title: Súng thần công

text:
Súng thần công (tiếng Anh: Cannon) là một loại pháo sử dụng thuốc súng hoặc thường là các loại nhiên liệu có nguồn gốc chất nổ khác để đẩy một viên đạn đi xa. Các loại súng thần công khác nhau về cỡ nòng, tầm bắn, tính cơ động, tốc độ bắn, góc bắn và hỏa lực; các hình dạng khác nhau của súng thần công khi kết hợp và cân bằng những thuộc tính ở các mức độ khác nhau, tất cả các điều trên phụ thuộc vào mục đích sử dụng của súng thần công trên chiến trường. Từ cannon trong tiếng Anh có nguồn gốc từ một số ngôn ngữ, định nghĩa gốc có thể được dịch là ống, cây mía hoặc cây sậy. Trong thời hiện đại, thuật ngữ súng thần công không còn được sử dụng phổ biến, thay vào đó là các thuật ngữ "súng lớn" hoặc "pháo", hoặc các thuật ngữ cụ thể hơn như "súng cối" hoặc "đại bác". Trong ngành hàng không, từ cannon thường dùng để chỉ các loại vũ khí bắn các loại đạn có đường kính lớn hơn 12,7 mm (0,5 inch).

Được sử dụng lần đầu tiên ở Trung Quốc vào thời Nhà Tống, súng thần công là một trong những dạng sớm nhất của pháo dùng thuốc súng, và theo thời gian nó đã thay thế các công cụ vây hãm thành – trong số các dạng vũ khí cổ khác – trên chiến trường. Ở Trung Đông, súng thần công được sử dụng đầu tiên là các loại súng thần công cỡ nhỏ cầm tay trong trận Ain Jalut năm 1260 giữa Vương quốc Hồi giáo Mamluk và Đế quốc Mông Cổ. Súng thần công đầu tiên ở Châu Âu có thể đã được sử dụng ở Bán đảo Iberia vào thế kỷ XI và XII, súng thần công Anh được sử dụng lần đầu tiên trong Chiến tranh Trăm Năm tại trận Crécy năm 1346. Tại Châu Phi, súng thần công được sử dụng lần đầu tiên bởi lãnh tụ hồi giáo Somali là Ahmad ibn Ibrahim al-Ghazi của Vương quốc Hồi giáo Adal trong cuộc chinh phục Ethiopia năm 1529. Đến thời Trung Cổ, súng thần công đã trở thành một loại vũ khí tiêu chuẩn, và hiệu quả hơn trong cả hai nhiệm vụ là chống bộ binh và vây hãm thành. Sau thời Trung cổ, hầu hết các loại súng thần công cỡ lớn đã bị lãng quên và thay vào đó người ta ưa thích các loại súng thần công nhẹ hơn, cơ động hơn. Ngoài ra, các công nghệ và chiến thuật mới đã được phát triển, nó khiến hầu hết các lực lượng phòng thủ trở nên lỗi thời, điều này dẫn đến việc xây dựng các pháo đài dạng ngôi sao, được thiết kế đặc biệt để chịu được các cuộc bắn phá của pháo binh, mặc dù các pháo đài như vậy hay cả các loại pháo đài đã được củng cố (cùng với tháp Martello) cũng sớm trở nên lỗi thời khi các loại đạn nhồi thuốc nổ mạnh và phá giáp được phát triển.

Súng thần công cũng làm biến đổi tác chiến hải quân trong thời kỳ cận đại khi các lực lượng hải quân châu Âu chiếm được ưu thế nhờ hỏa lực của nó. Khi các khẩu pháo có rãnh xoắn trở nên phổ biến, độ chính xác và sức tàn phá của súng thần công đã tăng lên đáng kể, và chúng đã trở nên nguy hiểm chết người hơn bao giờ hết, bộ binh đã phải áp dụng các chiến thuật khác nhau, các con tàu đã phải bọc giáp. Trong Chiến tranh thế giới I, phần lớn các trường hợp tử thương trên chiến trường có nguyên nhân là do pháo gây ra; pháo cũng được sử dụng rộng rãi trong Chiến tranh thế giới II. Loại súng thần công hiện đại nhất giống với các loại pháo sử dụng trong Chiến tranh thế giới II, mặc dù tầm quan trọng của các loại vũ khí cỡ nòng lớn đã giảm đáng kể khi tên lửa được phát triển.

Gốc từ và thuật ngữ

Ở châu Á
Thuốc súng là một trong 4 phát minh vĩ đại của nước Trung Hoa cổ. Thuốc súng chữ Hán có nghĩa là "hoả dược". Thuốc súng đen gồm ba thành phần cơ bản: lưu huỳnh, phosphor và than củi. Hỗn hợp ba loại này cháy rất mạnh. Chính vì vậy người ta mới gọi hỗn hợp trên là "hoả dược" ("thuốc bốc lửa").

Trong cuốn "Vị nam tử" thời Tây Hán có ghi: các thuật sĩ sau rất nhiều lần thử nghiệm luyện đan đã phát hiện lưu huỳnh (sulphua) không những có thể hoá hợp các vật lạ như: vàng, bạc, đồng, sắt mà còn chế ngự được thủy ngân một cách thần kỳ. Ngoài ra, hỗn hợp lưu huỳnh, phosphor và mật ong cháy rất mạnh và bắt lửa nhanh tới mức có thể gây bỏng tay người châm lửa. Thậm chí có thể bùng lên thiêu trụi nhà cửa. Sau nhiều lần thử nghiệm, cuối cùng người ta đã tìm ra công thức pha chế thuốc súng theo tỷ lệ: phosphor 75%, lưu huỳnh 10% và than củi 15%.

Khi phát minh ra thuốc súng đen, người ta đã đem áp dụng vào chiến tranh để gây khói lửa, làm hỏa tiễn (tên có lửa) và súng. Thời Đường đã xuất hiện hai loại đồ chơi hỏa tiễn và tên mang thuốc nổ. Sách cổ có ghi chép lại "cung xạ hỏa thạch lựu tiễn" (cung bắn ra mũi tên mang quả thạch lựu có lửa). Đó chính là "hoả tiễn" ("tên có mang thuốc nổ"). Khi thuốc nổ được dùng trong quân sự, người ta lại chế tiếp một loại "hoả pháo". Đó là một gói thuốc nổ được đặt vào máy bắn đá, châm ngòi, rồi "quăng" (bắn) sang trận địa đối phương.

Đến 1132, một người tên là Trần Quy đã phát minh ra loại súng hình ống. Năm 1259 lại có người phát minh ra loại súng đột hoả. Loại súng hỏa ma trước đây chỉ có giá trị đốt cháy còn loại đột hỏa mai sau này có thể bắn ra "tử khoa" để sát hại người. Đây là phát minh quan trọng trên con đường chế tạo vũ khí thuốc nổ. Người Kim diệt Bắc Tống. Người Mông Cổ lại diệt Kim và Nam Tống. Cuối cùng họ cũng học được kỹ thuật chế tạo vũ khí nổ. Tất nhiên, cả người Kim và người Nguyên đều chú trọng đến chế tạo vũ khí nổ. Vào thời Nguyên, súng hỏa mai đã thay thế súng ống trúc. Loại lớn nhất là súng thần công, ban đầu loại súng hình ống được đúc bằng đồng. Ít lâu sau người ta dùng gang để đúc súng thần công. Loại vũ khí này bắn được xa và có sức mạnh hơn hẳn. Và kỹ thuật đúc vũ khí lại tiến thêm một bước dài. Trong viện bảo tàng lịch sử Trung Quốc hiện còn lưu trữ khẩu thần công bằng đồng, đúc năm 1332 và khẩu thần công này được coi là lớn nhất thế giới.

Ở châu Âu
Từ Cannon (súng thần công) trong tiếng Anh có gốc từ cannone trong tiếng Ý cổ, có nghĩa là "ống lớn", từ cannone lại bắt nguồn trong tiếng Latin bằng từ canna, có gốc từ là κάννα (kanna), "lau sậy" trong tiếng Hy Lạp, và sau đó được tổng quát hóa để chỉ bất kỳ ống rỗng ruột nào; cùng nguồn gốc với từ qanu trong tiếng Akkad và từ qāneh trong tiếng Hebrew, có nghĩa là "ống" hoặc "lau sậy". Từ cannon đã được sử dụng để chỉ súng từ năm 1326 tại Italy, tại Anh từ năm 1418. Từ cannon đều có thể dùng làm danh từ số ít hoặc số nhiều, nhưng trong tiếng Anh-Mỹ từ cannons số nhiều được sử dụng nhiều hơn.

Các thuật ngữ, bộ phận và vật liệu của súng thần công

Súng thần công nói chung có dạng của một hình nón cụt có nòng súng khoan hình trụ ở giữa để giữ thuốc nổ và đạn. Phần dày nhất, khỏe nhất và kín của hình nón được đặt gần khối thuốc nổ. Do bất kỳ loại thuốc nổ nào khi nổ sẽ tỏa năng lượng ra các hướng như nhau, phần dày nhất của khẩu súng thần công sẽ chứa và định hướng lực này. Chuyển động về sau của súng thần công xảy ra khi đạn rời nòng và chuyển động này gọi là "giật", hiệu quả của các khẩu súng thần công có thể được tính toán dưới dạng giảm độ giật bao nhiêu, mặc dù rõ ràng việc giảm độ giật thông qua tăng khối lượng tổng thể của súng thần công có nghĩa là giảm tính cơ động của nó.

Súng thần công pháo chiến trường – còn gọi là dã pháo – ở châu Âu và châu Mỹ thời kỳ đầu thường được làm bằng đồng, về sau được làm bằng gang và thậm chí là thép. Đồng có một số đặc tính làm nó trở thành một loại vật liệu chế tạo thích hợp: mặc dù tương đối đắt tiền, không phải là một loại hợp kim tốt, và có thể khiến một sản phẩm cuối cùng có hiện tượng "rỗ bọt biển trong nòng súng", đồng mềm dẻo hơn sắt và do đó ít bị vỡ khi tiếp xúc với áp suất cao; súng thần công làm bằng gang rẻ tiền hơn đồng và thường bền hơn so với đồng, gang có thể bắn nhiều lần mà không bị hỏng. Tuy nhiên, súng thần công bằng gang có xu hướng bị nổ mà không hề chỉ ra bất kỳ điểm yếu hay chỗ ăn mòn nào, điều này làm cho nó trở nên nguy hiển khi vận hành.

Các kiểu súng thần công cổ hơn và ổn định là kiểu súng nạp đạn đằng họng, trái ngược với kiểu nạp đạn bằng khóa nòng. Với kiểu súng nạp đạn đằng họng, phải có que để nén chặt thuốc súng, đạn, sợi bông từ đằng mũi súng, còn với súng thần công nạp đạn bằng khóa nòng chỉ việc mở khóa nòng và đưa đạn vào.

Các thuật ngữ dưới đây đề cập tới các thành phần hoặc các khía cạnh của một khẩu súng thần công phương tây cổ điển (khoảng năm 1850) như minh họa dưới đây. Các từ gần, kín và phía sau sẽ được dùng với những bộ phận dày, phần kín của bộ phận; còn các từ xa, mặt trước, phía trước và trước dùng với những bộ phận mỏng hơn và cuối phần hở.

Khoảng âm
 Nòng súng: hình trụ rỗng khoan vào tâm của súng thần công, bao gồm cả đế của nòng súng hoặc đáy của nòng súng, phía gần cuối của nòng súng là nơi sẽ đưa vật liệu nổ và đạn vào để nén chặt. Đường kính của nòng súng thể hiện cỡ của súng thần công.
 Buồng đốt: là các hốc hình trụ, hình nón, hoặc hình cầu ở gần cuối của đáy nòng, buồng đốt là nơi thuốc súng được nén chặt.
 Vent: Là một ống nhỏ ở gần cuối của súng thần công nối với khối thuốc nổ bên trong bằng một nguồn đánh lửa bên ngoài và thường được lắp mồi nổ; luôn luôn nằm gần khóa nòng. Đôi khi được gọi là lỗi mồi nổ hoặc lỗ tiếp xúc. Trên đỉnh của vent bên ngoài súng thần công là khoảng tròn phẳng được gọi là khoảng vent nơi thuốc súng mồi được đốt. Nếu súng thần công làm bằng đồng, nó thường có một mảnh vent làm bằng đồng có ren gắn vào cùng với chiều dài của vent.

Lịch sử

Súng thần công ở Trung Hoa

Việc phát minh ra súng thần công, sử dụng thuốc súng, lần đầu tiên được phát triển ở Trung Quốc. Giống như các vũ khí cầm tay nhỏ, súng thần công là một hậu duệ của hỏa thương, một loại vũ khí dạng ống chữa đầy thuốc súng gắn vào một cây giáo và sử dụng như súng phun lửa ở Trung Quốc. Các vật nhỏ, nhọn đôi khi được đặt vào nòng súng, nó sẽ bay ra cùng khi điểm hỏa súng. Tài liệu đầu tiên mô tả việc sử dụng hỏa thương trên chiến trường là vào năm 1132, khi Hán Du sử dụng hỏa thương để bảo vệ Đức An trước cuộc tấn công của tộc Kim Nữ Chân. Sau đó, các loại hỏa thương làm từ giấy và tre được thay thế bằng kim loại. Loại súng thần công bắn ra lửa đã bị lãng quên khi xuất hiện súng thần công bắn ra tên lửa, từ đó có nghĩa hoặc gây cháy hoặc là gây nổ và thường được dịch là thuốc súng. Những mô tả được biết đến sớm nhất của một khẩu súng là nhờ một tác phẩm điêu khắc trong một hang động ở Tứ Xuyên, có niên đại từ thế kỷ XII mô tả một người mang một khẩu súng hình vại, bắn ra lửa và một vật hình tròn. Khẩu súng lâu đời nhất được phát hiên tại A Thành, Hắc Long Giang, có niên đại không muộn hơn 1290, khẩu súng dài 34 cm, đường kính nòng là 2,5 cm (1 in) và nặng 3,5 kg. Khẩu súng lâu đời thứ hai có niên đại năm 1332, dài 35,3 cm, đường kính nòng 10,5 cm (4) và nặng 6,94 kg. Cả hai khẩu súng này đều làm băng đồng.

Minh họa về một khẩu súng thần công được biết đến sớm nhất có niên đại năm 1326. Trong bài thơ năm 1341 có tựa đề The Iron Cannon Affair, đây là một trong các tài liệu đầu tiên nói về việc sử dụng pháo dùng thuốc súng ở Trung Quốc. Tác giả bài thơ là Xian Zhang đã viết rằng, một quả đạn pháo bắn ra từ một khẩu súng có thể "xuyên qua tim hoặc bụng khi nó tấn công một người hoặc ngựa, và thậm chí có thể xuyên qua vài người một lúc."

Joseph Needham cho thấy vỏ proto được mô tả trong Hỏa long kinh có thể là kiểu đạn đầu tiên. Vũ khí này sau đó được quân Mông Cổ và Triều Tiên sử dụng. Trong trận Mãn Châu năm 1288 giữa quân Trung Quốc và quân Mông Cổ, đã xuất hiện súng thần công cầm tay, các phát hiện này là nhờ các cuộc khai quật khảo cổ tại địa điểm từng là chiến trường. Nhà Minh cũng từng đặt trên 3000 khẩu súng thần công đúc bằng đồng và sắt tại Vạn Lý Trường Thành để chống lại quân Mông Cổ.

Súng thần công đã được quân nhà Minh sử dụng trong trận hồ Bà Dương. Các tàu chiến của nhà Minh đều có súng thần công làm bằng đồng. Một con tàu đắm tại Sơn Đông khi khai quật đã phát hiện một khẩu pháo làm từ năm 1377 và một mỏ neo làm từ năm 1372. Từ thế kỷ XIII đến thế kỷ XV, các tàu chiến của Trung Quốc trang bị súng thần công đã đi thám hiểm khắp khu vực Đông Nam Á.

Trong cuộc vây hãm Bình Nhưỡng năm 1593, 40.000 quân nhà Minh đã sử dung nhiều loại súng thần công để bắn phá vào lực lượng quân Nhật. Mặc dù hai bên có quân số tương đương nhau, nhưng người Nhật đã bị đánh bại dễ dàng do các khẩu súng thần công của quân Minh. Trong suốt cuộc Chiến tranh 7 năm ở Triều Tiên, liên quân Trung Quốc-Triều Tiên đã sử dụng pháo bình một cách rộng rãi, trong cả các trận chiến trên bộ và dưới nước, trong đó có cả Tàu con rùa của Lý Thuấn Thần.

Súng thần công ở Việt Nam
Súng thần công ở Việt Nam được cho là xuất hiện vào thời nhà Hồ, do Hồ Nguyên Trừng sáng chế và cải tiến. Ông đã sử dụng loại súng này trong cuộc kháng chiến chống quân Minh. Sau khi nhà Hồ sụp đổ, ông bị bắt sang Trung Quốc và được vua Minh sử dụng để chế tạo loại súng này. Hồ Nguyên Trừng được coi là cha đẻ của súng thần công Việt Nam

Thế giới Hồi giáo

Các bản thảo tiếng Ả Rập từ thế kỷ XIV đã đề cập tới các khẩu súng thần công cầm tay trong thế giới Ả Rập, một dạng tiền thân của súng ngắn, trong thế giới Ả Rập. Ahmad Y. al-Hassan cho rằng những bản thảo này là bản sao của các bản thảo trước đó và nó nói về các khẩu súng thần công cầm tay được các chiến binh Mamluk sử dụng trong trận Ain Jalut năm 1260. Al-Hassan cũng giải thích Ibn Khaldun đã nói về việc súng thần công được sử dụng làm vũ khí vây thành bởi sultan Marinid là Abu Yaqub Yusuf trong cuộc bao vây Sijilmasa năm 1274. Các sử gia khác kêu gọi thận trọng về việc tuyên bố các loại vụ khí cầm tay của người Hồi giáo được sử dụng trong giai đoạn 1204-1324, như các văn bản tiếng Ả Rập vào cuối thời Trung cổ đã sử dụng cùng một từ để chỉ thuốc súng, đó là từ naft, naft được dùng để một naphtha cháy trước. Các chiến binh Mamluk chắc chắn đã có các khẩu súng thần công cho vây thành vào thập niên 1360, và có thể sớm nhất là vào năm 1320.

Các loại bombard ngoại cỡ lên tới 68, thường được gọi là Bombard Thổ Nhĩ Kỳ vĩ đại được sử dụng bởi Mehmed II khi chiếm Constantinople vào năm 1453. Orban, một kỹ sư súng thần công người Hungary, đã được ghi nhận với việc giới thiệu các khẩu súng thần công từ Trung Âu vào Ottoman. Những khẩu pháo có thể bắn quả bóng bằng đá nặng đi xa một dặm, và âm thanh của vụ nổ có thể nghe thấy từ khoảng cách . Sử gia người Shkodra là Marin Barleti đã thảo luận về các khẩu bombard của Thổ Nhĩ Kỳ trong cuốn sách De obsidione Scodrensi (1504) của ông, mô tả cuộc bao vây Shkodra 1478-79, trong đó có 11 khẩu bombard và 2 khẩu súng cối đã được sử dụng.

Các khẩu pháo Dardanelles tương tự được chế tạo bởi Munir Ali năm 1464 và vẫn được sử dụng trong Chiến tranh Anh-Thổ Nhĩ Kỳ (1807-1809). Chúng được đúc bằng đồng thành 2 phần. Phần đầu và khóa nòng, có cân nặng là 18,4 tấn. Hai phần này được bắt ốc với nhau bằng cách dùng đòn bẩy để tại điều kiện thuận lợi khi di chuyển.

Somalia thời trung cổ đã có tướng Ahmad ibn Ibrihim al-Ghazi của vương quốc Adal, là chỉ huy châu Phi đầu tiên, được biết đến hiện nay đã sử dụng súng thần công trong chiến tranh ở châu lục này trong các cuộc chinh phục của vương quốc Adal.

Fathullah Shirazi, một người Ban Tư-Ấn Độ làm viejec cho Akbar Đại đế của đế chế Mughal, đã phát triển một khẩu súng bắn loạt trong thế kỷ XVI.

Châu Âu thời Trung cổ

Tại châu Âu, một trong những đề cập đầu tiên đến việc sử dụng thuốc súng xuất hiện trong một đoạn văn được tìm thấy trong Opus Maius và Opus Tertium của Roger Bacon, nó đề cập tới việc giải thích bánh pháo. Trong đầu thế kỷ XX, một sĩ quan pháo binh của Anh đã đề xuất thực hiện một công việc do Bacon đề xuất trong tác phẩm Epistola de Secretis Operibus Artis et Naturae, et de Nullitate Magiae, trong đó có chứa một công thức mã hóa về thuốc súng. Những tuyên bố này đã gây tranh cãi trong giới sử gia khoa học. Trong bất kỳ trường hợp nào, công thức được tuyên bố đã giải mã không hữu ích cho súng hoặc thậm chí là bánh pháo, nó cháy chậm và chủ yếu tạo ra khói.

Xác nhận đầu tiên về việc sử dụng súng thần công ở châu Âu là tại miền nam Iberia, do người Moor sử dụng trong cuộc vây hãm Cordoba năm 1280. Đến thời điểm này, súng cầm tay có thể đã được sử dụng, như scopettieri—"những người mang súng"—được đề cập đến khi phối hợp với cung thủ năm 1281. Ở Iberia, "các bậc thầy pháo binh đầu tiên trên Bán đảo" đã nhập ngũ, vào cùng một khoảng thời gian.

Súng thần công bằng kim loại đầu tiên là pot-de-fer. Bắn ra một loại mũi tên giống như tia sét, có thể được bọc da để cho phép năng lượng đẩy ra lớn hơn, nó được bắn đi qua một lỗ tiếp xúc với mồi lửa cháy. Loại vũ khí này và các loại tương tự khác, được cả Pháp và Anh sử dụng trong Chiến tranh Trăm năm, trong cuộc chiến này súng thần công lần đầu tiên được sử dụng thực sự trên chiến trường châu Âu. Mặc dù vẫn còn là một loại vũ khí tương đối hiếm khi được sử dụng, nhưng súng thần công đã nhanh chóng được tăng số lượng sử dụng trong chiến tranh. Trong trận Arnemuiden diễn ra vào ngày 23 tháng 9 năm 1338, đây là trận hải chiến đầu tiên sử dụng pháo, tàu Christofer của Anh có 3 khẩu súng thần công và 1 khẩu súng cầm tay. Kiểu súng thần công "Ribaldis", bắn các mũi tên lớn và đạn chùm đơn giản, lần đầu tiên đã được đề cập tới trong các mục của Tủ cơ mật Anh trong quá trình chuẩn bị cho Trận Crécy, giữa năm 1345 và 1346. Giovanni Villani người Florentine đã kể lại sức hủy diệt của súng thần công, cho thấy rằng vào cuối cuộc chiến, "toàn bộ đồng bằng bị bao phủ bởi những người đàn ông chết bởi tên và đạn súng thần công." Súng thần công tương tự cũng được sử dụng trong cuộc vây hãm Calais, diễn ra cùng năm (1346), mặc dù vậy đến tập thập niên 1380 thì "ribaudekin" mới được gắn thêm các bánh xe.

Súng thần công đầu tiên xuất hiện tại Nga vào khoảng năm 1380, dù vậy nó chỉ được dùng khi vây hãm thành, thường do những người phòng thủ sử dụng. Những khẩu thần công lớn còn được gọi là bombard, có chiều dài từ 3 tới 5 feet và được Dubrovnik và Kotor sử dụng để phòng thủ sau thế kỷ XIV. Những khẩu bombard đầu tiên được làm từ sắt, nhưng đồng đã nhanh chóng được công nhận là khỏe hơn và có khả năng bắn những hòn đá nặng đến 100 pound (45 kg). Các chiến lược gia Byzantine không có tiền để đầu tư công nghệ này. Cùng thời kỳ này, Đế quốc Byzantine bắt đầu tích lũy lực lượng súng thần công cho riêng mình để đối mặt với các mối đe dọa từ Đế quốc Ottoman, bắt đầu với các khẩu súng thần công cỡ trung bình dài  và cỡ nòng là 10 in. Việc sử dụng pháo binh được xác định rõ đầu tiên trong khu vực là cuộc phòng thủ chống lại sự vây hãm của Ottoman vào Constantinople năm 1396, buộc quân Ottoman phải rút lui. Sau đó người Ottoman đã có súng thần công cho riêng mình và lại vây hãm thủ đô của Byzantine một lần nữa vào năm 1422, Ottoman đã sử dụng các khẩu thần công "chim ưng", đây là những khẩu thần công ngắn nhưng tầm bắn rộng. Đến năm 1453, Ottoman đã sử dụng những khẩu súng thần công cỡ 68 do Hungary chế tạo. trong cuộc bắn phá kéo dài 55 ngày vào các bức tường thành của Constantinople, "phóng các mảnh đạn vào khắp nơi và giết chết những ai ở gần đó." Khẩu súng thần công lớn nhất là khẩu Bombard Thổ Nhĩ Kỳ Vĩ đại, cần tới 200 người và 70 con trâu, bò khi sử dụng khẩu pháo này, khi vận chuyển nó cần tới 10.000 người đàn ông. Thuốc súng làm cho súng lửa kiểu Hy Lạp trước đây lỗi thời, và với sự sụp đổ cuối cùng của Constantinople—vốn được bảo vệ bởi một trong những bức tường thành mạnh nhất châu Âu—vào ngày 29 tháng 5 năm 1453, "đó là sự kết thúc của một kỷ nguyên trong nhiều cách hơn là một cách."

Thời kỳ cận đại

Đến thế kỷ XVI, súng thần công đã được chế tạo một cách rộng rãi, với các loại kích cỡ khác nhau đa dạng. nhưng nguyên tắc chung vẫn là nòng súng dài hơn, tầm bắn xa hơn. Một số súng thần công được làm trong thời kỳ này có cỡ nòng dài vượt quá  và có thể nặng tới . Do đó, pháo cần một lượng lớn thuốc súng, để cho phép nó bắn quả đạn đá đi xa vài trăm mét. Giữ thế kỷ XVI, các triều đình châu Âu đã bắt đầu phân loại súng thần công để giảm sự nhầm lẫn. Henry II của Pháp chọn 6 cỡ súng thần côn, nhưng các quốc gia khác lại chọn tiêu chuẩn khác cho mình; người Tây Ban Nha sử dụng 12 cỡ, và người Anh có 16 cỡ. Các loại bột tốt hơn cũng được phát triển trong thời gian này. Thay vì dùng bột nghiền mịn sử dụng bởi các khẩu bombard đầu tiên, giờ sử dụng các loại bột có kích cỡ của hạt ngũ cốc thô. Bột thô có không khí giữa các hạt, cho phép lửa truyền qua tốt và đốt cháy toàn bộ thuốc súng một cách nhanh chóng và đồng nhất.

Với sự kết thúc của thời Trung Cổ, người ta đã thấy các loại súng thần công mạnh hơn, lớn hơn được chế tạo, cũng như chúng trảo nên phổ biến trên toàn thế giới. Do chúng không hiệu quả nếu dùng để chọc thủng các công sự mới vững chắc hơn, do đó súng thần công đã được phát triển thêm, các công cụ vây hãm thành—chẳng hạn như tháp chở lính và máy bắn đá—trở nên ít phổ biến hơn. Tuy nhiên, "các tháp pháo" bằng gỗ có vai trò tương tự như các tháp chở lĩnh hãm thành trong thời đại thuốc súng—tháp pháo được sử dụng trong cuộc vây hãm Kazan năm 1552, nó có thể mang được 10 khẩu thần công cỡ nòng 10, ngoài ra còn có 50 khẩu nhẹ hơn. Một hiệu quả đáng chú ý của súng thần công trong chiến tranh ở thời kỳ này là sự thay đổi của các công sự thông thường. Niccolò Machiavelli viết: "Không có bức tường nào, bất kể nó dày thế nào sẽ bị pháo phá hủy chỉ trong vài ngày." Mặc dù các lâu đài không phải ngay lập tức trở nên lỗi thời bởi súng thần công, việc sử dụng lâu đài và tầm quan trong của nó trên chiến trường nhanh chóng trở nên lỗi thời. Thay vào đó là các tháp pháo lớn và thành lỗ châu mai, các bức tường của những pháo đài mới dày hơn, góc cạnh và dốc, trong khi tháp pháo trở nên thấp và to hơn; người ta tăng cường sử dụng đất và gạch để xây công sự nổi và vị trí cố thủ. Những pháo đài phỏng thủ mới có tên gọi là "pháo đài ngôi sao", do hình dạng đặc trưng giống ngôi sao để tránh hướng bắn thẳng trực tiếp của pháo. Một vài khẩu đội súng thần công được đề cao, chẳng hạn như các pháo đài Device của Triều đại Tudor ở Anh. Các pháo đài hình sao sớm thay thế các lâu đài trong việc phòng thủ ở châu Âu, và cuối cùng là ở châu Mỹ.

Cuối của thế kỷ XV, những tiến bộ công nghệ giúp súng thần công trở nên cơ động hơn. Các xe kéo pháo và trục quay trở nên phổ biến, việc phát minh ra đầu xe hỗ trợ kéo pháo tạo điều kiện tốt hơn cho việc vận chuyển pháo. Do đó, pháo chiến trường trở nên khả thi hơn và chúng bắt đầu được sử dụng rộng rãi, thường cùng với các khẩu pháo thần công lớn hơn dành cho vây thành. Thuốc súng tốt hơn, quả đạn đúc từ gang (thay thế đạn bằng đá), và tiêu chuẩn hóa các cỡ nòng có nghĩa là các loại súng thần công hạng nhẹ cũng có thể gây tử vong. Trong cuốn Nghệ thuật Chiến tranh của Niccolò Machiavelli cho biết: "Sự thật rằng súng hỏa mai và pháo nhỏ gây nhiều thiệt hại hơn so với pháo lớn." Trong trận Flodden năm 1513: các khẩu pháo chiến trường của Anh đập tan pháo vây hãm của Scotland, pháo của Anh bắn đạn nhiều gấp 2 đến 3 lần. Dù khả năng cơ động tăng lên, tuy nhiên súng thần công vẫn còn là các bộ phận chậm nhất của lục quân: một khẩu súng thần công Anh hạng nặng cần tới 23 con ngựa để kéo xe pháo, trong khi một khẩu culverin chỉ cần chín con ngựa. Ngay cả khi dùng nhiều sức kéo, chúng vẫn di chuyển với tốc độ đi bộ. Do tốc độ tương đối chậm và thiếu tổ chức, các chiến thuật sử dụng pháo chưa phát triển, nên sự kết hợp giữa lính thương và lính cầm súng vẫn thống trị trên chiến trường châu Âu.

Những sự cách tân tiếp tục được thực hiện, đặc biệt là phát minh về súng cối của người Đức, loại súng này có thành mỏng, nòng súng ngắn, có góc bắn rộng. Súng cối rất hữu ích khi vây thành, vì chúng có thể bắn trúng mục tiêu sau tường thành hoặc những chỗ phòng thủ khác. Loại pháo này được người Hà Lan sử dụng nhiều hơn, người Hà Lan đã học được cách bắn các quả bom chứa đầy bột thuốc súng từ người Đức. Cách đặt ngòi nổ cho quả bom là một vấn đề. "Châm lửa một lần" được dùng đầu tiên để đốt cháy ngòi nổ, quả bom được đặt cùng với ngòi nổ sẽ bị đẩy đi. Điều này thường dẫn đến ngòi nổ cháy trong quả bom, làm quả bom nổ ngay khi vừa rời khỏi súng cối. Do đó, người ta sử dụng "châm lửa kép", xạ thủ sẽ đốt các ngòi nổ và sau đó mới đến lỗ tiếp xúc. Nhưng kỹ thuật này lại yêu cầu kỹ năng và thời gian đáng kể, và đặc biệt nguy hiểm nếu khẩu pháo không bắn đạn, để lại một quả bom đã điểm hỏa trong nòng. Mãi đến năm 1650, người ta mới vô tình phát hiện ra rằng châm 2 lần là không cần thiết vì nhiệt tạo ra khi bắn đạn đã đủ để châm ngòi nổ.

Gustavus Adolphus của Thụy Điển đã nhấn mạnh việc sử dụng các khẩu súng thần công hạng nhẹ và cơ động trong quân đội của mình, việc tạo ra các đội hình và chiến thuật mới đã cách mạng hóa pháo binh. Ông ngừng sử dụng tất cả các loại súng thần công nặng 12 pao – hoặc nặng hơn – như dã pháo; thay vào đó ông sử dụng các khẩu thần công có thể được vận hành bằng vài người. Một loại súng thần công lỗi thời là "leatheren" đã bị thay thế bằng các khẩu demi-culverin nặng 4 pao và 9 pao. Chúng có thể được vận hành bằng 3 người, và được kéo chỉ với hai con ngựa. Quân đội của Adolphus cũng là đội quân đầu tiên sử dụng vỏ đạn chứa cả bột thuốc súng và viên đạn, đã giúp tăng tốc độ nạp đạn từ đó tốc độ bắn tăng lên đáng kể. Cuối cùng, để chống lại bộ binh, Adolphus tiên phong sử dụng kiểu bắn hộp – về cơ bản một hộp có thể chứa đầy các viên đạn của súng hỏa mai. Cho đến lúc đó, không có nhiều hơn 1 khẩu thần công trên mỗi 1000 lính bộ binh trên chiến trường, nhưng Gustavus Adolphus đã tăng con số đó lên 6 lần, 6 khẩu thần công/1000 lính bộ binh. Mỗi trung đoàn được cấp 2 khẩu thần công, mặc dù ông thường sắp xếp các khẩu pháo thành các khẩu đội thay vì phân bổ chúng ra riêng rẽ. Ông đã sử dụng các khẩu đội pháo này để phá vợ đội hình bộ binh của đối thủ, trong khi kỵ binh của ông tạt sườn đội hình địch để tấn công các khẩu pháo hạng nặng của đối phương.

Trong trận Breitenfeld năm 1631, Adolphus đã chứng minh tính hiệu quả của những thay đổi trong quân đội của ông, bằng cách đánh bại Johann Tserclaes, bá tước Tilly. Mặc dù bị áp đảo về quân số, người Thụy Điển với ưu thế về pháo binh đã nã đạn vào phía quân của Johann Tserclaes, trong khi đó bộ binh Thụy Điển đảm bảo phòng thủ. Bị pháo thần công bắn và tinh thần thấp, lính Tilly đã bỏ hàng ngũ và bỏ trốn.

Ở Anh, súng thần công được sử dụng để vây hãm các pháo đài kiên cố trong Nội chiến Anh. Nathaniel Nye đã ghi nhận cuộc thử nghiệm một khẩu súng thần công Birmingham vào năm 1643 và thử nghiệm với một khẩu saker vào năm 1645. Từ năm 1645, ông là một chỉ huy pháo thủ của đơn vị đồn trú của phái nghị trường ở Evesham và năm 1646 ông đã thành công trong việc chỉ đạo pháo binh trong cuộc vây hãm Worcester, chi tiết những kinh nghiệm của ông được ông viết trong cuốn sách Nghệ thuật bắn đại bác xuất bản năm 1647. Tin tưởng rằng chiến tranh là một khoa học của nghệ thuật, ông tập trung giải thích vào phép đạc tam giác, số học, toán học lý thuyết, và bản đồ học cũng như các xem xét thực tế như chỉ tiêu kỹ thuật lý tưởng cho thuốc súng hoặc ngòi cháy chậm. Cuốn sách của ông được các nhà toán học như Robert Recorde, Marcus Jordanus và các nhà quân sự viết về pháo binh trước đó như Niccolò Tartaglia và Thomas Malthus công nhận.

Khoảng thời gian này cũng chứng kiến các ý tưởng về hỗ trợ súng thần công bắn trung mục tiêu. Các pháo thủ kiểm soát tầm bắn của khẩu pháo bằng cách đo góc cao độ, nhờ sử dụng thước đo góc phần tư. Súng thần công không có điểm ngắm, do đó ngay cả với công cụ đo lường, việc ngắm trúng đích vẫn là phỏng đoán.

Nửa sau thế kỷ XVII, kỹ sư người Pháp là Vauban đã đưa ra một hướng tiếp cận có hệ thống và khoa học hơn nhằm tấn công các pháo đài có pháo, trong một thời gian khi rất nhiều chỉ huy chiến trường "nổi tiếng là tối dạ về các cỗ máy vây hãm thành." Có hầm hào ở phía trước, được hỗ trợ bằng hỏa lực bắn lia, là một đặc điểm quan trọng của hệ thống này, nó thậm chỉ cho phép Vauban tính toán độ dài thời gian của một cuộc vây hãm. Ông cũng là một người xây dựng rất nhiều pháo đài hình sao, là thực hiện phổ biến ý tưởng "phòng ngự chiều sâu" khi đối mặt với pháo. Những nguyên tắc này được kế tiếp vào giữa thế kỷ XIX, khi những thay đổi về vũ khí cần thiết hơn là phòng thủ chiều sâu mà Vauban đã đề ra trước đó. Chỉ những năm trước trong Chiến tranh thế giới I, khi các công trình mới bắt đầu phá vỡ hoàn toàn các thiết kế của ông.

Thế kỷ XVIII và XIX

Cấp thấp hơn của tàu chiến tuyến Anh thế kỷ XVII thường được trang bị với bán súng thần công, các loại pháo bắn đạn rắn  và có thể nặng tới . Bán súng thần công có khả năng bắn các loại đạn kim loại nặng, nên có thể bắn xuyên sâu hơn 1 mét vào gỗ sồi rắn, từ khoảng cách , và có thể làm gãy cột buồm của cả những tàu lớn nhất ở cự ly gần. Súng thần công bắn các loại đạn , nhưng đã ngừng từ thế kỷ XVIII do quá khó sử dụng. Vào cuối thế kỷ XVIII, các nguyên tắc lâu dài áp dụng ở châu Âu chỉ rõ đặc tính của súng thần công của Hải quân Hoàng gia, cũng như những sai sót chấp nhận được, và sức mạnh của chúng. Hải quân Hoa Kỳ đã thử nghiệm pháo bằng cách đo lường chúng, bắn thử 2 hoặc 3 lần—gọi là "bằng chứng bằng bột"—và sử dụng áp lực nước để phát hiện rò rỉ.

Kiểu súng thần công carronade được Hải quân Hoàng gia Anh thông qua vào năm 1779, có sơ tốc đầu nòng thấp hơn khi bắn đạn tròn, đạn bắn từ pháo này sẽ tạo ra nhiều mảnh gỗ hơn khi trúng vào thân tàu đối phương, người ta cũng tin rằng loại pháo này nguy hiểm hơn so với chính đạn của nó. Carronade ngắn hơn, nặng từ 1/3 đến 1/4 so với súng thần công nòng dài tương đương; ví dụ, một khẩu carronade 32 pao nặng ít hơn 1 tấn, so với pháo thần công nòng dài 32 pao nặng trên 3 tấn. Những khẩu pháo đó sẽ dễ xử lý hơn và cũng cần ít hơn một nửa lượng thuốc súng, cho phép cần ít người hơn khi vận hành. Các khẩu carronade được sản xuất với vài cỡ caliber dành cho pháo hải quân, nhưng không được tính trong số lượng pháo được tính của tàu chiến tuyến. Do đó, việc phân loại các tàu của Hải quân Hoàng gia Anh trong thời kỳ này có thể gây hiểu nhầm, vì chúng thường mang nhiều súng thần công hơn số được liệt kê.

Trong thập niên 1810 và 1820, người ta tập trung nhấn mạnh vào tính chính xác khi bắn xa, và trọng lượng của 1 bên thuyền ít hơn. Pháo carronade mặc dù ban đầu rất thành công và áp dụng rộng rãi, nhưng đến thập niên 1850 đã biến mất, do sự phát triển của pháo thần công hai lớp làm bằng thép, do William George Armstrong và Joseph Whitworth chế tạo. Tuy nhiên, các khẩu carronade vẫn được sử dụng trong Nội chiến Hoa Kỳ.

Súng thần công phương tây trong thế kỷ XIX đã trở nên lớn hơn, sức phá hủy mạnh hơn, chính xác hơn và có thể bắn đạn ở cự ly xa hơn. Một ví dụ là pháo Griffen, nạp đạn đằng mũi kiểu súng trường, rèn sắt, cỡ nòng , sử dụng trong Nội chiến Hoa Kỳ, có tầm bắn hiệu quả hơn . Một ví dụ khác là pháo 12 pao Napoleon nòng trơn, nổi tiếng về sức mạnh, độ tin cậy, hỏa lực, tính linh hoạt, trọng lượng tương đối nhẹ, có tần bắn .

Súng thần công đã đóng vai trò quan trọng trong việc tăng quyền lực của Napoleon Bonaparte, và tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong quân đội của ông những năm sau đó. Trong cuộc Cách mạng Pháp, Hội đồng đốc chính không được sự ủng hộ của dân chúng đã dẫn đến các cuộc bạo loạn và nổi dậy. Khi hơn 25.000 người bảo hoảng—do tướng Danican dẫn đầu—tấn công Paris, Paul François Jean Nicolas, vicomte de Barras được chọn làm người đứng đầu lực lượng phòng thủ của Paris; do bị áp đảo về quân số với tỉ lệ 5-1 và vô tổ chức, những người Cộng hòa đã tuyệt vọng. Khi Napoleon đến, ông tổ chức lại lực lượng phòng thủ, ông nhận ra rằng nếu không có pháo thì thành phố không thể giữ được. Ông ra lệnh cho Joachim Murat mang các khẩu pháo từ công viên pháo binh Sablons tới; Major và kỵ binh của ông đã chiến đấu để giành lại các khẩu pháo và mang chúng về cho Napoleon. Khi những người lính được huấn luyện yếu kém của Danican tấn công ở 13 Vendémiaire năm 1795—ngày 5 tháng 10 năm 1795, theo lịch Pháp vào thời điểm đó—Napoleon ra lệnh cho pháo binh của mình bắn các đạn chùm vào đám đông, một hành động sau này được gọi là "luồng đạn chùm". Cuộc tần sát đã có ảnh hưởng lớn và kết thúc mối đe dọa đối với chính phủ mới, cùng thời điểm đó Bonaparte đã trở thành một nhânh vật nổi tiếng và có tầm ảnh hưởng. Trong số các tướng lĩnh đầu tiên nhận thấy pháo binh đã không được sử dụng hết tiềm năng của nó, Napoleon thường tập trung các khẩu pháo của mình thành các khẩu đội, đưa những thay đổi vào pháo binh Pháp, điều đó đã cải thiện đáng kể năng lực tác chiến của pháo binh Pháp, giúp lực lượng này trở thành lực lượng pháo binh thiện chiến nhất ở châu Âu thời bấy giờ. Những chiến thuật như vậy đã được Pháp sử dụng thành công, ví dụ như trong trận Friedland, khi những khẩu pháo 66 đã bắn khoảng 3.000 viên đạn tròn và 500 viên đạn chùm, gây thương vong nghiêm trọng cho quân Nga, tổn thất của quân Nga là trên 20.000 người bị chết và bị thương. Trong trận Waterloo—trận chiến cuối cùng của Napoleon—quân Pháp có nhiều pháo hơn so với quân Anh hoặc quân Phổ. Do chiến trường lầy lội, phản lực khi bắn đã khiến các khẩu pháo chôn mình trong bùn, dẫn đến tốc độ bắn chậm, và cần nhiều sức lực hơn khi phải di chuyển chúng trở lại vị trí bắn ban đầu; ngoài ra các viên đạn tròn không nẩy do đất ẩm ướt. Dù có những hạn chế, nhưng việc duy trì hỏa lực pháo binh đã chứng minh tính hiệu quả khi tham chiến, đặc biệt là trong cuộc tấn công của kỵ binh Pháp trong trận Waterloo. Bộ binh Anh tập hợp thành đội hình hình vuông, đã bị tổn thất nặng nề do bị pháo của Pháp tấn công, trong khi đó thì pháo Anh tấn công long kỵ binh và thương kỵ binh của Pháp, khi họ phải rút lui để tập hợp lại đội hình. Cuối cùng, người Pháp chấm dứt cuộc tấn công của họ, sau khi bị tổn thất nặng thề do súng hỏa mai và pháo của Anh.

Khi công nghệ khương tuyến được áp dụng vào việc chế tạo nòng pháo thường xuyên hơn từ năm 1855, nó giúp cho viên đạn chuyển động con quay ổn định, cải thiện tính chính xác. Một trong những khẩu pháo thần công có rãnh khương tuyến sớn nhất là khẩu pháo Armstrong nạp đạn bằng khóa nòng—cũng do William George Armstrong phát minh—đã cải thiện đáng kể tần bắn, độ chính xác và sức mạnh hơn các vũ khí trước đó. Đạn bắn ra từ pháo Armstrong theo báo cáo có thể đâm xuyên qua một phía tàu, và nổ bên trong tàu của đối phương, do đó tăng thiệt hai và thương vong. Quân đội Anh đã thông qua việc sử dụng các khẩu pháo Armstrong, và đã rất ấn tượng; Công tước xứ Cambridge thậm chí tuyên bố rằng nó "có thể làm tất cả mọi thứ trừ nói chuyện." Mặc dù đã được cải tiến đáng kể hơn so với những kiểu pháo trước, pháo Armstrong vẫn bị từ chối sớm sau khi nó được mở rộng, do giới quân sự ủng hộ các loại pháo nạp đạn đầu nòng được sử dụng từ trước. Trong khi cả hai kiểu pháo đều đối phó hiệu quả với tàu gỗ, nhưng nó lại không có khả năng xuyên thủng giáp của tàu chiến bọc giáp; do các vấn đề nhỏ với khóa nòng của pháo Armstrong, và chi phí cao của nó, nên các khẩu pháo nạp đạn đằng nòng vẫn được lựa chọn sử dụng. Nhận thấy rằng sắt khó bị xuyên thủng với các khẩu pháo thần công nạp đạn từ khóa nòng, Armstrong thiết kế các khẩu pháo đạp đạn bằng mũi có rãnh khương tuyến, các khẩu pháo này đã chứng tỏ thành công; tờ The Times viết: "ngay cả những người cả tin ngây thơ nhất với niềm tin những chiếc tàu bọc thép không thể bị thương ngày nay của chúng ta đã phải thú nhận rằng chống lại loại pháo như vậy, ở tầm bắn như vậy, hai mạn và các tấm giáp của tàu đã gần như bị xuyên thủng như với tàu gỗ vậy."

Loại pháo tiên tiến của phương Tây đã mang lại cho họ lợi thế to lớn trong chiến tranh. Ví dụ, trong Chiến tranh Nha phiến ở Trung Quốc, trong thế kỷ XIX, các tàu chiến Anh đã bắn phá các khu vực ven biển và công sự từ xa, và an toàn do nằm ngoài tầm bắn của pháo Trung Quốc. Tương tự như vậy, cuộc chiến tranh ngắn nhất được ghi nhận trong lịch sử là chiến tranh Anglo-Zanzibar năm 1896, đã kết thúc nhanh chóng khi các tàu chiến Anh bắn pháo. Thái độ hoài nghi với bộ binh chiêu mộ khi đối mặt với pháo chiến trường mạnh hơn bao giờ hết là nguồn gốc của thuật ngữ bia đỡ đạn, lần đầu tiên được sử dụng bởi François-René de Chateaubriand năm 1814; tuy nhiên, khái niệm về những người lính không là gì so với "thực phẩm cho thuốc súng" được William Shakespeare đề cập sớm vào năm 1598 trong cuốn Henry IV, Phần 1.

Thế kỷ XX và XXI

Súng thần công hay đại bác trong thế kỷ XX và XXI thường được chia thành các loại nhỏ và có tên riêng biệt. Một số kiểu được sử dụng rộng rãi của súng thần công hiện đại là lựu pháo, súng cối, súng, pháo tự động và vài khẩu siêu pháo—là các khẩu pháo cực lớn—đã được chế tạo. Pháo hạt nhân đã được thử nghiệm, nhưng bị hủy bỏ do không thực tế. Pháo hiện đại được sử dụng trong nhiều vai trò khác nhau, phụ thuộc vào kiểu pháo. Theo NATO, vai trò chung của pháo là cung cấp hỗ trợ hỏa lực, được định nghĩa là "sự ứng dụng hỏa lực, hiệp đồng với các lực lượng cơ động để tiêu diệt, vô hiệu hóa, hoặc ngăn chặn quân địch."

Khi đề cập đến pháo, thuật ngữ súng (gun) thường được sử dụng không chính xác. Trong quân sự, một khẩu súng là một khẩu súng thần công với sơ tốc đầu nòng lớn và quỹ đạo bắn phẳng, hữu ích cho tấn công các phía của mục tiêu như tường, nó trái ngược với lựu pháo hoặc súng cối, các loại này có sơ tốc đầu nòng thấp và bắn gián tiếp, quỹ đạo bắn cầu vồng và khó bắn trúng mục tiêu ở trên.

Đến đầu thế kỷ XX, các vũ khí bộ binh đã trở nên mạnh hơn, buộc pháo binh phải lùi lại chiến tuyến sau. Mặc dù chuyển thành hóa lực gián tiếp, nhưng pháo vẫn chứng tỏ có hiệu quả cao trong Chiến tranh thế giới I, trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra trên 75% thương vong. Sự khởi đầu của chiến tranh chiến hào sau vài tháng đầu tiên của Chiến tranh thế giới I, đã làm tăng nhanh chóng nhu cầu về lựu pháo, do chúng phù hợp hơn khi tấn công các mục tiêu sau chiến hào. Hơn nữa, đạn lựu pháo mang nhiều thuốc nổ hơn so với pháo, và do đó chỉ cần mang ít thùng thuốc nổ hơn đang kể. Quân Đức có lợi thế ở đây do khi bắt đầu chiến tranh, họ có nhiều lựu pháo hơn quân Pháp. Chiến tranh thế giới I cũng cho thấy việc sử dụng Pháo Paris, đây là khẩu pháo dài nhất từng khai hỏa. Nó có caliber là , được quân Đức sử dụng khi tấn công Paris và nó có thể bắn trúng mục tiêu cách xa .

Chiến tranh thế giới II khơi mào những phát triển mới trong công nghệ pháo binh. Trong đó có đạn động năng và ngòi nổ cận đích, tất cả đều làm tăng hiệu quả của pháo khi tấn công các mục tiêu cụ thể. Ngòi nổ cận đích xuất hiện trên chiến trường châu Âu vào cuối tháng 12 năm 1944. Được sử dụng trong đạn phòng không, ngòi nổ cận đích được sử dụng ở cả chiến trường châu Âu và Thái Bình Dương; chúng đặc biệt hữu ích khi dùng để bắn hạ các quả bom bay V-1 của Đức Quốc Xã và máy bay cảm tử của Nhật. Mặc dù được sử dụng rộng rãi trong tác chiến hải quân, và trong súng, pháo phòng không, cả Anh và Hoa Kỳ đều sợ các ngòi nổ cận đích không nổ sẽ bị đối phương thu được, từ đó khám phá ra các hạn chế của chúng và tìm được cách khắc phục trên chiến trường. Trong trận Bulge, các ngòi nổ được gọi là "quà Giáng sinh" của pháo binh Hoa Kỳ dành cho quân Đức, vì hiệu quả của chúng đối với lính Đức, khi họ thường xuyên thực hiện các cuộc tấn công phân tán. Pháo chống tăng cũng được cải thiện rất nhiều trong thời gian chiến tranh: năm 1939, người Anh sử dụng chủ yếu các khẩu pháo 2 pao và 6 pao. Đến cuối chiến tranh, các khẩu pháo 17 pao đã chứng hiệu quả hơn nhiều trong việc tiêu diệt xe tăng Đức, và pháo 32 pao đã bắt đầu được phát triển. Trong khi đó, xe tăng Đức tiếp tục được nâng cấp với pháo chính tốt hơn, ngoài ra còn có các cải tiến khác. Ví dụ, xe tăng Panzer III theo thiết kế ban đầu có một khẩu pháo 37 mm, nhưng sau đó được thiết kế lại để sản xuất hàng loạt với pháo 50 mm. Để đối phó với mối đe dọa từ xe tăng T-34 của Nga, một khẩu pháo mạnh hơn loại 50 mm đã được sử dụng, đó là pháo 75 mm, nó được đặt cố định như trên xe StuG III, một loại xe chiến đấu bọc thép sản xuất nhiều nhất của Đức trong Chiến tranh thế giới II. Mặc dù pháo đã được cải tiến, việc sản xuất Panzer III đã kết thúc vào năm 1943, do nó không phù hợp khi đối đầu với T-34, Panzer III bị thay thế bằng Panzer IV và xe tăng Panther. Năm 1944, pháo 8,8 cm KwK 43 và nhiều biến thể được sản xuất cho quân đội Đức, nó được sử dụng làm cả pháo chính của xe tăng lẫn pháo chống tăng PaK 43. Đây là một trong những khẩu pháo mạnh nhất trong Chiến tranh thế giới II, nó có khả năng phá hủy bất cứ xe tăng nào của quân Đồng Minh từ khoảng cách rất xa.

Dù được thiết kế để bắn ở nhiều loại quỹ đạo với một góc tà lớn, lựu pháo có thể bắn trực tiếp, như đã được sử dụng bởi Trung đoàn thủy quân lục chiến 11 tại trận Hồ chứa Chosin trong chiến tranh Triều Tiên. Hai khẩu đội chiến trường đã bắn trực tiếp lên một tiểu đoàn bộ binh Trung Quốc; Thủy quân lục chiến buộc phải tự mình trụ lại trước sức giật của những khẩu lựu pháo, do họ không có thời gian đào công sự chuẩn bị cho pháo. Bộ binh Trung Quốc hứng chịu tổn thất nặng nề, và buộc phải rút lui.

Xu hướng chế tạo các khẩu pháo có caliberl lớn hơn trong các cuộc Thế Chiến đã bị đảo ngược. Ví dụ như Lục quân Hoa Kỳ tìm kiếm một loại lựu pháo nhẹ hơn, đa năng hơn đề thay thế cho những khẩu pháo đã cũ của họ. Do có thể kéo bằng nhiều loại phương tiện nên M198 được chọn làm kiểu pháo kế thừa cho pháo thời Thế Chiến II được sử dụng vào thời điểm đó, và nó được đưa vào biên chế năm 1979. M198 vẫn được sử dụng cho đến ngày nay, nhưng đến lượt nó lại lần lượt bị thay thế bằng loại lựu pháo siêu nhẹ M777, loại lựu pháo mới có trọng lượng chỉ bằng một nửa và có thể dễ dàng di chuyển hơn. Mặc dù pháo trên bộ như M198 tỏ ra mạnh, chính xác, bắn xa, nhưng các pháo hạm hải quân vẫn còn được sử dụng, dù nó nhỏ hơn nhiều so với trong quá khứ, và trong một số trường hợp pháo hạm bị thay thế bằng tên lửa hành trình. Tuy nhiên, tàu khu trục lớp Zumwalt đang có kế hoạch vũ trang gồm cả hệ thống pháo tiên tiến (AGS), có 2 khẩu pháo 155 mm, bắn Đạn tấn công trên bộ tầm xa. Đầu đạn nặng , có xác suất trượt là , có thể đặt trên một quả tên lửa để tăng tầm bắn hiệu quả lên tới , xa hơn so với Pháo Paris. Nòng pháo AGS được làm mát bằng nước và có thể bắn 10 phát/phút mỗi khẩu. Hỏa lực kết hợp từ 2 khẩu pháo sẽ cho phép tàu khu trục lớp Zumwalt có hỏa lực tương đương với 18 khẩu lựu pháo M-198 thông thường. Lý do cho sự tái hội nhập của pháo làm vũ khí chính trên các tàu của Hải quân Hoa Kỳ là do đạn pháo dẫn đường từ vệ tinh rẻ tiền hơn so với tên lửa hành trinh, nhưng có khả năng dẫn đường tương tự.

Pháo tự động

Pháo tự động có chế độ bắn tự động, tương tự như một khẩu súng máy. Chúng có cơ chế để nạp đạn tự động, do đó có tốc độ bắn cao hơn pháo thường; chúng thường hoặc trong trường hợp của súng Gatling, thậm chí còn vượt qua tốc độ bắn của một khẩu súng máy. Không có cỡ nòng nhỏ nhất cho pháo tự động, chúng nói chung là lớn hơn súng máy, thường là 20 mm hoặc lớn hơn kể từ Chiến tranh thế giới II, và thường có khả năng bắn đạn nổ ngay cả khi nó không được sử dụng thường xuyên. Súng máy ngược lại quá nhỏ để sử dụng đạn nổ.

Hầu hết các quốc gia sử dụng pháo bắn nhanh trên các xe hạng nhẹ, thay thế cho pháo tăng mạnh nhưng nặng hơn. Một khẩu pháo tự động điển hình là khẩu chain gun "Bushmaster" 25 mm đặt trên các xe bọc thép LAV-25 và M2 Bradley. Pháo có thể có tốc độ bắn rất cao, nhưng đạn nặng và công kềnh, nên hạn chế số lượng đạn mang theo. Vì lý do này, cả 25 mm Bushmaster và 30 mm RARDEN được cố ý thiết kế với tốc độ bắn tương đối thấp. Tốc độ bắn thông thường cho các khẩu pháo tự động hiện đại trong khoảng từ 90 tới 1800 viên/phút. Các hệ thống nhiều nòng như súng gatling có thể có tốc độ bắn cao hơn vài ngàn viên/phút. Tốc độ bắn nhanh nhất trong số các khẩu pháo tự động là pháo GSh-6-23 của Liên Xô, nó có tốc độ bắn là 10.000 viên/phút.

Pháo tự động thường được trang bị trên máy bay, nó thay thế cho súng máy và cả vũ khí phòng không trên tàu, do chúng có khả năng phá hủy mạnh hơn so với súng máy.

Trang bị cho máy bay
Tài liệu đầu tiên đề cập tới việc lắp một khẩu pháo lên máy bay là vào năm 1911 trên Voisin Canon, được trưng bày tại Triển lãm Paris cùng năm. Trong Chiến tranh thế giới I, tất cả các cường quốc lớn đều thử nghiệm máy bay có lắp pháo, tuy nhiên chúng có tốc độ bắn thấp, kích thước lớn và trọng lượng lớn; nên các thử nghiệm gặp nhiều khó khăn. Thành công nhất là loại máy bay SPAD 12 Ca.1 với một khẩu pháo 37mm Puteaux. Phi công phải tự nạp lại đạn khi bắn hết đạn.

Những khẩu pháo tự động đầu tiên được phát triển trong chiến tranh thế giới thứ 1 là pháo phòng không. Và một trong số đó – khẩu "pháo COW 37 mm" của Coventry Ordnance Works đã được lắp lên máy bay nhưng chiến tranh kết thúc trước khi nó có thể thử nghiệm trên chiến trường và không bao giờ trở thành thiết bị tiêu chuẩn trong một máy bay thành phẩm. Các thử nghiệm sau đó đã cố định lại góc ngẩng lên ở cả Vickers Type 161 và Westland C.O.W. Gun Fighter, một ý tưởng được sử dụng lại sau này.

Trong thời gian này pháo tự động đã có sẵn và vài loại máy bay tiêm kích của Đức và Nhật đã lắp các khẩu pháo 20 mm. Các loại pháo này được lắp lên máy bay với nhiệm vụ hỗ trợ súng máy chứ không phải thay thế súng máy, điều này là do tốc độ bắn quá chậm và quá nặng khi lắp đặt. Đã có một số cuộc tranh luận nổ ra trong nội bộ RAF để xem liệu lượng đạn lớn súng máy bắn ra hay lượng đạn nổ ít hơn bắn ra từ pháo tự động thích hợp hơn. Những cải tiến trong chiến tranh về tốc độ bắn cho phép pháo gần như thay thế hoàn toàn các khẩu súng máy. Pháo xuyên giáp hiệu quả hơn, vì vậy chúng được tăng cường sử dụng trong Chiến tranh thế giới II, những loại máy bay tiêm kích mới mang 2 hoặc 4 khẩu so với máy bay Mỹ mang 6 khẩu .50 MG hay máy bay Anh mang 12 khẩu .303 MG. Các loại pháo như Hispano-Suiza HS.404, Oerlikon 20 mm, MG FF, và các biến thể khác đã được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh.

Pháo đã được gắn cố định để bắn về phía trước như với súng máy (pháo được đặt trong cánh, mũi hoặc thân, hoặc các thùng pháo riêng gắn ngoài), hoặc được đặt trong các tháp pháo trên các máy bay hạng nặng. Cả Đức và Nhật đều đặt pháo để có thể bắn lên trên và phía trước, nhằm tiêu diệt các máy bay ném bom hạng nặng, người Đức gọi nó là "Schräge Musik".

Trước Chiến tranh Việt Nam, máy bay tốc độ cao đã đạt tới mức độ khiến người ta loại bỏ các khẩu pháo do niềm tin sai lầm rằng chúng sẽ trở nên vô ích, nhưng kinh chiệm chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam chỉ ra kết luận rằng dù tên lửa có hiện đại thì vẫn phải cần pháo trên máy bay. Gần như tất cả các máy bay tiêm kích hiện đại đều được trang bị một khẩu pháo tự động và chúng cũng thường được trang bị luôn cho cả máy bay cường kích. Một ví dụ điển hình là pháo quay kiểu Gatling loại 30mm GAU-8/A Avenger trang bị cho máy bay A-10 Warthog Lockheed AC-130 (một loại máy bay vận tải hoán cải để mang pháo) có thể mang lựu pháo 105mm cũng như nhiều loại pháo tự động khác nhau có cỡ nòng lên tới. Cả hai đều được sử dụng trong vai trò chi viện không quân trực tiếp.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Artillery Tactics and Combat during the Napoleonic Wars
 Handgonnes and Matchlocks - History of firearms to 1500
  – Patent for a Casting ordnance
  – Cannon patent
  – Muzzle loading ordnance patent
 Historic Cannons Of San Francisco

Lịch sử vũ khí
Vũ khí
Phát minh của Trung Quốc
Vũ khí Việt Nam


title: Hyperolius schoutedeni

text:
Hyperolius schoutedeni là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo, có thể cả Cộng hòa Trung Phi, có thể cả Cộng hòa Congo, và có thể cả Sudan.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan ẩm, sông ngòi, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, suối nước ngọt, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, và ao.

Tham khảo

 Schiøtz, A. 2004. Hyperolius schoutedeni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Hyperolius


title: Aphthona pallida

text:
Aphthona pallida là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bach miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Như Ý Cát Tường (phim truyền hình)

text:
Như Ý Cát Tường (chữ Hán: 天下無雙吉祥如意; tiếng Anh: The Luckiest Man) tựa gốc là Thiên hạ Vô song chi Xuân Dần là một bộ phim truyền hình của Trung Quốc do hãng phim Thượng Hải Đường Nhân và đài truyền hình Thượng Hải hợp tác sản xuất, giám đốc sản xuất Lý Quốc Lập, đạo diễn Phùng Bá Nguyên và Huỳnh Vĩ Minh, với các diễn viên chính Trương Vệ Kiện, Quan Vịnh Hà, Trần Hảo, Quách Lượng, Viên Hoằng. Phim được phát sóng trên kênh truyền hình của đài truyền hình Nam Kinh vào ngày 13 tháng 12 năm 2003.

Chuyện phim kể về mối tình tay ba đầy cảm động giữa một công tử tên Đới Xuân Dần và hai cô gái xinh đẹp, đức hạnh và tài trí: Thiên Kim đại tiểu thư Vạn Như Ý và một cô gái nghèo võ công cao cường tên Thường Cát Tường. Bộ phim lấy bối cảnh đời nhà Thanh dưới thời vua Khang Hi.

Nội dung

Cuộc gặp gỡ đầu tiên
Đới Xuân Dần (Trương Vệ Kiện), thiếu gia nhà họ Đới có truyền thống làm nghề gốm sứ ở Trường Lạc trấn, có ý định cưới một và chỉ một mỹ nữ tài sắc vẹn toàn. Cùng thời điểm ấy, Vạn Như Ý (Trần Hảo) cùng cha tuần du đến Trường Lạc trấn nhằm mục đích chiêu thân; và Thường Cát Tường (Quan Vịnh Hà) cùng cậu của nàng là Thường Bá Thuần (Long Thiệu Hoa) chạy nạn từ miền Nam được Đới gia mua về làm tì nữ. Trong khoảng thời gian đó, Xuân Dần phải lòng Như Ý và có ý định tổ chức lễ cưới, nhưng bị nàng từ chối trước mặt đông người họ hàng,khách mời trong lễ bái tổ nhà họ Đới (nơi mà Xuân Dần là nhân vật chính của lễ đó, vì là cháu đích tôn nhà họ Đới). Sau đó Như Ý quay về kinh đô Bắc Kinh và gặp Tư Đồ Lượng (Lâm Minh Luân) trên đường về. Còn Cát Tường thì ở lại và được Đới lão phu nhân, bà nội của Xuân Dần để mắt đến.

Gia biến ập xuống nhà Đới gia
Đới Nhân Quảng, em trai cùng cha khác mẹ của Đới Khánh Long đồng thời là thúc phụ của Xuân Dần âm mưu câu kết với thượng quan Trần Trì và Tư Đồ Lượng chiếm đoạt tài sản của Đới gia, khiến họ bị khinh rẻ. Đới Khánh Long uất ức đến mức lâm bệnh nặng, cả gia đình phải tạm lánh sang nhà Tứ phu nhân của ông. Quế Chi, vợ hai của Khánh Long, cùng Kỷ Nhu, em gái Xuân Dần, vô tình mua phải thuốc giả của một nhóm người lừa đảo. Khánh Long uống phải, bệnh trở nặng thêm, đến đêm thì chết.

Sau khi Khánh Long mất, Xuân Dần cùng gia đình sống trong nhà của Cát Tường (vốn trước kia Xuân Dần dùng để thí nghiệm, sau được Cát Tường mua lại), mưu sinh bằng nghề bán bánh bao. Về sau, không thích nghi nổi với cuộc sống nghèo khó, ba bà phu nhân sau của Khánh Long đã bỏ đi, chỉ có Quế Chi là ở lại.

Quá trình thành danh của Xuân Dần
Mặc dù vừa trải qua gia biến, nhưng Xuân Dần vẫn không thay đổi tính khí của một bại gia tử. Cát Tường vốn yêu quý chàng hết mực, nhưng vì không biết chữ nên thường xuyên bị Xuân Dần qua mặt trong khi học bài. Mọi chuyện trở nên cao trào khi Xuân Dần phát hiện ra nàng có giữ tiền riêng (thực ra đó là tiền công làm thêm của Cát Tường). Bị đuổi ra khỏi nhà, Xuân Dần đi đến Ỷ Thuý lâu và bị chủ quán, Khưu công tử cùng thuộc hạ làm nhục và đánh cho một trận. Nhờ có Cát Tường tìm thấy, chàng thoát chết, nhưng kể từ đó đâm ngớ ngẩn. Nhờ các cô gái ở Ỷ Thuý lâu kể rõ sự tình, Cát Tường đã nghĩ ra cách buộc Xuân Dần tỉnh ra. Trận đòn nhớ đời của nàng đã khiến Xuân Dần tỉnh ngộ, tu chí học hành.

Đến ngày thi cử nhân, do Nhân Quảng xúi giục, Trần Trì đã hối lộ quan cấp nước để bài thi của Xuân Dần thành tờ giấy trắng. Sau nhờ kiện lên quan Tuần phủ về chấm thi năm đó, Xuân Dần được cho thi lại, Trần Trì bị cách chức và lưu đày. Sau khi thi đỗ, Xuân Dần cảm ơn mọi người giúp đỡ mình và có ý định lấy Cát Tường. Ban đầu Cát Tường đồng ý nhưng sau vì hoang mang trước thái độ của Xuân Dần, nàng bất ngờ bỏ đi. Nhờ bức thư tỏ lòng của Xuân Dần, Cát Tường vô cùng xúc động và hứa sẽ chờ Xuân Dần thi đỗ để đính hôn.

Khi lên kinh đô, do bố thí hết tiền cho người nghèo, Xuân Dần đã phải cùng thuộc hạ là Mạnh Bảo bán bánh bao kiếm tiền. Tại đây chàng đã gặp Long thiếu gia (thực ra là vua Khang Hi) đang quẫn trí vì bị Ngao Bái tiếm quyền giết mất hai trung thần. Hai người quyết tâm luyện rèn để cùng lập chí hướng. Sau Xuân Dần gặp lại Như Ý và được nàng cho ở lại nhà. Cuối cùng đến kì thi Trạng nguyên, Xuân Dần đỗ Trạng nguyên, Đại học sĩ và cùng vua với một viên quan là Sách Ngạch Đồ cai quản việc nước, đồng thời vượt qua thử thách đấu vật, đua ngựa, bắn tiễn của Ngao Bái, được cho ở phủ riêng.

Mưu đồ thâm độc của Ngao Bái
Thất bại trong cuộc đấu với Xuân Dần đã khiến Ngao Bái uất ức, quyết định liên kết với Tư Đồ Lượng (vốn là bạn đồng chí hướng với Xuân Dần) mưu lập nghiệp lớn. Cả hai tung tin giả đã tìm được tiên đế (vua Thuận Trị) nhằm bắt vua vào tròng. Trước tình thế đó, vua Khang Hi lệnh cho Sách Ngạch Đồ theo mình đi tìm, còn Xuân Dần thì ở lại.

Mặc dù được Tư Đồ Lượng thường xuyên rủ đi chơi nhưng Như Ý nhận thấy sự bất trắc trong tình cảm giữa 2 người, sau đó những lời khuyên của Xuân Dần đã khiến nàng tỉnh ngộ. Trong đêm mà Xuân Dần viết thư cho Cát Tường, nàng đã ở lại cùng ngắm trăng với Xuân Dần bên chén chè quý.

Nhận được thư của Xuân Dần, Cát Tường vô cùng phấn khởi. Thế là tất cả mọi người cùng lên kinh gặp Xuân Dần, mà không hề biết sẽ có biến cố xảy ra. Trong thời gian này, Bá Thuần và Quế Chi đã phải lòng nhau.

Cát Tường mất tích
Trong lúc lên kinh, nhóm người của Cát Tường đã gặp vua và Sách Ngạch Đồ ở Nam Khoa tự. Do bị rơi vào ổ phục kích của một nhà sư hổ mang, Cát Tường bị trúng độc châm, được Sách Ngạch Đồ cứu và phải dưỡng thương ở một khách điếm gần đó. Cho đến khi cùng vua lên thuyền về kinh, nàng lại một lần nữa trúng gian kế của thích khách, bị thương và rơi xuống nước mất tích (vốn là âm mưu của Ngao Bái). Sau vua đã cho lính đi trục vớt, mất hai tháng sau mới tìm được xác (thực chất là xác giả).

Được tin, Xuân Dần vô cùng đau xót, quyết tâm thích sát Ngao Bái cho bằng được. Lúc này Như Ý đã nhận ra tình cảm của mình với Xuân Dần. Nhân lúc Ngao Bái đi tắm xông hơi (do bị hen), chàng bí mật chôn thuốc nổ do Như Ý chế tạo và mai phục ở một sườn núi. Nhưng không may Ngao Bái phát hiện được, Như Ý buộc phải kích hoạt thuốc nổ ở cự ly gần. Ngao Bái thoát chết, nhưng Như Ý bị trọng thương, mất gần một ngày mới được Xuân Dần tìm thấy. Cảm ân đức đó, Xuân Dần đồng ý kết hôn với Như Ý, dẫn đến hiềm khích với Tư Đồ Lượng.

Cát Tường phá đám cưới của Xuân Dần
Sau khi thoát chết, Ngao Bái định cho lính đi bắt Xuân Dần, may nhờ vua can thiệp và hoà giải, Ngao Bái đành đấu dịu, còn Xuân Dần thoát tội chết.

Về phần Cát Tường, ý trời đã khiến nàng trôi dạt vào một làng chài, được gia đình Lan nhi cưu mang. Nàng định ở lại đó một tháng rồi lên kinh, nhưng không may, làng gặp phải dịch bệnh, cha mẹ Lan nhi qua đời, bản thân cô bé cũng bị bệnh, nên nàng chỉ còn cách nhờ một đoàn thương nhân gửi hộ thư cho Sách Ngạch Đồ.

Nhận được thư của Cát Tường, Sách Ngạch Đồ lập tức đi tìm và cuối cùng gặp được Cát Tường, giúp nàng chữa bệnh cho người dân ở đây. Nhưng khi quay về kinh thì Sách Ngạch Đồ lại bị bệnh dọc đường, khiến Cát Tường phải dừng lại 7 ngày ở một khách điếm. Sau đó nàng mới đau xót nhận ra Xuân Dần sắp lấy Như Ý, quyết tâm cùng Sách Ngạch Đồ quay về, và kịp xuất hiện đúng lúc nhà trai chuẩn bị đón dâu. Đêm đó Xuân Dần đành kể cho Cát Tường mọi chuyện, nhưng sáng sớm hôm sau Như Ý và Cát Tường lại phải đem chuyện này nhờ vua hoà giải, đúng lúc Xuân Dần đang trốn trong cung điện. Cuối cùng hai nàng đành hứa với vua là sẽ sống hoà bình để Xuân Dần có thời gian quyết định.

Hai mỹ nữ đối đầu nhau
Mặc dù ở chung với nhau trong phủ của Xuân Dần, nhưng cuộc nội chiến giữa Như Ý và Cát Tường vẫn không ngừng diễn ra, gây nên những chuyện trớ trêu, cười ra nước mắt.

Sau đó, vua nhận được kiện hàng gốm kém chất lượng ở Trường Lạc trấn, đã lệnh cho Xuân Dần đi điều tra. Thế là Như Ý, Cát Tường cùng Bá Thuận, Quế Chi và cả Kỷ Nhu trở về. Nhưng họ cũng không hề biết rằng Tư Đồ Lượng cũng đến đó để thám thính sự việc.

Sau khi thương lượng, Đới Nhân Quản đồng ý bán lại lò sứ cho Đới Xuân Dần với giá 5 vạn lượng. Nhưng Kỉ Nhu đã vô tình kể lại chuyện này cho Tư Đồ Lượng, theo lời y xúi giục, Nhân Quản cố tình nâng giá lên gấp mười, rồi chôn thuốc nổ trong lò để vu oan giá hoạ cho Như Ý và Cát Tường, khiến cả hai nàng bị tống giam. Dù vậy họ vẫn không ngừng cãi nhau. Tình hình chỉ tạm lắng khi Bá Thuần bắt họ phải viết thư cho Xuân Dần.

Vào sinh ra tử
Nhận được thư, Xuân Dần quyết định thu xếp đi ngay, nhưng Ngao Bái còn biết sớm hơn. Vua đồng ý cho Xuân Dần trở về, còn Sách Ngạch Đồ thì đề cao cảnh giác.

Lúc về Trường Lạc trấn, Xuân Dần có bỏ ra 1000 lượng để mua một lồng chim Anh vũ nhằm bắt chước lời nói của Nhân Quảng và đồng ý giao 10 vạn lượng ngân phiếu cho y (trong đó có ngầm chứa mưu đồ của chàng) để cứu Như Ý và Cát Tường. Sau đó nhờ hơ ngân phiếu trên lửa, Xuân Dần đã khiến quan cứng họng phải tuyên trắng án. Tuy vậy, Nhân Quảng đã giả bộ bị ức hiếp để mọi người dè bỉu Xuân Dần, Xuân Dần suy nghĩ và đoán chắc có kẻ đứng phía sau, nên đã bám theo Nhân Quảng, nhưng y lại bị một kẻ lạ đâm chết khiến Xuân Dần bị oan, tống giam.

Sau đó, Xuân Dần nhờ Như Ý và Cát Tường thắp hương trên mộ một người là Liễu Phiêu Phiêu (mẹ của Tư Đồ Lượng). Ý của Xuân Dần là có phải người hại mình có liên quan tới cái chết Liễu Phiêu Phiêu không. Bằng chứng tìm thấy là Tư Đồ Lượng đã thắp hương lên mộ Liễu Phiêu Phiêu. Từ đó Xuân Dần mới biết người hại mình với mục đích là để trả thù về cái chết của Liễu Phiêu Phiêu. Từ đây Đới Xuân Dần mới biết Tư Đồ Lương chính là con trai của Liễu Phiêu Phiêu. Như Ý sau đó đến cầu cứu hắn bị hắn bắt phải buộc Xuân Dần lao đầu vào tường. Mặc cho Như Ý ngăn cản, Cát Tường vẫn một mực nói chuyện đó ra cho Xuân Dần, sau đó chàng đâm đầu vào tường và giả vờ khùng ký xác nhận tội, khiến Cát Tường bị đay nghiến.

Biết chuyện, Sách Ngạch Đồ dẫn thuộc hạ buộc quan phủ phải giao Xuân Dần về kinh. Cát Tường trong nỗi tuyệt vọng tột cùng lại bất ngờ nhận được lời an ủi của Như Ý, sau hai nàng đã thông cảm cho nhau. Như Ý gửi lời cảm ơn Tư Đồ Lượng nhưng bị hắn dội cho một gáo nước lạnh chỉ với một câu nhục mạ. Lúc này Kỉ Nhu mới vỡ ra rằng hắn đã lợi dụng nàng, chính hắn đã chủ mưu mọi chuyện. Sau Sách Ngạch Đồ trên đường giải Xuân Dần về kinh đã tiêu diệt một đám thích khách, giết hai tên ngục tốt mưu phản, bắt được một nhân chứng (không may bị diệt khẩu sau đó). Vụ này Xuân Dần đã dự liệu trước, nhưng cả Như Ý và Cát Tường đều không hay.

Sau khi biết chuyện, Đới lão phu nhân mới nhớ ra cái chết của Liễu Phiêu Phiêu có liên quan đến một kẻ kiểm kê sổ sách bị chồng bà đuổi đi, đó là Uông A Tùng. Khi bức hình ông ta được vẽ ra, Cát Tường sực nhớ đến ký ức kinh hoàng của mình ngày xưa, khi cha mẹ nàng (vốn là phú hộ) từng bị A Tùng giết chết, còn nàng bị dìm xuống nước suýt mất mạng, những gì mà nàng đã mơ thấy sau đó. Cuối cùng nàng phải liều nhờ Sách Ngạch Đồ dìm mình xuống nước, nhờ đó nàng mới nhớ lại tường tận địa điểm xảy ra sự việc đó. A Tùng sau khi bị bắt về đã tiết lộ: ông ta vì vòi tiền Đới gia mà lỡ làm nổ lò sứ khiến cho Liễu Phiêu Phiêu chết, Đới lão gia không cứu nổi nên phải trốn đi. Đồng thời ông ta cũng ép Tư Đồ Lượng vô tình nói ra chính hắn là hung thủ giết Nhân Quảng. Sách Ngạch Đồ đã cho lính bao vây nhưng hắn lại chạy trốn. Sau A Tùng cũng bị Tư Đồ Lượng giết chết.

Cũng kể từ đó, Ngao Bái và Tư Đồ Lượng bất đồng chính kiến, mỗi người một ngả.

Lừa bắt Ngao Bái
Trước sự hống hách và ngạo mạn của Ngao Bái, vua cùng Xuân Dần quyết tâm loại trừ con người này. Sau khi tuyển chọn được tốp thiếu niên giỏi đấu vật, vua và Xuân Dần đã lập trận cuối cùng cũng bắt sống Ngao Bái giam vào ngục.

Thế nhưng, Tư Đồ Lượng đã cùng một thuộc hạ của Ngao Bái lừa cai ngục để giải cứu cho y. Sách Ngạch Đồ vào kiểm tra thì đã muộn.

Mưu đồ cuối cùng của Tư Đồ Lượng
Sau khi bắt được Ngao Bái, Tư Đồ Lượng gây sức ép buộc vua phải đưa Xuân Dần làm vật trao đổi.

Lúc này, quan hệ giữa Như Ý và Cát Tường đã trở nên khăng khít. Hai nàng nhất trí với nhau là nếu Xuân Dần chọn ai thì cả hai vẫn sẽ chúc nhau hạnh phúc. Nhưng điều mà cả hai không dự liệu đã xảy ra: Xuân Dần vẫn không thể lựa chọn được, dù thời hạn 1 năm chưa hết. Hai cuộc gặp Xuân Dần vào đêm đó đã khiến cả hai thất vọng, định khăn gói ra đi. Hôm sau Xuân Dần lại bái kiến vua xin chấp nhận yêu cầu của Tư Đồ Lượng. Nhưng Sách Ngạch Đồ biết chuyện đã đưa cả Như Ý và Cát Tường vào cung. Sau đó vua đã bày ra một kế sách khác: theo đó, Sách Ngạch Đồ phải luyện đâm kiếm để khi gặp Tư Đồ Lượng sẽ ra tay trước, đâm vào ngực Xuân Dần (không vào tim).

Hôm sau, Sách Ngạch Đồ đưa Xuân Dần đến gặp Tư Đồ Lượng. Xuân Dần vừa đến, Tư Đồ Lượng lập tức trả thù bằng sáu nhát kiếm trước khi tung đòn quyết định vào ngực. Sách Ngạch Đồ đã ra tay đúng lúc, nhưng vẫn khiến Như Ý và Cát Tường đang quan sát trên đồi kinh hãi. Lúc Tư Đồ Lượng thoả chí bỏ đi, cả hai mới vội vàng chạy xuống đỡ Xuân Dần lên.

Tư Đồ Lượng quy hàng
Tưởng giết được Xuân Dần, Tư Đồ Lượng quay về định giết Ngao Bái. Nhưng hắn không ngờ Sách Ngạch Đồ lại đuổi theo và can thiệp. Ngao Bái được cắt dây trói, cũng lao vào lâm chiến. Sau đó, Cát Tường kịp thời chạy vào, dùng sở học võ công trác tuyệt của mình dồn Tư Đồ Lượng vào thế cùng. Nhờ những lời chân thành của Như Ý, Cát Tường và đặc biệt là Xuân Dần, Ngao Bái mới chịu bỏ qua cho Tư Đồ Lượng, còn Tư Đồ Lượng thì quy hàng; cả hai đều bị bắt giam.

Cái kết của Ngao Bái
Ngao Bái vốn là người có quyền thế rất lớn trong triều đình.Hắn chính là Mãn Châu đệ nhất dũng sĩ dưới thời vua Khang Hi.Nay bị hoàng thượng ra kế sách lừa bắt hắn nên hẳn nhiên hắn càng căm thù hoàng thượng.Nhưng đó chưa phải là cái kết của Ngao Bái vì sự xuất hiện của Tư Đồ Lượng.Bởi
Tư Đồ Lượng đã dùng kế giúp Ngao Bái thoát ra ngoài nhưng Tư Đồ Lượng lại dùng Ngao Bái với mục đích là có được Xuân Dần..Ngao Bái vốn chỉ dưới 1 người nhưng trên vạn người,bản thân hắn lại đâu coi ai ra gì nên việc Ngao bái bị lừa bắt,treo và giam suốt mấy ngày liền bởi Tư Đồ Lượng một người mà hắn luôn tin tưởng.Một cách tự nhiên một người ngạo mạn,hống hách như hắn phải thay đổi suy nghĩ.Thêm một chi tiết trong phim nữa đó là khi Tư Đồ Lượng muốn giết Ngao bái thì Sách Ngạch Đồ nói Ngao bái dù sao cũng là đại thần hộ quốc,hoàng thượng không có ý làm hại Ngao bái.Câu nói này chắc chắn làm hắn thức tỉnh bởi không như hắn nghĩ hoàng thượng luôn tìm cách hại chính hắn.

Ước vọng trở thành hiện thực
Sau khi Xuân Dần bình phục, Như Ý có tiết lộ việc mình sẽ ra đi, một phần vì nàng biết, Xuân Dần trong lúc bị thương đã đột ngột cất tiếng gọi Cát Tường bằng cả tấm lòng, phần khác nàng lại muốn đi chu du khắp nơi để thoả chí tang bồng. Cát Tường sau khi biết chuyện, định nấu một món thật ngon để tiễn Như Ý, nhưng Như Ý lại bí mật ra đi không báo trước. Khi ra đi, Như Ý đã nhường lại cả thư phòng của mình cho Cát Tường. A hoàn của nàng là Thư Hương được phép ở lại phủ.

Năm năm sau, Quế Chi và Bá Thuần đã có với nhau hai mặt con gái (sinh đôi), còn bản thân Tư Đồ Lượng trở thành thầy giáo cho các hoàng tử (dù vẫn bị giam), Kỉ Nhu vẫn hàng ngày mang cơm vào cho chàng.

Mùa xuân năm đó, Cát Tường được nhận rất nhiều quà tặng cho ngày sinh nhật của nàng. Nhưng đặc biệt nhất và có ý nghĩa nhất vẫn là của Như Ý: cánh đồng hoa màu xanh đã nở rộ (do Như Ý mua được hạt giống ở phương Tây gửi về), một cây bút lông viết chữ cùng một bức tranh vẽ về Như Ý do Vạn lão gia gửi hộ (ông có nói Như Ý vẫn vui vẻ ở đất khách quê người). Được tất cả mọi người ủng hộ, Cát Tường đồng ý thành hôn với Xuân Dần trong niềm hạnh phúc vô bờ, còn Xuân Dần cũng đã thoả ước nguyện của mình

Diễn viên

Các vai chính
Trương Vệ Kiện vai Đới Xuân Dần
Quan Vịnh Hà vai Thường Cát Tường
Trần Hảo vai Vạn Như Ý

Các vai phụ
 Lâm Minh Luân vai Tư Đồ Lượng
 Quách Lượng vai Sách Ngạch Đồ
 Tiết Giai Ngưng vai Đới Kỷ Nhu
 Viên Hoằng vai Vua Khang Hy
 Lý Khánh Tường vai Ngao Bái
 Nhạc Diệu Lợi vai Đới Khánh Long

Nhạc Phim

Phát sóng tại Việt Nam

Đánh giá

 Nội dung phim được nhận xét là hài hước, sống động và chứa đựng thông điệp ý nghĩa. "Dù bạn thích gì đi nữa, bạn cũng sẽ dễ dàng bị cuốn vào bộ phim." (báo yangtse)
 Chuyện phim hài hước nhưng tình yêu trong phim không đủ cảm động. (báo jntimes)
 Trương Vệ Kiện tiếp tục thể hiện sự hài hước và vui nhộn, nhưng khác với những lần trước, anh ấy thực sự là "thiên hạ vô song." Một Trần Hảo hoàn toàn khác so với vai A Tử trong Thiên Long Bát Bộ. (báo fawan)

Chú thích

Phim truyền hình Trung Quốc
Phim năm 2003
Phim năm 2004
Phim của Thượng Hải Đường Nhân
Phim cổ trang


title: Thấm Nguyên

text:
Thấm Nguyên (chữ Hán giản thể: 沁源县, âm Hán Việt: Thấm Nguyên huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Trường Trị, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Thấm Nguyên có diện tích 2556 km², dân số năm 2002 là 160.000 người. Huyện Thấm Nguyên được chia ra 4 trấn và 18 hương.
Trấn: Thành Quan, Quách Đạo, Vương Hòa, Bách Tử.
Hương: Pháp Trung, Bách Mộc, Trung Dục, Ngũ Long Xuyên, Lý Nguyên, Hàn Hồng, Ngư Nhi Tuyền, Định Dương, Giao Khẩu, Bạch Hồ Diêu, Quan Than, Cảnh Phong, Xích Thạch Kiều, Trang Nhi Thượng, Thông Tử Dục, Vương Đào, Hoa Pha, Vương Phượng.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Trường Trị


title: Strobiderus laevicollis

text:
Strobiderus laevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Strobiderus


title: Gonomyia adunca

text:
Gonomyia adunca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Arene microforis

text:
Arene microforis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Areneidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Arene


title: 25364 Allisonbaas

text:
25364 Allisonbaas (tên chỉ định: 1999 TD26) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 3 tháng 10 năm 1999. Nó được đặt theo tên Allison Baas, an American educator ở Plankinton, South Dakota.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Thaumatopsis

text:
Thaumatopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Species
Thaumatopsis actuellus Barnes & McDunnough, 1918
Thaumatopsis atomosella Kearfott, 1908
Thaumatopsis bolterellus (Fernald, 1887)
Thaumatopsis crenulatella Kearfott, 1908
Thaumatopsis digrammellus (Hampson, 1919)
Thaumatopsis edonis (Grote, 1880)
Thaumatopsis fernaldella Kearfott, 1905
Thaumatopsis fieldella Barnes & McDunnough, 1912
Thaumatopsis floridella Barnes & McDunnough, 1913
Thaumatopsis magnificus (Fernald, 1891)
Thaumatopsis melchiellus (Druce, 1896)
Thaumatopsis pectinifer (Zeller, 1877)
Thaumatopsis pexellus (Zeller, 1863)
Thaumatopsis repandus (Grote, 1880)
Thaumatopsis solutellus (Zeller, 1863)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Crambini


title: Thala maldivensis

text:
Thala maldivensis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thala


title: Molophilus multispicatus

text:
Molophilus multispicatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Cervens

text:
Cervens  là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Catephia

text:
Catephia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Catephia alchymista Denis & Schiffermüller, 1775
 Catephia compsotrephes Turner, 1932
 Catephia gravipes Walker, 1858
 Catephia linteola Guenée, 1852
 Catephia sthenistica Hampson, 1926

Hình ảnh

Tham khảo

 Catephia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catephiini


title: Quận Blaine, Nebraska

text:
Quận Blaine là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 583 người. Quận lỵ đóng ở Brewster.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có   là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Loup, Nebraska - (đông)
Quận Custer, Nebraska - (nam)
Quận Logan, Nebraska - (tây nam)
Quận Thomas, Nebraska – (tây)
Quận Cherry, Nebraska - (tây bắc)
Quận Brown, Nebraska - (bắc)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Aeroflot

text:
Công ty hàng không Nga Aeroflot (tiếng Nga: Аэрофлот — Российские авиалинии Aeroflot — Rossijskie Avialinii), hay Aeroflot (Аэрофлот; nghĩa là "phi đội"), là công ty hàng không quốc gia Nga và là hãng vận chuyển lớn nhất nước Nga. Hãng có trụ sở tại Moskva và điều hành các tuyến bay chở khách nội địa và quốc tế tới gần 90 thành phố tại 47 quốc gia. Sân bay chính là Sân bay quốc tế Sheremetyevo, Moskva.

Hãng là một thành viên của Liên minh SkyTeam. Đây cũng từng là công ty hàng không quốc tế của Liên bang Xô viết và từng là hãng hàng không lớn nhất thế giới. Các trụ sở hãng gần Aerostar Hotel, trung tâm Moskva.

Trước khi Nga tấn công Ukraine năm 2022, hãng đã bay đến 146 điểm đến ở 52 quốc gia. Số lượng điểm đến đã giảm đáng kể sau khi nhiều nước cấm máy bay Nga; kể từ ngày 8 tháng 3 năm 2022, Aeroflot chỉ bay đến các điểm đến ở Nga và Belarus.

Lịch sử

Năm 1921, một thời gian ngắn sau khi Nội chiến Nga chấm dứt, chính phủ mới đã thành lập Cơ quan Quản lý Phi đội Hàng không Dân dụng để giám sát các dự án vận tải hàng không mới. Một trong những hoạt động đầu tiên của nó là hỗ trợ thành lập Deutsch-Russische Luftverkehrs (Deruluft), một công ty liên doanh Đức-Nga cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng không từ Nga sang phương Tây. Dịch vụ bay trong nước cũng bắt đầu cùng thời điểm này, khi công ty Dobrolyot được thành lập ngày 9 tháng 2 năm 1923. Nó bắt đầu hoạt động ngày 15 tháng 7 năm 1923 giữa Moskva và Nizhni Novgorod. Ngày 25 tháng 2 năm 1932 tất cả các hoạt động hàng không dân dụng được quy về Grazhdanskiy Vozdushnyy Flot (Phi đội Hàng không Dân dụng), được gọi tắt là Aeroflot. Các chuyến bay quốc tế bắt đầu năm 1937; trước ngày đó chúng do Deruluft thực hiện.

Tới cuối thập niên 1930 Aeroflot đã trở thành hãng hàng không lớn nhất thế giới, sử dụng hơn 400.000 nhân viên và điều hành khoảng 4.000 máy bay. Nó trở thành hãng hàng không đầu tiên trên thế giới điều hành các chuyến bay phản lực thường xuyên ngày 15 tháng 9 năm 1956 với chiếc Tupolev Tu-104.

Trong thời kỳ Xô viết Aeroflot đồng nghĩa với hàng không dân dụng Nga. Một trong những ví dụ hiếm hoi của quảng cáo thương mại Xô viết là khẩu hiệu của Aeroflot, "Bay trên những chiếc máy bay của Aeroflot!" (Летайте самолетами Аэрофлота!). Trớ trêu thay Aeroflot không có đối thủ cạnh tranh và rõ ràng đối với một công dân Xô viết bình thường việc bay trên một chiếc máy bay không phải của Aeroflot là không thể. Quảng cáo này được dự định để lôi kéo người dân sử dụng Aeroflot thay vì dịch vụ tàu hỏa rẻ tiền và chậm chạp hơn.

Tháng 1 năm 1971 Cơ quan Trung ương Aeroflot về Vận chuyển Hàng không Quốc tế được thành lập trong khuôn khổ IATA, và trở thành công ty duy nhất trong ngành công nghiệp này được điều hành các chuyến bay quốc tế. Ở nước ngoài, hãng này được gọi là Hãng hàng không Aeroflot Xô viết. Năm 1976 Aeroflot đã chuyên chở hành khách thứ 100 triệu. Các chuyến bay của hãng chủ yếu tập trung xung quanh Liên bang Xô viết, nhưng nó cũng có mạng lưới đường bay quốc tế phủ khắp năm châu: Bắc và Nam Mỹ, Châu Âu, Châu Phi và Châu Á. Mạng lưới này gồm các quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, Anh Quốc, Tây Ban Nha, Cuba, México và Trung Quốc. Từ thập niên 1970 một số chuyến bay liên lục địa được tiến hành sử dụng Sân bay Shannon tại Ireland làm điểm trung chuyển, bởi đây là sân bay xa nhất phía tây không thuộc NATO tại châu Âu.

Aeroflot cũng tiến hành vô số các hoạt động khác, nó cung cấp dịch vụ y tế hàng không, hàng không nông nghiệp, vận chuyển hàng hóa nặng cho Cơ quan Vũ trụ Xô viết (xem Chương trình Vũ trụ Xô viết), hỗ trợ giàn khoan dầu ngoài khơi, khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên, hỗ trợ các dự án xây dựng, vận chuyển quân và hậu cần (như bên phụ trợ của Không quân Xô viết), nghiên cứu khí quyển, tuần tra các vùng xa xôi. Ngoài số máy bay chở khách thông thường, hãng sở hữu hàng trăm máy bay trực thăng và máy bay vận tải. Hãng cũng điều hành chiếc máy bay tương tự Air Force One của Xô viết và các máy bay chuyên chở các nhân vật hàng đầu chính phủ và các quan chức Đảng Cộng sản. Aeroflot gia nhập IATA năm 1989.

Các chuyến bay vào và ra khỏi Hoa Kỳ của Aeroflot đã bị gián đoạn từ 15 tháng 9 năm 1983 tới 2 tháng 8 năm 1990 sau một chỉ thị hành chính của Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan thu hồi giấy phép hoạt tiến hành các chuyến bay vào và ra khỏi Hoa Kỳ của Aeroflot. (Xem Korean Air Flight 007 để biết thêm thông tin) Đầu thập niên 1990 Aeroflot đã tái tổ chức và trao nhiều quyền tự chủ hơn cho các bộ phận.

Năm 1992 hãng được chia thành hơn 300 công ty hàng không cấp vùng. Các đường bay quốc tế được điều hành riêng biệt bởi Hãng hàng không Quốc tế Aeroflot - Nga (ARIA). Một số công ty hàng không được thành lập từ cơ sở Aeroflot cũ đã đang hoạt động tại các quốc gia mới độc lập trong Cộng đồng Thịnh vượng chung các Quốc gia Độc lập — ví dụ, Uzbekistan Airways. Các hãng hàng không cấp vùng nhỏ hơn khác xuất hiện từ Aeroflot cũ — thỉnh thoảng với chỉ một chiếc máy bay — thỉnh thoảng được gọi là các "Babyflot".

Năm 1994 Aeroflot được đăng ký lại thành công ty cổ phần và chính phủ đã bán 49% cổ phần của họ cho các nhân viên Aeroflot. Trong thập niên 1990 Aeroflot chủ yếu tập trung vào các chuyến bay quốc tế từ Moskva. Tuy nhiên, tới cuối thập kỷ Aeroflot đã bắt đầu mở rộng thị trường nội địa. Năm 2000 tên công ty được đổi thành Aeroflot — Hãng hàng không Nga để phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của công ty.

Hành khách phương Tây nghe nói đến tiếp viên hàng không Aeroflot là rùng mình vì bị phục vụ kém và thức ăn dở. Ngoài ra cuối năm 2008 trong chuyến bay tại Moscow do viên cơ trưởng của Aeroflot say xỉn nên hành khách phản ứng. Người phát ngôn của hãng đã cho rằng cơ trưởng say rượu là "chuyện nhỏ" vì "máy bay có thể bay tự động!" và chỉ trích "tâm lý hốt hoảng của hành khách". Để thay đổi bộ mặt, hãng đã phải cử nhân viên sang Singapore để học và các tiếp viên thô lỗ đã bị đuổi.

Phát triển gần đây

Aeroflot đã cố gắng tạo hình ảnh mới về một hãng hàng không an toàn và đáng tin cậy, thuê các công ty tư vấn Anh trong lĩnh vực thương hiệu đầu thập niên 2000. Một màu sơn và đồng phục bay mới cho nhân viên được thiết kế và một chiến dịch quảng bá được tung ra năm 2003.

Những kế hoạch nhằm thoát hoàn toàn khỏi hình ảnh logo búa liềm thời Xô viết, vốn bị một số người phương Tây coi là thứ gợi nhớ đến hình ảnh thời Xô viết cũ, cũng đang được tiến hành. Tuy nhiên, một cuộc điều tra khách hàng cho thấy đây là biểu tượng được biết đến nhiều nhất của công ty, và vì vậy họ đã quyết định giữ lại nó.

Aeroflot cũng đã tăng cường phi đội của mình với những chiếc máy bay phương Tây. Họ có tổng cộng 24 máy bay phản lực A320/A319 cho những tuyến đường ngắn tại châu Âu và 11 máy bay Boeing 767 cho những tuyến bay dài. Tổng số máy bay là 93 chiếc. Hãng chuyên chở 5,9 triệu hành khách năm 2003.

Mùa thu năm 2004 hàng hàng không đã bắt đầu một chương trình mở rộng thị trường nội địa đầy tham vọng với mục tiêu giành 30% thị phần vào năm 2010 (tới 2006 họ chỉ nắm khoảng 9%). Nhiệm vụ đầu tiên là vượt mặt đối thủ cạnh tranh chủ chốt S7 Airlines, hãng đứng đầu trong thị trường hàng không nội địa Nga. Ngày 29 tháng 7 năm 2004 công ty đã đưa ra khẩu hiệu mới: "Trân trọng. Aeroflot".

Ngày 14 tháng 4 năm 2006 Aeroflot trở thành hãng hàng không đầu tiên tại Liên bang Xô viết cũ gia nhập liên minh quốc tế (SkyTeam; một cách khác là gia nhập Star Alliance). Hãng cũng sẽ có sân bay chính tại Sân bay quốc tế Sheremetyevo được gọi là Ga 3 Sheremetyevo sẽ được hoàn thành vào tháng 11 năm 2007.

Công ty đã thông báo kế hoạch của mình nhằm tăng lượng hàng hóa chuyên chở. Họ đã đăng ký thương hiệu "Aeroflot Cargo" năm 2004. Cũng có một kế hoạch nhằm thay thế phi đội chở hàng gồm bốn chiếc DC-10s bằng sáu chiếc MD-11s bắt đầu từ cuối năm 2007.

Chính phủ Nga (tới tháng 3 năm 2007) sở hữu 51,17% cổ phần thông qua Rosimushchestvo, Liên đoàn Dự trữ Quốc gia 27% và nhân viên cùng các bên khác 19%, và có 14.900 nhân viên.

Năm 2006 Aeroflot chuyên chở 7.290.000 hành khách và 145.300 tấn thư và hàng hoá tới 89 địa điểm tại 47 nước.

wien

Đội bay

Đội bay hiện tại
Tính đến tháng 9 năm 2021:

Đội máy bay đã ngưng sử dụng

Hàng hoá
Phi đội chở hàng của Aeroflot tới tháng 8 năm 2006 gồm những máy bay sau:

Aeroflot dự định thay thế phi đội DC-10F bằng những chiếc MD-11F hiện đại hơn.

Điều hành trong quá khứ

Trong thời kỳ Xô viết, hầu như toàn bộ máy bay chở khách của Aeroflot đều do các công ty trong nước chế tạo. Rõ ràng tất cả các máy bay dân sự (và một số máy bay quân sự) bay tại Liên bang Xô viết đều được coi là máy bay của Aeroflot. Điều này có nghĩa Aeroflot là hãng có hầu như tất cả các loại máy bay trong phi đội của mình, bởi vì hãng sở hữu từ các loại máy bay nhỏ phun thuốc diệt côn trùng trong nông nghiệp tới loại Ilyushin 62 lớn hơn 200 chỗ.

Trong thập niên 1940 và đầu thập niên 1950, máy bay chính trong phi đội Aeroflot là một phiên bản đã được cho phép chế tạo của Douglas DC-3. Các phiên bản đã sửa đổi, do Liên Xô chế tạo của loại máy bay này được gọi là PS-84 và Lisunov Li-2. Chiếc máy bay đầu tiên như vậy được hoàn thành tại Liên bang Xô viết năm 1939.

Sau này, máy bay Li-2 bị thay thế bằng loại Ilyushin Il-12 (đi vào hoạt động năm 1947) và Ilyushin Il-14 (đi vào hoạt động năm 1954). Aeroflot cũng điều hành rất nhiều máy bay hai tầng cánh hoạt động trên đường băng ngắn Antonov An-2 (chuyến bay đầu tiên năm 1947), cả với vai trò chở khách và hàng hoá. An-2 tiếp tục hoạt động trong Aeroflot tới thập niên 1980.

Ngày 15 tháng 9 năm 1956 Aeroflot bắt đầu sử dụng những chiếc Tupolev Tu-104, những chiếc máy bay phản lực chở khách đầu tiên của Liên bang Xô viết hoạt động thường xuyên. Chuyến bay có chở hành khách đầu tiên của chiếc máy bay này bay từ Moscow tới Irkutsk, Nga. Tuyến quốc tế đầu tiên sử dụng Tu-104 là Moscow - Praha, Tiệp Khắc.

Tupolev Tu-114, trước kia được dùng để chở các nhà lãnh đạo Xô viết, đi vào phục vụ năm 1961 trên tuyến Moscow (Sân bay quốc tế Vnukovo) - Khabarovsk, Nga. Nó cũng hoạt động trên những tuyến quốc tế khác như Moscow - Tokyo, Nhật Bản và Moscow - La Habana, Cuba, tuyến đường bay thẳng dài nhất thời kỳ đó.

Năm 1962 Aeroflot bắt đầu sử dụng Tupolev Tu-124, phiên bản nhỏ hơn của Tu-104, trên các tuyến vùng. Những chiếc máy bay này sau đó đã được thay thế bằng loại Tupolev Tu-134, đi vào hoạt động năm 1967. Những phiên bản Tu-134 đã cải tiến vẫn chiếm đa số trong phi đội bay cấp vùng tại Nga hiện nay.

Chiếc máy bay chở khách Ilyushin Il-62 tầm xa bốn động cơ đầu tiên hoạt động trong Aeroflot năm 1967, với chuyến bay khai trương từ Moskva tới Montreal ngày 15 tháng 9 năm đó.

Năm 1972 chiếc Tupolev Tu-154 bắt đầu hoạt động thường xuyên. Chiếc máy bay phản lực này có lẽ là loại máy bay chở khách phổ biến nhất của Nga, với hơn 1000 chiếc đã được chế tạo. Phiên bản cải tiến Tu-154M sau này, vẫn đang hoạt động. Những chiếc máy bay đó hoạt động trên hầu hết các tuyến nội địa Nga.

Ngày 1 tháng 11 năm 1977 Aeroflot bắt đầu sử dụng Tupolev Tu-144, chiếc máy bay chở khách siêu âm đầu tiên trên thế giới, trên tuyến đường thông thường của hãng từ Moscow (Sân bay Quốc tế Domodedovo) tới Alma-Ata (hiện là Almaty, Kazakhstan). Tu-144 bị ngừng hoạt động chở khác năm 1978, với tổng cộng 55 chuyến bay thông thường chính thức.

Năm 1980 Ilyushin Il-86, chiếc máy bay thân rộng đầu tiên do Nga sản xuất, gia nhập phi đội với tổng cộng 11 chiếc. Những chiếc máy bay này bị cho nghỉ năm 2006.

Chiếc máy bay phương Tây chế tạo đầu tiên hoạt động trong Aeroflot làAirbus A310, nó được mua năm 1992. Công ty này cũng là một khách hàng của Boeing, mua chiếc phản lực Boeing 767 năm 1994. Từ đó Aeroflot cũng sử dụng những chiếc Boeing 737, Airbus A320, và phiên bản chở hàng của Douglas DC-10.

Năm 1998 Aeroflot thuê 2 chiếc Boeing 777. Cả hai chiếc này đều đã hết hạn thuê.

Mở rộng phi đội

Năm 1993 Aeroflot bắt đầu sử dụng máy bay Ilyushin Il-96-300 trên tuyến Moskva-New York. Công ty hiện điều hành 6 chiếc loại này - khoảng một nửa số Il-96 đang hoạt động thương mại trên toàn thế giới - và dự định mua thêm 6 chiếc nữa nếu Nhà nước Nga cho phép họ không trả trả khoản thuế nhập khẩu cho những chiếc máy bay phương Tây. Các chuyên gia trong ngành công nghiệp cho rằng hãng hiện đang tìm cách hủy bỏ hợp đồng với Ilyushin bởi sử dụng những chiếc Il-96 không có lợi ích kinh tế.

Năm 2006 hãng đã thuê 3 chiếc Boeing 767-300ER đã sử dụng từ ILFC trong 5 năm. Hai chiếc đầu tiên được chuyển giao tháng 11 năm 2006 và tháng 1 năm 2007, chiếc thứ 3 được dự định vào tháng 3 năm 2007. Trước đó công ty này đã thuê 2 chiếc Boeing 767-300ER từ ILFC.

Tới năm 2007, Aeroflot đang trong quá trình đại tu lại cơ cấu phi đội của mình. Những chiếc Tupolev 134 và Tupolev 154 già cỗi đang hoạt động trên những tuyến ngắn và trung bình sẽ bị loại bỏ, Tupolev 134 sẽ được thay bằng loại Sukhoi Superjet 100 còn chưa ra đời vào ngày 1 tháng 1 năm 2008, Tupolev 154 sẽ được thay thế bằng những chiếc Airbus 319/320/321 tới năm 2010.

Đối với những tuyến đường dài, công ty hiện đang đánh giá hai loại Boeing 787 và Airbus A350 như phương án thay thế cho Boeing 767, nhưng có lẽ loại Dreamliner sẽ được lựa chọn bởi nó đi vào hoạt động sớm hơn đối thủ của Airbus. Aeroflot có hợp đồng cho 22 chiếc Boeing 787 sẽ được giao hàng giai đoạn 2008-2010. Tuy nhiên, hãng đã hủy hợp đồng với Boeing và đặt hàng 22 chiếc A350 từ Airbus.

Sự việc lên tới đỉnh điểm tháng 9 năm 2006 khi Ban Giám đốc Aeroflot can thiệp cho hợp đồng với Boeing. Không may cho Boeing, sự kiện này trùng khớp với thời điểm Hoa Kỳ áp đặt trừng phạt với nhiều công ty Nga (gồm cả công ty sản xuất máy bay Sukhoi) vì cái gọi là cung cấp thiết bị cho Iran vi phạm vào Luật không phổ biến vũ khí hạt nhân cho Iran năm 2000 của nước này và với công ty Vneshtorgbank thuộc sở hữu Nhà nước Nga mua 5% cổ phần trong EADS, vì thế công ty này ủng hộ Airbus. Những đại diện nhà nước trong Ban giám đốc bỏ phiếu trắng và một chiến dịch lobby (vận động hành lang) mới được tiến hành, với nhiều nguồn tin Nga cho biết những nỗ lực của Aeroflot nhằm xoa dịu nhà nước bằng cách đưa ra đặt hàng cho cả 22 chiếc Boeing 787 và 22 chiếc Airbus 350, nhân gấp đội phi đội đường dài của họ. Chủ ngân hàng Alexander Lebedev, người đứng sau Liên đoàn Dự trữ Quốc gia, đã đạt được một thỏa thuận với Boeing để kéo dài thời hạn quyết định, sử dụng tiền từ liên minh của ông . Tuy nhiên, cuối cùng hợp đồng cũng đã đổ vỡ. Từ đó Lebedev luôn đe dọa kiện Nhà nước ra trước tòa án, đưa ra những con số thiệt hại với Aeroflot lên tới 200 triệu dollar Mỹ.

 Ngày 22 tháng 3 năm 2007, Aeroflot đã ký kết một thỏa thuận với Airbus về việc giao hàng 22 chiếc Airbus 350-800/900 XWB bắt đầu từ năm 2014.
 Mười chiếc Airbus A330-200 cũng đã được đặt hàng để đi vào hoạt động từ cuối năm 2008 để tăng tạm thời năng lực vận chuyển.

Tai nạn và sự cố
Ở đây chỉ tính những vụ tai nạn và sự cố phổ biến nhất.

 Vào ngày 11 tháng 10 năm 1984, chuyến bay 3352 của Aeroflot (Tupolev Tu-154B-1) đã đâm vào các phương tiện bảo dưỡng trên đường băng, khiến 174 người trên khoang và 4 người trên mặt đất thiệt mạng, chỉ có 5 người duy nhất vẫn còn sống sót. Nguyên nhân chính dẫn đến vụ tai nạn thảm khốc là do một kiểm soát viên không lưu đã ngủ gật trong khi đang làm nhiệm vụ. Kiểm soát viên mặt đất lúc đang làm nhiệm vụ chỉ mới 23 tuổi. Anh ta được cho là đã không ngủ đủ giấc trong những ngày trước khi vụ tai nạn xảy ra, vì phải chăm sóc hai đứa con nhỏ của mình. Vào thời điểm nó xảy ra, vụ tai nạn này là vụ tai nạn chết người nhất trong lịch sử hàng không Liên Xô.
 Vào ngày 10 tháng 7 năm 1985, chuyến bay 7425 của Aeroflot (Tupolev Tu-154B-2) đã lao thẳng xuống mặt đất gần Uchkuduk, Uzbekistan, thời bấy giờ thuộc Liên Xô. Không có người sống sót trong 200 người có trên chuyến bay ngày hôm đó. Hộp đen của Chuyến bay 7425 đã bị phá hủy trong vụ tai nạn. Nhưng các nhà điều tra, cùng với sự giúp đỡ của các nhà tâm lý học, đã nghiên cứu những yếu tố con người dẫn đến vụ tai nạn. Họ nhận thấy phi hành đoàn của Chuyến bay 7425 đã rất mệt mỏi vào thời điểm ngày hôm đó, và đó cũng là nguyên nhân chính dẫn đến vụ tai nạn hàng không chết chóc nhất trong lịch sử Liên Xô và Uzbekistan.
 Vào ngày 20 tháng 10 năm 1986, chuyến bay 6502 của Aeroflot (Tupolev 134A) đã rơi do cơ trưởng đã đặt cược cơ phó là hạ cánh máy bay không cần nhìn đường băng (sơ suất của phi công). Cơ trưởng đã phớt lờ cảnh bào của hệ thống khi máy bay đang ở độ cao khoảng 62 - 65 m và không thực hiện đề xuất bay vòng (go around). Máy bay lao xuống đường băng với tốc độ 150 kn (280 km / h; 170 dặm / giờ) và dừng lại sau khi đã chạy quá đường băng. 70 người tử vong, trong đó có cả cơ phó. Chỉ 24 người sống sót, trong đó hơn một nửa là trẻ em. Cơ trưởng là Kliuyev bị truy tố và bị kết án 15 năm tù, sau đó được giảm xuống sáu năm tù.
 Vào ngày 23 tháng 3 năm 1994, Chuyến bay 593 của Aeroflot (Airbus A310-304) đã rơi ở Siberia chỉ vì viên cơ phó thứ 3 cho hai đứa con của mình vào buồng lái giữa đêm. Khi đó Yana, 12 tuổi và Eldar, 15 tuổi được phép ngồi vào ghế của cơ trưởng và nghịch với các nút điều khiển mà đáng lý ra đã phải được vô hiệu hóa trước khi máy bay chuyển sang chế độ bay tự động. Trong lúc đang chơi, Eldar vô tình kéo nút điều khiển xuống trong đúng 30 giây, quay lại trạng thái điều khiển bằng tay, Vì phi công xử lí không kịp nên chiếc máy bay đã rơi tự do xuống đất ở Siberia khiến toàn bộ 75 hành khách và phi hành đoàn thiệt mạng.
 Vào ngày 14 tháng 9 năm 2008, Chuyến bay 821 của Aeroflot Nord (Boeing 737-505) đã gặp sự cố (mất kiểm soát) khi đang tiếp cận Sân bay Quốc tế Perm lúc 5:10 giờ địa phương. Tất cả 88 người trong khoang thiệt mạng. Nguyên nhân chính của vụ tai nạn là cả hai phi công đều mất định hướng trong không gian do không có kinh nghiệm, Thiếu chế độ nghỉ ngơi đầy đủ, quản lý nguồn lực của thuyền viên không tốt và việc sử dụng rượu của thuyền trưởng cũng góp phần gây ra tai nạn. Thảm họa hàng không này dẫn đến việc Aeroflot-Nord đổi tên thành Nordavia , có hiệu lực vào ngày 1 tháng 12 năm 2009 và sau đó là Smartavia vào năm 2019.
 Vào ngày 5 tháng 5 năm 2019, chuyến bay 1492 của Aeroflot (Sukhoi Superjet 100) đã bốc cháy ở cánh và thân máy bay phía sau sau một cú va chạm mạnh, và có tới 41 người trên tàu được báo cáo là đã thiệt mạng. Máy bay sau đó đã bị thiêu rụi hoàn toàn. Theo báo cáo của Ủy ban Hàng không Liên bang Nga phụ trách điều tra nguyên nhân vụ việc, máy bay Sukhoi Superjet 100 đã hạ cánh với tốc độ vượt mức cho phép sau khi bị sét đánh. Ngoài ra, phi hành đoàn cũng đã quyết định cho máy bay hạ cánh bất chấp khuyến cáo của một hệ thống tự động rằng máy bay nên tiếp cận đường băng lần thứ hai. Tuy nhiên, báo cáo điều tra nêu trên kết luận phi công không có lỗi trong vụ việc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Aeroflot – Russian Airlines: buy air tickets online, book flights, search and order seats in a plane, selling e-tickets for airplanes, prices, flight schedule and purchase
 Fleet age
 Fleet
 Passenger Opinions
 Aeroflot News  from Airwise News

Công ty có trụ sở tại Moskva
Hãng hàng không Liên Xô
Thành viên của IATA
Nhãn hiệu Liên Xô
Công ty nhà nước Nga
Hãng hàng không nhà nước
Công ty hàng không Nga
SkyTeam
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Moskva
Nhãn hiệu Nga


title: Diethardt

text:
Diethardt là một đô thị ở huyện Rhein-Lahn, bang Rheinland-Pfalz, in phía tây nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rhein-Lahn


title: Megachile cruziana

text:
Megachile cruziana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1930


title: Tipulodina fumifinis

text:
Tipulodina fumifinis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Chú thích

Tham khảo

Tipulodina


title: Trentepohlia monacantha

text:
Trentepohlia monacantha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: George Bernard Shaw

text:
George Bernard Shaw (1856 – 1950) hay còn được gọi là Bernard Shaw là một nhà viết kịch, nhà phê bình, nhà chính trị và nhà hoạt động chính trị người Ireland. Ảnh hưởng của ông đối với kịch nghệ, văn hóa và chính trị phương Tây kéo dài từ những năm 1880 đến khi ông qua đời. Ông đã viết hơn sáu mươi vở kịch, bao gồm các tác phẩm lớn như Người và Siêu nhân (1902), Pygmalion (1912) và Saint Joan (1923). Với một loạt kết hợp cả châm biếm đương đại và ngụ ngôn lịch sử, Shaw đã trở thành nhà viết kịch hàng đầu trong thế hệ của mình, và năm 1925 đã được trao giải thưởng Nobel Văn học.

Sinh ra ở Dublin, Shaw chuyển đến London vào năm 1876, nơi ông đã gắng sức để trở thành một nhà văn và tiểu thuyết gia, và bắt tay vào một quá trình tự học nghiêm ngặt.Vào giữa những năm 1880, ông đã trở thành một nhà phê bình âm nhạc và opera đáng kính. Sau một sự thức tỉnh chính trị, ông gia nhập Hội Fabian theo học thuyêt dần dần và trở thành người viết luận nổi bất nhất tại đây. Shaw đã viết kịch trong nhiều năm trước thành công đầu tiên ra mắt công chúng là Arms and the Man năm 1894. Bị ảnh hưởng bởi Henrik Ibsen, anh đã tìm cách giới thiệu một chủ nghĩa hiện thực mới vào bộ phim truyền hình tiếng Anh, sử dụng các vở kịch làm phương tiện để phổ biến các ý tưởng chính trị, xã hội và tôn giáo của mình. Vào đầu thế kỷ XX, danh tiếng của ông là một nhà viết kịch đã được bảo đảm với một loạt các thành công quan trọng và được biết đến bao gồm Major Barbara, The Doctor's Dilemma và Caesar và Cleopatra.

Quan điểm bày tỏ của Shaw thường gây tranh cãi; ông đã thúc đẩy thuyết ưu sinh và bảng chữ cái và phản đối tiêm chủng và tôn giáo có tổ chức. Ông tranh thủ sự không ủng hộ của quần chúng đối với Chiến tranh thế giới lần thứ nhất với việc lên án cả hai phe có tội như nhau, và mặc dù không phải là đảng viên đảng cộng hòa nhưng vẫn khiển trách chính sách của Anh về Ireland trong thời kỳ hậu chiến. Những lập trường này không có ảnh hưởng lâu dài đối với vị thế hay công việc soạn kịch; những năm giữa chiến tranh đã chứng kiến một loạt các vở kịch thường đầy tham vọng, đạt được những mức độ thành công phổ biến khác nhau.

Năm 1938, kịch bản của ông được chuyển thể thành phim điện ảnh Pygmalion đã được giải Oscar cho Kịch bản chuyển thể hay nhất. Sự khao khát về chính trị và and cuộc bút chiến vẫn chưa chấm dứt; vào cuối những năm 1920, ông đã từ bỏ chủ nghĩa dần dần của Hội Fabian và thường viết và nói theo cách có lợi cho các chế độ độc tài cánh tả và cánh hữu, ông bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với cả Benito Mussolini và Joseph Stalin. Trong thập kỷ cuối cùng của cuộc đời, ông đã đưa ra ít tuyên bố công khai hơn, nhưng vẫn tiếp tục sáng tác nhiều cho tới thời gian ngắn trước khi qua đời, ở tuổi chín mươi, đã từ chối tất cả các danh hiệu quốc gia, bao gồm cả Huân chương Công lao (Order of Merit) năm 1946.

Sau khi ông qua đời, từ đó gây nên mất mát về mặt học thuật và ý kiến phê bình về các tác phẩm của ông rất đa dạng, nhưng ông thường xuyên được các nhà viết kịch Anh đánh giá đứng thứ hai chỉ sau Shakespeare; các nhà phân tích nhận ra tầm ảnh hưởng sâu rộng của ông đối với các thế hệ nhà viết kịch của Anh. Từ Shavian đã đi vào ngôn ngữ như gói gọn các ý tưởng và phương tiện để thể hiện.

Tiểu sử
George Bernard Shaw sinh ở Dublin, là con thứ ba của George Carr Shaw (1814 – 1885) và Lucinda Elizabeth Shaw (1830 – 1913). Cha trước làm công chức sau chuyển sang buôn ngũ cốc bị thua lỗ trở thành người nghiện rượu, mẹ là ca sĩ chuyên nghiệp, chị gái của Lucinda Frances (1853 – 1920)– cũng là một nữ ca sĩ opera nổi tiếng. Lúc nhỏ Shaw học kém nhưng lại có khiếu về âm nhạc, sớm hiểu và yêu thích tác phẩm của các nhạc sĩ danh tiếng, học thêm về hội họa ở Dublin. Lúc 15 tuổi ông làm nhân viên tập sự, thủ quỹ cho một hãng bất động sản. Năm 1876, ông theo mẹ và hai chị đến London sinh sống, viết các bài phê bình âm nhạc cho các báo để kiếm tiền, tự học, quan tâm và tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Năm 1884 ông tham gia thành lập Hội Fabian (Fabian Society) - tổ chức của các trí thức Anh chủ trương quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội bằng con đường hòa bình.

Thời kì 1879-1883, Shaw viết tiểu thuyết đầu tay Immaturity (Non nớt) và 5 tác phẩm khác nhưng chưa được in; cuốn An Unsocial Socialist (Một người xã hội chủ nghĩa phi xã hội, 1884) là tiểu thuyết đầu tiên được in năm 1887.

Shaw được coi là cha đẻ của "kịch ý niệm", ông bắt đầu sáng tác kịch từ năm 1885, nhưng bắt đầu nổi tiếng với vở Widowers' Houses (Những ngôi nhà của những người góa vợ, 1892). Đến năm 1903, kịch của ông chiếm lĩnh sân khấu Mỹ, Đức; năm 1904 chiếm lĩnh sân khấu trong nước. Ông càng nổi tiếng thêm khi vua Anh đến dự buổi biểu diễn vở John Bull's Other Island (Hòn đảo khác của John Bull, 1904), sau đó kịch của ông lan tràn sang các nước châu Âu. Shaw được coi là nhà soạn kịch xuất sắc nhất nước Anh, ông muốn dùng nghệ thuật để thức tỉnh con người trước yêu cầu phải thay đổi trật tự tư sản với tất cả các thể chế và tập tục của nó. Ông nhấn mạnh đến chức năng giáo dục của sân khấu, nhưng xem chức năng giáo dục không phải là sự áp đặt từ phía nhà viết kịch mà là khơi dậy nhu cầu thẩm mĩ của chính khán giả. Những vấn đề gay gắt của xã hội đương thời như thế lực khuynh đảo của đồng tiền, các kiểu bóc lột, tình trạng nghèo khổ của người dân kéo theo các tệ nạn xã hội được phản ánh rõ nét trong kịch của Shaw. Phong cách kịch của Shaw thiên về trào lộng, châm biếm, tìm đường đến chân lý thông qua những nghịch lý.

Ông đi du lịch nhiều nơi ở các nước châu Âu, châu Phi, Liên Xô... Trong 2 năm 1932-1933 ông đi vòng quanh thế giới, thăm châu Mỹ và Nhật Bản.

Năm 1923, vở Saint Joan (Nữ thánh Joan) ra đời và được đánh giá là đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của Shaw, hai năm sau ông được nhận giải Nobel. Shaw dùng tiền thưởng của giải thành lập Quỹ Văn học dành cho các tác giả viết kịch. Ông mất năm 1950 tại nhà riêng ở Hertfrordshire, Anh.

Tác phẩm
 Immaturity (Non nớt, 1879), tiểu thuyết
 The Irrational Knot (Cuộc hôn nhân không hợp lý, 1880), tiểu thuyết
 Love Among the Artists (Tình nghệ sĩ, 1881), tiểu thuyết
 Cashel Byron's Profession (Nghề của Cashel Byron, 1882), tiểu thuyết
 An Unsocial Socialist (Một người xã hội chủ nghĩa phi xã hội, 1884), tiểu thuyết
 The Man of Destiny (Con người của số phận, 1885), kịch
 You Never Can Tell (Bạn chẳng bao giờ nói được, 1886), kịch
 The quintessense of Ibsenism (Tinh túy của chủ nghĩa Ibsen, 1891), khảo cứu
 Widowers' Houses (Những ngôi nhà của những người góa vợ, 1892), kịch
 The Philanderer (Anh chàng hào hoa, 1893), kịch
 Arms and the Man (Vũ khí và con người, 1894), kịch
 The Devil's Disciple (Đồ đệ của quỷ, 1896-1897), kịch
 Caesar and Cleopatra (Caesar và Cleopatra, 1901), kịch
 Mrs. Warren's Profession (Nghề nghiệp của bà Warren, 1902), kịch
 Man and Superman (Con người và siêu nhân, 1903), kịch
 John Bull's Other Island (Hòn đảo khác của John Bull, 1904), kịch
 Major Barbara (Thiếu tá Barbara, 1905), kịch
 The Doctor's Dilemma (Tình trạng tiến thoái lưỡng nan của người bác sĩ, 1906), kịch
 Fanny's Frist Play (Vở kịch đầu tay của Fanny, 1909), kịch
 The Shewing Up of Blanco Posnet (Vạch trần Blanco Posnet, 1909), kịch
 Misalliance (1910), kịch
 Pygmalion (1912), kịch
 Androcles and the Lion (Androcles và sư tử, 1913), kịch
 Common Sense about the War (Suy nghĩ lành mạnh về chiến tranh, 1914), tiểu luận
 Augustus does his bit (Augustus thực hiện nghĩa vụ của mình, 1917), kịch
 Heartbreak House (Ngôi nhà trái tim tan vỡ, 1919), kịch
 Back to Methuselah (Trở lại Methuselah, 1921), kịch
 Saint Joan (Nữ thánh Joan, 1923), kịch
 The Intelligent Woman's Guide to Socialism and Capitalism (Cẩm nang về chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản dành cho phụ nữ, 1928), tiểu thuyết tường thuật
 The Apple Cart (Xe chở táo, 1929), kịch
 Too True To Be Good (Xấu nhưng là sự thật, 1931), kịch
 On the Rocks (Mắc cạn, 1933), kịch
 Millionainess (Nữ triệu phú, 1936), hài kịch
 Buoyant Billions (Bạc tỉ của Buoyant, 1946-1948), kịch
 Shakes versus Shaw (Shakes chống lại Shaw, 1949), kịch
 Farfetched fables (Những truyện ngụ ngôn khó tin, 1950), kịch

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Nobel Prize Bio on Shaw
 International Shaw Society, includes a chronology of Shaw's works
 The Shaw Society, UK, established in 1941
 Shaw Chicago Theater  A theater dedicated to the works of Shaw & his contemporaries.
 The Nobel Prize Biography on Shaw, From Nobel Lectures, Literature 1901-1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, (1969).
 Dan H. Laurence/Shaw Collection  in the University of Guelph Library, Archival and Special Collections, holds more than 3,000 items related to his writings and career

 The Bernard Shaw Society, New York

Nhà văn Ireland
Nhà viết kịch Ireland
Người đoạt giải Nobel Văn học
Sinh năm 1856
Mất năm 1950
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Nghệ sĩ Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim và người giành giải Oscar cho kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất
Người ăn chay


title: 1541

text:
Năm 1541 (số La Mã: MDXLI) là một năm thường bắt đầu vào thứ bảy (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 22 tháng 8: Mạc Thái Tổ (sinh năm 1483)

Tham khảo

Năm 1541


title: Alicante

text:
Alacante (Alicante trong tiếng Tây Ban Nha, tiếng Valencia: Alacant) là một thành phố ở Tây Ban Nha, thủ phủ của tỉnh Alicante và của comarca Alacantí, ở phía nam cộng đồng Valencia. Đây cũng là một cảng Địa Trung Hải lịch sử. Dân số nội thị thành phố Alicante khoảng 334.757 người (2009), là thành phố lớn thứ nhì ở cộng đồng Valencia. Nếu tính cả các đô thị xung quanh, khu vực thành thị Alicante có dân số 458.843 người, còn nếu tính dân số vùng đô thị (gồm cả Elche và các đô thị vệ tinh) thì dân số là 795.034 người (năm 2009), là vùng đô thị lớn thứ 8 ở Tây Ban Nha.
Alicante sinh sống phần lớn là nhờ vào khách du lịch và sản xuất rượu nho. Ngoài rượu nho thành phố này còn xuất cảng dầu ô liu và trái cây. Ngoài ra còn có các công nghệ nhẹ như chế biến thức ăn, kỹ nghệ thuộc da, vải vóc và gạch đá.

Ngôn ngữ
Vào đầu thế kỷ 20, đa số người dân Alicante nói tiếng Catala (Valenciano). Ngay cả trước thời Nội chiến Tây Ban Nha nhiều người nói tiếng Tây Ban Nha đã kéo về đây ở. Dưới thời đại độc tài của Franco tiếng Catala bị cấm. Ngay cả tên của thành phố bằng tiếng Catala, Alacant, cũng không được phép dùng.
Ngày nay cả hai thứ tiếng là tiếng chính thức. Ngay cả cái tên Alacant, bên cạnh tiếng Tây Ban Nha Alicante, cũng vậy.

Bộ sưu tập

Tham khảo

Thành phố của Tây Ban Nha
Du lịch Tây Ban Nha
Đô thị ở Alicante


title: Arrigny

text:
Arrigny  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 114 mét trên mực nước biển.

Sông Blaise chảy vào sông Marne ở xã Arrigny.

Tham khảo

Xã của Marne