title: Byblidaceae

text:
Byblis là danh pháp khoa học của một chi thực vật ăn thịt, đôi khi được người dân bản địa gọi là rainbow plants (cây cầu vồng) vì bề ngoài hấp dẫn của các lá được màng nhầy che phủ trong ánh nắng. Các loài trong chi này là bản địa của miền tây và miền bắc Australia cũng như miền nam New Guinea, và chúng cũng là duy nhất trong họ thực vật có danh pháp Byblidaceae. Loài đầu tiên trong chi này được nhà thực vật học người Anh là Richard Anthony Salisbury miêu tả năm 1808. Hiện tại, có tới 7 loài được công nhận (xem dưới đây), trong đó 6 loài còn sinh tồn.

Các loài Byblis trông rất giống như các loài của các chi Drosera (gọng vó) và Drosophyllum, nhưng được phân biệt bằng hoa đối xứng hai bên, với 5 nhị hoa cong về một bên của nhụy hoa. Các chi này không có quan hệ họ hàng gần; các phân loại hiện đại xếp Byblis vào trong bộ Lamiales, trong khi Drosera và Drosophyllum hiện nay đặt trong bộ Caryophyllales.

Đặc trưng
Tất cả các loài trong chi tạo thành thân cây mọc thẳng với hệ rễ chùm yếu. Chi này có thể chia ra thành 2 nhóm hay 2 "tổ hợp": Đó là tổ hợp B. liniflora và tổ hợp B. gigantea (xem phân chia chi).

Lá
Lá của mọi loài đều thuôn dài, thon nhọn đầu và có tiết diện tròn. Bề mặt lá có nhiều lông tơ tiết ra các chất nhầy từ đỉnh của chúng. Chúng được sử dụng để thu hút các côn trùng nhỏ, và khi chúng chạm vào các chất nhầy này thì bị dính bẫy. Trừ khi chúng đủ khỏe để thoát ra, nói chung con mồi côn trùng sẽ chết hoặc là do kiệt sức hoặc là do bị ngạt do các chất nhầy sẽ bao bọc chúng và bịt hết các lỗ thở của chúng. Tuy nhiên, không giống như gọng vó, Byblis không thể di chuyển các xúc tu hay chính lá để hỗ trợ việc đánh bẫy hay tiêu hóa. Kết quả là chúng được nhóm trong nhóm gọi là "giấy bẫy côn trùng thụ động" cùng với Pinguicula, Drosophyllum, Roridula, Stylidium và Triphyophyllum peltatum.

Bên cạnh các tuyến nhầy có cuống, lá của chúng còn có các tuyến không cuống, được người ta cho là có tác dụng tiết ra các chất giúp cho việc tiêu hóa con mồi. Các tuyến không cuống có số lượng từ 5 tới 10 lần các tuyến có cuống.

Hoa

Hoa trong chi này được sinh ra đơn độc tại phần cuối của các cụm hoa không phân cành, giuống như lá, xuất hiện từ trục lá. Các hoa 5 cánh nói chung có màu tía tới tím nhạt, mặc dù B. gigantea và B. filifolia đôi khi có thể ra hoa trắng. Ngoại trừ loài B. liniflora tự thụ phấn, tất cả các loài còn lại cần phải được thụ phấn từ các cây khác để có thể kết quả. Phấn hoa do B. gigantea và B. lamellata giải phóng chỉ bị kích thích bởi cộng hưởng tần số của kẻ thụ phấn hạ cánh xuống, giúp cho sự đảm bảo thụ phấn chéo với các cây khác.

Quả và hạt
Hoa đã thụ phấn phát triển để trở thành quả nang hình trứng, hai phần. Khi quả nang chín, nó nứt ra để giải phóng hạt xuống đất và chúng bị vùi lấp cho tới khi được kích thích để nảy mầm. Các hạt màu đen nói chung thuôn tròn và thường có các đốm dạng chân màng trên bề mặt, mặc dù những đốm như thế ở B. lamellata có lằn gợn hẳn lên. Sự nảy mầm ở nhiều loại phụ thuộc vào cháy rừng sau các thời kỳ khô hạn; có lẽ một vài thành phần trong khói có tác dụng kích thích hạt nảy mầm.

Phân bố và môi trường sống

Tất cả mọi loài Byblis đều là bản địa của Australia. B. gigantea và B. lamellata là đặc hữu của khu vực Perth ở tây nam Australia, trong khi các loài tạo thành tổ hợp B. liniflora chỉ tìm thấy ở miền bắc Australia. Ngoại lệ là chính loài B. liniflora, với sự phân bố của nó trải rộng tới miền nam Indonesia và Papua New Guinea.

Giống như nhiều loài thực vật ăn thịt khác, các loài Byblis thường mọc ven các vùng đầm lầy. Chúng nói chung ưa thích đất cát ẩm ướt theo mùa với ánh nắng chiếu trực tiếp hay một phần và nhiệt độ trong khoảng 5-40 °C (40-105 °F).

Tình trạng môi trường
Là bản địa của Australia, mọi loài Byblis đều được bảo vệ. Cho tới năm 2000, chúng cũng nhận được bảo hộ quốc tế khi được liệt kê trong phụ lục II của CITES, nhưng đã bị loại ra khỏi danh sách này khi Australia tham gia công ước CITES. Kể từ đó việc buôn bán các loài trong chi này đã không được điều chỉnh ngoài phạm vi Australia. Tuy nhiên, do sự nhạy cảm của chúng, nên chỉ một lượng nhỏ những người yêu thích cây ăn thịt quan tâm tới chúng. Phần lớn cây được buôn bán hiện nay được sản xuất ra bằng gieo trồng, với B. filifolia và B. liniflora là phổ biến nhất. Phần lớn các loài khác phải trồng từ hạt, thường được thu thập trong thiên nhiên cho mục đích này.

Các loài Tây Australia như B. gigantea và B. lamellata hiện đang bị đe dọa do phá hủy môi trường sống để mở rộng đô thị từ các thành phố như Perth. Một phần tổn hại cho chúng là việc cải tạo các vùng đất lầy lội thành đất gieo trồng được. B. gigantea hiện tại nằm trong sách đỏ về các loài bị đe dọa của IUCN và được đánh giá là cực kỳ nguy cấp.

Ăn thịt hay tiền-ăn thịt
Địa vị của chi này như là thực vật ăn thịt thực sự từng bị tranh cãi. Trong môi trường sống tự nhiên của mình, mọi loài được ghi nhận là các sinh vật chủ để nuôi rệp của chi Setocoris, các động vật này nuôi dưỡng chính chúng bằng cách ăn các con mồi mà cây bắt được. Sau phát hiện đó người ta cho rằng, giống như chi Roridula, Byblis thực sự không cần tiêu hóa các con mồi, mà dựa vào các con rệp để làm điều đó. Các loài Byblis có lý do và hưởng lợi bằng cách hấp thụ các chất dinh dưỡng từ các chất thải của rệp, hoặc là qua lá hoặc là qua đất. Sự tiêu hóa gián tiếp các chất dinh dưỡng này bởi enzym chitinaza do nấm sinh ra cũng được đề xuất. Cho tới tận năm 2005 thì sự tiêu hóa trực tiếp con mồi côn trùng bằng các enzym do các tuyến không cuống của B. filifolia tiết ra mới được chứng minh. SAu đó, các kết quả tương tự cũng được tìm thấy ở B. liniflora. Các kết quả này chỉ rõ ràng rằng địa vị thực sự của chúng là cây ăn thịt.

Hệ thống hóa
Nghiên cứu di truyền phân tử đặt chi này trong bộ Lamiales. Trong khi vị trí của nó trong bộ vẫn còn chưa rõ ràng thì mối quan hệ gần gũi với các họ Martyniaceae, Lentibulariaceae và Gesneriaceae đã được ghi nhận.

Trong một khoảng thời gian, chi Roridula từng được gán vào họ Byblidaceae. Nhưng sau đó người ta đã tổ chức phân loại lại và đặt chi này trong họ của chính nó, gọi là Roridulaceae.

Theo truyền thống chi này chỉ có 2 loài, là B. gigantea và B. liniflora. Các loài còn lại được miêu tả trong thập niên 1980, cụ thể là thông qua công trình của nhà thực vật học người Australia là Allen Lowrie. Hiện tại 7 loài được công nhận là:

 Byblis aquatica (một năm, cây bò toài tới 45 cm (18 inch), môi trường sống bán thủy sinh)
 Byblis filifolia (một năm, cao tới 60 cm (24 inch), bao phấn dài hơn chỉ nhị)
 Byblis liniflora (một năm, cao tới 15 cm (6 inch), bao phấn ngắn hơn chỉ nhị)
 Byblis rorida (một năm, cao tới 30 cm (12 inch), các xúc tu tuyến)
 Byblis gigantea (lâu năm, cao tới 70 cm (28 inch), hạt với kiểu rỗ tổ ong)
 Byblis lamellata (lâu năm, cao tới 45 cm (18 inch), các hạt có lằn gợn sâu)
 Byblis guehoi (tuyệt chủng)

Phân chia chi

Tổ hợp Byblis liniflora
Bốn loài của tổ hợp này; bao gồm B. aquatica, B. filifolia, B. liniflora và B. rorida; là cây thân thảo một năm, cao 15–50 cm (6-20 inch) và chiều dài lá tối đa là 4–15 cm (1,5-6 inch). Các loài này phát triển từ cây non đến khi ra hoa chỉ vài tháng, kết hạt và khô đi khi mùa khô tới. Bộ nhiễm sắc thể đơn bội nguyên thủy của chúng là x=8. Số lưỡng bội của chúng vì thế là 2n=16, trong khi loài đa bội B. liniflora có 2n=32.

Tổ hợp Byblis gigantea
Hai loài còn lại, B. gigantea và B. lamellata, tạo thành tổ hợp B. gigantea. Chúng là cây lâu năm đặc hữu của Tây Australia, và cao tới 45–70 cm (18-28 inch). Không giống như các loài một năm của tổ hợp B. liniflora, các loài này sống qua mùa khô bằng cách khô héo tới phần thân rễ dưới đất, và sau đó lại mọc trở lại khi mùa thu tới. Lá của tổ hợp này có thể đạt tới chiều dài khoảng 20 cm (8 inch). Bộ nhiễm sắc thể đơn bội nguyên thủy của chúng là x=9. Số lưỡng bội của chúng vì thế là 2n=18.

Cổ thực vật học
Năm 2004 một hóa thạch hạt duy nhất, tương tự như của các loài trong tổ hợp B. liniflora ngày nay, được phát hiện tại miền nam Australia có niên đại khoảng Trung Eocen. Loài này cũng đã được gán vào họ Byblidaceae như là một đơn vị phân loại cận kề (parataxon) của chi.

Từ nguyên
Tên gọi khoa học tiếng La tinh "Byblis" có nguồn gốc từ tên gọi của một nữ thần trong thần thoại Hy Lạp, mà Publius Ovidius Naso đã viết trong Metamorphoses (IX, l. 454-664) của mình. Byblis, cháu gái của Apollo, yêu người anh em song sinh của mình là Caunus. Khi bị chàng trai từ chối, nàng đã khóc không ngừng và cuối cùng biến thành mùa xuân. Các giọt nước trên lá của Byblis được cho là tương tự như những giọt nước mắt này.

Tên gọi dân dã trong tiếng Anh "rainbow plants" (cây cầu vồng) - cũng là biểu thị của các giọt màng nhầy mà trong điều kiện chiếu sáng và góc quan sát phù hợp, trông gióng như màu của cầu vồng.

Chú thích

Tham khảo
 Barthlott Wilhelm; Porembski Stefan; Seine Rüdiger; Theisen Inge: Karnivoren, Stuttgart, 2004, ISBN 3-8001-4144-2
 Lowrie Allen: Carnivorous Plants of Australia, quyển 3, Nedlands, Tây Australia, 1998.
 Lowrie Allen; Conran John G.: A Taxonomic Revision Of The Genus Byblis (Byblidaceae) In Northern Australia, Nuytsia 12(1): 59-74, 1998.
 Lowrie Allen; Conran John G.; Moyle-Croft Jessica: A Revision Of Byblis (Byblidaceae) In South-Western Australia, Nuytsia 15(1): 11-19, 2002.
 Conran John G.; Houben Andreas; Lowrie Allen: Chromosome numbers in Byblidaceae, Aust. J. Bot., 2002, 50, 583-586.
 Hartmeyer Siegfried: Carnivory of Byblis Revisited--A Simple Method for Enzyme Testing on Carnivorous Plants, Carnivorous Plant Newsletter, 26, 39-45, 1997
 Hartmeyer Siegfried: Carnivory in Byblis Revisited II: The Phenomenon of Symbiosis on Insect Trapping Plants, Carnivorous Plant Newsletter, 27, 110-113, 1998
 Plachno B. J.; Jankun A.: Phosphatase Activity in Glandular Structures of Carnivorous Plant Traps., Hội nghị thực vật học quốc tế 2005 tại Viên, P1716, Đại học Jagiellonia, Viện thực vật, Khoa tế bào học và phôi học thực vật, Krakov, Ba Lan.

Đọc thêm
 Conran John G.: The embryology and relationships of the Byblidaceae, Australian Syst. Bot. 9, 243-254, 1996
 Conran John G.; Carolin R.: Byblidaceae, trong: Kadereit J. (chủ biên): The Families and Genera of Vascular Plants, Vol. VII: Flowering Plants: Dicotyledons: Lamiales (except Acanthaceae including Avicenniaceae), Springer, 2004, 45-49

Liên kết ngoài

 Các câu hỏi thường thức về thực vật ăn thịt, chi Byblis
 Các lưu ý khi gieo trồng
 Byblidaceae trên website của Angisperm Phylogeny Group
 Byblidaceae trong Delta.
 Ảnh Byblis trong thiên nhiên
 Hiệp hội thực vật Mỹ, Byblis - cây cầu vồng

Họ thực vật


title: Tứ vô sở uý

text:
Tứ vô sở uý (tiếng Trung: 四無所畏, tiếng Phạn: catvāri-vaiśāradyāni, tiếng Pāli: cattārivesārajjāni), chỉ bốn loại trí lực (tứ chủng trí lực, 四種智力), bốn điều tự tín, không sợ hãi của Phật và Bồ tát thể hiện lúc thuyết pháp, còn gọi là Tứ vô uý. Trong đó, bốn điều tự tín, không sợ hãi của Phật và Bồ tát khác nhau.

Tứ vô sở uý của Phật
Tiếng Phạn là Catvāri tathāgatasya vaiśāradyāni. Phật thành tựu trí tuệ đầy đủ mười thứ sức mạnh, thuyết pháp giữa đại chúng không có gì đáng lo sợ.
 Chư pháp hiện đẳng giác vô uý (Phạm sarva-dharmābhisaṃbodhi-vaiśāradya): Đối với tất cả các pháp, Phật đều rõ biết một cách tường tận. Do đó, đối với những chúng sinh vì không biết về các pháp mà đặt câu hỏi thì Ngài giải đáp một cách tự tại, không có gì sợ hãi. Điều vô uý này còn gọi là Nhất thiết trí vô sở uý.
 Lậu vĩnh tận vô uý (Phạm sarvāsrava-kṣaya-jñāna-vaiśāradya): Còn gọi là Lậu tận vô sở uý. Phật đã dứt sạch hết tất cả mọi phiền não, không có sự sợ hãi từ các nạn bên ngoài.
 Thuyết chướng pháp vô uý (antarāyika-dharmānanyathātva-niścita-vyākaraṇa-vaiśāradya): Phật nói ‘pháp nhiễm ô chắc chắn gây trở ngại sự tu tập’. Khi nói như vậy, Phật không hề lo sợ sự bắt bẻ hay gạn hỏi của bất cứ ai. Điều này còn được gọi là Thuyết chướng đạo vô sở uý.
 Thuyết xuất đạo vô uý (saṃpad-adhigamāya nairyāṇika-pratipat-tathātva-vaiśāradya): Phật chỉ bày con đường thoát ly sinh tử, chỉ bày phương pháp tu tập để thoát ly khổ đau. Vô uý này còn được gọi là Thuyết tận khổ đạo vô sở uý, bởi Phật tuyên thuyết đạo xuất ly mà không sợ hãi điều gì.

Bốn điều Vô uý trên đây, căn cứ vào Thuận chính lý luận, quyển 75, thì hai điều Vô uý trước là biểu hiện cho đức tính tự lợi của Phật, hai điều Vô uý sau là biểu hiện cho đức tính lợi tha của Phật. Trong đức tự lợi, điều thứ nhất gọi là Trí đức (thành tựu trí tuệ), điều thứ hai gọi là Đoạn đức (dứt hết phiền não). Trong đức lợi tha, điều thứ nhất gọi là Linh tu đoạn đức (giúp chúng sinh tu tập đoạn trừ phiền não), điều thứ hai là Linh tu trí đức (giúp chúng sinh tu tập thành tựu trí tuệ).
Theo Luận câu xá, quyển 27, thì: Chính đẳng giác vô uý lấy 10 trí (thế tục, pháp, loại, khổ, tập, diệt, đạo, tha tâm, tận, vô sinh trí) làm tính, tương đương với Xứ phi xứ trí lực trong 10 lực. Lậu vĩnh tận vô uý lấy 6 trí (trong 10 trí, trừ khổ, tập, đạo, tha tâm) làm tính, tương đương với Lậu tận trí lực. Thuyết chướng pháp vô uý lấy 8 trí (trừ diệt, đạo) làm tính, tương đương với Nghiệp dị thục trí lực. Thuyết xuất đạo vô sở uý lấy 9 trí (trừ diệt trí) làm tính, tương đương với Biến thú hành trí lực.

Ngoài ra, trong kinh luận của Tiểu thừa thường lấy bốn sự không sợ hãi này cùng với 10 lực, 3 niệm trụ, đại bi… làm thành 18 pháp bất cộng. Tuy nhiên, đại thể thì cả tiểu thừa lẫn đại thừa đều nói như nhau về Tứ vô sở uý.

Bốn vô sở uý của Bồ tát
Tiếng Phạn là Bodhisattvānāṃ catvāri vaiśāradyāni. Bồ tát cũng thành tựu đầy đủ trí tuệ, thuyết pháp giữa đại chúng cũng không có gì sợ hãi.

Theo luận Đaị trí độ và Đại thừa nghĩa chương, Tứ vô sở uý của Bồ tát là:
 Năng trì vô sở uý: Bồ tát lắng nghe, ghi nhớ tất cả các pháp, không bao giờ quên mất, do đó, lúc ở giữa đại chúng thuyết pháp, không có gì sợ hãi.
 Tri căn vô sở uý: Bồ tát biết tất cả căn cơ, trình độ thông minh hoặc ngu tối của chúng sinh, tuỳ theo đối tượng mà thuyết pháp, không hề sợ hãi.
 Quyết nghi vô sở uý: Bồ tát giải quyết tất cả mọi nghi ngờ của chúng sinh, đúng như pháp mà trả lời, không có gì sợ hãi.
 Đáp báo vô sở uý: Tất cả những câu hỏi của chúng sinh, Bồ tát đúng như pháp trả lời tự tại, không có gì sợ hãi.

Tham khảo
Kinh Tăng nhất A hàm,
Đại tỳ bà sa luận,
Tạp tâm luận,
Thành thật luận,
Tạp tập luận,
Đại trí độ luận.

Tham khảo

Phật học
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo


title: Melittia auriplumia

text:
Melittia auriplumia là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Cộng hòa Congo và Uganda.

Chú thích

Tham khảo

Melittia
Động vật Cộng hòa Congo


title: Bayerius peruvianus

text:
Bayerius peruvianus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bayerius


title: Yakovlev Yak-50 (1976)

text:
Yakovlev Yak-50 là một máy bay huấn luyện/máy bay biểu diễn nhào lộn một chỗ, được Liên Xô thiết kế chế tạo vào thập niên 1970. Nó được sử dụng để huấn luyện các phi công quân sự lẫn dân sự.

Lịch sử
Đây là một máy bay một chỗ, vị trí cánh thấp, và được chế tạo hoàn toàn bằng kim loại, hệ thống bánh xe ở thân có thể rút vào được còn bánh xe phụ ở đuôi thì được cố định. Máy bay không được trang bị những cánh tà. Động cơ có thể là Vedeneyev M14P, M14PF hoặc M14R, công suất khoảng từ 360 đến 450 hp. Bộ bánh máy bay, phanh và động cơ được vận hành bởi hệ thống nén khí, được bổ sung bởi một máy nén chạy bằng động cơ. Những thùng nhiên liệu được đặt bên trong thân máy bay ở cuối đuôi. Nó có hệ thống điều khiển rất tốt do hạn chế được những ảnh hưởng của trọng lượng. Khung máy bay cũng và được thiết kế với kiểu dáng nhanh nhẹn - kiểu máy bay này đã 2 lần vô địch thế giới về nhào lộn. Nó được sử dụng để huấn luyện quân sự cho một số quốc gia. Chỉ còn khoảng 40 chiếc hiện nay là còn đủ điều kiện để bay.

Thông số kỹ thuật

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 7.8 m (25 ft 7 in)
Sải cánh: 9.5 m (31 ft 2 in)
Chiều cao: 3.2 m (10 ft 6 in)
Diện tích : 15.00 m² (161.4 ft²)
Trọng lượng rỗng: 765 kg (348 lb)
Trọng lượng cất cánh: 900 kg (450 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: n/a
Động cơ: 1× động cơ loại Vedeneyev M14P, M14PF hoặc M14R, công suất 269/298/336 kW (360/400/450 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 480 km/h (259 knots, 296 mph)
Tầm bay: 500 km (270 nm, 308 mi)
Trần bay: 6000 m (19.700 ft)
Vận tốc lên cao: 17.78 đến 27.94 m/s (3.500 đến 5.500 ft/min)
Lực nâng của cánh: 60 kg/m² (12.27 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng:

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://avia.russian.ee/air/russia/yak-50.php

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
Yakovlev Yak-18
Yakovlev Yak-52

Máy bay Yakovlev
Máy bay thể thao Liên Xô 1970–1979
Máy bay huấn luyện quân sự Liên Xô 1970–1979
Máy bay huấn luyện dân sự Liên Xô 1970–1979
Máy bay nhào lộn
Máy bay quân sự
Máy bay dân sự
Máy bay thể thao
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Cabezas del Villar

text:
Cabezas del Villar là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 399.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Đinh Gia Khánh

text:
Đinh Gia Khánh (25/12/1924 - 7/5/2003) là một giáo sư, nhà nghiên cứu văn hóa và văn học dân gian Việt Nam.

Tiểu sử
Đinh Gia Khánh sinh tại Thái Bình, quê quán xã Lạc Khoái, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Ông đỗ tú tài ban sinh ngữ tại Trường Bưởi (Hà Nội). Khi ông đang học dở năm thứ nhất đại học Luật thì Cách mạng tháng Tám nổ ra, ông tham gia Việt Minh. Tháng 9 năm 1945, ông trở lại làm giáo sư trung học, giảng dạy triết học và Anh ngữ tại Trường Bưởi. Tháng 12 năm 1946, chiến tranh Việt-Pháp bùng nổ, ông đứng trong hàng ngũ Việt Minh tham gia kháng chiến chống lại quân đội Pháp, có thời kỳ làm báo trong quân đội Việt Minh. Tháng 4 năm 1947, ông giảng dạy tại Trường trung học Hàn Thuyên (Bắc Ninh). Năm 1951, giảng dạy tại Trường Sư phạm, Khu học xá Nam Ninh, Trung Quốc. Từ tháng 9 năm 1956, ông về nước giảng dạy văn học và Hán-Nôm tại Khoa Ngữ văn, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) và gắn bó với nơi này, trở thành một trong những giáo sư tài năng, uyên bác.

Đinh Gia Khánh chủ yếu tự học. Khi tốt nghiệp trung học, ông đã rất giỏi tiếng Anh, tiếng Pháp và sau này còn tự học thêm tiếng Nga, tiếng Đức ở một mức độ nhất định làm công cụ nghiên cứu. Vốn Hán học của ông, dù là tự học, nhưng thuộc lớp những người uyên thâm ở Việt Nam sau năm 1954.

Năm 1980, ông được phong học hàm giáo sư ngành văn học dân gian, mà học trò vẫn thường gọi ông là "giáo sư kép", bởi trên lĩnh vực Văn học - Văn hóa dân gian hay Văn học trung đại ông đều rất xứng đáng với học hàm này. Trước khi nghỉ hưu năm 1999, ông làm chuyên gia nghiên cứu cấp cao của Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia (nay là Viện Khoa học Xã hội Việt Nam). Chính Đinh Gia Khánh là người đã sáng lập Viện Văn hóa dân gian (nay là Viện Nghiên cứu Văn hóa) đồng thời giữ chức viện trưởng từ 1983 đến 1987, Tạp chí Văn hoá dân gian. Ông mất tại Hà Nội ngày 7 tháng 5 năm 2003.

Giáo sư Đinh Gia Khánh được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 (năm 1996) về khoa học xã hội và nhân văn.

Tên ông hiện đã được đặt cho một con đường tại Khu trung tâm hành chính Quận Ngũ Hành Sơn - Đà Nẵng. (Click để tới vị trí con đường trên Google Maps)

Công trình nghiên cứu
 Văn học cổ Việt Nam (1964).
 Văn hoá dân gian Việt Nam (1972 gồm 2 tập).
 Điển cố văn học (1976).
 Ca dao Việt Nam (1983).
 Địa chí văn hóa dân gian Vĩnh Phú (1986).
 Trên đường tìm hiểu văn hoá dân gian (1989).
 Địa chí văn hóa dân gian Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội (1991).
 Văn hoá dân gian Việt Nam trong bối cảnh Đông Nam Á (1993).
 Địa chí văn hóa dân gian Nghệ Tĩnh (1995).
 Văn hoá dân gian Việt Nam với sự phát triển của xã hội Việt Nam (1995).
 Tổng chủ biên của Tổng tập văn học Việt Nam gồm 42 tập.
 Nhiều công trình nghiên cứu, dịch thuật, biên soạn khác.

Đóng góp

Tiếp tục các nghiên cứu có tính chất đặt nền móng của Đào Duy Anh, Nguyễn Văn Huyên, Đinh Gia Khánh đã đi sâu vào lĩnh vực văn học dân gian, các công trình của ông có tính chất định hướng và đề ra phương pháp luận cho nghiên cứu văn học dân gian và là sách giáo khoa chuẩn mực của Việt Nam. Các công trình của ông đã góp phần làm rõ những thành tố, sự phát triển, vai trò của văn học dân gian trong từng giai đoạn của xã hội Việt Nam đồng thời chỉ ra những nét tương đồng và đặc thù của văn học dân gian Việt Nam trong bối cảnh Đông Nam Á. Giới chuyên môn đánh giá ông là người đầu tiên đưa ra những nghiên cứu khoa học về văn học dân gian Việt Nam trong bối cảnh vùng Đông Nam Á. Trong lĩnh vực giảng dạy, kiến thức và nhiệt huyết của ông đã góp phần đào tạo nhiều thế hệ sinh viên, các nhà khoa học mà trong số đó không ít người đã thành danh đóng góp vào sự phát triển của khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giáo sư Đinh Gia Khánh - người thầy của những khởi đầu.
Giáo sư Đinh Gia Khánh, nhà văn hóa dân gian.
 Vị giáo sư chưa có bằng đại học. cập nhật ngày 15/10/2013.

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Sinh năm 1924
Mất năm 2003
Người Ninh Bình
Đ
Cựu giảng viên Đại học Quốc gia Hà Nội


title: Bắc Phiếu

text:
Bắc Phiếu (chữ Hán giản thể: 北票市, âm Hán Việt: Bắc Phiếu thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Triều Dương, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Bắc Phiếu có diện tích 4583 km², dân số 620.000 người. Mã số bưu chính của thành phố Bắc Phiếu là 122100. Chính quyền nhân dân thành phố đóng tại số 3, phố Thị Phủ. Thành phố này được chia thành 6 nhai đạo, 8 trấn, 18 hương, 2 hương dân tộc.
Nhai đạo biện sự xứ: Nam Sơn, Đài Cát, Tam Bảo, Kiều Bắc, Thành Quan, Quân Sơn, Đông Đài Cát.
Trấn: Bảo Quốc Lão, Hắc Thành Tử, Tây Quan Doanh, Thượng Viên, Ngũ Gian Phòng, Đại Bản, Đào Hoa Thổ.
Hương: Đông Quan Doanh, Tam Bảo, Tuyền Cự Thủy, Tam Bảo Doanh, Bắc Tháp Tử, Đài Cát Doanh, Lâu Gia Điếm, Bắc Tứ Gia, Thường Hà Doanh, Tiểu Tháp Tử, Đại Tam Gia Tử, Mông Cổ Doanh, Long Đàm, Trường Cao, Ba Đồ Doanh, Cáp Nhĩ Não, Thảo Cát Doanh.
Hương dân tộc Mông Cổ Lương Thủy Hà, hương dân tộc Mông Cổ Mã Hữ Doanh.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Triều Dương
Thành phố tỉnh Liêu Ninh


title: 20787 Mitchfourman

text:
20787 Mitchfourman (2000 RZ71) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 9 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20787 Mitchfourman

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: (29217) 1991 VV12

text:
{{DISPLAYTITLE:(29217) 1991 VV12}}(29217) 1991 VV12 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 4 tháng 11 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Augochloropsis notophos

text:
Augochloropsis notophos là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1903


title: Cherves-Châtelars

text:
Cherves-Châtelars  là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 234 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Cherveschatelars


title: Xylophanes tersa

text:
Xylophanes tersa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này sống ở Hoa Kỳ, xuyên qua Trung Mỹ và một phần Nam Mỹ. Sâu bướm có hình con Nhân sư ở chỗ trú ẩn.

Phân loài
Xylophanes tersa tersa
Xylophanes tersa chaconi De Marmels, Clavijo & Chacín, 1996

Chú thích

Tham khảo
Xylophanes tersa tersa   Sphingidae of the Americas

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1771
Xylophanes
Bướm Bắc Mỹ


title: Paratetrapedia morricola

text:
Paratetrapedia morricola là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Paratetrapedia
Động vật được mô tả năm 1910


title: Geodena

text:
Geodena là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geodena
Geometridae
Ennominae


title: Compsodrillia haliostrephis

text:
Compsodrillia haliostrephis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Compsodrillia


title: Cassida tianshanica

text:
Cassida tianshanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Swietojanska miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Gallerucida maculata

text:
Gallerucida maculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Gallerucida


title: Hemicleus majusculus

text:
Hemicleus majusculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Hemicleus


title: 7434 Osaka

text:
7434 Osaka (1994 AB3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 1 năm 1994 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7434 Osaka

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Zorochros sinensis

text:
Zorochros sinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Vĩnh Thuận Tây

text:
Vĩnh Thuận Tây là xã thuộc huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Vĩnh Thuận Tây nằm ở phía tây nam của huyện Vị Thủy, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp huyện Long Mỹ
Phía tây giáp thành phố Vị Thanh
Phía bắc giáp thành phố Vị Thanh và xã Vị Thủy.

Lịch sử

Xã Vĩnh Thuận Tây được thành lập năm 1979 trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Vĩnh Thuận Đông (huyện Long Mỹ).

Hành chính
Xã Vĩnh Thuận Tây được chia thành 7 ấp: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.

Chú thích


title: Borgolai Grant No.11

text:
Borgolai Grant No.11 là một thị trấn thống kê (census town) của quận Tinsukia thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Borgolai Grant No.11 có dân số 5034 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Borgolai Grant No.11 có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Borgolai Grant No.11, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam
Tinsukia


title: Maoritenes

text:
Maoritenes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Maoritenes cyclobathra (Meyrick, 1907)
Maoritenes modesta (Philpott, 1930)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Schoenotenini


title: Wissadula diffusa

text:
Wissadula diffusa là một loài thực vật thuộc họ Malvaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Wissadula diffusa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
D


title: 9K33 Osa

text:
9K33 OSA (tiếng Nga: Оса ong bắp cày) là một hệ thống tên lửa đất đối không chiến thuật tầm thấp và ngắn có độ cơ động rất cao. Tên định danh GRAU của nó là "9K33". Tên hiệu NATO là SA-8 Gecko.

Miêu tả

SA-8 là hệ thống tên lửa phòng không di động đầu tiên tích hợp cả radar chiến đấu của nó trên cùng một phương tiện.

Tất cả các phiên bản 9K33 đều có đặc tính tất cả trong một 9A33 TELAR trên một phương tiện có thể thăm dò, theo dõi và chiến đấu độc lập hay với sự hỗ trợ của các trung đoàn radar trinh sát. Các xe chuyên chở 6 bánh có khả năng lội nước và vận chuyển bằng đường không. Tầm hoạt động trên đường khoảng 500 km.

Hệ thống radar trên SA-8 TELAR được NATO đặt tên hiệu là Land Roll, nó có xuất xứ tà hệ thống radar biển `Pop Group' nhưng nhỏ hơn bởi không cần hệ thống ổn định phức tạp. Một hệ thống cải tiến được gọi là SA-8B `Gecko' Mod 1, lần đầu được quan sát thấy ở Đức năm 1980. Nó có những cải tiến ở cấu hình phóng, mang theo sáu tên lửa trong các thùng chứa. Hệ thống này được cho là thuộc kiểu xung đơn tần số nhanh. Nó gồm một ăng ten trinh sát quay hình elips được đặt trên nóc xe, hoạt động ở băng H (6 tới 8 GHz) và có tầm trinh sát 30 km với hầu hết các mục tiêu. Ăng ten chiến đấu băng J xung lớn (14.5 GHz) được đặt bên dưới ở tâm xe và có tầm thám sát tối đa khoảng 20 km.

Hai bên radar thám sát là một đĩa ăng ten băng J nhỏ để thám sát tên lửa. Bên dưới nó là một ăng ten tròn phóng ra chùm tia thu nhận ở băng I để thu nhận tình trạng tên lửa ngay sau khi phóng. Các ăng ten cuối cùng là hai chiếc hình chữ nhật nhỏ màu trắng, mỗi cái ở một bên xe. Chúng được dùng để điều khiển tên lửa. Hệ thống ăng ten đôi này cho phép radar 'Land Roll' điều khiển đồng thời hai tên lửa chiến đấu với một mục tiêu duy nhất. Hơn nữa hai tên lửa có thể được dẫn đường trên những tần số khác nhau ở mức độ ECM phức tạp hơn. Cũng có một thiết bị hình ống được lắp đặt bên trên radar thám sát, đây được cho là một máy dò quang học EO/LLLTV. Nó sẽ được sử dụng để dò theo mục tiêu khi radar thám chính bị quá tải ECM.

Một khẩu đội 9K33 gồm bốn phương tiện 9A33B TELAR và hai phương tiện chuyên chở 9T217 để tái nạp tên lửa. Khoảng thời gian tái bố trí tên lửa trên mỗi TELAR mất khoảng 5 phút.

Ngoài các TELAR, mỗi trung đoàn cũng được trang bị một phương tiện chuẩn trực (collimation) với cùng kiểu xe chở như TELAR (BAZ-5937). Xe này hỗ trợ các hệ thống điều chỉnh radar của TELAR, đảm bảo độ chính xác trong thám sát và chiến đấu với mục tiêu.

Biến thể

 9K33 "OSA" (Tên định danh US DoD SA-8A "Gecko") bắt đầu được phát triển năm 1960 và được giới thiệu năm 1971-1972 với bốn tên lửa 9M33 trên mỗi TELAR và tầm hoạt động tối đa 12 km (7 dặm).
 9K33M "OSA-M" (Tên hiệu NATO SA-N-4 "Gecko") được giới thiệu năm 1972 và là phiên bản hải quân với hai tên lửa 9M33M trên một bệ phóng quay có thể thu vào Zif-122 với tính năng cải tiến. Nó đã được lắp đặt trên các Tàu tuần tiễu mang tên lửa có điều khiển lớp Kara, tàu sân bay VTOL lớp Kiev và trên các lớp tàu Kirov, Slava và Krivak.
 9K33M2 "OSA-AK" (Tên định danh Bộ quốc phòng Mỹ SA-8B "Gecko Mod-0") được giới thiệu năm 1975 với hộp phóng sáu tên lửa mới, mỗi tên lửa nằm ở một khoang chứa riêng biệt.
 9K33M3 "OSA-AKM" (Tên định danh Bộ quốc phòng Mỹ SA-8B "Gecko Mod-1") được giới thiệu năm 1980 với tầm hoạt động tối đa được tăng lên thành 15 km (9 dặm) và độ cao tối đa tới 12 km (40.000 ft) như đã được giải thích ở trên. Đa số các hệ thống OSA-AKM có một ăng ten IFF.
 Saman và Saman-M (tiếng Nga Саман – gạch sống) là một sự phát triển của hệ thống OSA\OSA-M vào các mục tiêu máy bay không người lái, được sử dụng để thử nghiệm và huấn luyện với các hệ thống phòng không, gồm cả SAM.

9K33M3 cũng có khả năng sử dụng các tên lửa 9A33BM3 dẫn đường bằng dây, được cho là để sử dụng trong một môi trường ECM mạnh khi các biện pháp dẫn đường radio không thể hoạt động chính xác.

Tên lửa

Tầm chiến đấu của các phiên bản đầu tiên xấp xỉ 2–9 km (1.3-5.6 dặm) và cao độ chiến đấu trong khoảng 50–5000 m (164-16.400 ft). Tên lửa 9M33M2 "OSA-A" đã tăng khoảng cách chiến đấu lên 1500-10000m (1-6.2 dặm) và cao độ chiến đấu lên 25–5000 m (82-16.400 ft). Tên lửa 9M33M3 đã tăng đáng kể cao độ chiến đấu lên 10–12000 m (33-42.500 ft), và như vậy cũng giúp tên lửa bay xa hơn (khoảng 15 km/9 dặm) nhưng hệ thống không thể chiến đấu với các mục tiêu ở tầm xa hơn, vì các yếu tố như thám sát radar với tên lửa. Hệ thống được thiết kể chủ yếu để chống lại máy bay phản lực và trực thăng trong bất kỳ điều kiện thời tiết nào.

Tên lửa 9K33 dài 3.158 m (10.3 ft), trọng lượng 126 kg (278 lb) và sử dụng dẫn đường điều khiển. Còn có một hệ thống thám sát quang ánh sáng thấp dự trữ hoạt động trong các môi trường ECM mạnh. Các tên lửa 9K33M3 phiên bản cuối cùng có tổng trọng lượng lên tới 170 kg (375 lb) nhằm có tầm hoạt động và khả năng mang đầu đạn lớn hơn. Lực đẩy được tạo bởi động cơ tên lửa nhiên liệu rắn phụt kép. Cả hai phiên bản đều có đặc điểm ở tốc độ tên lửa trong khoảng Mach 2.4 (tối đa khoảng Mach 3) với tốc độ chiến đấu tối đa khoảng Mach 1.4 cho phiên bản đầu tiên và Mach 1.6 với các phiên bản tên lửa M2\M3. Đầu đạn của phiên bản đầu tiên và M2 có trọng lượng 19 kg (42 pounds), tăng lên tới 40 kg (88 lb) ở phiên bản M3 để cải thiện khả năng chống trực thăng. Tất cả các phiên bản đều có cơ cấu kích hoạt va chạm và tiếp cận.

Đã có những báo cáo chưa được xác định về các phiên bản có thể có khác của loại tên lửa này với cả các thiết bị dò tìm hồng ngoại và radar bán chủ động.

Mỗi TELAR có khả năng phóng và dẫn đường cho hai tên lửa chống một mục tiêu đồng thời. Khả năng tiêu diệt được cho là trong khoảng 0.35-0.85 với OSA và 0.55-0.85 với OSA-AK và OSA-AKM (nói chung tùy thuộc vào tính chất mục tiêu, tốc độ, khả năng thao diễn và diện tích phản hồi radar). Thời gian đáp ứng (từ khi phát hiện tới khi phóng) khoảng 26 giây. Thời gian chuẩn bị chiến đấu từ khi đang di chuyển khoảng 4 phút và thời gian tái nạp tên lửa khoảng 5 phút. Mỗi đơn vị bốn TELAR thường có hai xe chở mang theo 18 tên lửa đi kèm thành các bộ ba, với cần cẩu lắp phía trên xe chở hỗ trợ việc tái nạp.

Khi được phóng động cơ sẽ cháy trong hai giây, khoảng thời gian này giúp radar thu thập thông tin và điều khiển tên lửa ở những khoảng cách rất ngắn (khoảng 1.6 km). Động cơ duy trì cháy trong 15 giây, đưa tên lửa đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 2. Một khi đã phóng tên lửa được điều khiển trong toàn bộ quá trình bay, và đầu đạn được kích nổ khi tiếp cận hoặc theo lệnh điều khiển. Đầu đạn được cho có khả năng tiêu diệt trong bán kính 5 m ở độ cao thấp chống lại một mục tiêu cỡ chiếc F-4 Phantom.

Radars

 Radar thăm dò mục tiêu băng C "Land Roll", radar thám sát quét hình nón băng H và hai radar xung băng J (tầm hoạt động 35 km/22 dặm khi thăm dò, 30 km/19 dặm khi thám sát và 25 km/16 dặm khi dẫn đường)
 Radar cảnh báo sớm băng E P-40 "Long Track" (cũng được dùng trên SA-4 và SA-6, tầm hoạt động 175 km/108 dặm)
 Radar thăm dò mục tiêu 380 kW băng C P-15 "Flat Face" hay P-15M(2) "Squat Eye" (cũng được dùng trên SA-3 và SA-6, tầm hoạt động 250 km/155 dặm)
 Radar tìm kiếm tầm cao băng E "Thin Skin-B" (cũng được dùng trên SA-4 và SA-6, tầm hoạt động 240 km/148 dặm)

"Land Roll" được lắp trên TELAR, "Long Track" trên một phương tiện bánh xích (một phiên bản sửa đổi của AT-T), "Flat Face" trên một xe van "Thin Skin" được lắp trên một xe tải.
"Land Roll" có tầm quét 360 độ khi thăm dò mục tiêu nhưng có góc thám sát và chiến đấu nhỏ hơn.

Triển khai và lịch sử
Ngoài Liên Xô/Nga, có nhiều khách hàng xuất khẩu cho hệ thống tên lửa này gồm Hy Lạp (từ Đông Đức cũ), Ba Lan, Syria, Ecuador và Iraq, nước này đã sử dụng các hệ thống Osa trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991. Hệ thống cũng được sử dụng trong Chiến tranh Nam Ossetia năm 2008.

Một chiếc F-4E của Israel đã bị Osa của Syria bắn hạ vào tháng 7/1982.

Tên lửa Osa do lính Cuba điều khiển đã bắn hạ 01 chiếc AM-3CM của Nam Phi (máy bay trinh sát hạng nhẹ do Ý sản xuất) vào tháng 9/1987.

Tháng 7-8/2014, quân ly khai Donbass đã sử dụng Osa chiến lợi phẩm bắn rơi chiếc một máy bay cường kích Su-25 và 01 máy bay vận tải An-26 của Không quân Ukraine.

Bên sử dụng
  - 24

  - 350 SA-8, SA-11, SA-12 and SA-13
  - 24 đơn vị phóng tên lửa

  - 39

  - 500

  - Bị các lực lượng Iraq chiếm trong Chiến tranh Vùng Vịnh
  - 20
  - 64
  - một trung đoàn hoạt động từ năm 1989
  - 550
  - 60
  - 40

Bên sử dụng trước kia

  - một trung đoàn đã được chuyển cho Cộng hoà Séc
  - Hết hạn năm 2006
  Đông Đức - được bán cho Hy Lạp sau khi nước Đức thống nhất
  - SA-N-4
  - Được chuyển giao cho các nước Cộng hoà kế tục
  - SA-N-4, được chuyển giao cho các nước Cộng hoà kế tục

Ghi chú

Tham khảo
 Federation of American Scientists page
 Astronautix.com
 ROSOBORONEXPORT

Liên kết ngoài

 AIR-DEFENCE MISSILE LAUNCHER 9K33 "OSA"(9A33 -CARRIER, 9M33 - MISSILES)(SA-8 GECKO) – Walk around photos
 Giới thiệu sơ 9K33 OSA-AKM

Tên lửa đất đối không Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh
Các phương tiện phòng Không Liên Xô và Nga
Phương tiện phòng không tự hành
Xe lội nước
Tên lửa Nga
Tên lửa đất đối không Nga
Tên lửa đất đối không Liên Xô


title: Nalliers, Vendée

text:
Nalliers là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 33,61 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 2110 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 6 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nalliers trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Nalliers


title: Yến Thanh quyền

text:
Xem các nghĩa khác của Yến Thanh tại bài Yến Thanh (định hướng)

Yến Thanh Quyền (Yan Qing Quan 燕青拳), tên chính xác là Mê Tung nghệ (chữ Hán: 迷蹤藝); bính âm Hán ngữ: Mízōngyì; dịch nghĩa tiếng Anh "Lost Track Skill"), hay được biết dưới tên Mê Tung quyền (chữ Hán: 迷蹤拳; bính âm: Mízōng quán; dịch nghĩa tiếng Anh: "Lost Track Fist") có nguồn gốc từ bài quyền Mê Tông La Hán của Thiếu Lâm Tung Sơn Hà Nam (chữ Hán: 迷蹤羅漢; bính âm: Mízōng Luóhàn.)

Yến Thanh quyền còn được gọi là Nghê Tung quyền, Mật Tung quyền, Mê Tung nghệ (Mật Tông là một dòng tu kín trong Phật giáo ở Trung Hoa và Miến Điện), Mê Lộ quyền (đường quyền bí hiểm), Mê Tung nghệ (vết chân bí hiểm) mượn sự tích ăn trộm đào tường khoét vách không để lại dấu vết của nhân vật Yến Thanh trong Thủy Hử truyền lại. Mê (迷) có nghĩa là biến ảo (không để lại dấu vết), tông hay tung (蹤) có nghĩa là dấu vết, dấu chân, tạm dịch những bước chân kỳ ảo.

Nguồn gốc
Gọi là Yến Thanh quyền là vì môn quyền này nổi tiếng từ một người anh hùng dân gian trong cuộc khởi nghĩa của nông dân thời Bắc Tống tên là Yến Thanh, sau này Thi Nại Am đã tiểu thuyết hóa Yến Thanh thành một trong 108 anh hùng Lương Sơn Bạc trong bộ tiểu thuyết anh hùng Thủy Hử.

Còn một thuyết khác kể lại rằng các nhà sư và tăng nhân ở Thiếu Lâm Tung Sơn Hà Nam luôn luôn phải đối phó bọn giặc khỉ cụt đuôi vào chùa ăn trộm và ra đi không để lại dấu vết khiến họ phải canh phòng và rình mò truy đuổi nhưng không bao giờ tìm được hang ổ của chúng vì chỉ đuổi được một đoạn đường là chúng mất dạng trong các khe núi. Điều này đã gợi ý kích thích sáng tác ở các nhà sư Thiếu Lâm sáng tạo ra một loại quyền thuật kỳ lạ này.

Ở ngoài đời đã có thuyết "Đông là Yến Thanh (Chỉ vùng Sơn Đông), Tây là Nghê Tông (chỉ vùng Hà Nam)". Hoắc Nguyên Giáp nhà võ học nổi tiếng (1869-1910) người huyện Tĩnh Hải (Hà Bắc) luyện lại gọi là Mê Tông nghệ, Trương Diệu Đình ở Thương Châu (Hà Bắc) truyền môn này gọi là Yến Thanh quyền.

Ở Thanh Châu (Sơn Đông) lại gọi là Yến Thanh Thần Chùy, một dải Thiên Tân truyền môn này lại gọi là Yến Thanh Thập Bát Phiên (18 lần lật của Yến Thanh).

Sau này Hoắc Nguyên Giáp đã dùng Mê Tung quyền đánh bại tất cả các võ sĩ Trung Hoa và phương Tây và lập ra Tinh Võ Thể dục Hội (Chin Wu Athletic Association) tại Thượng Hải.

Đặc điểm kỹ pháp
Đặc điểm của Yến Thanh quyền là nhẹ nhàng mau lẹ, thi triển phiêu dật (nhàn hạ thoải mái), trọng công phu trọng khéo léo, đủ cả cứng mềm. Về thủ pháp thì chủ yếu là móc, ôm, ngắt, vuốt, bọc, vồ, gác, ép, chú trọng kỹ pháp cầm nã.

Về thoái pháp (bộ pháp: tấn pháp - cước pháp) chủ yếu là đá, điểm, móc, treo, quấn, quét, cắt, hất cả đến khều âm cước xé giữa hai chân, liên hoàn dậm, tránh chân (đóa tử cước) biểu thị yêu cầu tập trung vào một điểm mà đề cập tới cả tám phương.

Môn quyền này về cơ bản được tích hợp giữa phong cách của các loại quyền thuật Bắc Thiếu Lâm pha trộn với phong cách quyền thuật của Đạo gia như Nội gia quyền (hiện nay có nhiều người lầm lẫn Thái Cực quyền là Nội gia quyền, sẽ được bàn sau) và Bát Quái chưởng.

Về thân pháp thì lấy giấu, né, vặn, lắc làm chính (tàng, thiểm, ninh, đẩu), còn bộ pháp thì lấy nhảy dọc, bắt lén (tung, khiêu, thâu, móc) làm chính. Coi trọng đòn chân, trừ các phép thường dời, đè, đá, dựa ra còn có đá bao, đá cọc gỗ v.v.. Trong các bài dùng khuỷu với động tác chân và vọt lật, trong thực sự thì chú trọng mượn thế thuận sức, ra (đòn) lúc không để ý. Trong quyền quyết nói: "Thấy cứng rụt tay về, về tay vào tay lén, tay lén mà ngắt tay, ngắt tay vào ôm tay"

"Kiến cương nhi hồi thủ
hồi thủ nhập thâu thủ
thâu thủ nhi thái thủ
thái thủ nhập thâu thủ"

Thế quyền tuy nghiêm ngặt mà vẫn chuyên chú tính uyển chuyển của Bắc Thiếu Lâm và phong thái tiêu diêu nhàn nhã của Đạo gia.

Về bài bản có Mật Tông mẫu quyền (mẹ Mật Tông), luyện thủ quyền, đại tiểu ngũ hổ quyền, Mật tông trường quyền, Yến thanh quyền, Yến Thanh giá, Yến thanh thần chùy, Yến thanh phiên tử, Yến Thanh chưởng, tam bộ giá, bát dả quyền, tứ lộ bôn đả (chạy đánh bốn đường) v.v...

Về khí giới thì có Yến Thanh đao, Yến Thanh quải, Minh đường đao, Thanh Long Kiếm, Nhị Lang côn, Đối với sách tán thủ thì có Yến Thanh tam đả, Yến thanh thập đả, Yến thanh thập tứ thủ, Ngũ hoa miên quyền (quyền mềm như bông), Bán tỵ phong đoản đả (đánh gần nửa tránh gió), Lý ngoại chiến (đánh trong ngoài), Nghênh diện đối (nghênh mặt đón v.v...

Ngoài ra còn khinh công, ngạnh công, bảo kiện công (loại công phu dưỡng sinh).

Xem thêm
Võ thuật
Võ Thiếu Lâm
Võ Đang Phái
Nga Mi Võ Phái
Tượng Hình Quyền
Trường Quyền
Nam Quyền
Hồng Gia Quyền
Bạch Mi Quyền
Vịnh Xuân Quyền
Ngũ Mai
Phương Thế Ngọc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Film Wushu Mizong Quan (Phim tài liệu Mê Tung Quyền)
Film Wushu Mizong Quan (Phim tài liệu Mê Tung Quyền)
Film Mizong Quan (Phim tài liệu Mê Tung Quyền)
Film Mizong Yi (Phim tài liệu Mê Tung Nghệ)
Film Mizhong Law Horn Quan Northern Shaolin (Phim tài liệu Mê Tung La Hán Quyền Bắc Thiếu Lâm)

Văn hóa Trung Hoa
Võ thuật Trung Hoa


title: Yên Lăng

text:
Yên Lăng  là một khu (quận) thuộc địa cấp thị Hứa Xương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc.

Trấn
 An Lăng (安陵镇)
 Mã Lan (马栏镇)
 Bá Lương (柏梁镇)
 Trần Hóa Điếm (陈化店镇)
 Vọng Điền (望田镇)

Hương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Hứa Xương


title: Orelle

text:
Orelle là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Monomorium minimum

text:
Monomorium minimum (loài kiến đen nhỏ) là một loài kiến có nguồn gốc từ Bắc Mỹ. Nó có màu đen sáng bóng, con thợ dài khoảng 1 đến 2 mm và con chúa dài từ 4 đến 5 mm. Nó là một loài đơn hình, chỉ có một đẳng cấp là kiến thợ và con cái (chúa), nghĩa là một tổ có thể có nhiều hơn một con kiến chúa. Một tổ thường có kích thước vừa phải chỉ với vài nghìn con thợ.

Monomorium minimum là những con kiến thu lượm, chúng ăn bất cứ thứ gì từ phân chim đến côn trùng chết. Chúng là loài săn mồi của ấu trùng bướm đêm, và cũng của Hyphantria cunea. Kiến thợ có thể tìm thức ăn trong nhà của các hộ gia đình, nhưng làm tổ thì làm trong các gò đất. Nó cũng có xu hướng rệp như rệp đậu tương (Aphis glycines), thu hoạch mật ong.

Vào giữa mùa hè, con chúa và con đực thực hiện chuyến bay bên ngoài, giao phối giữa không trung. Những con đực chết ngay sau đó. Mỗi con chúa xây dựng một tổ mới, rụng cánh và đẻ trứng. Sự phát triển từ trứng đến kiến trưởng thành mất khoảng một tháng.

Trong một phòng thí nghiệm, kiến chúa được tìm thấy sống khoảng một năm và kiến thợ khoảng bốn tháng.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ants In and Around the Home, HYG-2064-96

Species: Monomorium minimum - AntWeb
Entomological Society of Washington Proceedings of the Entomological Society of Washington pg.70. Online Aprilm17, 2008.
"The Ants of The Santa Barbara Museum of Natural Histor" Santa Barbara Museum of Natural History
Little Black Ant, "Monomorium minimum (Buckley)" Center for Urban & Structural EntomologyTexas A&M University Department of Entomology
Resh, Vincent H. and Ring T. Cardé Encyclopedia of Insects. Page 987.
Academic Press. 2003. ISBN 0-12-586990-8.

M
Động vật được mô tả năm 1866


title: Ilyushin Il-28

text:
Ilyushin Il-28 là một máy bay ném bom phản lực ban đầu được chế tạo cho Không quân Xô viết và là chiếc đầu tiên kiểu như vậy đi tới giai đoạn sản xuất hàng loạt tại Liên bang Xô viết. Nó cũng được chế tạo theo giấy phép tại Trung Quốc với ký hiệu Hong H-5. Tên hiệu của NATO cho loại máy bay này là Beagle với loại ném bom, Il-28R cho phiên bản trinh sát, và Il-28T ném bom-phóng thủy lôi, và Mascot cho phiên bản Il-28U huấn luyện. Ước tính cho thấy tổng số máy bay chế tạo tại cả hai nước trong khoảng 2.000 tới 6.000 chiếc. Trong thập niên 1990, hàng trăm chiếc vẫn hoạt động trong không quân nhiều nước, hơn 40 năm sau lần đầu xuất hiện của Il-28.

Chiếc máy bay này có hình dáng bên ngoài theo quy ước, với cánh cao, không chéo phía sau mang động cơ lớn phía dưới. Phi công ném bom ngồi phía mũi kính, phía đuôi có hai khẩu pháo 23mm. Những đặc điểm đó giống với kiểu bố trí của máy bay ném bom tầm trung thời Chiến tranh thế giới thứ hai trước đó, nhưng các bề mặt đuôi chéo phía sau và buồng lái kính nổi của phi công và ghế phóng là các đặc điểm tương tự các loại máy bay khác ở thời kỳ của nó, khiến nó vừa mang các đặc điểm mới vừa có những đặc điểm cũ.

Hoạt động

Il-28 đã được xuất khẩu rộng rãi, phục vụ trong không quân khoảng 20 quốc gia từ các nước thuộc khối Hiệp ước Warsaw tới lực lượng không quân các nước Trung Đông và châu Phi. Ai Cập là một khách hàng từ sớm, và việc tiêu diệt những chiếc Il-28 của Ai Cập trên mặt đất là một ưu tiên đối với Không quân Israel trong cuộc Khủng hoảng kênh Suez, Chiến tranh Sáu Ngày và Chiến tranh Yom Kippur. Liên bang Xô viết đang trong quá trình cung cấp máy móc để lắp ráp loại máy bay này tại Cuba thì gặp cuộc Khủng hoảng tên lửa Cuba khiến kế hoạch bị trì hoãn, sau đó Nikita Khrushchev đã đồng ý rút bỏ. Kiểu máy bay này cũng đã được chứng kiến hoạt động hạn chế tại Việt Nam và trong các lực lượng Xô viết tại Afghanistan. Bốn chiếc Il-28 của Ai Cập và hai chiếc của Liên Xô cũ (đều với phi đội Ai Cập) đã được Không quân Nigeria sử dụng trong Những cuộc chiến tranh Biafra. Những chiếc Il-28 của Yemen đã tham gia vào cuộc nội chiến ở nước này. Phần Lan cũng có bốn chiếc kiểu này được chuyển giao trong giai đoạn 1961 - 1966. Chúng còn hoạt động cho tới tận thập niên 1980.

Liên bang Xô viết đã cho rút lui loại máy bay này trong thập niên 1980, tuy những chiếc cuối cùng do Liên Xô chế tạo vẫn hoạt động tại Ai Cập cho đến tận những năm 1990. Những chiếc Il-28 do Trung Quốc chế tạo được đặt tên định danh Harbin H-5 và được sản xuất tại Tập đoàn Công nghiệp Máy bay Cáp Nhĩ Tân cũng hoạt động cho tới những năm 1990, với số lượng tới vài trăm chiếc tại Trung Quốc, và một số lượng nhỏ hơn ở Bắc Triều Tiên và Romania. Ba phiên bản chính của Trung Quốc là H-5 ném bom, HJ-5 huấn luyện, và H-5R (HZ-5) trinh sát tầm xa (so sánh với phiên bản trinh sát Shenyang J-6), và sau này là phiên bản HD-5 ECM/ESM. Hai phiên bản sau đã được hủy bỏ từng bước.

Hoạt động tại Việt Nam

Giữa năm 1965, Liên Xô đã chuyển giao cho Việt Nam 8 máy bay ném bom Il-28 (gồm cả ba loại: trinh sát ảnh, ném bom và huấn luyện). Toàn bộ lực lượng phi công, cán bộ kỹ thuật Il-28 được biên chế thành đơn vị T16, nằm trong Trung đoàn Tiêm kích 921 Sao Đỏ.

Vì nhiều lý do, mà mãi tới ngày 9/10/1972, máy bay ném bom Il-28 của Không quân Nhân dân Việt Nam mới xuất kích đánh chặn đầu (và cũng là trận cuối) vào căn cứ phỉ Vàng Pao và cố vấn Mỹ ở Buôn Loọng trên đất Lào.

Trận đánh Buôn Loọng là trận đầu tiên và cũng là cuối cùng của máy bay ném bom Il-28. Đây cũng có thể xem là trận đánh có "1-0-2" của lực lượng không quân ném bom duy nhất trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam.

Biến thể

 Il-28 – Phiên bản ném bom 3 chỗ
 Il-28D – Phiên bản ném bom hạt nhân tầm xa cho Không quân Xô viết
 Il-28R – Phiên bản trinh sát chiến thuật 3 chỗ
 Il-28REB – Phiên bản gây nhiễu điện tử, tác chiến điện tử
 Il-28RTR – Phiên bản trinh sát điện tử
 Il-28S – Phiên bản cánh xuôi, bị loại bỏ trước khi hoàn thành
 Il-28T – Phiên bản oanh tạc phóng ngư lôi cho Không quân Hải quân Xô viết, có thể chứa 1 ngư lôi lớn hoặc 2 ngư lôi nhỏ trong khoang chứa vũ khí.
 Il-28P – Phiên bản dân sự vận chuyển bưu phẩm cho hãng Aeroflot. Trong một số báo cáo, nó có tên gọi là Il-20
 Il-28U – Phiên bản huấn luyện
 Il-28ZA – Phiên bản lấy mẫu không khí
 H-5 – Phiên bản ném bom của Trung Quốc
 HJ-5 – Phiên bản huấn luyện của Trung Quốc
 H-5R hay (HZ-5): Phiên bản trinh sát ảnh tầm xa đã được hủy bỏ từng bước của Trung Quốc
 HD-5 – Phiên bản ECM/ESM của Trung Quốc đang được hủy bỏ
 H-5 Testbed – Phiên bản thử nghiệm ghế phóng của Trung Quốc, cuối cùng đã được thay thế bằng phiên bản thử nghiệm Shenyang J-6
 B-5 – Tên gọi xuất khẩu của H-5
 B-228 – Il-28 chế tạo bởi hãng Avia theo giấy phép ở Tiệp Khắc
 CB-228 – Il-28U chế tạo bởi hãng Avia theo giấy phép ở Tiệp Khắc

Các quốc gia sử dụng
Bắc Triều Tiên là bên sử dụng cuối cùng loại Il-28 với khoảng 80 chiếc đang hoạt động. Xem Không quân Bắc Triều Tiên.

 : 54, gồm 4 chiếc phiên bản Il-28U, được Không quân Afghanistan mua từ năm 1957. Những chiếc huấn luyện duy nhất được sử dụng tới tận năm 1994.

 : 11 chiếc đã được thông báo hoạt động trong Không quân Albani. Chỉ một chiếc Il-28 được mua năm 1957 và sau đó bán cho Trung Quốc năm 1971 như một phần của hợp đồng mua 10 chiếc H-5 và hoạt động tới tận năm 1999.

 : 42 chiếc Il-28N đã được đưa tới Cuba, nhưng nhanh chóng bị đưa trở lại Liên Xô sau vụ Khủng hoảng Tên lửa Cuba.
  Đông Đức: Chủ yếu dùng kéo mục tiêu và thử nghiệm động cơ.

 : 12 chiếc Il-28 được mua năm 1961. Tất cả chúng đều thuộc Skadron 21 đóng tại Căn cứ Không quân Kemayoran, Jakarta. Đã được dùng khi chuẩn bị Chiến dịch TRIKORA năm 1962 (tái chiếm Tây New Guinea từ Hà Lan) tại Tây New Guinea (hiện là, Papua và Papua Barat). Tất cả đã ngừng hoạt động năm 1969. Không còn phục vụ từ năm 1970.

 : Khoảng 1.500 chiếc hoạt động trong VVS, AVMF, và Hải quân Xô viết, các chiến dịch bắt đầu từ năm 1950. Hoạt động tại mặt trận kéo dài suốt thập niên 1950, một vài chiếc tới tận thập niên 1980. Một lượng nhỏ máy bay giải giới được cung cấp cho Aeroflot.

 : 4 chiếc được mua trong thập niên 1960, và được dùng để kéo mục tiêu.
  40 năm hoạt động, đã được cho nghỉ từ 06/2001.

  Tiệp Khắc: Các phiên bản gồm cả loại Il-28 và Il-28U của Liên Xô chế tạo cũng như B-228 và CB-228 do Avia chế tạo.
 : H-5 chiếc hoạt động.
 : Hàng trăm chiếc đã được Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc và Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc sử dụng. Ban đầu được trang bị với những chiếc do Liên Xô sản xuất, Trung Quốc bắt đầu tự sản xuất hoàn toàn loại máy bay này với tên gọi H-5 năm 1965. Một số lượng nhỏ có thể vẫn còn hoạt động với các vai trò khác.

  Đã cho nghỉ toàn bộ.

  Nam Yemen

Chiếc Il-28 đầu tiên ở phương Tây
Ngày 11 tháng 11 năm 1965, Lý Hiển Bân (李显斌), một đại úy thuộc Không quân Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc lái chiếc Ilyushin Il-28 của Sư đoàn số 8, Quân khu Quảng Châu đã đào tẩu khi lái chiếc máy bay ném bom số hiệu 0195 từ Căn cứ không quân Jianqiao (笕桥) ở Hàng Châu tới Sân bay Quốc tế Tưởng Giới Thạch, Đài Loan - và đây là chiếc Il-28 hoàn chỉnh đầu tiên rơi vào tay phương Tây. Liêm Bảo Sinh (廉保生), sĩ quan radio/pháo thủ đuôi đã chết và hoa tiêu Lý Tài Vượng (李才旺) bị bắt sống sau khi tự sát không thành công. Cả hai người sống sót đều được tặng thưởng huân chương của Không quân Trung Hoa Dân Quốc. Lý Hiển Bân được trao thưởng 2.000 lạng (xấp xỉ 70 kg) vàng, còn Lý Tài Vượng được thưởng 1.000 lạng (xấp xỉ 35 kg) vàng. Bởi Liêm Bảo Sinh đã chết, phần thưởng 1.000 lạng của ông được chia đều cho Lý Hiển Bân và Lý Tài Vượng.

Đặc điểm kỹ thuật (Il-28)

Đặc điểm chung

 Phi đội: ba người (phi công, hoa tiêu, pháo thủ)
 Chiều dài: 17.60 m (57 ft 9 in)
 Sải cánh: 21.50 m (70 ft 6 in)
 Chiều cao: 6.70 m (22 ft 0 in)
 Diện tích cánh: 60.8 m² (654 ft²)
 Trọng lượng rỗng: 11.890 kg (26.210 lb)
 Trọng lượng chất tải: 17.700 kg (39.000 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 21.200 kg (46.700 lb)
 Động cơ: 2xKlimov VK-1, 53.8 kN (12.090 lbf) mỗi chiếc

Thao diễn
 Tốc độ tối đa: 900 km/h (486 kt, 560 mph)
 Tầm hoạt động: 2.180 km (1.177 nm, 1.350 dặm)
 Trần bay: 12.300 m (40.400 ft)
 Tốc độ lên: 900 m/min (2.950 ft/min)
 Chất tải cánh: 291 kg/m² (59.6 lb/ft²)
 Lực đẩy/Trọng lượng: 1:3.2

Trang bị vũ khí

 4 × pháo Nudelman Rikhter NR-23 (2 phía mũi, 2 phía đuôi)
 3.000 kg (6.600 lb) bom ở khoang trong

Tham khảo

 Il-28 at Greg Goebel's AIR VECTORS
 EDISI KOLEKSI ANGKASA, RUDAL UDARA TRACKED AND DESTROYED, Edition of September 2006

Chủ đề liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 Ilyushin Il-30
 Ilyushin Il-46
 Hong H-5

Máy bay có tính năng tương đương
 Tupolev Tu-14
 English Electric Canberra
 Sud-Ouest Vautour
 B-45 Tornado

Danh sách
 Danh sách máy bay quân sự Liên bang Xô viết và CIS
 Danh sách máy bay ném bom

Il-028
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay tác chiến điện tử Liên Xô 1940–1949
Máy bay chống tàu ngầm Liên Xô 1940–1949
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay tác chiến điện tử
Máy bay chống tàu ngầm
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay trong Chiến tranh Triều Tiên
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay chiến đấu Liên Xô và Nga
Máy bay chiến đấu thời kỳ chiến tranh lạnh


title: Piper poscitum

text:
Piper poscitum là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Piper poscitum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
P
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Ecnomina anulla

text:
Ecnomina anulla là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomina


title: Mamerthes

text:
Mamerthes là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Conus canonicus

text:
Conus canonicus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Động vật được mô tả năm 1792
Conus


title: Acrocercops obscurella

text:
Acrocercops obscurella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Tham khảo

Acrocercops


title: Marcelina

text:
Marcelina là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Marcelina mera Razowski & Becker, 2000

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Pupo

text:
Pupo, tên thật là Enzo Ghinazzi (sinh ngày 11 tháng 9 năm 1955) là ca sĩ và người viết ca từ người Ý.

Tiểu sử
Enzo Ghinazzi sinh ra tại Laterina, tỉnh Arezzo, nước Ý. Ông thường được biết đến với nghệ danh là Pupo, theo tiếng Ý nghĩa là "trẻ nhỏ".

Ông bắt đầu ca hát từ năm 1975 với bài Ti scriverò mà ông tự viết lời. Những bài hát rất nổi tiếng khác của ông là Su di noi, Ciao và Firenze Santa Maria Novella. Nhiều bài trong số đó đã được dịch sang ngôn ngữ khác.

Giữa thập kỷ 2000 ông trở thành phát thanh viên chương trình truyền hình Affari Tuoi của hãng truyền hình RAI. Đây là bản tiếng Ý của chương trình Deal or No Deal. Sau đó ông tham gia dẫn các chương trình trên kênh khác như Chi fermerà la musica (Ong ca hát, tiếng Anh là The Singing Bee).

Năm 2007, ca sĩ Đức André Hazes đã thành công với bài Forse của ông bằng tiếng Đức với tên gọi "Blijf Bij Mij" (Hãy ở lại cùng anh).

Giải thưởng
 11 đĩa hát vàng
 Giải Gondola vàng (Gondola d'Oro)

Đĩa hát

Đơn ca
 Ti scriverò (1975)
 Come sei bella (1977)
 Io solo senza te (1977)
 Ciao (1978)
 Forse (1979) [xếp thứ 2 tại Thụy Sĩ]
 Su di noi (1980)
 Cosa farai (1980)
 Lo devo solo a te (1981) [xếp thứ 6 tại Thụy Sĩ]
 Nashville (1981) [xếp thứ 9 tại Thụy Sĩ]
 Ancora io (1982)
 E va bene così (1983)
 Cieli azzurri (1983)
 Un amore grande (1984)
 Change generation (1985)
 La vita è molto di più (1986)
 Amore italiano (1987)
 Dove sarai domani (1989)
 Bambina (1991)
 La mia preghiera (1992)
 Senza fortuna (1995)
 La notte (1996)
 In eternità (1997)
 Non è un addio (1998)
 É Fiorentina (1998)
 Sei caduto anche tu (2000)

Các album
 Come sei bella (1976)
 Gelato al cioccolato (1979)
 Più di prima (1980)
 Lo devo solo a te (1981)
 Cieli azzurri (1983)
 Malattia d'amore (1984)
 Change generation (1986)
 La vita è molto di più (1986)
 Quello che sono (1989)
 Canada's Wonderland (1991)
 Enzo Ghinazzi 1 (1992)
 All the best (1994)
 Pupo 1996 (1996)
 Pupo "Tornerò" (1998)
 Sei caduto anche tu (2000)
 L'equilibrista (2004)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
Italian site on Pupo
Site of Pupo's fan club

Sinh năm 1955
Nam ca sĩ Ý
Nhân vật còn sống


title: Đại Bồn địa Hoa Kỳ

text:
Đại Bồn địa hay Lòng chảo lớn (tiếng Anh: The Great Basin) là một vùng rộng lớn và khô cằn ở miền tây Hoa Kỳ. Ranh giới của nó tùy thuộc vào cách mà người ta định nghĩa cho nó. Định nghĩa phổ biến nhất của nó là bồn địa (hay lòng chảo) tiêu nước liền nhau. Nó gần như nằm giữa dãy núi Wasatch ở Utah và Sierra Nevada và không có một thủy lộ tự nhiên nào thông ra biển. Vì thế nó là một bồn địa khép kín. Hoang mạc Đại Bồn địa được định hình bởi vùng phạm vi của các loài thực vật đặc trưng và bao phủ một vùng khá khác biệt (nhỏ hơn). Vùng văn hóa Đại Bồn địa là nơi cư ngụ của một số bộ lạc Shoshonean, mở rộng xa về phía bắc và phía đông hơn bồn địa thủy văn. "Xứ bồn địa và rặng núi" là một vùng địa lý được dễ dàng nhận ra nhất trong Đại Bồn địa nhưng nó lại mở rộng vào trong Hoang mạc Sonoran và Hoang mạc Mojave.

Mô tả
Cao nguyên núi liền núi rộng 200.000 dặm Anh (520.000 km²) bao phủ phần lớn Nevada và hơn phân nửa Utah cũng như một phần của các tiểu bang California, Idaho, Oregon và Wyoming.  Đại Bồn địa không phải là một bồn địa đơn độc mà đúng hơn là một loạt các lưu vực nước nối tiếp nhau có ranh giới ở phía tây cạnh các lưu vực của sông Sacramento-sông San Joaquin và sông Klamath, ranh giới phía bắc cạnh các lưu vực của sông Columbia-sông Snake, ranh giới phía nam và phía đông cạnh các lưu vực của  sông Colorado (Hoa Kỳ)-sông Green (Utah).

Các lưu vực nước bên trong Đại Bồn địa gồm có:
Hồ Great Salt - Utah, Idaho, Wyoming (được cấp nước bởi một số sông gồm có sông Bear, sông Jordan và sông Weber)
Hoang mạc Hồ Great Salt - Utah, Nevada
Thung lũng Hamlin - Nevada, Utah
Thung lũng Snake - Utah, Nevada
Thung lũng Pine - Utah
Thung lũng Tule - Utah
Thung lũng Rush - Utah
Thung lũng Tooele - Utah
Thung lũng Skull - Utah
Lạch Pilot - Nevada, Utah
Lạch Thousand Springs - Nevada, Utah
Thung lũng Curlew - Utah, Idaho
Hồ Sevier - Utah
Hoang mạc Escalante - Utah, Nevada
Sông Beaver - Utah
Humboldt Sink - Nevada (mạng lưới sông Humboldt, the longest river in the Great Basin)
Hoang mạc Black Rock - Nevada, Oregon
Hoang mạc Lạch Smoke - Nevada, California
Hồ Massacre - Nevada, California

Hồ Continental - Nevada, Oregon
Hồ Pyramid - Nevada, California (mạng lưới Hồ Tahoe qua Sông Truckee)
Hồ Winnemucca - Nevada (trước đây là kênh xả của Hồ Pyramid)
Thung lũng Granite Springs - Nevada
Trũng Carson - Nevada, California
Hồ Walker - Nevada, California
Thung lũng Dixie - Nevada
Thung lũng Gabbs - Nevada
Thung lũng Big Smoky - Nevada
Thung lũng Diamond - Nevada
Thung lũng Monitor - Nevada
Thung lũng Little Smoky - Nevada
Thung lũng Newark - Nevada
Thung lũng Long - Nevada
Thung lũng Ruby - Nevada
Thung lũng Spring - Nevada
Thung lũng Steptoe - Nevada
Thung lũng Hồ Dry - Nevada
Thung lũng Hồ Fish - Nevada, California
Thung lũng Soda Spring - Nevada
Thung lũng Ralston - Nevada
Thung lũng Stone Cabin - Nevada
Thung lũng Lạch Hot - Nevada
Thung lũng Railroad - Nevada
Bãi cạn Cactus - Nevada
Bãi cạn Sarcobatus - Nevada
Thung lũng Sand Spring - Nevada
Thung lũng Tikaboo - Nevada
Thung lũng Ivanpah - Nevada, California
Thung lũng Pahrump - Nevada, California
Lòng chảo Harney - Oregon
Hồ Summer - Oregon
Hồ Silver - Oregon
Hồ Abert - Oregon
Hồ Warner - Oregon, California, Nevada
Hồ Guano - Oregon, Nevada
Hồ Alvord - Oregon, Nevada
Sông Lost - California, Oregon
Lạch Butte - California, Oregon
Hồ Goose - California, Oregon
Hồ Tulare - California (mạng lưới Sông Kings)
Hồ Buena Vista - California
Carrizo Plain - California
Hồ Elsinore - California
Thung lũng Surprise - California, Nevada
Bình nguyên Madeline - California, Nevada
Hồ Honey - California, Nevada
Hồ Eagle - California
Hồ Mono - California, Nevada
Hồ Crowley - California, Nevada
Hồ Owens - California
Thung lũng Eureka - California, Nevada
Thung lũng Saline - California
Thung lũng Chết - California, Nevada
Thung lũng Panamint - California
Thung lũng Indian Wells - California
Thung lũng Searles - California
Thung lũng Antelope - California
Thung lũng Fremont - California
Hồ Coyote - California
Hồ Cuddeback - California
Sông Mojave - California
Hoang mạc Mojave - California
Salton Sea - California

Phần lớn Đại Bồn địa, đặc biệt khắp miền bắc Nevada, gồm có một loạt các rặng núi cách ly và những thung lũng xen kẽ.  Đây là cấu hình địa lý được biết với tên gọi Xứ Lòng chảo và Rặng núi (Basin and Range Province).  Ngoài ra, Đại Bồn địa còn có hai bể lắng rộng là vết tích nền hồ của những hồ tiền sử đã tồn tại trong bồn địa suốt thời kỳ băng hà cuối cùng nhưng kể từ đó phần lớn đã bị cạn khô. Hồ Bonneville trải rộng qua phần lớn tây Utah và vào trong Idaho và Nevada để lại phía sau là Hồ Great Salt, Các bãi cạn Bonneville Salt, Hồ Utah, và Hồ Sevier. Cũng giống như vậy Hồ Lahontan trải rộng qua phần lớn tây bắc Nevada và các tiểu bang lân cận, để lại phía sau những vết tích như Hoang mạc Black Rock, Trũng Carson, Trũng Humboldt, Hồ Walker, Hồ Pyramid, Hồ Winnemucca, và Hồ Honey.

Địa chất

Đại Bồn địa là một phần của bộ phận địa chất lớn hơn là Xứ Lòng chảo và Rặng núi.
Đại Bồn địa được các nhà địa chất cho rằng là nơi đang có sự giản rộng và gãy nứt. Mặc dù nằm trên cao, vỏ Trái Đất ở đây thật sự tương đối mỏng và càng ngày càng mỏng.  Một số nhà địa chất còn cho rằng vùng rạng nứt nhô lên của Đông Thái Bình Dương có thể trong tương lai xa sẽ tách Đại Bồn địa ra, có thể ngay ở Thung lũng Imperial, mở đường cho biển tiến vào từ Vịnh California.

Walker Lane là một đường lõm chạy từ Oregon đến Thung lũng Chết có thể là nơi hình thành vịnh do sự tách rời Đại Bồn địa trong tương lai như đã nói ở trên.

Ngày 23 tháng 2 năm 2008, một trận động đất có cường độ 6,0 xảy ra gần thị trấn Wells, Nevada.  Trung tâm của trận động đất này nằm trên Hệ thống vết nứt Thung lũng Independence.

Thực vật và động vật
Đại Bồn địa phần lớn là hoang mạc nằm trên độ cao với các lòng chảo thấp nhất dưới 4.000 ft (1,200 m) và một số đỉnh núi cao trên 12.000 ft (3,700 m). Phần lớn các khu vực có nhiều loại cỏ bụi, đa số là giống Atriplex ở nơi thấp nhất và giống cây ngải trắng ở những nơi cao hơn.  Rừng tự nhiên có Utah Juniper, thông một lá (đa số ở các khu vực phía nam) hay Mountain Mahogany lá xoắn (đa số ở các khu vực phía bắc) mọc trên các sườn núi.  Các mãng rừng Thông Limber và Pinus longaeva có thể tìm thấy tại một số dãy núi cao hơn.  Cây dương và những bụi cây dương lá rung hiện diện trong những khu vực có nước đáng kể.

Động vật gặm nhấm như thỏ đuôi đen, thỏ đuôi bông vãi sống ở hoang mạc và chó sói đồng cỏ Bắc Mỹ chuyên săn bắt chúng là những động vật có vú thường được thấy nhất.  Sóc cũng dễ thấy nhưng chúng thường đi tìm mồi trên mặt đất chỉ vào mùa xuân và đầu mùa hè. Các loại chuột và những loài gặm nhắm nhỏ khác cũng thường thấy.  Linh dương có gạc nhiều nhánh, nai, và báo sư tử cũng hiện diện khắp khu vực. Nai sừng tấm và cừu sừng lớn cũng có nhưng hiếm thấy.

Các loại thằn lằn nhỏ thường thấy, đặc biệt là ở các nơi thấp.  Rắn chuông cũng có trong vùng.

Các loại chim như chim dẽ nước (phalarope) và chim mỏ nhát (curlew) có thể thấy tại các vùng ướt.  Chim bồ nông trắng Mỹ (American white pelican) thường thấy ở Hồ Pyramid. Đại bàng mào vàng (golden eagle) có lẽ dễ tìm thấy trong vùng Đại Bồn địa hơn bất cứ nơi nào khác tại Hoa Kỳ.  Mourning Dove, Chiền chiện miền tây, Black-billed Magpie và Common Raven là những loài chim phổ biến khác trong vùng.

Hai loài cá có nguy cơ tuyệt chủng được tìm thấy trong Hồ Pyramid, đó là Cui-ui và Lahontan cutthroat trout.

Định cư hiện tại
Đại Bồn địa vẫn là một trong số các khu vực dân cư thưa thớt nhất của Hoa Kỳ.  Hai thành phố lớn nhất nằm trong bồn địa là Salt Lake City, Utah ở rìa phía đông bồn địa và Reno, Nevada ở rìa phía tây. Các khu ngoại ô của Los Angeles gồm có Lancaster và Palmdale cùng với Victorville và Hesperia, California có dân số khoảng 600.000 người ở rìa phía nam bồn địa. Các thành phố nhỏ hơn gồm có Carson City, Nevada; Winnemucca, Nevada; Elko, Nevada; Ogden, Utah; Provo, Utah; and Logan, Utah.

Đại Bồn địa còn là nơi đi qua của các đường sắt, xa lộ tốc hành chính và dài như Xa lộ Liên tiểu bang 80 giữa Reno và Salt Lake City, Xa lộ Liên tiểu bang 15 giữa tây nam Utah và Idaho, và Xa lộ Liên tiểu bang 70 từ nơi tiếp giáp với Xa lộ Liên tiểu bang 15 ở trung Utah từ Đại Bồn địa băng qua Cao nguyên Colorado đến cận tây Colorado.  Các đường sắt như Union Pacific hiện nay làm chủ các đường sắt trước kia là Southern Pacific và Western Pacific.  Các đường sắt này mở rộng từ các vùng đô thị chính từ Denver, Colorado qua Salt Lake City, Utah và Reno, Nevada đến San Francisco, California; và từ Salt Lake City đến Los Angeles, California.

Xem thêm
Hồ Bonneville
Danh sách các hoang mạc theo diện tích
Danh sách các sông trong Đại Bồn địa

Ghi chú

Tham khảo
USGS: Geologic Provinces of the United States: Basin and Range Province (2004)
Basin and Range, John McPhee (1980)
C.Michael Hogan. Marc Papineau et al., Development of a dynamic water quality simulation model for the Truckee River, Earth Metrics Inc., Environmental Protection Agency Technology Series, Washington D.C. (1987)
The Sagebrush Ocean: A Natural History of the Great Basin, Stephen Trimble (1999) ISBN - 0874173434
USGS: North America Basins Map

Liên kết ngoài

 Great Basin  project of the American Land Conservancy
Map of Great Basin from Great Basin Web
Great Basin--Mojave Desert Region
Exploring the Great Basin
Great Basin Shrub Steppe images at bioimages.vanderbilt.edu (slow modem version)
Great Basin Montane Forests images at bioimages.vanderbilt.edu (slow modem version)

Vùng của Tây Hoa Kỳ


title: Styringomyia spathulata

text:
Styringomyia spathulata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Vokesimurex messorius

text:
Vokesimurex messorius là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vokesimurex


title: 13700 Connors

text:
13700 Connors (1998 MM36) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 6 năm 1998 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 13700 Connors

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: 1. FC Köln

text:
1. FC Köln hay FC Cologne trong tiếng Anh là một câu lạc bộ bóng đá nổi tiếng của Đức đóng ở Köln, North Rhine-Westphalia. Đội bóng được thành lập vào năm 1948 khi tách ra từ hai đội bóng Kölner Ballspiel-Club 1901 và Kölner Ballspiel-Club.Giống nhiều đội bóng chuyên nghiệp của Đức khác, 1. FC Köln là một câu lạc bộ thể thao lớn với nhiều bộ môn như bóng ném, bóng bàn và thể dục dụng cụ. Cologne có hơn 100,000 thành viên và là đội bóng lớn thứ 4 nước Đức.
Đội bóng có nick name là Die Geißböcke (The Billy Goats).

Đối thủ truyền kiếp của đội bóng là Borussia Mönchengladbach, ngoài ra còn có Bayer Leverkusen và Fortuna Düsseldorf - tất cả các đội bóng đều có điểm chung là gần sông Rhine.

Các mùa giải gần đây

Danh hiệu
 Bundesliga
 Vô địch: 1963–64, 1977–78
Về nhì: 1964–65, 1972–73, 1981–82, 1988–89, 1989–90
 German football championship
 Vô địch: 1961–62
Về nhì: 1959–60, 1962–63
 2. Bundesliga
 Vô địch: 1999–2000, 2004–05, 2013–14
Về nhì: 2002–03
 DFB-Pokal
Vô địch: 1967–68, 1976–77, 1977–78, 1982–83
Về nhì: 1953–54, 1969–70, 1970–71, 1972–73, 1979–80, 1990–91

Regional
 Oberliga West
Vô địch: 1953–54, 1959–60, 1960–61, 1961–62, 1962–63
Về nhì: 1952–53, 1957–58, 1958–59

European
 UEFA Europa League / UEFA Cup
Về nhì: 1985–86

Doubles
1977–78: Bundesliga and DFB-Pokal

Reserve team
 German amateur champions: 1981

Đội trẻ
 German Under 19 championship
 Champions: 1970–71
 Runners-up: 1973–74, 1982–83, 1991–92
 Under 19 Bundesliga Division West
 Champions: 2007–08
 Runners-up: 2003–04, 2009–10, 2013–14, 2014–15
 Under 19 Juniors DFB-Pokal
 Champions: 2012–13
 Runners-up: 1990–91, 1993–94
 German Under 17 championship
 Champions: 1989–90, 2010–11
 Under 17 Bundesliga Division West
 Champions: 2010–11, 2011–12
 Runners-up: 2008–09

Sân vận động
Sân nhà của đội bóng hiện nay là Sân vận động RheinEnergie, với sức chứa khoảng 50,000 người. Cái tên của sân là tên của một bản hợp đồng với nhà tài trợ RheinEnergy AG sẽ có thời hạn tới năm 2009.Tuy nhiên, đa số các fan gọi sân là "Sân vận động Müngersdorfer", theo tên của sân cũ và vùng ngoại ô Müngersdorf, nơi sân được đặt.

Cầu thủ

Đội hình hiện tại

Current squad

Đội bóng nữ

Từ tháng 7 năm 2009 đội bóng có một đội bóng nữ mang tên FFC Brauweiler Pulheim được gia nhập đội bóng 1. FC Köln. Đội bóng lên chơi ở giải vô địch quốc gia nữ Bundesliga từ mùa giải 2015-16.

Cựu chủ tịch
 Kremer, Franz (1948 - 1967)
 Overath, Wolfgang (2004 -)

Trận đấu Bundesliga mùa 2010-11

FC Köln - Mainz 05

Tham khảo

Xem thêm
 Official team page
 The Abseits Guide to German Soccer
 FC Köln statistics
 FC Köln fansite

Câu lạc bộ bóng đá Đức


title: Aegle subflava

text:
Aegle subflava là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Kazakstan, Turkmenistan và Tajikistan.

Chú thích

Tham khảo

 Listed in checklist

S
Động vật được mô tả năm 1874
S


title: Vi trùng

text:
Vi trùng là thuật ngữ tương đối phổ biến trong tiếng Việt với một số nghĩa hiểu khác nhau được liệt kê dưới đây:

{{Di chuyển đến Wiktionary}}

 Đa số trường hợp là tương đương với vi khuẩn (bacterium/bacteria), một nhóm sinh vật nhân sơ (prokaryote). Chữ trùng tương đương với chữ khuẩn trong các cụm từ chỉ phân loại hình thái, vd. "tụ cầu trùng" ~ tụ cầu khuẩn, "trực trùng" ~ trực khuẩn, v.v.
 Tương đương với vi sinh vật trong cụm từ vi trùng học để ám chỉ các lĩnh vực nghiên cứu, bộ môn, khoa nghiên cứu trong các trường Đại học và bệnh viện, vd. "Khoa Vi trùng", "Bộ môn Vi trùng học".v.v.
 Ám chỉ những tác nhân gây bệnh, với nghĩa rộng.


title: Andrena palumba

text:
Andrena palumba là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1974


title: Tipula compressiloba

text:
Tipula compressiloba là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Noyelles-en-Chaussée

text:
Noyelles-en-Chaussée là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D108 và đường D56, khoảng 15 dặm Anh về phía đông bắc của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Noyelles-en-Chaussée trên trang mạng của INSEE
 Noyelles-en-Chaussée trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Quận Loving, Texas

text:
Quận Loving (tiếng Anh: County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Mentone  . Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 67 người . Đây là quận có dân số ít nhất tại Hoa Kỳ.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Texas


title: 11740 Georgesmith

text:
11740 Georgesmith (1998 UK6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 10 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11740 Georgesmith

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Asplundia helicotricha

text:
Asplundia helicotricha là một loài thực vật thuộc họ Cyclanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Asplundia helicotricha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Asplundia


title: 25302 Niim

text:
25302 Niim (1998 XW3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 12 năm 1998 bởi N. Sato ở Chichibu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 25302 Niim

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Conchy-les-Pots

text:
Conchy-les-Pots là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 110 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Concylespots


title: Chân Trí vương

text:
Chân Trí vương (mất ngày 17 tháng 7 năm 579) là vị vương thứ 25 của Tân La, một trong Tam Quốc (Triều Tiên). Thực tế, là hoàng tử thứ hai, ông đã chiếm ngôi và trị vì từ năm 576 đến 579. Người được Chân Hưng vương chỉ định kế vị là cháu nội ông ta, Bạch Tịnh (con của hoàng tử thứ nhất 동륜태자/Dongryun). Mỹ Thất sau đó lật đổ ông. Bạch Tịnh trở thành Chân Bình vương.

Con trai của Chân Trí vương, kết hôn với con gái của Chân Bình vương, công chúa Thiên Minh. Con trai lớn nhất của họ, (cháu nội của Chân Trí vương), Kim Xuân Thu, sau này trở thành Thái Tông Vũ Liệt vương.

Vua Tân La
Mất năm 579
Năm sinh không rõ

Tham khảo


title: Labatut, Ariège

text:
Labatut  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Sommevoire

text:
là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Haute-Marne

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Haute-Marne


title: Rhipidia shannoni

text:
Rhipidia shannoni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc và Neotropic.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Nearctic
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Yếm

text:
Yếm (Chữ Nho: 肚兜/兜子  đỗ đâu/đâu tử, Chữ Nôm: 裺 hoặc 𧞣) là mảnh vuông vải che ngực của phụ nữ và thiếu nhi ở Trung Quốc và Việt Nam.

Lịch sử

Việt Nam
Áo cổ khoét tròn là yếm cổ xây, cổ nhọn như chữ V là yếm cổ xe, đáy chữ V khoét sâu hơn là yếm cổ nhạn. Trang trọng, nam giới cũng mặc yếm là nội y, trung y là áo trường vạt, hạ y là mã khố (馬袴) (quần dài đáy xẻ trước sau). Nếu mặc vạt áo dài che đi hạ bộ hoặc có giáp thì hạ y là độc tị côn (犢鼻褌) (quần ngắn xẻ 2 bên). Nếu là quân binh, xã viên thì hạ y là đậu khố (豆袴) (quần ngắn). Nếu là nông dân (đội xuân lôi tiểu lạp), ngư dân (đội ngư lạp), quân luyện tập binh khí (đội đinh tự cân huyền sắc), mã vệ quân, nghi trượng quân (đều đội trạo lạp đính hắc mao) có thể mặc khố (袴) (dải nhuyễn che hạ bộ như con lươn). Nữ giới mặc nội y là yếm, trung y là 1 đến 3 sắc áo bù long hoặc áo tràng vạt, hạ y là thường ngoại vi quần (váy đụp) trong. Nếu là trẻ nữ bần hàn, thị nữ thì mặc tiểu y (小衣) (váy ngắn). Nếu là nông dân, ngư dân mặc côn (裩) (váy được sắn cố định). Nếu là cô đầu, dật sinh (佾生), vũ nữ, kĩ sinh diễn trò Xuân phả thì mặc hoành lặc khố (横勒袴) (dải gấm thêu 7 sắc hoa văn chia nhiều thùy lưu quanh nhuyễn).

Trung Quốc
Theo sử ký, yếm phát sinh từ thói quen ăn mặc của Dương quý phi nhà Đường, được gọi là Đỗ-đâu (肚兜, Belly wrap), Đâu-đỗ (兜肚, Wraps the belly), Đâu-đâu (兜兜, Wrappy, Little wrap). Tuy nhiên, các chứng tích khảo cổ đã xác thực thứ áo che vú xưa hơn của đàn bà thời Tần, gọi là Tiết-y (褻衣).

Vào thời Minh, các bé gái bắt đầu mặc yếm từ khi lên ba tuổi. Quanh áo thường buộc những túi nhỏ đựng gừng, xạ hương và các loại thảo mộc khác để điều hòa khí trong cơ thể. Thời này, yếm luôn được nhuộm đỏ với quan niệm xua đuổi tà ma của tín ngưỡng dân gian Trung Hoa. Nhưng sang thời Thanh, yếm lại thêm tác dụng ép cho phẳng ngực, vì thế luôn được may bó chặt lấy thân. Mãi đến năm 1927, mới có luật cấm lối cắt may đó sau nhiều thập kỷ tranh cãi gay gắt, một sắc lệnh được ban hành trước tiên tại Quảng Đông và từ đó nhân rộng ra toàn Hoa lục.

Hiện nay, yếm trở thành đối tượng ưu chuộng khai thác của ngành thời trang Tây phương, gồm các nhãn hiệu trứ danh như Versace, Versus, Miu Miu. Xu hướng này thậm chí đã dội ngược vào xã hội Hoa lục, nhiều nhà thiết kế thời trang, gồm cả nữ minh tinh Chương Tử Di, đã kết hợp mặc yếm với quần áo thể thao. Nhiều người Trung Hoa lão thành (đôi khi còn nghiêm khắc) đã kịch liệt phủ nhận sự cách tân đó.

Nhật Bản
Ở Nhật Bản, trẻ em thường mặc yếm đào và đóng khố.

Đặc trưng
Do là phụ kiện nên yếm có nhiều hình dạng tùy vào người sử dụng và thợ may. Loại đơn giản nhất có dạng hình thang với đáy trên nhỏ, đính dây để choàng hoặc buộc sau cổ. Hai rẻo vải nhỏ ở đáy dưới để dài, vòng qua thắt nút ở sau eo. Những mẫu yếm cầu kì hơn có thể rộng hơn ở giữa, có đính dây vòng qua lườn rồi thắt dây. Như thế yếm cốt che kín từ ngực đến rốn, hở nách.

Trẻ con khi mới sinh thường được mặc yếm đỏ để chúc phúc và tránh tà, khi đến tuổi trưởng thành thì chỉ nữ lưu còn dùng yếm.

Ngoại trừ màu chính hoàng là đặc quyền của hoàng đế, các màu khác tùy theo. Phổ thông nữ giới ưa dùng các màu trắng, mỡ gà, điều, bã trầu, hoa cà, nâu, cũng có các màu nõn chuối, cánh trả, gốm nhưng hiếm hơn. Cứ theo thi phẩm Thập giới cô hồn quốc ngữ văn (十戒孤魂國語文) của tác giả Lê Thánh Tông, các hoa nương thường chuộng mặc "yếm chéo cánh, cạnh thêu", có màu "lục cổ vẹt, đỏ tiết dê, xống dang chân thắt đáy". Độc đáo nhất, Tiện phục của Mệnh phụ có trâm bướm yếm đào thêu hoa văn Kết hợp 3 sắc áo bổ long, vi quần và 2 sắc nhuyễn tạo nên bộ y phục đầy đủ ngũ hành,tạo vẻ kì lệ như hồ điệp tiên nữ. Đây có thể là bản y để tạo nên áo tứ thân Thời Nguyễn

Người phong lưu dùng yếm dệt từ lụa hoặc thổ cẩm, dân hạ lưu chọn các loại vải kém bền hơn như bông, tơ chuối. Mặt yếm có thể thêu hoa, bướm hoặc uyên ương, trường hợp đặc biệt hơn là con dơi (phúc), quả ổi (lộc), quả đào (thọ) hoặc các biểu hiện đạo đức.

Suốt thời Minh - Thanh, do các tiêu chuẩn đạo đức ngày càng bảo thủ nên yếm được tận dụng để ép phẳng ngực đàn bà; các nhà quyền quý thường may bằng chất liệu vải dày hoặc đồng, bạc, vàng, đôi khi còn đính thêm cườm hoặc kim tuyến. Ngoài ra, phần nách áo cũng được nới rộng để che kín hơn trước. Đến nay chỉ còn thứ yếm của người An Nam còn giữ được những nét nguyên thủy.

Hiện diện trong nghệ thuật

Vở chèo Tống Trân Cúc Hoa

Trong vở chèo Tống Trân Cúc Hoa do đạo diễn Doãn Hoàng Giang dàn dựng, Cúc Hoa đã bán tấm yếm đào của mình lấy tiền cho Tống Trân đăng kinh ứng thí. Trích lời Cúc Hoa trong vở chèo:

Tấm lụa đào của Cúc Hoa vốn làm từ lụa tốt, là món đồ dùng quý giá thiết thân của nàng. Kể từ khi theo Tống Trân, trải muôn ngàn khổ cực, chỉ có dải yếm đào từ thời con gái được nàng gìn giữ, nay cũng phải bán, cũng là tấm lòng của kẻ thuyền quyên đối với chồng. Theo kịch bản, Cúc Hoa bán được bốn quan tiền. Tùy vào thời điểm, món tiền này có thể tương đương với vài đấu gạo. Như thế cũng không phải là rẻ mạt quá. Tuy nhiên ta cũng nên hiểu, chuyện kim tiền ở đây không chỉ là định lượng. Tấm yếm của Cúc Hoa mang ý nghĩa biểu tượng là như thế.

Tuy nhiên khi biết chuyện này, Tống Trân buộc vợ phải trả lại món tiền: "Em hãy đem bốn quan tiền trả cô hàng xóm, rồi lấy yếm mặc vào, để anh vui lòng chốc lát lên đường".

Thập giới cô hồn quốc ngữ văn

Ca dao

Xem thêm

 Áo ngực
 Váy đụp
 Khố

Tham khảo

Đồ lót
Trang phục Trung Quốc
Trang phục nữ Việt Nam


title: Monolepta apicicornis

text:
Monolepta apicicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Thomson miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Sirugamani

text:
Sirugamani là một thị xã panchayat của quận Tiruchirappalli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sirugamani có dân số 10.031 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Sirugamani có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Sirugamani, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Lê Văn Đệ (họa sĩ)

text:
Lê Văn Đệ (1906-1966) là một họa sĩ Việt Nam. Ông là thủ khoa khóa I trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1930 và cũng là Giám đốc đầu tiên của trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn (1954-1966). Ông là người chịu trách nhiệm trang trí cho lễ đài tại Quảng trường Ba Đình ngày 2 tháng 9 năm 1945.

Thân thế
Họa sĩ Lê Văn Đệ sinh ngày 24 tháng 8 năm 1906, tại Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre, trong một gia đình khá giả. Cha của ông là ông Lê Quang Hòe, cai tổng Minh Đạt, hàm Tri huyện, xuất thân là một nhà nho và là một nhà Đông y có tiếng. Lê Văn Đệ là người con thứ 10 trong gia đình 13 anh chị em.

Xuất thân từ gia đình Nho giáo, ông được thừa hưởng một nền giáo dục chu đáo . Lúc nhỏ, ông học trường tiểu học ở quê nhà. Sau khi tốt nghiệp tiểu học, do điều kiện gia đình, ông được cho lên Sài Gòn, theo học tại trường Trung học Lasan Taberd.

Bước vào sự nghiệp hội họa
Ông ham thích nghệ thuật hội họa từ nhỏ. Thời học trung học, ông đã được bạn bè ngợi ca về tài vẽ nhanh và đẹp. Mỗi ngày sau khi tan học, ông đến học vẽ với họa sĩ Huỳnh Đình Tựu.

Sau khi đậu bằng Cao đẳng Sơ học (Brevet Élementaire), gia đình khuyến khích ông ra Hà Nội học trường Luật hoặc trường Thuốc như phong trào thời bấy giờ, tuy nhiên ông thể hiện ý nguyện theo học ngành Mỹ thuật. Năm 1925, ông thi vào Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (École Supérieure des Beaux Arts de l'Indochine) tại Hà Nội và là một trong số 8 học sinh nhập học khóa đầu tiên của trường.

Trong những năm theo học ở Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, ông luôn được xếp vào hạng sinh viên xuất sắc của trường. Năm 1930, ông tốt nghiệp thủ khoa. Sở trường của ông là tranh lụa, tranh sơn dầu và bích họa với khuynh hướng tân cổ điển.

Vinh danh ở nước ngoài
Năm 1931, ông nhận được học bổng của hội SAMPIC sang Pháp theo học trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Pháp (École Nationale Supérieure des Beaux Arts) tại Paris, dưới sự hướng dẫn của giáo sư J.Pierre Laurence về vẽ tranh sơn dầu. Trong thời gian học tại Paris, nhiều tác phẩm của ông đã gây được sự chú ý trong giới nghệ thuật. Năm 1933, ông đoạt được giải nhì cho hội họa do Hội Nghệ sĩ quốc gia Pháp tổ chức với 3 tác phẩm Bà thầy bói, Trên sân ga Montparnasse, Thiếu nữ điểm trang. Tranh ông được chọn triển lãm tại phòng số 1 - một gian phòng dành cho những tài năng xuất sắc chọn từ 5.000 họa sĩ các nước. Có hơn 40 tờ báo Pháp lúc bấy giờ đã đề cập đến tác phẩm của ông (theo Đông Dương tuần báo). Trong cuộc triển lãm Nghệ sĩ quốc gia Pháp năm 1934, Bộ Văn hóa Pháp đã chọn mua ngay một bức tranh "Trong gia đình" của ông để treo ở Bảo tàng Mỹ thuật Luxembourg.

Với thành tích này, ông được nhận tiếp một học bổng đi tu nghiệp thêm về hội họa tại Roma (Ý) và Athena (Hy Lạp). Năm 1936, ông được Giám mục Celso-Costantins, Thư ký Bộ Truyền giáo Vatican rửa tội với tên thánh Celso-Léon Lê văn Đệ. Cũng trong năm này, tại cuộc Triển lãm Báo chí Công giáo Thế giới (World Catholic Press Exhibition) được tổ chức tại Rome, với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng của 30 quốc gia trên thế giới, cùng với danh họa Bouleau (Pháp), tác phẩm của Lê Văn Đệ được tặng giải nhất (1st prize). Hai bức bích họa (fresco) tựa là Thánh mẫu nhân từ (Mater amabilis) và Thánh nữ Madeleine dưới chân thánh giá được đưa vào lưu trữ viện Bảo tàng Vatican. Ông được Tòa Thánh La Mã bổ làm họa sĩ cho Tòa Thánh và được mời phụ trách một nhóm 11 kỹ sư và 20 họa sĩ làm nhiệm vụ vẽ, chạm trổ, trang hoàng trong điện Vatican. Công trình do ông chỉ đạo thực hiện đã được báo chí Ý và nhiều nước đánh giá cao.

Góp sức với nền hội họa nước nhà
Năm 1938, ông trở về nước, vừa sáng tác vừa tiếp tục nghiên cứu hội họa dân tộc và các nền hội họa phương Đông. Bức tranh "Thiếu nữ ngủ ngày" của ông là một tác phẩm nổi tiếng thời bấy giờ .

Năm 1942, ông quy tụ các họa sĩ tài danh lúc bấy giờ, lập ra nhóm Nghệ thuật An Nam (F.A.R.T.A - Foyer de l'Art Annamites), tổ chức nhiều triển lãm gây tiếng vang lớn, với những tác phẩm đi vào lòng người như: bức tranh lụa "Rèm thưa", "Mẫu Tử"… tại Hội chợ Triển lãm Mỹ thuật Quốc tế lần I ở vườn Tao Đàn Sài Gòn. Nhiều họa sĩ đàn em của ông cũng sinh hoạt tại đây như Nguyễn Gia Trí, Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, ông về Sài Gòn sinh hoạt với Trung tâm Nghệ thuật Việt Nam, mà tiền thân chính là Nhóm Nghệ thuật An Nam do ông sáng lập. Năm 1945, ông trang trí lễ đài trong lễ Tuyên ngôn độc lập của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

Sự nghiệp đào tạo
Với sự thành lập Trường Quốc gia Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn năm 1954, ông được chính phủ Việt Nam Cộng hòa bổ làm giám đốc trường cho đến năm 1966 khi ông mất. Trường này đã đào tạo nhiều họa sĩ danh tiếng ở Miền Nam như Lê Thành Nhơn và Đỗ Quang Em.

Ông qua đời ngày 16 tháng 3 năm 1966 tại Sài Gòn. Để vinh danh và tưởng nhớ đóng góp của ông, năm 1973, trường Cao đẳng Mỹ thuật Sài Gòn cho dựng bức tượng chân dung đặt ở sân trường do điêu khắc gia Lê Thành Nhơn thực hiện. Sau năm 1975, bức tượng đã bị dỡ đi, tuy nhiên vẫn được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cho đến ngày nay.

Chú thích

Liên kết ngoài
Tỉnh Bến Tre và Lê Văn Đệ

Người Mỏ Cày
Cựu học sinh Lasan Taberd
Cựu sinh viên Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương
Họa sĩ Việt Nam
Sinh năm 1906
Mất năm 1966
Họa sĩ thế kỷ 20
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Người cải sang Công giáo


title: Darney

text:
Darney là một xã nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,92 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 1339 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 297 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Darnéens.

Tổng thống Tiệp Khắc đầu tiên Tomáš Garrigue Masaryk đến thăm Tiệp Khắc của ông vào ngày 8 tháng 12 năm 1918 tại Darney.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Reportage d'une Pragoise à Darney
 Comité de jumelage Darney-Austerlitz
 Darney trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Colaspidema dufouri

text:
Colaspidema dufouri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Perez miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Colaspidema


title: UTC+09:30

text:
Giờ UTC+9:30 là một múi giờ dùng cho các nơi sau đây:

 Úc (Giờ chuẩn ở giữa Úc - Australian Central Standard Time)
 New South Wales
 Broken Hill**,
 Lãnh thổ Bắc,
 Nam Úc**

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Find cities currently in UTC+9:30

Xem thêm
 Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày

Múi giờ

es:Huso horario#UTC+10:00, K


title: 5244 Amphilochos

text:
5244 Amphilochos (1973 SQ1) là một thiên thể Troia của Sao Mộc được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5244 Amphilochos

thiên thể Troia của Sao Mộc
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Adelopoma stolli

text:
Adelopoma stolli là một loài ốc đất liền với một nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống trên cạn trong họ Cyclophoridae.

Loài này phân bố ở Guatemala và Nicaragua.

Chú thích

Tham khảo

Adelopoma
Động vật được mô tả năm 1890


title: Oliva obesina

text:
Oliva obesina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Breitenthal, Birkenfeld

text:
Breitenthal là một đô thị ở huyện Birkenfeld, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Breitenthal, Birkenfeld có diện tích 3,68 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Penza (bướm đêm)

text:
Elusa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Noctuidae

en:Penza (moth)


title: Ruprechtshofen

text:
Ruprechtshofen là một thị xã thuộc huyện Melk trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Quận Union, Georgia

text:
Quận Union là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Blairsville . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 17.289 người .
Ước tính năm 2007 quận có dân số 20.968 người.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân  năm 2000, đã có 17.289 người, 7.159 hộ, và 5.211 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 54 người cho mỗi dặm vuông (21/km ²). Có 10.001 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 31 cho mỗi dặm vuông (12/km ²). Cơ cấu chủng tộc của quận gồm 97,94% người da trắng, 0,58% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,25% người Mỹ bản xứ, 0,23% người châu Á, 0,02% người đảo Thái Bình Dương, 0,24% từ các chủng tộc khác, và 0,74% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,88% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.

Có 7.159 hộ, trong đó 24,80% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 62,90% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 7,10% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 27,20% là không lập gia đình. 24,20% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 12,00% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,35 và cỡ gia đình trung bình là 2,77.

Trong quận dân số có độ tuổi với 20,00% ở độ tuổi dưới 18, 6,60% 18-24, 23,60% 25-44, 28,20% 45-64, và 21,60% 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 45 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 96,60 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 94,60 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 31.893, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 39.776. Nam giới có thu nhập trung bình $ 29.127 so với 20.871 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 18.845. Giới 9,30% gia đình và 12,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 13,10% những người dưới 18 tuổi và 15,90% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Georgia


title: Bhadohi

text:
Bhadohi là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Sant Ravidas Nagar thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Bhadohi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 85 mét (278 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhadohi có dân số 74.439 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bhadohi có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Bhadohi, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Acid selenơ

text:
Acid selenơ là một acid vô cơ với công thức cấu tạo là H2SeO3 và công thức đầy đủ là (HO)2SeO. Đây là loại acid oxo chính của selen vì cấu trúc của nó bền vững hơn acid selenic, đồng thời có tính oxy hóa thấp hơn.

Tính chất hóa học
Acid selenơ có đầy đủ các tính chất của một acid:
Tác dụng với kim loại giải phóng khí hydro:

 H2SeO3 + Zn → ZnSeO3 +  H2
Tác dụng với base tạo thành muối và nước:

 H2SeO3 + 2LiOH → Li2SeO3 + 2H2O
Tác dụng với oxide base tạo thành muối và nước:

 H2SeO3 + K2O → K2SeO3 + H2O
Tác dụng với muối tạo thành acid mới và muối mới:

 H2SeO3 + 2CsCl → Cs2SeO3 + 2HCl

Acid selenơ tương tự như Acid sulfurơ, nhưng nó dễ dàng cô lập hơn. Acid selenơ có thể dễ dàng hình thành bằng việc hòa selen dioxide vào nước. Ở dạng tinh thể rắn, hợp chất có thể được xem như là các phân tử hình kim tự tháp được kết nối bởi các liên kết hydro. Acid selenơ ở dạng loãng là một Điprotic acid:
   +  (pKa = 2.62)
   +  (pKa = 8.32)

Sản xuất

Khác với acid selenic, acid selenơ điều chế đơn giản hơn bằng cách hòa tan Selen dioxide vào nước:

SeO2 + H2O → H2SeO3

Trong phòng thí nghiệm có thể điều chế từ acid selenic bằng cách phân hủy ở nhiệt độ trên 200⁰C:

2H2SeO4 → 2H2SeO3 + O2

Ứng dụng

Dùng trong tổng hợp chất hữu cơ để tổng hợp xeton.

Dùng trong các hợp kim bạch kim-đồng, đồng thau, đồng thiếc nhằm tăng cường độ chịu mài mòn cơ học.

Sản xuất acid selenic theo phương pháp dùng halogen oxy hóa acid selenơ.

Độc tính

Cũng giống như các hợp chất của selen, acid selenơ có độc tính cao, uống phải acid này ở liều lượng ít có thể gây tử vong. Các triệu chứng của ngộ độc selen có thể xảy ra vài giờ sau khi tiếp xúc, bao gồm trạng thái tê mê, buồn nôn, hạ huyết áp nặng và cuối cùng là tử vong.

Xem thêm
 Acid selenic

Tham khảo

Hợp chất seleni
Selenic, acid
Hợp chất hydro
Acid oxy hóa


title: Tulunan, Cotabato

text:
Tulunan là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Cotabato, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 41.756 người trong 8.182 hộ.

Các đơn vị hành chính

Tulunan được chia thành 29 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin

Đô thị của Cotabato


title: Katsushika, Tokyo

text:
Katsushika (tiếng Nhật: 葛飾区) là một trong 23 khu đặc biệt của Tokyo, Nhật Bản. Nó nằm ở phía đông bắc của khu vực khu.

Tính đến năm 2008, khu này có dân số 429,289 và mật độ 12,600 một km². Tổng diện tích 34.84 km².

Địa lý

Lịch sử

Người nổi tiếng
 Endo Kumiko, diễn viên, ca sĩ
 Hiiragi Rumi, diễn viên, seiyu (Vùng đất linh hồn)
 Honda Minako, ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên
 Horie Yui, ca sĩ, seiyu
 Kawabata Kaname, ca sĩ trình diễn đôi với Hóa học
 Kobayashi Satomi, diễn viên
 Ninomiya Kazunari, ca sĩ, diễn viên, nhạc sĩ, người mẫu, seiyu
 Ōkōchi Nanako, diễn viên
 Takagi Miho, diễn viên, tiểu luận gia

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của Katsushika
 "Bound Jizō"

Các khu đặc biệt của Tokyo


title: Tiviers

text:
Tiviers là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Tham khảo

Xem thêm
Xã của tỉnh Cantal

Liên kết ngoài

 La commune de Tiviers
 Tiviers sur le site de l'Institut géographique national
 Tiviers sur le site de l'Insee
 Tiviers sur le site du Quid
 Localisation de Tiviers sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Tiviers sur Mapquest

Tiviers


title: Osmia aquila

text:
Osmia aquila là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1988


title: Sawantwadi

text:
Sawantwadi là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Sindhudurg thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sawantwadi có dân số 22.871 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Sawantwadi có tỷ lệ 82% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 79%. Tại Sawantwadi, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Poueyferré

text:
Poueyferré là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Agonita cribicollis

text:
Agonita cribicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Dorstadt

text:
Dorstadt là một đô thị ở huyện Wolfenbüttel, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Dorstadt có diện tích 10,36 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Wolfenbüttel


title: Châu Hóa

text:
Châu Hóa là một xã thuộc huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Châu Hóa nằm ở phía đông bắc huyện Tuyên Hóa, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Văn Hóa
Phía tây giáp xã Phong Hóa
Phía nam giáp xã Cao Quảng
Phía bắc giáp xã Mai Hóa và xã Tiến Hóa.

Xã Châu Hóa có diện tích 18,16 km², dân số năm 2019 là 4.165 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Hành chính
Xã Châu Hóa được chia thành 5 thôn: Kinh Châu, Uyên Phong, Lâm Lang, Thanh Châu, Lạc Sơn.

Chú thích

Tham khảo


title: Phi công nghiệp hóa

text:
Phi công nghiệp hóa hoặc giải trừ công nghiệp là một quá trình thay đổi về mặt xã hội và kinh tế khi quá trình này loại bỏ năng suất lao động hoặc hoạt động công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp nặng và công nghiệp sản xuất. Quá trình này ngược với quá trình công nghiệp hóa.

Xem thêm
Công nghiệp hóa

Tham khảo

Công nghiệp
Phát triển kinh tế
Vấn đề kinh tế


title: Paracuneus spadix

text:
Paracuneus spadix là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Paracuneus


title: Choreutis pariana

text:
Choreutis pariana là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó là loài bản địa của Eurasia. Nó được du nhập vào New England năm 1917 và thường được sưu tập ở khu vực nông nghiệp ở Bắc Mỹ nơi nó được tìm thấy dọc theo bờ biển tây Hoa Kỳ và British Columbia, Ontario, New Brunswick, Nova Scotia, đảo Prince Edward và Newfoundland và Labrador.

Sải cánh dài 11–15 mm.
Ở Canada, con trưởng thành xuất hiện từ cuối tháng 7 to cuối tháng 10. Có hai lứa trưởng thành một năm ở Tây Âu, con trưởng thành bay vào tháng 7 và một lần nữa vào tháng 9, khi qua mùa đông và có thể xuất hiện một lần nữa vào đầu xuân.

Ấu trùng ăn Malus pumila, Crataegus, Betula papyrifera, Salix, Prunus, Sorbus, Fraxinus, Rosa và Alnus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup
Bug Guide

Động vật được mô tả năm 1759
Choreutis
Côn trùng châu Âu


title: José Eduardo dos Santos

text:
José Eduardo dos Santos (28 tháng 8 năm 1942 - 8 tháng 7 năm 2022) từng là tổng thống của Angola, tại vị từ năm 1979 đến ngày 26 tháng 9 năm 2017. Ông cũng là chủ tịch phong trào giải phóng Angola - Đảng lao động (MPLA), chính , đảng đã cầm quyền Angola kể từ khi nước này giành được độc lập vào năm 1975.. Ông là tổng thống tại vị lâu thứ hai ở châu Phi, chỉ thua vị Tổng thống Teodoro Obiang Nguema Mbasogo của Guinea Xích Đạo, người nắm quyền chưa đầy hai tháng trước đó dos Santos.

Eduardo dos Santos sinh ở Luanda, cha là công nhân xây dựng từ São Tomé and Príncipe. Khi ông vẫn đang ở trong trường học, đã tham gia MPLA vào năm 1956 bắt đầu hoạt động sự nghiệp chính trị. Sự áp bức về thuế của chính phủ thuộc địa, Eduardo dos Santos đã đi tha hương sang Pháp năm 1961. Sau đó tới nước cộng hòa Congo. Từ đó ông phối hợp với MPLA, sớm trở thành phó chủ tịch. Tiếp tục với sự nghiệp giáo dục một lần nữa ông đã đến các nước Xô viết, nơi đây ông đã nhận được một bằng kỹ thuật máy móc hóa dầu Azerbaijan và Viện nghiên cứu hóa học ở Baku, Azerbaijan.

Sau cái chết của chủ tịch đầu tiên của MPLA là Agostinho Neto, vào 10/09/1979. José Eduardo dos Santos đã trúng cử chủ tịch 20/09/1979. Được bầu làm chủ tịch hội đồng nhân dân vào 09/10/1980.

Tháng 9 năm 2021, José Eduardo dos Santos trở lại Angola sau hai lần vắng mặt ở xứ người.
Là một nhân vật gây tranh cãi, dos Santos đã nhận được nhiều giải thưởng quốc tế vì cam kết chống chủ nghĩa thực dân và thúc đẩy đàm phán hòa bình với quân nổi dậy để chấm dứt chiến tranh, đồng thời cũng được ca ngợi vì đã phát triển kinh tế Angola và thu hút đầu tư nước ngoài đáng kể. Ông đồng thời bị chỉ trích là một nhà độc tài và bị buộc tội tạo ra một trong những chế độ tham nhũng nhất ở châu Phi, với một mạng lưới bảo trợ thâm độc..
Ông đã qua đời hôm thứ Sáu tại bệnh viện Teknon ở Barcelona, Tây Ban Nha, nơi ông đang được điều trị sau một thời gian điều trị Ung thư, cùng ngày cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo bị ám sát. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã dành một phút im lặng để tưởng niệm cố Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, người bị ám sát hôm 8/7, và cố Tổng thống Angola Jose Eduardo dos Santos, người vừa qua đời ở Tây Ban Nha

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Official webpage of MPLA

Tổng thống Angola
Sinh năm 1942
Mất năm 2022
Người Luanda


title: Cheilotrichia kuranda

text:
Cheilotrichia kuranda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 8781 Yurka

text:
8781 Yurka (1976 GA2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 4 năm 1976 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8781 Yurka

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1976