của lịch Berber bằng cách cộng thêm 950, vì thế năm 2008 sẽ là năm 2958 trong hệ thống lịch này.

Xem thêm
 Người Berber
 Libya cổ đại
 Shoshenq I

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Number Systems and Calendars of the Berber Populations of Grand Canaray and Tenerife của Jose Barrios Garca.

Berber, lịch
Người Berber


title: (19965) 1987 RO1

text:
{{DISPLAYTITLE:(19965) 1987 RO1}}

(19965) 1987 RO1 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 14 tháng 9 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 19001–20000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Norfolk, Virginia

text:
Norfolk là một thành phố ở tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Với dân số khoảng 237.764 năm 2002, đây là thành phố lớn thứ hai ở bang Virginia sau Virginia Beach.

Ghi chú

Liên kết ngoài

City of Norfolk
Norfolk Sheriff's Office
Hampton Roads Economic Development Alliance  (serving Norfolk)
Norfolk Convention and Visitor's Bureau
Norfolk Historical Society
Downtown Norfolk Council
Cosmopolitan Makeover for a Tidewater Backwater - New York Times
Norfolk Highlights 1584 - 1881  by George Holbert Tucker


title: Ashikaga Yoshihide

text:
Ashikaga Yoshihide (tiếng Nhật: 足利 義栄, Túc Lợi Nghĩa Tú; 1538 — 28 tháng 10 năm 1568) là shogun thứ 14 của Mạc phủ Ashikaga, ông chỉ giữ hư danh trong một vài tháng của năm 1568 dưới thời Muromachi ở Nhật Bản. Khi lên ngôi shogun, ông đổi tên là Yoshinaga, nhưng ngày nay, ông thường được gọi bằng cái tên Yoshihide.

Eiroku 11, tháng 2 âm lịch (1568): Yoshihide lên ngôi Seii Taishogun ba năm sau cái chết của người anh em họ, shogun thứ 13 Ashikaga Yoshiteru.

Các sự kiện dưới thời Yoshihide
Không lâu sau khi đưa lên ngôi shogun, Yoshihide chết vì bệnh truyền nhiễm. Cũng trong tháng đó. Oda Nobunaga hành quân vào Kyoto. Ông nắm quyền kiểm soát kinh đô. Nobunaga lập Ashikaga Yoshiaki làm shogun thứ 15 của Mạc phủ Ashikaga.

Niên hiệu của Mạc phủ Yoshihide
Những năm Yoshihide làm shogun chỉ bao gồm trong một niên hiệu của Nhật Bản (nengō).
Eiroku (1558-1570)

Chú thích

Tham khảo
Ackroyd, Joyce. (1982) Lessons from History: The Tokushi Yoron. Brisbane: University of Queensland Press. 10-ISBN 0-7022-1485-X; 13-ISBN 978-0-7022-1485-1 (cloth)
Titsingh, Isaac, ed. (1834), [Siyun-sai Rin-siyo/Hayashi Gahō, 1652], Nipon o daï itsi ran; hay Annales des empereurs du Japon.'' Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.Click for digitized, full-text copy of this book (bằng tiếng Pháp).

Shogun Ashikaga
Sinh năm 1538
Mất năm 1568


title: Ibaraki, Ōsaka

text:
là thành phố đô thị đặc biệt của Ōsaka, Nhật Bản. Tính đến tháng 9 năm 2020, dân số ước tính thành phố là 285.580 người và mật độ dân số là 3.700 người/km². Tổng diện tích thành phố là 76,49 km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức của thành phố.

Đô thị đặc biệt của Nhật Bản
Thành phố phủ Ōsaka


title: Hednota

text:
Hednota là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
 Hednota acontophora  (Meyrick, 1882)
 Hednota ancylosticha  Koch, 1966
 Hednota argyroeles  (Meyrick, 1882)
 Hednota asterias  Meyrick, 1887
 Hednota aurantiacus  (Meyrick, 1879)
 Hednota bathrotricha  (Lower, 1902)
 Hednota bifractellus  (Walker, 1863)
 Hednota bivittella (Donovan, 1805)
 Hednota cotylophora  (Turner, 1942)
 Hednota crypsichroa  Lower, 1893
 Hednota cyclosema  (Lower, 1896)
 Hednota demissalis  (Walker, 1863)
 Hednota diacentra  (Meyrick, 1897)
 Hednota diargyra  (Turner, 1925)
 Hednota dichospila  (Turner, 1937)
 Hednota empheres  Koch, 1966
 Hednota enchias  (Meyrick, 1897)
 Hednota eremenopa  (Lower, 1903)
 Hednota grammellus  (Zeller, 1863)
 Hednota hagnodes  (Turner, 1942)
 Hednota haplotypa  (Turner, 1904)
 Hednota hoplitellus  (Meyrick, 1879)
 Hednota icelomorpha  (Turner, 1906)
 Hednota impletellus  (Walker, 1863)
 Hednota invalidellus  (Meyrick, 1879)
 Hednota koojanensis  Koch, 1966
 Hednota longipalpella (Meyrick, 1879)
 Hednota macroura  (Lower, 1902)
 Hednota megalarcha  (Meyrick, 1885)
 Hednota mesochra  (Lower, 1896)
 Hednota ocypetes  Meyrick, 1936
 Hednota odontoides  Koch, 1966
 Hednota opulentellus  (Zeller, 1863)
 Hednota orthotypa  (Turner, 1904)
 Hednota panselenella  (Meyrick, 1882)
 Hednota panteucha  (Meyrick, 1885)
 Hednota pedionoma  (Meyrick, 1885)
 Hednota peripeuces  (Turner, 1942)
 Hednota perlatalis  (Walker, 1863)
 Hednota pleniferellus (Walker, 1863)
 Hednota polyargyra  (Turner, 1913)
 Hednota recurvellus  (Walker, 1863)
 Hednota relatalis (Walker, 1863)
 Hednota stenipteralis  (Lower, 1903)
 Hednota tenuilineata  Koch, 1966
 Hednota thologramma  Meyrick, 1936
 Hednota toxotis  Meyrick, 1887
 Hednota trissomochla  (Turner, 1911)
 Hednota urithrepta  (Turner, 1925)
 Hednota xiphosema (Turner, 1904)
 Hednota xylophaea  Meyrick, 1887

Liên kết ngoài
Hednota at funet

Chú thích

Tham khảo

Chiloini


title: Dicranomyia flavalis

text:
Dicranomyia flavalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: August von Mackensen

text:
August von Mackensen, tên khai sinh là Anton Ludwig Friedrich August Mackensen (6 tháng 12 năm 1849 – 8 tháng 11 năm 1945) là một Thống chế quân đội Đức thời kỳ đế quốc. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Mackensen tham gia chỉ huy lực lượng Đức trên mặt trận Đông-Nam Âu, kinh qua các chức vụ Tư lệnh Quân đoàn XVII, Tư lệnh Tập đoàn quân số 9 (1914 – 1915), Tư lệnh Tập đoàn quân số 11, Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Mackensen (1915 – 1916) và Tư lệnh quân đội Đức tại Balkan (1916 – 1918). Mackensen được xem là một trong những tướng đánh trận hay nhất của Lục quân Đế quốc Đức, đã lập nên nhiều chiến thắng lớn ở Đông Phổ, Ba Lan thuộc Nga và Balkan mà tiêu biểu là chiến dịch Gorlice-Tarnów (1915), chiến dịch Serbia (1915) và chiến dịch România (1916). Sau khi đế quốc Đức sụp đổ, Mackensen giải ngũ vào năm 1920 và vẫn kiên định với lập trường bảo hoàng của mình trong thời kỳ Đảng Quốc xã cầm quyền tại Đức. Điều này làm chính quyền Quốc xã nghi kỵ Mackensen là người bất đồng chính kiền, song họ không dám làm gì đến ông.

Sự nghiệp ban đầu

Mackensen sinh ra ở Haus Leipnitz gần làng Dahlenberg (nay thuộc đô thị Trossin), trong một gia đình trung lưu khá giả ở tỉnh Sachsen (Phổ). Ông xung phong nhập ngũ trong Trung đoàn Khinh kỵ binh Hộ vệ 2 (Phổ) vào ngày 1 tháng 10 năm 1869, và tham chiến trong Chiến tranh Pháp Phổ 1870-71. Trong cuộc chiến này Mackensen đã được phong cấp Thiếu úy và lãnh thưởng Huân chương Thập tự Sắt hạng 2 vì thực hiện tốt các hoạt động trinh sát sau lưng phòng tuyến quân Pháp phía bắc Orléans. Sau khi chiến tranh chấm dứt, Mackensen rời quân ngũ và nhập học Đại học Halle (Sachsen-Anhalt), nhưng đến tháng 4 năm 1873 ông tái ngũ với Trung đoàn Khinh kỵ binh Hộ vệ 2. Năm 1879, Mackensen kết hơn với Doris (Dorothea) von Horn, con gái Tổng đốc Đông Phổ Karl von Horn và là em gái một đồng đội của Mackensen đã chết trong chiến tranh chống Pháp. Hai người có với nhau hai con gái và ba con trai.

Năm 1891 Mackensen được đặc cách phân công vào Bộ Tổng tham mưu mà không cần phải học 3 năm ở Học viện Quân sự Potsdam. Tại Bộ Tổng tham mưu, Mackensen được thăng cấp đại úy và được phân công vào bộ phận nghiên cứu tình hình Nga, Áo-Hung và Balkan. Trong một cuộc hội kiến vào tháng 2 năm 1891, Mackensen đã được Thống chế nguyên Tổng tham mưu trưởng Helmuth von Moltke nhận xét là "một con người dễ mến". Cùng năm đó, Mackensen được cử làm trợ lý cho tân Tổng tham mưu trưởng - Thượng tướng Bộ binh Alfred von Schlieffen. Trong những lần tháp tùng Schlieffen đi huấn luyện thực địa cho cán bộ tham mưu, Mackensen đã gây ấn tượng tích cực với Hoàng đế Wilhelm II. Ngày 17 tháng 6 năm 1893, Wilhelm phân công Mackensen làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn Khinh kỵ binh Hộ vệ 1. Các thành tích của Mackensen trong việc chỉ huy, chỉ đạo trung đoàn đã khiến Wilhelm II càng ưu ái ông hơn, và đến ngày 27 tháng 1 năm 1898 Mackensen được triệu về kinh đô làm trợ lý cá nhân của hoàng đế. Ông là người bình dân (không phải quý tộc) đầu tiên được thọ lãnh chức vụ này. Ngày 27 tháng 1 năm 1899, nhân dịp "tứ tuần đại khánh" của Wilhelm II, Mackensen được nhà vua phong hàm quý tộc và từ đấy ông mang tên August von Mackensen. Tiếp theo đó Mackensen đảm nhiệm chức Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Kỵ binh Hộ vệ từ năm 1901 đến năm 1903, rồi từ lên chức Sư đoàn trưởng Sư đoàn 36 đóng tại Danzig (nay thuộc Ba Lan) từ năm 1903 đến năm 1908.

Năm 1905, vợ Mackensen là Horn chết; hai năm sau, ông kết hôn với Leonie von der Osten khi người này mới 22 tuổi. Khi Schlieffen về hưu (1906), Mackensen được coi là người có tiềm năng kế nhiệm chức Tổng tham mưu trưởng, nhưng chức vụ này sau cùng đã thuộc về Đại tướng Helmuth von Moltke – cháu của cố Thống chế von Moltke được nêu trong đoạn trên. Năm 1908 Mackensen (bấy giờ đã leo đến cấp Thượng tướng Kỵ binh) lãnh chức Tư lệnh Quân đoàn XVII đóng sở chỉ huy tại thành phố Danzig, tỉnh Tây Phổ. Thái tử Wilhelm - trưởng tử của hoàng đế khi ấy là một quân nhân tại ngũ trong Quân đoàn XVII, nên nhà vua đã chỉ thị cho Mackensen quan tâm sát sao thái tử và dạy cho cậu ta cưỡi ngựa thuần thục.

Chiến tranh thế giới thứ nhất

Đông Phổ và Ba Lan năm 1914

Mùa thu năm 1914, Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ. Trong suốt 2 năm rưỡi theo sau đó, Mackensen tham gia chỉ huy quân đội Đức trong hầu hết các chiến dịch lớn trên Mặt trận Đông Âu. Thoạt tiên, Mackensen lãnh đạo Quân đoàn XVII chiến đấu ở Đông Phổ trong đội hình Tập đoàn quân số 8 vào tháng 8 – 9 năm 1914. Quân Nga tấn công Đông Phổ và đánh tan tác Quân đoàn XVII trong trận mở màn tại Gumbinnen ngày 20 tháng 8 năm 1914, khiến Mackensen phải tháo chạy về sông Wisla cùng toàn bộ Tập đoàn quân số 8. Nhưng Mackensen đã sớm hồi phục khỏi cú sốc bại trận này, sau đó ông hành quân gấp rút xuống hướng nam để tham gia bao vây, tiêu diệt Tập đoàn quân số 2 (Nga) của tướng Aleksandr V. Samsonov gần Tannenberg. Sau nhiều ngày hành quân không ngơi nghỉ (chỉ riêng trong ngày 25 tháng 8, Quân đoàn XVII đã vượt qua một lộ trình dài đến 48 km), ngày 29 tháng 8 quân Mackensen đã chiếm lĩnh được những vị trí thuận lợi mà từ đó họ có thể khóa chặt đường rút sang hướng đông của Tập đoàn quân số 2 (Nga). Trong 2 ngày tới, Mackensen và Quân đoàn XVII đã đập tan hàng loạt đợt phản kích của quân Nga, và đến ngày 1 tháng 9 trận Tannenberg khép lại với chiến thắng toàn diện của Tập đoàn quân số 8 (Đức), với hơn 90.000 sĩ quan, binh sĩ Nga bị bắt làm tù binh. Quân đoàn XVII bắt được 25.000 quân Nga và đây là quân đoàn thu được nhiều tù binh nhất trong đội hình Tập đoàn quân số 8 (Đức).

Sau trận đánh Tannenberg, quân đoàn Mackensen được thuyên chuyển sang Tập đoàn quân số 9 tân lập tại Thượng Schliesen cuối tháng 9 năm 1914. Thống chế Paul von Hindenburg - Tư lệnh Tập đoàn quân số 9 bấy giờ lên kế hoạch đánh chiếm Warszawa, thủ phủ của Ba Lan thuộc Nga. Để thực thi chiến dịch này, Mackensen được chỉ định vừa chỉ huy Quân đoàn XVII, vừa chỉ đạo Quân đoàn XX và một lực lượng hỗn tạp mang tên Đoàn Frommel (gồm các Sư đoàn Kỵ binh 8, Dự bị 35 và Vệ binh quốc gia 18). Mackensen khởi động tấn công các chốt quân Nga gần Warszawa vào ngày 9 tháng 10. Ban đầu quân của Hindenburg và Mackensen đạt được một số thắng lợi, nhưng sau đó các mũi tiến công của Mackensen cùng với toàn bộ Tập đoàn quân số 9 đã bị khựng lại vào ngày 15 tháng 10. Quân Nga chuyển sang phản kích buộc quân Đức phải vội vã rút chạy về Schliesen; kế hoạch thôn tính Warszawa bị phá sản.

Tháng 11 năm 1914, Hoàng đế Đức Wilhelm II thăng chức cho Hindenburg làm Tổng tư lệnh Mặt trận Đông Âu. Nhậm chức xong, Hindenburg thỉnh cầu hoàng đế cử Mackensen thay ông ta chỉ huy Tập đoàn quân số 9, và được Wilhelm chấp thuận. Tháng 11 năm 1914, tân Tư lệnh Tập đoàn quân số 9 Mackensen tổ chức trận tấn công Łódź, một trung tâm công nghiệp dệt may của Ba Lan thuộc Nga và cũng là cơ sở liên lạc quan trọng của quân đội Nga. Quân Nga đã chặn được đà tiến công của Mackensen và phản công đánh bật quân Đức về sông Bzura. Nhưng sau đó, Bộ Tổng tham mưu điều quân từ chiến trường Tây Âu sang chi viện cho Mackensen, khiến ông giành lại được thế chủ động. Quân Đức cuối cùng đã chinh phục được Łódź vào ngày 6 tháng 12 năm 1914. Đây là thắng lợi đầu tiên của Mackensen trên cương vị chỉ huy cấp tập đoàn quân, và nó đã làm cho ông được suy tôn như một anh hùng nước Đức thời bấy giờ.. Mackensen lãnh thưởng Thập tự Xanh (Pour le Mérite), phần thưởng quân sự cao quý nhất của Phổ vào ngày 27 tháng 11 và được thăng cấp hàm Đại tướng ngày 27 tháng 12 năm 1914.

Các chiến dịch đánh Nga năm 1915
Người Nga tuy thua Đức tại Tannenberg và Łódź nhưng liên tục đánh bại quân đội Áo-Hung (đồng minh của Đức) ở Đông Nam Âu. Tháng 4 năm 1915, quân đội Nga đã thôn tính toàn bộ khu vực phía tây Galicia (Ba Lan thuộc Áo), biến nơi đây thành bàn đạp xâm chiếm Hungary. Bộ Tổng tham mưu Áo-Hung khẩn thiết cầu viện Đức. Điều này, cùng với những thất bại của Đức ở Tây Âu, đã thúc đẩy Tổng tham mưu trưởng Đức Erich von Falkenhayn thực hiện chiến lược phòng ngự trên mặt trận Tây Âu và tập trung tấn công Nga hòng ép vua Nga nghị hòa với Đức. Thoạt tiên, Bộ Tổng tham mưu Đức quyết định tung một binh đoàn liên hợp Đức-Áo hùng mạnh do một tướng Đức chỉ huy đánh phá sườn phải quân Nga tại khu vực Gorlice-Tarnów đặng trục xuất người Nga khỏi biên giới Hungary. Để thực hiện ý đồ này, Falkenhayn xây dựng Tập đoàn quân số 11 Đức (gồm 4 quân đoàn Đức, 1 quân đoàn Áo-Hung và 2 sư đoàn Đức tác chiến độc lập tại Galicia) làm mũi nhọn xung kích trong chiến dịch sắp tới. Do khả năng xử sự khéo của Mackensen, các tổng tham mưu trưởng Đức, Áo-Hung nhất trí bổ nhiệm ông làm Tư lệnh Tập đoàn quân số 11. Cùng tham gia tấn công với Tập đoàn quân số 11 có các Tập đoàn quân số 2, 3, 4 của Áo-Hung (cũng được đặt dưới sự chỉ đạo của Mackensen). Falkenhayn cũng điều Đại tá Hans von Seeckt, một sĩ quan tham mưu tài năng từ mặt trận Tây Âu sang làm Tham mưu trưởng Tập đoàn quân số 11. Mackensen và Seeckt làm việc rất ăn ý; trong hồi ký của mình Seeckt đã khen ngợi Mackensen là người tinh thông lý thuyết quân sự và khéo biết áp dụng vào việc dùng binh.

Sau khi trinh sát kỹ địa hình và xác định các kẽ hở trong phòng tuyến Nga, Mackensen phát động chiến dịch tấn công Gorlice-Tarnów vào ngày 2 tháng 5: thoạt tiên, ông tập trung đại bác oanh kích trận địa đối phương suốt 4 giờ đồng hồ, phá sập hệ thống công sự bộ binh Nga và chế áp pháo binh Nga; kế đến, Mackensen xua bộ binh ào lên đánh nát các tuyến phòng thủ và đè bẹp mọi đợt phản kích của quân Nga. Đến giữa tháng 5, quân Mackensen đã lấy lại dãy Karpat và đẩy quân Nga ra xa biên giới Hungary. Không dừng lại ở đây, các binh đoàn Đức-Áo của Mackensen phát triển thọc sâu vào vùng tây Galicia, quân Phổ-Bayern (Tập đoàn quân số 11) chiếm lại Przemyśl ngày 2 tháng 6 và quân Áo-Hung (Tập đoàn quân số 2) lấy lại Lemberg ngày 22 tháng 6. Chiến dịch Gorlice-Tarnów kết thúc với chiến thắng vang dội của phe Liên minh Trung tâm: dù bị tổn thất nặng nề, quân Đức-Áo-Hung đã thọc sâu 299 km vào lãnh thổ Nga và bắt 250.000 sĩ quan, binh sĩ Nga làm tù binh. Thắng lợi này cũng đưa đến việc vua Đức phong Mackensen làm Thống chế và Seeckt làm Thiếu tướng ngày 22 tháng 6 năm 1915. Do phong cách dùng binh táo bạo và sự gắn bó của ông với binh chủng khinh kỵ binh Phổ nên Mackensen được mệnh danh là "Thống chế Tiến Lên của thời mới" ("Thống chê Tiến Lên" - Marschall Vorwärts là biệt hiệu của Gebhard Leberecht von Blücher, một trong các danh tướng của Phổ thời Chiến tranh Napoléon).

Sau trận Gorlice-Tarnów, Falkenhayn và Tổng tham mưu trưởng Áo Franz Conrad von Hötzendorf lên kế hoạch chinh phục Ba Lan thuộc Nga. Để triển khai kế hoạch này, Falkenhayn gộp Tập đoàn quân số 11 Đức, Tập đoàn quân Bug Đức-Áo và các Tập đoàn quân số 1, 4 Áo thành Cụm Tập đoàn quân Mackensen do Mackensen tư lệnh và Seeckt tham mưu trưởng. Đối mặt với Mackensen là các Tập đoàn quân số 3, 8 và 13 Nga tại Ba Lan. Conrad đề xuất đánh vòng, bọc hậu quân Nga theo thế gọng kìm, nhưng Falkenhayn phản đối vì sợ kéo căng tuyến hậu cần tiếp tế của Đức và không tin là lính Áo đủ sức thực hiện lối đánh này. Mackensen đồng ý với Falkenhayn rằng chỉ cần xông thẳng lên đánh phá phòng tuyến quân Nga dưới sự yểm trợ của hệ thống pháo binh dày đặc là đủ. Falkenhayn cũng hạ lệnh cho Cụm Tập đoàn quân "Bộ Tư lệnh Đông Âu" (Tư lệnh: Thống chế Paul von Hindenburg) thực hiện các mũi tấn công thứ yếu trên mạn bắc nhằm xâm chiếm Litva và buộc Nga phải phân tán lực lượng. Ngày 19 tháng 6 năm 1915, chiến dịch tấn công Ba Lan mở màn bằng một trận pháo kích ngắn nhưng cực kỳ hiệu quả của Cụm Tập đoàn quân Mackensen lên phòng tuyến quân Nga giữa các sông Bug và Wisla. Nhiều đơn vị Nga hao tổn mất 2/3 quân số. Sau đó, bộ binh Đức-Áo liên tiếp đánh thủng các tuyến phòng ngự được người Nga được xây dựng vội vã, và đến ngày 22 tháng 7 Đại bản doanh quân đội Nga phải rút quân khỏi Warszawa, thủ phủ Ba Lan thuộc Nga. Mackensen tiếp tục đẩy mạnh các mũi dùi tấn công vào lãnh thổ Ba Lan, song ông tấn công ở một nhịp điệu vừa phải để tránh đi quá xá tiếp tế. Đến cuối tháng 8, Cụm Tập đoàn quân Mackensen đã hoàn tất quá trình trục xuất quân Nga khỏi Ba Lan. Thiệt hại của quân Nga trong các trận đánh ở Ba Lan lớn hơn cả ở Tannenberg. Trên hướng bắc Cụm Tập đoàn quân Mackensen, các cánh quân của Hindenburg cũng đã tống khứ quân Nga khỏi Litva, nhưng các chiến dịch của Đức năm 1915 đã không đạt được mục tiêu chính là loại nước Nga ra khỏi vòng chiến.

Chiến dịch Serbia 1915

Sau khi Mackensen chinh phục Ba Lan, Bộ Tổng tham mưu Đức cử Thượng tướng Bộ binh Alexander von Linsingen thay ông chỉ huy lực lượng Đức ở đây, và Cụm Tập đoàn quân Mackensen được đổi tên thành Cụm Tập đoàn quân Linsingen. Mackensen và Seeckt được điều sang Balkan để chuẩn bị thôn tính Serbia, nước đã đánh bại các cuộc xâm lược của Áo-Hung năm 1915. Mục đích của chiến dịch này là xác lập sự bá quyền của Áo-Hung ở Balkan đồng thời thiết lập đường liên lạc trên bộ giữa Đức với đế quốc Thổ-Ottoman. Ngày 18 tháng 9 năm 1915, Falkenhayn bổ nhiệm Mackensen làm Tư lệnh Cụm Tập đoàn quân Mackensen tân lập (gồm Tập đoàn quân số 11 tân lập của Đức và Tập đoàn quân số 3 Áo-Hung) với quân số đông gấp đôi 330.000 quân chủ lực Serbia do Nguyên soái Radomir Putnik chỉ huy. Dưới sự chỉ huy tác chiến của Mackensen và chỉ đạo chiến lược của Seeckt, Cụm Tập đoàn quân Mackensen đã khơi mào chiến dịch tấn công Serbia ngày 5 tháng 10 năm 1915. Liên quân Đức-Áo điều đại bác hạng nặng bắn phá cấp tập và phá sập phòng tuyến quân Serbia ở nhiều nơi. Tiếp theo đó, quân Áo-Hung vượt sông Save tiến đánh thủ đô Beograd từ hai hướng, trong khi quân Đức vượt sông Donau và lập được đầu cầu tại Sementia và Ram. Quân Serbia kháng cự anh dũng nhưng bị đánh tan.

Ngày 11 tháng 10, liên quân Đức-Áo-Hung chiếm được Beograd. Quân Đức cũng bẻ gãy các đợt phản kích của địch vào đầu cầu Semendria. Sau đó, Mackensen tổ chức vây diệt quân Serbia tại Kragujevac - trung tâm công nghiệp đạn dược của Serbia, nhưng không thành công và gặp nhiều tổn thất do thời tiết xấu, đường sá chật chội và sự chống cự quyết liệt của người Serbia. Đầu tháng 10 năm 1915, phe Hiệp ước đưa 150.000 quân Anh-Pháp đến Salonika (Hy Lạp) hòng chuẩn bị tiếp viện cho người Serbia. Ngày 14 tháng 10, Bulgaria tuyên bố tham chiến trong phe Liên minh Trung tâm. Quân Bulgaria xâm nhập miền đông Serbia, tiến nhanh tới thung lũng sông Vardar hòng chặt đứt tuyến đường sắt giữa Niš với Salonika làm liên quân Anh-Pháp không thể tiến vào Serbia. Thắng lợi của người Bulgaria cùng với những cải thiện về hệ thống đường tiếp tế của Đức-Áo đã tạo tiền đề cho Mackensen nghiền nát trận tuyến quân Serbia tại Kragujevac vào ngày 30 tháng 10 – 1 tháng 11 năm 1915, mặc dù một bộ phận quân Serbia đã chạy thoát về Pristina. Liên quân Đức-Áo thu được hơn 15.000 tù binh và 100 đại bác. Quân Bulgaria cũng tiếp tục tiến sâu vào miền đông Serbia nhằm che chắn cho cạnh sườn quân Đức không bị quân Anh-Pháp tấn công. Thừa thắng, ngày 6 tháng 11 Mackensen mở cuộc tổng tấn công Pristina đặng đánh dứt điểm quân đội Serbia. Trước sức ép dữ dội từ 3 hướng của quân Đức, Áo-Hung và Bulgaria, Putnik kéo tàn quân rút chạy ra biển Adriatic theo đường Albania vào trung tuần tháng 11. Dù hao tổn rất nhiều sinh lực, quân Serbia đã vượt qua vùng núi hiểm trở của Albania và đến ven biển Adriatic vào tháng 12. Tháng 2 năm 1916, tàu binh Anh-Pháp sơ tán số quân Serbia này sang đảo Corfu (Hy Lạp), và đến tháng 4 họ được vận chuyển vào Salonika để hợp lực cùng quân Anh-Pháp tại đây.

Mặc dù không thành công trong việc tiêu diệt triệt để quân đội Serbia, bộ đôi Mackensen-Seeckt với sự giúp sức của người Bulgaria đã hoàn thành cuộc xâm lược Serbia vào ngày 21 tháng 11 năm 1915. Các cánh quân của Mackensen đã giết và làm bị thương 95.000 quân Serbia, đồng thời bắt 150.000 tù binh. Quân Đức, Áo và Bulgaria cũng tịch thu vô số đại bác của người Serbia. Chiến thắng ở Serbia đã góp phần xác định quyền kiểm soát của Liên minh Trung tâm (Đức-Áo-Bulgaria-Thổ) trên một dải đất rộng lớn từ Biển Bắc tới sông Tigris. Quân đội Áo-Hung đảm nhiệm việc chiếm đóng Serbia và xây dựng chính quyền quân quản tại Beograd. Dưới sự đôn đốc trực tiếp của Mackensen, lực lượng Liên minh đã chuyển hóa hệ thống đường sắt của Serbia thành tuyến đường liên lạc trên bộ giữa Đức với đồng minh Ottoman. Sau khi xâm chiến Serbia, Conrad cử Tập đoàn quân số 3 Áo-Hung sang xâm lược Montenegro, trong khi Falkenhayn rút phần lớn các sư đoàn Đức khỏi Cụm Tập đoàn quân Mackensen và thuyên chuyển chúng sang các chiến trường khác. Cụm Tập đoàn quân Mackensen được tái tổ chức bao gồm Tập đoàn quân số 11 (Đức), Tập đoàn quân số 1 và 2 (Bulgaria). Trong đó, Tập đoàn quân số 11 có biên chế gồm 2 sư đoàn Đức, 1 sư đoàn Áo-Hung và 3 sư đoàn Bulgaria. Nhiệm vụ kế tiếp của Mackensen là trục xuất quân đội Pháp-Anh và tàn quân Serbia khỏi Salonika. Mackensen dự định mở một cuộc tấn công đại quy mô vào Salonika năm 1916, nhưng kế hoạch liên tục bị trì hoãn và không bao giờ được thực hiện, do nhu cầu cấp bách của mặt trận Tây Âu buộc Falkenhayn phải rút thêm nhiều đơn vị Đức từ Balkan sang Pháp giúp Tập đoàn quân số 5 đánh trận Verdun. Mackensen chỉ có thể thực hiện các đợt tấn công có giới hạn vào Salonika, và điều ấy đã làm viên thống soái năng động này thất vọng đến mức Seeckt mô tả ông ta là "một Blücher rầu rỉ".

Chiến dịch Romania 1916-17
Trong khi Mackensen trấn giữ mạn Balkan, tình hình quân đội Đức trên các mặt trận chính đều không mấy suôn sẻ. Ở Tây Âu các cuộc tấn công của quân Đức vào cổ thành Verdun bị quân Pháp bẻ gãy với thương vong lớn cho cả hai phía. Ở Đông Âu, tháng 6 năm 1916 quân đội Nga mở chiến dịch Brusilov xuyên thủng trận địa quân Áo-Hung tại Galicia. Được cổ vũ bởi những chiến thắng đó, Romania - một nước đang có tranh chấp lãnh thổ với Áo và Bulgaria - nhảy vào tham chiến trong phe Hiệp ước ngày 15 tháng 8 năm 1916. Tình hình mới này buộc phe Liên minh cử một tướng Bulgaria thay Mackensen chỉ huy mặt trận Salonika, còn Mackensen dời tổng hành dinh đến biên giới Bulgaria-Romania hòng chuẩn bị loại Romania khỏi vòng chiến. Kỳ này Bộ Tổng tham mưu Đức phân công ông chỉ huy Tập đoàn quân Donau tân lập gồm các đơn vị Đức, Áo-Hung, Bulgaria và Thổ Ottoman. Thiếu tướng Emil von Hell được chỉ định làm tham mưu trưởng của Mackensen. Phe Liên minh lập kế hoạch chinh phục Romania theo 2 gọng kìm: gọng kìm thứ nhất là Tập đoàn quân số 9 (Đức) do tướng Falkenhayn (viên tổng tham mưu trưởng vừa bị sa thải) chỉ huy từ vùng Transylvania thuộc Áo đánh ập xuống miền bắc Romania, gọng kìm thứ hai là Tập đoàn quân Donau từ miền bắc Bulgaria tràn lên thôn tính miền nam Romania.

Ngày 1 tháng 9, Mackensen khởi động tấn công vùng Dobruja của Romania. Đối diện với tập đoàn quân của ông là 5 sư đoàn Romania trên bờ nam sông Donau, tập trung mạnh nhất ở các thành trì Tutrakan và Silistria. Quân Liên minh nhanh chóng nhanh chóng hạ các thành Tutrakan, Dobrič (5 tháng 9), Silistria (9 tháng 9) và làm tan rã các đơn vị Romania cản đường tiến. Người Romania vội vã tăng quân từ vùng Transylvania xuống đánh chặn Mackensen và giành lại vài km lãnh thổ bị mất. Tuy nhiên, động thái này vô hình trung đã khai lối cho Tập đoàn quân số 9 (Đức) vượt các ngọn đèo phía bắc và chọc sâu vào Transylvannia. Ngày 1 tháng 10, phía Romania tung quân dự bị từ Rahovo vượt sông Donau phản kích vào lưng quân Mackensen nhưng thất bại. Không lâu sau đó, những bước tiến mạnh mẽ của Falkenhayn trên mạn bắc đã buộc Romania chia quân từ Dobruja lên Transylvannia. Chớp lấy thời cơ, Mackensen thúc quân đánh chiếm Constanza và Cernavoda (Dobruja), sau đó vượt sông Donau vào ngày 23 tháng 11. Quân Nga tràn sang giúp Romania nhưng cũng bị Mackensen đánh bại. Sức ép của 2 gọng kìm quân Liên minh sớm buộc quân Nga và Romania phải tháo chạy trên toàn tuyến; ngày 6 tháng 12 Mackensen khải hoàn tiến vào thủ đô Bucharest. Đến giữa năm 1916, các cánh quân của Mackensen và Falkenhayn đã thôn tính hầu hết vương quốc Romania (trừ tỉnh Moldova). Ngày 7 tháng 1 năm 1917, Mackensen trở thành một trong 5 quân nhân duy nhất được Hoàng đế Đức tặng Huân chương Thập tự Sắt hạng Đại Thập tự trong cuộc chiến.

Năm 1917, Mackensen được lập làm thống đốc quân quản các vùng bị chiếm đóng của Romania. Cùng lúc đó, quân Romania đã rút về Moldova và gầy dựng lại lực lượng với sự hỗ trợ của người Pháp. Thực thi chiến lược của Bộ Tổng tham mưu Đức là tập trung tấn công Đông Âu nhằm loại Nga và Romania khỏi vòng chiến, Mackensen huy động một lực lượng lớn quân Đức, Áo-Hung xâm chiếm Moldova tháng 6 năm 1917. Quân Liên minh chạm trán nảy lửa với quân Romania trong các trận đánh ở Mărăști, Mărășești và Oituz từ ngày 22 tháng 7 đến ngày 3 tháng 9. Mặc dù hai bên đều bị thiệt hại lớn, quân đội Romania đã làm phá sản hoàn toàn cuộc tấn công của Mackensen vào Moldava. Tuy nhiên, việc chính quyền mới của Nga ký Hòa ước Brest-Litovsk với Đức, Áo-Hung vào tháng 3 năm 1918 đã đánh dấu sự rút lui của Nga khỏi cuộc chiến và tạo thế cho Liên minh cô lập Romania. Tình hình đó buộc vương quốc Romania phải ký hiệp ước đầu hàng Liên minh tại Bucharest ngày 7 tháng 5 năm 1918. Mackensen ở lại quân quản Romania cho tới khi Đức đầu hàng phe Hiệp ước tại Pháp ngày 11 tháng 11 năm 1918. Sau chiến tranh, Mackensen dẫn 200.000 quân về Đức, nhưng đến Hungary thì bị quân Pháp bắt làm tù binh. Đến tháng 11 năm 1919, Mackensen mới được trả tự do.

Cuối đời

Sau khi về nước tháng 12 năm 1919, Mackensen phục viên khỏi quân đội Đức. Ông đã tham gia các hiệp hội cựu chiến binh Chiến tranh thế giới thứ nhất và giao thiệp với các tổ chức dân tộc chủ nghĩa của thanh niên Đức trong thời kỳ Cộng hòa Weimar. Sau khi Thống chế - Tổng thống Đức Paul von Hindenburg chết năm 1934, Mackensen trở thành thống chế duy nhất còn sống của Lục quân Đế quốc cũ. Mackensen được chính quyền Quốc xã của Adolf Hitler cấp cho một điền trang Brüssow (Tây Phổ), và ông thường hay tham dự các nghi lễ quân đội Quốc xã trong quân phục lính khinh kỵ thời xưa. Bên cạnh đó, Mackensen đã phản đối chính phủ Hitler về việc giết hại 2 tướng Ferdinand von Bredow và Kurt von Schleicher trong vụ thanh trừng đẫm máu "Đêm của những con dao dài" tháng 7 năm 1934, và về những tội ác của quân Đức trong chiến dịch tấn công Ba Lan tháng 9 năm 1939. Hitler và cận thần của ông ta là Joseph Goebbels từng nghi ngờ Mackensen bất trung với chế độ, nhưng họ không thể làm gì được ông. Trên thực tế Mackensen vẫn luôn là một người bảo hoàng cuồng nhiệt, và vào năm 1941 ông đã xuất hiện trong quân phục Lục quân Đế quốc tại lễ tang cựu hoàng Wilhelm II ở Doorn, nay thuộc Hà Lan. Con trai ông, Eberhard von Mackensen (1889 – 1969) là Đại tướng quân đội Đức, đã tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch lớn ở Liên Xô và Ý trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Cuối cuộc chiến, Mackensen phải sơ tán khỏi Brüssow khi quân đội Liên Xô tiến vào miền đông nước Đức. Ngày 8 tháng 11 năm 1945, ông qua đời ở thị trấn Schmiedelberg - bang Sachsen.

Chú thích

Tham khảo
Cecil, Lamar. "The Creation of Nobles in Prussia, 1871-1918." In The American Historical Review, Vol. 75, No. 3. (Feb., 1970), pp. 757–795.
DiNardo, Richard L. Breakthrough: The Gorlice-Tarnow Campaign, 1915: The Gorlice-Tarnow Campaign, 1915. ABC-CLIO, 2010.
DiNardo, Richard L. "Modern Soldier in a Busby: August von Mackensen". In Neiberg, Michael S. (ed.), Arms and the Man: Military History Essays in Honor of Dennis Showalter. BRILL, 2011.
DiNardo, Richard L. Invasion: The Conquest of Serbia, 1915. ABC-CLIO, 2015.
Foley, Robert. German Strategy and the Path to Verdun. Cambridge University Press, 2004.
Goda, Norman J. W. "Black Marks: Hitler's Bribery of His Senior Officers during World War II." In The Journal of Modern History, Vol. 72, No. 2. (June, 2000), 413-452.
 Herwig, Holger. The First World War: Germany and Austria-Hungary 1914-1918, A&C Black, 2014.
Hedin, Sven. Große Männer denen ich begegnete, Zweiter Band, Wiesbaden, F.A. Brockhausen, 1953.
Mombauer, Annika. Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War. Cambridge University Press, 2001.
Schwarzmüller, Theo. Zwischen Kaiser und "Führer." Generalfeldmarschall August von Mackensen. Eine politische Biographie. Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1995.
Silberstein, Gerard E. "The Serbian Campaign of 1915: Its Diplomatic Background." In The American Historical Review, Vol. 73, No. 1. (October, 1967), pp. 51–69.
 Tucker, Spencer C. World War I: The Definitive Encyclopedia and Document Collection [5 volumes]: The Definitive Encyclopedia and Document Collection, ABC-CLIO, 2014.
 ''Hausser Elastolin Spielzeug 1939-40' (toy catalog)
 Die Deutsche Wochenschau 12. januar 1944  Danish language version. 2:42 min: celebration of 95th birthday of August von Mackensen on ngày 6 tháng 12 năm 1944.

Sinh năm 1849
Mất năm 1945
Quý tộc Đức
Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất
Thống chế Đế quốc Đức
Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ
Người Đức theo chủ nghĩa bảo hoàng
Quân nhân Phổ trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
Thống chế Phổ


title: San Bonifacio (VR)

text:
San Bonifacio là một đô thị ở tỉnh Verona trong vùng Veneto của Ý, có cự ly khoảng 80 km về phía tây của Venice và khoảng 25 km về phía đông của Verona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 18.810 người và diện tích là 33,9 km².

Đô thị San Bonifacio có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Lobia, Locara, Prova, Villabellavà Villanova.

San Bonifacio giáp các đô thị: Arcole, Belfiore, Gambellara, Lonigo, Monteforte d'Alpone và Soave.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.sanbonifacio.vr.it/

Đô thị tỉnh Verona
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Tipulodina jigongshana

text:
Tipulodina jigongshana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Tipulodina


title: Tiariturris

text:
Tiariturris là một chi ốc biển săn mồi cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họPseudomelatomidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Tiariturris bao gồm:

 Tiariturris libya
 Tiariturris spectabilis

Chú thích

Tham khảo
 Nomenclator Zoologicus info

Liên kết ngoài

Pseudomelatomidae


title: Transtillaspis

text:
Transtillaspis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Transtillaspis alluncus Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis anxia Razowski & Brown, 2004
Transtillaspis argentilinea Razowski & Becker, 2002
Transtillaspis armifera Razowski & Wojtusiak, 2006
Transtillaspis atimeta Razowski, 1997
Transtillaspis baea Razowski, 1987
Transtillaspis bascanion Razowski, 1987
Transtillaspis batoidea Razowski, 1987
Transtillaspis bebela Razowski, 1987
Transtillaspis blechra Razowski, 1987
Transtillaspis brachistocera Razowski, 1987
Transtillaspis brandinojuxta Razowski, 1987
Transtillaspis cherada Razowski & Becker, 2001
Transtillaspis cinifera Razowski & Brown, 2004
Transtillaspis cornutipea Razowski, 1997
Transtillaspis cothurnata Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis cracens Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis crepera Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis emblema Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis empheria Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis ependyma Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis galbana Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis hedychnium Razowski, 1991
Transtillaspis irrorata Razowski & Pelz, 2003
Transtillaspis juxtonca Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis luiscarlosi Razowski & Pelz, 2003
Transtillaspis lypra Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis mecosacculus Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis mindoana Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis monoseta Razowski & Pelz, 2003
Transtillaspis multisetae Razowski & Pelz, 2003
Transtillaspis nedyma Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis neelys Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis parummaculatum Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis plagifascia Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis rioverdensis Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis tucumana Razowski & Brown, 2004
Transtillaspis tungurahuana Razowski & Pelz, 2005
Transtillaspis zonion Razowski & Becker, 2001

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Goldelund

text:
Goldelund là một đô thị tại huyện Nordfriesland, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị này có diện tích 12,02 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 392 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Masfjorden

text:
Masfjorden là một đô thị ở hạt Hordaland, Na Uy.

Masfjorden đã được tách ra từ Lindås ngày 1 tháng 1 năm 1879.

Đô thị này nằm quanh fjord Masfjorden hầu như chia đô thị hoàn toàn ở phía bắc và phía nam. Một phà cáp nối hai khu vực này. Đây là phà dây duy nhất ở Na Uy chở ô tô.

Trung tâm dân số chính nằm ở Nordbygda ở phía bắc. Hội đồng địa phương lại nằm ở phía nam.

Dạng tiếng Na Uy Cổ của tên gọi là Matrsfjörðr. Huy hiệu được áp dụng năm 1990.

Tham khảo

Đô thị Hordaland


title: Lanhères

text:
Lanhères  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 214 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Couvrot

text:
Couvrot  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 125 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Xã của tỉnh Saône-et-Loire

text:
Đây là danh sách 573 xã của tỉnh Saône-et-Loire ở Pháp.

(CUCM) Communauté urbaine Creusot-Montceau, created in 1970.
(CAC) Communauté d'agglomération Chalon Val de Bourgogne, created in 2001.

Tham khảo


title: Antictenia

text:
Antictenia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Antictenia punctunculus (Lucas, 1892)
 Antictenia torta Prout, 1921

Chú thích

Tham khảo

 Antictenia at funet.fi

Geometridae
Oenochrominae


title: 19718 Albertjarvis

text:
19718 Albertjarvis (1999 VF2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 11 năm 1999 bởi D. S. Dixon ở Jornada Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19718 Albertjarvis

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Strasbourg

text:
Strasbourg (tiếng Đức: Straßburg) là thủ phủ của vùng Grand Est trong miền đông bắc của nước Pháp, tỉnh lỵ của tỉnh Bas-Rhin, đồng thời cũng là trụ sở quản lý hành chính của hai quận (arrondissement) Strasbourg-Campagne và Strasbourg-Ville. Thành phố có dân số là 272.800 người (thời điểm 2004).

Strasbourg là nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan châu Âu như Hội đồng châu Âu, Nghị viện châu Âu, Tòa án Nhân quyền châu Âu, Quân đoàn châu Âu (Eurocorps). Thành phố có lịch sử ngàn năm này nổi tiếng vì truyền thống lịch sử và văn hóa lâu đời.

Địa lý
Thành phố nằm cạnh sông Ill (Alsace). Trên Grande Île (Đảo Lớn) được bao bọc bởi hai nhánh sông Ill là khu phố cổ. Về phía đông của thành phố là cảng nội địa cạnh sông Rhein. Trên bờ sông phía đông đối diện là thành phố Kehl của Đức. Strasbourg là điểm cuối của Canal de la Marne au Rhin.

Strasbourg được chia thành nhiều khu phố, trong đó có Esplanade, Robertsau, Cronenbourg, Koenigshoffen, Hautepierre, Elsau, Krutenau, Neudorf, Meinau và Neuhof.

Khí hậu

Lịch sử
Strasbourg được thành lập dưới thời của hoàng đế La Mã Augustus trong năm 12 TCN, thời đấy có tên là Argentoratum. Thành phố ban đầu chỉ là một tiền đồn của tỉnh Germania Superior. Quân đoàn La Mã Legio VIII Augusta dưới quyền chỉ huy của Piranus Clemens đã xây dựng trong năm 74 một con đường từ Augusta Vindelecorum qua thung lũng Kinzig đến Argentoratum (Strasbourg) kết nối với đường đi đến Mogontiacum (Mainz). Từ thế kỷ thứ 4 Strasbourg là nơi ngự trị của tổng giám mục, sau đó bị người Alamani, Huns và Frank chiếm đoạt một thời gian.

Thành phố đế chế tự trị
Trong thời Trung cổ Strasbourg thuộc về Đế quốc La Mã thần thánh và đã phát triển trở thành một trung tâm kinh tế quan trọng. Bắt đầu từ năm 1262 Strasbourg là thành phố đế chế độc lập. Sau trận đại dịch năm 1348 một trong những cuộc tàn sát người Do Thái đầu tiên và lớn nhất thời Trung cổ đã được tiến hành vào ngày 14 tháng 2 năm 1349: Hằng trăm người Do Thái (theo một số tài liệu là đến 3.000 người) tại Strasbourg đã bị thiêu sống công khai, những người sống sót bị đuổi ra khỏi thành phố. Cho đến thế kỷ 18 người Do Thái vẫn bị cấm không được lưu lại bên trong khu vực tường thành của thành phố sau 10 giờ đêm, những người trái lệnh sẽ bị tử hình.

Năm 1439 tháp bắc của Nhà thờ lớn Strasbourg được hoàn thành. Cho đến năm 1874 nhà thờ này là ngôi nhà cao nhất thế giới và cho đến nay vẫn thuộc vào trong số các nhà thờ cao nhất thế giới.

Thời kỳ thuộc Pháp

Sau năm 1648 nước Pháp cố gắng mở rộng biên giới đến sông Rhein. Strasbourg lọt vào tầm ngắm của vua Louis XIV. Sau khi quân đội Pháp chiếm lĩnh thành phố vào tháng 9 năm 1681, Hiệp ước Rijswijk 1679 cuối cùng đã công nhận chính thức sự thay đổi này. Những người theo đạo Tin Lành không được phép làm việc trong các công sở nữa. Mặc dù vậy, trường Đại học Strasbourg mang nhiều ảnh hưởng của Đức và đạo Tin Lành vẫn tiếp tục tồn tại. Ngoài ra, vùng Alsace còn bị chia cắt với nước Pháp còn lại bởi một hàng rào thuế quan trong khi lại không có ranh giới thuế quan với nước Đức. Vì thế mà thành phố và vùng phụ cận vẫn nói tiếng Đức và chịu nhiều ảnh hưởng của văn hóa Đức.

Johann Wolfgang Goethe đã học đại học tại đây trong thời gian 1770/1771. Trong những năm đấy thành phố là điểm kết tinh của phong trào văn học "Sturm und Drang". Jakob Michael Reinhold Lenz và Johann Gottfried Herder cũng đã từng sống tại đây.

Trong thời gian của cuộc Cách mạng Pháp thành phố đã là điểm thu hút cho những người theo phái Cộng hòa từ nước Đức. Người nổi tiếng nhất là Eulogius Schneider. Trong những năm và thập niên kế tiếp sau đấy Strasbourg đã trở thành nơi lưu vong cho những người Đức đối lập và cách mạng, thí dụ như cho Georg Büchner.

Claude Joseph Rouget de Lisle đã sáng tác bài La Marseillaise tại đây.

Thuộc về Đế chế Đức

Năm 1871, sau cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ, Đế quốc Đức tuyên bố Strasbourg trở thành thủ phủ của vùng Elsaß-Lothringen. Trong chiến tranh, Strasbourg đã bị quân đội Đức bao vây và bắn phá dữ dội. Thư viện thành phố với phần lớn sách hiếm quý cũng như là Viện Bảo tàng Nghệ thuật đã bị phá hủy.

Sau năm 1871, bên cạnh Metz và Köln, Strasbourg đã được xây dựng trở thành một trong những thành trì quan trọng nhất ở phía tây của Đế chế Đức. Sau cuộc Chiến tranh Đức-Pháp 1871 và tái chiếm lĩnh Alsace-Lothringen bởi Đế quốc Đức tình hình chính trị rất phức tạp. Đa số người dân Alsace không đồng ý sáp nhập vào Đế quốc Đức vừa được thành lập, việc có thể thấy qua các kết quả bầu cử sau năm 1871: đảng tự trị là đảng chính trị dẫn đầu cho đến 1890. Trong những năm sau 1871 kinh tế của thành phố Strasbourg và của vùng Alsace đã tăng trưởng cao, hòa giải ít nhất là một phần dân cư với việc thống trị của Đức – Phổ.

Năm 1872 trường đại học được tái thành lập dưới tên Trường Đại học Hoàng đế Wilhelm (Kaiser-Wilhelm-Universität) theo tên của Kaiser Wilhelm I – vị hoàng đế đầu tiên của Đế quốc Đức – và những năm sau đấy đã phát triển trở thành một trong những trường đại học quan trọng nhất trong Đế quốc Đức.

Giữa các cuộc thế chiến
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất và sự thoái ngôi của Đức hoàng Wilhelm II vào tháng 11 năm 1918, Alsace-Lothringen tuyên bố trở thành Cộng hòa độc lập Alsace-Lothringen nhưng đã bị quân đội Pháp chiếm đóng chỉ trong vài ngày. Sau đấy, thể theo Hòa ước Versailles 1919 Strasbourg lại thuộc về Pháp.

Trong thời gian từ khi Đức xâm lược Ba Lan vào ngày 1 tháng 9 năm 1939 và tuyên bố chiến tranh của Anh-Pháp vào ngày 3 tháng 9 năm 1939 chống lại Đức Quốc xã, dân cư của thành phố Strasbourg đã được di tản cũng như dân cư tại toàn bộ các xã gần biên giới khác. Trong vòng 10 tháng, cho đến khi quân đội Đức tiến vào thành phố vào giữa tháng 6 năm 1940 trong Trận chiến nước Pháp, đã không có một ai sống trong thành phố trừ những người lính đóng trong quân trại. Strasbourg bị quân đội Đức chiếm đóng cho đến năm 1944.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhờ vào công lao của thị trưởng lâu năm của Strasbourg, Pierre Pflimlin, mà thành phố đã trở thành biểu tượng cho sự hòa giải Đức-Pháp và cho sự thống nhất của châu Âu.

Thắng cảnh và công trình tưởng niệm

Khu phố cổ vẫn còn trong tình trạng tốt của Strasbourg, Île de la Cité, được bao bọc bởi sông Ill, là một sông phụ của sông Rhein. Từ năm 1988 khu phố này là di sản thế giới. Biểu tượng của thành phố là Nhà thờ Đức Bà Strasbourg, được xây theo phong cách Gothic trong thời gian 1176-1439. Quảng trường Nhà thờ là một trong những quảng trường đẹp nhất châu Âu. Ở đấy có nhiều ngôi nhà cổ được xây theo phong cách của Nam Đức, thường có bốn đến năm tầng với mái ngói rất dốc.

Đối diện với cổng nam của nhà thờ là dinh thự Rohan, đã từng là nơi ngự trị của các tổng giám mục Strasbourg, trong thế kỉ 18 đều xuất thân từ gia đình Rohan. Dinh thự do Robert de Cotte phác thảo và do Joseph Massol lãnh đạo xây dựng trong thời gian từ 1731-1742. Dinh thự được xây theo phong cách và cùng vật liệu xây dựng với kiến trúc của Paris thời đấy và vì thế khác biệt rõ với các công trình xây dựng lâu đời hơn tại Strasbourg. Ngày nay dinh thự là viện bảo tàng, có thể thăm viếng các phòng cổ ngày xưa.

Được khách du lịch ưa chuộng là "Khu phố thợ thuộc da", hay còn gọi là La Petite France nằm cạnh bờ sông Ill và nhiều kênh đào với nhiều ngôi nhà cũ đẹp, ngỏ hẻm và mái nhà đặc trưng. Ngày xưa, trên hòn đảo này là một bệnh viện quân đội dành cho những người lính mắc bệnh giang mai mà ngày đấy còn được gọi một cách khinh miệt là "bệnh người Pháp", khi mà Strasbourg chưa thuộc về Pháp. Tên của khu phố xuất phát từ khái niệm này.

Cũng đáng tham quan là các công trình từ thời Đế chế Đức như nhà ga, Trường Đại học Nghệ thuật, trường nữ ngày xưa, dinh thự hoàng đế Palais du Rhin, tòa án và Trường Đại học với thư viện và đài thiên văn. Nhà thờ Do Thái Synagogue de la Paix được xây năm 1958 ngay tại vị trí của một nhà thờ cũ đã bị phá hủy.

Văn hóa

 Opéra national du Rhin (Nhà hát opera Rhein) có đội ngũ trình diễn và dàn nhạc riêng với rất nhiều khán giả trung thành đến từ khắp nơi trong vùng thượng lưu sông Rhein.
 Nghệ nhân carabet Roger Siffer trình diễn show riêng của ông trong Théâtre de la Choucrouterie với trên 20.000 người đến xem hằng năm.
 Vào thời gian Giáng Sinh, chợ Giáng Sinh của Strasbourg là một trong những chợ Giáng sinh đẹp nhất với cây thông khổng lồ trên Quảng trường Kléber, nhiều đặc sản của vùng Alsace và hòa tấu trong các nhà thờ của Strasbourg.
 Musée des Beaux-Arts (Viện Bảo tàng Nghệ thuật) trong Dinh thự Rohan trưng bày các tác phẩm cổ điển của Hans Memling, El Greco, Francisco de Goya, Correggio, Peter Paul Rubens, Jacopo Tintoretto, Paolo Veronese, Giovanni Antonio Canal, Giotto di Bondone, Anthonis van Dyck và Antoine Watteau.
 Musée des Art décoratifs (cũng trong dinh thự Rohan) là một viện bảo tàng về nghệ thuật thủ công với nhiều bộ sưu tập các đồ vật bằng bạc và sứ.
 Trong Musée Alsacien là các tác phẩm nghệ thuật quần chúng và thủ công của vùng Alsace.
 Cũng nổi tiếng là Musée d'art moderne et contemporain (Viện Bảo tàng Nghệ thuật hiện đại và đương đại) với bộ sưu tập các tác phẩm của Gustave Doré, Jean Arp và Victor Brauner.
 Trong Centre Tomi Ungerer là các tác phẩm của nghệ nhân vùng Alsace nổi tiếng này.
 Bắt đầu từ năm 2005, Le Vaisseau, một trung tâm khoa học và kỹ thuật dành cho thiếu nhi và thiếu niên từ 3 đến 15 tuổi, đã làm cho quang cảnh viện bảo tàng Strasbourg thêm phong phú.
 Viện Bảo tàng Khảo cổ trong Dinh thự Rohan trưng bày lịch sử lâu đời của Alsace: từ thời Tiền sử cho đến đầu thời Trung cổ. Khu "Alsace La Mã" trưng bày một bộ sưu tập phong phú các di vật của thời gian từ thế kỉ thứ 1 đến thế kỉ thứ 5 sau Công Nguyên.

Cơ sở đào tạo

Johannes Sturm thành lập trường trung học Tin Lành năm 1538. Ngôi trường được nâng cấp trở thành học viện (académie) năm 1556 và dần dần trở thành Trường Đại học (1621) rồi thành Trường Đại học Hoàng gia (1631). Sau khi Strasbourg thuộc Pháp và đặc biệt là từ cuộc Cách mạng Pháp trường đại học ngày càng biến chuyển trở thành một trường đại học Pháp và trở thành một cực Pháp trong thành phố. Sau cuộc chiến năm 1870, do Pháp mất vùng Alsace nên giới tinh hoa của trường đại học đã rời bỏ Strasbourg. Tuy được tái thành lập sau đó nhưng năm 1918, sau khi Alsace lại thuộc về Pháp, trường lại được biến đổi hoàn toàn thành trở thành một trường đại học Pháp.

Ngày nay Trường Đại học Strasbourg nằm trong "Liên minh châu Âu của các trường đại học Thượng lưu sông Rhein" và có nhiều quan hệ với trường các trường đại học Karlsruhe, Basel, Mühlhausen và trường Đại học Albert Ludwig Freiburg. Do nhà thờ có một vị trí đặc biệt trong vùng Alsace nên trường Đại học Strasbourg là trường đại học duy nhất của Pháp có hai khoa về thần giáo do nhà nước tài trợ (Công giáo và Tin Lành).

Các cơ quan châu Âu trong Strasbourg

Strasbourg là nơi đặt trụ sở của
 Quốc hội châu Âu
 Hội đồng châu Âu
 Tòa án Nhân quyền châu Âu
 Ủy ban châu Âu về chất lượng dược phẩm
 Quân đoàn châu Âu
 EURIMAGES (Quỹ hỗ trợ sản xuất phim châu Âu)
 Đài truyền hình Đức-Pháp ARTE
 Ủy ban Trung ương về giao thông tàu thủy trên sông Rhein

Những người con của thành phố
 1300 Johannes Tauler, nhà thần học
 Peter Hemmel của Andlau, họa sĩ vẽ trên thủy tinh
 1457 Sebastian Brant, luật gia, nhà văn, nhà hoạt động nhân đạo
 1475 Hans Weiditz d. Ä., nhà điêu khắc
 1487 Johannes Bader, nhà thần học Luther
 1489 Jakob Sturm của Sturmeck, thị trưởng theo đạo Tin Lành của thành phố, ngày tưởng niệm trong đạo Tin Lành là ngày 30 tháng 10
 1497 Katharina Zell, nhà văn nữ của phong trào Cải cách Kháng Cách
 1520 Jacob Frey, nhà văn
 1537 Martin Montanus, nhà văn và nhà soạn bi kịch
 1546 Johann Fischart, nhà văn
 1597 Sebastian Stoskopff, họa sĩ
 1600 Johann Philipp Abelin, sử gia
 1621 Albrecht Kauw, họa sĩ
 1632 Balthasar Bebel, nhà thần học
 1643 Johann Joachim Zentgraf, nhà thần học
 1689 Johann Christof Freiherr của Bartenstein, chính khách và nhà ngoại giao ở hoàng cung Wien
 1721 Henriette Karoline của Pfalz-Zweibrücken, nữ bá tước của Hessen-Darmstadt
 1724 Dagobert bá tước của Wurmser, nhà quân sự
 1740 Philipp Jakob Loutherbourg (der Jüngere), họa sĩ
 1747 Heinrich Leopold Wagner, nhà văn
 1749 Jean Frédéric Edelmann, nhà soạn nhạc
 1753 Jean-Baptiste Kléber, tướng quân đội
 1753 Franz Heinrich Ziegenhagen, nhà xã hội không tưởng
 1756 Anton Will, nhà y học
 1757 Charlotte Ackermann, nữ diễn viên
 1786 Ludwig I., vua của Bayern
 1796 Georg Wilhelm của Wedekind, nhà lâm học
 1810 Jean Georges Kastner, nhà soạn nhạc
 1832 Gustave Doré, họa sĩ, tạo hình và vẽ tranh minh họa
 1832 Charles Friedel, nhà hóa học
 1837 Émile Waldteufel, nhà soạn nhạc
 1852 Georg Friedrich Eugen Kastner, nhà vật lý học
 1855 Paul Émile Appell, nhà toán học
 1863 Hugo Becker, nhà soạn nhạc
 1873 Heinrich Emil Timerding, nhà toán học
 1875 Carl Wendling, nhạc sĩ, hiệu trưởng trường Đại học Âm nhạc Stuttgart
 1886 Wolfgang Windelband, sử gia
 1886 Hans hay Jean Arp, họa sĩ, nhà điêu khắc và nhà thơ
 1891 Charles Münch, nhạc trưởng dàn nhạc
 1897 Rudolf Schwarz, kiến trúc sư
 1900 Erich Welter, nhà báo và nhà kinh tế học
 1906 Hans Bethe, nhận Giải thưởng Nobel về vật lý
 1909 Hans-Otto Meissner, nhà ngoại giao và nhà văn
 1910 Max Bense, triết gia, nhà văn và nhà xuất bản
 1920 Camille Claus, họa sĩ
 1923 Marcel Marceau, diễn viên kịch câm
 1923 Germain Muller, chính trị gia, nghệ sĩ cabaret và nhà thơ
 1929 Claude Rich, diễn viên
 1931 Tomi Ungerer, nhà vẽ tranh minh họa và tạo hình
 1942 Wolfgang Huber, giám mục
 1949 Arsène Wenger, huấn luyện viên bóng đá
 1971 Yann Wehrling, bí thư đảng Les Verts (Đảng Xanh)
 1975 Valérien Ismaël, vận động viên bóng đá
 1976 Armando Teixeira (Petit), vận động viên bóng đá
 1975 (?) Salomé Haller, nữ ca sĩ opera
 1978 Mehdi Baala, vận động viên điền kinh
 1982 Paul-Henri Mathieu, vận động viên quần vợt chuyên nghiệp
 1985 Matthieu Totta tức M. Pokora, ca sĩ

Thành phố kết nghĩa
Strasbourg kết nghĩa với các thành phố:
  Boston, Hoa Kỳ, từ năm 1960
  Leicester, United Kingdom, từ năm 1960
  Stuttgart, Đức, từ năm 1962
  Dresden, Đức, từ năm 1990
  Ramat Gan, Israel, từ năm 1991
 Oran, Algérie, từ ngày 1 tháng 4 năm 2013

Hình ảnh

Tham khảo

 VandenBossche, Benoît: Straßburg, das Münster ISBN 3-7954-1387-7.

Liên kết ngoài

 Văn phòng Du lịch Strasbourg
 Các Viện Bảo tàng trong Strasbourg
 Nhà hát Quốc gia Strasbourg (Théâtre National de Strasbourg)
 Bản đồ du lịch nội thành

Thành phố của Pháp
Xã của Bas-Rhin
Cựu cộng hòa
Khu dân cư trên sông Rhein
Tỉnh lỵ Pháp
Khởi đầu năm 1262
Di sản thế giới tại Pháp


title: Varlam Tikhonovich Shalamov

text:
Varlam Tikhonovich Shalamov (tiếng Nga: Варла́м Ти́хонович Шала́мов) (18 tháng 6 năm 1907 – 17 tháng 1 năm 1982) – nhà thơ, nhà báo, nhà văn Nga, Xô Viết, người có những tác phẩm viết về những trại cải tạo thời Xô Viết.

Tiểu sử
Varlam Shalamov sinh ở Vologda. Bố là linh mục, mẹ là người nội trợ. Năm 1914 vào học trường gymnazy và học xong trung học sau khi cách mạng đã thành công. Năm 1923 lên Moskva làm thơ ở nhà máy. Từ năm 1926 đến 1929 học khoa luật Đại học Quốc gia Moskva (MGU). Thời kỳ này bắt đầu làm thơ và tham dự các nhóm văn học, dự các buổi hội thảo về văn học và tích cực tham gia các hoạt động xã hội, có liên hệ với các nhóm Trotsky của MGU, tham gia vào cuộc tuần hành kỷ niêm 10 năm Cách mạng tháng Mười với khẩu hiệu "Đả đảo Joseph Stalin!" và phổ biến những câu thêm vào "Di chúc của Lenin". Ngày 19 tháng 12 năm 1929 Varlam Shalamov bị bắt, bị kết án 3 năm tù ở trại cải tạo Vishesky vùng Uran. Năm 1931 được ra tù và dược phục hồi danh dự. Năm 1932 trở về Moskva làm việc ở một số cơ quan báo chí.

Tháng 2 năm 1937 Shalamov lại bị bắt vì "hoạt động phản cách mạng" và bị kết án 5 năm cải tạo ở Kolyma. Ngày 22 tháng 6 năm 1943 ông lại bị kết án thêm 10 năm nữa vì tội "tuyên truyền chống chính quyền Xô Viết" và tội gọi Ivan Bunin là nhà văn cổ điển Nga (… я был осуждён в войну за заявление, что Бунин — русский классик). Năm 1951 ông được ra trại nhưng vì bệnh tật nên không thể về Moskva ngay mà mãi đến năm 1956. Năm 1957 ông làm phóng viên ngoài biên chế của tạp chí Moskva, khi đó đã in thơ của ông. Năm 1961 xuất bản tập thơ Огниво. Năm 1979 ông bị mù và điếc, đi lại rất khó khăn.

Tác phẩm của Shalamov được xuất bản ở London năm 1978 (bằng tiếng Nga), năm 1980 và 1982 ở Paris (bằng tiếng Pháp), năm 1981- 1982 ở New York (bằng tiếng Anh). Shalamov trở nên nổi tiếng khắp thế giới sau khi tác phẩm của ông được xuất bản ở nước ngoài.

Varlam Shalamov mất ngày 17 tháng 1 năm 1982 ở Moskva.

Thư mục
Тимофеев Л. Поэтика лагерной прозы. — Октябрь, 1991, № 3
Шкловский Евг. Шаламов. М., 1991
Шаламов В. Колымские рассказы, тт. 1-2. М., 1992
Шаламов В. Колымские тетради. М., 1994
Шаламов В. Несколько моих жизней. Проза. Поэзия. Эссе. М., 1996

Một số bài thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Шаламов. Ру: сочинения, исследования, документы
 Страничка дома-музея Варлама Шаламова
 Варлам Шаламов на сайте Вологодской областной универсальной научной библиотеки

Nhà thơ Nga
Nhà văn Nga
Nhà văn Liên Xô


title: Cérences

text:
Cérences  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 26 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Họ Lê mộc

text:
Họ Lê mộc (danh pháp khoa học: Bataceae, cách viết khác Batidaceae) là một họ thực vật hạt kín, chỉ chứa 1 chi duy nhất là Batis (tên gọi trong tiếng Anh là Turtleweed, Saltwort, Beachwort hay Pickleweed) với 2 loài đã biết. Các loài cây này là cây bụi mọng nước, bò lan um tùm, sống tại vùng duyên hải, chịu mặn, bản địa của khu vực đầm lầy nước mặn duyên hải tại các khu vực ôn đới và nhiệt đới thuộc châu Mỹ cũng như quần đảo Galapagos và được di thực vào quần đảo Hawaii (B. maritima) và vùng nhiệt đới Australasia bao gồm bắc Australia và nam New Guinea (B. argillicola).

Hình thái và phân loại
Cả hai loài đều là cây bụi thấp thường xanh, mọc cao tới 10–70 cm, bò lan khi lan sang các vùng bùn mới, nhưng một khi đã cắm rễ được thì mọc thẳng thành bụi rậm. Chúng có lá nhỏ, mọng, dày cùi thịt và hình dùi cui hẹp. Các lá này có màu xanh lục tươi, nhưng cũng có thể có màu hơi ánh đỏ. Các hoa nhỏ, mọc thành dạng bông không sặc sỡ, ra hoa từ giữa mùa hè tới mùa thu. Loài châu Mỹ là đơn tính khác gốc, trong khi loài Australasia là đơn tính cùng gốc.

Một số nhà thực vật học chia B. maritima ra thành 5 loài, bao gồm B. californica, B. fruticosa, B. spinosa và B. vermiculatus là các loài tách ra,nhưng điều này ít được công nhận.

Trong hệ thống Cronquist năm 1981, người ta xếp họ này trong bộ Lê mộc (Batales) thuộc phân lớp Sổ (Dilleniidae).

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Các loài Batis có khả năng sống trong môi trường nước mặn. Khi các loài thực vật khác rơ vào môi trường đất hay nước mặn thì chúng sẽ mất phần lớn lượng nước dự trữ của mình, nhưng Batis lại thích nghi với môi trường này và không gặp phải vấn đề đó. Để hỗ trợ sự sống trong môi trường mặn này, các lá dày cùi thịt của chúng được che phủ bằng các lông tơ rất nhỏ và mịn để giảm lượng nước mất vào không trung.

Một môi trường sống điển hình của Batis maritima là tại vùng sinh thái rừng đước Petenes ở Yucatan.

Không có nhiều động vật có thể ăn các loài này do chúng quá mặn, nhưng những con hươu đuôi trắng (Odocoileus virginianus) có thể ăn B. maritima như một phần trong khẩu phần ăn của chúng. Các con bướm Eastern Pygmy-Blue thu thập mật hoa từ hoa của loài này. B. maritima đang trở nên khan hiếm ở ở một vài nơi, và một số nhà khoa học cho rằng nên đưa nó vào danh lục loài nguy cấp của Hoa Kỳ, mặc dù nó cũng trở thành loài xâm hại ở Hawaii sau khi ngẫu nhiên được di thực vào đây.

Sử dụng
B. maritima được thổ dân châu Mỹ sử dụng làm thực phẩm, với rễ được nhai (như mía) hay luộc thành một loại đồ uống trong khi thân và lá được ăn sống, luộc hay dầm. B. argillicola cũng được sử dụng làm rau xanh.

Các loài lê mộc cũng là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng. Một phân tích thành phần dinh dưỡng của hạt cho thấy chúng cực kỳ giàu dinh dưỡng, với các protein chất lượng cao, dầu và tinh bột. Theo Massimo Marco trong bài báo đăng trên New Scientist , các hạt này ăn được, có mùi vị như hạt phỉ và có thể bổ sung vào các món xalat, các món nướng hay thậm chí làm bỏng ngô. Dầu trong hạt của chúng tương tự như tinh dầu hồng hoa (Carthamus tinctorius), là loại dầu ăn được sử dụng trong nấu ăn và trong nêm gia vị cho các món xalat, cũng như để làm macgarin. Hạt cũng chứa các chất chống oxy hóa có ích như các tocopherol, là các chất được coi là có khả năng chống ung thư.

Ghi chú

Batis maritima trong USDA
Batis argillicola trong Flora of Western Australia
Batis argillicola trong Online Field guide to Common Saltmarsh Plants of Queensland
Danh sách các loài thực vật chịu mặn và ưa mặn


title: Gibberula eloinae

text:
Gibberula eloinae là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Caloptilia canadensisella

text:
Caloptilia canadensisella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Canada (Nova Scotia và Québec).

Ấu trùng ăn Cornus canadensis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Lindern

text:
Lindern là một đô thị ở huyện huyện Cloppenburg, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Lindern có diện tích 65,81 km². Đô thị này có cự ly khoảng 20 km về phía tây của Cloppenburg.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cloppenburg


title: Acanthoscelides corumbanus

text:
Acanthoscelides corumbanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

C


title: Neirone

text:
Neirone là một đô thị ở tỉnh Genova thuộc vùng Liguria, nằm ở vị trí cách khoảng 20 km về phía đông của Genova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 985 người và diện tích là 29,6 km².

Đô thị Neirone có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Acqua di Ognio, Corsiglia, Lezzaruole, Ognio, Roccatagliata, và San Marco D'Urri.

Neirone giáp các đô thị sau: Favale di Malvaro, Lorsica, Lumarzo, Mocònesi, Torriglia, Tribogna, Uscio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Thành phố đô thị Genova