title: Đặng Đại Lược

text:
Kim tử Vinh lộc đại phu, Tuy Lộc hầu Đặng Đại Lược (1690 -1764), thuộc dòng dõi Quốc công Đặng Tất, là vị quan nổi tiếng thanh liêm dưới thời chúa Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Cuộc đời
Đặng Đại Lược, xuất thân trong một gia đình nhiều đời quan lại, đóng góp nhiều công lao cho việc dân an xứ Đàng Trong. Trong số đó, có cố nội là quan Chưởng phủ tự vệ quản lãnh Liễu Đại hầu Đặng Quý Công, một vị quan to của nhà Lê, có công khai khẩn làng Quảng Cư (thuộc Xuân Giang, thị trấn Kiến Giang, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình). Dòng họ Đặng Đại tại Quảng Cư nổi danh là dòng họ đỗ đạt, làm quan thanh liêm lâu đời. Nhà văn hóa lớn, người đứng đầu Quốc sử quán nhà Nguyễn là Đông các Đại học sĩ Cao Xuân Dục đã ca ngợi truyền thống dòng họ này trong Đại Nam Địa dư chí ước biên như sau:

Đặng Đại thị (họ) giữ mình trong sạch,
Cha con cùng triều nức tiếng thơm

Nhờ tài cao, học rộng, có khí tiết nên Đặng Đại Lược được chúa Nguyễn Phúc Khoát bổ vào Hàn lâm viện (Văn Chức viện).

Mùa xuân Tân Dậu (1741), Đặng Đại Lược được thăng làm Ký lục dinh Bố Chính.

Năm 1746, ông được thăng làm Cai bạ dinh Quảng Nam, quản cai ba phủ là Thăng Hoa, Quảng Ngài và Quy Nhơn.

Năm 1761, người dân ở Đá Vách (sử cũ thường gọi họ là man Thạch Bích hay mọi Đá Vách) nổi dậy, chúa Nguyễn phong Đặng Đại Lược làm tướng cầm quân đánh dẹp.

Sau khi ổn định được vùng biên cảnh, Đặng Đại Lược mất (1764), thọ 74 tuổi.

Đặng Đại Lược là vị quan có tài cai quản. Ông nức tiếng thanh liêm, được người đời rất kính trọng. Quốc sử quán Triều Nguyễn Đại Nam Liệt Truyện cho biết: "Đại Lược làm quan thanh liêm nghèo khó, nhận hay cho đều không cẩu thả. Ai đưa cho cái gì tầm thường thì nhận một hai thứ, cái gì hơi hậu thì từ chối rằng: 'Nhà còn có thừa, không phải là kiểu cách gì đâu !'. Những việc từ chối khéo với người, đại loại như thế."

Ông có tám người con trai, tất cả đỗ đạt khoa cữ, 7 người ra làm quan. Trong đó nổi bật nhất là Lãnh Đức hầu Đặng Đại Độ (1728-1765), làm đến Khâm sai tuần hành ngũ phủ (Quảng Ngãi, Quy Nhơn, Phú Yên, Bình Khang, Bình Thuận) kiêm Tuần phủ Gia Định, có quyền thăng và giáng chức quan lại ở các phủ này. Cháu nội ông nhiều người làm quan to trong triều.

Anh em

Hàn Lâm viện Đặng Đại Nghị
Nhân Hòa hầu Đặng Đại Tài, làm quan Cai bạ dinh Trấn Biên

Con trai

Đặng Đại Lược có bảy con đều làm quan, nối bật có:
Danh thần Đặng Đại Độ, làm đến Khâm sai Tuần hành ngũ phủ
Liệt Triều Quang Lộc Đại phu, Hàn Lâm viện, Bình Thiệu Bá Đặng Đại Đồng
Khâm sai tham luận, Nhượng Trực hầu Đặng Đại Kỷ
Tri phủ Đặng Đại Lượng

Tham khảo

 Đại Nam liệt truyện, Quốc sử quán triều Nguyễn.
 Đại Nam nhất thống chí, Quốc sử quán triều Nguyễn
 Đại Nam Địa dư chí ước biên
 Dũng khí Đặng Đại Độ, Nghệ sĩ Nhân dân Đinh Bằng Phi.
 Lần giở trước đèn, Giáo sư Nguyễn Khắc Thuần.
 Truyện Danh nhân Việt Nam, Ngô Văn Phú.

Chú thích

Tham khảo

Người Quảng Bình
Quan lại chúa Nguyễn


title: Teucholabis cariosa

text:
Teucholabis cariosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ceraptila

text:
Ceraptila từng là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae, hiện tại được coi là đồng nghĩa của Rhynchina.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Mậu Thân 1968

text:
{{Dablink|Mục từ này về nói chung Mậu Thân 1968. Bài này về sự kiện. Xem Tại đây.}}Mậu Thân 1968' là bộ phim tài liệu đầu tiên của Việt Nam, dài 12 tập, mỗi tập 30 phút + tập 13 - Chuyện chưa nói hết về hành trình làm phim, đề cập và đi sâu vào sự kiện lịch sử về cuộc tổng tấn công và nổi dậy Mậu Thân 1968. Đạo diễn Lê Phong Lan đã phỏng vấn và đối chất với hàng trăm nhân chứng, trò chuyện với những chuyên gia lịch sử, các nhà báo trong nước và quốc tế.

Bối cảnh
Sự thật là lý do mà đạo diễn Lê Phong Lan muốn tìm hiểu và chia sẻ với người xem, nhất là sau khi bà có dịp trò chuyện với thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn trong thời gian làm phim về ông. Bà đã mất gần 10 năm để thu thập tư liệu, đã sang Mỹ nhiều lần, lặn lội khắp mọi nơi tìm nhân chứng, tư liệu, phỏng vấn những học giả uy tín trong và ngoài nước để hoàn thành bộ phim tài liệu trung thực.

Những người làm phim đã phỏng vấn ông tổng bí thư Lê Khả Phiêu - người chỉ huy một trung đoàn trong sự kiện Mậu Thân 1968 tại Huế, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, nhà báo và sử gia Mỹ Stanley Karnow, cựu phóng viên tờ Washington Post Don Lux, GS khoa học chính trị Larry Berman, và cả những người lính từ hai phía. Nhiều thông tin bị làm méo mó đã được làm sáng tỏ. Một trong số đó là sự kiện 26 ngày đêm tại Huế từng bị cho là "cuộc thảm sát đẫm máu" được mô tả trong cuốn sách Giải khăn sô cho Huế của nhà văn Nhã Ca, mà đã được cả giáo sư sử học tại đại học Texas A&M Olga Dror chuyển ngữ sang tiếng Anh với tựa đề Mourning Headband for Hue'' (Nhà xuất bản Indiana University Press). Theo báo Thanh Niên, với những nhân chứng có thẩm quyền cuốn phim đã làm sáng rõ: cái gọi là "cuộc thảm sát đẫm máu" chỉ là đòn tâm lý chiến mà Mỹ dựng lên, thực tế Huế đã bị bom Mỹ phá hủy làm nhiều thường dân chết cùng với quân giải phóng và lính Mỹ.

Sản xuất
Trước khi Đài truyền hình Việt Nam mua bản quyền phát sóng, đạo diễn đã bỏ tiền túi để làm phim.

Phát biểu
"Khi làm phim này, Tôi đặt tinh thần độc lập thống nhất và hòa hợp dân tộc của tôi lên hàng đầu. Và lẽ đương nhiên tôi buộc phải công bằng vì đó là nghề nghiệp, là thanh danh của tôi".
Và với những gì tìm được, nữ đạo diễn cho biết: "Tôi đã gặp những nhà báo Mỹ, những người lính bên kia chiến tuyến, họ đã nói, tất cả những thông tin về vụ thảm sát năm 1968 tại Huế chỉ là sự vu cáo của Mỹ và chính quyền Việt Nam cộng hòa đổ lên đầu Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Để khỏa lấp cho sự thất bại nặng nề, phía Mỹ và Việt Nam cộng hòa đã phát động những tin đồn nhảm gây nhiễu loạn như một cuộc chiến tranh tâm lý, và nó đã kéo dài trong một thời gian. Nhưng sự thật là sự thật. Chiến dịch Mậu Thân trải qua thời gian càng khẳng định là bản anh hùng ca vĩ đại của quân dân Việt Nam".

Chú thích

T
Việt Nam năm 1968
Chiến tranh Việt Nam
Những trận đánh lớn trong lịch sử
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Xung đột năm 1968
Lịch sử miền Nam Việt Nam
Thảm sát Huế Tết Mậu thân
Phim về chiến tranh Việt Nam


title: Haplochromis limax

text:
Haplochromis limax là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Twongo, T.K. 2005. Haplochromis limax. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Haplochromis


title: Apterotoxitiades vivesi

text:
Apterotoxitiades vivesi là một loài bọ cánh cứng thuộc phân họ Lepturinae, trong họ Cerambycidae. Loài này phân bố ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 2008


title: Polexima elongatula

text:
Polexima elongatula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Polexima


title: Eugenia kemamensis

text:
Syzygium kemamanense là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Eugenia kemamensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
K
Chi Trâm


title: Lodève

text:
Lodève là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Hérault, quận Lodève, tổng Lodève. Tọa độ địa lý của xã là 43° 43' vĩ độ bắc, 03° 19' kinh độ đông. Lodève nằm trên độ cao trung bình là 165 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 1172 mét và điểm cao nhất là 700 mét. Xã có diện tích 23,17 km², dân số vào thời điểm 1999 là 6.900 người; mật độ dân số là 297 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi tiếng
 Georges Auric (1899 - 1983), nhà soạn nhạc

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Đào tạo tại chức

text:
Đào tạo tại chức là loại hình đào tạo dành cho đại đa số người vừa học vừa làm để hoàn thiện kiến thức chuyên môn hoặc muốn học thêm một ngành khác với ngành mình đang làm. Học tại chức thường học buổi tối, chương trình học cũng giống như Đại học chính quy. Bằng được cấp là bằng tại chức.

Tên gọi đại học tại chức này được xuất phát từ các chương trình "chính sách" của ta sau ngày giải phóng để tạo điều kiện học tập cho những cán bộ đã phải "hy sinh" việc học của họ vào cuộc chiến đấu. Hoà bình rồi, việc tạo điều kiện để họ tiếp tục học tập là lẽ đương nhiên và công bằng. Hiện nay, phần lớn các chương trình đào tạo được chúng ta gọi là "tại chức" hiện nay, đều là những chương trình đào tạo "không chính quy".

Đào tạo Tại chức

Chương trình tại chức trình độ Đại học hoặc cao đẳng được các trường xây dựng trên cơ sở chương trình hệ chính quy. Nội dung chương trình tại chức phải bảo đảm các yêu cầu về nội dung của chương trình hệ chính quy cùng trình độ đào tạo.

Các trường tổ chức đào tạo theo khoá học, năm học. Khoá học là thời gian để sinh viên hoàn thành một chương trình cụ thể. Thời gian hoàn thành một chương trình theo hình thức đào tạo tại chức phải dài hơn so với chương trình đó ở cùng trình độ hệ Đại học chính quy từ nửa năm đến một năm.

Căn cứ khối lượng kiến thức quy định cho các chương trình, Hiệu trưởng phân bổ số học phần cho từng năm học, từng học kỳ.

Đầu khoá học, trường phải thông báo công khai về nội dung và kế hoạch học tập của từng chương trình; quy chế đào tạo; nghĩa vụ và quyền lợi của sinh viên, phương pháp giảng dạy, hình thức đánh giá, thi, kiểm tra.

Đầu mỗi năm học, trường phải thông báo công khai lịch trình học của từng chương trình trong từng học kỳ, danh sách các học phần bắt buộc và tự chọn, đề cương chi tiết học phần và điều kiện để được đăng ký học cho từng học phần, lịch kiểm tra và thi, hình thức kiểm tra và thi các học phần, giáo trình, tài liệu có liên quan.
Đối với những lớp đào tạo theo hợp đồng đặt lớp tại cơ sở giáo dục địa phương là trường đại học, trường cao đẳng, trường trung cấp, trung tâm giáo dục thường xuyên cấp tỉnh, Hiệu trưởng căn cứ vào điều kiện tổ chức đào tạo cụ thể để quyết định lịch trình học cho phù hợp.

Thời gian tối đa được phép học để hoàn thành chương trình bao gồm thời gian quy định cho chương trình quy định tại khoản 1 Điều này, cộng với thời gian tối đa sinh viên được phép tạm ngừng học quy định tại điểm a khoản 4 Điều 12 và Điều 13 của Quy chế đào tạo Đại học và cao đẳng hệ tại chức.

Tham khảo

Xem thêm

Học tại chức để làm gì ?

Giáo dục đại học
Đào tạo đại học


title: So Cool

text:
"So Cool" là album phòng thu đầu tay của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc, Sistar. Album được phát hành vào ngày 09 tháng 8 năm 2011. Bài hát cùng tên với album cũng đã được sử dụng để quảng bá album trên các sân khấu âm nhạc hàng tuần. Album bao gồm 12 bài hát, 5 bài hát mới và một phiên bản đặc biệt của "Ma Boy", phát hành trước bởi nhóm nhạc nhỏ Sistar19. Album cũng được phát hành trên toàn thế giới thông qua iTunes.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Xếp hạng Album

Xếp hạng đĩa đơn

Xếp hạng các bài hát khác

Doanh số và chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Album năm 2011
Album đầu tay năm 2011
Album tiếng Triều Tiên
Album của Kakao M
Album của Sistar


title: Ury, Seine-et-Marne

text:
Ury là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Ury được gọi là Uriquois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Ury
Map of Ury on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Orsfeld

text:
Orsfeld là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Tiếng Cornwall

text:
Tiếng Cornwall () là một ngôn ngữ Celt được nói tại Cornwall. Tiếng Cornwall đang trải quá trình phục hồi trong những thập kỷ gần đây, và được xem là một phần quan trọng của nền văn hóa và di sản Cornwall. Đây là một ngôn ngữ thiểu số được công nhận tại Vương quốc Liên hiệp, được bảo hộ bởi Hiến chương châu Âu về ngôn ngữ khu vực hoặc thiểu số và có lượng người nói đang tăng.

Giống với tiếng Wales và tiếng Breton, tiếng Cornwall xuất phát trực tiếp từ một ngôn ngữ Britton Chung từng được nói trên nhiều phần đảo Anh trước khi bị tiếng Anh lấn át. Nó từng là ngôn ngữ chính của Cornwall trong hàng thế kỷ.

Phân bố địa lý

Cornwall có dân số 536.000 (2014), đa số người nói tiếng Cornwall sống tại đây. Cũng có một số người sống ngoài Cornwall, tại những cộng đồng kiều dân Cornwall. Ước tính số người nói biến thiên tùy theo định nghĩa về "người nói", và khó xác định do bản chất cá nhân của người học ngôn ngữ. Tuy vậy, số người nói tiếng Cornwall đang tăng lên. Một khảo sát cho biết số người biết ít nhất vài từ cơ bản, như "Kernow" có nghĩa là "Cornwall", là 300.000; khảo sát trên cũng ghi nhận rằng số người có thể đối thoại đơn giản là 3.000. Dự án Chiến lược Ngôn ngữ Cornwall đã nghiên cứu số người nói về cả số lượng và mức độ thành thạo: ước tính rằng 2.000 người nói thành thạo (2008), tăng lên nhiều từ con số chỉ 300 người trong nghiên cứu của Kenneth MacKinnon năm 2000. Trong thống kê 2011, có 557 người tại Anh và Wales báo cáo rằng tiếng Cornwall là ngôn ngữ chính của họ, 464 trong đó sống ở Cornwall.

Âm vị

Phụ âm

Nguyên âm

Ngữ pháp

Tiếng Cornwall chia sẻ với các ngôn ngữ Celt khác nhiều đặc điểm ngữ pháp mà, dù không đặc biệt, vẫn khá khác thường trong ngữ hệ Ấn-Âu. Những đặc điểm này gồm có sự biến đổi phụ âm đầu, cấu trúc động–chủ–tân, sự biến đổi giới từ, sự ưu tiên những yếu tố cần nhấn mạnh, và việc sử dụng hai dạng động từ "to be". Danh từ thuộc về một trong hai giống, đực hay cái, và không bị cách ảnh hưởng. Tiếng Cornwall có nhiều cái "đuôi" để thể hiện số nhiều; một số danh từ có một dạng thứ ba. Động từ được chia theo thì và trạng, mà được thể hiện bằng cách biến đổi động từ chính hoặc thêm động từ hỗ trợ. Về từ vựng, một lượng lớn được sử dụng để mô tả những khái niệm chi tiết trong đời sống. Ví dụ như atal, có nghĩa là 'chất thải mỏ' và beetia, có nghĩa 'sửa lưới đánh cá'. Foogan và hogan là hai loại bánh pastry khác nhau. Troyl là 'một điệu nhảy truyền thống tập thể của Cornwall,’ trong khi furry là một kiểu múa nghi thức được tổ chức tại Cornwall.

Như những ngôn ngữ Celt khác, tiếng Cornwall thiếu một số động từ thường gặp trong đa số ngôn ngữ. Trong đó gồm một số động từ chỉ tình thái; ví dụ như 'có', 'thích', 'ghét', 'thích hơn', 'phải', và 'bắt buộc'. Những động từ này được "trám chỗ" bằng lối nói hàm ý và cụm giới từ.
 Sự biến đổi phụ âm đầu: Phụ âm đầu trong một từ có thể biến đổi tùy theo vai trò ngữ pháp. Như trong tiếng Breton, có bốn kiểu biến đổi (ba trong tiếng Wales, hai trong tiếng Ireland và tiếng Man, và một trong tiếng Gael Scotland). Chúng là nhẹ (b > v), mạnh (b > p), bật hơi (b không đổi, t > th) và hỗn hợp (b > f).

 Sự chia giới từ: Giới từ kết hợp với động từ nhân xưng tạo ra một từ. Ví dụ,  (với, bởi) +  (tôi) → ;  +  (anh ta) → .
 Không có mạo từ bất định.  nghĩa là "cảng" ("habour") hay "một cái cảng" ("a habour") (có một mạo từ xác định:  là "cái cảng" ("the habour").

Tham khảo

Link
* Ferdinand, Siarl (2013). Brief History of the Cornish language, its Revival and its Current Situation. ''E-Keltoi'', Vol. 2, 2 Dec. pp. 199–227

Ngôn ngữ tại Anh
Ngôn ngữ tại châu Âu
Chủ nghĩa dân tộc Cornwall
Ngôn ngữ Britton

Ngôn ngữ tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Ngôn ngữ động-chủ-tân
Ngôn ngữ Celt bị đe dọa


title: 2428 Kamenyar

text:
2428 Kamenyar (1977 RZ6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 9 năm 1977 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2428 Kamenyar

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Caecilia inca

text:
Caecilia inca là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Monteza, J.I., Angulo, A. & Wilkinson, M. 2004. Caecilia inca. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Caecilia
Động vật lưỡng cư Peru


title: Heliocheilus cladotus

text:
Heliocheilus cladotus là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của New South Wales, Bắc Úc, Queensland, Nam Úc và
Tây Úc.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Heliocheilus


title: 119 Althaea

text:
Althaea  (định danh hành tinh vi hình: 119 Althaea) là một tiểu hành tinh cỡ lớn ở vành đai chính, thuộc kiểu S. Ngày 3 tháng 4 năm 1872, nhà thiên văn học người Mỹ gốc Canada James C. Watson phát hiện tiểu hành tinh Althaea khi ông thực hiện quan sát tại Đài quan sát Detroit và đặt tên nó theo Althaea, mẹ của Meleager trong thần thoại Hy Lạp. Hai lần Althaea che khuất sao được quan sát vào năm 2002, chỉ cách nhau một tháng.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Althaea
18720403
Althaea
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Sl (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Chionophylax mindszentyi

text:
Chionophylax mindszentyi là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chionophylax


title: Leptonema lacuniferum

text:
Leptonema lacuniferum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Crain, Yonne

text:
Crain là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.
Crain có diện tích 9,9 km2, dân số năm 1999 là 363 người.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Crain trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Giấy phép Tài liệu Tự do GNU

text:
Giấy phép Tài liệu Tự do GNU (GFDL hoặc GNU FDL) là giấy phép bản quyền bên trái cho tài liệu tự do, do Quỹ Phần mềm Tự do (FSF) thiết kế cho Dự án GNU. Nó tương tự như Giấy phép Công cộng GNU, cung cấp cho người đọc quyền sao chép, tái phân phối và chỉnh sửa một tác phẩm và đòi hỏi tất cả các bản sao và tác phẩm phái sinh phải có thể được sử dụng với cùng giấy phép. Những bản sao có thể được bán thương mại, nhưng nếu được sản xuất với số lượng lớn (hơn 100), thì người nhận tác phẩm phải được phép truy xuất tài liệu gốc hoặc mã nguồn.

GFDL được thiết kế dành cho những bản hướng dẫn sử dụng, sách giáo khoa, các tài liệu tham khảo và chỉ dẫn khác và các tài liệu hướng dẫn thường đi kèm với phần mềm GNU. Tuy nhiên, nó có thể dùng cho bất kỳ tác phẩm nào dựa trên văn bản, bất kể chủ đề là gì. Ví dụ, bách khoa toàn thư trực tuyến tự do Wikipedia sử dụng GFDL cho tất cả các nội dung văn bản của nó.

Mốc thời gian
FDL được phát hành dưới dạng bản sơ thảo để lấy ý kiến phản hồi vào cuối năm 1999. Sau nhiều lần cải tiến, phiên bản 1.1 được phát hành vào tháng 3 năm 2000, phiên bản 1.2 vào tháng 11 năm 2002, và phiên bản 1.3 vào tháng 11 năm 2008. Bản hiện tại của giấy phép là phiên bản 1.3.

Bản sơ thảo dùng để thảo luận đầu tiên của Giấy phép Tài liệu Tự do GNU phiên bản 2 được phát hành vào ngày 26 tháng 9 năm 2006, cùng với một bản sơ thảo của Giấy phép Tài liệu Tự do Đơn giản hóa GNU.

Phiên bản 1.3 của GNU FDL bao gồm một số cải tiến, chẳng hạn như các điều kiện mới được thêm vào trong quy trình GPLv3 để tăng cường tính toàn cầu hóa, làm rõ nghĩa hơn để giúp mọi người áp dụng giấy phép vào âm thanh và đoạn phim, và giảm nhẹ yêu cầu trong việc sử dụng một đoạn trích từ một tác phẩm.

Giấy phép Tài liệu Tự do Đơn giản hóa GNU mới được đề xuất không đòi hỏi phải duy trì Văn bản Bìa và các Phần Bất biến. Điều này sẽ cung cấp một tùy chọn giấy phép đơn giản cho tác giả nào không muốn sử dụng các tính năng này trong GNU FDL.

Vào ngày 1 tháng 12 năm 2007, Jimmy Wales thông báo rằng những cuộc thảo luận và đàm phán lâu dài giữa Quỹ Phần mềm Tự do, Creative Commons, Quỹ Wikimedia và những tổ chức khác đã đưa ra một đề xuất được cả Quỹ Phần mềm Tự do lẫn Creative Commons hỗ trợ để điều chỉnh Giấy phép Tài liệu Tự do sao cho nó cho phép Quỹ Wikimedia có khả năng chuyển các dự án sang giấy phép Creative Commons Ghi công - Chia sẻ tương tự (CC-BY-SA) tương tự. Những thay đổi này được hiện thực trong Phiên bản 1.3 của GFDL.

Những điều kiện

Tài liệu được cấp phép theo phiên bản hiện tại của giấy phép có thể được sử dụng cho mục đích bất kỳ, miễn là việc sử dụng thỏa mãn một số điều kiện cụ thể.

 Tất cả các tác giả trước đó của tác phẩm phải được ghi công.
 Tất cả các thay đổi đối với tác phẩm đều phải được ghi lại.
 Tất cả các tác phẩm phái sinh phải được cấp phép dưới cùng một giấy phép.
 Toàn văn giấy phép, những phần bất biến không được chỉnh sửa do tác giả định nghĩa nếu có, và bất kỳ lời phủ nhận bảo hành nào khác được thêm vào (như lời phủ nhận chung cảnh giác người dùng rằng tài liệu có thể không chính xác chẳng hạn) và thông báo bản quyền từ các phiên bản trước phải được duy trì.
 Các tiêu chuẩn kỹ thuật như DRM có thể không được dùng để quản lý hoặc ngăn cản sự phân phối hoặc sửa đổi tài liệu.

Tiết đoạn thứ cấp

Giấy phép phân biệt rõ ràng các loại "Tài liệu" với các "Tiết đoạn thứ cấp", những phần có thể không nằm trong Tài liệu, mà dùng trong các phần tài liệu ở phần trước hoặc phần phụ lục. Các tiết đoạn thứ cấp có thể chứa những thông tin liên quan đến mối quan hệ của tác giả hoặc của nhà xuất bản với nội dung của vấn đề, nhưng không phải bất kỳ nội dung nào của vấn đề. Trong khi Tài liệu tự nó là có thể sửa đổi được về tổng thể, và được bao trùm một cách thực chất bởi một giấy phép tương đương với (nhưng không tương thích tương hỗ với) Giấy phép Công cộng GNU, thì một số tiết đoạn thứ cấp có các hạn chế khác nhau, được tạo ra chủ yếu để giải quyết việc ghi công thích đáng cho các tác giả trước đó.

Đặc biệt, các tác giả của các phiên bản trước cần phải được biết đến và các "tiết đoạn bất biến" nhất định, được tác giả ban đầu chỉ rõ và giải quyết mối quan hệ của người đó với nội dung của vấn đề, có thể không được thay đổi. Nếu như tài liệu được sửa đổi, tên gọi của nó cũng phải thay đổi (trừ khi các tác giả trước đó cho phép giữ lại tên gọi). Giấy phép cũng có các điều khoản để xử lý các văn bản của bìa trước và bìa sau của sách, cũng như cho "Lịch sử", các tiết đoạn "Lời cảm ơn", "Lời đề tặng" và "Lời ghi đằng sau".

Tái phân phối thương mại
GFDL đòi hỏi khả năng "sao chép và phân phối Tài liệu theo bất kỳ phương thức nào, có thể mang tính thương mại hoặc phi thương mại" và do đó không tương thích với những tài liệu không cho phép tái sử dụng thương mại. Những tài liệu hạn chế việc tái sử dụng thương mại không tương thích với giấy phép và không thể bỏ vào chung với tác phẩm. Tuy nhiên, việc đưa vào các tác phẩm với hạn chế như vậy có thể sử dụng hợp lý theo luật bản quyền Hoa Kỳ và tác phẩm đó không cần phải được gán giấy phép GFDL nếu tất cả các khả năng sử dụng về sau đều tuân thủ theo sử dụng hợp lý này. Một ví dụ cho việc sử dụng hợp lý một cách tự do và mang tính thương mại là tác phẩm nhại.

Tương thích với CC-BY-SA

Mặc dù hai giấy phép đều cùng tuân theo nguyên tắc copyleft, GFDL không tương thích với giấy phép Ghi công Chia sẻ tương tự của Creative Commons. Tuy nhiên phiên bản 1.3 đã thêm một tiết đoạn mới cho phép một số website cụ thể hiện đang sử dụng GFDL có thể chuyển tiếp sang giấy phép CC-BY-SA.

Những miễn trừ này cho phép một dự án cộng tác dựa trên GFDL với nhiều tác giả có thể chuyển sang giấy phép CC-BY-SA 3.0 (thường đòi hỏi sự cho phép của tất cả các tác giả), nếu tác phẩm đó thỏa mãn các điều kiện sau:
 Tác phẩm phải là sản phẩm của một "Trang mạng Cộng tác Nhiều tác giả với Quy mô lớn" (Massive Multiauthor Collaboration Site - MMC), ví dụ như wiki.
 Nếu trên trang xuất hiện một nội dung bên ngoài được xuất bản đầu tiên tại một MMC, tác phẩm phải được cấp phép theo Phiên bản 1.3 của GNU FDL, hoặc một phiên bản cũ hơn nhưng với tuyên bố "hoặc bất kỳ phiên bản nào mới hơn", hoặc các tùy chọn Văn bản bìa hoặc Phần bất biến phải không được sử dụng. Nếu có chứa nội dung không được xuất bản đầu tiên tại MC, nó chỉ có thể được tái cấp phép nếu nó được thêm vào một MMC trước ngày 1 tháng 11 năm 2008.

Tiết 11 của giấy phép sẽ hết hạn sau ngày 1 tháng 8 năm 2009. Lý do của việc này là để ngăn ngừa điều khoản không bị sử dụng như một thước đo khả năng tương thích tổng quát. Quỹ Phần mềm Tự do nói rằng tất cả nội dung được thêm vào Wikipedia trước ngày 1 tháng 11 năm 2008 là một ví dụ thỏa mãn những điều kiện này.

Chế tài
Wikipedia, nơi sử dụng giấy phép GFDL nổi tiếng nhất, chưa bao giờ kiện ra ai ra tòa để bắt buộc họ phải tuân thủ giấy phép. Một tòa án tại Hà Lan đã kiện một tạp chí thương mại vi phạm một giấy phép tương tự - CC-BY-NC-SA - khi in lại một bức ảnh đã được tải lên Flickr.

Những chỉ trích về GFDL
Dự án Debian và Nathanael Nerode đã có lời phản đối giấy phép. Những lập trình viên Debian cuối cùng đã biểu quyết đồng ý những sản phẩm được cấp phép theo GFDL là thỏa mãn với Hướng dẫn Phần mềm Tự do Debian của họ miễn là điều khoản về phần bất biến không được sử dụng. Những người này đề nghị sử dụng những giấy phép thay thế như các giấy phép Creative Commons chia sẻ tương tự, Giấy phép Tài liệu BSD, hay thậm chí là sử dụng GNU GPL. Họ xem GFDL là giấy phép không tự do. Lý do là GFDL bắt buộc các văn bản "bất biến" không được thay đổi hoặc xóa đi, cùng với sự cấm đoán những hệ thống quản lý quyền lợi kỹ thuật số (DRM) khi sử dụng GFDL về mặt từ ngữ còn áp dụng cho cả "những bản sao chép cá nhân được tạo ra nhưng không phân phối".

Điều khoản DRM
GNU FDL có chứa lời tuyên bố sau:

Người ta chỉ trích ngôn từ này ở chỗ nó quá rộng, vì nó áp dụng cho cả những bản sao mang tính riêng tư được tạo ra những không phân phối. Điều này có nghĩa là người được cấp phép không được phép lưu trữ những bản sao tài liệu "được tạo ra" theo một định dạng tập tin hoặc sử dụng một kỹ thuật mã hóa mang tính thương mại nào.

Vào năm 2003, Richard Stallman đã bàn về câu nói trên trong danh sách gửi thư debian-legal:

Những phần bất biến
Một tác phẩm GNU FDL có bị gây trở ngại một cách nhanh chóng vì tác phẩm đó sẽ được trao cho một tiêu đề mới, hoàn toàn khác và kèm theo một danh sách các tiêu đề trước đó của nó. Điều này có thể dẫn đến tình huống trong đó có một loạt các trang ghi tiêu đề, cùng những lời đề tặng, trong mỗi một bản sao của cuốn sách nếu nó đã được thay đổi nhiều lần. Những trang này không để bỏ đi cho đến khi nào tác phẩm thuộc về phạm vi công cộng sau khi hết hạn bản quyền.

Richard Stallman đã nói về những phần bất biến trong danh sách gửi thư debian-legal như sau:

Không tương thích qua lại với GPL
GNU FDL không tương thích với GPL theo cả hai chiều: có nghĩa là những tài liệu GNU FDL không thể đặt vào mã GPL và những mã GPL cũng không thể đặt vào một sổ tay sử dụng theo GNU FDL. Vì lý do này, những đoạn mã ví dụ thường được cấp phép kép để chúng có thể xuất hiện trong tài liệu cũng như sử dụng trong một chương trình phần mềm tự do.

Trong hội nghị GPLv3 quốc tế tổ chức tại Barcelona vào ngày 22 và 23 tháng 6 năm 2006, Eben Moglen đã gợi ý rằng sẽ có một phiên bản mới của GPL phù hợp cho cả tài liệu:

Gánh nặng khi in ấn
GNU FDL đòi hỏi những người được cấp phép, khi in một tài liệu dưới giấy phép này, cũng phải kèm theo "Giấy phép này, những thông báo bản quyền, cùng thông báo giấy phép trong đó nói rằng Giấy phép này áp dụng cho Tài liệu" (this License, the copyright notices, and the license notice saying this License applies to the Document). Điều này có nghĩa là nếu một người được cấp phép in một bản sao bài viết mà văn bản của nó do GNU FDL điều chỉnh, anh hoặc chị ta cũng phải kèm theo một lời thông báo bản quyền và một bản in thực sự toàn văn GNU FDL, mà bản thân giấy phép này cũng đã là một tài liệu khá lớn. Tệ hơn nữa, những yêu cầu như vậy cũng áp dụng cho việc sử dụng đơn lẻ chỉ một hình ảnh (ví dụ, hình ảnh trên Wikipedia).

Những dạng thức trong suốt
Định nghĩa của dạng thức "trong suốt" (transparent) khá phức tạp, và có thể khó áp dụng. Ví dụ, những bản vẽ được yêu cầu phải ở định dạng cho phép chúng được sửa đổi dễ dàng bằng "một chương trình vẽ nào đó dễ dàng có được". Định nghĩa "dễ dàng lấy được" (từ gốc "widely available") có thể khó diễn dịch, và có thể thay đổi theo thời gian, vì có những phần mềm ví dụ như chương trình sửa đổi hình ảnh Inkscape mã nguồn mở liên tục phát triển, nhưng vẫn chưa đạt đến phiên bản 1.0. Tiết đoạn này, được viết lại giữa phiên bản 1.1 và 1.2 của giấy phép, đã sử dụng không nhất quán các thuật ngữ "dễ dàng có được" và "mang tính thương mại" (proprietary) mà không định nghĩa chúng. Theo một diễn dịch sát với giấy phép, việc tham chiếu đến "chương trình soạn thảo văn bản chung" (generic text editors) có thể được diễn dịch là loại trừ bất kỳ định dạng nào mà con người không đọc được thậm chí nếu nó được một bộ xử lý văn bản mã nguồn mở sử dụng; còn theo một cách diễn dịch thoáng, định dạng.doc của Microsoft Word cũng có thể được xem là trong suốt, vì một nhóm con trong các tập tin.doc có thể được sửa đổi hoàn hảo bằng OpenOffice.org, và do đó định dạng này không phải là thứ "chỉ có thể đọc hoặc sửa đổi bằng những phần mềm xử lý văn bản thương mại" (that can be read and edited only by proprietary word processors).

Các giấy phép nội dung tự do khác
Một số giấy phép trong số này được phát triển độc lập với GNU FDL, còn một số khác được phát triển để phản ứng lại với những khiếm khuyết trong GNU FDL.
 Giấy phép Tài liệu FreeBSD
 Các giấy phép Creative Commons
 Giấy phép Khoa học Thiết kế
 Giấy phép Nghệ thuật Tự do
 Giấy phép Nội dung Mở
 Giấy phép Xuất bản Mở
 Giấy phép Trò chơi Mở
 Giấy phép Tài liệu Chung
 WTFPL

Danh sách các dự án sử dụng GFDL
 Wikipedia
 PlanetMath
 Citizendium - dự án sử dụng GFDL cho những bài viết xuất phát từ Wikipedia.
 An Anarchist FAQ
 Marxists Internet Archive
 SourceWatch
 OpenHistory
 Last.fm - những bản miêu tả nghệ sĩ được cấp phép theo GFDL
 Free On-line Dictionary of Computing

Xem thêm
 Giấy phép BSD
 Bản quyền
 Copyleft
 Giấy phép phần mềm tự do
 GNU
 Nội dung mở
 Chia sẻ tương tự
 Cấp phép phần mềm
 Sử dụng phi thương mại giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bản quyền GFDL chính thức (tiếng Anh)
 Dự án GNU
 Bản dịch tiếng Việt của GPL và LGPL

Dự án GNU
Giấy phép nội dung tự do
Copyleft
Tổ chức Phần mềm Tự do
Tài liệu phần mềm


Giải LVFCS cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất là một trong các giải của LVFCS dành cho nữ diễn viên đóng vai chính trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất. Giải này được lập từ năm 1997.

Các người đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng LVFCS


title: Pachybrachis mogol

text:
Pachybrachis mogol là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Bulbophyllum scabrum

text:
Bulbophyllum scabrum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

scabrum]]

S


title: Ortles-Cevedale

text:
Ortles-Cevedale () là một rặng núi thuộc rặng Alpes orientales centrales hoặc thuộc dãy Alpes đá vôi phía nam, ở trung tâm dãy núi Alpes thuộc Ý.

Ortles-Cevedale chia cách với dãy núi Livigno ở phía tây bắc bởi đèo Stelvio và thung lũng sông Adda (Valtellina); chia cách với rặng Adamello-Presanella ở phía nam bởi đèo Tonale; chia cách với rặng Ötztal Alps ở phía đông bắc bởi thung lũng Thượng Adige (Vinschgau-Val Venosta). Phần phía tây của đèo Gavia cũng gọi là Sobretta-Gavia Group.

Rặng Ortles-Cevedale là đầu gnuồn của các sông Adda, Oglio, Adige và sông nhánh Noce.

Các ngọn núi

Các đèo

Tham khảo

Dãy núi Alpes
Dãy núi tại Ý
Dãy núi tại Thụy Sĩ


title: (15225) 1985 RJ4

text:
{{DISPLAYTITLE:(15225) 1985 RJ4}}

(15225) 1985 RJ4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 11 tháng 9 năm 1985.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 15001–16000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Haliplus

text:
Haliplus là một chi bọ cánh cứng native to the Palearctic (including Europe), the Afro-tropical region, the Near East, the Nearctic và Bắc Phi.

Danh sách phân chi và loài

Phân chi Haliplidius
Haliplus confinis
Haliplus obliquus
Haliplus varius
Phân chi Haliplus
Haliplus apicalis
Haliplus fluviatilis
Haliplus fulvicollis
Haliplus furcatus
Haliplus heydeni
Haliplus immaculatus
Haliplus interjectus
Haliplus lineolatus
Haliplus ruficollis
Haliplus sibiricus
Haliplus wehnckei
Haliplus zacharenkoi
Phân chi Liaphlus
Haliplus andalusicus
Haliplus astrakhanus
Haliplus dalmatinus
Haliplus flavicollis
Haliplus fulvus
Haliplus gafnyi
Haliplus guttatus
Haliplus kulleri
Haliplus laminatus
Haliplus maculatus
Haliplus mucronatus
Haliplus rubidus
Haliplus variegatus
Phân chi Neohaliplus
Haliplus lineatocollis
Haliplus ruficeps

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
Haliplus at Fauna Europaea

Haliplidae


title: Craménil

text:
Craménil là một [[xã của Pháp|xã]] thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 174 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Graval

text:
Graval là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Graval on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Limonia tigriventris

text:
Limonia tigriventris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Coelioxys acutivalva

text:
Coelioxys acutivalva là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1922


title: Thời đại đồ đá cũ

text:
Thời đại đồ đá cũ là giai đoạn đầu của thời đại đồ đá trong thời tiền sử, được phân biệt bằng sự phát triển của các công cụ đá. Về cơ bản, nó chiếm gần như toàn bộ lịch sử loài người trên Trái Đất, bắt đầu từ khoảng 2,5 Ma BP (Ma/Ka BP: Mega/Kilo annum before present; triệu/ngàn năm trước), với sự xuất hiện của các công cụ bằng đá do các dạng người nguyên thủy như người khéo tay (Homo habilis) đưa ra, cho đến khi có sự xuất hiện của nông nghiệp vào khoảng 12 Ka BP. Thuật ngữ "Paleolithic", nghĩa văn chương là "Thời đại cổ của đá", đã được nhà khảo cổ học John Lubbock tạo ra vào năm 1865 và có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "παλαιός", "paleos" (cổ, cũ) và "λίθος", "lithos", (đá).

Thời đại đồ đá cũ nói chung kết thúc khi thời đại đồ đá giữa (Mesolithic) bắt đầu, hoặc ở các khu vực với quá trình đồ đá mới hóa là sự bắt đầu của thời đại đồ đá cũ trên (Epipaleolithic).

Thời đại đồ đá cũ được đặc trưng bằng việc sử dụng các công cụ bằng đá được ghè đẽo, mặc dù người nguyên thủy vào thời gian đó cũng sử dụng các công cụ bằng gỗ và xương. Các sản phẩm nguồn gốc hữu cơ cũng được sử dụng làm công cụ, bao gồm da và các sợi thực vật; tuy nhiên các loại công cụ này đã không được bảo quản ở mức độ đáng kể. Theo truyền thống, thời đại đồ đá cũ được chia ra thành ba thời kỳ, là thời đại đồ đá cũ sớm, thời đại đồ đá cũ giữa và thời đại đồ đá cũ muộn. Các thời kỳ này đánh dấu các tiến bộ trong công nghệ và văn hóa ở các xã hội loài người nguyên thủy khác biệt.

Niên đại học

Sự tiến hóa của loài người

Phả hệ loài người đơn giản hóa

Niên biểu chỉ ra dưới đây là phả hệ đơn giản hóa của nhân loại thời kỳ đồ đá:

Khí hậu

Các sự kiện địa khí hậu chính

Cách sinh sống

Nền kinh tế của một xã hội thời đại đồ đá cũ điển hình là rất đơn giản, với việc săn bắt và hái lượm là chủ yếu. Con người khi đó thu lượm thức ăn, củi và các vật liệu làm công cụ, quần áo hay dựng lều để tránh mưa gió.

Công cụ
Nói chung, các phương pháp chế tạo công cụ không thay đổi nhiều ở mức đáng kể trong thời đại đồ đá cũ, mặc dù đã có một loạt các nền văn hóa đã tồn tại trong thời đại này.

Xã hội
Không có chứng cứ khảo cổ học cho thấy có sự bất bình đẳng trong xã hội hay các trận đánh đầy bạo lực giữa các nhóm (nghĩa là chiến tranh). Người nguyên thủy thời đại đồ đá cũ đã nhóm lại thành các thị tộc có khoảng 25-50 thành viên; các thị tộc này được tạo ra từ một vài gia đình.

Tham khảo

Xem thêm

 Thời tiền sử
 Tiến hóa của loài người
 Tiến trình tiến hóa loài người
 Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
 Lịch trình tiến hóa của sự sống
 Lịch sử Trái Đất
 Niên đại địa chất
 Thời kỳ băng hà
 Danh sách các khu vực khảo cổ
 Thế Pleistocen

Liên kết ngoài

 Human Timeline (Interactive) – Smithsonian, National Museum of Natural History (August 2016).
 Donsmaps: a vast repository of Paleolithic resources
 Interactive Timeline Simile/Timemap index of Eurasian sites

Thế Pleistocen


title: Actizera

text:
Actizera là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Các loài
Actizera atrigemmata (Butler, 1878)
Actizera drucei (Bethune-Baker, 1906)
Actizera lucida (Trimen, 1883)
Actizera stellata (Trimen, 1883)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Actizera at funet

Polyommatini


title: Billboard Hot 100

text:
Billboard Hot 100 là bảng xếp hạng chính thống cho các bài hát tại Hoa Kỳ, được phát hành hàng tuần bởi tạp chí Billboard. Bảng xếp hạng dựa trên doanh số bán hàng (vật lý và kỹ thuật số), lượt phát trên radio và lượt phát trực tuyến tại Hoa Kỳ.

Doanh thu trong tuần được tính từ thời điểm thứ hai đến thứ sáu khi Nielsen bắt đầu theo dõi đến doanh số vào năm 1991, nhưng sau đó đã chuyển từ thứ sáu đến thứ năm vào tháng 7 năm 2015. Lượt phát trên radio, không giống như số liệu doanh thu và dữ liệu streaming, nó có sẵn trên cơ sở thời gian thực, được theo dõi theo chu kỳ từ thứ hai đến chủ nhật (trước đó từng là từ thứ tư đến thứ ba). Bảng xếp hạng được thay đổi và chính thức được Billboard phát hành ra công chúng vào thứ ba hằng tuần.

Bài hát quán quân đầu tiên của Billboard Hot 100 là "Poor Little Fool" của Ricky Nelson, vào ngày 4 tháng 8 năm 1958. Tính đến tuần cuối vào ngày 12 tháng 9 năm 2020, Billboard Hot 100 đã có 1,109 bài hát đạt vị trí quán quân.

Lịch sử

Trước năm 1955, Billboard sử dụng một loại bảng xếp hạng phổ biến có tên là Honor Roll of Hits. Bảng này ra đời vào năm 1945, đánh giá những bài hát phổ biến nhất (không quan trọng người trình bày là ai) dựa trên khảo sát toàn quốc Hoa Kỳ hàng tuần về ấn tượng khán giả trong các buổi biểu diễn, thống kê danh sách số lượng đĩa than bán ra và địa điểm phát nhạc jukebox,... Vào kỉ nguyên của nhạc rock năm 1955, có ba bảng xếp hạng với ba tiêu chí tính điểm khác nhau:

 Best Sellers in Stores là bảng xếp hạng đầu tiên của Billboard ra mắt vào năm 1940. Bảng xếp hạng này xếp hạng những đĩa đơn bán chạy nhất trong các cửa hàng bán lẻ, theo báo cáo từ các chủ cửa hàng được khảo sát khắp cả nước (có 20 đến 50 vị trí).
 Most Played by Jockeys là bảng xếp hạng lượt phát trên các phương tiện truyền thông đầu tiên của Billboard. Bảng này xếp hạng các bài hát được phát nhiều nhất trên các đài phát tại Hoa Kỳ, dựa trên thống kê báo cáo từ các đài phát thanh và nhân viên DJ. (có 20 đến 25 vị trí).
 Most Played in Jukeboxes xếp hạng các bài hát được phát nhiều nhất trên những máy hát Jukebox trên khắp Hoa Kỳ (20 vị trí). Đây là một trong những yếu tố chính để đo lường mức độ phổ biến của bài hát đối với lứa nghe nhạc trẻ tuổi hơn, bởi vì nhiều đài phát thanh phản đối việc thêm nhạc rock and roll vào danh sách phát của họ trong nhiều năm liền.

Mặc dù cả ba bảng xếp hạng chính trên đều có "tỉ trọng" ngang nhau về tầm quan trọng, tạp chí Billboard đã xem xét kĩ bảng xếp hạng Best Sellers in Stores khi tham chiếu hiệu suất của bài hát trước khi sáng lập ra Hot 100. Tuần cuối ngày 12 tháng 11 năm 1955, Billboard lần đầu ra mắt The Top 100. The Top 100 kết hợp tất cả các khía cạnh về hiệu suất của đĩa đơn (doanh số, lượt phát trên phương tiện truyền thông và lượt phát trên jukebox), dựa trên một hệ thống điểm tượng trưng với doanh số (lượng mua) có tỉ trọng cao hơn so với lượt phát sóng radio. Các bảng xếp hạng Best Sellers In Stores, Most Played by Jockeys và Most Played in Jukeboxes vẫn tiếp tục được phát hành song song với bảng xếp hạng Top 100.

Ngày 17 tháng 6 năm 1957, Billboard cho dừng hoạt động bảng xếp hạng Most Played in Jukeboxes, bởi vì mức độ phổ biến của các máy jukebox bị giảm và các đài phát thanh đã ưu ái ngày càng nhiều bản nhạc xu hướng rock vào các danh sách phát. Tuần cuối ngày 28 tháng 7 năm 1958 là tuần cuối cùng công bố bảng xếp hạng Most Played By Jockeys và Top 100, phiên bản nhạc cụ của Perez Prado cho bài hát "Patricia" lội ngược dòng lên vị trí đứng đầu trên cả hai bảng xếp hạng.

Ngày 4 tháng 8 năm 1958, Billboard công bố bảng xếp hạng chung cho tất cả các đĩa đơn thuộc các dòng nhạc khác nhau: Hot 100. Hot 100 nhanh chóng trở thành bảng xếp hạng công nghiệp tiêu chuẩn và Billboard cho dừng hoạt động bảng xếp hạng Best Sellers In Stores vào ngày 13 tháng 10 năm 1958.

Billboard Hot 100 vẫn là bảng xếp hạng tiêu chuẩn khi là thước đo cho độ nổi tiếng của bài hát tại thị trường Hoa Kỳ. Hot 100 xếp hạng dựa trên thị hiếu với khán giả khi phát trên các phương tiện truyền thông được đo bởi Nielsen BDS, dữ liệu doanh thu được tổng hợp bởi Nielsen Soundscan (cả doanh số bán lẻ và kỹ thuật số) và số liệu streaming nhạc do các trang nhạc trực tuyến cung cấp.

Tuy còn nhiều bảng xếp hạng khác cũng góp phần vào Hot 100, nhưng những bảng xếp hạng quan trọng nhất thúc đẩy điểm tính mỗi tuần của bảng Hot 100 gồm:

 Hot 100 Airplay: Là bảng xếp hạng đĩa đơn tại các trạm radio, hay được phát bởi các tay DJ. Hiện nay gồm khoảng 1.000 đài phát (thuộc Billboard), "tổng hợp các thể loại adult contemporary, R&B, hip hop, nhạc đồng quê, rock, gospel, Latin và Christian, từng bài được theo dõi kỹ thuật số 24/7. Bảng xếp hạng dựa theo số lần xuất hiện với thính giả, thị hiếu thính giả. Đơn vị được tính bằng cách đo chính xác tổng thời gian mọi người nghe bài hát đó.
 Hot Singles Sales: Là bảng xếp hạng doanh số đĩa đơn. Bảng xếp hạng này tổng hợp dữ liệu của đĩa đơn từ các cửa hàng bán lẻ, đại lý và doanh số qua internet (thuộc Billboard) và sau đó được Nielsen SoundScan xử lý số liệu và cung cấp thông tin. Bảng xếp hạng được phát hành hàng tuần và đo lường doanh số của các đĩa đơn thương mại thực tế. Với sự sụt giảm doanh số bán đĩa đơn tại Hoa Kỳ, nhiều bài hát trở thành quán quân trên bảng xếp hạng này thậm chí còn không có mặt trên Hot 100.
 Hot Digital Songs: Là bảng xếp hạng doanh thu kỹ thuật số của bài hát. Doanh thu này được tổng hợp bởi Nielsen SoundScan và được tính chung vào doanh số đĩa đơn trong bảng Hot 100.
 Streaming Songs: Là bảng xếp hạng đĩa đơn được phát trên các nền tảng trực tuyến, là sự kết hợp lại giữa Billboard, Nielsen SoundScan và Hiệp hội Thu âm Quốc gia Merchandisers. Bảng này được tính theo số liệu của bài hát trên radio trực tuyến và tổng số lượt stream các bài hát và video âm nhạc trên các dịch vụ âm nhạc trực tuyến hàng đầu.

Tính điểm
Kể từ ngày 17 tháng 7 năm 2021, tuần theo dõi streaming, radio và doanh thu bắt đầu vào ngày thứ sáu và kết thúc vào thứ năm (trước đây, radio theo dõi từ thứ hai đến chủ nhật). Số liệu của bảng xếp hạng của tuần mới được Billboard tổng hợp, xử lý và phát hành ra công chúng vào ngày thứ ba của tuần sau ngày thứ năm kết thúc theo dõi. Bảng xếp hạng lấy ngày thứ bảy của tuần sau phát hành làm ngày ấn phẩm, được gọi là "week-ending".

Ví dụ:
 Thứ sáu, ngày 17 tháng 9 năm 2021 – tuần tính doanh số, stream và radio bắt đầu.
 Thứ năm, ngày 23 tháng 9 năm 2021 – tuần tính doanh số, stream và radio kết thúc.
 Thứ ba, ngày 28 tháng 9 năm 2021 – bảng xếp hạng được phát hành, và lấy ngày ấn phẩm là thứ bảy, ngày 2 tháng 10 năm 2021 (4 ngày sau).

Việc tính điểm xếp hạng vào Hot 100 phụ thuộc vào chính sách thay đổi từng thời kì mà bài hát đó xếp hạng.

Chính sách thay đổi
Các phương pháp và chính sách thu thập và biên soạn dữ liệu được thay đổi xuyên suốt quá trình lịch sử của bảng xếp hạng.

Mặc dù sự ra đời bảng xếp hạng các đĩa đơn dẫn đến sự xuất hiện của các chuyên gia theo dõi bảng xếp hạng, lượng người theo dõi, tạo ra ảnh hưởng lớn với nền văn hoá đại chúng và đặt ra vô số các câu hỏi, tuy nhiên, mục đích chính của Hot 100 là giúp nền công nhạc nói chung nhận định được độ nổi tiếng của các "sản phẩm" (đĩa đơn, album,...) và theo dõi xu hướng lượng mua từ công chúng. Billboard đã (nhiều lần) thay đổi các phương pháp và chính sách của mình nhằm phản ánh chính xác nhất những gì phổ biến trong nền âm nhạc. Ví dụ cơ bản nhất cho việc này là tỉ lệ giữa doanh thu và lượt phát trên các phương tiện truyền thông của đĩa đơn. Vào những ngày đầu của Hot 100, đĩa đơn là tiêu thụ hàng đầu của người nghe nhạc bấy giờ. Thời điểm đó, đĩa đơn chủ yếu tập trung vào doanh số bán ra nên tỷ trọng điểm số tính từ lượng đĩa bán ra tại các của hàng mua bán cao hơn so với lượt phát trên radio.

Nhiều thập kỉ trôi qua, ngành công nghiệp thu âm tập trung nhiều hơn vào doanh thu album so với doanh số bán đĩa đơn. Các nhạc sĩ cuối cùng cũng đã cho ra các tác phẩm của mình dưới dạng các album có độ dài đầy đủ thay vì những đĩa đơn, và đến những năm 1990, nhiều công ty thu âm đã ngừng phát hành đĩa đơn (xem phần Album Cuts, bên dưới). Cuối cùng, điểm số từ phần phát sóng của đĩa đơn của bài hát có tỷ trọng cao hơn so với doanh số tiêu thụ được. Billboard đã điều chỉnh tỷ lệ giữa doanh số/phát sóng nhiều lần để phản ánh thật chính xác mức độ phổ biến thực sự của các bài hát.

Đĩa đơn nhiều side (nhiều mặt)
Billboard cũng đã vài lần thay đổi chính sách Hot 100 về "đĩa đơn nhiều side". Trước Hot 100, bảng xếp hạng "Best Sellers in Stores" xếp các đĩa đơn side A và B chung với nhau, với mặt được phát thường xuyên nhất (dựa trên các bảng xếp hạng khác của nó) được liệt kê vào. Một trong những điều đáng chú ý nhất và khác biệt nhất là đĩa đơn "Don't Be Cruel"/"Hound Dog" của Elvis Presley. Trong thời gian trụ bảng xếp hạng của đĩa đơn Presley, đĩa đơn mua trực tiếp được chuyển đổi qua lại nhiều lần giữa hai side. Nhưng cùng thời điểm, trên các bảng xếp hạng "Most Played in Juke Boxes", "Most Played by Jockeys" và "Top 100", hai bài hát ở hai side khác nhau được xếp riêng biệt y hệt như những bài khác nhau thực thụ. Những ngày đầu của Hot 100 năm 1958, mặt A và B được xếp hạng riêng biệt như trên Top 100 trước đó.

Bắt đầu với bảng xếp hạng Hot 100 cho tuần kết thúc vào ngày 29 tháng 11 năm 1969, luật này đã được thay đổi; nếu cả hai side nhận được sự độ phủ airplay đáng kể, hai bài sẽ hợp nhất lại. Điều này bắt đầu trở thành một điểm tranh luận vào năm 1972, khi hầu hết các hãng thu âm lớn củng cố một xu hướng mà họ đã bắt đầu từ những năm 1960 bằng cách đưa cùng một bài hát vào cả hai mặt của đĩa đơn được cung cấp cho đài phát thanh.

Bài hát lấy từ album
Trước đây, mặc dù mỗi năm bảng xếp hạng Hot 100 thay đổi nhưng có một luật giữ nguyên suốt nhiều năm qua đó chính là: những bài hát nào không thể được mua dưới dạng đĩa đơn sẽ không đủ điều kiện lọt vào bảng xếp hạng Hot 100. Tuy nhiên, đến ngày 5 tháng 12 năm 1998, Hot 100 đã được thay đổi từ bảng xếp hạng "đĩa đơn" sang bảng xếp hạng "bài hát". Lí do cho việc này là trong khoảng thập kỷ 1990, ngành công nghiệp âm nhạc đã phát triển mạnh mẽ đến mức một bài hát khi được đưa lên radio, có thể sẽ trở thành siêu hit cực kỳ phổ biến của toàn nước Mỹ mà không cần phải phát hành dưới dạng đĩa đơn. Các hãng thu âm xác nhận chính đĩa đơn là nguyên nhân làm cho doanh số bán album bị "chết yểu" trong thời gian dài, do vậy luật đã thay đổi. Trong khoảng thời gian từ sau khi đổi luật, nhiều hãng thu ngay lập tức nổ ra tranh cãi dữ dội, đành phải đồng loạt hoãn phát hành đĩa đơn của các nghệ sĩ, đợi cho đến khi mức độ phủ sóng radio đạt đến đỉnh điểm cao nhất. Chính vì lẽ đó, các bài hát debut ở thứ hạng cao ngày càng nhiều hơn, thậm chí debut ở vị trí số một, cũng như khi tụt hạng sẽ chậm hơn rất nhiều so với ngày trước.

Trong khoảng thời gian trước khi luật này thay đổi, một số "siêu hit" vĩnh viễn không lọt vào bảng xếp hạng Hot 100 do không được phát hành dưới dạng đĩa đơn, nhưng lại phổ biến nhờ độ phủ sóng radio. Điển hình trong bảng Hot 100 Airplay:

 1995 The Rembrandts: "I'll Be There for You" (quán quân 8 tuần)
 1996 No Doubt: "Don't Speak" (quán quân 16 tuần)
 1997 Sugar Ray featuring Super Cat: "Fly" (quán quân 6 tuần)
 1997 Will Smith: "Men in Black" (quán quân 4 tuần)
 1997 The Cardigans: "Lovefool" (á quân 8 tuần)
 1998 Natalie Imbruglia: "Torn" (quán quân 11 tuần)
 1998 Goo Goo Dolls: "Iris" (quán quân 18 tuần)

Khi tranh cãi nổ ra ngày càng gay gắt, Billboard cuối cùng cũng cho phép nghệ sĩ không phát hành single, đưa bài hát chỉ phủ sóng radio (hoặc bài hát lấy từ album) lên bảng xếp hạng Hot 100.

Tải nhạc trực tuyến, streaming online và bán vật phẩm kèm
Từ ngày 12 tháng 2 năm 2005, với sự phổ biến của internet, các bài hát được mua và tải xuống kỹ thuật số từ những dịch vụ âm nhạc trực tuyến như iTunes, Musicmatch, và Rhapsody sẽ được tính vào Hot 100. Billboard từ ban đầu tính lượt tải từ 2003 trên bảng xếp hạng Hot Digital Tracks. Tuy nhiên, những bản tải xuống này không được cộng điểm vào Hot 100 và bảng xếp hạng này (trái ngược hoàn toàn so với Hot Digital Songs) lại tính mỗi phiên bản bài hát là thành riêng biệt (bảng xếp hạng này vẫn tồn tại cho đến ngày này cùng với Hot Digital Songs). Đây là sự thay đổi rất lớn kể từ tháng 12 năm 1998.

Hậu quả là bảng xếp hạng bị xáo trộn đáng kể, nhiều bài hát nhờ lượt bán lẻ trực tuyến ngay lập tức nhảy hạng rất mạnh. Trong những năm gần đây, rất nhiều bài hát đã có thể "nhảy cóc" từ 80 cho đến 90 hạng chỉ trong một tuần riêng lẻ nhờ việc phát hành âm nhạc trực tuyến, thậm chí có bài hát có thể lên thẳng top 1 từ thứ hạng cực kỳ thấp. Từ 2006 trở đi, kỉ lục này được phá vỡ lên đến 9 lần.

Từ bảng xếp hạng ngày 11 tháng 8 năm 2007, Billboard hợp tác với phương tiện streaming để tính điểm bảng Hot 100. Hai công ty đầu tiên gửi số liệu streaming cho Nielsen BDS hàng tuần là AOL Music và Yahoo! Music. Vào ngày 24 tháng 3 năm 2012, Billboard cho ra mắt bảng xếp hạng On-Demand Songs, và số liệu từ bảng này được tổng hợp để quy đổi thành điểm đến tính cho Hot 100. Vào tháng 1 năm 2013, Billboard tính điểm trên nhiều nền tảng radio stream và dịch vụ khác như Spotify. Vào tháng 2 năm 2013, số lượt xem MV tại Hoa Kỳ trên YouTube được tính vào Hot 100. "Harlem Shake" là bài hát đầu tiên đạt vị trí quán quân sau khi thay đổi này được thực hiện.

Vào tháng 7 năm 2020, Billboard không cho phép việc bán bundle kĩ thuật số/vật lý được tính thành bán lẻ. Nguyên nhân là bởi vì trước đây, khá nhiều album K-pop và không ít các album của Ariana Grande hay Justin Bieber đã được tiêu thụ bằng hình thức tặng kèm 1:1 (1 bản vật lý tặng kèm 1 bản digital), số điểm quy đổi được tính cho cả bản vật lý lẫn bản digital cho doanh số tuần đầu, thậm chí ngay cả khi album chưa được ship đến tay khán giả. Giờ đây, chỉ khi album ấy đã được ship đến khán giả thì mới được tính, và theo luật mới của Billboard, chỉ bản vật lý là được quy đổi, bản digital thì không.

Các bản remix
Ở giai đoạn đầu thế kỉ 21, một xu hướng phát hành âm nhạc mới diễn ra đó chính là ghi nhận một bài hát mới dưới dạng "remix". Tức là lấy remix là những bài hát có kết cấu hoặc nội dung phần lời khác bài gốc, phát hành dưới dạng một bài hát riêng biệt. Dựa trên luật xếp hạng, điểm tính từ việc bán hàng, stream, radio các bản gốc, bản album, radio edit, hay EDM remix,... đều được gộp chung, tính lại chung duy nhất một bài hát để xếp hạng trên Hot 100. Nhiều chỉ trích bắt đầu nổ ra khi có nhiều người nghệ sĩ lợi dụng remix để thu hút sự phổ biến của bài hát trở lại, khi bản thu âm gốc không còn phổ biến như một khoảng thời gian trước đó. Ví dụ trong tình huống này là bài hát "I'm Real" của Jennifer Lopez. Ban đầu, bài hát này gia nhập bảng xếp hạng Hot 100 dưới dạng phiên bản album, nhưng một bản "remix" được phát hành ở giữa giai đoạn trụ hạng và lần này có sự góp giọng của rapper Ja Rule. Thành thử ra, phiên bản mới của ca khúc này lại nổi tiếng nhiều hơn phiên bản album, và bài hát đó ngay lập tức tiến lên vị trí quán quân.

Để giải quyết vấn đề này, Billboard hiện nay tính riêng điểm giữa bản gốc và bản remix lại, nếu bản remix được cho là một "bài hát mới". Nhờ luật này, một số bài hát quay trở lại bảng xếp hạng ở hai phiên bản khác nhau, thường được gắn là "Phần 1" và "Phần 2". Tuy nhiên, nếu như bản remix thực chất là bản mở rộng cho bài hát gốc dưới dạng đĩa đơn, luật vẫn áp dụng như cũ là tính gộp lại và bổ sung điểm tăng hạng cho bài hát gốc.

Luật làm mới bảng xếp hạng (Recurrent)
Nhằm mục đích giữ cho bảng xếp hạng Billboard luôn luôn trở thành một sân chơi dành cho "ma mới", góp phần vào việc phát triển sự nghiệp của nhiều nghệ sĩ khác nhau, từ năm 1991 trở đi, Billboard có quy tắc loại bỏ những bài hát đã vượt đủ số tuần và không đủ hạng nhất định để tiếp tục nằm trên Hot 100. Tiêu chí này được chỉnh sửa gần đây nhất là vào năm 2015. Một bài hát sẽ vĩnh viễn rơi vào "trạng thái recurrent" nếu như bài hát này đã ở trên bảng xếp hạng đủ 20 tuần và rớt hạng xuống dưới 50. Bên cạnh đó, những bài hát trụ đủ 52 tuần (gần 1 năm) mà rớt hạng xuống dưới 25 sẽ bị loại bỏ khỏi Hot 100. Tuy nhiên vẫn có ngoại lệ cho những bài hát được phát hành lại dưới dạng phiên bản khác, cũng như đột ngột tái phổ biến trở lại trong suốt một thời kì dài, và quyết định được trở lại Hot 100 hay không phụ thuộc vào thảo luận của quản lí và nhân viên bảng xếp hạng Billboard. Những bài hát dịp lễ giáng sinh thường quay lại vào Hot 100 mỗi tháng 12 kể từ khi luật recurrent nới lỏng vào năm 2012. Nổi bật nhất là bài hát giáng sinh của Mariah Carey năm 1994, "All I Want for Christmas is You" đạt được vị trí số 1 lần đầu vào tháng 12 năm 2019.

Xem thêm
 Billboard
 Kỷ lục của bảng xếp hạng Billboard Hot 100
 Billboard 200

Nguồn
 Fred Bronson's Billboard Book of Number 1 Hits, 5th Edition (ISBN 0-8230-7677-6)
 Christopher G. Feldman, The Billboard Book of No. 2 Singles (ISBN 0-8230-7695-4)
 Joel Whitburn's Top Pop Singles 1955-2002 (ISBN 0-89820-155-1)
 Joel Whitburn Presents the Billboard Pop Charts, 1955-1959 (ISBN 0-89820-092-X)
 Joel Whitburn Presents the Billboard Hot 100 Charts: The Sixties (ISBN 0-89820-074-1)
 Joel Whitburn Presents the Billboard Hot 100 Charts: The Seventies (ISBN 0-89820-076-8)
 Joel Whitburn Presents the Billboard Hot 100 Charts: The Eighties (ISBN 0-89820-079-2)
 Joel Whitburn Presents the Billboard Hot 100 Charts: The Nineties (ISBN 0-89820-137-3)
 Additional information obtained can be verified within Billboard's online archive services and print editions of the magazine.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Billboard Hot 100
 Billboard website
 Billboard methodology
 Historical Year-End Hot 100 and other charts
 Joel Whitburn's Record Research publishing company

Bảng xếp hạng Billboard
Bảng xếp hạng âm nhạc
Bảng xếp hạng Mỹ
Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100


title: Aoi Usagi

text:
Aoi Usagi (tiếng Nhật: 蒼いうさぎ) là tên một bài hát Nhật do ca sĩ, diễn viên Noriko Sakai biểu diễn. Đây là bài hát trong phim Ngôi sao may mắn của truyền hình Nhật Bản. Bài này được dịch sang tiếng Việt với tựa đề Chú thỏ ngọc bích. Bài hát có giai điệu nhẹ nhàng, mượt mà, sâu lắng. Trong video clip của bài hát, Noriko Sakai đã vừa hát vừa biểu diễn lời bài hát bằng ngôn ngữ ký hiệu rất biểu cảm.

Xem thêm
 Kagami no doresu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nghe bài hát online

Bài hát Nhật Bản
Bài hát trong phim
Noriko Sakai
Bài hát năm 1995


title: Hiếu lăng

text:
Hiếu lăng có thể là:
 Lăng mộ của Chu Vũ Đế. Xem Bắc Chu Hiếu lăng.
 Lăng mộ của Minh Thái Tổ thời nhà Minh. Xem Minh Hiếu lăng
 Lăng mộ của Thuận Trị thời nhà Thanh. Xem Thanh Hiếu lăng
 Lăng mộ của quốc vương Triều Tiên Nhân Tông tại Triều Tiên. Xem Triều Tiên Hiếu lăng.
 Lăng mộ của hoàng đế Minh Mạng thời nhà Nguyễn tại Việt Nam. Xem Lăng Minh Mạng.


title: Cheumatopsyche mendolonga

text:
Cheumatopsyche mendolonga là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Lyncina kuroharai

text:
Lyncina kuroharai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lyncina


title: Hoplitis quinquespinosa

text:
Hoplitis quinquespinosa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1899


title: Serrata pupoides

text:
Serrata pupoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Serrata


title: Chùa Bút Tháp

text:
Chùa Bút Tháp (Ninh Phúc tự 寧福寺) nằm ở bên đê hữu ngạn sông Đuống, thôn Bút Tháp, xã Đình Tổ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Ngoài ra, nhân dân trong vùng còn gọi là chùa Nhạn Tháp, chùa Thấp. Tên cũ của chùa trước đây gồm có: Thiếu Lâm Tự, Hoàng Cung Tự.

Trong chùa có tượng Quan Âm thiên thủ thiên nhãn bằng gỗ lớn nhất Việt Nam. Đây cũng là một di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam được xếp hạng đợt 4.

Lịch sử

Để xác định chùa có từ bao giờ thì chưa có nhà nghiên cứu nào đưa ra một tài liệu chính xác. Theo sách Địa chí Hà Bắc (1982) thì chùa có từ đời vua Trần Thánh Tông (1258-1278). Thiền sư Huyền Quang (đỗ Trạng nguyên năm 1297) đã trụ trì ở đây. Ông cho dựng ngọn tháp đá cao 9 tầng có trang trí hình hoa sen. Ngọn tháp này nay không còn nữa. Đến thế kỷ 17, chùa đã trở nên nổi tiếng với sư trụ trì là Hòa thượng Chuyết Chuyết (1590-1644), người tỉnh Phúc Kiến, Trung Hoa, sang Việt Nam năm 1633 và trụ trì ở chùa. Năm 1644, Hòa thượng viên tịch và được vua Lê phong là "Minh Việt Phổ Giác Quảng Tế Đại Đức Thiền Sư". Tiếp đó, người kế nghiệp trụ trì chùa Bút Tháp là Thiền sư Minh Hạnh, học trò xuất sắc của Hòa thượng Chuyết Chuyết. Vào thời gian này, Hoàng thái hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc (Diệu Viên) đã rời bỏ cung thất, về đây tu hành. Thấy chùa bị hư nát nhiều, bà cùng con gái là công chúa Lê Thị Ngọc Duyên (Diệu Tuệ), xin phép Chúa Trịnh Tráng, rồi bỏ tiền của, ruộng lộc ra công đức để trùng tu lại ngôi chùa. Đến năm 1647, chùa mới được làm xong. Chùa kiến trúc theo kiểu "Nội Công Ngoại Quốc". Về cơ bản, quy mô và cấu trúc của chùa Bút Tháp hiện nay chính là ngôi chùa được xây dựng trong thời kỳ đó.

Đời vua Tự Đức, năm 1876, khi vua qua đây thấy có một cây tháp hình dáng khổng lồ liền gọi tên là Bút Tháp, nhưng trên đỉnh vẫn ghi là tháp Bảo Nghiêm.

Chùa được trùng tu vào các năm 1739, 1903, 1915, 1921 và gần đây vào năm 1992-1996. Đây là ngôi chùa có kiến trúc quy mô hoàn chỉnh nhất còn lại ở Việt Nam.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử và nghệ thuật, chùa Bút Tháp đã được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là di tích cấp quốc gia theo quyết định số 313-VH/VP ngày 28 tháng 4 năm 1962.

Kiến trúc
Đây là một trong không nhiều ngôi chùa cổ, có quy mô kiến trúc lớn của Đồng bằng Bắc Bộ còn lại đến ngày nay. Chùa có kiến trúc độc đáo, bố cục hài hòa giữa kiến trúc với môi trường thiên nhiên. Toàn bộ kiến trúc chính của chùa quay theo hướng Nam, một hướng truyền thống của người Việt. Đối với đạo Phật hướng Nam là hướng của trí tuệ, của bát nhã.

Quần thể kiến trúc còn giữ lại nhiều di tích của thế kỷ 17. Cụm kiến trúc trung tâm ở Chùa Bút Tháp bao gồm 8 đơn nguyên chạy song hành được bố trí đăng đối trên một đường "Thần Đạo" và được bao bọc bởi hai dãy hành lang chạy suốt dọc chùa ở hai bên, đó là tòa Tiền Đường Thượng Điện, cầu đá tòa Thích Thiện Am Trung Đường, phủ thờ nhà Hậu Đường và hàng tháp đá. Sự bố trí chặt chẽ ở khu vực trung tâm này thể hiện một nội dung tư tưởng về giáo lý của đạo Phật. Phật điện của chùa gần như nguyên sơ của chùa cổ Việt Nam, gồm 10 nếp nhà nằm trên một trục dài hơn 100 m. Qua cửa Tam quan, đến gác chuông hai tầng, tám mái.

Chùa chính với ba dãy nhà Tiền đường - Thiên hương - Thượng điện tạo thành chữ "công". Cách bố trí như vậy làm nổi bật điện thờ bên trong với các pho tượng.

Kiến trúc chùa vẫn dùng khung gỗ chịu lực nhưng nền bệ lan can dùng đá rất phổ biến, trên có những hình động vật được khắc trông sinh động và độc đáo. Trang trí được thể hiện ở mọi nơi trên các chất liệu gỗ và đá, ở kiến trúc và ở các đồ thờ. Đặc biệt trên lan can tòa Thượng Điện có 26 bức chạm khắc đá, trên lan can cầu đá nối với Tòa Thích Thiện Am có 12 bức và ở lan can quanh chân tháp Báo Nghiêm có 13 bức. Như vậy tổng cộng các bức chạm khắc đá ở chùa Bút Tháp là 51 với những đề tài khác nhau, nhưng đều thống nhất với nhau ở mặt chất liệu, phong cách và thống nhất về niên đại.

Hình ảnh chạm khắc ở đây sống động tươi vui hàm chứa ý nghĩa Phật đạo và đặc biệt mang đậm nét tính chất nghệ thuật thiền. Các bức chạm đều tập trung về đề tài thiên nhiên phong phú sinh động như Tứ Linh Quý.

Tượng phật Quan Âm nghìn mắt nghìn tay

Chùa Bút Tháp có nhiều tượng cổ với giá trị thẩm mỹ cao, trong đó nổi bật nhất là tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay thế kỷ XVII. Bức tượng này là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của nền văn hóa và nghệ thuật Việt Nam, đánh dấu mốc cho sự phát triển của tinh thần dân tộc. Bức tượng được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia trong Đợt đầu tiên năm 2012.

Tượng Quan âm Bút Tháp được bảo quản tốt từ khi ra đời cho đến những năm 1950, khi chiến tranh chống Pháp lan rộng ra đồng bằng Bắc bộ. Từ năm 1950 - 1953, làng Bút Tháp chịu nhiều trận công kích của Pháp, chùa Bút Tháp bị trúng nhiều đạn pháo, nhiều công trình bị đổ. Đặc biệt trận đánh năm 1953, cả làng Bút Tháp bị thiêu trụi, trừ ngôi chùa này. Các tượng Phật cũng mất mát và hư hỏng nhiều trong khói lửa. Trong kháng chiến chống Mỹ, do chiến tranh bom đạn lan rộng, bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã đưa tượng Phật bà Quan âm đi sơ tán và trả lại sau chiến tranh. Quá trình đó và cả sau này, tượng Quan âm bị giới nghệ thuật và lịch sử đổ thạch cao, làm phiên bản nhiều lần, thậm chí người ta ốp thẳng khuôn thạch cao lên tượng. Nên pho tượng bị bong tróc và hỏng nhiều chi tiết. Nhiều đoạn nối giữa khuỷu tay và cánh tay, nhiều ngón tay hỏng không được sửa cẩn thận mà chỉ được đắp bằng thạch cao rồi phủ sơn lên, nay thạch cao rời ra để lộ những chỗ nối. Một vài chi tiết bị gãy mất, và bốn con quỷ đội bệ bốn góc cũng bị mất.

Đợt trùng tu lớn năm 1993, trong đó có cả một số tượng được tu sửa, nhưng những tượng này hỏng nhanh hơn các tượng không được tu sửa. Do không có phương tiện hiện đại soi chụp, các nhà nghiên cứu không rõ tượng Quan âm Bút Tháp có nhiều ổ rỗng hay không, nhưng chất lượng thân tượng là tương đối tốt, trừ 42 tay lớn do chịu lực giơ tự nhiên, (nhất là tay vươn cao) đều dễ bong gãy. Phần đầu tượng, các chi tiết trang trí trên mũ cũng bị sứt gãy nhiều, và có lẽ phần này bên trong lõi gỗ không còn tốt nữa, cũng bởi nơi nhiều chi tiết, người xưa sử dụng phương pháp đắp đất trộn sơn, nên khả năng hỏng cũng nhiều hơn nơi thuần là gỗ.

Các tác phẩm điêu khắc cổ
Ngoài tượng Phật bà nghìn mắt nghìn tay, hai kiệt tác điêu khắc khác nữa làm thành một bộ ba tác phẩm danh bất hư truyền là tượng Tây Thiên Đông Độ Việt Nam lịch đại Tổ sư và tượng Thị Kính. Pho tượng Tuyết Sơn ở đây cũng là một kiệt tác của thế kỷ 17.

Ngoài ra, trong chùa có nhiều pho tượng gỗ được tạc trong tư thế quỳ, đứng, ngồi với nét mặt thành kính trông rất sinh động như pho tượng Kim Đồng - Ngọc Nữ; tượng La Hán thể hiện cảm xúc nội tâm, mang nặng ý tưởng Phật giáo.

Phủ thờ nằm sau Phật điện là ngôi nhà 5 gian có hai pho tượng đáng chú ý. Hai pho tượng này là chân dung hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc đầu đội vương miện nhưng khoác áo tu hành, và công chúa Ngọc Duyên. Cả hai pho tượng đều ngồi theo dáng toạ thiền.

Tượng cổ thường có xu hướng rỗng lõi, nhiều nơi đã bơm các hóa chất đặc vào trong, như vậy sẽ làm pho tượng hỏng nhanh trong tương lai, chỉ có thể lấy gỗ mít cũ, nghiền ra mùn cưa trộn với sơn ta và đất phù sa nhét vào chỗ rỗng thì bền lâu. Hiện tại chất lượng kỹ thuật của các tượng Phật Bút Tháp không đồng đều. Những tượng gỗ vẫn còn tốt, những tượng lõi gỗ với chi tiết đắp đất phủ sơn bong tróc nhiều. Những tượng đất phủ sơn hoàn toàn xuống cấp nặng. Những pho tượng được sơn mới và trùng tu đều có xu hướng hỏng, và hỏng từ bên trong do màng sơn mới làm tượng không thở được.

Từ thượng điện, đi qua một chiếc cầu đá có ba nhịp uốn cong dẫn đến ngôi nhà gọi là Tích Thiện am. Trên cầu có 12 bức phù điêu đá chạm chim muông hoa lá. Tích Thiện am là một ngôi nhà có ba tầng mái. Trong Tích thiện am, có cây Cửu Phẩm Liên Hoa, là một tháp bằng gỗ 9 tầng, 8 mặt, có thể quay tròn quanh một trục, có gắn tượng Phật và chạm những cảnh dân gian hay lấy đề tài trong Phật thoại.

Tháp Báo Nghiêm

Chùa có tháp Báo Nghiêm thờ Hoà thượng Chuyết Chuyết, đỉnh tháp là ngọn bút trông giống như cây bút khổng lồ vươn thẳng tới trời cao thanh vắng. Tháp cao 13,05 mét, năm tầng với một phần đỉnh xây bằng đá xanh; ngoài tầng đáy rộng hơn với mái hiên nhô ra; bốn tầng trên gần giống nhau, mỗi cạnh rộng 2 m. Năm góc của 5 tầng có 5 quả chuông nhỏ. Lòng tháp có một khoang tròn đường kính 2,29 m. Ngoài kỹ thuật xây dựng đá, phần bệ tượng được bao quanh bằng hai vòng tường cấu tạo bằng cột và lan can. Riêng ở tầng dưới cùng của toà tháp này có mười ba bức chạm đá với lấy đề tài chủ yếu là các con thú. Tháp thể hiện tài ghép đá và nghệ thuật điêu khắc tuyệt vời của người thợ Việt Nam xưa.

Các đời trụ trì
 Huyền Quang (Lý Đạo Tái (1254 - 1333)) thiền sư
 Chuyết Công hòa thượng: Minh Việt Phổ Giác Quảng Tế Đại đức Thiền Sư
 Minh Hành thiền sư
 Sa Môn Tính Hài 1739
 Đại đức Thích Thanh Sơn (hiện nay)

Lễ hội
Lễ hội chùa Bút Tháp (địa phương trong vùng quen gọi là hội chùa Thấp) diễn ra vào ngày 24 tháng 3 âm lịch là một lễ hội lớn với nhiều nghi lễ và các trò chơi dân gian, thu hút đông đảo khách thập phương trong và ngoài tỉnh đến dự.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 10 kỷ lục văn hóa Phật giáo Việt Nam

Bút Tháp
Thuận Thành
Du lịch Bắc Ninh
Kiến trúc cổ Việt Nam


title: Montalto delle Marche

text:
Montalto delle Marche là một đô thị ở tỉnh Ascoli Piceno ở vùngMarche, cách khoảng 70 km về phía nam của Ancona và khoảng 15 km về phía bắc của Ascoli Piceno. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số là 2.326, 34,1 km².

Đô thị Montalto delle Marche bao gồm các frazione (đơn vị cấp dưới) Patrignone e Porchia.

Montalto delle Marche giáp các đô thị: Carassai, Castignano, Cossignano, Monte Rinaldo, Montedinove, Montelparo, Ortezzano.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.provincia.ap.it/Montalto_Marche
 Map of Montalto delle Marche

Đô thị tỉnh Ascoli Piceno


title: Teinobasis strigosa

text:
Teinobasis strigosa là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Teinobasis strigosa được miêu tả khoa học năm 1939 bởi Needham & Gyger.

Chú thích

Tham khảo

Teinobasis


title: Agapetus gonophorus

text:
Agapetus gonophorus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: Champlin, Nièvre

text:
Champlin là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 48. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2004, dân số ước tính là 33 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Lasioglossum ariadne

text:
Lasioglossum ariadne là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1981


title: Cryptagriotes minusculus

text:
Cryptagriotes minusculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wickham miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Cryptagriotes


title: Pierre-Simon Laplace

text:
Pierre-Simon Laplace (23 tháng 3 1749 – 5 tháng 3 1827) là một nhà toán học và nhà thiên văn học người Pháp, đã có công xây dựng nền tảng của ngành thiên văn học bằng cách tóm tắt và mở rộng các công trình nghiên cứu của những người đi trước trong cuốn sách 5 tập với tựa đề Mécanique Céleste (Cơ học Thiên thể) (1799-1825). Cuốn sách này đã chuyển đổi các nghiên cứu về cơ học cổ điển mang tính hình học bởi Isaac Newton thành một nghiên cứu dựa trên vi tích phân, được biết đến như là cơ học (vật lý).

Ông cũng là người đầu tiên đưa ra phương trình Laplace. Biến đổi Laplace xuất hiện trong tất cả các ngành toán lý — một ngành mà ông là một trong những người sáng lập. Toán tử Laplace, được sử dụng nhiều trong toán học ứng dụng, được đặt theo tên ông.

Ông trở thành bá tước của Đế chế Pháp thứ nhất vào năm 1806 và được phong hầu tước và năm 1817 sau sự khôi phục của nhà Bourbon.

Tiểu sử
Pierre Simon Laplace được sinh ra ở Beaumont-en-Auge, Normandy, là con của một gia đình nông dân, sự giáo dục của ông được tài trợ bởi một số hàng xóm giàu có nhờ khả năng học vượt trội của ông. Được một lá thư giới thiệu cho d'Alembert, ông đến Paris để thử vận may. Một bài báo về các định luật cơ học đã làm d'Alembert chú ý, và ông giới thiệu một chỗ trong trường quân sự cho Laplace.

Có được một chỗ, Laplace bây giờ dốc toàn sức vào các nghiên cứu của bản thân, và trong 17 năm kế tiếp, 1771-1787, ông đã sản sinh ra hầu hết các nghiên cứu mới của riêng ông trong thiên văn học. Các công trình này bắt đầu bằng một luận án, đọc trước Viện Hàn lâm Khoa học Pháp (Académie des Sciences) vào năm 1773, trong đó ông đã chỉ ra được chuyển động của các thiên thể là ổn định, chi tiết đến lập phương của độ lệch tâm và góc nghiêng. Công trình này được theo sau bởi một số bài báo khác trong vi tích phân, sai số hữu hạn, phương trình vi phân, và thiên văn học.

Laplace có một kiến thức sâu rộng trong nhiều lĩnh vực khoa học và có ảnh hưởng lớn trong các cuộc thảo luận của Viện hàn lâm.

Laplace trải hầu hết cuộc đời làm việc trong ngành thiên văn học mà ông tích lũy lại được trong chứng minh về sự cân bằng động của Thái dương hệ với giả sử rằng chúng chỉ là một nhóm các vật rắn di chuyển trong chân không. Một mình ông thiết lập nên giả thuyết nebular và là một trong những khoa học gia đầu tiên đưa giả thuyết về sự tồn tại của lỗ đen và khái niệm sụp đổ trọng lực.

Ông được nhớ đến như là một nhà khoa học lỗi lạc (đôi khi được nhắc đến như là một Newton của Pháp) với một tài năng toán học tự nhiên mà không một ai cùng thời với ông sánh được. Anders Johan Lexell ghé thăm Viện Hàn lâm Khoa học Pháp ở Paris vào năm 1780-81 và kể lại rằng Laplace muốn người ta biết đến ông như là nhà toán học lỗi lạc nhất nước Pháp.

Chức vụ và tước hiệu
Napoleon đã bổ nhiệm Laplace vào chức Bộ trưởng Bộ nội vụ vào năm 1799, phong hiệu Bá Tước (năm 1806), Hầu tước (1807) và cương vị chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Pháp cũng vào năm đó.

Các câu nói

 "Những điều ta biết không nhiều. Những điều ta không biết thật vô hạn."
 "Tôi không cần đến giả thiết đó." (Je n'avais pas besoin de cette hypothèse-là). — là câu đáp lại Napoleon, người đã hỏi ông tại sao không nói đến Chúa trong cuốn sách về thiên văn).
 "Do đó hiển nhiên là..." (thường được dùng trong quyển Mécanique Céleste khi ông đã chứng minh được một điều gì nhưng lại quên mất phần lý luận đó, hoặc thấy nó lủng củng. Một dấu hiệu cho sự thật hiển nhiên, nhưng khó chứng minh.)
 "Bằng chứng của một phát biểu kì quặc phải có trọng lượng tỉ lệ với độ lạ lùng của nó." (được biết đến với tên gọi Nguyên lý Laplace).

Xem thêm
 Hội Arcueil

Tham khảo

 A Short Account of the History of Mathematics (4th edition, 1908) by W. W. Rouse Ball.

Đọc thêm
 Gillispie, Charles Coulston (1997) Pierre Simon Laplace 1749-1827: A Life in Exact Science, Princeton: Princeton University Press, ISBN 0-691-01185-0
 Hahn, Roger (2005) Pierre Simon Laplace 1749-1827: A Determined Scientist, Cambridge, MA: Harvard University Press, ISBN 0-674-01892-3

Liên kết ngoài

 Biography of Pierre-Simon Laplace - copy of 1908 text
 The Antikythera Calculator (Italian and English versions)
 Pastore, Giovanni, Antikythera E I Regoli Calcolatori, Rome, 2006, privately published

Sinh năm 1749
Mất năm 1827
Nhà thiên văn học Pháp
Nhà toán học Pháp
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Hội viên Hội Hoàng gia
Chính khách Pháp
Nhà vật lý Pháp
Nhà vật lý lý thuyết


title: Thyreus quinquefasciatus

text:
Thyreus quinquefasciatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Thyreus
Động vật được mô tả năm 1879


title: 230

text:
Năm 230 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 230


title: Limnephilus martynovi

text:
Limnephilus martynovi là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Park Ji-yeon

text:
Park Ji-yeon (Hangul: 박지연, Hán-Việt: Phác Trí Nghiên, sinh ngày 7 tháng 6 năm 1993) là nữ ca sĩ, diễn viên, MC và người mẫu người Hàn Quốc, Jiyeon là thành viên của nhóm nhạc nữ T-ara và chính thức ra mắt cùng nhóm vào ngày 29 tháng 7 năm 2009 do MBK Entertainment thành lập và quản lý. Vị trí của cô trong nhóm là hát dẫn và nhảy chính.

Hiện cô trực thuộc công ty giải trí AnB Group sau khi hết hạn hợp đồng với công ty chủ quản cũ là Longzhen Culture Development vào tháng 7/2021.

Tiểu sử
Jiyeon sinh ra tại Hàn Quốc trong gia đình có một anh trai là Park Hyo-Joon. Jiyeon từng theo học Trung học nữ sinh Hyehwa và tốt nghiệp Trung học Nghệ thuật Lila năm 2012. Cô không theo học chương trình Đại học nào.

Trước khi ra mắt chính thức với nhóm T-ara, Jiyeon tham gia cuộc thi Smart Model và đạt giải nhất. Sau đó cô tham gia thử giọng tại MBK Entertainment và trở thành thực tập sinh năm 2009.

Ngày 10 tháng 12 năm 2022, cô kết hôn với Hwang Jae Gyun - cầu thủ bóng chày chuyên nghiệp của đội KT Wiz. Nữ ca sĩ gặp chồng năm 2021 thông qua sự giới thiệu của người quen.

Sự nghiệp

2009-nay: T-ara

T-ara là nhóm nhạc thuộc quyền quản lý của Core Contents Media (công ty con của CJ E&M Music and Live), nay là MBK Entertainment. Các thành viên hiện tại bao gồm Jiyeon, Hyomin, Eunjung, Soyeon, Qri và Boram. T-ara là nhóm nhạc có nhiều vũ đạo sáng tạo và được biết nhiều qua các bài hát như "Bo Peep Bo Peep", "Time to love ","Time to love 2","Roly Poly", "Cry Cry", "Lovey Dovey", "We were in love","Day By Day", "Bunny style","Number 9", "Sugar Free", "Little Apple" ,"So Crazy" và "What's my name".

T-ara chính thức xuất hiện lần đầu tiên trước công chúng vào ngày 29 tháng 7 năm 2009 thông qua chương trình Radio Star do Mnet sản xuất và phát sóng trên kênh MBC. Trước lần đó, T-ara đã từng hát nhạc phim cho phim truyền hình "Cinderella Man". Từ khi debut đến nay, nhóm đã phát hành 4 album phòng thu và 10 mini album. Ngoài ra, nhóm của cô còn giành được nhiều giải thưởng trên các sân khấu âm nhạc hàng tuần, như: Music Bank, Inkigayo và M! Countdown.

Tháng 4 năm 2015, T-ara lần đầu tham dự Lễ trao giải âm nhạc lớn nhất Trung Quốc Yinyuetai V-Charts Awards 3rd và đã xuất sắc giành được 3 chiếc cúp: "Most Popular Korean Artist Award" và "Korean Artist of the year", riêng Jiyeon đã giành được giải "Best Korean Female Artist" với ca khúc chủ đề "1 Min 1 Sec" trong album solo đầu tay của mình.

Jiyeon là em út của T-ara, cô được cho là thành viên nổi trội và có nhiều fan nhất nhóm. Với gương mặt xinh đẹp, cuốn hút, Jiyeon thường xuyên xuất hiện trên các BXH nhan sắc xứ Hàn.

Hoạt động riêng
Ngoài hoạt động cùng T-ara, Jiyeon còn tham gia dự án "Women's Generation" với hai nhóm nhạc cùng công ty là Davichi và SeeYa vào hè năm 2009, trở thành thành viên đầu tiên của T-ara được công chúng biết đến. Jiyeon từng sánh vai cùng nhóm nhạc Super Junior trong sự kiện SMART Uniforms năm 2008. Cô còn xuất hiện trong nhiều video ca nhạc như "I Love You" và "My Iove Is Crying" của SG Wannabe.

Năm 2013, cùng với các thành viên khác, Jiyeon đã cho ra đời bài hát solo tiếng Nhật đầu tiên "My Sea". Bài hát nằm trong album "Bunny Style" (Standard edition 4).

Đặc biệt trong năm 2014, cùng làm việc với Double Sidekick và nhà thiết kế của Summit, Jiyeon đã phát hành solo album đầu tay mang tên "Never Ever" (1 Min 1 Sec). Đĩa đơn đạt vị trí xuất sắc nhất ở Trung Quốc, trở thành ca khúc Hàn Quốc đầu tiên đạt 99.5% điểm trên Yinyuetai. Lần comeback album này, Jiyeon đã thay đổi rất nhiều từ ngoại hình đến phong cách âm nhạc. Cô đã trưởng thành và sexy hơn. Lượng tiêu thụ của album là: 15.639

Tháng 9, Jiyeon được chọn làm MC mùa thứ tư cho chương trình The Show (SBS MTV) với Lee Hyeri (Girl's Day) và Jung Wook (nam người mẫu). Sau sự ra đi của Hyeri, Jiyeon tiếp tục với vai trò MC của mình, tham gia dẫn cùng cô là nam ca sĩ Hongbin (VIXX) và Zhou Mi (Super Junior-M). Ba người cũng thể hiện ca khúc "Candy In My Ear" trên The Show vào ngày 4 tháng 8.

Ngày 3 tháng 5, kể từ sau sự việc năm 2012, Jiyeon đã trở lại SNS bằng hai tài khoản Instagram và Sina Weibo.

Đời tư
Tháng 7 năm 2015 Jiyeon và nam diễn viên Hàn Quốc Lee Dong Gun đã xác nhận là họ đã hẹn hò được một tháng kể từ khi họ quay phim "Encounter", một bộ phim được sản xuất giữa Hàn Quốc và Trung Quốc. Đây là mối tình "phim giả-tình thật", Jiyeon đã miêu tả về bạn trai hơn cô 13 tuổi này, cô nói: "Anh ấy biết quan tâm và chăm sóc tôi rất tốt" - Trang Star News dẫn lời. Tháng 2 năm 2017, Jiyeon và Lee Dong Gun chính thức chia tay vì lịch trình quá bận rộn.

Danh sách đĩa nhạc

Cộng tác

Danh sách video

Phim

Trong năm 2010, Jiyeon tham gia vai Na Hyun Jung trong bộ phim "Cao thủ học đường" (Master Of Study). Jiyeon còn tham gia phim điện ảnh "Death Bell 2: Bloody Camp", ra mắt vào hè năm 2010. Ngoài ra cô còn để lại ấn tượng trong các phim "Jungle Fish 2" (2010), "Dream High 2" (2012).

Tháng 6 năm 2014, Jiyeon trở lại màn ảnh nhỏ trong vai diễn khách mời kể từ tập 15 bộ phim Triangle của đài MBC.

Tháng 3 năm 2015, Jiyeon xác nhận đảm nhận vai chính trong bộ phim điện ảnh "Encounter" Hàn-Trung, cùng với vai nam chính - diễn viên Lee Dong Gun. "Encounter" là một câu chuyện tình cảm lãng mạn mở ra từ chuyến hải trình từ Bacerlona đến Ấn Độ Dương trên du thuyền xa hoa bậc nhất thế giới. Phim dự kiến sẽ được công chiếu vào tháng 10 năm 2015.

Năm 2015, Jiyeon xuất hiện với "Sweet Temptation Episode 4: Reborn" trong vai Ji Ho.

Chương trình truyền hình

Video âm nhạc

Kịch

Giải thưởng và đề cử

Chú thích

Liên kết ngoài

Nữ diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nữ diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21
Ca sĩ K-pop
Thành viên T-ara
Người Seoul
Nữ ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Nữ thần tượng Hàn Quốc
Sinh năm 1993
Nhân vật còn sống
Tín hữu Công giáo Hàn Quốc
Nghệ sĩ Hàn Quốc sinh năm 1993
Họ Phác


title: Argia concinna

text:
Argia concinna là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Argia concinna is in 1842 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Rambur.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Argia


title: Galeruca parallelipennis

text:
Galeruca parallelipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Beenen miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Mont-Dol

text:
Mont-Dol (, Gallo: Mont-Dou) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Mont-Dol được gọi là Mont-Dolois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Mont-Dol

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Dicladispa vicinalis

text:
Dicladispa vicinalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: John McEwen

text:
Sir John McEwen GCMG CH (29 tháng 3 năm 1900 – 20 tháng 11 năm 1980) là một nhà chính trị Úc và là thủ tướng thứ 18 của Úc.

McEwen sinh ra tại Chiltern, Victoria, nơi cha ông là một dược sĩ. Ông học tại các trường phổ thông bang và làm một viên thư ký nhỏ trong cơ quan công quyền lúc 15 tuổi. Ông nhập ngũ ngay khi lên 18 tuổi nhưng Chiến tranh thế giới thứ nhất đã kết thúc khi ông đang được huấn luyện. Ông đã bắt đầu làm trang trại sản xuất bơ sữa tại Stanhope, gần Shepparton.

Tham khảo

Thủ tướng Úc
Người Victoria
Mất năm 1980
Chính trị gia Úc thế kỷ 20


title: Nomada lippiae

text:
Nomada lippiae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1903


title: Limbodessus karalundiensis

text:
Limbodessus karalundiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts & Humphreys miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Limbodessus


title: Colletorto

text:
Colletorto là một đô thị ở tỉnh Campobasso trong vùng Molise thuộc nước Ý, có vị trí cách khoảng 25 km về phía đông bắc của Campobasso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.347 người và diện tích là 35,9 km².

Colletorto giáp các đô thị: Carlantino, Casalnuovo Monterotaro, San Giuliano di Puglia, Sant'Elia a Pianisi.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Campobasso


title: Garsten

text:
Garsten là một đô thị thuộc huyện Steyr-Land thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 53 km², dân số thời điểm năm 2006 là 6590 người.

Tham khảo