title: Nhượng Tống

text:
Nhượng Tống (1906-1949), tên thật là Hoàng Phạm Trân, vì bút danh Nhượng Tống nên còn được gọi là Hoàng Nhượng Tống. Ông là nhà văn, nhà báo, dịch giả và là nhà cách mạng Việt Nam.

Thân thế
Ông là người làng Đô Hoàng, xã Yên Thành, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Thân sinh ông là Hoàng Hồ, thi đỗ tú tài đời nhà Nguyễn, nổi tiếng chống Pháp. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động chính trị của ông sau này. Ngoài người cha ruột, ông còn làm con nuôi ông Phạm Bùi Cẩm ở phủ Lý Nhân, tỉnh Hà Nam.

Sinh ra trong một gia đình Nho học, nên Nhượng Tống được học chữ Hán ngay từ nhỏ, sau mới tự học thêm chữ Quốc ngữ và tiếng Pháp. Mặc dù học lực rất uyên bác, nhưng ông không có một văn bằng nào cả.

Hoạt động cách mạng
Năm 1921, báo Khai hóa ra đời, đã thấy ông có bài đăng trên báo ấy. Kể từ đó, ông lần lượt viết cho các báo: Nam thành, Thực nghiệp dân báo, Hồn cách mạng, Hà Nội tân văn...

Năm 1924, ông làm trợ bút cho tờ Thực nghiệp dân báo ở Hà Nội.

Năm 1926 Ông cùng cụ Đồ Lê (thân sinh đại tướng Lê Trọng Tấn) tổ chức lễ truy điệu nhà chí sĩ Phan Chu Trinh tại đền thờ Hai Bà Trưng, có hàng vạn người tham dự.

Cuối năm 1926 hai anh em nhà giáo là Phạm Tuấn Lâm, Phạm Tuấn Tài thành lập Nam Đồng thư xã trên đường Ngũ Xã (Hà Nội), chuyên xuất bản các sách tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước. Sau đó, Nhượng Tống đến tham gia, và trở thành một thành viên nòng cốt .

Thời gian ông viết và dịch hăng say nhất là khoảng thập niên 1940 với những truyện dịch cũng như tác phẩm khác.

Tháng 10 năm 1927, Nguyễn Thái Học tham gia Nam Đồng thư xã và thành lập chi bộ để tiến tới thành một đảng cách mạng. Song khác với Phạm Tuấn Tài, Phạm Tuấn Lâm, Nguyễn Thái Học... Nhượng Tống chủ trương "hòa bình cách mạng", tức không ủng hộ tư tưởng "bạo lực cách mạng", dùng "sắt và máu để giành lại độc lập dân tộc."

Ngày 25 tháng 12 năm 1927, Nhượng Tống cùng với các đồng chí thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng tại làng Thể Giao, Hà Nội. Ông là ủy viên trong Trung ương Đảng bộ với vai trò trọng yếu trong việc biên soạn văn thư tuyên truyền và huấn luyện đảng viên.

Năm 1929, theo kế hoạch của Nguyễn Thái Học, Nhượng Tống vào Huế gặp Phan Bội Châu, nhưng khi trở ra khi thì bị Pháp đón bắt. Hội đồng đề hình tuyên án ông 10 năm tù rồi đày ra Côn Đảo mãi đến năm 1936 mới được tha, nhưng vẫn chịu sự quản thúc tại quê nhà.

Khi ông đang ở nhà lao Côn Đảo, thì các đồng chí của ông tổ chức cuộc khởi nghĩa Yên Bái (1930), nhưng bị thực dân Pháp đàn áp và khủng bố.

Bị ám sát
Sau Cách mạng tháng Tám, vào tháng 12 năm 1945, ba đảng phái là: Việt Nam Quốc dân Đảng, Đại Việt Dân chính Đảng, Đại Việt Quốc dân Đảng liên minh thành Mặt trận quốc dân đảng Việt Nam, rồi cùng tham gia vào Chính phủ Liên hiệp Việt Nam. Tuy nhiên, đến cuối năm 1946, Pháp tái chiếm liên bang Đông Dương, thì Chính phủ Liên hiệp Việt Nam tan vỡ.

Năm 1947, hết thời gian bị quản thúc, Nhượng Tống trở lại Hà Nội (1947), rồi cùng với một số đồng chí tái tổ chức lại hoạt động của Việt Nam Quốc dân Đảng tại một số vùng do quân Pháp kiểm soát.

Ngày 17 tháng 2 năm 1947, Việt Nam Quốc dân đảng tham gia Mặt trận Quốc gia Thống nhất Toàn quốc, chống lại chính quyền Việt Minh và ủng hộ giải pháp Bảo Đại, thành lập chính quyền Quốc gia Việt Nam. Ông làm cố vấn cho Tổng trấn Bắc phần Nghiêm Xuân Thiện. Nhưng rồi vì những mâu thuẫn trong giới chính khách Hà Nội, trong nội bộ Việt Nam Quốc dân Đảng, nên đầu năm 1949, ông lặng lẽ trở về hành nghề thầy thuốc Bắc tại 128 phố Chợ Hôm, Hà Nội.

Ngày 8 tháng 9 năm 1949, Nhượng Tống bị công an mật Việt Minh tên là Nguyễn Văn Kịch, người làng Mai Động, Quỳnh Lôi, ngoại thành Hà Nội ám sát tại Hà Nội.

Thư mục

Sáng tác
 Hai Bà Trưng, đệ nhất anh thư (1926) (?)
 Trưng Vương, Hà Nội: Nam Đồng thư xã, 1927
 Đời trong ngục, Nhà xuất bản Văn hóa mới, 1935
 Lan Hữu, Hà Nội: Nhà in Lê Cường, 1940, tiểu thuyết tình cảm lãng mạn, có tính tự truyện. Tái bản sau 1975: Hà Nội: NXB Văn học và Công ty CP Sách Tao Đàn, 2015.
 Nguyễn Thái Học, Hà Nội, Tân Việt, 1945 (hồi ký). In lần 2: 1949, lần 3, 1956, lần 4: 1973 đều do Tân Việt tại Sài Gòn; tái bản sau 1975: NXB Hội nhà văn và Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam, 2014.
 Tân Việt cách mệnh đảng, Việt Nam thư xã, 1945
  Hỗ trợ thảo luận, tác giả xuất bản, Tân Việt tổng phát hành, 1945
 Treo cổ Hoàng Diệu
 Phất cờ nương tử
 Hoa cành Nam, Sài Gòn: Khai Trí, 1964, tập hợp những bài viết của Nhượng Tống từ 1945 và bạn bè viết về ông sau khi ông mất

Ngoài ra, ông còn sáng tác một số bài thơ trong đó có những bài đầy khí khái.

Dịch phẩm

 Khuất Nguyên, Ly tao, 1944 (in lại trong: Khuất Nguyên, Sở từ, Đào Duy Anh và Nguyễn Sĩ Lâm dịch, Hà Nội, Nhà xuất bản Văn học, 1974). Tái bản sau 1975: Hà Nội: NXB Văn học và Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam, 2015.
 Thơ Đỗ Phủ, Hà Nội: Tân Việt, 1944. Tái bản sau 1975: Hà Nội: NXB Văn hóa Thông tin, 1996.
 Sử ký Tư Mã Thiên, Hà Nội: Tân Việt, 1944. In lần 2: Sài Gòn: Tân Việt, 1964.
Tái bản có sửa chữa, bổ chú, lược khảo: Tư Mã Thiên, Sử ký (Nhượng Tống dịch văn, Lâm Tây Trọng bình giảng, Nguyễn Duy Long hiệu khảo), Hà Nội, NXB Văn học và Công ty CP Sách Bách Việt, 2021.
 Vương Thực Phủ, Mái Tây (Tây sương ký), Hà Nội: Tân Việt, 1944. In lần 2: Sài Gòn: Tân Việt; in lần 3: Sài Gòn: Tân Việt, 1963; tái bản sau 1975: Hà Nội: NXB Văn học, 1992; NXB Văn hóa Thông tin, 1999.
 Trang tử, Nam Hoa kinh, Hà Nội: Tân Việt, 1945. In lần 2: Sài Gòn: Tân Việt, 1962; tái bản sau 1975: NXB Văn học và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây, 2001.

 Từ Chẩm Á, Dưới hoa (đăng báo, chưa đầy đủ).
 Dịch bổ sung và xuất bản: Ngọc lê hồn (Nhượng Tống dịch, Dương Minh dịch bổ sung), Hà Nội: NXB Văn học và Công ty CP Sách Tao Đàn, 2016.
 Bả phồn hoa. Tái bản sau 1975: Hà Nội: NXB Thế Giới và Mai Hà Books, 2021.
 Tào Tuyết Cần, Hồng lâu mộng, 1945
 Bồ Tùng Linh, Liêu trai chí dị (đăng báo một số truyện)
 Lão tử, Đạo đức kinh, 1945
 Khổng tử, Kinh Thư, Sài Gòn: Tân Việt, 1963. Tái bản sau 1975: Hà Nội: NXB Văn học, 2002.

Văn dịch ký bút danh Mạc Bảo Thần:
 Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư, Hà Nội: Tân Việt, 1945. Tái bản: Sài Gòn: Tân Việt, 1964.
 Nguyễn Trãi, Lam Sơn thực lục, Tân Việt, 1945. In lần 2: Sài Gòn: Tân Việt, 1949; lần 3: Sài Gòn: Tân Việt, 1956.

Viết về Nhượng Tống
 Tạp chí Văn học, số chuyên đề Nhượng Tống, Sài Gòn, phát hành ngày 01/12/1973.
 Yên Ba, Nhượng Tống - Bi kịch con người giữa những xung đột của thế kỷ XX, NXB Hội nhà văn và Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam, 2021.

Thơ Nhượng Tống
{|
|
Cảm đề lịch sử
Ba xứ non sông một giải liền,
Máu đào xương trắng điểm tô nên.
Cơ trời dù đổi trò tang hải,
Mặt đất chưa tàn nghiệp tổ tiên.
Có nước có dân đừng rẻ rúng;
Muốn còn muốn sống phải đua chen.
Giựt mình nhớ chuyện nghìn năm cũ;
Chiêm, Lạp xưa kia vốn chẳng hèn.
|
Khóc Nguyễn Thái Học
Nhục mấy trùng cao, ách mấy trùng.
Thương đời không lẽ đứng mà trông.
Quyết quăng nghiên bút xoay gươm súng,
Đâu chịu râu mày thẹn núi sông.
Người dẫu chết đi, lòng vẫn sống,
Việc dù hỏng nữa, tội là công.
Nhớ anh nhớ lúc khi lâm biệt;
Cười khóc canh khuya chén rượu nồng.
|
Cảnh nhà tù
Hàng vạn con người áo một màu
Khác nhau con số chẳng đều nhau
Xưa nay vẫn có câu bình đẳngBình đẳng là đây lọ phải cầu!
|}

Nhận xét (sơ lược)
Nhượng Tống đặc biệt yêu quý Đỗ Phủ, như ông tự nhận: Tôi biết đọc thơ từ thuở nhỏ,
Trong thơ riêng thích thơ Đỗ Phủ.
Lại do ưu tư vì vận nước và hoạt động cách mạng gian truân, mang mối đồng cảm với Khuất Nguyên, Đỗ Phủ... nên ông dịch Ly tao, những vần thơ hiện thực của Đỗ... hết sức thành công, tái tạo được hồn thơ của nguyên tác.

Bàn về sự nghiệp văn chương của ông, nhà văn Vũ Ngọc Phan đã khen rằng: "Nhượng Tống có tâm hồn thi sĩ, nên quyển "Lan Hữu" gần như là một tiểu thuyết tả một thứ ái tình lý tưởng. Còn thơ ông có cái đặc sắc là bao giờ cũng già giặn và thiên về tình cảm rất nhiều...Ông quả là một nhà văn tài hoa, lãng mạn và rất sở trường về dịch thuật".

Thông tin thêm
Ông có người em trai út là Hoàng Trung Tích, là Giám đốc ty Giáo dục Hà Nam Ninh. Ông là anh họ của Chu Thiên tức Hoàng Minh Giám, còn Hoàng Minh Chính (là bộ đội hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, tác giả phần lời bài hát " Đi học") là con thứ của người em trai thứ hai là Hoàng Trọng Huống, gọi Nhượng Tống là bác.

Chú thích

Liên kết ngoài
Nhượng Tống

Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Dịch giả Việt Nam
Nhà cách mạng Việt Nam
Đảng viên Việt Nam Quốc dân đảng
Người Nam Định
Nhà văn Việt Nam bị ám sát
Nhà báo Việt Nam bị ám sát
Chính khách Việt Nam bị ám sát
Người bị ám sát bởi thành viên của Việt Minh


title: Anthophora murina

text:
Anthophora murina là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fedtschenko mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1875


title: Oedostethus novaki

text:
Oedostethus novaki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Binaghi miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Oedostethus


title: 17 tháng 5

text:
Ngày 17 tháng 5 là ngày thứ 137 (138 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 228 ngày trong năm.

Sự kiện
528 – Thảm sát Hà Âm: Sau khi chiếm Lạc Dương, Nhĩ Chu Vinh hạ lệnh sát hại Hồ thái hậu, hoàng đế Nguyên Chiêu và hàng nghìn quan lại của Bắc Ngụy.
1742 – Chiến tranh Silesia lần thứ nhất: Nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế đánh tan tác quân Áo trong trận đánh tại Chotusitz.
1792 – Sàn giao dịch chứng khoán New York chính thức thành lập.
1869 – Chiến tranh Boshin: Quân triều đình đánh bại dư đảng của Mạc phủ Tokugawa trong trận Hakodate tại Hokkaido.
1900 – Chiến tranh Boer lần thứ nhì: Quân Anh Quốc giải vây tại Mafeking.
1940 – Đệ Nhị Thế Chiến: Đức chiếm đóng Bruxelles, Bỉ.
1997 – Thủ lĩnh Laurent-Desire Kabila xưng là tổng thống, đình chỉ Hiến pháp, đổi quốc hiệu từ Zaire sang Cộng hòa Dân chủ Congo, tiến vào thủ đô Kinshasa.
2004 – Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy có hiệu lực sau khi được 151 bên phê chuẩn.
2006 – Tàu sân bay USS Oriskany của Hoa Kỳ bị đánh chìm tại vịnh Mexico để làm một ám tiêu nhân tạo.
2014 – Một máy bay An-74 của Quân đội Lào gặp nạn tại tỉnh Xiengkhuang, khiến 17 người thiệt mạng, trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng An ninh Lào.

Sinh
 1319 – Trần Hiến Tông, hoàng đế thứ sáu của nhà Trần (m. 1341).
1873 – Henri Barbusse, nhà vǎn Pháp (m. 1935).
1904 – Lê Văn Tỵ, Thống tướng Quân đội Việt Nam Cộng hòa (m. 1964).
1976 - Vương Lực Hoành, nam ca sĩ, nhạc sĩ Đài Loan.

Mất
 1916 – Thái Phiên, một trong những người đầu tiên theo Tây học tham gia phong trào chống thực dân Pháp ở miền Trung (s. 1882).
1938 – Tào Côn, nhân vật quân sự và chính trị người Trung Quốc, tổng thống của Trung Quốc (s. 1862).
2007 – Phạm Khắc, nhà quay phim, nhà nhiếp ảnh Việt Nam (s. 1939).
2010 – Hữu Lộc, nghệ sĩ hài người Việt Nam (s. 1973).
2022 - Vangelis, là một nhà soạn nhạc điện tử, progressive, ambient, jazz và nhạc giao hưởng người Hy Lạp, qua đời vì COVID-19 (s. 1943)

Ngày lễ và kỷ niệm
 Ngày Hiến pháp (Nauru và Na Uy)
Ngày Giải phóng (CHDC Congo)
 Ngày Thông tin Xã hội Quốc tế (World Information Society Day)
 Ngày quốc tế chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người đồng tính, song tính và chuyển giới (Tiếng Anh: International Day Against Homophobia and Transphobia, viết tắt: IDAHO)

Tham khảo

Tháng năm
Ngày trong năm


title: Montaimont

text:
Montaimont là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 676-2815 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Savoie


title: Rissoina multicostata

text:
Rissoina multicostata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Phân bố
Nó phân bố tại Biển Caribe và tại Vịnh Mexico.

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 5.2 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 525 m.

Chú thích

Tham khảo

Rissoina


title: Ashmeadiella biscopula

text:
Ashmeadiella biscopula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Ashmeadiella
Động vật được mô tả năm 1939


title: 8498 Ufa

text:
8498 Ufa (1990 RM17) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 9 năm 1990 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 8498 Ufa

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Prior Lake, Minnesota

text:
Prior Lake, Minnesota là một thành phố nằm ở phía đông nam thành phố Minneapolis thuộc quận Scott thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích 41,5  km² với diện tích mặt nước là 6,6  km², dân số theo ước tính năm 2007 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 19.319 người.

Tham khảo

Thành phố của Minnesota


title: Ferpicloz

text:
Ferpicloz là một đô thị trong huyện Sarine thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Fribourg


title: Saint-Martin-lès-Seyne

text:
Saint-Martin-lès-Seyne là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Saintmartinlesseyne


title: Lasioglossum dampieri

text:
Lasioglossum dampieri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1905


title: Hexatoma lopesi

text:
Hexatoma lopesi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Trận Cassano d'Adda

text:
Trận of Cassano d'Adda là một trận chiến diễn ra vào ngày 27 tháng 4 năm 1799 gần Cassano d'Adda, một địa phương thuộc Ý ngày nay, cách Milan 28 cây số về phía Đông Bắc. Trong trận này, liên quân Nga-Áo dưới sự chỉ huy của vị Nguyên soái lừng danh Aleksandr Vasilyevich Suvorov đã đánh bại quân đội Cộng hòa Pháp do tướng Jean Victor Marie Moreau chỉ huy. Trận đánh này là một trong những sự kiện diễn ra trong cuộc chiến Liên minh thứ hai và cũng là một phần của Chiến tranh Cách mạng Pháp. Đại tướng Áo là Michael von Melas đã lập công lớn trong trận này, chọc thủng phòng tuyến quân Pháp.

Với thắng lợi vẻ vang này, quân Liên minh Nga - Áo đã tóm gọn được đến 7 nghìn tù binh Pháp.

Bối cảnh

Trong khi Napoléon Bonaparte đang bận bịu với cuộc viễn chinh Ai Cập, các quốc gia phong kiến của Liên minh thứ hai mở một cuộc tấn công vào phần lãnh thổ Ý do Pháp kiểm soát. Thiếu tướng Barthélemy Louis Joseph Schérer Pháp giao chiến với quân Áo trong một số trận đánh tại Pastrengo, Verona, và Legnago vào ngày 26 tháng 3 năm 1799. Sau đó, vào ngày 4 tháng 4, Trung tướng Áo Kray Pál đánh bại Schérer tại trận Magnano, thất bại này buộc người Pháp phải triệt thoái liên tục trong một thời gian dài. Schérer đã cố gắng lập một phòng tuyến tại các sông Mincio và Oglio nhằm chặn bước quân Áo nhưng thất bại khi Thiếu tướng Josef Philipp Vukassovich tập kích vào cánh Bắc của Schérer. Không còn cách nào khác, Schérer buộc phải giao quyền chỉ huy quân đội cho Thiếu tướng Jean Moreau. Về phía quân đồng minh, lực lượng Nga do Nguyên soái Suvorov chỉ huy cũng đã có mặt tại trận tuyến.

Khi liên quân Nga-Áo hợp binh, Xuvôrốp trở thành chỉ huy trưởng của liên quân thay cho Kray Pál. Và khi Đại tướng Kỵ binh Michael von Melas được cử tới mặt trận, ông cũng thay thế Kray trong chức vụ Tổng chỉ huy quân Áo. Vì vậy, mặc dù được thăng lên hàm Quân giới (Feldzeugmeister), Kray Pál chỉ được bổ nhiệm làm chỉ huy trong Trận vây hãm Mantua (1799) kéo dài từ tháng 4 cho đến khi thành Mantua đầu hàng vào ngày 28 tháng 7.

Chú thích

Sách tham khảo
 Eggenberger, David. An Encyclopedia of Battles. New York: Dover Publications, 1985. ISBN 0-486-24913-1
 Smith, Digby. The Napoleonic Wars Data Book. London: Greenhill, 1998. ISBN 1-85367-276-9

Liên kết ngoài
The Austrians Advance by Enrico Acerbi

Trận đánh trong Chiến tranh Cách mạng Pháp


title: (43759) 1986 QW2

text:
{{DISPLAYTITLE:(43759) 1986 QW2}}

(43759) 1986 QW2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 28 tháng 8 năm 1986.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 43001–44000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: PartitionMagic

text:
PartitionMagic là một chương trình máy tính dùng để phân chia ổ đĩa cứng chính thức được làm bởi tập đoàn PowerQuest nhưng bây giờ thuộc quyền sở hữu của Symantec. Chương trình chạy trên hệ điều hành Microsoft Windows hoặc từ một đĩa CD-ROM khởi động được và cho phép tạo mới hoặc chỉnh sửa phân vùng. Phân vùng có sẵn có thể thay đổi kích thước mà không làm mất dữ liệu.

Chi tiết
PartitionMagic có khả năng thay đổi kích thước phân vùng NTFS hoặc FAT (16 hoặc 32) mà không làm mất dữ liệu, và có khả năng sao chép hoặc di chuyển phân vùng, bao gồm cả các đĩa khác. Nó cũng có rất nhiều chức năng khác, bao gồm khả năng chuyển đổi giữa FAT16, FAT32 và NTFS, chỉnh sửa kích cỡ cluster của hệ thống file FAT16/32 và NTFS, nối các phân vùng FAT hoặc NTFS (tất cả đều không mất dữ liệu, chỉ có một số metadata của hệ thống file NTFS là bị mất khi chuyển sang FAT). Thêm vào đó, nó có một số giới hạn trong việc hỗ trợ các phân vùng ext2 và ext3.

Partition Magic phát hành cả hai phiên bản cho OS/2 và Windows. Symantec's Partition Magic phiên bản 8 chỉ hỗ trợ Windows.

Phiên bản trong tương lai
PartitionMagic, khi mà PowerQuest còn quản lý, đã được cập nhật thường xuyên, thêm vào các chức năng hữu ích. Từ khi Symantec mua ứng dụng này, đã không có phiên bản mới nào được phát hành, và Symantec đã tuyên bố sẽ không có phiên bản nào mới được phát hành.

Vấn đề tương thích
PartitionMagic tương thích với Windows NT, 98, ME, 2000, và XP. Nhưng nó cũng không tương thích với Windows NT, 2000, hoặc nền tảng máy chủ.NET. Nó bị treo trong Windows Vista khi phân vùng được nhận ra, kể cả khi nó chạy trong một hệ điều hành khác, với lỗi "Init failed: Error 117. Partition's drive letter cannot be identified". Lỗi xảy ra cũng tương tự trong Windows XP

Partition Magic 2.0.5, VolumeManager 7 và VolumeManager 8 không thể thay đổi kích thước đĩa động disks  .

Dẫn chứng

Xem thêm
 ServerMagic
 Phân vùng đĩa
 Danh sách các phần mềm phân vùng đĩa
 FIPS
 GParted
 GNU Parted
 QTParted
 ntfsresize
 Acronis Disk Director Suite

Liên kết ngoài
 Trang chủ Partition Magic

Phần mềm phân vùng đĩa
Phần mềm cho Windows
Phần mềm Symantec
Phần mềm tư hữu
Phần mềm sở hữu độc quyền


title: Calliopsis michenerella

text:
Calliopsis michenerella là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Shinn & Engel mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Calliopsis
Động vật được mô tả năm 2003


title: Poitiers

text:
Poitiers là tỉnh lỵ của tỉnh Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 83.448 người (thời điểm 2004).

Nhân khẩu học

Các thành phố kết nghĩa
  Northampton Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
  Lafayette, Louisiana Hoa Kỳ
  Coimbra Bồ Đào Nha
  Jaroslawl Nga
  Moundou Tchad

Những người con của thành phố
 Hilarius của Poitiers, (~315-367) Giám mục
 Radegunde của Thüringen, Thánh (518/20-587)
 Gilbert của Poitiers, (~1080-1145), triết gia và là nhà thần học
 Louis Vierne, nghệ sĩ đàn ống, nhà soạn nhạc
 Michel Foucault, triết gia
 Jean-Pierre Raffarin, chính trị gia
 Jean-Pierre Abelin, chính trị gia
 Jean-Pierre Thiollet, nhà văn pháp
 Brian Joubert, vận động viên trượt băng nghệ thuật
 Emmeram của Regensburg, Giám mục
 Karl Lashley, nhà tâm lý học

Tham khảo

Vienne
Jeanne d'Arc


title: Zico (cầu thủ bóng đá)

text:
Arthur Antunes Coimbra [ax'tux ɐ̃'tũ.nis ko'ĩ.brɐ] (sinh 3 tháng 3 năm 1953), được biết đến với cái tên Zico ['zi.ku], là một cựu cầu thủ và HLV bóng đá người Brasil. Có biệt danh "Pele trắng", ông được coi là một trong những cầu thủ rê dắt và săn bàn xuất chúng nhất trong bóng đá và là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất của thập niên 1980. Năm 2004, Pelé bầu ông là một trong 125 huyền thoại sống của bóng đá thế giới trong FIFA 100.

Zico đã tham dự 3 kỳ World Cup các năm 1978, 1982 và 1986. Ông ghi được 66 bàn trong 88 trận cho tuyển quốc gia dù chưa một lần vô địch World Cup. Ông được coi là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá chưa một lần chạm tay vào cúp vàng thế giới. Năm 1983, ông được Tạp chí Bóng đá tiếng Anh bầu là cầu thủ của năm.

Zico đã dẫn dắt Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản từ 2002-2006, tham dự World Cup 2006 và vô địch Asian Cup 2004, từ 4 tháng 7 năm 2006 ông được bổ nhiệm làm HLV trưởng CLB Fenerbahçe của Thổ Nhĩ Kỳ.

Thống kê sự nghiệp

Bàn thắng quốc tế

Chú thích

Liên kết ngoài

 Zico na rede: The Movie – Documentary

 Japan Football Hall of Fame

Cầu thủ bóng đá nam Brasil
FIFA 100
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Udinese
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil
Vận động viên Rio de Janeiro
Huấn luyện viên bóng đá Brasil
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nam Brasil ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1986


title: Anela

text:
Anela là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardegna, có khoảng cách khoảng 140 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 50 km southvề phía đông của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 764 người và diện tích là 37,0 km².

Anela giáp các đô thị: Bono, Bultei, Nughedu San Nicolò.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sassari


title: Phyllonorycter nipponicella

text:
Phyllonorycter nipponicella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū), Hàn Quốc và vùng Viễn Đông Nga.

Sải cánh dài 7-8.5 mm.

Ấu trùng ăn Quercus acutissima và Quercus variabilis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Charlottesville, Virginia

text:
Charlottesville, thông tục được gọi là C'ville và chính thức là Thành phố Charlottesville, là một thành phố độc lập thuộc quận, tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Thành phố là quận lỵ quận Albemarle, quận bao quanh thành phố này, dù hai thực thể là hai đơn vị riêng. Điều này có nghĩa là một cư dân sẽ liệt kê cả hai khu vực thuộc bang và thành phố của họ trên giấy tờ chính thức. Nó được đặt theo tên của nữ hoàng Anh Charlotte of Mecklenburg-Strelitz. Năm 2016, thành phố có dân số khoảng 46.912 người. Cục phân tích kinh tế kết hợp Thành phố Charlottesville với Hạt Albemarle cho mục đích thống kê, đưa dân số của nó lên khoảng 150.000. Charlottesville là trung tâm vùng đô thị Charlottesville, bao gồm Albemarle, các quận Buckingham, Fluvanna, Greene, và Nelson.

Charlottesville là quên hương hai vị tổng thống, Thomas Jefferson và James Monroe. Trong các nhiệm kỳ của họ với tư cách là Thống đốc Virginia, họ sống ở Charlottesville, và đi đến và từ Richmond, dọc theo  lịch sử Ba con đường nhỏ. Orange, nằm  phía đông bắc thành phố, là quê hương của Tổng thống James Madison. Đại học Virginia, được thành lập bởi Jefferson và một trong những Ivies công cộng ban đầu, đi qua biên giới phía tây nam của thành phố. Monticello,  phía đông nam thành phố, cùng với Đại học Virginia, một UNESCO Di sản thế giới, thu hút hàng ngàn khách du lịch mỗi năm.

Tham khảo

Thành phố của Virginia
Khởi đầu năm 1762


title: Veturius transversus

text:
Veturius transversus là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae.

Chú thích

Tham khảo

Veturius


title: Tung Hoành gia

text:
Tung Hoành gia (chữ Hán: 縱橫家), là một học phái trong Cửu Lưu thập gia, thiên về nghệ thuật ngoại giao xuất hiện trong thời kỳ Chiến Quốc ở Trung Quốc.

Nguồn gốc
Cái tên "Tung Hoành gia" liên quan đến hai học thuyết Hợp tung của Tô Tần và Liên hoành của Trương Nghi. Tuy nhiên, cả Tô Tần lẫn Trương Nghi đều là học trò học về thuật du thuyết của Quỷ Cốc Tử.

Ý nghĩa của "Tung" và "Hoành"
"Tung" (縱) có nghĩa là chiều dọc theo hướng từ Nam sang Bắc. Ở đây chỉ công việc hợp tung 6 nước Triệu, Hàn, Ngụy, Tề, Sở, Yên.

"Hoành" (橫) có nghĩa là chiều ngang theo hướng từ Tây sang Đông. Ở đây chỉ công việc liên hoành, khiến các nước bỏ liên minh với nhau mà liên minh với Tần của Trương Nghi.

Mặc dù việc Hợp tung và Liên hoành là hai công việc trái ngược nhau nhưng đều thể hiện khả năng du thuyết ngoại giao cũng như mưu mẹo của Tô Tần và Trương Nghi. Tô Tần được vua Triệu phong làm Tung ước chưởng và cầm ấn là Tướng quốc sáu nước. Còn Trương Nghi làm tướng nước Tần đi du thuyết 6 nước thờ Tần. Vì vậy có thể nói đóng góp chủ yếu cho phái Tung Hoành Gia là công của hai người này.

Nội dung, ý nghĩa chủ yếu của Học phái
Nội dung của học phái là luyện cho con người khả năng ngoại giao, sử dụng ngôn ngữ làm phương tiện sinh sống và lập thân. Ngoài khả năng ngoại giao những người theo phái Tung Hoành gia còn phải có mưu mẹo hơn người mới có thể khiến vua chúa áp dụng thuyết của họ vào thực tiễn.

Trong thời kì Chiến Quốc, thuyết Hợp tung cũng như Liên hoành đã từng làm thay đổi cục diện giữa 7 nước mạnh nhất thời Chiến quốc là Triệu, Hàn, Ngụy, Tề, Sở, Yên và mạnh nhất là Tần. Việc nhà Tần thống nhất được trung nguyên rõ ràng có công sức của Trương Nghi trong việc Liên hoành.

Một số đại diện tiêu biểu khác

Cam Mậu
Tư Mã Thác
Kỳ Bằng (崎鹏)
Nhạc Nghị
Phạm Thư
Thái Trạch
Trâu Kỵ

Khoái Triệt

Tham khảo

Sử ký Tư Mã Thiên, Truyện Tô Tần.
Sử ký Tư Mã Thiên, Truyện Trương Nghi.
Điển hay tích lạ, Nguyễn Tử Quang.

Liên kết ngoài

Bách Gia Chư Tử
Triết học chính trị
Tư tưởng Trung Quốc
Nhà Chu


title: Hoàng Hiện Phan

text:
Hoàng Hiện Phan (tiếng Tráng: Vangz Yenfanh/Vangz Yenqfanh; chữ Hán giản thể: 黄现璠; chữ Hán phồn thể: 黃現璠, bính âm: Huáng Xiàn Fán; 13 tháng 11 năm 1899 - 18 tháng 1 năm 1982) là một nhà giáo dục, dân tộc học và sử học người Tráng.

Một học giả về cả văn hóa hiện đại và cổ đại, chuyên khảo Một lịch sử ngắn của Tráng tộc của Hoàng Hiện Phan là nghiên cứu hệ thống đầu tiên về lịch sử của người Tráng tại trung Quốc. và cuốn sách "Nồng Trí Cao" là nghiên cứu đầu tiên về nhân vật lịch sử của người Tráng tại Trung Quốc.

Công trình Lịch sử tổng quát về người Tráng là nghiên cứu đầu tiên về lịch sử của dân tộc Tráng và "Học phái Bát Quế" ông thành lập là học phái dân tộc học đầu tiên tại Trung Quốc.

Hoàng Hiện Phan được xem là một trong số những người sáng lập ra ngành dân tộc học Trung Quốc hiện đại.

Tiểu sử

Tuổi trẻ và giáo dục

Hoàng Hiện Phan sinh ngày 13 tháng mười một 1899 tại Cừ Cựu trấn ở huyện Phù Tuy, tỉnh Quảng Tây, Đại Thanh. Tên ban đầu là Cam Cẩm Anh (甘錦英/甘锦英), sau đó đổi thành Hoàng Hiện Phan. Gia đình ông là dân tộc Tráng. Cha của Hoàng Hiện Phan, Cam Tân Xương (甘新昌), là một nông dân, nhưng nền tảng về Khổng Giáo cổ điển cho phép ông giới thiệu cho Hoàng Hiện Phan nhiều tác phẩm khi ông mới sáu tuổi. Theo tự truyện của mình, tài năng của ông được chú nhận ra khi còn là một đứa trẻ. Do đó, ngay từ khi còn bé ông đã được gia đình đưa đi học Khổng Giáo cổ điển, như Tam Tự Kinh và Thiên Tự Văn. Hoàng Hiện Phan miêu tả cha mình là một người nghiêm khắc. Cha Hoàng Hiện Phan gửi ông tới Mông Quán (trường Trung Quốc xưa）để học các giá trị Khổng Giáo, như Tứ Thư Ngũ Kinh, để vượt kỳ thi Viện Thí. Tuy nhiên, khi là một thanh niên ông thất vọng với hệ thống học thuật vào thời đại mình, đặc biệt là các nhấn mạnh vào sự chuẩn bị cho Bát Cổ Văn, tức các bài viết văn phải làm trong kỳ thi. Hoàng Hiện Phan sau này thừa nhận rằng ông không thích các sách cổ điển rao giảng luân lý Khổng Giáo mà hứng thú với các sách lịch sử như Thái Sử Công Thư. Từ 14 tuổi trở đi, Hoàng Hiện Phan học ở Mông Quán. 18 Tuổi, Hoàng Hiện Phan tới Cừ Lê trấn để học tiếp, nơi ông bị bắt nạt vì xuất thân từ gia đình nông dân.

Năm 1922, ông học ở trường Sư Phạm Số Ba Quảng Tây. Năm 1926, ông học vào trường Sư Phạm Bắc Kinh và được những người thầy nổi tiếng như Trần Viện (陳垣) và Tiễn Huyền Đồng (錢玄同) dạy. Trong 9 năm ở đó ông hoàn tất các khóa học chuyên nghiệp, cử nhân và hậu đại học, viết một chuỗi các bài báo học thuật và sách về lịch sử cổ đại, xã hội Trung Hoa, chính trị, kinh tế, văn hóa, tôn giáo, trang phục cổ truyền, và dịch thuật lịch sử nhiều nước sang tiếng Trung. Trong thời gian học đại học, Hoàng Hiện Phan cũng dạy ngôn ngữ và lịch sử tại một trường tư Bắc Kinh. Cùng các học viên mình, ông lập Bội Lôi Học Xã (蓓蕾學社), một nhóm học thuật và xuất bản vào năm 1932, chuyên xuất bản sách học thuật.

Năm 1935, ông sang Nhật và học tại Đại Học Đế quốc Tokyo và được các nhà sử học nổi tiếng như He Tianqing và Jia Tengfan dạy.

Sự nghiệp

Tháng mười một 1937 ông quay lại Trung Quốc để dạy lịch sử với tư cách giáo sư tại Quảng Tây, đại học Tôn Trung Sơn, đại học Sư Phạm Quảng Tây và Quế Lâm, và tập trung nghiên cứ văn hóa dân gian và nhân chủng học Trung Quốc. Ông là giáo sư đại học dân tộc Tráng đầu tiên tại Trung Quốc và là giáo sư đại học đầu tiên ở thành phố cấp huyện Sùng Tả. Trong sự nghiệp học thuật của mình, Hoàng Hiện Phan được bổ nhiệm làm nghiên cứu viên tại Viện Giáo dục Quảng Tây. Hoàng Hiện Phan giữ chức trưởng khoa khoa tiếng Trung, và là hiệu trưởng đại học Quảng Tây. Ông cũng làm quản lý thư viện tại đại học Sư Phạm Quảng Tây.

Khi Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa được thành lập năm 1949, giáo sư Hoàng Hiện Phan được bầu làm chủ tịch Hiệp Hội Đối Ngoại Hữu Hảo Nhân Dân Trung Quốc trong hội nghị đầu tiên của hội. Sau đó ông là đại diện duy nhất từ giới giáo dục và văn hóa Quảng tây. Sau 1954, ông được bầu làm đại biểu của Đại Hội Đại biểu Nhân Dân Toàn Quốc (Trung Quốc), ủy viên Hội Ủy viên Dân tộc Đại Hội Đại biểu Nhân Dân Toàn Quốc, và ủy viên Bộ Liên Lạc Đối Ngoại Trung ương. Trong khi đó, ông cũng được bầu làm ủy viên Hội đồng Nhân Dân Khu Tự Trị Tráng Tộc Quế Tây và uỷ viên Hội đồng tỉnh Quảng Tây.

Trong chiến dịch "Bách Hoa Vận Động" 1956–57, ông phản đối chính sách giáo dục của đảng cộng sản. Nhưng tình hình đột ngột thay đổi với chiến dịch "Phản Hữu Vận Động". Năm 1957, Hoàng Hiện Phan phải đứng cúi đầu trước vô số hội đồng để thừa nhận "tội với nhân dân" của mình. Hàng trăm bài báo công kích ông gồm cả một số đồng nghiệp, một số cố ý dối trá. 1/2/1958, một nghị quyết được đưa ra trong phiên thứ năm của Đại Hội Đại biểu Nhân Dân lần thứ Nhất rằng Phí Hiếu Thông, Hoàng Hiện Phan và Vận Bách Xuyên bị khai trừ khỏi Hội Ủy viên Dân tộc Đại Hội Đại biểu Nhân Dân Toàn Quốc. Ông bị phân loại sai lầm là thành viên nhóm năm nhà sử học cánh hữu (Huang Xianfan, Xiang Da, Lei Haizong, Wang Zhongmin, Chen Mengjia) và trở thành nhóm cánh hữu lớn nhất trong giới sử học Trung Quốc. Sau sự bùng nổ của Cách mạng Văn Hóa cùng với các hành hạ tra tấn, tấn công thể xác từ Cảnh Vệ Đỏ, vị buộc lau chùi toilet, Hoàng Hiện Phan trở thành người bị ruồng bỏ, bôi nhục, cô lập, nghiên cứu học thuật không được xuất bản.

Năm 1979, chính phủ Trung Quốc sửa lại tất cả các cáo buộc sai về những kẻ cánh hữu tư sản. Giáo sư Hoàng Hiện Phan được bổ nhiệm làm cố vấn của Ủy viên Dân tộc, và biên tập cho cuốn Trung Quốc Đại Bách Khoa Toàn Thư (Zhōngguó Dà Bǎikē Quánshū), cố vấn của Viện Nghiên cứu các Sắc Tộc Thiểu Số Vùng Tây Nam Trung Quốc, và phó chủ tịch Viện Nghiên cứu Về Lịch sử Dân tộc Bách Việt Trung Quốc. Sau đó ông được bầu làm ủy viên đại hội thứ năm của Hội nghị Hiệp Thương Chính trị Nhân Dân Trung Quốc, và trong thời gian này, ông hỗ trợ chính phủ Trung Quốc trong rất nhiều hồi phục cho các trường hợp bị vu cáo chính trị sai.

Trong sự nghiệp mình, Hoàng Hiện Phan làm việc tại rất nhiều đại học và dạy nhiều học viên. Trong những năm sau của cuộc đời, Hoàng Hiên Phan thành lập cao đẳng bán thời gian Li Jiang và giữ vị trí hiệu trưởng trường này. Tháng mười một 1999, đại học Sư Phạm Quảng Tây tổ chức diễn đàn nhân 100 năm ngày sinh của giáo sư Hoàng Hiện Phan. Sau diễn đàn này, đại học Sư Phạm Quảng Tây biên soạn và xuất bản hai cuốn sách—luận đề nhân tưởng nhớ 100 năm ngày sinh giáo sư Hoàng Hiện Phan và giới thiệu về sách cổ Trung Hoa—do Hoàng Hiện Phan viết. Ngày nay đại học Sư Phạm Quảng Tây và trường THPT Quế Lâm thành lập học bổng nhằm tưởng nhớ giáo sư Hoàng Hiện Phan.

Các nghiên cứu

Lĩnh vực nghiên cứu của Hoàng Hiện Phan rất rộng bao gồm lịch sử, chính trị học, kinh tế học, xã hội học, nhân chủng học, dân tộc học, ngôn ngữ học, và lịch sử văn hóa. Mặc dù vậy, Hoàng Hiện Phan được biết nhiều đến vì các nghiên cứu về dân tộc Tráng. Trong suốt cuộc đời mình, Hoàng Hiện Phan xuất bản rất nhiều sách báo mà phần lớn liên quan đến lịch sử dân tộc Tráng. Ngoài các nghiên cứu cá nhân, Hoàng Hiện Phan còn hợp tác với nhiều nhà sử học khác trên các lĩnh vực lịch sử và dân tộc học..

Các tác phẩm chính

 《Trung Quốc thông sử(通史) lược》. Bắc bình văn hóa học xã, năm 1932
 《Nhà Đường xã hội lược》. Thương vụ ấn thư quán, năm 1936
 《Cứu quốc vận động》. Thương vụ ấn thư quán, năm 1936
 《Cứu quốc vận động của học sanh Tống đại》. Học viện Sư phạm Quảng Tây, năm 1950
 《lịch sử dân tộc Tráng》. Xuất bản xã của Nhân dân Quảng Tây, năm 1957
 《Thổ ti Quảng Tây 》. Tráng dao học hội, năm 1962
 《Hán tộc đích hình thành》. Học viện Sư phạm Quảng Tây, năm 1976
 《Trung Quốc vô nô đãi xã hội》. Xuất bản xã của Học viện Sư phạm Quảng Tây, năm 1981
 《Nồng Trí Cao》. Xuất bản xã của Nhân dân Quảng Tây, năm 1983
 《Thông sử dân tộc Tráng》. Xuất bản xã của Dân tộc Quảng Tây, năm 1988.
 《Vi bạt quần》. Xuất bản xã của Đại học Sư phạm Quảng Tây, năm 2008

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trung Quốc nhà nhân học
 Nhà sử học

Sinh năm 1899
Mất năm 1982
Nhà sử học Trung Quốc
Nhà nhân loại học Trung Quốc
Nhà dân tộc học Trung Quốc
Giáo sư Trung Quốc
Đại biểu Nhân đại toàn quốc
Người Tráng


title: Aubria masako

text:
Aubria masako là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Gabon, có thể cả Angola, và có thể cả Guinea Xích Đạo.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và ao.

Tham khảo

 Amiet, J.-L., Ohler, A. & Perret, J.-L. 2004. Aubria masako. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Aubria
Động vật được mô tả năm 1990
Động vật lưỡng cư Angola
Động vật lưỡng cư Cameroon


title: Melanotrichia pachupati

text:
Melanotrichia pachupati là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Melanotrichia


title: Malacorhinus cobanensis

text:
Malacorhinus cobanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Malacorhinus


title: Hylotropha

text:
Hylotropha là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Eucosmini


title: Zanthoxylum deremense

text:
Zanthoxylum deremense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Malawi và Tanzania.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Zanthoxylum deremense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

D
Thực vật dễ tổn thương


title: Cerithiopsis matara

text:
Cerithiopsis matara là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae, được tìm thấy ở Vương quốc Anh Exclusive Economic Zone. Nó được Dall mô tả năm 1889.

mô tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 9,8 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 183 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 183 m.

Chú thích

Tham khảo

Cerithiopsis
Động vật được mô tả năm 1989


title: Notropis buccula

text:
Notropis buccula (tên tiếng Anh là Smalleye Shiner) là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Robert Jay Goldstein, Rodney W. Harper, Richard Edwards: American Aquarium Fishes. Texas A&M University Press 2000, ISBN 9780890968802, p. 86 ()
 Gimenez Dixon, M. 1996. Notropis buccula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Notropis


title: Calabria (định hướng)

text:
thế:Đề cập|Calabria}}
Reggio Calabria (tỉnh)
Calabria


title: Nổ súng giữa tòa án tại Landshut 2009

text:
Một vụ nổ súng trong một tòa án ở Landshut lúc 15:15 chiều (giờ Việt Nam), ở Bayern, miền nam nước Đức, ngày 7 tháng 4 năm 2009, làm ít nhất 2 người thiệt mạng. Nhiều người khác được cho là đã bị thương. Landshut nằm cách München 73 km về phía đông bắc. Trụ sở tòa án đã được sơ tán ngay lập tức sau đó.

Theo trang web của tòa án, cơ quan này có tổng cộng 128 nhân sự, gồm 34 thẩm phán. Theo các thông tin, tòa đang tiến hành một vụ xử liên quan tới thừa kế lúc tay súng hành động. Phát ngôn viên cảnh sát, Leonard Mayer, nói rằng tay súng được tin là đã tự sát. Không rõ danh tính của nạn nhân xấu số. "Theo thông tin tôi có được thì có hai người chết", ông Mayer nói. "Tình hình đã yên ổn trở lại".

Vụ việc diễn ra chưa đầy một tháng sau khi một thiếu niên dùng súng giết người trong và xung quanh ngôi trường cũ của hắn ở Winnenden, tây nam nước Đức, cướp đi mạng sống của 15 người.

Chú thích

Đức năm 2009
Vụ khủng bố năm 2009
Nổ súng bừa bãi
Thảm sát tại Đức


title: Garcinia monantha

text:
Garcinia monantha là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Garcinia monantha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Thực vật Malaysia
M


title: Pearl, Mississippi

text:
Pearl, Mississippi là một thành phố thuộc quận Rankin trong tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Mississippi


title: Brixey-aux-Chanoines

text:
Brixey-aux-Chanoines  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 370 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Brixeyauxchanoines


title: Đức Lập Thượng

text:
Đức Lập Thượng là một xã thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đức Lập Thượng có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đức Lập Hạ và Thành phố Hồ Chí Minh
Phía tây giáp thị trấn Hậu Nghĩa
Phía nam xã Đức Lập Hạ
Phía bắc giáp xã Tân Mỹ.

Xã có diện tích 18,92 km², dân số năm 1999 là 8.023 người, mật độ dân số đạt 424 người/km².

Hành chính
Xã được chia thành 4 ấp: Đức Ngãi I, Đức Ngãi II, Tân Hội, Chánh.

Lịch sử
Xã Đức Lập Thượng được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1979 từ một phần diện tích và dân số của xã Đức Lập cũ.

Chú thích

Tham khảo


title: Egna

text:
Egna (tiếng Đức: Neumarkt, có nghĩa "chợ mới"; Latin: Endidae) là một đô thị ở Nam Tirol ở vùng Trentino-Nam Tirol, có vị trí cách khoảng 30 km về phía đông bắc của thành phố Trento và khoảng 25 km về phía nam của thành phố Bolzano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005, đô thị này có dân số 4.648 người và diện tích là 23 km². Khoảng 62% dân số nói tiếng Đức.

Đô thị Neumarkt có các frazioni'' (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Laghetti (Laag), Mazzon (Mazon), San Floriano (St. Florian) and Villa (Vill).

Neumarkt giáp các đô thị: Kaltern an der Weinstraße (Caldaro sulla strada del vino), Kurtatsch an der Weinstraße (Cortaccia sulla strada del vino), Kurtinig an der Weinstraße (Cortina sulla strada del vino), Margreid an der Weinstraße (Magrè sulla strada del vino), Montan (Montagna), Salorno (Salurn) and Tramin an der Weinstraße (Termeno sulla strada del vino).

Tham khảo

Liên kết ngoài
   Trang mạng của đô thị này

Đô thị Nam Tirol


title: Hexaplex conatus

text:
Hexaplex conatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1964


title: Redlands, California

text:
Redlands, California là một thành phố thuộc quận San Bernardino trong tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích 94,344 km², trong đó diện tích đất là 93,565 km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 68.747 người. Thành phố Redlands, California là một phần của Đại Los Angeles.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của California
Redlands, California


title: Bomdila

text:
Bomdila là một thị trấn thống kê (census town) của quận West Kameng thuộc bang Arunachal Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Bomdila có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 2217 mét (7273 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bomdila có dân số 6685 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Bomdila có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Bomdila, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Arunachal Pradesh


title: Dicranomyia melanoptera

text:
Dicranomyia melanoptera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Thanh Hải (nhà thơ)

text:
Thanh Hải (1930-1980), tên thật Phạm Bá Ngoãn là một trong những ngòi bút tiêu biểu của Cách mạng Việt Nam.

Tiểu sử
Nhà thơ Thanh Hải sinh ngày 4 tháng 11 năm 1930 tại xã Phong Bình, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Ông xuất thân trong một gia đình trí thức, nhưng nghèo. Cha ông làm nghề dạy học, mẹ ông là nông dân. Ông là anh cả trong gia đình gồm ba anh em. Hai em của ông là Phạm Bá Chất và Phạm Bá Liên đều đóng góp cho cách mạng nhưng không được nhắc đến nhiều như người anh của mình. Ông là người con yêu gia đình, một nhà thơ yêu nước vì cuộc sống nên khi Thanh Hải 17 tuổi, ông đã tham gia cách mạng ở huyện Hương Thủy làm chính trị viên Đoàn Văn công Thừa Thiên Huế.

Vào năm 1954 - 1964, ông ở lại quê hương hoạt động, làm cán bộ tuyên huấn tỉnh. Trong các năm 1964 - 1967, ông phụ trách báo Cờ giải phóng của thành phố Huế. Sau đó, ông làm Ủy viên chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, Chi hội phó chi Hội văn nghệ giải phóng Bình Trị Thiên.

Từ sau năm 1975, ông làm Tổng thư ký Hội Văn nghệ Bình Trị Thiên, đồng thời là Ủy viên thường vụ Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam, Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam.

Sống được 5 năm trong hòa bình thì ông bị bệnh hiểm nghèo xơ gan cổ trướng, phải nằm Bệnh viện Trung ương Huế. Khi đó, ông viết bài thơ Mùa xuân nho nhỏ. Chẳng bao lâu sau khi viết bài thơ này, ông qua đời vào ngày 15 tháng 12 năm 1980. Bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" được in trong tập thơ "Huế mùa xuân".

Tác phẩm
Trong suốt 50 năm cuộc đời của ông, Thanh Hải có 5 tập thơ:
Những đồng chí trung kiên (1962)
Huế mùa xuân (tập 1-1970, tập 2-1975) tập thơ
Mùa xuân nho nhỏ (11/1980) (được nhạc sĩ Trần Hoàn phổ nhạc tháng 12/1980)
Ánh Mắt (1956)
Mưa xuân đất này (1982) tập thơ

Nhận xét
Nhà nghiên cứu văn học Trần Hữu Tá viết:

Giải thưởng
Giải thưởng văn học Nguyễn Đình Chiểu (1965)
Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật (đợt 2, năm 2000, truy tặng)
Giải nhất cuộc thi thơ của tuần báo Thống nhất (1959).
Giải nhì cuộc thi thơ của tuần báo Thống nhất (1962).

Chú thích

Sách tham khảo
Trần Hữu Tá, mục từ Thanh Hải, in trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản thế giới, 2004.
Phong Lê, bài viết về Thanh Hải in trong Nhà thơ Việt Nam hiện đại. Viện văn học tổ chức biên soạn, nhà xuất bản Khoa học Xã hội ấn hành năm 1984 tại Hà Nội.

Liên kết ngoài
Thanh Hải – Mùa xuân thi sĩ

Sinh năm 1930
Mất năm 1980
Nhà thơ Việt Nam
Người Thừa Thiên Huế


title: Elephantomyia dietziana

text:
Elephantomyia dietziana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Trentepohlia quadrimaculata

text:
Trentepohlia quadrimaculata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Oecetis oliae

text:
Oecetis oliae là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Clitenososia

text:
Clitenososia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1931.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Clitenososia flava (Laboissiere, 1940)
 Clitenososia fulva (Laboissiere, 1922)
 Clitenososia maculicollis Laboissiere, 1931

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Harminius gigas

text:
Harminius gigas là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Harminius


title: Licq-Athérey

text:
Licq-Athérey là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Echidgnathia

text:
Echidgnathia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Echidgnathia vitrifasciata (Hampson, 1910)

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Saint-Pantaléon-de-Lapleau

text:
Saint-Pantaléon-de-Lapleau là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpantaleondelapleau


title: Sint-Genesius-Rode

text:
Sint-Genesius-Rode (Rhode-Saint-Genèse trong tiếng Pháp) là một đô thị tọa lạc ở vùng Flanders, một trong 3 vùng của Bỉ,  trong tỉnh Vlaams-Brabant. Đô thị này bao gồm thị xã Sint-Genesius-Rode only. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006,, the town có tổng dân số 17.927 người. Tổng diện tích là 22,77 km², với mật độ dân số là 787 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.sint-genesius-rode.be/ - Trang mạng chính thức

Đô thị của Vlaams-Brabant


title: Krautwiller

text:
Krautwiller là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Melanotesia

text:
Melanotesia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Melanolophiini


title: Bezonvaux

text:
Bezonvaux là một thị trấn thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Thị trấn này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 257 mét trên mực nước biển.

Tham khảo


title: Burmeistera loejtnantii

text:
Burmeistera loejtnantii là một loài thực vật thuộc họ Campanulaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo

 Moreno, P. & Pitman, N. 2003. Burmeistera loejtnantii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Burmeistera
Thực vật dễ tổn thương


title: Ceratina sequoiae

text:
Ceratina sequoiae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1936


title: Touzac, Charente

text:
Touzac là một thị trấn thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Thị trấn nay có độ cao trung bình 92 mét trên mực nước biển.

Tham khảo


title: Hypsiboas multifasciatus

text:
Hypsiboas multifasciatus là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Brasil, Guyane thuộc Pháp, Guyana, Suriname, và Venezuela.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, sông, hồ nước ngọt, đầm nước ngọt, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Azevedo-Ramos, C., La Marca, E., Andrade, G. & Hoogmoed, M. 2004. Hypsiboas multifasciatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

multifasciatus
Động vật được mô tả năm 1859


title: Mailly-Champagne

text:
Mailly-Champagne là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 96-283 mét trên mực nước biển.

Dân số năm 2006 là 751 người.

Tham khảo

Maillychampagne


title: Saint-Laurent-du-Tencement

text:
Saint-Laurent-du-Tencement  là một xã của tỉnh Eure, thuộc vùng Normandie, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintlaurentdutencement


title: Freziera jaramilloi

text:
Freziera jaramilloi là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Freziera jaramilloi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Colombia
Freziera
Thực vật dễ tổn thương


title: Canda

text:
Canda là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 80 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 20 km về phía tây của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 958 người và diện tích là 14,4 km².

Đô thị Canda có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) La Chiavica and Le Campagnole.

Canda giáp các đô thị: Badia Polesine, Bagnolo di Po, Castelguglielmo, Lendinara, Trecenta.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Hồn Nguyên

text:
Hồn Nguyên (chữ Hán giản thể: 浑源县, âm Hán Việt: Hồn Nguyên huyện) là một huyện thuộc thành phố Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Hồn Nguyên có diện tích 1965 km², dân số năm 2002 là 350.000 người. Huyện Hồn Nguyên được chia thành các đơn vị hành chính gồm 6 trấn, 12 hương.
 Trấn: Vĩnh An, Sa Khất Đà, Vương Trang Bảo, Tây Phường Thành, Thái Thôn, Đại Từ Diêu.
 Hương: Nam DU Lâm, Hoàng Hoa Than, Bùi Thôn, Tây Lưu Thôn, Hạ Hàn Thôn, Đà Phong, Đại Nhị Trang.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Đại Đồng


title: 7030 Colombini

text:
7030 Colombini (1993 YU) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 12 năm 1993 bởi Vagnozzi, A. ở Stroncone.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 7030 Colombini

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Les Roches-l'Évêque

text:
Les Roches-l'Évêque là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Rochesleveque


title: Anticoli Corrado

text:
Anticoli Corrado là một đô thị ở tỉnh Roma, vùng Latium của Italia, nằm ở vị trí khoảng 40 km northvề phía đông của Roma. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 932 người và diện tích là 16.3 km².

Anticoli Corrado giáp các đô thị: Mandela, Marano Equo, Rocca Canterano, Roviano, Saracinesco.

Các công trình nổi bật
Nhà thờ Thánh. Peter (thế kỷ 11)
Palazzo Baronale (Thế kỷ 17)
Piazza delle Ville, với đài nước Arturo Martini

Lịch sử biến động dân số

Đô thị kết nghĩa
 Arcos de la Frontera, Tây Ban Nha

Tham khảo

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: 1069 Planckia

text:
1069 Planckia là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Max Wolf ngày 28 tháng 1 năm 1927. Tên ban đầu của nó là 1927 BC. Nó được đặt theo tên physicist Max Planck.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Max Wolf
Thiên thể phát hiện năm 1927


title: 8581 Johnen

text:
8581 Johnen (1996 YO2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 12 năm 1996 bởi N. Sato ở Chichibu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8581 Johnen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Setnakhte

text:
Setnakhte (hay Setnakht, Sethnakht), là vị pharaon đầu tiên và là người sáng lập ra Vương triều thứ 20, vương triều cuối cùng của thời kỳ Tân vương quốc Ai Cập.

Thân thế

Setnakhte không có bất cứ mối quan hệ nào giữa 2 vị pharaon tiền nhiệm là Siptah và Twosret. Ông có thể đã chiếm ngôi trong khi đất nước Ai Cập rơi vào khủng hoảng và bất ổn chính trị; hoặc ông đã lấy một nữ nhân trong hoàng gia để lên ngôi một cách thức.

Tiy-Merenese là hoàng hậu duy nhất của ông, bà có thể là con gái của Merneptah. Setnakhte và Tiy đã có với nhau một con trai, về sau lên ngôi trở thành Ramesses III.

Trị vì
Setnakhte cai trị trong vòng 3 năm, bằng chứng là năm thứ hai của ông được đánh dấu trên một tấm bia đá ở Elephantine và năm thứ 3 được khắc trên một đoạn văn tự cổ tại Sinai. Nhà nghiên cứu Peter Clayton cũng cho rằng Setnakhte ở ngôi được 3 năm.

Tuy nhiên vào tháng 1/2007, tờ báo Al-Ahram đã đưa tin, các nhà khoa học đã tìm được một tấm bia của "Tư tế cấp cao của Amun" tên Bakenkhunsu có đánh dấu năm trị vì thứ tư của ông. Báo viết rằng:

"Theo những thông tin mới được cung cấp trên tấm bia, niên đại của Setnakhte chắc chắn kéo dài 4 năm, và có thể nhiều hơn [một ít] nữa..."

Zahi Hawass, Tổng thư ký Hội đồng Tối cao Khảo cổ học, tuyên bố khám phá này là một trong những phát hiện quan trọng nhất vì nó "điều chỉnh lại lịch sử của triều đại thứ 20 và biết thêm về cuộc đời của Bakenkhunsu".

Tuy nhiên, con số 4 năm mà báo Al-Ahram đưa ra lại không thể phủ nhận được thực tế là Setnakhte chỉ cai trị trong 3 năm (chứ không phải 4), bởi vì năm cai trị thứ nhất của ông không xuất hiện tại bất cứ đâu. Vào ngày 10 Shemu năm 2, tấm bia Elephantine có ghi rằng: "Không có kẻ thù nào dám chống lại ngài trên khắp mọi vùng đất". Điều này có nghĩa là Setnakhte đang có một cuộc đấu tranh để giành ngai vàng, có thể là với nữ hoàng Twosret. Từ đó làm dấy lên nghi vấn rằng, năm cuối trị vì của Twosret cũng là năm đầu tiên làm vua của Setnakhte. Thực tế, trong bất kỳ sự chuyển giao quyền lực nào giữa các triều đại, luôn có ít nhất 1 năm mà Ai Cập không được kiểm soát bởi bất kỳ một vị vua nào, và vì thế niên đại của Setnakhte sẽ giảm từ 4 thành 3 năm.

Qua đời
Sau khi băng hà, Setnakhte được chôn cất tại ngôi mộ KV14, vốn ban đầu dành cho nữ hoàng Twosret, nhưng bị chiếm bởi Seti II. Setnakhte lại tái chiếm ngôi mộ cho riêng mình. Tuy nhiên, xác ướp của ông không bao giờ được tìm thấy, mặc dù có một xác ướp với tên gọi "Xác ướp trên thuyền" tại KV35 được cho là của ông. Xác ướp sau đó đã bị hủy hoại vào năm 1901, vĩnh viễn không phân tích được nữa.

Công trình
Theo tư tế Bakenkhunsu, Setnakhte đã cho xây đền thờ Amun-Ra tại đền Karnak, và được hoàn thiện dưới thời con trai ông Ramesses III. Ông cũng cho xây dựng ngôi mộ KV11 cho mình, nhưng phải dừng lại vì những tên trộm mộ đã viếng thăm KV10, nơi an táng Amenmesse Vương triều thứ 19. KV11 sau đó được tiếp tục được hoàn công và dành cho Ramesses III.

Cuộn giấy Papyrus Harris
Cuộn giấy Papyrus Harris được viết vào thời của Ramesses III, trong đó có nhắc đến sự lên ngôi của Setnakhte, được James Henry Breasted dịch vào năm 1906:

"Vùng đất Ai Cập đã bị lật đổ từ bên ngoài, người dân bị tước quyền, họ không có tiếng nói trong nhiều năm. Ai Cập nằm dưới sự cai quản của những kẻ thống trị tàn bạo; một tên đã giết những người xung quanh. Những lần khác, Irsu (người tự phong), người Syria, cùng với đám thủ lĩnh khác, đã đi cướp bóc người dân. Họ không cho cúng tế các vị thần, xem họ như người phàm.

Nhưng khi các vị thần đem đến hòa bình, đặt vương quốc vào trật tự như trước đây, họ đã gửi người con trai của họ, người bước ra từ vầng hào quang, trở thành người cai trị, Ankh wedja seneb, mọi vùng đất, lên ngai vàng, Userkhaure-setepenre-meryamun, Ankh wedja seneb, con trai của Ra, Setnakht-merire-meryamun, Ankh wedja seneb. Ngài là Khepri-Set, khi ngài nổi giận, ngài sắp đặt lại mọi vùng đất, cho giết những kẻ nổi loạn, làm trong sạch ngai vàng Ai Cập, cai trị hai vùng đất trên ngai vàng của Atum. Ngài đương đầu với những người phản bội. Ngài cho xây dựng các đền đài linh thiêng, dâng tế phẩm cho họ theo những quy định của họ."

Chú thích

Pharaon Vương triều thứ Hai mươi của Ai Cập
Năm sinh không rõ
Tân Vương quốc
Pharaon


title: 15467 Aflorsch

text:
15467 Aflorsch (1999 AN24) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 1 năm 1999 bởi Khảo sát thiên thạch OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15467 Aflorsch

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Vexillum suave

text:
Vexillum suave là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Mariahu

text:
Mariahu là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Jaunpur thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Mariahu có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 87 mét (285 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mariahu có dân số 20.142 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Mariahu có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Mariahu, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Brachypremna australis

text:
Brachypremna australis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Brachypremna


title: 2334 Cuffey

text:
2334 Cuffey (1962 HD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 4 năm 1962 bởi Đài thiên văn Goethe Link ở Brooklyn, Indiana. Nó được đặt theo tên của nhà thiên văn học James Cuffey.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2334 Cuffey

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1962


title: Trygonoptera personata

text:
Trygonoptera personata là một loài cá đuối trong họ Urolophidae, đặc hữu của đông nam Úc.

Ghi chú

Trygonoptera
Cá Úc


title: Nestinus longicornis

text:
Nestinus longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Nestinus


title: Rhabdomastix sublurida

text:
Rhabdomastix sublurida là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Tập tính học

text:
Tập tính học nghiên cứu các hành vi của động vật (đặc biệt trong xã hội của loài vật như ở khỉ và chó sói, do đó đôi khi bộ môn này được coi là một nhánh của động vật học (zoology). Các nhà tập tính học nghiên cứu chủ yếu quá trình tiến hóa của hành vi và kiến thức về tập tính học tuân theo thuyết chọn lọc tự nhiên (natural selection). Một trong những người đặt nền móng cho tập tính học hiện đại là nhà tập tính học Charles Darwin với cuốn sách mang tựa đề The expression of the emotions in animals and men ("Sự bộc lộ cảm xúc ở động vật và người").

Hình ảnh

Tham khảo

Sinh học
Động vật học


title: Nghìn lẻ một đêm

text:
Nghìn lẻ một đêm (tiếng Ả Rập: Kitāb 'Alf Layla wa-Layla; tiếng Ba Tư: Hazâr-o Yak Šab) là bộ sưu tập các truyện dân gian Trung Đông và Nam Á được biên soạn bằng tiếng Ả Rập trong thời đại hoàng kim Hồi giáo. Tác phẩm này được sưu tập qua nhiều thế kỷ bởi nhiều tác giả, dịch giả và học giả khắp Tây Á, Trung Á, Nam Á và Bắc Phi. Bản thân các câu truyện được truy tìm nguồn gốc ngược về nền văn chương và truyện kể dân gian Ả Rập, Ba Tư, Lưỡng Hà, Ấn Độ, Do Thái và Ai Cập. Đặc biệt, nhiều truyện ban đầu là truyện dân gian từ thời đại Khalifah, trong khi đó một số truyện khác, đặc biệt là truyện nền, phần lớn có thể đã được lấy từ tác phẩm văn chương Ba Tư là Hazār Afsān (Một ngàn truyện) mà đến lượt chúng lại dựa một phần vào những yếu tố Ấn Độ.

Điểm chung của các lần xuất bản bộ truyện là truyện nền ban đầu kể về vị vua Shahryār và vợ của ông là Scheherazade. Truyện nền đã giúp kết hợp chặt chẽ xuyên suốt cho chính các truyện kể khác. Các truyện kể tiến triển từ truyện kể ban đầu này; một số truyện kể được lồng vào bên trong các truyện kể khác trong khi đó có một số truyện kể tự mình bắt đầu và kết thúc. Một số lần xuất bản chỉ có chứa vài trăm đêm trong khi đó có một số lần xuất bản có chứa đến một nghìn lẻ một đêm hay nhiều hơn. Phần lớn các truyện kể được viết theo thể văn xuôi tuy đôi khi cũng được viết theo thể thơ dành cho các bài hát, câu đố và để diễn tả cảm xúc cao độ.

Một số truyện kể được xem là rất có liên quan đến Nghìn lẻ một đêm, đặc biệt là "Aladdin và cây đèn thần", "Ali Baba và bốn mươi tên cướp", và "Thủy thủ Sinbad" lại không phải là một phần của Nghìn lẻ một đêm trong phiên bản nguyên thủy bằng tiếng Ả Rập. Chúng được Antoine Galland và các phiên dịch châu Âu đưa vào bộ truyện.

Lịch sử

Vào thế kỷ 8, Baghdad trở thành một trong những thành phố quan trọng bậc nhất trên thế giới. Các nhà buôn từ Ba Tư (Iran), Ấn Độ, châu Phi và châu Âu đều có mặt ở đây. Vào thời gian đó, các câu truyện dân gian (được truyền khẩu trong nhiều năm) được thu thập và biên soạn lại thành một cuốn sách.

Những câu chuyện trong này thường là những câu chuyện dân gian truyền khẩu. Ở đâu cũng vậy, các chuyện kể dân gian không bao giờ là công trình sáng tạo của một người và có dạng hoàn chỉnh ngay từ đầu hay trong một thời gian ngắn. Cho đến một lúc nào đấy nó được những tài năng kiệt xuất chỉnh lý, định hình lần cuối cùng, rồi được nhân dân chấp nhận coi như dạng bản cuối cùng.
Những người kể chuyện rong mang những chuyện đó kể khắp nơi. Trong quá trình ấy họ gọt đẽo cách diễn tả cho thích hợp và hấp dẫn người nghe. Người ta cho rằng chính những người Ai Cập kể chuyện rong thế kỷ 12 và 13 đã làm cho các chuyện trong Nghìn lẻ một đêm thêm phong phú về nội dung, linh hoạt về hình thức và sáng sủa về từ ngữ. Ngôn ngữ dùng trong tập truyện này gắn với tiếng nói của các tầng lớp bình dân A Rập hơn là ngôn ngữ kinh viện thời bấy giờ.

Nội dung chủ yếu của những câu truyện này bắt nguồn từ một cuốn sách Ba Tư cổ tên là Hazâr Afsâna (Một nghìn truyện thần thoại).Theo R. Niconxơn trong Lịch sử văn học A Rập, năm 956 một học giả A Rập tên là Masadi đã nhắc tới tác phẩm này.

Năm 988, Mohamed Ishaq, tác giả một tập thư mục những tác phẩm văn học A Rập và nước ngoài đã nói đến việc người A Rập soạn lại tập truyện cổ Ba Tư đó. Ông viết: "Tác giả tập Truyện các tể tướng là An Jasihiyari (Agdul Al Jahshitari) bắt tay soạn một cuốn sách trong đó ông chọn một nghìn truyện của người A Rập, người Ba Tư, người Hy Lạp và nhiều dân tộc khác, các truyện đều riêng biệt không có quan hệ gì với nhau. Ông tập hợp một số người làm nghề kể chuyện lại, mời họ kể cho nghe rồi chọn những truyện hay nhất, những ngụ ngôn, cổ tích mà ông thích nhất. Là một người có tài, ông đúc kết những câu chuyện ấy lại thành bốn trăm tám mươi đêm, mỗi đêm là một truyện trọn vẹn dài trên dưới năm chục trang. Nhưng ông chết bất ngờ trước khi hoàn thành một nghìn truyện như dự định".

Theo các nhà nghiên cứu Nghìn lẻ một đêm ít ra là bản lưu truyền đến với chúng ta ngày nay được định hình rõ ràng vào khoảng cuối thế kỷ 15 ở Ai Cập. Thời kỳ này cả nước Ai Cập đã hoàn toàn theo đạo Hồi. Thật ra, sự xuất hiện của nó còn ngược lên đến thời xa xưa, bắt nguồn từ những truyện Ba Tư rất cổ và đã trải qua một thời kỳ tồn tại lâu dài trước khi được viết ra thành văn..

Nghìn lẻ một đêm như ta đã biết hiện nay, lần đầu tiên được giới thiệu với châu Âu rồi từ đó phổ cập hầu như rộng khắp trên toàn thế giới là nhờ công lao của một học giả người Pháp: Antoine Galland mà bản dịch từ khi ra đời cách đây gần ba thế kỷ đã mau chóng trở thành kinh điển.

Khi ở Paris, một hôm tình cờ đọc được một bản chép tay bảy truyện cổ A Rập, ông có ý định dịch và cho xuất bản. Sách sắp in ra thì dịch giả được biết những truyện này thực ra rút ra từ "một pho đồ sộ gồm nhiều tập đề là Nghìn lẻ một đêm". Ông liền nhờ người tìm kiếm hộ, từ Syria người ta chỉ gửi đến cho ông có bốn tập. Ông dịch ngay tập đầu tiên cho xuất bản năm 1704. Món quà nhỏ mọn như lời ông viết trong thư gửi tặng hầu tước phu nhân O, lập tức được hoan nghênh nhiệt liệt. Thành công hết sức to lớn. Cùng với hầu tước phu nhân O cả triều đình nghị viện, từ giai cấp tư sản cho đến các tầng lớp nghèo hèn, tóm lại là tất cả những ai biết đọc biết viết ở Pháp đều đổ xô vào tranh nhau tập sách.

Trong bốn năm, từ 1704 đến 1708, mười hai tập lần lượt ra đời. Năm 1709, A.Galland được một người bạn A Rập đến Paris trao thêm cho một số truyện nữa, ông lại dịch và cho in tiếp.

Chừng hai thế kỷ sau A.Galland một bản dịch tiếng Pháp khác của Nghìn lẻ một đêm ra đời. Dịch giả là tiến sĩ J.C.Mardrus. Thật ra đây là một bản dịch theo quan niệm và phong cách hoàn toàn khác. Mardrus không bỏ sót một chi tiết nào, kể cả những đoạn rườm rà dâm tục và tất cả những thơ rải rác trong các truyện.

Người đã bàn cãi khá nhiều về hai bản dịch đó. Các nhà nghiên cứu văn học đều nhất trí đánh giá cao bản dịch của A.Galland theo đúng như lời nhận xét của tạp chí Bách khoa (Pháp) số tháng một năm 1900: "Bản dịch của A.Galland cho chúng ta một ý niệm rất trung thành về tính cách và lời văn của người A Rập cũng như của bộ Nghìn lẻ một đêm". Chính vì vậy mà giờ đây bản dịch truyện của Galland được phổ biến và được người đọc đón nhận nồng nhiệt nhất.

 Nội dung

Kho tàng truyện cổ vô cùng đa dạng của Nghìn lẻ một đêm được kết nối xoay quanh một trục đơn giản: Xưa kia ở miền Đông Ả-rập, thời Sassanid có một vị vua Ba Tư Shahriyar. Vị vua ngự trị trên một hòn đảo không rõ tên "ở giữa Ấn Độ và Trung Quốc" (trong các bản dịch tiếng Ả Rập hiện nay thì ông ta là vua của Ấn Độ và Trung Quốc). Ban đầu, ông vốn là một vị hoàng đế anh minh, hiền hậu nhưng do hoàng hậu và phi tần ngoại tình nên ông đâm ra chán ghét tất cả đàn bà, tính nết trở nên hung bạo. Để thỏa cơn thịnh nộ điên loạn, cứ mỗi ngày ông ta cưới một cô gái và sau một đêm mặn nồng lại sai lính đem giết (trong một số bản: ba đêm một lần). Nhằm thoát khỏi thảm kịch, các gia đình có con gái lần lượt bỏ xứ di cư. Thấy đất nước lâm nguy, Sheherazade xin cha cho mình được một đêm hưởng ân sủng của hoàng thượng. Viên tể tướng rất đau lòng khi thấy con mình như vậy vì ông biết sau đêm đó nàng sẽ chết. Nhưng trước sự quyết tâm của con ông đành phải đem con dâng cho vua Shahriyar. Là cô gái thông minh, tài trí lại giàu nghị lực, nên sau nàng đã tìm được cách để thoát khỏi cái chết. Nàng cùng với sự giúp đỡ của em gái nàng là Dinarzade, nàng nhờ em đánh thức mình dậy khi trời sắp sáng và yêu cầu nàng kể chuyện. Những câu chuyện được sắp xếp khéo léo để đúng khi mặt trời mọc là lúc hấp dẫn nhất, nàng kín đáo dừng lại khi chuyện chưa chấm dứt khiến vua còn nóng lòng muốn nghe đoạn tiếp, không thể ra lệnh xử tử nàng.

Trong suốt một nghìn lẻ một đêm, nàng Sheherazade đã liên tục kể những chuyện về tình yêu, chiến tranh và pháp thuật, về những vị vua cũng như bọn ăn mày, về những xứ sở mà kim cương nhiều hơn đá sỏi, về những cô gái đẹp, về cả những mưu toan diễn ra trong các ngõ hẻm hay các khu chợ tại các thành phố phương Đông. Hai nàng cũng kể về những thị trấn, sa mạc, hải đảo xa xôi, nơi các vị phù thủy sử dụng pháp thuật, về các loài ngựa biết bay, chó biết nói, người hóa cá, cá lớn hơn cá voi, chim khổng lồ. Nàng kể về những cặp tình nhân trong các túp lều tồi tàn, họ có thể là người gan dạ hoặc hèn nhát, nhưng tất cả đều đa tình và biết hy sinh vì người yêu. Bối cảnh của các chuyện của nàng ở phương Đông, phần lớn xoay quanh các thành phố huyền thoại Bagdad, Cairo và Damascus. Hàng ngàn đêm trôi qua, cuối cùng nhà vua bị cảm hóa, tình yêu cuộc sống và con người trỗi dậy khiến ông ta đã quên khuấy việc giết người. Cảm phục nàng Sheherazade, vua đã bãi bỏ lệnh bắt con gái để giết một cách tàn nhẫn và đồng ý lập nàng làm hoàng hậu bằng một đám cưới linh đình, sau đó cùng nhau sống hạnh phúc đến bạc đầu và họ có với nhau ba người con trai.

 Ý nghĩa
Cũng như truyện dân gian của các nước khác, những câu chuyện trong Nghìn lẻ một đêm phản ánh nguyện vọng và ước mơ của quần chúng nhân dân trong xã hội bị áp bức, đè nén. Họ luôn luôn mong muốn được sống trong cảnh thái bình yên vui, được gặp nhiều may mắn, hạnh phúc ấm no. Khát vọng này thể hiện qua những truyện nổi tiếng nhất của tập truyện, chẳng hạn truyện Aladdin và cây đèn thần kể về chàng trai Aladdin, con của một người thợ may. Bị một phù thủy dẫn dụ xuống hang ngầm, tại đây chàng tìm thấy một cây đèn, trong đó có nhốt vị thần đèn có thể biến mọi ước mơ thành hiện thực, nhờ đó chàng trở nên giàu có và được cưới công chúa Badroulboudour. Nhiều truyện phản ánh bản chất tốt đẹp của nhân dân lao động cần cù, chăm chỉ, kiên cường dũng cảm và thông minh tài trí, giàu lòng thương người đồng thời vạch trần bản chất tàn ác của bọn vua chúa, quan lại, phú thương, phù thủy,... thể hiện chân lý thiện thắng ác, chính thắng tà, ở hiền gặp lành, và mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Cuộc hành trình trên mặt biển của thủy thủ Sinbad là một ví dụ, với những cuộc phiêu lưu kỳ thú của chàng Sinbad lên một hòn đảo nhưng thực chất là một con cá khổng lồ, lạc đến một thung lũng đầy đá quý và chàng đã mưu trí trốn ra được, đâm mù mắt gã khổng lồ ăn thịt người và giết chết chúa tể của biển cả. Truyện Ali Baba và 40 tên cướp ca ngợi tài trí thông minh và dũng cảm của cô gái Morgiana đã cứu sống gia đình bác tiều phu Ali Baba khỏi những tên cướp. Câu chuyện Người câu cá với vị thần kể về một ngư phủ vớt chiếc lọ có nhốt một vị thần, nhờ tài trí mà gã ta đã khiến vị thần khuất phục và trung thành phục vụ cho mình. Với sự giúp đỡ của vị thần, gã đã cứu hoàng tử khỏi pháp thuật và được tưởng thưởng xứng đáng.

Với hàng trăm câu chuyện hoàn chỉnh, bao gồm truyện lịch sử, truyện tình, bi kịch, hài kịch, thơ, truyện hài và truyền thuyết Hồi giáo cấu thành tác phẩm, Nghìn lẻ một đêm có một giá trị hết sức to lớn trong việc phản ánh một thế giới muôn mặt trong đời sống hiện thực xã hội Arap thời Trung cổ, thông qua một óc tưởng tượng cực kỳ phong phú, chủ đề vô cùng khác lạ, nhân vật đủ mọi loại vẻ, với những khung cảnh vừa rộng lớn vừa luôn luôn thay đổi. Về nghệ thuật, Nghìn lẻ một đêm hết sức hoàn chỉnh về kết cấu, bất ngờ trong việc dẫn dắt mạch truyện, phức tạp nhưng rất chặt chẽ trong các tình tiết và cũng rất điêu luyện trong việc sử dụng ngôn ngữ, mặc dù có một số truyện qua tay nhiều người, được nhiều thế hệ ghi chép nên đã ít nhiều bị pha tạp hoặc bị hiện đại hóa.

 Nhận xét, đánh giá
Đề tựa bản dịch tiếng Nga xuất bản năm 1929 Lêningrát, Macxim Gorki viết:

Nghìn lẻ một đêm không chỉ là một tập truyện cổ tích, đó là cả một thế giới. Thế giới người A Rập trong cuộc đời thực tại cũng như trong cảnh thần tiên ma quái, thế giới của đạo Hồi từ khi có sử thành văn và đạo Hồi qua các truyền thuyết dân gian. Người A Rập vẫn cho pho sách này là một tấm gương vĩ đại ai nấy có thể nhìn vào đấy mà suy ngẫm, mà soi xét bản thân mình.

Lời nói đầu trong nguyên bản viết:

Các truyện trong Nghìn lẻ một đêm rất phong phú và đa dạng. Lúc chuyện xảy ra trong thế giới thần tiên, lúc ở nơi đầu đường xó chợ. Về tôn giáo, có những người theo đạo Hồi, có những người theo đạo Thiên Chúa, đạo Do Thái, lại có những người thờ thần lửa...Về không gian, các chuyện xảy ra những nơi ngày nay được ghi trên bản đồ là Ấn Độ, Sri Lanka, Liên Xô, Trung Quốc, Jordan và Iran và trước hết là Tây Á, Bắc Phi, Ai Cập, Iraq, Syria...Tóm lại, khung cảnh rất rộng lớn, chủ đề thật đa dạng, tình tiết hết sức bất ngờ, ngôn ngữ vô cùng phong phú, nhân vật rất thực và cũng rất hư. Quả khó có cách nào diễn tả cho gãy gọn nếu ta không trở lại mượn hình tượng Gorki đã dùng:"những sợi tơ muôn màu lan khắp bốn phương, một tấm thảm từ ngữ đẹp lạ lùng phủ trên mặt đất."

 Một số điểm đặc biệt
Những câu truyện nổi tiếng nhất của Sheherazade là Aladdin và cây đèn thần, thủy thủ Sinbad, Ali Baba và bốn mươi tên cướp, tuy vậy, thực tế thì Aladdin và cây đèn thần cùng với Ali Baba và bốn mươi tên cướp chỉ được đưa vào lúc thế kỷ 18 bởi Antoine Galland, một nhà đông phương học người Pháp, người cho rằng mình đã từng nghe kể về chúng ở Aleppo, Syria. Nhiều câu truyện kể về jinn, phù thủy và những nơi huyền thoại, thường được đặt lẫn với người và vùng địa lý thật.

Một đặc điểm nổi bật và xuyên suốt của Nghìn lẻ một đêm là cách dừng câu chuyện lại giữa chừng, báo trước sẽ hạ hồi phân giải, câu chuyện này được lồng vào câu chuyện khác, cũng có khi là tác giả tập trung nhiều nhân vật có tính chất khác nhau lại với nhau, rồi tạo nên tình huống buộc mỗi người phải kể một chuyện về chính mình. Và cách này, truyện muốn kết thúc đâu cũng được, hoặc muốn kéo dài bao nhiêu cũng là hợp lý. Đặc điểm ấy xuất phát từ một sự cần thiết sống còn: nàng Sheherazade phải ngừng câu chuyện của mình vào lúc trời sáng, đoạn hay nhất, hoặc hứa hẹn một câu chuyện khác sẽ còn hấp dẫn hơn nữa; nếu không tên bạo chúa Shahriyar sẽ thi hành quyết định của hắn và người kể chuyện sẽ không thể sống tới ngày hôm sau. Đó cũng là nghệ thuật độc đáo của người kể chuyện rong nhằm thu hút sự chú ý của thính giả, sao cho những người nghe không chán, không mệt, không bỏ ra về giữa chừng, và tối hôm sau sẽ còn nghe đông hơn hôm trước.

Những lúc nàng Sheherazade ngừng lại và nói: "Tiếc thay trời đã sáng rồi mà phần còn lại là đoạn hay nhất trong câu truyện..." hoặc "những truyện vừa rồi hay thật đấy nhưng không thể nào so sánh được chuyện bệ hạ sắp nghe đây..." chính là lúc người kể chuyện thưa với thính giả đang chăm chú: "Đêm đã khuya lắm rồi xin cho phép dừng lại đây, đêm mai tôi xin kể nốt hầu quý vị...". Lối ngắt chuyện này có những bản ghi thành văn ghi tóm tắt: "Muốn biết sự thể thế nào, xin xem hồi sau sẽ rõ" (như trong các tiểu thuyết chương hồi của Trung Quốc).

 Những câu chuyện chính

Sheherazade đã kể cho nhà vua Shahryar nhiều câu chuyện nhỏ đan xen, móc xích vào nhau.

Bản dịch của Phan Quang gồm các truyện sau:

 Nhà buôn và thần linh.
 Chuyện cụ già thứ nhất và con hươu cái.
 Chuyện cụ già thứ hai và hai con chó đen.
 Chuyện người đánh cá.
 Chuyện vua Hy Lạp và thầy thuốc Duban/Douban.
 Chuyện người chồng và con vẹt.
 Chuyện quan đại thần bị trừng phạt.
 Chuyện nhà vua của các nước Đảo Đen.
 Chuyện ba khất sĩ con vua và năm thiếu phụ ở Baghdad.
 Chuyện khất sĩ thứ nhất - con vua.
 Chuyện khất sĩ thứ hai - con vua.
 Chuyện khất sĩ thứ ba - con vua.
 Chuyện kẻ ghen ghét và người bị ghen ghét.
 Chuyện nàng Zobeide.
 Chuyện nàng Amine.
 Chuyện nhà đi biển Sinbad.
 Chuyến đi biển đầu tiên của Sinbad.
 Chuyến đi biển thứ hai của Sinbad.
 Chuyến đi biển thứ ba của Sinbad.
 Chuyến đi biển thứ tư của Sinbad.
 Chuyến đi biển thứ năm của Sinbad.
 Chuyến đi biển thứ sáu của Sinbad.
 Chuyến đi biển thứ bảy và cũng là chuyến đi biển cuối cùng của Sinbad.
 Chuyện ba quả táo.
 Chuyện người đàn bà bị thảm sát và ông chồng trẻ.
 Chuyện Noureddin Ali và cậu con trai Bedreddin Hassan.
 Chuyện chú gù.
 Chuyện người buôn Thiên Chúa giáo kể.
 Chuyện người tiếp phẩm của vua xứ Kashgar kể.
 Chuyện viên thầy lang Do Thái kể.
 Chuyện gã thợ may kể.
 Chuyện người thợ cạo.
 Chuyện người anh cả của lão thợ cạo.
 Chuyện người anh hai của lão thợ cạo.
 Chuyện người anh ba của lão thợ cạo.
 Chuyện người anh tư của lão thợ cạo.
 Chuyện người anh năm của lão thợ cạo.
 Chuyện người anh sáu của lão thợ cạo.
 Chuyện Abu Hassan Ali Ep Beca và ái phi của Khalid.
 Thiên tình sử của Camaralzaman - hoàng tử đảo Những đứa con của Khaledan, với Baddure - công chúa Trung Quốc
 Noureddin và người đẹp Ba Tư.
 Chuyện Bêđe - hoàng tử Ba Tư và Giauha - công chúa con vua thủy tề.
 Chuyện chàng Ghanim - con trai Abu Aibu, kẻ nô lệ của tình yêu.
 Chuyện hoàng tử Zein Alsamn và chúa tể các thần linh.
 Chuyện Codadad và bốn mươi chín hoàng tử.
 Chuyện nàng công chúa Daryabar.
 Chuyện người ngủ mê thức dậy.
 Aladdin và cây đèn thần.
 Chuyện những chuyến vi hành của Haroun Al Rashid.
 Chuyện lão mù Baba Abdalls
 Chuyện Sidi Nu'uman.
 Chuyện thương gia Hassan - thợ bện thừng.
 Ali Baba và bốn mươi tên cướp.
 Chuyện Ali Cogia - nhà buôn thành Baghdad.
 Chuyện con ngựa thần kỳ.
 Chuyện hoàng tử Ahmed và nàng tiên Pari-Banou.
 Chuyện hai người chị ganh tị với cô em út.

 Nhân vật

 Ảnh hưởng lên văn hóa thế giới Nghìn lẻ một đêm có tầm ảnh hưởng to lớn lên nền văn học thế giới. Bao nhà văn đã ám chỉ đến Nghìn lẻ một đêm trong tác phẩm của họ hoặc chịu ảnh hưởng từ tác phẩm này. Trong số đó có Henry Fielding, Naguib Mahfouz, John Barth, Jorge Luis Borges, Salman Rushdie, Johann Wolfgang von Goethe, Walter Scott, William Makepeace Thackeray, Wilkie Collins, Elizabeth Gaskell, Charles Nodier, Gustave Flaubert, Marcel Schwob, Stendhal, Alexandre Dumas, Gérard de Nerval, Arthur de Gobineau, Aleksandr Sergeyevich Pushkin, Lev Nikolayevich Tolstoy, Hugo von Hofmannsthal, Arthur Conan Doyle, William Butler Yeats, H. G. Wells, Constantine P. Cavafy, Italo Calvino, Georges Perec, H. P. Lovecraft, Marcel Proust, A. S. Byatt và Angela Carter.

Nhiều nhân vật trong tập truyện đã trở thành biểu tượng trong văn hóa phương Tây, chẳng hạn Aladdin, Sinbad và Ali Baba. Một số yếu tố trong thần thoại Ả Rập và thần thoại Ba Tư đã trở nên phổ biến trong những truyện kỳ ảo hiện đại, chẳng hạn thần đèn, thảm thần, đèn thần,... Một ví dụ về sự phổ biến của các yếu tố này là khi tác giả L. Frank Baum đề xuất viết một câu chuyện kỳ ảo hiện đại trong đó từ bỏ mọi yếu tố rập khuôn thì những thứ khuôn mẫu mà theo ông cần bỏ là thần đèn, chú lùn và nàng tiên.

Năm 1982, Liên minh Thiên văn học Quốc tế (IAU) bắt đầu dùng tên các nhân vật và nơi chốn trong tập truyện (theo bản dịch của Burton) để đặt tên cho nhiều đối tượng địa lý trên vệ tinh Enceladus của Sao Thổ. do "bề mặt vệ tinh này quá kỳ lạ và bí ẩn như những đêm Ả Rập".

 Trong văn hóa Ả Rập
Có ít bằng chứng cho thấy trong quá khứ Nghìn lẻ một đêm đã được thế giới Ả Rập trân quý. Nó ít được nhắc đến trong danh sách các tác phẩm văn học phổ biến và có rất ít bản thảo trước thế kỷ 18 còn sót lại. Trong thế giới Ả Rập thời Trung cổ, truyện giả tưởng có địa vị văn hóa thấp hơn so với thơ. Người ta xem tập truyện này là thứ khurafa (truyện không chắc có thực chỉ dành cho phụ nữ và trẻ em giải trí). Theo Robert Irwin, "Ngay cả thời nay, trừ một số nhà văn và viện sĩ, Nghìn lẻ một đêm vẫn còn bị khinh bỉ trong thế giới Ả Rập. Những mẩu truyện này bị xem là thông tục, không chắc có thực, ấu trĩ và được viết rất tệ hại". Tuy nhiên, Nghìn lẻ một đêm vẫn là nguồn cảm hứng cho một số nhà văn hiện đại người Ai Cập, chẳng hạn Tawfiq al-Hakim (tác giả của vở kịch tượng trưng nhan đề Shahrazad, 1934), Taha Hussein (tác giả của Scheherazade's Dreams, 1943) và Naguib Mahfouz (tác giả của Những ngày và đêm Ả Rập, 1981).

 Các ảnh hưởng ban đầu lên văn học châu Âu
Mặc dù bản dịch Nghìn lẻ một đêm ra ngôn ngữ nào đó ở châu Âu chỉ mới xuất hiện từ 1704 nhưng có khả năng tập truyện đã ảnh hưởng lên văn hóa phương Tây từ sớm hơn thế rất nhiều. Các nhà văn Kitô giáo ở Tây Ban Nha thời Trung cổ đã dịch thuật nhiều tác phẩm từ tiếng Ả Rập, chủ yếu có nội dung về triết học và toán học, nhưng vẫn có truyện giả tưởng Ả Rập. Bằng chứng cho điều này là tập truyện El Conde Lucanor của Juan Manuel và Cuốn sách của quái thú của Ramón Llull. Chủ đề và mô típ kể chuyện song song của Nghìn lẻ một đêm có trong tác phẩm Truyện cổ Canterbury  của Chaucer và Mười ngày của Boccaccio. Có bằng chứng cho thấy tập truyện đã lan truyền đến vùng Balkkans; bản dịch bằng tiếng România cũng có từ trước thế kỷ 17 dựa trên bản tiếng Hy Lạp.

 Văn học phương Tây từ thế kỷ 18

Tập truyện Nghìn lẻ một đêm hiện đại bắt nguồn từ bản dịch của Antoine Galland (năm 1704). Thành công tức thì đến với bản dịch của Galland có lẽ là vì nó ra mắt đúng lúc diễn ra phong trào đọc contes de fées (tạm dịch: "truyện cổ tích") - khởi đầu từ Histoire d'Hypolite của Madame d'Aulnoy vào năm 1690. Cuốn sách của d'Aulnoy có kết cấu rất giống với tác phẩm Nghìn lẻ một đêm và cũng được dẫn dắt bởi một người nữ. Thành công của Nghìn lẻ một đêm lan tỏa khắp Âu châu. Cuối thế kỷ 18, nó đã được dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Ý, tiếng Hà Lan, tiếng Đan Mạch, tiếng Nga, tiếng Flemish và tiếng Yiddish. Bản truyện của Galland cũng kích thích một dòng thác truyện nhái, khi một số nhà văn Pháp bắt đầu nhái phong cách và bịa đặt một cách gượng gạo, hời hợt trên nền bối cảnh phương Đông. Một số ví dụ về truyện loại này là Les quatre Facardins (1730) của Anthony Hamilton, Le sopha (1742) của Crébillon và Les bijoux indiscrets (1748) của Diderot. Các tác phẩm này thường chứa đựng những sự ám chỉ đầy úp mở về xã hội Pháp đương thời.Nghìn lẻ một đêm cũng là tác phẩm yêu thích của nhiều tác giả Anh thời Lãng mạn và Victoria. Theo A. S. Byatt, "Trong nền thi ca Lãng mạn Anh, Nghìn lẻ một đêm là điều tuyệt vời đối nghịch với thứ trần tục, là thứ giàu tính tưởng tượng đối nghịch với sự buồn tẻ và ngày một phi lý." Wordsworth và Tennyson còn nhắc về tập truyện trong những bài thơ của họ. Không khí của Nghìn lẻ một đêm được Charles Dickens mang vào đoạn mở đầu tiểu thuyết cuối cùng The Mystery of Edwin Drood (1870).

Một số nhà văn còn cố gắng viết "Nghìn lẻ hai đêm", chẳng hạn Théophile Gautier (La mille deuxième nuit, 1842), Joseph Roth (Die Geschichte von der 1002. Nacht, 1939). và Edgar Allan Poe. Poe có tác phẩm "The Thousand and Second Tale of Scheherazade" (1845), trong đó mô tả thêm chuyến đi thứ tám cũng là cuối cùng của Sinbad. Truyện này kết thúc bằng việc nhà vua xử tử Scheherazade.

Một số tác giả hiện đại chịu ảnh hưởng của Nghìn lẻ một đêm là James Joyce, Marcel Proust, Jorge Luis Borges và John Barth.

 Điện ảnh
Những câu chuyện từ Nghìn lẻ một đêm từ lâu đã trở thành đề tài quen thuộc của các bộ phim, khởi đầu từ Le Palais des Mille et une nuits (1905) của Georges Méliès. Phim được biết đến nhiều nhất là phim hoạt hình Aladdin (1992) của Công ty Walt Disney. Robert Irwin cho rằng The Thief of Bagdad (bản 1924), The Thief of Bagdad (bản 1940) và Arabian Nights (1974) nằm trong số "những tuyệt tác của điện ảnh thế giới". Michael James Lundell gọi phim Il fiore là bản chuyển thể trung thành nhất với nguyên tác của Nghìn lẻ một đêm (nhấn mạnh mặt gợi dục trong truyện).

 Âm nhạc Nghìn lẻ một đêm đã ảnh hưởng đến các tác phẩm âm nhạc của:
 François-Adrien Boieldieu: Le calife de Bagdad (1800)
 Carl Maria von Weber: Abu Hassan (1811)
 Luigi Cherubini: Ali Baba (1833)
 Peter Cornelius: Der Barbier von Bagdad (1858)
 Ernest Reyer: La statue (1861)
 C. F. E. Horneman (1840–1906), Aladdin (overture), 1864
 Nikolai Rimsky-Korsakov: Scheherazade Op. 35 (1888)
 Dikran Tchouhadjian (1837-1898), Zemire (1891)
 Henri Rabaud: Mârouf, savetier du Caire (1914)
 Carl Nielsen, Aladdin Suite (1918–1919)
 Renaissance: Scheherazade and Other Stories (1975)
 Fikret Amirov: Arabian Nights (Ballet, 1979)
 Ezequiel Viñao, La Noche de las Noches (1990)
 Carl Davis, Aladdin Kamelot, Nights of Arabia (1999)
 Sarah Brightman, Harem and Arabian Nights (2003)
 Ch!pz, "1001 Arabian Nights" (2004)
 Nightwish, Sahara (2007)
 Abney Park (band), Scheherazade (2013)

 Chú thích

 Sách

 Đọc thêm

David Pinault Story-Telling Techniques in the Arabian Nights (Brill Publishers, 1992)
Ulrich Marzolph, Richard van Leeuwen, Hassan Wassouf,The Arabian Nights Encyclopedia (2004)
Ulrich Marzolph (ed.) The Arabian Nights Reader (Wayne State University Press, 2006)
Eva Sallis Scheherazade Through the Looking-Glass: The Metamorphosis of the Thousand and One Nights (Routledge, 1999),
 Yamanaka, Yuriko and Nishio, Tetsuo (ed.) The Arabian Nights and Orientalism – Perspectives from East and West (I.B.Tauris, 2006) ISBN 1-85043-768-8
 Ch. Pellat, "Alf Layla Wa Layla" in Encyclopaedia Iranica. Online Access June 2011 at In Arabian Nights: A search of Morocco through its stories and storytellers by Tahir Shah, Doubleday, 2008.
 Nurse, Paul McMichael. Eastern Dreams: How the Arabian Nights Came to the World'' Viking Canada: 2010. General popular history of the 1001 Nights from its earliest days to the present.

Bài cơ bản dài
Văn hóa Ả Rập
Văn học Ả Rập
Văn học Ba Tư


title: Cassis patamakanthini

text:
Cassis patamakanthini là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cassidae, họ ốc kim khôi.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 2000


title: Hắc Hà

text:
Hắc Hà (黑河市) là một địa cấp thị tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Hắc Hà quản lý các đơn vị cấp huyện sau:

Các quận nội thành
Các quận sau:
Ái Huy (爱辉区)

Các thành phố cấp huyện
Các thành phố cấp huyện:
Bắc An (北安市)
Ngũ Đại Liên Trì (五大连池市)
Nộn Giang (嫩江县)

Các huyện
Các huyện:
Tốn Khắc (逊克县)
Tôn Ngô (孙吴县)

Tham khảo

Thành phố tỉnh Hắc Long Giang


title: Rhyacophila hoabinha

text:
Rhyacophila hoabinha là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Osann-Monzel

text:
Osann-Monzel là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Osann-Monzel có diện tích 16,58 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1651 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Trần Quang Khải

text:
Trần Quang Khải (chữ Hán: 陳光啓; 24 tháng 08 năm 1241 – 26 tháng 7 năm 1294), hay Chiêu Minh Đại vương (昭明大王), là một nhà chính trị, quân sự, tôn thất hoàng gia Đại Việt thời Trần. Ông làm đến chức Thừa tướng đời Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông và Trần Anh Tông, coi cả mọi việc trong nước.

Trong kháng chiến chống Nguyên-Mông (1285), Hoàng đế Trần Nhân Tông phong ông chức Thượng tướng Thái sư; ông giữ vai trò nổi bật trong trận phòng thủ Thanh Hóa, Nghệ An và trận đánh tan quân Nguyên tại Chương Dương độ. Ông được Trần Thánh Tông khen là người bề tôi trung hiếu hiếm có; ngoài ra, sách Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi nhận: "Công lao thu phục được nước, ông đứng thứ nhất". Ông còn là người học rộng, giỏi thơ phú, có làm Lạc Đạo tập lưu lại ở đời.

Thân thế
Trần Quang Khải sinh vào tháng 10 âm lịch, năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 10 (1241). Ông là con thứ ba của vua Trần Thái Tông (vị hoàng đế đầu tiên của Nhà Trần), mẹ là Thuận Thiên hoàng hậu Lý thị (con gái trưởng Lý Huệ Tông). Ông là em cùng mẹ với thái tử Trần Hoảng, tức vua Trần Thánh Tông. Người anh đầu của hai ông là Tĩnh Quốc đại vương Trần Quốc Khang,  dù được Thái Tông nhận làm con, nhưng thật ra là con của Khâm Minh Đại vương Trần Liễu.

Đại Việt Sử ký Toàn thư, bộ quốc sử Đại Việt biên soạn năm 1479 (thời Hậu Lê), đã để lại 1 chi tiết về thời niên thiếu của Trần Quang Khải:
"Quang Khải lúc mới sinh, phát chứng kinh suýt chết, Thái Tông lấy áo của Thượng hoàng và thanh gươm báu truyền quốc để bên cạnh rồi bảo ông: "Nếu sống lại, sẽ ban cho những thứ này".
Đến khi sống lại, Thái Tông nói:
"Gươm báu truyền quốc, không thể trao bừa, chỉ ban cho áo của Thượng hoàng thôi".

Thừa tướng Đại Việt
Từ nhỏ, ông đã được Trần Thái Tông phong tước Chiêu Minh vương (昭明王) và cho thụ giáo với Hàn lâm viện học sĩ kiêm Quốc sử Viện giám tu, Bảng nhãn Lê Văn Hưu. Sử chép ông là người có học thức, hiểu tiếng nói của các bộ tộc ít người.

Năm Nguyên Phong thứ 8 (1258), ông được gả Phụng Dương công chúa, con gái của Thái sư Khâm Thiên đại vương Trần Nhật Hiệu, ban cho thái ấp Độc Lập, phủ Thiên Trường (nay thuộc xã Mỹ Thành, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định). Cùng năm, vua Trần Thái Tông nhường ngôi cho thái tử Trần Hoảng, tức Trần Thánh Tông, rồi lên làm thái thượng hoàng. Tân quân Trần Thánh Tông phong cho Quang Khải tước Chiêu Minh Đại vương (昭明大王).

Năm Thiệu Long năm thứ 4 (1261), Trần Thánh Tông phong Trần Quang Khải làm Thái úy; ông chính thức tham gia công việc triều chính khi vừa 20 tuổi. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, Thánh Tông có người anh là Tĩnh Quốc đại vương Quốc Khang lớn tuổi hơn, nhưng không có tài cán đặc biệt, nên nhà vua cho Quang Khải làm đại thần.. Năm Thiệu Long năm thứ 8 (1265), nhà vua lại phong Quang Khải làm Thượng tướng, vào trấn thủ Nghệ An. Trại trạng nguyên Bạch Liêu là môn khách của ông.

Đầu năm Thiệu Long năm thứ 14 (1271), ông làm Tướng quốc thái úy, trở thành đại thần đầu triều nắm giữ việc nước, đứng trên cả Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn.

Quan hệ với Hưng Đạo vương
Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn là con của Khâm Minh đại vương Trần Liễu, Chiêu Minh đại vương Trần Quang Khải là con của Thái Tông hoàng đế Trần Cảnh. Theo quan hệ huyết thống thì Thái Tông là em ruột của Khâm Minh đại vương, cho nên, Hưng Đạo vương và Chiêu Minh vương cùng với Tĩnh Quốc đại vương Trần Quốc Khang đều là anh em nửa dòng máu. Ngoài mâu thuẫn giữa dòng chính và dòng thứ, giữa hai ông còn có cả mối bất hòa cá nhân.

Cuối năm 1257, Hưng Đạo vương được cử làm chỉ huy các đạo quân thủy bộ ở biên giới, lập nhiều công lao cho triều đình. Tuy nhiên, sau khi đánh đuổi được quân Nguyên Mông, ông vẫn giữ nguyên tước cũ và trở về thái ấp ở Vạn Kiếp. Trong khi đó, không lâu sau Trần Quang Khải được phong tước Đại vương, và thăng làm Thái úy.

Đầu năm Bảo Phù thứ 5 (1277), Trần Thánh Tông thân chinh đánh các bộ tộc thiểu số ở động Nẫm Bà La (nay thuộc Quảng Bình). Sử chép:

 Trước kia, Thánh Tông thân đi đánh giặc, Quang Khải theo hầu, ghế Thừa tướng bỏ không, vừa lúc có sứ phương Bắc đến. Thượng hoàng Thái Tông gọi Hưng Đạo Vương Quốc Tuấn tới bảo: "Thượng tướng đi theo hầu vắng, trẫm định lấy khanh làm Tư đồ để tiếp sứ phương Bắc".
 Quốc Tuấn trả lời: "Việc tiếp sứ giả, thần không dám từ chối, còn như phong thần làm Tư đồ thì thần không dám vâng chiếu. Huống chi Quan gia đi đánh giặc xa, Quang Khải theo hầu mà bệ hạ lại tự ý phong chức, thì tình nghĩa trên dưới, e có chỗ chưa ổn, sẽ không làm vui lòng Quan gia và Quang Khải. Đợi khi xa giá trở về, sẽ xin vâng mệnh cũng chưa muộn".
 Đến khi Thánh Tông trở về, việc ấy lại bỏ đấy, vì hai người vốn không ưa nhau.

Năm 1278, vua Trần Thánh Tông truyền ngôi cho thái tử Trần Khâm, tức vua Trần Nhân Tông. Đầu năm 1281, sứ nhà Nguyên là Sài Thung đến Thăng Long đòi vua Trần sang chầu. Thung tỏ thái độ rất ngạo mạn:

{{Cquote|
Vua sai Quang Khải đến sứ quán khoản tiếp. Thung nằm khểnh không ra, Quang Khải vào hẳn trong phòng, hắn cũng không dậy tiếp. Hưng Đạo Vương Quốc Tuấn nghe thấy thế, tâu xin đến sứ quán xem Thung làm gì. Lúc ấy Quốc Tuấn đã gọt tóc, mặc áo vải. Đến sứ quán, ông đi thẳng vào trong phòng. Thung đứng dậy vái chào mời ngồi. Mọi người đều kinh ngạc, có biết đâu gọt tóc, mặc áo vải là hình dạng nhà sư phương Bắc. Ông ngồi xuống pha trà, cùng uống với hắn. Người hầu của Thung cầm cái tên đứng sau Quốc Tuấn, chọc vào đầu đến chảy máu, nhưng sắc mặt Quốc Tuấn vẫn không hề thay đổi. Khi trở về, Thung ra cửa tiễn ông.
|||Đại Việt Sử ký Toàn thư}}

Nhờ cách ứng xử khéo léo của Hưng Đạo Vương, Sài Thung thay đổi thái độ. Khi Sài Thung về lại Bắc Kinh, Trần Quang Khải đã làm tặng một bài thơ, trong đó có câu:Vị thẩm hà thời trùng đỗ diện
Ân cần ác thủ tự huyên lương.

Tạm dịch:Chưa biết ngày nào cùng tái ngộ
Để ân cần tay nắm chuyện hàn huyên

Cuối năm Thiệu Bảo thứ 4 (1282), vua Trần Nhân Tông thăng chức Trần Quang Khải làm Thượng tướng Thái sư, nắm cả quyền quân sự lẫn hành chính. Tuy vậy, trước tình hình áp lực nhà Nguyên gia tăng, cuối năm Thiệu Bảo thứ 5 (1283), triều đình tiến phong Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn làm Quốc công tiết chế, thống lĩnh quân đội toàn quốc. Như vậy, về thực quyền quân sự, Hưng Đạo Vương trở thành cấp trên của Chiêu Minh Đại vương.

Mối bất hòa giữa 2 chi họ cũng như bất hòa cá nhân giữa 2 người trở thành một hiểm họa sâu sắc. Nhận ra điều này, Hưng Đạo vương chủ động tìm cách giải hòa:

 Chiến tranh Việt-Nguyên
 Trận Nghệ An
Đầu năm 1285, quân Nguyên tràn sang tấn công Đại Việt với sức công kích rất mạnh. Thái sư Trần Quang Khải suýt tử thương khi thuyền của ông đang ngủ bị bốc cháy, may nhờ có vợ là Phụng Dương công chúa đánh thức, thoát được.

Tuy nhiên, dưới sự điều động tài tình của Hưng Đạo Vương, quân Đại Việt đã thực hiện các cuộc nghi binh, đưa quân Nguyên vào thế bị động. Năm Ất Dậu (1285), Toa Đô từ Chiêm Thành theo đường bộ kéo ra Nghệ An tấn công quân Nam, có Ô Mã Nhi dẫn quân đi đường biển tiếp ứng. Được tin, Trần Hưng Đạo tâu vua Trần Nhân Tông xin cho Thượng tướng Trần Quang Khải đưa binh vào đóng mặt Nghệ An, và cho Trần Bình Trọng giữ Thiên Trường, rồi rước xa giá ra Hải Dương.

Trần Quang Khải vào đến Nghệ An, chia quân phòng giữ. Thấy thế giặc quá mạnh, ông cho lui quân ra mặt biển và giữ các nơi hiểm yếu . Quân của Toa Đô đánh mãi không được, cạn lương, bèn cùng với Ô Mã Nhi dẫn quân xuống thuyền trở ra Bắc. Trần Quang Khải hay tin cho người về Thanh Hóa cấp báo. Vua Nhân Tông cho Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật cùng Trần Quốc Toản và Nguyễn Khoái đem 5 vạn quân ra đón đánh tại Hàm Tử Quan thuộc huyện Đông An, tỉnh Hưng Yên. Quân Nguyên thua to chết hại rất nhiều.

 Trận Chương Dương độ
Lúc bấy giờ đại binh của Thoát Hoan đóng tại Thăng Long, còn chiến thuyền thì đóng ở bến Chương Dương, thuộc địa phận huyện Thượng Phúc. Trần Quang Khải được lệnh vua, cùng Trần Quốc Toản và Phạm Ngũ Lão đem quân từ Thanh Hóa đi thuyền vòng đường biển ra đến bến Chương Dương tấn công chiến thuyền của quân Nguyên. Quân Nguyên địch không nổi phải bỏ thuyền lên bờ chạy. Trần Quang Khải đem quân lên bờ đuổi đánh về đến chân thành Thăng Long, nhưng ông lập mưu cho phục binh đóng sẵn ngoài thành.

Thoát Hoan đem quân ra đánh, bị phục binh đánh úp, quân Nguyên đại bại phải bỏ thành Thăng Long vượt sông Hồng giữ mặt Kinh Bắc (Bắc Ninh ngày nay). Trần Quang Khải cho quân vào thành chiếm lại Thăng Long, và cho quân về Thanh Hóa báo tin. Trong vòng hai tháng, đại phá quân Nguyên hai lần tại Hàm Tử và Chương Dương, nên khí thế quân sĩ Đại Việt trở nên rất mạnh, sau đó thắng nhiều trận liên tiếp, giết các tướng Toa Đô, Lý Hằng, Lý Quán và đuổi được Thoát Hoan về Trung Quốc.

Ngày 6 tháng 6 âm lịch năm 1285, hai vua Trần ca khúc khải hoàn về kinh sư. Thái sư Trần Quang Khải làm thơ:

Vinh danh
Chính sử không chép rõ Trần Quang Khải tham gia trong Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 3 như thế nào. Sau chiến thắng này, triều đình luận công ban thưởng, Trần Quốc Tuấn có công lớn nhất, được phong tước Đại vương. Trần Quang Khải cũng được xếp công thần hạng nhất.

Đất nước hòa bình, Quang Khải tiếp tục ở ngôi Thái sư, cùng Thái úy Tá Thiên Đại vương Trần Đức Việp (con trai thứ của Trần Thánh Tông) cai quản việc nước.

Ngày 3 tháng 7 âm lịch năm Hưng Long thứ hai (tức 26 tháng 7 năm 1294) đời Trần Anh Tông, ông qua đời. Vợ ông là Phụng Dương công chúa đã mất trước đó 3 năm. Ông bà được chôn cất tại thái ấp của mình, được thờ làm Thành hoàng làng Cao Đài.

Sinh thời, Trần Thánh Tông có làm bài thơ ca ngợi công lao của ông:

Sách Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục do sử thần Đại Nam thời Nguyễn soạn cũng đánh giá về Trần Quang Khải:

Con ông là Văn Túc vương Trần Đạo Tái cũng rất có tài văn học, được Thượng hoàng Trần Nhân Tông ưu ái hơn các em thúc bá khác, nhưng đáng tiếc mất sớm.

Trần Quang Khải được người dân Việt Nam lập đền thờ ở một số nơi; như tại đình làng Phương Bông, ngoại thành thành phố Nam Định. Tại Phường Bông cũng lưu lại điệu múa "bài bông" được người dân ở đây cho là khởi xướng bởi Trần Quang Khải trong tiệc "Thái bình diên yến" do Trần Nhân Tông tổ chức sau khi chiến thắng quân Nguyên. Tại đền Thái Vi ở Hoa Lư, Ninh Bình ông cùng với Trần Hưng Đạo được đúc tượng phối thờ trong hậu cung cùng với các vị vua nhà Trần.

Các công trình gắn liền với tên tuổi của ông bao gồm đường phố, trường học.

 Gia quyến
 Cha: Trần Thái Tông.
 Mẹ: Thuận Thiên hoàng hậu.
 Vợ: Phụng Dương công chúa
 Thiếp: tự Chiêu Hàn (昭韩) quê Nghi Dương, Hà Nam
 Con cái: Đều do Phụng Dương sinh.
 Người con trai trưởng mất sớm. Phụng Dương công chúa vì xót con nên nhận Quan nội hầu Quốc công (không rõ là ai) làm con nuôi.
 Văn Túc vương Trần Đạo Tái, lấy Bảo Tư công chúa là con của Tĩnh Quốc đại vương Trần Quốc Khang.
 Vũ Túc vương (không rõ tên), lấy Bảo Châu công chúa, con gái thứ ba của Trần Thánh Tông.
 Quỳnh Huy công chúa, con gái cả, húy Thụy Hữu, hai lần gả chồng đều không hòa hợp. Mất sớm.
 Quỳnh Tư công chúa, húy Thụy Nhu, lấy Kiểm hiệu Thái úy Tá Thiên đại vương Trần Đức Việp, con trai thứ của Thánh Tông. Mất sớm.
 Quỳnh Bảo công chúa, huý Thuỵ Ân, lấy Nhân Quốc vương (không rõ tên) là con trai trưởng của Tĩnh Quốc đại vương.
 Quỳnh Thái công chúa, húy Thụy Tư, làm kế thất của Kiểm hiệu Thái úy.

Cháu nội cháu ngoại có 13 người, đó là từ những người con dòng dõi đích xuất của Chiêu Minh vương Quang Khải. Trong đó Chân Từ công chúa, không rõ tên, lấy con trai của Phán thủ Thượng vị Vũ Ninh hầu, tên là Chiểu.

Tác phẩm
Trần Quang Khải, cũng như một số quý tộc đời Trần, là người học rộng và có viết văn, làm thơ. Ông viết Lạc đạo tập, và tác phẩm của ông nay còn lại một số bài thơ, liệt kê dưới đây:

Tụng giá hoàn kinh sư (hay "Phò giá về kinh")
Phúc hưng viên
Lưu gia độ
Dã thự
Xuân nhật hữu cảm

Xem thêm
Văn học đời Trần
Nhà Trần

Liên kết ngoài

 Công chúa Phụng Dương và Thái ấp Độc Lập
 Về Độc Lập chiêm ngưỡng Chiêu Minh đại vương và Phụng Dương công chúa

Chú thích

Đọc thêm

 Phạm Văn Sơn, Việt sử toàn thư'' (bản điện tử)

Võ tướng nhà Trần
Quan lại nhà Trần
Hoàng tử nhà Trần
Nhà thơ Việt Nam thời Trần
Sinh năm 1241
Mất năm 1294
Tể tướng Việt Nam
Người tham gia lực lượng kháng chiến của Đại Việt chống quân Nguyên–Mông xâm lược
Vương tước nhà Trần
Thái úy Việt Nam


title: Symplecta luliana

text:
Symplecta luliana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Symplecta
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Aussillon

text:
Aussillon  là một xã thuộc tỉnh Tarn, trong vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.

Sông Thoré tạo thành ranh giới phía bắc.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Hydroporus axillaris

text:
Hydroporus axillaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Kourou

text:
một commune của vùng hành chính hải ngoại Guyane thuộc Pháp của nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Guyane

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Guyane


title: Psilogramma nebulosa

text:
Psilogramma nebulosa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Queensland.

Chú thích

Tham khảo

Psilogramma
Động vật đặc hữu Úc


title: Ranoidea longipes

text:
Ranoidea longipes là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Đây là loài đặc hữu của Úc.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Hero, J.-M., Roberts, D. & Horner, P. 2004. Cyclorana longipes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

L
Động vật lưỡng cư Queensland
Động vật lưỡng cư Lãnh thổ Bắc Úc
Động vật lưỡng cư Tây Úc


title: An Nam tạp chí

text:
An Nam tạp chí (chữ Hán: 安南襍誌) là tên một tờ báo do Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu sáng lập năm 1926. Đây là tờ tạp chí chuyên về văn học đầu tiên của Việt Nam, ngoài ra nó cũng giữ một kỷ lục về số lần đình bản và tái xuất.

Nhận xét, bình luận
Chuyện lận đận giữa Tản Đà và báo An Nam là một đề tài được nhiều nhà cảm khái. Tú Mỡ Hồ Trọng Hiếu có bài thơ "Trời đầy Nguyễn Khắc Hiếu", nhại lại bài "Hầu trời" của Tản Đà. Kể chuyện Tản Đà ngâm thơ vang tới trời, trời giận quá chửi "cái thằng tiên ranh", "ta đầy xuống hạ giới/để bắt chịu nhục hình/ai ngờ hắn vẫn nhàn/Ngày tháng ngâm thơ tràn"... Trời hỏi các tiên nên bắt Tản Đà chịu hình phạt gì, để ông phải chịu gian nan, thì các tiên đồng thanh nói:

"Tội nặng nhất trần gian
Là bắt anh Khắc Hiếu
Làm tạp chí "An Nam"

Chú thích

A
Tản Đà