title: Khun Tan (huyện)

text:
Khun Tan () là một huyện (‘‘amphoe’’) thuộc tỉnh Chiang Rai, phía bắc Thái Lan.

Lịch sử
Chính phủ Thái Lan đã tách 3 tambon của Thoeng để lập tiểu huyện (King Amphoe) Khun Ta ngày 1 tháng 4 năm 1992. Đơn vị này đã được nâng thành huyện ngày 5 tháng 12 năm 1996.

Tên gọi Khun Tan xuất phát từ sông Khun Tan tạo thành xương sống ở Tambon Pa Tan. Đây cũng là tên của That Pa Tan, một đền thó quan trọng ở đây.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ tây bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Phaya Mengrai, Chiang Khong, Wiang Kaen và Thoeng của tỉnh Chiang Rai.

Hành chính
Huyện này được chia thành 3 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 55 làng (muban). Ban Ta là một thị trấn (thesaban tambon) which nằm trên một phần của tambon Ta. Ngoài ra có 3 Tổ chức hành chính tambon (TAO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Khun Tan


title: Mulsanteus sikkimensis

text:
Mulsanteus sikkimensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Tarnawski miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Mulsanteus


title: Thebes

text:
Thebes có thể là tên của một trong các vùng sau:

 Thebes, Hy Lạp – từng là thủ đô của Boeotia
 Thebes, Ai Cập – từng là thủ đô của Tân vương quốc Ai Cập
 Thebes, Illinois – một làng ở Mỹ

Xem thêm
Thebe

cs:Théby
da:Theben
en:Thebes
es:Tebas
fr:Thèbes
it:Tebe
la:Thebae (discretiva)
mk:Теба
nl:Thebe
pl:Teby
pt:Tebas
sl:Tebe
fi:Theba
sv:Thebe
zh:底比斯


title: Gossersweiler-Stein

text:
Gossersweiler-Stein là một đô thị thuộc huyện Südliche Weinstraße, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 8,6 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1477 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Sainte-Radégonde-des-Noyers

text:
Sainte-Radégonde-des-Noyers là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 31,13 km², dân số năm 2006 là 771 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 5 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sainte-Radégonde-des-Noyers trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Sainte-Radégonde-des-Noyers trên trang mạng của INSEE
 Sainte-Radégonde-des-Noyers trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Sainte-Radégonde-des-Noyers trên bản đồ nước Pháp
 Plan de Sainte-Radégonde-des-Noyers sur Mapquest
 Site officiel de l'Office de Tourisme des Isles du Marais Poitevin

Sainte-Radegonde-des-Noyers


title: Oediopalpa laevicollis

text:
Oediopalpa laevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Oediopalpa


title: Afroharoldius

text:
Afroharoldius là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Straufhain

text:
Straufhain là một đô thị ở huyện Hildburghausen thuộc Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 57,41 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2973 người.

Phân chia hành chính

Tham khảo


title: Niederaichbach

text:
Niederaichbach là một đô thị thuộc huyện Landshut trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Niederaichbach có diện tích 34,06 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3648 người.

Tham khảo


title: Melicope cinerea

text:
Melicope cinerea là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Hawaii. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Melicope cinerea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật đặc hữu Hawaii
cinerea


title: Sân bay quốc tế Abbotsford

text:
Sân bay quốc tế Abbotsford  là một sân bay ở thành phố Abbotsford, British Columbia, Canada, cách trung tâm thành phố 4 km.

Đây là sân bay lớn thứ hai ở Lower Mainland, sau Sân bay quốc tế Vancouver (YVR), là sân bay khác duy nhất phục vụ các máy bay lớn và đóng vai trò như một sân bay dự bị cho YVR.

Năm 2007, YXX là sân bay tấp nập thứ 7 ở Canada về số lượt chuyến (175.405 lượt chuyến) và tổng số 508.464 lượt khách sử dụng sân bay Abbotsford.

Lịch sử
Được xây dựng làm một sân bay cho Chương trình huấn luyện hàng không British Commonwealth. Trường huấn luyện bay cơ sở số 24 đã hoạt động ở đây. Sau thế chiến II, sân bay này chủ yếu được dùng cho hàng không tổng hợp và làm sân bay thứ cấp cho Sân bay quốc tế Vancouver. Sân bay này đã trở thành trụ sở của Skyways Air Services và Conair Aviation cuối thập niên 1960. Abbotsford hiện vẫn là căn cứ hàng đầu cho phi đội máy bay chở nước cứu hỏa của Conair.

Abbotsford trở thành sân bay phục vụ khách năm 1997 với việc bắt đầu chuyến bay theo lịch trình đi Alberta của WestJet. Trước đó, Airspeed Aviation đã là hãng vận hành độc quyền với dịch vụ bay nối với Victoria, B.C. kể từ năm 1986.

Kể từ năm 2000, nhiều hãng hàng không và các công ty hoạt động trong lĩnh vực du lịch đã hoạt động tại sân bay này, trong đó có: Air Canada, Canada 3000, Central Mountain Air, Jetsgo, Signature Vacations, Skyservice, Zoom Airlines, Harmony Airways, Peace Air và Air North.

Triển lãm hàng không
Sân bay này cũng tổ chức triển lãm hàng không quốc tế Abbotsford hàng năm vào tháng 8. Đây là một trong những sự kiện triển lãm hàng không lớn nhất Canada, thu hút hãng ngàn người xem.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Airspeed Aviation (Victoria)
BCWest Air (Victoria, Nanaimo)
Sunwing Vacations (Cancun [Seasonal])
Transat Holidays (Puerto Vallarta [Seasonal])
WestJet (Calgary, Edmonton, Las Vegas [Seasonal], Toronto [seasonal])

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức của sân bay Abbotsford
trang về sân bay Abbotsford  trên sách hướng dẫn sân bay Places to Fly của COPA

Abbotsford
Abbotsford, British Columbia


title: Cảnh sát

text:
Cảnh sát hay công an  là một trong những lực lượng vũ trang của một nhà nước và là công cụ chuyên chế của chính quyền đang điều hành nhà nước đó.

Hoạt động trong khuôn khổ pháp luật với những quyền hạn thông thường rất lớn, cảnh sát có nhiệm vụ đảm bảo ổn định cho xã hội, trật tự kỉ cương, bảo vệ lợi ích của nhà nước trong xã hội, các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Cảnh sát được sử dụng các biện pháp theo luật định và những biện pháp riêng có để thực thi công vụ đó.

Trên thế giới thì nhiệm vụ cụ thể phổ biến của cảnh sát thường là phòng chống tội phạm trong phạm vi toàn Quốc và xử lý các vi phạm pháp luật khác như: vi phạm luật giao thông, luật kinh doanh, luật hình sự...

Lịch sử ra đời

Lịch sử ra đời của cảnh sát từ rất xa xưa, ngay từ những ngày đầu khi các nhà nước cổ đại đầu tiên như Ai Cập cổ đại, Lưỡng Hà, Ấn Độ Trung Hoa, Hy Lạp cổ đại, La Mã ra đời thì cùng với đó là sự ra đời của những lực cảnh sát sơ khai đầu tiên.

Ai Cập
Các chiến binh bảo vệ ngôi đền Hathheppsut ở Ai Cập cổ đại có thể coi là một trong những lực lượng cảnh sát đầu tiên trên thế giới thời kỳ cổ đại.

La Mã
Trong Đế chế La Mã, một bộ phận quân đội cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh. Sẽ có một bộ phận lính La Mã tách khỏi quân đoàn của họ và được bố trí hoạt động với dân thường để thực hiện các nhiệm vụ thực thi pháp luật. Các thành phố La Mã cũng thường thuê những người canh gác địa phương để cung cấp thêm một số dịch vụ an ninh.

Trung đại
Trong thời kỳ Trung Đại thì có những lực lượng chuyên bảo vệ trật tự trị an là các chiến binh, hiệp sĩ, nông dân và thương nhân có vũ trang hoặc các đơn vị quân đội cũng có vai trò như một lực lượng cảnh sát.

Trung Quốc
Thời nhà Minh của Trung Quốc có lực lượng cảnh sát mật hoàng gia khét tiếng tên là Cẩm Y Vệ. Khởi nguồn của lực lượng Cẩm Y Vệ là vào đầu những năm 1360, khi đó thành viên Cẩm Y Vệ là những vệ sĩ riêng của Minh Thái Tổ để bảo vệ ông trong trận chiến với thủ lĩnh phiến quân Trần Hữu Lượng.

Tây Ban Nha
Ở Tây Ban Nha thời trung đại, lực lượng Santas Hermandades hay 'tình anh em thánh thiện' là một hiệp hội gìn giữ hòa bình của các cá nhân có vũ trang hoạt động chủ yếu ở các thành phố. Vì các vị vua Tây Ban Nha thời trung đại thường không thể có được sự bảo vệ đầy đủ nên các liên đoàn bảo vệ bắt đầu xuất hiện vào thế kỷ XII để giúp đỡ hoàng đế chống lại các băng cướp và chống lại những người thuộc giới quý tộc làm loạn. Tổ chức Santas Hermandades chỉ tồn tại tạm thời nhưng đã trở tiền đề cho việc phát triển các lực lượng giữ gìn an ninh chuyên nghiệp hơn sau này ở Tây Ban Nha và ở nơi khác.

Các nền văn minh Tây Bán Cầu
Các nền văn minh ở phía Tây Bán Cầu thời kỳ Thời kỳ tiền Colombo như Aztec, Maya, Inca cũng có những lực lượng bảo vệ an ninh bên trong lãnh thổ giống như cảnh sát.

Hiện đại
Lực lượng cảnh sát thống nhất và hoạt động có tổ chức đầu tiên trên thế giới đã ra đời vào năm 1667 tại thành phố Paris, Pháp dưới sự cai quản của nhà vua Louis XIV. Ngày 12 tháng 3 năm 1829, một lực lượng cảnh sát mặc đồng phục đầu tiên trên thế giới đã được thành lập ở Pháp theo sắc lệnh của quốc gia này, lực lượng này được gọi là sergents de ville có nghĩa là "trung sĩ thành phố" do Gabriel-Nicolas de la Reynie thành lập. Cũng vào năm 1829 ở Vương quốc Anh, đạo luật cảnh sát đô thị đã chính thức được thông qua ở Luân Đôn, đánh dấu sự ra đời của một lực lượng cảnh sát kết hợp với tòa án đầu tiên trên thế giới khi đạo luật này nghiêm cấm các cảnh sát không được tùy tiện trừng trị, tra tấn tội phạm trực tiếp mà phải đưa tội phạm về nơi giam giữ và thông qua xét xử ở tòa án để luận tội (trừ trường hợp tội phạm chống trả quyết liệt khi bị bắt).

Cảnh sát mang đậm bản chất của nhà nước và giai cấp thống trị, là công cụ bạo lực giúp giai cấp thống trị bảo vệ quyền lợi của mình từ bên trong, khác với quân đội là bảo vệ từ bên ngoài.

Ngoài ra xuất phát từ bản chất của nhà nước không chỉ có tính giai cấp mà còn có tính xã hội, nên các lực lượng cảnh sát ngoài chủ yếu bảo vệ quyền lợi cho giai cấp thống trị và nhà nước cầm quyền còn có nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi cho các giai cấp xã hội khác.

Cảnh sát của các nước trên Thế giới

Úc
Tại Úc có hai cấp cảnh sát khác nhau là cảnh sát bang và cảnh sát liên bang.

Việt Nam

Tại Việt Nam lực lượng này có tên là Cảnh sát Nhân dân Việt Nam, là một bộ phận của Công an Nhân dân Việt Nam, đặt dưới sự quản lý của Bộ Công an.

Nhiệm vụ
Phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn xã hội, về bảo vệ môi trường; phát hiện nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật khác và kiến nghị biện pháp khắc phục; tham gia giáo dục đối tượng vi phạm pháp luật tại cộng đồng theo quy định của pháp luật.
Quản lý hộ khẩu, cấp giấy chứng minh nhân dân; quản lý con dấu; quản lý về an ninh, trật tự các nghề kinh doanh có điều kiện và dịch vụ bảo vệ; quản lý và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, trật tự công cộng; quản lý vũ khí, vật liệu nổ; quản lý, thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy; tham gia cứu hộ, cứu nạn theo quy định của pháp luật.
Thi hành án hình sự, thi hành án không phải phạt tù, tạm giữ, tạm giam; bảo vệ, hỗ trợ tư pháp
Là cơ quan điều tra các vụ án theo nguyên tắc tố tụng hình sự và bộ luật hình sự. Nếu cơ quan điều tra có vấn đề, thì cơ quan an ninh điều tra sẽ tiến hành điều tra cơ quan điều tra.
Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

Ngày truyền thống là ngày 20 tháng 7 năm 1962, lấy theo ngày công bố Pháp lệnh Cảnh sát nhân dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Ngành an ninh ở Việt Nam
Tại Việt Nam, ngành công an là ngôi nhà chung của rất nhiều ngành nghề lĩnh vực trong xã hội. Do đặc thù, hàng năm ngành công an cũng thi tuyển thêm các chuyên gia khác mà trong hệ thống đào tạo của ngành chưa có như: kế toán, kỹ thuật viên, công nghệ thông tin, bác sĩ, nhà báo v.v... cho các cơ quan trực thuộc ngành.

 Để đảm bảo an ninh và sự bình yên về mọi mặt cho Tổ quốc, ngành công an được chia thành hai lực lượng chính:

 Cảnh sát: bảo vệ và giữ gìn trật tư, an toàn xã hội.
 An ninh: bảo vệ an ninh Quốc gia, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ Đảng, chính quyền, các lực lượng vũ trang và nhân dân.

Một số nghề nghiệp trong lực lượng an ninh:

An ninh văn hóa tư tưởng

Nhiệm vụ: phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn mọi âm mưu, hoạt động xâm hại an ninh, trật tự trong lĩnh vực văn hoá tư tưởng do các thế lực thù địch và tội phạm tiến hành, bảo tồn và phát huy văn hoá dân tộc.

An ninh tình báo

Nhiệm vụ: phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn mọi âm mưu và hoạt động thâm nhập, phá hoại của các thế lực bên ngoài. Họ thường xuyên phải hoạt động trong điều kiện nguy hiểm và căng thẳng. Giữ bí mật tuyệt đối là một yêu cầu bắt buộc của hoạt động tình báo. Để được chọn vào đội ngũ này phải vượt qua những điều kiện hết sức khắt khe, phải là những người có trình độ rất giỏi, đặc biệt mưu trí, dũng cảm với thần kinh thép và bản lĩnh tuyệt vời.

An ninh kinh tế

Nhiệm vụ: đấu tranh chống lại các âm mưu hoạt động phá hoại về kinh tế do các thế lực thù địch và các loại tội phạm kinh tế gây ra, bảo vệ bí mật nhà nước trong lĩnh vực kinh tế, bảo đảm sự an toàn của các cơ sở vật chất, kỹ thuật, tài sản quốc gia, các mục tiêu kinh tế trọng điểm, đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ thuật, các cán bộ quản lý kinh tế v.v...

 An ninh mạng

Nhiệm vụ: đấu tranh với các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao, bảo mật an toàn dữ liệu mạng của bộ Công an.

Một số nghề nghiệp trong lực lượng cảnh sát

 Cảnh sát quản lý hành chính và trật tự xã hội

Nhiệm vụ: Quản lý trật tự nơi công cộng, đăng ký, quản lý nhân khẩu, hộ khẩu, quản lý chứng minh nhân dân, quản lý kho vũ khí, vật liệu nổ, quản lý con dấu, quản lý những người trực thuộc diện quản chế, cải tạo tại chỗ, cải tạo không giam giữ, án treo, hướng dẫn nghiệp vụ cho lực lượng cảnh sát khu vực, công an xã, bảo vệ dân phố, dân phòng v.v...

 Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (cảnh sát hình sự)

Nhiệm vụ: Tiến hành triển khai các biện pháp trinh sát và hoạt động điều tra theo quy định của pháp luật để điều tra, khám phá tội phạm về trật tự xã hội (trừ tội phạm về ma túy, tội phạm trật tự quản lý kinh tế và chức vụ), góp phần bảo vệ tài sản cũng như tính mạng, quyền lợi hợp pháp của công dân, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

 Cảnh sát điều tra tội phạm ma túy

Nhiệm vụ: Nghiên cứu, nắm bắt tình hình hoạt động của các loại tội phạm ma tuý, từ đó phát hiện nguyên nhân, điều kiện phát sinh của tội phạm về ma tuý để đề xuất, hướng dẫn các biện pháp đấu tranh phòng ngừa. Bên cạnh đó, nghiên cứu phương thức, thủ đoạn và quy trình hoạt động của tội phạm ma tuý, tiến hành điều tra tội phạm về ma tuý theo quy định của Bộ luật Hình sự. Một nhiệm vụ khác không kém phần quan trọng là phối hợp với các đơn vị trong và ngoài ngành để tổ chức công tác tuyên truyền, phòng chống tội phạm ma tuý.

 Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ

Nhiệm vụ: Tiến hành các biện pháp đấu tranh, phòng ngừa và ngăn chặn các đối tượng có hành vi xâm phạm trái phép đối với tài sản của Nhà nước, các tổ chức chính trị, kinh tế, xã hội có hành vi trục lợi bất chính dưới các hình thức như: tham nhũng, hối lộ, biển thủ công quỹ Nhà nước, lừa đảo, các tội phạm về chức vụ và tội phạm kinh tế khác được quy định trong Bộ luật Hình sự.

 Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy

Nhiệm vụ: Bảo vệ người dân khỏi hỏa hoạn, quản lý, tổ chức, chỉ đạo và thực hiện nghiêm nhiệm vụ phòng cháy và chữa cháy trên toàn quốc, góp phần giữ gìn trật tự an toàn xã hội.

 Cảnh sát quản lý và bảo vệ tư pháp

Nhiệm vụ: Canh gác, bảo vệ những mục tiêu quan trọng như: Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Phủ Chủ tịch, các Đại sứ quán, tổ chức tuần tra, cơ động chiến đấu kịp thời, trấn áp mọi hoạt động phá rối an ninh trật tự; bảo vệ các phiên toà, bắt giữ, áp tải bị can, dẫn giải người làm chứng, quản lý kho vật tư và hỗ trợ công tác thi hành án v.v...

 Cảnh sát giao thông

Nhiệm vụ: Tổ chức, chỉ đạo và tiến hành công tác đảm bảo an toàn trật tự giao thông, giáo dục và tuyên truyền cho người dân về Luật giao thông.

 Cảnh sát cơ động

Nhiệm vụ: Trấn áp tội phạm, hỗ trợ công tác giải cứu con tin, chống khủng bố góp phần bảo vệ an ninh, giữ gìn trật tự công cộng.

Trang bị

Do luôn phải thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm và có thể bỏ mạng bất cứ lúc nào như truy bắt tội phạm, chống khủng bố nên các lực lượng cảnh sát luôn được trang bị nhiều công cụ đặc biệt. Phổ biến là các vũ khí như súng, dùi cui, áo chống đạn, mũ sắt, lá chắn... Thậm chí trong một số trường hợp đặc biệt như khi chống bạo loạn cảnh sát được sử dụng vòi rồng, lựu đạn hơi cay...

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nghề nghiệp
Chính phủ
An ninh
Ngành nghề pháp lý
An ninh quốc gia
An toàn công cộng
Phòng chống tội phạm
Thực thi pháp luật


title: Tomorrow Square

text:
Tomorrow Square (tiếng Trung: 明天廣場 - Minh Thiên Quảng Trường) là tòa nhà cao ốc nằm ở quảng trường Nhân dân thuộc khu Phố Tây, Thượng Hải, Trung Quốc. Được hoàn thành năm 2003, tòa nhà này cao 285 m với 55 tầng bao gồm khách sạn JW Marriott 342 phòng và 255 căn hộ khác.

Tham khảo

Nhà chọc trời Thượng Hải


title: Gergovia haswelli

text:
Gergovia haswelli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gergovia


title: Scelidacne

text:
Scelidacne là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1998 bởi Clark.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Scelidacne andrewi Clark, 1998

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Đống (cấu trúc dữ liệu)

text:
Trong khoa học máy tính, đống (tiếng Anh: heap) là một cấu trúc dữ liệu dựa trên cây thỏa mãn tính chất đống: nếu B là nút con của A thì khóa(A)≥khóa(B). Một hệ quả của tính chất này là khóa lớn nhất luôn nằm ở nút gốc. Do đó một đống như vậy thường được gọi là max-heap. Nếu mọi phép so sánh bị đảo ngược khiến cho khóa nhỏ nhất luôn nằm ở nút gốc thì đống đó gọi là min-heap. Không có hạn chế nào về số lượng nút con của mỗi nút trong đống nhưng thông thường mỗi nút có không quá hai nút con. Đống là một cách thực hiện kiểu dữ liệu trừu tượng mang tên hàng đợi ưu tiên. Đống có vai trò quan trọng trong nhiều thuật toán cho đồ thị chẳng hạn như thuật toán Dijkstra, hay thuật toán sắp xếp heapsort.

Không nên nhầm lẫn cấu trúc dữ liệu đống với đống thường được dùng cho bộ nhớ cấp phát động. Thuật ngữ này ban đầu chỉ được dùng cho cấu trúc dữ liệu, nhưng sau này cũng được dùng để chỉ các vùng bộ nhớ cấp phát động.

Các thao tác thường gặp trên đống là:
 tìm-max (tìm-min): tìm khóa lớn nhất trong max-heap (tìm khóa nhỏ nhất trong đống-min).
 xóa-max (xóa-min): xóa nút gốc của max-heap (min-heap)
 tăng-khóa (giảm-khóa): thay đổi giá trị một khóa trong max-heap (min-heap)
 chèn: chèn thêm một khóa mới vào đống
 hợp: hợp hai đống lại thành một đống mới chứa tất cả các khóa của cả hai

Các biến thể

 Đống nhị phân
 Đống nhị thức
 Đống Fibonacci
 Đống ghép
 Đống ghép dùng hạng
 Đống mềm

So sánh các biến thể

Bảng sau đây thống kê độ phức tạp tính toán của các thao tác trên đống. Tất cả các mục đều là thời gian xấu nhất ngoại trừ các mục được đánh dấu sao là thời gian trả dần. Tên hàm được đặt theo đống-max.

(*)Thời gian trả dần
(**)n là kích thước của đống lớn hơn

Ứng dụng

Cấu trúc dữ liệu đống có rất nhiều ứng dụng.
 Heapsort: Một trong những phương pháp sắp xếp tại chỗ tốt nhất
 Thuật toán lựa chọn: có thể sử dụng đống để tìm phần tử lớn nhất, nhỏ nhất, trung vị, phần tử lớn thứ k, trong thời gian tuyến tính.
 Thuật toán cho đồ thị: nhiều thuật toán cho đồ thị sử dụng cấu trúc dữ liệu đống chẳng hạn như thuật toán Dijkstra, hay thuật toán Prim.

Xem thêm

 Ngăn xếp
 Thuật toán sắp xếp

Ghi chú

Đống (cấu trúc)


title: CPU

text:
CPU viết tắt của chữ Central Processing Unit (tiếng Anh), tạm dịch là Bộ xử lý trung tâm, là mạch điện tử thực hiện các câu lệnh của chương trình máy tính bằng cách thực hiện các phép tính số học, logic, so sánh và các hoạt động nhập/xuất dữ liệu (Input/Output) cơ bản từ mã lệnh được định sẵn trong một máy tính. Thuật ngữ này đã được sử dụng trong ngành công nghiệp máy tính kể từ đầu những năm 1960. Theo truyền thống, thuật ngữ "CPU" chỉ một bộ xử lý, cụ thể là bộ phận xử lý và điều khiển (Control Unit) của nó, phân biệt với những yếu tố cốt lõi khác của một máy tính nằm bên ngoài như bộ nhớ và mạch điều khiển xuất/nhập dữ liệu.

Hình thức, thiết kế và thực hiện của CPU đã thay đổi theo tiến trình lịch sử, nhưng hoạt động cơ bản của nó vẫn còn gần như không thay đổi. Thành phần chủ yếu của CPU bao gồm các bộ phận số học logic (ALU) thực hiện phép tính số học và logic, các thanh ghi lưu các tham số để ALU tính toán và lưu trữ các kết quả trả về, và một bộ phận kiểm soát với nhiệm vụ nạp mã lệnh từ bộ nhớ và "thực hiện" chúng bằng cách chỉ đạo các hoạt động phối hợp của ALU, các thanh ghi và các thành phần khác.

Hầu hết các CPU hiện đại đều là các vi xử lý và được chứa trên vi mạch (IC) đơn. Một vi mạch có chứa một CPU cũng có thể chứa bộ nhớ, giao diện cho các thiết bị ngoại vi, và các thành phần khác của một máy tính; việc các thiết bị tích hợp như vậy được gọi theo nhiều cách khác nhau: vi điều khiển hoặc hệ thống trên một vi mạch (SoC). Một số máy tính sử dụng một CPU đa nhân là một con chip duy nhất có chứa hai hoặc nhiều CPU được gọi là "lõi"; Trong bối cảnh đó, các chip đơn đôi khi được gọi là"khe cắm"- socket. Mảng vi xử lý và bộ xử lý vector có nhiều bộ xử lý hoạt động song song, không có bộ xử lý nào được coi là trung tâm.

Một CPU năm 1971 chỉ có 2.300 bóng bán dẫn (transistor) thì đến năm 2016 đã có tới 7,2 tỉ bóng bán dẫn với 22 nhân nhờ quá trình sản xuất 14 nm (dòng 22-nhân Xeon Broadwell-E5). Hiện nay, công nghệ sản xuất 7 nm và 5 nm đã cho ra đời nhũng CPU mạnh mẽ hơn, tiết kiệm năng lượng hơn. Có thể kể đến AMD Threadripper 3990x với 64 nhân và 128 luồng xử lí.

Lịch sử

Máy tính cổ như ENIAC muốn thực hiện các nhiệm vụ khác nhau thì phải nối lại hoàn toàn các mạch điện, điều này khiến các máy này được gọi là"máy tính có chương trình cố định".
Thuật ngữ"CPU"thường được định nghĩa là một thiết bị để chạy phần mềm (chương trình máy tính), các thiết bị đầu tiên mà có thể được gọi là CPU đi kèm với sự ra đời của máy tính có khả năng lưu trữ chương trình.

Ý tưởng về một máy tính lưu trữ chương trình đã hiện diện trong thiết kế ENIAC của J. Presper Eckert và John William Mauchly, nhưng đã được bỏ qua ngay từ đầu để nó có thể được hoàn thành sớm hơn. Ngày 30 tháng 6 năm 1945, trước khi ENIAC được tạo ra, nhà toán học John von Neumann công bố bài báo mang tên First Draft of a Report on the EDVAC. Bài báo là phác thảo của một máy tính chạy chương trình được lưu trữ mà cuối cùng sẽ được hoàn thành vào tháng 8 năm 1949. EDVAC được thiết kế để thực hiện một số lượng nhất định các lệnh khác nhau. Đáng chú ý là các chương trình viết cho EDVAC đã được lưu trữ trong bộ nhớ máy tính có tốc độ cao thay cho hệ thống dây điện vật lý của máy tính. Điều này đã vượt qua một hạn chế nghiêm trọng của ENIAC, đó là thời gian đáng kể và nỗ lực cần thiết để cấu hình lại máy tính để thực hiện một nhiệm vụ mới. Với thiết kế von Neumann, các chương trình mà EDVAC chạy có thể được thay đổi chỉ đơn giản bằng cách thay đổi các nội dung của bộ nhớ. Tuy nhiên, EDVAC không phải là máy tính lưu trữ chương trình đầu tiên; Manchester Small-Scale Experimental Machine,một nguyên mẫu máy tính có lưu trữ một chương trình nhỏ, chạy chương trình đầu tiên của mình vào ngày 21 tháng 6 năm 1948 và Manchester Mark 1
chạy chương trình đầu tiên của mình trong đêm 16-17 tháng 6 năm 1949.

Các CPU đời đầu sử dụng các thiết kế tùy chỉnh như là một phần của một máy tính lớn và đôi khi rất khác biệt. Tuy nhiên, phương pháp này thiết kế CPU tùy chỉnh cho một ứng dụng cụ thể đã nhường chỗ cho sự phát triển của bộ vi xử lý đa mục đích sản xuất với số lượng lớn. Tiêu chuẩn này bắt đầu trong thời đại máy tính mainframe sử dụng transistor, máy tính mini và đã nhanh chóng tăng tốc với sự phổ biến của các vi mạch (IC). Các vi mạch đã cho phép CPU ngày càng phức tạp được thiết kế và sản xuất nhỏ đến cỡ nanômét. Hai quy trình thu nhỏ hóa và tiêu chuẩn hóa của CPU đã làm tăng nhanh sự có mặt của các thiết bị kỹ thuật số trong cuộc sống hiện đại vượt xa các ứng dụng hạn chế của máy tính chuyên dụng. Bộ vi xử lý hiện đại xuất hiện trong các thiết bị điện tử khác nhau, từ xe ô tô đến điện thoại di động, và thậm chí cả trong đồ chơi.

Trong khi von Neumann thường được ghi công với việc thiết kế của máy tính có khả năng lưu trữ chương trình vì thiết kế EDVAC của ông, và thiết kế này được gọi là kiến trúc von Neumann, những người khác trước ông như Konrad Zuse cũng đã đề xuất và thực hiện những ý tưởng tương tự. Cái gọi là kiến trúc Harvard của Harvard Mark I, được hoàn thiện trước EDVAC,
cũng sử dụng một thiết kế được lưu trữ chương trình sử dụng băng giấy đục lỗ thay vì bộ nhớ điện tử.
Sự khác biệt cơ bản giữa các kiến trúc von Neumann và Harvard là máy Harvard tách rời việc lưu trữ và xử lý các lệnh CPU và dữ liệu, trong khi máy của von Neumann sử dụng bộ nhớ không gian chung cho cả hai.
Hầu hết các CPU hiện đại chủ yếu sử dụng ý tưởng von Neumann trong thiết kế, nhưng CPU với kiến trúc Harvard được xem là tốt, đặc biệt là trong các ứng dụng nhúng; Ví dụ, các vi điều khiển Atmel AVR là các bộ xử lý kiến trúc Harvard.

Rơle và đèn điện tử chân không đã được sử dụng phổ biến để làm các thành phần chuyển mạch;
một máy tính hữu ích đòi hỏi hàng ngàn hoặc hàng chục ngàn các thiết bị chuyển mạch như vậy. Tốc độ tổng thể của một hệ thống phụ thuộc vào tốc độ của thiết bị chuyển mạch. Máy tính dùng đèn chân không như EDVAC có thời gian sử dụng trung bình tám giờ trước khi nó bị hỏng, trong khi máy tính dùng rơle như Harvard Mark I (chậm hơn, nhưng được tạo ra sớm hơn) rất ít khi hỏng hóc. Cuối cùng, CPU dùng đèn chân không đã trở thành thống trị bởi vì những lợi thế đáng kể về tốc độ của nó đã thắng những vấn đề về độ tin cậy. Hầu hết các CPU đồng bộ ban đầu chạy ở tốc độ thấp hơn so với các thiết kế vi điện tử hiện đại. tần số tín hiệu đồng hồ khác nhau, từ 100 kHz đến 4 MHz rất phổ biến vào thời kỳ này, giới hạn phần lớn bởi tốc độ của các thiết bị chuyển mạch của CPU.

Các CPU dùng transistors

Sự phức tạp thiết kế của CPU tăng lên khi hàng loạt công nghệ khác nhau tạo thuận lợi cho việc xây dựng các thiết bị điện tử nhỏ hơn và đáng tin cậy hơn. Những cải tiến đầu tiên như vậy đi kèm với sự ra đời của transistor. CPU bán dẫn trong suốt những năm 1950 và 1960 không còn phải được xây dựng bằng các phần tử chuyển mạch cồng kềnh, không đáng tin cậy và mong manh như đèn điện tử chân không và rơle. Với cải tiến này nhiều CPU phức tạp và đáng tin cậy được xây dựng trên một hoặc một số mạch in chứa các thành phần riêng biệt.

Năm 1964, IBM giới thiệu kiến trúc máy tính System/360, được sử dụng trong một loạt các máy tính có khả năng chạy các chương trình tương tự với tốc độ và hiệu suất khác nhau. Điều này có ý nghĩa tại thời điểm đó khi hầu hết các máy tính điện tử là không tương thích với nhau, ngay cả những máy tính có chung nhà sản xuất. Để tạo điều kiện cho cải tiến này, IBM sử dụng các khái niệm về một vi chương trình (thường được gọi là"vi mã"), vi mã này vẫn được sử dụng rộng rãi trong các CPU hiện đại. Kiến trúc System/360 trở nên phổ biến đến mức nó thống trị thị trường máy tính mainframe trong hàng thập kỷ và để lại một di sản vẫn được tiếp tục với các máy tính hiện đại zSeries của IBM. Năm 1965, Digital Equipment Corporation (DEC)
giới thiệu một máy tính có ảnh hưởng nhằm vào thị trường khoa học và nghiên cứu, PDP-8.

Máy tính mạch bán dẫn có một số lợi thế khác biệt so với những máy tính trước đó. Bên cạnh độ tin cậy tăng lên và tiêu thụ điện năng giảm đi, bóng bán dẫn cũng cho phép CPU hoạt động với tốc độ cao hơn nhiều vì thời gian chuyển đổi ngắn hơn của một bóng bán dẫn so với một đèn điện tử hoặc rơle. Nhờ độ tin cậy tăng lên cũng như việc tăng đáng kể tốc độ của các thành phần chuyển mạch (với các bóng bán dẫn được dùng gần như hoàn toàn trong thời gian này), tốc độ xung nhịp CPU tăng lên tới hàng chục megahertz trong giai đoạn này. Ngoài ra, trong khi CPU dùng bóng bán dẫn rời rạc và vi mạch CPU được sử dụng rộng rãi, các thiết kế mới có hiệu suất cao như các xử lý vectơ SIMD (Single Instruction Multiple Data) bắt đầu xuất hiện.
Những thiết kế thử nghiệm đầu tiên này sau đó đã dẫn đến thời đại của các siêu máy tính chuyên ngành như các máy được Cray Inc và Fujitsu Ltd sản xuất.

Các CPU tích hợp quy mô nhỏ

Trong thời gian này, một phương pháp sản xuất nhiều transistor kết nối với nhau trong một không gian nhỏ gọn đã được phát triển. Các mạch tích hợp (IC) cho phép một số lượng lớn các bóng bán dẫn được sản xuất trên một chip bán dẫn. Lúc đầu chỉ mạch kỹ thuật số rất cơ bản không chuyên đầu tiên như cổng NOR được thu nhỏ vào vi mạch. CPU dựa trên những khối vi mạch thường được gọi là thiết bị"tích hợp quy mô nhỏ"(SSI). Vi mạch SSI, chẳng hạn như những vi mạch được dùng trong các máy tính hướng dẫn tàu Apollo, thường chứa lên đến một vài nghìn transistor. Để xây dựng toàn bộ một CPU trên vi mạch SSI cần hàng ngàn chip, nhưng vẫn tiêu thụ ít không gian và điện năng hơn nhiều so với thiết kế bằng bóng bán dẫn trước đó.

System/370 của IBM, phiên bản kế tục System/360, sử dụng vi mạch SSI thay vì dùng module bán dẫn rời rạc của Solid Logic Technology. Máy tính PDP-8/I and KI10 PDP-10 của DEC cũng chuyển từ các bóng bán dẫn riêng lẻ được PDP-8 và PDP-10 sử dụng và chuyển qua dùng vi mạch SSI, và dòng máy PDP-11 cực kỳ phổ biến của họ ban đầu được xây dựng với vi mạch SSI nhưng cuối cùng đã được thay thế bằng các vi mạch LSI khi nó ra đời.

Các CPU tích hợp quy mô lớn
Lee Boysel xuất bản các bài báo có ảnh hưởng, trong đó có một"tuyên ngôn"năm 1967, trong đó mô tả làm thế nào để xây dựng máy tính tương đương với một máy tính mainframe 32-bit từ một số lượng tương đối nhỏ các mạch tích hợp quy mô lớn (LSI). Vào thời điểm đó, cách duy nhất để xây dựng chip LSI, một con chip với một trăm hoặc nhiều cổng, bằng cách xây dựng chúng sử dụng một quá trình MOS (chẳng hạn PMOS logic, NMOS logic, hoặc CMOS logic). Tuy nhiên, một số công ty tiếp tục xây dựng các bộ xử lý dùng chip lưỡng cực vì các bán dẫn lưỡng cực nhanh hơn nhiều so với các chip MOS; chẳng hạn, Datapoint
tạo các bộ vi xử lý bằng chip TTL cho đến đầu những năm 1980.

Các nhà sản xuất máy tính tốc độ cao muốn chúng chạy nhanh chóng, vì vậy trong những năm 1970 họ xây dựng các CPU từ các vi mạch tích hợp quy mô nhỏ (SSI) và quy mô trung bình (MSI) bao gồm các cổng TTL của vi mạch họ 7400. Vào thời điểm đó, vi mạch MOS quá chậm đến nỗi chúng chỉ được coi là hữu ích trong một vài ứng dụng thích hợp với yêu cầu công suất thấp.

Khi công nghệ vi điện tử phát triển mạnh, nó gia tăng số lượng bóng bán dẫn được đặt trên một IC, giảm số lượng IC riêng cần thiết để tạo ra một CPU hoàn chỉnh. Các vi mạch MSI và LSI tăng lượng transistor lên đến hàng trăm, và sau đó hàng ngàn. Đến năm 1968, số lượng IC cần thiết để xây dựng một CPU hoàn chỉnh đã được giảm xuống còn 24 IC của tám loại khác nhau, với mỗi IC chứa khoảng 1000 MOSFET. Tương phản hoàn toàn với các vi mạch SSI và MSI của nó, vi mạch LSI đầu tiên của PDP-11 chứa một CPU bao gồm chỉ có bốn mạch tích hợp LSI.

Các bộ vi xử lý

Trong những năm 1970, những phát minh cơ bản của Federico Faggin (IC MOS cổng silicon với cổng tự liên kết cùng với các phương pháp thiết kế logic ngẫu nhiên mới của ông) đã thay đổi việc thiết kế và sản xuất CPU mãi mãi. Kể từ sự ra đời của bộ vi xử lý thương mại đầu tiên (Intel 4004) vào năm 1970, và bộ vi xử lý lần đầu tiên được sử dụng rộng rãi (Intel 8080) năm 1974, mô hình này của CPU đã gần như hoàn toàn vượt qua tất cả các bộ phận xử lý trung tâm khác. Các nhà sản xuất máy tính lớn và máy tính mini thời kỳ này tung ra các chương trình phát triển vi mạch độc quyền để nâng cấp kiến trúc máy tính cũ của họ, và cuối cùng tạo ra bộ vi xử lý tương thích với tập lệnh cũ của các phần cứng và phần mềm cũ. Kết hợp với sự ra đời và cuối cùng thành công khắp nơi của máy tính cá nhân, thuật ngữ CPU bây giờ được áp dụng gần như độc quyền
cho các bộ vi xử lý. Một số CPU (gọi là lõi) có thể được kết hợp trong một chip xử lý duy nhất.

Các thế hệ trước của CPU cũng được sản xuất như các linh kiện điện tử và vô số vi mạch (IC) trên một hay nhiều mạch in. Bộ vi xử lý là các CPU được sản xuất trên một số lượng rất nhỏ các IC; thường chỉ là một. Tổng thể kích thước CPU nhỏ hơn, là một kết quả của việc sản xuất trên cùng một khuôn, khiến thời gian chuyển đổi nhanh hơn vì các yếu tố vật lý như giảm điện dung ký sinh tại cổng. Điều này đã cho phép các bộ vi xử lý đồng bộ có tốc độ xung nhịp từ hàng chục megahertz đến vài gigahertz. Ngoài ra, vì khả năng để xây dựng transistor cực nhỏ trên một vi mạch đã tăng lên, sự phức tạp và số lượng bóng bán dẫn trong một CPU duy nhất đã tăng lên nhiều lần. Xu hướng được kiểm chứng rộng rãi này được đặt tên là Định luật Moore, mà đã được chứng minh qua thực tế là một yếu tố dự báo khá chính xác về sự phát triển của CPU (và các IC phức tạp khác).

Trong khi mức độ phức tạp, quy mô, xây dựng, và dạng tổng quát của CPU đã thay đổi rất nhiều kể từ năm 1950, đáng chú ý là các thiết kế cơ bản và chức năng của nó đã không thay đổi chút nào. Hầu như tất cả các CPU phổ biến hiện nay có thể được mô tả rất chính xác như các máy lưu trữ chương trình theo kiểu von Neumann. Khi định luật Moore nói trên vẫn tiếp tục đúng, mối quan tâm phát sinh về các giới hạn của công nghệ bóng bán dẫn mạch tích hợp. Thu nhỏ tối đa các cửa điện tử đang gây ra những ảnh hưởng của hiện tượng như electromigration và rò rỉ dưới ngưỡng đã nhiều hơn đáng kể. Những mối quan tâm mới là một trong nhiều yếu tố khiến các nhà nghiên cứu tập trung tìm hiểu các phương pháp mới của máy tính như máy tính lượng tử, cũng như để mở rộng việc sử dụng tính toán song song
và các phương pháp khác nhằm mở rộng tính hữu ích của các mô hình von Neumann cổ điển.

Hoạt động
Các hoạt động cơ bản của hầu hết các CPU, không phụ thuộc hình thức vật lý, là thực hiện một chuỗi các tập lệnh được lưu trữ, gọi là chương trình. Các mã lệnh chờ thực hiện này được lưu giữ trong một số loại bộ nhớ máy tính. Gần như tất cả các CPU có các bước: lấy thông tin, giải mã và thực hiện lệnh khi hoạt động, và được gọi chung là chu kỳ lệnh.

Sau khi thực hiện một lệnh, toàn bộ quá trình lặp đi lặp lại, với sự chu kỳ lệnh tiếp theo thường lấy các lệnh tiếp theo trong chuỗi vì giá trị tăng lên trong thanh ghi con trỏ lệnh. Nếu một lệnh nhảy được thực hiện, con trỏ lệnh sẽ được sửa đổi để chứa địa chỉ của lệnh đã thay đổi và thực hiện chương trình tiếp tục như bình thường. Trong các CPU phức tạp hơn, nhiều lệnh có thể được tải xuống, giải mã, và thực hiện đồng thời. Phần này mô tả những gì thường được gọi là"đường ống RISC cổ điển", vốn khá phổ biến trong các CPU đơn giản được sử dụng trong nhiều thiết bị điện tử (thường được gọi là vi điều khiển). Nó chủ yếu bỏ qua vai trò quan trọng của CPU cache, và do đó bỏ qua các giai đoạn tiếp cận của các đường ống.

Một số lệnh thao tác truy cập chương trình chứ không phải tạo ra dữ liệu kết quả trực tiếp; lệnh như vậy thường được gọi là"lệnh nhảy"và cho phép chương trình chạy lặp vòng, thực hiện chương trình có điều kiện (thông qua việc sử dụng một bước nhảy có điều kiện), và khả năng viết các chương trình con.
Trong một số bộ vi xử lý, một số lệnh khác thay đổi trạng thái của các bit trong một thanh ghi"cờ". Những cờ này có thể được sử dụng để thay đổi cách ứng xử của chương trình, vì chúng thường chỉ ra kết quả của các toán tử khác nhau. Ví dụ, trong bộ vi xử lý khi một lệnh"so sánh"đánh giá hai giá trị, chúng xóa bit trong những thanh ghi cờ để chỉ ra số nào lớn hơn số nào, hoặc hai số được so sánh là bằng nhau; một trong những cờ này sau đó có thể được một lệnh nhảy sử dụng để xác định rẽ nhánh tùy theo kết quả so sánh trên.

Thành phần

Khối điều khiển (CU - Control Unit)
Có chức năng thông dịch các lệnh của chương trình và điều khiển các hoạt động xử lí của máy tính. Chúng được điều tiết chính xác bởi xung nhịp đồng hồ hệ thống. Nếu CPU là "bộ não" của máy tính thì khối này chính là "bộ não" của CPU

Khối tính toán (ALU-Arithmetic Logic Unit)
Có chức năng thực hiện các phép toán số học và logic rồi sau đó trả lại kết quả vào các thanh ghi (hoặc bộ nhớ).

Các thanh ghi (Registers)
Là các bộ nhớ nằm ngay bên trong CPU có dung lượng lưu trữ nhỏ nhưng có tốc độ truy cập cao. Chúng được dùng để lưu trữ tạm thời các toán hạng, kết quả tính toán, địa chỉ các ô nhớ hoặc thông tin điều khiển.

Opcode
Phần bộ nhớ chứa mã máy của CPU (không bắt buộc) để có thể thực thi các lệnh trong file thực thi.

Phần điều khiển
Thực hiện việc điều khiển các khối và điều khiển tần số xung nhịp.
Mạch xung nhịp đồng hồ hệ thống dùng để đồng bộ các thao tác xử lý trong và ngoài CPU theo các khoảng thời gian không đổi. Khoảng thời gian chờ giữa hai xung gọi là chu kỳ xung nhịp. Tốc độ đo số chu kì mà CPU thực hiện mỗi giây gọi là tốc độ xung nhịp – tốc độ đồng hồ tính bằng triệu đơn vị mỗi giây (MHz). Phần này là không cần thiết cho một cpu nhưng hầu hết có trong kiến trúc cisc.

Tốc độ
Tốc độ xử lý của máy tính chủ yếu phụ thuộc vào tốc độ của CPU, nhưng nó cũng phụ thuộc vào các phần khác như bộ nhớ RAM, vỉ đồ họa, ổ cứng, v.v..

Có nhiều công nghệ làm tăng tốc độ xử lý của CPU. Ví dụ: pipeline, turbo boost, siêu phân luồng, v.v..

Tốc độ CPU có liên hệ với tần số đồng hồ làm việc của nó (tính bằng các đơn vị như MHz, GHz, v.v..). Trước năm 2005, tần số này cao hơn cũng có nghĩa là tốc độ xử lý cao hơn. Tuy nhiên khi chỉ so sánh như vậy là bỏ qua rất nhiều yếu tố khác. (Ví dụ: CPU Intel Core 2 Duo (2 nhân) có tần số 2,6 GHz có thể xử lý nhanh hơn CPU Intel Pentium 4 (1 nhân) 3,4 GHz hay dòng Intel Core 2 Duo (2 nhân) 2,6 GHz GHz lại yếu hơn dòng Core i3 (2 nhân) với cùng 2,6 GHz GHz rất nhiều). Do vậy hiện nay, nhà sản xuất CPU như Intel dùng khái niệm đánh giá trên hiệu suất làm việc (performance rating -P.R) cho các dòng Core i3, i5, i7, i9.

Tốc độ CPU còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
 Số nhân xử lý (2,4,10,22 nhân...), càng nhiều nhân càng mạnh với các tác vụ cần nhiều nhân, chia nhỏ công việc để xử lí song song giúp hoàn thành nhanh hơn.
Xung nhịp (1 GHz, 4GHz,...) chỉ tốc độ đóng mở cổng của bóng bán dẫn, số GHz càng cao, CPU càng mạnh, đồng thời cũng tốn điện, tỏa nhiều nhiệt hơn
IPC (instructions per clock/cycles). VD: Do IPC nên CPU đời mới lại mạnh hơn CPU đời cũ cùng số nhân với số luồng, cùng xung nhịp. IPC càng cao thì CPU càng mạnh.
 Tiến trình bóng bán dẫn của CPU (14 nm, 10 nm, 7 nm,...), càng nhỏ càng tiết kiệm điện do tiết kiệm thời gian khoảng cách năng lượng để electron di chuyển qua bóng bán dẫn, càng nhồi được nhiều bóng bán dẫn hiệu năng cao hơn.
 Công nghệ làm tăng tốc độ xử lý của CPU (pipeline, turbo boost, siêu phân luồng, v.v.),
 Bộ nhớ đệm - bộ nhớ dùng để lưu các lệnh/dữ liệu thường dùng hay có khả năng sẽ được dùng trong tương lai gần, giúp giảm bớt thời gian chờ đợi của CPU. Ví dụ: Intel Core 2 Duo sử dụng chung cache L2 (shared cache) giúp cho tốc độ xử lý của hệ thống hai nhân mới này cao hơn so với hệ thống hai nhân thế hệ thứ nhất (Intel Pentium D) với mỗi nhân từng bộ nhớ đệm L2 riêng biệt.
 Đồ họa tích hợp (vd: Radeon Vega 8 Graphics mạnh hơn VGA Inno3D GT 730 1 GB (kết luận dựa trên Benchmarks, chỉ dùng để kham khảo))
 TDP (công suất thoát nhiệt), lượng nhiệt chip xử lý tỏa ra mà hệ thống làm mát cần phải giải tỏa. TDP thường cho biết mức tiêu thụ điện của con chip, con số này càng cao thì càng tốn điện, càng thấp thì càng mát (còn tùy vào thế hệ CPU), nhiệt độ cao lõi silicon CPU có thể hoạt động kém.

Các nhà sản xuất
Hai nhà sản xuất CPU lớn nhất hiện nay là Intel và AMD.

Một trong những CPU đầu tiên của hãng Intel là Intel 4004. Được tung ra thị trường vào tháng 11 năm 1971, Intel 4004 có 2250 transistor và 16 chân. Một CPU khác của Intel được tung ra thị trường năm 2006 là Intel Northwood Pentium, có 55 triệu transistor và 478 chân.

Nhà sản xuất AMD (Advanced Micro Devices) cũng được đánh giá cao:

APU(Dòng tích hợp nhân đồ họa của AMD):

-A10[ 58xx(k), 68xx(k), 78xx(k)] với sức mạnh đồ họa tích hợp sánh ngang với các GPU tầm trung.

Năm 2017, AMD ra mắt thế hệ CPU mới, tên mã Zen, với số nhân/luồng vượt trội so với đối thủ Intel từ đó đã làm bùng nổ cuộc chiến CPU mà trước đó AMD đã thất thế trong nhiều năm.

Ngoài ra, còn có những nhà sản xuất chip ARM (vd: Qualcomm, MediaTek,.... với các chip cho smartphone như Snapdragon 888, Dimensity 1200,... , Apple với dòng chip A cho iPhone, iPad như A15 Bionic,... và dòng M1 và nhũng hậu bối của nó trên những mẫu Macbook, Imac,... từ 2021 trở đi)

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
 CPU Intel
 CPU AMD
 CPU đa nhân

Liên kết ngoài

 25 vi chip khuynh đảo thế giới – bài viết tiếng Anh của Institute of Electrical and Electronics Engineers.

CPU
Bài cơ bản dài trung bình


title: Molophilus berigora

text:
Molophilus berigora là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Hàn Hàn

text:
Hàn Hàn (tiếng Trung giản thể: 韩寒; Chữ Hán phồn thể: 韓寒, bính âm: Hán Hán). sinh ngày 23 tháng 9 năm 1982 là một vận động viên lái xe đua chuyên nghiệp người Trung Quốc, tác giả và ca sĩ với các đĩa hát bán chạy nhất, đồng thời cũng là một blogger nổi tiếng của Trung Quốc. Anh cũng tham gia vào sản xuất âm nhạc.

Tạp chí Time trong bảng xếp hạng hàng năm những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong tháng 4 năm 2010, Hàn Hàn xếp vị trí thứ tám.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 韓寒 比「80後」更輕盈的標籤
 Những câu nói nổi tiếng của Hàn Hàn
 好萊塢"不倫男主角"鎖定韓寒
 韓寒个人BLOG--two cold so warm（新浪网）
 韩寒非官方网站
 Asia Weekly (亚洲周刊): Interview with Han Han (韩寒) (Part 1) – China Digital Times
 Asia Weekly (亚洲周刊): Interview with Han Han (韩寒) (Part 2) – China Digital Times

Vận động viên Thượng Hải
Nhạc sĩ Trung Quốc
Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Nam ca sĩ Trung Quốc
Ca sĩ từ Thượng Hải
Nhà văn từ Thượng Hải
Ca sĩ Trung Quốc thế kỷ 21
Nam ca sĩ thế kỷ 21
Người viết blog Trung Quốc


title: Decazeville

text:
Decazeville (or La Sala in Occitan) là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Virtual 3D tour in GE
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Thrinchophora lignigerana

text:
Thrinchophora lignigerana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Thrinchophora
Động vật được mô tả năm 1863


title: Sauvagney

text:
Sauvagney là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Sauvagney on the regional Web site

Xã của Doubs


title: Rissoa auriformis

text:
Rissoa auriformis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Rissoa


title: Dissona

text:
Dissona là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Dissona bao gồm:

 Dissona reflexa Cate, 1973
 Dissona tarasconii Bozzetti, 2007
 Dissona tosaensis (Azuma & Cate, 1971)

Chú thích

Tham khảo

Ovulidae


title: Biển tiếp giáp Trung Quốc

text:
Biển tiếp giáp Trung Quốc là các biển ở Tây Thái Bình Dương, tiếp giáp với nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, bao gồm:
Bột Hải (đây là biển nhỏ, còn gọi là vịnh Bột Hải, chỉ nằm tiếp giáp với Trung Quốc (tức Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)).
Hoàng Hải (là biển tiếp giáp với Trung Quốc, Bắc Triều Tiên (tức Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên), Hàn Quốc).
Biển Hoa Đông (là biển tiếp giáp với Trung Quốc, Đài Loan (tức Trung Hoa Dân Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản)
Biển Đông (là biển tiếp giáp với Trung Quốc, Đài Loan, và các nước trong khối ASEAN là: Việt Nam, Philipines, Malaysia, Indonesia, Brunei, Singapore, Campuchia, Thái Lan).
Một bộ phim sản xuất năm 1935 mang tên Vùng biển Trung Hoa (tiếng Anh: China Seas (film))

Thái Bình Dương


title: Einhaus

text:
Einhaus là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Einhaus có diện tích 2,53 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 384 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Cuộc nổi dậy Lâm Sâm

text:
Cuộc nổi dậy của Lâm Sâm là một cuộc khởi binh chống lại nhà Nguyễn thời vua Thiệu Trị xảy ra ở phủ Lạc Hóa (Việt Nam) do Lâm Sâm (hay Sa Sâm, không rõ năm sinh năm mất) làm thủ lĩnh, khởi phát từ tháng 3 nhuận (âm lịch) năm Tân Sửu (1841) đến tháng 10 (âm lịch) cùng năm thì bị đánh tan .

Nguyên nhân xa và gần
Từ lâu, các vua chúa Việt Nam luôn lo lắng về các vùng có tộc người Khmer định cư tập trung và lâu đời ở Nam Bộ. Bởi đây là vùng đất mới đối với người Việt, cho nên khi chúa Nguyễn Phúc Ánh còn ở đất Gia Định, đã cho phép người Khmer ở địa phương lập đồn điền, và mỗi năm chỉ phải nạp lúa thuế mà thôi.
Đến khi nối ngôi vua, năm 1835, vua Minh Mạng cũng đã cho tộc người này hưởng chế độ tự trị rộng rãi, với quan phủ và các quan lại khác coi việc nội an đều là người Khmer.
Tuy nhiên, trong sâu xa các nhà cầm quyền vẫn muốn người Khmer trên đất Nam Bộ quy thuận theo mình, vì lẽ đó, lệnh trên ban ra có khi thiếu nhất quán và không phù hợp, mà chính sách "nhứt thị đồng nhơn" là một ví dụ.

Hậu quả là, nhân cơ hội quan quân nhà Nguyễn ở Chân Lạp đang vấp phải sự chống đối mãnh mẽ của người bản xứ (vì đã đem nước họ sáp nhập vào Đại Nam), mà tộc người Khmer ở Nam Bộ cũng đã lần lượt đứng lên (trong số đó có cuộc nổi dậy của Lâm Sâm), gây nhiều tang thương mất mát.

Nhìn lại vấn đề này, nhà văn Sơn Nam đã chỉ ra mấy nguyên nhân chủ yếu như sau:
Vua Minh Mạng mất, để lại gánh nặng ở phía biên giới Việt-Miên. Loạn lạc đã phát khởi ngay từ khi cuộc chinh phạt của tướng Trương Minh Giảng đang diễn ra tại phía Biển Hồ, tuy rằng về hình thức là dẹp xong nhưng mầm mống còn đó. Người Miên cư ngụ trên lãnh thổ Việt Nam dường như sẵn sàng hưởng ứng, chống đối quan lại địa phương khi ở Cao Miên phong trào lên cao. Quân Xiêm lại khéo phao tin tuyên truyền. Người Cao Miên lúc bấy giờ ở Nam Kỳ lại bực dọc với chính sách "nhứt thị đồng nhơn" của vua Minh Mạng, bắt buộc họ phải lấy tên, lấy họ như người Việt để đồng hóa. Lại còn chủ trương cải cách tổ chức nông thôn cổ truyền của sóc Miên khiến họ mất quyền tự trị..

Còn Nguyễn Phan Quang, thì nhấn mạnh đến tệ tham lam của quan lại và địa chủ, giáo sư viết:Do bất bình với chính sách "đồn điền" của triều Nguyễn, vì nó đã tạo ra cơ hội cho quan lại cùng địa chủ đổ xô đến Lạc Hóa, Ba Xuyên...chiếm đoạt ruộng đất. Bên cạnh đó, việc thay đổi phong tục tập quán địa phương và âm mưu gây chia rẽ giữa các thành phần dân tộc cũng đã góp phần làm nên nhiều cuộc nổi dậy.Diễn biến
Trước ngày 1 tháng 8 năm 1832, phủ Lạc Hóa gồm 2 huyện là Tuân Nghĩa và huyện Trà Vinh, trực thuộc trấn Vĩnh Long. Sau ngày này, vua Minh Mạng bỏ trấn và chia Nam Kỳ thành 6 tỉnh trực thuộc triều đình Huế, và hai huyện trên vẫn thuộc phủ Lạc Hóa, tỉnh Vĩnh Long như cũ (cho đến khi thực dân Pháp chiếm lấy toàn cõi Nam Kỳ).

Theo  Đại Nam nhất thống chí , thì lúc bấy giờ trên hai bờ rạch Trà Vinh, người Kinh người Thổ ở lẫn lộn, thuyền buôn tụ họp, cũng là một nơi đô hội ở vùng biển.

Rồi chính những nguyên nhân trên, mà nơi đô hội ấy không còn, bởi người dân Khmer (cùng một số người Việt và người Hoa) ở phủ Lạc Hóa đã tin theo lời của Lâm Sâm để cầm vũ khí chống Nguyễn.

Theo Sơn Nam, thì thủ đoạn xách động (của Lâm Sâm) là dùng bùa ngãi, do các tên thầy bùa đưa ra rồi loan tin thất thiệt: "Ai không theo chúng sẽ bị Trời Phật hại, ai theo thì được cứu thoát, nên có lúc loạn quân lên đến bảy, tám ngàn. Ngoài Lâm Sâm, còn có tên tổng Cộng (chắc là cai tổng tên Cộng) và một tên tự xưng là phò mã Đội. Còn võ khí là đao mác, chà gạc, phãng kéo cổ thẳng (sau trở thành cây mã tấu)...
Đánh phá phủ Lạc Hóa, chiếm giữ huyện Trà Vinh
Đầu tháng 3 nhuận (âm lịch, 1841), Lâm Sâm khởi binh. Đầu tiên, ông cầm quân tiến đánh phủ lỵ Lạc Hóa, binh lính chống đỡ không nổi, viên Tri phủ bỏ chạy, cấp báo về tỉnh Vĩnh Long. Bố chính Trần Tuyên (hay Trần Trung Tiên) liền trực tiếp cầm quân ứng cứu. Từ Vĩnh Long, ông kéo quân đến đồn Nguyệt Lãng vừa tiến vừa thăm dò, ngót 20 ngày mới tới sóc Lò Ngò, liền bị hơn ngàn quân nổi dậy kéo ra ngăn lại.

Bố Chính Trần Tuyên bí mật thu quân về sóc Ô Đùng, thì bị nổi dậy phục kích ở vùng Trà Tử (nay gọi là Hiếu Tử), giết chết ông cùng viên Tri huyện Trà Vinh là Huỳnh Hữu Quang.

Nhân đà thắng lợi, Lâm Sâm thúc quân đến vây đánh tấn Định An, chém chết viên Thủ ngự rồi nhanh chóng rút lui.

Tháng 4 âm lịch (1841), tức một tháng sau ngày khởi binh, Lâm Sâm lại dẫn hơn 300 quân đến vây đánh đồn Nguyệt Lãng và nhiều đồn trại của quân triều đình trên bờ sông Trà Vinh. Đồng thời, cử người chỉ huy 2000 quân kéo lên chiếm giữ Giồng Sang, ngăn đường tiến của quân triều đình theo sông Cổ Chiên vào cứu viện. Kể từ đó, lực lượng nổi dậy kể như hoàn toàn làm chủ huyện lỵ Trà Vinh.

Nhận được tin cấp báo, vua Thiệu Trị liền triệu Tham tán thành Trấn Tây là Nguyễn Tiến Lâm từ Nam Vang về nước, để nắm quyền tổng chỉ huy cuộc trấn áp. Ngoài ra, nhà vua còn điều thêm hai tướng là Nguyễn Công Trứ (về nước cùng với Nguyễn Tiến Lâm), Nguyễn Tri Phương và Tổng đốc Bùi Công Huyên cùng tiếp tay. Khi tướng Trương Minh Giảng rút quân từ Chân Lạp về An Giang, lại có thêm 3.000 quân nữa, vậy mà theo Bản Triều Bạn Nghịch, thì: tuy phá tan được luôn, nhưng chỗ này tan rã thì chỗ kia qui tụ lại, cứ đánh phía Đông, giữ phía Tây không thể nào diệt hết được...

Để đối phó lại đạo quân triều hùng mạnh ấy, Lâm Sâm cử thuộc cấp là Trần Hồng mang vài ngàn quân đến đánh phá vùng sóc Kỷ La để bày thế trận nhằm phối hợp và chi viện lẫn nhau.

Sau trận này, liệu thế khó chống giữ, hai ông nhanh chóng rút hết quân về củng cố các căn cứ ở vùng Trà Cú, Xoài Xiêm thuộc huyện Tuân Nghĩa, sau khi chiếm giữ huyện lỵ Trà Vinh suốt trong 4 tháng (từ tháng 3 đến tháng 6 năm 1841).

Trận Xoài Xiêm và Rum-Đuôn
Cuối tháng 6 năm 1841, quân nổi dậy tựa vào chỗ hiểm để chống giữ, rồi lừa cho đại quân lọt vào trận địa phục kích, gây tổn thất nặng cho quân triều.

Đến tháng 8, Lâm Sâm cho di chuyển quân về lập căn cứ ở Chrui-Ton-Xa thuộc Ba Xao, gần sông lớn để có thể tiến thoái, lại có thể phối hợp với hai cuộc nổi dậy ở Ba Xuyên (Sóc Trăng) do thủ lĩnh Sơn Tốt và thủ lĩnh Trần Lâm đứng đầu.

Lại thấy khó có thể cầm cự lâu dài ở Ba Xao, Lâm Sâm lại quyết định rút lực lượng về Rum-Đuôn (tức Sâm Đô chép trong  Đại Nam thực lục ) cố giữ lũy dàn quân chống lại. Mấy đạo quân triều ồ ạt kéo vào vây chặt khu vực. Lâm Sâm bố trí trận mai phục bên hồ nước Trơpăn-Krôpư (bầu cá sấu), gây thêm một số tổn thất cho quân triều, giết chết một viên Phó quản cơ và một cai đội. Nhưng khi mấy đạo quân triều chia đánh mấy mặt thì lực lượng nổi dậy mất dần sức và nhanh chóng tan rã, căn cứ bị phá hủy. Lúc ấy là vào tháng 10 âm lịch năm Tân Sửu (1841).

Sách Quốc triều sử toát yếu kể:Tháng 10 (âm lịch) năm Tân Sửu (1841)…Nguyễn Tiến Lâm, Nguyễn Tri Phương, Nguyễn Công Trứ phá tan giặc Lâm Sum (Sâm) tại xứ Sâm Đô, (khiến) phủ lạc Hóa đều yên. Tướng giặc là Kiên Hồng, Trần Hồng, Thạch Đột tới trước cửa quân xin hàng; bỏ củi giải về Kinh (rồi làm tội cực hình)....

Kết thúc
Theo một nguồn tư liệu của địa phương, sau khi thất trận ở Rum-Đuôn, thủ lĩnh Lâm Sâm chạy sang cù lao Cồn Cộc ẩn náu một thời gian. Khi quân triều rút đi, ông trở về Trà Cú thì bị bắt cùng với người con trai tên là Lâm Tham khoảng đầu năm 1842, rồi bị xử theo "chánh pháp".

Rút lại, ở nửa đầu thế kỷ 19, cuộc nổi dậy ở Lạc Hóa là một trong vài cuộc nổi dậy lớn, tuy ngắn ngủi nhưng nó có tính chất điển hình.
Và mặc dù quyết liệt, nhưng nó vẫn thất bại, vì đây cũng chỉ là một cuộc nổi dậy mang đậm tính địa phương riêng rẽ, giá trị thu hút của nó không lớn.
Về phía nhà Nguyễn, nhờ có lực lượng quân sự đông đảo nên cuối cùng cũng đàn áp được, nhưng xét ra cách làm này vẫn không thể làm dịu bớt những mâu thuẫn sâu sắc trong xã hội.

Cuộc nổi dậy ở Lạc Hóa, thực sự là lời cảnh báo của một bộ phận cư dân không nhỏ ở Nam Bộ đối với nền thống trị của triều Nguyễn, trong đó có chính sách đối với người dân tộc.
Xem thêm
Cuộc nổi dậy ở Ba Xuyên (1841)
Cuộc nổi dậy ở Thất Sơn (1841)
Những cuộc nổi dậy ở Hà Tiên (1840)
Oknha Son Kuy

Chú thích

Sách tham khảo
Quốc sử quán (triều Nguyễn), Đại Nam thực lục (Tiền biên và Chính biên). Nhà xuất bản Sử học và Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1962-1972.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu. Nhà xuất bản Văn học, 2002.
Vương Hồng Sển, Tự vị tiếng nói Miền Nam. Nhà xuất bản Trẻ Thành phố Hồ Chí Minh, 1999.
Sơn Nam, Lịch sử khẩn hoang miền Nam. Nhà xuất bản Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 1994
Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ 19. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2002.
Nhiều tác giả, Đại cương lịch sử Việt Nam'' (tập I). Nhà xuất bản Giáo dục, 2007.

L


title: Canavaggia

text:
Canavaggia  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là 98 người. Khu vực này có độ cao mét trên mực nước biển. Xã này có chung tổng Alto-di-Casaconi với Monte, Volpajola, Campile, Olmo, Prunelli-di-Casacconi, Campitello, Ortiporio, Lento, Bigorno, Scolca, Crocicchia và Penta-Acquatella.

Ortiporio nằm ở phía tây của tổng, cự ly 9 km so với Campitello; ranh giới phía tây là Asco, phía nam là Golo, ngay dưới núi Quercitellu cao 1247 m.

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Rasueros

text:
Rasueros là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 297.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Aphrophila amblydonta

text:
Aphrophila amblydonta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Aphrophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Vi Văn Liên

text:
Vi Văn Liên là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam. Chức vụ hiện tại (2015) của ông là Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân, hàm Thiếu tướng.

Nguyên quán ông tại xã Đông Thành, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ. Trước khi được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân, ông là Sư trưởng Sư đoàn 367 (đoàn Phòng không Thành phố Hồ Chí Minh), hàm Đại tá.

Năm 2009, ông được Thủ tướng thăng quân hàm từ Đại tá lên Thiếu tướng.

Chú thích

Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2000
Người Phú Thọ


title: Hydrovatus samuelsoni

text:
Hydrovatus samuelsoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Leptocerus genius

text:
Leptocerus genius là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Leptocerus


title: Catostomus warnerensis

text:
Catostomus warnerensis là một loài cá vây tia thuộc họ Catostomidae. Loài này chỉ có ở Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Gimenez Dixon, M. 1996. Catostomus warnerensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

W
Lịch sử tự nhiên Nevada
Lịch sử tự nhiên Oregon
Động vật California


title: 101 Dalmatians II: Patch's London Adventure

text:
101 chú chó đốm II: Chuyến phiêu lưu ở Luân Đôn của Patch () là phần tiếp theo sau phần đầu của bộ phim Một trăm linh một chú chó đốm.

Câu chuyện bắt đầu khi chú cún Patch bị 98 chú chó con khác bỏ lại trong chuyến đi của gia đình nhà Roger đến nơi ở mới tại trang trại Cherry Tree, Little Devon.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim hoạt hình năm 2003
Phim hãng Walt Disney
Phim hoạt hình Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở Luân Đôn
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim tiếp nối
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2000
Phim năm 2003
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh năm 1962
Phim phiêu lưu thập niên 2000
Phim hài thập niên 2000
Phim ca nhạc thập niên 2000
Phim phiêu lưu hài hước
Phim phiêu lưu Mỹ
Phim hài Mỹ
Phim hài ca nhạc Mỹ
Phim ca nhạc Mỹ
Phim tiếp nối Mỹ
Phim hoạt hình phiêu lưu
Phim hài hoạt hình
Phim ca nhạc hoạt hình
Phim dựa trên tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim dựa theo sách thiếu nhi


title: Garcinia aristata

text:
Garcinia aristata là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Cuba. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Areces-Mallea, A.E. 1998. Rheedia aristata . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

A
A
Thực vật Cuba
Thực vật Puerto Rico


title: Le Mesnil-Aubert

text:
Le Mesnil-Aubert  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 20 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Mesnilaubert


title: Cự đà

text:
Cự đà (danh pháp khoa học Iguana) là một chi gồm các loài thằn lằn sống ở các khu vực nhiệt đới Trung và Nam Mỹ và khu vực Caribbe. Cự đà không tồn tại ở Việt Nam, mà chỉ được du nhập vào (chẳng hạn ở Thảo cầm viên Sài Gòn), do đó tên gọi kỳ nhông (động vật tồn tại ở Việt Nam) áp dụng cho cự đà là không đúng, gây lẫn lộn.

Tổng quan
Chúng được nhà tự nhiên học người Áo Josephus Nicolaus Laurenti mô tả lần đầu trong quyển sách của ông Specimen Medicum, Exhibens Synopsin Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena năm 1768. Chi này có hai loài: cự đà xanh và cự đà Tiểu Antilles. Từ "iguana" trong các ngôn ngữ châu Âu xuất phát từ tiếng Tây Ban Nha, lấy từ tên gọi của người Taino cho các loài này "Iwana".

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Habropoda semifulva

text:
Habropoda semifulva là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Habropoda
Động vật được mô tả năm 1905


title: Hải Đồn

text:
Chòm sao Hải Đồn (海䐁), (tiếng La Tinh: Delphinus) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Cá Heo.
Chòm sao này có diện tích 189 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 69 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Hải Đồn nằm kề các chòm sao Hồ Ly, Thiên Tiễn, Thiên Ưng, Bảo Bình, Tiểu Mã, Phi Mã.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

 Sao biến đổi kiểu Mira R Delphini
 Sao đôi γ Delphini

Tham khảo

Liên kết ngoài

Động vật có vú huyền thoại
Chòm sao theo Ptolemy
Chòm sao phương bắc
Cá heo giả tưởng
Chòm sao


title: Xylocopa micheneri

text:
Xylocopa micheneri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Hurd mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1978


title: Dioryctria sylvestrella

text:
Dioryctria sylvestrella, sừng thông mới  hoặc sâu đục thân thông, là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu, một phần của châu Á và Bắc Phi. Con trưởng thành là một loài côn trùng nhỏ màu nâu và có đốm trắng với sải cánh từ . Bướm đêm chỉ bay trong một thời gian nhất định từ tháng 6 đến tháng 10 và là loài gây hại cho thông biển sao và một số loài thông khác, đó là thức ăn của sâu bướm.

Miêu tả
Bướm đêm thuộc chi Dioryctria thường những cái đầu có màu nâu xám đến đen, với nhiều đốm màu trắng, họa tiết chevron và đường ngoằn ngoèo. Dioryctria sylvestrella có sải cánh từ  và rất giống nhau về ngoại hình. Loài bướm đêm này được phát hiện lần đầu tiên ở Anh vào năm 2001, và có thể được biết từ ba loài khác trong chi đã có ở đó bởi thực tế là "đường dưới da thường trơn với một cái vẩy [ở] điểm giữa thân của nó, khác biệt với hai loài còn lại, loài này có răng từ giữa mặt đến giữa lưng ".

Phân bố
Dioryctria sylvestrella phân bố và sinh sản tự nhiên ở châu Âu, phần lớn châu Á và Bắc Phi. Nó cũng xuất hiện ở phía bắc như Vòng Bắc Cực nhưng phổ biến hơn ở vĩ độ thấp hơn và đây là nơi gây chúng thiệt hại nhiều nhất. Ở châu Âu, nó chủ yếu phá hoại cây thông biển sao (Pinus pinaster) nhưng nó có thể ăn các loài thông khác và trên cây vân sam. Các vật chủ khác được biết đến là P. caribaea, P. halepensis, P. kesiya, P. merkusii, P. nigra và P. pinea. Những chồi mới trên cây đã được chăm sóc bằng phân bón có khả năng bị nhiễm bệnh hơn những cây không được chăm sóc, và những cây được cắt tỉa bị nhắm làm mục tiêu hơn những cây không được cắt tỉa.

Vòng đời
Những con sâu bướm trưởng thành đang mọc cánh ở miền nam châu Âu từ khoảng tháng 7 đến tháng 9. Con cái chọn những cây vật chủ và phát triển khá nhanh, mạnh mẽ để đẻ trứng. Ấu trùng tấn công chồi, nón và thân non. Các mô hoặc vị trí bị tổn thương bị tấn công bởi nấm gỉ sắt Endocronartium cho phép ấu trùng xâm nhập vào các mô và đường hầm dưới vỏ cây vào mạch cây. Ấu trùng thường ở gần nơi chúng nở, nhưng đôi khi di chuyển đến các bộ phận khác của cây. Chúng biến thành nhộng bên trong khối nhựa trộn với frass mà chúng tạo ra.

Gây hại
Ấu trùng của loài bướm đêm này là một trong những loài gây hại chính của thông biển sao, một loại cây trồng quan trọng của khu vực Địa Trung Hải, nơi nó được trồng để sản xuất gỗ và nhựa cũng như làm ổn định cồn cát. Hoạt động khoan đào của chúng làm cho một lượng lớn nhựa chảy ra từ các vết thương làm suy yếu cây và cho phép nấm và các mầm bệnh khác xâm nhập.

Hình ảnh

Ghi chú

Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
waarneming.nl
Dioryctria sylvestrella on UKmoths

Dioryctria
Côn trùng châu Âu


title: Agrypnus multipunctatus

text:
Agrypnus multipunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Elston miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Les Genettes

text:
Les Genettes là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 255 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Genettes


title: Calamus wailong

text:
Calamus wailong là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được S.J.Pei & S.Y.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chi Mây
Thực vật được mô tả năm 1989
Thực vật Lào
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật cực kỳ nguy cấp
Thực vật Vân Nam


title: Eilicrinia

text:
Eilicrinia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Eilicrinia cordiaria (Hübner, 1790)
 Eilicrinia flava (Moore, 1888)
 Eilicrinia nuptalis (Bremer, 1864)
 Eilicrinia orias Wehrli, 1931
 Eilicrinia subcordiaria (Herrich-Schäffer, 1852)
 Eilicrinia trinotata (Metzner, 1845)
 Eilicrinia unimacularia Püngeler, 1914
 Eilicrinia wehrlii Djakonov, 1938

Chú thích

Tham khảo

 Eilicrinia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Epionini
Ennomini
Geometridae


title: Tillandsia trauneri

text:
Tillandsia trauneri là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

T
Thực vật México


title: Megacerus porosus

text:
Megacerus porosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus


title: George Wells Beadle

text:
George Wells Beadle (22.10 1903 – 9.6.1989) là nhà di truyền học người Mỹ, đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa chung với Edward Lawrie Tatum cho công trình phát hiện ra vai trò cụ thể của gen trong hình thành tính trạng của sinh vật bằng giả thuyết một gen - một enzym. Giả thuyết này đã kết thúc giai đoạn nghiên cứu trên hình thức của di truyền học (formal genetics), chuyển sang giai đoạn di truyền hóa sinh, mở đầu cho sinh học phân tử.

Các thí nghiệm chủ yếu của Beadle và Tattum tiến hành trên mốc bánh mì Neurospora crassa đã chiếu xạ tia X, gây ra các đột biến khác nhau. Trong một loạt thí nghiệm, họ đã chỉ ra rằng các đột biến này gây ra các biến đổi trong các enzym đặc thù liên quan tới các đường trao đổi chất. Các thí nghiệm này đã chứng tỏ: mỗi gen (mà thời đó chưa biết cụ thể là gì) xác định một prôtêin là enzym, từ đó hình thành nên một tính trạng.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Beadle sinh tại Wahoo, Nebraska. Ông đậu bằng cử nhân khoa học về nông nghiệp ở Trường Nông nghiệp Đại học Nebraska năm 1926, nơi ông là hội viên của Hội ái hữu FarmHouse. Theo sự tiến cử của Franklin D. Keim - cố vấn của ông – ông vào học trường Nông nghiệp ở Đại học Cornell, định học khoa sinh thái học, nhưng ông sớm tập chú vào di truyền học và tế bào học, theo đuổi việc nghiên cứu di truyền của ngô dưới sự hướng dẫn của Rollins Adams Emerson—kể cả một vài sự cộng tác với Barbara McClintock. Ông đậu bằng tiến sĩ ở Đại học Cornell năm 1931.

Beadle làm nghiên cứu hậu tiến sĩ ở phòng thí nghiệm ruồi của Thomas Hunt Morgan tại Học viện Công nghệ California, nơi ông nghiên cứu với Alfred Sturtevant cùng các người khác về di truyền của loại ruồi giấm Drosophila melanogaster. Tại đây, khi làm việc với Boris Ephrussi, ông đã giúp triển khai một kỹ thuật để cấy ghép các tế bào xa lạ vào ấu trùng ruồi (tạo ra con mắt thứ 3 ở bụng ruồi); kỹ thuật này được dùng để chứng minh rằng một số đột biến làm ảnh hưởng tới màu mắt bao hàm các gien kiểm soát các bước trao đổi chất đặc thù trong việc sản xuất sắc tố của mắt. Trong một nỗ lực để định rõ đặc điểm chính xác các phản ứng và các chất có liên quan, ông đã tuyển mộ nhà hóa sinh Edward Lawrie Tatum để nghiên cứu vấn đề sắc tố. Cuối cùng họ đã cách ly và nhận dạng được sắc tố mà người tiền nhiệm đã tìm thấy trong cá thể đột biến "vermilion", nhưng làm quá vắn tắt theo một nhóm nhà nghiên cứu Đức độc lập. Sau công trình nghiên cứu ruồi giấm Drosophila melanogaster, Beadle làm giáo sư ở Đại học Harvard, rồi Đại học Stanford.

Cùng với Tatum, Beadle tập chú vào một sinh vật mẫu thích hợp hơn với di truyền hóa sinh: Neurospora . Bởi việc cấu tạo các dòng cá thể đột biến là đòi hỏi các yếu tố dinh dưỡng đặc thù (các amino acid hoặc các vitamin), họ đã xác minh rằng các đột biến gien cá thể chịu trách nhiệm về các bước cá nhân trong việc trao đổi chất và việc tổng hợp các chất dinh dưỡng cần cho sự sống. Điều này đã dẫn tới giả thuyết một gen-một enzym," trong đó khẳng định một gen sản xuất trực tiếp ra một enzym đơn vào năm 1941, đặt cơ sở cho quan niệm "một gen - một tính trạng", cũng như luận thuyết trung tâm của Francis Crick sau này.

Năm 1946, với sự hỗ trợ của Linus Pauling, Beadle được bổ nhiệm làm người đứng đầu phân ban sinh học mới được tổ chức lại của Học viện Công nghệ California; phân ban này là một trong các phân ban đầu tiên trong lãnh vực sẽ trở thành sinh học phân tử.

Hoạt động chính trị
Vào đầu thời chiến tranh lạnh, Beadle đã thẳng thắn bênh vực các đồng nghiệp bị điều tra vì tình nghi có liên hệ với các người cộng sản, đồng thời cũng làm việc xác định cùng quảng bá các nguy hiểm tiềm tàng của bức xạ liên quan tới các vũ khí hạt nhân.

Giải thưởng
Năm 1958, Beadle và Tatum được thưởng giải Nobel Sinh lý và Y khoa cho công trình nghiên cứu của họ về di truyền học hóa sinh. Ngoài giải Nobel nói trên, ông cũng đoạt Giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản năm 1950.

Beadle làm chủ tịch Đại học Chicago từ 1961-1968, giúp—thông qua việc lập quỹ và tuyển mộ— để tái lập danh tiếng của trường như một đại học nghiên cứu hàng đầu. Năm 1966 ông xuất bản quyển The Language of Life.

Sau khi từ chức chủ tịch đại học, Beadle trở lại việc nghiên cứu về quan hệ tiến hóa giữa ngô và teosinte. Ông tiếp tục nghiên cứu tới cuối thập kỷ 1970, khi bệnh Alzheimer khiến ông không thể tiếp tục làm việc tinh thần được nữa.

George Beadle từ trần năm 1989

Gia đình
Ông có một con trai, David (sinh năm 1931), với người vợ thứ nhất Marion Hill Beadle. Người vợ thứ hai của ông - Muriel Barnett Beadle – qua đời năm 1994

Tham khảo và Chú thích

Liên kết ngoài
 Paul Berg and Maxine Singer. George Beadle: An Uncommon Farmer. The Emergence of Genetics in the 20th Century. Cold Springs Harbor Laboratory Press, 2003. ISBN 0-87969-688-5
 Nobel Lectures, Physiology or Medicine 1942-1962, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, 1964
 Key Participants: George Beadle - It's in the Blood! A Documentary History of Linus Pauling, Hemoglobin, and Sickle Cell Anemia

Sinh năm 1903
Mất năm 1989
Nhà khoa học Hoa Kỳ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Nhà di truyền học
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người đoạt giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản
Nhân vật trong năm của tạp chí Time
Giáo sư Viện Công nghệ California


title: Moraleja de las Panaderas

text:
Moraleja de las Panaderas là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 34 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Quận Marengo, Alabama

text:
Quận Marengo là một quận thuộc tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo một chiến trường ở Turino, Ý nơi quân Pháp đánh bại quân Áo ngày 14 tháng 6 năm 1800. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người 22539. Thành phố lớn nhất là Demopolis, quận lỵ là Linden..

Tham khảo

Quận của Alabama


title: Dracula verticulosa

text:
Dracula verticulosa là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

V


title: Johan Neeskens

text:
Johannes ("Johan") Jacobus Neeskens (sinh 15 tháng 9 năm 1951) là một huấn luyện viên và cựu tiền vệ huyền thoại người Hà Lan. Ông từng là thành viên quan trọng của Hà Lan giành huy chương bạc World Cup 1974 và World Cup 1978. Ông từng là trợ lý HLV cho Frank Rijkaard tại F.C. Barcelona (2005-2008).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Grandes Futbolistas en la Historia de los Mundiales: Johan Neeskens (1974, 1978)
  Profile on Beijen

 Playing career on National Football Teams

FIFA 100
Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Cầu thủ bóng đá FC Groningen
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Huấn luyện viên bóng đá Hà Lan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ

Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978


title: Fernley, Nevada

text:
Quận Fernley là một thành phố thuộc tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ.
Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, cộng đồng này có dân số 8543 người.

Fernley nằm ở giao lộ 80 liên tiểu bang, giao cắt quốc lộ Hoa Kỳ 50, và Hoa Kỳ 95A.

Theo điều tra dân số Hoa Kỳ Văn phòng, các CDP có tổng diện tích là 35,4 dặm vuông (92 km2), tất cả đều là đất

Tham khảo

Nevada
Thành phố của Nevada


title: Thâm Thủy Bộ (quận)

text:
Thâm Thủy Bộ (; Hán-Việt: Thâm Thủy Bộ Khu) là một trong 18 quận của Hồng Kông. Quận này bao gồm Thâm Thủy Bộ, Trường Sa Loan và Lệ Chi Giác của Tân Cửu Long, và đảo Ngang Thuyền Châu của Cửu Long. Dân số quận này là 353.550 người năm 2001. Quận này có dân số có tuổi cao thứ hai và thu nhập cao thứ ba của Hồng Kông.

Các đơn vị hành chính
Thâm Thủy Bộ có các đơn vị hành chính:
 Trường Sa Loan 長沙灣
 Cửu Long Đường 九龍塘 (phía tây của Đông Thiết tuyến)
 Lệ Chi Giác 荔枝角
 Mỹ Phu Tân Thôn 美孚新邨
 Thâm Thủy Bộ 深水埗
 Thạch Giáp Vĩ 石硤尾
 Tô Ốc 蘇屋
 Ngang Thuyền Châu 昂船洲 (không bao gồm khu vực lấn biển cho Cảng container số 8)
 Hựu Nhất Thôn 又一村

Hình ảnh

Tham khảo

Quận Hồng Kông
Bán đảo Cửu Long


title: Vilanova de la Barca

text:
Vilanova de la Barca là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị quần đảo Canary Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 21,15 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1273 người với mật độ 60,19 người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Glochidion carrickii

text:
Glochidion carrickii là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Glochidion carrickii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Frozen

text:
Frozen có thể nói về:

 kết quả của quá trình đông đặc

Phim

 Frozen (phim 1997), một bộ phim của Wang Xiaoshuai
 Frozen (phim 2005), một bộ phim của Juliet McKoen
 Frozen (phim 2007), một bộ phim của Shivajee Chandrabhushan
 Frozen (phim Mỹ 2010), một bộ phim của Adam Green
 Frozen (phim Hong Kong 2010), một bộ phim của Derek Kwok
 Frozen (phim 2013), một bộ phim của Walt Disney dựa trên truyện cổ tích Bà chúa Tuyết của nhà văn Hans Christian Andersen
Frozen Fever, nhượng quyền truyền thông của Disney dựa trên bộ phim
Frozen 2 (phim 2019) , phần 2 của Frozen (phim 2013)

Kịch

 Frozen (kịch), một vở kịch sân khấu năm 2004 của Bryony Lavery

Truyền hình

 "Frozen" (Stargate SG-1), một tập phim thuộc mùa thứ sáu của loạt phim Stargate SG-1
 "Frozen" (House), một tập phim thuộc mùa thứ tư của loạt phim House

Âm nhạc

Album
 Frozen (album), album của Sentenced, phát hành năm 1998
 Frozen (nhạc phim), album nhạc phim của bộ phim hoạt hình cùng tên của Disney năm 2013

Bài hát

 "Frozen" (bài hát của Madonna), từ album Ray of Light năm 1998
 "Frozen" (bài hát của Delain), từ album Lucidity năm 2006
 "Frozen" (bài hát của Within Temptation), từ album The Heart of Everything năm 2007
 "Frozen" (bài hát của Tami Chynn), phát hành năm 2008
 "Frozen", bài hát trong album năm 1993 của Dissection The Somberlain
 "Frozen", bài hát trong album năm 1995 của Skid Row' Subhuman Race
 "Frozen", bài hát trong album năm 2003 của Celldweller Celldweller
 "Frozen", bài hát trong album Forever Is the World của Theatre of Tragedy''

Xem thêm
 Freezing (định hướng)
 Freeze (định hướng)
 Nữ hoàng băng giá (định hướng)


title: Feuchtwangen

text:
Feuchtwangen là một thành phố ở huyện Ansbach ở vùng hành chính Middle Franconia bang Bayern nước Đức. Đô thị Feuchtwangen có diện tích 137,4 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 12.254 người.

Thành phố này giáp với: Schnelldorf, Wörnitz, Dombühl, Aurach, Herrieden, Wieseth, Dentlein am Forst, Dürrwangen, Schopfloch, Dinkelsbühl, Kreßberg,

Thành phố này có các cộng đồng dân cư:

Aichau: Aichau, Jakobsmühle, Löschenmühle, Oberahorn, Thürnhofen, Unterahorn

Aichenzell: Aichenzell, Esbach, Hammerschmiede, Herrnschallbach, Höfstetten, Kaltenbronn, Mögersbronn, Sommerau, Überschlagmühle, Walkmühle, Winterhallen, Zehdorf

Banzenweiler: Banzenweiler, Bieberbach, Georgenhof, Jungenhof, Krebshof, Krobshausen, Leiperzell, Oberransbach, Oberrothmühle, Poppenweiler, Unterransbach, Unterrothmühle, Weiler am See

Breitenau: Breitenau, Gehrenberg, Ratzendorf, Sperbersbach, Ungetsheim, Zischendorf, Zumhaus

Dorfgütingen: Archshofen, Bonlanden, Bölhof, Bühl, Dorfgütingen, Dornberg, Krobshäuser Mühle, Neidlingen, Rödenweiler

Heilbronn: Heilbronn, Herbstmühle, Lichtenau, Metzlesberg, Rißmannschallbach, Wüstenweiler, Zumberg

Krapfenau: Bernau, Eschenlach, Hainmühle, Koppenschallbach, Krapfenau, Krapfenau-Mühle, Lotterhof, Oberlottermühle, Schönmühle, St. Ulrich, Unterlottermühle, Volkertsweiler, Wehlmäusel, Weikersdorf

Larrieden: Heiligenkreuz, Larriden, Oberhinterhof, Unterhinterhof

Mosbach: Bergnerzell, Kühnhardt a. Schlegel, Mosbach, Reichenbach, Seiderzell, Tribur

Vorderbreitenthann: Charhof, Charmühle, Glashofen, Hinterbreitenthann, Oberdallersbach, Steinbach, Tauberschallbach, Unterdallersbach, Voderbreitenthann, Wolfsmühle

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website
 Fränkisches Museum Feuchtwangen (Franconian Museum of Feuchtwangen)
 Sängermuseum
 Feuchtwangen Casino
 Discussion forum for Feuchtwangen
 Arbeitsgemeinschaft für Heimatgeschichte Feuchtwangen


title: Hưng Khánh, Ngân Xuyên

text:
Hưng Khánh (tiếng Trung: 兴庆区, Hán Việt: Hưng Khánh khu) là một quận thuộc Thành phố Ngân Xuyên thủ phủ của khu tự trị Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hưng Khánh có diện tích 757,6 km2, dân số 410.000 người. Hưng Khánh là trung tâm thương mại, kinh tế, tài chính, chính trị, hành chính của Ngân Xuyên. Chính quyền của quận này nằm ở đường Bắc Đông Kinh. Hưng Khánh có 2 hương, 2 trấn. Người Hồi ở đây có dân số 85.000 người. Mã số bưu chính của Hưng Khánh là 750004。

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Ninh Hạ
Khu Trung Quốc


title: Argia hamulata

text:
Argia hamulata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Argia hamulata được miêu tả khoa học năm 1946 bởi Fraser.

Chú thích

Tham khảo

Argia


title: 8010 Böhnhardt

text:
8010 Böhnhardt là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2056.1413401 ngày (5.63 năm).

Nó được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1989.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Dobrich (tỉnh)

text:
Tỉnh Dobrich (, Oblast Dobrich, tên cũ Dobrich okrug) là một tỉnh ở đông bắc Bulgaria, thuộc vùng địa lý Nam Dobruja, giáp biên giới với vùng Sud-Est của România. Tỉnh được chia thành 8 khu tự quản vởi tổng dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 199.705 người.
Diện tích là 4720 km2.

Các đô thị và thị xã

Tỉnh Dobrich được chia thành các đô thị (obshtina) và thị xã:

Đô thị Balchik
Albena | Balchik | Bezvoditsa | Bobovets | Bryastovo | Dabrava | Dropla | Gurkovo, Hrabrovo | Karvuna | Kranevo | Kremena | Lyahovo | Obrochishte | Prespa | Bulgaria|Rogachevo | Senokos | Sokolovo | Strajitsa | Trigortsi | Tsarichino | Tsurkva | Tuzlata | Zmeevo

Đô thị Dobrich
Altsek | Batovo | Bdintsi | Benkovski | Bulgaria|Bogdan | Bojurovo | Branishte | Cherna | Debrene | Dobrevo | Dolina | Donchevo | Draganovo | Dryanovets | Enevo | Feldfebel Denkovo | General Kolevo | Geshanovo | Hitovo | Jitnitsa | Kamen | Kamen Bryag | Karapelit | Kotlentsi | Kozloduytsi | Kragulevo | Lomnitsa | Lovchantsi | Lyaskovo | Malka Smolnitsa | Medovo | Metodievo | Miladinovtsi | Novo Botevo | Odrintsi | Odurtsi | Opanets | Orlova mogila | Ovcharovo | Paskalevo | Pchelino | Pchelnik | Plachidol | Pobeda | Podslon | Polkovnik Ivanovo | Polkovnik Minkovo | Polkovnik Sveshtarovo | Popgrigorovo | Prilep | Primortsi | Rosenovo | Samuilovo | Slaveevo | Sliventsi | Smolnitsa | Sokolnik | Stefan Karadja | Stefanovo | Stojer | Svoboda | Tsarevets | Tyanevo | Vedrina | Vladimirovo | Vodnyantsi | Vrachantsi | Vratarite | Zlatia

Đô thị Dobrich
Dobrich

Đô thị tổng Toshevo
Aleksandar Stamboliyski | Balkantsi | Bejanovo | Chernookovo | Dabovik | General Toshevo | Goritsa | Gradini | Izvorovo | Jiten | Kalina | Kardam | Konare | Kraishte | Krasen | Kupinovo | Loznitsa | Lyulyakovo | Malina | Ograjden | Pchelarovo | Petleshkovo | Pisarovo | Plenimir | Preselentsi | Prisad | Ravnets | Rogozina | Rosen | Rositsa | Sirakovo | Snop | Snyagovo | Spasovo | Sredina | Surnino | Uzovo | Vasilevo | Velikovo | Vichovo | Yovkovo | Zograf

Đô thị Kavarna
Belgun | Bilo | Bojurets | Bulgarevo | Chelopechene | Hadji Dimitar | Irechek | Kamen bryag | Kavarna | Krupen | Mogilishte | Neykovo | Poruchik Chunchevo | Rakovski | Seltse | Septemvriytsi | Sveti Nikola | Topola | Travnik | Vidno | Vranino

Đô thị Krushari
Abrit | Aleksandria | Bistrets | Dobrin | Efreytor Bakalovo | Gaber | Kapitan Dimitrovo | Koriten | Krushari | Lozenets | Ognyanovo | Polkovnik Dyakovo | Poruchik Kurdjievo | Severnyak | Severtsi | Telerig | Zagortsi | Zementsi | Zimnitsa

Đô thị Shabla
Bojanovo | Chernomortsi | Durankulak | Ezerets | Gorichane | Gorun | Granichar | Krapets | Prolez | Shabla | Smin | Staevtsi | Tvarditsa | Tyulenovo | Vaklino | Zahari Stoyanovo

Đô thị Tervel
Angelariy | Balik | Bezmer | Bojan | Bonevo | Brestnitsa | Chestimensko | Glavantsi | Gradnitsa | Guslar | Jeglartsi | Kableshkovo | Kladentsi | Kochmar | Kolartsi | Mali izvor | Nova Kamena | Onogur | Orlyak | Polkovnik Savovo | Popgruevo | Profesor Zlatarski | Surnets | Tervel | Voynikovo | Zurnevo

Tham khảo

Tỉnh của Bulgaria


title: San Juan de Aznalfarache

text:
San Juan de Aznalfarache là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2006 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số20121 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
San Juan de Aznalfarache - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Sevilla


title: Tipula pertenuis

text:
Tipula pertenuis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Aptopus brevis

text:
Aptopus brevis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Aptopus


title: Mimomanes

text:
Mimomanes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Intersport Heilbronn Open 2011

text:
Intersport Heilbronn Open 2011 là giải quần vợt chơi trên mặt sân cứng. Đây là lần thứ 24 giải này được tổ chức và nằm trong hệ thống ATP Challenger Tour 2011. Giải đấu được tổ chức ở Heilbronn, Đức trong khoảng thời gian từ 24 đên 30 tháng 1 năm 2011.

Các tay vợt nội dung đơn

Hạt giống

 Xếp hạng tính tới ngày 17 tháng 1 năm 2011.

Các tay vợt khác
Các tay vợt nhận được wildcards để thi đấu vòng đấu chính:
  Daniel Brands
  Peter Gojowczyk
  Andrey Golubev
  Tobias Kamke

Các tay vợt vượt qua vòng loại:
  Grégoire Burquier
  Yannick Mertens
  Michael Ryderstedt
  Alexandre Sidorenko

Tay vợt nhận được Lucky Loser để thi đấu vòng đấu chính:
  Dieter Kindlmann

Vô địch

Đơn

 Bastian Knittel thắng  Daniel Brands, 7–6(4), 7–6(5)

Đôi

 Jamie Delgado /  Jonathan Marray thắng  Frank Moser /  David Škoch, 6–1, 6–4

Liên kết khác
Official Website
ITF Search
ATP official site

Tham khảo

Intersport Heilbronn Open
Hard court tennis tournaments
Tennis tournaments in Germany


title: Nano (trình soạn thảo văn bản)

text:
Nano là một trình soạn thảo văn bản dựa trên curse hoạt động trên Unix. nano vốn dựa trên một bản nhánh (clone) của pico, và là một phần mềm tự do.

Trong Linux, bản nano thường dùng là GNU nano, phát hành theo giấy phép GPL.

Phiên bản hiện tại 6.2 là từ ngày 18 tháng 2 năm 2022.

Tính năng
nano cho phép soạn thảo ký tự với các tính năng đơn giản (mở file, lưu file, v.v...). Theo tính năng của thư viện curse hiện đại, nano đọc được các ký tự Unicode.

Từ dấu nhắc hệ thống có thể gọi nano bằng cách gõ trực tiếp:
 $ nano

Phím tắt
 Ctrl-O: Lưu file
 Ctrl-R: Mở file
 Ctrl-C: Thông tin về vị trí hiện thời của con trỏ
 Ctrl-X: Thoát khỏi nano

Tham khảo

Trình soạn thảo văn bản
Phần mềm tự do
Phần mềm dự án GNU

Phần mềm đa nền tảng