title: Medina

text:
Medina (, , "thành phố toả sáng"; hay ,  (), "thành phố"), còn được chuyển tự thành Madīnah, là một thành phố và trụ sở hành chính của vùng Al-Madinah tại Ả Rập Xê Út. al-Masjid an-Nabawi ("thánh đường của Nhà tiên tri") nằm tại trung tâm thành phố, đây là nơi an táng Nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad, và Medina là thành phố linh thiêng thứ nhì trong Hồi giáo sau Mecca.

Medina là điểm đến của Muhammad khi ông Hijrah (di cư) khỏi Mecca, và trở thành thủ đô của một đế quốc Hồi giáo phát triển nhanh chóng dưới quyền lãnh đạo của Muhammad. Thành phố là căn cứ quyền lực của Hồi giáo trong thế kỷ đầu tiên hình thành, là nơi các cộng đồng Hồi giáo sơ khởi phát triển. Medina sở hữu ba thánh đường Hồi giáo cổ nhất, gồm Thánh đường Quba, al-Masjid an-Nabawi, và Masjid al-Qiblatayn ("thánh đường của hai qibla"). Người Hồi giáo tin rằng các surah (chương) cuối cùng theo niên đại của kinh Quran được tiết lộ cho Muhammad tại Medina, và được gọi là các surah Medina, tương phản với các surah Mecca từ trước đó.

Giống như Mecca, chính phủ Ả Rập Xê Út cấm cửa thành phố Medina với những người được nhìn nhận không phải là người Hồi giáo, bao gồm các thành viên của phong trào Ahmadiyya (song không áp dụng cho toàn thể thành phố).

Từ nguyên
Từ  () trong tiếng Ả Rập chỉ có nghĩa là "thành phố". Trước khi Hồi giáo xuất hiện, thành phố được gọi là  (; ). Từ Yathrib được ghi lại trong Surah al-Ahzab của Quran.

Thành phố còn được gọi là Taybah (; ). Một tên gọi thay thế là  () hay  (, "thành phố của nhà tiên tri").

Tổng quan
, thành phố Medina có dân số là 1.183.205. Ngoài cư dân Ả Rập, Yathrib thời kỳ tiền Hồi giáo còn là nơi cư trú của các bộ lạc Do Thái. Về sau tên gọi thành phố được đổi thành al-Madīna-tu n-Nabī hoặc al-Madīnatu 'l-Munawwarah ( "thành phố được giải thoát" hay "thành phố toả sáng"). Medina nổi tiếng vì sở hữu al-Masjid an-Nabawi và cũng do thành phố cung cấp nơi tị nạn cho Muhammad và các môn đồ của ông, và vì thế được xếp hạng là thành phố linh thiêng thứ nhì trong Hồi giáo, sau Mecca. Muhammad được an táng tại Medina, bên dưới Vòm Xanh, đó cũng là nơi an táng của hai khalip Rashidun đầu tiên là Abu Bakr và Umar.

Medina nằm cách 340 km về phía bắc của Mecca và cách bờ biển Đỏ khoảng 190 km. Thành phố nằm trên bộ phận phì nhiêu nhất trên toàn lãnh địa Hejaz, các dòng chảy xung quanh có xu hướng hội tụ tại địa điểm này. Một vùng đồng bằng rộng lớn trải dài về phía nam; ở mọi hướng tầm nhìn bị đồi núi chắn lại.

Khu thành phố lịch sử tạo thành hình trái xoan, có một bức tường kiên cố vây quanh với độ cao từ 9–12 m, có niên đại từ thế kỷ XII, và có các tháp canh. Trong số bốn cổng thành, Bab-al-Salam, hay cổng Ai Cập, có vẻ đẹp đáng chú ý. Bên ngoài tường thành, phía tây và nam là các khu ngoại ô với các nhà thấp, sân, vườn và đồn điền. Những khu ngoại ô này cũng có tường và cổng. Hầu như toàn bộ khu thành lịch sử bị phá huỷ trong thời kỳ Saud. Khu thành được tái thiết nằm tại có trung tâm là al-Masjid an-Nabawi.

Phần mộ của Fatimah (con gái của Muhammad) và Hasan (cháu ngoại của Muhammad) nằm tại đối diện nhà thờ thuộc nghĩa trang Jannat al-Baqi, nghĩa trang còn có mộ của Abu Bakr (khalip đầu tiên và là cha của người vợ Aisha của Muhammad), khalip thứ nhì là Umar (Umar ibn Al-Khattab). Thánh đường có niên đại từ thời Muhammad, song từng được xây dựng lại hai lần.

Do chính sách tôn giáo của chính phủ Ả Rập Xê Út và lo ngại rằng các di tích lịch sử có thể trở thành tâm điểm sùng bái, phần lớn các di sản vật thể của Medina đã bị thay đổi.

Tầm quan trọng tôn giáo

Tầm quan trọng tôn giáo của Medina bắt nguồn từ việc thành phố sở hữu al-Masjid an-Nabawi. Thánh đường này được Khalip Umayyad Al-Walid I mở rộng. Núi Uhud nằm ở phía bắc của Medina, đây là nơi diễn ra trận đánh thứ nhì giữa quân Hồi giáo và quân Mecca.

Thánh đường đầu tiên được xây dựng trong thời kỳ Muhammad cũng nằm tại Medina và được gọi là Thánh đường Quba. Nó bị sét phá huỷ, có thể là vào khoảng năm 850, và các phần mộ gần như bị quên lãng. Đến năm 892, di tích được dọn dẹp, các phần mộ được đặt đúng chỗ và một thánh đường đẹp đẽ được xây dựng, song lại bị hoả hoạn tàn phá vào năm 1257 và được tái thiết gần như ngay tức khắc. Công trình được phục hồi vào năm 1487 nhờ Qaitbay, một người cai trị Ai Cập.

Masjid al-Qiblatain là một thánh đường khác có tính quan trọng lịch sử đối với người Hồi giáo. Đây là nơi quyền chỉ huy được trao cho Muhammad để chuyển hướng cầu nguyện từ Jerusalem đến Mecca theo một Hadith.

Giống như Mecca, thành phố Medina chỉ cho phép người Hồi giáo đi vào, song haram (khu vực đóng cửa với người phi Hồi giáo) của Medina nhỏ hơn nhiều so với của Mecca, do đó nhiều hạ tầng tại vùng ngoại vi của Medina mở cửa cho người phi Hồi giáo, trong khi tại Mecca khu vực đóng cửa đối với người phi Hồi giáo kéo dài ra ngoài giới hạn khu vực đô thị. Các thánh đường của hai thành phố là điểm đến của nhiều người Hồi giáo trong Umrah (cuộc hành hương thứ nhì sau Hajj). Hàng trăm nghìn người Hồi giáo đến Medina mỗi năm khi họ thực hiện cuộc hành hương Hajj. Al-Baqi' là một nghĩa trang quan trọng tại Medina, tại đây có phần mộ của một số thành viên trong gia tộc của Muhammad, cùng các khalip và học giả.

Kinh thánh Hồi giáo nhấn mạnh tính thiêng liêng của Medina. Medina được nói đến nhiều lần với vị thế thiêng liêng trong kinh Quran, chẳng hạn như ayah; 9:101, 9:129, 59:9, và ayah 63:7. Surah Medinan thường dài hơn so với các surah Mecca. Ngoài ra còn có một quyển sách trong hadith của Bukhari mang tựa đề 'các đức tính của Medina'.

Lịch sử

Tiền Hồi giáo

Đến thế kỷ IV, các bộ lạc Ả Rập bắt đầu xâm lấn từ Yemen, và có ba bộ lạc Do Thái nổi bật từng sống tại thành phố vào thế kỷ VII: Banu Qaynuqa, Banu Qurayza và Banu Nadir. Ibn Khordadbeh sau này thuật rằng trong thời kỳ Đế quốc Ba Tư chi phối tại Hejaz, Banu Qurayza có vai trò là người thu thuế cho Shah Ba Tư.

Tình hình thay đổi sau khi hai bộ lạc Ả Rập mới là Banu Aus (hay Banu 'Aws) và Banu Khazraj đến từ Yemen. Ban đầu, các bộ lạc mày liên minh với những người cai trị Do Thái, song sau đó họ nổi dậy và trở nên độc lập. Đến cuối thé kỷ 5, những người cai trị Do Thái để mất quyền kiểm soát thành phố về tay Banu Aus và Banu Khazraj. Bách khoa toàn thư Do Thái viết rằng "bằng cách kêu gọi giúp đỡ từ bên ngoài và tàn sát một cách bội bạc trong một bữa tiệc lớn của những người Do Thái đứng đầu", Banu Aus và Banu Khazraj cuối cùng chiếm thế thượng phong tại Medina.

Hầu hết sử gia hiện đại chấp thuận luận điểm của các nguồn Hồi giáo rằng sau cuộc nổi dậy, các bộ lạc Do Thái trở thành cộng đồng bị Aus và Khazraj bảo hộ. Tuy nhiên, theo học giả về Hồi giáo William Montgomery Watt, địa vị này của các bộ lạc Do Thái không có trong các văn kiện lịch sử vào giai đoạn trước 627, và ông cho rằng người Do Thái duy trì một phương thức độc lập chính trị.

Nhà biên niên sử sơ khởi Hồi giáo Ibn Ishaq nói về xung đột thời kỳ tiền Hồi giáo giữa quốc vương người Yemen cuối cùng của Vương quốc Himyar và các cư dân của Yathrib. Khi quốc vương đi ngang qua ốc đảo, các cư dân giết con trai ông, và quân chủ Yemen đe doạ tiêu diệt cư dân và chặt các cây cọ. Theo Ibn Ishaq, ông ngưng làm vậy do hai rabbi từ bộ lạc Banu Qurayza, họ khẩn nài quốc vương tha cho ốc đảo vì đây là nơi "mà một nhà tiên tri của Quraysh sẽ di cư đến vào thời gian tới, và nó sẽ là nhà và nơi yên nghỉ của ông." Quốc vương người Yemen do đó không tàn phá thị trấn và cải sang Do Thái giáo.

Cuối cùng, Banu Aus và Banu Khazraj trở nên thù địch với nhau vào thời điểm Muhammad Hijra (di cư) đến Medina vào năm 622 (năm 1 theo lịch Hồi giáo), họ giao tranh trong 120 năm và thề là kẻ thù của nhau. Banu Nadir và Banu Qurayza liên minh với Aus, còn Banu Qaynuqa ở bên phía Khazraj. Họ giao tranh trong tổng cộng bốn cuộc chiến.

Trận đánh cuối cùng và đẫm máu nhất giữa họ là trận Bu'ath diễn ra vài năm trước khi Muhammad đến. Kết quả của trận đánh không xác định định và mối thù vẫn tiếp diễn. Abd-Allah ibn Ubayy là một tù trưởng Khazraj, ông từ chối tham gia trận đánh, khiến ông có được danh tiếng vì tính công bằng và hoà bình. Cho đến trước khi Muhammad đến, ông là cư dân được kính trọng nhất của Yathrib. Nhằm giải quyết mối thù đang hiện hữu, các cư dân lo lắng trong thành phố đã bí mật gặp Muhammad tại Al-Aqaba, một nơi nằm giữa Mecca và Mina, họ mời ông và nhóm tín đồ nhỏ của ông đến Yathrib, tại đây Muhammad có thể đóng vai trò là nhà trung gian không vụ lợi giữa các phái và cộng đồng của ông có thể được tự do hành lễ tín ngưỡng của họ.

Muhammad đến
Năm 622, Muhammad và khoảng 70 tín đồ Muhajirun Mecca rời khỏi Mecca đến nơi nương náu tại Yathrib, sự kiện này chuyển đổi hoàn toàn bối cảnh tôn giáo và chính trị của thành phố; thù địch trường kỳ giữa các bộ lạc Aus và Khazraj được giảm bớt vì nhiều thành viên của hai bộ lạc Ả Rập này và một số người Do Thái địa phương đi theo Hồi giáo. Muhammad liên kết với bộ lạc Khazraj thông qua cụ bà của mình, ông được chấp thuận làm thủ lĩnh dân sự. Người Hồi giáo tiến hành cải đạo cư dân bản địa Yathrib với mọi xuất thân, Ả Rập dị giáo hoặc Do Thái giáo, họ được gọi là Ansar ("những người bảo trợ" hay "những người giúp đỡ").

Theo Ibn Ishaq, các bộ lạc Ả Rập dị giáo địa phương, Muhajirun Hồi giáo từ Mecca, người Hồi giáo địa phương (Ansar), và cư dân Do Thái trong khu vực đã ký một hiệp định gọi là Hiến pháp Medina, theo đó cam kết mọi bên hợp tác với nhau dưới quyền lãnh đạo của Muhammad. Tính chất của văn kiện này theo tường thuật bởi Ibn Ishaq và được truyền lại bởi Ibn Hisham là chủ đề tranh luận giữa các sử gia phương Tây hiện đại, nhiều người trong số họ cho rằng "hiệp định" này có thể là kết hợp các thoả thuận khác nhau, bằng miệng thay vì thành văn, với mốc thời gian khác nhau, và rằng không rõ chính xác khi nào chúng được lập ra. Tuy nhiên, các học giả khác, cả phương Tây và Hồi giáo lập luận rằng văn bản của thoả thuận-cho dù có là một văn kiện đơn lẻ hay là một số—có lẽ là một trong các văn bản Hồi giáo cổ xưa nhất mà chúng ta có được. Theo các nguồn Do Thái Yemen, hiệp định khác được soạn thảo giữa Muhammad và các thần dân Do Thái của ông, gọi là kitāb ḏimmat al-nabi, được viết vào năm thứ 17 Hijra (638), và nó thể hiện quyền tự do cho người Do Thái trên bán đảo Ả Rập được cử hành Sabbath và nuôi bím tóc hai bên, song được yêu cầu phải trả jizya (thuế thân) hàng năm cho những người bảo hộ cho họ.

Trận Badr

Trận Badr là một trận đánh chủ chốt trong những ngày đầu của Hồi giáo và là một bước ngoặt trong cuộc đấu tranh của Muhammad với các địch thủ của ông trong bộ lạc Quraysh tại Mecca.

Vào mùa xuân năm 624, Muhammad nhận được tin tức từ các nguồn tình báo rằng một đoàn buôn do Abu Sufyan ibn Harb chỉ huy đang trên đường từ Syria trở về Mecca. Muhammad tập hợp một đội quân gồm 313 người, đội quân lớn nhất mà người Hồi giáo từng có trên chiến trường. Tuy nhiên, nhiều nguồn Hồi giáo ban đầu, như Quran, cho thấy rằng không có giao tranh ác liệt như dự tính,. Khi đoàn buôn đến gần Medina, Abu Sufyan bắt đầu nghe được tin về cuộc phục kích của Muhammad. Ông ta cử một sứ giả là Damdam đến Mecca để cánh báo Quraysh và nhận tiếp viện, Quraysh tập hợp một đội quân đi cứu nguy cho đoàn buôn.

Trận chiến bắt đầu khi hai bên tiến hành giao chiến. Người Hồi giáo phái Ali, Ubaydah ibn al-Harith (Obeida) và Hamza ibn ‘Abd al-Muttalib, trừ khử các chiến binh Mecca trong một cuộc hỗn chiến ba đấu ba. Hai đội quân tiếp đó bắn tên vào nhau. Trước khi trận đấu bắt đầu, Muhammad đã ra lệnh cho người Hồi giáo tấn công cùng vũ khí tầm xa của họ, và chỉ giao chiến với Quraysh bằng vũ khí hỗn chiến khi họ tiến quân. Sau khi Muhammad ra lệnh, quân Hồi giáo xông đến hàng ngũ của Quraysh. Người Mecca dù đông hơn so với người Hồi giáo song nhanh chóng tan vỡ và trốn chạy. Trận đánh chỉ kéo dài trong vài giờ và kết thúc vào đầu buổi chiều. Quran miêu tả việc quân Hồi giáo tấn công trong nhiều câu thơ, trong đó nói về hàng nghìn thiên thần tại Badr đến tàn sát người Quraysh. Các nguồn Hồi giáo ban đầu lấy lại tường thuật này theo nghĩa đen, và có một vài hadith nói về Muhammad thảo luận với thiên thần Jibreel và vai trò của ông trong trận đánh.

Ubaydah ibn al-Harith (Obeida) được vinh danh là "người bắn phát tên đầu tiên cho người Hồi giáo" do Abu Sufyan ibn Harb phải đổi chiến mã để chạy trốn cuộc tấn công. Nhằm trả đũa cho cuộc tấn công này, Abu Sufyan ibn Harb thỉnh cầu một đội quân từ Mecca. Trong suốt mùa đông và mùa xuân năm 623, Muhammad phái thêm các toán tập kích khác từ Medina.

Trận Uhud

Năm 625, Abu Sufyan ibn Harb một lần nữa dẫn một đội quân Mecca đến chống lại Medina, Muhammad hành quân đi ứng chiến. Với lực lượng ít hơn, quân Hồi giáo tìm ra được một chiến lược để chiếm thế thượng phương. Một nhóm cung thủ được lệnh mai phục trên một đồi để theo dõi quân kỵ binh của Mecca và bảo vệ hậu phương quân Hồi giáo. Khi trận đánh nổ ra, người Mecca buộc phải rút lui một chút. Mặt trận trở nên xa khỏi tầm bắn của các cung thủ, lực lượng này từ đầu vốn chỉ quan sát. Do thiếu kiên nhẫn và cho rằng đã giành được lợi thế phần nào, các cung thủ này quyết định rời vị trí và truy kích quân Mecca đang rút lui.

Tuy nhiên, việc quân Mecca rút lui chỉ là một thủ đoạn. Vị trí sườn đồi là một lợi thế rất lớn đối với quân Hồi giáo, và họ đã bị người Mecca nhử khỏi vị trí để giành lại ưu thế. Nhận thấy chiến lược của họ đã có kết quả, kỵ binh Mecca vòng qua đồi và xuất hiện phía sau các cung thủ đang truy kích. Các cung thủ bị phục kích trong vùng đồng bằng giữa đồi và tiền tuyến, bị đồ sát có hệ thống, các đồng đội còn lại của họ trên đồi bắn tên ngăn cản song có ít hiệu quả.

Tuy nhiên, quân Mecca không tận dụng được lợi thế để xâm chiếm Medina và đã trở về Mecca. Người Medina chịu tổn thất nặng nề, và Muhammad bị thương.

Trận Trench
Năm 627, Abu Sufyan ibn Harb một lần nữa dẫn quân Mecca chống Medina. Do cư dân Medina đã đào một con hào để bảo vệ thành phố, nên sự kiện này được gọi là trận chiến Hào. Sau một cuộc bao vây kéo dài và nhiều vụ đụng độ, người Mecca lại triệt thoái. Trong quá trình bao vây, Abu Sufyan ibn Harb đã tiếp xúc với bộ lạc Do Thái Banu Qurayza và đạt được một thoả thuận với họ về tấn công lực lượng phòng thủ từ hậu phương. Tuy nhiên, điều này bị người Hồi giáo phát giác và cản trở. Hành vi này đã vi phạm Hiến pháp Medina, và sau khi quân Mecca rút lui thì Muhammad lập tức hành quân chống lại Qurayza và bao vây đồn luỹ của họ. Quân Do Thái cuối cùng đầu hàng. Một số thành viên của Banu Aus lúc này can thiệp giúp các đồng minh cũ của họ và Muhammad chấp thuận bổ nhiệm một trong các tù trưởng của họ là Sa'd ibn Mu'adh làm thẩm phán. Sa'ad phán quyết theo luật Do Thái rằng toàn bộ thành viên nam giới của bộ lạc sẽ bị giết còn nữ giới và trẻ em trở thành nô lệ vì tội làm phản. Hành động này được nhìn nhận là một biện pháp có tính phòng thủ nhằm đảm bảo rằng cộng đồng Hồi giáo có thể chắc chắn về sự tồn tại tiếp tục của mình tại Medina. Sử gia Robert Mantran cho rằng theo quan điểm này thì họ đã thành công, do từ đó trở đi người Hồi giáo không còn phải lo lắng ở mức chính yếu đến sự tồn tại của mình mà là về bành trướng và chinh phục.

Thủ đô các triều đại Hồi giáo

Mười năm sau hijra, Medina trở thành căn cứ để Muhammad và quân Hồi giáo tấn công và bị tấn công, và đây là nơi ông hành quân đến Mecca mà không phải giao chiến vào năm 629, tất cả các bên đều chấp thuận quyền lãnh đạo của ông. Tuy nhiên, dù Muhammad có liên kết bộ lạc với Mecca và tầm quan trọng của kaaba tại Mecca đối với hành hương Hồi giáo (hajj), song Muhammad vẫn trở về Medina, nơi đây trong một vài năm trở thành thành phố quan trọng nhất trong Hồi giáo và là thủ đô của triều đại khalip ban đầu.

Yathrib được đổi tên thành Medina theo Madinat al-Nabi ("thành phố của Nhà tiên tri" trong tiếng Ả Rập) nhằm tôn vinh thân phận tiên tri và việc qua đời của Muhammad tại đây. (Ngoài ra, Lucien Gubbay đề xuất rằng tên gọi Medina có thể cũng bắt nguồn từ Medinta trong tiếng Aram, là tên cư dân Do Thái có thể đã sử dụng để gọi thành phố.)

Dưới thời ba khalip đầu tiên là Abu Bakr, Umar và Uthman, Medina là kinh đô của một đế quốc Hồi giáo phát triển nhanh chóng. Trong giai đoạn Uthman, một nhóm người Ả Rập đến từ Ai Cập bất bình với các quyết định chính trị của ông nên đã tấn công Medina vào năm 656 và sát hại ông. Khalip thứ tư là Ali chuyển kinh đô của đế quốc từ Medina đến Kufa thuộc Iraq. Sau đó, tầm quan trọng của Medina bị thu hẹp, trở thành một nơi quan trọng về tôn giáo thay vì quyền lực chính trị.

Năm 1256, Medina bị đe doạ từ một dòng dung nham từ khu vực núi lửa Harrat Rahat.

Sau khi triều đại khalip tan vỡ, thành phố lệ thuộc những người cai trị khác nhau, trong đó có người Mamluk của Cairo trong thế kỷ XIII, và từ năm 1517 là Đế quốc Ottoman.

Hiện đại

Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Medina phải trải qua một trong những cuộc bao vây dài nhất trong lịch sử. Medina khi đó là một thành phố thuộc Đế quốc Ottoman, quyền cai trị địa phương nằm trong tay thị tộc Hashem với hiệu là Sharif hoặc Emir của Mecca. Fakhri Pasha là thống đốc Medina của triều đình Ottoman. Ali bin Hussein, Sharif của Mecca là là thủ lĩnh của thị tộc Hashem, ông tiến hành khởi nghĩa chống lại khalip tại Constantinople (Istanbul) và đứng về phía người Anh. Thành phố Medina bị quân Sharif bao vây, và Fakhri Pasha kiên trì giữ thành từ năm 1916 đến ngày 10 tháng 1 năm 1919. Ông từ chối đầu hàng và giữ thành thêm 72 ngày sau khi có Hiệp định đình chiến Moudros, cho đến khi bị thuộc cấp bắt giữ. Do tiên lượng rằng thành phố sẽ bị cướp bóc và phá hoại, Fakhri Pasha bí mật cho đưa Thánh tích của Medina đến Istanbul.

Năm 1920, người Anh mô tả Medina là "tự lực hơn nhiều so với Mecca." Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Sayyid Hussein bin Ali thuộc thị tộc Hashem được tuyên bố là quốc vương của Hejaz độc lập. Đến năm 1924, ông chiến bại trước Ibn Saud, người này sáp nhập Medina và toàn thể Hejaz vào Vương quốc Ả Rập Xê Út hiện nay.

Ngày nay, Medina là địa điểm hành hương quan trọng thứ nhì trong Hồi giáo, và là thủ phủ của vùng Al Madinah. Ngoài khu thành cổ linh thiêng hạn chế với người phi Hồi giáo, thì Medina là một thành phố hiện đại, đa dân tộc gồm người Ả Rập Xê Út và ngày càng nhiều công nhân ngoại kiều Hồi giáo và phi Hồi giáo, như người Ai Cập, Nam Á và Philippines.

Chính phủ Ả Rập Xê Út chống đối bất kỳ sùng kính nào với các địa điểm quan trọng về lịch sử và tôn giáo vì lo ngại có thể dẫn đến shirk (sùng bái thần tượng). Do đó, dưới thời Nhà Saud, di sản vật thể của Medina bị phá hoại đáng kể, bao gồm việc mất đi nhiều toà nhà trên một nghìn năm tuổi. Những người chỉ trích mô tả điều này là "chủ nghĩa phá hoại Saud" và cho rằng tại Medina và Mecca trong hơn 50 năm qua, có 300 di tích lịch sử có liên hệ đến Muhammad, gia tộc hoặc đồng môn của ông đã biến mất. Tại Medina, minh chứng cho các di tích lịch sử bị phá huỷ gồm có Thánh đường Salman al-Farsi, Thánh đường Raj'at ash-Shams, Nghĩa trang Jannatul Baqee, và Nhà của Muhammed.

Địa lý
Vùng đất xung quanh Medina gồm chủ yếu là bazan, còn các đồi là tro núi lửa có niên đại từ giai đoạn địa chất đầu tiên của Đại Cổ sinh, đặc biệt đáng chú ý tại phía nam thành phố.

Medina nằm tại phần phía đông của khu vực Hejaz, có kinh độ 39º 36' E và vĩ độ 24º 28' N.

Medina nằm tại phần tây bắc của Ả Rập Xê Út, về phía đông của biển Đỏ, chỉ cách biển này khoảng 250 km. Bao quanh thành phố là một số ngọn núi: Al-Hujaj, hay núi hành hương ở phía tây, Salaa ở phía tây bắc, Al-E'er hay núi đoàn buôn ở phía nam và Uhad ở phía bắc. Medina nằm trên một cao nguyên núi bằng phẳng tại giao điểm của ba thung lũng Al-Aql, Al-Aqiq và Al-Himdh. Do đó, Medina có các khu vực xanh rộng lớn nằm giữa một vùng núi khô hạn. Thành phố có độ cao 620 m trên mực nước biển. Phần phía tây và tây nam có nhiều đá núi lửa. Diện tích thành phố là khoảng 50 km².

Medina có khí hậu hoang mạc nóng (phân loại khí hậu Köppen BWh). Mùa hè cực kỳ nóng khi nhiệt độ vào ban ngày trung bình là khoảng 43 °C còn vào ban đêm là khoảng 29 °C. Nhiệt độ lên trên 45 °C không phải là bất thường từ tháng 6 đến tháng 9. Mùa đông dịu hơn, nhiệt độ khoảng từ 12 °C vào ban đêm đến 25 °C vào ban ngày. Thành phố có rất ít mưa, hầu như đều xuất hiện từ tháng 11 đến tháng 5.

Tôn giáo
Giống như hầu hết các thành phố khác tại Ả Rập Xê Út, Hồi giáo là tôn giáo của đa số cư dân Medina. Các giáo phái Sunni (Hanafi, Maliki, Shafi'i và Hanbali) chiếm đa số còn người Shia là một thiểu số đáng kể trong và quanh Medina, như Nakhawila. Bên ngoài trung tâm thành phố (chỉ dành cho người Hồi giáo), có một lượng đáng kể các công nhân di cư và ngoại kiều phi Hồi giáo.

Kinh tế
Về mặt lịch sử, Medina nổi tiếng vì trồng chà là. Vào năm 1920, có 139 loại chà là được trồng trong khu vực. Medina còn nổi tiếng vì trồng nhiều loại rau.

Dự án Thành phố kinh tế tri thức Medina tập trung vào các ngành công nghiệp dựa trên tri thức, nó đã được lập kế hoạch và dự kiến sẽ thúc đẩy phát triển và gia tăng số việc làm tại Medina.

Thành phố có Sân bay Hoàng tử Mohammad Bin Abdulaziz được khánh thành vào năm 1974. Sân bay xử lý trung bình 20–25 chuyến bay mỗi ngày, song con số này tăng gấp ba lần vào mùa Hajj và các ngày lễ môn phái.

Nhờ lượng khách hành hương gia tăng mỗi năm, nhiều khách sạn được xây dựng trong thành phố.

Giáo dục
 Đại học Hồi giáo Madinah
 Đại học Taibah

Giao thông
Sân bay Hoàng tử Mohammad bin Abdulaziz  nằm cách trung tâm thành phố 15 km. Sân bay này có đường bay đến hầu hết các địa điểm trong nước và có dịch vụ quốc tế hạn chế đến các địa điểm trong khu vực như Cairo, Bahrain, Doha, Dubai, Istanbul và Kuwait.

Một tuyến đường sắt liên tỉnh cao tốc (Dự án đường sắt cao tốc Haramain, còn gọi là "Đường sắt Miền Tây") được xây dựng từ năm 2009. Nó có chiều dài 444 km, liên kết các thành phố linh thiêng Medina và Mecca thông qua Thành phố kinh tế Quốc vương Abdullah, Rabigh, Jeddah và Sân bay quốc tế quốc vương Abdulaziz. Một hệ thống đường sắt đô thị gồm ba tuyến cũng được lên kế hoạch cho Medina.

Các tuyến đường bộ chính giúp liên kết Medina tới các bộ phận khác trong nước là,
 Xa lộ 15 – liên kết Medina tới Mecca, Abha, Khamis Mushait và Tabuk.
 Xa lộ 60 – liên kết Medina đến Buraidah

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Ả Rập Xê Út
Thánh địa Hồi giáo
Thành phố thánh địa
Cộng đồng Do Thái lịch sử

Thủ phủ vùng Ả Rập Xê Út
Thành phố bị đóng cửa
Khu dân cư ở vùng Al Madinah
Thủ đô khalifah


title: Gò Công (tỉnh)

text:
Gò Công là tỉnh cũ thời Việt Nam Cộng hòa ở miền Đông Nam Bộ, sau giải phóng mới bắt đầu sát nhập với Mỹ Tho thành tỉnh Tiền Giang thuộc Tây Nam Bộ (Đồng bằng sông Cửu Long), Miền Nam Việt Nam.

Lịch sử
Tỉnh Gò Công được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1900, tồn tại vào thời Pháp thuộc và bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa giải thể vào cuối năm 1956. Tuy nhiên, sau đó tỉnh Gò Công lại được chính quyền Việt Nam Cộng hòa tái lập vào năm 1963, tiếp tục tồn tại và bị mất tên gọi đơn vị hành chính cấp tỉnh từ tháng 2 năm 1976 cho đến nay.

Vương triều Khmer (Chân Lạp)
Gò Công vốn là một phủ của Chân Lạp, có tên là Lôi Lạp (chữ Hán: Lôi Lạt 雷巤). Năm 1757, quân Chúa Nguyễn chiếm được phủ này.

Thời Nhà Nguyễn độc lập
Dưới thời Nhà Nguyễn độc lập, vào năm 1820, toàn bộ vùng đất Gò Công ngày nay ban đầu thuộc tổng Hòa Bình, huyện Kiến Hòa, trấn Định Tường. Sau này, lại tách vùng đất này ra khỏi trấn Định Tường để thành lập huyện Tân Hòa thuộc phủ Hòa Thạnh (lập năm 1841), tỉnh Gia Định. Huyện Tân Hòa khi đó bao gồm 2 tổng trực thuộc: Hòa Đồng và Hòa Lạc.

Năm 1841, dưới triều vua Thiệu Trị, địa bàn huyện Tân Hòa lại được chia thành 4 tổng mới: Hòa Đồng Thượng, Hòa Đồng Hạ, Hòa Lạc Thượng và Hòa Lạc Hạ. Đến năm 1851, phủ Hòa Thạnh bị giải thể và nhập vào phủ Tân An. Huyện Tân Hòa khi đó thuộc phủ Tân An, tỉnh Gia Định.

Giai đoạn 1862-1900

Với Hòa ước Nhâm Tuất (1862), triều đình Huế nhượng hẳn 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ (Gia Định, Biên Hòa và Định Tường) cho thực dân Pháp làm thuộc địa. Ban đầu, Pháp vẫn giữ nguyên cách phân ranh hành chính của tỉnh Gia Định như cũ, chỉ thay đổi quan lại bằng người Pháp để thi hành chính sách trực trị và đàn áp. Năm 1862, huyện Tân Hòa có lỵ sở đặt tại Gò Công, bao gồm 4 tổng trực thuộc: Hòa Đồng Thượng (7 thôn), Hòa Đồng Hạ (10 thôn), Hòa Lạc Thượng (8 thôn), Hòa Lạc Hạ (8 thôn).

Ngày 9 tháng 11 năm 1864, thực dân Pháp lại thành lập hạt Thanh tra Tân Hòa trên địa bàn huyện Tân Hòa thuộc phủ Tân An, tỉnh Gia Định cũ. Trụ sở hạt Thanh tra Tân Hòa đặt tại Gò Công. Lúc đầu, hạt Thanh tra tạm gọi tên theo tên các phủ huyện cũ, sau mới đổi tên gọi theo địa điểm đóng trụ sở.

Ngày 16 tháng 2 năm 1867, toàn bộ cù lao Lợi Quan vốn trước đó thuộc tổng Hòa Qưới, hạt Thanh tra Kiến Hòa (sau đổi tên thành hạt Thanh tra Chợ Gạo) được giao về cho tổng Hòa Đồng Hạ thuộc hạt Thanh tra Tân Hòa quản lý. Cù lao Lợi Quan trước đó gồm 4 thôn: Tân Phong, Từ Linh (tên cũ là thôn Miễu Ông), Hòa Thới và Phú Thạnh Đông. Cũng nhân sự kiện này, ba thôn Tân Phong, Từ Linh và Hòa Thới được nhập lại thành một thôn mới lấy tên là thôn Tân Thới. Từ đó, địa phận cù lao Lợi Quan chỉ còn hai thôn (sau này là làng) là Tân Thới và Phú Thạnh Đông.

Năm 1867, chính quyền thực dân Pháp chia 3 tỉnh cũ thời Nhà Nguyễn độc lập là Gia Định, Biên Hòa và Định Tường thành 13 hạt thanh tra (inspection) do các viên chức Pháp ngạch thanh tra các công việc bản xứ (inspecteur des affaires indigeânes) đứng đầu, nhưng tạm thời vẫn giữ cơ cấu phủ huyện cũ. Ngày 16 tháng 8 năm 1867, hạt Thanh tra Gò Công được thành lập do đổi tên từ hạt Thanh tra Tân Hòa trước đó, là một trong 24 hạt Thanh tra toàn xứ Nam Kỳ thuộc Pháp lúc bấy giờ, gồm có 4 tổng, 39 thôn: tổng Hòa Đồng Hạ (11 thôn); tổng Hòa Đồng Thượng (7 thôn); tổng Hòa Lạc Hạ (12 thôn); tổng Hòa Lạc Thượng (9 thôn). Hạt Thanh tra Gò Công lúc bấy giờ thuộc tỉnh Sài Gòn.

Ngày 5 tháng 1 năm 1876, các thôn được gọi là làng, đồng thời Gò Công trở thành một hạt tham biện (arrondissement) thuộc khu vực (circonscription) Mỹ Tho do thực dân Pháp đặt ra. Năm 1882, hạt tham biện (còn gọi là Tiểu khu hành chính, trị sở được dân gian quen gọi là tòa Bố) Gò Công gồm 4 tổng là Hòa Đồng Thượng, Hòa Đồng Hạ, Hòa Lạc Thượng, Hòa Lạc Hạ.

Như vậy, toàn bộ địa bàn hạt Gò Công lúc bấy giờ chính là huyện Tân Hòa thuộc phủ Tân An, tỉnh Gia Định dưới thời Nhà Nguyễn độc lập. Trước đây, địa danh "Gò Công" chỉ là tên gọi nơi đặt lỵ sở huyện Tân Hòa.

Giai đoạn 1900-1954

Theo Nghị định ngày 20 tháng 12 năm 1899 của Toàn quyền Đông Dương đổi tất cả các hạt tham biện thành tỉnh thì từ ngày 1 tháng 1 năm 1900 hạt tham biện Gò Công trở thành tỉnh Gò Công, với số tổng và số làng không đổi. Tỉnh lỵ Gò Công đặt tại làng Thành phố, vốn là hai làng Thuận Tắc và Thuận Ngãi nhập lại.

Từ ngày 9 tháng 2 năm 1913 đến ngày 9 tháng 2 năm 1924, Gò Công trở thành quận thuộc tỉnh Mỹ Tho. Sau đó lại tái lập tỉnh Gò Công với 5 tổng, thêm tổng Hòa Đồng Trung, số làng cũng thay đổi.

Sau khi chính quyền địch do tên Tỉnh trưởng Trần Hưng Ký bị cách mạng lật đổ trong Cách mạng tháng 8 năm 1945, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam Bộ bỏ cấp tổng, còn làng thì thống nhất gọi là xã. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đến năm 1956 cũng thống nhất dùng danh xưng là xã

Năm 1946, Gò Công là một trong 21 tỉnh của Nam Bộ.

Năm 1951 Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ ra Quyết định sáp nhập 3 tỉnh: Mỹ Tho, Tân An, Gò Công thành một tỉnh có tên là tỉnh Mỹ Tho.

Sau năm 1954 lại trả về 3 tỉnh như cũ, trong đó có tỉnh Gò Công.

Giai đoạn 1954-1976

Việt Nam Cộng hòa

Ban đầu, chính quyền Quốc gia Việt Nam và sau đó là Việt Nam Cộng hòa vẫn duy trì tên gọi tỉnh Gò Công như thời Pháp thuộc.

Ngày 2 tháng 4 năm 1955 chính quyền Việt Nam Cộng hòa cho lập 2 quận ở tỉnh Gò Công:
Quận Châu Thành có 2 tổng: tổng Hòa Lạc Thượng 7 làng, tổng Hòa Lạc Hạ 10 làng. Quận lỵ: làng Thành phố;
Quận Hòa Đồng có 3 tổng: tổng Hòa Đồng Hạ 8 làng, tổng Hòa Đồng Trung 9 làng, tổng Hòa Đồng Thượng 9 làng. Quận lỵ: làng Đồng Sơn.

Đầu năm 1956, tỉnh Gò Công có diện tích là 584 km², dân số là 135.330 người. Riêng ở tỉnh lỵ Gò Công (tức địa bàn làng Thành phố), dân số là 7.570 người.

Ngày 22 tháng 10 năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng Hòa ban hành Sắc lệnh 143-NV theo đó sáp nhập tỉnh Gò Công vào tỉnh Định Tường mới thành lập trên phần đất tỉnh Mỹ Tho trước đó. Khi đó quận Châu Thành đổi tên thành quận Gò Công thuộc tỉnh Định Tường. Cũng sau năm 1956, các làng gọi là xã; làng Thành phố đổi tên thành xã Long Thuận và là nơi đặt quận lỵ của quận Gò Công.

Ngày 26 tháng 12 năm 1957, xóa bỏ cù lao Tàu trong địa hạt xã Tân Thới, tổng Hòa Đồng Hạ, quận Gò Công, tỉnh Định Tường và đặt cù lao này vào địa hạt xã Long Phụng, tổng Hòa Qưới, quận Bình Đại, tỉnh Kiến Hòa (trước đó là tỉnh Bến Tre).

Ngày 20 tháng 12 năm 1963, chính quyền Việt Nam Cộng hòa tái lập tỉnh Gò Công, tách từ tỉnh Định Tường. Tỉnh lỵ có tên là "Gò Công", về mặt hành chánh thuộc xã Long Thuận, quận Châu Thành (quận Gò Công cũ). Từ năm 1965, tỉnh lỵ Gò Công thuộc xã Long Thuận, quận Hòa Lạc.

Gò Công là một tỉnh nhỏ, phía bắc với giáp hai tỉnh Long An và Gia Định, phía đông là Biển Đông, phía nam giáp tỉnh Kiến Hòa, phía tây giáp tỉnh Định Tường. Ranh giới phía nam của Gò Công là sông Cửa Đại, ranh giới phía bắc là sông Vàm Cỏ Tây, còn ranh giới phía đông bắc là sông Nhà Bè đổ ra cửa Soài Rạp.

Khi mới tái lập tỉnh Gò Công gồm 2 quận: Châu Thành (đổi tên từ quận Gò Công) và Hòa Đồng với 4 tổng, 31 xã. Ngày 31 tháng 12 năm 1963, dời quận lỵ quận Hòa Đồng từ xã Đồng Sơn đến xã Vĩnh Bình.

Ngày 6 tháng 4 năm 1965, chính quyền Việt Nam Cộng hòa sắp xếp hành chính, chia lại tỉnh Gò Công thành các quận như sau:
Chia quận Châu Thành thành 2 quận: Hòa Tân và Hòa Lạc
Quận Hòa Tân: quận lỵ tại xã Tân Niên Tây với 9 xã
Quận Hòa Lạc: quận lỵ tại xã Tăng Hòa với 9 xã
Chia quận Hòa Đồng thành 2 quận: Hòa Đồng và Hòa Bình
Quận Hòa Đồng: quận lỵ tại xã Vĩnh Bình với 8 xã
Quận Hòa Bình: quận lỵ tại xã Bình Luông Đông với 5 xã.

Như vậy tỉnh Gò Công cho đến năm 1975 có 4 quận: Hòa Tân, Hòa Lạc, Hòa Đồng, Hòa Bình. Năm 1970, tỉnh Gò Công có diện tích 570 km², dân số là 191.291 người. Riêng ở tỉnh lỵ Gò Công (tức địa bàn xã Long Thuận), dân số là 36.248 người.

Chính quyền Cách mạng
Về phía chính quyền Cách mạng, giai đoạn 1955-1956 sắp xếp tỉnh Gò Công bao gồm thị xã Gò Công, huyện Châu Thành và huyện Hòa Đồng.

Năm 1957, chính quyền Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam) và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhập 2 tỉnh Gò Công và Mỹ Tho làm một đơn vị và gọi là tỉnh Mỹ Tho, đồng thời chuyển thành huyện Gò Công trực thuộc tỉnh Mỹ Tho. Trong giai đoạn 1964-1968, địa bàn tỉnh Gò Công của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn do huyện Gò Công thuộc tỉnh Mỹ Tho của chính quyền Cách mạng quản lý.

Tháng 8 năm 1968, huyện Gò Công lại được chính quyền Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tách khỏi tỉnh Mỹ Tho để lập lại tỉnh Gò Công. Giai đoạn 1968-1976, tỉnh Gò Công của chính quyền Cách mạng bao gồm thị xã Gò Công, huyện Đông và huyện Tây.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ vẫn duy trì tỉnh Gò Công cho đến đầu năm 1976. Lúc này, chính quyền Cách mạng cũng bỏ danh xưng "quận" có từ thời Pháp thuộc và lấy danh xưng "huyện" (quận và phường dành cho các đơn vị hành chánh tương đương khi đã đô thị hóa).

Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh trong toàn quốc "nhằm xây dựng các tỉnh thành những đơn vị kinh tế, kế hoạch và đơn vị hành chính có khả năng giải quyết đến mức cao nhất những yêu cầu về đẩy mạnh sản xuất, tổ chức đời sống vật chất, văn hóa của nhân dân, về củng cố quốc phòng, bảo vệ trị an, và có khả năng đóng góp tốt nhất vào sự nghiệp chung của cả nước". Theo Nghị quyết này, tỉnh Long An, tỉnh Bến Tre, tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho sẽ hợp nhất lại thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.

Nhưng đến ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị lại ra Nghị quyết số 19/NQ điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam cho sát với tình hình thực tế, theo đó tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho được tiến hành hợp nhất lại thành một tỉnh.

Sau năm 1975
Tháng 2 năm 1976, tỉnh Gò Công hợp nhất với tỉnh Mỹ Tho và thành phố Mỹ Tho thành tỉnh Tiền Giang. Địa bàn tỉnh Gò Công lúc bấy giờ được chuyển thành huyện Gò Công và thị xã Gò Công cùng thuộc tỉnh Tiền Giang.

Sau nhiều lần thay đổi hành chính, địa bàn tỉnh Gò Công cũ hiện nay tương ứng với thị xã Gò Công và các huyện Gò Công Đông, Gò Công Tây, Tân Phú Đông thuộc tỉnh Tiền Giang.

Hiện nay, địa danh "Gò Công" chỉ còn được dùng để chỉ thị xã Gò Công, đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc tỉnh Tiền Giang.

Phân chia hành chánh

Năm 1840
Tổng Hòa Đồng gồm 15 thôn: Bình Công, Bình Hưng, Bình Long, Bình Long Tây, Bình Phú Đông, Bình Phú Tây, Bình Phục Nhì, Dương Phước, Đồng Sơn, Long Chánh, Tân Cang, Tân Nhựt, Vĩnh Hựu, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thạnh;
Tổng Hòa Lạc gồm 15 thôn và 1 phường: An Long Đông, An Long Tây, Bình Ân, Bình Nghị, Bình Thạnh Đông, Bình Thạnh Tây, Bình Xuân, Tân Niên Đông, Tân Niên Tây, Tân Niên Trung, Tân Phước, Tăng Hòa, Tân Duân Đông, Thuận Ngãi, Thuận Tắc và phường Toàn Phước.

Năm 1882
Tổng Hòa Đồng Thượng gồm 8 làng: Trường Xuân, Đông Sơn, Bình Lạc, Bình Phú Đông, Bình Phú Tây, Thạnh Nhứt, Bình Phước, Bình Phục Nhì;
Tổng Hòa Đồng Hạ gồm 17 làng: Vĩnh Hựu, Vĩnh Thanh, Vĩnh Lợi, Long Hựu, Long Thanh, Tân Long, Bình Luông Đông, Bình Luông Tây, Bình Luông Trung, Yên Luông Đông, Yên Luông Tây, Tân Cương, Long Chánh, Bình Công, Bình Hòa, Tân Thới, Phú Thạnh Đông;
Tổng Hòa Lạc Thượng gồm 12 làng: Phú Xuân, Bình Xuân, Mỹ Lợi, Tân Xuân, Mỹ Xuân, Bình Thạnh Đông, Bình Thạnh, Tân Niên Đông, Tân Niên Tây, Tân Niên Trung, Tân Phước, Gia Thuận;
Tổng Hòa Lạc Hạ gồm 13 làng: Thuận Tắc, Thuận Ngãi, Hòa Nghị, Tân Duân Đông, Tân Duân Trung, Dương Phước, Dương Hòa, Tăng Hòa, Tân Thành, Bình An, Bình Điền, An Điền, Kiểng Phước.

Năm 1910
Tổng Hòa Đồng Thuông gồm 5 làng: Bình Phú Đông, Bình Phú Tây, Bình Phục Nhì, Đồng Sơn, Thạnh Nhựt;
Tổng Hòa Đồng Hạ gồm 16 làng: An Long Đông, An Long Tây, Bình Công, Bình Long Đông, Bình Long Tây, Bình Long Trung, Long Chánh, Long Hựu, Long Thạnh, Phú Thạnh Đông, Tân Cang, Tân Thới, Vĩnh Hựu, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Trị;
Tổng Hòa Lạc Thượng gồm 7 làng: Bình Thạnh, Bình Thạnh Đông, Bình Xuân, Tân Niên Đông, Tân Niên Tây, Tân Niên Trung, Tân Phước;
Tổng Hòa Lạc Hạ gồm 10 làng: Bình Ân, Tân Bình Điền, Dương Phước, Hòa Nghị, Kiểng Phước, Tân Duân Đông, Tân Duân Trung, Tân Hòa, Tân Thành, Tân Phố.

Năm 1970
Quận Hòa Bình gồm 5 xã: Bình Long, Bình Long Đông, Long Hựu, Phú Thạnh Đông, Tân Thới;
Quận Hòa Đồng gồm 8 xã: Bình Phú Đông, Bình Phục Nhì, Đồng Sơn, Thạnh Nhựt, Thạnh Trị, Vĩnh Bình, Vĩnh Hựu, Vĩnh Viễn;
Quận Hòa Lạc gồm 9 xã: An Hòa, Bình Tân, Bình Ân, Long Thuận, Phước Trung, Tăng Hòa, Tân Bình Điền, Tân Thành, Yên Luông;
Quận Hòa Tân gồm 10 xã: Bình Thạnh Đông, Bình Xuân, Gia Thuận, Kiểng Phước, Tân Niên Đông, Tân Niên Tây, Tân Niên Trung, Tân Phước, Thành Công, Vàm Láng.

Danh nhân
Gò Công là quê hương của rất nhiều nhân vật kiệt xuất như: Nguyễn Văn Hiếu là tướng chúa Nguyễn và là quan nhà Nguyễn, Việt Nam.

Gò Công là quê hương của rất nhiều nhân vật kiệt xuất như: Bình tây Đại Nguyên soái Trương Định(Trương Định là người gốc Quảng Ngãi), nhà văn Hồ Biểu Chánh...

Gò Công cũng được cho là vùng đất nhan sắc, với hai hoàng hậu thời Nhà Nguyễn: Hoàng Thái Hậu Từ Dũ, Nam Phương Hoàng Hậu xuất thân từ Gò Công.

Liên kết ngoài
 Giới thiệu về Thị xã Gò Công

Tỉnh cũ Việt Nam
Hành chính Việt Nam thời Pháp thuộc
Hành chính Việt Nam Cộng hòa
Hành chính Tiền Giang
Đồng bằng sông Cửu Long


title: Madinat al-Hareer

text:
Madinat al-Hareer (tiếng Ả Rập: مدينة الحرير, có nghĩa là "Thành phố Lụa"), là một khu đô thị quy hoạch rộng 250 km² ở Subiya, Kuwait, một khu vực ngay đối diện với Thành phố Kuwait mà khi hoàn thành sẽ có Burj Mubarak al-Kabir, cấu trúc cao nhất thế giới. Một khu bảo tồn sa mạc thiên nhiên rộng 2 km², một khu vực miễn thuế nằm bên một sân bay mới, cùng với một trung tâm kinh doanh lớn, các khu hội nghị, các khu môi trường, các khu thể dục thể thao tập trung vào truyền thông, y tế, giáo dục và công nghiệp. Thành phố Lụa cũng sẽ bao gồm nhiều điểm thu hút khách du lịch, các khách sạn, spa, các khu vườn công cộng. Đến thời điểm hiện tại, người ta chưa rõ phạm vi của dự án và nó đã được phê chuẩn hay chưa hay nó đã có được ngân quỹ cần thiết hay chưa. Tuy nhiên, ước tính dự án này sẽ mất 25 năm để hoàn thành với tổng mức đầu tư lên đến 25 tỷ dinar Kuwait (86,1 tỷ USD).  Khi hoàn thành, tòa tháp thuộc dự án này sẽ là tòa nhà cao nhất trên trái đất và cũng là tòa nhà thuộc bất cứ loại nào đạt độ cao hơn 1000 m.

Thiết kế

Điểm hấp dẫn chính của Madinat al-Hareer, tháp Burj Mubarak al-Kabir sẽ cao 1001 m, cao gấp đôi chiều cao của tháp Taipei 101 (509m) và cao hơn đang kể kết cấu cao nhất thế giới, KVLY-TV mast ở Bắc Dakota, có chiều cao 629 m.

Tổ hợp thành phố cũng bao gồm một Sân vận động Olympic, nhà ở, khách sạn và các khu bán lẻ. Khoảng 700.000 người có thể sống ở đây. Tổ hợp này sẽ được xây bên kia Vịnh Kuwait và sẽ được kết nối với Thành phố Kuwait bằng một cây cầu dài 23,5 km. Cây cầunày sẽ làm giảm thời gian từ Thành phố Kuwait đến Madinat al-Hareer còn 17 phút so với cách thông thường 1,5 tiếng đồng hồ nếu đi vòng Vịnh Kuwait Bay. Hình ảnh thiết kế theo đề nghị được công bố ngày 30 tháng 3 năm 2006 here

Xây dựng Tháp Mubarak al-Kabir

Hãng Eric Kuhne and Associates đóng trụ sở ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland đã kiến nghị xây dựng tòa nhà và hiện đang hội ý với chính phủ Kuwait. Người ta ước tính phải mất 25 năm để hoàn thành.

Các tòa nhà chọc trời thường không vượt quá 80 tầng do khoảng không gian mà thang máy chiếm mất. Tuy nhiên, Tháp Mubarak al-Kabir sẽ bao gồm một số lượng tầng nhiều hơn rất nhiều do đó đòi hỏi phải có các thang máy hai hoặc ba tầng.

Một thách thức nữa đối với chiều cao này là nó dễ bị gió gây hại. Để giải quyết vấn đề này, có thể lắp đặt một quả lắc (như một cái chống rung (tuned mass damper)) để đối trọng.

Cảng Bubiyan

Madinat al-Hareer cũng được xây trên với một ước mơ xây một cảng lớn ở hòn đảo lớn nhất Kuwait, đảo Bubiyan. Cảng Bubiyan sẽ phục vụ các nước lơn ở Trung Đông và châu Á như Kuwait, Iraq, và Iran. Ngoài ra, cảng này cũng là một trong những cảng biển gần Trung Á nhất.

Xem thêm

 Thành phố Kuwait
 Kuwait
 Tòa nhà cao nhất thế giới
 Burj Dubai
 Freedom Tower
 Fordham Spire
 Shanghai World Financial Center
 Taipei 101
 The Illinois

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Madinat Al-Hareer's construction time
 Designer's Website with images, videos, and description
 Silk City and Mubarak Tower renders and information

Tháp ở Kuwait


title: Monolepta niger

text:
Monolepta niger là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Danh sách chủ tịch FIFA

text:
Dưới đây là danh sách các chủ tịch của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), cơ quan điều hành bóng đá thế giới.

Các chủ tịch Daniel Burley Woolfall, Rodolphe Seeldrayers và Arthur Drewry qua đời trong thời gian nắm giữ chức vụ.

Chủ tịch đương nhiệm là Gianni Infantino người Thụy Sĩ gốc Ý, được bầu vào ngày 26 tháng 2 năm 2016 trong phiên họp bất thường của Đại hội FIFA. Trước đó Issa Hayatou người Cameroon tạm quyền sau khi Sepp Blatter bị đình chỉ công tác ngày 8 tháng 10 năm 2015, tiếp sau đó là lệnh cấm hoạt động liên quan đến bóng đá vào ngày 21 tháng 12 năm 2015.

Chủ tịch FIFA

Mốc thời gian

Xem thêm
Danh sách chủ tịch AFC
Danh sách chủ tịch CAF
Danh sách chủ tịch CONCACAF
Danh sách chủ tịch CONMEBOL
Danh sách chủ tịch OFC
Danh sách chủ tịch UEFA

Tham khảo

Chủ tịch FIFA
FIFA
Danh sách bóng đá


title: Courcelles, Hainaut

text:
Courcelleslà một đô thị ở tỉnh Hainaut. Vào 1 tháng 1 2006 Courcelles có dân số 29.626 người. Tổng diện tích là 44,24 km² với mật độ dân số là 670 người trên mỗi km².

Tham khảo

Đô thị của Hainaut


title: Nguyên lý Pareto

text:
Quy luật Pareto hay quy luật 80/20 (quy luật thiểu số quan trọng và phân bố nhân tố) nói rằng trong nhiều sự kiện, khoảng 80% kết quả là do 20% nguyên nhân gây ra. Nhà tư tưởng quản trị doanh nghiệp Joseph M. Juran đề xuất quy luật này và đặt theo tên của nhà kinh tế người Ý Vilfredo Pareto người đã quan sát 80% đất ở Ý là thuộc sở hữu của 20% dân số. Đây cũng là quy luật phổ biến trong kinh doanh chẳng hạn 80% doanh thu là từ 20% trong số các khách hàng.

Khi xét một thứ gì được sở hữu bởi một số lượng lớn vừa đủ người thì luôn tồn tại một số k (50 < k < 100) sao cho k% của thứ ấy là thuộc sở hữu của (100 – k)% số người trong đó. Tuy nhiên k sẽ thay đổi từ 50 trong trường hợp phân bố đều cho đến gần 100% khi một lượng rất nhỏ người sở hữu hầu hết tất cả tài nguyên. Không có điều gì đặc biệt đối với con số 80 nhưng nhiều hệ thống có số k có giá trị ở khoảng này.

Trong kinh tế
Quy luật này được thấy đầu tiên trong thu thập và tài sản. Pareto để ý thấy 20% dân số Ý sở hữu 80% tài sản của nước này. Sau đó ông thống kê ở nhiều nước khác và thấy ngạc nhiên khi thấy sự phân bố tương tự.

Vì luật lũy thừa có thang bất biến, quy luật 80/20 cũng đúng cho các tập hợp con khi xét thu nhập. Ngay cả khi xét 10 cá nhân giàu có nhất thế giới ta thấy rằng ba người đầu tiên (Warren Buffett, Carlos Slim Helú, và Bill Gates) có sở hữu bằng tổng sở hữu của bảy người còn lại.

Một báo cáo của Chương trình phát triển Liên hợp quốc năm 1992 cho thấy sự phân bố thu nhập trên toàn cầu rất không đồng đều trong đó 20% dân số chiếm 82.7% thu nhập cả thế giới.

Quy luật 80/20 cũng thể hiện sự không đồng đều trong kinh tế đang ngày càng mở rộng ở Hoa Kỳ khi thu nhập tập trung vào những người có trình độ và kỹ năng có khả năng nắm bắt trong công nghệ và trong quá trình toàn cầu hóa. Tuy nhiên Paul Krugman trên Thời báo New York đã bác bỏ quy luật này cho rằng khi kinh tế phát triển trong 30 năm qua đã dồn tài sản vào 1% hơn là 20%.

Lĩnh vực khác
Quy luật Pareto cũng đúng trong nhiều trường hợp thông thường khác như trong 80% thời gian người ta chỉ mặc 20% quần áo mà mình thích nhất và tiêu 80% thời gian cho 20% người quen.

Xem thêm
 Cách biệt giàu nghèo
 Lỗ hổng 10/90

Tham khảo

Quy luật thống kê
Kinh tế học phúc lợi
Ngạn ngữ
Quy tắc ngón cái


title: Abra (tỉnh)

text:
Abra là một tỉnh không giáp biển của Philippines ở Khu Hành chính Cordillera ở Luzon. Thủ phủ là Bangued, và nó giáp Ilocos Norte và Apayao về phía Bắc, Ilocos Sur và Tỉnh Mountain về phía Nam, Ilocos Norte và Ilocos Sur về phía Tây, và Kalinga, và Apayao về phía Đông. Tỉnh Abra có diện tích 3975,6 km2, xếp thứ 31 trong các tỉnh của Philippines, dân số 209.491 người, ít thứ 12 trong các tỉnh.

Các đơn vị hành chính
Abra được chia ra 27 municipality.

Tham khảo

Tỉnh của Philippines
Abra


title: Phân chia Trunking đa liên kết

text:
Phân chia Trunking Đa Liên kết (Split Multi-Link Trunking - SMLT) là một công nghệ tập hợp liên kết trong mạng máy vi tính được thiết kế bởi Nortel (nay được Avaya mua lại) vào năm 2001. Công nghệ này được xem như là dạng nâng cao để tiêu chuẩn hóa Trunking Đa Liên kết (Multi-Link Trunking-MLT) theo như định nghĩa trong IEEE 802.3ad.

Kết nối Tập hoặc Trunking Đa Liên Kết (MLT) cho phép liên kết nhiều mạng vật lý giữa hai thiết bị chuyển mạch mạng và thiết bị khác (thiết bị khác này có thể là một chuyển mạch hoặc thiết bị mạng như một máy chủ). Sự liên kết này được xem như một liên kết hợp lý đơn và cân bằng tải lưu lượng truy cập trên tất cả các liên kết có sẵn. Đối với mỗi gói tin cần phải được truyền đi, một trong những kết nối vật lý được lựa chọn dựa trên tải thuật toán cân bằng (thường liên quan đến một hoạt động Hàm băm trên thông tin địa chỉ của nguồn và điểm đến của Khả năng Kết nối ở Tầng Vật lý (Media Access Control -MAC)). Để có được lưu lượng mạng thế giới- thực, kết quả này trong một băng thông hiệu quả cho các kết nối logic nói chung bằng với tổng các băng thông trong những kết nối vật lý riêng lẻ. Những Liên kết dư thừa - là những liên kết trước đây chưa từng được sử dụng do vòng bảo vệ Spanning Tree - nay có thể được sử dụng đến toàn bộ tiềm năng của chúng.

Một hạn chế chung của Tập hợp Kết Tiêu chuẩn (Standard Link Aggregation) hoặc Trunking Đa Liên kết (MLT) hoặc EtherChannel là tất cả các cổng vật lý trong nhóm tổng hợp liên kết phải nằm trên cùng một switch. Các giao thức SMLT, DSMLT và RSMLT loại bỏ giới hạn này bằng cách cho phép các cổng vật lý được phân chia giữa hai thiết bị chuyển mạch, cho phép tạo ra các thiết kế mạng có tính chia sẻ tải Tích cực và tính Sẵn sàng Cao (High Avaibility - HA), những thiết kế này đáp ứng được những yêu cầu "Five Nines" sẵn sàng. Giao thức SMLT đã được đệ trình đến IETF xem xét để được sản xuất theo tiêu chuẩn của IETF.

Xem thêm
 Avaya
 Nortel
 Máng cáp

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Avaya

Avaya
Nortel
Giao thức liên kết
Ethernet
Giao thức mạng
Kiến trúc mạng
Tô pô mạng


title: Isotes cribrata

text:
Isotes cribrata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gahan miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Gasville-Oisème

text:
Gasville-Oisème  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Gasvilleoiseme


title: Bercenay-en-Othe

text:
Bercenay-en-Othe  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Bercenayenothe


title: Colpospira australis

text:
Colpospira australis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Colpospira


title: Pelonne

text:
Pelonne là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Pelonne nằm ở khu vực có độ cao từ 478-1217 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Scaptia lata

text:
Scaptia lata là một loài ruồi lớn trong họ Tabanidae, chúng phân bố ở miền nam Chile và nam Argentina. Chúng có các dải màu đỏ vàng bên hông của ngực và bụng.

Giống hầu hết các loài trong họ ruồi trâu, con cái của Scaptia lata phải ăn máu thú trước khi chúng có thể đẻ trứng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Scaptia
Côn trùng hai cánh Nam Mỹ
Động vật Argentina
Động vật Chile
Côn trùng Nam Mỹ
Họ Ruồi trâu


title: Libnotes recta

text:
Libnotes recta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Theil-sur-Vanne

text:
Theil-sur-Vanne là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Hành chính

| || tháng 3 2001 || ||align="center"| ||
|-

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Theil-sur-Vanne
 Theil-sur-Vanne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Theil-sur-Vanne trên trang mạng của Insee
 Theil-sur-Vanne sur le site du Quid
 Localisation de Theil-sur-Vanne sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Theil-sur-Vanne sur Mapquest

Xã của Yonne


title: Murexsul asper

text:
Murexsul asper là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Murexsul


title: USS Essex (CV-9)

text:
USS Essex (CV/CVA/CVS-9) là một tàu sân bay, chiếc dẫn đầu của lớp tàu sân bay Essex bao gồm tổng cộng 24 chiếc được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Thế Chiến II. Nó là chiếc tàu thứ tư của Hải quân Mỹ mang cái tên này. Được đưa vào hoạt động vào tháng 12 năm 1942, Essex tham gia vào nhiều chiến dịch tại Mặt trận Thái Bình Dương, được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống và 13 Ngôi sao Chiến trận. Được rút khỏi hoạt động không lâu sau khi chiến tranh kết thúc, nó được hiện đại hóa và được vào hoạt động trở lại vào đầu những năm 1950 như một tàu sân bay tấn công CVA-9, và sau đó như là một tàu sân bay chống tàu ngầm CVS-9. Trong giai đoạn hoạt động thứ hai nó phục vụ chủ yếu tại châu Âu, từng tham gia hoạt động trong Chiến tranh Triều Tiên cũng như can thiệp trong vụ Khủng hoảng tên lửa Cuba, được tặng thưởng thêm bốn Ngôi sao Chiến trận khác và danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Hải quân. Nó là chiếc tàu sân bay chính phục vụ cho việc thu hồi chuyến bay vũ trụ Apollo 7. Con tàu được rút khỏi phục vụ lần cuối cùng vào năm 1969 và được bán để tháo dỡ vào năm 1975.

Thiết kế và chế tạo
Essex được đặt lườn vào ngày 28 tháng 4 năm 1941 bởi hãng Newport News Shipbuilding tại xưởng đóng tàu Newport News, Virginia. Nó được hạ thủy vào ngày 31 tháng 7 năm 1942 dưới sự đỡ đầu của Bà Artemus L. Gates, phu nhân Trợ lý Không lực của Bộ trưởng Hải quân. Con tàu được cho nhập biên chế vào ngày 31 tháng 12 năm 1942 dưới sự chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Donald B. Duncan.

Lịch sử hoạt động

Thế Chiến II

Sau chuyến đi thử máy, Essex khởi hành đi sang Thái Bình Dương vào tháng 5 năm 1943 để bắt đầu một loạt các hoạt động chiến đấu. Rời Trân Châu Cảng, nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 16 trong chiến dịch không kích lên đảo Marcus ngày 31 tháng 8 năm 1943; rồi trở thành soái hạm của Lực lượng Đặc nhiệm 14 và không kích xuống đảo Wake từ ngày 5 đến ngày 6 tháng 10. Cùng với các tàu sân bay  và , nó tham gia các hoạt động không kích xuống Rabaul ngày 11 tháng 11 năm 1943. Con tàu đã cùng với Đội đặc nhiệm 50.3 tung ra cuộc tấn công vào quần đảo Gilbert, nơi nó lần đầu tiên tham gia một cuộc tấn công đổ bộ lên đảo san hô Tarawa từ ngày 18 đến ngày 23 tháng 11 năm 1943. Được tiếp nhiên liệu ngoài biển, nó trở thành soái hạm của Đội đặc nhiệm 50.3 để tấn công Kwajalein ngày 4 tháng 12 năm 1943. Cuộc tấn công đổ bộ thứ hai của nó được thực hiện cùng với Đội đặc nhiệm 58.2 lên quần đảo Marshall từ ngày 29 tháng 1 đến ngày 2 tháng 2 năm 1944.

Essex trong thành phần Đội Đặc nhiệm 58.2, giờ đây được sáp nhập cùng các đội đặc nhiệm 58.1 và 58.3, để hình thành nên một lực lượng tàu sân bay lớn nhất từng được tập trung, cho chiến dịch không kích xuống Truk từ ngày 17 đến ngày 18 tháng 2 năm 1944. nơi tám tàu Nhật Bản đã bị đánh chìm. Trên đường đi đến quần đảo Mariana để cắt đứt các tuyến đường tiếp tế của Nhật Bản, lực lượng tàu sân bay đã bị phát hiện và phải chịu đựng các cuộc không kích kéo dài mà họ đã đánh lui một cách bài bản. Sau đó lực lượng đặc nhiệm tiếp tục cuộc không kích đã dự định lên các đảo Saipan, Tinian và Guam vào ngày 23 tháng 2 năm 1944.

Sau chiến dịch này, Essex hướng về San Francisco nơi nó được đại tu lần duy nhất trong chiến tranh. Sau khi đại tu, Essex trở thành chiếc tàu sân bay của Đội tàu sân bay 15, dưới sự chỉ huy của David McCampbell, phi công Ách có thành tích cao nhất của Hải quân Mỹ. Sau đó nó gia nhập cùng các tàu sân bay  và  của Đội đặc nhiệm 12.1 nhằm tấn công đảo Marcus từ ngày 19 đến ngày 20 tháng 5 và đảo Wake vào ngày 23 tháng 5. Chiếc tàu sân bay sau đó được phối thuộc cùng Lực lượng Đặc nhiệm 58 để hỗ trợ cho việc chiếm đóng quần đảo Mariana từ ngày 12 tháng 6 đến ngày 10 tháng 8; cùng Đội đặc nhiệm 38.3 tấn công lên quần đảo Palau từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 9, vào đảo Mindanao, Philppines từ ngày 9 đến ngày 10 tháng 9 chủ yếu nhắm vào tàu bè của đối phương, và ở lại khu vực này để hỗ trợ cuộc đổ bộ lên Peleliu. Vào ngày 2 tháng 10 nó chịu đựng một cơn siêu bão, và bốn ngày sau nó cùng Lực lượng Đặc nhiệm 38 hướng đế khu vực quần đảo Ryukyu.

Trong thời gian còn lại của năm 1944, nó tiếp tục hoạt động trên tuyến đầu, tham gia các cuộc không kích xuống Okinawa vào ngày 10 tháng 10 và Đài Loan từ ngày 12 đến ngày 14 tháng 10, hỗ trợ cuộc đổ bộ lên đảo Leyte, tham gia Trận chiến vịnh Leyte từ ngày 24 đến ngày 25 tháng 10, và tiếp tục truy tìm hạm đội đối phương cho đến tận ngày 30 tháng 10 khi nó quay về Ulithi thuộc quần đảo Caroline để được tiếp liệu. Nó quay lại hoạt động và tung ra các đợt không kích vào Manila và phía Bắc quần đảo Philippine trong tháng 11. Vào ngày 25 tháng 11, lần đầu tiên kể từ khi tham chiến, Essex bị đánh hỏng. Một máy bay cảm tử kamikaze đã đâm vào mạn trái của sàn đáp, trúng vào những chiếc máy bay đã được tiếp đầy xăng để chuẩn bị cất cánh, gây ra một vụ nổ dữ dội làm thiệt mạng 15 người và khiến 44 người khác bị thương.

Sau khi được sửa chữa nhanh, con tàu sân bay tiếp tục hoạt động cùng lực lượng đặc nhiệm ngoài khơi đảo Leyte hỗ trợ việc chiếm đóng Mindoro từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 12. Nó thoát ra khỏi một trận cuồng phong vào ngày 18 tháng 12, rồi sau đó tiến hành các cuộc tìm kiếm những người sống sót. Cùng với Đội Đặc nhiệm 38.3, nó tham gia chiến dịch Lingayen, tung ra các đợt không kích nhắm vào Đài Loan, Sakishima, Okinawa và Luzon. Tiến vào vùng biển Đông nhằm truy tìm lực lượng hạm tàu nổi của đối phương, lực lượng đặc nhiệm đã tấn công các tàu thuyền dọc theo bờ biển Đông Dương thuộc Pháp và thực hiện các cuộc không kích vào Đài Loan, bờ biển Nam Trung Quốc, Hải Nam và Hong Kong. Từ ngày 20 đến ngày 21 tháng 1 năm 1945, Essex chịu đựng một cơn cuồng phong dữ dội thứ ba trong vòng bốn tháng, trước khi tiếp tục không kích xuống Đài Loan, Miyako–jima và Okinawa từ ngày 26 đến ngày 27 tháng 1.

Trong thời gian còn lại của cuộc chiến, nó hoạt động cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 58, thực hiện các cuộc tấn công vào khu vực Tokyo từ ngày 16 đến ngày 17 và ngày 25 tháng 2, cả hai đợt đều nhằm vô hiệu hóa lực lượng không quân đối phương trước các cuộc đổ bộ lên Iwo Jima, và nhằm phá hỏng công nghiệp sản xuất máy bay Nhật Bản. Nó được gửi đến để hỗ trợ cuộc đổ bộ lên Iwo Jima và các hòn đảo lân cận, rồi từ ngày 23 tháng 3 đến ngày 28 tháng 5, nó được huy động chủ yếu vào việc hỗ trợ cuộc chiếm đóng đảo Okinawa.

Vào những ngày cuối cùng của chiến cuộc, Essex tham gia vào các cuộc không kích mạnh mẽ nhắm vào các hòn đảo chính quốc Nhật Bản từ ngày 10 tháng 7 đến ngày 15 tháng 8. Sau khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng, nó tiếp tục tung ra các phi vụ tuần tra phòng ngừa bất trắc cho đến tận ngày 3 tháng 9, khi nó được yêu cầu quay về Bremerton, Washington để chuẩn bị ngừng hoạt động. Chiếc tàu sân bay được cho xuất biên chế vào ngày 9 tháng 1 năm 1947 và được đưa về thành phần dự bị.

Chiến tranh Triều Tiên
Được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 16 tháng 1 năm 1951, Essex được hiện đại hóa với một sàn đáp mới và một đảo cấu trúc thượng tầng suôn thẳng hơn. Đại tá Hải quân A. W. Wheelock tiếp nhận quyền chỉ huy con tàu.

Sau một chuyến đi ngắn tại vùng biển Hawaii, nó bắt đầu thực hiện một trong tổng số ba chuyến đi đến Viễn Đông trong suốt cuộc Chiến tranh Triều Tiên. Nó trở thành soái hạm của Đội Tàu sân bay 1 và của Lực lượng Đặc nhiệm 77. Nó là chiếc tàu sân bay lần đầu tiên phóng lên một chiếc máy bay tiêm kích phản lực hai động cơ F2H Banshee trong các phi vụ chiến đấu. Vào ngày 16 tháng 9 năm 1951, một trong số những chiếc máy bay này, vốn bị hư hại trong chiến đấu, đã bị va chạm vào những chiếc máy bay đang đậu trên sàn đáp phía trước, gây ra một vụ nổ làm thiệt mạng bảy người. Sau khi được sửa chữa tại Yokosuka, nó quay trở lại hoạt động trên tuyến đầu vào ngày 3 tháng 10, tung ra các đợt không kích cho đến tận sông Áp Lục, và hỗ trợ trên không cho lực lượng quân đội Liên Hợp Quốc. Hai đợt phục vụ khác trong cuộc chiến tranh Triều Tiên được tiếp nối, đợt thứ nhất kéo dài từ tháng 8 năm 1951 đến tháng 3 năm 1952 và đợt thứ hai từ tháng 7 năm 1952 đến tháng 1 năm 1953.

Vào ngày 1 tháng 12 năm 1953 nó khởi hành cho chuyến đi cuối cùng trong chiến tranh, tuần tra hòa bình trên khu vực biển Trung Quốc. Từ tháng 11 năm 1954 đến tháng 6 năm 1955, nó tham gia các cuộc tập trận, hoạt động trong ba tháng cùng Đệ Thất hạm đội, hỗ trợ cho lực lượng Quốc Dân Đảng rút lui khỏi quần đảo Đại Trần, và tham gia vào các hoạt động không lực và cơ động hạm đội ngoài khơi Okinawa.

Hạm đội Thái Bình Dương
Vào tháng 7 năm 1955, Essex trở vào Xưởng Hải quân Puget Sound để sửa chữa và thực hiện các thay đổi rộng rãi, bao gồm việc trang bị một sàn đáp chéo góc. Sau khi việc hiện đại hóa được hoàn tất, nó gia nhập trở lại Hạm đội Thái Bình Dương vào tháng 3 năm 1956. Trong vòng 14 tháng tiếp theo sau, chiếc tàu sân bay hoạt động dọc theo vùng bờ Tây Hoa Kỳ, ngoại trừ một giai đoạn sáu tháng phục vụ cùng Đệ Thất hạm đội tại Viễn Đông. Nhận được lệnh gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động của nó, chiếc tàu sân bay khởi hành từ San Diego vào ngày 21 tháng 6 năm 1957, đi vòng qua mũi Horn, và đi đến Mayport, Florida vào ngày 1 tháng 8.

Đại Tây Dương và Địa Trung Hải
Vào mùa Thu năm 1957, Essex tham gia như là một tàu sân bay chống tàu ngầm trong cuộc tập trận Strikeback của khối NATO; và từ tháng 2 đến tháng 5 năm 1958 được bố trí cùng Đệ Lục hạm đội khi nó được chuyển đến vùng biển phía Đông Địa Trung Hải. Được báo động do tình hình khủng hoảng tại Trung Đông vào ngày 14 tháng 7 năm 1958, nó được gửi đến để hỗ trợ lực lượng gìn giữ hoà bình Hoa Kỳ đổ bộ lên Beirut, Liban, thực hiện các chuyến bay trinh sát và tuần tra cho đến tận ngày 20 tháng 8. Sau đó một lần nữa nó được điều sang các vùng biển châu Á, đi ngang qua kênh đào Suez để đến khu vực hoạt động ngoài khơi Đài Loan, nơi nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 77 nhằm thực hiện các hoạt động không quân, trước khi đi vòng qua mũi Horn để quay về Mayport.

Essex gia nhập Đệ Nhị hạm đội, rồi tham dự những cuộc tập trận cùng các tàu chiến Anh Quốc trong vùng biển Đại Tây Dương cũng như cùng với lực lượng của NATO ở phía Đông Địa Trung Hải trong mùa Thu năm 1959. Đến tháng 12 nó thực hiện cứu trợ cho những nạn nhân của trận lụt thảm họa ở Frejus, Pháp.

Vào mùa Xuân năm 1960, nó được cải biến thành tàu sân bay chống tàu ngầm và chuyển về cảng nhà mới ở Quonset Point, Rhode Island. Từ lúc đó, nó trở thành soái hạm của Đội Tàu sân bay 18 và Nhóm Tàu sân bay Chống tàu ngầm 3. Nó thực hiện việc tìm kiếm và giải cứu một khí cầu bị rơi xuống biển ngoài khơi bờ biển New Jersey; rồi được bố trí tham dự các cuộc tập trận của khối NATO và khối CENTO vốn đưa nó đi ngang qua kênh đào Suez vào Ấn Đô Dương. Nó đã ghé qua các cảng Karachi và Aden thuộc địa Anh. Vào tháng 11 nó tham gia cùng lực lượng của Hải quân Pháp trong cuộc tập trận "Jet Stream".

Sự kiện Vịnh Con Heo và Khủng hoảng tên lửa Cuba
Vào tháng 4 năm 1961, Essex rời khỏi cảng Jacksonville, Florida để tiến hành một chuyến đi huấn luyện thường xuyên kéo dài hai tuần, trên danh nghĩa là để hỗ trợ cho việc chuẩn nhận hoạt động trên tàu sân bay của một phi đội Hải quân. Mười hai chiếc máy bay cường kích phản lực A4D được xếp lên tàu. Các phi công thuộc về Phi đội VA-34 "Blue Blasters". Sau nhiều tuần ở ngoài biển, những chiếc A-4 được sơn lại một màu xám bạc, che giấu mọi huy hiệu và số hiệu đuôi, và được trang bị pháo 20 mm. chúng bắt đầu thực hiện các chuyến bay bí hiểm cả ngày và đêm, và ít nhất có một chiếc đã quay về mang theo các hư hỏng trong chiến đấu. Không được biết đến đối với hầu hết thủy thủ đoàn của Essex, chúng đang được giao các nhiệm vụ hỗ trợ trên không cho cuộc tấn công Vịnh Con Heo thảm bại. Phần hoạt động hỗ trợ của không lực hải quân đã bị Tổng thống Kennedy hủy bỏ vào giờ chót, và thủy thủ đoàn của chiếc Essex đã bị buộc phải giữ bí mật các hoạt động này.

Cuối năm 1961, chiếc Essex hoàn thành một chuyến đi viếng thăm thiện chí đến Bắc Âu qua các cảng Rotterdam, Hamburg, và Greenock, Scotland. Khi ghé lại Hamburg, trên một triệu người đã lên thăm con tàu Essex. Khi nhổ neo chiếc Essex hầu như bị mắc cạn trên dòng sông Elbe nông cạn. Trên đường quay trở về nó gặp phải một cơn bão lớn trên vùng biển Bắc Đại Tây Dương vào tháng 1 năm 1962 và chịu đựng những hư hỏng về cấu trúc nghiêm trọng. Vào đầu năm 1962 nó vào ụ tàu ở Xưởng hải quân Brooklyn để được đại tu.

Essex trải qua một đợt đại tu và nâng cấp kéo dài sáu tháng, từ tháng 3 đến tháng 9 năm 1962, tại Xưởng hải quân Brooklyn, trong khuôn khổ Chương trình Hồi sinh và Hiện đại hóa Hạm đội FRAM-II (Fleet Rehabilitation and Modernization) và đang chạy thử máy tại Căn cứ Hải quân vịnh Guantánamo, Cuba khi Tổng thống John F. Kennedy áp đặt một lệnh "cách ly" (quarantine) hàng hải đối với Cuba vào tháng 10 năm 1962. Động thái này là nhằm phản ứng lại việc phát hiện ra tên lửa đạn đạo tầm trung Liên Xô mang đầu đạn hạt nhân được bố trí trên hòn đảo này, trong sự kiện Khủng hoảng tên lửa Cuba. Chiếc Essex trải qua trên một tháng trong vùng biển Caribbe trong lực lượng các tàu chiến Hải quân Mỹ thực thi lệnh "cách ly" này, và chỉ quay trở về cảng nhà ngay trước lễ Tạ Ơn.

Các chuyến bay vũ trụ Apollo
Essex được lên kế hoạch sẽ là tàu sân bay thu hồi chính cho chuyến bay vũ trụ bất hạnh Apollo 1. Nó được dự tính sẽ vớt các nhà du hành vũ trụ của chuyến bay Apollo 1 tại vùng biển phía Bắc Puerto Rico vào ngày 7 tháng 3 năm 1967 sau chuyến bay vũ trụ dự tính kéo dài 14 ngày. Tuy nhiên, chuyến bay này đã không được thực hiện vì đội bay của chiếc Apollo 1 đã tử nạn vào ngày 27 tháng 1 năm 1967 do một đám cháy xảy ra bên trong chiếc tàu vũ trụ của họ ở Căn cứ Không quân mũi Canaveral, Florida.

Essex là chiếc tàu sân bay chính phục vụ cho việc thu hồi chuyến bay vũ trụ Apollo 7. Nó đã vớt được đội bay chiếc Apollo 7 vào ngày 2 tháng 10 năm 1968 sau khi chiếc tàu vũ trụ hạ xuống phía Bắc Puerto Rico.

Essex cũng là chiếc tàu sân bay mà nhà du hành vũ trụ Neil Armstrong của chuyến bay vũ trụ lịch sử Apollo 11 lần đầu tiên đưa người lên Mặt Trăng từng phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên.

Rút khỏi hoạt động và loại bỏ
Essex được rút khỏi hoạt động vào ngày 30 tháng 6 năm 1969. Nó được loại khỏi Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 6 năm 1973, và được bán để tháo dỡ vào ngày 1 tháng 6 năm 1975.

Phần thưởng

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Xem thêm
 USS Essex về những tàu chiến khác cùng tên của Hải quân Hoa Kỳ
 Danh sách các tàu sân bay
 Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II
 Danh sách các tàu chiến trong Chiến tranh Triều Tiên

Liên kết ngoài
 http://www.history.navy.mil/danfs/e5/essex-iv.htm
 Hình ảnh của Hải quân Mỹ về chiếc Essex (CV-9)
 Life and Death Aboard the U.S.S. Essex  - Review of book by Richard W. Streb, who served aboard Essex during World War II.
 The original USS Essex  - A scaled model of the original USS Essex.

Tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay trong Thế Chiến II
Trận chiến vịnh Leyte
Tàu chiến trong chiến tranh Triều Tiên
Tàu sân bay trong chiến tranh Triều Tiên
Tàu sân bay trong chiến tranh lạnh


title: HMS Striker (D12)

text:
HMS Striker (D12), nguyên là tàu sân bay hộ tống Prince William (CVE-19) (ký hiệu lườn ban đầu AVG-19 và rồi là ACV-19) của Hải quân Hoa Kỳ thuộc lớp Bogue, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc, và đã phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai như một chiếc thuộc lớp Attacker.

Nó được đặt lườn vào ngày 15 tháng 12 năm 1941 như một tàu hàng kiểu C3-S-A2 (số hiệu đóng tàu 198), theo hợp đồng với Ủy ban Hàng hải Hoa Kỳ; và được chế tạo bởi hãng Western Pipe and Steel Company tại San Francisco, California. Nó được chuyển cho Anh Quốc theo chương trình Cho thuê-cho mượn dưới tên gọi HMS Striker (D12), được hạ thủy vào ngày 7 tháng 5 năm 1942; được xếp lại lớp thành  ACV-19 vào ngày 20 tháng 8 năm 1942. Nó được bàn giao cho Hải quân Hoa Kỳ ngày 28 tháng 4 năm 1943; được chuyển giao cho Hải quân Hoàng gia Anh vào ngày 18 tháng 5 năm 1943.

Striker được xếp lại lớp thành CVE-19 vào ngày 15 tháng 7 năm 1943. Nó phục vụ cùng với Hải quân Hoàng gia trong suốt thời gian còn lại của Thế Chiến II.

Chiếc tàu sân bay được hoàn trả cho Hoa Kỳ tại Norfolk vào ngày 12 tháng 2 năm 1946. Nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 28 tháng 3 năm 1946, và được bán cho hãng Patapsco Steel Scrap Co. tại Bethlehem, Pennsylvania vào ngày 5 tháng 6 năm 1948 để tháo dỡ.

Tham khảo
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng.

Lớp tàu sân bay hộ tống Bogue
Lớp tàu sân bay hộ tống Attacker
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II


title: 21887 Dipippo

text:
21887 Dipippo (tên chỉ định: 1999 UH42) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được khám phá thông qua Chương trình nghiên cứu đối tượng gần Trái Đất của đài thiên văn Lowell ở Anderson Mesa Station ở Coconino County, Arizona, ngày 20 tháng 10 năm 1999. Nó được đặt theo tên Simonetta di Pippo, an administrative official thuộc Italian Space Agency, now Director of Human Spaceflight ở the European Space Agency.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 21001–22000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Thượng Nam Hoa Kỳ

text:
Thuật từ Upper South hay Upland South, có nghĩa Thượng Nam hay Vùng đất trên phía Nam, ám chỉ phần phía bắc của Nam Hoa Kỳ đối ngược lại vùng Hạ Nam (Lower South) hay Thâm Nam (Deep South) là vùng đất nằm cuối phía nam của Hoa Kỳ.

Địa lý
Có một sự khác biệt nhỏ trong việc sử dụng hai thuật từ. "Upland South" thường được định nghĩa dưa theo địa hình, thường thường là ám chỉ đến nam Dãy núi Appalachian hay Appalachia (mặc dù không phải toàn vùng được Ủy ban Vùng Appalachian định nghĩa), Dãy núi Ozarks, Dãy núi Ouachita. Ngoài ra còn có các cao nguyên, đồi, và lưu vực sông nằm giữa Dãy núi Appalachian và Dãy núi Ozarks như Cao nguyên Cumberland, Cao nguyên Allegheny, Cao nguyên Nashville, và Lựu vực Bluegrass. Phía nam vùng Piedmont thường được xem là một phần của Upland South trong lúc đó Bình nguyên Duyên hải Đại Tây Dương (Vùng Chesapeake và Xứ hạ) của Carolina thường không được tính.

Ngược lại, thuật từ "Upper South" có chiều hướng được tiểu bang định nghĩa theo ý nghĩa chính trị. Thuật từ này được truy tìm dấu vết đến đầu thế kỷ 19 và sự trỗi dậy của Hạ Nam Hoa Kỳ được người ta để ý đến vì những khác biệt của nó so với những vùng đất nằm xa về phía bắc hơn thuộc Nam Hoa Kỳ. Trong thời Antebellum, thuật từ "Upper South" thường hay ám chỉ đến những phần đất của các tiểu bang có chế độ nô lệ nằm ở phía bắc Hạ Nam. Trong suốt thời Nội chiến Hoa Kỳ thuật từ "Upper South" thường được dùng để ám chỉ đặc biệt đến các tiểu bang thuộc Liên minh miền Nam không ly khai cho đến sau khi có trận tấn công Đồn Sumter — Virginia, Bắc Carolina, Tennessee, và Arkansas. Định nghĩa này, vẫn còn được nói đến ngày nay, không bao gồm các các tiểu bang biên cương là Kentucky, Missouri, Tây Virginia, Maryland, hay Delaware nằm ở Upper South. Ngày nay, mặc dù nhiều định nghĩa vẫn còn dựa vào chính kiến thời nội chiến nhưng Upper South hay Thượng Nam thường hay dùng để chỉ toàn bộ phần đất phía bắc trên vùng Thâm Nam.

Bách khoa tự điển Encyclopædia Britannica định nghĩa Upper South gồm có các tiểu bang Bắc Carolina, Tennessee, Virginia, Kentucky, và Tây Virginia. Upland South được định nghĩa theo địa hình hơn là theo tiểu bang nhưng bao trùm vùng tổng quát tương tự. Upper/Upland South được mô tả trong Bách khoa toàn thư Encyclopædia Britannica là "Yeoman South" (miền Nam tiểu chủ) đối ngược với "Plantation South" (Miền Nam đồn điền).

Hai định nghĩa này bao gồm vùng tổng quát tương tự. Upland South, không giới hạn bởi các ranh giới tiểu bang, gồm có các tiểu bang Hạ Nam như tây bắc Nam Carolina, bắc Georgia, bắc Alabama, đông Oklahoma.  Nó cũng bao gồm một phần của một số tiểu bang miền bắc như nam Illinois, nam Indiana, tây nam và trung-nam Pennsylvania, và nam Ohio.  Đôi khi đông bắc Mississippi và tây Maryland cũng được tính vào.

Tuy có sự khác biệt trong hai thuật từ nhưng cả hai đều chỉ cùng một vùng tổng quát tương tự — nó là phần phía bắc của Nam Hoa Kỳ — và thường được dùng như hai thuật từ đồng nghĩa. Tương tự, Hạ Nam (Lower South) và Thâm Nam (Deep South) cũng chỉ chung một vùng ở phía nam, và ở cao độ thấp hơn Upland hay Upper South.

Ghi chú

Tham khảo
 Drake, Richard B. A History of Appalachia. The University Press of Kentucky (2001). ISBN 0-8131-2169-8
 Jordan-Bychkov, Terry G. The Upland South: The Making of an American Folk Region and Landscape. Harrisonburg, VA: University of Virginia Press (2003). ISBN 1-930066-08-2
 Meinig, D.W.. The Shaping of America - A Geographical Perspective on 500 Years of History, Volume 1 - Atlantic America, 1492-1800. New Haven: Yale University Press (1986). ISBN 0-300-03882-8
 Meinig, D.W.. The Shaping of America - A Geographical Perspective on 500 Years of History, Volume 2 - Continental America, 1800-1867. New Haven: Yale University Press (1993). ISBN 0-300-05658-3
 Meinig, D.W.. The Shaping of America - A Geographical Perspective on 500 Years of History, Volume 3 - Transcontinental America, 1850-1915. New Haven: Yale University Press (1998). ISBN 0-300-08290-8
 Meinig, D.W.. The Shaping of America - A Geographical Perspective on 500 Years of History, Volume 4 - Global America, 1915-2000. New Haven: Yale University Press (2004). ISBN 0-300-10432-4
 Williams, John Alexander. Appalachia: A History. The University of North Carolina Press (2002). ISBN 0-8078-5368-2
 Zelinsky, Wilbur.  The Cultural Geography of the United States.  Prentice-Hall (1973), pp. 118–119, 122-124.

Nam Hoa Kỳ
Vùng của Hoa Kỳ


title: Dicladispa spinifera

text:
Dicladispa spinifera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Macrostemum carolina

text:
Macrostemum carolina là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Macrostemum


title: Erioptera meijerei

text:
Erioptera meijerei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: The Social Network

text:
The Social Network (Mạng Xã hội) là một bộ phim tâm lý do Mỹ sản xuất năm 2010, nói về sự hình thành của mạng xã hội Facebook. Kịch bản được viết bởi biên kịch Aaron Sorkin dựa trên quyển sách The Accidental Billionaires của Ben Mezrich và đạo diễn bởi David Fincher, với sự tham gia diễn xuất của Jesse Eisenberg trong vai Mark Zuckerberg, cùng với Andrew Garfield và Justin Timberlake.
Dù bị chỉ trích là thiếu chính xác về cá nhân Mark Zuckerberg cũng như quá trình thành lập Facebook, bộ phim được đánh giá rất cao về mọi mặt: đạo diễn, diễn xuất, dựng phim và đặc biệt là kịch bản. Bộ phim đã giành giải cho phim hay nhất ở thể loại Drama và giải đạo diễn xuất sắc nhất, kịch bản hay nhất, và âm nhạc hay nhất tại lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 68. Ở giải Oscar lần thứ 83, phim giành ba giải Biên kịch, Dựng phim và Nhạc nền xuất sắc nhất.

Nội dung
Mở đầu phim, cậu sinh viên đại học Harvard Mark Zuckerberg (Jesse Eisenberg thủ vai) bị bạn hẹn Erica Albright (Rooney Mara) chia tay. Cậu ta trở về phòng, uống say và viết blog nói xấu cô gái. Lúc đó Mark nảy ra ý tưởng hình thành một trang web tên Facemash, cho phép người truy cập xếp hạng nữ sinh trong trường theo mức độ hấp dẫn của họ. Trang web nhanh chóng quá tải khiến mạng nội bộ của Harvard bị tắc nghẽn. Hậu quả là Mark bị buộc thôi học 6 tháng vì đột nhập hệ thống mạng của trường và làm sập mạng. Danh tiếng từ vụ Facemash khiến Mark được anh em sinh đôi Cameron và Tyler Winklevoss (đều do Armie Hammer thủ vai) và đối tác Divya Narendra (Max Minghella) chú ý. Họ đề nghị Mark làm lập trình viên cho một trang web có tên Harvard Connection, dành riêng cho những ai sở hữu email "cao cấp" @harvard.edu.

Mark đến gặp người bạn thân Eduardo Saverin (Andrew Garfield) và kể về ý tưởng thành lập "Thefacebook", mạng xã hội cho sinh viên Harvard. Eduardo đồng ý giúp Mark 1 000 đô-la để mở trang web, trở thành Giám đốc tài chính (CFO) của công ty với 30% cổ phần trong khi Mark làm Giám đốc điều hành (CEO) với 70%. Nhờ sự quen biết của Eduardo trong câu lạc bộ Phoenix S-K, Thefacebook nhanh chóng phổ biến trong giới sinh viên. Lúc này anh em nhà Winklevoss bắt đầu nhận ra Mark đang vượt mặt họ nhưng chưa phản ứng.

Trong một buổi thuyết trình, Mark và Eduardo gặp hai nữ sinh Harvard là Christy Lee (Brenda Song) và Alice (Malese Jow). Họ đi cùng hai cô gái đến một quán bar, tại đó Mark gặp lại Erica - lúc bấy giờ vẫn chưa biết đến Thefacebook vì cô đang học ở trường khác. Việc này khiến Mark quyết định mở rộng trang web đến các trường đại học khác trên nước Mỹ. Anh em nhà Winklevoss nhận thấy cần phải kiện Mark để ngăn chặn sự sụp đổ ý tưởng của họ. Nhờ ảnh hưởng của cha, họ gặp hiệu trưởng trường Harvard lúc đó là Larry Summers (Douglas Urbanski), nhưng ông ta nhanh chóng mất cảm tình với họ cũng như không thấy ra giá trị của Thefacebook nên lờ đi vụ việc.

Nhờ Christy (giờ đã là bạn gái của Eduardo), Mark và Eduardo hẹn gặp với nhà sáng lập trang chia sẻ nhạc trực tuyến Napster Sean Parker (Justin Timberlake). Trong khi Eduardo lo ngại về quá khứ "ăn chơi" cũng như năng lực của người này thì Mark lại bị hấp dẫn bởi viễn cảnh mà Sean vẽ ra rất giống những gì cậu thực sự mơ tới. Sau cuộc gặp, chính Sean đã đề nghị bỏ chữ "The" trong Thefacebook để trở thành Facebook như ngày nay.

Theo lời khuyên của Sean, Mark dời công ty đến Palo Alto (California) trong khi Eduardo ở New York tìm kiếm người đăng quảng cáo lên trang web. Trong một lần nói chuyện, Sean khuyên Mark đừng vội bán Facebook mà hãy giữ cổ phần cho đến khi Facebook phát triển thật vững vàng. Sean cũng hứa sẽ đưa Facebook vượt ra ngoài biên giới nước Mỹ, Mark mời Sean đến trụ sở công ty cùng làm việc.

Sau khi tham dự giải đua thuyền Henley Royal Regatta trên sông Thames (Luân Đôn), anh em Winklevoss phát hiện Facebook đã vươn đến rất nhiều trường đại học ở Anh. Họ và Divya Narendra quyết định đâm đơn kiện Mark vì ăn cắp sở hữu trí tuệ. Eduardo trở về trụ sở Facebook sau chuyến đi không thành công ở New York và thấy Sean đang cùng tiếp quản công việc trong công ty. Anh cãi nhau với Mark vì bất đồng trong định hướng thương mại hóa Facebook. Trong cơn tức giận, Eduardo đã đóng băng tài khoản ngân hàng của Facebook rồi về nhà. Đến nơi, Christy ghen với Eduardo vì anh vẫn để trạng thái trên trang Facebook là "single", không tin rằng CFO của Facebook lại không biết cách đổi trạng thái trên Facebook. Cô đốt chiếc khăn quàng anh tặng, đúng lúc đó Mark gọi điện trách Eduardo vì suýt làm tê liệt Facebook nhưng sự việc không diễn ra vì giờ đây họ được ký quỹ 500 000 đô-la từ nhà đầu tư Peter Thiel (Wallace Langham). Mark thuyết phục Eduardo trở lại công ty, còn Eduardo tuyên bố chia tay Christy.

Eduardo ký thỏa thuận tái cấu trúc lại Facebook mà không biết rằng thỏa thuận đó sẽ gạt anh ra khỏi công ty. Sau khi biết cổ phần của mình giảm từ 30% xuống còn 0,03% trong khi những người khác không thay đổi cũng như bị xóa tên khỏi danh sách sáng lập Facebook, Eduardo đe dọa kiện Mark để "đòi lại tất cả". Trong buổi ăn mừng Facebook đạt mốc 1 triệu người dùng, Sean cùng một số nhân viên tập sự của Facebook bị bắt vì tàng trữ thuốc phiện. Sean gọi điện cho Mark nói rằng anh không làm gì ảnh hưởng xấu đến uy tín công ty nhưng Mark chỉ nói "Về nhà đi".

Mạch phim xen kẽ bởi hai cuộc điều trần chống lại Mark, một của anh em Winklevoss kiện Mark ăn cắp ý tưởng, một của Eduardo đòi lại quyền sở hữu Facebook. Trong cảnh cuối phim, sau khi buổi điều trần kết thúc, còn một mình Mark ngồi lại trong căn phòng, cô đơn, không người bạn nào bên cạnh. Anh gửi yêu cầu kết bạn với bạn gái cũ Erica trên Facebook, chờ đợi cho đến khi cô trả lời.

Chú thích ở cuối phim cho biết Cameron và Tyler Winklevoss nhận khoản tiền 65 triệu đô-la trong một thỏa thuận không được tiết lộ chi tiết; Eduardo Saverin nhận một phần giá trị không được tiết lộ cũng như được khôi phục lại vị trí đồng sáng lập Facebook; Facebook đạt 500 triệu người dùng ở 207 nước với giá trị lên đến 25 tỷ đô-la; Mark Zuckerberg là tỉ phú trẻ tuổi nhất thế giới.

Phân vai
 Jesse Eisenberg vai Mark Zuckerberg
 Andrew Garfield vai Eduardo Saverin
 Justin Timberlake vai Sean Parker
 Armie Hammer vai Cameron Winklevoss và Tyler Winklevoss
 Josh Pence vai Tyler Winklevoss (đóng thế cho Armie Hammer)
 Max Minghella vai Divya Narendra
 Rooney Mara vai Erica Albright
 Brenda Song vai Christy Lee

Đón nhận

Doanh thu
Phim đứng đầu doanh thu phòng vé ở Mỹ trong tuần đầu tiên khởi chiếu với 22,4 triệu đô-la. Tính đến tháng 8/2011, phim thu về tổng cộng hơn 224 triệu đô-la trên toàn thế giới.

Giới phê bình
The Social Network nhận được sự tôn vinh rộng khắp của giới phê bình phim, nằm trong Top 10 phim hay nhất năm 2010 của 78 nhà phê bình, trong đó 22 lần đứng vị trí số 1. Trang Rotten Tomatoes ghi nhận 96% đánh giá tích cực của các nhà phê bình dành cho bộ phim. Điểm trên trang web tổng hợp ý kiến của các nhà phê bình hàngng đầu Metacritic là 95, điểm số cao nhất năm 2010 của trang này. Nhận xét chung của giới phê binh: "Kịch bản hoàn hảo, chỉ đạo tuyệt mỹ cộng với diễn xuất tinh tế. Ví dụ điển hình của nghệ thuật làm phim hiện đại ở trình độ đỉnh cao."

Tham khảo

Phim năm 2010
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim Columbia Pictures
Phim Mỹ
Phim giành giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim tiếng Anh
Phim giành giải Quả cầu vàng cho phim chính kịch hay nhất
Phim lấy bối cảnh năm 2004
Phim lấy bối cảnh năm 2005
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim quay tại California
Phim tiểu sử của Mỹ
Phim về tòa án
Phim lấy bối cảnh năm 2003
Phim có nhà biên tập giành giải Oscar cho dựng phim xuất sắc nhất
Phim về tác động công nghệ
Phim lấy bối cảnh ở khu vực vịnh San Francisco
Phim có biên kịch giành giải Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất
Truyền thông xã hội trong các tác phẩm giả tưởng
Boston, Massachusetts trong tác phẩm hư cấu
Phim lấy bối cảnh ở Hoa Kỳ theo thành phố
Phim có đạo diễn giành giải BAFTA cho đạo diễn xuất sắc nhất
Phim có biên kịch giành giải BAFTA cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất


title: Weinsheim, Bad Kreuznach

text:
Weinsheim là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Weinsheim, Bad Kreuznach có diện tích 9,28 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1939 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Helicopsyche cotopaxi

text:
Helicopsyche cotopaxi là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Verrières, Ardennes

text:
Verrières  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Verrieres


title: Wisch, Plön

text:
Wisch là một đô thị thuộc huyện Plön, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: DragonFable

text:
DragonFable (thường được viết tắt là "DF") là một trò chơi nhập vai trực tuyến miễn phí được xây dựng dựa trên nền tảng webgame do hãng Artix Entertainment phát triển. Được phát hành vào tháng 7, năm 2005, trò chơi bước vào giai đoạn thử nghiệm vào ngày 21 tháng 11 và vào ngày 10 tháng 6 năm 2006, trò chơi được công bố chính thức. Trò chơi chạy trên Adobe Flash. Dragon Fable được cập nhật mỗi tuần với sự giới thiệu các nhiệm vụ, quái vật và vũ khí mới.

Mỗi người chơi phải tạo một tài khoản và có thể có 3 nhân vật với người chơi miễn phí hoặc 6 nhân vật với người chơi có Dragon Amulet (người chơi trả tiền). Mỗi nhân vật có một lớp nhân vật cơ bản, một cấp độ có thể được nâng cao và stat có thể được rèn luyện. Trò chơi cho phép người chơi chiến đấu trong các trận đấu theo lượt, đối đầu với quái vật và kẻ hung ác để tăng điểm kinh nghiệm (EXP - Experience Points), vàng (Golds) và thu thập các trang bị. Người chơi có thể sử dụng số vàng của nhân vật để mua các trang bị và thú nuôi để hỗ trợ trong trận đấu. Trong suốt những nhiệm vụ luôn luôn được mở rộng, Dragon Fable còn có các sự kiện đặc biệt tạm thời, như các lệ hội hoặc các trận chiến.

Cách chơi
Trong trò chơi, người chơi có thể đi lại xung quanh và khám phá một thế giới 2D. Trò chơi được cập nhật hàng tuần với các nhiệm vụ, vật phẩm và vùng đất mới. Người chơi còn có thể tương tác và kết hợp với các NPCs (Non-player Character) ở các thành phố khác nhau. Họ giúp đỡ người chơi trong các trận đấu với các khả năng đặc biệt.

Người chơi còn có thể chiến đấu trong các trận đấu tay đôi PvP (Player versus Player) ở một vùng đất trong trò chơi gọi là Aeris Battlespire. Trong các trận đấu này, trái ngược với tên của nó, người chơi không thực sự cạnh tranh với các người chơi khác. Thay vào đó, người chơi chiến đấu với các đối thủ được điều khiển bởi AI (trí thông minh nhân tạo], hay đơn giản hơn là "máy điều khiển"]. Hình dạng của họ (tên, ngoại hình và thông số) dựa trên hồ sơ được lưu của các nhân vật của người chơi khác trên máy chủ.
Trò chơi có nhiều quái vật đặc biệt như Drakath, Xan Sepulchure,... Chúng có các địch thủ riêng biệt. Có rất nhiều nhiệm vụ bên lề mà người chơi có thể giúp đỡ các NPCs, thu thập điểm kinh nghiệm hoặc tìm thấy các vật phẩm hiếm.

Trận đấu
Các trận đấu trong DragonFable sử dụng hệ thống đánh theo lượt với lệnh cơ bản như "Attack". Và các lớp nhân vật có các tuyệt chiêu đặc trưng để hỗ trợ chủ động tấn công trong các trận đấu. Không có lệnh "Flee" (bỏ trốn), chỉ có lớp nhân vật đặc biệt là ChickenCow Lord mới có khả năng Flee, và kẻ địch cũng không thể bỏ chạy khi người chơi sử dụng các khả năng "trip", "root", "tangle" (chúng ngăn cản kẻ địch bỏ chạy).

Người chơi sẽ hạ được đối phương khi sinh lực (HP - HealthPoint, thường được gọi là "máu") trước khi người chơi sẽ là người bị hạ trước. Một số quái vật có khả năng hồi phục sinh lực làm cho nó dai máu hơn. Người chơi còn có thể dùng bình thuốc (Potion, thường gọi là "bình thuốc") để phục hồi HP và MP (Mana Points), hoặc sử dụng một khả năng phòng thủ để tăng thêm 80% khả năng khóa đòn, khả năng đỡ đòn, khả năng đánh trượt của đối thủ (Block, Dodge, Parry). Một khả năng có thể có được trong các tuyệt chiêu giúp cho người chơi có khả năng làm đối thủ bất động (Stun, Freeze,..), tuy nhiên, một số đối thủ có khả năng chống lại đòn tấn công này.

Nguyên tố
Trong trò chơi, mỗi quái vật, vũ khí và thú nuôi đều có một nguyên tố riêng. Có nhiều nguyên tố thông thường khác nhau bao gồm Lửa, Nước, Gió, Đá, Bóng tối, Anh sáng, Băng,... Các đối thủ hay quái vật đều có khả năng kháng/kị các nguyên tố, có nghĩa là chúng nhận được nhiều hơn hoặc ít hơn sát thương từ đòn tấn công của nguyên tố. Ví dụ, nếu người chơi tấn công một con Người sói (Werewolf), có khả năng giảm 200 sức phòng thủ với đòn tấn công có nguyên tố Bạc, bằng một vũ khí có nguyên tố Bạc, sát thương đối với Werewolf sẽ được tăng lên rất nhiều. Tuy nhiên, nếu người chơi tấn công một Basilisk, có 200 sức phòng thủ với đòn tấn công có nguyên tố Đá, với một vũ khí có nguyên tố Đá, người chơi sẽ hồi phục một lượng máu cho Basilisk. Lưu ý, trong DragonFable, các nguyên tố không trái ngược nhau. Ví dụ, tấn công một đối thủ có sức phòng thủ cao với nguyên tố Lửa bằng một vũ khí có nguyên tố Băng, sẽ không tạo ra sức tấn công lớn hơn bình thường nếu đối thủ không có yếu tố nghịch Băng.

Vũ khí
Mỗi vũ khí và thú nuôi đều có một nguyên tố và một sức tấn công riêng. Sức tấn công là sự phá hoại cơ bản mà vũ khí và thú nuôi có thể thực hiện. Chỉ số của người chơi có thể thay đổi điều này, mặc dù sự thay đổi sẽ không được hiển thị. Nguyên tố của vũ khí còn có thể ảnh hưởng đến sức tấn công của nó cho các đối thủ khác nhau. Vũ khí có thể được mua ở các cửa hàng vũ khí, hoặc đôi khi, có thể được tìm thấy sau khi hoàn thành các nhiệm vụ.

Thú nuôi
Thú nuôi được sử dụng để tăng sức tấn công trong các trận đấu. Chúng có thể được mua ở cửa hàng thú nuôi, hoặc đôi khi, giành được như một phần thưởng sau các sự kiện. Tất cả các thú nuôi đều mang sức tấn công của nguyên tố giống như vũ khí. Thú nuôi có thể tấn công mạnh hơn nếu chỉ số Charisma của nhân vật được tăng lên. Cấp độ của thú nuôi không thể thay đổi, tương tự như đồng đội ngoại trừ chúng tự động tấn công kẻ địch cuối cùng mà nhân vật đã tấn công.

Cấp độ
Sau khi tiêu diệt một quái vật, người chơi nhận được mốt số điểm kinh nghiệm. Nếu một người chơi tích lũy đủ điểm kinh nghiệm, họ sẽ tăng một cấp. Khi nhân vật tăng cấp độ, các khả năng sẽ được mở khóa để sử dụng trong các trận đấu. Với một lần tăng cấp độ, số điểm kinh nghiệm cần thiết để tăng lên cấp độ tiếp theo cũng sẽ tăng lên. Số điểm kinh nghiệm này có thể được tính theo công thức: nếu gọi cấp độ của nhân vật là x thì số điểm kinh nghiệm để tăng lên cấp độ tiếp theo là x²×100. Tuy nhiên, hầu hết quái vật cũng tăng cấp độ theo nhân vật. Vũ khí cũng có cấp độ và không thể được sử dụng cho đến khi nhân vật đạt đến ít nhất là bằng cấp độ của vũ khí (cũng như vậy với thú nuôi và các vật phẩm có thể trang bị). Giới hạn cấp độ hiện thời là 40. Những người chơi đã đạt đến giới hạn của cấp độ vẫn có thể nhận được điểm kinh nghiệm sau khi tiêu diệt quái vật nhưng sẽ không thể tiếp tục tăng cấp độ cho đến khi giới hạn cấp độ được tăng lên.

Chỉ số
Với mỗi lần tăng cấp độ, người chơi nhận được 5 điểm chỉ số (Stat Points), được sử dụng để tăng các chỉ số của nhân vật. Số vàng mà người chơi phải trả cho mỗi điểm được tăng lên dựa trên cấp độ của nhân vật, cụ thể là 5 gold cho mỗi cấp (ví dụ, nhân vật có cấp độ 5 phải trả 25 gold cho mỗi điểm). Không có chỉ số nào có thể tăng lên quá cấp độ của nhân vật.

Để tăng chỉ số, người chơi phải gặp Sir Render ở Falconreach hoặc Captain Rolith ở Oaklore Keep. Người chơi còn có thể hủy bỏ mọi chỉ số đã được tăng với 1000 gold ở Falconreach. Nhưng sau đó, người chơi vẫn phải trả thêm vàng để tăng trở lại các chỉ số.

Các chỉ số bao gồm:
 Strength (STR) - Ảnh hưởng đến sức mạnh của đòn tấn công trực tiếp (Melee Attack).
 Intellegence (INT) - Ảnh hưởng đến sức mạnh của đòn tấn công phép thuật (Magic Attack) đồng thời tăng 5 MP cho nhân vật với mỗi điểm).
 Endurance (END) - Tăng 5 HP cho nhân vật với mỗi điểm.
 Dexterity (DEX) - Ảnh hưởng đến sức mạnh của đòn tấn công từ xa (Range Attack).
 Charisma (CHA) - Ảnh hưởng đến sức mạnh của thú nuôi.
 Luck (LUK) - Ảnh hưởng đến các vòng quay (Roll).
 Wish (WIS) - Tăng 10 HP cho nhân vật với mỗi điểm.

Các lớp Nhân vật

Các lớp Nhân vật cơ bản
Khi một người chơi bắt đầu chơi DragonFable lần đầu tiên, họ phải tạo một nhân vật trước khi chơi. Người chơi còn có thể tạo các nhân vật khác từ mỗi ô có săn bắt cứ khi nào. Người chơi được lựa chọn tên, giới tính và môn phái cũng như ngoại hình cho nhân vật mà họ muốn. Tất cả môn phái cơ bản đều có 14 kĩ năng khác nhau có thể được mở khóa. Các kĩ năng này được mở khóa khi nhân vật đạt đến một cấp độ nhất định. Đây là các môn phái cơ bản:

 Warrior - Một lớp nhân vật mạnh mẽ và cân bằng nhất trong 3 môn phái cơ bản. Warrior mặc một bộ giáp sắt, thường cầm kiếm, búa hoặc rìu. Họ cũng có thế cầm gậy hoặc dao găm nhưng sẽ không được hiệu quả khi sử dụng chúng. Ví dụ, một Warrior cầm một đôi dao găm sẽ đạt sức mạnh thấp hơn 20% so với một Rogue cũng cầm một đôi dao găm như vậy. Nhiều kĩ năng của họ tập trung vào các đòn đánh mạnh hoặc nhiều lần vào một đối thủ.
 Mage - Một lớp nhân vật mạnh về pháp thuật và cách chiến đấu của họ dựa trên các nguyên tố. Cách đánh này mang tính phòng thủ hơn so với Warrior khi họ có kĩ năng "Blind" (tăng khả năng đánh trượt cho đối thủ) cùng với kĩ năng làm đối thủ bất động. Họ mặc áo choàng, thường trang bị gậy và đũa phép. Khi được trang bị các loại vũ khí khác, họ đánh thay vì dùng phép thuật lên đối thủ. Mage có 4 kĩ năng tấn công dựa trên các nguyên tố, được mở khóa ở cấp 6: Lửa, Băng, Sét và Gió. Mage còn không phải chờ một số lượt nhất định trước khi họ có thể tấn công tất cả các đối thủ trong một lượt đánh.
 Rogue - Một lớp nhân vật nhanh nhẹn. Lớp nhân vật này mặc những bộ giáp nhẹ và cầm một đôi giao găm giống hệt nhau để tấn công đối thủ. Không giống như những môn phái khác, họ đánh 2 lần trong một lượt tấn công - một lần với mỗi chiếc dao găm, tuy nhiên, mỗi lần chỉ thực hiện được 60% sức tấn công của vũ khí. Khi cầm các loại vũ khí khác, Rogue chỉ đánh một lần. Họ còn có một kĩ năng cho phép mình đánh 4 lần trong một lượt tấn công.

Các lớp nhân vật đặc biệt
Người chơi có thể nâng cấp nhân vật lên các môn phái bổ sung bằng cách mặc những bộ giáp thuộc về lớp nhân vật đó. Những bộ giáp này có thể được tìm được ở các nhiệm vụ, sự kiện, cửa hàng,.... Người chơi có thể chuyển đổi giữa các lớp nhân vật với nhau, hoặc trở về lớp nhân vật cơ bản ban đầu. Các kĩ năng của những môn phái nay được mở khoá bằng việc nâng cấp bộ giáp, thay vì nâng cấp độ của nhân vật.

Đây là danh sách những môn phái bổ sung:

 Các lớp nhân vật miễn phí
Người chơi miễn phí khi sử dụng bộ giáp của các môn phái này chỉ sử dụng được 7 trong 14 kĩ năng.
 Pirate - Bộ giáp của lớp nhân vật này có thể được tìm thấy ở Osprey Cove. Rhubarb sẽ là người hỗ trợ người chơi sở hữu lớp nhân vật này. Các kĩ năng của môn phái này được mở khi bạn tìm thấy Black Pearl ở các nhiệm vụ của Rhubarb rồi giao cho ông.
 Ninja - Bộ giáp của lớp nhân vật này có thể được tìm thấy ở Shadow of the Wind Village. Thyton là người luyện giáp. Các kĩ năng của môn phái này được mở khi bạn tìm thấy Wind Scroll ở các nhiệm vụ của Thyton rồi giao cho ông.
 Ranger - Bộ giáp của môn phái này có thể được tìm thấy ở The Sandsea. Zhoom là người luyện giáp. Môn phái này khác với các môn phái khác ở chỗ họ chỉ sử dụng một vũ khí là cung tên. Nhưng nó cũng sử dụng các chỉ số của nhân vật như các vũ khí khác. Các kĩ năng của môn phái này được mở khi bạn tìm thấy Acient Treasure ở các nhiệm vụ của Zhoom rồi giao cho anh.
 DeathKnight - Một môn phái hi sinh máu cho các đòn tấn công. Người chơi phải luyện đủ các kĩ năng của cả hai môn phái Paladin và Necromancer để mở khoá môn phái này. Mũ, áo choàng, kiếm, vòng cỏ và nhẫn của môn phái này có thể được tìm thấy ở nhiệm vụ đặc biệt DeathKnight của Artix. Bộ giáp DeathKnight được công bố vào tháng 12 năm 2007 để thử nghiệm. Tháng 4 năm 2008, một phiên bản khác của bộ giáp này được công bố. Phiên bản cuối cùng của bộ giáp đã được công bố đầy đủ trong trò chơi.
 Paladin - Môn phái mới nhất được công bố trong DragonFable. Nó mang sự kết hợp giữa ánh sáng và nguyên tố của vũ khí mà nhân vật sử dụng. Nó còn có một kĩ năng đặc biệt cho phép hồi phục cả HP và MP. Bộ giáp này đã qua giai đoạn thử nghiệm, Artix ở Necropolis là người luyện giáp. Các kĩ năng của môn phái này được mở khi bạn tìm thấy Undead Slayer Badge ở các nhiệm vụ của Artix rồi giao cho anh.
 Necromancer - Mặc dù môn phái này vẫn chưa sẵn sàng, nhưng nó đang sắp sửa được công bố. Nó sẽ có nhiều chiêu thức độc nhất vô nhị, bao gồm sức mạnh để điều khiển kẻ địch. Các đòn tấn công của môn phái này chắc chắn dựa trên nguyên tố Bóng tối.
 Các môn phái trả tiền
 Guardian - Môn phái này chỉ sẵn sàng khi người chơi đã trả tiền cho Guardianship ở AdventureQuest. Một số kĩ năng của Guardian không thể được sử dụng mà không có thanh kiếm của Guardian. Kĩ năng thứ 14, cho phép triệu hồi Guardian Dragon để trợ giúp bạn trong các trận đấu, đã được mở khoá vào ngày 6 tháng 6 năm 2008. Để trang bị hoặc tháo rời bộ giáp Guardian, bạn phải đến Falconreach Guardian Tower.
 DragonLord - Một môn phái mạnh mẽ có thể điều khiển được rồng. Nó chỉ dành cho những người chơi đã trả tiền cho Dragon Amulet. Lady Celestia ở khu rừng của cô ấy là người luyện giáp.
 Dread Pirate - Một phiên bản mới của bộ giáp Pirate được công bố vào lễ kỉ niệm chiến thắng của Ninja trong cuộc chiến tranh giữa Pirate và Ninja. Người chơi mặc bộ giáp Pirate thông thường có thể đanh được bộ giáp này từ Thyton ở Falconreach. Bất cứ kĩ năng nào đã được mở khoá của bộ giáp Pirate cũng sẽ được mở khoá ở bộ giáp Dread Pirate. Môn phái này chỉ dành cho người chơi có Dragon Amulet.
 DragonRider - Đây không phải là một môn phái của nhân vật; thay vào đó, nó cho phép người chơi nâng cấp nhân vật để chiến đấu với rồng Titan (Titan Dragon) của họ. Nhân vật trông giống như đang mặc bộ giáp DragonLord khi đang cưỡi con rồng của họ. Môn phái này chỉ dành cho người chơi có Dragon Amulet (có một số trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn như ở nhiệm vụ để lấy kĩ năng cuối cùng của bộ giáp Guardian).

Nghề nghiệp
Các nghề nghiệp cho phép người chơi tạo ra những đồ vật nhất định. Mới chỉ có 2 nghề là Blacksmith và Alchemy được công bố, nhưng trong tương lai, nhiều nghề mới cũng sẽ được công bố.

 Blacksmith - Cho phép người chơi tạo ra những vũ khí mạnh với một số vàng vừa phải. Năng cấp kĩ năng rèn (Blacksmithing) cho nhân vật cho phép người chơi tạo ra nhiều vũ khí mới với các nguyên liệu có thể được mua hoặc tìm thấy trong các nhiệm vụ. Kể từ cấp độ 10 trở đi, những vũ khí được làm ra chỉ có thể sử dụng bởi nhân vật có Dragon Amulet. Người nâng cấp kĩ năng rèn là Yulgar.
 Alchemy - Cho phép người chơi nâng cấp thuốc hồi phục HP (Health Potion). Nâng cấp kĩ năng này cho nhân vật sẽ làm cho một bình thuốc hồi phục nhiều HP hơn cho mỗi lần sử dụng (tăng 15 HP cho mỗi cấp). Kĩ năng giả kim thuật (alchemy) của một nhân vật chỉ được phép lớn hơn 1 cấp so với cấp độ của nhân vật (ví dụ, nhân vật có cấp độ 10 sẽ chỉ nâng cấp kĩ năng này lên cấp độ 11)> Người nâng cấp kĩ năng này là Reens.

Rồng
Rồng trong DragonFable trải qua 3 giai đoạn: trứng, sơ sinh và Titan. Khi một người chơi có thể lấy được trứng rồng và làm nó nở ra một con rồng sơ sinh, chỉ có người chơi có DragonAmulet mới có thể chuyển đổi rồng sơ sinh sang rồng Titan. Các nhiệm vụ để người chơi giành được trứng rồng được bắt đầu bằng cách gặp NPC Rolith. Tất cả các con rồng sơ sinh đều trông giống như nhau và có cùng một nguyên tố khi được sinh ra. Tất cả người chơi có thể lựa chọn nguyên tố cho con rồng của họ nhưng chỉ có người chơi giữ Dragon Amulet mới có thể thay đổi ngoại hình cho con rồng trưởng thành của họ. Trong trò chơi, rồng sơ sinh trú ngụ ở nhà của Lady Celestia ở Sunbreeze Grove. Người chơi có thể trang bị con rồng sơ sinh của họ như là một thú nuôi. Người chơi còn có thể cho con rồng của họ ăn một lần mỗi ngày, việc này cũng lằm tăng điểm kĩ năng của rồng. Người chơi phải cho rồng ăn trong 500 ngày mới có thể lấy được tất cả điểm kĩ năng, với người chơi có Dragon Coin là 250 ngày và với người chơi có Dragon Amulet là 100 ngày (bạn sẽ cần những vật phẩm hiếm từ các nhiệm vụ để làm điều này). Điểm kĩ năng được dùng vào một trong 5 kĩ năng khác nhau. Khi một kĩ năng đã có đủ điểm, một kĩ năng chiến đấu mới sẽ được mở khóa cho con rồng của bạn. Giống như bắt kì thú nuôi nào khác, người chơi không thể điều khiển các hành động của rồng trong trận đấu, nhưng với một chỉ số Charisma cao, con rồng sẽ sử dụng các kĩ năng của chúng thường xuyên hơn.

Các kĩ năng:
 Protection - Con rồng hồi phục hoặc bảo vệ nhân vật.
 Magic - Con rồng sử dụng phép thuật dựa trên nguyên tố của mình.
 Fighting - Con rồng tấn công vật lý đối thủ, chẳng hạn như cắn.
 Mischief - Con rồng làm đối thủ yếu đi.
 Assistance - Con rồng tăng các chỉ số và khả năng của nhân vật lên.

Rồng Titan
Theo những người tạo ra trò chơi, một con rồng cần đến 100 năm để đạt đến kích cỡ đầy đủ mà không có Dragon Amulet. Người chơi có Dragon Amulet có thể sử dụng ngay con rồng của họ ở dạng Titan (trưởng thành). Rồng Titan có thể được thay đổi hình dạng, rèn luyện và sử dụng vào việc chiến đấu ở Dragon Arena cũng như một số nhiệm vụ nhất định. Những nhiệm vụ này thường là ở cuối cùng của một số nhiệm vụ. Rồng Titan còn được sử dụng trong việc rèn luyện môn phái DragonRider.

Các sự kiện hàng năm
Các sự kiện hàng năm của DragonFable hầu hết trùng khớp với các ngày lễ trọng đại của người Mỹ. Đây là các sự kiện:
 Hero's Heart Day - Ngày lễ Valentine
 April Fool's Day - Ngày Cá tháng Tư
 Mogloween - Ngày lễ Halloween
 Thanksgiving - Ngày lễ tạ ơn
 Frostval - Ngày lễ Giáng sinh
War cũng là một sự kiện trong DragonFable. Khi đó, tất cả người chơi phải "cùng nhau" hạ quái vật theo số lượng nhất định. Khi tất cả quái vật bị tiêu diệt, chiến đấu với Trùm (Boss). Khi hạ được trùm người chơi sẽ được Unlock shop ẩn. Trong hầu hết các cuộc chiến, người chơi đều chiến thắng. Có 2 cuộc chiến tranh xảy ra nửa năm một lần: mỗi sự kiện Frostval, với một đội quân quái vật Băng, và mỗi thứ Sáu ngày 13, với một đội quân xác chết sống lại (Undead).

Cốt truyện

Bối cảnh
Trò chơi diễn ra ở một vùng đất trung cổ gọi là "Lore", trước AdventureQuest khoảng 5 năm. Thành phố trung tâm là Falconreach, nơi hầu hết các sự kiện xảy ra. Nhưng các nhân vật bắt đầu cuộc phiêu lưu ở phía Tây Falconreach là Oaklore Keep, thành lũy của các Hiệp sĩ Pactagonal Table. Người chơi có thể di chuyển đến các thành phố khác bằng cách cưỡi Quái vật sư tử đầu chim (Gryphon), qua các cánh cổng hoặc đi bộ. Bên cạnh đó, DragonFable còn có một ngôi làng Cướp biển (Pirate), một ngôi làng Ninja và một ngôi làng mỏ. Khi rông là một phần cốt yếu của cốt truyện, chúng không phải là một loài vật thông thường ở Lore.

Các thành phố
Trong DragonFable, các thành phố là nơi mà người chơi có thể tìm thấy các cửa hàng, nhận các nhiệm vụ nhất định cũng như gặp các NPC. Trong suốt các cuộc chiến tranh, các thành phố khac nhau bị tấn công. Có 11 thành phố đã được công bố:
 Amityvale - Một thành phố luôn sống dưới hoàng hôn, nơi mặt trăng luôn tròn. Đôi khi, thành phố này bị các đội quân Undead tấn công. Có một ngọn tháp Guardian ở gần đó, nơi một con quỷ hút máu trú ngụ.
 Doomwood - Vùng đất này được công bố vào ngày 19 tháng 4 năm 2008. Nơi có thể đến được ở Doomwood là Necropolis, một thành phố ngầm dưới lòng đất. Nó sẽ giới thiệu một nhân vật mới, Noxus. Đây cũng là nơi để nâng cấp Cloak of Doom.
 Falconreach - Thành phố chính trong DragonFable. Nó đã từng bị Xan phá hủy, những đâng dần được xây dựng lại. Nó có một ngọn tháp Guardian, các cửa hàng và NPC để giao nhiệm vụ.
 Frostvale - Luôn có sẵn vào dịp giáng sinh, là nơi moglin trú ngụ
 Lymcrest - Một thành phố mỏ. Mê cung Lymcrest, một mê cung được mở rộng nhanh chóng với những lối đi đầy quái vật, có thể được tiếp cận từ Lymcrest. Douglass Digg là người duy nhất mà người chơi có thể trò chuyện ở đây.
 Moonridge - Một thành phố gần Doomwood đang bị Undead tấn công. Cho dù thành phố này vẫn chưa có sẵn.
 Oaklore - Thành phố đầu tiên mà người chơi được tiếp cận ở DragonFable. Nó nằm ở phía Tây Falconreach. Đây là nơi ở của các hiệp sĩ Pactagonal Table.
 Osprey Cove - Một hòn đảo cướp biển trên hòn đảo Sho Nuff. Ở đây có một số cửa hàng. Người chơi có thể gặp thuyền trưởng Rhubarb để trở thành một cướp biển và tiêu diệt kẻ thù duy nhất của cướp biển, ninja.
 Sandsea - Một vùng sa mạc nằm ở phía Bắc Falconreach. Ở đây có 2 NPC: Zhoom, một Ranger và Sek-Duat XV, hoàng đế của Sandsea. Người chơi có Dragon Amulet có thể mua các vũ khí yêu cầu Dragon Amulet từ Zhoom.
 Shadow of the Wind Village - Một thành phố Ninja trên hòn đảo Sho Nuff. Ở đây có 3 cửa hàng. Người chơi có thể gặp Thyton để trở thành một Ninja và tiêu diệt kẻ thù của họ, cáo quỷ Okuchi No Okami.
 Willowshire - Thành phố này đã bị phá hủy. Nó có một ngọn tháp Guardian và là ngôi nhà của Nature Orb. Người chơi có Dragon Amulet có thể chiến đấu với Gorgok, con rồng đã phá hủy Willowshire.

Tham khảo

Trò chơi trực tuyến
Trò chơi Flash
Trò chơi điện tử nhập vai
Webgame
Trò chơi chơi miễn phí
Trò chơi điện tử năm 2006


title: Quận Grant, Indiana

text:
Quận Grant là một quận thuộc tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Indiana


title: Galerucella picea

text:
Galerucella picea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Scudder miêu tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Tagalopsyche aethiopica

text:
Tagalopsyche aethiopica là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Tagalopsyche


title: Rhyacophila styligera

text:
Rhyacophila styligera là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila