title: Mona Lisa

text:
Mona Lisa (La Gioconda hay La Joconde, Chân dung Lisa Gherardini, vợ của phong del Giocondo) là một bức chân dung thế kỷ 16 được vẽ bằng chất liệu sơn dầu trên một tấm gỗ dương tại Florence bởi Leonardo da Vinci trong thời kì Phục Hưng Ý. Tác phẩm thuộc sở hữu của Chính phủ Pháp và hiện được trưng bày tại bảo tàng Louvre ở Paris, Pháp với tên gọi Chân dung Lisa Gherardini, vợ của Francesco del Giocondo.

Bức tranh là một bức chân dung nửa người và thể hiện một phụ nữ có những nét thể hiện trên khuôn mặt thường được miêu tả là bí ẩn. Sự mơ hồ trong nét thể hiện của người mẫu, sự lạ thường của thành phần nửa khuôn mặt, và sự huyền ảo của các kiểu mẫu hình thức và không khí hư ảo là những tính chất mới lạ góp phần vào sức mê hoặc của bức tranh. Có lẽ nó là bức tranh nổi tiếng nhất từng bị đánh cắp và được thu hồi về bảo tàng Louvre. Ít tác phẩm nghệ thuật khác từng là chủ đề của nhiều sự chăm sóc kỹ lưỡng, nghiên cứu, thần thoại hoá và bắt chước tới như vậy. Một sự nghiên cứu và vẽ thử bằng chì than và graphite về Mona Lisa được cho là của Leonardo có trong Bộ sưu tập Hyde, tại Glens Falls, NY.

Bối cảnh

Da Vinci bắt đầu vẽ Mona Lisa vào khoảng năm 1503, trong Thời Phục hưng Ý và theo Vasari, "sau khi ông đã bỏ rơi nó trong bốn năm, không hoàn thành…." Ông được cho là đã tiếp tục bức vẽ trong ba năm sau khi đã rời sang Pháp và hoàn thành nó một thời gian ngắn trước khi mất năm 1519. Da Vinci đã mang bức tranh từ Ý tới Pháp năm 1516 khi Vua François I mời nghệ sĩ tới làm việc tại Clos Lucé gần lâu đài của nhà vua tại Amboise. Có thể nhất là qua những người thừa kế của trợ lý của da Vinci là Salai, nhà vua đã mua bức tranh với giá 4,000 écu và giữ nó tại Château Fontainebleau, nơi nó ở lại cho tới khi được trao cho Louis XIV. Louis XIV đưa bức tranh tới Cung điện Versailles. Sau cuộc Cách mạng Pháp, nó được đưa tới Louvre. Napoleon I chuyển nó tới phòng ngủ trong Cung điện Tuileries; sau đó nó quay trở lại Louvre. Trong  Chiến tranh Pháp-Phổ (1870–1871) nó được chuyển từ Louvre tới một nơi cất giấu nào đó tại Pháp.

Mãi tới giữa thế kỷ 19 Mona Lisa mới bắt đầu nổi tiếng khi các nghệ sĩ của phong trào Biểu tượng bắt đầu ca ngợi nó, và gắn nó với những ý tưởng của họ về sự bí ẩn của phụ nữ. Nhà phê bình Walter Pater, trong tiểu luận năm 1867 của mình về da Vinci, đã thể hiện quan điểm này bằng cách miêu tả nhân vật trong bức tranh như một kiểu hiện thân bí ẩn của nữ tính vĩnh cửu, người "già hơn những hòn đá mà bà ngồi lên" và người "đã chết nhiều lần và biết được những bí ẩn của nấm mồ."

Tên tranh và chủ thể

Mona Lisa là tên của Lisa del Giocondo, một thành viên của gia đình Gherardini tại Florence và Tuscany và là vợ của một thương nhân tơ lụa giàu có người Florence là Francesco del Giocondo. Bức tranh được đặt hàng cho ngôi nhà mới của họ và để kỷ niệm ngày sinh của đứa con trai thứ hai, Andrea.

Danh tính của người mẫu đã được xác định chắc chắn tại Đại học Heidelberg năm 2005 bởi một chuyên gia thư viện người đã khám phá ra một đoạn ghi chú năm 1503 ngoài lề một cuốn sách do Agostino Vespucci viết. Các học giả theo nhiều cách suy nghĩ, xác định ít nhất bốn bức tranh khác nhau là Mona Lisa và nhiều người là đối tượng của nó. Mẹ của Da Vinci, Caterina, trong một ký ức xa, Isabella của Naples hay Aragon, Cecilia Gallerani, Costanza d'Avalos—người cũng được gọi là "merry one" hay La Gioconda, Isabella d'Este, Pacifica Brandano hay Brandino, Isabela Gualanda, Caterina Sforza, tất cả đều đã được chính da Vinci đặt tên cho người mẫu. Danh tính nhân vật ngày nay được cho là Lisa, vốn luôn là một quan điểm truyền thống.

Tên bức tranh xuất phát từ một đoạn miêu tả của Giorgio Vasari trong cuốn tiểu sử da Vinci của ông xuất bản năm 1550, 31 năm sau khi nghệ sĩ qua đời. "Leonardo đã nhận vẽ, cho Francesco del Giocondo, bức chân dung Mona Lisa, vợ ông…." (một phiên bản trong ). Trong tiếng Italia, ma donna có nghĩa quý bà của tôi. Nó đã trở thành madonna, và cách viết gọn mona. Mona vì thế là một cách đề cập lịch sự, tương tự như Ma’am, Madam, hay my lady trong tiếng Anh. Trong tiếng Ý hiện đại, hình thức ngắn của madonna thường được đánh vần là Monna, vì thế cái tên thỉnh thoảng được đọc là Monna Lisa, hiếm trong tiếng Anh và phổ thông hơn trong các ngôn ngữ Romance như tiếng Pháp và tiếng Ý.

Khi ông mất năm 1525, trợ lý của da Vinci là Salai sở hữu bức tranh và gọi tên nó trong các giấy tờ riêng của mình là la Gioconda, nghệ sĩ đã di chúc để lại bức tranh này cho Salai. Theo nghĩa tiếng Italia là vui vẻ, hạnh phúc hay vui tươi, Gioconda là một tên hiệu của người mẫu, một sự chơi chữ theo hình thức giống cái của tên người chồng bà là Giocondo và tính tình của bà. Trong tiếng Pháp, cái tên La Joconde cũng có nghĩa kép như vậy.

Đánh cắp và hư hại

Bức hoạ Mona Lisa hiện được treo tại Bảo tàng Louvre ở Paris, Pháp. Danh tiếng ngày càng tăng của bức hoạ còn lớn thêm khi nó bị  đánh cắp vào ngày 21 tháng 8 năm 1911. Ngày hôm sau, Louis Béroud, một họa sĩ, đi vào Louvre và vào Salon Carré nơi bức tranh Mona Lisa đã được trưng bày trong 5 năm. Tuy nhiên, nơi bức tranh Mona Lisa đáng lẽ phải có ở đó, ông chỉ thấy bốn chiếc móc thép. Béroud liên hệ với người chỉ huy đội canh gác, ông này cho rằng bức tranh đang được đưa đi chụp ảnh hay cho các mục đích marketing. Vài giờ sau, Béroud kiểm tra lại với người chịu trách nhiệm khu vực đó của bảo tàng và sự việc được xác nhận rằng bức tranh Mona Lisa không ở chỗ những nhà nhiếp ảnh. Bảo tàng Louvre bị đóng cửa một tuần để trợ giúp việc điều tra vụ trộm.

Nhà thơ Pháp Guillaume Apollinaire, người từng một lần kêu gọi "đốt cháy" Louvre bị nghi ngờ; ông đã bị bắt và tống giam. Apollinaire đã tìm cách làm dính líu tới người bạn của mình là họa sĩ Pablo Picasso, người cũng bị đưa tới thẩm vấn, nhưng cả hai người sau này đều được chứng minh là không có liên quan.

Ở thời điểm đó, bức tranh được cho là đã mất tích vĩnh viễn, và phải mất hai năm trước khi kẻ trộm thực sự bị phát hiện. Nhân viên bảo tàng Louvre Vincenzo Peruggia đã lấy trộm nó bằng cách xâm nhập toà nhà trong những giờ mở cửa, trốn trong một phòng để đồ và lấy trộm bức tranh rồi giấu nó trong áo khoác đi ra ngoài khi bảo tàng đã đóng cửa. Peruggia là một người Italia yêu nước và ông tin rằng bức tranh của Leonardo da Vinci phải được đưa quay trở lại trưng bày trong một bảo tàng của Italia. Peruggia cũng có thể có động cơ bởi một người bạn, người bán những bức tranh chép của tác phẩm này, việc mất tranh gốc sẽ làm những bức tranh chép tăng giá vùn vụt. Sau khi đã giữ bức tranh trong căn hộ của mình trong hai năm, Peruggia trở nên mất kiên nhẫn và cuối cùng bị bắt khi tìm cách bán nó cho những vị giám đốc của Uffizi Gallery ở Florence; bức tranh được trưng bày trên khắp Italia và được trao trả về Louvre năm 1913. Peruggia được ca ngợi về lòng yêu nước ở Italia và chỉ bị tù vài tháng về tội này.

Trong Chiến Tranh Thế Giới thứ hai, bức tranh một lần nữa bị đưa khỏi Louvre và mang tới nơi an toàn, ban đầu là Château d'Amboise, sau đó là Loc-Dieu Abbey và cuối cùng tới Bảo tàng Ingres ở Montauban. Năm 1956, phần dưới của bức tranh đã bị hư hại nghiêm trọng khi một kẻ phá hoại hắt axít vào nó. Ngày 30 tháng 12 cùng năm ấy, một người Bolivia trẻ tuổi tên là Ugo Ungaza Villegas đã phá hoại bức tranh bằng cách ném một hòn đá vào nó. Việc này khiến bức tranh mất một mẩu màu gần khuỷu tay trái, chỗ này sau đó đã được vẽ lại.

Kính chống đạn đã được dùng để bảo vệ bức hoạ Mona Lisa sau những cuộc tấn công sau đó. Tháng 4 năm 1974, một phụ nữ tàn tật, bực tức vì chính sách của bảo tàng với người tàn tật, đã phun sơn đỏ vào bức tranh khi nó đang được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Tokyo. Ngày 2 tháng 8 năm 2009, một phụ nữ Nga, quẫn trí vì bị từ chối trao quyền công dân Pháp, đã ném một chiếc cốc hay chén trà bằng đất nung, mua tại bảo tàng vào bức tranh ở Louvre, làm vỡ mặt kính. Ở cả hai trường hợp trên, bức tranh đều không bị hư hại.

Bảo tồn
Bức tranh Mona Lisa đã tồn tại trong hơn 500 năm, và một hội đồng quốc tế nhóm họp năm 1952 đã lưu ý rằng "bức tranh đang ở một tình trạng bảo tồn tốt." Điều này một phần nhờ kết quả của nhiều biện pháp bảo tồn đã được áp dụng với bức tranh. Một cuộc phân tích chi tiết năm 1933 bởi Madame de Gironde cho thấy những nhà bảo tồn ở giai đoạn đầu đã "hành động với sự cẩn trọng lớn." Tuy thế, việc sử dụng véc ni được làm cho bức tranh đã làm nó tối đi thậm chí ngay từ cuối thế kỷ 16, và một cuộc vệ sinh và tái phủ véc ni quá tay năm 1809 đã làm mất một số thành phần trên cùng của lớp sơn, khiến một số phần sơn trên mặt nhân vật bị tẩy mất. Dù có những cuộc xử lý như vậy, Mona Lisa đã được bảo tồn tốt trong suốt lịch sử, và mặc dù sự cong vênh của tấm panel khiến những người quản lý có "một số lo lắng", đội bảo tồn năm 2004-05 vẫn lạc quan về tương lai của tác phẩm.

Tấm gỗ dương
Ở một số thời điểm trong lịch sử của mình, bức hoạ Mona Lisa đã bị tháo khỏi khung nguyên thủy. Tấm gỗ dương tự nhiên được để cho cong tự nhiên theo thay đổi về độ ẩm, và vì thế, một vết nứt đã bắt đầu phát triển ở gần đỉnh tấm. Vết nứt đã mở rộng xuống đường tóc của nhân vật. Ở giữa thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, một số người đã tìm cách làm ổn định vết nứt bằng cách lắp hai thanh gỗ óc chó hình bướm vào phía sau tấm ở độ sâu khoảng 1/3 tấm. Công việc này đã được thực hiện một cách có tay nghề, và đã thành công trong việc ổn định vết nứt. Trong một khoảng thời gian từ năm 1888 tới năm 1905, hay có lẽ ở một thời điểm nào đó khi bức tranh bị lấy cắp, thanh gỗ phía trên đã rơi ra. Một nhà bảo tồn sau đó đã dán và bồi đoạn rỗng và vết nứt bằng vải. Khung gỗ sồi co giãn (được thêm vào năm 1951) và các thanh chéo (1970) giúp tấm gỗ không bị cong thêm nữa. Một thanh hình cánh bướm giúp tấm gỗ không nứt thêm nữa.

Bức tranh hiện được giữ ở những điều kiện không khí được kiểm soát chặt chẽ trong hộp kính chống đạn. Độ ẩm được duy trì ở mức 50% ±10%, và nhiệt độ được duy trì trong khoảng 18 tới 21 °C. Để bù trừ cho những sự thay đổi do độ ẩm, hộp được bổ sung thêm một đệm bằng silica gel được xử lý để cung cấp 55% độ ẩm tương đối.

Khung
Bởi cục gỗ dương của bức tranh Mona Lisa nở ra và co lại theo thay đổi độ ẩm, bức tranh đã bị cong một chút. Để bù cho sự cong vênh mà bức tranh phải trải qua trong thời gian lưu trữ trong Thế chiến II, và để chuẩn bị cho việc trưng bày bức tranh để kỷ niệm ngày sinh lần thứ 500 của Da Vinci, bức hoạ Mona Lisa năm 1951 được lắp một khung gỗ sồi co giãn với các tấm chéo gỗ sồi. Khung co giãn này, được dùng thêm cho khung trang trí được miêu tả phía dưới, tạo áp lực trên tấm gỗ để giữ nó không cong vênh thêm nữa. Năm 1970, các thanh chéo gỗ sồi được đổi thành gỗ thích sau khi mọi người phát hiện ra rằng gỗ sồi dễ bị côn trùng làm hư hại. Năm 2004-2005, một đội nghiên cứu và bảo tồn đã thay thế các thanh gỗ thích bằng gỗ ngô đồng, và một thanh chéo kim loại nữa được thêm vào để đo độ cong của tấm gỗ dương một cách khoa học.
Bức hoạ Mona Lisa đã từng có nhiều khung trang trí trong lịch sử tồn tại của mình, tuỳ theo những thay đổi trong phong cách thẩm mĩ trong nhiều thế kỷ. Năm 1906, nữ bá tước Béarn đã lắp cho bức tranh chiếc khung hiện thời, một chiếc khung thời Phục hưng thích hợp với giai đoạn lịch sử của bức hoạ. Các cạnh của bức tranh ít nhất đã bị cắt bớt một lần trong lịch sử tồn tại của nó để được lắp vừa vào trong những chiếc khung, nhưng không phần nào của lớp sơn nguyên bản bị cắt đi.

Vệ sinh và sửa

Cuộc vệ sinh, phun véc ni lại và sửa chữa lớn đầu tiên được ghi lại với bức hoạ Mona Lisa diễn ra năm 1809, công việc được Jean-Marie Hooghstoel tiến hành, ông chịu trách nhiệm việc khôi phục các bức tranh cho các phòng tranh của Bảo tàng Napoléon. Công việc gồm làm vệ sinh bằng cồn, sửa lại màu, và phun lại véc ni cho bức tranh. Năm 1906, nhà bảo tồn của Louvre là Eugène Denizard đã thực hiện việc sửa lại màu nước trên những khu vực lớp sơn bị hư hại bởi vết nứt của tấm gỗ dương. Denizard cũng sửa lại các cạnh của bức tranh bằng véc ni, để che đi những phần từng trước kia từng bị che khuất bởi một chiếc khung cũ. Năm 1913, khi bức tranh tái xuất hiện sau khi bị ăn trộm, Denizard một lần nữa được triệu tới để sửa chữa bức Mona Lisa. Denizard được chỉ đạo làm vệ sinh bức tranh nhưng không được dùng dung môi, và thực hiện việc sửa chữa nhỏ với nhiều vết xây xát trên màu nước. Năm 1952, lớp véc ni trên hậu cảnh bức tranh bị phẳng ra. Sau vụ tấn công thứ hai năm 1956, nhà bảo tồn Jean-Gabriel Goulinat được triệu tập để sửa chữa những hư hại ở khuỷu tay trái của Mona Lisa bằng màu nước.

Năm 1977, một sự hư hại do côn trùng mới được phát hiện phía sau tấm gỗ vì việc lắp đặt những thanh chéo để giữ bức tranh không bị cong. Hư hại này đã được xử lý bằng carbon tetraclorua, và sau này bằng cách xử lý ethylene oxit. Năm 1985, chấm này một lần nữa được xử lý bằng carbon tetrachloride như một biện pháp phòng ngừa.

Trưng bày
Ngày 6 tháng 4 năm 2005—sau một giai đoạn bảo dưỡng, ghi chép và phân tích—bức tranh được chuyển tới một vị trí mới trong Salle des États (Phòng các Quốc gia) tại Bảo tàng. Nó được trưng bày trong một không gian kín, có điều hoà nhiệt độ, được xây dựng đặc biệt sau một lớp kính chống đạn. Khoảng 6 triệu người tới ngắm bức tranh tại bảo tàng Louvre hàng năm.

Danh tiếng

Nhà sử học Donald Sassoon đã sắp xếp sự tăng trưởng danh tiếng của bức tranh. Hồi giữa những năm 1800, Théophile Gautier và các nhà thơ lãng mạn đã có thể viết về Mona Lisa như một femme fatale (người đàn bà gây tai hoạ) bởi Lisa là một người bình thường. Mona Lisa "…là một cuốn sách mở mà trong đó mỗi người có thể đọc thấy điều mình muốn; có thể bởi bà không phải là một hình ảnh tôn giáo; và, có thể, bởi những người có cái nhìn có tính chất văn học chủ yếu là nam giới những người coi bà là hiện thân của nguồn vui bất tận của đàn ông." Trong thế kỷ 20, bức tranh đã bị đánh cắp, một vật thể để sao chép hàng loạt, buôn bán, đả kích và suy đoán, và đã được sao chép lại trong "300 bức tranh và 2,000 quảng cáo". Đối tượng bị miêu tả là điếc, đang để tang, móm, một "gái điếm hạng sang", người tình của nhiều người, một sự phản ánh chứng loạn thần kinh của các nghệ sĩ, và một nạn nhân của bệnh giang mai, nhiễm trùng, liệt, mất cảm giác, cholesterol hay đau răng. Giới học giả cũng như những suy đoán không chuyên đã gắn cái tên Lisa với ít nhất bốn bức hoạ khác nhau và danh tính của người mẫu cho ít nhất mười người khác nhau.

Khách tham quan nói chung mất khoảng 15 giây để ngắm Mona Lisa.
Cho tới thế kỷ 20, Mona Lisa là một trong nhiều tác phẩm và chắc chắn không phải là "bức tranh nổi tiếng nhất" thế giới như hiện tại. Trong số những tác phẩm tại Louvre, năm 1852 giá trị thị trường của nó là 90,000 franc so với các tác phẩm của Raphael có giá lên tới 600,000 franc. Năm 1878, cuốn hướng dẫn Baedeker gọi nó là "tác phẩm được chào đón nhiều nhất của Leonardo tại Louvre". Từ năm 1851 tới năm 1880, các nghệ sĩ tới thăm Louvre đã sao chép Mona Lisa chỉ khoảng bằng một nửa số lần so với các tác phẩm của Bartolomé Esteban Murillo, Antonio da Correggio, Paolo Veronese, Titian, Jean-Baptiste Greuze và Pierre Paul Prud'hon.

Từ tháng 12 năm 1962 tới tháng 3 năm 1963, chính phủ pháp đã cho Hoa Kỳ mượn bức tranh để trưng bày tại Thành phố New York và Washington D.C.. Năm 1974, bức tranh được triển lãm tại Tokyo và Moskva.

Trước chuyến đi tháng 3 năm 1962, bức tranh đã được ước định giá, để bảo hiểm, ở mức $100 triệu; cuối cùng bảo hiểm không được mua, thay vào đó mọi người chi thêm tiền cho an ninh. Là một bức tranh đắt giá, chỉ gần đây nó mới bị vượt giá trị, theo giá dollar hiện thời, bởi ba bức tranh khác: bức Portrait of Adele Bloch-Bauer I của Gustav Klimt, được bán với giá $135 triệu, bức Woman III của Willem de Kooning được bán với giá $138 triệu tháng 11 năm 2006, và bức No. 5, 1948 của Jackson Pollock được bán với giá kỷ lục $140 triệu tháng 11 năm 2006. Dù những con số này cao hơn con số định giá năm 1962 của Mona Lisa, việc so sánh chưa tính tới thay đổi về giá bởi lạm phát - $100 triệu năm 1962 tương đương xấp xỉ $700 triệu năm 2009 khi tính bù lạm phát theo Chỉ số Giá Tiêu dùng Mỹ.

Suy đoán về bức tranh

Mặc dù người mẫu theo truyền thống đã được xác định là Lisa del Giocondo, nhưng sự thiếu hụt một bằng chứng xác thực từ lâu đã khởi nguồn cho nhiều giả thuyết khác, gồm cả khả năng rằng da Vinci đã sử dụng chính chân dung của mình. Các khía cạnh khác của bức tranh từng là chủ đề suy đoán là kích cỡ gốc của nó, nó có phải bản gốc không, tại sao nó được vẽ, và nhiều lời giải thích bằng cách nào có thể tạo ra một nụ cười bí ẩn như vậy.

Di sản

Giới nghệ thuật tiên phong đã lưu ý tới sự nổi tiếng không thể bác bỏ của Mona Lisa. Vì vị thế quá nổi bật của bức tranh, những thành viên trường phái Dada và siêu thực thường tạo ra những hình thức chuyển đổi và biếm hoạ. Ngay từ năm 1883, một bức Mona Lisa hút tẩu thuốc đã được trưng bày tại "Incoherents" ở Paris. Năm 1919, Marcel Duchamp, một trong những thành viên có ảnh hưởng nhất của trường phái Dada, đã tạo ra L.H.O.O.Q., một bức tranh nhại Mona Lisa được làm bằng cách vẽ thêm lên một bức tranh chép rẻ tiền một bộ ria mép và một chòm râu dê, cũng như thêm vào đoạn ghi chú thô lỗ, khi đọc tho trong tiếng Pháp có âm kiểu "Elle a chaud au cul" (dịch "bà ta bị nóng đít". Đây là một cách ám chỉ người phụ nữ trong tranh đang ở tình trạng kích động tình dục và sẵn sàng quan hệ). Đây tạo ra như một trò đùa có chủ định kiểu Freud, ám chỉ tới lời đồn đại về sự đồng tính của da Vinci. Theo Rhonda R. Shearer, bức tranh nhái thực thế là một bản chép dựa một phần trên chính khuôn mặt của Duchamp.

Salvador Dalí, nổi tiếng về tác phẩm siêu thực của mình, đã vẽ Self portrait as Mona Lisa năm 1954. Năm 1963 sau khi bức tranh được đưa tới triển lãm tại Hoa Kỳ, Andy Warhol đã tạo ra những bản in lụa của nhiều Mona Lisa gọi là Thirty are Better than One (Ba mươi tốt hơn một), giống các tác phẩm của ông với Marilyn Monroe (Twenty-five Colored Marilyns, 1962), Elvis Presley (1964) và Campbell's soup (1961–1962).

Chú thích

Tư liệu tham khảo

Liên kết ngoài

 Những bí mật không lời giải về tranh Mona Lisa

 The Mona Lisa with Professor Donald Sassoon podcast interview with Donald Sassoon on the La Trobe University website
 25 Secrets of Mona Lisa Revealed
 Bí mật về hiện tượng ảo giác trong nụ cười nàng Mona
 Con người phân tích tình cảm bằng cả hai bán cầu não nàng Mona
 Giải mã nụ cười của nàng Mona Lisa
 Mona Lisa đang 'xuống sắc'
 Vì sao nụ cười của Mona Lisa bí ẩn?
 Nhà mới cho nàng Mona Lisa
 Đằng sau nụ cười Mona Lisa
 Tìm thấy hậu duệ của nàng Monalisa
 Monalisa là đàn ông ?

Tranh vẽ thế kỷ 16
Tranh vẽ Ý
Hiện vật bảo tàng Louvre
Tranh vẽ thời Phục Hưng
Leonardo da Vinci


title: Gynoplistia drekurmi

text:
Gynoplistia drekurmi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Sikkim

text:
Sikkim (, tiếng Sikkim: སུ་ཁྱིམ་), hay Xích Kim, Tích Kim (錫金) là một bang nội lục của Ấn Độ. Bang nằm trên dãy Himalaya, có biên giới quốc tế với Nepal ở phía tây (giáp tỉnh số 1), với Tây Tạng ở phía bắc và đông, với Bhutan ở phía đông (giáp vùng hành chính Samtse). Sikkim có biên giới quốc nội với bang Tây Bengal ở phía nam.

Dân số Sikkim là 607.688 theo điều tra dân số năm 2011, là bang ít dân nhất tại Ấn Độ và là bang có diện tích nhỏ thứ hai sau Goa, với tổng diện tích khoảng . Sikkim có sự đa dạng về địa lý do vị trí trên dãy Himalaya; khí hậu biến đổi từ khí hậu cận nhiệt đới đến khí hậu núi cao, và đỉnh cao thứ ba trên thế giới là Kangchenjunga nằm trên biên giới giữa Sikkim với Nepal. Sikkim là một điểm đến du lịch nổi tiếng, với các đặc điểm về văn hóa, cảnh quan và đa dạng sinh học. Sikkim có trạm biên mậu Nathu La giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Thủ phủ và thành phố lớn nhất của Sikkim là Gangtok.

Theo truyền thuyết, đại sư Phật giáo Liên Hoa Sinh đến Sikkim vào thế kỷ 8 CN, đưa đến Phật giáo và báo hiệu một thời kỳ quân chủ Sikkim. Triều đại Namgyal của Sikkim được hình thành vào năm 1642. Trong 150 năm sau đó, vương quốc thường xuyên phải chịu các cuộc tấn công và để mất lãnh thổ cho Nepal. Trong thế kỷ 19, Sikkim liên minh với Ấn Độ thuộc Anh, cuối cùng trở thành một nước được Anh bảo hộ. Năm 1975, một cuộc trưng cầu dân ý dẫn đến việc bãi bỏ chế độ quân chủ tại Sikkim, và lãnh thổ này hợp nhất với Ấn Độ.

Người Nepal hiện là dân tộc chiếm đa số tại Sikkim, và bang có 11 ngôn ngữ chính thức: Nepal (ngôn ngữ chung), Sikkim, Lepcha, Tamang, Limbu, Newari, Rai, Gurung, Magar, Sunwar và Anh. Tiếng Anh được giảng dạy trong trường học và được sử dụng trong văn kiện của chính phủ. Các tôn giáo chiếm ưu thế tại Sikkim là Ấn Độ giáo và Phật giáo Kim cương thừa. Kinh tế Sikkim dựa phần lớn vào nông nghiệp và du lịch. Sikkim nằm trong số các bang và lãnh thổ tăng trưởng nhanh nhất tại Ấn Độ trong giai đoạn 2000-2007.

Từ nguyên
Lý luận khởi nguyên được chấp thuận rộng rãi nhất cho rằng tên gọi Sikkim là sự kết hợp của hai từ trong tiếng Limbu: su có nghĩa là "mới", và khyim, có nghĩa là "cung điện" hay "nhà". Tên gọi này được cho là ám chỉ đến cung điện do Phuntsog Namgyal- quân chủ đầu tiên của Sikkim- xây dựng. Tên tiếng Tạng của Sikkim là འབྲས་ལྗོངས། (Denjong), nghĩa là "thung lũng lúa", còn người Bhutia gốc Tạng gọi Sikkim là Beyul Demazong, có nghĩa là '"thung lũng ẩn của lúa". Người Lepcha là các cư dân bản địa của Sikkim, họ gọi nơi đây là Nye-mae-el, nghĩa là "thiên đường". Trong các văn bản tôn giáo Ấn Độ giáo, Sikkim được biết đến là Indrakil, vườn của chiến thần Indra.

Lịch sử

Thành lập chế độ quân chủ
Ít biết về lịch sử cổ đại của Sikkim, ngoài thực tế rằng các cư dân ban đầu là người Lepcha. Các đề cập lịch sử sớm nhất về Sikkim là một ghi chép hành trình của đại sư Phật giáo Liên Hoa Sinh, ông đi qua vùng đất này vào thế kỷ 8. Đại sư được thuật là đã ban phúc cho vùng đất, đưa đến Phật giáo, và báo hiệu thời kỳ quân chủ xảy đến tại Sikkim trong các thế kỷ sau đó. Theo truyền thuyết, Khye Bumsa là một thành viên trong thế kỷ 14 của nhà Minyak tại Kham thuộc đông bộ Tây Tạng, ông nhận được một thiên khải thần thánh chỉ dẫn ông đi về phía nam để tìm vận mệnh của mình. Phuntsog Namgyal là một hậu duệ đời thứ 5 năm Khye Bumsa, năm 1642 ba lạt ma đáng kính tôn phong ông làm Chogyal (pháp vương) đầu tiên tại Yuksom, chế độ quân chủ Sikkim hình thành.

Năm 1670, con của Phuntsog Namgyal là Tensung Namgyal kế vị vương vị, ông thiên đô từ Yuksom đến Rabdentse. Năm 1700, người Bhutan xâm chiếm Sikkim với sự giúp đỡ của người chị khác mẹ của Chogyal Chakdor Namgyal do bà muốn đoạt vị. Người Tạng đẩy lui người Bhutan và phục vị cho Chakdor Namgyal. Dưới thời Gyurmed Namgyal từ năm 1717 đến năm 1733, vương quốc phải ứng phó với nhiều cuộc đột kích của người Nepal ở phía tây và của người Bhutan ở phía đông, cực độ là việc người Nepal phá hủy kinh đô Rabdentse. Năm 1791, triều Thanh đưa quân đến hỗ trợ Sikkim và phòng thủ Tây Tạng chống lại Vương quốc Gorkha tại Nepal hiện nay. Sau khi đánh bại Gorkha, triều Thanh thiết lập quyền kiểm soát đối với Sikkim.

Sikkim thời Ấn Độ thuộc Anh
Sau khi Anh Quốc bắt đầu cai trị Ấn Độ, Sikkim liên minh với Anh Quốc để chống lại kẻ thù chung là Nepal. Người Nepal tấn công Sikkim, tràn ngập hầu hết khu vực, bao gồm cả Terai. Điều này thúc đẩy Công ty Đông Ấn Anh tấn công Nepal, dẫn đến Chiến tranh Gurkha năm 1814. Các hiệp định được ký kết giữa Sikkim và Nepal, với kết quả là Nepal trao trả lại lãnh thổ bị họ thôn tính, vào năm 1817. Tuy nhiên, các quan hệ giữa Sikkim và người Anh trở nên suy yếu khi người Anh bắt đầu đánh thuế tại khu vực Morang. Năm 1849, hai bác sĩ Anh Quốc là Joseph Dalton Hooker và Arthur Campbell (người phụ trách quan hệ giữa chính phủ Anh Quốc và Sikkim), mạo hiểm tiến vào các dãy núi của Sikkim mà không báo trước và không được phép. Hai bác sĩ bị chính phủ Sikkim giam giữ, khiến người Anh tiến hành một cuộc viễn chinh chống Sikkim, sau đó huyện Darjeeling và Morang bị sáp nhập vào Ấn Độ thuộc Anh năm 1853. Cuộc xâm chiếm khiến Chogyal của Sikkim trở thành một quân chủ danh nghĩa nằm dưới quyền chi phối của thống đốc Anh. Năm 1890, Sikkim trở thành một nước bảo hộ của Anh, và dần được trao cho thêm chủ quyền trong ba thập niên sau đó.

Sau khi Ấn Độ độc lập

Năm 1947, khi Ấn Độ độc lập, một cuộc tuyển cử đại chúng tại Sikkim có kết quả là từ chối gia nhập Ấn Độ, và Thủ tướng Jawaharlal Nehru chấp thuận một tình trạng bảo hộ đặc biệt đối với Sikkim. Ấn Độ có quyền tôn chủ đối với Sikkim, theo đó Ấn Độ kiểm soát đối ngoại, quốc phòng, ngoại giao và truyền thông của Sikkim, song Sikkim được giữ quyền tự trị hành chính. Một quốc vụ viện được thành lập vào năm 1953, cho phép có một chính phủ lập hiến dưới quyền Chogyal. Trong khi đó, Đảng Quốc đại Sikkim yêu cầu tổ chức tuyển cử mới và đại diện lớn hơn cho người Nepal tại Sikkim. Chogyal đương thời là Palden Thondup Namgyal tỏ ra rất không được lòng dân, và đến năm 1973, bạo loạn trước cung điện của Chogyal dẫn đến một yêu cầu chính thức về việc Ấn Độ bảo hộ.

Năm 1975, Thủ tướng Sikkim kêu gọi Quốc hội Ấn Độ cho phép Sikkim trở thành một bang của Ấn Độ. Vào ngày tháng 4 năm đó, Quân đội Ấn Độ chiếm được thành phố Gangtok và tước vũ khí vệ binh cung điện của Chogyal. Sau đó, một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức với kết quả là 97,5% cử tri đi bầu ủng hộ bãi bỏ chế độ quân chủ, tán thành hợp nhất với Ấn Độ. Mặc dù nhà cầm quyền Ấn Độ tuyên bố việc hợp nhất là theo ý nguyện của nhân dân Sikkim, song hành động này bị chỉ trích rộng rãi là một hành động thôn tính và Ấn Độ bị cáo buộc lợi dụng khai thác chia rẽ sắc tộc và gian lận trong trưng cầu dân ý. Ngày 16 tháng 5 năm 1975, Sikkim trở thành bang thứ 22 của Ấn Độ. Để cho phép hợp nhất bang mới, Quốc hội Ấn Độ sửa lại Hiến pháp Ấn Độ. Đầu tiên là tu chính án 35 định ra một bộ các quy định mà theo đó Sikkim trở thành một "quốc gia liên kết". Sau đó, tu chính án 36 công nhận Sikkim là một bang đầy đủ, được thêm tên vào điều thứ một trong Hiến pháp.

Chính phủ Trung Quốc công nhận Sikkim là một bang của Ấn Độ vào năm 2003, với điều kiện Ấn Độ chính thức công nhận Tây Tạng là một bộ phận của Trung Quốc. Hiệp định năm 2003 làm tan băng quan hệ Ấn-Trung, và đến ngày 6 tháng 7 năm 2006, đèo Nathu La trên dãy Himalaya thuộc Sikkim được mở cửa cho mậu dịch xuyên biên giới, trở thành biên giới mở đầu tiên giữa hai quốc gia sau chiến tranh Trung-Ấn.

Địa lý
Sikkim nằm trên dãy Himalaya, có đặc trưng là địa hình núi non. Hầu hết Sikkim là đồi núi, với cao độ dao động từ  đến . Đỉnh Kangchenjunga trên biên giới Sikkim-Nepal là đỉnh cao thứ ba trên Trái Đất và là đỉnh cao nhất tại Sikkim. Ở hầu hết các nơi, đất đai không thích hợp cho nông nghiệp vì có nhiều đá, dốc đứng. Tuy nhiên, một số sườn đồi được cải tạo thành các ruộng bậc thang. Nhiều dòng chảy bắt nguồn từ tuyết tan tạo thành các thung lũng sông ở phía tây và phía nam của bang. Các dòng chảy này hợp lại thành sông Teesta và chi lưu Rangeet của nó, chúng chảy từ bắc xuống nam của bang.

Dãy Himalaya bao quanh biên giới phía bắc, phía đông, và phía tây của Sikkim. Hạ Himalaya nằm ở phía nam của bang và là vùng dân cư đông đúc nhất. Bang có trên 80 sông băng, 227 hồ có cao độ lớn, năm suối nước nóng, và trên 100 sông cùng dòng chảy. Tám đèo kết nối Sikkim với Tây Tạng, Bhutan và Nepal. Các suối nước nóng của Sikkim nổi tiếng do có các giá trị về dược dụng và trị liệu. Các suối này có hàm lượng lưu huỳnh cao, tập trung gần các bờ sông; một số bốc ra hiđrô. Nhiệt độ trung bình của nước tại các suối nước nóng này là .

Các đồi của Sikkim phần lớn gồm có đá phiến ma và bán phiếm nham, tạo ra đất nâu thường xấu và nông. Đất tại Sikkim thô, với nồng độ lớn oxide sắt; thay đổi từ trung tính đến có tính acid và thiếu các chất dinh dưỡng hữu cơ và vô cơ. Loại đất này có xu hướng nuôi dưỡng rừng thường xanh và rừng rụng lá. Đá Tiền Cambri bao phủ hầu hết Sikkim, chúng có tuổi trẻ hơn nhiều so với các đồi. Đá gồm phyllit và schist, và nhạy cảm cao độ với thời tiết và xói mòn. Điều này kết hợp với lượng mưa lớn của Sikkim khiến xói mòn đất trên quy mô rộng và mất các chất dinh dưỡng trong đất. Do đó, sạt lở xảy ra thường xuyên, thường cô lập các đô thị nông thôn và các làng khỏi các trung tâm đô thị lớn.

Sikkim có năm mùa: xuân, hạ, thu, đông và gió mùa từ tháng 6 đến tháng 9. Khí hậu Sikkim biến đổi từ cận nhiệt ở phía nam đến lãnh nguyên ở phía bắc. Hầu hết các khu vực có người cư trú tại Sikkim có một khí hậu ôn đới, với nhiệt độ hiếm khi vượt quá  vào mùa hạ. Nhiệt độ trung bình năm tại hầu hết các nơi của Sikkim là khoảng . Khu vực kiểu lãnh nguyên ở phía bắc có tuyết phủ bốn tháng mỗi năm, và nhiệt độ xuống dưới  hầu như mọi đêm. Tại tây bắc bộ Sikkim, các đỉnh núi bị đóng băng quanh năm; Do có cao độ lớn, nhiệt độ trên các dãy núi có thể xuống thấp  vào mùa đông. Trong thời kỳ gió mùa, các cơn mưa lớn làm tăng nguy cơ lở đất. Sương mù ảnh hưởng đến nhiều nơi tại Sikkim vào mùa đông và trong thời kỳ gió mùa, khiến giao thông trở nên khó khăn.

Chính phủ và chính trị

Giống như các bang khác tại Ấn Độ, người đứng đầu chính phủ bang Sikkim là một thống đốc do chính phủ TW Ấn Độ bổ nhiệm. Việc bổ nhiệm thống đốc phần lớn là mang tính lễ nghi, vai trò chính của người này là giám sát tuyên thệ của Thủ tịch bộ trưởng (Chief Minister). Thủ tịch bộ trưởng là người nắm giữ quyền hành pháp trên thực tế, là người đứng đầu đảng hoặc liên minh chiếm đa số lớn nhất trong tuyển cử cấp bang. Thống đốc cũng bổ nhiệm các bộ trưởng nội các theo cố vấn của thủ tịch bộ trưởng. Sikkim có cơ quan lập pháp đơn viện giống như hầu hết các bang khác tại Ấn Độ. Sikkim được phân bổ hai ghế trong mỗi một viện của lưỡng viện quốc hội Ấn Độ (Lok Sabha và Rajya Sabha). Quốc hội của Sikkim có tổng cộng 32 ghế, trong đó có một ghế dành riêng cho tăng già. Tòa án tối cao Sikkim là tòa án tối cao cấp bang nhỏ nhất tại Ấn Độ.

Năm 1975, sau khi chế độ quân chủ của Sikkim bị bãi bỏ, Đảng Quốc Đại Ấn Độ giành được đa số ghế trong cuộc tuyển cử năm 1977. Năm 1979, sau một giai đoạn bất ổn định, nội các của Nar Bahadur Bhandari tuyên thệ nhậm chức, đây là thủ lĩnh của Đảng Sangram Parishad Siikim. Bhandari vẫn chiến thắng trong các cuộc tuyển cử vào năm 1984 và 1989. Trong cuộc tuyển cử năm 1994, Pawan Kumar Chamling thuộc Mặt trận Dân chủ Sikkim trở thành thủ tịch bộ trưởng của bang. Chamling và đảng của ông tiếp tục giành thắng lợi trong các cuộc tuyển cử năm 1999, 2004 và 2009.

Sikkim có bốn huyện: Đông Sikkim, Tây Sikkim, Bắc Sikkim và Nam Sikkim. Thủ phủ các huyện tương ứng là Gangtok, Gyalshing, Mangan và Namchi. Các huyện được chia tiếp thành các phân xứ.

Mỗi huyện của Sikkim có người giám sát là một huyện trưởng do chính phủ TW bổ nhiệm, người này chịu trách nhiệm đối với các lĩnh vực dân sự trong huyện. Quân đội Ấn Độ kiểm soát một phần lớn lãnh thổ Sikkim, do bang là một khu vực biên giới nhạy cảm với Trung Quốc. Nhiều khu vực hạn chế đối với người ngoại quốc, và cần giấy phép chính thức để đến đó.

Động thực vật
Sikkim nằm ở một điểm nóng sinh thái của Hạ Himalaya- một trong ba vùng sinh thái của Ấn Độ. Các khu vực có rừng bao phủ tại Sikkim có nhiều loài động thực vật đa dạng. Biến đổi dần theo cao độ, Sikkim có hệ thực vật đa dạng, từ các loài nhiệt đới đến ôn đới, núi cao và lãnh nguyên, và có lẽ là một trong số ít khu vực có sự đa dạng như vậy trong một diện tích nhỏ. Gần 81% diện tích của Sikkim nằm dưới quyền quản lý của cơ quan lâm nghiệp bang.

Sikkim là nơi sinh sống của khoảng 5.000 loài thực vật có hoa, 515 loài lan quý, 60 loài báo xuân, 36 loài đỗ quyên, 11 giống sồi, 23 giống tre, 16 loài thông, 362 loài dương xỉ và giống quyết, 8 loài dương xỉ mộc, và trên 424 thực vật dược dụng. Một biến thể trạng nguyên, có tên gọi địa phương là "hoa Giáng sinh", có thể tìm thấy nhiều trên các dãy núi của bang. The xuân lan là hoa chính thức của Sikkim, trong khi đỗ quyên là cây chính thức.

Các loài lan, đa, nguyệt quế, chuối, sala và tre mọc trong các rừng lá rộng cận nhiệt đới Himalaya trên các vùng có cao độ thấp của Sikkim. Tại các khu vực có cao độ vừa phải trên  là rừng lá rộng Đông Himalaya, tại đây sồi, dẻ, phong, bạch dương, tống quán sủ, mộc lan mọc với số lượng lớn; ngoài ra còn có rừng thông cận nhiệt đới Himalaya, với Pinus roxburghii là loài chiếm ưu thế. Các loài thực vật kiểu núi cao thường được tìm thấy trên cao độ từ . Ở cao độ thấp hơn có bách xù, thông, lãnh sam, hoàng đàn, và đỗ quyên thuộc kiểu rừng lá kim cận núi cao Đông Himalaya. Cao hơn nữa là vùng cây bụi và bãi cỏ núi cao Đông Himalaya, là nơi sinh sống của nhiều loài đỗ quyên và hoa dại.

Hệ động vật của Sikkim gồm có báo tuyết, hươu xạ, dê tahr Himalaya, gấu trúc đỏ, macmot Himalaya, sơn dương Himalaya, ban linh, mang, Semnopithecus, gấu ngựa, báo gấm, mèo gấm, mèo báo, sói đỏ, sói Tạng, lửng lợn, cầy mực, và mèo ri Himalaya. Ở vùng núi cao, trong các loài được phát hiện phổ biến có bò Tây Tạng, chúng được nuôi chủ yếu để lấy sữa, thịt, và là một gia súc chuyên chở.

Hệ chim của Sikkim gồm có Lophophorus impejanus, Tragopan satyra, gà gô tuyết, gà tuyết Tây Tạng, diều râu và Gyps fulvus, cũng như đại bàng vàng, cút, choi choi, dẽ gà, dẽ, bồ câu, đớp ruồi, họa mi và chim cổ đỏ. Sikkim có trên 550 loài chim, một số trong đó được tuyên bố là loài gặp nguy hiểm.

Sikkim cũng là một nơi đa dạng về động vật Chân khớp, nhiều loài trong số đó vẫn chưa được nghiên cứu; loài chân khớp tại Sikkim được nghiên cứu nhiều nhất là bướm. Trong số khoảng 1.438 loài bướm phát hiện được tại tiểu lục địa Ấn Độ, có 695 loài được ghi nhận tại Sikkim. Chúng gồm có các loài gặp nguy hiểm Teinopalpus imperialis,  Meandrusa payeni và Bhutanitis lidderdalii.

Kinh tế

Kinh tế của Sikkim dựa phần lớn vào nông nghiệp, dựa trên ruộng bậc thang và các loại cây trồng như ngô, kê, lúa mì, đại mạch, cam, trà và bạch đậu khấu. Sikkim là bang sản xuất bạch đậu khấu nhiều nhất tại Ấn Độ, và có diện tích trồng bạch đậu khấu lớn nhất. Do có địa hình đối núi và cơ sở hạ tầng giao thông yếu kém, Sikkim thiếu nền tảng công nghiệp quy mô lớn. Ủ, cất, thuộc da, sản xuất đồng hồ, là các ngành công nghiệp chính, chủ yếu nằm tại các khu vực nam bộ của bang, đặc biệt là tại các đô thị Melli và Jorethang. Ngoài ra, Sikkim có một ngành công nghiệp khai mỏ quy mô nhỏ, khai thác các khoáng sản như đồng, dolomit, tan, than chì, quartzit, than đá, kẽm, và chì. Mặc dù cơ sở hạ tầng công nghiệp còn rất nhỏ, song Sikkim nằm trong số các bang tăng trưởng nhanh nhất Ấn Độ kể từ năm 2000; GDP của bang tăng trên 13% trong năm 2007. Sikkim có kế hoạch trở thành bang đầu tiên chuyển đổi sang nông nghiệp hữu cơ vào năm 2015.

Trong những năm gần đây, chính phủ Sikkim xúc tiến du lịch trên quy mô lớn, do vậy thu nhập của bang tăng 14 lần kể từ giữa thập niên 1990. Sikkim có được đầu tư vào ngành công nghiệp cờ bạc non trẻ, xúc tiến cả sòng bạc trực tuyến và cờ bạc trực tuyến. Sòng bạc đầu tiên tại Sikkim là Casino Sikkim, được mở cửa vào tháng 3 năm 2009, và chính phủ bang xem xét cấp 7 giấy phép sòng bạc nữa. Xổ số Playwin là một thành công đáng chú ý tại Sikkim. Vào tháng 10 năm 2009, chính phủ Sikkim tuyên bố kế hoạch cung cấp ba giấy phép cá cược thể thao trực tuyến.

Trạm biên mậu Nathu La mở cửa vào ngày 6 tháng 7 năm 2006, kết nối Tây Tạng với Ấn Độ, và được cho là sẽ thúc đẩy kinh tế của Sikkim. Tuy nhiên, mậu dịch qua đèo này vẫn bị cản trở bởi những hạn chế của chính phủ hai bên.

Cơ sở hạ tầng
Quốc lộ 31A và Quốc lộ 31 nối Siliguri đến Gangtok. Công ty vận chuyển quốc gia Sikkim vận hành các dịch vụ xe khách và xe tải. Các dịch vụ xe khách tư nhân, taxi và jeep du lịch hoạt động trên khắp Sikkim, và cũng kết nối đến Siliguri. Một nhánh của xa lộ từ Melli nối đến tây bộ Sikkim. Các đô thị tại nam bộ và tây bộ Sikkim nối đến các đô thị núi cao Kalimpong và Darjeeling tại bắc bộ Tây Bengal. Sikkim kết nối với Tây Tạng qua đèo Nathu La.

Sân bay Pakyong là sân bay đầu tiên tại Sikkim, cách Gangtok , có khả năng tiếp nhận máy bay ATR. Trước khi sân bay này được hoàn thành, sân bay gần nhất đối với Sikkim là sân bay Bagdogra thuộc thị trấn Siliguri tại bang Tây Bengal, cách Gangtok 124 km. Có một dịch vụ máy bay trực thăng thường nhật kết nối Gangtok đến Bagdogra; cái chuyến bay kéo dài 30 phút, có thể chở bốn người. Sân bay trực thăng Gangtok là sân bay trực thăng dân sự duy nhất tại Sikkim.

Sikkim thiếu hạ tầng đường sắt, các ga đường sắt gần nhất là Siliguri và New Jalpaiguri thuộc bang Tây Bengal. Tuy nhiên, Dự án đường sắt Tân Sikkim được khởi đầu nhằm kết nối thị trấn Rangpo thuộc Sikkim với Sevoke trên biên giới của Tây Bengal. Tuyến đường sắt này gồm năm ga, được dự tính sẽ hỗ trợ cả phát triển kinh tế và các chiến dịch của Lục quân Ấn Độ, và ban đầu được lên kế hoạch hoàn thành vào năm 2015.

Đường bộ tại Sikkim do Tổ chức đường bộ biên giới (BRO)- một nhánh của Lục quân Ấn Độ- quản lý. Đường bộ tại Nam Sikkim và NH-31A ở trong tình trạng tương đối tốt, sạt lở đất tại các khu vực này là ít thường xuyên hơn. Chín phủ bang quản lý  đường bộ không thuộc thẩm quyền của BRO.

Hầu hết điện năng tại Sikkim lấy từ 19 nhà máy thủy điện trên địa bàn. Điện năng cũng được lấy từ Công ty hữu hạn Nhiệt điện quốc gia và Công ty hữu hạn Lưới điện Ấn Độ. Năm 2006, Sikkim đã điện khí hóa 100% nông thôn. Tuy nhiên, điện áp không ổn định và cần đến các bộ ổn áp. Chính phủ bang thúc đẩy khí sinh học và điện mặt trời để nấu ăn, song ít được hưởng ứng và chúng được sử dụng chủ yếu để thắp sáng. Năm 2005, 73,2% số hộ tại Sikkim được báo cáo là tiếp cận được với nước uống an toàn, và một lượng lớn các dòng chảy đảm bảo cung ứng nước đầy đủ.

Nhân khẩu

Sikkim là bang ít dân nhất của Ấn Độ, với 607.688 cư dân theo điều tra dân số năm 2011. Sikkim cũng nằm trong số các bang thưa dân nhất tại Ấn Độ, với mật độ là 86 người/km². Tuy nhiên, Sikkim lại có tốc độ tăng trưởng dân số cao, với 12,36% từ năm 2001 đến 2011. Tỷ suất giới tính là 889 nữ trên 1000 nam, với tổng cộng 321.661 nam và 286.027 nữ theo số liệu năm 2011. Với khoảng 98.000 cư dân vào năm 2011, thủ phủ Gangtok là khu vực đô thị quan trọng nhất tại bang; vào năm 2005, dân số đô thị tại Sikkim chiếm khoảng 11,06% tổng cư dân. Năm 2011, thu nhập bình quân trên người của Sikkim ở mức 81.159 rupee (1.293 USD).

Do làn sóng di dân kéo dài hàng thế kỷ từ Nepal, phần lớn cư dân Sikkim hiện có nguồn gốc dân tộc Nepal. Người Sikkim bản địa bao gồm người Bhutia, họ nhập cư từ khu vực Kham của Tây Tạng vào thế kỷ 14, còn người Lepcha được cho là nhập cư từ Viễn Đông. Người Tạng cư trú tại các dải phía bắc và phía đông của bang. Các cộng đồng cư dân mới nhập cư gồm có người Bihar, người Bengal và người Marwari, họ nổi bật trong thương nghiệp tại Nam Sikkim và Gangtok.

Ấn Độ giáo trở thành tôn giáo chính tại Sikkim từ khi người Nepal đến; ước tính có 60,5% tổng dân số Sikkim hiện nay có đức tin là Ấn Độ giáo. Tôn giáo lớn thứ hai tại Sikkim Phật giáo, có tín đồ chiếm 28,5% tổng dân số. Sikkim có 75 tu viện Phật giáo, cổ nhất có niên đại từ những năm 1700. Tín đồ Ki-tô giáo tại Sikkim hầu hết là hậu duệ của người Lepcha, tổ tiên họ được các nhà truyền giáo Anh Quốc cải đạo vào cuối thế kỷ 19, và hiện chiếm khoảng 6,6% dân số. Các cộng đồng tôn giáo khác là người Hồi giáo thuộc dân tộc Bihar, và tìn đồ Jaina giáo, mỗi nhóm chiếm khoảng 1 tổng dân số. Tín đồ các tôn giáo truyền thống của người Sikkim bản địa chiếm phần lớn số còn lại.

Mặc dù căng thẳng giữa người Lepcha và người Nepal leo thang khi Sikkim hợp nhất vào Ấn Độ, song chưa từng xảy ra bạo lực tôn giáo công cộng quy mô lớn nào tại Sikkim. Tôn giáo truyền thống của người Lepcha là Mun, một đức tin vật linh cùng tồn tại với Phật giáo và Ki-tô giáo.

Tiếng Nepal là ngôn ngữ chung tại Sikkim, còn tiếng Sikkim và tiếng Lepcha được nói tại các khu vực nhất định. Tiếng Anh và tiếng Hindi cũng được nói và được hiểu tại hầu hết Sikkim. Các ngôn ngữ khác gồm có Dzongkha, Groma, Gurung, Limbu, Magar, Majhi, Majhwar, Nepal Bhasa, Rai, Sherpa, Sunuwar, Tamang, Thulung, tiếng Tạng, và Yakha.

Văn hóa

Cộng đồng người Nepal chiếm đa số tại Sikkim tổ chức hầu hết các lễ hội lớn của Ấn Độ giáo, gồm có Diwali và Dussera. Các lễ hội bản địa truyền thống, gồm có Maghe Sankranti và Bhimsen Puja, cũng phổ biến. Losar, Loosong, Saga Dawa, Lhabab Duechen, Drupka Teshi và Bhumchu nằm trong số các lễ hội Phật giáo được tổ chức tại Sikkim. Trong Losar (tết Tây Tạng), hầu hết công sở và cơ sở giáo dục đóng cửa trong một tuần (trùng thời điểm với tết Trung Quốc). Người Hồi giáo tại Sikkim tổ chức Eid ul-Fitr và Muharram. Giáng sinh được thúc đẩy tại Gangtok nhằm thu hút du khách trong mùa vãn khách.

Nhạc rock phương Tây và nhạc đại chúng Ấn Độ được ủng hộ rộng rãi tại Sikkim. Nhạc rock Nepal địa phương và nhạc Lepcha cũng phổ biến. Các môn thể thao phổ biến nhất tại Sikkim là bóng đá và cricket, song diều lượn và đi bè trên sông cũng trở nên phổ biến do nằm trong ngành công nghiệp du lịch.

Các món ăn có nguyên liệu là mì như thukpa phổ biến tại Sikkim. Momos cũng phổ biến tại Sikkim, là món bánh bao hấp nhồi rau, thịt bò hoặc thịt lợn và được phục vụ với canh. Bia, whiskey, rum và brandy được tiêu thụ rộng rãi tại Sikkim, giống như tongba, một loại đồ uống có cồn làm từ kê vốn cũng phổ biến tại Nepal và Darjeeling. Sikkim có tỷ lệ nghiện rượu bình quân cao thứ ba tại Ấn Độ, sau Punjab và Haryana.

Truyền thông

Các đô thị ở nam bộ của Sikkim có các nhật báo tin tức tiếng Anh, tiếng Nepal và tiếng Hindi. Các báo tiếng Nepal và một số báo tiếng Anh được in tại địa phương, còn báo tiếng Hindi và các báo tiếng Anh khác được in tại Siliguri. Các nhật báo và tuần báo địa phương quan trọng nhất là Hamro Prajashakti (nhật báo tiếng Nepal), Himalayan Mirror (nhật báo tiếng Anh), Samay Dainik, Sikkim Express (tiếng Anh), Sikkim Now (tiếng Anh), Kanchanjunga Times (tuần báo tiếng Nepal), Pragya Khabar (tuền báo tiếng Nepal) và Himalibela. Ngoài ra, Sikkim nhận các phiên bản khu vực của các báo tiếng Anh quốc gia như The Statesman, The Telegraph, The Hindu và The Times of India. Himalaya Darpan là một nhật báo tiếng Nepal xuất bản tại Siliguri, và nằm trong số các nhật báo tin tức tiếng Nepal hàng đầu tại khu vực. Sikkim Herald và nhật báo chính thức do chính phủ phát hành. Truyền thông trực tuyến của Sikkim gồm báo tiếng Nepal Himgiri, và cổng thông tin Haalkhabar và tạp chí văn chương Tistarangit. Avyakta, Bilokan, Journal of Hill Research, Khaber Khagaj, Panda, và Sikkim Science Society Newsletter nằm trong số các ấn phẩm đã đăng ký khác.

Các quán Internet cũng xuất hiện tại các huyện lỵ, song kết nối băng thông rộng không phổ biến cao. Hầu hết gia đình tại Sikkim có ăngten chảo thu các kênh truyền hình vệ tinh. Các kênh phục phục vụ phần lớn giống như phần còn lại của Ấn Độ, song cũng có các kênh tiếng Nepal. Các nhà cung cấp dịch vụ chính gồm có Dish TV, Doordarshan và Nayuma.

Giáo dục
Tỷ lệ biết chữ của người trưởng thành tại Sikkim là 69,68%: 76,73% đối với nam giới và 61,46% đối với nữ giới. Có tổng cộng 1.157 trường học trong bang, 765 trường là trường do chính phủ bang quản lý, 7 trường do chính phủ TW quản lý và 385 trường tư. 12 trường và các cơ sở giáo dục khác tại Sikkim cung cấp giáo dục bậc đại học. Thể chế lớn nhất là Đại học Manipal Sikkim với các chuyên ngành kỹ thuật, y học và quản trị, trường này cũng tổ chức các chương trình giáo dục từ xa trên nhiều lĩnh vực. Có hai trường bách khoa công tại Sikkim là Trung tâm đào tạo Kỹ thuật Tiên tiến (ATTC) và Trung tâm máy điện toán và công nghệ thông tin (CCCT). ATTC nằm tại Bardang, Singtam, và CCCT nằm tại Chisopani, Namchi. Đại học Sikkim bắt đầu hoạt động từ năm 2008 tại Yangang, cách Singtam . Tuy nhiên, nhiều sinh viên đến Siliguri, Kolkata, Bangalore và các thành phố khác để theo học giáo dục bậc đại học.

Tham khảo

Thư mục

 Forbes, Andrew; Henley, David (2011). 'The Tea Horse Road from Lhasa to Sikkim'. China's Ancient Tea Horse Road. Chiang Mai: Cognoscenti Books. ASIN: B005DQV7Q2.

 Hooker, Joseph Dalton (1854). Himalayan Journals: notes of a naturalist in Bengal, the Sikkim and Nepal Himalayas, the Khasia mountains etc. Ward, Lock, Bowden & Co.
 Holidaying in Sikkim and Bhutan. Nest and Wings. ISBN 81-87592-07-9.
 Sikkim – Land of Mystic and Splendour. Sikkim Tourism.
 Manorama Yearbook 2003. ISBN 81-900461-8-7.

Đọc thêm
 Ray, Arundhati; Das, Sujoy (2001). Sikkim: A Traveller's Guide. Orient Blackswan, New Delhi. ISBN 81-7824-008-4.

Liên kết ngoài

 "Buddhist Monasteries of Sikkim". Sikkim.nic.in.

Bang và lãnh thổ liên bang của Ấn Độ
Khởi đầu năm 1975
Đông Bắc Ấn Độ
Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Á
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Nepal
Cựu bảo hộ Anh
Thống nhất Nepal
Địa danh Phật giáo Tây Tạng
Cựu quốc gia quân chủ ở Châu Á
Cựu quốc gia châu Á
Khởi đầu năm 1975 ở Ấn Độ


title: Hyphalia

text:
Hyphalia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Nassarius mirabilis

text:
Nassarius mirabilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 2007


title: La Celle-sur-Morin

text:
La Celle-sur-Morin là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Cellois.

Điều tra dân số năm 2005, there were 1,183 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Chú thích
INSEE
IGN

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of La Celle-sur-Morin on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: VTV Cup 2009

text:
Giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Cup 2009 là giải đấu lần thứ 6 với sự phối hợp tổ chức của Liên đoàn bóng chuyền Việt Nam và Đài truyền hình Việt Nam. Giải đấu được tổ chức tại nhà thi đấu thể dục thể thao tỉnh Đắc Lắc. Giải đấu được sự tài trợ chính của Mobifone, nên còn có tên gọi là giải bóng chuyền nữ quốc tế VTV Mobifone Cup 2009.

Các đội tham dự
 Việt Nam
 VTV Bình Điền Long An
 Úc
 Phuket
 Quảng Đông
 Technokom Ukraine
Các đội tuyển Indonesia, CHDCND Triều Tiên, Hàn Quốc, Nhật Bản, Kazakhstan và Đại Học ST.John's (Mỹ) lo ngại dịch cúm nên không tham gia.

Giai đoạn vòng bảng

Bảng đấu

Kết quả

|}

Vòng tranh thứ hạng

Bán kết

|}

Tranh hạng 3

|}

Chung kết

|}

Xếp hạng chung cuộc

Các giải thưởng cá nhân
 Vận động viên xuất sắc toàn diện:  Việt Nam: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
 Vận động viên tấn công xuất sắc nhất:  Việt Nam: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
 Vận động viên chắn bóng tốt nhất:  Việt Nam: Nguyễn Thị Ngọc Hoa
 Vận động viên chuyền hai tốt nhất:  Technokom Ukraine: Mandrazeva
 Vận động viên phát bóng tốt nhất:  Technokom Ukraine: Ianhina
 Vận động viên phòng thủ tốt nhất:  Việt Nam: Tạ Thị Diệu Linh
 Vận động viên bắt bước một tốt nhất:  Phuket: Prachoompuek Angkana
 Vận động viên Libero tốt nhất:  Việt Nam: Tạ Thị Diệu Linh
 Hoa khôi VTV Mobiphone Cup 2009:  Quảng Đông: Chen Jiao

Tham khảo

2009
Thể thao Việt Nam năm 2009


title: Telebasis coccinea

text:
Telebasis coccinea là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Telebasis coccinea được Selys miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Telebasis


title: Sông Lena

text:
Sông Lena (tiếng Nga: Лена) là một con sông ở miền đông Siberia của nước Nga. Nó là con sông dài thứ 11 trên thế giới, đứng thứ 7 khi tính theo diện tích lưu vực và là con sông dài nhất thế giới hoàn toàn chảy trong vùng băng giá vĩnh cửu. Nhìn chung, nó chảy trong lãnh thổ Cộng hòa Sakha (Yakutia), một phần các chi lưu của nó chảy trên lãnh thổ các tỉnh Irkutsk và Chita và Cộng hòa Buryatia. Tổng chiều dài của sông Lena là khoảng 4.400 km (2.800 dặm). Lưu vực sông Lena ước đạt  2.500.000 km². Vàng sa khoáng được tìm thấy trong cát của các sông Vitim và Olyokma, còn ngà voi ma mút đã được tìm thấy ở khu vực đồng bằng châu thổ.

Theo những câu chuyện dân gian có liên quan một thế kỷ sau, vào những năm 1620–1623, một nhóm thợ săn lông thú người Nga dưới sự lãnh đạo của Demid Pyanda đã đi thuyền lên Nizhnyaya Tunguska, phát hiện ra sông Lena

Đặc điểm

Bắt nguồn từ một đầm lầy ở độ cao khoảng 1.640 m tại khu vực dãy núi Baikal, miền nam cao nguyên Trung Siberi, khoảng 20 km về phía tây hồ Baikal, sông Lena chảy theo hướng đông bắc, tiếp nhận nước của sông Kirenga và sông Vitim. Phần thượng nguồn sông Lena (tới cửa sông Vitim), nghĩa là khoảng 1/3 chiều dài của nó, nằm trong khu vực miền núi ven hồ Baikal.

Phần trung lưu của nó là đoạn nằm giữa hai cửa sông Vitim và Aldan, dài 1.415 km. Tiếp nhận nước từ sông Vitim, Lena chuyển thành một con sông lớn nhiều nước. Độ sâu đạt tới 10–12 m, lòng sông được mở rộng ra và trong đó xuất hiện nhiều hòn đảo. Các thung lũng triền sông mở rộng tới 20–30 km nhưng không cân đối. Bờ tả ngạn thoai thoải hơn còn bờ hữu ngạn là rìa phía bắc của sơn nguyên Patomskoye thì dốc và cao hơn. Ở cả hai bờ là những cánh rừng cây lá kim dày dặc, chỉ đôi khi bị thay thế bằng đồng cỏ. Từ sông Olyokma tới sông Aldan thì sông Lena không có thêm một chi lưu quan trọng nào. Trên khoảng cách 500 km, sông Lena chảy trong thung lũng sâu và hẹp, bị cắt trong núi đá vôi. Phía dưới làng Pokrovsk diễn ra sự mở rộng đột ngột của thung lũng sông Lena. Dòng chảy chậm lại đáng kể, không ở đâu vượt quá 1,3 m/s, với phần lớn chỉ đạt 0,5-0,7 m/s. Chỉ có các bãi bồi có chiều rộng 5–7 km, đôi chỗ tới 15 km, còn toàn bộ thung lũng có chiều rộng trên 20 km. Từ Yakutsk nó chảy trong khu vực đồng bằng, sau khi tiếp nhận thêm nước từ sông Olyokma và chảy về phía bắc cho đến khi nhận thêm nước từ chi lưu hữu ngạn là sông Aldan.

Phía dưới Yakutsk, sông Lena tiếp nhận nước từ hai chi lưu chính là sông Aldan và sông Viljyi. Đến đây thì nó đã là luồng chảy khổng lồ nhiều nước; thậm chí ở những chỗ chỉ có một lòng sông thì chiều rộng đã lên tới 10 km, độ sâu trên 16–20 m, còn những chỗ có nhiều đảo thì chiều rộng lên tới 20–30 km. Hai bên bờ sông có khí hậu lạnh giá và gần như không có người ở. Các điểm dân cư cực kỳ thưa thớt.

Ở hạ lưu, lưu vực sông Lena rất hẹp: từ phía đông là các nhánh núi của dãy Verkhoyansk hình thành đường chia nước của sông Lena và sông Yana, còn từ phía tây là vùng đất cao nhỏ bé của cao nguyên Trung Siberi, phân chia lưu vực sông Lena với sông Olenek. Phía dưới làng Bulun, lòng sông bị ép lại bởi các dãy núi Kharaulakh từ phía đông và Chekanov từ phía tây.

Dãy núi Verkhoyansk uốn nó theo hướng tây bắc; và sau khi tiếp nhận thêm nước từ chi lưu tả ngạn quan trọng nhất là sông Viljui thì nó chảy gần như là theo hướng bắc tới biển Laptev, một bộ phận của Bắc Băng Dương, đổ vào phía tây nam của quần đảo NovoSiberi.

Khoảng 150 km từ cửa sông thì bắt đầu vùng đồng bằng châu thổ rộng lớn của sông Lena. Ở phần bắt đầu của nó là đảo Stolbovoi – phần còn lại của các đảo đã bị nước rửa trôi của dãy Kharaulakh. Châu thổ sông Lena – một trong những đồng bằng châu thổ lớn nhất trên thế giới – với kích thước còn lớn hơn cả vùng đồng bằng châu thổ sông Nin, với diện tích khoảng 30.000 km². Tại đây có vô số các đảo lớn nhỏ, sông nhánh và hồ, ở cao độ thấp và bị ngập úng về mùa lũ, không ngừng thay đổi hình dạng. Chỉ có ba nhánh sông chính đổ ra tới biển mà không bị cắt ngang là: xa nhất về phía tây là sông Olenek, giữa: sông Trofimov và xa nhất về phía đông là sông Bykov. Tất cả các nhánh sông này đều thuận lợi cho giao thông thủy, nhưng có ý nghĩa nhất là Bykov dài 130 km, mà theo đó tàu thuyền có thể đi tới vịnh Tiksi, trên bờ của nó là cảng biển của Yakutia – cảng Tiksi.

Do có thời tiết khắc nghiệt, hai bờ sông Lena có dân cư rất thưa thớt. Từ điểm dân cư này tới điểm dân cư khác là khoảng cách hàng trăm kilômét rừng taiga, và chỉ gần Yakutsk thì người ta mới thấy có sự sống của loài người. Ở các điểm dân cư đông đúc hơn, trên sông là các loại tàu thuyền gắn máy, sà lan cũng như các tàu khách lớn. Con sông này là tuyến vận chuyển đường thủy chính của Yakutia, điểm bắt đầu vận tải thủy trên sông Lena có thể coi là bến tàu Kachuga, nhưng cho tới tận bến tàu Osetrov thì chỉ có các tàu thuyền nhỏ, còn chỉ sau bến tàu này thì mới có thể coi là đường thủy thật sự ra đại dương.

Các nguồn nước nuôi dưỡng chính của sông Lena và các chi lưu của nó là tuyết tan và nước mưa. Do băng giá vĩnh cửu nên nguồn nước ngầm là rất hạn chế. Chế độ thủy văn chung của sông Lena là lũ băng mùa xuân, một vài trận lũ lớn về mùa hè và mực nước thấp về mùa thu-đông. Hiện tượng băng trôi mùa xuân thường kèm với ùn tắc băng. Sông Lena bị đóng băng theo trình tự từ hạ lưu tới thượng nguồn.

Một số lớn các nhà nghiên cứu cho rằng tên gọi sông Lena có nguồn gốc từ tên gọi trong tiếng Evenk Elyu-Ene, nghĩa là "sông lớn".

Tin đồn
Người ta cho rằng Vladimir Ilyich Ulyanov lấy bí danh của mình (Lenin) từ tên sông Lena. Một giả thuyết cho rằng điều này xảy ra sau các sự kiện dẫn tới thảm sát mỏ vàng Lena đối với những người lao động, được quân đội Đế quốc Nga tiến hành vào tháng 4 năm 1912, mặc dù bí danh này có trước khi diễn ra vụ việc đó. Một giả thuyết khác cho rằng việc chọn bí danh này là do hiềm khích cá nhân giữa ông với G. V. Plekhanov, người tự gọi mình là Volgin theo tên gọi của sông Volga. Sông Lena là mạnh hơn và chảy theo hướng ngược lại với sông Volga. Điều này dường như là sự lựa chọn của Ulyanov, tuy nhiên, khi ông sử dụng tên gọi Lenin thì vẫn chưa có mâu thuẫn với Plekhanov.

Tham khảo

 Trang của NASA Earth Observatory về ngập lụt tại lưu vực sông Lena
 Thông tin và bản đồ lưu vực sông Lena
 Student Partners Project – nghiên cứukhoa học của sinh viên dọc theo sông Lena

Lena, sông


title: Zangaltica

text:
Zangaltica là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1988 bởi Chen & Wang.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Zangaltica multicostata Chen & Wang, 1988

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Thiên hoàng Keitai

text:
còn gọi là Keitai okimi, là vị Thiên hoàng thứ 26 theo Danh sách Nhật hoàng truyền thống. Không có ngày tháng chắc chắn về cuộc đời và thời đại của vị Thiên hoàng này. Keitai được cho là đã trị vì đất nước vào đầu thế kỷ 6, nhưng rất hiếm thông tin về ông. Các học giả chỉ còn biết than phiền rằng vào thời điểm này, chưa có đủ cứ liệu để thẩm tra và nghiên cứu thêm.

Người ta tin rằng sự quyền lực của triều đình được tập trung hóa dưới triều Kế Thể.

Ghi chép về cuộc đời ông
Ghi chép của ông khá rối loạn vì có sự khác nhau của cuộc đời ông theo Cổ sự ký và Nhật Bản Thư Kỷ.

Cổ sự ký cho rằng ông sinh năm 485 và qua đời ngày 9 tháng 4, 527. Sách viết rằng ông được gọi là .

Mặc khác, Nhật Bản Thư Kỷ cho rằng ông sinh năm 450 và qua đời ngày 7 tháng 2, năm 531 hay 534. Sách viết ông được gọi là  và .

Cái tên Wo Ofu Ato-no-Hiko Fudo no Mikoto cũng được nhắc đến.

Ông được ghi lại ban đầu là vua của Vương quốc Koshi, một bộ lạc nhỏ hơn, có lẽ ở phía Bắc Trung phần nước Nhật, cho tận đến bờ biển Nhật Bản.

Vì vẫn chưa hề tồn tại trong những ngày đó, và thâm chí thực thể được biết đến với tên gọi Nhà nước Yamato (nếu nó thực sự tồn tại) chỉ bao gồm một phần của đất nước, có lẽ chỉ vùng hiện nay là Trung bộ Nhật Bản, ngày tháng trị vì của Thiên hoàng cũng không chính xác. Một vài tác phẩm lịch sử hiện đại gọi Keitai là Vua Ohoto của Koshi.

Cuộc đời và phả hệ
Ông được cho rằng không phải là con trai của triều đại đương thời trước đó, nhưng là cháu nhiều đời của Ōjin của Yamato (Vua Hondawake). Theo huyền tích, ông lên ngôi khi Thiên hoàng Buretsu qua đời mà không có con và chưa trọn người kế vị; một vài nhà sử học nghi ngờ bảng phả hệ này và cho rằng đây là một cuộc đổi thay triều đại.

Bảng phả hệ chi tiết của ông ghi lại trong Shaku Nihongi là trích dẫn tử Jōgūki (lịch sử Thánh Đức Thái tử). Sách viết rằng ông là con trai của Ushi no Kimi, cháu nội của Ohi no Kimi, cháu 4 đời của Ohohoto no Kimi (anh em với Hoàng hậu của Thiên hoàng Ingyō), cháu 5 đời của Wakanuke Futamata no Kimi, và cháu 6 đời của Thiên hoàng Ōjin.

Theo Cổ sự ký và Nhật Bản Thư Kỷ, cha ông là Hikonushi no Kimi và mẹ là Furihime. Ông sinh ra ở tỉnh Echizen. Khi Buretsu qua đời, Kanamura đề cử Keitai ở tuổi 58 làm người thừa kế ngai vàng Yamato. Keitai lên ngôi ở Kusuba, phía Bắc tỉnh Kawachi (ngày nay là Shijonawate, Osaka) và cưới em gái của Buretsu, Công chúa Tashiraga. Người ta nghi ngờ rằng việc ông lên ngôi không được mọi người chào đón, và mất đến 20 năm Keitai mới tiến được vào tỉnh Yamato, gần Kawachi và là trung tâm chính trị của Nhật Bản thời kỳ đó.

Trong những năm sau này thời Keitai, 527 hay 528, Iwai dấy loạn ở tỉnh Tsukushi, Kyūshū. Keitai phong Mononobe no Arakahi làm Shogun và cử ông đến Kyūshū để dập tắt cuộc nổi loạn.

Các con trai của ông, Thiên hoàng Ankan, Thiên hoàng Senka và Thiên hoàng Kimmei đều lần lượt lên ngôi.

Người ta tin rằng ông được mai táng ở trong một kofun ở thành phố Fujiidera gần Osaka.

Chú thích

Tham khảo
 Aston, William George. (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697. London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
 Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). Gukanshō: The Future and the Past. Berkeley: University of California Press. 10-ISBN 0-520-03460-0; 13-ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
 Titsingh, Isaac. (1834). Nihon Odai Ichiran; ou, Annales des empereurs du Japon. Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
 Varley, H. Paul. (1980). Jinnō Shōtōki: A Chronicle of Gods and Sovereigns. New York: Columbia University Press. 10-ISBN 0-231-04940-4; 13-ISBN 978-0-231-04940-5; OCLC 59145842

Xem thêm
 Thiên hoàng
 Danh sách Nhật hoàng
 Sùng bái Hoàng gia

Thiên hoàng
Thời kỳ Yamato
Người Fukui


title: Waldighofen

text:
Waldighofen là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 4,14 km², dân số năm 1999 là 1398 người. Khu vực này có độ cao 357 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Behrensdorf

text:
Behrensdorf là một đô thị thuộc huyện Plön, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Behrensdorf có diện tích 20,85 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 623 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: (43809) 1991 RE14

text:
{{DISPLAYTITLE:(43809) 1991 RE14}}

(43809) 1991 RE14 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 43001–44000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tillandsia elongata

text:
Tillandsia elongata là một loài, native tới Venezuela, thuộc chi Tillandsia.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Venezuelan Bromeliaceae with Notes on Species Distribution by State and Levels of Endemism truy cập 3 tháng 11 năm 2009

E
Thực vật Venezuela
Thực vật biểu sinh
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật Jamaica
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Trinidad và Tobago
Thực vật được mô tả năm 1816


title: Hoplitis semilinguaria

text:
Hoplitis semilinguaria là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1992


title: Hàm Đan (định hướng)

text:
Hàm Đan có thể là:
Địa cấp thị Hàm Đan (邯郸市) thuộc tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Huyện Hàm Đan (邯郸县, một huyện thuộc địa cấp thị Hàm Đan, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Trentepohlia flavidella

text:
Trentepohlia flavidella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Bégard

text:
Bégard () là một xã tại khu vực Côtes-d'Armor tại Bretagne phía tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Bégard được gọi là Bégarrois.

Các xã liên kết
St Asaph tại Wales

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Bégard

Tham khảo

Begard


title: Gambusia krumholzi

text:
Gambusia krumholzi là một loài cá thuộc họ Poeciliidae. Nó là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Gambusia krumholzi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

K
Cá México
Động vật đặc hữu México


title: (4784) 1984 DF1

text:
{{DISPLAYTITLE:(4784) 1984 DF1}}

(4784) 1984 DF1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 28 tháng 2 năm 1984.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 4001–5000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1984
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Đất nước tôi

text:
Má vlast (tiếng Việt: Tổ quốc tôi) là bản giao hưởng thơ của nhà soạn nhạc người Séc Bedřich Smetana. Ông viết bản giao hưởng thơ này vào các năm 1872-1879. Tác phẩm gồm sáu bản. Đây là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Trong sáu bản đó, nổi tiếng hơn cả là bản Vltava.

Chi tiết
Đất nước tôi  là một tập thơ giao hưởng sáu bài của nhà soạn nhạc người Séc Bedřicha Smetana,lấy cảm hứng từ lịch sử, truyền thuyết, và phong cảnh Séc. Sáu phần của tập Đất nước tôi bao gồm Vyšehrad, Vltava, Šárka, Z českých luhů a hájů, Tábor a Blaník. Tập thơ giao hưởng này được coi là thành tựu lớn nhất của Smetana được sáng tác vào những năm 1874 đến 1879, khi mà ông bị điếc hoàn toàn.

Smetana bắt đầu soạn bản Vyšehrad cuối tháng 9 năm 1874, khi mà ông vẫn chưa bị điếc, tuy nhiên đến trong tháng 10 thì ông dần bị điếc hẳn. Bản nhạc này được hoàn thành vào mồng một tháng 11 năm 1974 cũng là lúc ông hoàn toàn không nghe thấy gì. Đến cuối năm 1874 ông vẫn đang soạn bản Sông Vltava và hai bài tiếp theo được viết vào năm sau đó. Sau đó Smetana nhận và thực hiện công việc khác trong khoảng vài năm, cho đến năm 1878/79 thì tiếp tục quay lại với tập thơ này. Thời gian này cũng là lúc ông soạn tiếp hai bản Tábor và Blaník, là hai bản có liên hệ mật thiết. Trong thời gian soạn những bản đầu tiên, Smetana vẫn chưa có tưởng tượng kết thúc tác phẩm như thế nào, phải đến mãi cho đến khi có bản cuối cùng. Tác phẩm được chơi như là một tập thống nhất vào ngày 5 tháng 11 năm 1882 tại Praha ở đảo Slovanský, tuy nhiên những bài riêng lẻ thì đã được biểu diễn riêng trước đó.

Tác phẩm xuất hiện trong thời kỳ dư âm của âm nhạc phục hưng Séc, và mặc dù chưa được tiếp nhận nhiều từ phía công chúng nhưng dần dần đã trở thành một trong những đỉnh cao âm nhạc cổ điển Séc. Má vlast là đĩa nhạc đầu tiên được thu âm lần đầu bở giàn nhạc giao hưởng Séc. Mỗi năm vào ngày 12 tháng 5, ngày mất của Smetna, bản nhạc được chơi như là bản nhạc khai mạc tại lễ hôi nhạc cổ điển Mùa xuân Praha tại Praha.

Âm thanh

Thời kỳ phát sinh

Nửa đầu thế kỷ 19 đánh dấu thời kỳ phục hưng quốc gia của Séc, mà đi đầu trong phong trào này là Josef Dobrovský (hay Josef Jungmann) với mục đích làm sống lại ngôn ngữ tiếng Séc, nâng cao ý thức người dân về tinh thần dân tộc. Thời kỳ chính của phong trào này tuy rằng chỉ diễn ra trong vòng có 10 năm vào những năm chuyển giao giữa hai thế kỷ 18, 19 nhưng vấn đề tự quyết dân tộc của người Séc thì còn kéo dài đến tận thế kỷ 20. Nói cách khác cả vấn đề sân khấu nhạc kịch Séc cũng được thảo luận làm cách nào để nhạc kich Séc trở nên mạnh hơn. Hầu hết đều cho rằng có thể đạt được kết quả tốt nhất bằng việc tạo ra những tác phẩm thơ, nhạc đề, ý tưởng giống với của Smetana.

Trung tâm nhạc tự nhiên của âm nhạc Séc bấy giờ là tại Praha. Tại đó vào năm 1963 đã tổ chức buổi thảo luận nghệ thuật mà các thành viên tham dự là những nghệ sĩ cổ điển như: Vítězslav Hálek, Josef Mánes, Jan Evangelista Purkyně hay là Bedřich Smetana, bản chất là đóng góp các tác phẩm nghệ thuật mang đậm chất riêng của Séc. Cũng trong thời kỳ này tồn tại hai nhóm hát mà trong năm 1862 đã biểu diễn tại lễ hội hát Praha bằng nhạc thuần Séc.

Trong không khí trở lại của tinh thần dân tộc, người ta đã nảy ra suy nghĩ rằng xây dựng nhà hát quốc gia cho những công việc cân thiết của người dân Séc. Để thực hiện ý tưởng này dàn đồng ca ra đời để chuẩn bị cho việc xây dưng nhà hát quốc gia. Do sự cần thiết khẩn cấp, nhà hát được xây dựng tạm thời, và chờ đến năm 1862 mới mở cửa. Nhờ có sự tồn tại của những vở opera của nhà hát tạm thời, mà dẫn tới nhà hát có khả năng biểu diễn cả những cảnh opera hay giàn nhạc giao hưởng lớn, cái mà những nhóm hát không có khả năng. Năm 1886, 4 năm sau khi mở cửa nhà hát tạm thời, Bedřich Smetana, một trong những người xuất sắc nhất trong dòng nhạc cổ điển Séc, và là người sáng lập ra nhạc dân tộc Séc, trở thành chỉ huy Opera.

Phát sinh
Tập thơ giao hưởng sáu bài mà đến sau cùng được đặt tên là Má vlast xuất hiện vào giữa những năm 1874-1879. Tập thơ được Smetana sáng tác dần dần và từ đầu ông cũng không có kế hoạch cụ thể rằng sẽ kết thúc nó như thế nào, hay là sẽ có bao nhiêu phần. Bốn bài đầu tiên xuất hiện đồng thời và không phụ thuộc lẫn nhau, cho đến hai bài cuối thì đã được sáng tác có chủ định với mục đích kết thúc cả tập thơ sáu bài này.

Bài đầu tiên từ năm 1874 được gọi là Vyšehrad (Má vlast) xuất hiện vào thời gian mà Smetana trải qua một thời kỳ khó khăn. Từ năm 1866 ông đã giữ chức lãnh đạo nghệ sĩ opera của nhà hát tạm thời. Smetana có dự định từ những vở opera này sẽ làm opera có ý nghĩa thế giới, vì vậy dần dần ông thêm vào những buổi dựng tập những tác phẩm văn tiếng như của Carl Maria von Weber, Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Gioacchino RossiniDaniel Auber. Tuy nhiên trong không khí dư âm của phục hưng quốc gia Séc Smetana ngày càng bị trách móc rằng quá tập trung vào những bản opera của thế giới, và ông nên thêm vào những vở opera những tác phẩm đặc trưng của đất nước. Hướng vào Smetana khi đó có František Pivoda, một trong những nhà phê bình âm nhạc Séc thời bấy giờ, người đã chỉ trích Smetana từ không có ý thức dân tộc và nghiêng về phía những người trẻ, cáo buộc Smetana ghen tị với các nhà soạn nhạc khác, hoặc các tác phẩm của Smetana ma theo Pivod thì thường không được chất lượng cho lắm cho đến là gái mại dâm thiếu lòng tự hào dân tộc.

Trước áp lực của các nhà phê bình, Smetana đã rời bỏ chức vụ lãnh đạo opera. Tuy nhiên giới các nghệ sĩ hàng đầu bầy tỏ sự không hài lòng với việc này và đã tác động để ngay năm sau đó Smetana lại quay lại giữ chức trưởng Opera. Vở opera hài kịch mới của ông Dvě vdovy (hai góa phụ) ngoài những người hưởng ứng lại làm dấy lên một làn sóng của các nhà phê bình ngày càng chỉ trích Smetana mạnh hơn. Sau thời kỳ khó khăn năm 1873/1874 Smetana cũng bị kiệt sức bởi những hệ quả của làn sóng công kích cá nhân. Cũng trong năm này, Smetana để ý thấy rằng sự cảm nhận âm ở mỗi tai của minh khác nhau. Sau đó tai trái ông bị ù và ngày càng trở nên bị điếc, cho đến khoảng 19, 10 tháng 10 năm 1874 thì điếc hoàn toàn trong khi đêm 19 ông vẫn còn xem opera và vẫn còn nghe được .

Smetana sau đó đã từ bỏ chức vụ ở nhà hát và từ ngày 1 tháng 11 giữ vị trí này là một trong những người đối nghịch chính của ông Jan Nepomuk Maýr. Smetana đã trải qua một thời gian khó khăn của cuộc đời, mà nghịch lý là ông dành nhiều thời gian cho các công việc của nhà soạn nhạc hơn và không bị phân tâm bởi những công việc xã hội, các hoạt động ngoài lề, cùng với việc xây dựng nhà hát opera Praha. Say mê trong công việc vì vậy đến 18 tháng 11 ông đã công bố bản Vyšehrad hoàn chỉnh.. Đến ngày 14 tháng 3 năm 1875 thì bản này được công chiếu. Khả năng sáng tạo của Smetana vẫn phát triển mạnh ngay cả khi ông bị điếc. Hai ngày sau khi hoàn thành bản Vyšehradu ông bắt đầu thực hiện bản tiếp theo Vltava. Bản này Smetana cố gắng vẽ ra hình dạng con sông lớn nhất nước Séc Vltava.. Bản này hoàn thành xong vào ngày 8 tháng sau đó và được công chiếu vào 4 thang 4 năm 1875.

Bản thơ giao hưởng thứ 3 tên là Šárka được hoàn thành vào 20 tháng 2 năm 1875 và được đặt tên theo chiến trường Šárka từ truyền thuyết Dívčí válka của Séc. Ba bản đầu tiên được sáng tác tại Praha, bản thứ tư Z českých luhů a hájů(từ những đồng cỏ và cánh rừng), được hoàn thành vào 18 tháng 10 và soạn trong một ngôi nhà của thợ săn ở Jabkenice. Sau khi hoàn thành bốn bản Smetana nối cả bốn bản phối khí lại và đặt tựa đề là Na Vlasť (cho đất nước).

Trong suốt một năm đưa ra bốn bản thơ giao hưởng. Báo chí đương đại nói về bốn bản thơ này như một bản tetralogii, tuy nhiên Smetana tự mình nghĩ rằng tron tương lai phải bằng cách nào đó đóng lại và đưa vào đó những ý tưởng cao nhất. Trong thời gian tiếp theo sau đó, Smetana được giao việc ở một kế hoạch khác như opera Hubička (opera) và Tajemství (opera) hoặc những bản nhạc viết cho 4 nhạc cụ Z mého života. Ông quay trở lại với chủ đề thơ giao hưởng dân tộc của minh năm 1878.

Bản thứ năm là Tábor được hoàn thành vào 13 tháng 12 năm 1878, được công chiếu vào 4 tháng 1 năm 1880. Bản này được đặt tên theo một thành phố miền nam nước Séc thành phố Tábor, mà năm 1420 sản sinh ra phong trào Hut, và trong suốt cuộc chiến tranh Hút giữ vai trò trung tâm. Smetana trong quá trinh viết bản này liên tưởng đến cuộc chiến tranh Hut, và là bài thánh ca Hut Ktož jsú boží bojovníci. Bản thứ sáu có tên là Blaníkđược hoàn thành vào ngày 9 tháng 3 năm 1879 và được công chiếu vào 4 tháng 3 năm 1889. Bản này được đặt tên theo tên của một đỉnh núi ở trung Séc đỉnh Blanik, němž podle staročeské pověsti spí vojsko v čele se svatým Václavem a čeká, až bude českému národu nejhůře. Sau khi hoàn thành Blaníku Smetana nối hai bản cuối lại với bốn bản trước đó và đặt tên là Má vlast, đồng thời kết thúc tập thơ giao hưởng. Tên Má vlast được nhắc đến lần đầu nhiều khả năng nhất là ở trên báo Dalibor ngày 10 tháng 9 năm 1879.

Poté, co Smetana celý cyklus zakončil, zkomponoval ještě verzi pro čtyřruční klavír. Při komponování této verze Mé vlasti byl Smetana do jisté míry omezen technickou povahou díla (technické možnosti čtyřručních klavírních skladeb jsou přirozeně menší než u skladeb komponovaných pro klavíry dva) i tím, že některé pasáže cyklu jsou vyloženě orchestrálního charakteru, a nebylo proto možné je převést do verze čtyřručního klavíru. V situacích, kdy ve skladbě v orchestrální verzi nastávají části s několikanásobnými hudebními linkami, byl Smetana nucen vybrat jen některou či některé z nich. Podle Lukáše Matouška může skutečnost být klíčem pro určení původně zamýšlené Smetanovy interpretace díla.

Sự hưởng ứng

Dù đã tồn tại như một tập thơ sáu bài nhưng những bài riêng lẻ của tập thơ vẫn được chơi riêng ở những dàn nhạc khác nhau. Lần đầu tiên tập thơ giao hưởng này được biểu diễn như một tập trọn vẹn sáu phần là ngày 5 tháng 11 năm 1882; buổi ra mắt được thực hiện tại hội trường ở Žofín, tập thơ được tập với sự giúp sức của các thành viên giàn đồng ca và giàn nhạc giao hưởng nhà hát hoàng gia Séc dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Adolf Čech. Đến dự buổi biểu diễn có cả Smetana. Đó là buổi biểu diễn cả tập sáu bài đầu tiên và cũng là cuối cùng mà Smetana đến dự (ông chết hai năm sau đó).

Những buổi biểu diễn Má vlast tiếp theo cũng chỉ diễn ra lác đác. Lần thứ hai biểu diễn Má vlast vào ngày 12 tháng 5 năm 1887 nhân kỷ niệm 3 năm ngày mất Smetana. Cả tập Má vlast được biểu diễn nhiều hơn khi xuất hiện giàn nhạc giao hưởng Séc, có khả năng học chơi những phần khó. Nhờ có giàn nhạc giao hưởng Séc, các buổi hòa nhạc diễn ra nhiều hơn so với trước đó, vì vậy, cả Má vlast cũng được chơi nhiều hơn. Má vlast được chơi tương đối sớm ở nước ngoài, như Đức, Anh cũng như ở Séc, khi mà những bài riêng lẻ được chơi sớm nhất.

Năm 1929 Má vlast được ghi ra đĩa hát. Đĩa hát được thu từ giàn nhạc giao hưởng Séc dưới sự chỉ huy của Václav Talich. Đó là đĩa hát đầu tiên được thu bởi giàn nhạc giao hưởng Séc. Những năm sau đó, giàn nhạc giao hưởng Séc quảng bá Má vlast khắp đất nước cũng như ở nước ngoài. Sau một thời gian ngắn, tập thơ đã trở nên quen thuộc cả ngoài nước. Bản nhạc ngày nay đã trở thành một tác phẩm đỉnh cao không chỉ của Bedřich Smetana, mà của cả nền âm nhạc cổ điển Séc nói chung.

Má vlast được chơi hàng năm vào ngày 12 tháng 5 (ngày mất Smetana) như là phần khai mạc của lễ hội nhạc cổ điển mùa xuân Praha. Năm 2002 trong buổi hòa nhạc khai mạc lần đầu tiên Má vlast được chơi bởi một người không phải gốc châu Âu, đó là một người Nhật Bản Ken-ičiró Kobajaši.

Nội dung

Vyšehrad

Bài thơ bắt đầu bằng tiếng đàn hác pơ của nhà thơ trung cổ Lumíra và chuyển thành âm thanh cung điện. Phần này giới thiệu nhạc đề chính mà sẽ sử dụng ở các phần khác trong cả tập thơ. Nhạc đề 4 âm (b-é-d-b) giới thiệu Vyšehrad và vang lên ở cuối bản Vltava và ở bản cuối bản Blaník. Smetana nói về bản này:
„Harfy věštců začnou; zpěv věštců o dějích na Vyšehradě o slávě, lesku, turnajích, bojích až konečné úpadku a zříceninách. Skladba končí v elegickém tónu..."

Cho phần mở đầu arpeggio của bài thơ, bản phối khí yêu cầu hai đàn hác pơ (harf). Sau phần hòa âm chiếm ưu thế đến phần nhạc cụ khí, tiếp theo là nhạc cụ kéo, sau đó cả dàn giao hưởng cùng đạt tới đỉnh. Phần tiếp theo Smetana hồi tưởng lại câu chuyện của lâu đài, đồng thời sử dụng âm điệu nhanh hơn để hồi tưởng hành khúc chiến thắng. Bề ngoài đỉnh cao của chiến thắng bị ngắt quãng bởi những đoạn xuống, sự tàn phá Husita. Sau đó lại vang lên âm mở đầu của đàn hác pơ, lại hồi tưởng lại vẻ đẹp của lâu đài mà đã bị biến thành đống đổ nát. Bản thơ giao hưởng này kết thúc bằng im lặng, mà diễn tả dòng sông vltava chảy qua dưới lâu đài.

Vltava

Vlatava dài gần 12 phút và được viết ở cung e thứ. Smetana viết về nó như sau:

„Skladba líčí běh Vltavy, začínaje od prvních obou praménků, chladná a teplá Vltava, spojení obou potůčků do jednoho proudu; pak tok Vltavy v hájích a po lučinách, krajinami, kde zrovna se slaví veselé hody; při noční záři lůny rej rusalek; na blízkých skalách vypínají se pyšně hrady, zámky a zříceniny, Vltava víří v proudech Svatojánských; teče v širokém toku dále ku Praze. Vyšehrad se objeví, konečně mizí v dálce v majestátním toku svém v Labi."

Vltava thích ứng với bài thơ dân ca Ý nguồn gốc thời phục hưng La Mantovana, chuyển động của nó có thể tìm thấy trong bài quốc ca Israel Hatikva. Theo cung nhạc nó gần giống với âm điệu bài dân ca Séc Kočka leze dírou.

Šárka

Lời tác giả:

„V této skladbě se nemíní krajina, nýbrž děj, bajka o dívce Šárce. Skladba počne líčením rozzuřené dívky, jež pomstu přísahá za nevěrnost milence celému mužskému pokolení. Zdáli je slyšet příchod Ctirada s jeho zbrojnoši, který táhna na pokoření a potrestání dívek. Už zdáli zaslechnou nářek (ač lstivý) přivázané dívky u stromu, při pohledu na ni obdivuje Ctirad krásu její – zahoří milostnými city pro ni, osvobodí ji, ona připraveným nápojem obveselí a opojí jak Ctirada tak zbrojnoše až k spánku. – Na dané znamení lesním rohem, které v dálce ukryté dívky zodpoví, vyhrnou se tyto ku krvavému činu, hrůza všeobecného vraždění, vzteklost nasycené pomsty Šárky – toť konec skladby."

Bài này mở đầu bằng đoạn nhạc nhanh mà sớm đã chuyển sang phần điều hòa hơn miêu tả hành khúc đoàn hộ tống của Ctirad. Bất ngờ giàn nhạc bùng nổ sau đó đánh dấu sự nhìn thấy của Šárky bởi. Phần tiếp theo Moderato, ma con calore được tô điểm bằng sự biến động yêu thương của Ctirad với Šárka và theo Holzknechta nó nó liên quan tới một trong những cảnh dục vọng nhất của Smetana.
Skladbu otevírá úvodní dynamická pasáž, kterou brzy střídá střídmější část, jež líčí pochod Ctiradovy družiny. Nenadálé „výbuchy" orchestru potom naznačují spatření Šárky Ctiradem. Následuje oddíl Moderato, ma con calore, který barvitě vykresluje Ctiradovo milostné vzplanutí k Šárce a podle Václava Holzknechta se jedná o jednu z nejerotičtějších Smetanových scén.

Z českých luhů a hájů
Trong bài này không có câu chuyện thực tế nào được gửi vào, nhưng nó ca ngợi, vẻ đẹp của phong cảnh Séc. Phần đầu phác họa sự cao quý của rừng mà theo sau đó là miêu tả các hội làng. Nó lấy cảm hứng của phong cảnh quanh Jabkenic nơi mà tác giả ở lại. Tác giả viết về nó như sau:

„Toť všeobecné kreslení citů při pohledu na českou zem. Ze všech stran tu zazní zpěv plno vroucnosti, jak veselý tak melancholický z hájů a luhů. Lesní kraje v sólech hornistů – a vesele ourodné nížiny labské a jiné a jiné, vše se tu opěvuje. Každý může ze skladby té si vykreslit, co mu libo – básník má volnou cestu před sebou, arciť musí skladbu v jednotlivostech sledovat."

Tábor
Smetana coi thời kỳ Hut (Husitství) như thời kỳ đỉnh vao của lịch sử Séc. Tábor là kỉ niệm cho thời gian này. Nền móng của bài thơ là bản thánh ca của những người Hut Ktož jsú boží bojovníci cái mà được nhận thấy trong suốt cả bản nhạc ở các dạng khác nhau. Smetana ghi chú về Tábor rằng:

„Motto: Kdož jste boží bojovníci! Z této velebné písně pozůstává celá stavba skladby. V sídle hlavním – v Táboře – zazněl tento zpěv zajisté nejmohutněji a nejčastěji. Skladba líčí též pevnou vůli, vítězné boje a vytrvalost, a tvrdošíjnou neústupnost, kterou skladba též také končí. Do detailu se nedá rozdrobit, nýbrž zahrne všeobecnou slávu a chválu husitských bojů a nezlomnost povahy husitův."

Blaník

Bắt đầu nhạc của Blaník chính xác ở chỗ vừa kết thúc Tábor và có làn điệu tương tự. Bài thơ lại lần nữa vang lên bản thánh ca Hut, tuy nhiên lần nay ở đoạn khác, đoạn kết của Blaník. Lời gốc của bài này là bản thánh ca của Hut rằng " cuối cùng luôn luôn chiến thắng" là lời chú dẫn cho sự hồi sinh của dân tộc Séc và sự phát triển của chiến thắng. Hai bản cuối cùng nhau tạo ta một cặp giống như hai bản đầu Vyšehrad và Vltava. Tác giả nói rằng:

„Jest pokračování předešlé skladby: Tábor. Po přemožení reků husitských skryli se tito v Blaníku a čekají v těžkém spánku na okamžik, kde vlasti mají přijíti na pomoc. Tedy ty samé motivy jako v Táboře slouží v Blaníku za podklad stavby: 'Kdo jste boží bojovníci'. Na podkladě této melodie (tohoto hus. principu) se vyvine vzkříšení národa českého, budoucí štěstí a sláva! kterým vítězným hymnusem, v podobě pochodu, skončí skladba a tak celá řada symf. básní „Vlasť". Co malé intermezzo zazní v této skladbě též kratinká idyla: kresba polohy Blaníku, malý pastucha si huláká a hraje a ozvěna mu odpovídá."

Chú dẫn

Ghi chú

Tham khảo

Bài viết tương tự

 Muzeum Bedřicha Smetany

Sách báo

Tham khảo ngoài

  Đại học Indiana, William and Gayle Cook Music Library - Partitury ke Smetanově Vltavě
  Partitury ke Smetanově Vltavě na International Music Score Library Project

Chú thích

Giao hưởng thơ


title: Danh sách hạng mục giải Grammy

text:
Giải thưởng đặc biệt
Có những giải thưởng đặc biệt được trao không cần có đề cử, điển hình cho những thành tựu cống hiến, trong đó các giải thưởng tiêu biểu như:
 Giải thưởng Thành tựu trọn đời là giải thưởng đặc biệt được trao cho người biểu diễn, những người trong suốt quãng đời của họ đã đóng góp sáng tạo có ý nghĩa nghệ thuật xuất sắc trong lĩnh vực thu âm.
 Giải Trustees là giải thưởng đặc biệt được trao cho những cá nhân, trong suốt sự nghiệp âm nhạc, đã đóng góp đáng kể, ngoài việc sản xuất trong lĩnh vực ghi âm.
 Giải Grammy kỹ thuật là Giải thưởng Đặc biệt được trao tặng cho các cá nhân hoặc các công ty có đóng góp có ý nghĩa kỹ thuật xuất sắc trong lĩnh vực thu âm.
 Giải Grammy Huyền thoại là Giải thưởng đặc biệt nhất được trao cho các cá nhân hoặc nhóm về những đóng góp và ảnh hưởng liên tục trong lĩnh vực thu âm; nó được trao vào năm 1990.
 Giải Grammy Đại sảnh Danh vọng được thành lập vào năm 1973 để tôn vinh các bản ghi âm có ý nghĩa định tính hoặc lịch sử lâu dài ít nhất 25 năm tuổi. Người chiến thắng được lựa chọn hàng năm bởi một ủy ban đặc biệt về thành viên của các chuyên gia có kinh nghiệm và có kinh nghiệm từ tất cả các khía cạnh của nghệ thuật ghi âm.
 Giải MusiCares Person của năm được thành lập vào năm 1991 để công nhận nghệ sỹ đã đóng góp nổi bật cho âm nhạc và ngoài ra còn tích cực tham gia các hoạt động từ thiện. Giải thưởng này do cơ quan MusiCares trình bày hàng năm.

Giải thưởng cho các hạng mục chính
Các "Giải thưởng cho các hạng mục chính" được coi là những giải quan trọng nhất, không thiên về một thể loại nhạc cụ thể nào hay bất kì một tiêu chí nào khác.
 Thu âm của Năm (Record of the Year) được trao cho nghệ sĩ biểu diễn và nhóm sản xuất một đĩa đơn nào đó.
 Album của Năm (Album of the Year) được trao cho nghệ sĩ biểu diễn và nhóm sản xuất một album nào đó.
 Bài hát của Năm (Song of the Year) được trao cho tác giả một bài hát đơn nào đó.
 Nghệ sĩ Mới Xuất sắc nhất (Best New Artist) được trao cho nghệ sĩ mới tiêu biểu của năm.
Các hạng mục khác được trao cho bài hát hoặc sự trình bày bài hát ở một thể loại nhạc cụ thể như pop, rock, R&B, rap, dance, jazz, nhạc đồng quê (country), nhạc cổ điển... cũng như các video ca nhạc hay các ảnh, thiết kế cho thu âm. Một số giải thưởng đặc biệt được trao cho những nghệ sĩ có cống hiến lâu dài cho âm nhạc.

Giải thưởng cho các hạng mục mới

Pop
 Album pop xuất sắc nhất
 Trình diễn Nhóm nhạc/Song ca Pop xuất sắc nhất
 Album Giọng Pop Truyền thống Xuất sắc nhất
 Trình diễn Pop Solo xuất sắc nhất

Dance/ Electronic
 Thu âm Dance xuất sắc nhất
 Album Dance/ Electronic xuất sắc nhất

Nhạc khí đương đại
 Album Nhạc khí Pop xuất sắc nhất

Rock
 Trình diễn Rock xuất sắc nhất
 Trình diễn Metal Xuất sắc nhất
 Album Rock xuất sắc nhất
 Bài hát Rock hay nhất

Alternative
 Album Alternative xuất sắc nhất

R&B
 Trình diễn R&b xuất sắc nhất
 Trình diễn R&B Truyền thống Xuất sắc nhất
 Bài hát R&B xuất sắc nhất
 Album R&B Xuất sắc nhất
 Album R&B Đương đại Xuất sắc nhất

Rap
 Trình diễn Rap xuất sắc nhất
 Album Rap Xuất sắc nhất
 Bài hát Rap Xuất sắc nhất
 Trình diễn Song ca hoặc nhóm nhạc Rap Xuất sắc nhất
 Hợp tác Rap Xuất sắc nhất

Jazz
 Trình diễn Solo Jazz xuất sắc nhất
 Album nhạc khí Jazz xuất sắc nhất
 Album Jazz Xuất sắc nhất
 Album Hợp xướng Jazz xuất sắc nhất
 Album Jazz Latin Xuất sắc nhất

Nhạc đồng quê
 Trình diễn Solo nhạc Đồng quê xuất sắc nhất
 Trình diễn Song ca / Nhóm nhạc Đồng quê Xuất sắc nhất
 Hợp tác nhạc Đồng quê Xuất sắc nhất
 Bài hát nhạc Đồng quê Xuất sắc nhất
 Album nhạc Đồng quê Xuất sắc nhất

Dance
 Ghi âm nhạc Dance Xuất sắc nhất
 Album nhạc Điện tử/Dance Xuất sắc nhất

Nhạc cổ điển
 Trình diễn nhạc Cổ điển Xuất sắc nhất
 Trình diễn Hợp xướng Xuất sắc nhất
 Album nhạc Cổ điển Xuất sắc nhất
 Giải Grammy cho Ghi âm Opera Xuất sắc nhất

Latinh
 Album Latinh Rock Xuất sắc nhất
 Album Latinh Pop Xuất sắc nhất

Video
 Video Âm nhạc Hình thái Ngắn Xuất sắc nhất
 Video Âm nhạc Hình thái Dài xuất sắc nhất

Hài
 Album Hài Xuất sắc nhất

Nhạc phim
 Tác phẩm âm nhạc biên soạn xuất sắc nhất cho phim ảnh
 Ca khúc nhạc phim hay nhất
 Soạn nhạc Hay nhất cho Sản phẩm Truyền thông Hình ảnh

Giải thưởng cho các hạng mục cũ

Pop
 Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất
 Trình diễn giọng pop nam xuất sắc nhất
 Trình diễn Song ca/Nhóm nhạc Giọng Pop xuất sắc nhất
 Hợp tác Pop Xuất sắc nhất

Rock
 Trình diễn Giọng Nữ Rock Xuất sắc nhất
 Trình diễn Giọng Nam Rock Xuất sắc nhất
 Trình diễn Đơn ca Rock Xuất sắc nhất
 Trình diễn Song ca/Nhóm nhạc Rock xuất sắc nhất
 Trình diễn Hard Rock xuất sắc nhất

R&B
 Trình diễn Giọng Nữ R&B Xuất sắc nhất
 Trình diễn Giọng Nam R&B Xuất sắc nhất
 Trình diễn Nhạc khí R&B Xuất sắc nhất
 Trình diễn Song ca/Nhóm nhạc R&B Xuất sắc nhất
 Ghi âm R&B Xuất sắc nhất

Rap
 Trình diễn Đơn ca Rap Xuất sắc nhất

Nhạc đồng quê
 Trình diễn Giọng Nữ nhạc Đồng quê xuất sắc nhất
 Trình diễn Giọng Nam nhạc Đồng quê Xuất sắc nhất
 Hợp tác nhạc Đồng quê Xuất sắc nhất

Jazz
 Trình diễn Giọng Nữ Jazz Xuất sắc nhất
 Trình diễn Giọng Nam Jazz Xuất sắc nhất
 Album Jazz Đương đại Xuất sắc nhất
 Trình diễn Song ca hoặc Nhóm nhạc Jazz Xuất sắc nhất

Thay đổi trong thập niên 2010

Năm 2012
Vào ngày 6 tháng 4 năm 2011, Học viện ghi âm đã công bố một cuộc cải tổ lớn của nhiều giải Grammy. Năm 2012, số hạng mục giảm từ 109 xuống còn 78. Một số hạng mục đã ngưng trao giải, số khác được sáp nhập hoặc đổi tên.

Năm 2013
Vào ngày 8 tháng 6 năm 2012, Học viện đã thông báo một số thay đổi vào năm 2013, bao gồm cả việc thêm ba hạng mục mới: Nhạc Cổ điển hay nhất, Album Latin Jazz hay nhất và Album Đương đại hay nhất. Điều này có nghĩa là số hạng mục trong năm 2013 đã tăng lên 81.

Giải Nhạc Cổ điển hay nhất là để tôn vinh nhiều nghệ sĩ độc tấu hoặc các nhóm nhạc liên quan đến các phân nhóm cổ điển.

Mục đích của album Latin Jazz hay nhất là "để ghi nhận những bản thu âm đại diện cho sự hòa trộn của nhạc jazz với nhạc tango Latin, Iberia-American, Brazilian và Argentinean".

Danh mục Album Đương đại Đương đại hay nhất dành cho các album có bài hát hiện đại của R & B. Nó dành cho các nghệ sĩ kết hợp các phong cách hiện đại với nhạc R & B, chẳng hạn như urban (euro) pop, urban rock...

Những thay đổi khác cho mùa giải Grammy năm 2013 là:
 Danh mục Hoạt động Nhỏ của nhóm (trong lĩnh vực cổ điển) đã được đổi tên thành Nhạc nhóm nhỏ/ Trình diễn nhỏ hay nhất
 Album Latin Pop, Rock hay Urban nổi tiếng nhất đã được chia thành hai loại: Album Latin Pop hay nhất và Latin Rock, Alternative và Urban hay nhất, do đó trở lại hạng mục trước năm 2012.
 Album Banda hoặc Norteño hay nhất và Album nhạc Mexico và Tejano hay nhất đã được hợp nhất thành một danh mục: Album âm nhạc Mexico hay nhất (bao gồm cả Tejano).
 Các kỹ sư chỉ đạo sẽ được coi là những ứng cử viên và những người đoạt giải trong danh mục Thu âm của năm.

2014
Các thay đổi vào năm 2014:

Một là giới thiệu một thể loại mới, Nhạc American Roots hay nhất, bao gồm tất cả các phân nhóm phụ trong lĩnh vực American Roots Music như Americana, nhạc bluegrass, blues, folk và khu vực. Hạng mục Hard Rock/ Metal Performance, được giới thiệu vào năm 2012, sẽ được chia ra và sẽ chỉ công nhận các màn trình diễn Metal. Do đó nó sẽ được đổi tên thành Trình diễn Metal hay nhất (quay trở lại hạng mục trước năm 2012). Các màn trình diễn Hard Rock sẽ được trình chiếu trong thể loại Rock hay nhất. Hai danh mục Video Nhạc sẽ được đổi tên, đó là Video nhạc ngắn xuất sắc nhất sẽ trở thành thể loại Video nhạc hay nhất, trong khi Video nhạc dài nhất sẽ được gọi là Phim Âm nhạc xuất sắc nhất. Các quy tắc và mô tả của hai loại này sẽ không thay đổi. Ngoài ra, một điều mới mẻ trong năm 2014 là Giải thưởng Giáo viên Âm nhạc cho mỗi trang web giải Grammy "... để nhận ra các nhà giáo dục hiện tại (từ mẫu giáo đến cao đẳng, trường công và tư) đã đóng góp đáng kể và lâu dài cho lĩnh vực giáo dục âm nhạc và thể hiện cam kết với lý do rộng hơn là duy trì giáo dục âm nhạc trong các trường học... ".

2015
Học viện Thu âm đã giới thiệu thêm những thay đổi bắt đầu vào lễ kỉ niệm năm 2015. Các thay đổi bổ sung bao gồm:
 Giới thiệu giải Trình diễn American Roots xuất sắc nhất tại American Roots Music Field
 Vũ trường/ Vũ trường Điện tử
 đổi tên thành Album Nhạc nhảy/ Nhạc Điện tử hay nhất
 Giới thiệu về lĩnh vực âm nhạc đương đại
 đổi tên Album nhạc Pop hay nhất thành Album nhạc đương đại hay nhất
 Tái cấu trúc các phạm trù của Âm nhạc Tin Mừng / Đương đại Thiên chúa giáo
 mở rộng Tác phẩm / Bài hát Phúc âm hay nhất được trao cho nghệ sĩ và người viết nhạc
 mở rộng Nhạc/ Trình diễn Đương đại Thiên chúa giáo hay nhất được trao cho nghệ sĩ và người viết nhạc
 giới thiệu album Phúc âm gốc hay nhất
 Chuyển Album Pop Vocals truyền thống tới Pop Field
 Thay đổi Nghệ sĩ Solo Cổ điển hay nhất (album và bài hát) sang Album Nghệ sĩ Cổ điển hay nhất (giới hạn trong album)
 Đổi tên Bố trí nhạc cụ hay nhất thành Sắp xếp, Nhạc cụ và Nhạc sĩ hay nhất
 Đổi tên Bố trí nhạc cụ hay nhất cùng nhạc đệm thành Sắp xếp, Nhạc cụ và Cappella hay nhất
Việc đưa ra các thay đổi sẽ đẩy tổng số các loại đến 83.

2017
Tháng 6 năm 2016, tổ chức Grammy tuyên bố thay đổi trong quá trình bỏ phiếu và trao giải.

Các bản thu âm được phát hành chỉ qua các dịch vụ truyền trực tuyến đã đủ điều kiện tham gia vào quá trình trao giải thưởng. Những bản ghi này phải có sẵn thông qua các nền tảng phát trực tuyến. Các dịch vụ trực tuyến có thể áp dụng được đăng ký trả phí, danh mục đầy đủ, các luồng tải xuống / tải xuống theo yêu cầu đã tồn tại ở Hoa Kỳ trong ít nhất một năm kể từ ngày gửi. Tất cả các bản ghi đã nhập phải có mã ghi chép chuẩn quốc tế (ISRC).

Các quy tắc của Nghệ sĩ xuất sắc nhất đã được sửa đổi để loại bỏ rào cản về album, quảng bá âm nhạc mới và các nghệ sĩ đang tiến triển; nhiều nghệ sĩ mới lần đầu tiên phát hành đĩa đơn, bài hát, hoặc EPs thay vì album đầy đủ. Để đủ điều kiện trong danh mục Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất, nghệ sĩ, nhóm nhạc hoặc nhóm:
 Phải phát hành tối thiểu năm đĩa đơn/ bài hát hoặc một album, nhưng không quá 30 bài hát hoặc ba album.
 Có thể không tham gia vào danh mục này nhiều hơn ba lần.
 Phải đã đạt được bước đột phá trong ý thức công cộng và ảnh hưởng đến cảnh quan âm nhạc trong giai đoạn hội đủ điều kiện.
Danh mục Album Blues hay nhất được chia thành hai loại khác biệt, như trước năm 2012:
 Album Blues truyền thống hay nhất (Bản ghi Blues với bài blues truyền thống và các cấu trúc hài hòa, bao gồm các thể loại phụ khác nhau như Delta Blues, Piedmont blues, Nhảy/ Swing blues, Chicago blues và soul cổ điển/ miền Nam).
 Album Blues đương đại hay nhất (Những bản thu âm có thể sử dụng nhịp điệu blues phi truyền thống như funk, hip-hop, reggae và rock hoặc có các kỹ thuật hiện đại như synthesizers hoặc vòng lặp).
Nhóm Hợp tác Rap / Sung hay nhất được đổi tên thành Trình diễn Rap / Sung hay nhất để cho ra mắt solo, kết quả của sự hợp tác giữa rapper và nghệ sĩ.

Các sửa đổi bổ sung đã được thực hiện đối với số lượng và loại người sáng tạo nhạc được công nhận trong các thể loại Trình diễn Hợp xướng hay nhất và Album Nhạc Jazz hay nhất.

Tham khảo

Danh sách âm nhạc
Giải Grammy


title: Aeolus multisignatus

text:
Aeolus multisignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Steinheil miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: 1094

text:
Năm 1094 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1094


title: SuperTalent

text:
Super Talent là một tập đoàn công nghệ Mỹ trong lĩnh vực nghiên cứu, thiết kế và sản xuất bộ nhớ RAM và các thiết bị lưu trữ dạng Flash cho các máy tính và sản phẩm điện tử dân dụng. Các sản phẩm bộ nhớ RAM của Super Talent hiện nay tập trung vào các dòng bộ nhớ DDR, DDR2, DDR3 và dòng bộ nhớ máy tính cao cấp có đệm (fully buffered DIMM). Các sản phẩm lưu trữ Flash bao gồm các ổ đĩa cứng dạng Flash, thẻ nhớ và đĩa nhớ Flash chuẩn USB. Trụ sở chính của Super Talent ở tại San Jose, California cũng là nơi đặt toàn bộ dây chuyền nghiên cứu, thiết kế và sản xuất sản phẩm RAM và Flash disk của Super Talent với công suất 2,4 triệu sản phẩm/tháng.

Super Talent là đối tác chính thức của Intel, AMD, Apple; là thành viên quan trọng của các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế JEDEC và ONFI

Tại Việt Nam, các sản phẩm Super Talent được phân phối độc quyền chính thức qua Công ty TNHH Tầm nhìn Sáng tạo (Inventional Vision Limited Company - Invento Co. Ltd).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Super Talent Mỹ
Trang chủ của Super Talent Việt Nam

Giới thiệu nhà phân phối SuperTalent tại Việt Nam:

http://www.supertalent.com/home/distributors.php

Công ty máy tính Mỹ


title: Aglymbus formosulus

text:
Aglymbus formosulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Aglymbus


title: 19420 Vivekbuch

text:
19420 Vivekbuch là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1568.7554122 ngày (4.30 năm).

Nó được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Amblyptilia punctidactyla

text:
Amblyptilia punctidactyla là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở châu Âu tới Nhật Bản.

Sải cánh dài 18–23 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7, và một đợt từ tháng 9, ngủ đông cho tới mùa xuân năm sau. Có hai lứa trưởng thành một năm ở Tây Âu.

Ấu trùng ăn các loài nhiều loại thực vật thân thảo, bao gồm Stachys sylvatica, Aquilegia vulgaris, Geranium pratense, Myrica gale và Primula.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Taxonomic And Biological Studies Of Pterophoridae Of Japan (Lepidoptera)
Japanese Moths
UKmoths

Amblyptilia


title: Riềng núi

text:
Riềng núi (danh pháp hai phần: Alpinia oxymitra) là cây thân thảo thuộc họ Gừng.

Cây mọc ven suối và dưới tán rừng, có mặt ở Thái Lan, Campuchia, Việt Nam (khu vực Hà Tiên, Phú Quốc).

Chú thích

Tham khảo

O
Thực vật Việt Nam


title: Sveio

text:
Sveio là một đô thị ở phía nam của hạt Hordaland, Na Uy.

Sveio được tách ra từ Finnås năm 1861. Vikebygd được tách ra từ Sveio ngày 1 tháng 1 năm 1902. Valestrand (và phần phía tây của Vikebygd) đã được nhập vào Sveio ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Đô thị này (ban đầu là một giáo khu) được đặt tên theo nông trang Sveio (tiếng Na Uy Cổ Sviða), do nhà thờ đầu tiên được xây ở đó.

Cho đến năm 1912, tên này vẫn được viết là "Sveen".

Huy hiệu được áp dụng từ năm 1982.

Tham khảo

Đô thị Hordaland


title: Bắc Lương (định hướng)

text:
Bắc Lương có thể là:

 Xã Bắc Lương thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam;
 Nhà Bắc Lương (397 – 439) là một nước trong thời kỳ Ngũ Hồ thập lục quốc do Thư Cừ Mông Tốn (368 – 433, người Tiên Ty) chiếm Trương Dịch, Tây Quận thành lập;


title: Phylloxiphia metria

text:
Phylloxiphia metria là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Brachystegia woodland Mozambique to Zambia và Cộng hòa Dân chủ Congo và phía bắc đến Malawi và Tanzania.

Chiều dài cánh trước khoảng 37 mm đối với con đực và 45 mm đối với con cái.

Chú thích

Tham khảo

Phylloxiphia
Côn trùng Malawi
Động vật Mozambique
Động vật Zambia
Động vật Zimbabwe


title: Cynea

text:
Cynea là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hesperiini


title: Podeonius jenisi

text:
Podeonius jenisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Podeonius


title: Thần Mộc

text:
Thần Mộc (chữ Hán:神木市, âm Hán Việt: Thần Mộc thị) là một thành phố cấp phó địa khu thuộc địa cấp thị Du Lâm, tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 7635 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 360.000 người. Mã số bưu chính Thần Mộc là, trụ sở thành phố đóng tại. Về mặt hành chính, thành phố Thần Mộc được chia thành 14 trấn, 4 hương.
Trấn: Sa 峁, Đại Bảo Đương, Trung Kê, Nhĩ Lâm Thỏ, Đại Liễu Tháp, Tôn Gia Xá, Điếm Tháp, Cao Gia Bảo, Hoa Thạch Nhai, Vạn, Giá Gia Xuyên, Mã, Lan Can Bảo.
Hương: Dao, Giải Gia Bảo, Ma Gia Bảo, Kiều Xá, Thái Hòa Trại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thần Mộc

Du Lâm
Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây


title: Bulbophyllum exiguum

text:
Bulbophyllum exiguum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum. Chúng ra hoa vào tháng 4 và tháng 5.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

exiguum]]

E
Thực vật New South Wales
Thực vật Queensland


title: Landogne

text:
Landogne là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 630 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Bentzin

text:
Bentzin là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc Demmin), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị Bentzin có diện tích 36,76 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 949 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Định lý Lagrange

text:
Có hai Định lý Lagrange, đặt tên theo nhà toán học Pháp Joseph Louis Lagrange;

Định lý Lagrange (lý thuyết nhóm)
Định lý Lagrange (lý thuyết số)

Xem thêm
Lagrange (định hướng)


title: Tmetomorpha

text:
Tmetomorpha là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Jussac (tổng)

text:
Tổng Jussac là một tổng thuộc tỉnh Cantal trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Jussac ở quận Aurillac. Độ cao khu vực này dao động từ 569 m (Crandelles) đến 874 m (Jussac) với độ cao trung bình 629 m.

Hành chính

Các đơn vị trực thuộc
Tổng Jussac gồm 5 xã với dân số 5 290 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Crandelles || align="right" | 598 || align="right" | 15250 || align="right" | 15056
|-
| Jussac || align="right" | 1 779 || align="right" | 15250 || align="right" | 15083
|-
| Naucelles || align="right" | 1 782 || align="right" | 15000 || align="right" | 15140
|-
| Reilhac || align="right" | 957 || align="right" | 15250 || align="right" | 15160
|-
| Teissières-de-Cornet || align="right" | 174 || align="right" | 15250 || align="right" | 15233
|}

Biến động dân số

Xem thêm
 Cantal
Quận của Cantal
Tổng của Cantal
Xã của Cantal
Danh sách tổng ủy viên hội đồng Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Jussac trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Jussac sur Mapquest
 Vị trí của tổng Jussac trên bản đồ Pháp

Jussac


title: Paradelphomyia reducta

text:
Paradelphomyia reducta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Eclogavena dani

text:
Blasicrura dani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Eclogavena


title: Santa-Reparata-di-Balagna

text:
Santa-Reparata-di-Balagna  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 10,16 km², dân số năm 1999 là 838 người. Khu vực này có độ cao 150 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Chú thích
 INSEE commune file

Santareparatadibalagna


title: 1712 Angola

text:
1712 Angola (1935 KC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 5 năm 1935 bởi C. Jackson ở Johannesburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1712 Angola

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Cyril V. Jackson
Thiên thể phát hiện năm 1935


title: 20969 Samo

text:
20969 Samo (1979 SH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 9 năm 1979 bởi A. Mrkos ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20969 Samo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: 1349 Bechuana

text:
1349 Bechuana (1934 LJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 6 năm 1934 bởi Jackson, C. ở Johannesburg (UO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1349 Bechuana

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Cyril V. Jackson
Thiên thể phát hiện năm 1934


title: Anthurium plantagineum

text:
Anthurium plantagineum là một loài thực vật]] thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium plantagineum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
P