title: Combrit

text:
Combrit () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Combrit được gọi là Combritois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Combrit

Xã của Finistère


title: Leptotarsus cinereus

text:
Leptotarsus cinereus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Megliadino San Fidenzio

text:
Megliadino San Fidenzio là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, located about 70 km về phía tây nam của Venezia và cách khoảng 35 km về phía tây nam của Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.884 người và diện tích 15,6 km².

Megliadino San Fidenzio giáp các đô thị: Casale di Scodosia, Megliadino San Vitale, Montagnana, Saletto, Santa Margherita d'Adige.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.megliadinosanfidenzio.pd.it

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Ký hiệu cờ vua đại số

text:
Ký hiệu cờ vua đại số (tiếng Anh: Algebraic notation) là cách biểu diễn các nước đi trong một ván cờ vua bằng các ký hiệu quân cờ kết hợp với vị trí của các ô trên bàn cờ.

Ký hiệu của các quân cờ

Ký hiệu của một quân cờ được lấy là chữ cái đầu của tên các quân cờ, riêng quân Tốt thì không lấy chữ cái nào cả. Các ký hiệu này khác nhau tùy thuộc vào ngôn ngữ của các nước. Ký hiệu cho các quân cờ trong một số ngôn ngữ như sau:

Ký hiệu của các ô trên bàn cờ

Quy tắc thống nhất đối với tất cả các nước (như hình vẽ):
 đặt tên các cột từ a đến h từ bên tay trái sang bên phải theo phía người cầm quân Trắng,
 đánh số các hàng từ 1 đến 8 từ phía quân Trắng sang phía quân Đen.

Tên một ô là sự kết hợp tên một cột với số của một hàng, chẳng hạn, g5.

Ký hiệu nước đi

Quy tắc chung

Tên nước đi đầy đủ có dạng:

"Tên quân cờ" [dấu cách] Ô xuất phát - Ô đích

Ví dụ: Quân Trắng đi Hậu từ ô d1 đến ô d5 được viết là: Hd1-d5

Tuy vậy, cũng trong nước đi trên, thông thường quân Trắng chỉ có một Hậu; và vị trí của nó trên bàn cờ, d1, là hoàn toàn xác định. Cho nên ô xuất phát thường được bỏ qua: Hd5

Đối với Tốt cũng tương tự: e4 thay vì e2-e4

Trong trường hợp một bên có hai quân cùng có thể đến một ô thì phải phân định bằng cách chú thích thêm ký hiệu hàng (hoặc cột) của quân cần di chuyển.

Ví dụ: Trong thế cờ trên, Trắng có hai mã ở b1 và f3 đều có thể đi đến d2 thì nước đi của chúng sẽ là:

Mbd2 thay vì Mb1-d2

Mfd2 thay vì Mf3-d2

Cũng trong ví dụ trên, hai xe trắng ở g1 và g8 đều có thể đi đến g7. Khi đó nước đi của chúng sẽ là:

X1g7 thay vì Xg1-g7

X8g7 thay vì Xg8-g7

Một lượt đi (cả quân trắng & đen) được viết dưới dạng:

"Số thứ tự của lượt. Tên nước quân trắng [dấu cách] Tên nước quân đen"

Ví dụ: 1. e4 e5

Nước ăn quân
Nước ăn quân thường được ký hiệu bằng dấu "×" hoặc ":"

Ví dụ: Hd4×a4 hay Hd4:a4

Đối với Tốt thì chỉ cần ghi ký hiệu hai cột trước và sau khi ăn, không có dấu nhân, chẳng hạn gf, bc (nhiều tài liệu quốc tế hiện nay thì ghi tên cột tốt đứng trước khi ăn và vị trí ô mà nó đứng sau khi ăn, ví dụ như c×d4, f×e6,...)

Bắt Tốt qua đường: ký hiệu có bổ sung thêm e.p (viết tắt của en passant), với Tiếng Việt thì dùng q.đ.

Phong cấp
Tên của quân xuất hiện sau khi phong cấp được ghi sau nước đi, hoặc có thể dùng thêm dấu "/" hoặc "=" rồi đến tên quân phong cấp.

VD: f8H, f8/H, f8=H

Nước nhập thành
Nước nhập thành gần được ký hiệu là 0-0, còn nhập thành xa là 0-0-0.

Nước chiếu, chiếu hết
Nước chiếu vua có ký hiệu là dấu cộng (+), nước chiếu đôi có kí hiệu là hai dấu cộng (++) và chiếu hết có ký hiệu là dấu thăng (#).

Các kí hiệu đánh giá nước đi
Khi phân tích các nước đi của một ván cờ, có thể dùng một số kí hiệu đặt sau nước đi để thể hiện sự đánh giá đối với nước đi đó, trong đó (theo thứ tự yếu dần về nước đi):
 Dấu "!!" chỉ nước đi rất mạnh;
 Dấu "!" chỉ nước đi mạnh;
 Dấu "!?" chỉ nước đi đáng ngờ (có vẻ mạnh);
 Dấu "?!" chỉ nước đi đáng ngờ (có vẻ yếu);
 Dấu "?" chỉ nước đi yếu hoặc mắc lỗi;
 Dấu "??" chỉ nước đi sai lầm.

VD: bxc8!, Rh6??

Xem thêm
 PGN - định dạng của tập tin ghi lại các ván cờ.
 Ký hiệu cờ vua mô tả

Ghi chú

Tham khảo

Cờ vua và toán học
Lý thuyết cờ vua
Ký hiệu

bg:Шахматна нотация#Алгебрична шахматна нотация


title: Comperia

text:
Comperia là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
 Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
 Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan
Thực vật Azerbaijan


title: Oncocephala philippinica

text:
Oncocephala philippinica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Megadytes guayanensis

text:
Megadytes guayanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wilke miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Megadytes


title: Vòi rồng

text:
Vòi rồng (tiếng Anh: tornado) là hiện tượng một luồng không khí xoáy tròn mở rộng ra từ một đám mây giông xuống tới mặt đất.

Nguồn gốc hình thành và đặc điểm

Nguồn gốc hình thành
Vòi rồng phát triển từ một cơn giông, thường từ ổ giông rất mạnh hay siêu mạnh, nên ở đâu có giông dữ dội là ở đó có thể có vòi rồng, song cũng may là nó rất hiếm. Cũng có khi nó sinh ra từ một dải gió giật mạnh (được gọi những đường tố) hay từ một cơn bão. Người ta cho rằng khi không khí ở lớp bên trên lạnh đè lên lớp không khí nóng ở phía dưới, không khí nóng sẽ bị cưỡng bức chuyển động lên rất mạnh. Nhưng khi vòi rồng xảy ra trên mặt nước thì thường lại không thấy đối lưu và cũng không thấy sự khác biệt nhiệt độ giữa các lớp. Vì vậy nguyên nhân lốc xoáy con người vẫn chưa hoàn toàn hiểu được hết.

Tuy vậy, phần lớn vòi rồng được hình thành từ một dạng mây giông đặc biệt là mây giông tích điện. Một đám mây có thể kéo dài trong vài giờ, xoáy tròn trong vùng có đường kính từ 10 đến 16 km, di chuyển hàng trăm dặm và sinh ra vô số ống hút khổng lồ. Nguồn gốc của chúng là vùng khí hậu có luồng khí nóng đi lên và luồng khí lạnh đi xuống.

Đầu tiên là quá trình tương tác giữa cơn giông có chiều lên trên và gió. Sự tương tác này sẽ làm cho tầng khí nóng ở dưới di chuyển lên trên và xoay tròn trong không trung.

Tiếp đó là sự phát triển của dòng khí lạnh di chuyển theo hướng đi xuống mặt đất ở phía bên kia của cơn bão. Vận tốc của dòng khí đi xuống có thể lớn hơn 160 km/h.

Đặc điểm
Đường kính của vòi rồng có thể thay đổi từ vài chục mét cho tới vài kilômét. Nhưng đa số các lốc xoáy có đường kính vào khoảng 50 m.

Trên đường di chuyển nó có thể cuốn theo (rồi ném xuống ở một khoảng cách sau đó) hoặc phá hủy mọi thứ, kể cả những nhà gạch xây kiên cố, nên lốc xoáy cũng là hiện tượng khí tượng đặc biệt nguy hiểm.

Âm thanh vòi rồng thường là tiếng đùng đùng liên tục, giống như âm thanh khi tàu hỏa sắp đến. Đôi khi lốc xoáy tạo ra tiếng ồn lớn như tiếng thác nước đổ hoặc tiếng ồn mở cửa kính ô tô khi xe chạy cực nhanh.

Nhìn từ xa lóc vòi rồng có thể có màu đen hoặc trắng, tuỳ thuộc những thứ mà nó cuốn theo. Khi lốc xoáy xuất hiện ở trên đại dương, hình thành nên vòi rồng, thường hút bụi nước lên cao tạo thành các cây nước (waterspouts) nặng hàng chục tấn.

Nguồn gốc tên gọi
Đó là hiện tượng gió xoáy rất mạnh, phạm vi đường kính rất nhỏ, hút từ bề mặt đất lên đám mây vũ tích, tạo thành hình như cái phễu di động, trông giống như cái vòi, nhưng từ trên bầu trời thò xuống nên dân ta "tôn kính" gọi là "vòi rồng" (mà không gọi là vòi voi chẳng hạn), chứ thực tế không có con rồng nào cả. Rất thú vị là không phải chỉ có dân ta "tôn kính" gọi nó là vòi rồng mà cả ở Trung Quốc người ta cũng gọi là Vòi rồng (龍捲, "long quyển"). Còn tiếng Anh thuật ngữ đó là "Tornado" có nguồn gốc từ tiếng Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha, đều có nghĩa là "quay" hay "xoáy" (lốc xoáy).

Cường độ

Việc đo tốc độ gió của vòi rồng một cách trực tiếp là vô cùng khó khăn, bởi nó có thể phá hủy nhiều thứ xuất hiện trên đường đi. Năm 1971, ông Fujita Tetsuya, một nhà khí tượng thuộc đại học Chicago đã chế tạo ra một hệ thống phân biệt cấp độ của vòi rồng dựa trên việc đo tác hại của nó đối với những công trình nhân tạo. Thiết bị được gọi là thang độ Fujita.

Độ mạnh của lốc xoáy tăng dần từ F0 đến F5. Vòi rồng yếu nhất (F0) có thể phá hủy ống khói và các biển hiệu, trong khi ở cấp mạnh nhất (F5) chúng có thể thổi bay những căn nhà khỏi móng.

Với cấp F4 và F5, tốc độ gió của vòi rồng có thể lên tới  cho đến .

Hậu quả của vòi rồng tự nhiên
Hậu quả do vòi rồng gây ra là rất nghiêm trọng cho địa phương nơi nó đi qua. Càng xảy ra nhiều vòi rồng và nhất là vòi rồng cấp mạnh thì thiệt hại về người cũng như về cơ sở hạ tầng là càng lớn.

Các con số thống kê cho thấy Hoa Kỳ là quốc gia chịu nhiều trận vòi rồng nhất trong một năm. Con số trung bình là hơn 800 cơn vòi rồng hoạt động trong một năm, làm cho ít nhất 50 người chết. Và số lốc xoáy cấp F5 chiếm 0,1% tổng số.

Australia xếp thứ hai. Một số nước khác cũng thường có như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Anh và Đức.

Do di chuyển với tốc độ rất nhanh, cùng với gió xoáy, lốc xoáy dường như phá hủy hết mọi thứ trên đường đi của nó. Với những lốc xoáy nhỏ thì sẽ phá hủy các biển hiệu giao thông, những căn nhà có kiến trúc không vững. Những trận lốc mạnh thì có thể cuốn bay cả những chiếc ô tô. Những căn nhà kiên cố, những cây cầu... bị phá hủy. Nó còn cuốn theo cả con người, con vật trên đường đi.

Những vòi rồng gây hậu quả lớn trong lịch sử
Trận lốc vòi rồng tồi tệ nhất ở Mỹ xảy ra ngày 18 tháng 3 năm 1925. Cùng một lúc 7 lốc xoáy đã xuất hiện ở 3 bang Illinois, Missouri, Indiana làm 740 người thiệt mạng và phá hủy nhiều cấu trúc hạ tầng. Một thảm hoạ lốc xoáy khác cũng đáng nhớ không kém xảy ra vào ngày 3 tháng 4 năm 1974, nó là tập hợp của 148 lốc xoáy nhỏ, giết chết 315 người từ bắc Alabama đến bang Ohio.

 Ngày 12 tháng 6 năm 1899 Quận St. Croix, Wisconsin, Mỹ làm 117 người chết.
 Ngày 5 tháng 4 năm 1936 tại Tupelo, Mississippi, Mỹ làm 216 người chết.
 Ngày 9 tháng 4 năm 1947 tại Woodward, Oklahoma Mỹ làm 181 người chết.
 Ngày 8 tháng 6 năm 1953 tại Flint, Michigan Mỹ làm 115 người chết.
 Ngày 22 tháng 4 năm 2011 tại Joplin, Missouri Mỹ làm 138 người chết.
 Ngày 2 tháng 11 năm 2017 tại Phú Yên, Việt Nam 11 người chết và 10 người mất tích, hàng trăm tàu đánh cá neo đậu ở các bến bãi bị sóng gió nhấn chìm và xô đập hư.

Cách phòng tránh
Nói chung đối với vòi rồng, nhất là loại có tốc độ lớn việc phòng tránh là rất khó khăn.

Trong thời gian diễn ra vòi rồng, mọi người phải ngay lập tức tìm nơi trú ẩn trong một tầng hầm hay nơi kín đáo của toà nhà như phòng họp, phòng tắm… Tuyệt đối tránh trú ẩn trong xe hơi và nhà di động bởi chúng có thể bị thổi bay bất cứ lúc nào. Không nên ở trong những nhà lớn có mái rộng như thính phòng, hay siêu thị là những nơi dễ bị sụp đổ. Nếu đang ở ngoài đường, bạn nên chui xuống một cái rãnh hay mương sâu và che đầu cẩn thận để khỏi bị thương do đất đá rơi xuống.

Xem thêm
 Vòi rồng nước
 Tố
 Động đất
 Bảng độ Jujita Tornadoskala
 Núi lửa
 Sóng thần
 Tiếng vọng hình móc

Tham khảo

Liên kết hữu ích

Tổng quát
 Những câu hỏi thường gặp về lốc xoáy - Tiếng Anh (Trung tâm Dự báo Bão của Cơ quan Thời tiết quốc gia)
 Những nghiên cứu về lốc xoáy  (National Severe Storms Laboratory)
 WW2010: Những trận lốc xoáy
 Dự án lốc xoáy
 lốc xoáy và những tổ chức nghiên cứu nó
 Cơ quan thí nghiệm của châu Âu về lốc xoáy
 TorDACH: Centre of Competence for Severe Local Storms in D, A, CH
 U.S. Cơ quan dự báo thời tiết  (Đại học Nebraska tại Lincoln)
 Dự báo lốc xoáy  (Rasmussen et Markowski)
 Electronic Journal of Severe Storms Meteorology
 NWS Jet Stream Online Weather School
 Birth of a Tornado – hoạt hình của MSNBC Interactive
 Tornado Newspaper Articles Archive  hơn 50.000 bài báo chi tiết về lốc xoáy trong lịch sử

Hình ảnh
 Hình ảnh lốc xoáy (phạm vi công cộng)
 Hình ảnh nghiên cứa về bão và lốc xoáy
 Hình ảnh của Cơ quan Thời tiết quốc gia

Safety and Preparedness
 NOAA Tornado Preparedness Guide
 Tornado Safety (The Tornado Project)
 Tornado Preparedness Tips for School Administrators (NOAA / SPC)
 Highway Overpasses as Tornado Shelters: Fallout from the ngày 3 tháng 5 năm 1999 Tornado Outbreak (National Weather Service, Norman, Oklahoma)
 Natural Disasters - Tornado Great research site for kids
 FEMA for Kids: Tornado

Thông tin khác
 Tornadoes in Kansas  Library of Congress, America's Story
 Tornado damage (in 1899; archived panoramic photographs)
 Chasing Tornadoes  (National Geographic Magazine)
 Stormtrack magazine
 StormWiki
 Storm Report Map  (Map and Track Tornadoes, Hail and Wind Reports)
 Person carried by tornado survives
Tiếng Việt
 Tố, lốc và lốc xoáy

Bài cơ bản dài trung bình

Hiện tượng tự nhiên
Thời tiết
Thiên tai
Tai biến tự nhiên


title: Splendrillia disjecta

text:
Splendrillia disjecta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Splendrillia


title: Albericus sanguinopictus

text:
Albericus sanguinopictus là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Allison, A. 2006. Albericus sanguinopictus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Albericus
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Trygonoptera testacea

text:
Trygonoptera testacea là một loài cá đuối ó thuộc họ Urolophidae. Đây là loài cá đuối phổ biến nhất ở vùng nước ven bờ phía đông Úc. Chúng thường cư ngụ ở các cửa sông, đáy cát, và rạn san hô nhiều đá từ bờ biển đến vùng nước có độ sâu . Bề ngoài màu nâu hay xám, đĩa vây ngực tròn với mỏ rộng hình tam giác. Loài cá này có thể đạt chiều dài .

Khi còn non, chúng hầu như chỉ ăn tôm; khi trưởng thành chúng ăn chủ yếu Polychaeta. Đây là loài noãn thai sinh, với phôi đang phát triển được nuôi lớn bởi "histotroph" ("sữa tử cung") sản xuất bởi con mẹ. Cá cái thường đẻ hai con non mỗi lần.

Tham khảo

Trygonoptera
Cá Úc


title: Villanière

text:
Villanière là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Villaniérais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Villanière trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Villanière trên trang mạng của Insee
 Villanière trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Villanière trên bản đồ Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Villanière sur Mapquest

Villanière


title: Exoneura botanica

text:
Exoneura botanica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1905


title: Pollanisus eungellae

text:
Pollanisus eungellae là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở type locality Eungella, một vùng rừng mưa nhiệt đới biệt lập ở đông bắc Queensland.

Chiều dài cánh trước khoảng 6 mm đối với con đực và 6.5 mm đối với con cái.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Zygaenid moths of Australia: a revision of the Australian Zygaenidae

Pollanisus


title: Baikiaea ghesquiereana

text:
Baikiaea ghesquiereana là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Baikiaea ghesquiereana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Baikiaea
Thực vật Tanzania


title: Kênh Đôi

text:
Kênh Đôi là một con kênh đào dài 8,5 km, chảy hoàn toàn trong địa phận Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh.

Kênh Đôi nối từ ngã tư nơi giao với kênh Tàu Hủ, kênh Bến Nghé và kênh Tẻ đến ngã ba nơi giao với kênh Lò Gốm và sông Bến Lức. Kênh chạy song song với kênh Tàu Hũ, được chính quyền thực dân Pháp cho đào vào thập niên 1910, đến năm 1919 thì hoàn thành. Hiện nay, kênh rộng 50 m, sâu 20 m, có thể lưu thông tàu bè loại lớn.

Các cây cầu bắc qua: cầu Chữ Y, cầu Chánh Hưng, cầu Nhị Thiên Đường.

Hình ảnh

Chú thích

Xem thêm
Kênh Bến Nghé
Kênh Tàu Hủ
Kênh Tẻ

Đôi
Quận 8


title: Cénac-et-Saint-Julien

text:
Cénac-et-Saint-Julien (trong tiếng Occitan Senac e Sent Julian) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 19,87 km2, dân số năm 2006 là 1193 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cénac-et-Saint-Julien trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Eglise romane de Cénac et Saint Julien

Cenac-et-Saint-Julien


title: Topobea induta

text:
Topobea induta là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Markgr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.

Chú thích

Liên kết ngoài

Topobea
Thực vật được mô tả năm 1941
Thực vật Ecuador
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Warrap (bang)

text:
Bang Warrap () là một trong 10 bang của Nam Sudan, trong vùng Bahr el Ghazal. Jonglei là tiểu bang lớn nhất tại Cộng hòa Nam Sudan. Bang có diện tích 31.027 km2. Thủ phủ bang là thành phố Kuajok, thay cho Warrap. Bang được chia thành các hạt.

Tham khảo

Bahr el Ghazal
Bang của Nam Sudan


title: Fayodia bisphaerigera

text:
Fayodia là một chi nấm trong họ Tricholomataceae, và là loài điển hình của chi Fayodia. Tên ban đầu của loài là Omphalia bisphaerigera do Jakob Emanuel Lange đặt, và sau đó đổi thành Fayodia năm 1936 bởi Rolf Singer. Nó được tìm thấy ở châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Fayodia
Nấm châu Á
Nấm châu Âu
Nấm Bắc Mỹ


title: Geogepa

text:
Geogepa là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Geogepa malacotorna (Meyrick, 1931)
Geogepa monticola Jinbo, 2004
Geogepa nigropunctata Kawabe, 1985
Geogepa pedaliota (Meyrick, 1936)
Geogepa promiscua Razowski, 1977
Geogepa stenochorda (Diakonoff, 1948)
Geogepa zeuxidia Razowski, 1977

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Hạ tầng khóa công khai

text:
Trong mật mã học, hạ tầng khóa công khai (, viết tắt PKI) là một cơ chế để cho một bên thứ 3 (thường là nhà cung cấp chứng thực số) cung cấp và xác thực định danh các bên tham gia vào quá trình trao đổi thông tin. Cơ chế này cũng cho phép gán cho mỗi người sử dụng trong hệ thống một cặp khóa công khai/khóa bí mật. Các quá trình này thường được thực hiện bởi một phần mềm đặt tại trung tâm và các phần mềm phối hợp khác tại các địa điểm của người dùng. Khóa công khai thường được phân phối trong chứng thực khóa công khai.

Khái niệm hạ tầng khóa công khai (PKI) thường được dùng để chỉ toàn bộ hệ thống bao gồm nhà cung cấp chứng thực số (CA) cùng các cơ chế liên quan đồng thời với toàn bộ việc sử dụng các thuật toán mật mã hóa khóa công khai trong trao đổi thông tin. Tuy nhiên phần sau được bao gồm không hoàn toàn chính xác bởi vì các cơ chế trong PKI không nhất thiết sử dụng các thuật toán mã hóa khóa công khai.

Mục tiêu và các chức năng
PKI cho phép những người tham gia xác thực lẫn nhau và sử dụng thông tin từ các chứng thực khóa công khai để mật mã hóa và giải mã thông tin trong quá trình trao đổi. Thông thường, PKI bao gồm phần mềm máy khách (client), phần mềm máy chủ (server), phần cứng (như thẻ thông minh) và các quy trình hoạt động liên quan. Người sử dụng cũng có thể ký các văn bản điện tử với khóa bí mật của mình và mọi người đều có thể kiểm tra với khóa công khai của người đó. PKI cho phép các giao dịch điện tử được diễn ra đảm bảo tính bí mật, toàn vẹn và xác thực lẫn nhau mà không cần phải trao đổi các thông tin mật từ trước.

Mô hình tiêu biểu
Hầu hết các hệ thống PKI quy mô doanh nghiệp đều dựa trên các chuỗi chứng thực để xác thực các thực thể. Chứng thực của người dùng sẽ được một nhà cung cấp chứng thực số cấp, đến lượt nhà cung cấp này lại có chứng thực được một nhà cung cấp khác ở cấp cao hơn tạo ra... Hệ thống sẽ bao gồm nhiều máy tính thuộc nhiều tổ chức khác nhau với các gói phần mềm tương thích từ nhiều nguồn khác nhau. Vì vậy, các tiêu chuẩn là yếu tố rất quan trọng đối với hoạt động của các PKI. Hầu hết các tiêu chuẩn về PKI hiện tại được soạn thảo bởi nhóm làm việc PKIX của IETF.

Các hệ thống PKI doanh nghiệp thường được tổ chức theo mô hình danh bạ trong đó khóa công khai của mỗi người dùng được lưu trữ (bên trong các chứng thực số) kèm với các thông tin cá nhân (số điện thoại, email, địa chỉ, nơi làm việc...). Hiện nay, công nghệ danh bạ tiên tiến nhất là LDAP và định dạng chứng thực phổ biến nhất (X.509) cũng được phát triển từ mô hình tiền nhiệm của LDAP (X.500).

Các lựa chọn khác

Mạng lưới tín nhiệm
Một phương thức khác để nhận thực khóa công khai là mô hình mạng lưới tín nhiệm (web of trust). Trong mô hình này, mỗi người sử dụng tự ký chứng thực cho mình và các bên thứ 3 (không tham gia trực tiếp vào phiên giao dịch) kiểm chứng các chữ ký đó. Các ví dụ về mô hình này là GPG (The GNU Privacy Guard) và PGP (Pretty Good Privacy). Do PGP và các biến thể của nó được sử dụng rộng rãi trong email nên mô hình mạng lưới tín nhiệm thực hiện bởi PGP đang là phương thức thực hiện PKI 2 chiều phổ biến nhất (thời điểm năm 2004).

Hạ tầng khóa công cộng đơn giản
Hạ tầng khóa công cộng đơn giản (SPKI) là một phương thức thực hiện PKI mới được phát triển để khắc phục sự phức tạp của giao thứcX.509 và sự tự phát của mô hình tín nhiệm PGP. SPKI gắn trực tiếp mỗi thực thể (người sử dụng/hệ thống) với một khóa sử dụng mô hình tín nhiệm nội bộ (local trust model). Mô hình này về cơ bản giống mô hình mạng lưới tín nhiệm của PGP có bổ sung thêm phần cấp phép.

Nhà cung cấp chứng thực số tự động (Robot CA)
Các rô bốt CA là các chương trình máy tính tự động có khả năng kiểm tra và xác nhận một số khía cạnh của khóa công cộng. Các rô bốt này có thể làm giảm đáng kể những tấn công vào hệ thống, đặc biệt là các tấn công nhằm vào việc làm chệch hướng các luồng thông tin trên mạng. Các khía cạnh của khóa công cộng thường được kiểm tra là (a) khóa được công bố dưới nhận thức của người sở hữu địa chỉ email gắn với khóa (b) người sở hữu địa chỉ email đang có khóa bí mật (c) tình trạng sử dụng khóa.

Lịch sử
Việc Diffie, Hellman, Rivest, Shamir, và Adleman công bố công trình nghiên cứu về trao đổi khóa an toàn và thuật toán mật mã hóa khóa công khai vào năm 1976 đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức trao đổi thông tin mật. Cùng với sự phát triển của các hệ thống truyền thông điện tử tốc độ cao (Internet và các hệ thống trước nó), nhu cầu về trao đổi thông tin bí mật trở nên cấp thiết. Thêm vào đó một yêu cầu nữa phát sinh là việc xác định định dạng của những người tham gia vào quá trình thông tin. Vì vậy ý tưởng về việc gắn định dạng người dùng với chứng thực được bảo vệ bằng các kỹ thuật mật mã đã được phát triển một cách mạnh mẽ.

Nhiều giao thức sử dụng các kỹ thuật mật mã mới đã được phát triển và phân tích. Cùng với sự ra đời và phổ biến của World Wide Web, những nhu cầu về thông tin an toàn và nhận thực người sử dụng càng trở nên cấp thiết. Chỉ tính riêng các nhu cầu ứng dụng cho thương mại (như giao dịch điện tử hay truy cập những cơ sở dữ liệu bằng trình duyệt web) cũng đã đủ hấp dẫn các nhà phát triển lĩnh vực này. Taher ElGamal và các cộng sự tại Netscape đã phát triển giao thức SSL (https trong địa chỉ web) trong đó bao gồm thiết lập khóa, nhận thực máy chủ... Sau đó, các thiết chế PKI được tạo ra để phục vụ nhu cầu truyền thông an toàn.

Các nhà doanh nghiệp kỳ vọng vào một thị trường hứa hẹn mới đã thành lập những công ty hoặc dự án mới về PKI và bắt đầu vận động các chính phủ để hình thành nên khung pháp lý về lĩnh vực này. Một dự án của American Bar Association đã xuất bản một nghiên cứu tổng quát về những vấn đề pháp lý có thể nảy sinh khi vận hành PKI (xem thêm: các hướng dẫn chữ ký số ABA). Không lâu sau đó, một vài tiểu bang của Hoa Kỳ mà đi đầu là Utah (năm 1995) đã thông qua những dự luật và quy định đầu tiên. Các nhóm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thì đặt ra các vấn đề về bảo vệ quyền riêng tư và các trách nhiệm pháp lý.

Tuy nhiên, các luật và quy định đã được thông qua lại không thống nhất trên thế giới. Thêm vào đó là những khó khăn về kỹ thuật và vận hành khiến cho việc thực hiện PKI khó khăn hơn rất nhiều so với kỳ vọng ban đầu.

Tại thời điểm đầu thế kỷ 21, người ta nhận ra rằng các kỹ thuật mật mã cũng như các quy trình/giao thức rất khó được thực hiện chính xác và các tiêu chuẩn hiện tại chưa đáp ứng được các yêu cầu đề ra.

Thị trường PKI thực sự đã tồn tại và phát triển nhưng không phải với quy mô đã được kỳ vọng từ những năm giữa của thập kỷ 1990. PKI chưa giải quyết được một số vấn đề mà nó được kỳ vọng. Những PKI thành công nhất tới nay là các phiên bản do các chính phủ thực hiện.

Một số ứng dụng
Mục tiêu chính của PKI là cung cấp khóa công khai và xác định mối liên hệ giữa khóa và định dạng người dùng. Nhờ vậy người dùng có thể sử dụng trong một số ứng dụng như:
 Mã hóa Email hoặc xác thực người gửi Email (OpenPGP or S/MIME).
 Mã hóa hoặc nhận thực văn bản (Các tiêu chuẩn Chữ ký XML * hoặc mã hóa XML * khi văn bản được thể hiện dưới dạng XML).
 Xác thực người dùng ứng dụng (Đăng nhập bằng thẻ thông minh, nhận thực người dùng trong SSL).
 Các giao thức truyền thông an toàn dùng kỹ thuật Bootstrapping (IKE, SSL): trao đổi khóa bằng khóa bất đối xứng, còn mã hóa bằng khóa đối xứng.

Một số hệ thống PKI
Dưới đây là danh sách một số hệ thống PKI, trong đó một số nhà cung cấp chứng thực số hàng đầu (ví dụ VeriSign) không được liệt kê vì các phần mềm của họ không được công bố công khai.
 Hệ thống quản lý chứng thực Red Hat
 Computer Associates eTrust PKI
 Entrust
 Microsoft
 US Government External Certificate Authority (ECA)
 Nexus
 OpenCA (Một mô hình PKI mã nguồn mở)
 RSA Security
 phpki
 GenCerti
 ejbca
 newpki
 Papyrus CA Software
 pyCA
 IDX-PKI
 EuropePKI (not available)
 TinyCA
 ElyCA
 SimpleCA
 SeguriData
 Safelayer Secure Communications

Xem thêm
 Mạng lưới tín nhiệm
 Mật mã hóa khóa công khai
 Nhận thực khóa
 Danh sách chứng thực số bị thu hồi
 Microsoft CAPI
 FIPS 201 PIV (Kiểm tra định dạng cá nhân các nhân viên và nhà thầu của chính phủ)
 PKCS Các tiêu chuẩn mã hóa khóa công khai

Tham khảo

Liên kết ngoài
 PKI tutorial by Peter Gutmann
 PKIX workgroup
 Easing the PAIN  — a detailed explanation of PKI Privacy, Authentication, Integrity and Non-repudiation (PAIN)
 NIST PKI Program  — in which the National Institute of Standards and Technology (NIST) is attempting to develop a public key infrastructure
 Mozilla Open Source PKI Projects
 NewPKI  — a PKI based on the OpenSSL low-level API

Cung cấp chứng thực số tự động

OpenPGP
 cardboard.net llc "currently broken"
 Imperial Violet (Adam Langley)
 Robot Certificate Authority, at JamesHoward.us
 Toehold (Kyle Hasselbacher)
 signedtimestamp.org
 PGP Corporation

SSL
 Ascertia PVT Ltd Free Certificates
 CAcert.org
 CertifyID Certificates
 Thawte.com 123 SSL Certificates
 Geotrust QuickSSL Certificates
 Godaddy Turbo SSL Certificates
 Comodo SSL Certificates
 DigiCert SSL Certificates
 VeriSign SSL Certificates

Quản lý khóa
Hệ thống mã hóa bất đối xứng


title: Piteå (đô thị)

text:
Đô thị Piteå (Piteå kommun) là một đô thị của hạt Norrbotten ở phía bắc Thụy Điển với thủ phủ là thành phố Piteå.

Các đơn vị dân số
Lillpite
Norrfjärden
Roknäs
Sikfors
Jävre
Sjulsmark
Rosvik
Öjebyn
Hemmingsmark
Böle
Blåsmark
Bergsviken
Svensbyn
Hortlax

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Piteå - Trang mạng chính thức

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Norrbotten


title: Phytorellus

text:
Phytorellus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2002 bởi Medvedev & Moseyko.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Phytorellus latus (Weise, 1923)

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Bulbophyllum cochlia

text:
Bulbophyllum cochlia là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Bleicherode

text:
Bleicherode là một thị xã ở huyện huyện Nordhausen, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Bleicherode có diện tích 28,27 km². Đô thị này nằm bên sông Wipper, 17 km về phía tây nam của Nordhausen. Ngày 1 tháng 12 năm 2007, đô thị cũ Obergebra đã được hợp nhất vào Bleicherode.

Tham khảo


title: Hyptis diversifolia

text:
Hyptis diversifolia là một loài thực vật có hoa thuộc họ Lamiaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Hyptis diversifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

diversifolia
Thực vật Ecuador


title: Tegula viridula

text:
Tegula viridula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae, họ ốc xà cừ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tegula


title: Tiếng Phúc Kiến Đài Loan

text:
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan hay tiếng Mân Nam Đài Loan (), thường được gọi phổ biến là tiếng Đài Loan (Tâi-oân-oē  hay Tâi-gí 台語), là tiếng Mân Nam của phương ngữ Phúc Kiến được 80% dân cư Đài Loan sử dụng. Đây là ngôn ngữ lớn nhất tại Đài Loan, vì vậy tiếng Phúc Kiến thường được coi là ngôn ngữ thứ nhất của hòn đảo. Có sự tương đồng giữa ngôn ngữ và nguồn gốc mặc dù điều này không phải lúc nào cũng chính xác. Pe̍h-ōe-jī (POJ) là cách chuyển tự phổ biến cho ngôn ngữ này và cho cả tiếng Phúc Kiến.

Tiếng Phúc Kiến Đài Loan nói chung là tương tự như phương ngữ Hạ Môn, phương ngữ Tuyền Châu và phương ngữ Chương Châu (các nhánh của tiếng Mân Nam) cũng như các dạng phương ngữ của chúng ở Đông Nám Á và nói chung có thể hiểu lẫn nhau. Khác biệt chỉ xảy ra trong một số từ vựng. Giống như phương ngữ Hạ Môn, tiếng Phúc Kiến Đài Loan được dựa trên một sự pha trộn của cách phát âm tại Chương Châu và Tuyền Châu. Do sự phổ biến đại chúng của các phương tiện truyền thông giải trí tiếng Phúc Kiến từ Đài Loan, tiếng Phúc Kiến Đài Loan đã phát triển để trở nên có ảnh hưởng nhiều hơn tới phương ngữ Phúc Kiến của tiếng Mân Nam, đặc biệt là từ sau năm 1980. Cùng với phương ngữ Hạ Môn, phương ngữ Đài Loan được coi là "tiếng Phúc Kiến chuẩn".

Phân loại
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan là một biến thể của tiếng Mân Nam, quan hệ gần gũi với phương ngữ Hạ Môn. Ngôn ngữ này thường được coi là một "phương ngôn Trung Quốc" thuộc về Nhóm ngôn ngữ Hán lớn hơn. Tuy nhiên, theo một quan điểm khác, đây có thể là một "ngôn ngữ" độc lập vì không thể hiểu lẫn nhau với Tiếng Phổ thông. Cách phát âm của từ cũng có những khác biệt, một người nói tiếng Phổ thông cần phải dùng hệ thống chữ Hán (một loại chữ tượng hình, biểu ý) để giao tiếp với người nói tiếng Phúc Kiến. Việc nó cũng như các "phương ngôn" khác tại Trung Quốc đại lục là một ngôn ngữ riêng hay là "phương ngôn" tùy thuộc vào cách nhìn nhận của mỗi người, và đôi khi phụ thuộc vào lý do chính trị.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Center for Taiwanese Languages Testing at NCKU 國立成功大學台灣語文測驗中心
 中華民國教育部 臺灣閩南語常用詞辭典
 中華民國教育部 台灣客家語常用詞辭典
 中華民國教育部 台灣原住民族歷史語言文化大辭典
 允言Ún-giân ê臺文/華文線頂辭典
 臺語線頂字典
 臺語/華語線頂辭典：白話字Unicode介面
 中華民國教育部 臺灣閩南語羅馬字拼音方案
 中華民國教育部 臺灣閩南語漢字之選用原則
 中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第1批)
 中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第2批)
 中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第3批)
 中華民國教育部 臺灣閩南語卡拉OK正字字表
 母語學習fun輕鬆（臺灣閩南語）

Văn phạm
 LỊCH SỬ VÀ NGÔN NGỮ ĐÀI LOAN
 CHÚNG TA HỌC TIẾNG ĐÀI VÀ TIẾNG VIỆT
 閩南語典藏：歷史語言與分佈變遷資料庫
 Ethnologue Report For Chinese Min-Nan
 線上書籍：福爾摩沙的烙印：臺灣閩南語概要

Các nguồn khác
 An introduction to the Taiwanese language for English speakers
 Blog on the Taiwanese language and language education in Taiwan
 How to Forget Your Mother Tongue and Remember Your National Language, by Victor H. Mair.
 Ethnologue Report For Chinese Min-Nan (15th edition); Ethnologue Report For Chinese Min-Nan (14th edition). This report uses a classification which considers Taiwanese a dialect of Min-Nan, which is classified as a separate language from Mandarin. This view of Taiwanese is controversial for the political reasons mentioned above.
 Dictionaries
 By the Republic of China's Ministry of Education
 Taiwanese-Mandarin on-line dictionary
 Taiwanese Hokkien Han Character Dictionary
 Taiwanese-Hakka-Mandarin on-line
 The Maryknoll Taiwanese-English Dictionary and English-Amoy Dictionary
 Learning aids
 Taiwanese teaching material : Nursery rhymes and songs in Han characters and romanization w/ recordings in MP3
 Learn Taiwanese by James Campbell. The orthography used appears to be slightly modified pe̍h-oē-jī.
 Travlang (language resources for travellers): Hō-ló-oē
 Daiwanway: Tutorial, dictionary, and stories in Taiwanese. Uses a unique romanization system, different from Pe̍h-oē-jī. Includes sound files. The original appears to be offline (last checked ngày 14 tháng 11 năm 2007) but is available as a cached version via the Wayback Machine.
 Other
 Open Directory (dmoz): World: Taiwanese
 Babuza Chu. Medical knowledge published in Taiwanese by Babuza.

Ngôn ngữ tại Đài Loan
Văn hóa Đài Loan
Tiếng Mân Nam


title: Ceromitia devia

text:
Ceromitia devia là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Ceromitia
Động vật đặc hữu Nam Phi
Adelidae


title: Kwangmyongsong-2

text:
Kwangmyŏngsŏng-2 (Hangul: 광명성 2호, âm Hán-Việt: Quang Minh Tinh 2, nghĩa là "Ngôi sao sáng-2") là một vệ tinh của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Bình Nhưỡng đã phóng một quả tên lửa tầm xa từ một căn cứ nằm ở bờ biển phía đông nước này vào hôm Chủ Nhật ngày 5 tháng 4 năm 2009. Vụ phóng tên lửa diễn ra vào lúc 11:30 giờ địa phương (02:30 giờ UTC) từ bệ phóng Musadan-ri ở miền Đông Bắc Triều Tiên.

Giới chức Mỹ và Hàn Quốc nói CHDCND Triều Tiên đã không đưa được vệ tinh lên quỹ đạo, trong khi Bình Nhưỡng khẳng định vệ tinh đã lên và đang truyền các bài hát cách mạng. Chính phủ Nhật Bản nhận định có vẻ như quả tên lửa trên đã bay qua không phận Nhật Bản và đến được căn cứ không quân ở Thái Bình Dương. Trước đó, Bình Nhưỡng tiết lộ phần đầu của tên lửa sẽ rơi ở Biển Nhật Bản, cách bờ biển của Nhật khoảng 75 km và phần thứ hai sẽ rơi ở Thái Bình Dương. Như vậy là CHDCND Triều Tiên đã thực hiện vụ phóng tên lửa mà họ cho rằng để đẩy một vệ tinh truyền thông lên quỹ đạo bất chấp áp lực của cộng đồng quốc tế buộc họ phải từ bỏ kế hoạch của mình.

Trước vụ phóng tên lửa
Vào tháng 2 năm 2009, CHDCND Triều Tiên đã công bố kế hoạch phóng một vệ tinh viễn thông lên quỹ đạo, một động thái khiến Nhật Bản, Mỹ, Hàn Quốc và cộng động quốc tế lo ngại. Các nước này cho rằng kế hoạch phóng vệ tinh của CHDCND Triều Tiên chỉ là một cái vỏ bọc cho chương trình thử nghiệm tên lửa tầm xa của họ. Tuy nhiên, CHDCND Triều Tiên khẳng định chương trình của họ chỉ nhằm mục đích hòa bình.

Vào thứ Sáu ngày 3/4/2009, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama cảnh báo hành động của Triều Tiên có thể là một hành động "khiêu chiến". Trước đó, trong tuần qua, Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ dọa sẽ đưa vấn đề phóng vệ tinh của CHDCND Triều Tiên lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nếu nước này một mực theo đuổi tham vọng của mình.

CHDCND Triều Tiên vẫn khẳng định họ phóng vệ tinh thông tin vào quỹ đạo nhưng Mỹ, Hàn, Nhật cho rằng đây là màn che mắt cho một vụ thử tên lửa tầm xa.

Chi tiết vụ phóng
Bình Nhưỡng bắn tên lửa tầm xa Kwangmyongsong-2 sáng 5 tháng 4 năm 2009 bất chấp sức ép của cộng đồng quốc tế. Theo phát ngôn viên chính phủ Hàn Quốc, quả tên lửa rời bệ phóng Musudan-ri ở Đông Bắc Triều Tiên lúc 11:30 giờ địa phương. Washington DC cũng xác nhận rằng vụ bắn thử đã diễn ra. Theo chính phủ Nhật, quả tên lửa bay qua lãnh thổ nước này và rơi xuống Thái Bình Dương. Theo chính phủ Hàn Quốc, quả tên lửa mang theo vệ tinh, điều mà Bình Nhưỡng vẫn khẳng định.

Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Kawamura Takeo cho rằng dù tên lửa này mang vệ tinh, động thái của Triều Tiên vẫn vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an, trong đó cấm mọi hành động tên lửa đạn đạo của nước này.

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên cho rằng vệ tinh viễn thông đã bay vào quỹ đạo và đã hoạt động. Ngày 7/4, Triều Tiên đã công bố đoạn băng ghi lại toàn bộ quá trình phóng vệ tinh. Tuy nhiên, Nam Triều Tiên, Nhật Bản và Mỹ cho rằng vẫn chưa thấy dấu hiệu vệ tinh của Triều Tiên xuất hiện trong không gian. Họ cho rằng vệ tinh này đã rơi xuống biển Thái Bình Dương. Các nước này lo ngại rằng Triều Tiên thực chất là tiến hành một vụ thử tên lửa đạn đạo tầm xa.

Triều Tiên cũng cảnh báo Nhật Bản chấm dứt việc cử tàu chiến nhằm tìm kiếm các mảnh vụn của tên lửa đẩy vì Triều Tiên cho rằng những hành động như vậy là hoạt động gián điệp và là sự "chọc tức quân sự không thể tha thứ".

Phản ứng
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Fred Lash tuyên bố đây là hành động khiêu khích và Washington sẽ có những bước đi phù hợp để cho Bình Nhưỡng thấy họ không thể đe dọa sự an toàn của các nước khác. Lash nói thêm hành động của Triều Tiên đã vi phạm nghị quyết 1718 của Hội đồng Bảo an. Nghị quyết này được đưa ra 5 ngày sau khi Bình Nhưỡng thử hạt nhân năm 2006.

Seoul tuyên bố động thái của Bình Nhưỡng gây mối đe dọa nghiêm trọng đến sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên. "Chúng tôi không thể kiềm chế sự thất vọng và đáng tiếc về hành động đầy coi thường của Triều Tiên", phát ngôn viên của Tổng thống Hàn Quốc Lee Dong-kwan nói.

Tokyo không đánh chặn quả tên lửa này vì như tuyên bố trước đó, họ chỉ ra tay khi quả tên lửa có khả năng rơi xuống lãnh thổ Nhật. Tuy nhiên, nước này sẽ yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc họp khẩn. Việt Nam chú ý đến diễn biến phóng tên lửa và cũng hy vọng các bên liên quan phản ứng thận trọng và xử lý thỏa đáng, không để tình hình trở nên phức tạp, ảnh hưởng đến hòa bình, ổn định ở khu vực Đông Bắc Á.

Trong một diễn biến khác, Hội đồng Bảo an LHQ tranh luận về khả năng có nên trừng phạt Triều Tiên xung quanh vụ phóng vệ tinh này hay không. Nhật Bản và Mỹ ép Hội đồng Bảo an đưa ra một nghị quyết gia hạn các lệnh cấm vận hiện thời đối với Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Lệnh cấm vận này được đưa ra sau khi nước này tiến hành một vụ thử hạt nhân vào năm 2006.

Tuy nhiên, Trung Quốc và Nga lại tỏ ra thận trọng hơn. Moskva cho rằng vụ phóng vệ tinh là đáng lo ngại nhưng Nga cũng kêu gọi không nên đi đến một kết luận vội vàng trong khi Trung Quốc lại cho rằng Bình Nhưỡng có quyền theo đuổi các chương trình không gian hoà bình.

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên tổ chức chào mừng phóng vệ tinh thành công
Vào thứ tư 8 tháng 4, hàng chục ngàn người Triều Tiên đã tụ tập tại thủ đô Bình Nhưỡng để ăn mừng sự kiện phóng vệ tinh thành công. Các hoạt động chào mừng được diễn ra tại Quảng trường Kim Nhật Thành. Quốc hội của nước này nhóm họp vào ngày 9/4. Phiên họp này của Quốc hội là dịp để bầu nhà lãnh đạo Kim Chính Nhật vào lại vị trí quan trọng nhất của đất nước - Chủ tịch Uỷ ban Quốc phòng, đồng thời củng cố lại quyền lực của ông bất chấp những đồn đại về vấn đề sức khoẻ trong thời gian gần đó.

Các nhà phân tích cho rằng, thời điểm phóng vệ tinh, hoạt động chào mừng thành công và hình ảnh của Chủ tịch Kim xuất hiện trên truyền hình đều đi đến một mục đích cuối cùng là củng cố sự hậu thuẫn của người dân Triều Tiên đối với ông trước cuộc họp của Quốc hội.

Liên Hợp Quốc lên án
Vào thứ bảy, 11 tháng 4, sáu thành viên thường trực của Hội Đồng Bảo An đã đồng ý với bản tuyên bố có lời lẽ cứng rắn, như một thỏa hiệp giữa sự bất động và đòi hỏi của Tokyo để đi tới một nghị quyết mới có hiệu lực ràng buộc về pháp lý. Vào chủ nhật, 12 tháng 4, sáu cường quốc thế giới đã đồng ý về một dự thảo tuyên bố của Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc lên án vụ phóng hỏa tiễn của Triều Tiên, nhưng các nhà phân tích tại Á Châu nói lời kêu gọi nhằm áp dụng các chế tài cứng rắn hơn đối với Bình Nhưỡng có thể chỉ có tính cách tượng trưng.

Theo các nhà phân tích, quyết định sẽ ký vào bản tuyên bố cứng rắn cho thấy dấu hiệu Bình Nhưỡng có thể sẽ làm ngơ tuyên bố, mặc dù lời trước đây họ đe dọa sẽ có những biện pháp mạnh nếu hội đồng hành động, phần lớn vì hậu quả của bất cứ chế tài nào cũng có giới hạn. Bản dự thảo tuyên bố nói Hội Đồng Bảo An lên án vụ phóng hỏa tiễn vào ngày 5 tháng 4 của Triều Tiên, "trái với nghị quyết số 1718 của Hội Đồng Bảo An."

Với sự hậu thuẫn của năm thành viên thường trực và Nhật Bản, hầu như chắc chắn toàn thể hội đồng gồm 15 thành viên sẽ chấp thuận bản tuyên bố trong một cuộc họp được triệu tập vào trưa thứ hai, 13 tháng 4. Mặc dù bản tuyên bố không minh thị tuyên bố Bình Nhưỡng vi phạm Nghị quyết 1718, các nhà ngoại giao nói lời lẽ trong dự thảo nói CHDCND Triều Tiên đã đi ngược lại nghị quyết, một nhượng bộ khiến Bắc Kinh có thể chấp nhận, cũng có cùng ý nghĩa pháp lý.

Chú thích

Chuyến bay vào vũ trụ
Khoa học và công nghệ Bắc Triều Tiên
Chương trình không gian của Bắc Triều Tiên
Du hành không gian năm 2009
Bắc Triều Tiên 2009
Vụ phóng vệ tinh thất bại


title: Molophilus laoonana

text:
Molophilus laoonana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Pseudispella radiata

text:
Pseudispella radiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Pseudispella


title: Papilio canadensis

text:
Papilio canadensis là một loài bướm ngày thuộc họ Papilionidae. Nó từng được xếp thành một phụ loài của Papilio glaucus.

Miêu tả

Con trưởng thành
Sải cánh dài 67 đến 80 mm. Có hai dạng của con trưởng thành màu vàng và màu đen, tuy nhiên dạng màu đen khá hiếm. Loaa2i này rất giống với loài Papilio glaucus (Eastern Tiger Swallowtail) và có đôi cánh nhỏ hơn rõ.
Sâu
SÂu có màu lục, lớn với đầu to. Nó có 4 đốm vàng và 2 mắt giả với màu xanh nằm ở giữa. Khi nhìn ngang nó rất giống với hình con rắn. Ấu trùng chưa trưởng thành có màu nâu và trắng giống phân chim để tránh các loài săn mồi.

Phân bố
Chúng phân bố khắp các tỉnh và vùng lãnh thổ của Canada. Dải phân bố nó kéo dài đến phía bắc của vòng Bắc Cực ở Yukon, và đến Churchill ở Manitoba, Little Shagamu River ở Ontario, và đến Schefferville ở Quebec.

Life cycle

COn trưởng thành bay suốt mùa xuân và hè và có một đợt.

Thức ăn
Con trưởng thànnh ăn Nectar, còn ấu trùng ăn các loài Betula, Populus, Malus và Prunus serotina

Hình ảnh

Chú thích

Canadian Tiger Swallowtail, Butterflies of Canada

Chú thích

Tham khảo

C
C
Bướm Canada


title: Sphecodes eugnathus

text:
Sphecodes eugnathus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1928


title: Rowdenia

text:
Rowdenia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Brookula olearia

text:
Brookula olearia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Liotiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Brookula


title: Fournet-Blancheroche

text:
Fournet-Blancheroche là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Tetralobus macer

text:
Tetralobus macer là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laurent miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Tetralobus


title: Nomia robinsoni

text:
Nomia robinsoni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1865


title: Belmont-Luthézieu

text:
Belmont-Luthézieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Belmontluthezieu


title: Robledollano

text:
Robledollano là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 403 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Paradopaea

text:
Paradopaea là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Melanotus helferi

text:
Melanotus helferi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Đạo Đức Thiên Tôn

text:
Thái Thượng Lão Quân  (太上老君) là tôn hiệu một vị thần tiên tối cao trong Đạo giáo Trung Quốc, là một trong Tam Thanh.
Thông thường Thái Thượng Lão Quân được đồng nhất với Lão Tử, tuy nhiên trong Đạo giáo thì Lão Tử chỉ là một hoá thân giáng trần của Thái Thượng Lão Quân.

Thần thoại

Trong thần thoại Đạo giáo, thì Thái Thượng Lão Quân có trước cả trời đất, chính là nguyên khí thời hỗn mang ngưng kết mà thành, chỉ sau Nguyên Thủy Thiên Vương mà thôi. Thái Thượng Lão Quân giáng sinh vào đời Chu chính là Lão Tử, viết Đạo Đức Kinh, được Đạo giáo tôn là Giáo chủ, Đạo tổ.

Thái Thượng Lão Quân ở tại cung Đâu Suất, tại tầng trời thứ 33. Trong cung Đâu Suất có lò Bát quái là nơi luyện các loại tiên đơn thánh thủy để trường sinh bất tử.

Trong Tam Thanh, thì Thái Thượng Lão Quân ở ngôi vị Thái Thanh.

Tôn hiệu
Đạo Đức Thiên Tôn (Đây là tôn hiệu chính thức trong Tam Thanh)
Vô cực chí tôn
Vô cực lão tổ
Hỗn Nguyên Lão Quân
Thái Thanh Đại đế
Hàng Sinh Thiên Tôn
Thái Thanh Cao Thánh Hư Vô Chí Tôn Thái Thượng Ngọc Thần Nguyên Hoàng Đại Đạo Quân

Cõi của Thái Thượng Lão Quân ngự gọi là Thanh Cảnh.

Trong tạo hình

Tạo hình Thái Thượng Lão Quân trong điện thờ là một ông già râu bạc, tay cầm cây quạt ba tiêu, hoặc một đồ hình Bát quái. Thái Thượng Lão Quân ngồi bên trái của Nguyên Thủy Thiên Tôn, bên kia là Linh Bảo Thiên Tôn.

Pháp Bảo Thái Thượng Lão Quân

 Quạt Ba Tiêu
 Dây Thừng Hoàng Kim
 Hồ Lô Tử Kim
 Ngọc Tịnh Bình
 Kim Cương Trát
 Thất Tinh Kiếm
 Lò Bát Quái

Trong văn học
Hình tượng Thái Thượng Lão Quân được biết đến trong nhiều tác phẩm như Phong thần diễn nghĩa, Tây du ký... đặc biệt là tác phẩm phim truyền hình Tây du kí 1986, theo đó ông là một vị thần tiên tối cao của Thiên đình có nhiều bảo vật cũng như phép thần thông tuy nhiên ông cũng sơ ý như để Tôn Ngộ Không ăn trộm hết linh đơn, đẩy đổ lò bát quái... và các đệ tử của ông cũng nhiều lần trốn xuống trần gian gây cản trở cho bốn thầy trò Đường Tăng.

Tham khảo

Đạo Đức Kinh
Lão Tử
http://baike.baidu.com/view/30000.htm

Thần tiên Đạo giáo
Nhân vật Phong thần diễn nghĩa
Nhân vật Tây du ký
Đạo giáo


title: Rocroi

text:
Rocroi là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Webpage about the fortifications of Rocroi

Xã của Ardennes


title: Boyeros

text:
Boyeros là một trong 15 đô thị (municipio trong tiếng Tây Ban Nha) thuộc thành phố La Habana, Cuba.

Đô thị này đã được thành lập năm 1976, và đã hợp nhất thêm thị xã Santiago de Las Vegas. Đô thị này nằm ở tây nam của thành phố và vươn về phía Sân bay quốc tế José Martí.

Dân số
Năm 2004, đô thị Boyeros có dân số 188.593. và tổng diện tích , với mật độ dân số .

Đô thị này được chia thành 7 consejos populares - Santiago de las Vegas, Nuevo Santiago, Boyeros, Wajay, Calabazar, Altahabana và Armada.

Lịch sử

Trong các thế kỷ 18, 19 và đầu thế kỷ 20, có các làn sóng người Canary di cư đến Boyeros.

Xem thêm
Đô thị Cuba
Danh sách thành phố Cuba

Chú thích

Tham khảo

La Habana


title: Pseudopostega similantis

text:
Pseudopostega similantis là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Puplesis và Robinson miêu tả năm 1999. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở miền trung Sumba in Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Conoderus angusticollis

text:
Conoderus angusticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Nyctiophylax althaia

text:
Nyctiophylax althaia là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Athous haemorrhoidalis

text:
Athous haemorrhoidalis là một loài thuộc họ Bổ củi châu Á và Âu trong chi Athous. Một số biến thể cũng đã được nhận dạng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Piagapo

text:
Piagapo là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 23.903 người trong 3.487 hộ.

Các đơn vị hành chính

Piagapo được chia ra 37 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Rech

text:
Rech là một đô thị thuộc huyện Ahrweiler, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Rech có diện tích 4,69 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 576 người.

Tham khảo


title: Apteropeda ovulum

text:
Apteropeda ovulum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1807
Apteropeda
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Havířov

text:
Havířov là một thành phố thuộc vùng Moravia-Silesia của Cộng hòa Séc. Thành phố có tổng diện tích 32 km2. Theo điều tra năm 2009 là 83.233 người, là thành phố lớn thứ nhì trong vùng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Cộng hòa Séc
Havířov
Vùng Moravia-Silesia
Thành phố quy hoạch xã hội chủ nghĩa


title: Saint-Martin-de-Boscherville

text:
Saint-Martin-de-Boscherville là một xã trong vùng hành chính Normandie, thuộc tỉnh Seine-Maritime, quận Rouen, tổng Duclair, Pháp. Tọa độ địa lý của xã là 49° 26' vĩ độ bắc, 00° 57' kinh độ đông. Saint-Martin-de-Boscherville nằm trên độ cao trung bình là 26 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 2 mét và điểm cao nhất là 134 mét. Xã có diện tích 12,91 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1.504 người; mật độ dân số là 116 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Hurstpierpoint, Mid Sussex, Anh

Nhân vật nổi tiếng
 Rudyard Kiplings
 David Hallyday

Tham khảo

Xã của Seine-Maritime


title: Lasioglossum perpessicium

text:
Lasioglossum perpessicium là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Kohl mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1908


title: Guipel

text:
Guipel (, Gallo: Gipèu) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Guipel được gọi là Guipellois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Guipel

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Neuracanthus aculeatus

text:
Neuracanthus aculeatus là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Neuracanthus aculeatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Neuracanthus


title: Dysgonia renalis

text:
Dysgonia renalis  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ.

Tham khảo

Dysgonia


title: Oslob

text:
Oslob là một đô thị hạng 4 của tỉnh Cebu, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 22.732 người.

Các đơn vị dân cư
Oslob được chia thành các đơn vị hành chính gồm 21 khu dân cư (khu phố) (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Philippine Standard Geographic Code

Đô thị của Cebu


title: Takatsu-ku, Kawasaki

text:
là một trong 7 khu thuộc thành phố Kawasaki, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản. Quận có diện tích km2, dân số năm 2010 là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của Kawasaki


title: Hồ Erie

text:
Hồ Erie (tiếng Pháp: lac Érié; tiếng Anh Lake Erie, phát âm như "I-ri"), kề cận về phía bắc với tỉnh Ontario (Canada), về phía nam với các tiểu bang Mỹ Ohio, Pennsylvania, và New York, và về phía tây với tiểu bang Michigan, là hồ nhỏ nhất theo thể tích và nông nhất của Ngũ Đại Hồ ở Bắc Mỹ. Hồ này có tên của người Erie, bộ lạc thổ dân sống dọc theo bờ hồ về phía nam trước khi người Âu Châu tới vùng này.

Địa lý
Hồ Erie nói riêng là hồ tự nhiên lớn thứ 13 trên thế giới, khi tính vào hai biển Caspi và Aral. Nó có diện tích mặt nước là 25.700 km² (tức là 9.910 dặm vuông) và độ sâu trung bình là 19 m (62 foot), và nó chứa đựng 484 km³ nước (116 dặm khối nước). Để so sánh, hồ Superior có độ sâu trung bình là 147 m (483 foot), thể tích là 12.100 km³ (2.900 dặm khối), và đường bờ hồ kéo dài 4.385 km (2.726 dặm).

Hồ Erie có độ cao 173 m (569 foot) trên mặt biển. Nó dài 388 km (241 dặm) và ngang 92 km (57 dặm). Độ sâu trung bình của nó là 19 m (62 foot) và độ sâu cực đại là 64 m (210 foot). Phần tây, tức là ¼ của diện tích nông hơn với độ sâu trung bình là 13 m (42 foot) và độ sâu cực đại là 19 m (62 foot). Cái hay là độ sâu của hồ này ít hơn độ cao của thác Niagara, tức là cả hồ này sẽ bị cạn hoàn toàn khi thác nước đó cuối cùng bị ăn mòn tới cửa hồ.

Phần lớn nước của hồ Erie chảy từ sông Detroit (từ hồ Huron và hồ Saint Clair) và chảy tiếp theo sông Niagara và thác Niagara vào hồ Ontario. Các tàu có thể lái xuôi dòng bằng kênh Welland, một phần của Đường biển Saint Lawrence. Các nhánh sông quan trọng kia của hồ Erie bao gồm sông Grand, sông Raisin, sông Huron, sông Maumee, sông Sandusky, và sông Cuyahoga.

Ba tiểu bang Mỹ Ohio, Pennsylvania, và New York nằm về phía nam của hồ Erie; Michigan về phía tây, và tỉnh Ontario (Canada) về phía bắc. Vườn Quốc gia mũi Pelee, nơi cực nam của đất liền Canada, thuộc bán đảo nhô ra hồ. Vài đảo nằm ở phần tây của hồ; mỗi đảo này thuộc về Ohio trừ ra đảo Pelee của Ontario.

Các thành phố Buffalo, New York; Erie, Pennsylvania; Toledo, Ohio; Monroe, Michigan; và Cleveland, Ohio ven bờ biển của hồ Erie. Nó là hồ cuối cùng của Ngũ Đại Hồ được người Pháp tìm ra, sau khi họ theo những nhánh sông của hồ Ontario và khuân xuồng qua hồ Huron.

Địa chất
Hồ Erie có thời gian giữ nước là 2,6 năm, thời gian ngắn nhất của các Ngũ Đại Hồ.

Các đảo trên hồ Erie

 Đảo Gà Lớn (Big Chicken Island)
 Đảo Gà con (Chick Island)
 Đảo Em Đông (East Sister Island)
 Đảo Gibraltar
 Đảo Green
 Đảo Gull
 Đảo Gà mái (Hen Island)
 Đảo Johnson
 Đảo Kelley
 Đảo Gà Nhỏ (Little Chicken Island)
 Đảo Lost Ballast
 Đảo Trung (Middle Island)
 Đảo Bass Trung (Middle Bass Island)
 Đảo Em Trung (Middle Sister Island)
 Đảo Chuột (Mouse Island)
 Đảo Bass Bắc (North Bass Island)
 Đảo Cảng Bắc (North Harbour Island)
 Đảo Pelee
 Đảo Rắn chuông (Rattlesnake Island)
 Đảo Bass Nam (South Bass Island)
 Đảo Starve
 Đảo Đường (Sugar Island)
 Đảo Rùa (Turtle Island)
 Đảo Em Tây (West Sister Island)

Lịch sử
Năm 1813, Trận hồ Erie dẫn ra trên hồ này giữa Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Hoàng gia của Vương quốc Anh trong Chiến tranh năm 1812. Sĩ quan chỉ huy Oliver Hazard Perry được nổi tiếng vì trận này.

Hồ Erie là hồ cạn nhất của các Ngũ Đại Hồ và được nổi tiếng vào thập niên 1960 và 1970 vì bị ô nhiễm. Dân ở vùng đấy thường miêu tả nó là hồ chết, nhưng đánh cá thể thao và thương mại vẫn tiếp tục đến ngày nay. Vụ ô nhiễm ở hồ không được nổi tiếng đến Vụ cháy sông Cuyahoga vào tháng 6 năm 1969. Ô nhiễm từ Cleveland và những thành phố khác của Ohio đã làm nhánh sông này của hồ Erie bẩn với chất hóa dầu đến độ mà nó cháy tự nó. Vụ cháy này làm chính phủ tiểu bang mắc cỡ và bắt Quốc hội Hoa Kỳ phải thông qua Đạo luật Nước sạch.

Tham khảo

Erie
Erie
Erie
Đường thủy Ngũ Đại Hồ
Đường biển Saint Lawrence
Kênh Erie


title: Propsephus vitiensis

text:
Propsephus vitiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Prosipho contrarius

text:
Prosipho contrarius là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Prosipho


title: Philodoria basalis

text:
Philodoria basalis là một loài loài bướm thuộc họ Gracillariidae. Đây là loài đặc hữu của Maui và Hawaii.

Ấu trùng ăn các loài Metrosideros. Chúng ăn lá cây nơi chúng sống. Ấu trùng phát triển từ con sâu để tạo kén hình bầu dục, kén nằm ở mặt ngoài khu vực biểu bì chết của lá cây. Phần biểu bì lá bị cắn thủng cách kén một khoảng sao cho ấu trùng có thể dễ dàng rơi cùng với kén ra ngoài lá cây mang kén.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Philodoria
Bướm đêm đặc hữu Hawaii


title: Châu Thành, Long An

text:
Châu Thành là một huyện thuộc tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Châu Thành nằm ở phía nam của tỉnh Long An, nằm cách thành phố Tân An khoảng 12 km, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 52 km theo tuyến Quốc lộ 1 và 42 km theo tuyến Quốc lộ 50, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Cần Đước và thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang
Phía tây giáp thành phố Tân An
Phía nam giáp huyện Gò Công Tây và huyện Chợ Gạo thuộc tỉnh Tiền Giang
Phía bắc giáp huyện Tân Trụ.

Theo thống kê năm 2019, huyện có diện tích 155,24 km², dân số là 109.812 người, mật độ dân số đạt 707 người/km².

Dân số và nguồn nhân lực
Dân số trung bình huyện Châu Thành đến năm 2000 là 99.077 người, bằng 7,48% dân số toàn tỉnh, trong đó dân số đô thị là 6.345 người, chiếm 6,4% dân số huyện, mật độ dân số bình quân là 649 người/km² (tháng 4/1999). Trong đó, dân số phi nông nghiệp là 15.472 người chiếm 15,67% dân số huyện. Tỷ lệ sinh bình quân thời kỳ từ băn 1991 đến 2000 là 20,96%, tỷ lệ chết bình quân 5,35%, tốc độ tăng dân số bình quân 0,63%. Trong thời kỳ này có giảm cơ học do di dân Đồng Tháp Mười và lao động di chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh.

Lao động trong độ tuổi năm 2000 là 50.939 người, chiếm 51,41% dân số huyện. Trong đó lao động đô thị là 3.244 người, chiếm 6,39% lao động trong độ tuổi huyện. Lao động trong khu vực I là 36.991 người chiếm 71,58%, khu vực II là 1.769 người chiếm 3,47%, khu vực III là 1.208 người chiếm 2,37%, số còn lại chưa tham gia lao động.

Lao động qua đào tạo là 2.701 người, chiếm 5,3% lao động trong độ tuổi. Trong đó công nhân kỹ thuật và nhân viên nghiệp vụ qua đào tạo 695 người, chiếm 1,36%; trung học chuyên nghiệp có 1.115 người chiếm 2,19%; cao đẳng có 527 người chiếm 1,03%; đại học có 363 người chiếm 0,71%; trên đại học có một người chiếm 0,02%. Tổng lao động qua đào tạo là 2.701 người, chiếm 5,30%. Trong tương lai cần thiết đẩy nhanh hơn nữa tốc độ đào tạo lao động để lao động qua đào tạo đạt từ 12% - 15% lao động trong độ tuổi, chú ý đến hướng nghiệp vào các khu công nghiệp để đối tượng chưa tham gia lao động có cơ hội tham gia lao động.

Khí hậu
Huyện Châu Thành nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, mỗi năm có 2 mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, lượng mưa bình quân từ 1.350 - 1.800 mm/ năm. Mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, nhiệt độ trung bình của năm là 27 °C. Số giờ nắng vào khoảng 2.350 - 2.500 giờ/năm. Bình quân 6 - 7 giờ/ngày. Độ ẩm trung bình từ 87% - 89%. Tốc độ gió trung bình 2,8 m/s, lớn nhất 3,8 m/s.

Huyện Châu Thành nằm trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long nên có ưu thế về nhiệt độ, tổng tích ôn gần 3.000 °C, ánh sáng trên 800 giờ nắng/năm, lại ít chịu ảnh hưởng của lũ lụt nên thuận lợi trong việc đa dạng hoá cây trồng, thâm canh tăng vụ.

Thủy văn
Sông Vàm Cỏ (hợp lưu của sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây) chảy qua địa phận của xã Thuận Mỹ và Thanh Vĩnh Đông thuộc huyện Châu Thành trước khi chảy xuống Gò Công (Tiền Giang) để ra biển.

Các kênh Hòa Phú, rạch Bà Lý, kênh Chiến Lược, kênh 30/4, sông Vĩnh Công tiếp nhận nước ngọt từ hệ thống rạch Bảo Định và kênh Chợ Gạo, chất lượng nước khá tốt nhưng lưu lượng bị hạn chế.

Châu Thành cũng như các huyện phía nam của tỉnh ít chịu ảnh hưởng của mùa lũ, vào những tháng mưa tập trung (tháng 10, 11) gặp triều cường thì lũ lụt mới xảy ra, thời gian ngắn và mức độ ảnh hưởng không lớn, các xã ven sông như: Thanh Phú Long, Thuận Mỹ, Thanh Vĩnh Đông nền địa hình thấp (từ 0,5 - 0,8m, hệ Hòn Dấu) nằm trong vùng chịu ảnh hưởng của triều cường trong mùa lũ, các xã có nền địa hình cao như Hòa Phú, Vĩnh Công (từ 1,0 - 1,4 m, hệ Hòn Dấu) ít bị ảnh hưởng. Đặc điểm địa hình của huyện Châu Thành là dốc thoai thoải theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, cao ở đầu nguồn nước ngọt và thấp ở cuối nguồn. Huyện Châu Thành đã có hệ thống đê bao nên đã ngăn được lũ. Ngập lũ cũng có tác dụng tích cực là đưa nhiều thủy sinh vật vào đồng ruộng, rửa mặn xổ phèn vào tạo phù sa cho đất. Vì vậy, dọc theo đê bao cần có cống điều tiết để kiểm soát mức ngập và thời gian ngập.

Nước mặn Biển Đông qua sông Soài Rạp - Vàm Cỏ dẫn sâu vào nội đồng theo 2 hướng chính là sông Vàm Cỏ Tây ở phía bắc và sông Tra ở phía nam. Do xu hướng mực nước biển dâng cao nên xâm nhập mặn cũng có xu hướng tăng nhanh về hàm lượng và thời gian nhiễm mặn. Do các huyện, thị xã phía bắc của vùng Đồng Tháp Mười như các huyện: Vĩnh Hưng, Mộc Hoá, Tân Thạnh, Thạnh Hoá và thị xã Kiến Tường, sử dụng nguồn nước ngọt ngày càng tăng nên độ nhiễm mặn có xu hướng ngày càng tăng.

Sông Vàm Cỏ Tây: nước sông bị xâm nhập mặn từ tháng 1 đến tháng 2, hàm lượng mặn 2g/l, từ tháng 3 đến tháng 5, hàm lượng mặn 4 g/l.

Sông Vàm Cỏ và sông Tra gần Biển hơn nên độ nhiễm mặn cũng cao hơn, khoảng 4g/l, thời gian nhiễm mặn kéo dài 6 - 7 tháng/năm.

Huyện Châu Thành đã có hệ thống cống ngăn mặn và điều tiết nước, cần tiếp tục nạo vét kênh, rạch dẫn nước ngọt, bố trí cơ cấu cây trồng, mùa vụ hợp lý để né mặn.

Địa hình - địa chất
Các xã vùng Thượng có địa hình cao như: Long Trì, An Lục Long, Hiệp Thạnh, Vĩnh Công, Hòa Phú,... nền mặt ruộng cao từ 1,0 - 1,4m. Các xã vùng Hạ như: Thanh Vĩnh Đông, Thuận Mỹ, Phú Ngãi Trị, Phước Tân Hưng, Bình Quới,... nền mặt ruộng từ 0,5 - 0,8m, riêng xã Thuận Mỹ có gò cao nằm ở bến đò Thuận Mỹ - Cần Đước, đỉnh gò cao 2,2m.

Cao độ trung bình toàn huyện từ 0,8 - 1,2m, cao ở phía đầu nguồn nước ngọt, thấp cuối nguồn, thuận lợi cho công việc dẫn nước ngọt vào đồng ruộng nhưng thấp về cuối sông nên nước mặn cũng dễ xâm nhập.

Huyện Châu Thành có 4 nhóm đất:
Đất phù sa: Diện tích 7.958 ha, chiếm tỷ lệ 53,4%, bao gồm đất phù sa sông Vàm Cỏ có tầng loang lỗ đỏ vàng (chiếm 21%, diện tích 1.650 ha) và đất phù sa sông Cửu Long có tầng loang lỗ đỏ vàng (chiếm 79%, diện tích 6.308 ha). Phân bố khá tập trung ở các xã: Hòa Phú, Vĩnh Công, Hiệp Thạnh, Dương Xuân Hội, Long Trì, An Lục Long và thị trấn Tầm Vu. Đất phù sa có độ pHH20 = 4,5 - 5,5, mùn tầng mặt từ khá đến giàu đạm tổng số từ 0,14 - 0,22, nhiều dinh dưỡng nên canh tác lúa được 2 - 3 vụ/năm.

Đất mặn: Chiếm tỷ lệ 8,09%, diện tích 1.218 ha, bao gồm nhóm đất ít mặn 276 ha (chiếm 23%) và nhóm đất mặn 942 ha (chiếm 77%). Phân bố ở các xã ven sông như: Thuận Mỹ, Thanh Vĩnh Đông, một phần Thanh Vĩnh Long và rãi rác ngoài đê của các xã Bình Qưới, Phú Ngãi Trị. Đất mặn thích hợp với nuôi trồng thủy sản hơn là canh tác lúa.

Đất phèn: Chiếm tỷ lệ 9,16%, diện tích 1.378 ha. Phân bố ở các xã ven sông Vàm Cỏ và Vàm Cỏ Tây, xa nguồn nước ngọt nên trồng trọt gặp nhiều khó khăn, muốn canh tác lúa 2 - 3 vụ cần có hệ thống thủy nông hoàn chỉnh, tháu chua rửa phèn, kết hợp với việc sử dụng giống, phân bón, bố trí mùa vụ hợp lý và kỹ thuật canh tác tốt.

Đất líp (đất xáo trộn): Chiếm tỷ lệ 24,92%, diện tích 3.751,4 ha. Phân bố hầu như khắp các xã. Đất líp hiện dùng làm đất ở, xây dựng cơ bản, trồng cây lâu năm, cây ăn quả, chủ yếu là cây thanh long, dừa, mãng cầu.

Hành chính
Huyện Châu Thành có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tầm Vu (huyện lỵ) và 12 xã: An Lục Long, Bình Quới, Dương Xuân Hội, Hiệp Thạnh, Hoà Phú, Long Trì, Phú Ngãi Trị, Phước Tân Hưng, Thanh Phú Long, Thanh Vĩnh Đông, Thuận Mỹ, Vĩnh Công.

Lịch sử

Vài nét về địa danh Châu Thành

Trong văn học dân gian ở Nam Bộ có khá nhiều câu sử dụng từ "châu thành", mặc dù trong văn bản được viết hoa, nhưng "châu thành" ở đây được dùng như là một danh từ chung, chỉ nơi phố xá đông đúc, văn minh. Từ "châu thành" vốn là một từ Hán-Việt, được sử dụng khá phổ biến ở Nam Bộ. Khái niệm "châu thành" có thể hiểu là:
Phố phường, thành thị, nơi dân cư đông đúc
Khu vực chính một xứ hay một tỉnh
Vùng đất bao quanh, ở cạnh thành phố, thị xã, đơn vị hành chính cấp huyện.

Sau khi chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ, ngày 5 tháng 6 năm 1867, thực dân Pháp ra nghị định chia 6 tỉnh Nam Kỳ ra 24 hạt tham biện (arondissemnent). Viên cai trị hạt là tham biện (inspecteur, sau đổi là administrateur). Lỵ sở của hạt gọi là "châu thành", có chức năng như một "trung tâm hành chính" của hạt. Bắt đầu từ năm 1912, địa danh Châu Thành chính thức được đặt tên cho nhiều đơn vị hành chính cấp quận ở các tỉnh Nam Kỳ.

Ban đầu, "châu thành" chỉ các trung tâm hành chính, nơi có chợ búa, các cơ quan của hạt tham biện trú đóng. Sau khi thành lập các thị xã với chức năng "tỉnh lỵ", nó chiếm một phần diện tích của "châu thành", phần diện tích còn lại vẫn giữ tên cũ là quận Châu Thành và sau này là huyện Châu Thành. Hiện nay các thị xã tỉnh lỵ đó đều đã được nâng cấp trở thành các thành phố trực thuộc tỉnh.

Huyện Châu Thành thuộc tỉnh Long An ngày nay chính là quận Châu Thành thuộc tỉnh Tân An thời Pháp thuộc, đồng thời cũng là quận Bình Phước thuộc tỉnh Long An cũ thời VNCH. Địa bàn thành phố Tân An ngày nay khi đó vẫn nằm trong quận Châu Thành.

Dưới thời chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên (1613-1635) khi nhà Nguyễn kéo vào lập đồn binh ở Sài Gòn (tức thành phố Hồ Chí Minh ngày nay), năm 1923 huyện Châu Thành ngày nay thuộc phủ Gia Định còn rất hoang vu, Khi Nguyễn Hữu Cảnh lập Gia Định phủ và đưa dân từ các phủ Ngũ Quảng (Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Tín) vào Nam khai hoang, người Việt đi khai hoang lập ấp ở đan xen với các tộc người địa phương thuộc ngữ hệ Khơ-me và Mã-lai. Từ năm 1699 trở đi huyện Châu Thành chính thức thuộc Vũng Gù (thành phố Tân An ngày nay) nằm trong huyện Tân Bình, dinh Phiên Trấn, phủ Gia Định.

Năm 1705, Nguyễn Cửu Vân lập đồn điền ở Vũng Gù vào đào kênh thông từ Vàm Cỏ Tây sang Mỹ Tho (gọi là sông Bảo Định ngày nay).
Năm 1802, Gia Long đổi phủ Gia Định thành trấn Gia Định, huyện Châu Thành ngày nay thuộc Vũng Gù, huyện Tân Bình, trấn Phiên An, phủ Bình Thuận
Năm 1832, huyện Châu Thành thuộc phủ Tân An, phủ lỵ đóng tại chợ Cai Tài, huyện lỵ Tân Thạnh đóng tại thôn Kỳ Sơn, làng Kỳ Xuyên (nay thuộc xã Bình Quới).
Năm 1868, phủ lỵ dời về Vũng Gù (thành phố Tân An ngày nay) và huyện Châu Thành trở thành huyện Tân Thạnh với 2 tổng: Tổng Thanh Mục Thượng và Tổng Thạnh Hội Hạ.

Theo Nghị định ngày 29/11/1923 (do ông Lacognaco-người Pháp ký) đã thành lập một số làng ở huyện Châu Thành gồm:
Làng Hoà Điều, làng Đa Phú (xã Hoà Phú ngày nay).
Làng Bình Công Tây, làng Vĩnh Bình (xã Vĩnh Công ngày nay).
Làng Bình Hạp, làng Gia Thạnh (xã Hiệp Thạnh ngày nay).
Làng Dương Xuân, xóm Gia Hội (thôn Hội Hưng), (xã Dương Xuân Hội ngày nay).
Làng Tân Lục, làng An Tập, làng Tân Long (xã An Lục Long ngày nay).
Làng Thuận Lễ, làng Chí Mỹ (xã Thuận Mỹ ngày nay).
Làng Vĩnh Thới, làng Xuân Đông (xã Thanh Vĩnh Đông ngày nay).
Làng Bình Phước, làng Tân Bình, xóm Đồng Hưng (xã Phước Tân Hưng ngày nay).
Làng Ngãi Phú, làng Bình Trị (xã Phú Ngãi Trị ngày nay).
Làng Kỳ Xuyên, làng Bình Quới (xã Bình Quới ngày nay).
Làng Long Trì (xã Long Trì ngày nay).
Đến năm 1956, chính quyền Sài Gòn sáp nhập 2 tỉnh Tân An và Chợ Lớn thành tỉnh Long An, sau đó đổi tên huyện Châu Thành thành quận Bình Phước, nhưng thời ấy Mặt trận dân tộc giải phóng Miền Nam vẫn giữ nguyên tên gọi huyện Châu Thành, lúc đó huyện có 17 xã gồm: Thanh Vĩnh Đông, Thuận Mỹ, Thanh Phú Long, An Lục Long, Dương Xuân Hội, Long Trì, Hiệp Thạnh, Vĩnh Công, Hoà Phú, Bình Quới, Bình Lập, Bình Tâm, An Vĩnh Ngãi, Lợi Bình Nhơn, Phước Tân Hưng, Phú Ngãi Trị, Khánh Hậu.

Sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam 1975, tỉnh quyết định tách 2 xã Lợi Bình Nhơn và Khánh Hậu về huyện Thủ Thừa.

Năm 1976, thị xã Tân An được thành lập trên cơ sở tách toàn bộ diện tích và dân số của xã Bình Lập (ngày nay là các phường: 1, 2, 3, 4 và 1 phần phường 7, tp Tân An)

Quyết định 54-CP ngày 11 tháng 3 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ sáp nhập huyện Châu Thành với huyện Tân Trụ thành huyện Tân Châu.

Quyết định 298/CP ngày 19 tháng 9 năm 1980 của Hội đồng Chính phủ đổi tên huyện Tân Châu thành huyện Vàm Cỏ.

Ngày 14 tháng 1 năm 1983, chuyển 2 xã: An Vĩnh Ngãi và Bình Tâm về thị xã Tân An quản lý.

Quyết định 36/HĐBT ngày 4 tháng 4 năm 1989 của Hội đồng Bộ trưởng chia lại huyện Vàm Cỏ thành 2 huyện cũ: Tân Trụ và Châu Thành. Huyện Châu Thành có 12 xã: An Lục Long, Bình Quới, Dương Xuân Hội, Hiệp Thạnh, Hoà Phú, Long Trì, Phú Ngãi Trị, Phước Tân Hưng, Thanh Phú Long, Thanh Vĩnh Đông, Thuận Mỹ, Vĩnh Công.

Quyết định số 549-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ngày 31 tháng 8 năm 1992 chia xã Dương Xuân Hội thành 2 đơn vị hành chính: xã Dương Xuân Hội và thị trấn Tầm Vu.

Huyện Châu Thành có 1 thị trấn và 12 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội
Với đặc điểm về địa hình, tài nguyên nước và hiện trạng phát triển kinh tế xã hội có thể phác họa ra 3 tiểu vùng với những nét đặc trưng có khác nhau:
Tiểu vùng I: Phạm vi thuộc các xã: Bình Quới, Hòa Phú, Vĩnh Công, Hiệp Thạnh, Phú Ngãi Trị, Phước Tân Hưng. Diện tích 6.414,9 ha, chiếm tỷ lệ 42,62% tổng diện tích, đất phù sa sông Vàm Cỏ, sông Cửu Long và đất phèn tiềm tàng sâu ở địa hình thấp ven sông Vàm Cỏ Tây và rạch Tầm Vu.

Tiểu vùng II: Phạm vi thuộc các xã: Long Trì, Dương Xuân Hội, An Lục Long, một phần Thanh Phú Long và thị trấn Tầm Vu. Diện tích 4.449,2 ha, chiếm tỷ lệ 29,55% tổng diện tích, toàn bộ là đất phù sa sông Cửu Long, địa hình cao, bằng phẳng, đã được ngọt hóa từ hệ thống rạch Bà Lý 1, rạch Ông Đăng, kênh Chiến Lược, kênh Cầu Đôi, kênh 30/4...., hầu hết diện tích không nhiễm mặn. Hiện trạng phần lớn diện tích đất trồng lúa 3 vụ: Đông - Xuân, Hè - Thu và Thu - Đông, một ít diện tích trồng lúa 1 vụ. Có nhiều vườn cây ăn quả các loại và cây Thanh long. Người dân có kinh nghiệm trồng lúa cao sản. Có một số cơ sở chế biến, CNTTCN bước đầu phát triển. Hệ thống tuyến giao thông nền hạ khá tốt. Chăn nuôi phát triển, nhất là chăn nuôi bò thịt.

Tiểu vùng III: Phạm vi thuộc các xã: Thuận Mỹ, Thanh Vĩnh Đông và một phần xã Thanh Phú Long. Diện tích 4.191,9 ha, chiếm tỷ lệ 27,83% tổng diện tích, đất kém màu, địa hình thấp, thường bị ngập úng và xâm nhập mặn. Hiện trạng phần lớn diện tích đất trồng lúa 2 vụ: Hè Thu và Thu - Đông, một ít diện tích trồng 1 vụ. Có một ít vườn Mãng Cầu, Dứa. Thích hợp nuôi tôm, cá nên vuông nuôi tôm, ao nuôi cá bước đầu phát triển. Hệ thống tuyến giao thông thấp kém.

Hiện trạng, phần lớn diện tích đất trồng lúa 3 vụ: Đông - Xuân, Hè - Thu và Thu - Đông, một ít diện tích trồng lúa 1 vụ. Có nhiều vườn cây ăn quả các loại. Đang được ngọt hóa, từng bước ngăn mặn hoàn toàn. Có một số cơ sở chế biến, CNTTCN bước đầu phát triển. Hệ thống tuyến giao thông nền hạ khá tốt. Chăn nuôi phát triển, nhất là gà công công nghiệp.

Thương mại
Huyện bao gồm các chợ: Hoà Phú, Kỳ Son, Vĩnh Công, Năm Bắc, Tầm Vu, Cầu Đồn, Cầu Vuông, Thanh Phú Long, Thuận Mỹ.

Trường học
Trường Mầm non/Mẫu giáo
Mầm non Bình Quới
Mầm non Thị trấn Tầm Vu
Mẫu giáo Hồ Văn Ngà (Hoà Phú)
Mẫu giáo Phú Ngãi Trị
Mẫu giáo Vĩnh Công
Mẫu giáo Hiệp Thạnh
Mẫu giáo Long Trì
Mẫu giáo Dương Xuân Hội
Mẫu giáo An Lục Long
Mẫu giáo Phước Tân Hưng
Mẫu giáo Thanh Phú Long
Mẫu giáo Thuận Mỹ
Mẫu giáo Thanh Vĩnh Đông

Trường Tiểu học (TH)
TH Đặng Thành Công (Hoà Phú)
TH Trần Văn Ngạn (Phú Ngãi Trị)
TH Vĩnh Công
TH Nguyễn Văn Thăng (Bình Quới)
TH Hiệp Thạnh
TH Long Trì
TH Dương Xuân Hội
TH Tầm Vu
TH An Lục Long
TH Lê Văn Khuê (Phước Tân Hưng)
TH Thanh Phú Long
TH Thuận Mỹ
TH Thanh Vĩnh Đông

Trường Trung học cơ sở (THCS)
THCS Vĩnh Công
THCS Nguyễn Văn Thăng (Bình Quới)
THCS Long Trì
THCS Tầm Vu
THCS An Lục Long
THCS Thanh Phú Long
THCS Thuận Mỹ
THCS Thanh Vĩnh Đông

Trường Trung học phổ thông (THPT)
THPT Nguyễn Thông (Tầm Vu)
THPT Phan Văn Đạt (Thuận Mỹ)

Văn hoá - Xã hội
Công viên Thị trấn Tầm Vu
Quảng trường huyện
Nhà Truyền thống
Nhà thiếu nhi
Nhà ghi ơn bà mẹ VN anh hùng
Đình Tân Xuân

Văn hóa

Đặc sản
Kinh tế chính của huyện Châu Thành nông nghiệp. Một ít cư dân sống bằng nghề chài lưới và chăn nuôi vịt thả đồng. Châu Thành là nơi sản xuất nhiều giống lúa đặc sản như: Tài nguyên, Nàng Thơm, nếp ngắn ngày, v.v... với năng suất cao, khoảng 7-8 tấn/ha. Một số đặc sản khác của huyện Châu Thành là dưa hấu ở xã Long Trì và thanh long. Thanh long Châu Thành trái không to như thanh long Phan Thiết, nhưng có vị ngọt hơn và đậm đà hơn.

Lễ hội
Hàng năm Châu Thành có làm Lễ hội làm chay hay còn gọi là lễ hội rước Ông Tiêu diễn ra vào ngày 16 tháng Giêng âm lịch. Tục truyền xưa kia dân làng Hiệp Thạnh và Dương Xuân Hội thường hay bị thiên tai, mất mùa. Các bô lão ở thị trấn Tầm Vu đã làm những bài vị cúng những vị thần làng để cầu an. Trong lễ hội này, người Tầm Vu dựng một Ông Tiêu cao to trên ngôi đình và làm thuyền rồng dưới sông. Một số trò chơi dân gian diễn ra vào dịp này như đập nồi, kéo co, lội bắt vịt trên sông. Những trò chơi này tăng thêm niềm vui cho ngày lễ hội.

Giao thông
Huyện Châu Thành có giao thông thủy, giao thông bộ nên thuận lợi trong việc tiêu thụ nông sản phẩm, tiếp thu khoa học công nghệ để sớm phát triển nền nông nghiệp kỹ thuật cao, phát triển công nghiệp chế biến, phát triển thương mại - dịch vụ và đầu mối thu mua hàng nông sản. Đường tỉnh 827, Đường tỉnh 840 (Đường Cần Đước - Chợ Gạo), QL50B (Trục Động lực sẽ là trục giao thông đối ngoại chính của Huyện nối liền các vùng kinh tế với nhau.

Các tuyến đường chính của huyện
Quốc lộ (QL)
Đường Động lực TP. HCM - Long An - Tiền Giang (QL.50B)

Đường tỉnh (ĐT)
ĐT.827A
ĐT.827B
ĐT.827C
ĐT.832 nối dài
Đường Cần Đước - Chợ Gạo (Đường tỉnh 840)
Đường tránh thị trấn Tầm Vu
Đường tránh ĐT.827A

Đường huyện (ĐH)
Đường Nguyễn Thông (ĐH.27)
Đường Tham Nhiên - Cầu Đôi

Đường trục xã
Đường Lộ Dừa
Đường 30-4
Đường Chiến Lược
Đường An Thạnh
Đương An Khương Thới
Đường liên ấp 2 - ấp 5
Đường cặp kênh T1
Đường cặp kênh T2

Đường khác
Đường Vành đai thị trấn Tầm Vu
Đường vào mộ ông Trần Văn Giàu
Đường Dương Thị Hoa
Đường Cao Văn Lầu
Đường Phan Văn Đạt
Đường vào UBND xã Thuận Mỹ
Đường Vĩnh Xuân
Đường Hồi Xuân
Đường Phú Thạnh
Đường cầu Ông Cưỡng
Đường cầu Lò Muố

Danh nhân
Châu Thành là quê hương của nghệ sĩ Cao Văn Lầu (Sáu Lầu), người đã sáng tác bài Dạ Cổ Hoài Lang, tiền thân của bản vọng cổ. Nghệ sĩ Cao Văn Lầu sinh năm 1892, tại làng Thuận Lễ, tổng Cửu Cư Hạ, nay là xã Thuận Mỹ, huyện Châu Thành, tỉnh Long An. Ông mất ngày 13/08/1976 (âm lịch) tại thị xã Bạc Liêu.
Ngoài ra Châu Thành cũng là quê hương của giáo sư Trần Văn Giàu, của cụ Nguyễn Thông.

Châu Thành cũng là quê hương của cựu Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa Trần Thiện Khiêm.
Hiện giờ Châu thành cũng là quê hương của cầu thủ Phan Văn Tài Em mà khán giả hâm mộ bóng đá Việt Nam đều biết đến.

Chú thích


title: Chiến tranh Việt Nam (quốc tế, 1960–1965)

text:
Khối các nước cộng sản
Thập niên 1960 là thời kỳ nở rộ của khối Cộng sản và đã xuất hiện mầm mống chia rẽ giữa hai cường quốc hàng đầu trong khối là Liên Xô và Trung Quốc về các vấn đề tư tưởng, đường lối cách mạng. Nhất là từ khi Liên Xô rút hết các cố vấn khỏi Trung Quốc sau năm 1960.

Liên Xô và Đông Âu
Tại Liên Xô và Đông Âu, hình thức kinh tế tập trung và kế hoạch hoá đang phát huy các mặt tích cực của nó. Liên Xô tập trung mọi nguồn lực, bất chấp hậu quả sau này, cố đạt cho bằng được những chỉ tiêu kinh tế, chính trị được cho là ưu thế của hệ thống xã hội chủ nghĩa để tranh đua với Hoa Kỳ vai trò lãnh đạo thế giới. Việc phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người (Sputnik 1) và đưa người đầu tiên vào vũ trụ (Yuri Gagarin) là biểu tượng của một siêu cường đang thắng thế. Liên Xô và Hoa Kỳ - hai kẻ thù tư tưởng - sẵn sàng đối chọi nhau ở mọi vấn đề quốc tế. Và Việt Nam là nơi mà hai phe muốn phô trương sức mạnh của mình.

Liên Xô tuy đã có vũ khí nguyên tử từ năm 1949 nhưng ưu thế quân sự của Hoa Kỳ vẫn áp đảo. Do đó Liên Xô vẫn e ngại sự quá căng thẳng với Hoa Kỳ và chỉ viện trợ cho miền Bắc Việt Nam ở mức đủ để xây dựng một "chủ nghĩa xã hội" cho đến thời điểm này.

Trong thập niên 1960 quan điểm của Liên Xô về chiến tranh Việt Nam đã có nhiều thay đổi. Từ quan điểm cùng chung sống hòa bình của Nikita Khrushchev trong chính trị quốc tế, nghĩa là phía Liên Xô muốn có sự chung sống giữa hai nhà nước Việt Nam và thống nhất thông qua trưng cầu dân ý với sự giúp đỡ quân sự hạn chế đến ủng hộ đấu tranh vũ trang làm cách mạng bằng bạo lực của Leonid Brezhnev với viện trợ quân sự to lớn cho miền Bắc Việt Nam. Khi Khrushchev bị hạ bệ, Leonid Brezhnev lên thay, ban đầu chính sách của Liên Xô vẫn giữ nguyên nhưng đến đầu năm 1965, tân thủ tướng Liên Xô, Aleksey Kosygin, thăm Bắc Kinh, Hà Nội, Bình Nhưỡng nhằm hai mục đích: hàn gắn quan hệ Xô – Trung và ngăn chặn hoạt động quân sự của Mỹ ở Việt Nam.

Trong chuyến thăm Hà Nội, tháp tùng Kosygin có các chuyên viên tên lửa. Và ngày 10-2-1965, Liên Xô và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký Hiệp ước hỗ trợ kinh tế và quân sự Việt - Xô. Từ đây sự giúp đỡ quân sự của Liên Xô cho miền Bắc ngày càng tăng và đóng vai trò quan trọng trong chiến tranh Việt Nam.

Đến thời điểm này, cách tiếp cận của họ đã khác: cung cấp cho miền Bắc Việt Nam nhiều hơn. Đây cũng là thời kỳ Quân đội Nhân dân Việt Nam được hiện đại hoá mạnh mẽ, trang bị lại với vũ khí mới kể cả các vũ khí hạng nặng, các binh chủng kỹ thuật ra đời để đáp ứng chiến tranh hiện đại: không quân, radar, tên lửa phòng không... Quân đội miền Bắc liên tiếp tiến hành các cuộc tập trận lớn với giả định đánh quân đổ bộ đường không và chống xe tăng Mỹ.

Trung Quốc
Đầu năm 1961, Tổng thống Kennedy gửi 400 cố vấn quân sự đến miền Nam Việt Nam. Điều này Trung Quốc lo ngại, Ban lãnh đạo Trung Quốc có hai quan điểm khác nhau. Mao Trạch Đông ủng hộ cuộc đấu tranh vũ trang của Việt Nam còn Chu Ân Lai thì muốn sử dụng biện pháp ngoại giao, chính trị cùng với chiến thuật du kích và hoạt động bí mật ở miền Nam.

Thập niên này đang có tranh cãi trong phe xã hội chủ nghĩa về chủ nghĩa phe xét lại (Khrushchev và Liên Xô) và chủ nghĩa Marxist-Leninist chân chính (Mao Trạch Đông và Trung Quốc) và các biện pháp cách mạng ở thế giới thứ ba bằng hòa bình hay bằng bạo lực cách mạng.

Trung Quốc, lúc đó đang cạnh tranh vai trò lãnh đạo phe xã hội chủ nghĩa với Liên Xô, cũng không muốn vai trò của mình kém hơn đối thủ cùng tư tưởng. Họ viện trợ cho miền Bắc, trong giai đoạn này, còn nhiều hơn Liên Xô. Họ khuyến khích miền Bắc chiến đấu giải phóng miền Nam mà không sợ quân đội Mỹ tham chiến ("Đế quốc Mỹ là con hổ giấy" – Mao Trạch Đông). Cả Liên Xô và Trung Quốc đảm bảo nếu Hoa Kỳ đánh ra miền Bắc thì họ sẽ can thiệp bảo vệ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Mùa hè 1962, Trung Quốc gửi cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa súng đạn đủ để trang bị cho 200 tiểu đoàn. Trung Quốc đồng ý gửi tình nguyện quân vào Bắc Việt nếu quân Mỹ vượt qua vĩ tuyến 17. Tính từ 1956 đến 1963, Trung Quốc đã chuyển lượng vũ khí cho miền Bắc ở số lượng trị giá khoảng 320 triệu nhân dân tệ. Tháng 12 năm 1964, bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc thăm Hà Nội và ký Hiệp ước hữu nghị hợp tác quân sự Việt -Trung. Lúc đầu Trung Quốc hứa gửi phi công sang miền Bắc Việt Nam, nhưng sau đó họ rút lại vì lo ngại ưu thế hơn hẳn của không quân Mỹ. Mao Trạch Đông sử dụng cuộc chiến Việt Nam khơi gợi tinh thần chống đế quốc trong nhân dân Trung Quốc để chống lại những người theo phe xét lại trong bộ máy và để bảo đảm vị trí của ông trong lịch sử. Đây là mục đích chính của chiến dịch "Ủng hộ Việt Nam và chống Mỹ" tại Trung Quốc.

Khối các nước Tư bản
Hoa Kỳ cũng quyết tâm không bỏ cuộc tại Nam Việt Nam. Năm 1964, Mỹ bắt đầu chuyển hướng sự chú ý từ miền Nam hướng ra miền Bắc và tuyên bố sẽ không chấp nhận việc tăng chuyển quân và vũ khí từ miền Bắc vào Nam. Hoa Kỳ tăng cường can thiệp vào chiến tranh Việt Nam và tháng 2 năm 1965, không quân Mỹ bắt đầu oanh kích miền Bắc. Để đối phó với sự gia tăng chiến tranh của phe Cộng sản, Hoa Kỳ giúp Việt Nam Cộng hòa tiến hành chiến tranh đặc biệt và tăng cường viện trợ kinh tế cũng như quân sự cho miền Nam Việt Nam.

Xem thêm
Phong trào phản chiến trong Chiến tranh Việt Nam

Tham khảo

C


title: Gaurella

text:
Gaurella là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Bilaspur thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gaurella có dân số 15.173 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Gaurella có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Gaurella, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: Thông Thiên giáo chủ

text:
Thông Thiên giáo chủ () là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Phong thần diễn nghĩa của Lục Tây Tinh và Bát tiên đắc đạo của Vô Cấu đạo nhân.

Trong tiểu thuyết, Thông Thiên giáo chủ là đệ tử thứ ba của Hồng Quân, sư đệ của Nguyên Thủy Thiên Tôn và Thái Thượng Lão Quân, đồng thời cũng là người đứng đầu Triệt giáo. Vị thế của Thông Thiên giáo chủ được tham khảo từ Linh Bảo Thiên Tôn trong Tam Thanh, nhưng hình tượng lại dựa trên Bạch Liên giáo để xác định tính chất Tà giáo của Triệt giáo.

Mâu thuẫn với Xiển giáo

Thông Thiên Giáo chủ cho rằng người hay yêu hay ma vốn không quan trọng khi truy cầu đại đạo, mâu thuẫn với Lão Tử và Nguyên Thủy Thiên Tôn (Xiển Giáo). Trong quá trình truyền đạo, Giáo chủ Thông Thiên hiềm khích với hai sư huynh nên đã xuống trần lập trận Tru Tiên và Vạn Tiên để cản trở Khương Tử Nha thảo phạt Trụ Vương. Nhờ sự trợ giúp của hai vị Giáo chủ Tây Phương giáo là Tiếp Dẫn và Chuẩn Đề nên Lão Tử và Nguyên Thủy Thiên Tôn đã phá tan 2 trận này.

Giúp Trụ Vương
Trụ Vương là vua của nhà Thương. Thông Thiên Giáo chủ lập Vạn Tiên Trận và Tru Tiên Trận để ngăn cản Xiển Giáo diệt Trụ nhưng bị thất bại.

Triệt Giáo thua trận, Thông Thiên giáo chủ muốn mở trận Thủy Địa Hỏa Phong tái lập lại thế giới, hủy diệt mọi thứ về lại từ đầu song bị sư phụ là Hồng Quân Lão Tổ ngăn cản và hóa giải các mối hiềm khích giữa 2 phái. Hồng Quân lão tổ đưa Thông Thiên trở về cung Tử Tiêu, không cho dạy học trò nữa. Còn Lão Tử, Nguyên Thủy Thiên Tôn cùng các vị tiên khác lui về núi không xuống trần để phạm sát sinh nữa.

Tư tưởng
Triệt giáo của Thông Thiên giáo chủ thu nhận tất cả các đồ đệ bất kể họ là ai, kể cả người ít đức, hay súc vật miễn sao có ý muốn tu thì đều truyền đạo cho, giúp họ tu tiên để thành chánh quả. Thông Thiên giáo chủ cho rằng chúng sinh bình đẳng, ai có đức, có khát vọng, nỗ lực kiên trì không ngại gian khổ thì đều được cho tu tập. Vì vậy ông cho rằng 2 vị sư huynh hà khắc trong việc chọn đệ tử.
Xiển giáo quy định phải là những ai được các vị tiên coi là có cốt cách thì mới được cho tu tiên học đạo.

Triệt giáo

Đệ tử
Với quan niệm "Hữu giáo vô loại" nên Triệt giáo phát triển mạnh hơn Xiển Giáo và Đạo Giáo rất nhiều, thời kỳ đỉnh điểm Triệt Giáo có tới hàng vạn tiên nhân gia nhập. Tuy nhiên có lợi thì luôn có hai mặt là xấu và tốt, các tiên nhân gia nhập Triệt Giáo bất kể xuất thân, nên có rất nhiều là những kẻ ác độc, làm nhiều việc xấu,….không thể quản hết được.

Đệ tử của ông có tới hơn vạn người đã từng được xưng là "Vạn Tiên Triều Bái", đứng đầu là tứ đại đệ tử thân truyền: Đa Bảo đạo nhân, Kim Linh thánh mẫu, Vô Đương thánh mẫu, Quy Linh thánh mẫu, cùng một số đệ tử tâm ý khác như: Triệu Công Minh, Tam Tiêu tiên tử (Vân Tiêu, Bích Tiêu, Quỳnh Tiêu), Thể Vân tiên tử, Hạm Chi tiên tử, Thập Thiên Quân, Ô Vân Tiên, Cầu Thủ Tiên, Linh Nha Tiên, Kim Quang Tiên, Trường Nhĩ Định Quang Tiên, Bì Lô Tiên, Hỏa Linh thánh mẫu,...

Trong tác phẩm, các đồ đệ của ông cũng có tài phép không kém gì các đồ đệ thuộc Xiển giáo. Như tại "Cửu khúc Hoàng Hà trận", Tam Tiêu tiên tử là ba nữ đệ tử trong đó Vân Tiêu và Bích Tiêu của ông đã bắt tất cả 12 học trò của Xiển giáo, trong đó có các vị tiên cao cường như Quảng Thành Tử, Thái Ất chân nhân, Ngọc Đỉnh chân nhân...sau đó dùng Hỗn Nguyên Kim Đấu Đấu bỏ hết tu vi của 12 người đánh thành nhân loại. Về sau Nguyên Thủy Thiên Tôn và Lão Quân đích thân xuống trần mới phá giải được và giết luôn Tam Tiêu.

Trong trận quyết chiến tại "Vạn Tiên Trận", Kim Linh thánh mẫu một mình đại chiến với ba cao thủ Xiển giáo là: Văn Thù Thiên Tôn, Phổ Hiền chân nhân, Từ Hàng đạo nhân, bất phân thắng bại, sau nhờ có Nam Cực Tiên Ông đánh lén mới giành chiến thắng. Quy Linh thánh mẫu, Kim Linh thánh mẫu, Ô Vân Tiên cũng tài phép cao cường đánh hạ các đệ tử Xiển giáo, nhưng sau cùng thì Quy Linh và Kim Linh bị giết, Ô Vân Tiên bị Tây Phương độ hóa đi nơi Cực Lạc. Đa Bảo đạo nhân bị Thái Thượng Lão Quân bắt được.

Cuối tác phẩm các đệ tử Triệt giáo bại trận, phần lớn lên Phong Thần Bảng nhận chức ở Thiên Đình, một phần bị Phật môn độ hóa về Tây Phương, một phần bị đánh chết xuống Địa Phủ đầu thai hoặc hồn tiêu phách tán. Còn lại một số đệ tử pháp lực cao thâm nên vượt qua kiếp nạn như: Đa Bảo đạo nhân, Vô Đương thánh mẫu,...

Hình tượng cá nhân
Thông Thiên giáo chủ được miêu tả là người đàn ông tráng niên, cưỡi trâu vàng (khuê ngưu). Pháp bảo nổi tiếng của ông là:
 Xuyên Tâm Toả
 Huyết Hải Thần Châm
 Thanh Bình kiếm
 Bốn thanh kiếm Tru Tiên, Hãm Tiên, Lục Tiên và Tuyệt Tiên, kết hợp lại tạo thành trận Tru Tiên Tứ Kiếm nổi tiếng.
 Lục Hồn Phiên
 Vô số pháp bảo khác
Về sau Hồng Quân Lão Tổ ban cho Thông Thiên Giáo Chủ 4 Thanh Kiếm này trước ban đệ tử thì pháp khí này khi đó cũng có đã có nhiều sử dụng.

Trong văn hóa hiện đại
Giáo chủ Thông Thiên trong Phong thần diễn nghĩa nhiều lần được biên thành điện ảnh và phim truyền hình, tiêu biểu nhất là các phim truyền hình: Phong thần bảng (2009) do Diêu Vân Thuấn đóng; Phong Thần anh hùng (2015) do Đổng Dũng đóng....

Ảnh hưởng
Đạo Cao Đài cho rằng khí vật chất phát từ Thông Thiên giáo chủ là Tinh, tượng thể phần xác thú của Vạn linh
Bộ truyện tranh Houshin Engi của Ryu Fujisaki lấy cảm hứng từ Phong thần diễn nghĩa, trong đó phiên âm tên của Thông thiên giáo chủ là Tsuuten Kyoushuu.
Ngoài bộ Phong thần diễn nghĩa, nhân vật Thông thiên giáo chủ còn xuất hiện trong kịch bản phim truyền hình nhiều tập Bát tiên (en:Legends of the eight Immortals) của Đài Loan phát hành năm 1998 do diễn viên Hoàng Thế Nam đóng.

Xem thêm
Phong thần diễn nghĩa
Phong thần

Chú thích

Nhân vật Phong thần diễn nghĩa


title: 17921 Aldeobaldia

text:
17921 Aldeobaldia (1999 GC13) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 4 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17921 Aldeobaldia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Đảng Độc lập Puerto Rico

text:
Đảng Độc lập Puerto Rico (tiếng Tây Ban Nha: Partido Independentista Puertorriqueño; tiếng Anh: Puerto Rican Independence Party), thành lập năm 1946, là một đảng chính trị của Puerto Rico.

Mục đích của đảng này là giành độc lập cho Puerto Rico từ Hoa Kỳ. Người lãnh đạo hiện nay của đảng là Rubén Berríos Martínez.

Lịch sử
Đảng bắt đầu như một cánh bầu cử của phong trào đòi độc lập của Puerto Rico. Nó là đảng lớn nhất trong các đảng đòi độc lập, và là đảng duy nhất trong nhóm có mặt trong các kỳ bầu cử.

Thành lập
Đảng được thành lập vào ngày 20 tháng 10 năm 1946 bởi Gilberto Concepción de Gracia (mất năm 1968).  Ông nhận thấy rằng phong trào độc lập đã bị Đảng Partido Popular Democrático phản bội. Chính mục tiêu ban đầu của đảng này cũng là độc lập.

Thập niên 1970

Năm 1971, ứng cử viên thống đốc của Đảng Độc lập Puerto Rico vừa được đảng bầu lên, Rubén Berríos, lúc đó 31 tuổi, lãnh đạo một cuộc biểu tình phản đối chống Hải quân Hoa Kỳ tại Culebra. Lúc đó, ông bị kết tội là đột nhập bất hợp pháp đất liên bang và bị giam ba tháng tại trại cải huấn Fox River State.

Thập niên 1990
Năm 1999, Các lãnh đạo của Đảng Độc lập Puerto Rico, đặc biệt là Rubén Berríos, bắt đầu tham dự vào các cuộc biểu tình chống đối Hải quân Hoa Kỳ tại Vieques khởi sự bởi nhiều công dân của Vieques chống sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ tại khu vực dân cư của đảo.

Bầu cử năm 2004
Trong các cuộc bầu cử năm 2004, Đảng Độc lập Puerto Rico có nguy cơ biến mất khi chỉ chiếm được 2,4% số phiếu phổ thông (Theo luật bầu cử của Puerto Rico, một đảng nhận ít hơn 3% phiếu bầu được xem như bị xóa sổ). Sự ủng hộ của dân chúng trong phạm vi đảo dành cho Đảng Độc lập Puerto Rico luôn ở trong vòng 10% và Đảng Độc lập Puerto Rico chọn ra một thượng nghị sĩ và một dân biểu làm người phát ngôn theo đúng thứ tự cho Đảng tại Thượng viện và Hạ viện Puerto Rico. Dù vậy Đảng trưởng lịch sử là Rubén Berríos thông bào rằng nếu điều đó xảy ra, các lãnh tụ đảng và bộ phận quan chức của đảng sẽ cố gắng làm sao để đảng nhanh chóng được phục hồi hoạt động. Đúng như đảng trưởng đã nói, chỉ trong vài tuần, lãnh đạo đảng và thành viên đảng đã tìm được hơn 105.000 chữ ký của các cử tri có quyền bầu cử tại Puerto Rico. Điểm đáng lưu ý là María De Lourdes Santiago đã làm nên lịch sử năm đó sau khi trở thành thành viên đầu tiên của đảng được bầu vào Thượng viện Puerto Rico. Victor Garcia San Inocencio, về phần ông, được tái đắc cử nhiệm kỳ ba tại Hạ viện Puerto Rico nơi ông phục vụ như một dân biểu và phát ngôn viên của Đảng Độc lập Puerto Rico từ tháng 1 năm 1997

Bầu cử năm 2020
Đối với cuộc bầu cử năm 2020, Juan Dalmau là ứng cử viên của đảng. Anh ấy đã nhận được 175.402 phiếu bầu và đứng ở vị trí thứ tư, với kỷ lục 13,58% phiếu bầu, thành tích bầu cử tốt thứ hai trong lịch sử của PIP. Với việc Movimiento Victoria Ciudadana (Phong trào Chiến thắng của Công dân) giành được 179.265 phiếu bầu và đứng ở vị trí thứ ba với 13,95% phiếu bầu, đây là tỷ lệ phiếu bầu lớn nhất của Puerto Rico (27,53%) mà các đảng cánh tả ở Puerto Rico từng có được. .

Chú thích

Liên kết ngoài

 Puerto Rican Independence Party (PIP): www.independencia.net/ingles/welcome.html

Puerto Rico
Chính trị Caribe
Chính trị châu Mỹ
Phong trào độc lập
Đảng Dân chủ Xã hội


title: Anisoptera laevis

text:
Anisoptera laevis là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Brunei, Indonesia, Malaysia, và Singapore.

Tham khảo

 Ashton, P. 1998. Anisoptera laevis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chi Vên vên
Cây Singapore


title: Tích vectơ

text:
Trong toán học, phép tích vectơ hay nhân vectơ hay tích có hướng là một phép toán nhị nguyên trên các vectơ trong không gian vectơ ba chiều. Nó là một trong hai phép nhân thường gặp giữa các vectơ (phép toán kia là nhân vô hướng). Nó khác nhân vô hướng ở chỗ là kết quả thu được là một giả vectơ thay cho một vô hướng. Kết quả này vuông góc với mặt phẳng chứa hai vectơ đầu vào của phép nhân.

Định nghĩa

Phép nhân vectơ của vectơ a và b được ký hiệu là a × b hay , định nghĩa bởi:

với θ là góc giữa a và b (0° ≤ θ ≤ 180°) nằm trên mặt phẳng chứa a và b, và n là vectơ đơn vị vuông góc với a và b.

Thực tế có hai vectơ n thỏa mãn điều kiện vuông góc với a và b (khi a và b không cùng phương), vì nếu n vuông góc với a và b thì -n cũng vậy.

Việc chọn hướng của véctơ n phụ thuộc vào hệ tọa độ tuân theo quy tắc bàn tay trái hay quy tắc bàn tay phải. (a, b, a × b) tuân cùng quy tắc với hệ tọa độ đang sử dụng để xác định các vectơ.

Vì kết quả phụ thuộc vào quy ước hệ tọa độ, nó được gọi là giả vectơ. May mắn là trong các hiện tượng tự nhiên, nhân vectơ luôn đi theo cặp đối chiều nhau, nên kết quả cuối cùng không phụ thuộc lựa chọn hệ tọa độ.

Tính chất
Phép tính này phản giao hoán:
a × b = -(b × a)

Nó phân phối được trên phép cộng vectơ:
a × (b + c) = a × b + a × c

Nó kết hợp được với nhân vô hướng:
(r.a) × b = a × (r'''.b) = r.(a × b).
với "." chỉ nhân vô hướng.

Nó không có tính kết hợp,
(a × b) × ca × (b × c)
(Ví dụ: khi a song song với b vế trái bằng 0 trong khi về phải (nói chung) khác không.)

Nó thỏa mãn đẳng thức Jacobi'':a × (b × c) + b × (c × a) + c × (a × b) = 0'.

2 vectơ không cùng phương thì tích có hướng là một vectơ vuông góc với 2 vectơ đã cho.

Các tính chất trên cho thấy không gian vectơ ba chiều với phép nhân vec tơ tạo thành một đại số Lie.

Tích có hướng trong hệ tọa độ Descartes
Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz, cho  và , khi đó tích có hướng giữa 2 vectơ là vectơ có tọa độ

Ứng dụng

Ý nghĩa hình học
Nhiều công thức tính trong không gian vectơ ba chiều liên quan đến nhân vectơ, nhờ vào kết quả là vectơ vuông góc với hai vectơ đầu vào.

 Diện tích hình bình hành ABCD:
 Thể tích khối hộp ABCDA'B'C'D':
 2 vector  và  cùng phương
 3 vector , ,  đồng phẳng

Ứng dụng trong vật lý
Phép tính này xuất hiện ở công thức tính lực Lorentz do một trường điện từ tác động lên một điện tích. Công thức tính mômen lực hay mômen động lượng cũng liên quan đến nhân vectơ.

Xem thêm
 Quy tắc bàn tay phải

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vector Cross Product  which allows you to cross two 3D vectors. Look under the Vector Cross Product heading.
 Nhân vectơ trong không gian có số chiều lớn hơn 3 chỉ có thể thực hiện trong không gian 7 chiều.
 Tích vectơ  trên Từ điển bách khoa Việt Nam

Đại số trừu tượng
Đại số tuyến tính
Giải tích vectơ
Hình học giải tích
Phép toán hai ngôi


title: Hydroporus humilis

text:
Hydroporus humilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1834.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Amphineurus rutristylus

text:
Amphineurus rutristylus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Amphineurus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ithycythara

text:
Ithycythara là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Các loài
Các loài thuộc chi Ithycythara bao gồm:

 Ithycythara acutangulus (Smith E. A., 1882)
 Ithycythara apicodenticulata Robba et al., 2003
 Ithycythara auberiana (d’Orbigny, 1847)
 Ithycythara chechoi Espinosa & Ortea, 2004
 Ithycythara cymella (Dall, 1889)
 Ithycythara edithae Nowell-Usticke, 1971
 Ithycythara funicostata Robba et al., 2006
 Ithycythara hyperlepta Haas, 1953
 Ithycythara lanceolata (C. B. Adams, 1850)
 Ithycythara muricoides (Adams C. B., 1850)
 Ithycythara parkeri Abbott, 1958
 Ithycythara penelope (Dall, 1919)
 Ithycythara pentagonalis (Reeve, 1845)
 Ithycythara psila (Bush, 1885)
 Ithycythara septemcostata (Schepman, 1913)

Chú thích

Tham khảo

Mangeliidae


title: Tipula monstrabilis

text:
Tipula monstrabilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: (7760) 1990 RW3

text:
{{DISPLAYTITLE:(7760) 1990 RW3}}

(7760) 1990 RW3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 14 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính