title: Tupolev Tu-95

text:
Tupolev Tu-95 (Tên hiệu NATO Bear) là loại máy bay ném bom chiến lược hạng nặng và mang tên lửa hành trình thành công nhất và có thời gian phục vụ lâu nhất của Tupolev, được chế tạo tại Liên bang Xô viết trong cuộc Chiến tranh Lạnh.

Đi vào phục vụ từ năm 1956, đến thời điểm năm 2017, Tu-95 vẫn còn đang hoạt động tích cực, và được dự tính tiếp tục hoạt động trong Không quân Nga ít nhất tới năm 2040. Tu-95 sử dụng bốn động cơ tuốc bin cánh quạt Kuznetsov NK-12 với cánh quạt kép đồng trục quay ngược chiều nhau và hiện vẫn là chiếc máy bay cánh quạt có tốc độ cao nhất đang hoạt động. Để có tốc độ như vậy, chiếc máy bay này sử dụng cánh nghiêng phía sau góc 35 độ - góc khá nhỏ theo tiêu chuẩn máy bay cánh quạt.

Tới nay, đây vẫn là loại máy bay ném bom chiến lược sử dụng động cơ tuốc bin cánh quạt duy nhất từng hoạt động. Một phiên bản dùng cho hải quân của loại máy bay này được đặt tên định danh Tu-142.

Tu-95 có thể được xem như "một đối trọng" với pháo đài bay B-52 của Không quân Mỹ. Một phần lý do dẫn tới quãng thời gian hoạt động cao và sự hữu dụng này, giống như B-52, đó là cấu hình của Tu-95 thích hợp cho việc chuyển đổi cho nhiều mục đích sử dụng: tính đến năm 2018, trong số trên 500 chiếc Tu-95 được chế tạo, chỉ có 13 chiếc bị mất do tai nạn, chiếm 2,6% số máy bay được chế tạo, trong khi B-52 có tỷ lệ tai nạn lên tới 12,6% số máy bay được chế tạo

Tổng quan
Trong một thời gian dài, Tu-95 được giới tình báo phương Tây biết đến với tên gọi Tu-20. Tuy đây là tên định danh ban đầu của Không quân Liên Xô cho chiếc máy bay này, tới khi nó được biên chế vào các đơn vị chiến đấu, nó đã trở nên nổi tiếng hơn với tên định danh nội bộ Tu-95 của Tupolev. Cái tên Tu-20 nhanh chóng không còn được dùng ở Liên bang Xô viết. Bởi cái tên Tu-20 được dùng trên rất nhiều tài liệu giới tình báo phương Tây thu thập được, nên nó vẫn tiếp tục được dùng bên ngoài Liên bang Xô viết.

Giống như đối thủ B-52 của Mỹ, Tu-95 vẫn tiếp tục hoạt động tích cực trong Không quân Nga khi rất nhiều bản thiết kế khác đã xuất hiện và biến mất. Một phần lý do dẫn tới quãng thời gian hoạt động cao và sự hữu dụng này, giống như B-52, là nó thích hợp chuyển đổi sử dụng cho nhiều mục đích. Trong khi ban đầu Tu-95 chỉ được dự định thiết kế cho các loại vũ khí hạt nhân, sau này nó đã được chuyển đổi để thực hiện rất nhiều vai trò khác, như triển khai tên lửa hành trình, tuần tra biển (Tu-142), AWACS (Tu-126) và thậm chí là cả máy bay chở khách dân sự (Tu-114). Trong và sau thời Chiến tranh Lạnh, tính năng sử dụng như một phương tiện triển khai vũ khí của Tu-95 chỉ chịu nổi tiếng sau tính biểu tượng ngoại giao của nó.

Lịch sử

Việc phát triển chiếc Tu-95 sử dụng động cơ tuốc binh cánh quạt đã bắt đầu từ thập niên 1950 với mục đích trở thành một chiếc máy bay ném bom liên lục địa khi chiếc Tu-4 cho thấy các động cơ piston không đủ sức mạnh để đảm nhận vai trò đó, và các động cơ phản lực AM-3 của chiếc máy bay ném bom phản lực liên lục địa Sukhoi T-4 đang được đề xuất không có đủ tầm hoạt động.

Việc phát triển Tu-95 đã được chính phủ chính thức thông qua ngày 11 tháng 7 năm 1951, nguyên mẫu đầu tiên 95/1 được thử nghiệm ngày 12 tháng 11 năm 1952. Việc chế tạo hàng loạt bắt đầu tháng 1 năm 1956.

Ban đầu Bộ quốc phòng Mỹ không coi trọng chiếc Tu-95, bởi các ước tính cho thấy rằng có tốc độ tối đa 644 km/h (400 mph) với tầm hoạt động 12.500 km (7800 dặm). Những con số này đã được sửa đổi tăng thêm nhiều lần.

Biểu tượng thời Chiến tranh Lạnh

Biến thể Tu-95RT đã trở thành một biểu tượng thực sự của Chiến tranh Lạnh bởi nó đảm nhận nhiệm vụ tuần tra biển và tiếp cận mục tiêu tối quan trọng cũng như là một phương tiện triển khai trên không cho các loại vũ khí cũng như tên lửa hành trình. Vẻ ngoài của nó dễ nhận biết bởi một radar lồi lớn dưới thân dùng để tìm kiếm và nhắm mục tiêu như tàu chiến, đặc biệt là các hàng không mẫu hạm. Hải quân Mỹ đặt ưu tiên cao cho việc ngăn chặn máy bay Tu-95RT từ bán kính ít nhất hai trăm dặm từ tàu sân bay với những chiếc tiêm kích đánh chặn F-14 Tomcat của họ, chúng sẽ luôn ở vị trí hộ tống sẵn sàng tiêu diệt con mồi nếu có đủ điều kiện của Các quy tắc Giao chiến. Vị trí pháo thủ đuôi thường để vị trí nòng súng chĩa lên trên để không gây hiểu lầm với các máy bay đánh chặn. Tương tự, các Nguyên tắc Giao chiến của NATO với những chiếc máy bay đánh chặn giới hạn các phi đội dùng radar kiểm soát bắn của họ khóa chiếc Tu-95 để không bị hiểu nhầm là một hành động thù địch. Trong các chiến dịch tại Vestfjord năm 1985 một phần của cuộc tập trận Ocean Safari của NATO, tàu sân bay USS America (CV-66) hoạt động chính xác ở những phía dốc của vịnh nhằm tránh dải radar tìm kiếm băng tần I của chiếc máy bay tuần tra Tu-95RT phát đi để định vị Nhóm Chiến đấu Mỹ, nhóm này đã chơi trò "mèo vờn chuột" trong nhiều tuần lễ với những chiếc Tu-95RT được gửi tới hàng ngày để định vị vị trí của họ sau khi họ tới Greenland-Iceland-Vương quốc Anh/GIUK gap. Những chiếc Tomcat của Mỹ cho thấy khả năng ngăn chặn được những chiếc Tu-95RT ở khoảng cách lên tới 1.000 dặm từ Nhóm Chiến đấu. Trong thời kỳ đỉnh điểm cuộc Chiến tranh Lạnh, tầm hoạt động của Tu-95 đã được chứng minh hàng tuần khi hai chiếc Tu-95 bay từ bán đảo Kola tới Cuba xuôi theo bờ biển phía đông Hoa Kỳ và luôn được hộ tống trên suốt chặng đường.

Bom hạt nhân

Tu-95 cũng đã ném quả bom hạt nhân có sức công phá lớn nhất trong lịch sử nhân loại mang tên Tsar Bomba (với đương lượng nổ lên tới 50 megaton) tại bán đảo Kola vào năm 1961.

Nguy cơ từ trên không

Những chiếc máy bay tiêm kích phương Tây thường được phái tới ngăn chặn những chiếc Tu-95 khi chúng thực hiện các phi vụ dọc theo vùng ngoại biên không phận NATO, thường ở khoảng cách rất gần. Điều này thỉnh thoảng cũng dẫn tới những cuộc trao đổi không chính thức giữa phi đội bay hai bên.

Liên quan tới khả năng hoạt động của chiếc máy bay, đã có báo cáo của nhiều phi công chiến đấu cho rằng chiếc Tu-95 có khả năng tăng tốc vượt họ ở một khoảng cách ngắn, đặc biệt với SEPECAT Jaguar. Cũng có những câu chuyện kể rằng các phi công Liên Xô bất ngờ đổi hướng khiến những chiếc máy bay hộ tống lệch hướng bay và nhanh chóng mất tốc độ. Tuy nhiên, trong thập niên 1980 một chiếc F-16 của Không quân Hoàng gia Na Uy đã va chạm với một chiếc Tu-95 khi hộ tống nó ngoài không phận Na Uy. Rõ ràng, viên phi công Na Uy đã tiếp cận ngày càng gần vào chiếc Tupolev trước khi bị cuốn vào dòng khí của cánh quạt khiến một mấu cánh chiếc F-16 bị xé rách. Cả hai chiếc máy bay đều hạ cánh an toàn.

Tới cuối năm 1999, những chiếc Tu-95 của Nga, thường bay thành cặp, và đã xuất hiện ở khoảng cách gây chú ý trên tuyến đường bay Iceland/Greenland tại Bắc Đại Tây Dương và tuyến Alaska/Biển Bering tại Bắc Thái Bình Dương. Tháng 6 năm 1999, những chiếc Tu-95, cùng hai chiếc Tu-160 đã quay trở lại sau khi bị các máy bay chiến đấu Mỹ ngăn chặn, việc này diễn ra một lần nữa vào tháng 9 nhưng những chiếc Tu-95 quay trở về mà không tiến hành giao tiếp thông tin.

Ngày 29 tháng 9 năm 2006 những chiếc CF-18 của Canada cất cánh từ CFB Cold Lake ở Trung Alberta và những chiếc F-15 của Hoa Kỳ từ một căn cứ không quân tại Alaska đã ngăn chặn "một số chiếc Tu-95 Bear của Nga mang nặng bom đang tham gia vào một cuộc tập trận hàng năm của Không quân Nga dọc bờ biển Alaska và Canada." Những chiếc máy bay này phải cất cánh ngăn chặn vì những chiếc máy bay ném bom đang xâm nhập Vùng Xác định Phòng không Bắc Mỹ.

Tháng 5 năm 2007, Không quân Hoàng gia Anh đã cho hai chiếc máy bay chiến đấu Tornado F3 cất cánh từ RAF Leuchars ở Scotland để ngăn chặn một chiếc Tu-95 đang quan sát cuộc tập trận Neptune Warrior của Hải quân Hoàng gia Anh..

Tháng 7 năm 2007, hai chiếc F-16 của Không quân Hoàng gia Na Uy và sau đó là hai chiếc Tornado F3 của Không quân Hoàng gia Anh từ RAF Leeming ở Anh đã ngăn chặn hai chiếc Tu-95 của Không quân Nga khi chúng được cho là đang bay dọc theo bờ biển Na Uy về hướng Scotland.

Tháng 8 năm 2007, hai chiếc Tu-95 bay về hướng căn cứ quân sự Mỹ tại Guam, và đã bị những chiếc máy bay chiến đấu Mỹ chặn lại. Sự việc này, làm nhớ lại thời kỳ Chiến tranh Lạnh, một lần nữa xảy ra khi Nga phát triển một chính sách ngoại giao quyết đoán hơn. Thiếu tướng Pavel Androsov thuộc Không quân Nga đã phát biểu trong một cuộc họp báo rằng "Vào thứ Tư, chúng tôi đã tái thực hiện truyền thống khi các phi công trẻ của chúng tôi bay tới Guam trên hai chiếc máy bay. Họ đã mỉm cười với các đồng nghiệp xuất kích từ một tàu sân bay Mỹ và sau đó quay về nhà."

Tình trạng hiện tại và tương lai
Tất cả những chiếc Tu-95 hiện đang hoạt động tại Nga và Ukraine đều là biến thể Tu-95MS, được chế tạo trong thập niên 1980 và 1990. Việc phát triển một loại tên lửa không đối đất mới để thay thế tên lửa hành trình Raduga Kh-55 (NATO: AS-15 'Kent') đã được tiến hành từ đầu thập niên 1990, dù vì các vấn đề kỹ thuật và khó khăn tài chính, nó đã bị hủy bỏ.

Biến thể

 Tu-95/1 - Nguyên mẫu.
 Tu-95/2 - Nguyên mẫu.
 Tu-95K - Phiên bản thực nghiệm để thả một chiếc máy bay phản lực MiG-19 SM-20 từ trên không.
 Tu-95M-55 - Mang tên lửa không đối đất.
 Tu-96 - dự án máy bay ném bom tốc độ cao, chưa bao giờ cất cánh.
 Tu-119 - Dự án máy bay dùng năng lượng hạt nhân. Giống như Tu-96, nó chưa bao giờ cất cánh.
 Tu-142LL (Letayushchaya Laboratoriya - Flying Laboratory) - Máy bay thí nghiệm động cơ.
 Bear A (Tu-95/Tu-95M) - Biến thể căn bản của loại máy bay ném bom chiến lược tầm xa và là mẫu duy nhất không được trang bị cần tiếp dầu trên không.
 Bear-A (Tu-95U - Uchebniy) - Phiên bản huấn luyện.
 Bear B (Tu-95K/Tu-95KD) - Được thiết kế để mang tên lửa không đối đất Raduga Kh-20 (NATO: AS-3 'Kangaroo'). Máy bay Tu-95KD là chiếc đầu tiên được trang bị mũi tiếp dầu.
 Bear C (Tu-95KM) - Các phiên bản sửa đổi và cải tiến của Bear B, đáng chú ý nhất là các hệ thống trinh sát cải tiến. Các hệ thống này sau đó lại được chuyển đổi thành cấu hình Bear G.

 Bear D (Tu-95RTs - Razvedchik - Tselev ukazatel') - Biến thể của cấu hình Bear A căn bản, được thiết kế lại để hoạt động trinh sát trên biển và nhắm mục tiêu cũng như trinh sát điện tử (ELINT) hoạt động trong Không quân Hải quân Xô viết. Chiếc máy bay này xuất hiện trong techno-thriller Red Storm Rising của Tom Clancy.
 Bear E (Tu-95MR) - Bear A được chuyển đổi để thực hiện nhiệm vụ trinh sát chụp ảnh và được chế tạo cho Hải quân Liên Xô.
 Bear F (Tu-142/Tu-142M) - Ban đầu được thiết kế làm máy bay tuần tra trên biển bổ sung cho loại Bear D, Bear F phát triển trở thành chiếc máy bay chống tàu ngầm (ASW) đầu tiên của Hải quân Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh. Các biến thể chống tàu ngầm được đặt tên định danh là Tu-142M2 (Bear F Mod 2), Tu-142M3 (Bear F Mod 3), và Tu-142M4 (Bear F Mod 4). Chiếc máy bay này xuất hiện trong bộ phim năm 1990 The Hunt for Red October của Tom Clancy.
 Bear G (Tu-95K22) - Chuyển đổi những chiếc ném bom Bear cũ, để mang tên lửa chống hạm Raduga Kh-22 (NATO: AS-4 'Kitchen') và được trang bị các hệ thống điện tử hiện đại.

 Bear H (Tu-95MS/Tu-95MS6/Tu-95MS16) - Máy bay triển khai tên lửa hành trình hoàn toàn mới dựa trên khung chiếc Tu-142. Biến thể này trở thành bệ phóng của tên lửa hành trình Kh-55 (AS-15 Kent). Bear-H là tên do giới quân sự Mỹ đặt cho Tu-142 trong khoảng thời gian trước thập niên 1980 khi họ còn chưa biết tên định danh của nó.
 Bear J (Tu-142MR - Morskoy Razvedchik) - Biến thể của Bear F được chuyển đổi để sử dụng trong viễn thông tàu ngầm cũng như chỉ huy, kiểm soát và viễn thông (C3) khác.
 Bear T (Tu-95U) - Biến thể huấn luyện, được chuyển đổi từ những chiếc Bear A nhưng hiện đều đã nghỉ hưu.

Nhiều biến đổi dựa trên khung căn bản của loại Tu-95/Tu-142 đã tồn tại nhưng chúng phần lớn không được giới tình báo phương Tây công nhận hay chưa bao giờ đạt tới giai đoạn hoạt động trong quân đội Xô viết. Một trong những chiếc như vậy, được gọi là Tu-95V, đã được dùng để ném quả bom hạt nhân Tsar Bomba.

Bên sử dụng

Hiện tại
 : 60 chiếc đang hoạt động (năm 2017)

Trước kia
  (được chuyển giao lại cho Nga và Ukraine)

Đặc điểm kỹ thuật (Tu-95MS)

Đặc điểm chung

 Phi đội: Bảy người - hai phi công, một pháo thủ đuôi, bốn người làm những nhiệm vụ khác
 Chiều dài: 49.50 m (162 ft 5 in)
 Sải cánh: 51.10 m (167 ft 8 in)
 Chiều cao: 12.12 m (39 ft 9 in)
 Diện tích cánh: 310 m² (3.330 ft²)
 Trọng lượng rỗng: 90.000 kg (198.000 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 188.000 kg (414.500 lb)
 Động cơ: 4 động cơ tuốc bin cánh quạt Kuznetsov NK-12MV, 11.000 kW (14.800 shp) mỗi chiếc

Tính năng hoạt động
 Tốc độ tối đa: 925 km/h (500 kt, 575 mph)
 Tầm bay: 15.000 km (8.100 nm, 9.400 mi)
 Trần bay: 12.000 m (39.000 ft)
 Tốc độ lên: 10 m/s (2.000 ft/min)
 Chất tải cánh: 606 kg/m² (124 lb/ft²)
 Công suất/trọng lượng: 235 W/kg (0.143 hp/lb)

Trang bị vũ khí

 Súng: 1 hay 2× pháo AM-23 23 mm ở tháp pháo đuôi
 Tên lửa: Lên tới 15.000 kg (33.000 lb), gồm các loại tên lửa hành trình không đối đất Kh-20, Kh-22, Kh-26, Kh-55 và Kh-15
 Bom: Bom công dụng chung FAB-250, FAB-500, FAB-1500

Tham khảo

Chủ đề liên quan

 Máy bay liên quan
 Tupolev Tu-96
 Tupolev Tu-99
 Tupolev Tu-114
 Tupolev Tu-116
 Tupolev Tu-119
 Tupolev Tu-126
 Tupolev Tu-142
 Máy bay tương tự
 Boeing B-52 Stratofortress
 Danh sách
 Danh sách máy bay ném bom
 Danh sách máy bay quân sự Liên bang Xô viết và CIS
 Dãy định danh
 Dãy của Tupolev: Tu-89 - Tu-90 - Tu-91 - Tu-95 - Tu-96 - Tu-98 - Tu-99
 Dãy của Không quân Xô viết: Tu-12 - Tu-14 - Tu-16 - Tu-20 - Tu-22/Tu-22M - Tu-24 - Tu-26
 Xem thêm
 Tupolev Tu-160

Liên kết ngoài

Giới thiệu sơ Tu-95

Máy bay Tupolev
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1950
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay ném bom chiến lược
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay bốn động cơ
Máy bay cánh quạt
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay động cơ tuốc bin cánh quạt


title: 1094 Siberia

text:
1094 Siberia là một tiểu hành tinh quay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1926 CB. Nó được đặt tên theo vùng Siberia. Chữ số đứng trong tên gọi cho biết nó là tiểu hành tinh thứ 1094 được phát hiện ra.

1094 Siberia trong truyện viễn tưởng
1094 Siberia được nhắc đến ngắn gọn trong truyện khoa học viễn tưởng Rolling Thunder của John Varley, ở đó nó được miêu tả là "một nhà tù không thể chốn thoát" của Cộng hòa Sao Hỏa.

Xem thêm

Danh sách tiểu hành tinh/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Được phát hiện bởi Sergei Belyavsky
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1926


title: Synodontis polli

text:
Synodontis polli là một loài cá thuộc họ Mochokidae. Loài này có ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, and Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Ntakimazi, G. 2005. Synodontis polli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

P
Cá châu Phi
Động vật Burundi
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Động vật Tanzania
Động vật Zambia
Cá nước ngọt châu Phi


title: Thạch Cương

text:
Thạch Cương () là một khu (quận) của thành phố Đài Trung, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Đây là một quận nông thôn và có nghề trồng cây ăn quả. Thạch Cương có diện tích 18,2105 km², dân số tháng 8 năm 2011 là 15.834 người trong 4.863 hộ gia đình; mật độ cư trú là 869,5 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đài Trung


title: Sala Consilina

text:
Sala Consilina là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Sala Consilina có diện tích 59 km2, dân số là người (thời điểm ngày 1/12/2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Molezuelas de la Carballeda

text:
Molezuelas de la Carballeda là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 87 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: 1046 Edwin

text:
1046 Edwin là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi George Van Biesbroeck ngày 1 tháng 12 năm 1924. Tên ban đầu của nó là 1924 UA. Nó được đặt theo tên con trai của người phát hiện, Edwin van Biesbroeck. Những hình ảnh về nó được thực hiện bởi Đài thiên văn Oakley vào năm 2006 đã giúp các nhà khoa học vẽ đường cong ánh sáng và chỉ ra trong một chu kỳ giao hội, độ sáng của tiểu hành tinh là 5.30 ± 0.02 (có biến động 0.3 ± 0.1).

Chú thích

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1924


title: Giải Lieben

text:
Giải Ignaz Lieben là một giải thưởng của Áo được trao hàng năm cho các nhà khoa học trẻ trong các lãnh vực Sinh học phân tử, Hóa học hoặc Vật lý học.

Giải Ignaz Lieben đã từng được gọi là giải Nobel của Áo. Giải nhắm mục đích tương tự như giải Nobel, nhưng lâu đời hơn giải Nobel một chút.

Lịch sử
Nhà buôn người Áo Ignaz L. Lieben - mà gia đình đã hỗ trợ nhiều hoạt động bác ái – đã quy định trong di chúc của mình dành ra 6.000 florin để dùng cho "lợi ích công cộng". Năm 1863 số tiền này được trao cho "Viện Hàn lâm Khoa học đế quốc Áo" và "Giải Ignaz L. Lieben" được thiết lập. Mỗi 3 năm, số tiền 900 florin được trao cho một nhà khoa học Áo làm việc trong các lãnh vực Hóa học, Vật lý học hơặc Sinh lý học. Số tiền này đại để tương ứng với 40% lợi tức thu nhập hàng năm của một giáo sư đại học.

Từ năm 1900 trở đi, giải được trao hàng năm. Số vốn hiến tặng đã được gia đình Lieben tăng gấp đôi. Khi vốn hiến tặng bị mất giá do lạm phát sau thế chiến thứ nhất, hàng năm gia đình Lieben đã chuyển khoản tiền cần thiết cho Viện Hàn lâm Khoa học Áo. Nhưng từ khi gia đình bị đảng Quốc xã truy hại, thì giải này bị gián đoạn sau khi Đức sáp nhập Áo vào đại Đức năm 1938.

Năm 2004 giải Lieben được tái lập bằng sự hỗ trợ của Isabel Bader và Alfred Bader (2 người này đã trốn thoát từ Áo sang Anh ở tuổi 14 vào năm 1938). Ngày nay, số tiền của giải là 18.000 dollar Mỹ, và được trao hàng năm cho các nhà khoa học trẻ làm việc ở Áo, Bosna-Hercegovina, Croatia, Cộng hòa Séc, Hungary, Slovakia hoặc Slovenia (tức là một trong các nước đã là thành phần của Đế quốc Áo Hung từ hàng trăm năm trước), và làm việc trong các lãnh vực Sinh học phân tử, Hóa học hoặc Vật lý học.

Các người đoạt giải
 2014 Jana Roithová
 2013 Barbara Kraus
 2012 Michael Sixt
 2011 Mihály Kovács
 2010 Robert Kralovics
 2009 Frank Verstraete
 2008 Csaba Pál
 2007 Markus Aspelmeyer
 2006 Andrius Baltuska
 2005 Ronald Micura
 2004 Zoltan Nusser
 1937 Marietta Blau và Hertha Wambacher
 1936 Franz Lippay và Richard Rössler
 1935 Armin Dadieu
 1934 Eduard Haschek
 1933 Ferdinand Scheminzky
 1932 Georg Koller
 1931 Karl Höfler
 1930 Wolf Johannes Müller
 1929 Karl Przibram
 1927 Otto Porsch và Gustav Klein
 1926 Adolf Franke
 1925 Lise Meitner
 1924 Otto Loewi và Ernst Peter Pick
 1923 Otto von Fürth
 1922 Karl Wilhelm Friedrich Kohlrausch
 1921 Karl von Frisch
 1920 Ernst Späth
 1919 Victor Francis Hess
 1918 Eugen Steinach
 1917 Wilhelm Schlenk
 1916 Friedrich Adolf Paneth
 1915 Wilhelm Trendelenburg
 1914 Fritz Pregl
 1913 Stefan Meyer
 1912 Oswald Richter
 1911 Friedrich Emich
 1910 Felix Ehrenhaft
 1909 Eugen Steinach
 1908 Paul Friedlaender
 1907 Hans Benndorf
 1906 Arnold Durig
 1905 Rudolf Wegscheider và Hans Meyer
 1904 Franz Schwab
 1903 Josef Schaffer
 1902 Josef Herzig
 1901 Josef Liznar
 1900 Theodor Beer và Oskar Zoth
 1898 Konrad Natterer
 1895 Josef Maria Eder và Eduard Valenta
 1892 Guido Goldschmiedt
 1889 Sigmund Ritter Exner von Ewarten
 1886 Zdenko Hans Skraup
 1883 Victor Ritter Ebner von Rofenstein
 1880 Hugo Weidel
 1877 Sigmund Ritter Exner von Ewarten
 1874 Eduard Linnemann
 1871 Leander Ditscheiner
 1868 Eduard Linnemann và Karl von Than
 1865 Josef Stefan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ignaz L. Lieben Award
 Ignaz-Lieben-Projekt

Giải thưởng Áo
Giải thưởng sinh học
Giải thưởng hóa học
Giải thưởng vật lý
Khởi đầu năm 1863


title: Tinodes apuanorum

text:
Tinodes apuanorum là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Tinodes


title: Lugagnac

text:
Lugagnac là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Priobolia

text:
Priobolia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1987 bởi Chen & Wang.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Priobolia viridiaurata Chen, 1987

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Heriades libericus

text:
Heriades libericus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1931


title: Liên Mạc (định hướng)

text:
Liên Mạc có thể là:

 Phường Liên Mạc, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
 Xã Liên Mạc, huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội
 Xã Liên Mạc, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương


title: Buccinaria jonkeri

text:
Buccinaria jonkeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả
The size of the white shell varies between 20mm và 35mm.

Phân bố
Loài này phân bố ởdọc theo Philippines.

Chú thích

Tham khảo

 Gastropods.com: Buccinaria jonkeri: photos

Buccinaria


title: Sparganothoides

text:
Sparganothoides là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
 Sparganothoides albescens (Walsingham, 1913)
 Sparganothoides castanea (Walsingham, 1913)
 Sparganothoides hydeana (Klots, 1936)
 Sparganothoides lentiginosana (Walsingham, 1879)
 Sparganothoides lugens (Walsingham, 1913)
 Sparganothoides machimiana (Barnes & Busck, 1920)
 Sparganothoides morata (Walsingham, 1913)
 Sparganothoides schausiana (Walsingham, 1913)
 Sparganothoides spadicea (Walsingham, 1913)
 Sparganothoides vinolenta (Walsingham, 1913)

Xem thêm
 Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Sparganothini


title: (14405) 1991 PE8

text:
{{DISPLAYTITLE:(14405) 1991 PE8}}

(14405) 1991 PE8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 5 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Côte-en-Couzan

text:
La Côte-en-Couzan là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Coteencouzan


title: Quốc lộ 61B

text:
Quốc lộ 61B là con đường nối tỉnh Hậu Giang và tỉnh Sóc Trăng.

Lộ trình
Tổng chiều dài tuyến Quốc lộ 61B là 41 km, có điểm đầu giao với Quốc lộ 61 tại ngã ba Vĩnh Tường cửa ngõ vào trung tâm thị xã Long Mỹ đi qua phường Vĩnh Tường, phường Bình Thạnh, phường Thuận An, xã Long Phú thuộc thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang đoạn qua địa phận thị xã với chiều dài trên 15 km kết nối với thị xã Ngã Năm đến thị trấn Phú Lộc, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng và đổ ra Quốc lộ 1. Trong đó, đoạn từ ngã ba Vĩnh Tường đến phường Thuận An,thị xã Long Mỹ là tuyến đường huyết mạch, độc đạo dẫn vào trung tâm thị xã Long Mỹ có chiều dài khoảng 7km. Đoạn này được xây dựng vào năm 1992, với bề rộng mặt đường 5m. Hiện đang được mở rộng đường

Lịch sử
Thực ra, tuyến Quốc lộ 61B, đoạn đi qua địa phận huyện Long Mỹ trước đây là Đường tỉnh 931 do tỉnh Hậu Giang quản lý. Mặc dù đã được địa phương đầu tư nâng cấp, sửa chữa nhiều lần, nhưng chỉ đáp ứng được nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa nhỏ, tải trọng thấp và chưa thể kết nối được với thị xã Ngã Năm. Thế nhưng, bước đầu tuyến đường liên tỉnh này chỉ cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển giao thông đối ngoại đối với thị xã Long Mỹ.

Vì thế mà đầu năm 2012, Bộ Giao thông Vận tải đã chính thức công nhận Đường tỉnh 931 là Quốc lộ 61B.

Đặc biệt là đến năm 2013, tuyến Quốc lộ 61B được kết nối với thị xã Ngã Năm.

Tổng chiều dài dự án được tính từ điểm đầu tại ngã ba Vĩnh Tường đến điểm cuối thuộc ấp 4, thị trấn Long Mỹ trên 7,7km, quy mô đầu tư đường cấp III đồng bằng. Theo đó, mặt đường láng nhựa rộng 11m, nền đường rộng 12m. Riêng đoạn đi qua nội ô thị trấn dài hơn 1,6km được thảm bê tông nhựa, bao gồm đoạn đường đôi dài 1km, có dãy phân cách giữa, mặt đường mỗi bên rộng 10,5m và đoạn còn lại có mặt đường rộng 14m. Cầu Long Bình nằm trên tuyến cũng được làm mới bằng bê tông cốt thép dự ứng lực, có tải trọng và bề mặt rộng phù hợp với đường. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 267 tỉ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn khác.

Trong tương lai sẽ nâng cấp Quốc lộ 61B đạt chuẩn cấp 4 với 2 làn xe, riêng đoạn ngã ba Vĩnh Tường - thị xã Long Mỹ đạt chuẩn cấp 3 với 2 làn xe.

Tham khảo

61B


title: Suối nước nóng Kênh Gà

text:
Suối nước nóng Kênh Gà là suối nước nóng ở thôn Kênh Gà xã Gia Thịnh huyện Gia Viễn tỉnh Ninh Bình, Việt Nam .

Suối chảy ra từ lòng núi Kênh Gà ở làng nổi Kênh Gà và đổ vào nhánh sông Hoàng Long. Đây là một suối nước khoáng nổi tiếng, đã được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam đưa vào Top 5 khu du lịch suối nước nóng thu hút khách nhất ở Việt Nam.

Ngã ba Kênh Gà nơi hợp lưu giữa sông Bôi và sông Lạng vào sông Hoàng Long, nơi đây được gọi là Vọng Ấm vì nước sông luôn luôn ấm, nơi quần tụ của nhiều loài cá và sinh vật dưới nước. Tại đây đã hình thành một làng chài tên gọi Kênh Gà. Cách Kênh Gà cỡ hơn 4 km phía tây nam, tại thôn Vân Trình xã Thượng Hòa là Động Vân Trình .

Nước suối Kênh Gà có hàm lượng cao các muối natriclorua, kaliclorua, canxiclorua, magieclorua và muối bicacbonat. Nước trong suối không màu, không mùi, vị hơi chát. Nước có nhiệt độ ổn định là 53 °C.

Suối nước nóng Kênh Gà cùng với động Vân Trình đã được quy hoạch và đưa vào khai thác du lịch theo tour Kênh Gà - Vân Trình, hạ tầng khu vực được xây dựng khá tốt để phục vụ khách tham quan và nghỉ dưỡng.

Khu du lịch Kênh Gà - Vân Trình

Theo đề án của dự án khu du lịch Kênh Gà – Vân Trình, dự án này có tổng diện tích khoảng gần 2.900 ha, nằm trong vùng thoát lũ sông Hoàng Long, bao gồm khoảng 1.900 ha đất ngoài đê (thuộc vùng tràn lũ) và khoảng gần 1.000 ha đất trong đê (thuộc vùng xả lũ).

Với tổng mức đầu tư trên 30.000 tỷ đồng. Dự kiến, dự án du lịch Kênh Gà – Vân Trình sẽ phức hợp nhiều hạng mục như: Khu hồ nước trung tâm; kế cận hồ nước trung tâm là hệ thống các sân golf, công trình nghỉ dưỡng, khách sạn; kết nối với các điểm du lịch vệ tinh hiện tại như suối nước nóng Kênh Gà, động Vân Trình… Mục tiêu của dự án sẽ xây dựng vùng ngập nước suối Kênh Gà – động Vân Trình thành khu du lịch lớn, có cảnh quan và công trình kiến trúc nhân tạo đạt giá trị đặc biệt, với hệ thống hạ tầng dịch vụ hiện đại, đa dạng các sản phẩm dịch vụ.

Trước đó, từ năm 2005 đã xây dựng Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng nước khoáng nóng Kênh Gà với diện tích khoảng 2 ha, nằm tách biệt với khu dân cư. Khu du lịch có 2 bể tắm công cộng, 18 bể tắm cá nhân, khách sạn với 25 phòng nghỉ, nhà sàn, nhà hàng và một số dịch vụ chăm sóc sức khoẻ, vui chơi giải trí khác phục vụ du khách như spa, massage, karaoke... Khu nghỉ dưỡng nước khoáng nóng Kênh Gà với bể nước khoáng nóng lớn có sức chứa từ 50-70 người cùng với 16 vòi sục rất mạnh cùng với những dịch vụ chất lượng cao phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng như bể bơi spa, bồn tắm ngâm thảo dược, nhà hàng, khách sạn, massage, karaoke, hội trại…

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hội nghị nghe dự thảo Đề án Quy hoạch xây dựng và phát triển Khu du lịch Kênh Gà - Vân Trình
Khu nghỉ dưỡng nước khoáng nóng Kênh Gà
Đến với Kênh Gà (Báo Ninh Bình)
Clip về Kênh Gà - Vân Long
Tắm khoáng giữa mùa hè
Vân Long - Kênh Gà trên Vnexpress
Tạp chí Địa chất: Suối khoáng Kênh Gà có gì lạ?
Tập đoàn Hoàng Phát Vissai lên kế hoạch đầu tư resort cao cấp tại Ninh Bình

Suối tại Việt Nam
Khu du lịch Việt Nam
Suối nước nóng
Gia Viễn


title: Gazena

text:
Gazena là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Tân Phúc (định hướng)

text:
Tân Phúc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Xã Tân Phúc, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận
 Xã Tân Phúc, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên
 Xã Tân Phúc, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Tân Phúc, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa

Xem thêm
Tân Phước (định hướng)
Phúc Tân


title: Spermophagus rufonotatus

text:
Spermophagus rufonotatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Máy toàn đạc

text:
Máy toàn đạc (tiếng Anh: total station) là một thiết bị quang học điện tử đa năng được sử dụng để khảo sát và xây dựng công trình. Máy toàn đạc là 1 máy kinh vĩ điện tử tích hợp với đo khoảng cách điện tử (EDM), nhằm đọc được khoảng cách giữa 2 cao điểm (điểm đứng máy, và điểm cần đo khác).

Các chế độ

Đo khoảng cách
Nguyên tắc vật lý để đo chiều dài khoảng cách là dựa trên sóng cực ngắn (microwave) và tia hồng ngoại để đưa tín hiệu, được phát ra từ cục bán dẫn nhỏ nằm bên trong đường quang học của máy. Phản chiếu bằng lăng kính phản xạ hay đối tượng được khảo sát

Đo góc
Các trị số khi đo đạc bằng máy toàn đạc thường được thể hiện qua 3 yếu tố quan trọng  -(x,y,z) là (Độ cao, chiều dài và số đọc góc). Tất cả câu chuyện của ngành này chỉ xoay quanh kết quả cuối cùng là 3 biến trên, và chúng ta bước vào yếu tố cơ bản trọng yếu đầu – kết quả đọc số góc.

Đây là trình tự lấy số đọc trên máy toàn đạc điện tử, kết quả thu được là góc ngang (H) và góc đứng (V), từ điểm đứng máy ban đầu và 2 điểm cố định A –B. Việc đo góc bằng máy toàn đạc sẽ không hề khó

B1 : cân bằng và định tâm máy toàn đạc điện tử tại điểm gốc 0

B2 : Khởi động máy và xoay máy vài vòng

B3 : Ngắm máy tới tiêu tại điểm A – đưa bàn độ góc về 0 – Oset

B4 : Quay máy tới điểm B – ngắm vào tiêu mốc – được số đọc trên bàn độ chính là kết quả góc AOB

Lưu ý : Tiêu mốc đây có thể là 1 que thép nhỏ đánh dấu, giúp việc ngắm bắt dễ dàng hơn, hoặc cũng có thể là 1 chiếc sào gương có gắn bọt nước cân bằng. Điều kiện: Tiêu mốc phải trùng với tâm mốc và thẳng đứng để đảm bảo không bắt nhầm tiêu mốc.

Đo tọa độ

Xử lý dữ liệu

Ứng dụng
Ứng dụng chủ yếu của máy toàn đạc điện tử tại Việt Nam là khảo sát, đo vẽ bản đồ, và đo chi tiết xây dựng. Các ứng dụng được sử dụng bằng cách vận dụng phần mềm điều khiến máy toàn đạc. Các ứng dụng chủ yếu gồm: Đo khoảng cách, đo gián tiếp, đo cao không với tới, đo khảo sát, bài toán thuận, bài toán nghịch, giao thông, hầm lò

Khảo sát khai thác mỏ

Xây dựng công trình

Các hãng sản xuất
Leica Geosystems
Hi-Target
Topcon
Fennel
FOIF
Hilti
Trimble Navigation Ltd.
Nikon

Tham khảo

Dụng cụ trắc địa
Trắc địa
Dụng cụ quang học
Khảo sát
Kỹ thuật xây dựng


title: Limey-Remenauville

text:
Limey-Remenauville  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 295 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Limeyremenauville


title: Họ A tràng

text:
Họ A tràng (danh pháp khoa học: Dichapetalaceae) là một họ thực vật hạt kín, bao gồm 3 chi và khoảng 165-200 loài. Các thành viên trong họ này là cây gỗ, cây bụi hay dây leo sinh sống trong khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới. Lá đơn mọc so le hay vòng, có lá kèm. Hoa lưỡng tính hay đơn tính cùng gốc, mẫu 4 hay 5. Quả hạch chứa 1 hạt.

Họ Dichapetalaceae từng được đặt trong bộ Celastrales (Cronquist, 1981) và Euphorbiales (Takhtadjan, 1997).

Các chi
 Dichapetalum (bao gồm cả Icacinopsis): Khoảng 130 loài a tràng. Tại Việt Nam ghi nhận sự có mặt của khoảng 6 loài. Thường rất độc do chứa axít fluoroacetic (FCH2COOH).
 Stephanopodium
 Tapura (bao gồm cả Gonypetalum)

Hình ảnh

Ghi chú


title: Pseudocroesia

text:
Pseudocroesia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Pseudocroesia coronaria Razowski, 1966

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricini


title: Cailly

text:
Cailly là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Cailly on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Covington, Washington

text:
Covington là một thành phố nằm trong quận King thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Nắp ấm lông

text:
Nắp ấm lông (danh pháp khoa học: Nepenthes villosa), là một loài nắp ấm nhiệt đới đặc hữu của núi Kinabalu và núi Tambuyukon cận kề ở phía đông bắc Borneo. Nó phát triển ở khu vực có độ cao hơn bất kỳ loài nắp ấm Borneo nào khác, ở khu vực có độ cao trên 3.200 m. N. villosa có đặc trưng là có lông măng phát triển cao và phức tạp, điều này phân biệt nó với các loài có quan hệ họ hàng gần là N. edwardsiana và N. macrophylla.

Nepenthes villosa được Joseph Dalton Hooker chính thức miêu tả năm 1852. Mô tả về loài này đã được xuất bản trong Icones plantarum và kèm theo hình minh họa.

Loài này lần đầu tiên được Hugh Low thu thập vào năm 1858, khi ông lần thứ hai trèo lên núi Kinabalu cùng với Spenser St John.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 51. Nepenthes villosa HOOK. F. Danser, B.H. 1928. In: The Nepenthaceae of the Netherlands Indies. Bulletin du Jardin Botanique de Buitenzorg, Série III, 9(3–4): 249–438.

V
Thực vật ăn thịt
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật ăn thịt châu Á
Thực vật được mô tả năm 1852


title: Palpoxena costatipennis

text:
Palpoxena costatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Palpoxena


title: Priopus philippinus

text:
Priopus philippinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Phạm Thị Hải Chuyền

text:
Phạm Thị Hải Chuyền (sinh năm 1952, quê tại huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang) là một chính khách Việt Nam. Bà nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X, XI, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X. Ngày 3 tháng 8 năm 2011 bà được Quốc hội phê chuẩn làm Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội là người kế nhiệm cho bà Nguyễn Thị Kim Ngân. Bà nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam.

Quá trình công tác
Nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngày 3 tháng 8 năm 2011, bà được Quốc hội phê chuẩn làm Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội.
Ngày 27 tháng 12 năm 2011, bà giữ chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam

Tham khảo

Người Bắc Giang
Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI
Nữ Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Việt Nam
Nữ bộ trưởng Việt Nam


title: Asperdaphne peradmirabilis

text:
Asperdaphne peradmirabilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

peradmirabilis


title: Glossosoma sumitaense

text:
Glossosoma sumitaense là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Glossosoma


title: Abagrotis nefascia

text:
Abagrotis nefascia là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Alberta và British Columbia xuốngMassachusetts tới California.

Liên kết ngoài
Species info
Photo’s

Chú thích

nefascia


title: Uông Bí

text:
Uông Bí là một thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam.

Thành phố Uông Bí hiện là đô thị loại II, là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, chính trị phía tây của tỉnh Quảng Ninh.

Địa lý

Vị trí địa lý

Thành phố Uông Bí nằm ở phía tây của tỉnh Quảng Ninh, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 115 km về phía đông, cách trung tâm thành phố Hải Phòng gần 30 km về phía bắc và cách thành phố Hạ Long 39 km về phía tây. Có toạ độ địa lý từ 20o58’ đến 21o9’ vĩ độ bắc và từ 106o41’ đến 106o52’ kinh độ đông.

Thành phố có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Hạ Long
Phía tây giáp thị xã Đông Triều
Phía nam giáp thị xã Quảng Yên và huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng (qua sông Đá Bạc)
Phía bắc giáp huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang (ranh giới là dãy núi Đông Triều).

Uông Bí có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, là tuyến phòng thủ phía đông Bắc của Việt Nam.

Điều kiện tự nhiên

Địa hình Thành phố Uông Bí chủ yếu là đồi núi chiếm 2/3 diện tích, đồi núi dốc nghiêng từ phía bắc xuống phía nam. Địa hình ở đây có thể được thành 3 vùng, bao gồm vùng cao chiếm 65.04%, Vùng thung lũng, chiếm 1,2%, cuối cùng là Vùng Thấp chiếm 26,90% diện tích tự nhiên Thành phố. Thành phố Uông Bí Có hai con sông chính là sông Sinh và sông Uông, các sông này chạy theo hướng Bắc Nam.

Do vị trí địa lý và địa hình nằm trong cánh cung Đông Triều – Móng Cái, với nhiều dãy núi cao ở phía bắc và thấp dần xuống phía nam, chính vì lẽ đó đã tạo cho Uông Bí một chế độ khí hậu vừa mang tính chất khí hậu miền núi vừa mang tính chất khí hậu miền duyên hải. Nhiệt độ trung bình năm là 22,2 °C. Số giờ nắng trung bình mùa hè 6 – 7 giờ/ngày, mùa đông 3 – 4 giờ/ngày, trung bình số ngày nắng trong tháng là 24 ngày. Tổng lượng mưa trung bình năm là 1.600 mm, cao nhất 2.200 mm. Mưa thường tập trung vào các tháng 6,7,8 trong năm, số ngày có mưa trung bình năm là 153 ngày. Độ ẩm tương đối trung bình năm là 81%, độ ẩm tương đối thấp nhất trung bình là 50,8.

Hành chính
Thành phố Uông Bí có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 9 phường: Bắc Sơn, Nam Khê, Phương Đông, Phương Nam, Quang Trung, Thanh Sơn, Trưng Vương, Vàng Danh, Yên Thanh và 1 xã: Thượng Yên Công.

Lịch sử

Nguồn gốc tên gọi “Uông Bí”
Các di chỉ khảo cổ học được tìm thấy ở phường Phương Nam cho thấy, Uông Bí là vùng đất cổ, từ xa xưa đã có người cư trú. Tên gọi Uông Bí xuất phát từ tên gọi của các làng Bí và làng Thượng. Sau khi có mỏ than mà nay là mỏ Vàng Danh ở cửa sông Uông – nơi giáp ranh giữa các làng Uông là Uông Thượng, Uông Hạ, và các làng Bí là Bí Thượng, Bí Trung, Bí Hạ, Bí Chợ thì hình thành nên tên gọi Uông Bí.

Lịch sử hành chính
Trước khi thực dân Pháp xâm lược và thống trị, Uông Bí là làng Thượng Mộ Công (thuộc huyện Yên Hưng).

Ngày 28 tháng 10 năm 1961, Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa ra Nghị định 181/CP thành lập thị xã Uông Bí trực thuộc Khu Hồng Quảng (một khu cũ, tương đương cấp tỉnh, trước khi sáp nhập với tỉnh Hải Ninh thành tỉnh Quảng Ninh). Thị xã Uông Bí gồm có: xã Uông Bí cũ, cảng Điền Công và hai thôn Lạc Trung, Đồng Nối của xã Yên Thanh thuộc huyện Yên Hưng.

Ngày 26 tháng 2 năm 1966, thành lập xã Đồng Tiến.

Ngày 26 tháng 9 năm 1966, chuyển 2 xã Thượng Yên Công, Phương Đông và thôn Chập Khê thuộc huyện Yên Hưng về thị xã Uông Bí quản lý.

Ngày 28 tháng 9 năm 1966, thành lập xã Nam Khê.

Ngày 18 tháng 3 năm 1969, thành lập thị trấn Vàng Danh (gồm khu mỏ Vàng Danh và hai thôn Uông Thượng và Miếu Thán của xã Thượng Yên Công) và xã Phương Nam.

Sau năm 1975, thị xã Uông Bí bao gồm 4 phường: Bắc Sơn, Quang Trung, Thanh Sơn, Trưng Vương; thị trấn Vàng Danh và 5 xã: Đồng Tiến, Nam Khê, Phương Đông, Phương Nam, Thượng Yên Công.

Ngày 10 tháng 9 năm 1981, giải thể thị trấn Vàng Danh để thành lập phường Vàng Danh; giải thể xã Đồng Tiến, địa bàn nhập vào các phường Bắc Sơn và Quang Trung.

Thị xã Uông Bí bao gồm 5 phường: Bắc Sơn, Thanh Sơn, Trưng Vương, Quang Trung, Vàng Danh và 4 xã: Phương Đông, Phương Nam, Nam Khê, Thượng Yên Công.

Ngày 25 tháng 8 năm 1999, chuyển xã Nam Khê thành phường Nam Khê; thành lập phường Yên Thanh từ một phần diện tích và dân số của xã Phương Đông.

Ngày 12 tháng 6 năm 2006, chuyển xã Điền Công thuộc huyện Yên Hưng về thị xã Uông Bí quản lý.

Ngày 1 tháng 2 năm 2008, thị xã Uông Bí được Bộ Xây dựng ra quyết định công nhận là đô thị loại III.

Cuối năm 2010, thị xã Uông Bí bao gồm 7 phường: Bắc Sơn, Nam Khê, Quang Trung, Thanh Sơn, Trưng Vương, Vàng Danh, Yên Thành và 4 xã: Điền Công, Phương Đông, Phương Nam, Thượng Yên Công.

Ngày 25 tháng 2 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết 12/NQ-CP về việc thành lập thành phố Uông Bí thuộc tỉnh Quảng Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Uông Bí.

Ngày 25 tháng 8 năm 2011, chuyển 2 xã Phương Đông và Phương Nam thành 2 phường có tên tương ứng.

Thành phố Uông Bí có 9 phường và 2 xã trực thuộc.

Ngày 28 tháng 11 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2306/QĐ-TTg về việc công nhận thành phố Uông Bí là đô thị loại II.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập xã Điền Công vào phường Trưng Vương.

Thành phố Uông Bí có 9 phường và 1 xã như hiện nay.

Giao thông
Thành phố có Quốc lộ 18, Quốc lộ 10, đường sắt Hà Nội - Hạ Long đi qua.

Kinh tế
Đến năm 2009, giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp của thị xã đã chiếm 56,1%, du lịch - dịch vụ - thương mại chiếm 32,5%, sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp chỉ còn 11,4%. Uông Bí nổi tiếng với nền công nghiệp khai thác than. Mỏ than Vàng Danh được khai thác từ thời thuộc địa. Ngoài ra Uông Bí được xem là cái nôi của công nghiệp sản xuất điện năng.

Giai đoạn từ năm 2005 đến 2010, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của Uông Bí ước đạt 17%/năm, thu nhập bình quân đầu người 1.465 USD/người/năm. Với lợi thế Khu di tích danh thắng Yên Tử và các khu du lịch tâm linh, sinh thái khác trên địa bàn thu hút du lịch, nên lượng khách du lịch đến thành phố Uông Bí năm 2010 ước đạt 3 triệu lượt khách, tốc độ tăng bình quân là 57,7%/năm. Cũng trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2010, Uông Bí đã thực hiện 348 dự án công trình. Phấn đấu đến 2015, thu nhập bình quân đầu người của thành phố ước đạt 3.000 USD trở lên.

Hiện nay trên địa bàn thành phố Uông Bí đã và đang hình thành một số khu đô thị mới như khu đô thị Việt Long, khu đô thị Công Thành, khu đô thị Cầu Sến, khu đô thị Yên Thanh.

Khí hậu

Du lịch
Thành phố Uông Bí có khu thắng cảnh nổi tiếng Yên Tử, đây được xem là cội nguồn của dòng Thiền Trúc Lâm Việt Nam, với nhiều chùa và di tích văn hoá quý. Lễ hội mùa xuân hàng năm thu hút rất nhiều khách du lịch, vãn cảnh chùa. Trên địa bàn thành phố Uông Bí còn có hồ Yên Trung nằm gần Yên Tử, với rất nhiều tiềm năng phát triển du lịch trong quần thể của khu di tích - danh thắng Yên Tử.

Các điểm du lịch và văn hóa chính ở thành phố như Hang Son, Động Bảo Phúc, Núi Yên Tử, Khu di tích Yên Tử, Hồ Yên Trung, Lựng Xanh, Chùa Ba Vàng...Ngoài ra thành phố đã phát triển mở rộng xây dựng nhà hát ở giữa trung tâm thành phố trở thành thành phố du lịch trọng điểm của Quảng Ninh.

Các địa danh, đường phố, công trình công cộng tại Uông Bí

Làng nghề
Thành phố Uông Bí là trung tâm của vùng mỏ than (kéo dài suốt từ Đông Triều, Uông Bí, Hạ Long đến Cẩm Phả). Các mỏ than này cũng góp phần rất lớn cho các chỉ số kinh tế và giải quyết việc làm tại tỉnh Quảng Ninh. Uông Bí cũng như Quảng Ninh có rất ít làng nghề. Các làng nghề trước đây và nghề mới như:

 Trồng, làm sản phẩm từ cói Phương Nam
 Làm dịch vụ, buôn bán, sản xuất đồ phục vụ du lịch Thượng Yên Công.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Thành lập thành phố Uông Bí thuộc tỉnh Quảng Ninh (Dân Trí online
 Báo Quảng Ninh online
 Thành lập thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh (Lao động)

Xem thêm
Dãy núi Đông Triều
Mỏ than Vàng Danh

Đô thị Việt Nam loại II


title: Lithopoma

text:
Lithopoma là một chi ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae.

Các loài
 Lithopoma americanum (Gmelin, 1791)
 Lithopoma brevispina (Lamarck, 1822)
 Lithopoma caelatum (Gmelin, 1791)
 Lithopoma phoebium (Röding, 1798)
 Lithopoma tectum (Lightfoot, 1786)
 Lithopoma tuber (Linnaeus, 1758)

 Đồng nghĩa
 Lithopoma gibberosa (Dillwyn, 1817) : synonym of Pomaulax gibberosus (Dillwyn, 1817)
 Lithopoma gibberosum (Dillwyn, 1817): synonym of  Pomaulax gibberosus (Dillwyn, 1817)
 Lithopoma heliotropium (Martyn, T., 1784): synonym of Astraea heliotropium (Martyn, 1784)
 Lithopoma imbricatum Gmelin, J.F., 1791: synonym of  Lithopoma tectum (Lightfoot, 1786)
 Lithopoma phoebium longispina Lamarck, J.B.P.A. de, 1822: synonym of  Lithopoma phoebium (Röding, 1798)
 Lithopoma tectum americanum (Gmelin, 1791): synonym of Lithopoma americanum (Gmelin, 1791)
 Lithopoma tuber venezuelensis Flores, C. & Cáceres de Talarico, 1980: synonym of  Lithopoma tuber (Linnaeus, 1758)
 Lithopoma undosum (W. Wood, 1828): synonym of  Megastraea undosa (W. Wood, 1828)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Williams, S.T. (2007). Origins and diversification of Indo-West Pacific marine fauna: evolutionary history and biogeography of turban shells (Gastropoda, Turbinidae). Biological Journal of the Linnean Society, 2007, 92, 573–592
 Alf A. & Kreipl K. (2011) The family Turbinidae. Subfamilies Turbininae Rafinesque, 1815 and Prisogasterinae Hickman & McLean, 1990. In: G.T. Poppe & K. Groh (eds), A Conchological Iconography. Hackenheim: Conchbooks. pp. 1–82, pls 104-245
 Malacolog info at:

Họ Ốc xà cừ


title: Mendhausen

text:
Mendhausen là một đô thị ở huyện Hildburghausen, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 9,96 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 333 người.

Tham khảo


title: (7732) 1978 VE9

text:
{{DISPLAYTITLE:(7732) 1978 VE9}}

(7732) 1978 VE9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 11 năm 1978.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 18240 Mould

text:
18240 Mould (1317 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính, được đặt theo tên của nhà thiên văn học người Úc Jeremy Mould.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18240 Mould

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Ceylalictus grandior

text:
Ceylalictus grandior là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pesenko, Pauly & LaRoche mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Ceylalictus
Động vật được mô tả năm 2002


title: Inquisitor latifasciata

text:
Inquisitor latifasciata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Xylocopa rotundiceps

text:
Xylocopa rotundiceps là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1874


title: Maureillas-las-Illas

text:
Maureillas-las-Illas là một xã ở tỉnh Pyrénées-Orientales, miền nam Pháp. Xã có diện tích 42,1 km2, dân số năm 2006 là 2546 người.

Tham khảo
 INSEE
 Official website of Maureillas-las-Illas
 Dolmen of Siuréda

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Javier, Leyte

text:
Javier là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Leyte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 22.857 người trong 4.540 hộ.

Các đơn vị hành chính

Javier được chia ra 30 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Leyte


title: Chinnavedampatti

text:
Chinnavedampatti là một thị xã panchayat của quận Coimbatore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chinnavedampatti có dân số 10.349 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Chinnavedampatti có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Chinnavedampatti, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Ngoại ô Coimbatore


title: 21778 Andrewarren

text:
21778 Andrewarren (1999 RF225) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21778 Andrewarren

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Konstantin Beskov

text:
Konstantin Ivanovich Beskov () (18 tháng 11 năm 1920 – 6 tháng 5 năm 2006) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá của Liên Xô và Nga.

Beskov sinh tại Moskva. Thời gian nổi bật trong sự nghiệp cầu thủ khi ông chơi cho Dynamo Moskva ở vị tri tiền đạo, ghi 126 bàn thắng. Sau khi kết thúc sự nghiệp cầu thủ ông có một sự nghiệp huấn luyện viên thành công khi từng dẫn dắt các câu lạc bộ mạnh của Liên Xô ở Moskva là Dynamo và Spartak.

Ông cũng là huấn luyện viên trưởng của đội tuyển bóng đá Liên Xô tham dự vòng chung kết EURO 64 và World Cup 1982.

Danh hiệu thể thao

Cầu thủ
 Vô địch quốc gia Liên Xô: 1945 1949
 Cúp bóng đá Liên Xô: 1953

Huấn luyện viên
 Spartak Moskva
 Vô địch quốc gia Liên Xô: 1979 1987

 Dynamo Moskva
 Cúp bóng đá Liên Xô: 1967 1970
 Cúp bóng đá Nga với Dynamo Moskva: 1995

Danh hiệu khác

Huân chương Lenin

Liên kết ngoài

 Konstantin Beskov qua đời

Cầu thủ bóng đá Liên Xô
Cầu thủ bóng đá Dynamo Moskva
Huấn luyện viên bóng đá Liên Xô
Huấn luyện viên bóng đá Nga
Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô
Vận động viên Moskva


title: Oecetis punctatissima

text:
Oecetis punctatissima là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Triaenodes mondoanus

text:
Triaenodes mondoanus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Triaenodes


title: Simmertal

text:
Simmertal là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Simmertal có diện tích 8,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2068 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Palmaria tibialis

text:
Palmaria tibialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Palmaria (Chrysomelidae)
Động vật được mô tả năm 1956


title: Người Tatar (Trung Quốc)

text:
Người Tatar (Trung Quốc) (, Hán Việt: Tháp Tháp Nhĩ tộc; Tiếng Tatar: Кытай татарлары) là một trong 56 dân tộc được công nhận chính thức tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tổ tiên của nhóm người này là những thương nhân người Tatar Volga (nhóm đông nhất của người Tatar) định cư tại Tân Cương. người Tatar Trung Quốc là gần 5000 người theo thống kê năm 2000.

Người Tatar Trung Quốc nói một phiên bản cổ của tiếng Tatar, và sử dụng bảng chữ cái tiếng Ả Rập Tatar, trong khi chữ viết này suy giảm ở Liên Xô trong những năm 1930. Được bao quanh bởi những người nói các ngôn ngữ gốc Turk (Thổ) khác, tiếng của người Tatar Trung Quốc một phần đã bị đảo ngược nguyên âm Tatar cao. Họ không có một hệ thống chữ viết.

Xem thêm
 Người Tatar
 Người Tatar Volga

Tham khảo

 Paul and Bernice Noll's Window on the World - List of ethnic groups in China and their population sizes

Nhóm sắc tộc được Trung Quốc chính thức công nhận
Cộng đồng người Hồi giáo Trung Quốc

Trung Quốc
Tân Cương
Hồi giáo Trung Quốc
Trung Quốc


title: Ungersheim

text:
Ungersheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 13,51 km², dân số năm 1999 là 1972 người. Khu vực này có độ cao 220 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức of the Ecomusée   and German
 Trang mạng chính thức of the Bioscope  and German

Xã của Haut-Rhin


title: Temnora namaqua

text:
Temnora namaqua là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Nam Phi tới Tanzania.

Nó gần giống loài Temnora nitida.

Chú thích

Tham khảo

Temnora


title: Halictus inornatus

text:
Halictus inornatus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bingham mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1912


title: Gizama

text:
Gizama là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Melanotus badchysicus

text:
Melanotus badchysicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Atamuradov miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Saint-Martin-en-Bière

text:
Saint-Martin-en-Bière là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Martin-en-Bière được gọi là San-Martinois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Saint-Martin-en-Bière on Michelin

Hamlets of the Community
 Macherin
 Forges

Neighboring cities
 Arbonne-la-Forêt
 Barbizon

Xã của Seine-et-Marne


title: Exoneurella eremophila

text:
Exoneurella eremophila là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Houston mô tả khoa học năm 1976.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Exoneurella
Động vật được mô tả năm 1976


title: Hiranagar

text:
Hiranagar là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Kathua thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.

Địa lý
Hiranagar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 308 mét (1010 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hiranagar có dân số 7879 người. Phái nam chiếm 56% tổng số dân và phái nữ chiếm 44%. Hiranagar có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Hiranagar, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir


title: Rhyacophila dolokana

text:
Rhyacophila dolokana là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Aguada de Pasajeros

text:
Aguada de Pasajeros là một đô thị và thành phố ở tỉnh Cienfuegos của Cuba.

Đô thị này được chia thành các phường (barrio) Aguada, Carreño, Cayamas, Ciénaga de Zapata, Guayabales, Jagüey Chico, Matún, Real Campiña, Venero và Yaguaramas.

Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Aguada de Pasajeros có dân số 31.687 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Xem thêm
Đô thị Cuba
Danh sách thành phố Cuba

Tham khảo

Thành phố của Cuba
Đô thị tỉnh Holguín


title: Kelbra

text:
Kelbra là một đô thị thuộc huyện Mansfeld-Südharz, bang Saxony-Anhalt, nước Đức. Đô thị Kelbra có diện tích 40,54 km². Đô thị này nằm ở phía bắc núi Kyffhäuser, cự ly khoảng 20 km về phía tây của Sangerhausen, và 20 km về phía đông Nordhausen. Kelbra thuộc Verwaltungsgemeinschaft Goldene Aue.

Kelbra kết nghĩa với Frampton Cotterell của Anh và Bad Salzdetfurth của Đức.

Tham khảo


title: Dicranomyia aberrans

text:
Dicranomyia aberrans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Nhãn lồng

text:
Nhãn lồng trong tiếng Việt có thể là:
 Người dân miền Bắc Việt Nam gọi một giống nhãn (Dimocarpus longan), có nguồn gốc từ tỉnh Hưng Yên.
 Người dân miền Nam Việt Nam gọi loài lạc tiên (Passiflora foetida) và một số loài khác thuộc chi Lạc tiên. Xem Lạc tiên (định hướng).


title: Phương diện quân Tây (định hướng)

text:
Phương diện quân Tây, tiếng Nga: Западный фронт, là một biên chế quân sự cấp phương diện quân của Nga và Hồng quân Liên Xô. Tùy theo giai đoạn lịch sử, dùng để chỉ:

 Phương diện quân Tây (Đế quốc Nga)
 Phương diện quân Tây (Hồng quân Nga)
 Phương diện quân Tây Hồng quân Liên Xô 1941-1944
 Cụm Phòng không hướng Tây (1943-1944), tiếng Nga: Западный фронт ПВО, còn gọi là Mặt trận phòng không hướng Tây


title: Melipotes carolae

text:
Chim ăn mật (Melipotes carolae) là một loài chim có bộ lông màu xám muội và mỏ màu đen.
Đây là một loài đặc hữu của Indonesia, nó được phát hiện trong tháng 12 năm 2005. Nó được tìm thấy trong rừng núi xa xôi của dãy núi Foja, Tây New Guinea ở độ cao trên 1.150 mét.

Các loài chim đầu tiên được tìm thấy tại New Guinea từ năm 1939, chim ăn mật là một trong hơn hai mươi loài mới được phát hiện bởi một nhóm các nhà khoa học mười một đến từ Australia, Indonesia và Hoa Kỳ, dẫn đầu bởi một nhà nghiên cứu chim người Mỹ và ngược Melanesia Bảo tồn Quốc tế - Chủ tịch Bruce Beehler.

Chú thích

Melipotes


title: John Donne

text:
John Donne (19 tháng 7 năm 1572 – 31 tháng 3 năm 1631) – là một nhà thơ, học giả, quân nhân và thư ký người Anh sinh ra trong một gia đình sống ẩn dật, người sau này trở thành giáo sĩ của Giáo hội Anh. Dưới sự bảo trợ của hoàng gia, ông được bổ nhiệm làm Hiệu trưởng Nhà thờ St Paul ở London (1621–1631). Ông được coi là đại diện ưu tú của các nhà thơ siêu hình. Các tác phẩm thơ ca của ông được chú ý nhờ phong cách ẩn dụ và gợi cảm, bao gồm sonnet, thơ tình, thơ tôn giáo, bản dịch tiếng Latinh, văn trào phúng, bi ca, bài hát và châm biếm. Ông cũng được biết đến với bài thuyết pháp của mình.

Phong cách của Donne được đặc trưng bởi sự mở đầu đột ngột và nhiều nghịch lý, trớ trêu và lệch lạc. Những đặc điểm này, cùng với nhịp điệu lời nói hàng ngày hoặc kịch tính thường xuyên, cú pháp căng thẳng và tài hùng biện cứng rắn của anh ấy, vừa là phản ứng chống lại sự mượt mà của thơ ca Elizabeth thông thường vừa là sự chuyển thể sang tiếng Anh của các kỹ thuật baroque và phong cách châu Âu. Sự nghiệp ban đầu của ông được đánh dấu bằng những bài thơ chứa đựng kiến thức sâu rộng về xã hội Anh. Một chủ đề quan trọng khác trong thơ của Donne là ý tưởng về tôn giáo chân chính, điều mà ông đã dành nhiều thời gian để xem xét và về điều mà ông thường đưa ra giả thuyết. Ông đã viết những bài thơ thế tục cũng như những bài thơ khiêu dâm và tình yêu. Ông đặc biệt nổi tiếng vì sự thông thạo các quan điểm siêu hình của mình.

Mặc dù có học vấn cao và tài năng thơ ca, nhưng Donne đã sống trong cảnh nghèo khó trong vài năm, phụ thuộc nhiều vào những người bạn giàu có. Ông đã tiêu phần lớn số tiền được thừa kế trong và sau quá trình học tập của mình vào việc tán gái, văn học, thú tiêu khiển và du lịch. Năm 1601, Donne bí mật kết hôn với Anne More, người mà ông có mười hai người con. Năm 1615, ông được phong chức phó tế Anh giáo và sau đó là linh mục, mặc dù ông không muốn nhận chức thánh và chỉ làm như vậy khi nhà vua ra lệnh. Ông từng là thành viên của Quốc hội năm 1601 và năm 1614.

Tiểu sử

Đầu đời

Donne sinh ra ở Bread Street, London vào năm 1571 hoặc 1572, trong một gia đình Công giáo La Mã tái tục khi việc thực hành tôn giáo đó là bất hợp pháp ở Anh. Donne là con thứ ba trong gia đình có sáu người con. Cha của ông, cũng tên là John Donne, đã kết hôn với Elizabeth Heywood. Ông là người gốc xứ Wales và là quản giáo của Công ty Ironmongers ở Thành phố Luân Đôn. Ông tránh sự chú ý không mong muốn của chính phủ vì sợ bị đàn áp tôn giáo.

Cha ông mất năm 1576, khi Donne mới 4 tuổi, để lại mẹ ông, Elizabeth, một mình gánh vác trách nhiệm nuôi nấng các con. Heywood cũng xuất thân từ một gia đình Công giáo La Mã tái định cư, là con gái của John Heywood, nhà viết kịch, và là em gái của Mục sư Jasper Heywood, một linh mục và dịch giả Dòng Tên. Bà là cháu gái của Thomas More. Vài tháng sau khi chồng qua đời, mẹ của Donne kết hôn với Tiến sĩ John Syminges, một góa phụ giàu có có ba người con riêng.

Donne được giáo dục tư nhân. Không có bằng chứng nào chứng minh cho tuyên bố phổ biến rằng ông đã được dạy bởi các tu sĩ Dòng Tên. Năm 1583, ở tuổi 11, ông bắt đầu học tại Hart Hall, nay là Trường Cao đẳng Hertford, Oxford. Sau ba năm học ở đó, Donne được nhận vào Đại học Cambridge, nơi ông học thêm ba năm nữa. Donne không thể lấy được bằng từ cả hai trường vì theo Công giáo, vì ông từ chối thực hiện Lời thề tối cao cần thiết để tốt nghiệp. Năm 1591, ông được nhận làm sinh viên tại trường luật Thavies Inn, một trong những Inns of Chancery ở London. Ngày 6 tháng 5 năm 1592, ông được nhận vào Lincoln's Inn, một trong những Inns of Court.

Năm 1593, năm năm sau thất bại của Hạm đội Tây Ban Nha và trong Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha không liên tục (1585–1604), Nữ hoàng Elizabeth đã ban hành đạo luật đầu tiên của Anh chống lại bất đồng giáo phái từ Giáo hội Anh, có tiêu đề "Đạo luật hạn chế những người tái định cư của Giáo hoàng “. Nó định nghĩa "những người tái sử dụng Giáo hoàng" là những người "bị kết án vì đã không sửa chữa một số Nhà thờ, Nhà nguyện hoặc địa điểm Cầu nguyện chung thông thường để nghe Thần vụ ở đó, nhưng lại làm điều tương tự trái với thời hạn của các luật và quy chế được ban hành và quy định trước đây trong đó thay mặt”. Anh trai của Donne là Henry cũng là một sinh viên đại học trước khi bị bắt vào năm 1593 vì chứa chấp một linh mục Công giáo, William Harrington, và chết trong Nhà tù Newgate vì bệnh dịch hạch, khiến Donne bắt đầu đặt câu hỏi về đức tin Công giáo của mình.

Trong và sau khi đi học, Donne dành phần lớn tài sản thừa kế đáng kể của mình cho phụ nữ, văn học, thú tiêu khiển và du lịch. Mặc dù không có ghi chép chi tiết chính xác nơi Donne đã đi du lịch, nhưng ông đã đi qua châu Âu. Sau đó, ông đã chiến đấu cùng với Bá tước Essex và Ngài Walter Raleigh chống lại người Tây Ban Nha tại Cadiz (1596) và Azores (1597), đồng thời chứng kiến sự mất mát của soái hạm Tây Ban Nha, San Felipe. Theo người viết tiểu sử sớm nhất của ông,... ông ấy không quay trở lại Anh cho đến khi ông ấy ở lại vài năm, đầu tiên là ở Ý, sau đó là ở Tây Ban Nha, nơi ông đã có nhiều quan sát hữu ích về các quốc gia đó, luật pháp và cách thức điều hành của họ, đồng thời nói tốt ngôn ngữ của họ.Ở tuổi 25, ông đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho sự nghiệp ngoại giao mà mình đang theo đuổi. Ông được bổ nhiệm làm thư ký trưởng cho Thượng thư Quốc ấn, Ngài Thomas Egerton, và được thành lập tại ngôi nhà của Egerton ở London, York House, Strand, gần Cung điện Whitehall, khi đó là trung tâm xã hội có ảnh hưởng nhất ở Anh.

Kết hôn với Anne More
Trong 4 năm tiếp theo, Donne đem lòng yêu Anne More, cháu gái của Egerton. Họ bí mật kết hôn ngay trước lễ Giáng sinh năm 1601, trái với mong muốn của cả Egerton và cha của Anne, George More, là Trung úy của Tháp. Khi bị phát hiện, đám cưới này đã hủy hoại sự nghiệp của Donne, khiến ông bị sa thải và đưa vào Nhà tù Hạm đội, cùng với linh mục Samuel Brooke của Nhà thờ Anh, người đã kết hôn với họ,  và anh trai Christopher, người đứng vào, trong trường hợp không có George More , để tặng Anne đi. Donne được trả tự do ngay sau đó khi cuộc hôn nhân được chứng minh là hợp lệ, và ông nhanh chóng bảo đảm việc trả tự do cho hai người kia. Walton cho chúng tôi biết rằng khi Donne viết thư cho vợ để báo cho cô ấy biết về việc ông bị mất chức vụ, ông đã viết theo tên của mình: John Donne, Anne Donne, Chưa hoàn thành. Mãi đến năm 1609, Donne mới làm hòa với bố vợ và nhận của hồi môn của vợ.

Sau khi được trả tự do, Donne phải chấp nhận cuộc sống nông thôn đã nghỉ hưu trong một ngôi nhà nhỏ ở Pyrford, Surrey, thuộc sở hữu của anh họ Anne, Ngài Francis Wooley, nơi họ sống cho đến cuối năm 1604. Vào mùa xuân năm 1605, họ chuyển đến một ngôi nhà nhỏ khác ở Mitcham, Surrey, nơi ông kiếm sống bằng nghề luật sư ít ỏi, trong khi Anne Donne sinh em bé hầu như mỗi năm. Mặc dù cũng từng làm trợ lý viết sách nhỏ cho Thomas Morton viết những cuốn sách nhỏ chống Công giáo, Donne luôn ở trong tình trạng bấp bênh về tài chính.

Anne sinh mười hai người con trong mười sáu năm chung sống, trong đó có hai lần chết lưu — đứa con thứ tám và sau đó, vào năm 1617, đứa con cuối cùng của họ. Mười đứa trẻ còn sống là Constance, John, George, Francis, Lucy (được đặt theo tên người bảo trợ của Donne là Lucy, Nữ bá tước Bedford, mẹ đỡ đầu của cô), Bridget, Mary, Nicholas, Margaret và Elizabeth. Ba người, Francis, Nicholas và Mary, chết trước khi lên mười.

Trong trạng thái tuyệt vọng gần như khiến ông tự sát, Donne lưu ý rằng cái chết của một đứa trẻ đồng nghĩa với việc ít đi một miệng ăn, nhưng ông không đủ khả năng chi trả chi phí chôn cất. Trong thời gian này, Donne đã viết nhưng không xuất bản Biathanatos, bài bào chữa cho việc tự tử của ông. Vợ ông qua đời vào ngày 15 tháng 8 năm 1617, năm ngày sau khi sinh đứa con thứ mười hai, một đứa trẻ vẫn còn trong bụng mẹ. Donne vô cùng thương tiếc bà, và viết về tình yêu và sự mất mát của ông trong bài Sonnet thứ 17 của mình.

Sự nghiệp và đời sau
Năm 1602, Donne được bầu làm thành viên quốc hội (MP) cho khu vực bầu cử của Brackley, nhưng vị trí này không phải là một vị trí được trả lương. Nữ hoàng Elizabeth I qua đời năm 1603, được kế vị bởi Vua James VI của Scotland là Vua James I của Anh. Thời trang thơ ca phê phái trong thời kỳ đó đã cho Donne một phương tiện để tìm kiếm sự bảo trợ. Nhiều bài thơ của ông được viết cho những người bạn giàu có hoặc những người bảo trợ, đặc biệt là cho nghị sĩ Sir Robert Drury của Hawsted (1575–1615), người mà ông gặp năm 1610 và trở thành người bảo trợ chính của ông, cung cấp cho ông và gia đình một căn hộ trong ngôi nhà lớn của ông ở Drury Lane.

Vào năm 1610 và 1611, Donne đã viết hai luận chiến chống Công giáo: Pseudo-Martyr và Ignatius His Conclave for Morton. Sau đó, ông viết hai cuốn Kỷ niệm, Giải phẫu thế giới (1611) và Về sự tiến bộ của tâm hồn (1612) cho Drury.

Donne lại ngồi vào vị trí nghị sĩ, lần này là cho Taunton, trong Nghị viện hỗn loạn năm 1614. Mặc dù đã thu hút được năm cuộc hẹn trong lĩnh vực kinh doanh của mình nhưng ông không có bài phát biểu nào được ghi âm. Mặc dù Vua James hài lòng với công việc của Donne, nhưng ông đã từ chối phục chức cho ông tại tòa án và thay vào đó thúc giục ông thực hiện các mệnh lệnh thánh. Về lâu dài, Donne đã làm theo ý muốn của nhà vua, và vào năm 1615 được thụ phong linh mục trong Giáo hội Anh.

Năm 1615, Donne được trao bằng tiến sĩ danh dự về thần học từ Đại học Cambridge. Ông trở thành Tuyên úy Hoàng gia trong cùng năm. Ông trở thành độc giả của thần học tại Lincoln's Inn vào năm 1616, nơi ông phục vụ trong nhà nguyện với tư cách là mục sư cho đến năm 1622. Năm 1618, ông trở thành tuyên úy cho Tử tước Doncaster, người từng là đại sứ cho các hoàng tử của Đức. Donne đã không trở lại Anh cho đến năm 1620. Năm 1621, Donne được bổ nhiệm làm Trưởng khoa của St Paul's, một vị trí hàng đầu và được trả lương cao trong Giáo hội Anh, mà ông đã giữ cho đến khi qua đời vào năm 1631.

Năm 1616, ông được trao quyền sống với tư cách là hiệu trưởng của hai giáo xứ, Keyston ở Huntingdonshire và Sevenoaks ở Kent, và vào năm 1621 của Blunham, ở Bedfordshire, tất cả đều được giữ cho đến khi ông qua đời. Nhà thờ Giáo xứ Blunham có cửa sổ kính màu hoành tráng tưởng nhớ Donne, do Derek Hunt thiết kế. Trong thời kỳ Donne làm hiệu trưởng, con gái Lucy của ông qua đời ở tuổi mười tám. Vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12 năm 1623, ông mắc một căn bệnh gần như tử vong, được cho là sốt phát ban hoặc cảm lạnh kết hợp, sau đó là một thời gian sốt.

Trong thời gian dưỡng bệnh, ông đã viết một loạt bài suy ngẫm và cầu nguyện về sức khỏe, nỗi đau và bệnh tật được xuất bản thành sách vào năm 1624 với tựa đề Sự sùng kính khi có những dịp xuất hiện. Một trong những bài thiền này, Thiền XVII, có các cụm từ nổi tiếng "No man is an Iland" (thường được hiện đại hóa thành "No man is an Island") và "...chuông nguyện hồn ai". Năm 1624, ông trở thành cha sở của St Dunstan-in-the-West, và vào năm 1625, ông là người tuyên ngôn cho Charles I. Ông nổi tiếng là một nhà thuyết giáo hùng hồn. Tổng cộng có 160 bài giảng của ông vẫn còn tồn tại, bao gồm cả Death's Duel, bài giảng nổi tiếng của ông được thuyết trình tại Cung điện Whitehall trước Vua Charles I vào tháng 2 năm 1631.

Qua đời

Donne qua đời vào ngày 31 tháng 3 năm 1631. Ông được chôn cất tại Nhà thờ St Paul cũ, nơi một bức tượng tưởng niệm ông của Nicholas Stone được dựng lên cùng với một bài văn khắc bằng tiếng Latinh có lẽ do chính ông sáng tác. Đài tưởng niệm là một trong số ít đài tưởng niệm còn sót lại sau trận Đại hỏa hoạn ở Luân Đôn năm 1666 và hiện nằm trong Nhà thờ St Paul. Bức tượng được Izaac Walton cho biết trong tiểu sử của ông, là do Donne mô phỏng từ cuộc sống để gợi ý về sự xuất hiện của ông khi phục sinh. Nó bắt đầu thịnh hành những di tích như vậy trong thế kỷ 17. Vào năm 2012, một bức tượng bán thân của nhà thơ Nigel Boonham đã được khánh thành bên ngoài sân nhà thờ của nhà thờ.

Bài viết
Những bài thơ đầu tiên của Donne cho thấy kiến thức phát triển về xã hội Anh cùng với những lời chỉ trích gay gắt về các vấn đề của nó. Các tác phẩm châm biếm của ông đề cập đến các chủ đề phổ biến thời Elizabeth, chẳng hạn như tham nhũng trong hệ thống pháp luật, các nhà thơ tầm thường và các cận thần hào hoa. Những hình ảnh về bệnh tật, nôn mửa, phân và bệnh dịch của ông phản ánh quan điểm châm biếm mạnh mẽ của ông về một xã hội toàn những kẻ ngu ngốc và những kẻ gian xảo. Tuy nhiên, tác phẩm châm biếm thứ ba của ông đề cập đến vấn đề tôn giáo chân chính, một vấn đề vô cùng quan trọng đối với Donne. Ông lập luận rằng tốt hơn là nên xem xét kỹ niềm tin tôn giáo của một người hơn là mù quáng tuân theo bất kỳ truyền thống đã được thiết lập nào, vì không ai sẽ được cứu rỗi tại Bản án cuối cùng, bằng cách tuyên bố "Một Harry, hoặc một Martin đã dạy [họ] điều này."

Sự nghiệp ban đầu của Donne cũng đáng chú ý với những bài thơ gợi tình, đặc biệt là những bài thơ bi tráng, trong đó ông sử dụng những phép ẩn dụ độc đáo, chẳng hạn như một con bọ chét cắn hai người yêu nhau được so sánh với tình dục. Donne đã không xuất bản những bài thơ này, mặc dù chúng được lưu hành rộng rãi dưới dạng bản thảo. Một trong số đó, một bản thảo chưa được biết đến trước đây được cho là một trong những bộ sưu tập đương đại lớn nhất về tác phẩm của Donne (trong số những tác phẩm khác), đã được tìm thấy tại Melford Hall vào tháng 11 năm 2018.

Một số người suy đoán rằng Donne mắc nhiều bệnh tật, căng thẳng về tài chính và cái chết của bạn bè, tất cả đã góp phần vào sự phát triển của giọng điệu u ám và ngoan đạo hơn trong các bài thơ sau này của ông. Có thể thấy rõ sự thay đổi trong "An Anatomy of the World" (1611), một bài thơ mà Donne viết để tưởng nhớ Elizabeth Drury, con gái của người bảo trợ của ông, Ngài Robert Drury ở Hawstead, Suffolk. Bài thơ này đối xử với cái chết của Elizabeth với sự ảm đạm tột độ, sử dụng nó như một biểu tượng cho sự sụp đổ của con người và sự hủy diệt của vũ trụ.

Giọng điệu của Donne ngày càng u ám cũng có thể được quan sát thấy trong các tác phẩm tôn giáo mà ông bắt đầu viết trong cùng thời kỳ. Sau khi chuyển sang Nhà thờ Anh giáo, Donne nhanh chóng được chú ý nhờ những bài giảng và những bài thơ tôn giáo. Về cuối đời, Donne đã viết những tác phẩm thách thức cái chết và nỗi sợ hãi mà nó đã truyền cảm hứng cho nhiều người, với lý do ông tin rằng những người chết sẽ được đưa lên Thiên đường để sống vĩnh viễn. Một ví dụ về thử thách này là bài Holy Sonnet X, "Death Be Not Proud" của ông.

Ngay cả khi hấp hối trong Mùa Chay năm 1631, ông đã đứng dậy khỏi giường bệnh và thuyết trình Bài giảng về Cuộc đấu tay đôi của Thần chết, bài giảng sau này được mô tả là bài giảng trong tang lễ của chính ông. Death's Duel miêu tả cuộc sống như một dòng chảy ổn định của đau khổ và cái chết; cái chết chỉ trở thành một quá trình khác của cuộc sống, trong đó 'tấm vải quanh co' của tử cung cũng giống như của nấm mồ. Hy vọng được nhìn thấy trong sự cứu rỗi và sự bất tử thông qua vòng tay của Thượng Đế, Đấng Christ và Sự Phục Sinh.

Tác phẩm
Thơ:
He had done most of his poems in 1633.
Poems on Several Occasions (1719).
Love Poems (1905).
John Donne: Divine Poems, Sermons, Devotions and Prayers (1990).
The Complete English Poems (1991).
John Donne’s Poetry (1991).
John Donne: The Major Works (2000).
The Complete Poetry and Selected Prose of John Donne (2001).

Văn xuôi:
Six Sermons (1634).
Fifty Sermons (1649).
Paradoxes, Problemes, Essayes, Characters (1652).
Essayes in Divinity (1651).
Sermons Never Before Published (1661)
John Donne’s 1622 Gunpowder Plot Sermon (1996).
Devotions Upon Emergent Occasions and Death’s Duel (1999).

Chú thích

Liên kết ngoài

 John Donne at Luminarium.org
 Poems by John Donne at PoetryFoundation.org
 John Donne en español
 A reading of Donne's "The Flea"
 The Literature Network
 John Donne's Monument, St Paul's Cathedral
 Homepage of the John Donne Society
 Donne undone: Review of "John Donne: The Reformed Soul"(John Stubbs), Guardian Unlimited, ngày 22 tháng 7 năm 2006, by Andrew Motion.
 Selected Poems of John Donne
 Complete sermons of John Donne
 Free audiobook of "Song" from LibriVox
 John Donne: Sparknotes

Nhà thơ Anh
Cựu sinh viên Đại học Cambridge
Nhà văn Luân Đôn
Người viết bài hát Anh
Người thời Tudor
Người thời Stuart


title: Lasioglossum exiliceps

text:
Lasioglossum exiliceps là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1903


title: Megachile calida

text:
Megachile calida là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1879


title: 1111 Reinmuthia

text:
1111 Reinmuthia là một tiểu hành tinh vành đai chính bay quanh Mặt Trời. Nó được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth ngày 11 tháng 2 năm 1927 ở Heidelberg, Đức. Tên ban đầu của nó là 1927 CO. Nó được đặt theo tên của its discoverer, who had discovered more than 380 now numbered minor planets.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1927


title: Dolichopeza dingaan

text:
Dolichopeza dingaan là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Trifolium breweri

text:
Trifolium breweri là một loài thực vật thuộc họ Fabaceae. Nó bản địa Oregon và bắc California, nơi nó mọc ở rừng, lề đường và nơi sinh sống khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Jepson Manual Treatment - Trifolium breweri
USDA Plants Profile
Trifolium breweri - Photo gallery

B|breweri
Thực vật California
Thực vật Oregon


title: Aulnay-sur-Iton

text:
Aulnay-sur-Iton là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Aulnaysuriton


title: Diacantha hypomelaena

text:
Diacantha hypomelaena là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Thomson miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Thác Na Pao

text:
Thác Nà Pao hay thác Na Pao nằm ở bản Nà Pao xã Bản Lầu huyện Mường Khương tỉnh Lào Cai, Việt Nam .

Xã Bản Lầu cách thành phố Lào Cai theo quốc lộ 4D cỡ 20 km. Thác Nà Pao được Đài Tiếng nói Việt Nam đánh giá là một trong những thác nước đẹp dưới chân núi Fansipan (??) .

Theo tiếng Nùng, thác Nà Pao nghĩa là thác dài (?). Thác được hình thành bởi một dòng suối bắt nguồn từ trên núi rồi chảy trên nền địa hình gập ghềnh, khúc khuỷu. Dòng suối này khi chảy đến địa phận xã Bản Lầu thì gặp một mạch nước ngầm từ dưới lòng núi Suối Thầu (thuộc xã Bản Sen) phun lên rồi tạo thành những dòng nước có tốc độ chảy khá mạnh tại vị trí bản Nà Pao .

Thác Na Pao có bề rộng mặt nước khoảng 20m. Nhiệt độ trung bình mùa hè ở khu vực thác Na Pao là khoảng từ 20 - 25 °C, mùa đông khoảng từ 13 - 15 °C. Khu vực xung quanh thác có một hệ thực vật rừng phong phú.

Xung quanh khu vực thác Na Pao có nhiều bản, làng của đồng bào các dân tộc thiểu số: H'Mông, Nùng, Giáy với những ruộng bậc thang, đồi chè hay đồi dứa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mường Khương có thác Na Pao, Báo Quân dội Nhân dân

Địa lý Lào Cai


title: Puyméras

text:
Puyméras là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 372 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Vaucluse


title: Afrolimnophila melampodia

text:
Afrolimnophila melampodia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Afrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Domérat-Montluçon-Nord-Ouest (tổng)

text:
Tổng Domérat-Montluçon-Nord-Ouest là một tổng ở tỉnh Allier trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Domérat-Montluçon-Nord-Ouest gồm 2 xã với dân số là 12 041 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Domérat || align="right" | 8 812 || align="right" | 3410 || align="right" | 03101
|-
| Montluçon || align="right" | 3 329 (1) || align="right" | 3100 || align="right" | 03185
|}
(1) một phần của xã

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Domérat-Montluçon-Nord-Ouest trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Domérat-Montluçon-Nord-Ouest sur Mapquest
 Vị trí của tổng Domérat-Montluçon-Nord-Ouest trên một bưu thiếp của Pháp

Tổng của Allier


title: Antocha neoflavella

text:
Antocha neoflavella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ginowan, Okinawa

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Okinawa, Nhật Bản.
Tính đến năm 2012, thành phố có dân số ước tính 94.405 người, với 40.041 hộ gia đình và mật độ dân số 4.838,8 người trên mỗi km². Tổng diện tích là 19,51 km².
Thành phố giáp Chatan ở phía tây, Thành phố Okinawa ở phía Bắc, Urasoe ở phía nam và Nishihara ở phía Đông.

Lịch sử
Ginowan bị tàn phá nặng nề trong Thế chiến II. Sau chiến tranh, một nửa diện tích của thành phố đã được quân đội Hoa Kỳ giao cho sử dụng. Một trại tị nạn được xây dựng ở khu vực Nodake của Ginowan. Dân số của trại tị nạn tăng theo cấp số nhân, và khu vực được đổi tên thành Thành phố Nodake. Các lực lượng chiếm đóng của Mỹ đã bãi bỏ thành phố Nodake vào năm 1946, và đổi tên thành khu vực Làng Ginowan. Sau đó, chính quyền chiếm đóng đã tịch thu các khu vực chính của Ginowan để xây dựng căn cứ quân sự. Khu vực này trở thành một thị trấn căn cứ với các căn cứ quân sự tập trung ở Nodaka và Futenma.
Khoảng 33% Ginowan đã được Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho thuê để sử dụng làm căn cứ quân sự của Hoa Kỳ theo thỏa thuận phòng thủ lẫn nhau của Nhật Bản và Hoa Kỳ. Ginowan được nâng lên thành thành phố vào ngày 1 tháng 7 năm 1962.

Thư viện ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Okinawa
Giám sát môi trường


title: Velanne

text:
Velanne là một xã thuộc tỉnh Isère, trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 509-641 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 463 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Thái Thị Liên

text:
Thái Thị Liên (4 tháng 8 năm 1918 – 31 tháng 1 năm 2023) là nghệ sĩ dương cầm người Việt Nam. Bà là một trong số nữ danh cầm đầu tiên của Việt Nam tiên phong đồng sáng lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, mẹ của nghệ sĩ nhân dân Đặng Thái Sơn và Trần Bạch Thu Hà, và là người thầy của nhiều nghệ sĩ dương cầm nổi tiếng.

Tuổi trẻ
Bà sinh 4 tháng 8 năm 1918 tại Chợ Lớn (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) trong một gia đình Công giáo giàu có; có 7 anh chị em. Chị gái là Thái Thị Lang, nhà soạn nhạc nữ đầu tiên của Việt Nam, nghệ sĩ piano Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp Nhạc viện Paris và từng lưu diễn khắp thế giới. Anh trai là luật sư Thái Văn Lung hy sinh năm 1946 và tên ông được đặt cho một con đường giữa trung tâm TP Hồ Chí Minh. Các anh chị em trong gia đình đều được học đàn trước khi học chữ.

Bà ngoại là cụ Kha Vạng Lấm (cô ruột của cố bộ trưởng Kha Vạng Cân). Dòng họ Kha Vạn nổi tiếng tài danh và giàu có ở Nam Bộ.

Cha là kỹ sư Thái Văn Lân, một trong những kỹ sư điện đầu tiên của Việt Nam tốt nghiệp tại Pháp. Ông làm việc ở Công ty Điện lực Đông Pháp, mang quốc tịch Pháp, với cái tên Alexis TVLân. Trong việc giáo dục con, ông tiếp thu nền giáo dục văn minh phương Tây, cụ thể là nền văn minh Pháp. Thái Văn Lân rất thích tranh của Picasso, khuyến khích các con đọc sách, chơi đàn, vẽ và tạo mọi điều kiện để các con phát triển toàn diện.

Từ năm lên 4, bà Thái Thị Liên bắt đầu được các nữ tu trong trường dòng dạy đàn dương cầm. Sau 1946, bà sang Pháp để du học và thi đỗ vào Nhạc viện Paris.

Gia đình
Sau khi chiến tranh bùng nổ giữa Việt Nam và Pháp, bà qua Pháp học tập. Bà đã xin gia nhập vào Liên đoàn Phụ nữ Dân chủ thế giới. Từ đó gặp gỡ và kết hôn với ông Trần Ngọc Danh, lúc đó là Trưởng phái đoàn đại diện của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, em ruột Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đâu tiên Trần Phú. Năm 1948, bà và chồng chuyển đến sống tại Praha (Tiệp Khắc, nay thuộc Czech). Bà theo học và trở thành một trong những người Việt Nam đầu tiên có bằng đại học tại Nhạc viện Praha.

Sau khi người chồng đầu qua đời tại chiến khu Việt Bắc, bà tái hôn với nhà thơ Đặng Đình Hưng. Năm 1958, chồng bà bị liên quan đến Phong trào Nhân Văn - Giai Phẩm trong lúc bà mang thai con thứ ba, Đặng Thái Sơn, gia đình bà đã rơi vào hoàn cảnh rất cực khổ. Bà đã phải vất vả một mình nuôi dạy 3 người con và người con riêng của chồng – Đặng Hồng Quang. Sau này cả Trần Bạch Thu Hà, Đặng Thái Sơn và Đặng Hồng Quang đều trở thành nghệ sĩ piano. Trần Bạch Thu Hà là giáo sư, nhà giáo nhân dân, nghệ sĩ nhân dân, nguyên giám đốc Nhạc viện Hà Nội. Người con thứ hai, Trần Thanh Bình là kiến trúc sư đầu ngành và hiện là Viện trưởng Viện Nghiên cứu thiết kế trường học của Bộ Giáo dục Đào tạo Việt Nam. Đặng Hồng Quang (con riêng của chồng) nhiều năm là Chủ nhiệm khoa Piano tại Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh. Đặng Thái Sơn đã đạt giải nhất cuộc thi piano quốc tế Chopin và trở thành nghệ sĩ dương cầm nổi tiếng ở cả trong lẫn ngoài nước.

Sự nghiệp
Năm 1951, sau khi sinh con gái đầu lòng Thu Hà (1949), bà ôm con bay từ Tiệp Khắc đến Bắc Kinh, rồi theo đường bí mật trở về Việt Nam đang trong giai đoạn kháng chiến ác liệt. Dù phải bỏ lại quần áo, đồ dùng, nhưng sách nhạc thì bà nhất định phải mang theo. Gia tài ấy chẳng may bị mất hết trong lúc chạy bom, may còn giữ lại được tấm bằng tốt nghiệp Nhạc viện. Ngày lánh tạm nhà dân, đêm địu con cuốc bộ xuyên rừng với hai bàn chân trần sưng tấy, sau hai tuần bà mới về tới ATK (an toàn khu) với người chồng đang bệnh nặng.

Bà dịch lời những bài hát kháng chiến sang tiếng Pháp để tuyên truyền địch vận, hát cho bọn trẻ nghe ở lớp học chữ do bà mở trong làng, dạy ký xướng âm cho các đoàn văn nghệ, đôi khi chỉ huy dàn hợp xướng. Ông Trần Ngọc Danh bị ho lao mà chết trong rừng trong lúc bà mang thai người con thứ hai là Trần Thanh Bình. Bà chính thức hoạt động âm nhạc từ khi tham gia Đoàn Ca Múa nhân dân Trung ương, là nơi bà gặp người chồng sau này, chính trị viên của Đoàn, nhà thơ, nhạc sĩ Đặng Đình Hưng.

Sau ngày hoà bình lập lại ở miền Bắc, bà cùng Đội Hợp xướng Hòa Bình do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước dẫn đầu đã sang Thượng Hải – Trung Quốc thu thanh những đĩa nhạc đầu tiên của Việt Nam. Chương trình còn thiếu dân ca Nam Bộ, thế là bài hát Ru con Nam Bộ kết hợp từ Lý giao duyên còn đọng trong ký ức của bà và Lý bốn mùa mà nhạc sĩ Lưu Hữu Phước còn nhớ được ghi âm với tiếng hát của ca sĩ Thương Huyền trên phần đệm piano của nghệ sĩ Thái Thị Liên. Sau này bà đã soạn lại cho piano độc tấu, đưa vào giáo trình của Trường nhạc.

Năm 1955, bà cùng với Tạ Phước, Lê Yên, Tô Vũ, Vũ Tuấn Đức, Doãn Mẫn, Lều Thọ Hợp là 7 người có công lập nên Trường Âm nhạc Việt Nam (sau này là Nhạc viện Hà Nội). Bà tập hợp được một số cô giáo dạy đàn nghiệp dư tại Hà Nội lúc bấy giờ: bà Vượng, bà Nghĩa, bà Mai, bà Minh Thu, bà Lê Liên…, rồi bồi dưỡng thêm về chuyên môn cho các bà trong gần một năm trời. Đội ngũ giảng viên piano đầu tiên còn có bà Vũ Thị Hiển (thân mẫu của nghệ sĩ piano Tôn Nữ Nguyệt Minh) từng học luật tại Pháp nhưng cũng là một tay đàn amateur có tiếng ở Hà Nội thời đó.

Bà cũng dành thời gian biên soạn giáo trình sơ cấp piano và giáo trình này được tái bản khá nhiều lần. Bà trở thành chủ nhiệm khoa piano đầu tiên của Nhạc viện và giữ cương vị này cho đến năm 1976 thì chuyển vào trong nhạc viện Sài Gòn dạy tư. Bà cũng là một trong những nghệ sĩ đầu tiên về công tác tại Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương (tiền thân của Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam).

Thái Thị Liên là người đã dạy dỗ nhiều nghệ sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng, và được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân và Nhà giáo nhân dân.

Từ đầu năm 1981, Thái Thị Liên đã xin nghỉ ở Nhạc viện Hà Nội để được đi cùng hỗ trợ con trai Đặng Thái Sơn tiếp tục sự nghiệp âm nhạc khắp thế giới. Bà làm đủ công việc hỗ trợ cho con như thư ký, đánh máy, tốc ký và cả công việc nội trợ. Thái Thị Liên chỉ bớt chăm sóc con đi khi bà bước qua tuổi 90.

Bà nhập quốc tịch Canada từ năm 1995 nhưng đã trở về sống tại Hà Nội. Từ trước Tết Nguyên đán Quý Mão năm 2023, sức khoẻ của bà đã yếu đi nhiều, bà qua đời vào sáng ngày 31 tháng 1 năm 2023, hưởng thọ 104 tuổi.

Xem thêm
Đặng Thái Sơn
Trần Bạch Thu Hà

Chú thích

Tham khảo
Nghệ sĩ Thái Thị Liên - nơi sinh thành của những giấc mơ
Nhầm lẫn liên quan tới Nghệ sĩ Ưu tú Thái Thị Liên, cache
NSND Thái Thị Liên 99 tuổi biểu diễn Piano (26/11/2016)
Nghệ sĩ, Nhà giáo nhân dân Thái Thị Liên - mẹ nghệ sĩ Đặng Thái Sơn - qua đời

Người Sài Gòn
Người Canada gốc Việt
Nghệ sĩ dương cầm Việt Nam
Nghệ sĩ hải ngoại
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Nhà giáo Nhân dân
Phong trào Nhân Văn-Giai Phẩm
Người thọ bách niên Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam


title: Đối xứng

text:
Đối xứng (từ tiếng Hy Lạp συμμετρία symmetria "hòa hợp về kích thước, tỷ lệ, sắp xếp") trong ngôn ngữ hàng ngày đề cập đến một cảm giác tỷ lệ hài hòa đẹp và cân đối; chất lượng được tạo thành từ các phần tương tự chính xác với nhau hoặc xung quanh một trục. Trong toán học, "đối xứng" có định nghĩa chính xác hơn, đó là một đối tượng bất biến dưới một phép biến đổi, chẳng hạn như phản xạ qua gương (đối xứng trục), nhưng trong đó có cả biến đổi khác nữa. Mặc dù hai ý nghĩa của "đối xứng" này đôi khi có thể coi là khác nhau, nhưng có liên quan, vì vậy chúng đều được thảo luận ở đây.

Có thể quan sát được tính đối xứng trong toán học khi xét tương ứng với sự biến đổi thời gian; như một mối quan hệ không gian; thông qua biến đổi hình học như biến đổi tỷ lệ, sự phản xạ và phép quay; thông qua các loại biến đổi hàm số; và là một khía cạnh của các đối tượng trừu tượng, các mô hình lý thuyết, ngôn ngữ, âm nhạc và thậm chí cả kiến thức.

Bài viết này mô tả đối xứng từ bốn khía cạnh: trong hình học, loại đối xứng quen thuộc nhất đối với nhiều người nói chung, trong toán học như một tổng thể; trong bối cảnh liên quan đến khoa học và thiên nhiên; và trong nghệ thuật, bao gồm kiến trúc, nghệ thuật và âm nhạc.

Ngược lại với đối xứng là không đối xứng.

Hình học
Các loại đối xứng quen thuộc nhất đối với nhiều người là đối xứng hình học. Một số hình học đối tượng có đối xứng nếu có một "hoạt động" hoặc "chuyển đổi" để các hình hay đối tượng trung khít với chính nó; và người ta nói rằng các đối tượng là bất biến theo biến đổi trên. Ví dụ, một hình tròn quay tại tâm của nó sẽ có cùng hình dạng và kích thước như nhau, tất cả điểm ban đầu và sau khi chuyển đổi sẽ không thể phân biệt. Do vậy Một hình tròn được cho là đối xứng khi quay hoặc có đối xứng quay. Nếu phép đối xứng là sự phản xạ qua một mặt phẳng, hình ảnh được cho là có tính đối xứng phản xạ hoặc đối xứng trục. Hơn nữa, một hình hay đối tượng có thể có nhiều hơn một trục đối xứng.

Các loại đối xứng có thể có đối với một đối tượng hình học phụ thuộc vào các thiết lập của biến đổi hình học có sẵn, và những thuộc tính đối tượng nào là không thay đổi sau khi thực hiện phép chuyển đổi. Bởi vì hàm hợp của hai phép biến đổi cũng là một phép biến đổi và mỗi chuyển đổi đều có chuyển đổi nghịch đảo của nó, nên tập hợp các biến đổi trên một đối tượng là một nhóm toán học.

Các nhóm phổ biến nhất của phép biến đổi áp dụng cho các đối tượng được gọi là nhóm Euclide của "phép đẳng cự" - là các biến đổi duy trì khoảng cách trong không gian thường là hai chiều hoặc ba chiều (ví dụ, trong hình học phẳng hoặc hình học không gian Euclide). Những phép đẳng cự bao gồm phản xạ, quay, tịnh tiến, và sự kết hợp của các phép biến đổi cơ bản trên. Theo một phép chuyển đổi đẳng cự, một đối tượng hình học được cho là đối xứng nếu sau khi chuyển đổi, các đối tượng giống hệt các đối tượng trước khi chuyển đổi. Một đối tượng hình học thường là đối xứng chỉ trong một tập hợp con hoặc "nhóm" của tất cả các phép biến đổi đẳng cự. Các loại nhóm con của phép biến đổi đẳng cự được mô tả dưới đây, tiếp theo là các loại nhóm chuyển đổi và các loại của đặc điểm bất biến có thể có trong hình học.

Đối xứng gương

Đối xứng phản xạ, đối xứng gương, đối xứng qua gương, hoặc đối xứng song phương là đối xứng liên quan đến phản xạ.

Trong không gian một chiều, có một điểm đối xứng; không gian hai chiều có một trục đối xứng, và trong không gian ba chiều có một mặt phẳng đối xứng. Một đối tượng hoặc hình giống hệt hình ảnh sau khi chuyển đổi của nó được gọi là hình có đối xứng gương.

Trục đối xứng của một hình trong không gian hai chiều là một đường thẳng nếu một đường vuông góc được dựng, bất kỳ hai điểm nằm trên đường vuông góc đều ở khoảng cách bằng nhau so với trục đối xứng. Nói cách khác là nếu hình được gấp lại dọc theo trục đối xứng, hai nửa của hình sẽ giống hệt nhau: hai nửa là hình ảnh phản chiếu của nhau. Vì vậy, một hình vuông có bốn trục đối xứng, bởi vì có bốn cách khác nhau để gấp nó thành hai hình trùng khít. Một hình tròn có vô số trục đối xứng đi qua tâm của nó, với cùng lý do trên.

Nếu chữ T được phản xạ qua một trục thẳng đứng, nó vẫn là chính chữ T. Việc này đôi khi được gọi là đối xứng theo chiều dọc. Có thể sử dụng một cách nói rõ ràng; ví dụ, "T có một trục đối xứng dọc" hoặc "T là đối xứng trái-phải".

Các tam giác có đối xứng gương là tam giác cân, các tứ giác có đối xứng gương là hình thoi và hình thang cân.

Đối với mỗi trục hoặc mặt phẳng đối xứng, các nhóm đối xứng là đẳng cấu với Cs (xem nhóm điểm trong không gian ba chiều), một trong ba loại nghịch đảo bậc hai, do đó nó là đại số đẳng cấu với C2. Các miền cơ bản là một nửa mặt phẳng hay nửa không gian.

Điểm đối xứng và các phép đẳng cự khả nghịch đảo

[[Tập tin:Simetria central triangulo.png|thumb|Hai tam giác cho thấy đối xứng điểm trên mặt phẳng. Tam giác A'B'C''' có thể được tạo ra từ tam giác ABC bằng cách quay 180° quanh điểm O.]]

Đối xứng phản xạ có thể được tổng quát hóa cho các phép biến đổi đẳng cự khác của không gian m chiều là các biến đổi tự nghịch đảo, chẳng hạn như

trong một hệ thống tọa độ Descartes nhất định. Điều này phản ánh không gian trên một -chiều không gian con.

Nếu k = m thì một sự thay đổi như vậy được gọi là một đối xứng điểm. Trên mặt phẳng (m = 2) một đối xứng điểm tương đương với một phép quay 180°, xem dưới đây. Đối cực đối xứng là một cái tên khác của một đối xứng điểm qua điểm gốc.

Đối xứng phản xạ như trên chỉ bảo toàn hướng khi và chỉ khi  là một số chẵn. Điều này có nghĩa rằng đối với  = 3(cũng như cho các số  lẻ khác) một đối xứng điểm thay đổi định hướng của không gian, giống như một hình ảnh đối xứng qua gương. Đó là lý do tại sao trong vật lý thuật ngữ P-đối xứng'' được sử dụng cho cả đối xứng điểm và đối xứng gương (P là viết tắt của parity - tính chẵn lẻ. Vì một đối xứng điểm trong không gian ba chiều thay đổi một hệ trục tọa độ thuận tay trái vào một hệ trục tọa độ thuận tay phải, đối xứng điểm cũng được gọi là đối xứng trái-phải.

Xem thêm
Ma trận đối xứng
Trục đối xứng
Tâm đối xứng

Chú thích

Liên kết ngoài

Calotta: A World of Symmetry
Dutch: Symmetry Around a Point in the Plane
Chapman: Aesthetics of Symmetry
ISIS Symmetry
International Symmetry Association – ISA
Institute Symmetrion

Bài cơ bản dài trung bình
Mỹ học
Kỹ thuật nghệ thuật
Hình học
Vật lý lý thuyết


title: Viễn thông

text:
Viễn thông là việc truyền dẫn thông tin giao tiếp qua một khoảng cách đáng kể để về địa lý.

Vào thời xưa, viễn thông gồm việc dùng các tín hiệu hình ảnh, chẳng hạn như đèn hiệu, tín hiệu khói, điện báo semaphore, tín hiệu cờ, quang báo, hoặc tin nhắn âm thanh như tiếng trống, tiếng tù và, tiếng còi.

Thời hiện đại, viễn  thông là việc dùng các thiết bị điện như máy điện báo, điện thoại, máy telex, cũng như dùng thông tin liên lạc vi ba, vô tuyến, sợi quang và kết hợp với vệ tinh thông tin và Internet.

Cuộc cách mạng trong ngành viễn thông không dây bắt đầu vào thập niên 1900 với những phát triển tiên phong trong lĩnh vực vô tuyến và thông tin liên lạc không dây nhờ Nikola Tesla và Guglielmo Marconi. Marconi đã giành giải Nobel Vật lý năm 1909 cho những nỗ lực của ông. Các nhà phát minh và phát triển tiên phong đáng chú ý khác trong lĩnh vực điện và điện tử gồm Charles Wheatstone và Samuel Morse (điện báo), Alexander Graham Bell (điện thoại), Edwin Armstrong, và Lee de Forest (vô tuyến), cũng như John Logie Baird và Philo Farnsworth (truyền hình).

Dung lượng hiệu dụng của thế giới để trao đổi thông tin qua mạng viễn thông hai chiều đã tăng từ 281 petabyte thông tin (đã nén tối ưu) năm 1986 lên 471 petabyte vào năm 1993, và tới 2,2 exabyte (đã nén tối ưu) vào năm 2000, cho đến năm 2007 thì lên tới 65 exabyte (đã nén tối ưu). Lượng thông tin này tương đương với 2 trang báo cho mỗi người trong một ngày vào năm 1986 và toàn bộ 6 tờ báo cho mỗi người một ngày vào năm 2007. Với sự tăng trưởng này, viễn thông đóng một vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế thế giới và doanh thu của ngành công nghiệp viễn thông toàn thế giới ước tính đạt 3,85 nghìn tỷ USD vào năm 2008. Doanh thu dịch vụ của ngành công nghiệp viễn thông toàn cầu ước tính đạt 1,7 nghìn tỷ USD năm 2008 và dự kiến đạt 2,7 nghìn tỷ USD vào năm 2013.

Nguồn gốc từ ngữ
Từ viễn thông (telecommunication trong tiếng Anh) đã được chuyển thể từ télécommunication trong tiếng Pháp. Đây là từ ghép của tiền tố Hy Lạp tele- (τηλε-), có nghĩa là "xa", và từ communicate trong tiếng Latin có nghĩa là "chia sẻ". Từ tiếng Pháp télécommunication lần đầu tiên xuất hiện tại French Grande École "Telecom ParisTech", trước đây còn được gọi là "École nationale supérieure des télécommunications" vào năm 1904 bởi kỹ sư và tiểu thuyết gia người Pháp Édouard Estaunié.

Kinh tế
10 doanh nghiệp viễn thông lớn nhất thế giới là:
 Nippon Telegraph and Telephone, Nhật Bản
 Deutsche Telekom, Đức
 Verizon, Mỹ
 France Télécom, Pháp
 Vodafone, Anh
 NTT DoCoMo, Nhật
 SBC Communications, Mỹ
 Telecom Italia, Ý
 British Telecom, Anh
 Telefónica, Tây Ban Nha

Thời điểm: tháng 11 năm 2004 theo doanh thu. Nguồn:

10 nhà cung cấp trang thiết bị lớn nhất cho doanh nghiệp viễn thông là
 Alcatel
 Ericsson
 Lucent Technologies
 Motorola
 Nokia
 Nortel
 Siemens
 Marconi

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tạp chí Bưu chính Viễn thông
 ATIS Telecom Glossary
 Communications Engineering Tutorials
 Federal Communications Commission
 Unified Communications
 IEEE Communications Society
 International Telecommunication Union
 Ericsson's Understanding Telecommunications at archive.org (Ericsson removed the book from their site in September 2005)
 VoIP, Voice over Internet Protocol and Internet telephone calls

Công nghệ truyền thông đại chúng


title: Liêu Hưng Tông

text:
Liêu Hưng Tông (chữ Hán: 遼興宗; bính âm: Liao Xīngzōng; 3 tháng 4 năm 1016 - 28 tháng 8 năm 1055), là vị hoàng đế thuộc dòng họ Gia Luật (耶律氏) thứ bảy của nhà Liêu, cai trị từ năm 1031 đến năm 1055. Tên thật của ông theo Hán danh là Tông Chân (宗真) và tên Khiết Đan là Chỉ Cốt (只骨).

Thân thế

Ông là con trưởng của hoàng đế Thánh Tông và ông được phong làm hoàng thái tử vào năm 1021 và ông lên nối ngôi sau khi Thánh Tông mất vào năm 1031.

Triều đại

Triều đại của Hưng Tông là khởi đầu cho sự sụp đổ của nhà Liêu. Chính phủ tham nhũng và quân đội khủng hoảng. Ông thường xuyên mở những cuộc tấn công vào nhà Tây Hạ và nhà Tống. Tuy nhiên, ông thường không quan tâm tới lòng dân và ban bố sưu cao thuế nặng. Ông cũng mộ đạo Phật và chi tiêu hào phóng cho các nhà chùa.

Qua đời

Ông qua đời năm 1055. Lấy Miếu hiệu là Hưng Tông (興宗),Thụy hiệu Thần Thánh Hiếu Chương Hoàng Đế (神聖孝章皇帝). Thọ 39 tuổi, táng tại lăng Vĩnh Hưng (永興陵)

Niên hiệu

Trong đời ông có hai niên hiệu là:
Cảnh Phúc (景福 Jǐngfú): 1031 - 1032
Trùng Hy (重熙 Chóngxī): 1032 - 1055

Gia quyến

Thê thiếp

 Tiêu Thát Lý Hoàng hậu (?-1076) , nguyên vị Quý phi , năm Trọng Hy thứ tư thăng Hoàng hậu , sau khi Liêu Đạo Tông lên ngôi tôn bà làm Thái hậu. Phong hiệu Nhân Ý Hoàng hậu (仁懿皇后).
 Tiêu Tam Thiến Hoàng hậu , con gái của Gia Luật Yên Ca - trưởng nữ của Liêu Thánh Tông và phò mã Tiêu Thiệu Tôn (萧绍宗). Sơ phong Thái tử phi , sau thăng Hoàng hậu , vì tâm tính độc ác nên bị giáng xuống làm Quý phi.

Con cái

Hoàng tử

 Liêu Đạo Tông , mẹ là Tiêu Thát Lý Hoàng hậu.
 Gia Luật Bảo Thân Nô , mẹ không rõ. Sinh vào tháng sáu năm Trọng Hy thứ tư (1035) , khả năng cao là chết yểu.
 Gia Luật Hòa Lỗ Oát (1041-1110) , mẹ là Tiêu Thát Lý Hoàng hậu. Sơ phong Việt vương , Lỗ vương rồi Tống vương.
 Gia Luật A Liễn (?-1087) , mẹ là Tiêu Thát Lý Hoàng hậu. Sơ phong Hứa vương , Tần vương , Việt vương rồi Ngụy vương.

Hoàng nữ

 Gia Luật Bạt Cần , trưởng nữ , mẹ là Tiêu Thát Lý Hoàng hậu. Sơ phong Ngụy quốc công chúa , Tấn quốc công chúa rồi Tấn quốc trưởng công chúa. Ban đầu hạ giá Tiêu Tát Bát (萧撒八) , sau ly hôn rồi cải giá Tiêu A Tốc (萧阿速) rồi Tiêu Oa Nặc (萧窝匿).
 Gia Luật Oát Lý Thái , nhị nữ , mẹ là Tiêu Thát Lý Hoàng hậu. Sơ phong Trịnh quốc công chúa rồi Trịnh quốc trưởng công chúa , hạ giá Tiêu Dư Lí Dã (萧余里也).

Tham khảo

Sinh năm 1016
Mất năm 1055
Vua nhà Liêu


title: Macrotera parkeri

text:
Macrotera parkeri là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Macrotera
Động vật được mô tả năm 1980


title: Dolicholatirus celinamarumai

text:
Dolicholatirus celinamarumai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dolicholatirus


title: Idols (chương trình truyền hình)

text:
Pop Idol (Tạm dịch: Thần tượng âm nhạc), cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc trên truyền hình của Anh đã chia sẻ bản quyền đến 42 quốc gia, mà ngày nay được gọi tắt chung là "Idols", theo hãng sản xuất FremantleMedia. Idols chiếm vị trí thứ ba trong các chương trình truyền hình nhượng quyền thương mại quốc tế phổ biến, đứng sau The Weakest Link (thứ hai) và Who Wants to Be a Millionaire? - Ai là triệu phú (thứ nhất). Hai trong số các chương trình đó xuất xứ từ nước Anh.

Định dạng

Ban tổ chức

Giám khảo

Tiến trình
Auditions (vòng thử giọng) được tổ chức ở nhiều nơi tại quốc gia có bản quyền (người tham gia vòng audition cũng bị ràng buộc bởi một số các yêu cầu pháp lý như tuổi tác, quốc tịch...). Nếu thành công, họ sẽ có cơ hội đi tiếp vào các vòng sau. Theatre round (vòng Nhà hát) là vòng sàng lọc lại các thí sinh vượt qua được vòng thử giọng. Vòng này thực hiện trong ba giai đoạn phụ: chorus - hát đồng ca, trio (hát tam ca hoặc tứ ca, song ca) các thí sinh phải hát một bài hát được ban tổ chức lựa chọn trước cùng với nhau, và cuối cùng hát A cappella đơn ca, các thí sinh hát một bài hát của riêng mình trước bạn bè, gia đình, các giám khảo. Mỗi giai đoạn của vòng nhà hát, sẽ có một số các thí sinh bị loại.

Vòng bán kết được truyền hình trực tiếp hoặc ghi hình phát lại (tại một số quốc gia), các thí sinh hát trong một studio truyền hình trước các giám khảo (không có khán giả). Bắt đầu từ giai đoạn này, người xem có thể bình chọn cho thí sinh họ muốn lọt vòng vòng trong qua điện thoại hoặc tin nhắn SMS (tại một số quốc gia, có thể bình chọn qua các hình thức khác). Vào tuần cuối cùng của vòng này, các thí sinh sẽ được tham gia một cuộc huấn luyện, hội thảo để chuẩn bị các bài hát cho mình. Sau đó, các thí sinh chỉ hát cùng với dương cầm (một số phiên bản có dùng nhạc cụ khác hoặc ngay cả một ban nhạc sống).

Các chương trình Idol trên khắp thế giới

Hiện tại có 179 người chiến thắng, gần đây nhất là Jenny Langlo từ Na Uy.

World Idol

Năm 2003, một World Idol cạnh tranh "đã được tổ chức, với những người chiến thắng từ Nam Phi, Hoa Kỳ, Bỉ Úc Đức Na Uy, Thế giới Ả Rập, Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Canada và Ba Lan. Người chiến thắng là Kurt Nilsen từ Na Uy.

Chú thích

Chương trình truyền hình Anh
Thương hiệu truyền thông đại chúng