title: Endomychidae

text:
Endomychidae là một họ bọ cánh cứng với các đại diện được tìm thấy ở tất cả các vùng sinh thái. Đây là một họ bọ cánh cứng chuyên ăn nấm.

Phân loại học
Trước đây, họ này được phân loại với khoảng 120 chi và 1300 loài. Chúng được thành lập dựa trên chi cơ bản Endomychus, được Panzer mô tả đầu tiên vào năm 1795. Ban đầu, chúng được Crowson xếp vào liên họ Cucujoidea, cùng nhóm với họ Coccinellidae. Năm 2015, một nghiên cứu phát sinh loài phân tử năm 2015 cho thấy Cucujoidea là không đơn ngành và Endomychidae cũng đã được xấp xếp lại. Phân họ Anamorphinae Strohecker, 1953 được tách ra và được nâng lên thành một họ đầy đủ, Anamorphidae. Các phân họ Mycetaeinae Jacquelin du Val, 1857 và Eupsilobiinae Casey, 1895 cũng được tách ra khỏi họ Endomychidae, và cũng được phân loại lại thành các họ Mycetaeidae và Eupsilobiidae.

Các phân họ còn lại được xếp trong họ Endomychidae:
 Danascelinae Tomaszewska, 2000
 Endomychinae Leach, 1815 (gồm cả Stenotarsinae Chapuis, 1876)
 Epipocinae Gorham, 1873
 Leiestinae Thomson, 1863
 Lycoperdininae Bromhead, 1838
 Merophysiinae Seidlitz, 1872
 Pleganophorinae Jacquelin du Val, 1858
 Xenomycetinae Strohecker, 1962

Dưới đây là 70 chi được ghi nhận chính xác thuộc về họ Endomychidae:

 Acinaces Gerstaecker, 1858 g
 Aclemmysa Reitter, 1904 g
 Agaricophilus Motschulsky, 1838 g
 Amphisternus Germar, 1843 g
 Amphistethus Strohecker, 1964 g
 Ancylopus Costa, 1854 g
 Anidrytus Gerstaecker, 1858 i c g
 Aphorista Gorham, 1873 i c g b
 Archipines Strohecker, 1953 i c g
 Asymbius Gorham, 1896 g
 Atopomychus Tomaszewska & Szawaryn, 2013 g
 Atrichonota Arrow, 1925 g
 Avencymon Strohecker, 1971 g
 Beccariola Arrow, 1943 g
 Bolbomorphus Gorham, 1888 g
 Brachytrycherus Arrow, 1920 g
 Bystodes Strohecker, 1953 g
 Cholovocera Motschulsky, 1838 g
 Chondria Gorham, 1888 g
 Corynomalus Chevrolat in Dejean, 1836 i c g
 Cyclotoma Mulsant, 1851 i g
 Danae Reiche, 1847 i c g b
 Danascelis Tomaszewska, 1999 i c g
 Dapsa Latreille, 1829 g
 Dexialia Sasaji, 1970 g
 Dialexia Gorham, 1891 g
 Discolomopsis Shockley, 2006 g
 Displotera Reitter, 1877 g
 Ectomychus Gorham, 1888 g
 Eidorus g
 Endomychus Panzer, 1795 i c g b
 Ephebus Chevrolat in Dejean, 1836 i c g
 Epipocus Germar, 1843 i c g b
 Epopterus Chevrolat in Dejean, 1836 i c g
 Eucteanus Gerstaecker, 1857 g
 Eucymon g
 Eumorphus Weber, 1801 g
 Geoendomychus Lea, 1922 g
 Glesirhanis Shockley & Alekseev, 2014 g
 Hadromychus Bousquet & Leschen, 2002 i c g b
 Holoparamecus Curtis, 1833 i c g b
 Hylaia Guerin, 1857 g
 Hylaperdina Tomaszewska, 2012 g
 Idiophyes Blackburn, 1896 g
 Indalmus Gerstaecker, 1858 g
 Leiestes Chevrolat, 1836 g
 Lycoperdina Latreille, 1807 i c g b
 Meilichius Gerstaecker, 1857 g
 Merophysia Lucas, 1852 g
 Microxenus Wallaston, 1861 g
 Mycetina Mulsant, 1846 i c g b
 Mychothenus Strohecker, 1953 g
 Natalinus Tomaszewska, 2011 g
 Ohtaius Chûjô, 1938 g
 Palaeoestes Kirejtshuk & Nel, 2009 g
 Paniegena Heller, 1916 g
 Parasymbius Arrow, 1920 g
 Phymaphora Newman, 1838 i c g b
 Phymaphoroides Motschoulsky, 1857 g
 Pleganophorus Hampe, 1855 g
 Polymus Mulsant, 1846 g
 Pseudindalmus Arrow, 1920 g
 Rhanidea Strohecker, 1953 i c g b
 Saula Gerstaecker, 1858 i c g
 Sinocymbachus Strohecker & Chujo, 1970 g
 Stenotarsus Perty, 1832 i c g b
 Stethorhanis Blaisdell, 1931 i c g
 Trochoideus Westwood, 1833 i c g b
 Trycherus Gerstaecker, 1857 g
 Xenomycetes Horn, 1880 i c g b

Data sources: i = ITIS, c = Catalogue of Life, g = GBIF, b = Bugguide.net

 Các chi đã tuyệt chủng
 Burmalestes Tomaszewska and Ślipiński, 2018  Burmese amber, Myanmar, Cenomanian
 Cretolestes Tomaszewska, Ślipiński and Ren, 2018 Burmese amber, Myanmar, Cenomanian
 Cretaparamecus Tomaszewska, Ślipiński, Bai and Zhang, 2018 Burmese amber, Myanmar, Cenomanian
 Palaeomycetes Tomaszewska, Ślipiński and Ren, 2018 Burmese amber, Myanmar, Cenomanian
 Zemyna Tomaszewska, 2018 (replaced name Laima Alekseev and Tomaszewska, 2018): Baltic amber, Eocene

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Coccinelloidea


title: Hyphaenia mandibularis

text:
Hyphaenia mandibularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Hyphaenia


title: Australofannia

text:
Australofannia là một chi ruồi trong họ Fanniidae. Hiện tại chỉ mới có một loài Australofannia spiniclunis Pont, 1977, được ghi nhận trong chi. Chúng thường được tìm thấy ở Đông Nam Úc.

Loài này được nhà côn trùng học người Anh Dr Adrian C. Pont mô tả lần đầu tiên vào năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Fanniidae


title: Belorado

text:
Belorado là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Dân số xấp xỉ 2.100 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ayuntamiento de Belorado

Đô thị ở Burgos


title: Marsupina bufo

text:
Marsupina bufo là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Dautzenberg, P. (1923). Liste preliminaire des mollusques marins de Madagascar et description de deux especes nouvelles. Journal de Conchyliologie 68: 21–74.
 Rosenberg, G., F. Moretzsohn, and E. F. García. 2009. Gastropoda (Mollusca) of the Gulf of Mexico, Pp. 579–699 in Felder, D.L. and D.K. Camp (eds.), Gulf of Mexico–Origins, Waters, and Biota. Biodiversity. Texas A&M Press, College Station, Texas

Liên kết ngoài

B
Động vật được mô tả năm 1792


title: Monolepta spenceri

text:
Monolepta spenceri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Ménil

text:
Ménil là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 28 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Ariany, Tây Ban Nha

text:
Ariany là một đô thị nhỏ trên đảo Mallorca, thuộc quần đảo Baleares, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Ariany
Khu dân cư ở Mallorca


title: (11062) 1991 SN

text:
(11062) 1991 SN là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 30 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Menglon

text:
Menglon  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Menglon nằm ở khu vực có độ cao trung bình 580 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Drôme


title: Schweinfurt (huyện)

text:
Schweinfurt là một Kreis (huyện) về phía tây bắc của Bayern, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) Bad Kissingen, Rhön-Grabfeld, Haßberge, Bamberg, Kitzingen, Würzburg và Main-Spessart. Thành phố không thuộc huyện Schweinfurt hoàn toàn bị huyện này bao quanh.

Địa lý
Các sông chính ở huyện này là sông Main và Wern. Huyện này nằm giữa các dãy đồi: Haßberge về phía đông, Rhön về phía tây bắc, Spessart về phía tây và Steigerwald phía đông nam.

Năm 1972, huyện Gerolzhofen được sáp nhập vào huyện này.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)
 Schweinfurt-Online www.SW-ON.de Thông tin về thành phố Schweinfurt và huyện Schweinfurt

Huyện của bang Bayern
Hạ Franken


title: Bạch chỉ

text:
Bạch chỉ trong tiếng Việt có thể là:
Chi Angelica thuộc Họ Hoa tán bao gồm khoảng 50 loài. Xem bài Chi Đương quy.
 Bạch chỉ Angelica dahurica
Trong Phật giáo có nghĩa là "trang giấy trắng", là một danh từ chỉ một tâm trạng đạt được qua quá trình Toạ thiền (ja. zazen) và một trong những yếu tố để đạt Giác ngộ. Xem bài Bạch chỉ (Phật giáo).


title: Zosteropoda

text:
Zosteropoda là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Zosteropoda clementei Meadows, 1942
 Zosteropoda elevata Draudt, 1924
 Zosteropoda hirtipes Grote, 1874

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Zosteropoda at funet

Eriopygini


title: Badarán

text:
Badarán tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 20,69 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 626 người với mật độ 30,26 người/km². Đô thị này có cự ly 37 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: 1980

text:
Sự kiện
 1 tháng 1: Georges-André Chevallaz trở thành tổng thống Thụy Sĩ
 2 tháng 1: Quân đội Xô Viết bắt đầu một chiến dịch lớn trong Afghanistan.
 16 tháng 1: Botswana trở thành thành viên trong UNESCO
 22 tháng 1: São Tomé, Príncipe trở thành thành viên của UNESCO
 20 tháng 2: Bầu cử đầu tiên trong Zimbabwe sau Hiến pháp mới
 6 tháng 3: St. Lucia trở thành thành viên của UNESCO
 22 tháng 4: Phà Don Juan (Philippines) chìm sau khi chạm một tàu chở dầu. 313 người chết
 25 tháng 4: Tây Ban Nha: Một chiếc Boeing 727 của Dan Air Services đâm vào núi. Tất cả 146 người trên máy bay đều chết.
 4 tháng 5: Nam Tư. Tổng thống Josip Broz Tito chết trong Ljubljana.
 17 tháng 5 - 18 tháng 5: Biểu tình chống chính phủ mới trong Hàn Quốc bị dập tắt. 207 người chết, tròn 1000 người bị thương nặng.
 18 tháng 7: Maldives trở thành thành viên của UNESCO
 23 tháng 7: Phạm Tuân (sinh năm 1947) là nhà du hành vũ trụ đầu tiên của Việt Nam và châu Á bay lên vũ trụ. Cũng có thể nói ông là người đầu tiên từ một nước đang phát triển hay nước thuộc Thế giới thứ ba bay vào không gian
 1 tháng 8 đến 14 tháng 8: Bão lốc Allen trong Caribbean, khoảng 300 người chết
 12 tháng 8: Paraguay trở thành thành viên trong ALADI (Asociación Latinoamericana de Integración)
 25 tháng 8: Zimbabwe trở thành thành viên Liên Hợp Quốc.
 12 tháng 9: Đảo chính của giới quân sự trong Thổ Nhĩ Kỳ.
 17 tháng 9: Bắt đầu chiến tranh giữa Iraq, Iran
 22 tháng 9: Zimbabwe trở thành thành viên của UNESCO
 29 tháng 9: Tonga trở thành thành viên của UNESCO
 10 tháng 10: Động đất tại Algérie, khoảng 20.000 người chết
 23 tháng 11: Động đất tại Nam Ý, khoảng 3.000 người chết, 200.000 người mất nhà cửa
 8 tháng 12: Vụ ám sát John Lennon

Sinh

Tháng 1
 2 tháng 1: Jérôme Pineau, tay đua xe đạp Pháp
 3 tháng 1: Bryan Clay, vận động viên điền kinh Mỹ
 4 tháng 1: Jaroslaw Popowytsch, tay đua xe đạp Ukraina
 5 tháng 1: Sebastian Deisler, cầu thủ bóng đá Đức
 6 tháng 1: Mihael Mikić, cầu thủ bóng đá Croatia
 7 tháng 1:
David Arroyo, tay đua xe đạp Tây Ban Nha
Margarita Breitkreiz, nữ diễn viên Đức
 8 tháng 1:
Lucia Recchia, nữ vận động viên chạy ski Ý
Hubertus Grimm, diễn viên Đức
 9 tháng 1: Sergio García, người chơi golf
 16 tháng 1: Cornelia Hirsch, nữ chính trị gia Đức, nghị sĩ quốc hội liên bang
 17 tháng 1: Zooey Deschanel, nữ diễn viên Mỹ
 18 tháng 1: Nia Künzer, nữ cầu thủ bóng đá Đức
 19 tháng 1: KOTOKO, ca sĩ người Nhật Bản
 20 tháng 1: Felicitas Woll, nữ diễn viên Đức
 22 tháng 1: Christopher Masterson, diễn viên Mỹ
 24 tháng 1: DJ Bo, nữ DJ Việt Nam (mất 2012)
 25 tháng 1:
Christian Olsson, vận động viên điền kinh Thụy Điển
Xavi, cầu thủ bóng đá, huấn luyện viên người Tây Ban Nha
 25 tháng 1: Jang Ja Yeon-Diễn viên Hàn Quốc
 27 tháng 1:
Eva Padberg, người mẫu Đức
Marat Safin, vận động viên quần vợt Nga
 28 tháng 1: Nick Carter, nam ca sĩ Mỹ
 29 tháng 1:
Ivan Klasnić, cầu thủ bóng đá Croatia
Jason James quan toà, diễn viên Mỹ, nhạc sĩ
 30 tháng 1:
Christoph Teinert, cầu thủ bóng đá Đức
Jurica Vranješ, cầu thủ bóng đá Croatia
Wilmer Valderrama, diễn viên
Angela Williams, nữ vận động viên điền kinh Mỹ
 31 tháng 1: Joel Brown, vận động viên điền kinh Mỹ

Tháng 2
 1 tháng 2: Otilino Tenorio, cầu thủ bóng đá (mất 2005)
 3 tháng 2: Markus Esser, vận động viên điền kinh Đức
 9 tháng 2:
Cassandra Steen, nữ ca sĩ nhạc soul Đức
Angelos Charisteas, cầu thủ bóng đá Hy Lạp
 12 tháng 2:
Juan Carlos Ferrero, vận động viên quần vợt Tây Ban Nha
Vittorio Magro, ca sĩ nhạc pop Ý
Christina Ricci, nữ diễn viên Mỹ
 13 tháng 2: Sebastian Kehl, cầu thủ bóng đá Đức
 14 tháng 2: Lara, nữ ca sĩ Áo
 15 tháng 2: Samira Makhmalbaf, nữ đạo diễn phim, nữ tác giả kịch bản
 20 tháng 2: Anne Poleska, nữ vận động viên bơi lội Đức
 22 tháng 2: Jonathan Woodgate, cầu thủ bóng đá Anh
 24 tháng 2: Dương Hồng Loan, nữ ca sĩ Việt Nam
 26 tháng 2: Necat Aygün, cầu thủ bóng đá
 27 tháng 2: Chelsea Clinton, con gái của tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton
 28 tháng 2: Christian Poulsen, cầu thủ bóng đá Đan Mạch

Tháng 3
 7 tháng 3: Laura Prepon, nữ diễn viên Mỹ
 8 tháng 3: Mohamadou Idrissou, cầu thủ bóng đá
 10 tháng 3: Sandra Stumptner, nữ nhạc sĩ
 13 tháng 3: Gabriel Melkam, cầu thủ bóng đá
 15 tháng 3: Camilla Renschke, nữ diễn viên Đức
 17 tháng 3: Torsten Hiekmann, tay đua xe đạp Đức
 18 tháng 3: Alexei Konstantinovich Yagudin, vận động viên trượt băng nghệ thuật Nga
 20 tháng 3: Philipp Bönig, cầu thủ bóng đá Đức
 21 tháng 3:
Eric Baumann, tay đua xe đạp Đức
Andrei Kaschetschkin, tay đua xe đạp
Ronaldinho, cầu thủ bóng đá Brasil
 22 tháng 3: Sebastian Schoof, cầu thủ bóng đá Đức
 23 tháng 3: Edrissa Sonko, cầu thủ bóng đá
 25 tháng 3:
Hanno Koffler, diễn viên Đức
Katrin Ritt, nữ diễn viên
 27 tháng 3:
Nicolas Duvauchelle, diễn viên Pháp, người mẫu
Stefan Feth, vận động viên bóng bàn Đức
 28 tháng 3: Albert Streit, cầu thủ bóng đá Đức
 29 tháng 3:
Natalia Avelon, nữ diễn viên Đức
Kim Tae-hee, nữ diễn viên người Hàn Quốc, vợ của nam ca sĩ Bi Rain

Tháng 4
 2 tháng 4: Michael Mörz, cầu thủ bóng đá Áo
 6 tháng 4: Tommi Evilä, vận động viên thể thao Phần Lan
 8 tháng 4: Simone Oberer, nữ vận động viên điền kinh
 9 tháng 4: Luciano Galletti, cầu thủ bóng đá Argentina
 10 tháng 4:
Charlie Hunnam, diễn viên Anh
Jiayi Shao, cầu thủ bóng đá Đức
 12 tháng 4: Brian McFadden, ca sĩ nhạc pop Ireland
 13 tháng 4: Quentin Richardson, cầu thủ bóng rổ Mỹ
 15 tháng 4: Frank Schleck, tay đua xe đạp Luxembourg
 17 tháng 4: Marco Sullivan, vận động viên chạy ski Mỹ
 19 tháng 4: Đổng Khiết, nữ diễn viên Trung Quốc
 20 tháng 4: Jasmin Wagner, nữ ca sĩ nhạc pop Đức
 23 tháng 4: Nils Döring, cầu thủ bóng đá Đức
 24 tháng 4: Julia Hummer, nữ diễn viên Đức, nữ nhạc sĩ
 25 tháng 4: Alejandro Valverde, tay đua xe đạp Tây Ban Nha
 26 tháng 4: Jordana Brewster, nữ diễn viên Mỹ
 27 tháng 4: Marisa Miller, người mẫu
 29 tháng 4: Kian Egan, ca sĩ nhạc pop Ireland

Tháng 5
 2 tháng 5: Tim Borowski, cầu thủ bóng đá Đức
 6 tháng 5:
Ricardo Oliveira, cầu thủ bóng đá Brasil
Wolke Hegenbarth, nữ diễn viên Đức
Torsten Knabel, cầu thủ bóng đá Áo
 8 tháng 5:
Michelle McManus, nữ ca sĩ Anh
David Loosli, tay đua xe đạp Thụy Sĩ
 9 tháng 5: Grant Hackett, vận động viên bơi lội Úc
 13 tháng 5: Preston Callander, vận động viên khúc côn cầu trên băng
 16 tháng 5:
Simon Gerrans, tay đua xe đạp Úc
Jens Spahn, chính trị gia Đức
 19 tháng 5: Drew Fuller, diễn viên Mỹ
 21 tháng 5:
Lasse Kopitz, vận động viên khúc côn cầu trên băng Đức
Raab Himself, diễn viên Mỹ
 23 tháng 5: Massimilian Porcello, cầu thủ bóng đá
 27 tháng 5: Adam Aaron Hauser, vận động viên khúc côn cầu trên băng Mỹ
 28 tháng 5: Mark Feehily, nam ca sĩ Ireland
 30 tháng 5:
Steven Gerrard, cầu thủ bóng đá Anh
Joachim Standfest, cầu thủ bóng đá Áo

Tháng 6
 12 tháng 6: Rogerio, cầu thủ bóng đá Brasil
 13 tháng 6: Sarah Connor, nữ ca sĩ Đức
 15 tháng 6: Mary Carey, người mẫu, nữ diễn viên phim khiêu dâm, nữ chính trị gia
 16 tháng 6:
Sibel Kekilli, nữ diễn viên Đức
Martin Stranzl, cầu thủ bóng đá Áo
Dung Tổ Nhi, nữ ca sĩ, diễn viên lồng tiếng kiêm diễn viên truyền hình-diễn viên điện ảnh nổi tiếng người Hồng Kông gốc Trung Quốc
 17 tháng 6: Venus Williams, nữ vận động viên quần vợt Mỹ
 20 tháng 6: Fabian Wegmann, tay đua xe đạp Đức
 26 tháng 6: Michael Vick, cầu thủ football Mỹ
 30 tháng 6:
Hạnh Nguyên, nữ ca sĩ dân ca Việt Nam
Rade Prica, cầu thủ bóng đá Thụy Điển

Tháng 7
 1 tháng 7: Robert Lechleiter, cầu thủ bóng đá Đức
 3 tháng 7: Roland Mark Schoeman, vận động viên bơi lội Nam Phi
 5 tháng 7:
Eva Green, nữ diễn viên Pháp
Carsten Sträßer, cầu thủ bóng đá Đức
 7 tháng 7: Michelle Kwan, nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Mỹ
 10 tháng 7: Jessica Simpson, nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ, nữ diễn viên
 17 tháng 7: Raschid Ramzi, vận động viên điền kinh Maroc
 18 tháng 7: Kristen Bell, nữ diễn viên Mỹ
 20 tháng 7: Gisele Bündchen, người mẫu Brasil
 22 tháng 7: Kate Ryan, nữ ca sĩ Bỉ
 25 tháng 7: Du-Ri Cha, cầu thủ bóng đá Hàn Quốc
 27 tháng 7: Allan Davis, tay đua xe đạp Úc
 29 tháng 7: Fernando González, vận động viên quần vợt Chile
 30 tháng 7: Wojtek Czyz, vận động viên điền kinh Đức
 31 tháng 7:
Vinicius Bergantin, cầu thủ bóng đá
Jiří Fischer, vận động viên khúc côn cầu trên băng Séc

Tháng 8
 2 tháng 8: Susanne Bormann, nữ diễn viên Đức
 4 tháng 8: Benjamin Köhler, cầu thủ bóng đá Đức
 5 tháng 8:
Eduardo Ribeiro Dos Santos, cầu thủ bóng đá Brasil
Wayne Bridge, cầu thủ bóng đá Anh
Aleksandar Mitreski, cầu thủ bóng đá
 6 tháng 8: Roman Weidenfeller, cầu thủ bóng đá Đức
 11 tháng 8: Monika Pyrek, nữ vận động viên điền kinh Ba Lan
 12 tháng 8: Dominique Swain, nữ diễn viên Mỹ
 15 tháng 8: Nathalie Press, nữ diễn viên Anh
 16 tháng 8: Vanessa Carlton, nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ, nghệ sĩ dương cầm
 17 tháng 8:
Jan Kromkamp, cầu thủ bóng đá Hà Lan
Shannon Lucio, nữ diễn viên Mỹ
 18 tháng 8: Esteban Cambiasso, cầu thủ bóng đá Argentina
 20 tháng 8: Samuel Dumoulin, tay đua xe đạp Pháp
 21 tháng 8: Kelis, nữ diễn viên Mỹ, nữ ca sĩ
 22 tháng 8: Roland Benschneider, cầu thủ bóng đá Đức
 24 tháng 8: Rachael Carpani, nữ diễn viên Úc
 26 tháng 8: Macaulay Culkin, diễn viên Mỹ
 27 tháng 8: Quang Huy, nhạc sĩ, nhà sản xuất thu âm, đạo diễn phim người Việt Nam, người sáng lập công ty giải trí Wepro, chồng cũ của nữ ca sĩ Phạm Quỳnh Anh
 29 tháng 8:
Faiz-Kevin Mangat, ca sĩ nhạc pop Đức
Perdita Felicien, nữ vận động viên điền kinh Canada
Nicholas Tse tên tiếng Việt Tạ Đình Phong, ca sĩ-diễn viên HongKong-Trung Quốc

Tháng 9
 3 tháng 9:
Carsten Rothenbach, cầu thủ bóng đá Đức
Stefan Buck, cầu thủ bóng đá Đức
Dương Hoàng Anh, người mẫu, diễn viên Việt Nam
 4 tháng 9: Cem Islamoglu, cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
 7 tháng 9:
Sara Carrigan, tay đua xe đạp Úc
Emre Belözoğlu, cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ
 8 tháng 9: Daniel Steiner, vận động viên khúc côn cầu trên băng Thụy Sĩ
 9 tháng 9:
Steffen Hofmann, cầu thủ bóng đá Đức
Michelle Ingrid Williams, nữ diễn viên Mỹ
 11 tháng 9: Antonio Pizzonia, tay đua Công thức 1 Brasil
 12 tháng 9: Yao Ming, cầu thủ bóng rổ Trung Quốc
 15 tháng 9: Thái Y Lâm (Jolin Tsai) nữ ca sĩ, nhà thiết kế thời trang người Đài Loan
 18 tháng 9: Carolin Hingst, nữ vận động viên điền kinh Đức
 21 tháng 9: Kareena Kapoor, nữ diễn viên Ấn Độ
 23 tháng 9: Silvio Adzic, cầu thủ bóng đá Đức
 24 tháng 9: Petri Pasanen, cầu thủ bóng đá Phần Lan
 25 tháng 9: Jessica Kessler, nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật Đức
 26 tháng 9:
Patrick Friesacher, đua xe Áo
Hàn Thái Tú, nam ca sĩ Việt Nam
 30 tháng 9:
Stefan Lindemann, vận động viên trượt băng nghệ thuật Đức
Martina Hingis, nữ vận động viên quần vợt Thụy Sĩ

Tháng 10
 4 tháng 10:
Giovanni Federico, cầu thủ bóng đá Ý
Tomáš Rosický, cầu thủ bóng đá Séc
 8 tháng 10: Kasper Bögelund, cầu thủ bóng đá Đan Mạch
 12 tháng 10: Nhật Dũng (Võ Nhật), nhà thiết kế áo dài người Việt Nam (mất 2021)
 13 tháng 10: Ashanti Douglas, nữ ca sĩ Mỹ
 14 tháng 10: Ben Whishaw, diễn viên Anh
 15 tháng 10: Tom Boonen, tay đua xe đạp Bỉ
 18 tháng 10: Daniel Krebs, diễn viên Thụy Sĩ
 20 tháng 10: Patrik Sinkewitz, tay đua xe đạp Đức
 24 tháng 10: Christian Vander, cầu thủ bóng đá Đức
 31 tháng 10: Samaire Armstrong, nữ diễn viên Mỹ

Tháng 11
 5 tháng 11:
Ranislav Jovanović, cầu thủ bóng đá
Christoph Metzelder, cầu thủ bóng đá Đức
Geneviève Simard, nữ vận động viên chạy ski Canada
 6 tháng 11:
Simon Cziommer, cầu thủ bóng đá Đức
Lê Thành Công, nhạc sĩ Việt Nam
 12 tháng 11:
Ryan Gosling, diễn viên Canada
Rémo Meyer, cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ
 17 tháng 11: Seyi Olajengbesi, cầu thủ bóng đá
 20 tháng 11: Marek Krejčí, cầu thủ bóng đá Slovakia
 23 tháng 11: Ngọc Quỳnh, diễn viên người Việt Nam
 25 tháng 11: Aleen Bailey, nữ vận động viên điền kinh Jamaica, người đoạt huy chương Thế Vận Hội
 26 tháng 11: Robert Vujević, cầu thủ bóng đá Đức

Tháng 12
 2 tháng 12:
Marco Engelhardt, cầu thủ bóng đá Đức
Patrick Neumann, cầu thủ bóng đá Đức
 6 tháng 12: Sabrina Mockenhaupt, nữ vận động viên điền kinh Đức
 7 tháng 12:
John Terry, cầu thủ bóng đá Anh
Clemens Fritz, cầu thủ bóng đá Đức
 10 tháng 12:
Ledley King, cầu thủ bóng đá Anh
Roland Schwarzl, vận động viên điền kinh Áo
Michael Albasini, tay đua xe đạp Thụy Sĩ
 13 tháng 12: Tsumabuki Satoshi, nam diễn viên Nhật Bản
 15 tháng 12: Trish Thùy Trang, nữ ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ gốc Việt
 17 tháng 12: Carmen Casanova, nữ vận động viên chạy ski Thụy Sĩ
 18 tháng 12:
Christina Aguilera, nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ
Alexey Kosygin, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô
 19 tháng 12:
Thomas Borenitsch, cầu thủ bóng đá Áo
Jake Gyllenhaal, nam diễn viên Mỹ
 20 tháng 12:
Martín Demichelis, cầu thủ bóng đá Argentina
Ashley Cole, cầu thủ bóng đá Anh
 23 tháng 12:
Ngọc Hạ, nữ ca sĩ người Mỹ gốc Việt
Trang Anh Thơ, nữ ca sĩ Việt Nam
 30 tháng 12: Eliza Dushku, nữ diễn viên Mỹ

?
Nguyễn Ngọc Oanh, nữ diễn viên, người mẫu, người dẫn chương trình, á hậu Việt Nam 2000

Mất
 3 tháng 1: Lucien Buysse, tay đua xe đạp Bỉ (sinh 1893)
 7 tháng 1: Larry Williams, nam ca sĩ Mỹ, nghệ sĩ dương cầm (sinh 1935)
 8 tháng 1: John William Mauchly, nhà vật lý học Mỹ (sinh 1907)
 11 tháng 1: Barbara Pym, nhà văn nữ Anh (sinh 1913)
 23 tháng 1: Lil Dagover, nữ diễn viên Đức (sinh 1887)
 23 tháng 1: Ernst Ocwirk, cầu thủ bóng đá Áo, huấn luyện viên (sinh 1926)
 31 tháng 1: Emanuel Sperner, nhà toán học Đức (sinh 1905)
 1 tháng 2: Gastone Nencini, tay đua xe đạp Ý (sinh 1930)
 2 tháng 2: William Howard Stein, nhà hóa sinh Mỹ, Giải Nobel (sinh 1911)
 2 tháng 2: Joseph Fontanet, chính trị gia Pháp (sinh 1921)
 3 tháng 2: Walter E. Richartz, nhà hóa học Đức, nhà văn (sinh 1927)
 3 tháng 2: Klaus Brasch, diễn viên Đức (sinh 1950)
 13 tháng 2: Marian Rejewski, nhà toán học Ba Lan (sinh 1905)
 14 tháng 2: Victor Gruen, kiến trúc sư (sinh 1903)
 14 tháng 2: Albert Walter, chính trị gia Đức (sinh 1885)
 16 tháng 2: Edward Thomas Copson, nhà toán học Anh (sinh 1901)
 16 tháng 2: Erich Hückel, nhà hóa học Đức, nhà vật lý học (sinh 1896)
 17 tháng 2: Oskar Paulini, nhà văn Đức (sinh 1904)
 19 tháng 2: Ronald Belfort Scott, nhạc sĩ nhạc rock (sinh 1946)
 20 tháng 2: Joseph Banks Rhine, nhà tâm lý học Mỹ (sinh 1895)
 22 tháng 2: Oskar Kokoschka, họa sĩ Áo, nhà văn (sinh 1886)
 23 tháng 2: Enrico Celio, chính trị gia Thụy Sĩ, tổng thống (sinh 1889)
 1 tháng 3: Dixie Dean, cầu thủ bóng đá Anh (sinh 1907)
 2 tháng 3: Jarosław Iwaszkiewicz, nhà văn Ba Lan (sinh 1894)
 5 tháng 3: Wilhelm Hoegner, luật gia Đức, chính trị gia (sinh 1887)
 8 tháng 3: Max Miedinger, nghệ sĩ tạo hình Thụy Sĩ, (sinh 1910)
 9 tháng 3: Olga Konstantinowna Tschechowa, nữ diễn viên Đức (sinh 1897)
 13 tháng 3: Tauno Pylkkänen, nhà soạn nhạc Phần Lan (sinh 1918)
 14 tháng 3: Manlio Giovanni Brosio, chính trị gia Ý (sinh 1897)
 14 tháng 3: Anna Jantar, nữ ca sĩ Ba Lan (sinh 1950)
 14 tháng 3: Mohammad Hatta, phó tổng thống, thủ tướng Indonesia (sinh 1902)
 18 tháng 3: Tamara de Lempicka, nữ họa sĩ Ba Lan (sinh 1898)
 21 tháng 3: Hans Dichgans, chính trị gia Đức (sinh 1907)
 23 tháng 3: Dietrich Keuning, chính trị gia Đức (sinh 1909)
 24 tháng 3: Oscar Romero, Giám mục Công giáo La Mã (sinh 1917)
 25 tháng 3: Roland Barthes, nhà phê bình văn học Pháp, nhà văn, triết gia (sinh 1915)
 25 tháng 3: Milton Erickson, bác sĩ tâm thần Mỹ, bác sĩ tâm lý (sinh 1901)
 28 tháng 3: Dick Haymes, nam ca sĩ (sinh 1916)
30 tháng 3: Tôn Đức Thắng, Chủ tịch nước Việt Nam (s.1888)
 31 tháng 3: Jesse Owens, vận động viên điền kinh Mỹ (sinh 1913)
 4 tháng 4: Aleksander Ford, đạo diễn phim Ba Lan (sinh 1908)
 12 tháng 4: William R. Tolbert, Jr., tổng thống Liberia (sinh 1913)
 12 tháng 4: Abel Ferreira, nhà soạn nhạc Brasil (sinh 1915)
 12 tháng 4: Maria Dietz, nữ chính trị gia Đức, nghị sĩ quốc hội liên bang (sinh 1894)
 14 tháng 4: Gianni Rodari, nhà văn Ý (sinh 1920)
 15 tháng 4: Jean-Paul Sartre, triết gia Pháp (sinh 1905)
 19 tháng 4: Reinhard Cherubim, người đánh cờ Đức (sinh 1906)
 20 tháng 4: Helmut Käutner, đạo diễn phim Đức, diễn viên (sinh 1908)
 20 tháng 4: Heinrich Köppler, chính trị gia Đức (sinh 1925)
 22 tháng 4: Friedrich Wilhelm Straßmann, nhà khoa học gia tự nhiên Đức (sinh 1902)
 25 tháng 4: Albert Tönjes, chính trị gia Đức, nghị sĩ quốc hội liên bang (sinh 1920)
 25 tháng 4: Mario Bava, đạo diễn phim Ý, tác giả kịch bản (sinh 1914)
 29 tháng 4: Alfred Hitchcock, đạo diễn phim Anh, nhà sản xuất phim (sinh 1899)
 2 tháng 5: George Pal, nhà sản xuất phim Hungary, đạo diễn phim (sinh 1908)
 4 tháng 5: Josip Broz Tito, chính trị gia, thủ tướng, tổng thống Nam Tư (sinh 1892)
 9 tháng 5: Joseph Breitbach, nhà văn Đức, nhà báo (sinh 1903)
 15 tháng 5: Len Lye, nhà điêu khắc New Zealand, nghệ nhân, nhà văn (sinh 1901)
 17 tháng 5: Harold Joseph Connolly, nhà báo Canada, thủ tướng (sinh 1901)
 18 tháng 5: Ian Curtis, nam ca sĩ ban nhạc rock Anh Joy Division (sinh 1956)
 21 tháng 5: Ida Kamińska, nữ diễn viên (sinh 1899)
 2 tháng 6: Vasja Pirc, người đánh cờ Slovenia (sinh 1907)
 5 tháng 6: Lauritz Lauritzen, chính trị gia Đức (sinh 1910)
 5 tháng 6: Margret Dünser, nữ nhà báo Áo (sinh 1926)
 7 tháng 6: Henry Miller, nhà văn Mỹ (sinh 1891)
 7 tháng 6: Marian Spychalski, chính trị gia Ba Lan (sinh 1906)
 8 tháng 6: Ernst Busch, nam ca sĩ Đức, diễn viên, đạo diễn phim (sinh 1900)
 12 tháng 6: Josef Knecht, nhà xuất bản Đức (sinh 1897)
 13 tháng 6: Walter Rodney, nhà sử học, chính trị gia Guyana (sinh 1942)
 15 tháng 6: Sergio Pignedoli, Hồng y Giáo chủ (sinh 1910)
 18 tháng 6: Kazimierz Kuratowski, nhà toán học Ba Lan (sinh 1896)
 18 tháng 6: André Leducq, tay đua xe đạp Pháp (sinh 1904)
 28 tháng 6: Yoshiro Irino, nhà soạn nhạc Nhật Bản (sinh 1921)
 30 tháng 6: Walter Zimmermann, nhà sinh vật học Đức, nhà thực vật học (sinh 1892)
 1 tháng 7: Charles Percy Snow, nhà khoa học Anh, nhà văn (sinh 1905)
 5 tháng 7: Thaddäus Troll, nhà văn Đức (sinh 1914)
 9 tháng 7: Vinícius de Moraes, thi sĩ Brasil, người chơi đàn ghita (sinh 1913)
 11 tháng 7: Zygmunt Berling, tướng Ba Lan, chính trị gia (sinh 1896)
 13 tháng 7: Seretse Khama, tổng thống đầu tiên của Botswana (sinh 1921)
 19 tháng 7: Hans Morgenthau, luật gia Đức, nhà chính trị học (sinh 1904)
 19 tháng 7: Heinrich Kiefer, họa sĩ Đức, nghệ sĩ tạo hình (sinh 1911)
 22 tháng 7: Hans-Georg Bürger, đua ô tô Đức (sinh 1952)
 23 tháng 7: Clyfford Still, họa sĩ Mỹ (sinh 1904)
 24 tháng 7: Peter Sellers, diễn viên Anh (sinh 1925)
 25 tháng 7: Wilhelm Reitz, chính trị gia Đức, nghị sĩ quốc hội liên bang (sinh 1904)
 25 tháng 7: Wladimir Semjonowitsch Wyssozki, diễn viên Nga, thi sĩ, nam ca sĩ (sinh 1938)
 2 tháng 8: Eduard Platner, chính trị gia Đức
 9 tháng 8: Jacqueline Cochran, nữ phi công Mỹ
 11 tháng 8: Willi Forst, diễn viên Áo, tác giả kịch bản, đạo diễn phim, nhà sản xuất (sinh 1903)
 18 tháng 8: Norman Cazden, nhà soạn nhạc Mỹ (sinh 1914)
 20 tháng 8: Joe Dassin, nam ca sĩ Pháp (sinh 1938)
 22 tháng 8: Gabriel González Videla, chính trị gia Chile (sinh 1898)
 23 tháng 8: Gerhard Hanappi, cầu thủ bóng đá (sinh 1929)
 29 tháng 8: Franco Basaglia, bác sĩ tâm thần Ý (sinh 1924)
 4 tháng 9: Wolfgang Gentner, nhà vật lý học Đức (sinh 1906)
 5 tháng 9: Barbara Loden, nữ diễn viên Mỹ (sinh 1932)
 8 tháng 9: Hermann Claudius, thi sĩ Đức (sinh 1878)
 13 tháng 9: Joseph Suder, nhà soạn nhạc Đức, người điều khiển dàn nhạc (sinh 1892)
 17 tháng 9: Anastasio Somoza Debayle, tổng thống Nicaragua (sinh 1925)
 20 tháng 9: Josias Braun-Blanquet, nhà thực vật học Thụy Sĩ (sinh 1884)
 21 tháng 9: Waldir Azevedo, nhà soạn nhạc Brasil (sinh 1923)
 25 tháng 9: Lewis Milestone, đạo diễn phim Mỹ, tác giả kịch bản, nhà sản xuất phim (sinh 1895)
 26 tháng 9: Pat Hare, nhạc sĩ blues Mỹ (sinh 1930)
 27 tháng 9: Dietrich von Saucken, tướng Đức (sinh 1892)
 3 tháng 10: Alberic O'Kelly de Galway, người đánh cờ Bỉ (sinh 1911)
 8 tháng 10: Maria Holst, nữ diễn viên (sinh 1917)
 15 tháng 10: Bobby Lester, nam ca sĩ Mỹ (sinh 1930)
 15 tháng 10: Mikhail Alexeyevich Lavrentyev, nhà toán học Nga, nhà vật lý học (sinh 1900)
 20 tháng 10: Robert Whittaker, nhà thực vật học Mỹ, nhà khí hậu học, giáo sư đại học (sinh 1920)
 26 tháng 10: Marcello Caetano, nhà độc tài Bồ Đào Nha (sinh 1906)
 27 tháng 10: John H. van Vleck, nhà vật lý học Mỹ (sinh 1899)
 30 tháng 10: Eberhard Brünen, chính trị gia Đức (sinh 1906)
 3 tháng 11: Ludwig Hohl, tác giả Thụy Sĩ (sinh 1904)
 7 tháng 11: Wolfgang Weyrauch, nhà văn Đức (sinh 1904)
 7 tháng 11: Adrienne Thomas, nhà văn nữ Đức (sinh 1897)
 8 tháng 11: Friedrich Dörfel, cầu thủ bóng đá Đức (sinh 1915)
 9 tháng 11: Fritz Lattke, họa sĩ Đức (sinh 1895)
 9 tháng 11: Hoàng Thị Cúc, Hoàng thái hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam.
 11 tháng 11: Harry Larva, vận động viên điền kinh Phần Lan, huy chương Thế Vận Hội (sinh 1906)
 17 tháng 11: Bruno Gleitze, nhà kinh tế học Đức, chính trị gia (sinh 1903)
 22 tháng 11: Mae West, nữ diễn viên Mỹ, nữ tác giả kịch bản (sinh 1893)
 24 tháng 11: George Raft, diễn viên Mỹ (sinh 1901)
 26 tháng 11: Konrad Wachsmann, kiến trúc sư Đức, kĩ sư (sinh 1901)
 26 tháng 11: Richard Oelze, họa sĩ Đức (sinh 1900)
 2 tháng 12: Romain Gary, nhà văn Pháp, thành viên của Résistance (sinh 1914)
 5 tháng 12: Mary Lavater-Sloman, nhà văn nữ Đức (sinh 1891)
 8 tháng 12: Petar Trifunović, kiện tướng cờ vua (sinh 1910)
 8 tháng 12: John Lennon, nhạc sĩ Anh (The Beatles) (sinh 1940)
 12 tháng 12: Jean Lesage, chính trị gia Canada (sinh 1912)
 15 tháng 12: Thanh Hải, nhà thơ Việt Nam (sinh 1930)
 16 tháng 12: Harland Sanders, nhà sáng lập KFC (sinh 1890)
19 tháng 12: Nasrollah Entezam, chính trị gia (sinh 1900)
 22 tháng 12: Thomas Valentin, nhà văn Đức (sinh 1922)
 23 tháng 12: Alec Wilder, nhà soạn nhạc Mỹ (sinh 1907)
 26 tháng 12: Egidio Vagnozzi, Hồng y Giáo chủ (sinh 1906)
 29 tháng 12: Oskar Matzner, chính trị gia Đức (sinh 1898)
 29 tháng 12: Tim Hardin, nhạc sĩ Mỹ (sinh 1941)
 30 tháng 12: Volker von Törne, nhà thơ trữ tình Đức, nhà văn (sinh 1934)
 30 tháng 12: Guus de Serière, cầu thủ bóng đá Hà Lan (sinh 1893)
 31 tháng 12: Raoul Walsh, đạo diễn phim Mỹ (sinh 1887)

Giải thưởng Nobel
 Hóa học - Paul Berg, Walter Gilbert, Frederick Sanger
 Văn học - Czesław Miłosz
 Hòa bình - Adolfo Pérez Esquivel
 Vật lý - James Watson Cronin, Val Logsdon Fitch
 Y học - Baruj Benacerraf, Jean Dausset, George D. Snell
 Kinh tế - Lawrence R. Klein

Tham khảo

0


title: Bareia

text:
Bareia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Orimarga palauiana

text:
Orimarga palauiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Othinosmia filifera

text:
Othinosmia filifera là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Othinosmia
Động vật được mô tả năm 1936


title: Sư đoàn 312, Quân đội nhân dân Việt Nam

text:
Sư đoàn 312, còn gọi là Sư đoàn Chiến Thắng, trực thuộc Quân đoàn 1 (Binh đoàn Quyết Thắng), gồm các trung đoàn 141, 165, 209, 68. Là một trong những sư đoàn bộ đội chủ lực cơ động đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
 Ngày truyền thống: 27/12/1950 (ngày ra quân chiến thắng Xuân Trạch).
 Trụ sở Bộ Chỉ huy Sư đoàn: huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.

Lịch sử
Khi mở chiến dịch Trần Hưng Đạo, trung đoàn 141 và 209 đã cùng tập kết tham gia chiến dịch và phối hợp với bộ đội địa phương tỉnh Vĩnh Phúc chặn đánh Binh đoàn cơ động số 3 của Pháp càn vào vùng Việt Minh tập trung quân chủ lực. Riêng trong ngày 27 tháng 12 năm 1950, các đơn vị của F312 đã tiêu diệt và bắt sống gần như toàn bộ tiểu đoàn Bắc Phi số 24 của Binh đoàn cơ động số 3 tại Xuân Trạch (huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc). Sau đó ngày 27 tháng 12 năm 1950 được lấy làm ngày thành lập sư đoàn 312.

Ngày 3/9/1951, Đại đoàn 312 nhận nhiệm vụ lên Tây Bắc mở chiến dịch mang tên “Lý Thường Kiệt”. Trong chiến dịch này, Đại đoàn đã đánh 9 trận, tiêu diệt 430 tên địch, làm bị thương gần 400 tên, bắt 200 tên.

Các đơn vị của sư đoàn đã tiêu diệt cứ điểm Him Lam ngày 13 tháng 3 năm 1954 để mở màn và bắt sống bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm ngày 7 tháng 5 năm 1954 để kết thúc chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tháng 2/1963, Sư đoàn nhận lệnh cử một tiểu đoàn gồm 600 cán bộ, chiến sĩ thuộc trung đoàn 141 vào chiến trường Trị-Thiên.

Trong 6 năm (1963-1968), Sư đoàn đã liên tiếp đưa 4 trung đoàn, 9 tiểu đoàn độc lập cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Nhiều đơn vị của Sư đoàn khi vào Nam đã tham gia những trận chiến đấu mở đầu cao trào diệt Mỹ, diệt ngụy ở miền Nam và làm nhiệm vụ quốc tế. Từ một Sư đoàn 312, các đơn vị vào chiến trường đã tổ chức thành một sư đoàn hoàn chỉnh ở miền Đông Nam bộ (Sư đoàn 7), làm nòng cốt xây dựng một sư đoàn và một trung đoàn ở Quân khu 5 (Sư đoàn 3 và trung đoàn Ba Gia).

Tháng 4/1969, với tinh thần “Giúp bạn là tự giúp mình”, Sư đoàn 312 được giao nhiệm vụ tổ chức một bộ phận lực lượng tương đương một trung đoàn hỗn hợp gồm bộ binh, công binh, pháo binh, đặc công, phòng không sang chiến trường Lào làm nhiệm vụ quốc tế, phối hợp với các lực lượng vũ trang yêu nước Lào và bộ đội tình nguyện Việt Nam mở chiến dịch tiến công địch ở Mường Sủi.

Tiếp đó, Sư đoàn lại 180 ngày đêm (25/10/1969 - 25/4/1970) liên tục chiến đấu, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, sát cánh cùng các đơn vị bạn đập tan cuộc hành quân “Cù Kiệt” (Rửa Hận) của địch, thu hồi cao nguyên Cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng.

Trong mùa khô 1971-1972, Sư đoàn 312 lại được giao nhiệm vụ phố hợp với các đơn vị bạn Lào mở chiến dịch tiến công khôi phục Cánh đồng Chum, mang mật danh là chiến dịch Z. Trong chiến dịch này, Sư đoàn đã đánh 2 trận lớn quy mô sư đoàn, có các đơn vị binh chủng phối hợp; 2 trận quy mô trung đoàn; 4 trận quy mô tiểu đoàn, tiêu diệt 8 tiểu đoàn địch, đánh thiệt hại nặng 5 tiểu đoàn khác, loại khỏi vòng chiến đấu 2.811 tên, bắt 109 tên, phá hủy 3 trận địa pháo, bắn rơi 54 máy bay, giải phóng hoàn toàn khu vực Cánh đồng Chum - Thẩm Lửng - Sảm Thông (chưa kể việc đánh tan các đơn vị quân Vàng Pao trong đợt phản kích ở nam Cánh đồng Chum tháng 2/1972).

Tháng 7/1972, Sư đoàn được lệnh lên đường tham gia cuộc chiến đấu bảo vệ vùng giải phóng Quảng Trị. Đến tháng 3/1973, Sư đoàn 312 đã chiến đấu liên tục 8 tháng trên chiến trường Quảng Trị.

Ngày 24/10/1973, Quân đoàn 1 được thành lập gồm 3 sư đoàn bộ binh, 1 sư đoàn phòng không, 1 lữ đoàn xe tăng, 1 lữ đoàn công binh, 1 lữ đoàn pháo binh, 1 trung đoàn thông tin, các đơn vị binh chủng, phục vụ và các cơ quan.

Trong đội hình Quân đoàn 1 tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (1975), Sư đoàn 312 đã thực hiện thắng lợi cuộc hành quân thần tốc từ Thanh Hóa vào Đồng Xoài trong 14 ngày đêm, kịp thời tham gia trận quyết chiến chiến lược- Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Ngày 1/5/1975, cùng với các đơn vị thuộc cánh quân chủ lực tiến vào giải phóng Sài Gòn, Sư đoàn 312 được giao nhiệm vụ quân quản thành phố và tiếp quản các cơ sở quân sự của địch

Tham gia các chiến dịch
 Chiến dịch Biên giới (16/09/1950-14/10/1950)
 Chiến dịch Trần Hưng Đạo (25/12/1950-17/01/1951)
 Chiến dịch Lý Thường Kiệt (29/09/1951-31/10/1951)
 Chiến dịch Hòa Bình (10/12/1951-31/12/1951)
 Chiến dịch Tây Bắc (14/10/1952-10/12/1952)
 Chiến dịch Thượng Lào (13/04/1953-14/05/1953)
 Chiến dịch Điện Biên Phủ (13/03/1954-07/05/1954)
 Chiến dịch 139 Lào (25/10/1969-25/04/1970)
 Chiến dịch Cánh đồng Chum Lào(18/12/1971-8/4/1972)
 Chiến dịch Quảng Trị (phòng ngự)
 Chiến dịch Hồ Chí Minh(26/04/1975-30/04/1975)

Lãnh đạo hiện nay
 Sư đoàn trưởng: Đại tá Đỗ Trung Dũng
 Chính ủy: Đại tá Nguyễn Văn Tấn
 Phó Sư đoàn trưởng, Tham mưu trưởng: Đại tá Trần Văn Bích
Phó Sư đoàn trưởng: Thượng tá Phùng Minh Nam
Phó Sư đoàn trưởng:Thượng tá Nguyễn Quốc Trung
Phó Chính ủy: Đại tá Lê Huỳnh Quang

Tổ chức
 Trung đoàn Bộ binh 141 (đoàn Ba Vì)
 Trung đoàn Bộ binh 165 (đoàn Thành Đồng Biên Giới), thành lập ngày 19-1-1946
 Trung đoàn Bộ binh 209 (đoàn Sông Lô), thành lập ngày 2-9-1947
 Trung đoàn Pháo binh 68
 Tiểu đoàn Pháo binh 14
 Tiểu đoàn Pháo binh 15
 Tiểu đoàn Phòng không 16
 Tiểu đoàn Công binh 17
 Tiểu đoàn Thông tin 18
 Tiểu đoàn Quân y 24
 Tiểu đoàn Vận tải 25
 Đại đội Hóa học 19
 Đại đội Trinh sát 20
 Đại đội Cảnh vệ 23
 Đại đội Sửa chữa 26
 Đại đội kho 29

Khen thưởng
 Huân chương Ít xa-la (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào)
 Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (1976).
 Huân chương Hồ Chí Minh (1984).

Chỉ huy và Lãnh đạo qua các thời kỳ

Đầu tiên
 1950-1955, Lê Trọng Tấn, Sư đoàn trưởng
 Chính ủy: Trần Độ
 Tham mưu trưởng: Nguyễn Hải
 Sư đoàn phó: Đàm Quang Trung;

Sư đoàn trưởng
 1950-1955, Lê Trọng Tấn
 1955 - 1964: Hoàng Cầm
 1964 - 1967: Nguyễn Thăng Bình (Hy sinh 1970)
 1966 – 1967: Lê Thanh
 1967-1972, Nguyễn Năng, sau Trung tướng
 1971 – 1974: Lã Thái Hòa
 1974 – 1978: Nguyễn Chuông, Thiếu tướng
 1978 – 1979: Nguyễn Văn Kiệm, Trung tướng
 1979 - 1980: Trần Minh Vân
 1980 - 1981: Dương Quang Bách
 1982 – 1988: Trần Minh Vân
 8/1988 - 2/1989: Phùng Quang Thanh
 3/1989 - 8/1991: Nguyễn Trọng Thắng, sau là Trung tướng, Cục trưởng Cục Nhà trường- BTTM.
 8/1991 - 8/1993: Phùng Quang Thanh
 8/1993-1996: Nguyễn Khắc Nghiên, Sau là Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Tham mưu trưởng.
 2000-2003: Tô Đình Phùng, Sau là Trung tướng, Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng
 2003-2008: Phan Văn Giang, Sau là Đại tướng, Tổng Tham mưu trưởng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
 2008-5/2010: Nguyễn Tân Cương, Đại tá, Thiếu tướng (2012), nay là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
 6/2010-06/2012: Nguyễn Văn Triệu
 07/2012- 3/2013: Đỗ Viết Toản, Thiếu tướng (2013), nay là Trung tướng, Hiệu trưởng trường Đại học Trần Quốc Tuấn.
 3/2013-6/2016: Đại tá Đỗ Minh Xương, sau làm Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1, hiện nay làm Giám đốc Học việc Lục quân Đà lạt
6/2016-nay: Đại tá Nguyễn Trung Hiếu, nay là Phó tư lệnh, TMT Quân đoàn 1

Chính ủy (sư đoàn phó chính trị)
 1950 – 1955: Trần Độ, Trung tướng
 1955 – 1960: Nguyễn Anh Bảo
 1961 - 1963: Lê Chiêu, Thiếu tướng
 1964 – 1967: Vũ Đức Thái, Thiếu tướng
 1967 - 1968: Hoàng Phương, Trung tướng
1968 – 1971: Lê Chiêu
 1971 – 1974: Phạm Sinh, Trung tướng
 1974 – 1976: Nguyễn Văn Xuyên
 1976 – 1979: Đỗ Trường Quân
 1980: Trần Văn Trấn
 1981 – 1984: Lê Viết Viên
 1985 - 8-1988: Nguyễn Đức Sơn, sau là Trung tướng Cục trưởng Cục Chính trị BTTM(2000-2008)
 8-1988 - 8-1991: Ngô Luân
 8.1991- 1996: Lê Xuân Thu
 2009- 6/2011: Đại tá Lương Đình Hồng, nay là Thượng tướng Chính ủy Học viện Quốc phòng (Việt Nam) (2018-nay)
 7/2011- 8/2013: Đại tá Nguyễn Văn Hùng, nay là Thiếu tướng Chính ủy Học viện Hâu cần (2019-nay)
 9/2013- 10/2014: Đại tá Bùi Quốc Oai, nay là Thiếu tướng Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam (2020-nay)
 11/2014-9/2017: Đại tá Phạm Quốc Hóa, nay là Phó Chính ủy Quân đoàn 1
9/2017-02/2020: Đại tá Phạm Quang Hải
02/2020-2021: Đại tá Ngô Công Trực
2021- nay, Đại tá Nguyễn Văn Tấn

Tham khảo
 Lịch sử quân đội nhân dân Việt Nam - Nhà xuất bản Quân đội nhân dân 2005
 Lịch sử sư đoàn bộ binh 312, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân 2000

Liên kết ngoài
Lịch sử sư đoàn bộ binh 312

Chú thích

312
Quân đoàn 1, Quân đội nhân dân Việt Nam
Huân chương Hồ Chí Minh
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Đơn vị quân sự thành lập năm 1950


title: Peru

text:
Peru (, ), tên chính thức là Cộng hòa Peru (, ), là một quốc gia nằm ở phía Tây Nam Mỹ. Về phía bắc, Peru có biên giới với Ecuador và Colombia, về phía đông là Brasil, về phía đông nam là Bolivia, ở phía nam là Chile, phía tây Peru là Thái Bình Dương.

Lãnh thổ Peru là quê hương của nhiều nền văn hóa cổ đại, trải dài từ văn minh Norte Chico – một trong các nền văn minh cổ xưa nhất trên thế giới, đến Đế quốc Inca – quốc gia lớn nhất châu Mỹ thời kỳ tiền Colombo. Đế quốc Tây Ban Nha chinh phục khu vực vào thế kỷ XVI và thiết lập một phó vương quốc với thủ đô tại Lima. Sau khi giành được độc lập vào năm 1821, Peru trải qua các giai đoạn bất ổn định chính trị và khủng hoảng ngân sách, cũng như các giai đoạn ổn định và kinh tế tiến bộ.

Peru là một nước cộng hòa dân chủ đại nghị, được chia thành 25 vùng. Địa lý Peru biến đổi từ các đồng bằng khô hạn ở vùng duyên hải Thái Bình Dương đến các đỉnh của dãy Andes và các khu rừng nhiệt đới ở bồn địa Amazon. Peru là một quốc gia đang phát triển, có chỉ số phát triển con người ở mức cao và mức nghèo là khoảng 25,8%. Các hoạt động kinh tế chính của quốc gia gồm có khai mỏ, chế tạo, nông nghiệp và ngư nghiệp.

Peru là quốc gia đa sắc tộc, với dân số ước tính là 30,4 triệu, thành phần dân tộc bao gồm người da đỏ, người gốc Âu, người gốc Phi và người gốc Á. Ngôn ngữ chính được nói là tiếng Tây Ban Nha, song một lượng đáng kể người Peru nói tiếng Quechua hay các ngôn ngữ bản địa khác. Sự kết hợp của các truyền thống văn hóa khiến cho Peru có sự đa dạng lớn trên các lĩnh vực như nghệ thuật, ẩm thực, văn chương và âm nhạc.

Từ nguyên

Từ Peru có khởi nguyên trong các ngôn ngữ khác nhau ở nam bộ Pháp và tây bắc bộ Tây Ban Nha và cũng tìm thấy tại xứ Corse, tuy nhiên đối với người châu Âu, từ Peru là phù hợp nhất để thay thế tên gọi nguyên bản Birú, là tên của một quân chủ bản địa sống vào đầu thế kỷ XVI gần vịnh San Miguel thuộc Panama ngày nay. Khi các nhà thám hiểm Tây Ban Nha đến thăm lãnh thổ của ông vào năm 1522, đó là phần cực nam của Tân Thế giới mà người châu Âu biết đến. Do đó, khi Francisco Pizarro khám phá khu vực ở xa hơn về phía nam, chúng được đặt tên là Birú hay Peru.

Vương quốc Tây Ban Nha trao cho tên gọi này địa vị pháp lý trong Capitulación de Toledo năm 1529, theo đó gọi tên Đế quốc Inca là tỉnh Peru. Dưới sự cai trị của Tây Ban Nha, quốc gia nhận tên gọi Phó vương quốc Peru, và trở thành nước Cộng hòa Peru sau chiến tranh giành độc lập.

Địa lý

Peru là một quốc gia trên bờ biển phía tây trung tâm của Nam Mỹ đối diện với Thái Bình Dương. Nó nằm hoàn toàn ở Nam bán cầu, cực bắc của nó đạt tới 1,8 phút vĩ độ hoặc khoảng 3,3 km (2,1 mi) về phía nam của đường xích đạo. Peru có chung biên giới đất liền với Ecuador, Colombia, Brasil, Bolivia và Chile, với biên giới đất liền dài nhất được chia sẻ với Brasil.

Peru có diện tích , nằm ở tây bộ Nam Mỹ. Quốc gia này có biên giới với Ecuador và Colombia ở phía bắc, Brasil ở phía đông, Bolivia ở phía đông nam, Chile ở phía nam, và phía tây là Thái Bính Dương. Dãy núi Andes chạy song song với Thái Bình Dương; dãy núi này phân quốc gia thành ba khu vực về mặt địa lý. costa (duyên hải) ở phía tây là một đồng bằng hẹp, phần lớn là khô hạn ngoại trừ các thung lũng hình thành từ các sông theo mùa. sierra (đất cao) là khu vực Andes; gồm có cao nguyên Altiplano và đỉnh cao nhất quốc gia là Huascarán với cao độ . Vùng thứ ba là selva (rừng rậm) với địa hình bằng phẳng trải rộng với các rừng mưa Amazon mở rộng về phía đông. Khoảng 60% diện tích quốc gia thuộc vùng thứ ba này.

Hầu hết sông tại Peru bắt nguồn từ các đỉnh của dãy Andes và chảy vào một trong ba lưu vực. Những sông đổ về Thái Bình Dương có đặc điểm là dốc và ngắn, dòng chảy không liên tục. Các chi lưu của sông Amazon có chiều dài lớn hơn, có dòng chảy lớn hơn nhiều, và có độ dốc nhỏ hơn khi ra khỏi khu vực sierra. Các sông đổ vào hồ Titicaca thường có chiều dài ngắn và có dòng chảy lớn. Các sông dài nhất chảy qua lãnh thổ Peru là Ucayali, Marañón, Putumayo, Yavarí, Huallaga, Urubamba, Mantaro, và Amazon.

Ảnh hưởng của dãy Andes và hải lưu Humboldt khiến quốc gia này có sự đa dạng rất lớn về khí hậu. Khu vực costa có nhiệt độ ôn hòa, lượng mưa thấp, độ ẩm cao, trừ phần phía bắc ấm hơn và có lượng mưa lớn hơn. Khu vực sierra có mưa thường xuyên vào mùa hạ, nhiệt độ và ẩm độ giảm theo cao độ cho đến các đỉnh núi đóng băng của dãy Andes. Khu vực selva có đặc trưng là lượng mưa lớn và nhiệt độ cao, ngoại trừ phần cực nam- là nơi có mùa đông lạnh và có mưa theo mùa. Do địa hình và khí hậu đa dạng, Peru có đa dạng sinh học cao với 21.462 loài thực vật và động vật ghi nhận được tính đến năm 2003; 5.855 trong số đó là loài đặc hữu.

Lịch sử

Các bằng chứng sớm nhất về sự hiện diện của con người tại lãnh thổ Peru có niên đại khoảng 9.000 năm TCN. Xã hội phức tạp cổ nhất được biết đến tại Peru là văn minh Norte Chico, nền văn minh này hưng thịnh dọc theo bờ biển Thái Bình Dương trong khoảng từ 3.000 đến 1.800 TCN. Theo sau những phát triển ban đầu này là các nền văn hóa khảo cổ học như Cupisnique, Chavin, Paracas, Mochica, Nazca, Wari, và Chimú. Vào thế kỷ XV, người Inca nổi lên thành một quốc gia hùng mạnh, tạo thành đế quốc lớn nhất châu Mỹ thời kỳ tiền Colombo, Đế quốc Inca tồn tại gần một thế kỷ. Các xã hội Andes dựa vào nông nghiệp, sử dụng các kỹ thuật như thủy lợi và ruộng bậc thang; chăn nuôi lạc đà và ngư nghiệp cũng là hoạt động quan trọng. Tổ chức xã hội dựa trên sự hỗ thù và tái phân phối do các xã hội này không có khái niệm về thị trường hay tiền tệ.

Vào tháng 12 năm 1532, một toán conquistador dưới quyền chỉ huy của Francisco Pizarro đánh bại và bắt giữ Hoàng đế Inca Atahualpa. Mười năm sau, Vương quốc Tây Ban Nha thiết lập Phó vương quốc Peru để quản lý hầu hết các thuộc địa tại Nam Mỹ của họ. Phó vương Francisco de Toledo tái tổ chức quốc gia trong thập niên 1570, hoạt động kinh tế chính là khai mỏ bạc và nguồn lao động chính là những lao động cưỡng bức người da đỏ.

Các thoi bạc của Peru cung cấp thu nhập cho Vương quốc Tây Ban Nha và thúc đẩy một mạng lưới mậu dịch phức tạp trải rộng đến tận châu Âu và Philippines. Tuy nhiên, vào thế kỷ XVIII, sản lượng bạc suy giảm và kinh tế đa dạng hóa khiến cho thu nhập của vương thất Tây Ban Nha giảm mạnh. Nhằm phản ứng, triều đình ban hành các cải cách Bourbon, với một loạt các chiếu chỉ nhằm tăng thuế và phân chia Phó vương quốc. Các luật mới kích động các cuộc nổi dậy như của Túpac Amaru II, song tất cả đều bị đàn áp.

Vào đầu thế kỷ XIX, trong khi hầu hết Nam Mỹ bị cuốn vào các cuộc chiến giành độc lập, thì Peru vẫn là một thành trì của những người bảo hoàng. Do giới tinh hoa dao động giữa giải phóng và trung thành với chế độ quân chủ Tây Ban Nha, Peru chỉ giành được độc lập sau khi bị chiếm đóng do chiến dịch quân sự của José de San Martín và Simón Bolívar. Trong những năm đầu cộng hòa, đấu tranh cục bộ nhằm giành quyền lực giữa các lãnh đạo quân sự khiến cho chính trị bất ổn định.

Đặc tính dân tộc Peru được rèn luyện trong giai đoạn này, khi mà các kế hoạch của Simón Bolívar nhằm thành lập một Liên minh Mỹ Latinh gặp khó khăn và một liên minh với Bolivia sớm tàn. Từ thập niên 1840 đến thập niên 1860, Peru trải qua một giai đoạn ổn định trong nhiệm kỳ tổng thống của Ramón Castilla nhờ thu nhập quốc gia tăng lên từ xuất khẩu phân chim. Tuy nhiên, đến thập niên 1870, tài nguyên này bị cạn kiệt, quốc gia lâm vào tình trạng nợ nần nghiêm trọng, và đấu tranh chính trị lại nổi lên.

Peru chiến bại trước Chile trong Chiến tranh Thái Bình Dương 1879–1883, phải nhượng hai tỉnh Arica và Tarapacá theo các hiệp ước Ancón và Lima. Tiếp sau đấu tranh nội bộ hậu chiến là một giai đoạn ổn định dưới sự lãnh đạo của Đảng Bình dân, giai đoạn này kéo dài đến khi bắt đầu chế độ độc tài của Augusto B. Leguía. Đại khủng hoảng khiến Leguía bị hạ bệ, hồi phục rối loạn chính trị, và Đảng Nhân dân Cách mạng châu Mỹ (APRA) nổi lên. Trong ba thập niên sau đó, chính trị Peru có đặc điểm là tình trạng kình địch giữa tổ chức này và một liên minh của giới tinh hoa và quân sự.

Năm 1968, Lực lượng vũ trang Peru dưới sự chỉ huy của Tướng General Juan Velasco Alvarado tiến hành đảo chính chống Tổng thống Fernando Belaunde. Chế độ mới cam kết cải cách triệt để nhằm thúc đẩy phát triển, song không nhận được ủng hộ rộng rãi. Năm 1975, Tướng Francisco Morales Bermúdez thay thế Velasco, làm tệ liệt các cải cách, và giám thị việc tái lập chế độ dân chủ. Trong thập niên 1980, Peru phải đối mặt với nợ nước ngoài lớn, lạm phát ngày càng tăng, buôn bán ma túy nổi lên, và bạo lực chính trị quy mô lớn. Trong nhiệm kỳ tổng thống của Alberto Fujimori (1990–2000), quốc gia bắt đầu phục hồi; tuy nhiên, các cáo buộc độc đoán, tham nhũng, và vi phạm nhân quyền buộc Fujimori phải từ nhiệm sau cuộc bầu cử năm 2000 gây tranh cãi. Từ khi chế độ của Fujimori kết thúc, Peru cố gắng chống tham nhũng trong khi duy trì tăng trưởng kinh tế.

Chính trị

Peru là một nước cộng hòa dân chủ đại nghị tổng thống với một hệ thống đa đảng. Theo hiến pháp hiện nay, Tổng thống là nguyên thủ quốc gia và chính phủ; người này được bầu cho một nhiệm kỳ 5 năm. Tổng thống chỉ định Thủ tướng, và cố vấn trong việc bổ nhiệm các thành viên khác của Hội đồng Bộ trưởng. Nghị viện theo nhất viện chế với 130 thành viên được bầu cho một nhiệm kỳ 5 năm. Các dự luật có thể được nhánh hành pháp hoặc lập pháp đệ trình, chúng sẽ thành luật sau khi được Nghị viện thông qua và được Tổng thống ban hành. Bộ máy tư pháp độc lập trên danh nghĩa, song sự can thiệp của chính quyền đối với các vấn đề pháp luật đã phổ biến trong suốt lịch sử và được cho là vẫn tiếp tục đến nay.

Chính phủ Peru được bầu cử trực tiếp, và bầu cử là bắt buộc đối với tất cả công dân từ 18 đến 70 tuổi. Cuộc bầu cử tổ chức vào năm 2011 kết thúc với chiến thắng của ứng cử viên tổng thống Ollanta Humala thuộc liên minh Gana Perú trước Keiko Fujimori thuộc Fuerza 2011. Nghị viện hiện gồm có Gana Perú (47 ghế), Fuerza 2011 (37 ghế), Alianza Parlamentaria (20 ghế), Alianza por el Gran Cambio (12 ghế), Solidaridad Nacional (8 ghế) và Concertación Parlamentaria (6 ghế).

Các xung đột biên giới với các quốc gia láng giềng chi phối quan hệ đối ngoại của Peru, hầu hết chúng đều được giải quyết xong trong thế kỷ XX. Hiện nay, Peru có tranh chấp giới hạn hàng hải với Chile trên Thái Bình Dương. Peru là một thành viên tích cực của một số tổ chức khu vực và là một trong số các quốc gia sáng lập Cộng đồng các quốc gia Andes. Quốc gia này cũng tham gia các tổ chức quốc tế như Tổ chức các quốc gia châu Mỹ và Liên Hợp Quốc. Quân đội Peru gồm có lực lượng lục quân, hải quân và không quân; nhiệm vụ chính của quân đội Peru là bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia. Các lực lượng vũ trang trực thuộc Bộ Quốc phòng và Tổng thống với vai trò là Tổng tư lệnh. Chế độ cưỡng bách tòng quân bị bãi bỏ vào năm 1999, thay thế là phục vụ quân sự tự nguyện.

Phân cấp hành chính

Peru được chia thành 25 vùng và tỉnh Lima. Mỗi vùng có một chính phủ được bầu gồm có Thống đốc và hội đồng, họ phục vụ theo các nhiệm kỳ 4 năm. Các chính phủ này đặt kế hoạch phát triển vùng, thực hiện các dự án đầu tư công, xúc tiến hoạt động kinh tế, và quản lý tài sản công. Tỉnh Lima được quản lý bởi một hội đồng thành phố. Mục tiêu của việc ủy thác quyền cho các chính phủ địa phương và thành phố, cùng với các hành động khác, là nhằm cải thiện sự tham gia của quần chúng. Các tổ chức phi chính phủ đóng một vai trò quan trọng trong quá trình phân tán quyền lực và vẫn có ảnh hưởng đến chính trị địa phương.

Vùng

Tỉnh
 Lima

Kinh tế

Kinh tế Peru được Ngân hàng Thế giới phân loại là thu nhập trung bình cao và lớn thứ 52 thế giới và lớn thứ 7 khu vực Mỹ Latin. Năm 2011, Peru là một trong các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới nhờ bùng nổ kinh tế trong thập niên 2000. Peru có chỉ số phát triển con người 0,752 theo số liệu năm 2011. Về mặt lịch sử, kinh tế quốc gia gắn liền với xuất khẩu, thu về ngoại tệ mạnh để chi cho nhập khẩu và thanh toán nợ nước ngoài. Mặc dù chúng đem đến thu nhập đáng kể, song tăng trưởng độc lập và phân bổ thu nhập công bằng hơn tỏ ra khó đạt được. Theo dữ liệu năm 2010, 31,3% tổng dân số Peru là người nghèo.

Chính sách kinh tế của Peru thay đổi nhiều trong những thập niên qua. Chính phủ của Juan Velasco Alvarado (1968–1975) tiến hành các cải cách triệt để, trong đó có cải cách ruộng đất, quốc hữu hóa các công ty ngoại quốc, mở đầu hệ thống kinh tế kế hoạch, và thiết lập một khu vực quốc doanh lớn. Mục tiêu của các chính sách này là tái phân phối thu nhập và chấm dứt sự phụ thuộc kinh tế vào các quốc gia phát triển song kết quả là thất bại.

Bất chấp kết quả này, hầu hết các cải cách vẫn được thực hiện cho đến thập niên 1990, khi chính phủ tự do hóa của Alberto Fujimori chấm dứt việc kiểm soát giá, bảo hộ mậu dịch, hạn chế đầu tư trực tiếp nước ngoài, và hầu hết quyền sở hữu nhà nước trong các công ty. Các cải cách dẫn đến tăng trưởng kinh tế liên tục từ 1993, ngoại trừ một sự sụt giảm sau Khủng hoảng tài chính châu Á 1997.

Các ngành dịch vụ chiếm 53% tổng sản phẩm quốc nội của Peru, kế tiếp là ngành chế tạo (22,3%), công nghiệp khai khoáng (15%), và các loại thuế (9,7%). Tăng trưởng kinh tế gần đây được thúc đẩy thông qua ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện các điều kiện thương mại, tăng đầu tư và tiêu dùng. Mậu dịch dự kiến sẽ tăng hơn nữa sau khi thực hiện một thỏa thuận mậu dịch tự do với Hoa Kỳ được ký vào năm 2006. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Peru là đồng, vàng, thiếc, hàng dệt may, và bột cá; Các đối tác mậu dịch chính của Peru là Hoa Kỳ, Trung Quốc, Brasil và Chile.

Nhân khẩu

Peru là một quốc gia đa dân tộc, hình thành từ các nhóm dân tộc khác nhau trong năm thế kỷ. Người da đỏ sống ở lãnh thổ Peru ngày nay từ hàng thiên niên kỷ trước khi người Tây Ban Nha chinh phục khu vực vào thế kỷ XVI; theo sử gia Noble David Cook thì dân số của họ giảm từ khoảng 5–9 triệu vào thập niên 1520 xuống khoảng 600.000 vào năm 1620 với nguyên nhân chủ yếu là các bệnh truyền nhiễm. Người Tây Ban Nha và người da đen châu Phi đến với số lượng lớn trong thời thuộc địa, họ hỗn chủng trên quy mô lớn với nhau và với người bản địa. Những người Âu đến từ Ý, Tây Ban Nha, Pháp, Anh Quốc, và Đức dần nhập cư đến Peru sau khi quốc gia này độc lập. Peru giải phóng nô lệ da đen vào năm 1854. Người Hoa đến vào thập niên 1850, họ thay thế các công nhân nô lệ, và từ đó có ảnh hưởng rất lớn đối với xã hội Peru.

Cuộc điều tra dân số năm 1940 là cuộc điều tra dân số cuối cùng tại Peru nỗ lực phân loại các cá nhân theo dân tộc, khi đó 53% dân số nhận là người da trắng hoặc mestizo (lai da trắng và da đỏ) và 46% nhận là người da đỏ. Theo CIA World Factbook, phần lớn dân cư Peru là người da đỏ, hầu hết là Quechua và Aymara, sau đó là người mestizo. Trong một cuộc nghiên cứu vào năm 2006 của Cơ quan quốc gia về Thống kê và Tin học (INEI), dân cư Peru phần lớn nhận là mestizo (59,5%), sau đó là Quechua (22,7%), Aymara (2,7%), Amazon (1,8%), đen/Mulatto (1,6%), trắng (4,9%), và "khác" (6,7%).

Với khoảng 29,5 triệu cư dân, Peru là quốc gia đông dân thứ 5 tại Nam Mỹ. Mức tăng trưởng dân số giảm từ 2,6% xuống 1,6% trong giai đoạn 1950 đến 2000; dân số Peru dự kiến đạt khoảng 42 triệu vào năm 2050. Năm 2007, 75,9% dân cư Peru sống tại các khu vực đô thị và 24,1% tại các khu vực nông thôn. Các thành phố chính là Lima, Arequipa, Trujillo, Chiclayo, Piura, Iquitos, Cusco, Chimbote, và Huancayo; các thành phố này đều có trên 250.000 cư dân theo điều tra dân số năm 2007. Có 15 bộ lạc da đỏ chưa tiếp xúc tại Peru.

Tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ thứ nhất của 83,9% người Peru 5 tuổi hoặc lớn hơn theo số liệu năm 2007. Tiếng Tây Ban Nha cùng tồn tại với một số ngôn ngữ bản địa, thông dụng nhất là tiếng Quechua được 12% dân số nói. Các ngôn ngữ bản địa và ngoại quốc khác được nói nhiều vào thời điểm đó lần lượt chiếm 2,7% và 0,1% dân số Peru.

Theo điều tra dân số năm 2007, 81,3% dân số trên 12 tuổi mô tả bản thân là tín hữu Công giáo, 12,5% là tín hữu Tin Lành, 3,3% theo các giáo phái khác, và 2,9% không tôn giáo. Tỷ lệ biết chữ ước tính là 92,9% trong năm 2007; mức này tại các khu vực nông thôn (80,3%) thấp hơn các khu vực thành thị (96,3%). Giáo dục tiểu học và trung học là bắt buộc và các trường công miễn học phí.

Văn hóa

Văn hóa Peru chủ yếu bắt nguồn từ truyền thống của người da đỏ và người Tây Ban Nha, tuy nhiên nó cũng chịu ảnh hưởng từ các dân tộc Á, Phi, và Âu khác. Truyền thống nghệ thuật của Peru có truy nguyên từ những đồ gốm, đồ dệt may, trang sức, và công trình điêu khắc của văn hóa tiền Inca. Người Inca duy trì các nghề thủ công này và đạt được những thành tựu về kiến trúc như xây dựng Machu Picchu. Baroque chi phối nghệ thuật Peru thuộc địa, song cũng có cải biến theo truyền thống bản địa.

Trong giai đoạn thuộc địa, nghệ thuật hầu hết tập trung vào chủ đề tôn giáo; biểu hiện là số lượng nhà thờ đông đảo trong thời kỳ này và các bức họa của trường phái Cuzco. Nghệ thuật đình đốn sau khi độc lập, kéo dài cho đến khi ý thức hệ Indigenismo nổi lên vào đầu thế kỷ XX. Từ thập niên 1950, nghệ thuật Peru được chiết trung hóa và định hình bởi cả dòng chảy nghệ thuật ngoại quốc và địa phương.

Văn chương Peru bắt nguồn từ truyền thống truyền khẩu của các nền văn minh thời kỳ tiền Colombo. Người Tây Ban Nha đem đến chữ viết vào thế kỷ XVI; văn chương thuộc địa bao gồm các biên niên sử và văn chương tôn giáo. Sau khi độc lập, chủ nghĩa phong tục và chủ nghĩa lãng mạn trở thành những thể loại văn học phổ biến nhất, minh chứng qua các tác phẩm của Ricardo Palma. Phong trào Indigenismo vào đầu thế kỷ XX do các nhà văn như Ciro Alegría và José María Arguedas lãnh đạo. Văn chương Peru hiện đại được thừa nhận là nhờ vào các tác gia như Mario Vargas Llosa, ông là một thành viên quan trọng của phong trào Mỹ Latinh bùng nổ.

Ẩm thực Peru pha trộn giữa các món ăn da đỏ và Tây Ban Nha, với ảnh hưởng mạnh của cách nấu ăn kiểu Trung Hoa, châu Phi, Ả Rập, Ý, và Nhật Bản. Các món ăn phổ biến là anticuchos, ceviche, và pachamanca. Khí hậu đa dạng của Peru tạo diều kiện cho sự phát triển của các loại thực vật và động vật khác nhau, là một điều tốt cho ẩm thực.

Âm nhạc Peru có nguồn gốc Andes, Tây Ban Nha và châu Phi. Vào thời kỳ tiền Tây Ban Nha, biểu hiện âm nhạc có sự khác biệt lớn giữa các vùng; quena và tinya là hai nhạc cụ phổ biến. Người Tây Ban Nha đưa đến nhiều nhạc cụ mới, chẳng hạt như ghi-ta và hạc, kéo theo sự phát triển của các nhạc cụ tạp giao như charango. Đóng góp của người gốc Phi cho âm nhạc Peru gồm các nhịp điệu của họ và cajón, một nhạc cụ gõ. Vũ đạo dân gian Peru gồm có marinera, tondero, zamacueca, diablada và huayno.

Xem thêm
 Lịch sử Peru
 Văn hóa Peru
 Ẩm thực Peru

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo

 Bailey, Gauvin Alexander. Art of colonial Latin America. Luân Đôn: Phaidon, 2005, ISBN 0714841579.
 Constitución Política del Perú . 29 tháng 12 năm 1993.
 Custer, Tony. The Art of Peruvian Cuisine. Lima: Ediciones Ganesha, 2003, ISBN 9972920305.
 Garland, Gonzalo. "Perú Siglo XXI", series of 11 working papers describing sectorial long-term forecasts, Grade, Lima, Peru, 1986-1987.
 Garland, Gonzalo. Peru in the 21st Century: Challenges and Possibilities in Futures: the Journal of Forecasting, Planning and Policy, Volume 22, Nº 4, Butterworth-Heinemann, Luân Đôn, England, May 1990.
 Gootenberg, Paul. (1991) Between silver and guano: commercial policy and the state in postindependence Peru. Princeton: Princeton University Press ISBN 0691023425.
 Gootenberg, Paul. (1993) Imagining development: economic ideas in Peru's "fictitious prosperity" of Guano, 1840–1880. Berkeley: University of California Press, 1993, 0520082907.
 Instituto de Estudios Histórico–Marítimos del Perú. El Perú y sus recursos: Atlas geográfico y económico. Lima: Auge, 1996.
 Instituto Nacional de Estadística e Informática. . Lima: INEI, 2005.
 Instituto Nacional de Estadística e Informática. Perfil sociodemográfico del Perú. Lima: INEI, 2008.

 Instituto Nacional de Estadística e Informática. Perú: Estimaciones y Proyecciones de Población, 1950–2050. Lima: INEI, 2001.
 Klarén, Peter. Peru: society and nationhood in the Andes. New York: Oxford University Press, 2000, ISBN 0195069285.
 . ngày 28 tháng 9 năm 1999.
Ley N° 27867, Ley Ley Orgánica de Gobiernos Regionales. ngày 16 tháng 11 năm 2002.
 Martin, Gerald. "Literature, music and the visual arts, c. 1820–1870". In: Leslie Bethell (ed.), A cultural history of Latin America. Cambridge: University of Cambridge, 1998, các trang 3–45.
 Martin, Gerald. "Narrative since c. 1920". In: Leslie Bethell (ed.), A cultural history of Latin America. Cambridge: University of Cambridge, 1998, pp. 133–225.
 Porras Barrenechea, Raúl. El nombre del Perú. Lima: Talleres Gráficos P.L. Villanueva, 1968.
 Romero, Raúl. "La música tradicional y popular". In: Patronato Popular y Porvenir, La música en el Perú. Lima: Industrial Gráfica, 1985, pp. 215–283.
 Romero, Raúl. "Andean Peru". In: John Schechter (ed.), Music in Latin American culture: regional tradition. New York: Schirmer Books, 1999, pp. 383–423.
Thorp, Rosemary and Geoffrey Bertram. Peru 1890–1977: growth and policy in an open economy. New York: Columbia University Press, 1978, ISBN 0231034334

Đọc thêm

Kinh tế
  Banco Central de Reserva. Cuadros Anuales Históricos.
  Instituto Nacional de Estadística e Informática. Perú: Perfil de la pobreza por departamentos, 2004–2008. Lima: INEI, 2009.
 Concha, Jaime. "Poetry, c. 1920–1950". In: Leslie Bethell (ed.), A cultural history of Latin America. Cambridge: University of Cambridge, 1998, pp. 227–260.

Liên kết ngoài

 Hồ sơ quốc gia từ BBC News
 Peru từ Encyclopædia Britannica

 Peru  trên UCB Libraries GovPubs

  Cổng thông tin điện tử của Chính phủ Peru

Cộng hòa
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Tây Ban Nha
Quốc gia Nam Mỹ
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Cộng đồng Andes
Quốc gia thành viên Liên minh các Quốc gia Nam Mỹ
Cựu thuộc địa Tây Ban Nha


title: Quận Holt, Missouri

text:
Quận Holt là một quận thuộc tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 5351 người . Quận lỵ đóng ở Oregon

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích , trong đó có  là diện tích mặt nước.

Xa lộ
Interstate 29
U.S. Route 59
U.S. Route 159
Route 111
Route 113
Route 118

Quận giáp ranh
Quận Atchison  (bắc)
Quận Nodaway  (đông bắc)
Quận Andrew  (đông nam)
Quận Doniphan, Kansas  (nam)
Quận Brown, Kansas  (tây nam)
Quận Richardson, Nebraska  (tây)
Quận Nemaha, Nebraska  (tây bắc)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Missouri


title: CXML

text:
cXML (Ngôn ngữ Đánh dấu Mở rộng Thương mại) là một giao thức máy tính, được tạo bởi Ariba, có khuynh hướng dùng cho các tài liệu thương mại giữa các ứng dụng mua sắm, các trung tâm thương mại điện tử và người cung cấp. cXML được dựa trên XML và cung cấp định dạng lược đồ XML cho các giao dịch thương mại, cho phép chương trình thay đổi và chứng thực tài liệu mà không cần phải có kiến thức trước về mẫu văn bản.

Giao thức không bao gồm đầy đủ các tương tác theo chiều rộng để liên kết với các bên thứ 3. Tuy nhiên, nếu cXML có thể mở rộng thông qua việc dùng các thuộc tính mới và các vùng được định nghĩa thêm cho các nhận dạng khác nhau. Việc mở rộng này là sự hạn chế cấu hình point-to-point cho thông tin liên lạc.

Giao thức hiện tại bao gồm các tài liệu cho việc cài đặt (hồ sơ giao dịch & thông tin chi tiết công ty), nội dung danh mục, tích hợp ứng dụng (bao gồm tính năng sử dụng PunchOut), thay đổi và xóa tài liệu và phản hồi các yêu cầu, xác nhận đơn đặt hàng và tài liệu chú ý về vận chuyển hàng (cXML tương tự EDI 855 và 856) và hóa đơn.

PunchOut  là một giao thức cho quản lý phiên tương tác trên Internet, một thông tin liên lạc từ ứng dụng này với ứng dụng khác, đạt được thông qua hộp thoại thời gian thực, các thông điệp cXML đồng bộ, hỗ trợ tương tác người dùng với kết nối từ xa. Giao thức này chủ yếu được dùng ngày này trong dạng PunchOut mua bán, được đặc tả hỗ trợ tương tác giữa một ứng dụng mua bán và website thương mại điện tử của người cung cấp và có thể bao gồm một sự trung gian chứng thực và các phiên bản so khớp.

Các lợi ích
 Dễ dàng thực thi quá trình tự động nhận, thực hiện cập nhật danh mục và chuyển đổi danh mục
 Nhiều giải pháp bên bán sẵn với các giao thức mở gói
 cXML hỗ trợ các giao dịch phiên kết nối bán hàng từ xa (PunchOut)
 Khả năng mở rộng: Nếu các quan hệ của người mua cần nhiều thông tin hơn bản chất cXML có thể hỗ trợ, dữ liệu có thể gửi đến theo kiểu end-to-end
 Thúc đẩy XML, một ngôn ngữ mở hỗ trợ đầy đủ cho việc mô tả thông tin
 cXML chỉ cung cấp chuẩn XML với kiểu thương mại điện tử B2C và thiếu nhiều cú pháp từ EDI

Các vấn đề về sở hữu trí tuệ
cXML được xuất bản dựa trên nhu cầu của nhiều công ty. cXML là một giao thức xuất bản miễn phí trên Internet cùng với XML, DTD kèm theo. cXML cho phép tất cả mọi người sử dụng mà không ngăn cấm bất cứ điều khoản gì từ thay đổi và đặt tên cho chuẩn riêng của họ nếu phát triển từ cXML. Vào tháng 2 năm 1999, chuẩn cXML được có sẵn cho tất cả mọi người. Mọi chi tiết về vấn đề thỏa thuận bản quyền có thể tìm thấy tại địa chỉ: http://www.cXML.org/license.cfm

Tham khảo

Xem thêm
 XML
 GML
 MathML
 HTML
 XHTML
 E-Commerce

Liên kết ngoài
 CXML.org

Thương mại điện tử
Chuẩn dựa trên XML
Tiêu chuẩn dựa trên XML


title: Ismail III

text:
Ismail III là vị vua thứ mười ba của nhà Safavid nước Ba Tư. Ismail là cháu của vị vua cuối cùng của nhà Safavid.

Năm 1750, thủ lĩnh của bộ lạc Zand là Karim Khan đưa cậu bé Ismail lên ngôi, còn về phần mình Karim Khan giữ chức nhiếp chính. Năm 1760, Karim Khan trở thành vua. Ismail III qua đời năm 1773.

Ghi chú

Tham khảo

Vua nhà Safavid
Sinh năm 1733
Mất năm 1773
Vua thiếu nhi
Người Iran


title: Heriades hissaricus

text:
Heriades hissaricus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Popov mô tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1955


title: Linthal, Haut-Rhin

text:
Linthal là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 20,84 km², dân số năm 1999 là 624 người. Khu vực này có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Puycalvel

text:
Puycalvel  là một xã thuộc tỉnh Tarn trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 225 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Eumelepta clypeata

text:
Eumelepta clypeata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Eumelepta


title: Oecetis minasata

text:
Oecetis minasata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Préjano

text:
Préjano tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 42,40 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 237 người với mật độ 5,59 người/km². Đô thị này có cự ly 11 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Devanagari

text:
Chữ Devanagari, từ ghép của "Deva" (देव) và "Nagari" (नगर), cũng được gọi là Nagari (nguyên là tên của hệ thống chữ viết là khởi nguồn của chữ Devanagari) là một hệ thống chữ cái của Ấn Độ và Nepal. Hệ thống chữ viết này được ghi từ trái sang phải, không có các chữ cái đặc biệt, và được công nhận (cùng với hầu hết các chữ viết Brahmi Bắc khác, như chữ Gujarat và chữ Oriya) là những loại chữ viết có đầy đủ các chữ cái. Chữ Devanagari là chữ viết chính dùng để ghi lại tiếng Hindi chuẩn, tiếng Marathi và tiếng Nepal. Từ thế kỷ 19, nó trở thành kiểu chữ viết thông dụng nhất để viết tiếng Phạn. Chữ Devanagari cũng được sử dụng trong tiếng Bhojpur, tiếng Gujarat, tiếng Pahar (Garhwal và Kumaon), Konkan, Magah, Maithili, Marwar, Bhili, Newar, Santhal, Tharu và thỉnh thoảng trong tiếng Sindh, tiếng Dogri, tiếng Sherpa và tiếng Kashmir. Đây cũng là kiểu chữ viết trước đây của tiếng Gujarat.

Nguồn gốc
Chữ Devanagari thuộc Hệ chữ viết Brahmi, được sử dụng tại Ấn Độ, Nepal, Tây Tạng và Đông Nam Á. Đây là hậu duệ của chữ Gupta, cùng với chữ Tất Đàm và chữ Sharada. Biến thể phía đông của Gupta được gọi là Nagari xuất hiện lần đầu từ thế kỷ thứ 8; khoảng năm 1200 chúng dần dần thay thế chữ Tất-đàm, vốn là thứ chữ dùng để truyền bá Phật giáo tại Đông Á; và chữ Sharada, loại chữ này hiện được dùng một cách song song tại Kashmir. Phiên bản đầu tiên của chữ Devanagari có thể nhìn thấy trên câu khắc Kutila của Bareilly trong thời kỳ Vikram Samvat 1094 (khoảng năm 992), thể hiện rõ việc xếp các chữ cái theo một đường nằm ngang để tạo thành một từ.

Việc sử dụng tên gọi Devanagari chỉ mới xuất hiện gần đây và thuật ngữ cũ Nagari vẫn được sử dụng rộng rãi. Sự gia tăng của việc sử dụng thuật ngữ Devanagari có thể liên quan tới việc sử dụng loại chữ này để viết các bản văn tiếng Phạn. Việc này đã làm tăng thêm mối liên kết giữa chữ Devanagari và tiếng Phạn và qua đó chữ Devanagari hiện được gọi rộng rãi là chữ Phạn; tuy nhiên, trước thời thuộc địa chữ Phạn không hề có chuẩn chữ viết và được viết bằng bất kỳ thứ chữ nào quen thuộc với cư dân địa phương.

Chú thích

Tham khảo
 .
 .
 .
 .
 .

Liên kết ngoài

Thông tin về chữ Devanagari
 Omniglot.com—Devanāgarī Alphabet, including classical/northern variant forms of अ (a) and related letters, झ (jh), ण (ṇ)
 AncientScripts.com—Devanāgarī Intro
 Hindi/Devanāgarī Script Tutor
 IS13194:1991  standard for "ISCII"
 Unicode Chart for Devanāgarī

Phần mềm
 Omkarananda-ashram.org, Itranslator Free program to convert Itrans to Devanagari. Uses 16-bit Unicode-compatible fonts. Works only on Windows 2000 / XP / Server 2003.
 DMJoshi.org , To write Devanagari or Gujarati Script Devised by Dayashankar Joshi
 Merosoft.webs.com, Nepali Font Converter/Deconverter 0.3—Java Based Nepali Font Converter/Deconveter. Supports Preeti, Kantipur & Jaga—FontConverter 0.3 is the software based on java language and is used to convert non-Unicode to Unicode. This software is basically focused on Devanagari non-Unicode fonts (only for Nepali language). It works well on Preeti, Kantipur and Jaga HImali.
 Bhashaindia.com —Indic script IMEs (keyboard layouts) and other Indic-language software by Microsoft Windows.
 Devendraparakh.port5.com , HindiWriter—The Phonetic Hindi Writer with AutoWord lookup and Spellcheck for MS Word and OpenOffice.org for Windows.
 Baraha.com—Devanāgarī Input using English Keyboard
 Lipikaar.com—The indic script typing tool with support for Devanāgarī through a Windows desktop executable or Firefox Extension.
  —Devawriter, comprehensive Devanagari input for Windows and Macintosh.

Font
 Hundreds of Devanagari fonts—free download
 Unicode Compliant Open Type Fonts  including ligature glyphs (TDIL Data Centre)
 Unicode Devanagari font gallery
 Download Free Marathi Fonts

Tổng hợp
 A compilation of Tools and Techniques for Hindi Computing
 Technical information for Hindi Users srijangatha.com Hindi Portal
 Resources for typing in the Nepali language in Devanāgarī
 Resources for viewing and editing Devanāgarī
 Unicode support for Web browsers
 Creating and Viewing Documents in Devanāgarī

Cách nhập dữ liệu
 Microsoft BhashaIndia —Indic Language Computing resources
 Online tool for English (Roman Script) to Hindi (Devanagari script) Transliteration by CDAC Mumbai
 Online tools for typing in Unicode Devanagari for the Nepali language
 Romanized Nepali Unicode Keyboard  developed by OOPSLite Technologies
 IndiX, Indian language support for Linux , a site by the Indian National Centre for Software Technology
 Devanāgarī Tools: Wiki Sandbox, Devanāgarī Mail, Yahoo/Google Search & Devanāgarī Transliteration
 Online Latin to Devanāgarī transliteration tool
 Devawriter & Devawriter Pro  digitisation tools.

Bàn phím Devanagari
 TVS Devanagari Hindi keyboard with details of keyboard layout, installation instructions for Windows/Linux, shops and online purchase
 Intex Technologies Swadeshi bilingual Hindi keyboard , keyboard layout is Hindi Typewriter

Chữ viết được mã hóa trong Unicode
Tiếng Phạn
Chữ Brahmic
Tiếng Hindi
Chính tả tiếng Hindustan
Chữ viết ISO 15924


title: Beiersdorf, Görlitz

text:
Beiersdorf là một đô thị trong huyện Görlitz, bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Beiersdorf, Görlitz có diện tích 6,44 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1287 người.

Tham khảo


title: Quận Morrow, Ohio

text:
Quận Morrow là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Mount Gilead.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 34827 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1050 km2, trong đó có 2,8 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quận của Ohio
Khởi đầu năm 1848
Ohio 1848


title: Bulbophyllum parabates

text:
Bulbophyllum parabates là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

parabates]]

P


title: Volstroff

text:
Volstroff là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle