title: Câu chuyện pháp đình

text:
Câu chuyện pháp đình là một bộ phim truyền hình được thực hiện Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Nguyễn Tường Phong làm đạo diễn. Phần 1 và phần 2 của phim phát sóng vào lúc 18h00 Chủ Nhật đến thứ 3 hàng tuần bắt đầu từ ngày 31 tháng 3 năm 2009 và kết thúc vào ngày 18 tháng 5 năm 2009, phần 3 của phim phát sóng vào lúc 18h00 Chủ Nhật đến thứ 4 hàng tuần bắt đầu từ ngày 11 tháng 10 năm 2010 và kết thúc vào ngày 30 tháng 11 năm 2010 trên kênh HTV9.

Bộ phim gồm 3 phần phát sóng từ năm 2009 đến năm 2011 với tổng số tâp là 51.

Nội dung

Diễn viên

Phần 1 - Hơi ấm bàn tay
 NSƯT Trương Minh Quốc Thái trong vai Trần Trọng Nhân
 Lâm Bảo Như trong vai Nam An
 Trung Dũng trong vai Hoàng
 NSƯT Mỹ Uyên trong vai Trần Hồng Phúc
 NSND Kim Xuân trong vai Mẹ Trọng Nhân
 Nghệ sĩ Mai Trần trong vai Ba Trọng Nhân
 Kim Huyền trong vai Nguyễn Thị Lài
 Nghệ sĩ Kiều Mai Lý trong vai Mẹ Nguyễn Thị Lài
 Nguyễn Hậu trong vai Cán bộ Huấn
 NSƯT Công Ninh trong vai Luật sư Công
 Nghệ sĩ Kiến An trong vai Luật sư Kiên
 Nghệ sĩ Ánh Hoa trong vai Bà ngoại Nam An
 Nghệ sĩ Hạnh Thúy trong vai Đỗ Chuyên

Phần 2 - Giấc mơ thiên đường
 Võ Thành Tâm trong vai Hiếu
 Trương Quang Thịnh trong vai Nghĩa
 Thu Phương trong vai Yến
 Thảo Nguyên trong vai Nhi
 Hoài An trong vai Bà Hậu
 Võ Thành Nhân trong vai Mạnh
 Mai Sơn Lâm trong vai Hưng
 Lâm Bảo Như trong vai Nam An
 Quốc Tân trong vai Luật sư Danh

Phần 3 - Ngã rẽ

 Huỳnh Đông trong vai Liêm
 Nguyễn Trí Thảo trong vai Liêm (lúc nhỏ)
 Cao Thy Phong trong vai Hôm
 Yến Nhi trong vai Hôm (lúc nhỏ)
 Minh Phương trong vai Mai
 Ánh Hồng trong vai Trâm
 Đinh Y Nhung trong vai Thơm
 Tấn Hưng trong vai Thành
 Văn Nỷ trong vai Ông Đạt
 Lê Quang trong vai Bảy
 Thạch Kim Long trong vai Đông
 Lâm Bảo Như trong vai Nam An
 Quang Tuấn trong vai Minh
Và một số diễn viên khác...

Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Hơi ấm bàn tay" do Quang Anh sáng tác và Lan Phương thể hiện.

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Câu chuyện pháp đình (phần 1 & 2) trên PHIM VIỆT TV
 Câu chuyện pháp đình (phần 3) trên Giai Tri TV

Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS
Phim tâm lý Việt Nam
Phim hình sự
Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2009
Phim hình sự Việt Nam
Phim truyền hình giành giải Cánh diều bạc
Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9


title: Kinh Châu

text:
Kinh Châu () là một thành phố (địa cấp thị) thuộc tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc, nằm bên sông Dương Tử với dân số 6,3 triệu người, trong đó dân nội thành 5,56 triệu người.

Địa lý
Diện tích: 14.067 km². Địa hình cao hơn về phía tây và thấp hơn về phía đông. Thành phố này được bao phủ bởi một hệ thống đường thủy và các hồ. Kinh Châu nằm giữa trung đoạn của Trường Giang (長江) ở đồng bằng Giang Hán. Về phía đông là thành phố Vũ Hán và về phía tây là khu vực Tam Hiệp, về phía nam là tỉnh Hồ Nam và phía bắc là thành phố Kinh Môn (荆门, diện tích 1980473 km2

Các đơn vị hành chính
Thành phố Kinh Châu có các đơn vị hành chính:
 2 quận (khu): Kinh Châu (荆州, Jīngzhōu), và Sa Thị (沙市, Shāshì)
 4 thành phố cấp huyện (huyện cấp thị): Tùng Tư (松滋, Sōngzī), Thạch Thủ (石首, Shíshǒu), Hồng Hồ (洪湖, Hónghú), Giam Lợi (监利, Jiānlì)
 2 huyện: Giang Lăng (江陵, Jiānglíng), Công An (公安, Gōng'ān)

Lịch sử
Kinh Châu đã từng là trung tâm vận tải và phân phối hàng hóa từ thời xa xưa. 6000 năm trước, con người đã sinh sống ở Kinh Châu, tạo ra nền văn hóa Đại Khê (大溪文化).

Thành phố cổ Kinh Châu nằm ở khu vực ngày nay là quận Giang Lăng của Kinh Châu. Kinh Châu tọa lạc ở trung độ của Trường Giang, một nơi có tầm quan trọng chiến lược về mặt quân sự thời đó.

Kinh Châu là kinh đô của 20 vị vua trong 411 năm của nước Sở trong thời Xuân Thu và Chiến Quốc (dưới thời nhà Chu).

Người ta cho rằng, thành phố được Quan Vũ cho xây dựng bằng đất vào thời kỳ Tam Quốc. Trong thời kỳ Nam-Bắc triều, đây là kinh đô của Tề Hòa Đế (齊和帝) nhà Nam Tề, Lương Nguyên đế, và Hậu Lương; trong thời kỳ Ngũ đại thập quốc, đây là kinh đô của quốc gia Nam Bình.

Cơ cấu dân số
Kinh Châu có các dân tộc sau: Hán, Hồi, Mãn Châu, Thổ Gia, Hmông hay Miêu và Mông Cổ.

Tham khảo

Thành phố tỉnh Hồ Bắc


title: Brunsbek

text:
Brunsbek là một đô thị ở huyện Stormarn, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 16,06 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1619 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Stormarn


title: Astratodina agenor

text:
Astratodina agenor là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Astratodina


title: La Unión de Campos

text:
La Unión de Campos là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 320 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Rottenbach, Grieskirchen

text:
Rottenbach là một đô thị ở huyện Grieskirchen bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 14,6 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1083 người.

Tham khảo


title: Platyptilia semnopis

text:
Platyptilia semnopis là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Brasil.

Sải cánh dài khoảng 24 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1, tháng 2, tháng 5, tháng 7, tháng 9, tháng 10 và tháng 12.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Review of the Neotropical species trong họ Pterophoridae, part I: Ochyroticinae, Deuterocopinae, Pterophorinae (Platyptiliini, Exelastini, Oxyptilini) (Lepidoptera)

Platyptilia
Động vật đặc hữu Brasil


title: Lindóia

text:
Lindóia là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.

Địa lý
Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º31'23" độ vĩ nam và kinh độ 46º39'00" độ vĩ tây, estando a uma altitude de 677 m. Dân số năm 2004 ước tính là 6.021 người.
Đô thị này có diện tích 48,6 km².

Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 5.331
 Dân số thành thị: 4.716
 Dân số nông thôn: 615
 Nam giới: 2.690
 Nữ giới: 2.641
Mật độ dân số (người/km²): 109,69

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 8,20

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 75,97

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 1,85

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 91,10%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,820
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,757
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,849
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,853
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Sông do Peixe

Các xa lộ
 SP-147
 sp-360

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Lindóia trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Sericus incongruus

text:
Sericus incongruus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Sericus


title: Styringomyia taiwanensis

text:
Styringomyia taiwanensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Eucanthidium

text:
Eucanthidium là một chi Scarabaeidae trong siêu họ Scarabaeoidea.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Dizoniopsis concatenata

text:
Dizoniopsis concatenata là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae. Nó được Conti mô tả năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Dizoniopsis
Động vật được mô tả năm 1864


title: Denticollis mulinziensis

text:
Denticollis mulinziensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Denticollis


title: Pakaur

text:
Pakaur là một thành phố và khu đô thị của quận Pakaur thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pakaur có dân số 36.014 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Pakaur có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Pakaur, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Acanthoscelides argutus

text:
Acanthoscelides argutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Quintanilla de la Mata

text:
Quintanilla de la Mata là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 157 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Carabus hortensis

text:
Carabus hortensis là một loài bọ cánh cứng phân bố ở châu Âu nhưng nhiều ở phía tây nam. Loài cũng phổ biến ở Trung Đông.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
hortensis
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Xanthodaphne subrosea

text:
Xanthodaphne subrosea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xanthodaphne
Động vật được mô tả năm 1963


title: Khanpur

text:
Khanpur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Bulandshahr thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Khanpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 207 mét (679 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Khanpur có dân số 13.741 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Khanpur có tỷ lệ 35% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 46%, và tỷ lệ cho phái nữ là 22%. Tại Khanpur, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh

en:Khanpur
fr:Khanpur
bpy:খানপুর
it:Khanpur
new:खानपुर
pnb:تصیل خان پور (پنجاب)
pt:Khanpur
ru:Ханпур
simple:Khanpur Tehsil
ur:خان پور
war:Khanpur


title: Adrastus samedovi

text:
Adrastus samedovi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Agaev miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Adrastus


title: Hebeloma sordidum

text:
Hebeloma sordidum là một loài nấm trong họ Hymenogastraceae.

Chú thích

Tham khảo

Hebeloma
Nấm châu Âu
Nấm được mô tả năm 1914


title: Pterochaeta

text:
Avatha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Pterochaeta


title: Bellulia laosiensis

text:
Bellulia laosiensis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Lào.

Sải cánh dài khoảng 10 mm. Cánh dưới màu xám sáng. Phía dưới xám sáng đồng nhất.

Tham khảo

  2008: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae và Parachrostiinae. Zootaxa, 1867: 1-136. Abstract & excerpt

Bellulia
Bướm đêm Châu Á


title: Carlipa

text:
Carlipa là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Carlipanais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Carlipa trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Commémoration du 90e anniversaire de l'armistice du 11 Novembre 1918, projet pédagogique: un soldat de ma commune (Carlipa)
 Site de la commune de Carlipa

Carlipa


title: Pseudaspilates

text:
Pseudaspilates là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Quận Washington, Virginia

text:
Quận Washington là một quận thuộc tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Virginia
Quận của Appalachia


title: Eucera pagosana

text:
Eucera pagosana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1925


title: Puncturella enderbyensis

text:
Fissurisepta enderbyensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Puncturella

en:Puncturella enderbyensis


title: Le Vicel

text:
Le Vicel  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 50 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vicel


title: Tillandsia cauliflora

text:
Tillandsia cauliflora là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Costa Rica.

Chú thích

Tham khảo

An Annotated Checklist of the Bromeliaceae of Costa Rica truy cập 3 tháng 11 năm 2009

C
Thực vật Costa Rica


title: 1354

text:
Năm 1354 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1354


title: Mực nang vân hổ

text:
Mực nang vân hổ (Sepia pharaonis) là loài mực nang lớn, với chiều dài đạt 42 cm và nặng 5 kg. Khi được nuôi trong phòng thí nghiệm, con đực đạt kích cỡ tối đa 16,2 cm và con cái đạt 15,5 cm.

Sinh thái

Mực nang vân hổ là loài bản địa ít nhất là tại Ấn Độ Dương, gồm cả biển Đỏ và vịnh Péc xích. Loài mực này thường cư trú ở độ sâu 130 m. Chúng đi săn vào ban đêm, bơi đến khu vực cạn hơn có nhiều cá nhỏ, cua và đôi khi mực nang khác.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Sepia
Động vật được mô tả năm 1931


title: Varennes-Vauzelles

text:
Varennes-Vauzelles là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 10,211. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 9600.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Gajanejos

text:
Gajanejos là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 68 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Burgas

text:
Burgas (tiếng Bungari: Бургас, đôi khi phiên âm là Bourgas) là thành phố lớn thứ hai và khu nghỉ mát ven biển trên Bờ biển Biển Đen Bulgaria với dân số 197.301 người vào thời điểm tháng 2 năm 2011. Đây là thành phố lớn thứ tư ở Bulgarria sau Sofia, Plovdiv, Varna. Nó là thủ phủ của tỉnh Burgas và là một trung tâm công nghiệp, giao thông vận tải, văn hóa và trung tâm du lịch quan trọng.

Được bao quanh bởi các hồ Burgas ven biển và nằm ở điểm cực tây của Biển Đen, vịnh Burgas, Burgas có cảng lớn nhất và quan trọng nhất của Bungari. Ngày nay, thành phố là một trung tâm kinh tế, văn hóa và du lịch trọng điểm của miền Đông Nam Bulgaria, với sân bay Burgas phục vụ những khu nghỉ mát của bờ biển phía Nam Bungari.

Tham khảo

Burgas
Thành phố của Bulgaria
Biển Đen
Thành phố ven biển ở Bulgaria
Khu dân cư ở tỉnh Burgas


title: Chúc Dung phu nhân

text:
Chúc Dung phu nhân (chữ Hán: 祝融夫人, bính âm: Zhurong furen) là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết lịch sử Tam Quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung. Trong tiểu thuyết này, Chúc Dung xuất hiện tại Hồi thứ 90 cho đến Hồi 91 và được giới thiệu là vợ của Mạnh Hoạch Man vương của Nam Man, Chúc Dung cũng là chị ruột của Đái Lai Động chúa, trưởng bộ phát phiên và là chúa động Đái Lai.

Chúc Dung giỏi võ, giỏi phi đao, cùng chồng tham gia vào chiến dịch của người Nam Man chống lại sự tấn công của quân Thục Hán vào vùng Nam Trung. Chúc Dung là người phụ nữ duy nhất trong Tam Quốc diễn nghĩa xông pha trận mạc, trực tiếp giao phong trước trận tiền. Đây là một mẫu người phụ nữ mạnh mẽ có nhiều tài năng đã một mình giao chiến với các tướng Thục như Triệu Vân, Ngụy Diên, Trương Ngực, Mã Trung.

Thân thế ngoại hình
Chúc Dung phu nhân được giới thiệu tại Hồi thứ 90 trong tác phẩm Tam Quốc diễn nghĩa khi quân Man thua trận, trốn về ra mắt Mạnh Hoạch, kể lại truyện Đóa Tư đại vương tử trận, và mất thành Tam Giang. Mạnh Hoạch đang cuống quýt cả lên thì Chúc Dung ở sau bình phong, một người bước ra, cười ha hả mà rằng: "Đã là đàn ông sao không có mưu mẹo? Tôi tuy là một người đàn bà cũng xin ra đánh giúp chàng phen này!".

Chúc Dung phu nhân vốn là người Nam Man, con cháu họ Chúc Dung khi xưa, có tài tung đao, phóng đâu trúng đấy, gài năm mũi dao nhọn ở sau lưng, một tay cầm dao dài, tay kia cầm vững ngọn côn, cưỡi ngựa long quân sắc đỏ. Tướng Thục là Trương Ngực khi giáp mặt cũng hấy tấm tắc khen lạ kỳ. Chúc Dung là vợ của Mạnh Hoạch và là chị của Đái Lai động chúa.

Tham chiến

Bắt hai tướng Thục
Chúc Dung được lệnh lên ngựa, dẫn hơn trăm viên mãnh tướng trong tông đảng và năm vạn quân động, ra khỏi Ngân hàng, địch nhau với quân Thục đang tấn công đến. Vừa qua cửa động, gặp ngay một toán quân Thục kéo đến, tướng đi đầu là Trương Ngực. Quân thấy vậy, dàn ra hai bên. Hai bên thúc ngựa vào giao phong, được vài hiệp Chúc Dung quay ngựa chạy. Trương Ngực sấn sổ đuổi theo thì bị một nắm dao ở trên không rơi xuống, Trương Ngực vội vàng giơ tay lên đỡ, bị một lưỡi dao đâm vào cánh tay trái, ngã nhào xuống ngựa. Quân Man xô vào bắt Trương Ngực. Mã Trung vội xông ra cứu, quân Man lại xô cả vào vây bọc Mã Trung. Mã Trung xốc tới đánh Chúc Dung phu nhân nhưng bị quân Man quăng dây ra giật chân ngựa, Trung ngã, lại bị bắt nốt. Chúc Dung giải cả hai tướng về động ra mắt chồng. Hoạch mừng rỡ, mở tiệc ăn mừng. Phu nhân quát đao phủ lôi Trương Ngực, Mã Trung ra chém nhưng Mạnh Hoạch ngăn lại.

Bị bắt
Sau khi Chúc Dung uống rượu, cười nói hả hê cùng chồng vì chiến công này, quân Thục lại đến gây chiến, tướng Thục Triệu Vân đến thách đánh. Chúc Dung phu nhân lên ngựa ra địch. Hai bên đánh nhau chưa được vài hiệp, Triệu Vân quay ngựa chạy. Chúc Dung sợ có quân phục, quất ngựa trở về. Ngụy Diên lại tiếp quân ra thách đánh, Chúc Dung thúc ngựa xốc vào, đánh đang hăng, Ngụy Diên bỏ chạy, Chúc Dung phu nhân cũng không đuổi theo.

Hôm sau, Triệu Vân lại dẫn quân đến, Chúc Dung phu nhân cũng mang quân địch lại. Hai bên vừa mới giao phong, Vân đã (giả vờ) thua chạy. Chúc Dung cầm vững ngọn côn toan thu quân về, Ngụy Diên lại dẫn quân ra, chửi mắng rầm rĩ. Chúc Dung Phu nhân vội quay lại đánh thì Ngụy Diên đã chạy, Chúc Dung tức giận đuổi theo, Ngụy Diên rẽ vào đường nhỏ sườn núi. Chúc Dung đuổi theo thì bị trúng bẫy, ngã lăn trên mặt đất. Nguyên là Mã Đại phục sẵn ở đó, chờ ngựa Chúc Dung đến, liền quăng dây ra giật ngã cả người lẫn ngựa rồi trói cả lại giải về trại.

Mã Đại giải Chúc Dung phu nhân vào, Khổng Minh sai võ sĩ cởi trói, mời ở riêng một trướng khác, cho uống rượu áp kinh. Rồi sai người sang trại Mạnh Hoạch xin đem phu nhân đánh đổi hai tướng Trương Ngực, Mã Trung. Hoạch lập tức tha cho hai tướng về, Khổng Minh cũng sai người đưa phu nhân về động.

Sau đó trong trận đánh cuối cùng với quân Ô Qua của Ngột Đột Cốt, sau khi quân Ô Qua bị thiêu cháy ở hang Bàn Xà, Vương Bình, Trương Dực đã dẫn quân sấn vào trong trại Man, bắt nàng Chúc Dung và cả nhà Mạnh Hoạch già trẻ lớn bé điệu đi. Khổng Minh cho Mạnh Hoạch, Chúc Dung phu nhân, Mạnh Ưu, Đái Lai động chúa và cả tông đảng đang ăn uống và dùng kế nhỏ khiến Mạnh Hoạch cùng tông đảng cảm động và quy thuận. Chúc Dung cũng quy thuận theo chồng.

Trong trò chơi điện tử
Hình ảnh của Chúc Dung được tái hiện thông qua trò chơi điện tử có tên là Dynasty Warrior, trong trò này, Chúc Dung được xuất hiện tại phiên bản thứ 5 mà được thiết kế tạo hình trong trò chơi này là một người phụ nữ tóc vàng da ngăm, có thân hình hấp dẫn, ăn mặc hở hang, sử dụng một cái bumerang và có tuyệt chiêu phi dao và phóng ra lửa.

Xem thêm
 Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
 Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

Tham khảo

Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Nữ tướng Trung Quốc
Người Trung Quốc giả tưởng


title: Xyleutes strix

text:
Xyleutes strix là một loài bướm đêm thuộc họ Cossidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, tây Nam Á, Sundaland, Philippines, Sulawesi, Moluccas và New Guinea.

Phụ loài
Xyleutes strix strix
Xyleutes strix tigrata (Sulawesi)
Xyleutes strix bubo (Australasian)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Moths of Borneo

Xyleutes
Động vật được mô tả năm 1758


title: Mexilana saluposi

text:
Mexilana saluposi là một loài chân đều trong họ Cirolanidae. Loài này được Bowman miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Mexilana
Động vật México
Động vật được mô tả năm 1975


title: Ebreichsdorf

text:
Ebreichsdorf là một thị trấn ở huyện Baden trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 43,22 km², dân số năm 2001 là 9314 người.

Tham khảo

Đô thị của Baden


title: Pazinotus falcatiformis

text:
Pazinotus falcatiformis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pazinotus


title: Lampang

text:
Lampang là một thành phố, thủ phủ của tỉnh Lampang, Thái Lan. Thành phố Lampang có diện tích km2, dân số năm 2006 là: 60.591 người. Thành phố này đã có các tên Wiang Lakon và Khelang Nakhon. Đây là thành phố lớn thứ 3 tại phía bắc Thái Lan. Lampang nằm ở trong Thung lũng của sông Wang, giáp dãy núi Khuntan về phía tây và dãy núi Pi-Pan-Num về phía đông. Sông Wang, một chi lưu chính của sông Chao Phraya chảy xuyên quan thành phố này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Thái Lan
Tỉnh Lampang


title: Macroglossum semifasciata

text:
Macroglossum semifasciata là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Liên kết ngoài

Macroglossum


title: Moropsyche limacodes

text:
Moropsyche limacodes là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Moropsyche


title: Herminiinae

text:
Herminiinae là một phân họ bướm trong họ Erebidae.

Các chi

Aristaria
Bleptina
Carteris
Chytolita
Drepanopalpia
Herminia
Hydrillodes
Hypenula
Idia
Lascoria
Macristis
Macrochilo
Nodaria
Orectis
Palthis
Paracolax
Phalaenophana
Phalaenostola
Phlyctaina
Physula
Polypogon
Reabotis
Redectis
Rejectaria
Renia
Simplicia
Tetanolita
Zanclognatha

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Markku Savela's Lepidoptera and some other life forms:  Herminiinae. Version of 2003-MAR-28. Truy cập 2007-JUN-03.

Erebidae


title: Quận Schoolcraft, Michigan

text:
Quận Schoolcraft một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Manistique,. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 8903 người. Quận được đặt tên theo Henry Schoolcraft.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 4879 km2, trong đó có 1827 km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Michigan
Khu dân cư thành lập năm 1876
Khởi đầu năm 1876 ở Michigan


title: Fleutiauxia rufipennis

text:
Fleutiauxia rufipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yang miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Fleutiauxia


title: Paracardiophorus carissimus

text:
Paracardiophorus carissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Carter miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Windberg

text:
Windberg là một đô thị trong huyện Straubing-Bogen bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Essigny-le-Grand

text:
Essigny-le-Grand  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Essignylegrand


title: Gonomyia fulvipennis

text:
Gonomyia fulvipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: M203

text:
M203 là một ống phóng lựu được gắn vào súng M16 hoặc M4 được Quân đội Hoa Kỳ sử dụng. Những phiên bản chỉnh sửa chút ít của nó còn có thể sử dụng trên nhiều loại súng khác nhau. Thiết bị này được gắn dưới ốp lót tay súng, ngoài lựu đạn tiêu chuẩn nó còn có thể dùng để phóng lựu đạn gas, đạn cỡ to...

M203 được gắn dưới tay cầm súng được nạp đạn cỡ lớn hoặc đạn gas. Sau mỗi lần bắn phải nạp đạn lại. Chính xác không cao nhưng gây sức sát thương rất lớn. Tính năng kỹ chiến thuật của M203 được đánh giá là nhỉnh hơn dòng GP-25/30 tuy nhiên theo những nguồn khác thì GP-25/30 thậm chí là vượt trội so với M203.

Quân đội Nhân dân Việt Nam sử dụng loại M203 cải tiến hoặc biến thể T-40 của nó để lắp trên súng AK-47 hoặc Galil ACE, nhằm tận dụng loại đạn dùng với súng phóng lựu M79 đã được sản xuất trong nước.

Thông số kỹ thuật
 Chiều dài: 380mm
 Khối lượng: 1,36 kg
 Cỡ nòng: 40mm
 Cỡ đạn: 40x46 mm grenade
 Nguyên tắc nạp đạn: Single shot.
 Hộp đạn: 1 viên.
 Sơ tốc đầu đạn: 76 m/s.
 Nhịp bắn: 5-7 viên/phút.
 Tầm bắn hiệu quả: 150 m.
 Tầm bắn tối đa: 300 m.

Xem thêm
 M4A1

Chú thích

Liên kết ngoài

 U.S. Marine Fact File
 U.S. Army Field Manual 3-22.31
 M433 40mm Cartridge High-explosive dual purpose (HEDP) round specs
 Martin Electronics, Inc. Home Page  - 40 mm Ammunition
 Gun World - M203.

Súng phóng lựu
Súng Hoa Kỳ
Trang bị của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ
Phụ kiện súng


title: Saül

text:
một commune của vùng hành chính hải ngoại Guyane thuộc Pháp của nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Guyane

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Guyane


title: Rana tsushimensis

text:
Rana tsushimensis là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Nhật Bản.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, sông, đất có tưới tiêu, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

Động vật lưỡng cư Nhật Bản
Rana
Động vật đặc hữu Nhật Bản


title: Aups (tổng)

text:
Tổng Aups là một tổng thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh la xã Aups về phía nam. Tổng này thuộc quận Brignoles. Cao độ vùng này từ 390 m (ở xã Aups) đến 1577 m ở đỉnh Grand Margès (Aiguines) với độ cao trung bình 683 m.

Các xã
Tổng Aups gồm 6 xã với dân số tổng cộng 2 944 người (dân số không tính trùng).

|-
| Aiguines || align="right" | 251|| align="right" | 83630 || align="right" | 83002
|-
| Aups || align="right" | 2 029|| align="right" | 83630 || align="right" | 83007
|-
| Baudinard-sur-Verdon || align="right" | 151|| align="right" | 83630 || align="right" | 83014
|-
| Bauduen || align="right" | 302|| align="right" | 83630 || align="right" | 83015
|-
| Les Salles-sur-Verdon || align="right" | 193 || align="right" | 83630 || align="right" | 83122
|-
| Vérignon || align="right" | 18|| align="right" | 83630 || align="right" | 83147
|}

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Aups trên trang mạng của INSEE
 plan du canton d'Aups sur Mapquest
 Vị trí của tổng Aups trên bản đồ Pháp

Aups


title: Perdita interrupta

text:
Perdita interrupta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1878


title: 2900 Luboš Perek

text:
2900 Luboš Perek là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1923.2155138 ngày (5.27 năm).

Nó được phát hiện ngày 14 tháng 1 năm 1972.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1972


title: Hách Sơn

text:
Hách Sơn (chữ Hán giản thể: 赫山区) là một quận thuộc địa cấp thị Ích Dương tỉnh Hồ Nam Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1280 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 859.400 người. Mã số bưu chính là 413000, mã vùng điện thoại là 0737. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 5 nhai đạo, 11 trấn, 9 hương.
Nhai đạo: Hội Long Sơn, Kim Ngân Sơn, Đào Hoa Lôn, Triều Dương, Hách Sơn
Trấn: Long Quang Kiều, Lan Khê, Bát Tự Tiêu, Thương Thủy Phố, Nhạc Gia Kiều, Nê Giang Khẩu, Âu Giang Xá, Tuyền Giao Hà, Tạ Lâm Cảng, Tân Thị Độ, Hoành Long Kiều.
Hương: Thiên Gia Châu, Bạch Thạch Đường, Thạch Duẩn, Dương Giác, Bút Giá Sơn, Hoàng Nê Hồ, Bài Khẩu, Phàn Gia Miếu và Phượng Hoàng Hồ.

Tham khảo

Ích Dương
Đơn vị cấp huyện Hồ Nam


title: Promecotheca ptychospermae

text:
Promecotheca ptychospermae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Promecotheca


title: Laccophilus simplex

text:
Laccophilus simplex là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Sarangesa

text:
Sarangesa là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Sarangesa astrigera Butler, 1893
Sarangesa aza Evans, 1951
Sarangesa bouvieri (Mabille, 1877)
Sarangesa brigida (Plötz, 1879)
Sarangesa dasahara Moore, [1866]
Sarangesa gaerdesi Evans, 1949
Sarangesa haplopa Swinhoe, 1907
Sarangesa laelius (Mabille, 1877)
Sarangesa lucidella (Mabille, 1891)
Sarangesa lunula Druce, 1910
Sarangesa maculata (Mabille, 1891)
Sarangesa majorella (Mabille, 1891)
Sarangesa maxima Neave, 1910
Sarangesa motozi (Wallengren, 1857)
Sarangesa motozioides Holland, 1892
Sarangesa pandaensis Joicey & Talbot, 1921
Sarangesa penningtoni Evans, 1951
Sarangesa phidyle (Walker, 1870)
Sarangesa princei Karsch, 1896
Sarangesa purendra Moore, 1882
Sarangesa ruona Evans, 1937
Sarangesa sati de Nicéville, 1891
Sarangesa seineri Strand, 1909
Sarangesa tertullianus (Fabricius, 1793)
Sarangesa thecla (Plötz, 1879)
Sarangesa tricerata (Mabille, 1891)

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài
Sarangesa at funet

Tagiadini
Celaenorrhinini


title: (35134) 1992 RE

text:
(35134) 1992 RE là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 4 tháng 9 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Thào Chư Phìn

text:
Thào Chư Phìn là xã thuộc huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thào Chư Phìn nằm ở phía tây bắc của huyện Si Ma Cai, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Bản Mế
Phía nam giáp xã Sín Chéng
Phía tây giáp huyện Mường Khương
Phía bắc giáp huyện Mường Khương (ranh giới tự nhiên của xã Thào Chư Phìn với huyện Mường Khương là sông Chảy).

Các dân tộc trên địa bàn xã gồm: H'Mông có 1.560 người, Thu Lao có 410 người, Kinh có 39 người, dân tộc khác có 10 người.

Lịch sử
Năm 1966, huyện Bắc Hà thuộc tỉnh Lào Cai được chia tách thành huyện Bắc Hà mới và huyện Si Ma Cai, xã Thào Chư Phìn thuộc huyện Si Ma Cai.

Năm 1975, các tỉnh Yên Bái, Lào Cai và Nghĩa Lộ (trừ huyện Bắc Yên và huyện Phù Yên) sáp nhập thành tỉnh Hoàng Liên Sơn, xã Thào Chư Phìn thuộc huyện Si Ma Cai, tỉnh Hoàng Liên Sơn.

Năm 1979, huyện Si Ma Cai lại sáp nhập vào huyện Bắc Hà, xã Thào Chư Phìn thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Hoàng Liên Sơn.

Năm 1991, tỉnh Hoàng Liên Sơn chia tách thành 2 tỉnh là Yên Bái và Lào Cai, xã Thào Chư Phìn thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.

Năm 2000, xã Thào Chư Phìn thuộc huyện Si Ma Cai mới tái lập.

Chú thích

Bản đồ và thông tin về xã Thào Chư Phìn.

Tham khảo


title: Adelocera sparsus

text:
Adelocera sparsus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Trấn Hải

text:
Trấn Hải (chữ Hán phồn thể: 鎮海區, chữ Hán giản thể: 镇海区, pinyin: Zhènhǎi Qū, âm Hán Việt: Trấn Hải khu) là một quận thuộc địa cấp thị Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Trấn Hải có diện tích 218 km², dân số 220.000 người. Mã số bưu chính của Trấn Hải là 315200. Chính quyền nhân dân quận đóng ở số 112, đường Thắng Lợi của nhai đạo Chiêu Bảo Sơn. Về mặt hành chính, quận Trấn Hải được chia thành 4 nhai đạo, 2 trấn. Các đơn vị này lại được chia ra thành 9 khu dân cư, 66 thôn hành chính (năm 2002).
Nhai đạo: Chiêu Bảo Sơn, Giao Xuyên, Trang Thị, Lạc Đà.
Trấn: Hải Phổ, Cửu Long Hồ.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Chiết Giang
Ninh Ba


title: Schlotheim

text:
Schlotheim là một thị xã ở huyện Unstrut-Hainich, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Schlotheim có diện tích 22,31 km². Đô thị này tọa lạc/có cự ly 14 km về phía đông của Mühlhausen.

Tham khảo


title: Nissolia

text:
Nissolia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Chú thích

Tham khảo

Nissolia


title: Melanotus vidualis

text:
Melanotus vidualis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Hydrovatus bicolor

text:
Hydrovatus bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: 20828 Linchen

text:
20828 Linchen (2000 UO27) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 10 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20828 Linchen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Melanoxanthus montana

text:
Melanoxanthus montana là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Sünching

text:
Sünching là một đô thị thuộc nước Đức. Đô thị này tọa lạc ở Bayern, Oberpfalz (Upper Palatinate). Đô thị này giáp với Niederbayern ở phía nam.

Tham khảo


title: Nomen nudum

text:
Cụm từ nomen nudum là một thuật ngữ tiếng Latinh, có nghĩa là "tên gọi thiếu căn cứ", "tên gọi trần trụi". Trong phân loại học, nó được sử dụng để chỉ một thuật ngữ hay cụm từ, trông tựa như một danh pháp khoa học, và có thể được dự kiến sẽ trở thành danh pháp khoa học, nhưng lại không thể trở thành như vậy do nó đã không (hoặc chưa) được công bố với các miêu tả thích đáng (hoặc dẫn chiếu tới những miêu tả như vậy), và vì thế nó là "trần trụi" hay "thiếu căn cứ". Do nomen nudum thất bại trong việc ghi nhận như là danh pháp khoa học chính thức nên một tác giả nào đó sau này có thể công bố một danh pháp khoa học thật sự mà nó là y hệt trong cách viết và phát âm. Nếu cùng một tác giả công bố tên gọi đầu tiên như là nomen nudum và sau này thêm vào các miêu tả hợp lệ, thì ngày tháng công bố miêu tả sau và hợp lệ sẽ trở thành ngày tháng thiết lập đơn vị phân loại đó.

Bảng chú giải thuật ngữ  của ICZN đưa ra định nghĩa cho nomen nudum như sau:

nomen nudum (pl. nomina nuda), n.
A Latin term referring to a name that, if published before 1931, fails to conform to Article 12; or, if published after 1930, fails to conform to Article 13. […]

Bản dịch:
nomen nudum (số nhiều nomina nuda), danh từ.
Một thuật ngữ La tinh để chỉ tên gọi mà, nếu công bố trước năm 1931, thất bại trong việc phù hợp với Điều 12; hoặc, nếu công bố sau năm 1930, thất bại trong việc phù hợp với Điều 13. […]

Và trong số các quy tắc của ICZN thì:

12.1. To be available [that is, usable as a scientific name], every new name published before 1931 must … be accompanied by a description or a definition of the taxon that it denotes, or by an indication [that is, a reference to such a description or definition]. …
13.1. To be available, every new name published after 1930 must … be accompanied by a description or definition that states in words characters that are purported to differentiate the taxon, or be accompanied by a bibliographic reference to such a published statement.

Bản dịch:
12.1. Có thể dùng được [nghĩa là, có thể sử dụng như là tên khoa học], mọi tên gọi mới công bố trước năm 1931 phải … được kèm theo là miêu tả hoặc định nghĩa về đơn vị phân loại mà nó biểu thị, hoặc là chỉ dẫn [nghĩa là, dẫn chiếu tới miêu tả hay định nghĩa như vậy]. …
13.1. Có thể dùng được, mọi tên gọi mới công bố sau năm 1930 phải … được kèm theo là miêu tả hoặc định nghĩa trong đó nói rõ bằng từ ngữ các đặc trưng có ý nghĩa để phân biệt đơn vị phân loại, hoặc được kèm theo là dẫn chiếu thư viện tới trình bày đã công bố như vậy.

Bảng chú giải thuật ngữ của ICBN đưa ra định nghĩa cho nomen nudum là:
A name of a new taxon published without a description or diagnosis or reference to a description or diagnosis.

Bản dịch:
Tên gọi của một đơn vị phân loại mới được công bố mà không có miêu tả hoặc miêu tả đặc trưng hoặc dẫn chiếu tới miêu tả hay miêu tả đặc trưng.

Xem thêm
 Nomen dubium

Tham khảo

Thuật ngữ sinh học tiếng Latinh
Danh pháp thực vật học
Thuật ngữ tiếng Latinh
Danh pháp động vật học


title: Nguyễn Huy Lượng

text:
Nguyễn Huy Lượng (chữ Hán: 阮輝諒; 1750 - 1808) là nhà chính trị, danh sỹ nổi tiếng ở cuối đời Lê trung hưng, nhà Tây Sơn đến đầu đời nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Huy Lượng bút hiệu là Bạch Liên Am Nguyễn tiên sinh, người làng Sủi, tức làng Trung Nghĩa, hay làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh cũ, nay thuộc Hà Nội. Có một thời gian ngắn di cư chạy loạn sang làng Lương Xá, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Đông (nay thuộc huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội) do bố ông là Nguyễn Huy Bá có 01 người vợ dòng dõi họ Đặng ở làng này (nay là Làng Lam Điền).

Họ Nguyễn Huy là một dòng họ có nhiều người hiển đạt nhất của làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc xưa. Nguyễn Huy Nhuận đỗ tiến sĩ năm 1703 (làm quan trải đến chức Tham tụng (Tể tướng). Con ông là Nguyễn Huy Dận đỗ tiến sĩ năm 1748. Con ông Huy Dận là Nguyễn Huy Cẩn (tức Cận) đỗ tiến sĩ năm 1760. Hai người em con chú của Nguyễn Huy Nhuận là Nguyễn Huy Mãn, Nguyễn Huy Thuật cũng lần lượt đỗ tiến sĩ. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc, thì dường như cha Nguyễn Huy Lượng có dính líu đến vụ tố cáo âm mưu Trịnh Khải chống lại cha là chúa Trịnh Sâm, nên khi Trịnh Khải lên làm chúa thì ông phải lánh sang tị nạn ở làng Lương Xá. Tuy nhiên, theo GS. Nguyễn Lộc thì cha Nguyễn Huy Lượng không đỗ đạt gì, chỉ ở nhà chuyên làm ruộng. Tuy nhiên, theo Gia phả gốc của dòng họ Nguyễn Huy thì nhận định của nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc là chính xác. Theo "Di trạch đường phả ký" viết năm 1802 do Tiền quân Văn hàn Nguyễn Huy Doanh soạn lại thì Nguyễn Huy Lượng sinh ra trong một dòng họ danh gia vọng tộc ở huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Ông nội Nguyễn Huy Lượng là tiến sĩ Nguyễn Huy Mãn, cha ông là tiến sĩ (Tiến triều) Đông các Đại học sỹ Nguyễn Huy Bá (một đại quan thời đó, thân thiết với Đặng Thị Huệ, Ngô Thì Nhậm), anh họ của ông là Hội nguyên tiến sĩ Nguyễn Huy Cẩn (con tiến sĩ Nguyễn Huy Dận). Môn đăng hộ đối với bên bố là bên mẹ ông, thuộc dòng họ Nguyễn Gia cùng phủ Thuận An trấn Kinh Bắc, mẹ ông là con gái út của Siêu quận công Nguyễn Gia Châu, vì thế ông gọi Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều là anh họ bên mẹ (bên ngoại), thường xuyên đàm luận văn chương. Nguyễn Gia Thiều viết "Cung oán ngâm khúc" thì Nguyễn Huy Lượng viết "Cung oán thi" gồm 100 bài cùng chủ đề về nỗi đau khổ của những tỳ thiếp bị giam hãm trong cung vua. Hiện nay, còn lưu giữ được một số bài viết về đàm luận văn chương, thù tạc giữa Nguyễn Huy Lượng và Nguyễn Gia Thiều (con cháu dòng họ Nguyễn Huy, hậu duệ ở Làng Sủi hiện còn lưu giữ).

Dưới thời Lê-Trịnh, Nguyễn Huy Lượng thi đỗ Hương cống (cử nhân), được bổ làm Phụng nghi bộ Lễ (tức là một chức quan nhỏ phụ trách việc xem xét các lễ vật khi cúng tế).

Mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), vua Quang Trung ra Bắc, đại phá quân Thanh (Trung Quốc), giải phóng Bắc Hà. Nguyễn Huy Lượng sau đó ra làm quan cho triều Tây Sơn cùng Ngô Thì Nhậm, Vũ Huy Tấn,... Ông nhận chức Hữu thị lang Bộ Hộ, tước Chương lĩnh hầu.

Năm 1801, vua Cảnh Thịnh làm lễ tế giao ở một địa điểm gần Hồ Tây, đã giao cho Nguyễn Huy Lượng, bấy giờ đang là Hữu thị lang bộ Hộ (Bộ Hộ thời Lê giữ việc ruộng đất, nhân khẩu, kho tàng, thu phát, bổng lộc, đồ cống nạp, thuế khoá, muối và sắt. Bộ Hộ thời Nguyễn giữ chính sách điền thổ, hộ khẩu, tiền thóc, điều hòa nguồn của cải nhà nước, ngoài ra bộ Hộ còn được xem là bộ Lao động Sản Xuất) nên còn được gọi là Hữu Hộ Lượng, tước Chương Lĩnh hầu), soạn một bài thơ và một bài phú tiến dâng, và bài Tụng Tây Hồ phú nổi tiếng đã ra đời nhân dịp này.

Sau khi nhà Tây Sơn bị diệt, triều Nguyễn (Gia Long) triệu tập ông, bắt buộc nhận chức Tri phủ Xuân Trường (Nam Định). Khi vua Gia Long đi tuần du, ông được đi theo. Nhờ vậy, ông soạn được bài Ngự đạo hành cung nhật trình (Con đường từng ngày của nhà vua qua các hành cung).

Theo sách Minh đô sử thì ông bị bức tử năm 1808.

Tác phẩm
Sáng tác của Nguyễn Huy Lượng đa số đều được viết bằng chữ Nôm, hiện còn:
 Tụng Tây Hồ phú (Phú ca tụng hồ Tây). Đây là bài phú chữ Nôm, gồm 86 liên, dùng chỉ một vần "hồ" (độc vận). Dụng ý của tác giả là mượn cảnh Tây Hồ để tán tụng sự nghiệp và công đức của nhà Tây Sơn. Đây là lúc triều đại này đã suy mà ông vẫn viết nên bài phú với một niềm say sưa không hề giảm.
Cuốn "Thăng Long – Hà Nội ngàn năm văn hiến" có đoạn viết: Có thể nói, trước và sau Nguyễn Huy Lượng, chưa hề có một tác phẩm nào viết về non sông đất nước Thăng Long Hà Nội hay đến thế, đẹp đến thế. Chỉ với một danh tác ấy cũng đủ xếp Nguyễn Huy Lượng vào hàng những văn nghệ sĩ tài hoa bậc nhất Thăng Long...Áng văn Nôm trác tuyệt tân kỳ, dân Hà thành hồi ấy gọi là "Phú ông Lựợng". Trong khi người ta đổ xô đi tìm mua giấy mực về chép lại khiến cho giá giấy phường Hàng Giấy, Hàng Gai vọt hẳn lên.

Nhờ câu: Ngoài năm mươi thẹn bóng tang du có trong bài mà đoán rằng lúc này ông đã ngoài 50 tuổi. Về sau, Phạm Thái lấy nguyên vận bài này làm ra bài Chiến tụng Tây Hồ phú để chống lại lời tán tụng của Nguyễn Huy Lượng.
 Lượng như long phú (Phú Lượng như rồng). Bùi Hạnh Cẩn biên dịch, đã in sách.
 Ngự đạo hành cung nhật trình (Con đường từng ngày của nhà vua qua các hành cung).
 Cung oán thi (Thơ về nỗi oán của người cung nữ). Đây là tập thơ gồm 100 bài thơ Đường luật (thất ngôn bát cú). Có tài liệu nói đây là tác phẩm của Vũ Trinh hoặc Nguyễn Hữu Chỉnh, tuy nhiên gần đây mới xác định là của ông . Trong bản "Cung oán thi" còn lưu tại Thư viện Đại học Yale (Mỹ) còn ghi rõ tác giả là Bạch Liên Am Nguyễn tiên sinh soạn, và ghi rõ quê của ông "Bắc Ninh, Gia Lâm, Trung Nghĩa lý". (Thời đó, làng Sủi có tên chữ là làng Trung Nghĩa (do chúa Trịnh ban danh vì đã có công chống lại giặc cướp). TS. Nguyễn Hữu Sơn (Viện Văn học) đã nghiên cứu và phiên âm, dịch, chú giải cuốn sách này. Sách ký hiệu: AB.549 tại Viện nghiên cứu Hán Nôm.
 Văn tế tướng sĩ trận vong
GS.Nguyễn Huệ Chi và GS. Nguyễn Lộc cho biết:
Bấy lâu nay có nhiều sách ghi bài này là của Tổng trấn Nguyễn Văn Thành. Nhưng theo một vài tài liệu Hán Nôm còn giữ được, trong đó có bộ Minh đô sử do Lê Trọng Hàm làm chủ biên, thì trước khi làm lễ tế các tướng sĩ nhà Nguyễn tử trận, Tổng trấn Thành đã cho mời Nguyễn Huy Lượng và Phan Huy Ích đến dinh để cùng làm văn tế. Sau đấy, bài của ông Lượng được chọn dùng...

 Hy Minh thi tập.

Sách chữ Hán tại Viện nghiên cứu Hán Nôm, ký hiệu A.526. Bài tựa tập thơ cho biết, Nguyễn Huy Lượng vốn quê làng Phú Thị, Gia Lâm là một tác gia văn học nổi tiếng nước ta, nhất là về thơ phú Nôm. Lời tựa tập sách cho biết "Tổ của Nguyễn Huy Lượng từng nhậm chức Thượng thư Bộ Hộ, tước Triệu Quận công", Triệu Quận công chính là Nguyễn Huy Nhuận.

 Chinh Phụ Ngâm Diễn Ca (lục bát) (Nguyễn Huy Lượng). Học giả Hoàng Xuân Hãn viết "Chinh phụ ngâm bị khảo", có dịch và sao lục bài này ra quốc ngữ. Nhà xuất bản. Minh Tân, Paris, 1953), tr. 207-218.
 Thơ Tây Hồ (đọc xuôi và đọc ngược), 1801.
 Phan Trần truyện.

Vinh danh
Hiện nay, tại TP. Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng, TP. Huế, TP. Quy Nhơn - Bình Định, TP. Rạch Giá - Kiên Giang có đường phố mang tên ông. Ở Hà Nội chưa có. Trong Bảo tàng Tây Sơn ở Bình Định hiện nay có lưu danh tiếng của ông cùng với Ngô Thì Nhậm và một số vị danh sỹ khác trong một bảng vàng rất long trọng.

Xem thêm

 Tụng Tây Hồ phú
 Văn tế tướng sĩ trận vong

Chú thích

Tham khảo
Nguyễn Lộc, mục từ "Nguyễn Huy Lượng" trong Từ điển Văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
GS. Nguyễn Huệ Chi (chủ biên), bài "Nguyễn Huy Lượng và Phạm Thái xung quanh bài phú Tụng Tây Hồ" in trong Gương mặt văn học Thăng Long. Nhà xuất bản Hà Nội 2010.
Nguyễn Thạch Giang, Văn học thế kỷ 18. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2004.
PGS.TS. Đinh Khắc Thuân (Viện nghiên cứu Hán Nôm, 2018). Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Huy Nhuận qua tài liệu Hán Nôm. (Kỷ yếu Hội thảo khoa học tiến sĩ Nguyễn Huy Nhuận (1678-1758) và dòng họ khoa bảng Nguyễn Huy Làng Sủi, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội.
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992.
Nguyễn Vinh Phúc, "Hữu thị lang Nguyễn Huy Lượng" đăng trên website Hà Nội ,

 Kinh Bắc phong thổ ký diễn quốc sự.

Nguyễn Huy Lượng
Người Hà Nội
Dòng họ Nguyễn Huy
Quan lại nhà Lê trung hưng
Quan lại nhà Tây Sơn
Quan lại nhà Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam thời Tây Sơn
Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn


title: Lê Đình Kỵ

text:
Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Đình Kỵ (4 tháng 4 năm 1923 – 24 tháng 10 năm 2009) tại xã Điện Quang,huyện Điện Bàn, Quảng Nam. Ông là giáo sư chuyên ngành văn học của Việt Nam.

Tác phẩm
 Phương pháp nghệ thuật. Nhà xuất bản Giáo dục, 1962.
 Đường vào thơ. (Tập I, Tập II). Nhà xuất bản Văn học 1969.
Truyện Kiều và chủ nghĩa hiện thực thời đại Nguyễn Du. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1970.
Cơ sở lý luận văn học, tập 4. Nhà xuất bản Giáo dục, 1971.
Sáng mắt sáng lòng. Nhà xuất bảnVăn học, 1978.
Thơ Tố Hữu. Nhà xuất bản Đại học, 1979.
Nguyên lý văn học. Trường Đại học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 1986.
Phương pháp sáng tác. Trường Đại học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 1986.
Nhìn lại tư tưởng văn nghệ thời Mỹ – Nguỵ. Nhà xuất bản thành phố. Hồ Chí Minh, 1986.
Thơ với Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Hoài Thanh. Nhà xuất bản Cửu Long, 1988.
Hiểu đúng đắn Truyện Kiều. Nhà xuất bản Đồng Tháp, 1988.
Thơ mới những bước thăng trầm. Nhà xuất bản Thành phố. Hồ Chí Minh, 1988.
Trên đường văn học (2 tập). Nhà xuất bản Văn học, 1995.
Nghiên cứu phê bình văn học. Nhà xuất bản Giáo dục, 1998.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Giáo sư – nhà giáo nhân dân Lê Đình Kỵ: Ghi khắc trong nhiều thế hệ học trò

Sinh năm 1923
Mất năm 2009
Người Quảng Nam
Giáo sư Việt Nam
Cựu giảng viên Đại học Quốc gia Hà Nội
Cựu giảng viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Nhà giáo Nhân dân


title: Poisy

text:
Poisy là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Geography
The Fier forms the commune's southern border.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Savoie

Chú thích
 INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Giả (họ)

text:
Giả là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Triều Tiên (Hangul: 가, Romaja quốc ngữ: Ga) và Trung Quốc (chữ Hán: 賈, Bính âm: Jia). Trong Bách gia tính họ này đứng thứ 137, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 69 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Người Trung Quốc họ Giả
 Giả Nghị, học giả nhà Tây Hán
 Giả Quỳ, nhà tư tưởng thời Đông Hán
 Giả Hủ, mưu sĩ nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc
 Giả Sung, đại quyền thần thời Tây Tấn
 Giả Nam Phong, con gái của Giả Sung, hoàng hậu nhà Tây Tấn
 Giả Đảo, thi sĩ thời nhà Đường
 Giả Khánh Lâm, chủ tịch Chính hiệp
 Giả Bình Ao, nhà văn Trung Quốc
 Giả Chương Khả, đạo diễn Trung Quốc
 Giả Tịnh Văn, diễn viên Đài Loan
 Giả Nãi Lượng, diễn viên Trung Quốc
 Giả Thanh, diễn viên Trung Quốc

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc


title: Mayrinhac-Lentour

text:
Mayrinhac-Lentour là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Quasimus issunboushi

text:
Quasimus issunboushi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Ruellia dioscoridis

text:
Ruellia dioscoridis là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp.

Tham khảo

 Miller, A. 2004. Ruellia dioscoridis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
dioscoridis


title: Sa Loan

text:
Sa Loan có thể chỉ:
 Quận Sa Loan, Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
 Thành phố cấp huyện Sa Loan, Tháp Thành, tỉnh Tân Cương, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
 Các nhai đạo có tên Sa Loan tại Trung Quốc.


title: Högsby (đô thị)

text:
Đô thị Högsby (Högsby kommun) là một đô thị ở hạt Kalmar, đông nam Thụy Điển. Thủ phủ nằm ở thị xã Högsby.

Năm 1969, Fagerhult và Högsby được hợp nhất và được lập thành một đô thị trong cuộc cải cách đô thị năm 1971.
Đô thị Högsby có dân số ít nhất trong các đô thị của hạt Kalmar
Đô thị này bao gồm các khu vực rừng và hồ nước, một số khu vực là khu bảo tồn động thực vật quý hiếm.

Các đơn vị dân cư trực thuộc
Có 5 khu vực đô thị (cũng gọi là Tätort hay đơn vị địa phương) ở đô thị Högsby.

Bảng dưới đây liệt kê các đơn vị trực thuộc của đô thị này theo quy mô dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2005. Thủ phủ được bôi đậm.

Tham khảo

 Số liệu thống kê Thụy Điển

Liên kết ngoài
 Đô thị Högsby - Trang mạng chính thức
  Bài Högsby từ Nordisk Familjebok

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Kalmar


title: Anania

text:
Anania là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài

Anania acutalis (Dognin, 1905)
Anania ademonalis (Walker, 1859)
Anania albeoverbascalis Yamanaka, 1966
Anania alta (Maes, 2005)
Anania amaniensis (Maes, 1997)
Anania amphinephela (Meyrick, 1933)
Anania ankolae (Maes, 1997)
Anania antigastridia (Hampson, 1899)
Anania arenacea (Warren, 1892)
Anania aurea (Butler, 1875)
Anania aureomarginalis (Maes, 2012)
Anania auricinctalis (Hampson, 1918)
Anania austa (Strand, 1918)
Anania bifossata (Hampson, 1918)
Anania bryalis (Hampson, 1918)
Anania camerounensis (Maes, 1997)
Anania caudatella (Dyar, 1912)
Anania cervinalis (Warren, 1892)
Anania chekiangensis (Munroe & Mutuura, 1969)
Anania conisanalis (Hampson, 1918)
Anania contentalis (Schaus, 1912)
Anania coronata (Hufnagel, 1767)
Anania coronatoides (Inoue, 1960)
Anania crocealis (Hübner, 1796)
Anania cuspidata (Zhang, Li & Wang, 2002)
Anania delicatalis (South in Leech & South, 1901)
Anania desistalis (Walker, 1862)
Anania dichroma (Moore, 1888)
Anania egentalis (Christoph, 1881)
Anania elutalis (Kenrick, 1917)
Anania epanthisma (Dyar, 1914)
Anania epicroca (Lower, 1903)
Anania epipaschialis (Hampson, 1912)
Anania explicalis (Dyar, 1914)
Anania extricalis (Guenée, 1854)
Anania federalis (Capps, 1967)
Anania ferruginealis (Warren, 1892)
Anania flava (Maes, 2005)
Anania flavicolor (Munroe & Mutuura, 1968)
Anania flavidecoralis (Munroe & Mutuura, 1969)
Anania flavimacularis (Zhang, Li & Song, 2002)
Anania flavipartalis (Hampson, 1918)
Anania flavomarginalis (Maes, 2005)
Anania fovifera (Hampson, 1913)
Anania funebris (Ström, 1768)
Anania fusalis (Hampson, 1912)
Anania fuscalis (Denis & Schiffermüller, 1775)
Anania fuscobrunnealis (South in Leech & South, 1901)
Anania fuscofulvalis Yamanaka, 2000
Anania glaucostigmalis (Hampson, 1918)
Anania gobini (Maes, 2005)
Anania gracilis (Maes, 2005)
Anania griseofascialis Maes, 2003
Anania hasanensis (Kirpichnikova, 1998)
Anania hortulata (Linnaeus, 1758)
Anania hyalactis (Dognin, 1905)
Anania ieralis (Kaye, 1925)
Anania impunctata (Warren, 1897)
Anania inclusalis (Walker, 1866)
Anania intinctalis (Dyar, 1920)
Anania labeculalis (Hulst, 1886)
Anania lancealis (Denis & Schiffermüller, 1775)
Anania ledereri (Amsel, 1956)
Anania leucocraspia (Hampson, 1899)
Anania leuschneri (Munroe, 1976)
Anania lippensi (Maes, 1997)
Anania lobibasalis (Hampson, 1918)
Anania luctualis (Hübner, 1796)
Anania lutealis (Warren, 1892)
Anania luteorubralis (Caradja, 1916)
Anania lysanderalis (Walker, 1859)
Anania melastictalis (Hampson, 1913)
Anania mesophaealis (Hampson, 1913)
Anania metaleuca (Hampson, 1913)
Anania monospila (Hampson, 1913)
Anania murcialis (Ragonot, 1895)
Anania mysippusalis (Walker, 1859)
Anania nerissalis (Walker, 1859)
Anania nullalis (Guenée, 1854)
Anania oberthuri (Turati, 1913)
Anania obliquata (Moore, 1888)
Anania obtusalis (Yamanaka, 1987)
Anania occidentalis (Munroe & Mutuura, 1969)
Anania ocellalis (Warren, 1892)
Anania ochriscriptalis (Marion & Viette, 1956)
Anania ochrofascialis (Christoph, 1882)
Anania otiosalis (Lederer, 1863)
Anania pata (Strand, 1918)
Anania perflavalis (Hampson, 1913)
Anania perlucidalis (Hübner, 1800–1809)
Anania phaeopastalis (Hampson, 1913)
Anania piperitalis (Hampson, 1913)
Anania plectilis (Grote & Robinson, 1867)
Anania powysae (Maes, 2005)
Anania profusalis (Warren, 1896)
Anania pulverulenta (Warren, 1892)
Anania quebecensis (Munroe, 1954)
Anania recreata (Meyrick, 1938)
Anania rudalis (Zerny, 1939)
Anania ruwenzoriensis (Maes, 1997)
Anania shafferi (Speidel & Hanigk, 1990)
Anania shanxiensis Yang & Landry, 2019
Anania solaris (Caradja, 1938)
Anania stachydalis (Zincken in Germar, E. F., 1821)
Anania subfumalis (Munroe & Mutuura, 1971)
Anania subochralis (Dognin, 1905)
Anania taitensis (Maes, 2005)
Anania teneralis (Caradja, 1939)
Anania tennesseensis Yang in Yang, Landry, Handfield, Zhang, Solis, Handfield, Scholtens, Mutanen, Nuss & Hebert, 2012
Anania terrealis (Treitschke, 1829)
Anania tertialis (Guenée, 1854)
Anania testacealis (Zeller, 1847)
Anania trichoglossa (Meyrick, 1936)
Anania tripartalis (Hampson, 1899)
Anania verbascalis (Denis & Schiffermüller, 1775)
Anania vicinalis (South in Leech & South, 1901)

 Các loài trước đây
Anania gyralis (Hulst, 1886)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anania at funet
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyraustini


title: Philipp Degen

text:
Philipp Degen (sinh ngày 15 tháng 2 năm 1983) là một cựu cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ. Degen chủ yếu được sử dụng ở vị trí hậu vệ phải, tuy nhiên cũng có thể được đẩy sang cánh trái hoặc lên tiền vệ phải. Degen vào tới vòng 16 đội tại Giải vô địch bóng đá thế giới 2006 cùng Đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Sĩ và tham dự Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008 nhưng không được thi đấu.

Anh bắt đầu sự nghiệp ở Basel, chơi bốn mùa tại đây trước khi chuyển tới Borussia Dortmund. Sau ba năm thi đấu cùng đội bóng Đức, Degen ký hợp đồng với Liverpool theo dạng tự do vào hè 2008, tuy nhiên anh không ra sân nhiều do chấn thương. Hợp đồng của anh với Liverpool kết thúc vào năm 2011 và anh trở lại Basel. Degen kết thúc sự nghiệp vào mùa 2015-16 với tám chức vô địch Thụy Sĩ.

Sự nghiệp
Vào năm 1987, Degen tham gia vào đội trẻ của FC Oberdorf và chuyển sang chơi chuyên nghiệp vào năm 1995, ký hợp đồng với đội bóng FC Basel.Anh có 5 mùa giải chơi ở đội trẻ trước khi có trận ra mắt ở đội hình chính vào năm 2001.Trong 4 mùa giải đầu tiên của sự nghiệp chuyên nghiệp Degen có 69 lần ra sân và ghi 4 bàn cho Basel.Degen có mùa giải 2002-03 được đem cho FC Aarau mượn và có 16 lần ra sân và chơi cùng với người em trai, David Degen.Trong 4 năm anh có ba chức vô địch quốc gia cùng một cúp quốc gia cùng Basel dưới sự dẫn dắt của Christian Gross
.

Degen sau đó gia nhập Borussia Dortmund và trong 3 mùa giải ở đây anh có 68 lần ra sân, ghi 1 bàn.Mùa giải cuối cùng của Degen ở Dortmund là mùa giải 2007-08 bị ảnh hưởng bởi chấn thương và anh chỉ có 12 lần ra sân.

Vào ngày 3 tháng 7 năm 2008, Degen gia nhập Liverpool theo dạng chuyển nhượng tự do với bản hợp đồng 4 năm.Huấn luyện viên Rafael Benítez mô tả anh như một "cầu thủ đa năng với thể lực tốt cùng khả năng tranh chấp.Thể lực của cậu ấy sẽ còn cao hơn nữa và tôi chắc chắn cậu ấy sẽ là một càu thủ chiến thuật trong đội hình của chúng tôi." Về việc chuyển tới Liverpool, Degen nói:

"Vụ chuyển nhượng này là một thách thức với tôi bởi Liverpool không giống như những đội khác.Hàng năm họ chơi để có được danh hiệu vô địch quốc gia cùng Champions League do vậy quá rõ ràng là không dễ cho tôi để có được vị trí trong đội hình.Tất cả các vị trí ở Liverpool đều đã có 2 hai ba cầu thủ.Nhưng lối đá của tôi phù hợp với giải Ngoại hạng Anh, nơi mà bóng đá được chơi theo lối tấn công."}}

Degen có trận ra mắt trong màu áo Liverpool vào ngày 12 tháng 7 năm 2008 khi vào sân ở giữa hiệp trong trận giao hữu gặp Tranmere Rovers và trận này họ thắng 1-0.Degen có trận ra sân chính thức đầu tiên cho Liverpool ở vòng ba cúp liên đoàn trong trận thắng 2-1 ở sân nhà trước Crewe Alexandra, trong trận này anh đã bị chấn thương ở xương sườn sau khi va chạm cùng đồng đội Sami Hyypiä khiến anh phải rời xa sân cỏ trong 2 tháng.

Vào thứ tư ngày 12 tháng 11 năm 2008 anh có trận đầu tiên trở lại trong trận thua 4-2 trước Tottenham Hotspur ở Cúp liên đoàn, và bị dính chấn thương.

Degen phát biểu sau trận đấu."Đây là điều tồi tệ nhất đã từng xảy ra với tôi," "Tôi chỉ đơn giản là khóc oà lên trong phòng thay đồ.Gareth Bale của Tottenham Hotspur đã chơi xấu với tôi và tôi không được nhận một của penalty. "Nhưng xương ở chân tôi đã bị trẹo, và tôi sẽ phải ngồi ngoài trong vòng 4 đến 6 tuần.Đây là điều buồn nhất trong đời tôi - Tôi sẽ phải kiềm chế bản thân để không làm điều gì sai trong cuộc đời. "

Vào tháng 1 năm 2009 Degen bị dính một chấn thương bàn chân khác sau khi ghi bàn trong trận hoà 2-2 với đội dự bị của Manchester United.Vào ngày 9 tháng 5 năm 2009, anh trở lại đội hình chính của Liverpool khi ngồi dự bị trong trận thắng 3-0 trước West Ham United ở Upton Park.

Thi đấu quốc tế
Degen chơi cho Thụy Sĩ ở World Cup 2006 cho tới khi họ bị loại bởi đội tuyển Ukraina ở vòng 16 đội.Mặc dù bị chấn thương trong phần lớn mùa giải song Degen vẫn được triệu tập vào đội tuyển Thuỵ Sĩ ở Euro 2008.Tuy nhiên, nước đăng cai giải này đã bị loại ở vòng bảng và Degen không có trận nào được ra sân.

Đời sống riêng tư
Người anh em sinh đội của anh, David cũng là một cầu thủ bóng đá và hiện đang chơi cho BSC Young Boys.

Thống kê

Danh hiệu
 Giải vô địch quốc gia Thụy Sĩ: 2002,2004,2005
 Cúp quốc gia Thụy Sĩ:2003

Tham khảo

Liên kết ngoài
 David Degen Philipp Degen Online – The Degen Official Website
 Thông tin tại Swiss Football League
 Philipp Degen  tại FC Basel

Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thụy Sĩ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thụy Sĩ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá FC Basel
Cầu thủ bóng đá FC Aarau
Cầu thủ bóng đá Borussia Dortmund
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá VfB Stuttgart
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008
Nhân vật sinh đôi Thụy Sĩ
Cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ ở nước ngoài
Người Liestal
Nhân vật thể thao sinh đôi
Tiền đạo bóng đá
Tiền vệ cánh bóng đá
Hậu vệ bóng đá


title: Từ thủy động lực học

text:
Từ thủy động lực học, còn được gọi là động từ học chất lỏng và viết tắt là MHD (MagnetoHydroDynamics), là môn học nghiên cứu các chất lưu (chất lỏng, plasma,...) dẫn điện chuyển động dưới tác động của điện trường hoặc từ trường.

Các ví dụ về chất lưu dẫn điện là plasma, nước muối, kim loại dưới dạng lỏng. Lĩnh vực này được nghiên cứu đầu tiên bởi Hannes Alfvén. Các công trình của ông về lĩnh vực này đã được giải thưởng Nobel vào năm 1970.

Ý tưởng cơ bản của từ thủy động lực học là từ trường có thể tác động lực Lorentz lên các điện tích chuyển động trong plasma, gây ra áp suất và dòng điện cảm ứng, và dòng cảm ứng lại sinh ra từ trường cảm ứng thay đổi từ trường tổng cộng. Các phương trình mô tả các hiện tượng từ thủy động học là sự kết hợp giữa các phương trình Navier-Stokes (mô tả thủy động lực học) và các phương trình Maxwell (mô tả trường điện từ).

Tham khảo

Thủy động lực học
Vật lý plasma
Điện động lực học
Biến đổi năng lượng
Khái niệm vật lý
Động lực học chất lưu

pt:Magnetohidrodinâmica
ru:Электродинамика сплошных сред


title: Vexillum wandoense

text:
Vexillum wandoense là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 1859


title: Calosopsyche bohio

text:
Calosopsyche bohio là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Calosopsyche


title: Villaseca de la Sagra

text:
Villaseca de la Sagra là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 1.581 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Lasiocampa trifolii

text:
Lasiocampa trifolii là một loài bướm đêm thuộc họ Lasiocampidae. Chúng được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 40–55 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn various shrubs và deciduous trees, such as sồi, European Beech, dương và Calluna.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Grass Eggar at UKmoths

T
Động vật được mô tả năm 1775
Côn trùng châu Âu


title: Archidendropsis paivana

text:
Archidendropsis paivana là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở New Caledonia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Archidendropsis paivana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

paivana
Thực vật Nouvelle-Calédonie
Thực vật dễ tổn thương


title: Chiến tranh Nga–Ba Tư

text:
Chiến tranh Ba Tư-Nga là một loại các cuộc chiến diễn ra giữa Đế quốc Nga và Ba Tư vào thế kỷ 18 và 19, những cuộc chiến quan trọng nhất là:

 Chiến tranh Nga-Ba Tư (1722-1723)
 Chiến tranh Nga-Ba Tư (1796)
 Chiến tranh Nga-Ba Tư (1804-1813)
 Chiến tranh Nga-Ba Tư (1826-1828)

Quan hệ Iran-Nga
Cạnh tranh địa chính trị
Lịch sử quân sự Gruzia
Lịch sử quân sự Armenia
Lịch sử quân sự Azerbaijan
Hãn quốc Bắc Kavkaz
Hãn quốc Nam Kavkaz
Người Circassia
Chiến tranh liên quan tới Nga
Chiến tranh liên quan tới Iran


title: Heraclitus

text:
Heraclitus (tiếng Hy Lạp: Ἡράκλειτος - Herákleitos, phiên âm tiếng Việt (từ tiếng Pháp): Hê-ra-clit (Héraclite); khoảng 535 TCN – 475 TCN) xuất thân trong một gia đình quý tộc ở Ionia nhưng ông sống một cuộc đời rất nghèo khổ và cô độc. Về cơ bản, ông là một nhà triết học duy vật và được coi là ông tổ của phép biện chứng. Những tư tưởng biện chứng của ông rất sâu sắc, tuy vậy cách thức thể hiện lại rất phức tạp và khó hiểu vì vậy ông thường được gọi là nhà triết học tối nghĩa. Hiện nay, tài liệu của ông chỉ còn khoảng 130 đoạn bàn về tự nhiên.

Tư tưởng duy vật về tự nhiên
Trong khi Thales cho rằng bản nguyên của thế giới là nước thì Heraclitus lại cho rằng lửa là nguồn gốc sinh ra tất thảy mọi vật: "Mọi cái biến đổi thành lửa và lửa biến thành mọi cái tựa như trao đổi vàng thành hàng hóa và hàng hóa thành vàng". " Lửa sống nhờ đất chết, không khí sống nhờ lửa chết, nước sống nhờ không khí chết, đất sống nhờ nước chết".

Heraclitus cho rằng, vũ trụ không do ai sáng tạo ra, luôn luôn là lửa, sống động, vĩnh cửu, bùng cháy theo những quy luật của mình: "Thế giới này chỉ là một đối với mọi cái. Không do một thần thánh hay một người nào đó sáng tạo ra nó, nhưng nó mãi mãi đã, đang và sẽ là ngọn lửa vĩnh cửu, như là độ đo của những cái đang rực cháy, và mức độ của những cái đang lụi tàn".

Theo Heraclitus, sự phát sinh ra vũ trụ từ lửa là con "đường đi xuống", đồng thời cũng là sự "thiếu hụt lửa". Và, vũ trụ xét về tổng thể là cái đơn nhất nhưng cái đơn nhất đó là tổng thể của sự thống nhất của vạn vật, trong vũ trụ đơn lẻ này những sự vật hiện tượng nội tại nó tự biến đổi đa dạng, vận động chuyển hóa sang mức độ khác nhau, mà tất cả cơ sở của sự biến đổi ấy là lửa.

Theo Heraclitus, "lửa bao quát tất cả và phân xử tất cả". Hỏa hoạn của vũ trụ cũng đồng thời là tòa án của vũ trụ. Theo đó, hỏa hoạn vũ trụ không chỉ là một sự kiện vật lý đơn thuần mà còn là một hành vi "đạo đức". Bản thân vũ trụ không phải do chúa trời hay một lực lượng siêu nhiên nào tạo ra mà chính là lửa.

Ngọn lửa trong quan niệm của Heraclitus mang tính vật chất là sự so sánh trực quan cảm tính với logos trừu tượng – cái được dùng để chỉ bản chất lôgic – lý tính của tồn tại và quy định trật tự, như là "độ" của mọi quá trình. Do vậy, ngọn lửa mang tính vật chất của Heraclitus là "có lý tính" có liên quan tới logos là "ngọn lửa có lý tính". Ngọn lửa của Hêraclit thể hiện tính cơ động và tính tích cực của tồn tại, đồng thời cũng thể hiện bản chất ổn định và trật tự bất biến của thế giới, bản chất mang tính vật chất.

Nếu như Thales coi nước là khởi nguyên của thế giới với tư cách là một thực thể sinh ra mọi vật thì Heraclitus đã hiểu khởi nguyên theo nghĩa độ cao hơn, coi lửa không chỉ là thực thể sản sinh ra mọi vật, mà còn là khởi tổ thống trị toàn thế giới. Lửa đó sản sinh ra không chỉ các sự vật vật chất, mà cả những hiện tượng tinh thần, kể cả linh hồn con người.

Với quan niệm coi toàn bộ vũ trụ như một ngọn lửa bất diệt, thế giới này là lửa thì ông đã tiếp cận được những quan niệm duy vật và nhấn mạnh tính bất diệt và vĩnh viễn của thế giới. Ông đã thể hiện những tư tưởng đầu tiên về sự thống nhất vật chất của thế giới khi coi lửa là bản nguyên của tất thảy mọi vật.

Đánh giá quan niệm này của Hêraclit, Lênin coi đó là "một sự trình bày rất hay những nguyên lý của chủ nghĩa duy vật biện chứng".

Tuy nhiên, có thể thấy rằng quan niệm duy vật của ông còn rất mộc mạc, thô sơ. Bởi nó xuất phát từ việc ông chỉ dựa vào quan sát thực nghiệm để kết luận, khi quan sát Heraclitus đã nhận thấy vai trò rất to lớn của lửa đối với đời sống của con người và cũng do ảnh hưởng của thần thoại Hy Lạp (nhưng ông có cách giải thích ngược lại với thần thoại).

Tuy vậy thì quan niệm đó đã góp phần chống lại những tư tưởng mang tính chất tôn giáo thời bấy giờ. Nó cũng khẳng định quá trình nghiên cứu tư tưởng không thể không dựa vào việc tìm hiểu nguyên nhân từ thực tiễn cũng như cơ sở và nguồn gốc của tư tưởng từ thực tiễn.

Tư tưởng về sự vận động biến đổi của sự vật (dòng chảy phổ biến)
Dưới con mắt của Heraclitus, mọi sự vật trong thế giới của chúng ta luôn luôn thay đổi, vận động, phát triển không ngừng. Thế giới như một dòng chảy, cứ trôi đi mãi. Từ đó, ông đưa ra luận điểm nổi tiếng: "Không ai có thể tắm hai lần trên cùng một dòng sông". Không có gì thường xuyên biến đổi như một dòng sông nhưng cũng không có gì ổn định như dòng sông. Bởi khi nó vận động cũng là khi nó đứng im. Nói cách khác, tính biến đổi của dòng sông không loại trừ sự đứng im, tức là cái mà nhờ đó dòng sông là xác định, ổn định và bất biến.

Ở Heraclitus, không những sông mà cả mặt trời cũng thường xuyên và liên tục đổi mới, cũng như dòng sông, ông cho rằng không có gì ổn định và bất biến hơn mặt trời luôn chiếu sáng.

Heraclitus đã tiếp cận được với những tư tưởng rất cơ bản của phép biện chứng. Ông nói: "trong cùng một dòng sông ấy chúng ta lội xuống và không lội xuống, chúng ta có và không có". Đó chính là những tư tưởng về mối liên hệ phổ biến tất yếu của quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập.

Logos
Không những sông mà cả mặt trời cũng thường xuyên và liên tục đổi mới, cũng như dòng sông, ông cho rằng không có gì ổn định và bất biến hơn mặt trời luôn chiếu sáng đưa ra chuẩn mực của mọi sự vật đó là logos. Đó là cái chung phổ biến, tính bền vững một mối liên hệ mang tính xuyên suốt của tiến trình thế giới.

Tính khách quan của logos thể hiện ở chỗ, logos được hiểu như là những quy luật bất biến, vĩnh hằng của vũ trụ, là cái mang tính quy luật, là giới hạn hay độ mà các sự vật đang biến đổi phải tuân theo: "logos là cái vĩnh viễn tồn tại… vạn vật ra đời đều dựa vào logos của nó". Heraclitus khẳng định logos là quy luật biến đổi phổ biến của vạn vật trong vũ trụ: sự chuyển của Lửa là đầu tiên thành biển, biển thành đất và thành gió xoáy, đất lại hóa thành biển và tuân theo logos mà trước kia, biển hóa thành đất đã tuân theo.

Bản thân logos là sự thống nhất của những mặt đối lập. Vũ trụ là một thể thống nhất nhưng trong lòng nó luôn diễn ra các cuộc đấu tranh giữa các sự vật, lực lượng đối lập nhau. Những cuộc đấu tranh đó luôn luôn diễn ra trong một sự hài hòa nhất định và bị quy định bởi logos.

Còn khi hiểu logos với tư cách là lời nói, học thuyết thì logos trong quan niệm của Heraclitus mang tính chủ quan. Cái logos nằm ngay trong lời nói, trong công việc, trong hiện tượng cảm nhận. Nó là yếu tố hợp lý tồn tại, là lời nói hợp lý của tự nhiên: "Tuy rằng logos tồn tại vĩnh viễn, ta không hiểu được nó trước lúc nghe thấy nó cũng như lần đầu tiên nghe thấy nó. Nhưng tất cả đều xảy ra theo cái lý ấy và người ta thì giống như những người không biết gì khi phải nói những lời và làm những việc như những lời và việc mà tôi trình bày lúc phân chia mỗi vật theo bản chất và giải thích theo thực chất của vật ấy. Còn những người khác thì họ không biết cái mà họ làm lúc tỉnh, ý như là họ quên cái mà họ làm trong những giấc mơ".

Khi hiểu logos với nghĩa chủ quan, tức là Heraclitus coi logos là chuẩn mực của mọi hoạt động suy nghĩ của con người. Và theo ông, ai tiếp cận được với logos thì người đó càng thông thái.

Logos của tâm hồn con người và logos của thế giới sự vật, là một logos được xem xét trên hai phương diện: thế giới nội tâm của con người, tính chủ quan của nó và cấu trúc bên ngoài của các sự vật. Nếu chúng giống nhau và trùng hợp với nhau, nếu logos chủ quan của "người tốt nhất" một cách nào đó là đồng nhất với logos khách quan của sự vật, thì từ đó suy ra rằng việc nhận thức logos của thế giới bên ngoài là có thể có được bằng con đường tự nhận thức bằng các nỗ lực của bản thân là cái duy nhất tạo thành phẩm giá cá nhân, công lao cá nhân.

Quan niệm của Heraclitus về logos chủ quan một cách cơ động, tức là ông coi một cái sinh động và phát triển nội tại luôn có mối liên hệ khăng khít với logos khách quan, chứ không phải một cách đứng im.

Heraclitus đã tiếp cận được những quan niệm đúng đắn khi cho rằng về nguyên tắc thì logos chủ quan phải phù hợp với logos khách quan. Tức là, những quy luật vận động khách quan của thế giới (là logos) được coi là tiêu chuẩn đánh giá hoạt động tư tưởng, suy nghĩ của con người.

Quan điểm về con người về nhận thức
Heraclitus đánh giá cao vai trò của các giác quan trong nhận thức các sự vật đơn lẻ – tức là nhận thức cảm tính. Theo ông, nhận thức cảm tính cho phép con người tìm được cái lý. Heraclitus cho rằng nhận thức nghiên cứu vũ trụ, logos phải dựa trên cơ sở của cái nhìn và nghe thấy: "tôi thích cái gì mà có thể nhìn thấy được và nghe thấy được" – ông nói. Tuy vậy, nhận thức đó mới chỉ dừng lại ở nhận thức cái bề ngoài và có nhiều hạn chế.

Vì vậy, theo Heraclitus để nhận thức được đầy đủ về sự vật – nhận thức được chân lý cần phải phải có lý trí – tức là nhận thức bằng lý tính. Đó chính là chìa khóa giúp con người nhận thức được về logos. Ông viết: "tư duy có một ý nghĩa vĩ đại và sự thông thái chính là ở chỗ nói lên chân lý, ở chỗ lắng nghe tự nhiên rồi hành động thích hợp với tự nhiên".(10)

Và theo ông, không phải ai cũng hiểu được chân lý – tức là nhận thức được logos ngoại trừ những nhà thông thái. Và những nhà thông thái đó là do họ sống tuân theo logos.

Ông cho rằng linh hồn của mỗi con người là trạng thái quá khứ của lửa. Linh hồn con người gồm hai mặt đó là phần ẩm ướt – tức là thiếu sự hiện diện của lửa thì đó là những người xấu. Còn những người mà linh hồn có nhiều lửa thì đó là người tốt.

Như vậy, theo Heraclitus thì linh hồn mỗi con người đã bao gồm sự thống nhất của hai mặt đối lập – cái ẩm ướt và lửa. Ở người nào càng nhiều yếu tố lửa tức là tâm hồn được khô ráo thì đó là người tốt. Lửa trong tâm hồn là logos của tâm hồn, phần lớn loài người sống theo ý của riêng mình không tuân theo logos vì vậy họ là những người tầm thường.

Khi coi linh hồn của con người cũng là cái được sinh ra từ một thực thể vật lý là lửa và cũng là vạn vật trong vũ trụ, trong nó không có một đặc trưng nào của cái siêu tự nhiên mà chỉ mối quan hệ với các yếu tố vật chất, nó là sản phẩm biến đổi huyền diệu của lửa và do vậy là cái quy định mọi hành vi của thể xác và luôn có khát vọng vượt ra khỏi thể xác.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhà triết học cổ đại Hy Lạp
Nhà triết học Hy Lạp cổ đại
Mất thập niên 470 TCN
Năm 475 TCN
Năm 535 TCN
Nhà vật lý Hy Lạp cổ đại
Nhà bản thể học


title: Monprimblanc

text:
Monprimblanc là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 276 người (thời điểm 1999). Monprimblanc là một nơi trồng nho, thuộc vùng trồng nho Premières Côtes de Bordeaux và Cadillac.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Santa Croya de Tera

text:
Santa Croya de Tera là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 422 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Bulbophyllum delitescens

text:
Bulbophyllum delitescens là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

Liên kết ngoài

delitescens]]

D


title: Phép đồng cấu đồ thị

text:
Trong Lý thuyết đồ thị, phép đồng cấu đồ thị (tiếng Anh: graph homomorphism) là ánh xạ giữa hai đồ thị trong khi tôn trọng cấu trúc của chúng. Cụ thể hơn, nó ánh xạ các đỉnh kề nhau với các đỉnh kề nhau.

Định nghĩa

Một phép đồng cấu đồ thị  từ đồ thị  đến đồ thị , ký hiệu , là một ánh xạ
 từ tập các đỉnh của  đến tập các đỉnh của  sao cho  nếu .

Định nghĩa trên mở rộng được cho đồ thị có hướng. Khi đó, với phép đồng cấu ,  là một cung của  nếu  là một cung của .

Nếu tồn tại một phép đồng cấu , ta sẽ viết rằng . Nếu không có, ta viết . Nếu ,  được coi là đồng cấu với  hay -colourable (tô màu được thành H).

Hợp của các phép đồng cấu cũng là phép đồng cấu. Nếu phép đồng cấu  là một song ánh (bijection), thì hàm nghịch đảo của nó cũng là một phép đồng cấu, và  là phép đẳng cấu đồ thị. Việc xác định xem có tồn tại hay không một phép đồng cấu từ đồ thị này đến đồ thị khác là một bài toán quan trọng trong lý thuyết độ phức tạp tính toán; xem thêm bài toán đồ thị đẳng cấu.

Hai đồ thị  và  là tương đương đồng cấu (homomorphically equivalent) nếu
 và .

Đồ thị con  của đồ thị  được gọi là một rút gọn của  nếu tồn tại một phép đồng cấu , gọi là sự co rút với  cho mỗi đỉnh  của .

Đồ thị nhân là một đồ thị không co rút về một đồ thị con nhỏ hơn. Mỗi đồ thị bất kỳ đều tương đương đồng cấu với một nhân duy nhất.

Ghi chú

 Trong thuật ngữ của tô màu đồ thị (graph coloring), các k-colouring của đồ thị  chính là các phép đồng cấu . Do đó, nếu , sắc số (chromatic number) của  không lớn hơn sắc số của : .
Phép đồng cấu đồ thị bảo toàn tính liên thông của đồ thị.

Tham khảo

 P. Hell and J. Nesetril, Graphs and Homomorphisms, Oxford Lecture Series in Mathematics and its Applications 28, Oxford University Press, 2004.

Xem thêm
 Hadwiger's conjecture.
 Graph rewriting

Liên kết ngoài

Lý thuyết đồ thị


title: Xylocopa sicheli

text:
Xylocopa sicheli là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1898


title: Neonomopleus procerus

text:
Neonomopleus procerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Neonomopleus


title: Vật lý thực nghiệm

text:
Vật lý thực nghiệm là một phần của vật lý học chuyên sâu về các phương pháp thí nghiệm và quan sát, để tạo tiền đề phát triển cũng như để kiểm chứng vật lý lý thuyết.

Phương pháp thực nghiệm ra đời đã giải quyết những vấn đề thực tiến mà Aristotle không giải quyết được. Kể từ khi phương pháp thực nghiệm ra đời, các nhà vật lý đi tìm chân lý khoa học không phải bằng những cuộc tranh luận triền miên mà bằng cách tiến hành các thí nghiệm. Từ đó, thúc đẩy quá trình phát triển của Vật lý học và các cuộc cách mạng công nghiệp

Liên kết ngoài

Các bài học trực tuyến về thí nghiệm Vật lý  tại Lớp học vật lý

Thí nghiệm
Thực nghiệm


title: Iron Duke (lớp thiết giáp hạm)

text:
Lớp thiết giáp hạm Iron Duke là một lớp thiết giáp hạm dreadnought được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo trước Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Lớp bao gồm bốn chiếc: Iron Duke, Marlborough, Benbow và Emperor of India. Được hạ thủy từ tháng 10 năm 1912 đến tháng 11 năm 1913, đây là lớp thiết giáp hạm siêu-dreadnought thứ ba của Hải quân Hoàng gia. Về căn bản dựa trên lớp King George V, chúng giữ lại dàn pháo chính gồm mười khẩu pháo 13,5 inch (34,3 cm) trên năm tháp pháo nòng đôi trên trục giữa. Tuy nhiên, Iron Duke có vỏ giáp được cải tiến và một dàn pháo hạng hai mạnh mẽ hơn, trang bị pháo 6 inch thay vì cỡ 4 inch như trên những chiếc dẫn trước.

Bốn chiếc trong lớp Iron Duke là những thiết giáp hạm tiên tiến nhất của Hải quân Hoàng gia Anh vào lúc Thế Chiến I nổ ra, cho dù sau đó nhanh chóng bị lớp Queen Elizabeth vượt qua. Chúng đã được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh cùng với Hạm đội Grand Anh Quốc, nơi mà Iron Duke phục vụ như là soái hạm của Tư lệnh hạm đội, Đô đốc John Jellicoe. Ba chiếc trong lớp, Iron Duke, Benbow, và Marlborough, đã có mặt trong trận Jutland, riêng chiếc thứ tư Emperor of India đang ở trong ụ tàu để bảo trì định kỳ. Cả bốn chiếc chỉ có những hoạt động giới hạn sau chiến tranh; tất cả đều bị giải giáp theo những điều khoản của Hiệp ước Hải quân Washington năm 1922. Iron Duke trở thành một tàu huấn luyện và tàu kho chứa, và đã tồn tại trong vai trò này cho đến năm 1946 khi nó bị tháo dỡ. Benbow bị tháo dỡ vào năm 1931 rồi đến Marlborough tiếp nối vào năm 1932, riêng Emperor of India bị đánh chìm như một mục tiêu tác xạ vào năm 1931.

Thiết kế

Các đặc tính chung
Lớp Iron Duke có chiều dài chung , mạn thuyền rộng , và độ sâu của mớn nước là  khi đầy tải nặng. Chúng dài hơn  và rộng hơn  so với những chiếc thuộc lớp King George V dẫn trước. Trọng lượng choán nước của lớp Iron Duke là , nặng hơn khoảng  so với lớp King George V dẫn trước, chủ yếu là do gia tăng cỡ nòng của dàn pháo hạng hai.

Hệ thống động lực
Những chiếc thuộc lớp Iron Duke được cung cấp động lực từ bốn turbine hơi nước Parsons dẫn động trực tiếp. Hệ thống động lực được chia thành ba phòng động cơ, với các trục chân vịt giữa được dẫn vào phòng trung tâm còn các trục trục chân vịt bên nối vào các phòng động cơ bên mạn phải và trái. Hai trục giữa được dẫn động bằng cặp turbine áp lực cao phía trước và phía sau, trong đó turbine phía trước có một cấp bánh răng bổ sung để đi đường trường, nó được tách khỏi turbine chính bởi một van nối tắt. Các trục bên được dẫn động bằng cặp turbine áp lực thấp phía trước và phía sau. Khi chạy đường trường, các turbine phía ngoài sẽ được tắt, con tàu chỉ dựa trên các trục giữa. Hơi nước được cung cấp từ 18 nồi hơi Babcock & Wilcox hoặc Yarrow đốt than, được bố trí thành ba cụm với sáu nồi hơi mỗi cụm; thiết bị phun dầu được trang bị để nhanh chóng nâng áp lực hơi nước. Động cơ cung cấp một tổng công suất , cho phép đạt đến tốc độ tối đa ; tuy nhiên khi chạy thử máy, các con tàu đã đạt tới công suất . Iron Duke cùng các tàu chị em có thể chứa tối đa  than cùng  dầu; cho phép chúng có tầm hoạt động tối đa  ở tốc độ đường trường .

Vũ khí

Dàn pháo chính

Lớp Iron Duke trang bị dàn pháo chính gồm 10 khẩu pháo BL  Mk V(H) đặt trên năm tháp pháo nòng đôi, tất cả đều được bố trí ngay trên trục giữa. Hai tháp pháo "A" và "B" được đặt trên một cặp bắn thượng tầng phía trước, tháp pháo "Q" ở giữa tàu ngay sau hai ống khói, và hai tháp pháo "X" và "Y" bắn thượng tầng phía sau. Tháp pháo thuộc kiểu Mk II có trọng lượng , cho phép hạ đến góc −3° và nâng lên đến góc 20°. Dù vậy, vào lúc chế tạo, vòng xoay chỉ tầm xa trên các thước ngắm chỉ được khắc cho đến góc 15°. Các bánh cam và kính ngắm góc cao cho phép nâng tối đa các khẩu pháo chỉ được bổ sung vào một lúc nào đó sau trận Jutland. Các khẩu pháo phía trước và phía sau có thể xoay tối đa 150°Cả hai phía của trục giữa, trong khi tháp pháo "Q" có góc bắn bị giới hạn hơn, chỉ có thể ngắm mục tiêu hai bên mạn ở góc từ 30° đến 150° so với trục giữa của con tàu. Các tháp pháo "B" và "X" bị hạn chế không được bắn trực tiếp ngay bên trên tháp pháo "A" và "Y" do khả năng áp lực nổ đầu nòng lọt vào nắp quan sát của tháp pháo bên dưới, vốn vẫn còn được bố trí ở đầu trước nóc tháp pháo.

Kiểu pháo Mark V (H) bắn được nhiều loại đầu đạn pháo khác nhau, bao gồm đạn công phá và đạn xuyên thép, tất cả đều cân nặng . Các khẩu pháo được nạp liều thuốc phóng MD45 nặng  chứa trong các bao lụa, cung cấp một lưu tốc đầu đạn lên đến . Ở góc nâng tối đa 20°, các khẩu pháo có tầm bắn , cho dù tầm bắn hiệu quả tối đa ở góc nâng 15° giảm đáng kể, khoảng . Ở khoảng cách , đạn pháo xuyên thép (AP) có khả năng xuyên thủng vỏ giáp thép Krupp dày cho đến , là kiểu vỏ giáp sử dụng trên các thiết giáp hạm dreadnought Đức đương thời. Các khẩu pháo có tốc độ bắn từ 1,5  đến 2 phát mỗi phút.

Dàn pháo hạng hai

Dàn pháo hạng hai bao gồm mười hai khẩu pháo BL  Mk VII bố trí trong các tháp pháo ụ trên lườn tàu chung quanh cấu trúc thượng tầng phía trước. Kiểu pháo này đã được chọn do loại hải pháo BL 4 inch Mk VII trang bị cho các thiết giáp hạm trước đó tỏ ra quá yếu và tầm hoạt động quá ngắn, không thể chiến đấu hiệu quả chống lại các xuồng phóng lôi trang bị ngư lôi kiểu mới mạnh hơn. Đô đốc Jackie Fisher đã phản đối ý tưởng tăng thêm cỡ nòng cho dàn pháo hạng hai vì lý do kinh tế, và đồng thời ông tin rằng chúng sẽ vô dụng khi thời tiết xấu. Tuy nhiên, ông đã nghỉ hưu khỏi chức vụ Thứ trưởng Hải quân vào năm 1910; kết quả là, lớp Iron Duke, vốn được thiết kế vào năm 1911, được trang bị cỡ pháo 6 inch lớn hơn.

Kiểu pháo này bắn ra đạn pháo nặng  ở tốc độ bắn từ 5 đến 7 phát mỗi phút. Đạn pháo được bắn ra với lưu tốc đầu đạn , cho dù các khẩu pháo có khả năng cao hơn. Nó được giảm bớt để chuẩn hóa tính năng với mọi kiểu pháo 6 inch khác đang được Hải quân Hoàng gia sử dụng, nhằm đơn giản hóa việc tính toán tầm xa cho các kiểu pháo cỡ này. Các khẩu pháo có thể nâng tối đa cho đến 20°, cho phép một tầm xa tối đa .

Tuy nhiên một số vấn đề đáng kể nảy sinh đối với các tháp pháo ụ. Chúng được trang bị các tấm chắn bản lề được thiết kế để đóng kín các ụ pháo khi biển động. Tuy nhiên, các tấm chấn dễ dàng bị trôi đi, khiến nước lọt vào và làm ngập nước đáng kể. Vấn đề còn trở nên trầm trọng hơn do trong thực tế các tháp pháo ụ được bố trí khá thấp trên lườn tàu, chịu ảnh hưởng lớn bởi sóng nước khi biển động mạnh. Vấn đề cuối cùng được giải quyết bằng cách bổ sung những tấm vách ngăn thấp cho các phòng đặt pháo và những miếng đệm cao su cho các tấm chắn.

Các vũ khí khác
Iron Duke là thiết giáp hạm Anh đầu tiên được trang bị vũ khí phòng không. Vào năm 1914, hai khẩu QF  được bố trí phía sau cấu trúc thượng tầng, chủ yếu nhằm chống lại các khí cầu của Đức. Các khẩu pháo này bắn ra từ 12 đến 14 quả đạn pháo mỗi phút, và có thể bắn 1.250 phát trước khi cần thay thế hay sửa chữa nòng pháo. Đạn pháo bắn ra nặng  với một đầu đạn công phá. Chúng được điều khiển bằng tay, và có trần bắn hiệu quả tối đa .

Giống như những tàu chiến chủ lực vào thời đó, những chiếc trong lớp Iron Duke còn được trang bị các ống phóng ngư lôi ngầm. Các con tàu mang theo bốn ống phóng ngư lôi , gồm hai ống mỗi bên mạn. Chúng phóng loại ngư lôi Mk II mang theo một đầu đạn   TNT; và có thể cài đặt hai tốc độ phóng: ở tốc độ  tầm xa hoạt động đạt , và ở tốc độ  tầm xa hoạt động giảm đáng kể, chỉ còn .

Vỏ giáp
Những chiếc trong lớp Iron Duke có đai giáp dày đến  ở phần trung tâm của con tàu, nơi hầm đạn, phòng động cơ cùng các bộ phận thiết yếu của con tàu được bố trí. Nó được vuốt mỏng còn  về phía mũi và đuôi con tàu. Bệ tháp pháo chứa tháp pháo của dàn pháo chính có các mặt hông dày  và phía sau dày , nơi đạn pháo khó có thể bắn trúng. Bản thân tháp pháo có vỏ giáp dày  ở các mặt. Lớp sàn bọc thép của con tàu dày . Sau trận Jutland vào tháng 5 năm 1916, có khoảng  vỏ giáp được bổ sung cho các con tàu, chủ yếu nhằm gia cố sàn tàu chung quanh các tháp pháo chính và tăng cường vách ngăn cho các hầm đạn.

Chế tạo
Iron Duke được đặt lườn vào ngày 12 tháng 1 năm 1912 tại xưởng tàu Portsmouth; nó được hạ thủy đúng 10 tháng sau đó, vào ngày 12 tháng 10 năm 1912. Công việc hoàn thiện được tiếp nối, và nó hoàn tất vào tháng 3 năm 1914. Nó được đưa ra hoạt động cùng Hạm đội Nhà như là soái hạm của Đô đốc George Callaghan. Marlborough là chiếc thứ hai trong lớp được chế tạo, nối gót theo Iron Duke chỉ hai tuần sau; Marlborough được đặt lườn tại xưởng tàu Devonport vào ngày 25 tháng 1 năm 1912 và hạ thủy vào ngày 24 tháng 10 năm 1912. Công việc hoàn thiện nó diễn ra chậm hơn, và nó chỉ hoàn tất vào tháng 6 năm 1914.

Benbow được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Beardmore vào ngày 30 tháng 5 năm 1912, 5 tháng chậm hơn so với các con tàu chị em dẫn trước. Nó được hạ thủy vào ngày 12 tháng 11 năm 1913 và hoàn tất vào tháng 10 năm 1914. Nguyên được đặt hàng dưới cái tên Delhi, Emperor of India, chiếc cuối cùng trong lớp, được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Vickers một ngày sau Benbow, 31 tháng 5 năm 1912. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 11 năm 1913 và hoàn tất vào tháng 11 năm 1914.

Lịch sử hoạt động

Iron Duke
Khi được đưa vào hoạt động, Iron Duke được phân về Hạm đội Nhà như là soái hạm của hạm đội. Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất nổ ra, Hải quân Hoàng gia được tái tổ chức; Hạm đội Nhà cùng Hạm đội Đại Tây Dương được sáp nhập thành Hạm đội Grand; Iron Duke tiếp tục đảm nhiệm vai trò soái hạm của hạm đội, lúc này đặt dưới quyền chỉ huy của Đô đốc John Jellicoe. Con tàu đã tham gia mọi hoạt động chính yếu của hạm đội, nhưng chỉ có một đưa đến đụng độ thực sự vào ngày 31 tháng 5 vốn đã dẫn đến Trận Jutland. Trong trận này, Iron Duke được phân về Đội 3 thuộc Hải đội Chiến trận 4, và được bố trí tại trung tâm của hàng chiến trận Anh.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Iron Duke được chuyển sang Hạm đội Địa Trung Hải. Trong giai đoạn 1919-1920, con tàu đã hoạt động tại Hắc Hải hỗ trợ cho phe Bạch vệ trong cuộc Nội chiến Nga. Hiệp ước Hải quân Washington năm 1922 bắt buộc Iron Duke phải được rút khỏi hoạt động thường trực; tuy nhiên, nó được giữ lại cùng hạm đội trong một thời gian ngắn, được chuyển sang Hạm đội Đại Tây Dương vào năm 1926. Nhiệm vụ này kéo dài được ba năm, và cuối cùng nó cũng được cho xuất biên chế. Nó được giải giáp để sử dụng như một tàu huấn luyện; hai trong số các tháp pháo cùng một phần lớn vỏ giáp được tháo bỏ, và tốc độ bị giảm còn  do tháo dỡ một số nồi hơi. Bắt đầu từ năm 1939, Iron Duke được sử dụng như một tàu kho chứa tại Scapa Flow. Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra cùng năm đó, các khẩu pháo còn lại được tháo dỡ cho việc phòng thủ trên bờ. Không quân Đức tìm cách ném bom nó vào ngày 17 tháng 10 năm 1939; nhiều quả bom ném suýt trúng đã khiến nó bị hư hại đáng kể. Sau khi được sửa chữa, nó tiếp tục đảm nhiệm vai trò tàu kho chứa cho đến khi chiến tranh kết thúc. Iron Duke cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1946.

Marlborough
Marlborough là chiếc đụng độ nặng nhất trong trận Jutland, khi đã bắn tổng cộng 162 quả đạn pháo hạng nặng trong tổng số 292 quả đạn mà cả lớp Iron Duke đã bắn ra. Nó được phân về Đội 6 thuộc Hải đội Chiến trận 1 về phía cuối đội hình hàng chiến trận Anh, và đã phục vụ như là soái hạm của Chuẩn đô đốc Cecil Burney. Trong trận chiến, nó bị bắn trúng một quả ngư lôi ở giữa tàu, khiến lườn tàu bị thủng một lỗ rộng 21 x 6 m (70 x 20 ft). Cho dù bị hư hại, nó vẫn ở lại vị trí trong đội hình, cho dù tốc độ bị giảm còn . Marlborough tiếp tục bắn với dàn pháo chính của nó cho đến khi độ nghiêng gia tăng khiến hỏa lực không còn hiệu quả. Cuối cùng con tàu rút lui về Humber, nơi việc sửa chữa nó kéo dài mất ba tháng.

Sau chiến tranh, Marlborough tham gia phục vụ cùng Iron Duke tại Địa Trung Hải, nơi nó ở lại cho đến năm 1926. Sau đó nó được chuyển sang Hạm đội Đại Tây Dương, và lượt phục vụ này kéo dài ba năm cho đến năm 1929, khi được rút khỏi hoạt động thường trực. Con tàu bị bán để tháo dỡ vào năm 1932.

Benbow

Giống như những con tàu chị em, Benbow nằm trong thành phần Hạm đội Grand trong giai đoạn Thế Chiến I, nó được phân về Hải đội Chiến trận 4 vào ngày 10 tháng 12 năm 1914. Benbow là soái hạm của Đô đốc Doveton Sturdee, chỉ huy Đội 4 của Hải đội Chiến trận 4, trong trận Jutland. Đơn vị này đi ngay trước Đội 3, nơi Đô đốc Jellicoe chỉ huy hạm đội từ con tàu chị em với Benbow là Iron Duke. Trong suốt trận chiến, Benbow đã không bị hư hại. Giống như Iron Duke và Marlborough, Benbow được chuyển sang Địa Trung Hải vào năm 1919, đã bắn pháo hỗ trợ cho lực lượng Bạch vệ tại Hắc Hải. Nó nối gót Marlborough chuyển sang Hạm đội Đại Tây Dương vào năm 1926; được rút khỏi Đăng bạ Hải quân năm 1929 và được bán để tháo dỡ.

Emperor of India
Emperor of India cũng được phân về Hải đội Chiến trận 4 vào tháng 12 năm 1914. Nó lỡ mất trận Jutland do đang ở trong ụ tàu để bảo trì định kỳ. Sau khi chiến tranh kết thúc, nó được chuyển sang Hạm đội Địa Trung Hải cùng với ba chiếc tàu chị em. Emperor of India quay trở lại Anh Quốc vào năm 1922 để tái trang bị, rồi lại tiếp tục làm nhiệm vụ tại Địa Trung Hải trước khi chuyển sang Hạm đội Đại Tây Dương cùng các con tàu chị em vào năm 1926, rồi ngừng hoạt động vào năm 1929. Thay vì được tháo dỡ, nó được sử dụng như một mục tiêu tác xạ, và bị đánh đắm năm 1931. Nó được cho nổi lên không lâu sau đó và được bán để tháo dỡ vào ngày 6 tháng 2 năm 1932.

Xem thêm
 HMS Canada (1913)

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Dreadnought Project Technical material on the weaponry and fire control for the ships

Lớp thiết giáp hạm
Lớp thiết giáp hạm Iron Duke
Thiết giáp hạm của Hải quân Hoàng gia Anh
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: Mắt biếc

text:
Mắt biếc có thể là:
Tiểu thuyết Mắt biếc của Nguyễn Nhật Ánh
Tiểu thuyết Mắt biếc (The Bluest Eye) của Toni Morrison, Phan Quang Định dịch.
Phim Mắt biếc của đạo diễn Victor Vũ
Ca khúc Mắt biếc của Ngô Thụy Miên
Ca khúc Mắt biếc của Cung Tiến


title: Denticollis borealis

text:
Denticollis borealis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Paykull miêu tả khoa học năm 1800.

Chú thích

Tham khảo

Denticollis


title: Chiasmia

text:
Chiasmia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Chiasmia aestimaria – Tamarisk Peacock
 Chiasmia clathrata – Latticed Heath (Linnaeus, 1758)
 Chiasmia marmorata Warren, 1897
 Chiasmia syriacaria

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Chiasma at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Macariini

ca:Quiasma
de:Chiasma
en:Chiasmia
es:Quiasma
fr:Chiasmia
hu:Kiazma
pl:Chiazma (genetyka)
pt:Quiasma
fi:Kiasma (biologia)


title: Họ người Việt Nam

text:
Họ người Việt Nam gồm các họ của người dân tộc Kinh và các dân tộc thiểu số khác sống trên lãnh thổ đất nước Việt Nam. Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á nhưng lại thuộc vùng văn hóa Đông Á nên không giống các nước Đông Nam Á khác, Việt Nam chịu nhiều ảnh hưởng từ văn hóa Trung Quốc nên họ người Việt cũng vậy. Tuy vậy họ người Việt không nhiều như Trung Quốc. Ba họ lớn nhất ở Việt Nam là Nguyễn, Trần, Lê đều có người làm vua, sáng lập ra những triều đại  trong lịch sử Việt Nam.

Các họ phổ biến của người Việt
Phần lớn các họ phổ biến ở Việt Nam gắn liền với các triều đại phong kiến Việt Nam. Họ phổ biến nhất của người Việt (tức người Kinh) cũng như của toàn bộ người Việt Nam là họ Nguyễn, là họ của triều đại phong kiến Việt Nam cuối cùng (triều nhà Nguyễn). Theo một thống kê năm 2022 thì họ này chiếm tới khoảng 31.5% dân số Việt Nam (chưa tính tới các họ tách từ dòng tộc nhà Nguyễn là Tôn Thất hay Tôn Nữ). Các họ phổ biến khác như họ Trần, họ Lê, họ Ngô, họ Đinh, họ Lý cũng là họ của các hoàng tộc từng cai trị Việt Nam, đó là nhà Ngô, nhà Đinh, nhà Lý, nhà Trần, nhà Hồ, nhà Tiền Lê - Hậu Lê.

Danh sách 15 họ phổ biến của người Việt, trong cuốn sách "100 họ phổ biến ở Việt Nam" của Nhà xuất bản Khoa học Xã hội xuất bản năm 2022 đã thống kê:

Trước đó, danh sách 14 họ phổ biến của người Việt, chiếm khoảng 90% dân số Việt Nam được thống kê từ năm 2005 như sau:

Các họ khác của người Việt và họ người sắc tộc thiểu số Việt Nam

Con gái mang họ là tên đệm của cha
Tại xã Sơn Đồng (huyện Hoài Đức), xã Tân Lập (huyện Đan Phượng), xã Cộng Hòa (huyện Quốc Oai) của Hà Nội, và xã Liên Khê, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, có phong tục con gái không mang họ của cha, mà lấy tên đệm của cha làm họ. Từ đó phát sinh các họ như Đắc, Đình, Sỹ, Tri, Ngọc, Văn, Tiếp, Doãn, Quế, Danh, Hữu, Khắc... Phong tục này không áp dụng đối với con trai. Những người dân ở các địa phương này quan niệm rằng họ của cha là họ "mượn", không phải họ gốc, còn tên đệm của cha mới là họ gốc. Con trai luôn mang họ và tên đệm của cha, còn con gái lấy tên đệm của cha làm họ để không bị mất họ.

Lịch sử họ người dân tộc thiểu số Việt Nam
Họ của các cư dân thuộc các sắc tộc thiểu số bản địa ở Việt Nam, thường bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ vật tổ (tô-tem).

Họ người Thái Việt Nam
Theo thống kê điều tra dân số Việt Nam năm 2009, người Thái là sắc tộc đông thứ 3 trong số 54 dân tộc ở Việt Nam. Họ người Thái ở Việt Nam phát triển từ 13 họ gốc ban đầu làː Lò, Lữ, Lường, Quàng, Tòng, Cà, Lỡ, Mè, Lù, Lềm, Ngân, Nông. Ngày nay người Thái Việt Nam có các họː Bạc, Bế, Bua, Bun, Cà, Cầm, Chẩu, Chiêu, Đèo (hay Điêu), Hoàng, Khằm, Leo, Lỡ, Lềm, Lý, Lò, Lô, La, Lộc, Lự, Lừ (họ này có mặt tại huyện Yên Châu, xã Mường Khoa, Ta Khoa huyện Bắc Yên của Sơn La), Lường, Mang, Mè, Nam, Nông, Ngân, Ngu, Nho, Nhọt, Panh, Pha, Phia, Quàng, Sầm, Tụ, Tày, Tao, Tạo, Tòng, Vang, Vì, Sa (hay Xa), Xin,... Một số dòng họ quý tộc có nhiều thế hệ làm thổ tù, phụ đạo các châu kỵ mi biên giới tây bắc Việt Nam như các họː Cầm, Bạc, Xa, Đèo (hay Điêu), Hà, Sầm, Lò,... Cụ thể từ thời nhà Lê sơ đến nhà Nguyễn các triều đình phong kiến Việt Nam phong choː họ Xa thế tập phụ đạo ở châu Mộc (Mộc Châu), Mã Nam và Đà Bắc, họ Hà thế tập phụ đạo Mai Châu, họ Bạc thế tập ở Thuận Châu, họ Cầm phụ đạo Mai Sơn, Sơn La, Tuần Giáo và Phù Yên, họ Đèo (còn gọi là họ Điêu) thế tập tại Quỳnh Nhai, Lai Châu, Luân Châu và Chiêu Tấn,...

Danh sách họ khác ít phổ biến hơn của người Việt Nam
Dân số Việt Nam còn lại có thể có các họ sau (xếp theo thứ tự chữ cái):

 Ái
 An
 Anh
 Ao
 Ánh
 Ân
 Âu
 Âu Dương
 Ấu
 Bá
 Bạc
 Bạch
 Bàn
 Bàng
 Bành
 Bảo
 Bế
 Bì
 Biện
 Bình
 Bồ
 Chriêng
 Ca
 Cà
 Cái
 Cai
 Cam
 Cảnh
 Cao
 Cáp
 Cát
 Cầm
 Cấn
 Chế
 Chiêm/Chim
 Chu/Châu
 Chắng
 Chung
 Chúng
 Chương
 Chử
 Cồ
 Cổ
 Công
 Cống
 Cung
 Cù
 Cự
 Dã
 Danh
 Diêm
 Diếp
 Doãn
 Diệp
 Du
 Duy
 Dư
 Đái
 Đan
 Đàm
 Đào
 Đăng
 Đắc
 Đầu
 Đậu
 Đèo
 Điêu
 Điền
 Điều
 Đinh
 Đình
 Đoái
 Đoàn
 Đoạn
 Đôn
 Đống
 Đồ
 Đồng
 Đổng
 Đới/Đái
 Đương
 Đường
 Đức
 Giả
 Giao
 Giang
 Giàng
 Giản
 Giảng
 Giáp
 Hưng
 H'
 H'ma
 H'nia
 Hầu
 Hà
 Hạ
 Hàn
 Hàng
 Hán
 Hề
 Hình
 Hoa
 Hoà
 Hoài
 Hoàng Phủ
 Hồng
 Hùng
 Hứa
 Hướng
 Hy
 Kinh
 Kông
 Kiểu
 Kha
 Khà
 Khai
 Khâu
 Khiếu
 Khoa
 Khổng
 Khu
 Khuất
 Khúc
 Khương
 Khưu
 Kiều
 Kim
 Ly
 Lý
 La
 Lã/Lữ
 Lành
 Lãnh
 Lạc
 Lại
 Lăng
 Lâm
 Lầu
 Lèng
 Lều
 Liên
 Liệp
 Liêu
 Liễu
 Linh
 Loan
 Long
 Lò
 Lô
 Lỗ
 Lộ
 Lộc
 Luyện
 Lục
 Lù
 Lư
 Lương
 Lường
 Lưu
 Ma
 Mai
 Man
 Mang
 Mã
 Mạc
 Mạch
 Mạnh
 Mâu
 Mậu
 Mầu
 Mẫn
 Minh
 Mộc
 Mông
 Mùa
 Mục
 Miêu
 Mễ
 Niê
 Ngạc
 Ngân
 Nghiêm
 Nghị
 Ngọ
 Ngọc
 Ngôn
 Ngũ
 Ngụy
 Nhan
 Nhâm
 Nhữ
 Ninh
 Nông
 Ong
 Ô
 Ông
 Phi
 Phí
 Phó
 Phong
 Phù
 Phú
 Phùng
 Phương
 Quản
 Quán
 Quang
 Quàng
 Quảng
 Quách
 Quế
 Quốc
 Quyền
 Sái
 Sâm
 Sầm
 Sơn
 Sử
 Sùng
 Sỳ
 Tán
 Tào
 Tạ
 Tăng
 Tấn
 Tất
 Tề
 Thang
 Thanh
 Thái
 Thành
 Thào
 Thạch
 Thân
 Thẩm
 Thập
 Thế
 Thi
 Thiều
 Thiệu
 Thịnh
 Thiềm
 Thoa
 Thôi
 Thóng
 Thục
 Tiêu
 Tiết
 Tiếp
 Tinh
 Tòng
 Tô
 Tôn
 Tôn Nữ
 Tôn Thất
 Tông
 Tống
 Trang
 Tráng
 Trác
 Trà
 Trâu
 Tri
 Trì
 Triệu
 Trình
 Trịnh
 Trung
 Trưng
 Tuấn
 Từ
 Tưởng
 Tướng
 Ty
 Uông
 Uân
 Ung
 Ưng
 Ứng
 Vàng
 Vâng
 Vạn
 Văn
 Văng
 Vi
 Vĩnh
 Viêm
 Viên
 Việt
 Vòng
 Vừ
 Vương
 Vưu
 Vu
 Xa
 Xung
 Y
 Yên
 Hầu
Lương

Bảng danh sách trên có thể phân chia theo các nhóm dân tộc chủ yếu sống trên lãnh thổ Việt Nam theo địa bàn cư trú sau:
Họ người Kinh và người Việt gốc Hoa, thường được Hán hóa mạnh kể từ đầu Công nguyên, trong thời kỳ Bắc thuộc lần 2 trở đi.
Họ người dân tộc thiểu số miền núi phía bắc và bắc Trung Bộ (Tày, Thái,...), mang nguồn gốc từ tín ngưỡng tô-tem của xã hội thị tộc nguyên thủy bản địa nhưng theo phụ hệ.
Họ người các dân tộc thiểu số Tây Nguyên (một số còn theo chế độ mẫu hệ như Người Ê Đê,...)
Họ người Chăm Nam Trung Bộ và Nam Bộ (nguyên gốc, và Việt hóa (Chế,..))
Họ người Khmer Nam Bộ (nguyên gốc, và Việt hóa (Thạch, Sơn, Trương,...)) họ Liêng.
Họ người Ba Na Kon Tum trước 1975 thì thường kèm theo tên thánh theo đạo Công giáo, sau 1975 để phân biệt nên chính phủ đặt A là con trai như A Lơi A Minh, còn gái thì Y Blan Y Thoai... cho có họ.

Chú thích

Liên kết ngoài

Họ người Việt Nam


title: Danh sách phim dài của Pixar

text:
Pixar là một hãng phim hoạt hình nổi tiếng có trụ sở tại Emeryville, California, Hoa Kỳ. Hãng phim đã giành được rất nhiều giải thưởng cho các bộ phim hoạt hình dài cũng như các sản phẩm khác của họ, bao gồm 26 giải Oscar, năm giải Quả cầu vàng và 3 giải Grammy. Pixar được biết đến với phim hoạt hình đồ họa máy tính được tạo nên bởi PhotoRealistic RenderMan, phần mềm kết xuất đồ họa của riêng hãng, chuyên dùng để tạo nên những hình ảnh chất lượng cao.

Tính tới tháng 6 năm 2013, Pixar đã phát hành 14 bộ phim, tất cả đều được phân phối bởi Walt Disney Pictures. Hãng phim sản xuất bộ phim hoạt hình dài đầu tiên, Câu chuyện đồ chơi, vào năm 1995. Bộ phim giành được một giải Oscar và được đề cử ở ba hạng mục khác. Sự thành công của bộ phim dẫn tới sự ra mắt của phần tiếp theo, Câu chuyện đồ chơi 2, vào năm 1999, tiếp theo sau bộ phim thứ hai Đời con bọ năm 1998. Công ty quái vật là dự án tiếp theo ra mắt năm 2001. Sáu bộ phim tiếp theo, Đi tìm Nemo (2003), Gia đình siêu nhân (2004), Vương quốc xe hơi (2006), Chú chuột đầu bếp (2007), Rô-bốt biết yêu (2008), và Vút bay (2009) đều rất thành công. Bộ phim thứ mười một, Câu chuyện đồ chơi 3 (2010), trở thành bộ phim hoạt hình có doanh thu toàn cầu cao thứ hai trong lịch sử. Bộ phim thứ mười hai là Vương quốc xe hơi 2, phần tiếp theo của Vương quốc xe hơi, là phim thứ hai được làm phần tiếp theo. Cả hai bộ phim, cùng với bộ phim thứ 14 là Lò đào tạo quái vật (2013), là những bộ phim có chi phí sản xuất tốn kém nhất của Pixar, với ước tính khoảng 200 triệu đô cho mỗi phim. Bộ phim thứ 13, Công chúa tóc xù (2012), có chi phí sản xuất khoảng 185 triệu đô.

Phim hoạt hình

Đã công chiếu

Sắp ra mắt

Chu kỳ sản xuất
Theo chủ tịch của Pixar Ed Catmull, Pixar sẽ ra mắt một bộ phim nguyên bản vào mỗi năm và các phần tiếp theo vào các năm kế tiếp, một phần của kế hoạch ra mắt "một phim rưỡi mỗi năm".

Dự án bị hủy bỏ
Một bộ phim tên là Newt được dự kiến công chiếu vào năm 2012, nhưng sau đó dự án làm bộ phim này đã bị hủy vào năm 2010. John Lasseter đã nói rằng nội dung của nó khá giống với nội dung bộ phim Rio của hãng Blue Sky Studios đã được công chiếu trước đó vào năm 2011. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2014, Ed Catmull nói rằng Newt là một ý tưởng không khả dụng trong giai đoạn tiền sản xuất. Khi dự án được chuyển đến đạo diễn của Vút bay, Pete Doctor, ông đã đưa ra một ý tưởng mà Pixar cho là tốt hơn và ý tưởng này sau đó trở thành bộ phim Inside Out.

Các kế hoạch có khả năng trong tương lai
Các kế hoạch đang trong phát triển bao gồm một bộ phim của Teddy Newton, được viết kịch bản bởi Derek Connolly, và một bộ phim của Mark Andrews.

Đồng sản xuất
Buzz Lightyear of Star Command: The Adventure Begins là một bộ phim hoạt hình truyền thống phát hành dưới dạng video năm 2000 được sản xuất bởi Disney Television Animation với đoạn mở đầu được làm bởi Pixar. Một seri hoạt hình truyền hình cùng tên được sản xuất sau đó với Pixar thực hiện hiệu ứng CGI cho phần mở đầu.

Các sản phẩm có liên quan
Planes là một spin-off của loạt phim Cars, sản xuất bởi DisneyToon Studios và John Lasseter tham gia với vai trò đồng biên kịch và giám sát sản xuất. Bộ phim được thai nghén từ phim ngắn Air Mater, sản phẩm giới thiệu các khía cạnh của Planes và kết thúc với một gợi ý về phiên bản điện ảnh. Planes được ra mắt vào ngày 9 tháng 8 năm 2013, cùng phần tiếp theo Planes: Fire & Rescue ra mắt vào 18 tháng 7 năm 2014.

Phê bình và giải thưởng

Phê bình

Doanh thu

Các giải thưởng và đề cử của viện hàn lâm

Xem thêm
 Danh sách phim hoạt hình chiếu rạp của Disney
 Danh sách phim của Walt Disney Animation Studios
 Danh sách phim ngắn của Pixar
 Danh sách giải thưởng và đề cử của Pixar
 Danh sách nhân vật của Pixar

Tham khảo

Liên kết ngoài

Pixar
Pixar

el:Pixar Animation Studios#Ταινίες


title: Hydromanicus sacso

text:
Hydromanicus sacso là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Teucholabis tartarus

text:
Teucholabis tartarus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic