title: Xung đột Việt–Trung 1979–1991

text:
Xung đột Việt Nam – Trung Quốc 1979–1991 là một chuỗi các cuộc đụng độ quân sự trên biên giới và hải đảo giữa hai nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, diễn ra ngay sau cuộc chiến tranh biên giới năm 1979 và kéo dài cho đến năm 1991 khi quan hệ hai bên chính thức được bình thường hóa.

Khi Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc rút khỏi Việt Nam vào ngày 16 tháng 3 năm 1979 sau cuộc chiến tranh biên giới, Trung Quốc tuyên bố họ không tham vọng dù "chỉ một tấc đất lãnh thổ Việt Nam". Trên thực tế, quân Trung Quốc lấn chiếm khoảng 60 km² lãnh thổ tranh chấp mà Việt Nam kiểm soát trước khi chiến sự nổ ra. Tại một số nơi như khu vực quanh Hữu Nghị Quan gần Lạng Sơn, quân Trung Quốc chiếm đóng các mảnh đất không có giá trị quân sự nhưng có giá trị biểu tượng quan trọng. Tại các nơi khác, quân Trung Quốc chiếm giữ các vị trí chiến lược quân sự làm bàn đạp để từ đó có thể tiến đánh Việt Nam. Việc Trung Quốc chiếm đóng các lãnh thổ biên giới làm cho Việt Nam căm giận, và giữa hai phía nổ ra một loạt trận giao tranh nhằm giành quyền kiểm soát các khu vực đó. Xung đột biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc vẫn tiếp diễn cho đến năm 1988, đỉnh điểm là các năm 1984-1985.

Tới năm 1990, cùng với việc Việt Nam rút quân khỏi Campuchia và Liên Xô sụp đổ, quan hệ giữa hai nước dần trở lại bình thường, qua đó chấm dứt các cuộc giao tranh tại biên giới giữa hai nước.

Bối cảnh
Kể từ năm 1979, có ít nhất sáu đợt giao tranh lớn diễn ra tại một số điểm trên biên giới Việt-Trung, là các đợt tháng 6 và tháng 10 năm 1980, tháng 5 năm 1981, tháng 4 năm 1983, tháng 4 năm 1984, tháng 6 năm 1985 và đợt từ tháng 10 năm 1986 đến tháng 1 năm 1987. Tất cả các cuộc giao tranh trên đều do Trung Quốc khiêu khích hay gây hấn trước, nhằm phục vụ cho các mục tiêu chính trị của họ. Nguy cơ thường trực của một cuộc xâm lăng mới từ nước láng giềng phía bắc buộc Việt Nam phải huy động một lực lượng cực lớn cho việc phòng thủ. Trong thập niên 1980, ước tính phía Việt Nam có khoảng 600.000–800.000 quân chính quy và bán vũ trang hiện diện tại khu vực biên giới, đối chọi với khoảng 200.000–400.000 quân Trung Quốc.

Mặt trận Vị Xuyên là mặt trận diễn ra các cuộc chạm trán ác liệt nhất, với nhiều đơn vị quân của cả hai phía luân phiên tham chiến. Theo thống kê chưa đầy đủ, 7 sư đoàn (313, 314, 325, 328, 354, 356 và 411) và 1 trung đoàn (Trung đoàn 266 Sư đoàn 341) của Việt Nam đã từng tham chiến tại mặt trận này trong khoảng giữa những năm 1980. Về phía Trung Quốc, các lực lượng bao gồm nhiều quân đoàn thuộc 7 đại quân khu cũng được luân chuyển qua mặt trận này để "vuốt đuôi hổ", tức huấn luyện trận mạc, theo chủ trương của Đặng Tiểu Bình. Từ năm 1984 đến năm 1989, ít nhất 14 quân đoàn Trung Quốc đã thay nhau tham chiến tại khu vực này (bao gồm các Quân đoàn 1, 12, 13, 14, 16, 20, 23, 26, 27, 38, 41, 42, 47 và 67).

Bên cạnh sử dụng quân chính quy, Trung Quốc còn trang bị và huấn luyện các nhóm vũ trang người thiểu số (đặc biệt là người H'Mông) nhằm áp dụng chiến tranh phi quy ước chống lại chính phủ Việt Nam và Lào. Từ năm 1985 trở đi, sự hỗ trợ của Chính phủ Trung Quốc đối với các lực lượng này mới giảm dần, khi chính phủ Lào khởi động tiến trình bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc.

Năm 1980: Pháo kích Cao Bằng
Từ đầu năm 1980, Việt Nam tiến hành các chiến dịch tấn công mùa khô quy mô nhỏ nhằm càn quét các lực lượng Khmer Đỏ còn nằm rải rác trên biên giới Campuchia - Thái Lan. Để gây sức ép lên Việt Nam nhằm buộc Việt Nam phải rút quân từ Campuchia về, Trung Quốc tăng áp lực lên khu vực biên giới bằng cách triển khai nhiều quân đoàn đối diện với biên giới Việt Nam. Trung Quốc cũng tiến hành huấn luyện quân sự cho khoảng 5.000 quân thuộc các lực lượng người H'Mông chống đối Lào tại tỉnh Vân Nam và sử dụng lực lượng này đánh phá khu vực Muong Sing ở tây bắc Lào gần biên giới Trung Quốc. Tuy nhiên Việt Nam cũng đã tăng cường lực lượng đồn trú tại biên giới, và Trung Quốc không còn có được ưu thế áp đảo về quân số như khi họ tiến hành chiến dịch tháng 2 năm 1979.

Tháng 6 năm 1980, Quân đội Nhân dân Việt Nam vượt biên giới Thái Lan trong khi truy kích quân Khmer Đỏ tháo chạy. Dù quân Việt Nam nhanh chóng rút khỏi lãnh thổ Thái Lan sau đó, thì việc này cũng khiến Trung Quốc cảm thấy họ phải hành động để ứng cứu đồng minh Thái Lan và Khmer Đỏ. Trong các ngày từ 28 tháng 6 cho tới 6 tháng 7, bên cạnh lớn tiếng chỉ trích Việt Nam trên mặt ngoại giao, quân Trung Quốc liên tục bắn pháo vào lãnh thổ Việt Nam tại tỉnh Cao Bằng. Đụng độ ở quy mô nhỏ cũng diễn ra trong thời gian sau đó, với 7 vụ việc xảy ra chỉ riêng trong nửa đầu tháng 10. Trung Quốc tố cáo Việt Nam đã thực hiện nhiều đợt tập kích qua biên giới nhằm vào các vị trí của quân Trung Quốc ở khu vực La Gia Bình, huyện Mã Quan, tỉnh Vân Nam trong các ngày 30 tháng 9 và 1 tháng 10, giết chết ít nhất 5 người Trung Quốc. Phía Trung Quốc sau đó đã đáp trả bằng một cuộc tấn công vào các vị trí của Việt Nam trên cùng khu vực này vào ngày 15 tháng 10, và tuyên bố đã tiêu diệt 42 và bắt giữ 3 lính Việt Nam trong đợt công kích này.

Các cuộc bắn phá của Trung Quốc không nhằm vào một mục tiêu quân sự chiến lược nào cả, không có ảnh hưởng lớn lên Việt Nam và chỉ mang tính tượng trưng. Việt Nam cảm thấy việc tiến hành các hoạt động quân sự quy mô lớn trên biên giới nằm ngoài khả năng của Trung Quốc, nên Việt Nam có thể rảnh tay tiến hành các hoạt động quân sự tại Campuchia. Tuy nhiên, các cuộc nã pháo của Trung Quốc cũng định hình kiểu xung đột trên biên giới với Việt Nam trong suốt 10 năm sau đó.

Năm 1981: Tấn công các cao điểm ở Lạng Sơn và Hà Giang

Ngày 2 tháng 1 năm 1981, Bộ Ngoại giao Việt Nam đề nghị ngưng bắn để đón năm mới. Đề nghị này bị phía Trung Quốc bác bỏ ngày 20 tháng 1. Tuy vậy, hai phía vẫn tiến hành trao đổi tù binh. Tình hình mặt trận tương đối yên tĩnh trong mấy tháng tiếp theo.

Tới tháng 5, giao tranh ác liệt đột ngột bùng lên với việc quân Trung Quốc ở cấp trung đoàn tiến công đánh chiếm một dải đất hẹp ở huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn được phía Việt Nam gọi là Cao điểm 400, còn Trung Quốc gọi là Pháp Tạp Sơn (法卡山 hay Fakashan). Trên địa bàn tỉnh Hà Tuyên, Trung Quốc tấn công và đánh chiếm một điểm cao chiến lược khác mang số hiệu 1688 vốn được Trung Quốc gọi là Khấu Lâm Sơn (扣林山 hay Koulinshan) và một số vị trí lân cận. Giao tranh diễn ra hết sức đẫm máu khiến hàng trăm người mỗi bên thiệt mạng. Hai trận đánh mở màn lần lượt vào các ngày 5 và 7 tháng 5; riêng trận tại Cao điểm 400 kéo dài sang tới ngày 7 tháng 6 với một chuỗi các đợt phản công của phía Việt Nam nhằm giành lại ngọn đồi này. Để biện minh cho các hoạt động quân sự này, Trung Quốc tuyên bố họ tấn công để đáp trả các hành vi gây hấn của Việt Nam trong thời gian quý 1 năm đó.

Để trả đũa, bộ binh Việt Nam đột kích vào Trung Quốc ở hướng tỉnh Quảng Tây trong các ngày 5 và 6 tháng 5. Một đại đội quân Việt Nam cũng đánh vào khu vực hợp tác xã Mãnh Động, huyện Malipo, tỉnh Vân Nam. Trung Quốc tuyên bố đã đánh lui năm đợt tấn công xuất phát từ Việt Nam và tiêu hao hàng trăm quân Việt Nam tấn công vào Quảng Tây. Tới ngày 22 tháng 5, họ lại tuyên bố tiêu diệt 85 quân Việt Nam đánh vào khu vực Khấu Lâm thuộc tỉnh Vân Nam. Tổng cộng Trung Quốc tuyên bố đã tiêu diệt khoảng 300 quân Việt Nam trong các cuộc giao chiến qua lại trên biên giới. Con số này không bao gồm thương vong trong các trận đánh tại Pháp Tạp Sơn và Khấu Lâm Sơn, mà theo phía Trung Quốc ghi nhận đã có tổng cộng hơn 1.700 binh sĩ Việt Nam chết hoặc bị thương.

Dù chiến cuộc bùng phát dữ dội, Trung Quốc thực sự không muốn leo thang và chỉ dùng các lực lượng biên phòng chứ không huy động quân chủ lực cho các trận đánh. Các quan sát viên phương Tây nhận định: "Dù tình hình căng thẳng tại biên giới gia tăng, khó có khả năng diễn ra một 'bài học' của Trung Quốc cho Việt Nam. Cái giá sẽ phải trả bằng nhân mạng, tiền của và uy tín chính trị (của Trung Quốc) là quá đắt, đặc biệt là khi Việt Nam đã tăng cường lực lượng quân chính quy tại biên giới và giành được ưu thế rõ rệt về trang thiết bị". Các nhà phân tích khác chỉ ra rằng mùa mưa sắp tới, và việc Trung Quốc mới cắt giảm ngân sách quốc phòng không cho phép họ tiến hành một cuộc xâm lược quy mô lớn.

Năm 1984: Xâm lấn biên giới ở Vị Xuyên
Từ ngày 2 đến ngày 27 tháng 4 năm 1984, để hỗ trợ cho các lực lượng phiến quân tại Campuchia, Trung Quốc tiến hành đợt pháo kích lớn nhất nhằm vào khu vực biên giới Việt Nam kể từ sau năm 1979, với 60.000 quả đạn pháo bắn vào 16 huyện thuộc các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Tuyên và Hoàng Liên Sơn. Phối hợp với cuộc pháo kích này là hàng loạt đợt tấn công bộ binh ở cấp tiểu đoàn vào các vị trí của Việt Nam trong ngày 6 tháng 4. Cuộc tấn công lớn nhất diễn ra tại huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, với nhiều tiểu đoàn quân Trung Quốc đánh vào các cao điểm 820 và 636 gần đường tiến quân năm 1979 tại Hữu Nghị Quan. Dù lực lượng hùng hậu, nhưng tới ngày hôm sau, các đợt tấn công của họ đều bị đánh lui hoặc phải bỏ các vị trí đã chiếm được. Các tài liệu Trung Quốc sau này công bố rằng các đợt tấn công bộ binh này chủ yếu mang ý nghĩa nghi binh, và có quy mô nhỏ hơn nhiều so với mô tả của nguồn tin phương Tây.

Tại Hà Tuyên, trong tháng 4 đến tháng 7 năm 1984, quân Trung Quốc đánh vào dải đồi thuộc huyện Vị Xuyên, mà Trung Quốc gọi là Lão Sơn (老山 hay Laoshan), gần cột mốc biên giới số 13. Lão Sơn thực ra là một dãy đồi chạy từ tây sang đông, từ ngọn đồi ở bình độ 1800 ở phía tây tới đồi bình độ 1200 ở phía đông. Ngọn đồi 1200 này phía Trung Quốc gọi là Đông Sơn (东山 hay Dongshan) hoặc với tên gọi khác là Giả Âm Sơn (者阴山 hay Zheyinshan), và đây cũng là ngọn đồi duy nhất nơi chiến sự xảy ra ở phía đông sông Lô. Tất cả các cuộc giao tranh khác tại Vị Xuyên đều diễn ra ở phía tây của sông Lô chảy vào Việt Nam.

Trung Quốc mở màn cuộc tấn công lúc 5 giờ sáng ngày 28 tháng 4 năm 1984 sau một đợt pháo kích ác liệt. Sư đoàn 40 thuộc Quân đoàn 14 của Trung Quốc vượt biên giới theo bờ tây sông Lô, còn Sư đoàn 49 (có lẽ thuộc Quân đoàn 16 từ Quân khu Nam Kinh), tấn công và đánh chiếm Cao điểm 1200. Lực lượng phòng ngự Việt Nam bao gồm bộ binh từ Sư đoàn 313 và khẩu đội pháo binh từ Lữ đoàn pháo binh 168 đành rút lui khỏi các ngọn đồi này.

Quân Trung Quốc chiếm được ấp Na La và các cao điểm 226, 685 và 468, tạo nên một vùng lồi kéo dài khoảng 2,5 km hướng về phía Việt Nam. Vị trí này được bảo vệ bởi vách đá dựng đứng có rừng bao phủ và dòng suối Thanh Thủy ở phía nam, chỉ có thể tiếp cận được bằng cách băng qua khoảng đất trống thung lũng sông Lô ở phía đông, và như vậy rất thuận lợi cho phòng ngự. Tuy nhiên tại các nơi khác, chiến sự diễn ra giằng co từ ngày 28 tháng 4 cho tới 15 tháng 5, và các cao điểm 1509 (tức Núi Đất, Trung Quốc gọi là Lão Sơn), 772, 233, 1200 (tức Giả Âm Sơn) và 1030 liên tục đổi chủ. Từ ngày 15 tháng 5, chiến sự tạm dừng sau khi phía Trung Quốc bước đầu kiểm soát được các ngọn đồi này; đến ngày 12 tháng 6 và sau đó là 12 tháng 7, giao tranh lại bùng lên khi quân Việt Nam tổ chức phản công tái chiếm các vị trí đã mất. Sau đó chiến sự dừng hẳn, chỉ có các cuộc chạm trán hoặc đọ pháo lẻ tẻ.

Theo tin tình báo Hoa Kỳ, Việt Nam không thành công trong nỗ lực tái chiếm 8 mỏm núi. Kết quả, quân Trung Quốc chiếm được một số ngọn đồi thuộc dải đồi này, gồm 29 điểm trong lãnh thổ Việt Nam. Trong số các vị trí mà quân Trung Quốc chiếm được có các cao điểm 1509, 772 ở phía tây sông Lô và các cao điểm 1250 (Núi Bạc), 1030 và đỉnh Si Cà Lá ở phía đông sông Lô. Chiến sự diễn ra dọc tuyến biên giới dài khoảng 11 km, và nơi quân Trung Quốc chiếm được sâu nhất trong lãnh thổ Việt Nam là các cao điểm 685 vầ 468, nằm cách biên giới khoảng 2 km. Giao tranh kéo dài dai dẳng, nhưng không có nơi nào quân Trung Quốc tiến sâu được hơn vào lãnh thổ Việt Nam quá 5 km, dù quân đông hơn nhiều. Hai bên vẫn tiếp tục giành giật các cao điểm này trong một loạt các đợt xung đột diễn ra sau đó cho đến tận năm 1986.

Để phòng ngự các khu vực chiếm được, Trung Quốc duy trì hai quân đoàn tại khu vực Vị Xuyên, bao gồm bốn sư đoàn bộ binh, hai sư đoàn pháo binh và vài trung đoàn xe tăng. Sư đoàn pháo binh Trung Quốc bố trí tại khu vực này gồm pháo 130 mm và lựu pháo 152 mm, cũng như hỏa tiễn 40 nòng. Các trung đoàn bộ binh có pháo 85 mm và súng cối loại 100-D. Trong một số trận đụng độ, Trung Quốc đưa cả xe tăng vào giao chiến.

Theo công bố chính thức của Việt Nam vào tháng 6, họ đã tiêu diệt một trung đoàn và 8 tiểu đoàn quân Trung Quốc, "loại khỏi vòng chiến đấu" 5.500 quân Trung Quốc. Tới tháng 8, Việt Nam tuyên bố nâng tổng số quân Trung Quốc bị loại ra khỏi vòng chiến đấu lên đến 7.500 quân trong vòng 4 tháng. Đổi lại, Trung Quốc tuyên bố loại khỏi vòng chiến khoảng 2.000 quân Việt Nam, còn về phía mình có 939 lính và 64 dân công chết trong vòng 5 tuần của chiến dịch tiến công Lão Sơn. Họ cũng tuyên bố thêm khoảng 1.080–3.000 quân Việt Nam tử trận sau trận đánh ngày 12 tháng 7. Phía Việt Nam xác nhận trong ngày này, Sư đoàn 356 của họ đã có gần 600 binh sĩ thiệt mạng. Ngoài ra còn có 820 binh sĩ Việt Nam khác bị thương trong đợt xung đột này.

Năm 1986-1987: "Chiến tranh giả"
Nếu như trong năm 1985, Trung Quốc bắn khoảng 800.000 phát đạn pháo vào Vị Xuyên, trong tổng số khoảng 1 triệu phát đạn pháo trên toàn biên giới, thì số vụ bắn phá trong năm 1986 cho tới đầu năm 1987 giảm hẳn, chỉ còn chừng vài chục ngàn viên đạn pháo một tháng. Đây có lẽ là kết quả của việc Liên Xô, mà cụ thể là Tổng bí thư Gorbachev kêu gọi bình thường hóa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc trong bài diễn văn tại Vladivostok. Tới tháng 10 năm 1986, Trung Quốc cũng thành công trong việc thuyết phục Liên Xô tiến hành đàm phán về vấn đề Campuchia trong vòng đàm phán thứ 9 giữa Liên Xô và Trung Quốc.

Tuy nhiên, giữa lúc các tín hiệu ngoại giao đang có xu thế trở nên tích cực, thì tình hình biên giới đột nhiên trở lại căng thẳng. Ngày 14 tháng 10 năm 1986, Việt Nam tố cáo Trung Quốc bắn 35.000 phát đạn pháo vào Vị Xuyên, và có những hành động lấn chiếm lãnh thổ. Việt Nam cho biết đã đẩy lui ba đợt tấn công của quân Trung Quốc tại Cao điểm 1100 và cầu Thanh Thủy. Đây có thể là phản ứng của Trung Quốc trước việc Liên Xô từ chối gây sức ép đòi Việt Nam phải rút quân khỏi Campuchia, hoặc để đáp lại các hoạt động quân sự mùa khô mà Việt Nam đang chuẩn bị tại Campuchia. Trong tháng 1 năm 1987, Việt Nam cho biết Trung Quốc tăng cường bắn phá và đưa quân xâm lấn lãnh thổ. Quân Trung Quốc đã bắn hàng chục ngàn phát đạn pháo (60.000 phát pháo riêng trong ngày 8 tháng 1) và mở 15 đợt tấn công với lực lượng tham gia cỡ sư đoàn đánh vào các vị trí quân Việt Nam tại các mỏm 233, 685, 1100 và 1509. Phía Việt Nam cho biết đã gây 1.500 thương vong vào quân Trung Quốc. Ngược lại, Trung Quốc cũng tuyên bố đã gây 500 thương vong vào quân Việt Nam; họ cũng phủ nhận con số do phía Việt Nam đưa ra nhưng thừa nhận các lực lượng Trung Quốc đã chịu "tổn thất đáng kể". Ngày 5 tháng 10 năm 1987, một máy bay chiến đấu MiG-21 của Không quân Nhân dân Việt Nam bị phía Trung Quốc bắn rơi trên vùng trời huyện Long Châu, tỉnh Quảng Tây.

Theo Carlyle A. Thayer nhận định, giao tranh lần này chỉ mang tính một cuộc "chiến tranh giả". Dù chiến sự diễn ra kịch liệt tại Vị Xuyên, tình hình tại các tỉnh biên giới khác của Việt Nam khá yên tĩnh, và quân Trung Quốc không huy động các đơn vị quân chủ lực trong suốt thời gian xung đột bùng nổ. Tương quan quân sự của hai nước tại vùng biên giới không thay đổi trong thời gian này.

Năm 1988: Hải chiến Trường Sa

Từ năm 1978, Hải quân nhân dân Việt Nam đã tiến hành Chiến dịch CQ-88 nhằm "chạy đua" trong việc kiểm soát các đảo đá trên quần đảo Trường Sa. Trong thời gian này, Hải quân Việt Nam thường né tránh việc xảy ra xung đột quân sự với các lực lượng hải quân nước khác, trong đó có Trung Quốc.

Xung đột quân sự nổ ra trên biển Đông năm 1988 khi Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đưa quân chiếm đóng một số đảo, đảo chìm, bãi ngầm thuộc quần đảo Trường Sa và Hải quân Nhân dân Việt Nam đưa quân ra bảo vệ, đánh trả và cuộc chiến nổ ra vào ngày 14 tháng 3 năm 1988. Kết quả là phía Việt Nam mất 3 tàu vận tải hải quân, 64 thủy thủ Việt Nam đã hy sinh, mất Gạc Ma nhưng giữ được cụm đảo Cô Lin và Len Đao.

Kết quả
Kể từ tháng 4 năm 1987, quân Trung Quốc giảm quy mô các hoạt động quân sự tại Việt Nam, dù quân của họ tiếp tục tuần tra tại Lão Sơn và Giả Âm Sơn. Từ tháng 4 năm 1987 tới tháng 10 năm 1989 họ chỉ tiến hành 11 cuộc tấn công, chủ yếu là pháo kích. Tới năm 1992, Trung Quốc chính thức hoàn tất việc rút quân khỏi Lão Sơn và Giả Âm Sơn.

Trung Quốc dần thực hiện việc rút quân khỏi các vị trí đã chiếm đóng của Việt Nam trong thời gian trước. Từ năm 1989, Trung Quốc rút khỏi một số điểm ở phía bắc suối Thanh Thủy. Ngày 13 tháng 3 năm 1989, họ rút khỏi 20 vị trí và đến tháng 9 năm 1989, họ rút khỏi 9 điểm còn lại. Tại Cao điểm 1509 mà Trung Quốc gọi là Lão Sơn (lưu ý có 2 cao điểm cùng tên là 1509, 1 mỏm thuộc Việt Nam và 1 thuộc Trung Quốc theo Hiệp ước Pháp - Thanh), họ cho tiến hành xây cất công sự bê tông tại các vị trí thuộc phần lãnh thổ của mình sau khi chiến sự kết thúc, chỉ để lại các công sự đất tại phần thuộc Việt Nam, được trao trả theo hiệp định biên giới năm 2009 giữa hai nước.

Hàng nghìn người thuộc cả hai phía thiệt mạng trong cuộc chiến. Tại nghĩa trang quân đội Vị Xuyên ở tỉnh Hà Giang, có hơn 1.600 ngôi mộ liệt sĩ Việt Nam hy sinh trong suốt các giai đoạn cuộc chiến cho tới tận năm 1990. Số liệu Việt Nam công bố gần đây ghi nhận khoảng 4.000 bộ đội hy sinh và hơn 9.000 người khác bị thương tại khu vực này trong giai đoạn từ năm 1984 đến 1989. Phía Trung Quốc tuyên bố con số thương vong tương ứng của họ là 4.100 lính , trong đó có hơn 2.000 lính tử trận.

Chú thích

Tham khảo

 Carlyle A. Thayer, Security Issues in Southeast Asia: The Third Indochina War, Hội nghị về An ninh và Kiểm soát vũ khí tại Bắc Thái Bình Dương, Đại học Quốc gia Australia, Canberra, tháng 8 năm 1987.

Lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Lịch sử Việt Nam thời kỳ từ 1976
Chiến tranh liên quan tới Trung Quốc
Chiến tranh liên quan tới Việt Nam
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc
Chiến tranh Việt Nam–Trung Quốc
Xung đột thế kỷ 20
Việt Nam thế kỷ 20
Việt Nam năm 1990
Trung Quốc năm 1979
Việt Nam năm 1979
Trung Quốc năm 1990
Chiến tranh biên giới Việt–Trung 1979


title: Vriesea lutheri

text:
Vriesea lutheri là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Vriesea lutheri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
limonensis
Thực vật dễ tổn thương


title: Niederrœdern

text:
Niederrœdern là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 846 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Bas-Rhin


title: 10667 van Marxveldt

text:
10667 van Marxveldt là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1005.3942754 ngày (2.75 năm).

Nó được phát hiện ngày 28 tháng 10 năm 1975.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1975


title: Dercetina nakanei

text:
Dercetina nakanei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Sconsia

text:
Sconsia là một chi ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cassidae, họ ốc kim khôi.

Các loài

Các loài thuộc chi Sconsia bao gồm:
 Sconsia striata

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo
 Nomenclator Zoologicus info

Liên kết ngoài

Cassidae


title: Lasioglossum brunnesetum

text:
Lasioglossum brunnesetum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1995.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1995


Trượt băng tốc độ cự ly ngắn tại Thế vận hội Mùa đông 2006 (short track speed skating) được tổ chức tại Torino Palavela và bao gồm 8 bộ môn - 4 cho phái nam và 4 cho phái nữ.

Bảng huy chương

Nam

1500 m

5000 m đội

Nữ

1500 m

3000 m đội

Tham khảo

Sự kiện Thế vận hội Mùa đông 2006
2006


title: 12852 Teply

text:
12852 Teply (1998 FW30) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12852 Teply

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Dolichopeza neoballator

text:
Dolichopeza neoballator là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Quasimus longulus

text:
Quasimus longulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Radicofani

text:
Radicofani là một comune in the tỉnh Siena trong vùng Toscana, located in the natural park of Valdorcia about 110 km về phía đông nam của Florence và khoảng 60 km về phía đông nam của Siena. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.220 người và diện tích là 118,3 km².

Radicofani giáp các đô thị: Abbadia San Salvatore, Castiglione d'Orcia, Pienza, San Casciano dei Bagni, Sarteano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 Rocca di Radicofani

Đô thị tỉnh Siena
Lâu đài Ý


title: Nothobranchius rubripinnis

text:
Nothobranchius rubripinnis là một loài cá thuộc họ Aplocheilidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và đầm lầy.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Nothobranchius rubripinnis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Tanzania
R


title: ILIAS

text:
ILIAS là một phần mềm nguồn mở hỗ trợ việc tổ chức xây dựng và triển khai nội dung giảng dạy và học trực tuyến (tiếng Anh: e-learning). Phần mềm này là phần mềm nguồn mở đầu tiên hỗ trợ chuẩn SCORM 1.2 RTE-3, do đó khi sử dụng, không phải băn khoăn về việc sử dụng lại những nội dung đã thiết kế trên ILIAS.

ILIAS được thiết kế theo lối lập trình hướng đối tượng nên có thể phát triển tiếp để phục vụ các nhu cầu đặc biệt.

ILIAS được phát triển từ năm 1998 trong khuôn khổ của dự án VIRTUS của trường Đại học Tổng hợp Köln (tiếng Đức:Universität zu Köln) và từ năm 2000 bởi một mạng lưới phát triển có tên là ILIAS opensource mà trong đó bao gồm nhiều cơ quan cũng như cá nhân riêng lẻ.

Đặc biệt cho người sử dụng Việt Nam, hiện nay ILIAS đã hỗ trợ tốt tiếng Việt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của ILIAS
 Tập thể các trường đại học nghiên cứu phát triển ILIAS
 Hỗ trợ hướng dẫn sử dụng của ILIAS.

Phần mềm nguồn mở
Phần mềm giáo dục miễn phí
Phần mềm đa nền tảng


title: Japonitata rugatipennis

text:
Japonitata rugatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Jiang miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Japonitata


title: Oecetis laokoon

text:
Oecetis laokoon là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Auckland

text:
Thành phố Auckland (tên không chính thức Central Auckland) là một thẩm quyền lãnh thổ nằm trên eo đất Auckland và các đảo của vịnh Hauraki. Vùng đô thị Auckland bao gồm các vùng đô thị của thành phố này và các thành phố lân cận, đó là North Shore, Waitakere và Manukau, cùng với các phần của Papakura, Rodney, Franklin District gần đó.

Thành phố Auckland là thành phố lớn nhất ở New Zealand, với dân số ước tính sơ bộ khoảng 1.454.300 vào 30 tháng 6 năm 2015. Thành phố nằm ở Khu vực Auckland. Hội đồng khu vực Auckland cũng nằm ở Thành phố Auckland.

Lịch sử

Những người Maori và châu Âu đầu tiên
Những người đầu tiên định cư ở eo đất New Zealand vào khoảng những năm 1350 và nhận thấy đây là vùng đất phì nhiêu, màu mỡ. Sau đó nhiều ngôi làng bắt đầu mọc lên xung quanh những ngọn núi lửa. Theo ước tính, dân số Maori vào khoảng 20.000 người trước khi người châu Âu đến. Tháng 11 năm 1989, chính quyền trung ương đã tái cơ cấu các chính quyền địa phương khắp New Zealand. Sau khi đã bị nhiều phản đối và thách thức pháp lý lớn, Thành phố Auckland được sáp nhập với các khu vực hành chính nhỏ hơn để thành Hội đồng vùng Auckland. Thành phố mới có dân số gấp đôi thành phố cũ và ranh giới hành chính là do các đơn vị này cộng lại.

Tiếp tục hợp nhất
Hiện thời cùng với những thảo luận về tốc độ gia tăng và các kế Họach cải thiện dịch vụ công cộng của vùng mà nhiều người cho rằng là dưới tiêu chuẩn cho một thành phố vào khổ của Auckland, có nhiều lời kêu gọi nên tiếp tục hợp nhất các chính quyền địa phương trong vùng Auckland, chính yếu là các thành phố khác của vùng đô thị quanh Auckland, hay là nên lập nên một chính quyền thống nhất (nghĩa là bãi bỏ các chính quyền thành phố và chỉ có hội đồng vùng đô thị như tại Nelson).

 Những người bảo vệ quan điểm gây sốc này chỉ rõ ra rằng hiện tại có đến 8 hội đồng được bầu lên (7 hội đồng địa phương và một hội đồng vùng) nên gây ra nhiều vấn đề liên quan đến hiệu quả công việc hành chánh.
 Những người phản đối thì chỉ ra những sự hợp nhất thất bại của những vùng đô thị khác và tỏ rõ nghi ngờ những tuyên bố về hiệu quả được cải thiện từ hợp nhất. Họ cũng cho rằng những sự hợp nhất được đề nghị thì kém dân chủ

Địa lý
Phần chính của thành phố Auckland nằm trên một eo đất. Cảng Waitemata nhìn ra vịnh Hauraki chia eo đất từ thành phố North Shore và miền bắc. Cảng Manukau nhìn ra biển Tasman chia eo đất từ thành phố Manukau và miền nam.

Các đảo của vịnh trong bao gồm Rangitoto, Motutapu, Browns Island, Motuihe, Rakino, Ponui và Waiheke trong khi các đảo của vịnh ngoài gồm có Little Barrier, Great Barrier và các đảo Mokohinau. Một phần quan trọng của khu trung tâm thương mại Auckland và bờ biển mặt tiền được xây dựng trên vùng đất lấn biển 100 năm qua. Đang có kế Họach phát triển lớn vùng đất có cơ sở hạ tầng dưới tiêu chuẩn về phía tây của khu trung tâm thương mại. Nhiều doanh nghiệp bắt đầu di chuyển về đây trong năm 2006.

Khí hậu

Danh sách các ngoại ô
Những danh sách ngoại ô này được sắp xếp theo khu vực bầu cử bắt đầu từ phía tây:

Avondale-Roskill
Avondale, Blockhouse Bay, Lynfield, New Windsor, Hillsborough, Three Kings, Waikowhai, Mount Roskill, Lynfield, Sandringham, Wesley, Waterview

Eden-Albert
Balmoral, Morningside, Mount Albert, Mount Eden,Owairaka, Kingsland, Sandringham, Waterview

Western Bays
Grey Lynn, Newton, Western Springs, Point Chevalier, Westmere, Ponsonby, Herne Bay

Hobson
Inner City ward
Epsom, Greenlane, Newmarket, One Tree Hill, Parnell, Remuera, Mechanics Bay, Grafton, Newton, Freemans Bay, Saint Marys Bay.

Eastern Bays
Mission Bay, Kohimarama, Saint Heliers, Orakei, Glendowie, Meadowbank, Saint Johns

Tamaki - Maungakiekie
Glen Innes, Point England, Tamaki, Panmure, Mount Wellington, Ellerslie. Otahuhu, Westfield, Southdown, Penrose, Oranga, Te Papapa, Onehunga, Royal Oak

Các trường trung học

 Academic Colleges Group
 ACG Parnell College (trước là Junior College), Auckland
 ACG Senior College, Auckland
 Auckland Girls' Grammar School
 Auckland Grammar School
 Auckland International College
 Avondale College
 Baradene College
 Dilworth School
 Diocesan School for Girls, Auckland
 Epsom Girls Grammar School
 Glendowie College
 Hebron Christian College
 Immanuel Christian School, Auckland
 King's College
 Lynfield College
 Marcellin College, Auckland
 Marist College, Auckland
 Macleans College, Auckland

 McAuley Girls High School
 Michael Park School
 Mount Roskill Grammar School
 Mount Albert Grammar School
 Odyssey House School
 Onehunga High School
 Otahuhu College
 Papatoetoe High School
 Penrose High School
 Sacred Heart College
 Selwyn College, Auckland
 St Cuthbert's College
 St Mary's College, Auckland
 St Paul's College, Auckland
 St Peter's College
 Tamaki College
 Waiheke High School
 Western Springs College

Các thành phố kết nghĩa
Hội đồng Auckland duy trì mối quan hệ với các thành phố sau:

Liên kết ngoài
 Auckland City Council (local authority website for Auckland)
 History of Auckland City  by Graham Bush
 Heart of the City (website by the Auckland CBD business' association)

Chú thích

Thành phố New Zealand


title: Scabricola geigeri

text:
Scabricola geigeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scabricola


title: Lucifuga simile

text:
Lucifuga simile là một loài cá thuộc họ Bythitidae. Nó là loài đặc hữu của Cuba. It là một demersal species that can be được tìm thấy ở freshwater và brackish water. It can reach a length of 8.8 centimeters.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Lucifuga simile. 2006 IUCN Red List of Threatened Species Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
The FishBase 2010. .

Động vật Cuba
Lucifuga
Động vật được mô tả năm 1981
Động vật đặc hữu Cuba


title: Octocryptus babaulti

text:
Octocryptus babaulti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Octocryptus


title: Wat Phra Kaew

text:
Chùa Phật Ngọc hay Wat Phra Kaew (tiếng Thái: วัดพระแก้ว, đọc là Vát Bơ-la Keo), tên chính thức là Wat Phra Sri Rattana Satsadaram (tiếng Thái: วัดพระศรีรัตนศาสดาราม, phiên âm: Vát Bơ-la Xi Lát-ta-na Xát-xa-đa-lam) là một ngôi chùa ở thủ đô Bangkok, Thái Lan và được xem là ngôi chùa linh thiêng nhất ở nước này. Chùa tọa lạc tại trung tâm lịch sử Bangkok (quận Phra Nakhon), bên trong khuôn viên của Cung điện Hoàng gia Thái Lan.
Việc xây dựng ngôi chùa này bắt đầu khi vua Phật Yodfa Chulaloke (Rama I) dời kinh đô từ Thonburi đến Bangkok năm 1785. Wat Phra Keo nằm cạnh Cung điện Lớn và có tầm quan trọng bậc nhất trong các ngôi chùa nổi tiếng của Thái Lan, được xem như nhà chùa của Hoàng gia, với diện tích rộng đến 945.000 m², bao gồm hơn 100 tòa nhà cao tầng, và là ngôi chùa duy nhất không có sư sãi. Chùa nổi tiếng không chỉ vì vẻ đẹp của nhiều kiểu kiến trúc, mà còn vì bức tượng Phật bằng ngọc bích thiêng liêng nhất trong hằng hà sa số tượng Phật trên vương quốc. Không giống các ngôi chùa khác, chùa này không có khu nhà ở cho các vị sư mà chỉ có các tòa nhà được trang trí các cảnh linh thiêng, các bức tượng.

Nguồn gốc tên gọi
Wat Phra Keo được đặt theo tên của chùa Hoàng Hôn bên Ấn Độ, xưa kia là một ngôi đền được xây dựng vào thế kỷ 17, sau được vua Tak Sin chọn làm chùa của hoàng gia, đồng thời cũng là cung điện.

Các công trình tham quan chính theo bản đồ

Tên các công trình tham quan được mô tả dưới đây theo tiếng Anh và tiếng Thái
ไทย: แผนผังอย่างคร่าวๆของวัดพระแก้ว
The Ubosot containig the Emerald Buddha - พระอุโบสถ
Twelve small open Pavilions - ศาลาราย
Viharn of the Gandhara Buddha image - หอพระคันธารราษฏร์
Belfry - หอระฆัง
Hor Racha Pongsanusorn - หอราชพงศานุสรณ์
Phra Photithat Piman - พระโพธิ์ธาตุพิมาน
Ho Racha Koramanusorn - หอราชกรมานุสรณ์
Figure of the seated hermit - พระฤๅษี
The Royal Pantheon - ปราสาทพระเทพบิดร
Two gilt chedis - พระสุวรรณเจดีย์
Phra Mondop (the Library) - พระมณฑป
Phra Si Rattana Chedi - พระศรีรัตนเจดีย์
Model of Angkor Wat - นครวัดจำลอง
Monument of Kings Rama I, II and III - พระบรมราชสัญลักษณ์ 9 รัชกาล
Monument of King Rama IV - พระบรมราชสัญลักษณ์ 9 รัชกาล
Monument of King Rama V - พระบรมราชสัญลักษณ์ 9 รัชกาล
Monument of Kings Rama VI, VII, VIII and IX - พระบรมราชสัญลักษณ์ 9 รัชกาล
Ho Phra Monthien Tham (the Supplementary Library) - หอมณเฑียรธรรม
Viharn Yod - พระเศวตกุฏาคารวิหารยอด
Viharn Phra Nak - หอพระนาก
Eight prang - พระปรางค์
Galleries - พระระเบียง
Twelve statues of Giants - ยักษ์ทวารบาล

Miêu tả chi tiết
Điện chính là ubosoth trung tâm có bức tượng Phật ngọc. Dù bức tượng này có kích thước nhỏ nhưng đây lại là tượng Phật quan trọng nhất đối với người Thái Lan. Các truyền thuyết cho rằng bức tượng này xứ từ Ấn Độ, nhưng tượng đã xuất hiện lần đầu ở Vương quốc Campuchia chư hầu và được tặng cho vua của Vương quốc Ayutthaya vào thế kỷ 15. Bức tượng đã biến mất khi quân Miến Điện đánh bại Ayuttaya và người ta lo sợ tượng đã biến mất. Một thế kỷ sau, tượng Phật ngọc lại xuất hiện ở Chiang Saen, sau một trận mưa dông đã xói lớp đất phủ xung quanh tượng. Sau đó tượng đã được đưa đến Chiang Rai, sau đó là Chiang Mai, nơi đó tượng được hoàng tử Setatiratt đưa đến Luang Prabang, khi bố của ông mất và ông đã lên ngôi của quốc gia chư hầu đó của Xiêm La. Trong những năm sau tượng được chuyển đến quốc gia Viêng Chăn, chư hầu của Xiêm La. Trong thời gian Haw từ phía Bắc xâm lược, Luang Prabang đã thỉnh cầu sự giúp đỡ của Xiêm La chống lại quân xâm lược. Vua Viêng Chăn đã tấn công quân Xiêm từ phía sau, do đó Phật ngọc đã quay trở về Xiêm khi vua Taksin đánh nhau với Lào và tướng của ông Chakri (sau này là vua Rama I) đã lấy bức tượng từ Viêng Chăn. Đầu tiên tượng được đưa đến Thonburi và năm 1784 tượng được đưa đến địa điểm hiện nay. Wat Preah Keo, ở Phnom Penh, ngày nay được nhiều người Campuchia xem là nơi bức tượng phải ở đúng chỗ của nó còn người Lào lại cho rằng Haw Phra Kaew ở Viêng Chăn mới là địa điểm đúng của bức tượng.
Chùa cũng có một mô hình Angkor Wat, được bổ sung theo lệnh vua Nangklao (Rama III), do Đế quốc Khmer của Campuchia và Xiêm La có chung nguồn gốc văn hóa và tôn giáo.

Nét đặc sắc của chùa

Hiện thời, viên ngọc Lục Bảo đức Phật đặt trên án thờ có chiều cao 11 mét rất vẻ tôn kính, do cây dù được xếp chín tầng bảo toàn yên tĩnh. Những quả bóng bằng thủy tinh ở hai bên tượng trưng cho nhật nguyệt. Mỗi năm có 3 lần, lúc khởi đầu năm mới, nhà vua chủ tọa việc thay đổi chiếc áo khoác bên ngoài Phật Lục Bảo: Áo thụng không tay khoác ngoài thắt long bằng vàng, có nhiều hạt kim cương đắt giá dùng cho mùa hạ, chiếc áo điểm lốm đốm kim cương trông có vẻ giàu sang dùng cho mùa mưa và chiếc áo tráng lớp men bằng vàng nguyên chất dùng cho mùa mát.
Những bức tường hành lang bao quanh sân của chùa được sơn phết với những tấm bích họa tường thuật hoạt động mang tính chất anh hùng thời Ramakien. Những tấm bích họa được vẽ đều căn cứ vào nguồn gốc suốt triều đại hoàng đế Rama III (1824-1850), nhưng được phục hồi nhiều lần. Những bức họa tiêu biểu cho câu chuyện khởi đầu bên tay trái, khi du khách rảo bước quanh hành lang mới lĩnh hội được ý nghĩa. Những trận chiến đấu mang tính cách anh hùng, những đám diễu hành, v.v. đều được thể hiện tất cả trên những bức vẽ.
Những phiến đá cẩm thạch được dựng lên những cây cột đứng trước những họa phẩm, được khắc lên những bài thơ hay có liên quan đến mỗi tình tiết của câu chuyện.

Quy định tham quan
Chùa mở cửa đón khách hàng ngày, từ 8 giờ 30 đến 11 giờ 30, và từ 13 giờ 30 đến 15 giờ 30, giá vé vào tham quan cho mỗi khách là 200 baht.
Bất chấp thời tiết nóng quanh năm ở Bangkok, khách vào chùa phải mặc quần dài. Nếu khách không có quần dài mang theo thì có dịch vụ cho thuê quần dài phù hợp.

Các hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trên trang quảng bá du lịch Thái Lan
 Vị trí chùa

Phra Kaew
Địa điểm du lịch Bangkok
Thánh địa Phật giáo
Địa điểm hành hương Phật giáo
Quận Phra Nakhon


title: Kilômét

text:
Một kilômét (từ tiếng Pháp: kilomètre, tiếng Anh: kilometer, viết tắt là km) là một khoảng cách bằng 1000 mét.

Trong hệ đo lường quốc tế, kilômét là đơn vị đo được suy ra từ đơn vị cơ bản mét theo định nghĩa trên.

Chữ kilô (hoặc trong viết tắt là k) viết liền trước các đơn vị trong hệ đo lường quốc tế để chỉ rằng đơn vị này được nhân lên 1000 lần. Xem thêm trang Độ lớn trong SI.

Tại Việt Nam, kilômét còn thường được gọi là cây số hoặc thậm chí đọc tắt là cây. Điều này bắt nguồn từ chữ K viết tắt được đọc lên thành "kei" trong tiếng Anh. Từ "cây số" trong tiếng Việt cũng có nguồn gốc từ những cây cột trụ trên các quốc lộ, cách nhau mỗi kilômét, để chỉ số km từ bắc vào nam.

Xem thêm
 Hệ đo lường quốc tế
 Độ lớn trong SI

Tham khảo

Đơn vị đo chiều dài
Từ gốc Pháp


title: Quận Pike, Kentucky

text:
Quận Pike là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: 317

text:
Năm 317 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 Tấn Mẫn Đế, vị vua cuối cùng nhà Tây Tấn ở Trung Quốc (sinh 300)

Tham khảo

Năm 317


title: Posio

text:
Posio là một đô thị Phần Lan.

Đô thị này nằm ở tỉnh Lapland. Dân số là 4.526 người với diện tích là 3.541,45 km² trong đó 490,46 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 1.5 người mỗi km².

Đây là đô thị chỉ sử dụng tiếng Phần Lan.

Tham khảo

Đô thị vùng Lapland


title: Blastobasis phaeopasta

text:
Blastobasis phaeopasta là một loài bướm đêm thuộc họ Blastobasidae. Nó được tìm thấy ở Úc, bao gồm miền bắc Queensland.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Blastobasis


title: Polinices leptaleus

text:
Polinices leptaleus là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc Mặt Trăng.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 8.9 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 538 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 1170 m.

Chú thích

Tham khảo

Polinices


title: Give Me All Your Luvin'

text:
Give Me All Your Luvin' là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ 12 của cô, MDNA (2012). Bài hát có sự tham gia góp giọng của rapper Nicki Minaj và M.I.A.. Nó được sáng tác và sản xuất bởi Madonna và Martin Solveig, trong khi M.I.A., Minaj và Michael Tordjman tham gia góp lời.

Một phiên bản demo của bài hát đã bị rò rỉ trên mạng vào ngày 8 tháng 11 năm 2011, dưới tựa đề "Give Me All Your Love", và sau đó thủ phạm đã bị bắt, là một người đàn ông đến từ Tây Ban Nha. Phiên bản cuối cùng của nó đã được phát hành vào ngày 3 tháng 2 năm 2012, bởi Interscope Records như là đĩa đơn đầu tiên trích từ MDNA. "Give Me All Your Luvin'" nhận được những đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó phần điệp khúc của nó được họ khen ngợi vì sự hấp dẫn; Tuy nhiên, họ cảm thấy rằng đây là một bước thụt lùi so với các đĩa đơn trước đây của Madonna. Về mặt thương mại, bài hát đạt vị trí số một ở Canada, Phần Lan và Hungary, và lọt vào top 10 ở một số nước châu Âu. Nó trở thành đĩa đơn thứ 38 của Madonna lọt vào top 10 bảng xếp hạng Billboard Hot 100, giúp cô thiết lập kỷ lục là nghệ sĩ có nhiều đĩa đơn top 10 nhất trong lịch sử.

Một video ca nhạc của bài hát được ghi hình vào tháng 12 năm 2011 và phát hành chính thức vào ngày 3 tháng 2 năm 2012, do Megaforce làm đạo diễn. Madonna biểu diễn "Give Me All Your Luvin'" (cùng M.I.A. và Minaj) lần đầu tiên tại show giữa hiệp tại Super Bowl XLVI. Sau đó, M.I.A. đã bị giới truyền thông chỉ trích bởi hành động giơ ngón giữa lúc trình diễn, khiến NBC và Liên đoàn bóng đá quốc gia (NFL) phải lên tiếng xin lỗi. Họ cũng xử phạt nữ rapper này thông qua một thỏa thuận bí mật. Vào cuối năm, Madonna cũng đã biểu diễn "Give Me All Your Luvin'" trong chuyến lưu diễn The MDNA Tour.

Danh sách ca khúc và định dạng

Tải kĩ thuật số
"Give Me All Your Luvin" (hợp tác với Nicki Minaj và M.I.A.) – 3:22

Tải kĩ thuật số – Party Rock Remix
"Give Me All Your Luvin" (Party Rock Remix) (hợp tác với LMFAO và Nicki Minaj) – 4:03

Đĩa CD tại Vương quốc Anh
"Give Me All Your Luvin" (hợp tác với Nicki Minaj và M.I.A.) – 3:22
"Give Me All Your Luvin" (Party Rock Remix) (hợp tác với LMFAO và Nicki Minaj) – 4:01

Remix EP kỹ thuật số
"Give Me All Your Luvin" (Laidback Luke Remix) – 6:06
"Give Me All Your Luvin" (Nicky Romero Remix) – 5:54
"Give Me All Your Luvin" (Party Rock Remix) (hợp tác với LMFAO và Nicki Minaj) – 4:01
"Give Me All Your Luvin" (Sultan + Ned Shepard Remix) – 5:59
"Give Me All Your Luvin" (Oliver Twizt Remix) – 4:48
"Give Me All Your Luvin" (Demolition Crew Remix) – 7:02

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát năm 2012
Đĩa đơn năm 2012
Bài hát của Madonna
Bài hát của Nicki Minaj
Bài hát của M.I.A.
Đĩa đơn quán quân tại Phần Lan
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân Canadian Hot 100
Đĩa đơn của Interscope Records
Đĩa đơn quán quân tại Israel


title: Pheidole bula

text:
{{Bảng phân loại
| name = Pheidole bula
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| familia = Formicidae
| genus = Pheidole
| species = P. bula
| species_authority = Sarnat, E. M., 2008
| binomial = Pheidole bula
| binomial_authority = Sarnat, E. M., 2008
}}Pheidole bula là một loài kiến thuộc chi Pheidole'', được phát hiện tại Fiji, và công bố bởi E. M. Sarnat năm 2008.

Chú thích

Liên kết ngoài
Pheidole bula at PLAZI

Pheidole


title: Selim I

text:
Selim I (; 10 tháng 10, 1465 – 22 tháng 9, 1520) là vị vua thứ 9 của đế quốc Ottoman, trị vì từ năm 1512 đến 1520. Ông là một vị vua tài ba trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ, người đã sáp nhập vùng Trung Đông vào đế quốc của mình sau một loạt chinh chiến.

Vì tính khí tàn bạo, ông có ngoại hiệu là Yavuz Sultan Selim, dịch là Selim the Stern trong tiếng Anh, và tạm dịch là 'Selim hà khắc' trong tiếng Việt.

Tuổi trẻ
Selim chào đời năm 1465 tại Amasya, là con trai của Bayezid II (1481 - 1512) và là cháu nội của Mehmed II (1444 - 46 rồi 1451 - 81). Mẹ của Selim là Aysha Hatun. Selim được mô tả là một con người cao to, và rất giỏi về cưỡi ngựa và đánh kiếm. Thuở nhỏ, ông theo học Mevlana Abdulhalim, một nhà giáo có tiếng ở kinh thành. Dưới triều đại Bayezid II, Selim được vua cha phong làm quan Tổng trấn Trabzon. Tại đây, ông được học hỏi thêm về phương pháp cai trị cũng như hệ thống quân sự của nhà nước phong kiến Ottoman.

Sự nghiệp

Chiến tranh với Gruzia và Caucasius

Thấy nước Gruzia láng giếng có nhiều hoạt động chống lại nhà Ottoman, Yavuz Sultan Selim đã ba lần tự ý ra quân đánh nước này. Quân Ottomani toàn thắng, và chiếm giữ Kars, Erzurum và Artvin (1508) và nhờ những hành động và thành công anh hùng của mình, ông ta được đặt tên là "Yavuz". Yavuz Sultan Selim đã tự ý mang quân tấn công vào vùng Caucasia mà không có sự cho phép của cha mình là Sultan Beyazid và sau đó hầu hết người Gruzia sống ở các vùng đất này đều cải sang Đạo Hồi.

Xung đột với phụ hoàng
Yavuz Sultan Selim đã tấn công Caucasia mà không có sự cho phép của cha mình là Sultan Beyazid và sau đó ông muốn có một chức vụ thống đốc ở Rumeli để được ở gần kinh thành Istanbul. Khi không thể có được thứ mình muốn, ông ta đã phát quân tấn công Edirne qua Rumeli, nhưng sau đó ông bị quân đội của cha mình đánh bại và đã may mắn trốn thoát được đến Crimea. Năm 1512, Sehzade Ahmet, người con thứ tư của cha mình, được các quan kêu gọi đến Istanbul để trở thành người cai trị tiếp theo. Tuy nhiên lần này, cấm vệ quân Janissary đã nổi loạn và vì thế ông ta bị đá khỏi ngai vàng. Sau đó, Phụ hoàng Bayeizid II miễn cưỡng buộc phải nhường ngôi lại cho Yavuz Sultan Selim.

Lên ngôi

Năm 1502, Ismail I sáng lập nhà Safavid ở Ba Tư. Ismail I vốn là một người theo hệ phái Shia của đạo Hồi, đã tiến hành xâm lấn lãnh thổ đồng thời truyền bá Shia vào Ottoman thuộc hệ phái Sunni. Hay tin, Bayezid II cho quan quân đi đánh dẹp, nhưng không nổi. Thậm tệ nhất là khi tể tướng của triều đình Ottoman là Ali Pasha chết trong khi dẹp giặc.

Năm 1512, nhận thấy sự yếu kém của nhà vua, các quan đại thần trong triều đã quyết định phế truất Bayezid II và thay vào đó là lập người con thứ của nhà vua, Ahmed, người mà họ tin sẽ là một vị vua mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, cuộc chiến tranh giành quyền kế vị bùng nổ giữa Ahmed và Selim. Kết quả là Selim, với sự giúp đỡ của toán Cấm vệ quân Janissary, giành chiến thắng, còn Ahmed bại vong. Sau đó, các quan dự định mời con thứ sáu của vua là Korkut  lên ngôi, nhưng toán Janissary từ chối. Ngày 25 tháng 4 năm 1512, Bayezid ban chiếu thoái vị và truyền ngôi cho Selim. Thế là ông lên ngôi, trở thành vua thứ 9 của nhà Ottoman. Ngay lập tức, ông xử tử các anh em của mình, và cả các con của họ.

Selim là một trong những vị vua thành công và đáng kính nhất của Đế chế. Ông ta cao lớn, mạnh mẽ, dũng cảm, dữ dằn, nhưng rất khiêm tốn mặc dù có năng lực và viết thơ. Ông không bao giờ nghỉ ngơi trong thời gian cai trị của mình, ông làm việc chăm chỉ và tổ chức các chiến dịch, lấp đầy kho bạc với rất nhiều vàng. Ông là một chuyên gia về sử dụng kiếm, bắn cung và đấu vật. Ông ta có ria mép dài nhưng ông ta cắt râu điều đó làm ông không giống như các vị vua khác.

Mở mang bờ cõi

Cuộc chinh phạt Ba Tư

Năm 1489, Yavuz Selim trở thành thống đốc của Trabzon. Do mối đe dọa của người Shiis đang phát triển ở Ba Tư, anh ta đã chiến đấu chống lại lực lượng của Shah Ismail. Năm 1508, ông đã vượt qua quân đoàn lớn của Shah và đẩy họ ra khỏi biên giới.

Sultan Selim I có tham vọng xâm chiếm vùng Trung Đông và tiếp tục những cuộc chinh phạt của ông nội là sultan Mehmed II.

Thoạt đầu, ông cất quân xâm lược Đế quốc Ba Tư, để ngăn chặn sự truyền bá giáo phái Shia vào lãnh thổ Ottoman. Sultan Selim I và vua Ismail I nhà Safavid đã gửi nhau nhiều tối hậu thư.

Năm 1514, trước chiến dịch tới Ba Tư, Yavuz Selim I đã ra lệnh đàn áp hàng ngàn người Alevis ở tỉnh Rum ở Anatolia để tránh nguy cơ bị tấn công trong khi hành quân đến lãnh thổ đó cho cuộc chiến.

Ngày 23 tháng 8 năm 1514, hai vua thân chinh đối nhau trong trận Chaldiran nổi tiếng. Selim - với 60.000 - 212.000 quân, đã đại phá 12.000 - 40.000 quân của Ismail. Ismail bị thương, và vợ của vua này bị bắt làm con tin. Sau đó, quân đội Ottoman tạm thời chiếm Tabriz, kinh đô của đế quốc Ba Tư.

Cuộc chinh phạt Ai Cập

Sau chiến thắng Chaldiran, Selim chuyển chú ý của mình sang Ai Cập do nhà Mamluk cai trị. Thế rồi, ông đã cất quân xâm lược Ai Cập, rồi đập tan quân Mamluk trong trận Marj Dabiq gần Aleppo (1516). Vua nhà Mamluk là Al-Ashraf Qansuh al-Ghawri bại vong và quân Ottoman chặt lấy đầu al-Ghawri. Cùng năm ấy, con al-Ghawri là Tuman bay II lên thay vua cha.

Sau chiến thắng Marj Dabiq, quân Ottoman chiếm Syria, Palestine ngày nay.

Sang năm sau (1517) Selim tiến vào Cairo, và thắng quân Mamluk tại Ridanieh, bắt giết Tuman bay. Kinh đô Cairo thất thủ, Ai Cập, cùng với hai thành phố thánh địa Hồi giáo là Mecca và Medinah sáp nhập vào đế quốc Ottoman. Selim xưng làm Hakim un Haremeyn (Vua của hai miền đất thánh) hay Khadim un Haremeyn (The Servant of The Two Holy Shrines).

Sau cuộc chinh phạt Ai Cập và các miền đất thánh năm 1517, Selim I đã bắt vua nhà Abbasid của Cairo là Al-Mutawakkil III (lên ngôi năm 1509) phải nhường ngôi khalip, đồng thời phải giao chiếc áo choàng và thanh gươm - của thánh Muhammad đạo Hồi - cho ông. Mutawakkil đồng ý, và kể từ đó, Selim - cũng như các vua nhà Ottoman kế vị, đều xưng làm khalip.

Trong các năm 1515 - 1517 Selim đã biến Ottoman thành đế quốc hùng mạnh nhất của thế giới Hồi giáo.

Qua đời
Selim Yavuz qua đời tại Corlu, Erdine năm 1520, hưởng thọ 55 tuổi, ở ngôi 8 năm. Tương truyền trong thời gian này ông đang chuẩn bị chinh phạt đảo Rhodes ở Hy Lạp.

Nghe tin vua cha qua đời, quan Tổng trấn Manisa là Suleiman 25 tuổi lên thay, xây dựng đất nước hùng mạnh. Đó là vua Suleiman I.

Nhận định
Dù chỉ trị vì trong một thời gian ngắn ngủi, Selim là một vị vua có công với đất nước. Theo các sử gia, Selim có tính khí nóng nảy và cường tráng, giống như một anh hùng.

Ở Thổ Nhĩ Kỳ, tương truyền vẫn thường có một số câu nguyền để lăng mạ những người bất đồng chính kiến "cầu cho ngươi được là một tể tướng của Selim". Câu nói này bắt nguồn từ tính cách tàn bạo của Selim, một người luôn luôn có lòng tin tưởng và kỳ vọng thái quá vào chính các tể tướng và quan lại của mình, đã không ngần ngại xử tử vô số những tể tướng làm phật lòng Selim.

Danh hiệu
Một số danh hiệu của Selim Yavuz:
 Sultan
 Padishah
 Kayser-i Rûm (Xêda La Mã)
 Khalip (vua Hồi)
 The Servant of The Two Holy Shrines.

Chú giải

Tham khảo
 Yavuz Sultan Selim - trong trang 700th Anniversary of the Ottoman Empire

Liên kết ngoài

Sultan nhà Ottoman thế kỉ 16
Sinh năm 1465
Mất năm 1520
Selim I
Vua Turk
Người từ Amasya


title: Chùa Nam Thiên Nhất Trụ

text:
Chùa Nam Thiên Nhất Trụ hay chùa Một Cột là một ngôi chùa ở thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, chùa được biết tới nhiều vì có cấu trúc tương tự với ngôi chùa Một Cột ở Hà Nội.

Chùa tọa lạc ở đường Đặng Văn Bi, thành phố Thủ Đức Thành phố Hồ Chí Minh. Chùa do Hòa thượng Thích Trí Dũng dựng vào 8 tháng 4 năm 1958. Kiến trúc sư Nguyễn Gia Đức vẽ thiết kế, chùa được hoàn tất vào năm 1977. Xây dựng chùa này cốt để các tín ngưỡng phương Nam chiêm ngưỡng lễ Phật, nhớ về cội nguồn tổ tiên, hun đúc hy vọng quốc thái dân an, quê hương hưng thịnh. Trụ chùa "Nam Thiên nhất trụ" đúc vĩnh cửu bằng xi măng cốt thép. Mái lợp ngói uốn cong như chùa Một Cột Hà Nội.

Tham khảo

Nam Thiên Nhất Trụ
Thủ Đức
Chùa Việt Nam


title: Vertaizon

text:
Vertaizon  là một thị trấn ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Lễ cưới (người Thổ)

text:
Lễ cưới Thổ là một nghi lễ của đồng bào dân tộc Thổ, Nghệ An. Lễ cưới chủ yếu ở nhà gái, nhà trai phải chu cấp mọi thứ lễ vật để làm cỗ bàn cho cả hai bên.

Thách cưới, lễ vật
Trước ngày cưới, nhà trai do ông mối dẫn đầu mang lễ vật sang nhà gái. Đoàn này không những phải nộp lễ vật theo như đã thỏa thuận mà còn phải làm cỗ, sắp cỗ thành mâm cho nhà gái. Cũng ngày này, bên nhà trai có lễ "đưa ơn" để bà con họ hàng, bạn bè mang tiền gạo hoặc lễ vật đến chúc mừng và giúp đỡ.

Tùy từng gia đình mà sự thách cưới có khác nhau nhưng ít ra nhà trai cũng phải đưa đến nhà gái:
Ba con lợn hoặc con trâu
Một số rượu và gạo tương đương
Một số tiền
Quần áo
Vòng tai
Dây xuân thu (bằng bạc) cho cô dâu, quần áo hoặc 30 vuông vải cho bố mẹ cô dâu...
Hai quan tiền để ông mối cúng trừ ma quỷ.

Lễ cưới
Trong ngày cưới, cỗ cưới gồm có:
Xôi
Thịt lợn
Lòng lợn luộc
Chả xương băm
Cháo nấu bằng nước luộc thịt

Cháo được múc vào bát, các thứ khác nhau được bày trên lá chuối thành từng mâm. Khi có cỗ, những người cùng thứ bậc ngồi cùng một mâm. Mâm các lão làng và chức sắc được xếp ở "boóng toồng" sau đó đến các thứ bậc thấp hơn. Trẻ con nếu còn nhỏ ngồi với mẹ, còn ở tuổi nhi đồng, thiếu niên cùng ăn chung với nhau ở trong những cái nống (nong) đặt dưới đất.

Theo ngày giờ đã thỏa thuận, nhà trai sang nhà gái đón dâu. Trước đây, bên gái có tục chăng dây đón ngõ, không cho vào, nhà trai trả lời được những câu hát đố của "trai tài gái giỏi" nhà gái mới được qua ngõ. Trả lời không được phải đặt vài ba quan tiền, nếu không sẽ bị khoát nước. Vào qua ngõ, nhà gái thu tất cả mũ nón của nhà trai để vào một chỗ tử tế. Khi ra về, nhà gái mang tất cả mũ nón đó và cơi trầu-đặt trước cổng. Người nhà trai khi lấy lại nón mũ của mình thường cầm vài ba miếng trầu, gọi là trầu vui, trầu cưới. Ai có sẵn tiền trong túi gửi tặng đôi tân hôn ít đồng để lấy may, để làm vốn, bao nhiêu cũng được, tùy tâm.

Trong lễ cưới, chú rể phải cúng tổ tiên cô dâu, lạy cha mẹ, chú bác, cô dì của cô dâu. Khi về nhà chồng, nhà trai mời họ gái uống chén rượu, ăn miếng trầu ngay ở chân cầu thang. Nàng dâu rửa chân trong chậu thau đồng trước khi lên nhà. Trong chậu thau có tiền đón (gọi là tiền lặp đảo). Rửa chân xong đổ nước đi lấy tất cả chậu và số tiền.

Tiếp lễ tế tơ hồng. Lễ tế ở trong buồng do ông mối cúng. Lễ vật:
Một đôi gà
Một mâm xôi
Một ngọn đèn
Trầu rượu

Cúng tơ hồng xong, cô dâu ra vái tổ tiên, lạy ông bà, cha mẹ nhà chồng. Sau đó hai họ ăn cỗ cưới. Kết thúc lễ cưới thường có rượu cần và trai gái hát đối đáp với nhau theo các điệu, "đu đu điềng điềng", "tập tĩnh tập tàng" có tiếng trống tiếng chiêng.

Sau lễ cưới
Có lễ lại mặt. Lễ lại mặt thường vào ngày thứ ba sau ngày cưới. Lễ lại mặt thường có cỗ xôi, con gà, chai rượu với trầu. Đây là lễ trả ơn bố mẹ người con gái.

Có những trường hợp cưới xong, có khi con trai đến ở rể luôn, nếu trước đó chưa ở rể hoặc đưa của cải thay thế. Nếu không, vợ chồng cũng phải qua nhà bố mẹ ở lại đôi ba ngày hoặc một tuần rồi mới đưa về nhà mình.

Ở nhà chồng, nàng dâu không được ngồi với bố mẹ hoặc anh chồng. Nàng dâu phải đổi theo họ chồng, được gọi theo tên chồng và khi có con gọi theo tên con. Còn chồng, phải sang giúp việc bố mẹ vợ khi có công việc gì đó, nhất là trong những ngày mùa.

Ngày nay
Lễ cưới của người Thổ diễn ra theo nếp sống mới gần giống như một đám cưới của người Kinh. Các tục lệ xưa chỉ được lưu giữ những gì tốt đẹp nhất, còn phong tục lạc hậu, tốn kém, đã bị bỏ đi rất nhiều để ngày càng phù hợp với đời sống mới, nếp văn hóa mới.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lễ cưới của người Thổ ở Nghệ An

Nghi lễ của người Thổ
Lễ cưới


title: Vexillum wolfei

text:
Vexillum wolfei là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: 13918 Tsukinada

text:
13918 Tsukinada (tên chỉ định: 1984 QB) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Tsutomu Seki ở Geisei Observatory ở Kōchi, Kōchi Prefecture, Nhật Bản, ngày 24 tháng 8 năm 1984. Nó được đặt theo tên a coastal area gần the town thuộc Ōtsuki in Kōchi Prefecture.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1984
Được phát hiện bởi Tsutomu Seki


title: Zonulispira

text:
Zonulispira là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Zonulispira bao gồm:

 Zonulispira chrysochildosa Shasky, 1971
 Zonulispira crocata (Reeve, 1845)
 Zonulispira grandimaculata (Adams C. B., 1852)
 Zonulispira zonulata (Reeve, 1842)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: Molophilus selkirkianus

text:
Molophilus selkirkianus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Natica stercusmuscarum

text:
Natica stercusmuscarum là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc Mặt Trăng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Natica


title: Iloilo (thành phố)

text:
Thành phố Iloilo (tiếng Hiligaynon: Dakbanwa/Syudad sang Iloilo; tiếng Philippines: Lungsod ng Iloilo) là thủ phủ của tỉnh Iloilo ở Philippines. Đây là trung tâm vùng và là trung tâm kinh tế của vùng Tây Visayas. Thành phố có diện tích 56 km², dân số 365.820 người (2000), là thành phố đông dân thứ 9 ở Philippines. Mật độ dân số 6.533 người trên một km², bằng một nửa mức của Tokyo. Thành phố có sân bay Mandurriao

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

Thành phố ven biển Philippines


title: Uyugan

text:
Uyugan là một đô thị hạng 6 ở tỉnh Batanes, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 1.297 người trong.

Các đơn vị hành chính

Về mặt hành chính, đô thị này được chia thành 4 khu phố (barangay).

 Kayvaluganan (Pob.)
 Imnajbu
 Itbud
 Kayuganan (Pob.)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
 Uyugan, Batanes! On the Web!

Đô thị của Batanes


title: Lignières-Sonneville

text:
Lignières-Sonneville là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 53 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Vexillum fuscotaeniatum

text:
Vexillum fuscotaeniatum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Bulbophyllum collinum

text:
Bulbophyllum collinum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Sesquialtera (bướm đêm)

text:
Sesquialtera là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Adolesches

text:
Adolesches là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1882 bởi Candèze.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Adolesches crinita Candèze, 1881
 Adolesches crinitus Candèze, 1882

Chú thích

Tham khảo

Hemiopini


title: Dicranomyia hansiana

text:
Dicranomyia hansiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Chhawla

text:
Chhawla là một thị trấn thống kê (census town) của quận South West thuộc bang Delhi, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chhawla có dân số 9047 người. Phái nam chiếm 57% tổng số dân và phái nữ chiếm 43%. Chhawla có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Chhawla, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc lãnh thổ Delhi


title: Xenorhiza robertsi

text:
Xenorhiza robertsi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Xenorhiza
Động vật được mô tả năm 1996


title: Tipula nyasae

text:
Tipula nyasae là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Leioproctus fimbriatinus

text:
Leioproctus fimbriatinus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1910


title: Danh sách sân bay tại Na Uy

text:
Dưới đây là danh sách các sân bay tại Na Uy

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Avinor - map with links to airport pages  (bằng tiếng Anh)
 Licensed airports in Norway  (in Norwegian)
 Norwegian airports (Microsoft Flight Simulator)  (in Norwegian)
 Norskeflyplasser.no Maps of most airports in Norway, probably the most complete source of smaller Norwegian airports (in Norwegian)
 Các danh sách sân bay khác ở Na Uy:
 Aircraft Charter World
 The Airport Guide
 World Aero Data
 A-Z World Airports
 FallingRain.com

Na Uy
Sân bay Na Uy


title: 1020 Arcadia

text:
1020 Arcadia là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth ngày 7 tháng 3 năm 1924. Tên ban đầu của nó là 1924 QV. Nó được đặt theo tên là Arcadia, theo tên một địa danh trong thần thoại Hy Lạp và cũng là tên của một tỉnh hiện nay của Hy Lạp là Arcadia.

Chú thích

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1924


title: Khâm định Việt sử Thông giám cương mục

text:
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục (chữ Hán: 欽定越史通鑑綱目) là bộ chính sử của triều Nguyễn viết dưới thể văn ngôn, do Quốc sử quán triều Nguyễn soạn thảo vào khoảng năm 1856–1884. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục có khi được gọi tắt là Cương mục nhưng trong Khâm định Việt sử Thông giám cương mục thì cũng giống như ở Trung Quốc, Cương mục (綱目) được dùng làm tên gọi tắt của Tư trị thông giám cương mục (資治通鑒綱目) chứ không phải là tên gọi tắt của bản thân sách Khâm định Việt sử Thông giám cương mục.

Cuốn sách được Viện Sử học Việt Nam dịch sang tiếng Việt vào năm 1960, và được Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội ấn hành năm 1998.

Quá trình biên soạn
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục được vua Tự Đức chỉ đạo biên soạn vào năm Tự Đức thứ 8 (1856), do Phan Thanh Giản làm tổng tài (chủ biên). Bộ sách được hoàn thành vào năm 1859, sau đó trải qua các lần "duyệt nghị" (1871), "duyệt kiểm" (1872), "phúc kiểm" (1876), "duyệt định" (1878), "kiểm duyệt" (1884), đến năm Kiến Phúc thứ 1 (1884) được khắc in và ban hành.

Tóm tắt nội dung
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục được biên soạn theo thể biên niên dựa trên cơ sở Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Việt sử ký tục biên, có tham khảo các sách sử của Trung Quốc cùng các sách sử khác của Việt Nam. Bộ sách được viết theo thể "cương mục" của Chu Hi thời Tống, chia ra "cương" (phần tóm tắt gọn và sáng) và "mục" (việc chép rộng ra cụ thể hơn), theo thứ tự năm, tháng, ngày ghi chép sự kiện lịch sử, tiểu sử các nhân vật, lời cẩn án giám định một số sự kiện, nhân vật và niên đại trên cơ sở khảo chứng các sách sử, tư liệu của Việt Nam và Trung Quốc, lời chú thích tên người, tên đất, chế độ thi cử, tổ chức hành chính, rải rác có các lời phê của vua Tự Đức.

Tài liệu tham khảo của Cương mục khoảng trên 200 bộ, bao gồm dã sử, thơ văn, các tác phẩm của Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú... cùng các sách sử của Trung Quốc.

Bộ sách gồm 53 quyển (1 quyển thủ, 5 tiền biên và 47 chính biên). Nội dung bao gồm:
 Quyển thủ: Ghi lại dụ chỉ, tấu nghị, phàm lệ, biểu dâng, mục lục, chức danh
 Tiền biên: Trải từ thời Hồng Bàng cho đến hết năm 967, khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong loạn 12 sứ quân
 Chính biên: Từ năm 968 khi Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi cho đến năm 1789, khi hết thời nhà Hậu Lê (đời Lê Chiêu Thống).
 2 quyển chép về nhà Đinh và nhà Tiền Lê
 3 quyển chép về nhà Lý
 5 quyển chép về nhà Trần
 37 quyển chép về nhà Hậu Lê.

Sử bút
Sử bút bộ Khâm định Việt sử Thông giám cương mục là sử bút Xuân Thu, cụ thể là sử bút bộ Cương mục của Chu Hi thời Tống, tức là phép viết sử theo một nguyên tắc khen chê nhất định. Cương mục chú ý nêu việc lớn làm "cương" để ghi việc nhỏ làm "mục" ở sau; do bị bó buộc bởi thể thức ấy nên Cương mục đã phải bỏ đi rất nhiều việc nhỏ khó gắn vào làm "mục" cho "cương" đã nêu ra.

Giá trị
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục là bộ sử lớn thứ hai của Việt Nam, vừa tiếp thu được nhiều thành tựu của các sử gia tiền bối, đồng thời có nhiều đóng góp riêng có giá trị về sử học. Các nhà nghiên cứu ngày nay đều coi Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục làm hai bộ sử quan trọng làm điểm khởi phát để nghiên cứu các vấn đề liên quan của lịch sử Việt Nam.

Hạn chế
Khâm định Việt sử thông giám cương mục có một số hạn chế như các vấn đề về Lâm Ấp, Chân Lạp, Nam Chiếu cần phải chỉnh lý lại, hoặc như các thời kỳ Lý, Trần về trước thì quá sơ lược.

Chú thích

Liên kết

Toàn văn, bản chữ Hán
[http://www.sugia.vn//assets/file/kdvstgcm.pdf Toàn văn, định dạng PDF]
[https://web.archive.org/web/20070802043558/http://gralib.hcmuns.edu.vn/greenstonelib/library?e=d-000-00---0sachlich--00-0-0--0prompt-10---4------0-1l--1-vi-50---20-about---00031-001-1-0utfZz-8-00&a=d&c=sachlich&cl=CL1&d=HASH0149d39c1237094672279282 Toàn văn, định dạng HTML] bản lưu trữ 2/8/2007

Sách lịch sử Việt Nam
Quốc sử quán (triều Nguyễn)


title: Hydrovatus tristis

text:
Hydrovatus tristis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Brassavola subulifolia

text:
Brassavola subulifolia là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thực vật được mô tả năm 1831
Lan Jamaica


title: Ptinus dubius

text:
Ptinus dubius là một loài bọ cánh cứng thuộc chi Ptinus trong họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

dubius


title: Zeuxine polygonoides

text:
Zeuxine polygonoides  là một loài lan trong phân họ Orchidoideae. Nó được tìm thấy ở New Guinea, Nouvelle-Calédonie, quần đảo Solomon và đông bắc Queensland, Australia.

Chú thích

Ghi chú

Sources

polygonoides
Thực vật Nouvelle-Calédonie
Thực vật quần đảo Solomon


title: Ocalaria

text:
Ocalaria là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Ocalaria cohabita Kitching, 1988
 Ocalaria dioptica Walker
 Ocalaria guarana Schaus
 Ocalaria oculata Druce
 Ocalaria pavina Schaus
 Ocalaria pavo Schaus
 Ocalaria quadriocellata Walker

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Ocalaria at funet.fi

Erebidae


title: Ittireddu

text:
Ittireddu là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardegna, có khoảng cách khoảng 150 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 35 km về phía đông nam của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 577 người và diện tích là 23,8 km².

Ittireddu giáp các đô thị: Bonorva, Mores, Nughedu San Nicolò, Ozieri.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sassari


title: Viktoria Samoylovna Tokareva

text:
Viktoria Samoylovna Tokareva (tiếng Nga: Виктория Самойловна Токарева) sinh ngày 20 tháng 11 năm 1937) - là một nhà văn nữ của văn học Nga đương đại. Tác phẩm của bà thường là truyện ngắn và được đông đảo bạn đọc yêu thích.

Tiểu sử và sự nghiệp
Bà bắt đầu viết văn từ khi lên 15 tuổi. Tên tuổi của bà đã được biết đến từ giữa thập niên 1960 với truyện ngắn đầu tay "Một ngày không nói dối", truyện được đăng trên tạp chí Molodaya Gvardia. Đọc tác phẩm của bà, người ta thường bắt gặp nhưng tâm hồn đẹp trong cuộc sống hiện đại. Với giọng văn nhẹ nhàng, hóm hỉnh, dễ hiểu bà đã đưa đến cho người đọc những suy nghĩ, quan niệm về cuộc đời, hạnh phúc, tình yêu và mỗi người đều tìm thấy một góc nghỉ ngơi cho tâm hồn mình trong đó. Những trăn trở của con người trên con đường kiếm tìm những khái niệm trừu tượng trên cũng là chủ đề bà hay đề cập đến trong các tác phẩm của mình.

Tác phẩm của Victoria Tokareva đã được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới tại Anh, Mỹ, Đức, Trung Quốc... Bà còn tham gia viết kịch bản cho phim. Bà đã coi Chekhov như một người thầy hướng dẫn cho mình.

Câu nói nổi tiếng
"...Hạnh phúc đó là khi con người ta mong muốn một điều gì đó và đạt được điều mơ ước ấy. Còn niềm hạnh phúc lớn lao là khi ta đạt được những điều mà ta luôn mong mỏi, khao khát đến cháy lòng. Song khi ước mơ đã trở thành hiện thực thì hạnh phúc cũng kết thúc ở đó bởi vì hạnh phúc là quá trình ta mơ ước chứ đâu phải là kết quả của cả quá trình ấy..."

Tác phẩm
Một ngày không nói dối - truyện ngắn
Khối vuông hy vọng
Dích dắc - truyện ngắn
Bức vách có tai
Giữa mặt đất và bầu trời
Những bông hồng đỏ
Khoảnh khắc
Tình yêu và kỳ nghỉ
Kỳ thực tập
Những người ruột thịt
Sao tình yêu chiếu mệnh
Một cái kết có hậu
Chung tình (2002)

Tham khảo

 Những kịch bản của Viktoria Tokareva
 Trang về Viktoria Tokareva
 Ngày sinh nhật thứ 65 của Viktoria Tokareva

Nữ nhà văn Nga
Sinh năm 1937
Nhân vật còn sống
Nữ nhà văn thế kỷ 20


title: Dirac, Charente

text:
Dirac là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 148 mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Dirac on the Institut géographique national site
 Dirac on the Insee site
 Dirac on the Quid site
 Location of Dirac and adjoining communes on a map of France (Lion 1906)

Xã của Charente


title: Chimarra langleyae

text:
Chimarra langleyae là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Oecetis zoeliae

text:
Oecetis zoeliae là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Sân bay quốc tế Adisumarmo

text:
Sân bay quốc tế Adisumarmo , tên giao dịch quốc tế Adisumarmo International Airport là một sân bay ở Solo, Trung Java, Indonesia.

Sân bay này đã từng là sân bay quốc tế duy nhất ở phía nam của Trung Java cho đến khi nâng cấp sân bay quốc tế Adisucipto ở Yogyakarta và Sân bay quốc tế Achmad Yani ở Semarang.

Các hãng hàng không và các điểm đến

Nội địa
 Adam Air (Jakarta)
 AirAsia
 Indonesia AirAsia (Jakarta)
 Garuda Indonesia (Jakarta)
 Lion Air (Jakarta)
 Mandala Airlines (Jakarta)
 Sriwijaya Air (Jakarta)

Quốc tế
 AirAsia (Kuala Lumpur)
 Singapore Airlines
 SilkAir (Singapore)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Adisumarmo, sân bay quốc tế


title: Maha Nawrahta

text:
Tướng Maha Nawrahta (, ; mất tháng 3 năm 1767) là đồng Tổng Tư lệnh quân đội Myanma từ năm 1765 đến năm 1767. Ông nổi tiếng với tư cách là vị chỉ huy cánh quân phía Nam trong cuộc chinh phạt Ayutthaya (1765–1767). Ông cùng với tướng Ne Myo Thihapate cùng chỉ huy cuộc vây hãm kinh đô Ayutthay kéo dài 14 tháng. Ông qua đời chỉ vài tuần trước khi quân Myanma giành thắng lợi. Ông được mai táng với nghi thức thượng hạng của triều đình.

Tham khảo

Nhân vật quân sự Myanmar
Triều Konbaung
Mất năm 1767
Năm sinh không rõ


title: Chimarra akana

text:
Chimarra akana là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Chimarra


title: Oecetis paranensis

text:
Oecetis paranensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Oecetis


title: Albizia obbiadensis

text:
Albizia obbiadensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Somalia.

Chú thích

Tham khảo

 Thulin, M. 1998. Albizia obbiadensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

O
Thực vật Somalia
Cây gỗ châu Phi
Thực vật dễ tổn thương


title: Quốc lộ 7 (định hướng)

text:
Quốc lộ 7 có thể là:
 Quốc lộ 7A ở Việt Nam
 Quốc lộ 7B ở Việt Nam
 Quốc lộ 7 ở Lào
 Quốc lộ 7 ở Hàn Quốc


title: Paracsikia sulphurea

text:
Paracsikia sulphurea là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Paracsikia


title: Cerophysella ceylanica

text:
Cerophysella ceylanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Cerophysella


title: Cao nguyên Sín Chải

text:
Cao nguyên Sín Chải là một cao nguyên nhỏ nằm trải rộng trên diện tích huyện Tủa Chùa tỉnh Điện Biên.

Vị trí
Phía bắc là cao nguyên Tà Phình với giới hạn là sông Đà và núi Pu Sam Sao (1904 m), phía đông cũng là sông Đà, phía tây là sông Nậm Mức, phía nam thấp dần và giáp với núi Pu Huổi Long, phía bên kia là cao nguyên Sơn La.

Đặc điểm
Cao nguyên nhỏ này có diện tích khoảng 1.500 km², có chiều rộng khoảng 25 km, chiều dài khoảng 60 km, độ cao trung bình 1.500 m, điểm cao nhất 1.596 m tại đỉnh Ta Pang Dinh.

Cao nguyên Sín Chải nằm ở độ cao 1.000 m so với mực nước biển, dài 30 km dọc theo sông Đà từ Tuần Giáo đến ngã ba sông Đà và sông Nậm Na gần thị xã Mường Lay, rộng khoảng 10 km. Sườn cao nguyên phía sông Đà gần như dựng đứng.

Tham khảo

Atlat địa lý Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục - 2009

S
Địa lý Điện Biên
Tây Bắc Bộ


title: Quận Lafayette, Arkansas

text:
Quận Lafayette là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Marquis de Lafayette, một anh hùng Pháp. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 8559 người. Quận lỵ đóng ở Lewisville..

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1412 km2, trong đó có 48 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
 U.S. Highway 82
 Highway 29
 Highway 53
 Highway 160

Quận giáp ranh
Quận Hempstead (bắc)
Quận Nevada (đông bắc)
Quận Columbia (đông)
Webster Parish, Louisiana (đông nam)
Bossier Parish, Louisiana (nam)
Caddo Parish, Louisiana (tây nam)
Quận Miller (tây)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Arkansas

Marquis de Lafayette
Lãnh thổ Arkansas 1827
Khu dân cư thành lập năm 1827


title: Parnera

text:
Parnera là một thị trấn thống kê (census town) của quận Valsad thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Parnera có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 44 mét (144 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Parnera có dân số 10.713 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Parnera có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Parnera, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Sceloenopla viridifasciata

text:
Sceloenopla viridifasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Trương Hòa Bình

text:
Trương Hòa Bình (bí danh: Sáu Đạt, sinh ngày 13 tháng 4 năm 1955) là một chính trị gia Việt Nam. Ông từng là Phó Bí thư Ban Cán sự Đảng Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nguyên Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Trưởng Ban Tổ chức lễ tang Nhà nước và nguyên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016 – 2021 thuộc Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Long An. Ông có nhiệm vụ thay mặt Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo thực hiện các công việc của Chính phủ khi Thủ tướng Chính phủ vắng mặt và được Thủ tướng Chính phủ ủy nhiệm.

Trương Hòa Bình là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, học vị Thạc sĩ Luật, Cao cấp lý luận chính trị, cấp hàm Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam, nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, XI, XII; Bí thư Trung ương Đảng khóa XI, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Thứ trưởng Bộ Công an, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân; Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Trương Hòa Bình có sự nghiệp công tác từ hoạt động cách mạng Đảng, thống nhất đất nước những năm 1970 cho đến công tác thời bình, từ chiến sĩ cộng sản, công an nhân dân, nhà hoạt động và lãnh đạo tư pháp Việt Nam cho đến tham gia lãnh đạo Chính phủ Việt Nam.

Xuất thân và giáo dục

Thân thế
Trương Hòa Bình sinh ngày 13 tháng 4 năm 1955, quê quán tại xã Long Đước Đông, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An, thuộc Việt Nam Cộng hòa. Ngoài tên khai sinh Trương Hòa Bình, trước 1975 ông có tên bí danh Nguyễn Văn Bình, còn tên thường gọi là Sáu Đạt.

Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình hoạt động cánh mạng, cha ông là Trương Văn Bang, nguyên Bí thư Xứ ủy Nam kỳ, Bí thư Sài Gòn – Gia Định, là một trong những Trung đoàn trưởng đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng ở Nam Bộ, tham gia cướp chính quyền năm 1945 và khởi đầu kháng chiến chống Pháp tại miền Đông mà người dân Nam Bộ khi đó thường gọi là Bộ đội Ba Bang.

Mẹ ông là Nguyễn Thị Nho (tức Nguyễn Thị Một), một nhà hoạt động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong suốt sự nghiệp kháng chiến chống Pháp, chống Hoa Kỳ, đã trải qua các chức vụ Quận ủy viên Cần Giuộc, Thường vụ Tỉnh ủy Tây Ninh, Phó Hội trưởng Hội Phụ nữ miền Đông, Khu ủy viên Khu Chợ Lớn. Năm 1955, bà được phân công làm Chánh Văn phòng Xứ ủy Nam Bộ, giúp việc trực tiếp cho Lê Duẩn khi ông là Bí thư Xứ ủy Nam Bộ. Năm 1959 bà bị mật vụ Việt Nam Cộng hòa bắt giam, khi con trai Trương Hòa Bình mới bốn tuổi, bị tra tấn và giam giữ 15 năm nhưng bà vẫn trung thành, khí tiết với Đảng Cộng sản. Mãi đến năm 1974, bà được trao trả tự do về Trung ương Cục miền Nam, sau đó là Đại biểu Quốc hội Việt Nam thống nhất khóa IV, thuộc Đoàn Đại biểu tỉnh Long An.

Xuất thân trong một gia đình với cả bố và mẹ là chiến sĩ cách mạng, từ nhỏ, ông đã được giáo dục để trở thành người ủng hộ Đảng Cộng sản Việt Nam. Trải qua nhiều năm sự nghiệp khắp cả nước, ông hiện công tác thường niên tại Thủ đô Hà Nội, cư trú tại quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Giáo dục
Thuở nhỏ, khi cha cùng hai người anh lớn đi tập kết, mẹ hoạt động cách mạng tại Sài Gòn rồi bị bắt, tù đày chuồng cọp Côn Đảo, nhà tù An ninh quân đội Sài Gòn, Tổng nha Cảnh sát Sài Gòn, Đề lao Gia Định suốt 15 năm, ông cùng chị ruột là Trương Thu Tâm (tức Trương Ngọc Thủy) được người dì ruột thường gọi Má Năm nuôi dưỡng rồi theo anh em bạn bè ra chiến khu khi còn ở tuổi thiếu niên. Chị ông, bà Trương Ngọc Thủy cũng tham gia lực lượng Biệt động Sài Gòn.

Sau năm 1973, ông được đưa ra miền Bắc học Trường Đào tạo cán bộ An ninh miền Nam (Trường E1171, tiền thân của Học viện Chính trị Công an nhân dân) tại xã Đồng Tĩnh, Tam Dương, Vĩnh Phúc giai đoạn tháng 6 năm 1974 đến tháng 6 năm 1975. Giai đoạn những năm 1976, 1977, ông được tổ chức cho đi học tiếp phổ thông tại Trường Marie Curie, Thành phố Hồ Chí Minh, tốt nghiệp phổ thông năm 1977 rồi thi đậu vào Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, là sinh viên Khoa Công trình Thủy giai đoạn 1977 – 1981. Năm 1982, ông tốt nghiệp với bằng Kỹ sư hệ chính quy. Sau đó ông theo học khóa đào tạo của Học viện An ninh Nhân dân tổ chức tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh và nhận học vị Thạc sĩ Luật.

Trước năm 1975, ông tham gia cách mạng tại quê nhà và được kết nạp vào đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam ngày 15 tháng 11 năm 1973, trở thành đảng viên chính thức ngày 15 tháng 8 năm 1974. Trong quá trình hoạt động Đảng và Nhà nước, ông theo học các khóa tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhận bằng Cao cấp lý luận chính trị.

Sự nghiệp

Thời kỳ đầu
Trương Hòa Bình sinh ra năm 1955, ngay khi Chiến tranh Việt Nam bắt đầu và lớn lên ở miền Nam, tâm điểm cuộc chiến trong thời kỳ những năm cao trào (1955 – 1975). Với tinh thần hoạt động cách mạng Đảng, ông gia nhập Đảng Cộng sản và bắt đầu hoạt động phong trào học sinh, sinh viên Sài Gòn cùng các chiến sĩ cộng sản Huỳnh Tấn Mẫm, Lê Hiếu Đằng, Lê Thanh Hải từ năm 1970, khi mới 15 tuổi. Giai đoạn tháng 5 năm 1970 đến tháng 10 năm 1973, ông là Giao liên, Tổ trưởng Giao liên rồi Bí thư Chi đoàn, cán bộ hoạt động nội thành trong phong trào học sinh, sinh viên thuộc Thành đoàn Sài Gòn, Gia Định. Ông phụ trách xây dựng cơ sở bí mật tại Trường Tân Văn Sài Gòn (Thành đoàn Sài Gòn Gia Định); tham gia vào căn cứ học lớp Thanh vận, Bí thư Đoàn trường Lý Tự Trọng, khóa I.

Từ tháng 11 năm 1973 đến tháng 5 năm 1974, ông là cán bộ bảo vệ cần vụ thuộc Tổ Bảo vệ Nguyễn Văn Chính (tức Chính Cần) Phó Ban Tổ chức Trung ương Cục miền Nam. Suốt những năm đầu của thập niên 70, ông đã tích cực, nỗ lực hoạt động cách mạng, đóng góp kháng chiến thống nhất đất nước cho đến năm 1975, khi tròn 20 tuổi.

Đại biểu Quốc hội Việt Nam
Trong suốt sự nghiệp Đảng và Nhà nước của mình, Trương Hòa Bình được bầu làm Đại biểu Quốc hội Việt Nam trong nhiều khóa.

Thành phố Hồ Chí Minh
Khóa X: Trương Hòa Bình được bầu làm Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X, thuộc Đoàn Đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 1997 – 2002. Trong giai đoạn này, ông công tác ngành công an ở Thành phố Hồ Chí Minh, đại diện cho người dân Thành phố Hồ Chí Mình trong Quốc hội.

Khóa XI: Trương Hòa Bình tiếp tục được bầu làm Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI, thuộc Đoàn Đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kì 2002 – 2007, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội. Trong giai đoạn này, những năm 2002 – 2004, ông công tác ở Thành phố Hồ Chí Minh, được điều chuyển về Trung ương, công tác ở Thủ đô Hà Nội những năm 2004 – 2007.

Tỉnh Long An
Khóa XII: năm 2007, Trương Hòa Bình trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII tại Long An nhiệm kỳ 2007 – 2011 với tỷ lệ phiếu 71%. Sau hai nhiệm kỳ khóa X, XI tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông trở thành đại biểu thuộc Đoàn Đại biểu Quốc hội Việt Nam tỉnh Long An từ khóa XII, quê nhà nơi sinh ra và lớn lên, liên tục là Đại biểu Quốc hội các khóa tiếp theo gồm XIII, XIV từ đoàn Long An, trong quá trình công tác ở Trung ương của ông.

Khóa XIII: năm 2011, ông được bầu làm Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII thuộc Đoàn Đại biểu tỉnh Long An nhiệm kì 2011 – 2016.

Khóa XIV: ngày 22 tháng 5 năm 2016, ông trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV tại tỉnh Long An với tỷ lệ phiếu 81,19%.

Công an Nhân dân

Chiến sĩ công an
tháng 6 năm 1975, Trương Hòa Bình kết thúc khóa học nghiệp vụ công an ở miền Bắc, được điều chuyển về Sài Gòn công tác tại Sở Công an Thành phố Hồ Chí Minh với vị trí Cán bộ bảo vệ chính trị Sở. Trong thời gian học văn hóa tại Trường Marie Curie, ông được bầu làm Bí thư Đoàn thanh niên trường phổ thông. Trong thời gian học Trường Đại học Bách khoa, ông cũng được bầu làm Ủy viên Đảng ủy, Đảng bộ trường, được giao nhiệm vụ phụ trách công tác sinh viên.

Tháng 10 năm 1981, kết thúc khóa học đại học, ông tiếp tục là Cán bộ Sở Công an Thành phố Hồ Chí Minh, công tác tại Phòng An ninh Nội bộ PA 17. Từ thời điểm này cho đến năm 1985, ông là Đội phó, Đội trưởng Bảo vệ An ninh Kinh tế Công an Thành phố Hồ Chí Minh, tham gia nhiều vụ án lớn tại khu vực phía Nam. tháng 8 năm 1985, ông là Phó Trưởng phòng An ninh Kinh tế Công an Thành phố Hồ Chí Minh (PA17), Đảng ủy viên Đảng ủy Công an Thành phố Hồ Chí Minh. tháng 7 năm 1988, ông được bổ nhiệm làm Phó Chánh Văn phòng Công an Thành phố Hồ Chí Minh, phụ trách nhiệm vụ làm Thư ký cho Thượng tướng Công an Lâm Văn Thê, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an kiêm Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1990, Thượng tướng Lâm Văn Thê qua đời trong khi còn tại nhiệm, Trương Hòa Bình được điều chuyển về chờ công tác khác tại Phòng Tổ chức Công an Thành phố Hồ Chí Minh. Đến tháng 11 năm 1991, ông được điều về Tổng cục An ninh, giữ chức Cục phó Cục An ninh văn hóa A25, trở thành Cục phó An ninh trẻ tuổi nhất ở thời điểm đó, khi mới 36 tuổi.

Giải quyết vụ án Năm Cam
tháng 4 năm 1997, Trương Hòa Bình được điều chuyển từ Trung ương về Thành phố Hồ Chí Minh, giữ chức vụ Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Phó Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh. Với cương vị Phó Giám đốc, ông kiêm nhiệm chức vụ Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra với quân hàm Thượng tá. Năm 2000, ông được thăng quân hàm Đại tá. Tại Thành phố Hồ Chí Minh thời gian này, phát sinh nhiều vụ trọng án đặc biệt nghiêm trọng, nổi tiếng nhất là Vụ án Năm Cam và đồng phạm. Năm Cam và đồng phạm đã có những hành vi cực kỳ nguy hiểm đối với an ninh quốc gia và tầng lớp dân cư trong đời sống xã hội bằng các thủ đoạn mua chuộc bằng tiền, quan hệ với các quan chức cơ quan công an, kiểm sát và Văn phòng Chính phủ, cùng các thủ đoạn khác. Cuối năm 1999, Bộ Công an đã thành lập một ban chuyên án để điều tra giải quyết, nhưng không có tác dụng hiệu quả, không ngăn chặn được hoạt động tội phạm của Năm Cam và đồng bọn. Hơn thế nữa, các hoạt động tội phạm của Năm Cam và đồng phạm ngày càng tàn bạo hơn, coi thường pháp luật. Tình huống sự việc trở nên khó khăn, khi Thiếu tướng Bùi Quốc Huy là Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công an được điều động làm Giám đốc Công an Thành phố Hồ Chí Minh những năm 1996 – 2001 vừa trực tiếp, vừa gián tiếp thông đồng, phạm tội liên quan đến Vụ án Năm Cam và đồng phạm.

tháng 5 năm 2001, để điều tra quá trình hình thành và hoạt động tội phạm có tổ chức theo kiểu xã hội đen của Năm Cam và đồng phạm, Bộ Công an đã thành lập một chuyên án mới gọi là Chuyên án Năm Cam và đồng bọn với bí số là Z5.01. Suốt giai đoạn này, với cương vị là Thủ tưởng Cơ quan An ninh điều tra, Trương Hòa Bình đã chỉ huy lực lượng công an trực tiếp điều tra, đối mặt với sự kiện nghiêm trọng, kiên quyết xử lý vụ án. tháng 4 năm 2001, ông được điều sang làm Thành ủy viên, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Trong thời gian này, ông tiếp tục thụ lý vụ án Năm Cam, tham gia xét xử vụ án từ ngày 25 tháng 2 năm 2003 đến ngày 05 tháng 6 năm 2003; tổng hợp hình phạt chung là tử hình. Trương Hòa Bình với những năm công tác điều tra và xét xử đã đóng góp lớn cho việc xử lý vụ án đặc biệt nghiêm trọng trong lịch sử thời đại mới này của Việt Nam.

Lãnh đạo công an
tháng 9 năm 2004, Trương Hòa Bình được điểu chuyển về Trung ương, bổ nhiệm làm Ủy viên Thường vụ đảng ủy Tổng cục Xây dựng lực lượng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân, Bộ Công an. Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ X, được tổ chức từ ngày 18 đến 25 tháng 4 năm 2006, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X, một chức vụ cấp hàm Bộ trưởng. Cùng năm, vào tháng 4 năm 2006, ông được thăng cấp hàm Thiếu tướng Công an Nhân dân và được Thủ tướng Phan Văn Khải bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Công an, đồng thời là Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương. Năm 2007, chỉ một năm sau, ông được thăng quân hàm Trung tướng Công an Nhân dân Việt Nam. Giai đoạn này, ông công tác giúp sức Đại tướng Lê Hồng Anh và được miễn nhiệm vào năm 2007, kết thúc 30 năm sự nghiệp ngành Công an nhân dân Việt Nam, bước sang một giai đoạn mới trong sự nghiệp.

Giai đoạn Tư pháp
Trong chặng đường sự nghiệp của mình, Trương Hòa Bình có những thời kỳ công tác ở lĩnh vực tư pháp Việt Nam, bao gồm Viện Kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân.

Viện Kiểm sát nhân dân
Giai đoạn 2001 – 2004, ông với vị trí Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của thành phố theo quy đinh tại Hiến pháp 1992; góp phần thụ lý, xét xử nhiều vụ án quan trọng của vùng. Những năm với công tác Viện trưởng, tuy không dài nhưng ông đã để lại nhiều tiếng vang và niềm tin của đông đảo người dân khi thực thi một cách rất kiên quyết nền tư pháp đầu thế kỷ XXI.

Tòa án nhân dân tối cao
Ngày 25 tháng 7 năm 2007, Trương Hòa Bình được bầu giữ chức Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam bởi Quốc hội Việt Nam khóa XII nhiệm kì 2007 – 2011. Ông được phê chuẩn chức danh Chánh án Tối cao tại kỳ họp thứ nhất. Trong lịch sử Việt Nam thời kỳ mới, lĩnh vực tư pháp đất nước gặp phải nhiều khó khăn, từ khâu tổ chức nhân sự, quy phạm cho đến giải quyết các vụ việc dân sự, hình sự. Trong 10 năm 1997 – 2007, có tới ba Chánh án Tối cao, trước ông là Chánh án Trịnh Hồng Dương và Chánh án Nguyễn Văn Hiện, đều không hoàn toàn đáp ứng được mục đích đất nước đặt ra. Trương Hòa Bình được bổ nhiệm làm Chánh án, với kỳ vọng lãnh đạo ngành tư pháp Việt Nam vượt qua khó khăn, đạt được những mấu chốt quan trọng để đưa việc xét xử pháp luật trở nên vững chắc hơn.

Khi được bổ nhiệm, ông đã phát biểu rất cương quyết về nhiệm vụ được giao, lãnh đạo tư pháp đất nước:"Thẩm phán phải độc lập, án phải được tranh tụng"!tháng 8 năm 2007, Trung ương đã bổ nhiệm ông làm Bí thư Ban Cán sự Đảng Tòa án nhân dân Tối cao, trở thành người lãnh đạo toàn diện nền tư pháp. Trong quá trình hoạt động tư pháp, Trương Hòa Bình đã đóng góp lớn cho toàn bộ hệ thống tòa án, thúc đẩy việc nghiên cứu, thực thi tư pháp, giúp lĩnh vực xét xử trở nên vững chắc hơn. Có thể kể tới những hoạt động của ông như tham gia Diễn đàn tư pháp quốc tế, trao đổi học hỏi, tham khảo tư pháp các nước khác trên thế giới; một số vấn đề nghị luận tại Quốc hội như quyền khởi kiện một quyết định của Thủ tướng Chính phủ ra Tòa hành chính.

tháng 1 năm 2011, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 11 của Đảng Cộng sản Việt Nam, Trương Hòa Bình được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá XI, được Trung ương bầu vào Ban Bí thư, vị trí Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. tháng 7 năm 2011, tại kỳ họp lần thứ nhất, Quốc hội khóa XIII, ông lại tái đắc cử chức Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Quốc hội khóa XIII nhiệm kì 2011 – 2016. Ông tiếp tục công tác ở cương vị này trong suốt thời gian trên, miễn nhiệm năm 2016, qua đó chính thức dừng lại sau hơn 10 năm ngành tư pháp Việt Nam, bước sang một chặng đường mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ
Vào ngày 26 tháng 1 năm 2016, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII, được Trung ương bầu vào Bộ Chính trị nhiệm kỳ 2016 – 2021.

Ngày 09 tháng 4 năm 2016, ông được bầu làm Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam kỳ 2011 – 2016, Phó Bí thư Ban cán sự Đảng trong Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Ngày 13 tháng 4 năm 2016, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký ban hành Quyết định số 621/QĐ-TTg ngày 13/4/2016 về việc phân công công tác của Thủ tướng và các Phó Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, Thủ tướng phân công Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình - Phó Bí thư Ban Cán sự Đảng Chính phủ làm Chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia.

Ngày 27 tháng 4 năm 2016, ông được Bộ Chính trị bổ nhiệm kiêm giữ chức Phó Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng của Đảng Cộng sản Việt Nam, tham gia công tác hỗ trợ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Ngày 27 tháng 7 năm 2016, ông được bầu làm Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam kỳ 2016 – 2021, Phó Bí thư Ban cán sự Đảng trong Chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Ngày 13 tháng 8 năm 2016, ông được Bộ Chính trị bổ nhiệm kiêm giữ chức Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương. Trong quá trình công tác ở Chính phủ Việt Nam, Trương Hòa Bình tham gia lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong thời đại mới.

Ngày 16 tháng 8 năm 2016, Tại Quyết định số 1527/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phân công ông Trương Hòa Bình làm Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, thay mặt Thủ tướng chỉ đạo thực hiện các công việc của Chính phủ khi Thủ tướng vắng mặt và được Thủ tướng ủy nhiệm.

Ngày 22 tháng 4 năm 2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định số 593/QĐ-TTg phân công công tác của Thủ tướng và các Phó Thủ tướng Chính phủ. Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình, Phó Bí thư Ban Cán sự Đảng Chính phủ làm nhiệm vụ Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

Tháng 7/2021: Ông thôi giữ chức Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ, bàn giao chức vụ cho Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh và nghỉ hưu theo chế độ.

Lịch sử thụ phong cấp hiệu

Thành tựu
Ông nhận được nhiều giải thưởng của Đảng và Nhà nước, gồm:

 Huân chương Chiến công hạng Nhất;
 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất.
Huy Hiệu 45 năm tuổi Đảng

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tóm tắt tiểu sử Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình.
 Tiểu sử trên trang web Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam.
 Thứ trưởng Bộ Công An trở thành người đứng đầu tòa án, Việt Anh – Như Trang, VnExpress, 25 tháng 7 năm 2007, 11:56 GMT +7.

Người Long An
Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam đã giải ngũ
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Thứ trưởng Bộ Công an (Việt Nam)
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Long An
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Long An
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI Thành phố Hồ Chí Minh
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X Thành phố Hồ Chí Minh
Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Phó Thủ tướng Việt Nam
Sinh tại Long An
Người họ Trương tại Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Long An
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Ứng cử viên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV do Trung ương giới thiệu
Trung tướng Công an nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2007
Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2006
Cựu học sinh Trường Học sinh miền Nam


title: Corynura chiloeensis

text:
Corynura chiloeensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Corynura
Động vật được mô tả năm 1918


title: Saonara

text:
Saonara là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, tọa lạc cách khoảng 25 km về phía tây nam của Venezia và cách khoảng 11 km về phía đông nam của Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 9.399 người và diện tích 13,5 km².

Saonara giáp các đô thị: Legnaro, Padova, Sant'Angelo di Piove di Sacco, Vigonovo.

Quá trình biến động dân số

Exsternal link

Official site of Saint Martin Bishop Parish in Saonara.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Vùng đô thị Phoenix

text:
Vùng đô thị Phoenix thường được gọi là Thung lũng của mặt trời, là một vùng đô thị nằm ở tiểu bang Arizona, Hoa Kỳ. Trung tâm vùng đô thị là thành phố Phoenix. Đây là vùng đô thị lớn thứ 14 Hoa Kỳ.
Ngoài thành phố Phoenix, khu vực này còn bao gồm các quận Maricopa và Pinal.

Dân số của khu vực đô thị Phoenix tăng 45,3% từ 1990 đếnăm n năm 2000, so với mức bình quân Hoa Kỳ 15%, khiến cho bang này là bang có tốc độ tăng dân số nhanh thứ nhì của Hoa Kỳ (bang có mức tăng nhanh nhất là Nevada). Theo điều tra dân số năm 2000, dân số của khu vực đô thị là 3.251.876 người. Dân số ước tính tại thời điểm 1 tháng 4 năm 2010 là 4.192.887 người, làm cho nó là vùng đô thị lớn thứ 14 tại Hoa Kỳ, chỉ đứng sau Inland Empire (California) và trước Seattle-Tacoma-Bellevue, Washington. Metro Phoenix tăng 941.011 nghìn người, từ tháng 4 năm 2000 đến tháng 4 năm 2010.

Dân số

Tham khảo

Vùng của Arizona
Vùng đô thị của Arizona


title: Perumuchi

text:
Perumuchi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Vellore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Perumuchi có dân số 8140 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Perumuchi có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Perumuchi, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Liên họ Rùa cạn

text:
Liên họ Rùa cạn (danh pháp khoa học Testudinoidea) là một liên họ dưới phân bộ Rùa cổ rụt (Cryptodira) của bộ Rùa (Testudines). Liên họ này bao gồm các họ Rùa đầm, Rùa đầu to, Rùa núi...

Phân loại

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Eleutherodactylus verruculatus

text:
Eleutherodactylus verruculatus (tên tiếng Anh Rana-chirrionera Menor) là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo
 Santos-Barrera, G. & Canseco-Márquez, L. 2004. Eleutherodactylus verruculatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

V


title: Foncine-le-Bas

text:
Foncine-le-Bas là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Les Planches-en-Montagne. Tọa độ địa lý của xã là 46° 38' vĩ độ bắc, 06° 01' kinh độ đông. Foncine-le-Bas nằm trên độ cao trung bình là 794 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 730 mét và điểm cao nhất là 1181 mét. Xã có diện tích 9.29 km², dân số vào thời điểm 2006 là 220 người; mật độ dân số là 24 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ của Foncine-le-Bas được xây dựng từ năm 1604.
Thác nước Saine.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Trigona branneri

text:
Trigona branneri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Trigona
Động vật được mô tả năm 1912


title: Galerumaea

text:
Galerumaea là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1949 bởi Hincks.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Galerumaea albofasciata (Baly, 1886)
 Galerumaea dimidiata (Guerin, 1844)
 Galerumaea fasciata (Baly, 1886)
 Galerumaea flavipennis (Baly, 1886)
 Galerumaea fulvicollis (Jacoby, 1894)
 Galerumaea interrupta (Jacoby, 1904)
 Galerumaea pulchra (Baly, 1865)
 Galerumaea viridiornata (Jacoby, 1894)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Thu Hiền (định hướng)

text:
Thu Hiền có thể là một trong những nhân vật sau:
Thu Hiền, ca sĩ Việt Nam, tên thật là Nguyễn Thị Thanh Hiền.
Thu Hiền, vận động viên karate của Việt Nam, tên thật là Nguyễn Thị Thu Hiền.
Thu Hiền, diễn viên Việt Nam, nổi tiếng với vai diễn chị Quyên trong bộ phim điện ảnh Nguyễn Văn Trỗi.


title: Tipula leptoneura

text:
Tipula leptoneura là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Maykop

text:
Maykop (;  , Məyeqwape, nghĩa đen là "thung lũng cây táo") là thủ đô của Cộng hòa Adygea thuộc Nga, tọa lạc cạnh bờ tây của sông Belaya (một phụ lưu của sông Kuban). Nó giáp huyện Maykopsky về phía đông và nam; huyện Giaginsky về phía bắc, và huyện Belorechensky của Krasnodar Krai về phía tây. Dân số:

Lịch sử
Nền văn hóa Maykop đầu thời đại đồ đồng được đặt tên theo thành phố, sau khi một khu chôn cất hoàng gia được phát hiện ở đó vào năm 1897.

Sau khi thành lập một căn cứ quân sự vào năm 1825, Quân đội Đế quốc Nga đã xây dựng một pháo đài tại Maykop vào năm 1857.

Năm 1910, mỏ dầu được phát hiện ở vùng lân cận Maykop.

Năm 1936, Maykop và vùng lân cận hợp nhất, tạo thành Tỉnh tự trị Adyghe và trở thành trung tâm hành chính của nó. Wehrmacht xâm chiếm Maykop vào ngày 9 tháng 8 năm 1942 mà không cần xung đột quân sự do kết quả của một hoạt động biệt kích của Brandenburger. Những nỗ lực của Đức nhằm tái khởi động hoạt động sản xuất dầu ở đây chỉ thành công ở mức tối thiểu. Vào tháng 1 năm 1943, Phương diện quân Zakavkaz của Hồng quân tái chiếm thành phố.

Kể từ năm 1991, Maykop là thủ đô của Cộng hòa Adygea thuộc Liên bang Nga.

Kinh tế
Việc phát hiện ra trữ lượng dầu lớn dưới lòng đất đã biến Maykop trở thành trung tâm khai thác dầu quan trọng cho Liên Xô và sau đó là Nga. Các ngành kinh tế nổi bật khác là chế biến thực phẩm và gỗ.

Thành phần dân tộc
Theo dữ liệu điều tra dân số năm 2002, Maykop bao gồm các dân tộc sau:

 Người Nga (72,59%)
 Người Adyghe (16,65%)
 Người Armenia (2,99%)
 Người Ukraina (2,52%)
Các nhóm dân tộc khác bao gồm người Chechen và người Dagestan.

Khí hậu
Maykop nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm (Cfa), theo phân loại khí hậu Köppen.

Người nổi tiếng

 Nikita Kucherov, vận động viên khúc côn cầu chuyên nghiệp

Chú thích

Thủ đô nước cộng hòa thuộc Nga
Khởi đầu năm 1857
Đế quốc Nga năm 1857
Tỉnh Kuban


title: Rismethus longicollis

text:
Rismethus longicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Rismethus


title: Actinodaphne cuspidata

text:
Actinodaphne cuspidata là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Nó là loài đặc hữu của Malaysia. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Actinodaphne cuspidata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Thực vật Malaysia
Actinodaphne


title: Coelioxys kualana

text:
Coelioxys kualana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1927


title: Bifröst

text:
Trong thần thoại Bắc Âu, Bifröst (có nghĩa là "Con đường rung lên trời" trong tiếng Na Uy cổ) là cây cầu nối Midgard, nơi ở của người trần với Asgard, nơi ở của các vị thần. Bifröst là một cầu vồng 3 màu với quầng đỏ là lửa để ngăn những người khổng lồ băng vượt qua. Thần Heimdall, sống trong điện Himinbjorg ở đầu Asgard của cầu Bifröst, là người canh gác con đường độc đạo dẫn đến nơi ở các vị thần này. Các vị thần sử dụng chiếc cầu này để tới Midgard và để họ gặp gỡ nhau bên giếng Urd. Các Aesir đã dựng nên Bifröst và số mệnh định rằng cây cầu này sẽ bị phá hủy trong trận chiến cuối cùng Ragnarok.

Phần lớn những thông tin liên quan đến cầu Bifröst có được ngày nay bắt nguồn từ Edda bằng văn xuôi của Snorri Sturluson. Tuy nhiên, cây cầu này cũng được nhắc tới trong Edda bằng thơ.

Tham khảo

Thần thoại Bắc Âu
Cầu


title: Pomachilius spinifer

text:
Pomachilius spinifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Rittersdorf, Bitburg-Prüm

text:
Rittersdorf là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Rittersdorf, Bitburg-Prüm có diện tích 11,87 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1386 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Đôn Hoàng

text:
Đôn Hoàng (chữ Hán giản thể: 敦煌市, âm Hán Việt: Đôn Hoàng thị) là một thành phố cấp phó địa thuộc địa cấp thị Tửu Tuyền, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Đôn Hoàng có diện tích 31.200 ki-lô-mét vuông, dân số 130.000 người (năm 2002). Mã số bưu chính của thành phố này là 736200, mã vùng điện thoại là 0937. Đôn Hoàng nằm trong một ốc đảo sa mạc.

Đôn Hoàng là một điểm dừng chân chính trên Con đường Tơ lụa cổ đại. Đôn Hoàng chiếm vị trí chiến lược tại ngã tư của Con đường Tơ lụa cổ đại phương Nam và con đường chính dẫn từ Ấn Độ qua Lhasa đến Mông Cổ và Nam Siberia, cũng như kiểm soát lối vào Hành lang Hexi hẹp, dẫn thẳng đến trung tâm của các đồng bằng phía bắc Trung Quốc và các thủ đô cổ của Trường An (ngày nay được gọi là Tây An) và Lạc Dương. Đôn Hoàng nổi tiếng với các tượng Phật được khắc trong hang đá và được biết đến nhiều nhất với Hang Mạc Cao gần đó.

Một miệng núi lửa trên Sao Hỏa đã được đặt tên theo thành phố này.

Tham khảo

Tửu Tuyền
Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Thành phố tỉnh Cam Túc
Đôn Hoàng