title: Raneb

text:
Raneb hay Nebra là tên Horus của vị vua thứ hai thuộc Vương triều thứ hai của Ai Cập. Năm cai trị của ông không được biết chính xác: Danh sách Vua Turin không cho biết năm trị vì của ông bởi vì nó đã bị hủy hoại; Manetho cho rằng ông cai trị 39 năm. Các nhà Ai Cập học hiện đại xác định ông chỉ cai trị khoảng 14 năm<ref>Dietrich Wildung: Die Rolle ägyptischer Könige im Bewusstsein ihrer Nachwelt. Teil 1: Posthume Quellen über die Könige der ersten vier Dynastien; Münchener Ägyptologische Studien, Volume 17. Deutscher Kunstverlag, München/Berlin, 1969. page 31-33.</ref>: Theo các tác giả khác nhau, Nebra cai trị Ai Cập vào giai đoạn khoảng năm 2850 TCN, từ năm 2820 trước Công nguyên đến năm 2790 trước Công nguyên (Donald B. Redford), 2800 TCN đến 2785 TCN (Jürgen von Beckerath) hoặc 2765 TCN đến 2750 TCN (J. Malek).

 Nguồn gốc và sự chứng thực
Tên Raneb xuất hiện tên một số bình chậu bằng đá, phần lớn được làm bằng đá phiến, thạch cao tuyết hoa và đá cẩm thạch. Hầu hết các bát đá này được tìm thấy ở Abydos, Giza và Saqqara. Những chữ khắc trên đó mô tả các đền thờ tôn giáo; ví dụ như ngôi nhà của thần Ka và miêu tả các vị thần khác như Bastet, Neith và Seth; cùng các hoạt động và nghi lễ tôn giáo. Điều thú vị là, tên của Raneb xuất hiện cùng với tên của vị tiên vương Hotepsekhemwy hoặc cùng với vị vua kế tục ông, Nynetjer. Tên của Raneb không bao giờ xuất hiện một mình. Rất nhiều dấu triện mang tên của ông được tìm thấy bên dưới đường bờ của Kim Tự Tháp Unas và bên trong một hành lang hầm mộ lớn ở Saqqara. Tại đó người ta tìm thấy hàng chục dấu triện với tên của Hotepsekhemwy và do đó đã dẫn đến một cuộc tranh cãi về việc lăng mộ này thuộc về Raneb hay là của tiên vương Hotepsekhemwy.

Năm 2012, Pierre Tallet và Damien Leisnay đã công bố phát hiện về ba câu khắc trên đá với tên Horus của Raneb được tìm thấy ở phía nam của bán đảo Sinai. Mỗi bản khắc đá được tìm thấy trong một wadi khác nhau: Wadi Abu Madawi, Wadi Abu Koua và Wadi Ameyra. Những nơi mà tên của Raneb được tìm thấy nằm dọc theo một lộ trình cổ xưa vốn được sử dụng cho các cuộc viễn chinh từ bờ biển phía tây của đảo Sinai vào khu vực nội địa, nơi có các mỏ đồng và ngọc lam. Dọc theo các wadi, tên của các vị vua từ thời sơ kỳ vương quốc đến các pharaon của vương triều thứ 4 đều nằm tại cùng một nơi.

Tên serekh của Nebra còn nhận được sự quan tâm lớn đến từ các nhà Ai Cập học, bởi vì nó được viết với kí hiệu bằng chữ tượng hình của mặt trời, mà vốn vẫn chưa trở thành một biểu tượng thiêng liêng được tôn thờ dưới triều đại của ông. Dưới triều đại của vua Nebra, điều quan trọng nhất trong tôn giáo của người Ai Cập đó là tập trung vào việc giữ gìn tình trạng cân bằng trong việc thờ cúng các vị thần bảo hộ của đất nước là Horus và Seth. Không có gì quan trọng hơn việc giữ được sự cân bằng đó. Theo đó, các vị vua tự cho rằng bản thân họ là người đại diện của hai vị thần thiêng liêng này. Mặt trời chỉ được coi là một vật thể chịu sự cai quản của Horus hoặc như trong trường hợp của vua Seth-Peribsen,là bởi thần Seth. Vào thời điểm đó, mặt trời chưa được coi như một vị thần. Bằng chứng đầu tiên về việc xuất hiện của vị thần mặt trời Ra là vào giai đoạn đầu Vương triều thứ ba, dưới triều đại của vua Djoser. Và dưới triều đại của vua Radjedef, vị vua thứ ba của vương triều thứ 4, tôn giáo thờ thần mặt trời đã được xác lập một cách chính thức. Ông ta là vị vua đầu tiên kết nối tên của mình với tên của thần Ra, bắt đầu tạo nên một niềm tin tôn giáo vĩ đại rằng các vị vua Ai Cập là hiện thân của thần mặt trời cùng với Horus và Seth

Do đó, tên Horus của Nebra lại trở thành một vấn đề đang còn nằm trong sự tranh cãi về cách giải thích và ý nghĩa của nó. Cách diễn giải điển hình của tên Nebra đó là "Ra là chúa tể của tôi", có thể được đọc là "Raneb", điều này đặt ra câu hỏi đó là đó là liệu rằng vào thời điểm đó Mặt Trời đã được tôn thờ như một vị thần độc lập hay chưa. Do vậy, các nhà Ai Cập học đã đưa ra một cách diễn giải khác là "Chúa tể của mặt trời (của Horus)" mà được đọc là "Nebra" và mang ngụ ý về sự cai trị của pharaoh vươn tới cả mặt trời (như một thiên thể), mà thực sự cũng nằm dưới sự cai quản của thần Horus hay Seth. Vào thời điểm đó, vẫn chưa có bất kỳ tôn giáo thờ mặt trời hay biểu tượng mặt trời nào được hình thành dưới bất kỳ hình thức nào và do đó người ta cho rằng vua Nebra có thể thực sự là vị vua đầu tiên đã chấp nhận tư tưởng tôn giáo rộng lớn hơn về mặt trời và bầu trời.Steven Quirke: Ancient Egyptian Religions. Dover Publishing, London 1992, ISBN 0-7141-0966-5, page 22.

Đồng nhất

Vua Nebra thường được đồng nhất với tên gọi là Kakau vào thời kỳ Ramesses, nó có thể được dịch là "Con bò của Apis". Điều này liên quan đến giai thoại của Manetho, ông ta ghi lại rằng dưới thời vua Kêchoós (tên theo tiếng Hy Lạp của Kakau) các vị thần Apies, vị thần dê của Mendes và Menevus được "đón nhận và thờ cúng như là những vị thần". Quan điểm này bị các nhà Ai Cập học hiện đại nghi ngờ, bởi vì đã tồn tại một giáo phái thờ cúng thần Apis ngay từ triều đại thứ nhất, nếu không thì phải là từ trước đó. Cái tên "Kakau" bản thân nó còn là một vấn đề đang được nghi vấn, bởi vì không có nguồn gốc tên gọi nào từ thời của Nebra mà có thể đã được sử dụng để tạo nên từ này.

Tên riêng của Nebra cũng không rõ ràng. Một giả thuyết được nhà Ai Cập học Jochem Kahl đưa ra đó là Nebra được đồng nhất với vị vua bí ẩn Weneg-Nebti. Các nhà Ai Cập học khác như Jürgen von Beckerath và Battiscombe Gunn đồng nhất Nebra với một vị pharaoh bí ẩn khác: Nubnefer. Điều này bị các học giả khác nghi ngờ, bởi vì các vị vua của triều đại thứ hai thường viết tên riêng họ và tên Horus theo cùng một cách (ví dụ: Hor-Nebra → Nisut-Bity-Nebty-Nebra). Do đó cái tên "Nubnefer" có thể là tên riêng của một vị vua khác Jürgen von Beckerath: Handbuch der Ägyptischen Königsnamen. Deutscher Kunstverlag, München Berlin 1884, ISBN 3-422-00832-2, page 48 & 49.

 Vương triều
Có ít thông tin được biết đến về vương triều của Nebra. Việc phát hiện những dấu triện mang tên của Nebra cùng dấu triện của Hotepsekhemwy tại Saqqara cho thấy rằng Nebra đã tiến hành việc an táng Hotepsekhemwy và là người kế vị trực tiếp của vua Hotepsekhemwy.. Củng cố thêm cho nhận định này là một bức tượng và một bát đá - cả hai đều mang serekh của Hotepsekhemwy và Nebra ở cạnh nhau. Những dòng chữ khắc các trên bình vò và các dấu triện khác còn sót lại thuộc về triều đại của ông cho thấy chỉ diễn ra duy nhất một sự kiện đáng chú ý đó là lễ dựng các "trụ cột của Horus". Dưới triều đại của ông, những hình vẽ miêu tả đầu tiên về nữ thần Bastet đã xuất hiện. Niên đại chính xác của triều đại Nebra hiện vẫn đang được nghiên cứu. Quá trình phục dựng lại tấm bia đá Palermo nổi tiếng, mà trên đó có ghi chép lại các sự kiện hàng năm của các vị vua bắt đầu từ triều đại thứ nhất cho đến vua Neferirkare, đã giúp đưa đến kết luận rằng Nebra và vị tiên vương trước đó là vua Hotepsekhemwy đã cai trị tổng cộng trong 39 năm. Bởi vì triều đại của Nebra có ít ghi chép lại hơn so với của Hotepsekhemby, cho nên Nebra được cho là đã cai trị trong khoảng thời gian ngắn hơn. Thường được ước tính là từ 10 năm đến 14 năm.Werner Kaiser in: Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Altertum 86. Akademie-Verlag, Berlin 1961, ISSN 0044-216X, page 39.

Lăng mộ
Vị trí lăng mộ của Nebra hiện chưa được xác định rõ. Các nhà Ai Cập học như Wolfgang Helck và Peter Munro tin rằng Nebra đã được chôn cất trong ngôi mộ táng hành lang B'' bên dưới đường bờ của Kim tự tháp Unas ở Saqqara. Thật vậy, hầu hết các hiện vật mang tên Raneb đều được tìm thấy ở đó.

Tham khảo

R
Ai Cập cổ đại


title: Lasioglossum pectinatum

text:
Lasioglossum pectinatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1890.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1890


title: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

text:
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh ( – VNU-HCM), mã đại học QS, là một trong hai hệ thống đại học quốc gia của Việt Nam, có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh, được đánh giá là một trong 1000 đại học, trường đại học tốt nhất thế giới của Việt Nam.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ Thủ tướng Chính phủ, bao gồm các chương trình giáo dục đại học, sau đại học, nghiên cứu và ứng dụng khoa học - công nghệ, đa ngành có chất lượng cao và giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục đại học ở Việt Nam.

Lịch sử
Ngày 27 tháng 10 năm 1976, Trường Đại học Văn khoa Sài Gòn và Trường Đại học Khoa học Sài Gòn sáp nhập thành Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh theo Quyết định số 426/TTg của Thủ tướng.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh ban đầu được thành lập vào ngày 27 tháng 1 năm 1995 theo Nghị định 16/CP của Chính phủ trên cơ sở sắp xếp 9 trường đại học (Trường Đại học Tổng hợp, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thủ Đức, Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Nông Lâm, Trường Đại học Kinh tế, Trường Đại học Tài chính Kế toán, Trường Đại học Sư phạm, Trường Đại học Kiến Trúc, Phân hiệu Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh) lại thành 10 trường đại học thành viên và chính thức ra mắt vào ngày 6 tháng 2 năm 1996.

Quy hoạch của Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh được phát triển trên nền tảng của Quy hoạch Làng Đại học Thủ Đức do KTS Ngô Viết Thụ thiết kế và xây dựng từ thập niên 1960, trong đó bao gồm việc xây dựng một số hệ thống đường sá và hạ tầng cho khu đại học đường và khu biệt thự cho các giáo sư, tổng thể các công trình của Trường Đại học Nông Lâm Súc xây xong vào khoảng 1974 (nay là Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh), Đại học Khoa học và một số biệt thự trong khu ở cho giáo sư.

Năm 1996, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn được tách ra từ Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh theo quyết định 1236/GDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 30 tháng 3 năm 1996.

Ngày 12 tháng 2 năm 2001, Thủ tướng Phan Văn Khải ra quyết định số 15/2001/QĐ-TTg về việc tổ chức lại hai đại học quốc gia tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.Theo đó, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (cũng như Đại học Quốc gia Hà Nội) có quy chế tổ chức và hoạt động riêng dưới sự quản lý trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ, là trung tâm đào tạo đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học – công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao, đạt trình độ tiên tiến, làm nồng cốt cho hệ thống giáo dục đại học, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.

Cũng theo quyết định đó, một số trường thành viên trước đây của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tách ra độc lập và chỉ trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hiện nay, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh có 7 trường đại học thành viên: Trường Đại học Bách khoa, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Quốc tế, Trường Đại học Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Kinh tế – Luật, Trường Đại học An Giang, 2 khoa trực thuộc: Khoa Y, Khoa Chính trị - Hành chính và một trung tâm đào tạo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tại tỉnh Bến Tre.

Giữa tháng 3 năm 2016, Văn phòng Chính phủ công bố quyết định của Thủ tướng về chuyển đổi cơ quan chủ quản của 2 trường đại học. Theo quyết định, Trường Đại học Việt – Đức sẽ được bàn giao về cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đó, trong vòng 60 ngày, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ bàn giao nguyên trạng Trường Đại học Việt – Đức (bao gồm các dự án đầu tư) về cho Đại học Quốc gia. Như vậy, Trường Đại học Việt – Đức có thể sẽ là trường thành viên thứ 7 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, vào ngày 29 tháng 8 năm 2016, Văn phòng Chính phủ đã công bố kết luận của Thủ tướng về việc không chuyển Trường Đại học Việt – Đức về Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Theo đó, Trường Đại học Việt – Đức tiếp tục trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo trong giai đoạn đầu xây dựng trường.

Ngày 8 tháng 12 năm 2016, Thủ tướng có văn bản đồng ý chủ trương chuyển Trường Đại học An Giang từ trường đại học chịu sự quản lý trực tiếp của UBND tỉnh An Giang thành trường Đại học thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng tới năm 2019 trường mới chính thức được chuyển vào Đại học Quốc gia.

Ban Giám đốc Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh

Giám đốc
PGS.TS Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thành ủy viên Thành phố Hồ Chí Minh, Bí thư Đảng ủy

Phó Giám đốc

 PGS.TS Nguyễn Minh Tâm

Quy mô đào tạo và cơ sở vật chất

Quy mô đào tạo
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, được Nhà nước ưu tiên đầu tư phát triển.

Hiện nay, quy mô đào tạo chính quy (bao gồm các chương trình đại học và sau đại học) của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh là hơn 76.000 sinh viên chính quy (trong đó có hơn 8.000 học viên cao học và nghiên cứu sinh) với:

 165 ngành đào tạo bậc đại học
 133 ngành đào tạo bậc thạc sĩ
 94 ngành đào tạo bậc tiến sĩ

Các lĩnh vực đào tạo của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trải rộng trong nhiều ngành, bao gồm: kỹ thuật-công nghệ, Khoa học Giáo dục, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội – nhân văn, khoa học kinh tế và khoa học sức khỏe.

Trụ sở và Quy hoạch
Cơ quan hành chính của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay được đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh – trung tâm văn hóa, thương mại và công nghiệp lớn nhất của Việt Nam. Địa chỉ nhà điều hành chính của Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh: phường Linh Trung, thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang xúc tiến xây dựng tại khu quy hoạch Thủ Đức (Thành phố Hồ Chí Minh) – Dĩ An (tỉnh Bình Dương) trên diện tích rộng 643,7 hecta theo mô hình một đô thị đại học hiện đại.

Ký túc xá
Sở hữu ký túc xá hiện đại nhất Việt Nam và Đông Nam Á, sinh viên theo học tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh có thể đăng ký ở nội trú tại hệ thống Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (có thể đáp ứng hơn 40.000 người) tọa lạc trong Khu đô thị Đại học Quốc gia (còn được gọi là Làng đại học).

Trong đó, sinh viên theo học tại trường Đại học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh có thể đăng ký nội trú tại ký túc xá Bách Khoa tọa lạc trên đường Hòa Hảo, quận 10; sinh viên theo học tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên có thể đăng ký nội trú tại ký túc xá trường tọa lạc tại số 135B đường Trần Hưng Đạo, quận 1.

Nhân sự
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh hiện có tổng cộng gần 6.000 giảng viên và nhân viên, trong đó có 3.500 người tham gia giảng dạy với:

 Hơn 400 giáo sư và phó giáo sư;
 1300 tiến sĩ;
 2200 thạc sĩ.

Các đơn vị thành viên

Trường Đại học Bách khoa
Đào tạo bậc Kỹ sư các ngành: Khoa học máy tính, Kỹ thuật máy tính, Kỹ thuật hóa học, Cơ khí, Điện – Điện tử, Kỹ thuật xây dựng, Khoa học ứng dụng, Môi trường, Địa chất – Dầu khí, Kỹ thuật giao thông, Công nghệ vật liệu.
Đào tạo bậc Kiến trúc sư ngành: Kiến trúc dân dụng và Công nghiệp
Đào tạo bậc Cử nhân ngành: Quản lý công nghiệp.
Đào tạo hệ Thạc sĩ các ngành: Kỹ thuật khoan khai thác và Công nghệ dầu khí, Công nghệ sinh học, Quản trị kinh doanh, Vật lý kỹ thuật, Địa chất khoáng sản và thăm dò, Địa chất môi trường, Địa kỹ thuật, Bản đồ, viễn thám và hệ thông tin địa lý, Toán ứng dụng, Khoa học máy tính, Cơ học Kỹ thuật, Công nghệ chế tạo máy, Kỹ thuật Chế tạo phôi, Kỹ thuật Hệ thống công nghiệp, Kỹ thuật Ôtô, máy kéo, Thiết bị, mạng và nhà máy điện, Tự động hóa, Kỹ thuật điện tử, Công nghệ hóa học, Quá trình và thiết bị công nghệ hóa học, Công nghệ Nhiệt, Kỹ thuật trắc địa, Công nghệ thực phẩm và đồ uống, Xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp, Xây dựng cầu, hầm, Xây dựng đường ôtô và đường thành phố, Xây dựng công trình thủy, Xây dựng công trình biển, Địa Kỹ thuật xây dựng, Vật liệu và công nghệ vật liệu xây dựng, Công nghệ và quản lý xây dựng, Công nghệ vật liệu vô cơ, Công nghệ vật liệu kim loại, Công nghệ vật liệu cao phân tử và tổ hợp, Công nghệ môi trường, Quản lý môi trường, Kỹ thuật máy và thiết bị xây dựng, nâng chuyển.
Đào tạo hệ Tiến sĩ các ngành: Quản trị kinh doanh, Vật lý Kỹ thuật, Địa chất đệ Tứ, Địa kiến tạo, Bản đồ, Chế biến thực phẩm và đồ uống, Công nghệ chế tạo máy, Công nghệ dệt may, Công nghệ hóa dầu và lọc dầu, Công nghệ hóa học các chất hữu cơ, Công nghệ hóa học các chất vô cơ, Công nghệ tạo hình vật liệu, Công nghệ và thiết bị lạnh, Công nghệ và thiết bị nhiệt, Công nghệ và thiết bị năng lượng mới, Công nghệ vật liệu cao phân tử và tổ hợp, Công nghệ điện hóa và bảo vệ kim loại, Khoa học máy tính, Kỹ thuật máy công cụ, Kỹ thuật máy nâng, máy vận chuyển liên tục, Kỹ thuật ôtô, máy kéo, Kỹ thuật điện tử, Mạng và hệ thống điện, Nhà máy điện, Quy hoạch và quản lý tài nguyên nước, Thiết bị điện, Trắc địa cao cấp, Trắc địa ảnh và viễn thám, Tự động hóa, Xây dựng công trình biển, Xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp, Xây dựng công trình thủy, Xây dựng cầu, hầm, Xây dựng đường ôtô và đường thành phố, Địa chất công trình, Địa Kỹ thuật xây dựng, Cấp thoát nước, Địa hóa học...

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
Đào tạo hệ Cử nhân các ngành: Toán tin học, Công nghệ thông tin, Vật lý, Kỹ thuật Hạt nhân, Hóa học, Công nghệ kỹ thuật hóa học, Địa chất, Sinh học, Công nghệ sinh học, Khoa học môi trường, Công nghệ kỹ thuật môi trường, Khoa học và Công nghệ Vật liệu, Hải Dương Học & Khí Tượng -Thủy Văn, Kỹ thuật điện tử truyền thông.
Đào tạo hệ Thạc sĩ các ngành: Sinh học thực nghiệm, Vi sinh vật học, Sinh thái học, Di truyền học, Vật lý lý thuyết và vật lý toán, Vật lý vô tuyến và điện tử, Vật lý nguyên tử, hạt nhân và năng lượng cao, Quang học, Vật lý địa cầu, Hóa vô cơ, Hóa hữu cơ, Hóa phân tích, Hóa lý thuyết và hóa lý, Địa chất học, Thạch học, khoáng vật học và địa hóa học, Địa chất thủy văn, Địa chất công trình, Hải dương học, Khí tượng thủy văn, Toán giải tích, Đại số và lý thuyết số, Hình học và tôpô, Lý thuyết xác suất và thống kê toán học, Lý thuyết tối ưu, Bảo đảm toán học cho hệ thống máy tính và tính toán, Khoa học máy tính, Khoa học môi trường, Quản lý môi trường, Cơ học ứng dụng, cơ học lý thuyết (liên kết đào tạo với Viện Cơ học ứng dụng Thành phố Hồ Chí Minh).
Đào tạo hệ Tiến sĩ các ngành: Sinh lý học người và động vật, Sinh lý học thực vật, Hóa sinh học, Vi sinh vật học, Sinh thái học, Di truyền học, Vật lý lý thuyết và vật lý toán, Vật lý vô tuyến và điện tử, Vật lý nguyên tử và hạt nhân, Vật lý năng lượng cao, Vật lý chất rắn, Quang học, Vật lý địa cầu, Cơ học vật thể rắn, Hóa hữu cơ, Hóa phân tích, Hóa lý thuyết và hóa lý, Thạch học, Khoáng vật học, Địa hóa học, Thủy thạch động lực học biển, Hóa học biển, Toán giải tích, Phương trình vi phân và tích phân, Đại số và lý thuyết số, Hình học và tôpô, Lý thuyết xác suất và thống kê toán học, Lý thuyết và tối ưu, Khoa học máy tính, Môi trường đất và nước, Quản lý tổng hợp môi trường đới bờ, Vi điện tử và Thiết kế Vi mạch.

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Đào tạo hệ Cử nhân các ngành: Quan hệ quốc tế; Triết học; Văn học và Ngôn ngữ; Báo chí và Truyền thông; Đông phương học; Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành; Văn hóa học; Lịch sử; Ngữ văn Anh; Ngữ văn Nga; Ngữ văn Pháp; Ngữ văn Trung Quốc; Ngữ văn Đức; Ngữ văn Ý; Ngữ văn Tây Ban Nha; Hàn Quốc học; Địa lý; Xã hội học, Công tác xã hội, Giáo dục học, Tâm lý học, Đô thị học, Nhật Bản học, Thư viện - Thông tin học, Việt Nam học,Nhân học và Tiếng Việt cho người nước ngoài
Đào tạo hệ Thạc sĩ các ngành: Châu Á học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Dân tộc học, Đô thị học, Địa lý học, Hán Nôm, Khảo cổ học, Khoa học thông tin thư viện, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Lịch sử thế giới, Lịch sử Việt Nam, Lưu trữ học, Lý luận và phương pháp giảng dạy tiếng Anh, Lý luận văn học, Ngôn ngữ học, Ngôn ngữ Nga, Ngôn ngữ Pháp, Nhân học, Quan hệ quốc tế, Quản lý giáo dục, Quản lý tài nguyên và môi trường, Triết học, Văn hóa học, Văn học nước ngoài, Văn học Việt Nam, Việt Nam học, Xã hội học.
Đào tạo hệ Tiến sĩ các ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; Dân tộc học, Khảo cổ học, Lịch sử thế giới, Lịch sử Việt Nam, Lý luận văn học, Ngôn ngữ học, Ngôn ngữ học so sánh – đối chiếu, Ngôn ngữ Nga, Quản lý tài nguyên và môi trường, Triết học, Văn hóa học, Văn học Việt Nam, Xã hội học, Truyền thông Đa phương tiện.
Trường Giáo dục: Tiền thân là Khoa Giáo dục được tái thành lập theo quyết định số 217-QĐ/ĐHQG/TCCB 20/08/1999. Trường Giáo dục hoàn thiện xây dựng đề án để trình lên hội đồng ĐH Quốc gia TP.HCM thông qua lần cuối vào 7/2019. Quyết định thành lập trường 11/2019 sau khi luật Giáo dục ĐH sửa đổi có hiệu lực. Đào tạo về Khoa học giáo dục và Đào tạo giáo viên, Khoa học quản lý, Ngoại ngữ, Giáo dục thể chất.

Trường Đại học Quốc tế
Đào tạo hệ Cử nhân:

Chương trình liên kết: Bằng cấp có thể do trường Đại học Quốc tế hoặc các trường đối tác cấp. Các ngành liên kết đào tạo: Công nghệ Thông tin, Công nghệ Sinh học, Điện tử - Viễn thông, Quản trị Kinh doanh, Kỹ thuật Hệ thống Công nghiệp. Hợp tác với các trường:
Hoa Kỳ: Đại học SUNY Binghamton, Đại học Rutgers, Đại học Houston
Anh: Đại học Nottingham, Đại học West of England
Úc: Đại học New South Wales
New Zealand: Đại học Công nghệ Auckland, Đại học Auckland
Thái Lan: Viện Công nghệ châu Á
Chương trình do Đại học Quốc tế cấp bằng:
Cử nhân: Quản trị Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng, Hóa sinh
Kỹ sư: Công nghệ Thông tin, Khoa học Máy tính, Công nghệ Sinh học, Điện tử Viễn thông, Kỹ thuật Hệ thống Công nghiệp, Kỹ thuật Y sinh, Quản lý Nguồn lợi Thủy sản, Công nghệ Thực phẩm, Kỹ thuật Xây dựng, Logistics và quản lí chuỗi cung ứng.

Đào tạo hệ Cao học:

Thạc sĩ: Công nghệ Sinh học, Kỹ thuật Điện tử, Quản lý Công nghệ Thông tin, Quản trị Kinh doanh
Tiến sĩ: Quản lý Công nghệ Thông tin, Quản trị Kinh doanh, Công nghệ Sinh học

Trường Đại học Công nghệ Thông tin

Đào tạo hệ Cử nhân quốc tế liên kết với Trường đại học Birmingham City, Anh quốc cấp bằng tại Việt Nam. Ngành đào tạo: Khoa học máy tính, Mạng máy tính và An toàn thông tin.
Đào tạo Kỹ sư các ngành: An toàn Thông tin, Công nghệ Thông tin, Khoa học Máy tính, Hệ thống Thông tin, Kỹ thuật Phần mềm Công nghệ phần mềm , Kỹ thuật Máy tính, Mạng máy tính & Truyền thông Dữ liệu, Thương mại Điện tử, Khoa học Dữ liệu.
Đào tạo hệ Cử nhân các ngành: Khoa học máy tính; Công nghệ thông tin;
Đào tạo Kỹ sư tài năng ngành An toàn thông tin
Đào tạo Cử nhân tài năng ngành: Khoa học máy tính
Đào tạo hệ Cử nhân tiên tiến ngành: Hệ thống thông tin
Đào tạo hệ Thạc sĩ chuyên ngành: Khoa học máy tính
Đào tạo hệ Tiến sĩ chuyên ngành: Khoa học máy tính, chuyên ngành Công nghệ Thông tin

Trường Đại học Kinh tế – Luật

Đào tạo hệ Cử nhân các ngành: Kinh tế, Kinh tế Quốc tế, Kinh doanh Quốc tế, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Kiểm toán, Thương mại Điện tử, Hệ thống Thông tin Quản lý, Quản trị Kinh doanh, Marketing, Công nghệ Tài chính, Luật, Luật Kinh tế
Đào tạo hệ Cử nhân bằng tiếng Anh: Kinh doanh quốc tế, Kinh tế quốc tế, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Thương mại điện tử, Quản trị kinh doanh, Marketing, Luật.
Đào tạo hệ Cử nhân quốc tế liên kết với Trường đại học Birmingham City (UK), Trường Đại học Gloucestershire (UK), Trường Đại học Công giáo Lyon (Pháp) các ngành: Kinh doanh quốc tế, Tài chính quốc tế, Quản trị Kinh doanh, Kinh doanh toàn cầu, Marketing Kỹ thuật số
Đào tạo hệ Thạc sĩ các ngành: Kinh tế học, Kinh tế & Quản lý công, Kinh tế chính trị, Kinh tế quốc tế, Kế toán, Tài chính – Ngân hàng, Quản trị kinh doanh, Luật kinh tế, Luật dân sự & tố tụng dân sự.
Đào tạo hệ Tiến sĩ các ngành: Kinh tế học, Kinh tế chính trị, Tài chính – Ngân hàng, Luật Kinh tế, Kinh tế quốc tế, Quản trị kinh doanh.

Trường Đại học An Giang
Ngày 8 tháng 12 năm 2016, Thủ tướng có văn bản đồng ý chủ trương chuyển Trường Đại học An Giang từ trường đại học chịu sự quản lý trực tiếp của UBND tỉnh An Giang thành trường Đại học thành viên của ĐHQG TP. HCM. Dự kiến đến năm 2022 đạt yêu cầu về chất lượng và có thể hòa nhập vào tất cả hoạt động chung của hệ thống ĐHQG.

Ngày 13 tháng 8 năm 2019, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1007/QĐ-TTg về việc chuyển Trường ĐH An Giang là trường đại học thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM.

Khoa Y
Khoa Y gắn với trách nhiệm đào tạo nhân lực cho ngành Y.

Khoa Y là đơn vị trực thuộc Đại học Quốc gia TP. HCM, được thành lập ngày 23 tháng 6 năm 2009, với định hướng là một đơn vị đào tạo tiên tiến, chất lượng cao dựa trên mô hình Trường – Bệnh viện, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Khoa Y đã chính thức tuyển sinh khóa đầu tiên trong kỳ tuyển sinh đại học – cao đẳng năm 2010.
Khoa Y được định hướng phát triển theo cơ chế tự chủ cao về chuyên môn, là một Khoa Y mở, gắn bó mật thiết với hệ thống các trường đào tạo y dược trong cả nước, quan hệ chặt chẽ với các bệnh viện trong khu vực, phát huy những thế mạnh sẵn có của Đại học Quốc gia TP. HCM đa ngành, đa lĩnh vực để đào tạo ra những bác sĩ vừa hội đủ những yêu cầu chung theo quy định của Bộ Y tế, vừa mang những đặc thù riêng của Đại học Quốc gia TP. HCM.

Trường Đại học Công nghệ Môi trường
Trường Đại học Công nghệ Môi trường gắn với trách nhiệm nghiên cứu biến đổi khí hậu, môi trường, đặc biệt phục vụ cho khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long. Trường Đại học Công nghệ Môi trường trên cơ sở Viện Môi trường và Tài nguyên.

Viện Môi trường – Tài nguyên: nghiên cứu giải quyết các vấn đề về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên. Ngoài ra, viện còn đào tạo sau đại học các ngành:
Đào tạo Thạc sĩ: Công nghệ môi trường, Quản lý môi trường, Sử dụng và bảo vệ tài nguyên môi trường.
Đào tạo Tiến sĩ: Công nghệ môi trường nước và nước thải, Cấp nước và thoát nước, Sử dụng và bảo vệ tài nguyên môi trường, Độc học môi trường, Công nghệ môi trường chất thải rắn, Công nghệ môi trường không khí

Các Viện và Trung tâm

 Viện Xuất sắc John von Neumann (JVN): nghiên cứu, đào tạo chuyên sâu về Khoa học Dữ liệu, Tài chính Định lượng, Sáng tạo cách tân. Viện tập trung nghiên cứu vào các lĩnh vực nghiên cứu đem lại hiệu quả cao.
 Viện Đào tạo Quốc tế (IEI)
 Viện Quản trị Đại học
 Viện Công nghệ Nano
 Trung tâm Đại học Pháp – ĐHQG TPHCM (PUF-HCM)
 Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Thiết kế vi mạch (ICDREC)
 Trung tâm Nghiên cứu Vật liệu cấu trúc Nano và Phân tử (INOMAR)
 Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh
 Trung tâm Đào tạo Tiền tiến sĩ
 Trung tâm Khảo thí và Đánh giá Chất lượng Đào tạo
 Trung tâm Quản lý Nước và Biến đổi Khí hậu (WACC)
 Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ
 Trung tâm Quản lý Ký túc xá
 Trung tâm Dịch vụ và Xúc tiến đầu tư
 Trung tâm Quản lý và Phát triển khu đô thị
 Trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục

Các đơn vị trực thuộc

Phân hiệu Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tại Bến Tre
 Phân hiệu Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tại Bến Tre, trụ sở đặt tại số 99A, Quốc lộ 60, khu phố 1, phường Phú Tân, thành phố Bến Tre. Thành lập ngày 15 tháng 6 năm 2016, Chủ tịch Hội đồng là PGS.TS Huỳnh Thành Đạt – Giám đốc ĐHQG TPHCM, Giám đốc phân hiệu là TS Hồ Thu Hiền.
 Nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực có trình độ đại học, sau đại học, nghiên cứu khoa học nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong khu vực.

Trường Phổ thông Năng khiếu

Đào tạo học sinh năng khiếu các ngành Toán, Tin học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Văn học, Tiếng Anh.
Hầu hết giáo viên và cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Hiệu phó...) của Trường Phổ thông Năng khiếu đều là Giảng viên của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Khoa Giáo dục của Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
Hàng năm, Trường Phổ thông Năng khiếu đều đào tạo ra những học sinh xuất sắc đi thi Quốc gia và Quốc tế đạt thứ hạng cao cũng như đỗ thủ khoa các kì thi tuyển sinh Đại học.

Khoa Chính trị - Hành chính, ĐHQG-HCM

 Khoa Chính trị - Hành chính, tiền thân là Trung tâm Lý luận Chính trị Đại học Quốc gia TP.HCM, là đơn vị trực thuộc chuyên trách nhiệm vụ nghiên cứu, đào tạo và xuất bản các ấn phẩm thuộc lĩnh vực Khoa học Chính trị, Kinh tế Chính trị, Hành chính công, Quản lý nhà nước,...
 Khoa Chính trị - Hành chính chính thức tuyển sinh Khóa sinh viên 01 kể từ năm 2021 với 61 sinh viên cho chương trình đào tạo bậc Cử nhân ngành Quản lý công.

Các đơn vị trực thuộc khác
 Ban Quản lý dự án quốc tế
 Thư viện Trung tâm
 Nhà Xuất bản
 Khu Công nghệ Phần mềm
 Quỹ KH&CN
 Quỹ Phát triển
 Tạp chí phát triển Khoa học và Công nghệ
Nhà văn hóa Sinh viên

Các Giám đốc Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Website của Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh

Việt Nam, Hồ Chí Minh
Đại học Quốc gia
Đại học Quốc gia


title: La Fontenelle, Loir-et-Cher

text:
La Fontenelle là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Fontenelle


title: Hilda Gadea

text:
Hilda Gadea Acosta (sinh tháng 3 năm 1921 tại Lima, Peru,  và qua đời vào tháng 2 năm 1974 tại La Habana, Cuba) là một nhà kinh tế, lãnh đạo cánh tả, và tác gia Peru. Bà là người vợ đầu tiên của Che Guevara.

Gadea là nữ bộ trưởng đầu tiên của Ủy ban điều hành kinh tế quốc gia cho Alianza Popular Revolucionaria Americana (Liên minh Cách mạng Nhân dân châu Mỹ). Các hoạt động của Gadea hoạt động ở Peru đã dẫn đến việc bà phải sống lưu vong vào năm 1948. Lần đầu bà gặp mặt Guevara ở Guatemala trong tháng 12 năm 1953. Gadea và Guevara chuyển đến Mexico do áp lực từ chính trị của họ. Gadea đã giới thiệu Guevara cho nhiều người khởi nghĩa Cuba. Gadea kết hôn Guevara tại Mexico vào tháng 9 năm 1955. Cuộc hôn nhân đã kết thúc bằng vụ ly hôn tháng 5 năm 1959. Gadea đã sinh một đứa con gái tên là Hilda Beatriz "Hildita" Guevara trong tháng 2 năm 1956.

Guevara đã chiến đấu trong cuộc cách mạng Cuba. Khi Gadea đến Cuba Guevara đã thông báo rằng ông đã phải lòng với một người phụ nữ, Aleida March, và đề nghị ly hôn. Sau thắng lợi của Cách mạng Cuba, Gadea với con gái mình chuyển đến sống tại Cuba,  và qua đời ở La Habana năm 1974 Gadea đã viết cuốn hồi ký "Cuộc sống của tôi với Che"..

Gabriel San Roma, một người viết cho tạp chí Z, đã bắt đầu viết một vở kịch về Gadea
.

Tham khảo

Sinh năm 1921
Mất năm 1974
Nữ chính khách Peru
Che Guevara


title: Anh Sơn (thị trấn)

text:
Anh Sơn là thị trấn huyện lỵ của huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Anh Sơn nằm ở trung tâm huyện Anh Sơn, nằm trên quốc lộ 7 bên hữu ngạn sông Lam, cách thành phố Vinh khoảng 70 km, và cách điểm giao giữa đường Hồ Chí Minh và quốc lộ 7 chỉ chừng 5 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phúc Sơn
Phía tây giáp xã Hội Sơn
Phía bắc giáp xã Thạch Sơn
Phía nam giáp xã Hội Sơn và Phúc Sơn.

Theo thống kê năm 2019, thị trấn có diện tích 2,48 km², dân số là 5.401 người, mật độ dân số đạt 2.178 người/km².

Thị trấn Anh Sơn có diện tích 2,86 km², dân số năm 2016 là 5.450 người, mật độ dân số đạt 1.905 người/km².

Hành chính
Thị trấn Anh Sơn được chia thành 10 khối.

Lịch sử
Thị trấn Anh Sơn được thành lập tại Quyết định số 22/QĐ-HĐBT ngày 01/3/1988 của Hội đồng bộ trưởng.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Môn kinh doanh quốc tế

text:
Ngành kinh doanh quốc tế (tiếng Anh: International business studies) là một môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA) của nhiều trường trên thế giới.

Nội dung
Môn học này có nhiều nội dung khác nhau. Một số nội dung cơ bản là:

- Chính sách thương mại

- Các công cụ của chính sách thương mại

- Thuế quan và các hàng rào phi thuế quan quốc tế

- Lý thuyết thương mại quốc tế

- Các tổ chức thương mại quốc tế và WTO

- Tác động của việc gia nhập các tổ chức thương mại quốc tế

- Xuất nhập khẩu

- Tên miền và thương mại điện tử

v v...

Các bậc thầy trong môn Kinh doanh Quốc tế

- John J. Wild

- Kenneth L. Wild

- Wendell H. McCulloch

- Donald A. Ball

- Charles W.L. Hill

Tham khảo

 Sách tên Amazon về Kinh doanh Quốc tế
 Khoa Kinh tế và Kinh doanh quốc tế thuộc trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội
 Trang chủ của WTO
 International Business Center
 Journal of International Business Studies

Môn học


title: Bouchetia hystricina

text:
Bouchetia hystricina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Rosenberg, G., F. Moretzsohn, and E. F. García. 2009. Gastropoda (Mollusca) of the Gulf of Mexico, Pp. 579–699 in Felder, D.L. and D.K. Camp (eds.), Gulf of Mexico–Origins, Waters, and Biota. Biodiversity. Texas A&M Press, College Station, Texas
 Merle D., Garrigues B. & Pointier J.-P. (2011) Fossil and Recent Muricidae of the world. Part Muricinae. Hackenheim: Conchbooks. 648 pp. page(s): 174

H
Động vật được mô tả năm 1889


title: Caecilia isthmica

text:
Caecilia isthmica là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Loài này có ở Colombia và Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Grant, T., Lynch, J. & Wilkinson, M. 2004. Caecilia isthmica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Caecilia


title: Quận Putnam, Illinois

text:
Quận Putnam là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 445 km2, trong đó có 31 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 6.086 người, 2.415 hộ gia đình, và 1.748 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 38 người trên một dặm vuông (15/km ²). Có 2.888 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 18 trên một dặm vuông (7/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 97,62% người da trắng, 0,62% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,35% người Mỹ bản xứ, 0,26% ở châu Á, 0,62% từ các chủng tộc khác, và 0,53% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,81% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 26,9% là người gốc Đức, Ý 20,0%, Ailen 8,1%, 7,1% và 5,5% người Ba Lan gốc Thụy Điển theo điều tra dân số năm 2000. Có 2.415 hộ, trong đó 30,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 62,10% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,00% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 27,60% là không lập gia đình. 24,60% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 12,30% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,52 và cỡ gia đình trung bình là 2,99. Trong dân số quận đã được trải ra với 25,10% dưới độ tuổi 18, 7,00% 18-24, 26,70% 25-44, 25,30% từ 45 đến 64, và 15,90% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 40 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,70 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,20 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 45.492, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 50.708. Phái nam có thu nhập trung bình USD 40.938 so với 21.706 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 19.792 USD. Có 4,20% gia đình và 5,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 8,80% những người dưới 18 tuổi và 3,10% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.

Tham khảo

Quận của Illinois

Illinois 1825
Khu dân cư thành lập năm 1825
Vùng tiểu đô thị Ottawa-Peru


title: Dimorphopalpa

text:
Dimorphopalpa là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Dimorphopalpa albopunctana Brown, 1999
Dimorphopalpa striatana Brown, 1999
Dimorphopalpa striatanoides Brown, 1999
Dimorphopalpa teutoniana Brown, 1999
Dimorphopalpa xestochalca (Meyrick, 1926)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Tam Bình

text:
Tam Bình là một huyện thuộc tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Tam Bình nằm ở trung tâm của tỉnh Vĩnh Long, nằm cách thành phố Vĩnh Long khoảng 32 km, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 162 km về phía nam và cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 28 km về phía bắc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Mang Thít và huyện Vũng Liêm
Phía tây giáp thị xã Bình Minh và huyện Bình Tân
Phía nam giáp huyện Trà Ôn
Phía bắc giáp huyện Long Hồ và huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp.

Điều kiện tự nhiên
Tam Bình có tổng diện tích tự nhiên là 27.972,1 ha. Diện tích đất nông nghiệp 23.763,57 ha, chiếm 84,95%; đất phi nông nghiệp 4.191,74ha, chiếm 14,98%. Trong đất nông nghiệp, đất canh tác cây hàng năm 15.594,4 ha, chiếm 55,74% diện tích tự nhiên; trong đó chủ yếu là đất trồng lúa và một số ít trồng rau màu; đất trồng cây lâu năm 7.892,45ha, chiếm 28,21%.

Địa hình
Tam Bình có địa hình của huyện tương đối bằng phẳng, cao độ giữa các vùng chênh lệch 0,3-0,5m từ phía Đông và Đông bắc và thấp nhất dần về phía Tây và Tây Nam, có cao trình 0,5 – 0,7m so với mực nước biển nên rất thuận lợi cho dòng chảy của nước phục vụ cho nhu cầu sản xuất nông nghiệp, nhất là phát triển các vườn cây ăn trái.

Về địa chất cấu tạo đất Tam Bình có loại đất mềm: Đất sét, đất cát và cát pha tạp chất hữu cơ, về thổ nhưỡng có 3 nhóm đất: đất phèn 11.911ha, chiếm 42,6% diện tích đất tự nhiên, đất phù sa 5.986ha, chiếm 21,4%, nhóm đất xáo trộn (đất lên líp) có 7.488 ha, chiếm 26,8%, đất loại khác 2.587ha, chiếm 9,2%. Tóm lại đất Tam Bình có 18.431,9ha là đất tốt, chiếm 65,89% diện tích đất tự nhiên, hoàn toàn chủ động nước ngọt nên thích hợp cho trồng cây ăn quả đặc sản, nuôi thủy sản và luân canh lúa-rau màu. Đây được xem là thế mạnh của huyện.

Khí hậu - thủy văn
Khí hậu nhiệt đới gió mùa mát mẻ quanh năm, có chế độ nhiệt tương đối cao và bức xạ dồi dào, thích hợp cho sản xuất nông nghiệp và phát triển các vườn cây ăn trái vùng nhiệt đới. Số giờ nắng trung bình/năm từ 2.500 - 2.600 giờ; lượng mưa trung bình từ tháng 5 đến tháng 11 chiếm khoảng 94 - 97% tổng lượng mưa cả năm.

Thủy văn chịu ảnh hướng chế độ bán nhật triều không đều của biển Đông. Mực nước và biên độ triều khá cao, biên độ lớn tại sông Măng thít đỉnh 1,2m, chân 0,6m. Biện độ mực nước lũ vào khoảng 0,96 - 1,2m, mùa kiệt từ 1,17 - 2,1 m. Có hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt nên tiềm năng tự chảy cho cây trồng khá lớn, khả năng tiêu rút tốt nên ít bị tác hại do mùa lũ hàng năm gây ra.

Dân số - lao động
Huyện Tam Bình có diện tích 290,65 km², dân số năm 2022 là 152.595 người, mật độ dân số đạt 525 người/km². Dân số tại các xã phân bố không đều: Thị trấn Tam Bình dân số 4.958 người, chiếm 3,3% dân số toàn huyện. Có 4 xã: Phú Thịnh, Mỹ Thạnh Trung, Loan Mỹ, Ngãi Tứ quy mô dân số trên 10.000 người, chiếm 31,90% dân số toàn huyện. Các xã còn lại quy mô dân số từ 6.000 – 10.000 người. Trong đó dân số đô thị khoảng 4.958 người, tỷ lệ đô thị hóa khoảng 3,25%.

Dân số toàn huyện năm 2014 là 155.412 người (nam 77.162, nữ 78.250; thành thị 5.178, nông thôn 150.234, chiếm 14,93% dân số của tỉnh Vĩnh Long. Mật độ dân số 535 người/km², được chia theo khu vực thành thị 3.064 người/km²; nông thôn 520 người/km². Thị trấn Tam Bình có mật độ dân số cao nhất với 3.064 người/km²; thấp nhất là xã Mỹ Lộc 444 người/km². Người Kinh chiếm khoảng 96,45%, các dân tộc khác chiếm 3,55% (người Khmer 5.309 người, chiếm 3,41%, người Hoa 176 người, chiếm 0,11%, và các dân tộc khác 30 người). Người Kinh phân bố đều ở các nơi; người Khmer sống tập trung ở xã Loan Mỹ; người Hoa tập trung ở thị trấn Tam Bình.

Dân số trong độ tuổi lao động 100.778 người (nam 52.796, nữ 47.982), tỷ lệ lao động qua đào tạo 42,7%; Cơ cấu lao động: tỷ lệ lao động trong nông nghiệp chiếm 62,5%, công nghiệp - xây dựng 10,05%, thương mại – dịch vụ 27,45% so tổng số người trong độ tuổi lao động.

Lịch sử
Ngày 29 tháng 6 năm 1916, quận Tam Bình thuộc tỉnh Vĩnh Long được thành lập do đổi tên từ quận Chợ Mới (trước đó là quận Ba Kè), gồm 3 tổng: Bình Chánh với 5 làng, Bình Phú với 8 làng, Bình Thới với 5 làng. Ngày 18 tháng 12 năm 1916, quận Tam Bình nhận thêm phần đất của quận Cái Nhum do bị giải thể.

Ngày 11 tháng 8 năm 1942, giải thể tổng Bình Chánh, nhập làng Chánh An vào làng An Phước của tổng Bình Quới, quận Vũng Liêm, các làng Chánh Lợi, Chánh Hiệp, Chánh Hòa và Tân Long Hội nhập vào tổng Bình Thới.

Ngày 20 tháng 3 năm 1956, quận Tam Bình thuộc tỉnh Tam Cần. Ngày 22 tháng 10 năm 1956, quận thuộc tỉnh Vĩnh Long, bao gồm tổng Bình Thuận với 4 xã, tổng Bình Phú với 2 xã, tổng Bình Định với 3 xã.

Sau năm 1965, các tổng mặc nhiên bị giải thể.

Sau 30 tháng 4 năm 1975, Tam Bình là huyện của tỉnh Cửu Long.

Từ năm 1976 đến nay
Ngày 11 tháng 3 năm 1977, huyện nhận thêm phần đất của huyện Bình Minh bị giải thể.

Ngày 29 tháng 9 năm 1981, tái lập huyện Bình Minh, huyện Tam Bình còn lại thị trấn Tam Bình và 9 xã: Bình Ninh, Hậu Lộc, Hòa Hiệp, Loan Mỹ, Mỹ Lộc, Mỹ Thạnh Trung, Ngãi Tứ, Song Phú, Tường Lộc.

Ngày 27 tháng 3 năm 1985, lập xã Long Phú trên cơ sở tách đất xã Song Phú.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Cửu Long tách thành hai tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh. Huyện Tam Bình thuộc tỉnh Vĩnh Long.

Ngày 9 tháng 8 năm 1994, lập mới các xã: Phú Thịnh, Tân Phú, Tân Lộc, Hoà Lộc, Phú Lộc và Hòa Thạnh.

Từ đó, huyện Tam Bình có 1 thị trấn và 16 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Tam Bình có 17 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tam Bình và 16 xã: Bình Ninh, Hậu Lộc, Hòa Hiệp, Hòa Lộc, Hòa Thạnh, Loan Mỹ, Long Phú, Mỹ Lộc, Mỹ Thạnh Trung, Ngãi Tứ, Phú Lộc, Phú Thịnh, Song Phú, Tân Lộc, Tân Phú, Tường Lộc.

Kinh tế
Thế mạnh kinh tế của Tam Bình là sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là lúa và cây ăn trái. Toàn huyện đã cải tạo thêm 673 ha vườn kém hiệu quả, xây dựng có hiệu quả 18 mô hình cam sành sạch bệnh với tổng diện tích 10,5 ha. Bình quân giá trị sản xuất trên một ha đất nông nghiệp đạt 59,8 triệu đồng/năm.

Cam sành Tam Bình với hương vị ngọt ngào nổi tiếng khắp cả nước, đã đăng ký độc quyền thương hiệu từ năm 2003. Năm 2007, huyện Tam Bình có 2.971,6 ha cam sành trồng tập trung ở các xã Mỹ Thạnh Trung, Tường Lộc, Mỹ Lộc, Loan Mỹ, Hòa Hiệp.

Huyện còn có khả năng phát triển công nghiệp nhất là chế biến nông sản, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Trong các năm 2007 - 2009, huyện Tam Bình phát triển gần 2.000 cơ sở công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp.

Tam Bình hiện phát triển 9 làng nghề: đan thảm lục bình, kết cườm, sản xuất bánh tráng giấy, xe bông dây kẽm, tách vỏ hạt điều, may túi da, đan giỏ nylông,… Ủy ban Nhân dân tỉnh đã công nhận 3 làng nghề đan thảm lục bình ở xã Bình Ninh, Ngãi Tứ và làng nghề sản xuất bánh tráng giấy ở xã Tường Lộc. Năm 2009, giá trị sản xuất công nghiệp của huyện đạt gần 88 tỷ đồng, thương mại, dịch vụ đạt 1.342 tỷ đồng.

Huyện có đặc sản là cam sành, nổi tiếng trên thị trường cả nước về chất lượng thơm ngon và ngọt so với cam sành ở các vùng lân cận. Sản phẩm đã được đặc ký độc quyền về thương hiệu. Ngoài ra, huyện còn có khu di tích Cái Ngang, chùa Kỳ Son, chùa Phước Sơn,... đây điều là những điểm thu hút khách tham quan trên toàn quốc.

Nông – lâm - thủy sản
Giá trị sản xuất nông – lâm - thủy sản tăng trưởng bình quân hàng năm 8,53%:
Giai đoạn 2001 - 2005: 7,05%
Giai đoạn 2006 - 2009: 4,28%
Giai đoạn 2010 - 2014: 2,92%
Dự báo giai đoạn 2015 - 2020: 3,83%.

Nông nghiệp
Tốc độ tăng trưởng hàng năm nông nghiệp là 5,64%:
Giai đoạn 2001 - 2005: 2,9%
Giai đoạn 2006 - 2009: 4,0%
Giai đoạn 2010 - 2014: 3,11%
Dự báo giai đoạn 2015 - 2020: 3,73%.

Lúa:
Diện tích: 45.513,3 ha, tăng 3,21%
Sản lượng hàng năm: 276.427 tấn, tăng 6,43% so năm 2010.

Cây ăn quả:
Diện tích: 7.611 ha, tăng bình quân 0,29% so năm 2010
Sản lượng hàng năm: 97.428 tấn, gồm các loại: Cam, bưởi, xoài, nhãn, măng cụt,…

Cây rau màu:
Diện tích: 4.836ha, tăng 7,12%.
Diện tích rau màu phát triển mạnh tăng 41,03% so năm 2010, trong đó màu trồng trên đất ruộng tăng 81,82%
Hình thành vùng chuyên canh màu ở các xã Bình Ninh, Ngãi Tứ.

Chăn nuôi
Đàn heo: 74.685 con/năm, tăng bình quân 1,35% so năm 2010
Đàn bò: 10.690 con/năm, tăng 0,43%
Đàn gia cầm: 1.698.170 con/năm, tăng 4,86%.

Thủy sản
Diện tích nuôi trồng thủy sản: 569ha, tăng bình quân 2,75 ha so năm 2010
Sản lượng thủy sản đạt: 8.350 tấn, trong đó thủy sản nuôi đạt: 7.094 tấn.

Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp
Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm là 18%:
Giai đoạn 2001 - 2005: 7,5%
Giai đoạn 2006 - 2009: 17,22%
Giai đoạn 2010 - 2014: 9,74%
Dự báo giai đoạn 2015 - 2020: 13%.

Các ngành công nghiệp chủ lực: Xay xát, gạch, sản xuất cửa sắt, hàn tiện,…

Các làng nghề, hợp tác xã sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ: Thảm lục bình, Bánh tráng giấy.

Thương mại – dịch vụ
Tổng mức bán lẽ hàng hóa bình quân hàng năm là 24%:
Giai đoạn 2001 - 2005: 8,26%
Giai đoạn 2006 - 2009: 13,59 %
Giai đoạn 2010 - 2014: 15,01%
Dự báo giai đoạn 2015 - 2020: 15%.

Trên địa bàn huyện Tam Bình tính đến cuối năm 2014 có 139 doanh nghiệp và 6.878 hộ kinh doanh hoạt động trên lĩnh vực thương mại. Huyện đã hoàn thành quy hoạch phát triển mạng lưới chợ đến năm 2020.

Văn hóa - du lịch

Tôn giáo
Hiện trên địa bàn huyện có 5 tôn giáo chính: Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao đài và Hòa hảo. Về tín ngưỡng có khoảng 36.000 tín đồ chiếm 23,28% dân số theo 5 tôn giáo chính.

Tín ngưỡng
Cơ sở thờ tự và tín ngưỡng dân gian có khoảng 69 cơ sở gồm:
Chùa Phật 34 có 2 chùa phật giáo Nam Tông khmer
7 Nhà thờ Công giáo
2 Tin Lành
1 Cao Đài Tây Ninh
4 Cao Đài Tiên Thiên
1 Chi hội Phật giáo Hòa Hảo
5 Thánh Thất
5 Đình Làng
1 Am Miếu.

Sự kiện tiêu biểu
Khởi nghĩa Nam Kỳ ở xã Hậu Lộc
Chiến Thắng Thủ Cù ở xã Song Phú
Chiến thắng Cái Sơn ở Long Phú
Ngô Tùng Châu bắn rơi máy bay thực dân Pháp đầu tiên ở Vĩnh Long, bằng súng cá nhân là FM đầu bạc ở thị trấn Tam Bình
Trận đánh 6 ngày đêm của du kích xã Hòa Hiệp ở xã Hòa Hiệp.

Di tích lịch sử
Di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn huyện hiện có 5 di tích lịch sử:
1 di tích cấp quốc gia là chùa Phước Hậu: tọa lạc tại ấp Đông Hậu, xã Ngãi Tứ
4 di tích cấp tỉnh gồm:
Chùa Kỳ Son: tọa lạc tại ấp Kỳ Son, xã Loan Mỹ
Chùa Đại Thọ: tọa lạc ở ấp Đại Thọ, xã Loan Mỹ
Miếu quan tiền hiền Phan Công An: toạ lạc tại ấp Mỹ Phú I, xã Tường Lộc
Khu lưu niệm Ngọc Đầu Sư Nguyễn Văn Ngợi: tọa lạc ở khóm 3, thị trấn Tam Bình.
Đồng thời 3 công trình di tích tiêu biểu cho truyền thống và con người Tam Bình:
Khu di tích lịch sử Căn cứ Cách Mạng Cái Ngang: tọa lạc ấp 4, xã Phú Lộc
Khu lưu niệm giáo sư, viện sĩ, anh hùng lao động, thiếu tướng Trần Đại Nghĩa: tọa lạc ấp Mỹ Phú I, xã Tường Lộc
Bia truyền thống Công an tỉnh Vĩnh Long: tọa lạc tại ấp Danh Tấm, xã Hậu lộc.

Giao thông
Giao thông đường bộ có: Quốc lộ 1, Quốc lộ 53, Quốc lộ 54, các Tỉnh lộ 904, 905, 908, 909 và các tuyến giao thông quan trọng nối liền Tam Bình với các trung tâm kinh tế của tỉnh Vĩnh Long và các tỉnh, thành lân cận.

Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Mỹ Thuận – Cần Thơ đi qua đang được xây dựng.

Chú thích

Tham khảo


title: Lucca Sicula

text:
Lucca Sicula là một đô thị của tỉnh Agrigento ở vùng Sicilia, có vị trí cách khoảng 60 km về phía nam của Palermo và khoảng 40 km về phía tây bắc của Agrigento. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.045 người và diện tích là 18,4 km².

Lucca Sicula giáp các đô thị sau: Bivona, Burgio, Calamonaci, Palazzo Adriano, Villafranca Sicula.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Thành phố kết nghĩa
 - Pueblo, Colorado, Hoa Kỳ

Đô thị tỉnh Agrigento


title: Aphrophila trifida

text:
Aphrophila trifida là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Aphrophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Quận Jones, South Dakota

text:
Quận Jones là một quận thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Nam Dakota. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

J


title: Caloptilia perseae

text:
Caloptilia perseae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Cuba và Hoa Kỳ (Florida).

Ấu trùng ăn Persea americana và Persea persea. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Megachile pretiosa

text:
Megachile pretiosa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1909


title: Merenschwand

text:
Merenschwand là một đô thị trong huyện Muri thuộc bang Aargau ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Đô thị của bang Aargau


title: Trochalodes bicolor

text:
Trochalodes bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Trochalodes


title: Melitoma ameghinoi

text:
Melitoma ameghinoi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Melitoma
Động vật được mô tả năm 1903


title: Parasetodes sudanensis

text:
Parasetodes sudanensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Parasetodes


title: Heimaey

text:
Heimaey (phát âm tiếng Iceland: [hei ma ˌ ː ei]), nghĩa đen Đảo Nhà, là một hòn đảo Iceland. Đảo có diện tích 13,4 km ² (5,2 dặm Anh vuông), nó là hòn đảo lớn nhất trong quần đảo Vestmannaeyjar, là hòn đảo lớn nhất và đông dân nhất bên ngoài hòn đảo chính Iceland. Heimaey có khoảng cách khoảng 4 hải lý (7,4 km) ngoài khơi bờ biển phía nam của Iceland. Nó là đảo duy nhất có dân sinh sống trong quần đảo Vestmannaeyjar, với dân số khoảng 4.500 người.

Tham khảo

Đảo của Iceland


title: Frespech

text:
Frespech  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Vénès

text:
Vénès  là một xã thuộc tỉnh Tar trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 247 mét trên mực nước biển.

Sông Dadou chảy qua thị trấn.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Cymodegma

text:
Cymodegma là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Acalymma bruchii

text:
Acalymma bruchii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma


title: Hylaeus cyaneomicans

text:
Hylaeus cyaneomicans là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1910


title: Thạch Thành, Cám Châu

text:
Thạch Thành (tiếng Trung: 石城县, Hán Việt: Thạch Thành huyện) là một huyện của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này giáp Thạch Bích "Đất tổ Khách Gia]] thuộc Ninh Hóa, Phúc Kiến.

Hành chính
Thạch Thành được chia ra làm 11 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 6 trấn và 5 hương.
Trấn: Cầm Giang (琴江镇), Tiểu Tùng (小松镇), Bình Sơn (屏山镇), Hoành Giang (横江镇), Cao Điền (高田镇), Cám Giang Nguyên (赣江源镇)
Hương: Mộc Lan (木兰乡), Phong Sơn (丰山乡), Đại Do (大由乡), Long Cương (龙岗乡), Châu Khanh (珠坑乡)

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Giang Tây
Cám Châu


title: Hyōgo (thành phố Kobe)

text:
là một trong 9 khu của thành phố Kobe, tỉnh Hyōgo, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hyogo
Quận của Koke


title: Andrena splendidicollis

text:
Andrena splendidicollis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1895


title: Saint-Hilaire-la-Croix

text:
Saint-Hilaire-la-Croix  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes, Pháp. Xã này có diện tích 16,21 km², dân số năm 2006 là 294 người. Khu vực này có độ cao 557 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE
IGN

Sainthilairelacroix


title: Andrena lucidicollis

text:
Andrena lucidicollis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1876


title: Baniwa yavitensis

text:
Baniwa là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chỉ có một loài, Baniwa yavitensis, được tìm thấy ở Venezuela và Para ở Brasil.
Nó giống loài Perigonia nhưng kiểu cánh trên có thể phân biệt được.
Có khả năng có nhiều lứa một năm. Con trưởng thành bay vào tháng 7 ở Brazil.

Chú thích

Tham khảo

Baniwa
Động vật được mô tả năm 1981


title: Ercheia pulchrivenula

text:
Ercheia pulchrivenula là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Thái Lan, bán đảo Mã Lai, Sumatra và Borneo.
Loài này bị nhiều tác giả xếp nhầm là đồng nghĩa của Ercheia pulchrivena.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Ercheia


title: Morphosphaeroides africana

text:
Morphosphaeroides africana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Morphosphaeroides


title: Adblock Plus

text:
Adblock Plus (ABP) là một tiện ích lọc nội dung và chặn quảng cáo mã nguồn mở được phát triển bởi Eyeo GmbH (Wladimir Palant), một công ty phát triển phần mềm của Đức. Tiện ích mở rộng đã được phát hành cho Mozilla Firefox (bao gồm cả Firefox cho di động), Google Chrome, Internet Explorer, Microsoft Edge, Opera, Safari, Yandex Browser, và Android.

Năm 2011, AdBlock Plus và Eyeo đã thu hút lượng lớn tranh cãi từ người dùng khi họ giới thiệu tính năng "Acceptable Ads" (tạm dịch: Quảng cáo chấp nhận được) để "cho phép một số quảng cáo không xâm phạm nhất định" (như là Google AdWords) để được thêm vào (danh sách trắng) trong thiết đặt mặc định của tiện ích mở rộng. Trong khi tham gia vào quy trình danh sách trắng miễn phí cho các trang web nhỏ, các công ty quảng cáo lớn phải trả phí (được báo cáo "tương đương với 30% doanh thu quảng cáo bổ sung mà họ thu được từ việc bỏ chặn quảng cáo đấy") để quảng cáo của họ được đưa vào danh sách trắng. Danh sách trắng quảng cáo được bật thông qua chương trình này sẽ được bật theo mặc định cho người dùng AdBlock Plus.

Lịch sử và thống kê
Michael McDonald tạo ra Adblock Plus 0.5 cải tiến Adblock bằng cách thêm các tính năng sau:
 Sổ trắng
 Hỗ trợ chặn ảnh nền.
 Đăng ký các bộ lọc có địa chỉ cố định và tự động cập nhật chúng.
 Khả năng ẩn các phần tử HTML cho phép chặn nhiều ảnh hơn.
 Khả năng ẩn quảng cáo trên mỗi trang thay vì toàn bộ.
 Sửa lỗi Chiếm dụng bộ nhớ

McDonald ngừng phát triển và chuyển tên cho Wladimir Palant, người đã phát hành Adblock Plus 0.6 với bộ mã được viết lại từ đầu vào tháng 1 năm 2006

Bộ lọc
Các quy luật lọc cơ bản có thể bao gồm wildcards đại diện bởi dấu sao (*). Các trang và đối tượng có thể được đưa vào sổ trắng bằng các bộ lọc bắt đầu với hai dấu a còng (@@). Biểu thức quy tắc xác định bởi dấu chéo (/) cũng có thể được dùng. Adblock Plus cũng hỗ trợ một công thức phức tạp hơn, cho phép kiểm soát việc lọc tốt hơn.

Sau đây là danh sách một số ví dụ bộ lọc cho Adblock Plus.

Chặn băng rôn quyên góp trên Wikipedia:
 wikipedia.org#DIV(id=siteNotice)

Chặn quảng cáo trong bất kì thư mục nào có tên "banners", không phân biệt HOA-thường:
 */banners/*

Đưa một trang vào sổ trắng:
 @@http://www.wikipedia.com/

Chặn quảng cáo trên Yahoo!:
 /yimg\.com(.*/adv/|/a[^u])(?!vision)/

Bộ lọc đăng ký

Người dùng có thể thêm các bộ lọc bên ngoài. Adblock Plus bao gồm khả năng sử dụng một hay nhiều bộ lọc đăng ký bên ngoài có thể tự động cập nhật. Filterset.G không tương thích với hệ thống này (và Adblock Plus đặc biệt khuyên không nên dùng Filterset.G cũng vì một số lý do khác), nhưng các bộ lọc khác có thể thêm vào bằng cách gõ địa chỉ của chúng.

Một danh sách các bộ đăng ký cho Adblock Plus được duy trì trên trang chủ của Adblock Plus, trong đó cũng có bộ lọc dành cho Việt Nam.

Giải thưởng
 PC World đã chọn Adblock Plus là một trong 100 sản phẩm tốt nhất của năm 2007.

Xem thêm
Flashblock
Lọc quảng cáo
 Danh sách các phần mở rộng Firefox
 AdBlock
 SponsorBlock

Chú thích

Liên kết ngoài

  Contains a short interview with Adblock Plus Chairman Tim Schumacher.

Phần mềm năm 2006
Advertising and marketing controversies
Phần mềm cho Android (hệ điều hành)
Phần mở rộng Firefox
Free and open-source Android software
Phần mở rộng Google Chrome
Phần mở rộng Internet Explorer
Quảng cáo trực tuyến
Software using the GPL license
Phần mở rộng Microsoft Edge


title: Tethys (vệ tinh)

text:
Tethys (phiên âm /ˈtiːθɨs/, /ˈtɛθɨs/) là một trong 4 vệ tinh được nhà thiên văn học Giovanni Domenico Cassini phát hiện vào năm 1684. Tethys là một trong 7 vệ tinh lớn của Sao Thổ (đủ lớn để lực cân bằng thủy tĩnh khiến cho thiên thể có hình cầu hoặc gần cầu).

Đặt tên
Tethys được đặt theo tên gọi thần khổng lồ Titan trong Thần thoại Hy Lạp, một vị nữ thần biển. Ngoài ra nó còn có tên gọi là Saturn III (Sao Thổ III) hoặc là S III Tethys.

Cassini phát hiện ra 4 vệ tinh của Sao Thổ trong khoảng thời gian từ năm 1671 đến năm 1684 bằng một kính thiên văn đặt tại Đài quan sát Paris. Lúc đầu Cassini gọi các vệ tinh này - (Tethys, Dione, Rhea và Iapetus) - là Sidera Lodoicea (tiếng La tinh nghĩa là: những vì sao của vua Louis) để vinh danh vua Louis XIV. Tuy nhiên các nhà thiên văn không thích sử dụng cách gọi tên mang tính chất cá nhân như vậy. Lúc đầu họ gọi 4 vệ tinh này là Saturn I, II, III và V (lần lượt theo thứ tự các vệ tinh như trên) cộng thêm Titan là Saturn IV. Sau đó khi phát hiện ra 2 vệ tinh Mimas, Enceladus ở gần Sao Thổ hơn, họ tăng chỉ số ở các vệ tinh này thành III, IV, V và VII. Tiếp đó Hyperion được phát hiện nằm giữa Titan và Iapetus, Iapetus tăng lên thành Saturn VIII. Những tên gọi đó vẫn còn được giữ cho đến ngày nay mặc dù đã có nhiều vệ tinh khác được phát hiện. Như vậy Tethys đã từng được gọi là Saturn I và sau đó là Saturn III.

Tên gọi 7 vệ tinh lớn của Sao Thổ mà người ta sử dụng hiện nay được nhà thiên văn học John Herschel (con trai của người đã phát hiện ra 2 vệ tinh Mimas và Enceladus, William Herschel) đặt vào năm 1847 trong tác phẩm Results of Astronomical Observations made at the Cape of Good Hope (Kết quả các quan trắc thiên văn tại mũi Hảo Vọng) của mình. Trong tác phẩm này, ông đã sử dụng tên các vị thần khổng lồ Hy Lạp, tức là các anh chị em của thần Cronos (hay Kronos). Cronos là vị thần trong thần thoại Hy Lạp tương đương với thần Saturn trong thần thoại La Mã.

Trong tiếng Anh, tính từ của Tethys là Tethyan. Ngoài ra còn một số dạng khác ít dùng hơn.

Đặc điểm

Tethys là một vệ tinh có cấu tạo chủ yếu từ băng. Nó tương đối giống với Dione và Rhea. Mật độ của Tethys đạt khoảng 0.97 g/cm³, nhỏ hơn cả khối lượng riêng của nước hay băn. Bề mặt của Tethys có rất nhiều hố thiên thạch và các vết nứt do băng bị đứt gãy. Bề mặt Bề mặt Tethys là một trong những bề mặt phản xạ mạnh nhất ánh sáng khả kiến trong hệ Mặt trời. Suất phản xạ là 1,229. Hiện tượng này gây ra do các hạt trong vành đai E của Sao Thổ. Vành đai này là một vành đai mờ chứa các hạt băng nhỏ sinh ra từ các lỗ phun trào nhiệt độ thấp ở cực Nam Enceladus

Có 2 kiểu địa hình xuất hiện trên bề mặt Tethys. Kiểu địa hình thứ nhất là những vùng có các hố thiên thạch dày đặc và kiểu địa hình thứ 2 là một dải sẫm màu và ít hố thiên thạch hơn trải rộng khắp hành tinh. Kiểu địa hình thứ 2 đã chỉ ra rằng: bề mặt của Tethys đã từng có những hoạt động địa chất. Chúng đã làm thay đổi một phần bề mặt của Tethys. Nguyên nhân vì sao vùng bề mặt này lại có màu sẫm hiện vẫn chưa rõ nhưng những bức ảnh mới đây tàu thám hiểm Galileo đã chụp về bề mặt của 2 vệ tinh Sao Mộc: Ganymede và Callisto đã làm sáng tỏ phần nào câu hỏi trên. Vùng cực của các vệ tinh trên tương đối sáng do ánh sáng phản chiếu trên băng tích tụ trên sườn các hố thiên thạch hướng cực. Từ khoảng cách xa, các bức ảnh không đủ độ phân giải để chụp rõ các hố băng mà chỉ cho thấy rằng vùng cực của vệ tinh có vẻ sáng hơn so với thực tế. Bề mặt Tethys có thể cũng có cấu tạo tương tự, và do đó các bức ảnh chụp được sẽ thể hiện 2 cực sáng màu và vùng ở giữa tối màu hơn.

Bán cầu tây của Tethys có một hố thiên thạch rất lớn được gọi là Odysseus. Nó có đường kính 400 km, bằng 2/5 đường kính của Tethys. Hiện nay, hố thiên thạch này khá bằng phẳng, miệng hố không cao, cũng không có đỉnh núi nằm giữa. Kiểu hố thiên thạch này tương tự như hố thiên thạch trên Callisto và khác biệt so với hố thiên thạch của Mặt Trăng và Sao Thủy. Nguyên nhân của sự khác biệt này là do lớp vỏ băng trên Tethys mềm hơn khiến cho mép các hố thiên thạch đã bị sụt vỡ sau một thời gian dài.

Một đặc điểm đáng chú ý khác của Tethys là một thung lũng lớn tên là Ithaca Chasma, rộng 100 km và sâu từ 3 đến 5 km. Thung lũng này dài 2000 km, bằng 3/4 chu vi xích đạo của vệ tinh. Người ta cho rằng Ithaca Chasma được sinh ra khi lớp nước bên trong Tethys hóa rắn, khiến cho vệ tinh phồng ra và sinh ra đứt gãy ở vỏ của nó. Lớp nước này có thể là kết quả của một quỹ đạo cộng hưởng với tỉ lệ 2: 3 giữa Dione và Tethys khi chúng mới được hình thành. Sự cộng hưởng này tạo độ dẹt cho quỹ đạo của Tethys, từ đó sinh ra nhiệt ma sát giữa các lớp của vệ tinh và duy trì trạng thái lỏng cho lớp nước. Sau đó, Tethys tách ra khỏi cộng hưởng, nhiệt ma sát giảm đi, lớp nước bị hóa rắn. Những hố thiên thạch sinh ra trước đó có thể đã bị xóa sạch khỏi bề mặt của vệ tinh. Một giả thuyết khác về sự hình thành của Ithaca Chasma cho rằng: khi một thiên thạch lớn va vào Tethys tạo ra hố thiên thạch Odysseus, sóng chấn động truyền xuyên qua lòng Tethys và gây ra đứt vỡ trên nửa bề mặt băng đối diện của nó.

Nhiệt độ bề mặt của Tethys là khoảng -187 °C.

Các vệ tinh Trojans

Có 2 vệ tinh quay trong cùng quỹ đạo với Tethys là Telesto và Calypso. Chúng nằm tại 2 điểm Lagrange L4 và L5 so với Tethys, tạo với Tethys 2 góc 60 độ trong quỹ đạo quay quanh Sao Thổ.

Thám hiểm

Tàu thám hiểm Cassini đã rất nhiều lần chụp ảnh Tethys từ khoảng cách trung bình. Lần đến gần Tethys duy nhất của Cassini là vào ngày 23tháng 9 năm 2005. Cassini chỉ cách Tethys khoảng 1500 km. Hiện chưa có kế hoạch cho những lần tới gần tiếp theo.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tethys Profile  by NASA's Solar System Exploration
 Rotating Tethys map (Voyager)
 The Planetary Society: Tethys

Tethys và Dione phun plasma

Vệ tinh của Sao Thổ
Thiên thể phát hiện năm 1684
Tethys (vệ tinh)
Được phát hiện bởi Giovanni Domenico Cassini


title: Craugastor jota

text:
Craugastor jota là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C. & Fuenmayor, Q. 2004. Craugastor jota. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Craugastor


title: Bulbophyllum decarhopalon

text:
Bulbophyllum decarhopalon là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

D


title: 7 tháng 12

text:
Ngày 7 tháng 12 là ngày thứ 341 (342 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 24 ngày trong năm.

Sự kiện
43 TCN – Cicero, được coi là một trong những nhà diễn thuyết vĩ đại của Đế quốc La Mã, bị ám sát do chống đối Marcus Antonius.
1776 – Gilbert du Motier de La Fayette gia nhập vào quân đội Hoa Kỳ với quân hàm cấp tướng.
1787 – Delaware nhất trí thông qua Hiến pháp Hoa Kỳ để trở thành tiểu bang đầu tiên hai năm sau.
1815 – Thống chế Pháp Michel Ney bị xử bắn gần Vườn Luxembourg ở Paris vì ủng hộ Napoléon Bonaparte.
1917 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Hoa Kỳ tuyên chiến với Đế quốc Áo–Hung.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hải quân Đế quốc Nhật Bản tấn công bất ngờ vào Trân Châu Cảng tại Hawaii nhằm mục đích ngăn trở Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ can thiệp đến cuộc chiến mà Nhật Bản đang hoạch định nhằm xâm chiếm ở Đông Nam Á.
1949 – Nội chiến Trung Quốc: Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc di dời từ Nam Kinh đến Đài Bắc trên đảo Đài Loan.
1965 – Ly giáo Đông–Tây: Thượng phụ Athenagoras I thành Constantinopolis và Giáo hoàng Phaolô VI phát tuyên ngôn chung và hóa giải các việc rút phép thông công lẫn nhau năm 1054 giữa Công giáo La Mã và Chính Thống giáo Đông phương.
1970 – Tổng tuyển cử đầu tiên diễn ra ở Pakistan từ khi quốc gia này giành độc lập.
1972 – Các phi hành gia trên phi thuyền Apollo 17 chụp "Viên bi xanh", hình rõ đầu tiên chụp mặt sáng của Trái Đất, trên đường tới Mặt Trăng.
1975 – Indonesia đưa quân vào Đông Timor.
1995 – Tàu vũ trụ Galileo đến Sao Mộc, hơn 6 năm sau khi được phóng bởi Tàu con thoi Atlantis trong Sứ mệnh STS-34.
2003 – Đảng Bảo thủ (Canada) được công nhận chính thức.

Sinh
 521 – Columba, nhà truyền giáo, mục sư người Ireland, được phong thánh (m. 597)
 1258 – Trần Nhân Tông, hoàng đế thứ ba của triều Trần tại Việt Nam, tức 11 tháng 11 năm Mậu Ngọ (m. 1308)
 1598 – Gian Lorenzo Bernini, nhà điêu khắc và họa sĩ người Ý (m. 1680)
 1786 – Maria Walewska, tiểu thư người Ba Lan, nhân tình của Napoléon Bonaparte (m. 1817)
 1810 – Theodor Schwann, nhà sinh lý học người Đức (m. 1882)
 1823 – Leopold Kronecker, nhà toán học người Đức (m. 1891)
 1860 – Joseph Cook, Thủ tướng Úc thứ 6 (m. 1947)
 1889 – Gabriel Marcel, triết gia người Pháp (m. 1973)
 1905 – Gerard Kuiper, nhà thiên văn học người Mỹ gốc Hà Lan (m. 1973)
 1908 – Sơn Ngọc Thành, chính trị gia người Khmer sinh tại Việt Nam, Thủ tướng Campuchia (m. 1977)
 1918 – Nguyễn Văn Là, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (mất 1990)
 1928 – Noam Chomsky, nhà ngôn ngữ học, triết gia người Mỹ
 1935 – Armando Manzanero, ca sĩ Mexico (m. 2020)
 1948 – Nguyễn Duy, nhà thơ người Việt Nam
 1954 – Mary Fallin, chính trị gia người Mỹ
 1960 – Abdellatif Kechiche, diễn viên, đạo diễn và biên kịch người Pháp gốc Tunisi
 1979 – Sara Bareilles, ca sĩ–người viết ca khúc, người chơi dương cầm người Mỹ
 1980
 Clemens Fritz, cầu thủ bóng đá người Đức
 John Terry, cầu thủ bóng đá người Anh
 1985 – Dean Ambrose,vận động viên đô vật chuyên nghiệp
 1988 – Min, ca sĩ, vũ công người Việt Nam
 1994 – Yuzuru Hanyu, vận động viên trượt băng nghệ thuật người Nhật. Huy chương vàng Olympic, đương kim vô địch thế giới.
 2003 – Catharina–Amalia, Công chúa xứ Orange, thành viên vương thất Hà Lan.

Mất
43 TCN – Cicero, chính trị gia và triết gia La Mã (s. 106 TCN)
283 – Giáo hoàng Êutykianô
983 – Otto II, hoàng đế Đế quốc La Mã Thần thánh (s. 955)
1254 – Giáo hoàng Innôcentê IV (s. 1195)
1370 - Dương Nhật Lễ, vua Việt Nam (s. 1349)
1815 – Michel Ney, sĩ quan quân đội người Pháp (s. 1769)
1879 – Jón Sigurðsson, thủ lĩnh phong trào độc lập Iceland (s. 1811)
1889 – Gustav Friedrich von Beyer, tướng lĩnh người Đức (s. 1812)
1891 – William John Macleay, nhà động vật học người Scotland–Úc (s. 1820).
1894 – Ferdinand de Lesseps, nhà ngoại giao, chủ doanh nghiệp người Pháp, đồng phát triển kênh đào Suez (s. 1805)
1906 – Élie Ducommun, nhà báo, giải thưởng Nobel hòa bình Thụy Sĩ (s. 1833)
1917 – Maximilian Vogel von Falckenstein, tướng lĩnh người Đức (s. 1839)
1948 – William Charles Cadman, nhà truyền giáo người Anh (s. 1883)
1985 – Robert Graves, tác gia người Anh (s. 1895)
1993 – Wolfgang Paul, nhà vật lý học người Đức, đoạt giải thưởng Nobel (s. 1913)
1998 – Martin Rodbell, nhà hóa sinh người Mỹ, đoạt giải thưởng Nobel (s. 1925)
2004 – Jay Van Andel, doanh nhân người Mỹ, đồng sáng lập Amway (b. 1924)

Những ngày lễ và kỷ niệm
 Ngày Hàng không Dân dụng Quốc tế
 Ngày Sinh viên tại Iran
 Ngày Anh hùng quốc gia tại Đông Timor.

Tham khảo

Tháng mười hai
Ngày trong năm


title: Sông Lục Đầu

text:
Sông Lục Đầu (六頭江) là quãng sông do sông Thương, sông Cầu, sông Lục Nam, sông Đuống, sông Kinh Thầy, sông Thái Bình gặp nhau tạo thành. Tên sông Lục Đầu gợi nghĩ đến chiến thắng Vạn Kiếp lẫy lừng của Trần hưng Đạo chống quân Mông - Nguyên xưa kia. Sông được đào vào giữa tháng Chạp âm lịch năm Mậu Tý thứ 21 (lúc quân Ô Mã Nhi tiến vào sông Bạch Đằng).

Tiểu sử
Ô Mã Nhi, Thoát Hoan, Trương Văn Hổ đã đem quân vào Vạn Kiếp theo hai đường thủy, bộ. Trần Khánh Dư đã diệt được Trương Văn Hổ; Ngày 14 tháng 1 năm 1288, Trần Thủ Độ đã đào sông này. Tám ngày sau quân ta đã diệt được Thoát Hoan và Ô Mã Nhi.

Giải nghĩa sông Lục Đầu
Sông này có nghĩa là sông Sáu Đầu (lục: sáu) vì sáu con sông Cầu - Đuống - Kinh Thầy - Lục Nam - Thái Bình - Thương gặp nhau mà thành. Phía bắc từ xã Trạm Điền, phía nam đến xã Lâu Khê.

Tham khảo

Hệ thống sông Thái Bình
Chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt


title: Blandy, Essonne

text:
Blandy là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Essonne

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Saint-Astier, Dordogne

text:
Saint-Astier là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Astériens.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Astier trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Trang mạng chính thức của Saint-Astier
 Saint-Astier trên trang mạng Cộng đồng các xã Astérienne Isle et Vern
 Le Château de Puyferrat sur le site La passion des châteaux

Saint-Astier


title: Saint-Nizier-d'Azergues

text:
Saint-Nizier-d'Azergues là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 525 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Túc Lôi Ba (cây)

text:
Túc Lôi Ba (Acer leipoense) là một loài túc, đặc hữu ở huyện Lôi Ba, Tứ Xuyên tây nam Trung Quốc. Đây là một loài nguy cấp, mọc ở độ cao 2.000–2.700 m.

Đây là một cây rụng lá cỡ nhỏ cao tới 8 m. Lá xẻ thùy nông với ba thùy, dài 9–11 cm và rộng 7–12 cm.

Tham khảo

L
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Thực vật được mô tả năm 1966


title: Le Ménil-Broût

text:
Le Ménil-Broût là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 145 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Menilbrout


title: Pseudanostirus columbianus

text:
Pseudanostirus columbianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Pseudanostirus


title: Helius amplus

text:
Helius amplus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Lasioglossum chanyomae

text:
Lasioglossum chanyomae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1931


title: Centris nitida

text:
Centris nitida là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1874.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1874


title: Athripsodes thibauti

text:
Athripsodes thibauti là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Helia (bướm đêm)

text:
Helia  là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Helia agna (Druce, 1890)
 Helia albibasalis (Schaus, 1914)
 Helia argentipes (Walker, 1869) (đồng nghĩa: Helia digna (Felder và Rogenhofer, 1874))
 Helia bilunulalis (Walker, 1865) (đồng nghĩa: Helia yrias (Felder và Rogenhofer, 1874))
 Helia calligramma Hübner, 1818 (đồng nghĩa: Helia albirena (Walker, 1865), Helia amoena (Walker, 1865), Helia subnigra (Schaus, 1912))
 Helia carbonalis Guenée, 1854
 Helia celita (Schaus, 1912)
 Helia compacta (Felder và Rogenhofer, 1874)
 Helia cymansis Hampson, 1924
 Helia dentata (Walker, 1865)
 Helia erebea (Schaus, 1914)
 Helia exsiccata (Walker, 1858) (đồng nghĩa: Helia aezica (Druce, 1890), Helia caliginosa (Walker, 1865))
 Helia extranea (Walker, 1865) (đồng nghĩa: Helia dives (Walker, 1865), Helia frontalis (Walker, 1865))
 Helia hermelina (Guenée, 1852) (đồng nghĩa: Helia anguinea (Felder và Rogenhofer, 1874), Helia cruciata (Guenée, 1852), Helia diversa (Walker, 1865))
 Helia homopteridia (Schaus, 1912)
 Helia lampetia Druce, 1890
 Helia mollealis (Walker, 1858) (đồng nghĩa: Helia discalis (Walker, 1862))
 Helia serralis Mabille, 1880
 Helia subjuga (Dognin, 1912)
 Helia vitriluna (Guenée, 1852)

Tham khảo

 Helia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Omopterini


title: Eosipho atlanticus

text:
Eosipho atlanticus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Eosipho


title: Tân Hóa, Lâu Để

text:
Tân Hóa (chữ Hán giản thể: 新化县) là một huyện thuộc địa cấp thị Lâu Để tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3567 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 1.291.626 người. Tân Hóa nằm ở trung lưu sông Tư. Huyện này được thành lập năm 1072 vào thời Bắc Tống. Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp và lâm nghiệp. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 7 trấn, 19 hương. Huyện lý đóng ở trấn Thượng Mai.

Tân Hóa giáp các đơn vị cấp huyện: tây giáp Tự Phố, nam giáp Long Hồi và Tân Thiêu, đông giáp Lãnh Thủy Giang và Liên Nguyên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính quyền Tân Hóa

Lâu Để
Đơn vị cấp huyện Hồ Nam


title: Chuỗi (toán học)

text:
Trong toán học, chuỗi có thể được nói là, việc cộng lại vô hạn các số lại với nhau bất đầu từ số ban đầu.  Chuỗi là phần quan trọng của vi tích phân và trong tổng quát của nhánh đó, giải tích toán học. Chuỗi được sử dụng trong đa số các nhánh toán học, kể cả cho việc nghiên cứu các cấu trúc hữu hạn (ví dụ như trong tổ hợp) qua các hàm sinh. Ngoài sự phổ biến của nó trong toán học ra, chuỗi vô hạn cũng được sử dụng rộng rãi trong các môn khoa học khác như vật lý, khoa học máy tính, thống kê và kinh tế học.

Trong một thời gian rất là dài, ý tưởng rằng tổng vô hạn các số hạng có thể cho ra giá trị hữu hạn được coi là nghịch lý. Nghịch lý này cuối cùng cũng được giải quyết bằng khái niệm của giới hạn trong thế kỷ 17.  Nghịch lý Zeno với Achilles và con rùa minh họa tính chất nghich lý của tổng vô hạn như sau: Achilles chạy theo một rùa, nhưng khi anh chạm tới vị trí ban đầu của con rùa thì con rùa đã đi đến vị trí thứ hai rồi;khi anh chạy tới vị trí thứ hai, con rùa đã sang vị trí thứ ba, rồi cứ tiếp diễn như vậy. Zeno kết luận Achilles không bao giờ có thể chạm thới con rùa và do đó di chuyển không tồn tại. Zeno chia cuộc đua thành vô số cuộc đua con, mọi cuộc cần hữu hạn khoảng thời gian. nên tổng thời gian để Achilles bắt kịp con rùa được cho bởi chuỗi số. Lời giải này của nghịch lý này là, mặc dù một chuỗi số có vô hạn số số hạng, tổng của nó hữu hạn, và giá trị tổng chính là thời gian để Achilles bắt kịp với con rùa.

Trong thuật ngữ hiện đại, bất kỳ dãy vô hạn được sắp  của các số hạng (số hạng ở đây có thể là số, hàm số, hoặc bất cứ đối tượng nào có thể cộng lại vào với nhau) định nghĩa một chuỗi là việc cộng toàn bộ các số hạng trong dãy đó  lại với nhau. Để nhấn mạnh rằng chuỗi là việc tính tổng vô hạn các phẩn tử trong một dãy, một chuỗi còn được gọi là chuỗi vô hạn. Chuỗi như vậy thường được viết bằng biểu thức như sau

hoặc viết gọn đi bằng ký hiệu sigma,

Ta không thể cộng được chính xác vô số phép cộng trong chuỗi (đặc biệt là trong thời gian hữu hạn). Tuy nhiên nếu tập các số hạng trong dãy và tổng hữu hạn của chúng có ký hiệu giới hạn, thì ta đôi khi có thể gán giá trị cho chuỗi, được gọi là tổng của chuỗi. Giá trị này là giới hạn khi  tiến đến vô cực (nếu tồn tại) của tổng hữu hạn của  số hạng đầu tiên, các tổng hữu hạn này được gọi là tổng  riêng thứ  của chuỗi. Tức là,

Khi giới hạn này tồn tại, ta có thể nói chuỗi hội tụ hay tính tổng được, hoặc dãy  tính tổng được. Trong tường hợp này, giá trị giới hạn là tổng của chuỗi. Ngược lại thì chuỗi được gọi là phân kỳ.

Tổng quát thì, các số hạng trong chuỗi thường thuộc một vành nào đó, thường thì là trường  của các số thực hoặc trường  của các số phức. Trong trường hợp này, tập tất cả các chuỗi tạo thành một vành (thậm chí còn là đại số kết hợp), trong đó phép cộng là cộng từng số hạng lại với nhau, còn phép nhân là tích Cauchy.

Các tính chất cơ bản

Chuỗi vô hạn hay gọi ngắn đi là chuỗi là tổng vô hạn được biểu diễn bằng biểu thức sau:

Trong đó  là bất kỳ dãy được sắp của các số hạng, như là các số, hàm số, hay bất cứ thứ gì có thể cộng với nhau (trong nhóm abel).  Đây là biểu thức lấy được từ dãy  bằng cách đặt các số hạng cạnh nhau rồi nói chúng bằng ký hiệu phép cộng "+".  Chuỗi có thể viết gọn lại bằng ký hiệu sigma thành

Nếu nhóm abel  của các số hạng có khái niệm giới hạn (tức là nó là không gian mêtric), thì một số chuỗi có thể có giá trị trong , giá trị đó được gọi là tổng của chuỗi. Định nghĩa này có bao gồm cả các trường hợp thường gặp trong giải tích, trong đó nhóm là trường số thực hoặc trường số phức. Cho chuỗi , tổng riêng thứ  của nó là

Theo định nghĩa, chuỗi  hội tụ đến giá trị  (hay có tổng bằng ), nếu dãy các tổng riêng của nó có giới hạn . Khi đó, ta thường viết là

Một chuỗi được gọi là hội tụ nếu nó hội tụ đến một giá trị hữu hạn nào đó, hay phân kỳ nếu nó không hội tụ được. Giá trị của giới hạn này, nếu nó tồn tại, là giá trị của chuỗi.

Chuỗi hội tụ

Chuỗi  được gọi là hội tụ khi dãy  của các tổng riêng có giới hạn. Nếu giới hạn của  là vô cực hay không tồn tại, thì chuỗi được gọi là phân kỳ. Khi giá trị hữu hạn của giới hạn tồn tại, nó được gọi là giá trị (hay tổng) của chuỗi

Cách dễ nhất để một chuỗi vô hạn hội tụ là khi an bằng không với mọi n đủ lớn. Dễ thấy một chuỗi số như vậy có thể được viết dưới dạng một tổng hữu hạn, cho nên chuyện dãy số đó là vô hạn không có ý nghĩa gì.

Tìm ra các giá trị của một chuỗi hội tụ kể cả khi tất cả các biểu thức đều khác không là tiêu điểm của việc nghiên cứu chuỗi. Xem xét ví dụ sau:

Có thể"hình dung"sự hội tụ của chuỗi trên trục số thực: ta có thể hình dung một đoạn thẳng có chiều dài bằng 2, trên đó lần lượt bôi đen các phần với chiều dài 1, ½, ¼, v.v. Luôn luôn còn chỗ để bôi đen phần tiếp theo vì phần đoạn thẳng còn lại luôn luôn bằng phần đoạn thẳng vừa đánh dấu. Thật vậy, khi ta đã bôi đen ½, ta vẫn còn một phần có chiều dài ½ chưa bị bôi đen, nên hoàn toàn có thể bôi đen tiếp ¼, và cứ như thế. Điều này không chứng minh rằng tổng này bằng 2 (mặc dù đúng là như thế), nhưng nó chứng minh rằng tổng này nhỏ hơn hoặc bằng 2. Nói cách khác, giá trị chuỗi này có cận trên. Biết rằng chuỗi này hội tụ, để chứng minh nó có giá trị bằng 2, ta chỉ cần đại số cơ bản. Nếu chuỗi được ký hiệu là , dễ thấy rằng

Do đó,

Các nhà toán học có thể mở rộng từ ví dụ này để thể hiện các khái niệm khác, tương đương của chuỗi. Ví dụ, khi ta nói về số thực có lặp phần thập phân, chẳng hạn:

thực ra ta đang nói về chuỗi số mà nó thể hiện (0.1 + 0.01 + 0.001 + …). Tuy nhiên, vì những chuỗi này luôn hội tụ về số thực (bởi tính đầy đủ của số thực), nên nói về chuỗi số theo cách này cũng giống như nói về các số mà chúng thể hiện. Đặc biệt, không nên thấy bất hợp lý khi coi 0.111… và 1/9 là một. Lập luận rằng  không hiển nhiên, nhưng hoàn toàn chứng minh được một khi đã biết các định luật về giới hạn bảo toàn các phép tính số học. Xem 0.999... để biết thêm chi tiết.

Ví dụ của một số chuỗi

 Chuỗi hình học là chuỗi mà mỗi số hạng sau có được bằng cách nhân số hạng trước đó với một hằng số . Lấy ví dụ: : Tổng quát thì, chuỗi hình học : hội tụ khi và chỉ khi , trong trường hợp đó nó hội tụ đến .
 chuỗi điều hòa là chuỗi sau : Chuỗi điều hòa là chuỗi phân kỳ.
 Chuỗi đan dấu là chuỗi các số hạng của nó đan dấu cho nhau.  Các ví dụ:

(chuỗi điều hòa đan dấu) và

 Chuỗi lồng nhau

hội tụ khi và chỉ khi dãy bn hội tụ đến giá trị L—khi n tiến đến vô cùng. Giá trị của chuỗi là b1 − L.

 p-chuỗi : hội tụ khi p > 1 và phân kỳ khi p ≤ 1, ta có thể chứng minh bằng cách dùng các quy tắc kiểm tra hội tụ. Là hàm số của p, tổng của chuỗi này là hàm zeta Riemann.
 Chuỗi siêu hình học:

và các dạng tổng quát của chúng (như chuỗi siêu hình học cơ bản và chuỗi siêu hình học elliptic) thường xuất hiện trong hệ thống khả tích và vật lý toán học.

 Có vài chuỗi căn bản mà tính hội tụ chưa được biết hay chưa được chứng minh hội tụ. Lấy ví dụ, hiện vẫn chưa biết được chuỗi Flint Hills

có hội tụ hay không.Tính hội tụ của chuỗi này phụ thuộc vào liệu  có thể xấp xỉ tốt với các số hữu tỷ (hiện vẫn chưa biết được).

π

Lôgarit tự nhiên của 2

Lôgarit tự nhiên cơ số e

Sử dụng vi tích phân và phép lấy tổng riêng làm phép toán trên các dãy
Phép lấy tổng riêng có tham số đầu vào là dãy (an), và đầu ra là dãy (SN). Do đó nó là phép toán một ngôi trên các dãy. Hơn nữa hàm này tuyến tính và do đó là toán tử tuyến tính trên không gian vectơ của các dãy ,ký hiệu bằng Σ. Toán tử nghịch đảo là toán tử số giả hữu hạn, ký hiệu bằng Δ. Chúng hoạt động tương tự với tích phân và đạo hàm nhưng dành cho chuỗi (hàm của số tự nhiên) chứ không phải hàm số thực. Lấy ví dụ, dãy số (1, 1, 1, ...) có chuỗi (1, 2, 3, 4, ...) là tổng riêng của nó, tương tự với

Trong khoa học máy tính, nó được gọi là tổng tiền tố.

Các tính chất của chuỗi
Các chuỗi không chỉ được phân loại bởi tính hội tụ/phân kỳ, mà còn bởi tính chất của các số hạng an (hội tụ tuyệt đối hay hội tụ có điều kiện); loại hội tụ của chuỗi (từng điểm, đều); lớp của số hạng an (nó là số thực, hay thuộc cấp số nhân, hay là hàm lượng giác), vân vân.

Số hạng không âm
Khi an là số thực không âm với mọi n, thì dãy SN của các tổng riêng không giảm. Từ đây, ta chứng minh được: chuỗi Σancùng với các số hạng không âm hội tụ khi và chỉ khi dãy SN của các tổng riêng bị chặn.

Lấy ví dụ chuỗi

hội tụ, bởi bất đẳng thức sau

và dùng chuỗi lồng nhau cho thấy các tổng riêng của chuỗi gốc bị chặn bởi 2. Giá trị chính xác của chuỗi này là kết quả của bài toán Basel.

Hội tụ tuyệt đối

Chuỗi

hội tụ tuyệt đối nếu chuỗi của các giá trị tuyệt đối

hội tụ. Đây là điều kiện đủ để đảm bảo không chỉ chuỗi gốc hội tụ mà còn bất kỳ việc sắp xếp lại chuỗi như thế nào đi chăng nữa, chuỗi đó vẫn hội tụ đến cùng một giá trị.

Hội tụ có điều kiện

Một chuỗi số thực hoặc số phức được gọi là hội tụ có điều kiện (hoặc hội tụ bán phần) nếu nó hội tụ nhưng không hội tụ tuyệt đối. Một ví dụ nổi tiếng là chuỗi đan dấu

Chuỗi này hội tụ (có tổng các biểu thức đúng bằng ln 2), nhưng chuỗi gồm toàn giá trị tuyệt đối của mỗi biểu thức của chuỗi này lại là chuỗi phân kỳ (xem chuỗi điều hòa). Định lý chuỗi Riemann nói rằng bất cứ chuỗi nào hội tụ có điều kiện đều có thể được sắp xếp lại để trở thành một chuỗi phân kỳ, hơn nữa, nếu an là số thực thì ta có thể tìm được một cách sắp xếp sao cho chuỗi mới hội tụ và có tổng bằng bất kỳ số thực S nào.

Kiểm tra Abel là một công cụ quan trọng để xử lý chuỗi hội tụ bán phần. Nếu một chuỗi có dạng

trong đó các tổng riêng BN = b0 + ··· + bn bị chặn, λn biến thiên bị chặn, và lim λnBn tồn tại:

thì chuỗi ∑an hội tụ. Điều này áp dụng cho hội tụ từng điểm của nhiều chuỗi lượng giác, như

với 0 < x < 2π. Phương pháp Abel là viết bn+1 thành Bn+1 − Bn, rồi thực hiện một phép biến đổi tương tự với tích phân từng phần (gọi là tính tổng từng phần),đưa chuỗi ∑an về chuỗi hội tụ tuyệt đối:

Tính sai số khi loại bỏ các số hạng trong chuỗi
Việc tính các sai số sau khi loại bỏ một số số hạng là thủ tục quan trọng trong giải tích số (đặc biệt là trong số học đã kiểm chứng và chứng minh có máy tính hỗ trợ).

Chuỗi đan dấu
Khi các điều kiện của kiểm tra chuỗi đan dấu được thỏa mãn bởi , ta có thể tính chính xác sai số. Gọi  là tổng riêng  của chuỗi đan dấu cho trước , thì bất đẳng thức sau được thỏa mãn:

Chuỗi Taylor
Định lý Taylor được dùng để tính sai số khi chuỗi Taylor bị loại bớt đi.

Chuỗi siêu hình học
Bằng cách sử dụng tỷ lệ, ta có thể tính các số hạng sai số của chuỗi siêu hình học bị loại bớt đi.

Xem thêm
 Liên phân số
 Kiểm tra hội tụ
 Chuỗi hội tụ
 Chuỗi phân kỳ
 Tích vô hạn
 Danh sách các chuỗi toán học
 Tổng tiền tố
 Biến đổi chuỗi
 Khai triển chuỗi

Tham khảo

Thư mục

Bromwich, T. J. An Introduction to the Theory of Infinite Series MacMillan & Co. 1908, revised 1926, reprinted 1939, 1942, 1949, 1955, 1959, 1965.

 Walter Rudin, Principles of Mathematical Analysis (McGraw-Hill: New York, 1964).

Liên kết ngoài

 Infinite Series Tutorial

Giải tích toán học
Chuỗi toán học


title: Gonomyia dosis

text:
Gonomyia dosis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Lasioglossum heterognathum

text:
Lasioglossum heterognathum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1960


title: Amblycerus sclerolobii

text:
Amblycerus sclerolobii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Ribeiro-Costa miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Bocognano

text:
Bocognano  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Xã của Corse-du-Sud


title: 15294 Underwood

text:
15294 Underwood (1991 VD5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 11 năm 1991 bởi C. S. Shoemaker và D. H. Levy ở Đài thiên văn Palomar. Tênd in honor of building plans examiner Lynn Underwoor (b. 1949) of Vail, Arizona. Underwood has completed successful và innovative designs ngày two major extensions to the Jarnac Observatory, thus enabling it to redouble its observations và join in an expanded public observing program with Dean Koenig và "Starizona".

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15294 Underwood

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Tricolia retrolineata

text:
Tricolia retrolineata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Phasianellidae.

Miêu tả

Phân bố
 miền nam Mozambique
 đông bắc South Africa

Chú thích

Tham khảo

Tricolia


title: Họ Cỏ mai hoa

text:
Họ Cỏ mai hoa (danh pháp khoa học: Parnassiaceae Martynov, 1820) là một họ thực vật hạt kín thuộc bộ Celastrales. Nó được coi là một họ trong hệ thống APG II năm 2003, nhưng không được công nhận trong hệ thống APG III năm 2009. Trong hệ thống APG III thì họ Parnassiaceae được coi là phần tách ra của họ Celastraceae nghĩa rộng.

Các chi
Họ Parnassiaceae nghĩa rộng (Parnassiaceae Martynov, 1820) bao gồm 2 chi là Lepuropetalon và Parnassia, còn khi hiểu theo nghĩa hẹp (Parnassiaceae Gray, 1821) thì chỉ bao gồm chi Parnassia.

Chi Lepuropetalon chỉ có 1 loài là Lepuropetalon spathulatum, một loại cây thảo nảy mầm mùa đông, ưa đất cát. Nó là một trong những loài thực vật nhỏ nhất, chỉ cao tới 2 cm. Lepuropetalon có sự phân bố rời rạc, có ở đông nam Hoa Kỳ và miền trung Chile, nhưng có lẽ phổ biến hơn so với điều ghi nhận trong các thông báo.

Parnassia là chi của các loài cây thân thảo sống lâu năm, cao tới 60 cm, mọc ven các đầm lầy và các khu vực ẩm ướt khác, chủ yếu trong khu vực ôn đới ở Bắc bán cầu. Có khoảng 50 tới trên 70  loài được ghi nhận, nếu công nhận 70 loài thì tới 63 loài có ở Trung Quốc, 49 trong số đó là đặc hữu. Tại đây nó được gọi là mai hoa thảo (梅花草, nghĩa là cỏ hoa mơ/(mai mơ)). Khu vực đa dạng thứ hai của Parnassia là Bắc Mỹ với khoảng 9 loài. Parnassia palustris là phổ biến và biết đến nhiều nhất. Nó có mặt tại phần lớn khu vực miền bắc đại lục Á-Âu, Canada và miền tây Hoa Kỳ. Parnassia palustris cũng được gieo trồng rộng khắp. Khoảng 10 loài chỉ biết tới trong gieo trồng, tất cả đều là cây cảnh.

Miêu tả
Họ Parnassiaceae là các cây thảo có thân rễ, sống lâu năm (Parnassia) hoặc cây một năm nảy mầm mùa đông, không thân rễ (Lepuropetalon). Phần non nhất của thân có 3 bó mạch bên. Trên thân, lá và hoa, phần biểu bì có các túi chứa đầy tanin. Lá mọc so le hay gần đối, không lá kèm, mép lá nguyên. Phiến lá rộng bản khi so với chiều dài của nó, gân lá hình chân vịt.

Ở Parnassia thì lá mọc thành nơ lá sát gốc với một vài lá mọc ở phần thân cây phía trên. Ở Lepuropetalon thì tất cả các lá đều là lá mọc trên thân cây.

Ở cả hai chi thì các lá tại phần thân cây phía dưới đều là giả không cuống, nghĩa là các cuống lá hợp sinh với phần thân. Các lá tại phần thân phía trên là không cuống thật sự.

Cụm hoa bao gồm 1 hoa, hiếm khi 2 hoa, hướng lên trên, nằm trên một cuống có một vài lá hoặc không lá. Các hoa lưỡng tính và hơi đối xứng hai bên. Năm lá đài ngắn hợp sinh tại gốc của chúng và bền cho tới khi quả thuần thục. Hoặc không có cánh hoa hoặc có 5 cánh, nếu có thì rời nhau. Ở Parnassia thì các cánh hoa sặc sỡ và có màu trắng hay kem, với các gân rõ nét thông thường có màu xanh lục hay xám. Mép cánh hoa nguyên hoặc có răng cưa hay có lông ở rìa. Ở Lepuropetalon thì các cánh hoa thô sơ hay không có.

Ở cả hai chi thì 5 nhị hoa rời nhau. Chúng mọc đối so với các lá đài và vì thế là so le với các cánh hoa. Các bao phấn mở theo trật tự phía trên bộ nhụy. Năm nhị lép tự do và mọc đối so với các cánh hoa. Chúng thuần thục sau các nhị sinh sản. Mỗi nhị lép là một tấm đệm mật hoa với các tia dạng sợi mọc ra từ rìa của nó. Mỗi tia kết thúc bằng một tuyến hình cầu lớn.

Bầu nhụy thượng hay bán hạ và bao gồm 3 hay 4, hiếm khi 5, lá noãn hợp sinh. Các vách lá noãn không hoàn thiện vì thế bầu nhụy là một ngăn ở phần trên của nó. Kiểu đính noãn vách. Các noãn gắn với thực giá noãn hình chữ T ở Parnassia, và trực tiếp vào vách bầu nhụy ở Lepuropetalon. Vòi nhụy không có hoặc rất ngắn. Đầu nhụy chạy xuống dưới dọc theo các chỗ nối của bầu nhụy và đôi khi mở rộng ra phía trên để tạo thành các vòi nhụy giả. Khu vực đầu nhụy khô. Các thể giao tử thuộc kiểu Polygonum.

Quả là quả nang có màng, mọc thẳng đứng, chỉ mở tại đỉnh. Hạt nhỏ, nhẹ, nhiều.

Các điểm kỳ cục
Các loài Parnassia thường được trồng như là những cây lạ do các nhị lép độc đáo và đáng chú ý của chúng. Nhưng khi xem xét kỹ hơn thì những điểm kỳ cục khác sẽ nổi lên.

Các lá thấp nhất trên thân dường như là không cuống, nhưng trên thực tế thì các cuống lá hợp sinh với thân và gài vào trong nó. Các bó mạch rời khỏi phàn thân xa phía dưới nơi lá gắn vào thân.

Sau khi hoa nở thì các nhị bắt đầu thuôn dài. Một trong số này uốn cong vào trong, mở các túi của bao phấn và rắc phấn hoa lên nhụy. Sau đó nó uốn cong ra khỏi bầu nhụy để xoay ra phía ngoài. Một nhị khác sau đó lặp lại quy trình này. Mất khoảng 1 ngày để một nhị hoàn thành công việc của nó, và trật tự trong đó chúng thực hiện công việc này thì thay đổi từ hoa này sang hoa khác.

Khu vực nhận phấn hoa (khu vực đầu nhụy) không bị hạn chế ở đỉnh bầu nhụy hay nằm trên vòi nhụy như ở phần lớn các loại hoa khác, mà trải rộng thành các dải xuống phía dưới bầu nhụy, dọc theo các chỗ nối, tức là chỗ mà các lá noãn hợp thành bầu nhụy hợp lại cùng nhau. Đầu nhụy kiểu chỗ nối như vậy cũng đã được phát hiện trong họ Celastraceae nghĩa hẹp, nhưng cho tới năm 1972 thì chúng chỉ được biết đến ở Parnassiaceae và từ họ Papaveraceae.

Lepuropetalon chia sẻ với Parnassia các lá giả không cuống và dầu nhụy kiểu chỗ nối. Nó cũng rắc phấn hoa lên nhụy, nhưng không có sự chuyển động phức tạp của các nhị. Tuy nhiên, không giống như Parnassia, các nhị lép của nó nhỏ và không có tuyến.

Các mối quan hệ
Chi Parnassia do Carl Linnaeus đặt tên năm 1753 theo núi Parnassus ở Hy Lạp. Năm 1821, Samuel Frederick Gray đặt Parnassia trong họ của chính nó là Parnassiaceae. Trong cùng năm đó, Stephen Elliott đặt tên cho chi Lepuropetalon và công bố miêu tả về nó.

Năm 1930, Adolf Engler công bố miêu tả của Lepuropetalon và Parnassia với hình minh họa chi tiết. Ông không cho là chúng có quan hệ họ hàng đủ gần và đặt mỗi chi này trong phân họ của chính chúng trong số 15 phân họ mà ông công nhận cho họ Saxifragaceae. Các tác giả khác thì cho rằng chúng có quan hệ họ hàng gần. Một trong số này là Steven Spongberg, người đã có nghiên cứu chi tiết về Lepuropetalon và đặt nó trong Saxifragaceae trong cùng phân họ với Parnassia. Các tác giả khác hoặc là theo Engler hoặc là theo Spongberg trong các xử lý của họ với 2 chi này, nhưng thường là với sự nghi vấn đáng kể. Một vài mối quan hệ có thể khác cũng đã được đề xuất.

Năm 2001, một nghiên cứu DNA đã chỉ ra rằng Lepuropetalon và Parnassia là gần với nhau hơn là so với bất kỳ mối quan hệ nào khác. Đây cũng là nghiên cứu DNA đầu tiên đưa ra hỗ trợ thống kê mạnh (98% tự trợ) cho mối quan hệ này.

Năm 2005, một nghiên cứu cấu trúc hoa kết luận rằng họ Parnassiaceae thuộc về bộ Celastrales cùng với họ Lepidobotryaceae, và đưa ra định nghĩa rộng cho họ Celastraceae với sự bao gồm cả các chi Mortonia và Pottingeria.

Năm 2006, một nghiên cứu trình tự DNA đã xác nhận rằng Lepuropetalon và Parnassia tạo thành một nhánh được hỗ trợ mạnh. Nghiên cứu này cũng chỉ ra hỗ trợ mạnh cho một ngũ phân chứa Pottingeria, Mortonia, Parnassiaceae, và hai nhánh của các chi trong họ Celastraceae như họ này được định nghĩa trong hệ thống APG II. Các mối quan hệ giữa năm nhánh này vẫn chưa được giải quyết.

Năm 2009, Angiosperm Phylogeny Group mở rộng họ Celastraceae để bao hàm cả năm nhánh của ngũ phân nói trên. Phân loại kiểu phát sinh chủng loài trong nội bộ họ Celastraceae theo nghĩa APG III vẫn chưa được công bố.

Ghi chú

Cỏ mai hoa, họ
P
P


title: Andrena laevis

text:
Andrena laevis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1983


title: Précigné

text:
Précigné là một xã trong tỉnh Sarthe thuộc vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình từ 20-60 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Acanthoscelides grossoensis

text:
Acanthoscelides grossoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

G


title: Anthocharis damone

text:
The Eastern Orange Tip (Anthocharis damone), là một loài bướm ngày thuộc phân họ Pierinae, được tìm thấy ở miền nam châu Âu và Asia Minor.

Tham khảo

Anthocharis


title: (96406) 1998 EW7

text:
{{DISPLAYTITLE:(96406) 1998 EW7}}

(96406) 1998 EW7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 2 tháng 3 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 96001–97000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính