title: Dima dima

text:
Dima dima là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schaufuss miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Dima


title: Kenn

text:
Kenn là một đô thị thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,91 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2019 là 2745 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Ischnura prognata

text:
Ischnura prognata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ischnura prognata được Hagen miêu tả khoa học năm 1861.

Tham khảo

Ischnura


title: Volvarina verdensis

text:
Volvarina verdensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: Confort-Meilars

text:
Confort-Meilars () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Confort-Meilars

Xã của Finistère


title: Mainvillers

text:
Mainvillers là một xã trong vùng hành chính Lothringen, thuộc tỉnh Moselle, quận Boulay-Moselle, tổng Faulquemont. Tọa độ địa lý của xã là 49° 01' vĩ độ bắc, 06° 32' kinh độ đông. Mainvillers có điểm thấp nhất là 248 mét và điểm cao nhất là 296 mét. Xã có diện tích 6,7 km², dân số vào thời điểm 2005 là 274 người; mật độ dân số là 41 người/km². Mainvillers nằm khoảng 30 km về phía đông của Metz.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Joux-la-Ville

text:
Joux-la-Ville là một xã thuộc tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Yonne

Tham khảo
INSEE

Xã của Yonne


title: (35060) 1986 QG3

text:
{{DISPLAYTITLE:(35060) 1986 QG3}}

(35060) 1986 QG3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 29 tháng 8 năm 1986.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Michio Kaku

text:
là một nhà vật lý lý thuyết người Mỹ, là giáo sư về vật lý lý thuyết tại Đại học New York, đồng sáng lập của Lý thuyết dây, và là một "người truyền thông cho khoa học" và là người đưa khoa học hướng tới đại chúng. Ông là tác giả của nhiều tác phẩm viết về vật lý; Ông có mặt khá thường xuyên trên các chương trình truyền thanh, truyền hình, và phim ảnh; đồng thời ông cũng có nhiều bài viết trên trang blog của chính mình.

Tuổi thơ và học vấn
Kaku sinh tại San Jose, California trong một gia đình di dân người Nhật. Ông nội của ông di cư tới Mỹ theo chương trình dọn dẹp hậu quả của trận động đất 1906 tại San Francisco. Bố mẹ ông đều sinh ra tại Mỹ và được gửi tới Trung tâm tái định cư chiến tranh Tule Lake, nơi họ đã gặp nhau và sinh hạ hai anh em ông sau này.

Tại trường trung học Ellwood P. Cubberley tại Palo Alto, Kaku đã thực hiện việc lắp ghép một Máy gia tốc hạt trong chính gara của bố mẹ mình để thực hiện một nghiên cứu khoa học. Tại Hội chợ khoa học quốc gia ở Albuquerque, New Mexico, ông đã lôi cuốn được sự chú ý của nhà vật lý Edward Teller, người sau này trở thành người bảo hộ cho ông, trao tặng cho ông Học bổng Hertz Engineering. Kaku tốt nghiệp với bằng loại ưu tại đại học Harvard vào năm 1968 và là người giỏi nhất trong lớp. Ông gia nhập vào Phòng thí nghiệm bức xạ Berkeley thuộc đại học University of California, Berkeley và nhận bằng Tiến sĩ vào nănm 1972, cũng vào năm đó ông trở thành giảng viên của đại học Princeton.

Trong suốt thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Kaku đã hoàn thành chương trình đào tạo cơ bản cho quân đội Mỹ tại Fort Benning, Georgia và huấn luyện bộ binh nâng cao tại Fort Lewis, Washington. Tuy nhiên, chiến tranh Việt Nam kết thúc trước khi ông trở thành một người lính.

Sự nghiệp khoa học
Ông trở thành giáo sư thỉnh giảng tại Viện nghiên cứu cao cấp, Princeton, và New York University. Hiện tại ông đang giữ chức Henry Semat Chair và giáo sư vật lý lý thuyết tại City College of New York.

Kaku có hơn 70 bài viết được xuất bản tại các tạp chí vật lý như Physical Review, những bài viết được đặt làm bìa như lý thuyết siêu dây, siêu trọng trường, siêu đối xứng, và vật lý hadron. Năm 1974, cùng với giáo sư Keiji Kikkawa, Đại học Osaka, ông là đồng tác giả của Lý thuyết dây.

Kaku là tác giả của nhiều đầu sách giáo khoa nói về lý thuyết dây và thuyết trường lượng tử.

Khoa học đại chúng

Kaku được biết đến nhiều nhất với tư cách là người đưa khoa học đến với đại chúng. Ông cho ra đời nhiều tác phẩm và xuất hiện trên nhiều chương trình truyền hình cũng như phim ảnh. Ông cũng đồng thời làm người thuyết minh của một chương trình phát thanh hàng tuần.

Tác phẩm

Kaku là tác giả của nhiều tác phẩm viết về khoa học đại chúng.

Physics of the Future (Vật lý của tương lai)
Physics of the Impossible (Vật lý của những điều không thể)
Hyperspace (Siêu không gian)
Einstein's Cosmos (Vũ trụ của Einstein)
Parallel Worlds (Các thế giới song song)
Beyond Einstein (Xa hơn Einstein) (cùng với Jennifer Thompson)
Visions: How Science Will Revolutionize the 21st Century (Tầm nhìn về cách Khoa học sẽ cách mạng hóa thế kỷ 21 như thế nào)

Hyperspace (Siêu không gian) từng là một tác phẩm bán chạy và được bầu chọn là một trong những quyển sách khoa học đáng giá nhất bởi cả The New York Times và The Washington Post. Parallel Worlds (Các thế giới song song) từng lọt vào vòng chung kết của giải thưởng Samuel Johnson cho đề tài phi tiểu thuyết tại Vương quốc Anh.

Chương trình truyền thanh

Kaku là chủ tọa của một chương trình phát hàng tuần, diễn ra trong vòng 1 giờ Explorations (Khám phá), sản xuất bởi Pacifica Foundation's WBAI tại New York. "Explorations" cung cấp cho cộng đồng và các đài phát thanh độc lập, được phát sóng trước khi xuất hiện trên website của chương trình này. Kaku lập và diễn giải những chủ đề tổng quát như khoa học, chiến tranh, hòa bình và môi trường tự nhiên.

Tháng 4 năm 2006, Kaku bắt đầu phát sóng chương trình Science Fantastic trên 90 đài phát thanh thương mại, chương trình khoa học mang tính quốc gia duy nhất trên làn sóng thương mại tại Hoa Kỳ. Được cung cấp bởi Talk Radio Network và hiện giờ là 130 đài phát thanh và America's Talk trên XM. Chương trình này được sửa đổi lại thành một chương trình vấn đáp trực tiếp, tập trung vào "việc dự đoán tương lai," được ông giải thích giống như là tương lai của khoa học vậy. Các khách mời nổi bật bao gồm những người đoạt giải Nobel và những nhà nghiên cứu hàng đầu về lý thuyết dây, du hành thời gian, hố đen, liệu pháp gen, lão hóa, du hành không gian, trí thông minh nhân tạo, và SETI (tìm kiếm văn minh ngoài Trái Đất). Khi ông bận làm chương trình truyền hình, chương trình Science Fantastic bị gián đoạn, đôi khi là cả nhiều tháng. Kaku cũng là một khách mời khá thường xuyên trong nhiều chương trình phát thanh, về tất cả các lĩnh vực mà ông quan tâm, như "Coast to Coast AM", trong chương trình này, vào ngày 30 tháng 11 năm 2007, ông xác nhận lại lần nữa rằng ông tin rằng có 100% sự sống ngoài Trái Đất trong vũ trụ.

Kaku cũng xuất hiện trên The Opie and Anthony Show một đôi lần, thảo luận về các hư cấu nổi tiếng như Back to The Future (Quay về tương lai), Lost (Đánh mất) và các lý thuyết đằng sau việc du hành thời gian mà các chương trình giải trí hư cấu đề cập tới.

Chương trình truyền hình và phim ảnh
Kaku xuất hiện trong nhiều chương trình truyền hình và network khác nhau, bao gồm Good Morning America (Chào buổi sáng nước Mỹ), The Screen Savers (Trình bảo vệ màn hình), Larry King Live, 60 Minutes, Nightline, 20/20, Naked Science, CNN, ABC News, CBS News, NBC News, Al Jazeera English, Fox News Channel, The History Channel, Conan, The Science Channel, The Discovery Channel, TLC, Countdown with Keith Olbermann, The Colbert Report, The Art Bell Show and its successor, Coast To Coast AM, BBC World News America, The Opie & Anthony Show, The Covino & Rich Show, Head Rush, The Late Show with David Letterman, và Real Time with Bill Maher.

 We Are the Guinea Pigs (1980) (Chúng ta là những chú chuột lang)
 Borders (1989) (Các biên giới)
 Synthetic Pleasures (1995) (Niềm vui nhân tạo)
 Einstein Revealed (1996) (Tiết lộ về Einstein)
 Future Fantastic (1996)
 Stephen Hawking's Universe (1997) (Vũ trụ của Stephen Hawking)
 Bioperfection: Building a New Human Race (1998)
 Exodus Earth (1999) (Rời khỏi Trái Đất)
 Me & Isaac Newton (1999) (Tôi và Isaac Newton)
 Space: The Final Junkyard (1999) (Không gian: Bãi đồng nát cuối cùng)
 Big Questions (2001)
 Parallel Universes (2001)
 Horizon: "Time travel" (2003) (Du hành thời gian)
 Robo sapiens (2003) (Robo thông minh)
 Brilliant Minds: Secret Of The Cosmos (2003) (Bí ẩn của Vũ trụ)
 Nova: "The Elegant Universe" (2003) (Vũ trụ tao nhã)
 Hawking (2004)
 The Screen Savers (2004)
 Unscrewed with Martin Sargent (2004)
 Alien Planet (2005)
 ABC News "UFOs: Seeing Is Believing" (2005)
 HARDtalk Extra (2005)
 Last Days on Earth (2005)
 Obsessed & Scientific (2005)
 Horizon: "Einstein's Unfinished Symphony" (2005) (Bản giao hưởng dang dở của Einstein)
 Prophets of Science Fiction (2006)
 Time (2006)
 2057 (2007)
 The Universe (2007)
 Futurecar (2007)
 Attack of the Show! (2007)
 Visions of the Future (2008)
 Horizon: "The President's Guide to Science" (2008)
 Stephen Hawking: Người thầy của Vũ trụ (2008)
 Horizon: "Ai sợ Lỗ Đen" (2009–2010)
 Sci Fi Science: Physics of the Impossible (2009–2010)(Vật lý của những điều không thể)
 Horizon: "What Happened Before the Big Bang?" (2010)(Điều gì xảy ra trước Big Bang)
 GameTrailers TV With Geoff Keighley: "Khoa học của trò chơi" (2010)
 How The Universe Works: "Vũ Trụ hoạt động như thế nào" (2010)
 Through the Wormhole (2011)
 Horizon: "Điều gì xảy ra trước Big Bang?" (2011)

Năm 1999, Kaku là một trong những nhà khoa học được nhắc đến trong bộ phim dài tập Tôi và Isaac Newton, được đạo diễn bởi Michael Apted. Được chiếu ở nhà hát tại Mỹ, và sau đó phát sóng lên chương trình truyền hình quốc gia, đã giành nhiều giải thưởng lớn.

Năm 2005, Kaku xuất hiện trong một bộ phim tài liệu ngắn Obsessed & Scientific(ám ảnh và khoa học). Bộ phim nói về khả năng du hành thời gian và những người mơ về điều này. Nó được chiếu tại Liên hoan phim quốc tế Montreal và một bộ phim truyện nhựa được mở rộng ra trong các cuộc nói chuyện về sau. Kaku cũng xuất hiện trong một bộ phim tài liệu của đài ABC: UFOs: Seeing Is Believing(Cái thấy và cái tin vào), trong đó ông đề xuất rằng ông tin vào một điều khó tin là những người ngoài hành tinh đã thật sự từng viếng thăm Trái Đất, chúng ta phải phá bỏ nghi ngờ để tin vào sự tồn tại của các nên văn minh đi trước chúng ta 1 triệu năm về công nghệ, nơi mà toàn bộ con đường mới của vật lý được khai thông. Ông cũng đề cập đến khả năng du hành giữa các vì sao và cuộc sống của người ngoài hành tinh trong chương trình Alien Planet của kênh Discovery Channel với tư cách là một trong những diễn giả đồng chủ tọa chương trình, và thuyết Tương đối của Einstein trên kênh History Channel.

Tháng 2 năm 2006, Kaku làm người dẫn chương trình cho bộ phim tài liệu 4 phần của đài BBC Thời gian, nói về việc khám phá những đặc tính bí ẩn của thời gian. Phần một đề cập về thời gian của mỗi cá nhân, và cách mà chúng ta nhận thức và đo lường được nó. Phần hai đề cập tới cách "ăn gian" thời gian, khám phá về khả năng kéo dài sự sống của các cơ quan sống. Thời gian địa chất được nói đến trong phần ba nói về tuổi của Trái Đất và Mặt Trời. Phần bốn nói về thời gian vũ trụ, sự khởi đầu của thời gian và các sự kiện xảy ra tại thời điểm của Big Bang.

Ngày 28 tháng 1 năm 2007, Kaku chỉ đạo sản xuất seri phim "2057" trên kênh Discovery Channel. Đây là chương trình có thời lượng 3 giờ thảo luận về sự biến đổi của y tế, thành thị, và năng lượng có thể xảy ra trong vòng 50 năm tới.

Năm 2008, Kaku chỉ đạo sản xuất bộ phim tài liệu kéo dài 3 giờ của đài BBC-TV Visions of the Future (tầm nhìn của tương lai), bàn về tương lai của máy tính, y dược, và vật lý lượng tử. Ông cũng xuất hiện trong nhiều tập của seri phim "Vũ trụ" của kênh History Channel.
Ngày 1/12/2009, ông bắt đầu chỉ đạo sản xuất một seri phim hàng tuần dài 12 tập cho kênh Science Channel vào 10 giờ tối với tự đềSci Fi Science: Physics of the Impossible(Vật lý của những điều không thể), dựa trên quyển sách bán chạy nhất của ông. Mỗi tập kéo dài 30 phút thảo luận về nền tảng khoa học đằng sau các cảnh tượng không thực, như du hành thời gian, vũ trụ song song, du hành vũ trụ với vận tốc nhanh hơn vận tốc ánh sáng, du thuyền không gian, light saber (vũ khí ánh sáng), các trường lực, teleportation (vận chuyển không thiết bị mang vác), vô hình, các sao chết, và thậm chí nói đến cả các siêu cường và đĩa bay.

Ngày 11 tháng 10 năm 2010, Michio Kaku xuất hiện trên chương trình "Điều gì xảy ra trước Big Bang" trên đài BBC (cùng với Laura Mersini-Houghton, Andrei Linde, Roger Penrose, Lee Smolin, Neil Turok và các nhà vũ trụ học cũng như nhà vật lý tên tuổi khác), trong chương trình này ông đã đề xuất lý thuyết mới của ông rằng vũ trụ được tạo ra từ hư không (không gì cả).

Đời tư
Kaku lập gia đình với Shizue Kaku và có hai con gái.

Thư mục sách

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Getting Physical: Dr. Michio Kaku Explains Einstein's Genius
 Russia Takes Aim at Asteroids, op-ed on asteroid defense, Wall St. Journal, Jan.ngày 1 tháng 5 năm 2010
 The Skeptics' Guide To The Universe interview

 Michio Kaku  on National Public Radio
 About Michio Kaku

Các nhà vật lý người Mỹ
Đại học Princeton
Người Mỹ gốc Nhật
Lý thuyết dây
Nhà vật lý Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Sinh năm 1947
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học California tại Berkeley
Nhà vật lý lý thuyết


title: Megachile latita

text:
Megachile latita là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1934


title: Perdita autumnalis

text:
Perdita autumnalis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1977


title: Werauhia kupperiana

text:
Werauhia kupperiana là một loài thuộc chi Werauhia. Đây là loài bản địa của Costa Rica và Ecuador.

Giống
 xVrierauhia 'Gladys Aono'

Chú thích

Tham khảo

An Annotated Checklist of the Bromeliaceae of Costa Rica truy cập 3 tháng 11 năm 2009
Catalogue of Vascular Plants of Ecuador  Truy cập 12 tháng 10 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

kupperiana
Thực vật Costa Rica
Thực vật Ecuador


title: Bisaya nossidiiformis

text:
Bisaya nossidiiformis là một bọ cánh cứng bản địa ở Iran. Nó ăn chủ yếu là gỗ và lá mục.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1884
Bọ cánh cứng châu Á


title: Beaufort, Hérault

text:
Beaufort là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie in the region of Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 75 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 155 người.

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Beautiful Shiner

text:
Cyprinella formosa là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó được tìm thấy ở México và Hoa Kỳ.

Tham khảo

 Gimenez Dixon, M. 1996. Cyprinella formosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.
 Arizona Game and Fish Department

Cyprinella
Cá Mỹ
Cá México


title: Brachysomida rugicollis

text:
Brachysomida rugicollis là một loài bọ cánh cứng thuộc phân họ Lepturinae, trong họ Cerambycidae. Loài này phân bố ở Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Brachysomida


title: Dipseudopsis cubitalis

text:
Dipseudopsis cubitalis là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Dipseudopsis


title: Protohelius issikii

text:
Protohelius issikii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Protohelius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Kiến Đức (định hướng)

text:
Kiến Đức có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Thị trấn Kiến Đức, huyện Đắk R'lấp, tỉnh Đắk Nông
 Quận cũ Kiến Đức thuộc tỉnh Quảng Đức dưới thời Việt Nam Cộng hòa; nay tương ứng với địa bàn các huyện Đắk R'lấp, Tuy Đức và một phần huyện Đắk Song thuộc tỉnh Đắk Nông
 Xã cũ Kiến Đức thuộc huyện Đắk R'lấp, nay tương ứng với địa bàn thị trấn Kiến Đức và xã Kiến Thành.

Trung Quốc
 Thành phố cấp huyện Kiến Đức, thuộc địa cấp thị Hàng Châu, Chiết Giang.

Nhân danh
 Triệu Kiến Đức hay Triệu Dương Vương, vua cuối cùng nhà Triệu (làm vua từ 112 TCN đến 111TCN)
 Đậu Kiến Đức, một trong các thủ lĩnh quân nổi dậy thời Tùy Dạng Đế

Niên hiệu
 Kiến Đức, niên hiệu của Bắc Chu Vũ Đế Vũ Văn Ung thời Nam Bắc triều
 Kiến Đức, niên hiệu của vua Đại Lý là Đoàn Chính Hưng
 Phiên âm Hán Việt của Kentoku, niên hiệu của Nhật hoàng Chōkei từ năm 1370 đến năm 1372


title: Lưu Biện

text:
Hán Thiếu Đế (chữ Hán: 漢少帝; 175 - 6 tháng 3 năm 190), húy Lưu Biện (劉辯), là vị Hoàng đế thứ 13 của nhà Đông Hán, là Hoàng đế thứ 28 và cũng là áp chót của toàn bộ triều đại nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Ông lên ngôi khi còn nhỏ tuổi, do đó suốt thời đại này, ông bị mẹ là Hà Thái hậu lâm triều nhiếp chính, lại còn bị ông cậu Đại tướng quân Hà Tiến thao túng tất cả. Triều đại của ông chỉ ở vài tháng trong năm 189, sau đó bị phế truất bởi quyền thần Đổng Trác. Sau đó, ông bị giáng làm Hoằng Nông vương (弘農王), rồi liền bị Đổng Trác bức tử.

Cuộc đời

Thiếu thời
Lưu Biện sinh ngày 12 tháng 1 (âm lịch) năm Hi Bình thứ 5 (176), là con trai của Hán Linh Đế Lưu Hoành và Linh Tư Hà hoàng hậu. Mẹ ông là Hà hoàng hậu có tính khí nóng nảy, ghen tuông mù quáng, khi tại vị thì Hà hậu từng giết Vương mỹ nhân - mẹ của em trai ông là Lưu Hiệp. Khi Lưu Biện vừa sinh ra, Hán Linh Đế sợ ông khó nuôi nên cho gửi nhờ một Đạo sĩ họ Sử nuôi nấng, do đó có biệt danh là [Sử hầu; 史侯]. Sinh thời cũng gọi ông là [Hoàng tử Biện; 皇子辯].

Khi các hoàng tử lớn lên, Hán Linh Đế quyết định chọn ngôi vị Thái tử. Lưu Biện ra đời trước, nhưng Hán Linh Đế thấy đứa con này không đủ trí tuệ, không thể làm Tự quân, mà rất thích Lưu Hiệp là con của Vương mỹ nhân quá cố. Tuy vậy, Linh Đế khi ấy đang sủng ái Hà hậu, lại có anh trai của Hà hậu là Hà Tiến nhậm chức Đại tướng quân, quyền lực rất lớn, nên Hán Linh Đế chần chừ không quyết.

Trở thành Hoàng đế
Năm Trung Bình thứ 6 (189), Hán Linh Đế hấp hối. Trước khi qua đời, Linh Đế giao phó Lưu Hiệp cho Thượng quân Giáo úy Kiển Thạc (蹇硕), một hoạn quan mà ông tin cẩn, hòng hi vọng Lưu Hiệp có thể kế thừa Hoàng vị. Cùng năm, ngày 11 tháng 4 (tức ngày 13 tháng 5 dương lịch), Linh Đế băng hà. Kiển Thạc muốn giết Hà Tiến trước để đoạt quyền, nên cho mời Hà Tiến vào hậu cung. Khi ấy, Tư mã Phan Ẩn (潘隐) thông đồng Hà Tiến, ra hiệu cho Hà Tiến biết mối nguy, nên Hà Tiến trở về đại doanh củng cố lực lượng. Sự việc này là tiền đề để Hoàng tử Biện lên ngôi.

Hai ngày sau khi Linh Đế băng hà, Hoàng tử Biện ở trước linh cữu của Linh Đế đăng cơ, năm ấy 14 tuổi, niên hiệu là Quang Hi (光熹). Theo cựu lệ, Hà hậu trở thành Hoàng thái hậu, lâm triều nhiếp chính, anh của Hà Thái hậu là Đại tướng quân Hà Tiến cùng Thái phó Viên Ngỗi đồng phụ chính. Kiển Thạc thất bại trong việc lập Hoàng tử Hiệp, sợ hãi cầu cứu các hoạn quan khác, nhưng tất cả đều hướng đến Hà Tiến, không muốn đắc tội nên không chịu giúp, cuối cùng Thạc bị Hà Tiến giết thảm.

Vào lúc đó, Trung thường thị Trương Nhượng và các hoạn quan, sử gọi Thập thường thị, có mâu thuẫn gay gắt với Hà Tiến, anh ruột của Hà Thái hậu. Bởi vì các hoạn quan nhiều năm đã thành một thế lực mạnh, trong ngoài cấu kết cực kỳ củng cố. Hà Tiến vừa nắm quyền, xưa nay cũng kiêng kị bọn họ, không dễ bề nắm được quyền thế, cho nên Hà Tiến nhiều lần đề nghị Hà Thái hậu bãi chức các hoạn quan, nhưng Hà Thái hậu lại không chịu vì hoạn quan vốn là những người hầu hạ đắc lực trong cung cấm không thể bỏ đi; hơn nữa trước đây Hà Thái hậu từng nhờ Thập thường thị can gián Hán Linh Đế nên không bị truất ngôi Hoàng hậu. Trương Nhượng đặc biệt được Hà Thái hậu tin cậy và sủng ái nhất, do con trai nuôi của ông đã lấy em gái Thái hậu.

Thấy Hà Thái hậu không chịu, có Viên Thiệu là dòng dõi Công khanh nhiều đời kiến nghị:"Hoàng môn Thường thị chiếm quyền đã lâu, lại còn Trường Lạc Thái hậu hưởng lạc thông dâm. Tướng quân nên tiến chọn hiền tài, khôi phục triều đình". Hà Tiến cho là phải, cùng Viên Thiệu và Viên Thuật, Phùng Kỷ (逢纪), Hà Ngung (何颙) rồi Tuân Du kết làm tâm phúc. Vì gợi ý của Viên Thiệu, Hà Tiến bèn sai người ra nói với Đổng Trác là Châu mục của Tịnh Châu, hãy "giả làm phản đòi dẹp hoạn quan", với mục đích là dọa Thái hậu phải bằng lòng bãi chức hoạn quan. Chủ bạ Trần Lâm (陈琳) khuyên can không thể rước họa vào nhà, nhưng Hà Tiến không nghe.

Sau đó, Hà Thái hậu nghe tin Đổng Trác sắp kéo quân vào Lạc Dương, trúng kế sợ hãi, vội ra chiếu cách chức các hoạn quan, chỉ giữ vài người tín nhiệm, đều là những Tiểu hoạn quan do Hà Tiến đề bạt. Điều này khiến Viên Thiệu không chịu, khuyên Hà Tiến dứt điểm hoàn toàn, nhưng Hà Tiến vẫn cứ trù tính, do đó Viên Thiệu giả truyền chỉ ý của Hà Tiến, lệnh các châu, quận lùng bắt thân thuộc của các hoạn quan, do đó các hoạn quan hốt hoảng, biết là sẽ sinh đại biến. Không thể chờ chết, sau khi bị bãi nhiệm, Trương Nhượng lại gọi con trai và con dâu dập đầu, con dâu ông vốn là em gái Hà Thái hậu, nên Trương Nhượng nói:"Lão thần đắc tội, hẳn là nên về tư môn xám hối. Nhưng lão thần nhiều đời chịu ân, hiện tại muốn rời xa hoàng cung, nhất thời quyến luyến khó xá, thỉnh lại một lần tiến cung, có thể tạm thời vấn an Thái hậu. Khi lại thấy được ngọc nhan, có chết cũng không hối!". Con trai và con dâu Trương Nhượng đến xin Vũ Dương quân cầu tình, vốn Vũ Dương quân có nhận hối lộ của họ, nên vào cung nói lại với Hà Thái hậu, do đó Thái hậu triệu tập các hoạn quan về lại trong cung phục sự như cũ.

Năm Quang Hi nguyên niên (189), tháng 8, Hà Tiến lại tới Trường Lạc cung để đề nghị Hà Thái hậu không chỉ bãi miễn mà giết Trương Nhượng và tất cả các hoạn quan. Trong các hoạn quan có người nghe được chuyện bèn báo với Trương Nhượng, thế là Trương Nhượng cùng Đoàn Khuê giả truyền ý chỉ của Thái hậu để gọi một mình Hà Tiến vào cung, sau vội huy động vài mươi quân lính cầm binh khí phục sẵn, đợi lúc Hà Tiến ra cửa cung bèn đổ ra bắt sống, mang tới dưới lầu Thượng thư rồi kể tội vong ân bội nghĩa và giết chết trước Gia Đức điện.

Ngày 26 tháng 8, tin tức Hà Tiến bị giết truyền ra, thủ hạ của Hà Tiến là Viên Thiệu mang quân đánh vào hoàng cung giết hoạn quan báo thù cho Hà Tiến. Trong lúc hỗn loạn, Trương Nhượng cùng Đoàn Khuê dắt Hà Thái hậu, Hán Thiếu Đế và Trần Lưu vương Lưu Hiệp chạy trốn từ đường phức đạo Nam cung ra Bắc cung. Đúng lúc đó Thượng thư Lư Thực cầm giáo chạy tới, giữ được Hà Thái hậu.

Sang ngày 27 tháng 8, Trương Nhượng và Đoàn Khuê bị bức bách bởi nhóm quân truy đuổi, bèn đem Hán Thiếu Đế cùng Trần Lưu vương bắt đi tiếp, phải đi bộ một đoạn dài, đêm ấy thì đến Tiểu bình tân. Hán Thiếu Đế cùng Trần Lưu vương cứ đi như vậy, bên cạnh cũng không có Công khanh phụ tá, mãi sau thì Hà Nam Trung bộ duyện là Mẫn Cống (閔貢) dẫn binh truy đến, giết vài tên hoạn quan, lại hạch tội Trương Nhượng cùng Đoàn Khuê họa loạn quốc chính. Trương và Đoàn cùng đường, hướng Thiếu Đế chắp tay vái lạy rồi nhảy xuống sông Hoàng Hà tự sát. Sau đó, Mẫn Cống đỡ Thiếu Đế cùng Trần Lưu vương dần dần mò về hoàng cung, trên đường Mẫn Cống phải mượn một chiếc xe đẩy tay của bá tánh ven đó để chở Thiếu Đế cùng Trần Lưu vương, ròng rã suốt cả đêm. Ba người sau đó đến Lạc xá, mới xuống xe nghỉ ngơi. Đến rạng sáng ngày 28 tháng 8, Mẫn Cống tìm thấy hai con ngựa, Thiếu Đế cưỡi một con, Mẫn Cống cưỡi một con chở Trần Lưu vương, phóng ngựa về hướng kinh sư. Lúc này mới bắt đầu thấy bóng dáng các Công khanh đại thần ra đón.

Bị phế truất
Năm Quang Hi nguyên niên (189), ngày 28 tháng 8 (tức ngày 25 tháng 9 dương lịch), Hán Thiếu Đế trở về hoàng cung. Đại xá thiên hạ. Đổi niên hiệu thành Chiêu Ninh (昭寧).

Đổng Trác vào kinh khống chế triều đình, tự phong làm Tư không, quyền khuynh triều dã. Trác biết mọi người không phục, bèn tính việc phế truất Thiếu Để để lập người khác. Khi ấy, trong triều ngoài Lư Thực và Viên Thiệu là có đại quyền, còn lại đều không ai dám phản đối Đổng Trác. Cùng năm ấy, ngày 1 tháng 9 (tức ngày 28 tháng 9 dương lịch), Đổng Trác bắt Hà Thái hậu triệu tập quan viên ở Sùng Đức điện (崇德殿), tuyên bố lập Trần Lưu vương Lưu Hiệp làm Hoàng đế, giáng Đương kim Hoàng đế Lưu Biện làm Hoàng Nông vương (弘農王), còn Hoàng thái hậu phải hoàn chính lui về hậu cung. Sau khi tuyên đọc chiếu thư, Thái phó Viên Ngỗi tháo Hoàng đế tỉ thụ trên người Lưu Biện xuống để trao cho Lưu Hiệp. Sau đó, Viên Ngỗi bế Lưu Hiệp lên Đế tọa, còn Hoằng Nông vương Biện ở trước mặt Tân Hoàng đế vái lạy xưng thần. Quần thần trong lòng bi thống, nhưng đều không dám nói gì.

Năm Sơ Bình nguyên niên (190), các Châu mục, Thứ sử ở khắp nơi tại Sơn Đông nổi dậy thảo phạt Đổng Trác. Sợ hợp binh có danh nghĩa phò trợ Hoằng Nông vương Lưu Biện trở lại Đế vị, Đổng Trác quyết tâm giết chết Lưu Biện, trước tiên Trác giam Lưu Biện trên một tòa lầu cao biệt lập, phái người canh gác. Ngày 12 tháng 1 (tức ngày 6 tháng 3 dương lịch), Đổng Trác sai Lý Nho đem rượu độc đến, ban chết Hoằng Nông vương Lưu Biện. Lúc ấy, Lý Nho dâng thuốc nói:"Uống thuốc này, bệnh ngài sẽ khỏi", nhưng Lưu Biện liền nói:"Ta nào có bệnh gì. Là các người muốn ta chết mà thôi!". Lý Nho không giả vờ nữa, bắt ép Lưu Biện uống, ông buồn bã ca lên:"Thiên đạo dịch hề ngã hà gian! Khí vạn thừa hề thối thủ phồn. Nghịch thần kiến bách hề mệnh bất duyên, thệ tương khứ nhữ hề thích u huyền!". Chính phi của Lưu Biện là Đường Cơ đang ở bên cạnh, cảm khái mà múa một bài tuyệt đẹp theo lời ca của ông, sau đó Lưu Biện nói:"Nàng là Đế vương phi, sau này khó có thể trở thành thê tử của hàng tiểu lại thứ dân. Nàng hãy tự chiếu cố chính mình, chúng ta từ đây bái biệt!". Nói xong, Lưu Biện uống thuốc mà chết, khi ấy 15 tuổi.

Tháng 2 (âm lịch) năm ấy, Hán Hiến Đế Lưu Hiệp sai người mai táng anh cả Hoằng Nông vương Lưu Biện vào một chỗ với Trung thường thị Triệu Trung, thụy hiệu là [Hoài vương; 懷王]. Sau loạn Lý Thôi cùng Quách Dĩ, Hán Hiến Đế nghe nói chị dâu Đường Cơ còn sống, bèn phong làm Vương phi, an trí vào mộ của Hoằng Nông vương.

Xem thêm
 Hán Linh Đế
 Hán Hiến Đế
 Hà Tiến
 Đổng Trác

Tham khảo
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội
 Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Hoa, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Thiếu đế
Vua thiếu nhi cổ đại
Vua Trung Quốc bị giết
Vua chết trẻ
Sinh năm 175
Mất năm 190
Sinh năm 176
Chư hầu vương nhà Hán


title: Limnaecia heterozona

text:
Limnaecia heterozona là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Limnaecia


title: Lasioglossum buruense

text:
Lasioglossum buruense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1926


title: 9423 Abt

text:
9423 Abt (1996 AT7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 1 năm 1996 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Ghi chú

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Volvarina hennequini

text:
Volvarina hennequini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: Vaudrey

text:
Vaudrey là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 319.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Saint-Père, Ille-et-Vilaine

text:
Saint-Père () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Père được gọi là Péréens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Saint-Père

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Gommersdorf

text:
Gommersdorf  là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 4,14 km², dân số năm 1999 là 376 người. Khu vực này có độ cao trung bình 305 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Vermetus selectus

text:
Vermetus selectus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Vermetidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vermetus


title: Atarba restricta

text:
Atarba restricta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chủng tộc

text:
Chủng tộc thường dùng để chỉ những phân loại của con người trong quần thể hoặc dựa vào nhóm tổ tiên, trên cơ sở tập hợp khác nhau của đặc tính di truyền. Những đặc điểm lý học thường thấy là những đặc điểm nổi bật về thị giác như màu da, sọ hoặc các đặc tính của khuôn mặt và kiểu tóc. Khái niệm về chủng tộc có thể khác nhau ở nhiều quốc gia, theo sự thay đổi theo các nền văn hóa cụ thể. Ví dụ, tại Hoa Kỳ thuật ngữ này được sử dụng trong các mô tả cá nhân (ví dụ như trắng (white), đen (black), v.v), trong khi ở Ý nó chỉ áp dụng cho một số ít các loài được thuần hóa, và do đó không áp dụng cho động vật hoang dã hoặc cho con người. Cụm từ chủng tộc được sử dụng trong phân loại học như là một phân loài.

Tham khảo

Đọc thêm
 Abizadeh, Arash (2001) "Ethnicity, Race, and a Possible Humanity" World Order 33.1: 23-34.
 Banton M (1977) The idea of race. Westview Press, Boulder
 Boas 1912 "Change in Bodily Form of Descendants of Immigrants" in American Anthropologist 14: 530-562
 Brace 1964 "A Non-racial Approach Toward the Understanding of Human Diversity" in The Concept of Race, ed. Ashley Montagu

 Calafell F (2003) Classifying humans. Nat Genet 33:435–436
 Cooper RS, Kaufman JS, Ward R (2003) Race and genomics. N Engl J Med 348:1166–1170
 Dobzhansky, T. (1970). Genetics of the Evolutionary Process. New York, NY: Columbia University Press.
 ——— (2005) Race and reification in science. Science 307:1050–1051
 Ehrlich and Holm 1964 "A Biological View of Race" in The Concept of Race, ed. Ashley Montagu
 Frayer, David, M. Wolpoff, A. Thorne, F. Smith, G. Pope "Theories of Modern Origins: The Paleontological Test" in American Anthropologist 95(1) 14-50

 Guthrie RD (1996) The mammoth steppe and the origin of mongoloids and their dispersal. In: Akazawa T, Szathmary E (eds) Prehistoric Mongoloid dispersals. Oxford University Press, New York, pp 172–186
 Hannaford I (1996) Race: the history of an idea in the West. Johns Hopkins University Press, Baltimore
 Harpending H, Rogers A (2000) Genetic perspectives on human origins and differentiation. Annu Rev Genomics Hum Genet 1:361–385
 Harris, Marvin (1980) Patterns of Race in the Americas. Greenwood Press
 Hooton, E.A. (1926). Methods of racial analysis. Science 63, 75–81.
 Jablonski NG (2004) The evolution of human skin and skin color. Annu Rev Anthropol 33:585–623
 Keita SOY, Kittles RA (1997) The persistence of racial thinking and the myth of racial divergence. Am Anthropol 99:534–544
 Lahr MM (1996) The evolution of modern human diversity: a study of cranial variation. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom

 Lamason RL, Mohideen MA, Mest JR, Wong AC, Norton HL, Aros MC, Jurynec MJ, Mao X, Humphreville VR, Humbert JE, Sinha S, Moore JL, Jagadeeswaran P, Zhao W, Ning G, Makalowska I, McKeigue PM, O'Donnell D, Kittles R, Parra EJ, Mangini NJ, Grunwald DJ, Shriver MD, Canfield VA, Cheng KC (2005). SLC24A5, a putative cation exchanger, affects pigmentation in zebrafish and humans. Science 310: 1782-6.
 Lewis B (1990) Race and slavery in the Middle East. Oxford University Press, New York

 Lie J. (2004). Modern Peoplehood. Harvard University Press, Cambridge, Mass.
 Lieberman DE, McBratney BM, Krovitz G (2002) The evolution and development of cranial form in Homo sapiens. Proc Natl Acad Sci USA 99:1134–1139
 Lieberman L (2001) How "Caucasoids" got such big crania and why they shrank: from Morton to Rushton. Curr Anthropol 42:69–95
 Leiberman and Jackson 1995 "Race and Three Models of Human Origins" in American Anthropologist 97(2) 231-242
 Lieberman, Hampton, Littlefield, and Hallead 1992 "Race in Biology and Anthropology: A Study of College Texts and Professors" in Journal of Research in Science Teaching 29:301-321
 Lewontin 1973 "The Apportionment of Human Diversity" in Evolutionary Biology 6:381-397
 Livingstone 1962 "On the Non-Existence of Human Races" in Current Anthropology 3: 279-281
 Long, J.C. and Kittles, R.A. (2003). Human genetic diversity and the nonexistence of biological races. Hum Biol. 75, 449–71.
 Marks J (1995) Human biodiversity: genes, race, and history. Aldine de Gruyter, New York
 Mayr, E. (1969). Principles of Systematic Zoology. New York, NY: McGraw-Hill.
 Mays VM, Ponce NA, Washington DL, Cochran SD (2003) Classification of race and ethnicity: implications for public health. Annu Rev Public Health 24:83–110
 Meltzer M (1993) Slavery: a world history, rev ed. DaCapo Press, Cambridge, MA
 Montagu (1941). "The Concept of Race in Light of Genetics" in Journal of Heredity 23: 241-247
 Montagu (1942). Man’s Most Dangerous Myth: The Fallacy of Race
 Mörner M (1967) Race mixture in the history of Latin America. Little, Brown, Boston
 Morton NE, Collins A (1998) Tests and estimates of allelic association in complex inheritance. Proc Natl Acad Sci USA 95:11389–11393
 Nobles M (2000) Shades of citizenship: race and the census in modern politics. Stanford University Press, Stanford

 Parra EJ, Kittles RA, Shriver MD (2004) Implications of correlations between skin color and genetic ancestry for biomedical research. Nat Genet 36:S54–S60
 Parra EJ, Marcini A, Akey J, Martinson J, Batzer MA, Cooper R, Forrester T, Allison DB, Deka R, Ferrell RE, Shriver MD (1998) Estimating African American admixture proportions by use of population-specific alleles. Am J Hum Genet 63:1839–1851
 Parra FC, Amado RC, Lambertucci JR, Rocha J, Antunes CM, Pena SD (2003) Color and genomic ancestry in Brazilians. Proc Natl Acad Sci USA 100:177–182

 Platz EZ, Rimm EB, Willett WC, Kantoff PW, Giovannucci E (2000) Racial variation in prostate cancer incidence and in hormonal system markers among male health professionals. J Natl Cancer Inst 92:2009–2017
 Pritchard JK (2001) Are rare variants responsible for susceptibility to complex diseases? Am J Hum Genet 69:124–137
 Pritchard JK, Cox NJ (2002) The allelic architecture of human disease genes: common disease-common variant...or not? Hum Mol Genet 11:2417–2423
 Rees JL (2003) Genetics of hair and skin color. Annu Rev Genet 37:67–90

 Relethford JH (2002) Apportionment of global human genetic diversity based on craniometrics and skin color. Am J Phys Anthropol 118:393–398
 Risch N (2000) Searching for the genetic determinants in a new millennium. Nature 405:847–856

 Roseman CC (2004) Detecting interregionally diversifying natural selection on modern human cranial form by using matched molecular and morphometric data. Proc Natl Acad Sci USA 101:12824–12829
 Rosenberg NA, Pritchard JK, Weber JL, Cann HM, Kidd KK, Zhivotovsky LA, Feldman MW (2002) Genetic structure of human populations. Science 298:2381–2385
 Rotimi CN (2004) Are medical and nonmedical uses of large-scale genomic markers conflating genetics and "race"? Nat Genet 36:S43–S47

 Serre D, Langaney A, Chech M, Teschler-Nicola M, Paunovic M, Mennecier P, Hofreiter M, Possnert G G, Pääbo S (2004) No evidence of Neandertal mtDNA contribution to early modern humans. PLoS Biol 2:313–317
 Shriver, M. D. et al. (2003). Skin pigmentation, biogeographical ancestry, and admixture mapping. Hum. Genet. 112, 387–399.
 Sider, Gerald 1993 Lumbee Indian Histories: Race, Ethnicity, and Indian Identity in the Southern United States
 Smedley A (1999) Race in North America: origin and evolution of a worldview, 2nd ed. Westview Press, Boulder
 Smith DJ, Lusis AJ (2002) The allelic structure of common disease. Hum Mol Genet 11:2455–2461
 Smith, Fred (1982) "Upper Pleistocene Hominid Evolution in South-Central Europe: A Review of the Evidence and Analysis of Trends" Current Anthropology 23: 667-686
 Smith MW, Patterson N, Lautenberger JA, Truelove AL, McDonald GJ, Waliszewska A, Kessing BD, et al. (2004) A high-density admixture map for disease gene discovery in African Americans. Am J Hum Genet 74:1001–1013
 Snowden FM (1983) Before color prejudice: the ancient view of blacks. Harvard University Press, Cambridge, MA
 Spickard PR (1992) The illogic of American racial categories. In: Root MPP (ed) Racially mixed people in America. Sage, Newbury Park, CA, pp 12–23
 Stanton W (1960) The leopard's spots: scientific attitudes toward race in America, 1815–1859. University of Chicago Press, Chicago
 Stringer C (2002) Modern human origins: progress and prospects. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci 357:563–579
 Sturm RA, Teasdale RD, Box NF (2001) Human pigmentation genes: identification, structure and consequences of polymorphic variation. Gene 277:49–62
 Takaki R (1993) A different mirror: a history of multicultural America. Little, Brown, Boston
 Tang H, Quertermous T, Rodriguez B, Kardia SL, Zhu X, Brown A, Pankow JS, Province MA, Hunt SC, Boerwinkle E, Schork NJ, Risch NJ (2005). Genetic structure, self-identified race/ethnicity, and confounding in case-control association studies. Am J Hum Genet 76, 268-75.
 Templeton AR (1998) Human races: a genetic and evolutionary perspective. Am Anthropol 100:632–650
 ——— (2002) Out of Africa again and again. Nature 416:45–51
 Thomas DC, Witte JS (2002) Point: population stratification: a problem for case-control studies of candidate-gene associations? Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 11:505–512
 Thorne and Wolpoff 1992 "The Multiregional Evolution of Humans" in Scientific American (April) 76-83
 Todorov T (1993) On human diversity. Harvard University Press, Cambridge, MA
 Wallace R, Wallace D, Wallace RG (2004) Coronary heart disease, chronic inflammation, and pathogenic social hierarchy: a biological limit to possible reductions in morbidity and mortality. J Natl Med Assoc 96:609–619
 Wilson JF, Weale ME, Smith AC, Gratrix F, Fletcher B, Thomas MG, Bradman N, Goldstein DB (2001) Population genetic structure of variable drug response. Nat Genet 29:265–269
 Wilson and Brown 1953 "The Subspecies Concept and Its Taxonomic Application" in Systematic Zoology 2: 97-110
 Wolpoff, Milford 1993 "Multiregional Evolution: The Fossil Alternative to Eden" in The Human Evolution Sourcebook Russell Ciochon and John Fleagle, eds.

 Yu N, Chen FC, Ota S, Jorde LB, Pamilo P, Patthy L, Ramsay M, Jenkins T, Shyue SK, Li WH (2002) Larger genetic differences within Africans than between Africans and Eurasians. Genetics 161:269–274

Liên kết ngoài

Báo cáo và tiêu chuẩn chính thức
 "The Race Question", UNESCO, 1950
 US Census Bureau: Definition of Race
 American Association of Physical Anthropologists' Statement on Biological Aspects of Race
 "Standards for Maintaining, Collecting, and Presenting Federal Data on Race and Ethnicity" , Federal Register 1997
 American Anthropological Association's Statement on Race and RACE: Are we so different? a public education program developed by the American Anthropological Association.

Ấn phẩm phổ biến
 The Myth of Race  On the lack of scientific basis for the concept of human races (Medicine Magazine, 2007).
 Race - The power of an illusion Online companion to California Newsreel's documentary about race in society, science, and history
 Steven and Hilary Rose, The Guardian, "Why we should give up on race", 9 tháng 4 năm 2005
 Times Online, "Gene tests prove that we are all the same under the skin", 27 tháng 10 năm 2004.
 Michael J. Bamshad, Steve E. Olson "Does Race Exist?", Scientific American, December 2003
 "Gene Study Identifies 5 Main Human Populations, Linking Them to Geography", Nicholas Wade, NYTimes, December 2002. Covering
 Scientific American Magazine (December 2003 Issue) Does race exists ?.
 DNA Study published by United Press International showing how 30% of White Americans have at least one Black ancestor
 Yehudi O. Webster Twenty-one Arguments for Abolishing Racial Classification , The Abolitionist Examiner, June 2000
 The Tex(t)-Mex Galleryblog , An updated, online supplement to the University of Texas Press book (2007), Tex(t)-Mex
 Times of India - Article about Asian racism
 South China Morning Post  - Going beyond ‘sorry’
 Is Race "Real"? forum organized by the Social Science Research Council, includes 2005 op-ed article by A.M. Leroi from the New York Times advocating biological conceptions of race and responses from scholars in various fields More from Leori with responses
 Richard Dawkins: Race and creation  (extract from The Ancestor's Tale: A Pilgrimage to the Dawn of Life) - On race, its usage and a theory of how it evolved. (Prospect Magazine October 2004)

Khác
 James, Michael (2008) Race, in the Stanford Encyclopedia of Philosophy.
 Ten Things Everyone Should Know About Race by California Newsreel.
 American Anthropological Association's educational website on race with links for primary school educators and researchers
 Boas's remarks on race to a general audience
 Catchpenny mysteries of ancient Egypt, "What race were the ancient Egyptians?", Larry Orcutt.
 Judy Skatssoon, "New twist on out-of-Africa theory", ABC Science Online, Wednesday, 14 tháng 7 năm 2004.
 Racial & Ethnic Distribution of ABO Blood Types - bloodbook.com
 Are White Athletes an Endangered Species? And Why is it Taboo to Talk About It?  Discussion of racial differences in athletics
 "Does Race Exist? A proponent's perspective" - Author argues that the evidence from forensic anthropology supports the idea of race.
 "Does Race Exist? An antagonist's perspective" - The author argues that clinal variation undermines the idea of race.
 American Ethnography - The concept of race Ashley Montagu's 1962 article in American Anthropology
 American Ethnography - The genetical theory of race, and anthropological method Ashley Montagu's 1942 American Anthropology article

Bất bình đẳng xã hội
Nhân loại học

simple:Race (biology)


title: Holcobius pikoensis

text:
Holcobius pikoensis là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

pikoensis


title: Alcalatén

text:
Alcalatén là một ’’comarca’’ trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencian, Tây Ban Nha.

Các đô thị bên trong

L'Alcora
Atzeneta del Maestrat
Benafigos
Xodos
Costur
Figueroles
Lucena del Cid
Useras
Vistabella del Maestrazgo

Tham khảo

Comarca của Cộng đồng Valencia

Tỉnh Castellón


title: Cassida berolinensis

text:
Cassida berolinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Olmeda de Cobeta

text:
Olmeda de Cobeta là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 112 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Hylaeus tardus

text:
Hylaeus tardus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1981


title: Sonyadora quadripustulata

text:
Sonyadora quadripustulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Sonyadora


title: Bulbophyllum tristelidium

text:
Bulbophyllum tristelidium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

tristelidium]]

T


title: Ngữ pháp tiếng Đức

text:
Ngữ pháp tiếng Đức (tiếng Đức: Deutsche Grammatik) hay văn phạm tiếng Đức là hệ thống những quy tắc chuẩn quy định cấu trúc của từ ngữ, câu, đoạn văn hay văn bản tiếng Đức nhằm tạo nên những sản phẩm ngôn ngữ nói hoặc viết hoàn chỉnh, phù hợp. Thuật ngữ này bao hàm âm vị học, hình thái học, cú pháp học...

Danh từ
Trong tiếng Đức có ba giống: đực (männlich/Maskulinum), cái (weiblich/Femininum) và trung (sächlich/Neutrum). Giống của một danh từ tiếng Đức và giống của vật được danh từ đó định nghĩa thường khác nhau.

 Ví dụ: "viên đá" (der Stein) mang giống đực, nhưng "cô bé" (das Mädchen) lại mang giống trung.

Theo cách này, giống của một danh từ tiếng Đức chủ yếu phụ thuộc vào cấu tạo của chính danh từ đó chứ không phải là giống thực sự của vật được nó định nghĩa. Đây được gọi là giống ngữ pháp - một đặc điểm của nhiều ngôn ngữ khác, như tiếng Pháp.

Từ "das Mädchen" trong ví dụ nêu trên chính là dạng giảm nhẹ (diminutiv) của một danh từ cổ trong tiếng Đức: "die Magd", có nghĩa là "một cô gái" (danh từ "die Magd" ngày nay ít được dùng và có quan hệ gần gũi với danh từ "maid" trong tiếng Anh). Qua ví dụ này, có thể thấy được, tất cả các danh từ tiếng Đức có hậu tố giảm nhẹ "-chen" đều mang giống trung.

 Ví dụ sau thể hiện sự ngẫu nhiên trong việc ấn định giống ngữ pháp cho các danh từ: Trong 3 dụng cụ ăn uống phổ biến là dao, dĩa và thìa: dao (das Messer) mang giống trung, nĩa (die Gabel) mang giống cái còn thìa (der Löffel) lại mang giống đực.

Vì sự phức tạp trong việc xác định giống của danh từ nên những người học tiếng Đức thường được khuyên nên học thuộc danh từ cùng với mạo từ xác định của nó (mạo từ này thể hiện giống của danh từ nó đi kèm).
 Trong tiếng Đức, tất cả các danh từ phải được viết hoa để phân biệt với động từ.

Các cách
Tiếng Đức có 4 cách: Nominativ, Genitiv, Dativ và Akkusativ.

Cách của danh từ trong một câu quyết định đuôi của danh từ đó, đuôi của tính từ bổ nghĩa cho nó, đuôi của đại từ sở hữu và quán từ đi kèm.

Cách của một danh từ phụ thuộc vào nhiệm vụ của danh từ đó trong câu:

 Nominativ hay Danh cách: Chủ ngữ
 Genitiv hay Sở hữu cách: chủ sở hữu của một vật hoặc trong trường hợp danh từ đi kèm với những giới từ được quy định dùng với Genitiv
 Dativ hay Tặng cách: Tân ngữ gián tiếp (ví dụ như trong trường hợp tân ngữ được gửi tới cho một ai đó, thì "một ai đó" chính là tân ngữ gián tiếp, và phải chia theo Dativ), danh từ đi kèm với những giới từ được quy định dùng với Dativ
 Akkusativ hay Đối cách: Tân ngữ trực tiếp (sự vật bị tác động trực tiếp bởi hành động được nói đến trong câu), danh từ đi kèm với những giới từ được quy định dùng với Akkusativ

Cách 1. Chủ cách (Nominativ)
Danh từ ở chủ cách khi chúng đóng vai trò chủ ngữ trong câu như Maria spricht Deutsch (Maria nói tiếng Đức), Maria trong trường hợp này là chủ thể của hành động nói nên danh từ này ở vị trí chủ cách.

Ngoài ra, danh từ cũng ở chủ cách khi là bổ ngữ của một số động từ như bleiben, heißen, sein, werden... ví dụ Mein Nachbar ist Deutschlehrer. (Hàng xóm của tôi là thầy giáo dạy tiếng Đức).

Cách 2. Sở hữu cách (Genitiv)
Sở hữu cách (Gentiv) ít khi được sử dụng trong ngôn ngữ nói, sinh hoạt hàng ngày mặc dù trong ngôn ngữ viết, nó vẫn được sử dụng phổ biển. Trong văn nói, người ta thường dùng cách 3 thay thế cho cách 2 (bằng cách sử dụng giới từ von). Sở hữu cách dùng để chỉ chủ sở hữu của một đối tượng nào đó ví dụ Die neue Wohnung meiner Schwester is granz schön (Căn hộ mới của chị gái tôi thật đẹp), cụm meiner Schwester là chủ sở hữu của Wohnung nên nó ở sở hữu cách.

Gần giống trong tiếng Anh, đối với chủ sở hữu là danh từ riêng thì bắt buộc phải đứng trước vật sở hữu, đồng thời thêm -s vào tên chủ sở hữu khi chủ sở hữu đó chưa tận cùng bằng -s ví dụ Helmuts Freundin ist 23 Jahre alt. (Bạn gái của Helmut mới 25 tuổi.)

Cách của một danh từ đứng sau một giới từ được quy định bởi giới từ đó. Không có giới từ tiếng Đức nào đi với Nominativ. Phần lớn các giới từ chỉ đi với một cách. Ví dụ:

 Giới từ "für" đi với Akkusativ - Giới từ "zu" đi với Dativ - Giới từ "wegen" đi với Genitiv.

Tuy nhiên, có một số giới từ đi với cả Akkusativ và Dativ, tùy thuộc vào nghĩa được thể hiện bởi giới từ đó trong câu. Ví dụ:

 Giới từ "in" đi với cả hai cách: "in der Küche" (Dativ) = "trong phòng bếp" (chỉ vị trí chính xác vị trí của đồ vật/người được nói đến trong câu). Tuy nhiên "in die Küche" (Akkusativ) = "vào trong bếp" (chỉ sự di chuyển của người/vật).

Cách chia (biến cách) của tính từ không chỉ phụ thuộc vào giống (đực, cái hoặc trung), số lượng (số ít hoặc số nhiều) và cách (1 trong 4 cách) của danh từ nó bổ nghĩa, mà còn phụ thuộc vào mạo từ đi kèm (xác định, không xác định hoặc không có mạo từ). Thay đổi một trong bốn yếu tố trên (giống, số lượng, cách hoặc mạo từ) thì cách chia của tính từ sẽ biến đổi.

 Dưới đây là một ví dụ đơn giản về cách chia tính từ:

 Chú ý: Genitiv ít được dùng trong văn nói vì cách sử dụng của cách này khá phức tạp. Khi nói chuyện, người Đức thường thay thế Genitiv bằng Dativ. Tuy nhiên, trong văn viết và những bài phát biểu chính thống, sử dụng Genitiv vẫn là yêu cầu bắt buộc, và việc thay thế Genitiv bằng Dativ sẽ là một lỗi ngữ pháp rất nghiêm trọng. Bàn về vấn đề này cần phải kể đến một cuốn sách tiếng Đức với cái tên "Der Dativ ist dem Genitiv sein Tod" (Dativ là kẻ thủ tiêu Genitiv). Chính tiêu đề của cuốn sách cũng được viết theo kiểu văn nói, tức là thay thế Genitiv bằng Dativ. Tiêu đề này, theo cách chính quy, phải được viết như sau: "Der Dativ ist des Genitivs Tod".

Số nhiều
Tiếng Đức có 12 cách chia số nhiều của danh từ. Người học tiếng Đức phải học thuộc lòng dạng chia số nhiều của từng danh từ. Một số lượng lớn các danh từ giống cái có dạng chia số nhiều giống nhau nhưng ngược lại, rất nhiều danh từ giống đực và trung có dạng chia số nhiều đặc biệt.

Một vài ví dụ về cách chia số nhiều của danh từ:

 Thêm đuôi -en: die Ausbildung (sự đào tạo) => die Ausbildungen
 Thêm đuôi -n: die Stunde (giờ đồng hồ) => die Stunden
 Thêm đuôi -er: das Bild (bức tranh) => die Bilder
 Thêm đuôi -er và dấu Umlaut (dấu hai chấm trên đầu a,o hoặc u) vào nguyên âm: das Haus (ngôi nhà) => die Häuser

Cấu tạo danh từ ghép
Trong tiếng Đức, bằng cách ghép danh từ với các từ khác ta có thể tạo ra những danh từ mới. Có cả thảy ba cách ghép như sau:

 Danh từ + Danh từ: die Reise (chuyến du lịch) + das Büro (văn phòng) => das Reisebüro (văn phòng du lịch)
 Tính từ + Danh từ: hoch (cao) + das Haus (nhà) => das Hochhaus (cao ốc)
 Động từ + Danh từ: schlafen (ngủ) + das Zimmer (căn phòng) => das Schlafzimmer (phòng ngủ)

Danh từ chính (còn gọi là danh từ gốc, das Grundnomen) được đặt ở cuối từ mới tạo. Danh từ này quyết định giống của toàn bộ cấu trúc ghép, và do đó quy định mạo từ và cách ngữ pháp phù hợp.

Từ bổ nghĩa được đặt ở phía đầu. Trọng âm của từ này cũng là trọng âm của toàn bộ cấu trúc ghép. Trong một vài trường hợp, giữa hai thành phần kể trên cần thêm một chữ cái "s" để kết nối.

Sở hữu cách Genitiv
Trong tiếng Đức, chủ sở hữu của một danh từ được đặt phía sau danh từ đó:

 Der Beruf des alten Mannes (Nghề của ông già)
 Die Hütte des Häuptlings des Stammes (Túp lều của thủ lĩnh của bộ lạc)

Trong trường hợp sau, một cấu trúc mang cách Genitiv lại tự nó cũng sở hữu một cấu trúc mang cách Genitiv khác. Trường hợp như thế này không phổ biến trong tiếng Đức hiện đại. Để diễn đạt những ý như thế này, người Đức thường thay cấu trúc mang cách Genitiv thứ hai bằng một danh từ ghép: Die Hütte des Häuptlings des Stammes => Die Hütte des Stammeshäuptlings (Túp lều của thủ lĩnh bộ lạc).

Dưới đây là quy tắc chia một danh từ theo cách Genitiv:

 Danh từ giống cái giữ nguyên trong Genitiv
 Danh từ giống đực và trung có đuôi -s, -ß, -x, -z, -sch, -st, -ld, -pf thì thêm đuôi -es trong Genitiv. Ví dụ:

das Glas (cái cốc) => des Glases

das Maß (đơn vị) => des Maßes

der Komplex (phức hợp) => des Komplexes

der Geiz (tính keo kiệt) => des Geizes

der Wunsch (ước nguyện) => des Wunsches

der Gast (người khách) => des Gastes

das Feld (cánh đồng) => des Feldes

der Kampf (cuộc chiến) => des Kampfes

 Danh từ giống đực và trung có đuôi -en, -em, -el, -er và -ling luôn luôn thêm đuôi -s trong Genitiv. Ví dụ:

der Regen (cơn mưa) => des Regens

der Atem (hơi thở) => des Atems

der Mantel (áo Măng tô) => des Mantels

der Sänger (nam ca sĩ) => des Sängers

des Flüchtling (người chạy nạn) => des Flüchtlings

 Danh từ giống đực và trung kết thúc bởi "ß" và đứng trước "ß" là một nguyên âm ngắn thì "ß" biến đổi thành "ss" trong Genitiv: der Fluß (con sông) => des Flusses.

Tính từ
Trong tiếng Đức, tính từ thường đứng trước một danh từ và được thêm đuôi. Đuôi của tính từ phụ thuộc và giống, mạo từ và cách ngữ pháp của danh từ đó. Dưới đây là bảng chia đuôi của tính từ theo danh từ mà nó bổ nghĩa:

Danh từ đi với mạo từ không xác định

Danh từ đi với mạo từ xác định

Động từ
Cũng giống như một số ngôn ngữ khác, động từ nguyên mẫu tiếng Đức bắt buộc phải biến đổi để phù hợp với ngữ cảnh của câu văn, tương đồng với chủ ngữ. Việc biến đổi động từ ấy gọi là chia động từ (die Konjugation). Tiếng Đức có 6 thì cơ bản được chia thành hai nhóm: thì đơn (chia ngay động từ chính) gồm hai thì đơn là thì hiện tại (Präsen) với thì quá khứ đơn (Präteritum) và thì kép (mượn và chia trợ động từ, động từ chính có thể để nguyên mẫu/ phân từ rồi chuyển về cuối câu) bao gồm thì hiện tại hoàn thành (Perfekt), thì quá khứ hoàn thành (Plusquamperfekt), thì tương lai đơn (Futur I) và thì tương lai hoàn thành (Futur II).

Gốc động từ (Verbstamm)
Trong tiếng Đức, hầu hết các động từ nguyên mẫu (infinitiv) tận cùng bằng đuôi -en hoặc đuôi -n như kommen, lieben, wandern... Nếu loại bỏ đuôi -en hoặc -n ra khỏi động từ nguyên mẫu, ta được động từ gốc (verbstamm).

Tham khảo

 Grammatik der modernen deutschen Umgangssprache, Max Hüber Verlag, 1975
 Langenscheidt Großwörterbuch Deutsch als Fremdsprache, Langenscheidt Verlag, 2003

Tiếng Đức
Đức


title: 24397 Parkerowan

text:
24397 Parkerowan (tên chỉ định: 2000 AT186) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 8 tháng 1 năm 2000. Nó được đặt theo tên Parker Owan, an American homeschooled student whose electrical và mechanical engineering project won second place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Andilly, Haute-Savoie

text:
Andilly là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Cyrtandra

text:
Cyrtandra là một chi thực vật thuộc họ Gesneriaceae.

Các loài
Cyrtandra aurantiicarpa  Gill. (đặc hữu Savai'i), Samoa
Cyrtandra nitens  C. B. Clark  (đặc hữu Savai'i, Samoa
Cyrtandra aurantiicarpa
Cyrtandra biserrata – Molokai cyrtandra
Cyrtandra cleopatrae
Cyrtandra confertiflora – lava cyrtandra
Cyrtandra cordifolia – the latin name means cyrtandra with heart-shaped leaves
Cyrtandra crenata – Kahana Valley cyrtandra
Cyrtandra cyaneoides – mapele
Cyrtandra dentata – mountain cyrtandra
Cyrtandra elatostemoides
Cyrtandra ferripilosa – red-hair cyrtandra
Cyrtandra filipes – gulch cyrtandra
Cyrtandra garnotiana – hahala
Cyrtandra giffardii – forest cyrtandra
Cyrtandra gracilis – Palolo Valley cyrtandra
Cyrtandra grandiflora – largeflower cyrtandra
Cyrtandra grayana – Pacific cyrtandra
Cyrtandra grayi – Gray's cyrtandra
Cyrtandra halawensis – toothleaf cyrtandra
Cyrtandra hashimotoi – Maui cyrtandra
Cyrtandra hawaiensis – Hawaii cyrtandra
Cyrtandra hematos – singleflower cyrtandra
Cyrtandra hirtigera
Cyrtandra hypochrysoides
Cyrtandra kalihii – Koolau Range cyrtandra
Cyrtandra kamooloaensis – Kamo'oloa cyrtandra
Cyrtandra kauaiensis – ulunahele
Cyrtandra kealiae
Cyrtandra kealiae ssp. kealiae (syn. C. limahuliensis)
Cyrtandra kealiae ssp. urceolata
Cyrtandra kohalae – Kohala Mountain cyrtandra
Cyrtandra laxiflora – Oahu cyrtandra
Cyrtandra lessoniana – Lesson's cyrtandra
Cyrtandra macraei – upland cyrtandra
Cyrtandra menziesii – ha'i wale
Cyrtandra munroi – Lanaihale cyrtandra
Cyrtandra nitens
Cyrtandra oenobarba – shaggystem cyrtandra
Cyrtandra olona – Kauai cyrtandra
Cyrtandra oxybapha – Pohakea Gulch cyrtandra
Cyrtandra paliku – cliffside cyrtandra
Cyrtandra paludosa – kanaweo ke'oke'o
Cyrtandra platyphylla – 'ilihia
Cyrtandra polyantha – Niu Valley cyrtandra
Cyrtandra pruinosa – frosted cyrtandra
Cyrtandra pulgarensis
Cyrtandra samoensis
Cyrtandra sessilis – windyridge cyrtandra
Cyrtandra subumbellata – parasol cyrtandra
Cyrtandra tahuatensis
Cyrtandra tintinnabula – Laupahoehoe cyrtandra
Cyrtandra umbellifera
Cyrtandra viridiflora – greenleaf cyrtandra
Cyrtandra waiolani – fuzzyflower cyrtandra
Cyrtandra wawrae – rockface cyrtandra

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Vegetation of the Montane Region of Savai'i, W. Arthur Whistler.


title: Pescara (tỉnh)

text:
Tỉnh Pescara (Tiếng Ý: Provincia di Pescara) là một tỉnh ở vùng Abruzzo của Ý. Tỉnh lỵ là thành phố Pescara.

Tỉnh này có diện tích 1.225 km², tổng dân số là 295.463 người (2001). Có 46 đô thị (tiếng Ý:comuni) ở trong tỉnh này. Tại thời điểm ngày 31 tháng 5 năm 2005, các đô thị chính (xếp theo dân số) là:

Xem các đô thị củaTỉnh Pescara.

Nơi tham quan
 Vườn quốc gia Majella

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà tỉnh Pescara (bằng tiếng Ý)

Pescara
Pescara


title: Thành tố điều khiển đồ họa

text:
Trong giao diện người dùng bằng đồ hoạ (GUI), thành tố điều khiển đồ họa (tiếng Anhː graphical widget, viết gọn là widget, còn được gọi là control) là một thành phần dùng để tương tác, chẳng hạn như một nút bấm hay thanh cuộn. Thành tố điều khiển là các thành phần phần mềm mà một người dùng máy tính tương tác với nó thông qua sự thao tác trực tiếp.để đọc và sửa thông tin về một ứng dụng. Các thư viện giao diện đồ hoạ chẳng hạn như Windows Presentation Foundation, GTK và Cocoa đều chứa tập hợp các thành tố điều khiển và logic (luận lý) đẻ kết xuất chúng.

Nguồn gốc Anh ngữ
Có người cho rằng chữ Anh ngữ widget, có thể là một tổ hợp ghép của hai chữ "window" (cửa sổ) và chữ "gadget" (thành phần). Nhưng điều này không chắc đúng. Chữ "widget" được biết sớm nhất là một hài kịch Beggar on Horseback (1924), của George S. Kaufman và Marc Connelly. Người hùng của câu truyện giữ vai trò một nhà soạn nhạc phải lựa chọn giữa hai con đường hoặc là tạo ra dòng nhạc để phấn khích tâm hồn anh ta (nhưng không nhận thù lao) hay nhận tiền để sống mà phải chấp nhận một cộng việc giết chết tâm hồn trong một xưởng chế tạo các "widget". Bản văn của tác phẩm nhấn mạnh điệp khúc bộc lộ ý nghĩa của chữ "widget" một cách rõ ràng là món hàng buôn bán đơn thuần không có tính nghệ thuật và giá trị tinh thần.

Ở Anh, chữ "widget" còn có thêm một nghĩa khác không thấy ở Hoa Kỳ. Một "widget" (trong ý nghĩa này) là một thiết bị nhỏ gắn kết vào các thùng bia trong suốt thời gian chúng được sản xuất (chi có trong một số hiệu bia). Những thiết bị này cho phép bia được bảo dưỡng trong nhiệt độ thấp và nó nằm trong chu kì dài mà không cần có sự làm lạnh.

Đặc điểm
Có loại nhiều loại thành tố điều khiển chẳng hạn như:
 Chỉ nhận lệnh và thi hành như các nút điều khiển
 Nhận thông tin như các hộp văn bản
 Chỉ thi hành thao tác khi được lệnh của hệ thống như đồng hồ hẹn giờ (timer)
 Tương tác và thông báo như các hộp thông báo (message box), hộp xác nhận (confirm box), và các gợi ý (tool tip)
Các thành tố điều khiển thực ra phải hiểu với đặc tính ảo nghĩa là chúng phân biệt với các bộ phận vật lý thông thường khác. Thí dụ: các nút điều khiển ảo chỉ có thể được nhấn bởi chuột, bàn phím hay bằng ngón tay trên màn hình cảm ứng (touch screen). Hình ảnh các thành phần điều khiển chỉ để so sánh như các nút bấm ở thế giới thực bên ngoài

Một số thành tố điều khiển có thể không thấy được trên giao diện đồ họa nhưng vẩn có tương tác với người dùng qua một hay vài chức năng xác định nào đó. Thí dụ với các phím nóng (hot key control) người ta không thể thấy hình dạng của các thành tố điều khiển này nhưng nó được cài đặt để giúp người dùng máy sử dụng bàn phím (thay vì phải nhấp các nút của chuột). Một thí dụ khác về ô điều khiển không thấy được là đồng hồ hẹn giờ (timer) rất thông dụng trong Visual Basic. Các đồng hồ hẹn giờ này có thể được cài đặt trong chương trình để tự động làm các thao tác theo đúng một khoảng thời gian mà người lập trình muốn.

Tùy theo hệ điều hành và chuẩn GUI mà các thành tố điều khiển và đặc điểm chức năng của chúng có thể khác nhau. Ngoài ra, các ngôn ngữ lập trình hỗ trợ cho việc tạo ra các chương trình có giao diện đồ họa cũng có thể cung cấp thêm các thành tố điều khiển riêng biệt. Trong hệ thống X Window thì các thành tố điều khiển thường được hỗ trợ chung trong một tập họp qua các bộ công cụ lập trình. Trong khi đó, các ngôn ngữ lập trình cho Windows thường cung cấp thêm các ô điều khiển bên cạnh những ô điều khiển sẵn có của hệ điều hành.

Danh sách các thành tố điều khiển phổ biến

 Lựa chọn và hiển thị
 Nút bấm
Nút chọn (radio button)
Hộp chọn hay hộp kiểm (check box)
Nút tách gồm một nút chính và một nút phụ. Nút phụ tạo ra một trình đơn thả xuống
Nút chu kì
Thanh trượt (slider)
Hộp danh sách (list box)
Hộp nhập số (spinner)
Danh sách thả xuống hay trình đơn thả xuống (drop-down list)
Trình đơn (menu)
Trình đơn ngữ cảnh (context menu)
Trình đơn bánh
Thanh trình đơn (menu bar)
Thanh công cụ (tool bar)
Ruy băng là dạng kết hợp giữa trình đơn và thanh công cụ
Hộp đa hợp (combo box)
Biểu tượng
Khung nhìn dạng cây (tree view)
Khung nhìn dạng lưới hay lưới dữ liệu (grid view)
Điều hướng
Liên kết (link)
Thẻ (tab)
Thanh cuộn (scroll bar)
Đầu vào (nhập)
Hộp văn bản (text box)
Hộp đa hợp (combo box)
Đầu ra
Nhãn (label)
Hộp gợi ý (tooltip)
Bong bóng trợ giúp (balloon help)
Thanh trạng thái (status bar)
Thanh tiến trình (progress bar)
Thanh thông tin (infobar)
Vật chứa
Cửa sổ
Cửa sổ tình thái hay cửa sổ bắt buộc (modal window)
Hộp thoại (dialog box)
Cửa sổ tiện ích (utility window)
Khung
Bức vẽ (canvas)
 Linh tinh
Bộ hẹn giờ (timer)
Danh mục hình (image list)
Phím nóng (hot key)

Tham khảo
Richard Simon: Common Controls & Messages API bible; Book 2; Waite Group Press; 1996; ISBN 1571690107

Xem thêm

Bộ công cụ widget
Diện mạo và cảm nhận

Giao diện đồ họa người dùng
Thành tố điều khiển đồ họa
Thành tố giao diện đồ họa người dùng


title: Adicella myrtho

text:
Adicella myrtho là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Adicella


title: Torquispa

text:
Torquispa là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1954 bởi Uhmann.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Torquispa caledoniae Uhmann, 1954
 Torquispa vittigera Uhmann, 1954

Chú thích

Tham khảo

Cryptonychini


title: Livinhac-le-Haut

text:
Livinhac-le-Haut  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Livinhaclehaut


title: Cyanallagma trimaculatum

text:
Cyanallagma trimaculatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Cyanallagma trimaculatum được Selys miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Cyanallagma


title: Massimino

text:
Massimino là một đô thị ở tỉnh Savona ở vùng Liguria của Ý, có khoảng cách khoảng 70 km về phía tây của Genoa và khoảng 35 km về phía tây của Savona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 130 người và diện tích là 7,7 km².

Đô thị Massimino có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) San Vincenzo, San Pietro, Selagni, Cerri, Costa, và Villa Muraglia.

Massimino giáp các đô thị: Bagnasco, Calizzano, Murialdo, và Perlo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Savona


title: Shensiplusia

text:
Shensiplusia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Các loài thuộc chi đã được chuyển sang chi Chrysodeixis.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Chrysodeixis at funet, listing Shensiplusia as a synonym

Plusiinae


title: Neoharmsia baronii

text:
Neoharmsia baronii là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Nó chỉ được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo
 Du Puy, D. & Labat, H. 1998. Neoharmsia baronii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Neoharmsia
Thực vật Madagascar
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Hoplitis kaszabi

text:
Hoplitis kaszabi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 2000


title: Zbruch

text:
Sông Zbruch (), còn viết là "sông Zbrucz", là một con sông ở miền tây Ukraina, chi lưu tả ngạn sông Dnister.Nó chảy trong cao nguyên Podilska. Tên gọi Zbruch cũng là tên gọi của tượng thần Zbruch, một bức tượng thần của người Slav trong thế kỷ 9 trong dạng một cột có đầu với 4 mặt, tìm thấy năm 1848 trong sông này.

Giai đoạn từ năm 1772 tới năm 1807 và từ năm 1815 tới năm 1918, con sông này là biên giới giữa Galicia thuộc Áo và đế quốc Nga. Sau Liên minh Ba Lan-Ukraina năm 1920 nó đã từng được coi là biên giới giữa Ba Lan và Ukraina. Sau Hiệp ước Riga năm 1921, biên giới Ba Lan-Liên Xô được thiết lập trong khu vực chạy dọc theo con sông này và tồn tại tới năm 1939.

Nó dài 247 km và diện tích lưu vực là 3.330 km². Độ sâu trung bình khoảng 1,5–2 m. Bề rộng trung bình 8–11 m. Các chi lưu của nó là sông Gnila (hữu ngạn), sông Bovvanets (tả ngạn). Trên hai bờ sông của Zbruch là khu bảo tồn Medobory (tỉnh Ternopil) và Vườn tự nhiên quốc gia Podilski Tovtri (tỉnh Khmelnitskii).

Tham khảo

Zbruch


title: Mons-Boubert

text:
Mons-Boubert là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D403, khoảng 7 dặm Anh về phía tây của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mons-Boubert trên trang mạng của INSEE
 Mons-Boubert trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Pontecurone

text:
Pontecurone (Piedmontese: Poncròu) là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont, located on the left bank of the Curone, about 100 km về phía đông của Torino và khoảng 25 km về phía đông của Alessandria.

Pontecurone giáp các đô thị: Casalnoceto, Casei Gerola, Castelnuovo Scrivia, Rivanazzano, Tortona, Viguzzolo, và Voghera.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Dicranomyia cinctitibia

text:
Dicranomyia cinctitibia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Villas de la Ventosa

text:
Villas de la Ventosa là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 356 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Chahar Hữu Dực Trung

text:
kỳ Chahar Hữu Dực Trung (tiếng Mông Cổ: Caxar Baruun Garyn Dund khoshuu; , Hán Việt: Sát Cáp Nhĩ Hữu Dực Trung kỳ) là một kỳ của địa cấp thị Ulanqab (Ô Lan Sát Bố), khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc.

Trấn
 Khoa Bố Nhĩ (科布尔镇)
 Thiết Sa Cái (铁沙盖镇)
 Ô Tố Đồ (乌素图镇)
 Hoàng Dương Thành (黄羊城镇)
 Quảng Ích Long (广益隆镇)

Hương
 Hoành Bàn (宏盘乡)
 Ba Âm (巴音乡)
 Đại Than (大滩乡)

Tô mộc
 Khố Luân (库伦苏木)
 Ô Lan Cáp Hiệt (乌兰哈页苏木)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Ulanqab


title: La Chapelle-du-Mont-de-France

text:
La Chapelle-du-Mont-de-France là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 172.Ước tính dân số năm 2007 là 166 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Atarba polyspila

text:
Atarba polyspila là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Touquettes

text:
Touquettes là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Tarancón

text:
Tarancón là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 12,696 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Tachosa

text:
Tachosa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalini


title: Phối màu hấp thụ

text:
Phối màu hấp thụ giải thích nguyên lý tạo ra nhiều màu sắc từ việc trộn một số loại sơn, thuốc nhuộm, mực, các chất màu tự nhiên sẵn có để tạo được màu sắc từ việc hấp thụ một vài vùng quang phổ và phản xạ các vùng khác.

Phối màu hấp thụ còn được gọi là phối màu trừ, phối màu loại trừ hay nôm na là phối màu vẽ, phối màu in ấn, tuy rằng giữa chúng có một số khác biệt nhất định.

Phối màu hấp thụ và phối màu phát xạ là hai phương pháp phối màu phổ biến được biết đến hiện nay. Cả hai loại phối màu đều dựa trên việc thay đổi tỷ lệ kết hợp của ba màu ánh sáng (đỏ, lục và lam) phát ra từ vật thể. Điểm khác nhau duy nhất là phối màu hấp thụ sử dụng nguồn sáng bên ngoài, còn phối màu phát xạ sử dụng ánh sáng phát ra từ vật thể.

Màu do hấp thụ
Các chất màu tạo nên màu sắc nhờ phản xạ một cách chọn lọc một vùng quang phổ. Phần quang phổ phản xạ trở lại mắt người tạo nên màu sắc cho hỗn hợp chất màu. Ví dụ quả táo có màu đỏ nhờ hấp thụ những vùng quang phổ khác và phản xạ lại vùng quang phổ màu đỏ.

Để tạo màu hấp thụ, cần ba thứ: nguồn sáng (có thể tốt nhất là ánh sáng trắng), vật mẫu và nguồn thu (có thể là mắt).

Trong kỹ thuật in màu

In trên nền trắng

Xem thêm bài CMYK

In trên nền đen

Trên nền đen, các màu sắc có thể được tạo ra bằng việc trộn ba loại mực đỏ, xanh lục, xanh lam (hay hệ màu RGB). Cũng tương tự như hệ CMY, việc trộn cùng lúc cả ba loại mực trên thường không đem lại màu trắng đủ sáng, nên cần thêm mực trắng (thành hệ "đỏ-lục-lam-trắng").

Việc dùng hệ màu này trên nền đen cũng giống như viết phấn trắng trên bảng đen, khi so sánh với viết bút mực đen trên bảng trắng.

In trên nền màu

Trên nền có màu sắc, có thể dùng các gốc màu khác nhau để trộn thành nhiều màu, nhưng nói chung gam màu tương đối hẹp.

Trong hội họa

Các họa sĩ thường trộn màu theo hệ Đỏ-Vàng-Lam và họ gọi phương pháp phối màu này là pha màu theo phép trừ.

Pha ba màu gốc theo phương pháp này, gồm đỏ, vàng và lam,  cho kết quả như sau:
Đỏ + Vàng = Da cam
Đỏ + Lam = Tím
Lam + Vàng = Lục
Đỏ + Lam + Lục = Đen

Thực ra cách pha màu này không cho phổ màu rộng. Các màu trộn với nhau có thể làm mất đi sắc độ. Pha càng nhiều màu với nhau thì màu càng xỉn đục, hay còn gọi bằng từ chuyên môn là bị "chết màu".

Trong thiên nhiên
Một số sinh vật, như bạch tuộc, tắc kè hoa,..., có khả năng thay đổi màu sắc của da bằng việc thu vào hay làm lộ ra một số loại tế bào mang màu trên da.

Ví dụ loài tắc kè hoa ở Madagascar, lớp da trong suốt của chúng có tới bốn lớp mang các ba loại tế bào màu và hai loại tế bào đen trắng. Lớp ngoài cùng có các tế bào màu vàng và đỏ. 2 lớp tiếp theo mang tế bào xanh lam và trắng. Lớp trong cùng mang tế bào màu nâu đen (có chứa chất melanin cũng có trong da người, quyết định độ sáng tối của da người). Tế bào màu nâu đen có các "cánh tay" có thể vươn ra xuyên lên các lớp trên, hoặc co lại khi cần, giúp thay đổi độ sáng tối. Các tế bào màu còn lại có thể thay đổi kích thước để tạo nên dải cầu vồng. Gam màu của da tắc kè hoa không rộng như trong ký thuật in, nhưng cũng bao gồm rất nhiều màu (xanh lá cây, xanh lơ, xanh nước biển, đen, đỏ, vàng,....). Màu sắc thay đổi giúp tắc kè hoa ngụy trang, điều chỉnh thân nhiệt (nhờ thay đổi độ hấp thụ ánh nắng), thể hiện trạng thái tình cảm (hấp dẫn bạn tình, đe doạ kẻ thù,...),...

Giấy điện tử
Xem thêm bài giấy điện tử

Trong kỹ thuật hiển thị chậm bằng giấy điện tử, các viên bi nhỏ xíu nằm trong tờ giấy này cũng có thể được nhuộm các màu gốc để tái tạo hình ảnh có màu sắc (ví dụ sử dụng hệ màu CMYK trên nền trắng).

Xem thêm
Phối màu phát xạ
Pha màu xen kẽ
Màu sắc
Màu gốc
CMYK
In màu
In ấn

Tham khảo

(bằng tiếng Anh)

Màu sắc
Không gian màu


title: Laperche

text:
Laperche  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 55 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Tiêu (họ)

text:
Tiêu là một họ của người ở vùng văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan (chữ Hán: 蕭, Bính âm: Xiao) và Triều Tiên (Hangul: 소, Romaja quốc ngữ: So). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 99, người mang họ Tiêu đông thứ 30 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Tại Việt Nam, người họ Tiêu có thể là người Kinh, người Hoa hoặc một dân tộc thiểu số khác. Nhưng người họ Tiêu gốc Việt sống tập trung chủ yếu ở miền bắc Việt Nam như các tỉnh: Hải Dương, Hà Nội hay Quảng Trị,...

Lịch sử
Họ Tiêu có nguồn gốc từ huyện Tiêu ở tỉnh An Huy, Trung Quốc. Ở nước Tống trong thời kỳ Xuân Thu của Trung Quốc cổ đại, nhà quý tộc Tiêu Thúc Đại Tâm (蕭叔大心) được phong tại huyện Tiêu, nơi trở thành một nước trực thuộc của nhà Tống. Người dân huyện Tiêu sau đó đã lấy tên huyện của họ làm họ của họ. Nhiều thế kỷ sau, Tiêu Hà là tể tướng đầu tiên của nhà Hán . Sau đó, hậu duệ của ông là Tiêu Bưu (萧彪) chuyển đến Lan Lăng (兰陵), nay là Nghi Thành thuộc tỉnh Sơn Đông,  do những vấn đề chính trị dưới thời Hán Vũ Đế. Do đó, người họ Tiêu cũng có nguồn gốc từ Lan Lăng, và đôi khi họ được gọi là Lan Lăng Tiêu (“兰陵萧”).

Một phong trào quần chúng khác của người họ Tiêu diễn ra trong vụ Thảm sát Vĩnh Gia vào cuối triều đại Tây Tấn, khi Tiêu Chính (萧整) chuyển đến Đan Dương, Giang Tô. Nó còn được gọi là Nam Lan Lăng (南兰陵). Hậu duệ của Tiêu Đan Dương (丹阳萧氏) sau này đã thành lập hai triều đại: Tiêu Đạo Thành là hoàng đế sáng lập ra triều đại Nam Tề, và Tiêu Diễn lập ra triều đại Lương.

Người Việt Nam họ Tiêu nổi tiếng
 Tiêu Văn Mẫn, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam
 Lam Trường, tên đầy đủ là Tiêu Lam Trường, ca sĩ Việt Nam

Người Trung Quốc họ Tiêu nổi tiếng
 Tiêu Hà, tướng quốc nhà Tây Hán, khai quốc công thần của Hán Cao Tổ
 Các vua nhà Nam Tề bắt đầu từ Tiêu Đạo Thành
 Các vua nhà Nam Lương bắt đầu từ Tiêu Diễn
 Các vua nhà Hậu Lương (Nam triều) bắt đầu từ Tiêu Sát
 Tiêu Xước, thái hậu Nhà Liêu
 Tiêu Khắc, Đại tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
 Tiêu Phương Phương, diễn viên Hồng Kông
 Tiêu Á Hiên, ca sĩ Đài Loan
Xiaojun tên thật là 肖德俊 (Bính Âm: Xiào Déjùn) (Hán Việt: Tiêu Đức Tuấn), thành viên nhóm nhạc NCT
Tiêu Ân Tuấn, diễn viên Trung Quốc
Tiêu Yến, diễn viên Trung Quốc
Tiêu Chiến, diễn viên Trung Quốc

Trong văn học
 Tiêu Phong, nhân vật chính trong truyện Thiên long bát bộ của Kim Dung
 Tiêu Thập Nhất Lang, truyện kiếm hiệp của Cổ Long.
 Tiêu Nại, nam chính của truyện Yêu em từ cái nhìn đầu tiên của tác giả Cố Mạn.

Tham khảo

Họ người Việt Nam
Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ tên


title: Phân bộ Ếch nhái cổ

text:
Phân bộ Ếch nhái cổ (danh pháp khoa học: Archaeobatrachia) theo truyền thống là một phân bộ trong bộ Không đuôi (Anura), chứa một số loài ếch nhái và cóc nguyên thủy. Như tên gọi của nó đã gợi ý theo nghĩa đen thì các loài ếch nhái hay cóc này là "nguyên thủy" nhất. Nhiều loài (trong tổng cộng khoảng 25-27 loài còn sinh tồn) thể hiện một số đặc trưng sinh lý học không thấy có ở các nhóm ếch hay cóc khác, chính vì thế mà người ta đã tạo ra nhóm này để chứa chúng. Các loài trong nhóm này chủ yếu được tìm thấy ở đại lục Á-Âu, New Zealand, Philippines và Borneo, và nói chung chúng là các động vật lưỡng cư nhỏ.

Phân loại
Phân bộ này chứa các họ sau:
 Bombinatoridae: Cóc tía, cóc đầu bẹt. 2 chi, 8-10 loài.
 Alytidae hay Discoglossidae: Cóc bà mụ, cóc lưỡi tròn. 2 chi, 11 loài.
 Leiopelmatidae: 1 chi (Leiopelma), 4 loài. Nếu gộp cả Ascaphidae thì tổng cộng có 2 chi, 6 loài.
 Ascaphidae: 1 chi (Ascaphus), 2 loài. Họ này nói chung hay được gộp trong họ Leiopelmatidae.

Phát sinh chủng loài
Các nghiên cứu phát sinh chủng loài gần đây cho thấy Archaeobatrachia không là nhóm đơn ngành mà là cận ngành, trong đó tổ hợp của 2 chi Ascaphus và Leiopelma hoặc Ascaphidae là có quan hệ chị em với toàn bộ các nhóm còn lại của Anura, còn chi Pelobates (theo truyền thống thuộc về phân bộ Mesobatrachia) là nhóm chị em với Neobatrachia.

Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Frost D. R. và ctv., 2006, với bổ sung các nhãn lấy theo Mikko's Phylogeny Archive; bỏ qua các họ, chi hay loài đã tuyệt chủng. Các họ với ghi chú bên cạnh theo truyền thống thuộc về phân bộ Mesobatrachia.

Ghi chú

Tham khảo


title: Mézel

text:
Mézel là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Mezel


title: Chimarra piliferosa

text:
Chimarra piliferosa là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Laccophilus oberthueri

text:
Laccophilus oberthueri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Danh sách đơn vị hành chính Quảng Tây

text:
Khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Trung Quốc được chia ra:
 14 thành phố thuộc tỉnh (địa cấp thị)
 56 huyện
 34 khu (quận)
 12 huyện tự trị
 7 thành phố cấp huyện (huyện cấp thị).
Các thành phố (địa cấp thị) là:

Tham khảo

Quảng Tây
Quảng Tây
Địa lý Quảng Tây


title: Roxita

text:
Roxita là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Roxita acutispinata W. Li & H. Li, 2009
Roxita adspersella (Snellen, 1893)
Roxita albipennata Inoue, 1989
Roxita apicella Gaskin, 1984
Roxita bipunctella (Wileman & South, 1917)
Roxita capacunca W. Li & H. Li, 2009
Roxita eurydyce Bleszynski, 1963
Roxita fletcheri Gaskin, 1984
Roxita fujianella Sung & Chen in Chen, Sung & Yuan, 2002
Roxita mululella Gaskin, 1984
Roxita reductella Gaskin, 1984
Roxita szetschwanella (Caradja, 1931)
Roxita yunnanella Sung & Chen in Chen, Sung & Yuan, 2002

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Crambinae


title: Acrapex brunnea

text:
Acrapex brunnea  là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Angola, Kenya và Nam Phi.

Sải cánh dài 20–30 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Synonymous Checklist of the South African Lepidoptera

Acrapex
Côn trùng Angola
Côn trùng Madagascar
Côn trùng Uganda
Bướm đêm Châu Phi
Bướm đêm Madagascar
Xyleninae


title: Retama

text:
Retama là một chi thực vật trong họ Đậu.

Các loài

 Retama dasycarpa Coss.

 Retama monosperma (L.) Boiss.
 subsp. bovei (Spach) Maire
 subsp. monosperma (L.) Boiss.
 Retama raetam (Forssk.) Webb
 subsp. gussonei (Webb) Greuter
 subsp. raetam (Forssk.) Webb

 Retama sphaerocarpa (L.) Boiss.

Các loài chưa được công nhận

 Retama albiflora Raf.
 Retama angulata Griseb.
 Retama atlantica Pomel
 Retama bovei (Spach) Webb
 Retama hipponensis Webb
 Retama lutea Raf.
 Retama microcarpa Webb
 Retama parviflora (Vent.) Webb
 Retama recutita Webb ex Bolle
 Retama webbii Webb

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Genisteae


title: (162014) 1994 RF11

text:
{{DISPLAYTITLE:(162014) 1994 RF11}}

(162014) 1994 RF11 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 11 tháng 9 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 162001–163000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bosconero

text:
Bosconero là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 25 km về phía bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.998 người và diện tích là 11,1 km².

Đô thị Bosconero có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Mastri.

Bosconero giáp các đô thị: Rivarolo Canavese, San Giusto Canavese, Feletto, Foglizzo, San Benigno Canavese, và Lombardore.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Canavese
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Cavan, Côtes-d'Armor

text:
Cavan () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Cavan được gọi là Cavanais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Cavan

Tham khảo

Xã của Côtes-d'Armor


title: Akoniodes

text:
Akoniodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Saint-Bauzille-de-Putois

text:
Saint-Bauzille-de-Putois là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Hérault

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintbauzilledeputois


title: 25184 Taylorgaines

text:
25184 Taylorgaines (tên chỉ định: 1998 SL115) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 16 tháng 9 năm 1998. Nó được đặt theo tên Taylor Diahann Gaines, an American student và finalist in the 2008 Society for Science & the Public middle school science competition.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Phương diện quân 8 (Đế quốc Nhật Bản)

text:
Phương diện quân 8 (第8方面軍|Dai-hachi hōmen gun), là một phương diện quân thuộc Quân đội Nhật Bản tham gia chiến tranh thế giới thứ 2.

Lịch sử
Phương diện quân 8 được thành lập vào ngày 16 tháng 1 năm 1942, nằm trong biên chế Nam Phương quân. Nhiệm vụ chính là chống lại lực lượng Đồng Minh đổ bộ vào 2 quần đảo mà Nhật Bản chiếm đóng, quần đảo Solomon và New Guinea.

Trụ sở được đặt tại Rabaul, phương diện quân 8 tham gia chiến đấu quyết liệt trong các chiến dịch quần đảo Solomon, chiến dịch Bougainville và chiến dịch New Guinea.

Danh sách Chỉ huy

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

8
Đơn vị quân sự thành lập năm 1942
Đơn vị quân sự giải thể năm 1945


title: Tarja Halonen

text:
Tarja Kaarina Halonen (phát âm tiếng Phần Lan: [kɑ ː tɑrjɑ rinɑ hɑlonen]; sinh ngày 24 tháng 12 năm 1943) là Tổng thống thứ 11 và hiện tại của Phần Lan. Là nữ tổng thống đầu tiên của Phần Lan, Halonen trước đây đã là một thành viên của quốc hội 1979-2000 khi bà từ chức sau khi cuộc bầu cử của mình để trở thành tổng thống. Ngoài sự nghiệp chính trị của mình, bà là luật sư và đã có một sự nghiệp lâu dài và sâu rộng trong tổ chức công đoàn và các tổ chức phi chính phủ khác nhau.

Halonen tốt nghiệp tại Đại học Helsinki, nơi đó bà học luật 1963-1968. Bà đã tích cực tham gia hoạt động chính trị trong thời kỳ sinh viên và đã giữ chức thư ký các vấn đề xã hội của Liên hiệp Sinh viên Quốc gia 1969-1970. Năm 1971, bà gia nhập Đảng Dân chủ Xã hội Phần Lan và làm luật sư tại Tổ chức Trung ương của nghiệp đoàn Phần Lan công đoàn cho đến khi bà được bầu vào quốc hội năm 1979.
Bà đã làm dân biểu quốc hội 6 nhiệm kỳ từ năm 1979-2000, đại diện cho đơn vị bầu cử Helsinki. Hiện nay bà cũng là thành viên của Hội đồng Phụ nữ lãnh đạo thế giới.

Tham khảo

Sinh năm 1943
Tổng thống Phần Lan
Nữ nguyên thủ quốc gia
Nữ luật sư Phần Lan
Nữ chính khách Phần Lan
Nhân vật còn sống


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Uganda

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Uganda () là đội tuyển bóng đá cấp quốc gia của Uganda do Liên đoàn các hiệp hội bóng đá Uganda quản lý.

Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là ngôi vị á quân của Cúp bóng đá châu Phi 1978.

Danh hiệu
 Vô địch Cúp CECAFA:
 Vô địch: 1973, 1976, 1977, 1989, 1990, 1992, 1996, 2000, 2003, 2008, 2009, 2011, 2012
 Á quân: 1974, 1982, 1994, 1995; 2000
 Hạng ba: 1975; 1983; 1984; 1987; 1991; 2007; 2010
  Cúp bóng đá châu Phi
 Á quân: 1978

Thành tích tại giải vô địch thế giới
 1930 đến 1974 - Không tham dự
 1978 - Không vượt qua vòng loại
 1982 - Bỏ cuộc
 1986 đến 1990 - Không vượt qua vòng loại
 1994 - Bỏ cuộc
 1998 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại

Cúp bóng đá châu Phi

Đội hình

Đội hình dưới đây được triệu tập tham dự vòng loại World Cup 2022 gặp  và  vào tháng 11 năm 2021.
''Số trận và bàn thắng được thống kê đến ngày 14 tháng 11 năm 2021 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây
Các cầu thủ dưới đây được triệu tập trong vòng 12 tháng.

NotesINJ Rút lui do chấn thương.
RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia.PRE Đội hình sơ bộ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Uganda  trên trang chủ của FIFA

Uganda


title: Laevilitorina

text:
Laevilitorina là một chi ốc biển nhỏ, là động vật chân bụng thân mềm sống ở biển trong họ Littorinidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Laevilitorina bao gồm:
 Laevilitorina alta (Powell, 1940)
 Laevilitorina antarctica (Martens, 1885)
 Laevilitorina antipodum (Filhol, 1880)
 Laevilitorina aucklandica (Powell, 1933)
 Laevilitorina bennetti (Preston, 1916)
 Laevilitorina bifasciata (Suter, 1913
 Laevilitorina bruniensis (Beddome, 1883)
 Laevilitorina caliginosa (Gould, 1849)
 Laevilitorina claviformis Preston, 1916
 Laevilitorina coriacea (Melvill & Standen, 1907)
 Laevilitorina delli (Powell, 1955)
 Laevilitorina elongata Pelseneer, 1903
 Laevilitorina granum Pfeffer in Martens & Pfeffer, 1886
 Laevilitorina hamiltoni (E.A. Smith, 1898)
 Laevilitorina heardensis Dell, 1964
 Laevilitorina johnstoni
 Laevilitorina kingensis (May, 1924)
 Laevilitorina labioflecta Dell, 1990
 Laevilitorina latior Preston, 1912
 Laevilitorina macphersonae (Dell, 1964)
 Laevilitorina mariae
 Laevilitorina pumilia (E.A. Smith, 1875)
 Laevilitorina pygmaea Pfeffer in Martens & Pfeffer, 1886
 Laevilitorina umbilicata Pfeffer in Martens & Pfeffer, 1886
 Laevilitorina venusta Pfeffer in Martens & Pfeffer, 1886
 Laevilitorina wandelensis (Lamy, 1905)

Chú thích

Tham khảo
 Reid, D.G. (1989a) The comparative morphology, phylogeny and evolution of the gastropod family Littorinidae. Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Series B 324: 1-110

Liên kết ngoài
 GBIF

Đọc thêm
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Littorinidae


title: Khotkovo

text:
Khotkovo (tiếng Nga:) là một thị xã Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Moskva Oblast,  về phía đông bắc Moskva và  tây nam Sergiyev Posad, trên tuyến đường sắt Moscow–Yaroslavl. Thị xã có dân số người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:    20,000 (1974).

Tham khảo

Thị xã Nga
Tỉnh Moskva
Khotkovo


title: Porano

text:
Porano là một đô thị ở tỉnh Terni trong vùng Umbria của Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Perugia và khoảng 45 km về phía tây bắc của Terni. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.867 người và diện tích là 13,5 km².

Porano giáp các đô thị: Lubriano, Orvieto.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Terni
Thành phố và thị trấn ở Umbria


title: Enallagma novaehispaniae

text:
Enallagma novaehispaniae là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Enallagma novaehispaniae được Calvert miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Enallagma


title: Victorinia

text:
Victorinia là một chi thực vật thuộc họ Euphorbiaceae.

Bao gồm các loài:

 Victorinia regina, (Leon) Leon

Chú thích

Tham khảo


title: Tôi là một áng mây

text:
Tôi là một áng mây là một tiểu thuyết lãng mạn của nhà văn Quỳnh Dao.

Giới thiệu

 Tên truyện: Tôi là một áng mây
 Tác giả: Quỳnh Dao
 Thể loại: Tiểu thuyết
 Nhà xuất bản: Nhà xuất bản Văn Học
 Năm xuất bản: 2001

Tác giả

Tên thật là Quỳnh Dao sinh năm 1938 tại Tứ Xuyên, Trung Quốc và là một tác giả Đài Loan chuyên sáng tác tiểu thuyết tình cảm lãng mạn. Tiểu thuyết của bà thường đi sâu vào tâm trạng của từng nhân vật, thể hiện sự giằng xé trong tình cảm.

Tác phẩm tiêu biểu: Tôi là một áng mây, Dòng sông ly biệt, Người về, Ảo mộng, Hải Âu phi xứ...

Nội dung tiểu thuyết
Tiểu thuyết "Tôi là một áng mây" nói về một người cô gái mang tên là Uyển Lộ. Uyển Lộ là một cô gái tính tình vui vẻ, hoạt bát. Cô không bao giờ biết đến chuyện buồn đau trong cuộc đời cho đến khi cô tình cờ gặp được Mạnh Tiều và vướng vào những cuộc tình ở tuổi mới lớn.

Mạnh Tiều là một nhà báo, anh mồ côi cha từ nhỏ và sống với mẹ. Anh rất mực yêu thương mẹ và mẹ anh cũng rất yêu thương anh. Bà yêu thương anh đến nỗi như muốn giữ anh là mãi mãi của bà, không muốn chia sẻ cho một người nào khác. Và đó cũng chính là lý do bà đã dùng nhiều lời lẽ sĩ vã nặng nề nhằm đẩy Uyển Lộ ra xa Mạnh Tiều.

Về phần Uyển Lộ, bị sự phản đối và sỉ nhục của mẹ người yêu, lại biết được thân thế của mình - là con gái của một vũ nữ... Nàng như lâm vào khủng hoảng. Và trong sự tuyệt vọng đó, nàng như với lấy được cái phao để cứu sống mình. Đó là Hữu Cương - thanh mai trúc mã từ nhỏ của cô.

Hữu Cương rất yêu thương cô, anh dành trọn tình cảm cho cô nhưng Uyển Lộ thì dù đã làm vợ Hữu Cương, cô vẫn còn tình cảm với Mạnh Tiều. Và sự giằng xé tình cảm trong nội tâm của Uyển Lộ, Mạnh Tiều và cả Hữu Cương ngày càng khốc liệt và dẫn đến kết thúc thật buồn...

Tham khảo

Tiểu thuyết lãng mạn
Tiểu thuyết của Quỳnh Dao
Tiểu thuyết Đài Loan


title: Chinathous robustus

text:
Chinathous robustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii & Jiang miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Chinathous


title: Platymorpha variegata

text:
Platymorpha variegata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Platymorpha


title: Vezins, Maine-et-Loire

text:
Vezins là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.
Sông Èvre bắt nguồn ở xã này, 1,5 km về phía đông bắc thị trấn.

Dân số

source: http://www.insee.fr/fr/ffc/docs_ffc/psdc.htm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vezins trên trang mạng của Maine-et-Loire

Xã của Maine-et-Loire


title: Thun-Saint-Martin

text:
Thun-Saint-Martin là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Thunsaintmartin


title: Croismare

text:
Croismare  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 232 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Lipotriches kondeana

text:
Lipotriches kondeana là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1913


title: Medinilla, Tây Ban Nha

text:
Medinilla là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 156.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Hydrovatus rangoonensis

text:
Hydrovatus rangoonensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Idiocera mathesoni

text:
Idiocera mathesoni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Giếng

text:
Giếng nước được tạo ra bằng phương pháp như đào, xới hoặc khoan xuống sâu để lấy, hút nước từ tầng chứa dưới đất.

Phân loại
Chủ yếu có ba loại giếng:
 Giếng đào.
 Giếng đóng.
 Giếng khoan.

Sau khi gặp mạch nước ngầm, có thể dùng máy bơm điện hoặc bơm cơ khí (ví dụ như bơm nước bằng cối xay gió) để chuyển nguồn nước từ dưới lòng đất sâu lên.

Thô sơ nhất là dùng gàu múc. Động tác này có thể chuyển sang nhiều loại khác

Giếng nước có sự thay đổi về chiều sâu, lượng nước và chất lượng nước. Nước giếng thường có thành phần khoáng chất hơn so với nước mặt và có thể phải xử lý làm mềm nước bằng cách tách bỏ các khoáng chất như asen, sắt và mangan.

Nói chung: giếng là một cái hố sâu được người ta đào hoặc khoan lên, phần lớn là dùng để đựng nước

Tham khảo

ro:Puţ de apă


title: Cực

text:
Cực – là một nơi, mà trong một khía cạnh nào đấy, nó mang những đặc tính quá thái tột đỉnh (cực đoan):
trong thiên văn học
thiên cực
trong địa lý
địa cực
cực địa từ
cực bất khả tiếp cận
cực lạnh giá
Bắc Cực hay còn gọi là Cực Bắc, Nam Cực hay còn gọi là Cực Nam
trong vật lý
điện cực
từ cực
trong toán học
cực hàm giải tích


title: Fresnes-en-Saulnois

text:
Fresnes-en-Saulnois là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Château-Salins. Tọa độ địa lý của xã là 48° 50' vĩ độ bắc, 06° 26' kinh độ đông. Fresnes-en-Saulnois có điểm thấp nhất là 243 mét và điểm cao nhất là 336 mét. Xã có diện tích 12,89 km², dân số vào thời điểm 2005 là 165 người; mật độ dân số là 13,2 người/km². Xã thuộc Pháp từ năm 1766.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Araeopterella

text:
Araeopterella là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Araeopterella sterrhaoides Fibiger & Hacker, 2001

Tham khảo

 Fibiger, M. & Hacker, H.H. (2001). Esperiana Buchreie zur Entomologie 8: 1-944.
 Fibiger, M. & Kononenko, V. (2008). Zootaxa 1891: 39-54.
Natural History Museum Lepidoptera genus database

Araeopteronini


title: Eugnophomyia perelegans

text:
Eugnophomyia perelegans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eugnophomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Chùa Hang (Kiên Giang)

text:
Chùa Hải Sơn, tục gọi là Chùa Hang; tọa lạc nơi chân núi An Hải Sơn, thuộc xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam. Đây là một di tích, là điểm hành hương và cũng là điểm tham quan của tỉnh.

Vì là núi đá vôi bị xâm thực hàng ngàn năm, nên phía sau chùa có một hang rộng ăn thông ra tới biển, nơi có Hòn Phụ Tử. Hiện nay chùa Hang nằm trong hệ thống các chùa do Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam quản lý.

Hang đá phía sau chùa Hải Sơn chạy theo trục Đông Bắc - Tây Nam, chiều dài hơn 50m, cửa động nhìn ra biển. Chiều dài hang ăn thông 40m, chỗ hẹp nhất chỉ khoảng 3-4 người đi lọt. Phía trong hang, có các hình dáng kỳ quái do nước ăn mòn tạo nên.

Chùa hải sơn được khám phá vào thế kỷ 18 do các nhà sư Thái Lan và các ngư dân đến đây khẩn hoang lập nghiệp.lược sử những ngôi chùa ở Kiên Giang (Sau đó, các nhà sư này đã lập nên chùa và lúc đầu chùa chưa có tên.

Năm 1771, quân Xiêm sang xâm lược nước Việt và rút quân về nước năm 1774, các vị sư đành phải theo về. Thấy ngôi chùa bị bỏ hoang một thời gian dài, nhân dân địa phương đã thỉnh nhà sư người Khmer đến trụ trì. Sau này, các vị sư Khmer (chưa xác định được pháp danh) đã xây dựng thêm một cái am ở bên ngoài cách chùa cũ không xa và đặt tên là chùa Thái Lùa (Prakchaokia) hay chùa Ba Trại. Gọi là chùa Ba Trại vì chùa nằm trong vùng căn cứ của nghĩa quân do Nguyễn Trung Trực lãnh đạo.

Năm 1800, hai anh em ruột Võ Thường Lễ và Võ Thường Nghĩa (chưa xác định được pháp danh) trùng tu lại ngôi chùa cũ và đặt tên là Chùa Hang. Kế tục trụ trì chùa Hang cũng là một nhà sư người Việt có pháp danh là Thiện Tông.

Năm 1920, Hòa thượng Thiện Tông viên tịch ở hang Phật Ngủ, Hòa thượng Thượng Tố lên làm trụ trì chùa.

Từ năm 1939 đến năm 1944, trụ trì chùa Hang là Hòa thượng Chí (không rõ họ, được cư dân địa phương gọi thân mật là Sư Chưởng). Ngài viên tịch năm 70 tuổi.

Đến năm 1953 cư dân địa phương cung thỉnh một sư cô quen gọi là Cô Sáu (chưa xác định được pháp danh) về trông lo việc Phật sự.

Năm 1975, Sư cô Sáu viên tịch. Hòa thượng Thiện Hóa (Thầy Tư) tiếp tục trụ trì cho đến khi viên tịch vào năm 1999, thọ 79 tuổi. Trong suốt 45 năm trụ trì chùa Hang, Hòa thượng Thiện Hóa đã nhiều lần cho trùng tu và đặc biệt đại trùng tu vào năm 1962 theo dáng vẻ như ngày nay và được Bộ Văn Hóa Thông tin công nhận là điểm di tích lịch sử và tham quan thắng cảnh vào năm 1989.

Từ năm 1999 đến năm 2002, chùa do Đại đức Thích Minh Hải trụ trì. Và sau đó là Đại đức Thích Minh Nhẫn làm trụ trì cho đến nay.

Hệ thống thờ tự

Tượng thờ trong Chùa Hang có nhiều, với nhiều chất liệu khác nhau. Đặc biệt có nhiều bức tượng quý như tượng Phật nghìn tay nghìn mắt ở nơi chính điện. Các tượng thờ ở đây thuộc hệ phái Nam Tông rõ nét.

Chú thích

Tham khảo
ThS. Võ Văn Tường, tập bài giảng "Những ngôi chùa tại Thành phố Hồ Chí Minh".
Lược sử những ngôi chùa ở Kiên Giang do T.T Thích Giác Phước chủ biên, Nhà xuất bản. Hồ Chí Minh, 2002.

Du lịch Kiên Giang
Chùa tại Kiên Giang
Kiên Lương


title: Hydroglyphus angularis

text:
Hydroglyphus angularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1834.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroglyphus


title: Calliostoma kurodai

text:
Calliostoma kurodai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

K


title: Gonomyia ocypete

text:
Gonomyia ocypete là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: (181800) 1998 QZ4

text:
{{DISPLAYTITLE:(181800) 1998 QZ4}}

(181800) 1998 QZ4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 22 tháng 8 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 181001–182000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Miranda de Azán

text:
Miranda de Azán là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 375 người.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Đông Phong, Liêu Nguyên

text:
Đông Phong (chữ Hán giản thể: 东丰县) là một huyện thuộc địa cấp thị Liêu Nguyên, tỉnh Cát Lâm, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2522 ki-lô-mét vuông, dân số 410.000 người. Mã số bưu chính là 136300. Chính quyền huyện đóng ở trấn Đông Phong. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 12 trấn, 1 hương và 1 hương dân tộc.
Trấn: Đông Phong, Đại Dương, Hoành Đạo Hà, Na Đan Bách, Hầu Thạch, Dương Mộc Lâm, Tiểu Tứ Bình, Hoàng Hà, Lạp Lạp Hà, Sa Hà, Nam Đồn Cơ, Đại Hưng.
Hương: Nhị Long Sơn.
Hương dân tộc Triều Tiên và dân tộc Mãn Tam Hợp.

Tham khảo

Liêu Nguyên
Đơn vị cấp huyện Cát Lâm


title: Thung Wa (huyện)

text:
Thung Wa () là một huyện (amphoe) của tỉnh Satun, miền nam Thái Lan.

Lịch sử
Thung Wa là một trong đầu tiên của Satun. Năm 1930, chính quyền điều chỉnh địa giới hành chính do tình hình kinh tế, lập huyện La-ngu và hạ Thung Wa thành một tiểu huyện (king amphoe) thuộc La-ngu. Năm 1973 Thung Wa, lại được lập huyện.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Palian của tỉnh Trang. Manang và La-ngu of Satun Province. Về phía tây là biển Andaman.

Một khu vực của bờ biển huyện này cũng như nhiều đảo thuộc Vườn quốc gia Mu Ko Phetra.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 35 làng (muban). Thung Wa là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Thung Wa. Có 5 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Huyện của Satun


title: 1489

text:
Năm 1489 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1489


title: Ấn Đài

text:
Ấn Đài (chữ Hán phồn thể:印台區, chữ Hán giản thể: 印台区) là một quận của địa cấp thị Đồng Xuyên, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Quận Ân Đài có diện tích 627 km2, dân số năm 2002 là 230.000 người. Quận Ấn Đài được chia thành 2 nhai đạo, 7 trấn và 3 hương.
 Nhai đạo: Thành Quan, Tam Lý.
 Trấn: Ngọc Hoa, Kim Tỏa, Vương Thạch Ao, Hồng Thổ, A Trang, Quảng Dương, Trần Lò.
 Hương: Ấn Đài, Tiêu Gia Bảo, Cao Lâu.

Tham khảo

Đồng Xuyên
Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây


title: Danh sách công ty thông tin di động theo số thuê bao

text:
Dưới đây là danh sách các công ty thông tin di động xếp theo số lượng thuê bao. Để xem danh sách đầy đủ các công ty cung cấp dịch vụ mạng di động, xin xem Danh sách công ty thông tin di động.

Tham khảo

Công ty thông tin di động
Công ty viễn thông