title: Andrena stragulata

text:
Andrena stragulata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Illiger mô tả khoa học năm 1806.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1806


title: Ganonema pallidum

text:
Ganonema pallidum là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Ganonema


title: Lệnh Hồ Đức Phân

text:
Lệnh Hồ Đức Phân (chữ Hán: 令狐德棻, bính âm: Linghu Defen; 583–666) người huyện Hoa Nguyên Nghi Châu (nay thuộc huyện Diệu tỉnh Thiểm Tây), là nhà sử học thời Đường của Trung Quốc.

Ông nội Lệnh Hồ Đức Phân là Lệnh Hồ Bị - Đại tướng quân nhà Bắc Chu, cha ông là Lệnh Hồ Hy - Lại bộ trung đại phu, giữ chức Nghi Đồng Đại tướng quân.

Lệnh Hồ Đức Phân dưới thời trị vì của Đường Cao Tổ, được bổ nhiệm Đại thừa tướng phủ ký thất, sau làm quan đến Khởi cư xá nhân, ông từng giữ các chức vụ quan trọng như Lễ bộ thị lang, Quốc tử giám tế tửu, Thái thường khanh, Hoằng Văn quán học sĩ, Sùng Hiền quán học sĩ đầu thời Đường, ông nhận lời tấu thỉnh tu sửa các bộ chính sử các triều đại như Lương, Trần, Bắc Tề, Bắc Chu và Tùy. Năm 662, ông tròn 80 tuổi, được phong làm Kim tử Quang lộc đại phu.

Năm 666, ông lâm bệnh mất tại nhà, thọ 84 tuổi.

Ông là chủ biên bộ chính sử Chu thư.

Đức Phân có hai đóng góp mang ý nghĩa lịch sử, lần đầu, được vị vua mới lên ngôi Đường Thái Tông chiêu mộ theo lời tấu thỉnh, tham gia vào việc viết sách Đường hội yếu (một trong bốn bộ sách của Hoành Văn Điện do Hoành Văn Quán thu thập và biên soạn, tổng cộng có tất cả hơn 20 vạn quyển), hai là tu sửa sách sử "nguồn gốc của việc tu sửa và biên soạn mới, bắt đầu từ Đức Phân" (theo lời của Triệu Dực trong Nhị thập nhị sử tráp ký), 8 bộ chính sử đương thời gồm Lương thư, Trần thư, Bắc Tề thư, Chu thư, Tùy thư, Tấn thư, Nam sử, và Bắc sử đều là những cống hiến của ông trong 24 bộ chính sử Trung Quốc, được mọi người khen ngợi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
二十五史 (簡体中国語／繁体中国語)

Nhà sử học Trung Quốc
Người nhà Đường
Sinh năm 583
Mất năm 666
Nhân vật chính trị nhà Đường
Sinh năm 582


title: Apatania shirahatai

text:
Apatania shirahatai là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Apatania


title: Saint-Firmin, Meurthe-et-Moselle

text:
Saint-Firmin là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintfirmin


title: Hexatoma erythraea

text:
Hexatoma erythraea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chaetopteryx atlantica

text:
Chaetopteryx atlantica là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Chaetopteryx


title: Ectoedemia reneella

text:
Ectoedemia reneella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Wilkinson năm 1981. Nó được tìm thấy ở Florida.

Sải cánh dài khoảng 6 mm.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia
Bướm đêm Bắc Mỹ
Nepticulidae


title: Akabira, Hokkaidō

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Hokkaidō, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Hokkaidō


title: Perdita recticincta

text:
Perdita recticincta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: Manilkara subsericea

text:
Manilkara subsericea là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil, hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

subsericea
Thực vật mô tả năm 1839
Thực vật Brasil
Thực vật được mô tả năm 1839


title: Giải thưởng Làn Sóng Xanh 2009

text:
Giải thưởng

10 ca sĩ được yêu thích nhất
Không phân biệt thứ hạng.

10 nhạc sĩ được yêu thích nhất
Không phân biệt thứ hạng

Các giải thưởng khác

Tham khảo
 Giải thưởng Làn sóng xanh 2009

Làn Sóng Xanh


title: Bellefontaine, Martinique

text:
Bellefontaine là một xã thuộc tỉnh Martinique nước Pháp. Xã này có diện tích 11,89 km2. Dân số theo điều tra năm 2007 của INSEE là 1530 người.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage

Xã của Martinique


title: Bongard

text:
Bongard là một xã thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã này có diện tích 6,64 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 257 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Wanzleben

text:
Wanzleben là một đô thị ở huyện Börde, trong bang Sachsen-Anhalt, nước Đức. Đô thị Wanzleben có diện tích 44,64 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 5294 người. Wanzleben có cự ly khoảng 15 km về phía tây nam Magdeburg.

Wanzleben là thủ phủ của Verwaltungsgemeinschaft ("đô thị tập thể") Börde Wanzleben.

Tham khảo

ro:Wanzleben

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Spilophora

text:
Spilophora là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1850 bởi Boheman.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Spilophora aequatoriensis Spaeth, 1905
 Spilophora annulata (Spaeth, 1905)
 Spilophora bifasciata Spaeth, 1937
 Spilophora bohemani (Baly, 1859)
 Spilophora cuneata Borowiec, 2003
 Spilophora lacrimata Borowiec, 2003
 Spilophora litterifera (Spaeth, 1905)
 Spilophora lyra (Spaeth, 1937)
 Spilophora nigriceps Spaeth, 1937
 Spilophora peruana (Erichson, 1847)
 Spilophora pulchra (Boheman, 1856)
 Spilophora romani (Weise, 1921)
 Spilophora sellata (Boheman, 1856)
 Spilophora speciosa (Baly, 1859)
 Spilophora tetraspilota Baly, 1859
 Spilophora trigemina (Guérin-Méneville, 1844)
 Spilophora trigemina (Guérin-Méneville, 1844)
 Spilophora trimaculata (Fabricius, 1801)
 Spilophora zernyi Spaeth, 1937

Chú thích

Tham khảo

Spilophorini


title: Tipula apache

text:
Tipula apache là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Erynnis marloyi

text:
Erynnis marloyi là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm nhảy. Nó được tìm thấy ở đông nam châu Âu (Hy Lạp và vùng Balkan) băng qua Tiểu Á đến Syria, nam Iran và Chitral.

Sải cánh dài 14–15 mm đối với con đực and 15–16 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6.

Ấu trùng ăn Rosaceae species.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Russian Insects

Liên kết ngoài

Erynnis
Côn trùng châu Âu
Bướm Iran


title: 13 (số)

text:
13 (mười ba) là một số tự nhiên ngay sau 12 và ngay trước 14.

Trong toán học
 Số 13 là số nguyên tố.
 Bình phương của 13 là 169

Trong hóa học
 13 là số hiệu nguyên tử của nguyên tố Nhôm (Al).

Tham khảo

Số nguyên tố
Thần số học
Triskaidekaphobia


title: Narsimhapur

text:
Narsimhapur là một thành phố và khu đô thị của quận Narsimhapur thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Narsimhapur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 347 mét (1138 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Narsimhapur có dân số 46.120 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Narsimhapur có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Narsimhapur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Narsimhapur


title: Quận Winston, Alabama

text:
Quận Winston là một quận thuộc tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Tên cũ là quận Hancock trước năm 1858.
Quận được đặt tên theo John A. Winston, Thống đốc Alabama thứ 15. Dân số năm 2006 ước tính là 24.634 người. Quận lỵ là Double Springs.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận có dân số 24.843 người, 10.107 hộ gia đình, và 7.287 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 40 người trên một dặm vuông (16/km ²). Có 12.502 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 20 trên một dặm vuông (8/km ²). Cơ cấu chủng tộc dân cư quận gồm 97,32% người da trắng, đen hoặc 0,038% Race (Hoa Kỳ điều tra dân số), 0,46% người Mỹ bản xứ, 0,13% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,90% từ các chủng tộc khác, và 0,81% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Gần 1,5% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 10.107 hộ, trong đó 31,80% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 59,6% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,10% có một chủ hộ nữ không có mặt chồng, và 27,9% gia đình được không. Gần 25,6% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân, và 11,4% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,43, và kích cỡ gia đình trung bình là 2,89.

Thành phần dân số theo độ tuổi với 23,7% ở độ tuổi dưới 18, 7,90% 18-24, 28,7% 25-44, 25,5% từ 45 đến 64, và 14,2% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Cứ mỗi 100 nữ giới, có 96 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, có 93,5 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 28.435 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 32.628 đô la Mỹ. Phái nam có thu nhập trung bình 26.206 USD so với 17.760 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.738 Mỹ kim. 17,1% dân số và 12,9% gia đình sống dưới mức nghèo khổ. 21,8% của những người dưới 18 tuổi và 23% của những người 65 tuổi trở lên đang sống dưới mức nghèo khổ.

Tham khảo

Quận của Alabama
Quận của Appalachia


title: Apries

text:
Apries (theo Herodotus), hay Wahibre Haibre (theo Diodorus), là một vị pharaon của Vương triều thứ 26 của Ai Cập cổ đại (cai trị: 589-570 TCN). Apries lên ngôi sau khi cha là Psamtik II mất. Ông đóng đô ở Sais, Ai Cập. Ông bị đại tướng Amasis giết chết và cướp ngôi vào khoảng năm 570 trước Công nguyên.

Ông được đánh đồng với Waphres của Manetho, người được ghi lại một cách chính xác là đã cai trị trong 19 năm. Apries còn được gọi là Hophra trong Jeremiah 44:30.

Apries thừa kế ngai vàng từ người cha của mình, pharaon Psamtik II, trong tháng 2 năm 589 trước Công nguyên Apries là một người tích cực xây dựng, ông đã cho xây dựng "bổ sung cho các đền thờ tại Athribis (Tell Atrib.), ốc đảo Bahariya, Memphis và Sais ". Trong năm thứ tư của vương triều mình, em gái của Apries, Ankhnesneferibre đã được chấp nhận là người vợ mới của Amun ở Thebes. Tuy nhiên, vương triều của Apries cũng đầy rẫy các vấn đề nội bộ. Năm 588 trước Công nguyên, vua Babylon Nebuchadrezzar đánh nước Do Thái, bao vây Jerusalem. Apries sai tướng đem quân tới Jerusalem, hợp sức với quân Do Thái chống giữ. Nebuchadrezzar đánh bại quân Ai Cập rồi phá hủy Jerusalem. Sau thất bại này Apries lại phải đối mặt với một cuộc binh biến của quân lính đồn Aswan có chiến lược quan trọng.

Sau khi dẹp được cuộc nổi dậy, Apries đưa quân tới Libya đánh quân xâm lấn từ bộ tộc Dōrieis (Hy Lạp). Quân Hy Lạp đánh quân Ai Cập bại tan tác Khi đội quân thất trận trở về, quân lính bản địa và lính đánh thuê nước ngoài trong quân đội Ai Cập quay sang đánh lẫn nhau. Dân Ai Cập mất lòng tin vào Apries và quay ra ủng hộ đại tướng Amasis, cận tướng cũ của Psamtik II từng chỉ huy Ai Cập đánh Nubia thắng lớn năm 592 trước Công nguyên. Amasis nhanh chóng xưng làm pharaon năm năm 570 trước Công nguyên. Apries chạy trốn khỏi Ai Cập và lánh nạn sang một nước khác. Năm 567 trước công nguyên, Apries cầu viện Babylon, được quân Babylon đưa về Ai Cập để đánh lại Amasis. Dường như Apries đã bị giết tại trận. Amasis do đó bảo đảm vương quyền của mình trên toàn Ai Cập và bây giờ là vị vua của Ai Cập. Amasis sai quân sĩ đưa thi hài Apries về Sais và an táng tử tế "với đầy đủ nghi thức quân sự". Amasis còn cưới con gái Apries là Chedebnitjerbone II để hợp thức hóa vương vị. Sử gia Hy Lạp Herodotos có viết tên vợ Apries là Nitetis (theo tiếng Hy Lạp), nhưng không tìm ra tư liệu đương thời nào ở Ai Cập nhắc đến bà này.

Xem thêm
 Amasis II

Chú thích

Pharaon Vương triều thứ Hai mươi sáu của Ai Cập
Năm sinh không rõ
Năm 570 TCN
Mất thập niên 570 TCN
Pharaon


title: Antinephele muscosa

text:
Antinephele muscosa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Ghana tới Gabon.
Bụng màu xanh lá cây-xanh biển. Phía dưới cánh trước màu nửa nâu.

Chú thích

Tham khảo

Antinephele
Động vật Gabon
Côn trùng Tây Phi


title: Cóc núi Hansi

text:
Cóc núi Hansi (danh pháp: Ophryophryne hansi) là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae. Đây là loài đặc hữu của Việt Nam.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Ohler, 2003: Revision of the genus Ophryophryne Boulenger, 1903 (Megophryidae) with description of two new species. Alytes, vol. 21, n. 1/2, .
 Ohler, A. 2004. Ophryophryne hansi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

H
Động vật đặc hữu Việt Nam
Động vật lưỡng cư Việt Nam
Động vật được mô tả năm 2003
Động vật lưỡng cư Campuchia
Động vật lưỡng cư Lào


title: Minami-Alps, Yamanashi

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Yamanashi, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Yamanashi


title: Ponteyraud

text:
Ponteyraud là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ponteyraud trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Ponteyraud


title: Dorcatoma flavicornis

text:
Dorcatoma flavicornis là một loài bọ cánh cứng thuộc chi Dorcatoma trong họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Dorcatoma


title: Gymnobela malmii

text:
Gymnobela malmii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Tham khảo

Liên kết ngoài

malmii


title: Amphicnemis cantuga

text:
Amphicnemis cantuga là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Amphicnemis cantuga được miêu tả khoa học năm 1939 bởi Needham & Gyger.

Chú thích

Tham khảo

Amphicnemis


title: Vịt mào

text:
Vịt mào là một loài vịt có danh pháp hai phần Mergellus albellus, thuộc họ Vịt. Môi trường sống chủ yếu là ở các vùng nước ngọt, phân bố khắp châu Âu và châu Á. Ở một số nước châu Á, đây là loài gia cầm quan trọng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

A
Chim Azerbaijan
Chim Pakistan
Chim Nhật Bản
Chim châu Âu
A
Động vật được mô tả năm 1758
Vịt


title: Acentroptera pulchella

text:
Acentroptera pulchella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được miêu tả khoa học năm 1830 bởi Guérin-Méneville.

Chú thích

Tham khảo


title: Phú Cường (phường)

text:
Phú Cường là phường trung tâm của thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.

Địa lý
Phú Cường là phường trung tâm của thành phố Thủ Dầu Một, có vị trí địa lý:
Phía đông  phường Phú Hòa
Phía tây giáp Thành phố Hồ Chí Minh (qua sông Sài Gòn) và phường Chánh Mỹ
Phía nam giáp phường Chánh Nghĩa
Phía bắc giáp phường Hiệp Thành và phường Chánh Mỹ.

Phường Phú Cường có diện tích 2,45 km², dân số năm 2021 là 25.203 người, mật độ dân số đạt 10.287 người/km².

Lịch sử

Nguồn gốc

Phú Cường là địa danh có lịch sử lâu đời với nhiều di tích lịch sử từ thời Pháp thuộc. UBND tỉnh nằm trên đồi xưa kia cũng là khu hành chính của thực dân Pháp thời xưa. Cùng ngay gần đó là khu chợ Thủ Dầu Một, là chợ lớn nhất Bình Dương cũng được hình thành từ thời đó (đã phá bỏ xây lại chợ mới do xuống cấp). Vì phường là trung tâm tỉnh lỵ từ thời cai trị của thực dân Pháp nên bây giờ vẫn còn rất nhiều các kiến trúc phương Tây cổ xưa. Thời Việt Nam Cộng hòa Phú Cường là xã trung tâm của quận lỵ Châu Thành với 5 ấp: Bộng Dầu, Chánh, Chánh Trong, Chánh Ngoài, Chợ.

Tên gọi
Từ Phú Cường nghĩa là giàu mạnh xuất hiện vào khoảng năm 1838 (đời vua Minh Mệnh thứ XVIII) cùng với sự thay đổi nhiều tên tổng và thôn của huyện Bình An.

Hình dạng
Hình dạng của phường Phú Cường nhìn từ vệ tinh như 1 chiếc giày.

Hành chính
Phường Phú Cường gồm 14 khu phố với 100 tổ dân phố được đánh số thứ tự từ 1-14.

Các cơ quan nhà nước cấp tỉnh nằm trên địa bàn phường
Tỉnh ủy (đường Bạch Đằng).
Ban Tổ chức Tỉnh ủy (đường Bạch Đằng).
Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy (đường Ngô Quyền).
ủy ban nhân dân & HĐND tỉnh Bình Dương (đường Quang Trung).
UBMTTQ tỉnh Bình Dương(đường Quang Trung).
Sở Tài chính (đường Quang Trung).
Sở Y tế (đường Yersin)
Sở Nội vụ (ĐL Bình Dương).
Sở Tư pháp (ĐL Bình Dương).
Thanh tra tỉnh Bình Dương (ĐL Bình Dương).
Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Bình Dương (đường Bạch Đằng).
Liên đoàn Lao động tỉnh Bình Dương (đường Yersin).
Trụ sở UBND phường nằm tại số 2 đường Quang Trung, khu phố 6.
Công an phường nằm tại số 26 đường Võ Thành Long, khu phố 5.

Xã hội

giáo dục
Trường Sĩ quan Công binh.
Trường Trung cấp Mỹ thuật.
Trường Tiểu học Nguyễn Du.
Trường Tiểu học Nguyễn Trãi.
Trường Tiểu học Lê Văn Tám.
Trường THCS Phú Cường.

Y tế
Hiện tại bệnh viện đa khoa Sài Gòn Bình Dương là một cơ sở y tế với đầy đủ các trang thiết bị hiện đại và công nghệ phẫu thuật tiên tiến.

Văn hóa

Công viên Phú Cường.
Công viên chùa Bà.
Công viên Bạch Đằng.
Chùa Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu.
Chùa Ông Ngựa (Thanh An Miếu).
Hội quán Triều Châu.
Hội quán Quảng Đông.
Vòng xoay ngã 6.
Nhà thờ Giáo phận Phú Cường.
Tòa Giám mục Giáo phận Phú Cường.
Nhà thờ Tin Lành.
Chùa Hội Khánh.
Chợ Thủ Dầu Một (trung tâm thương mại Thủ Dầu Một).
Siêu thị Citi Mart.

Ẩm thực
Các trung tâm ăn uống tại Thủ Dầu Một hầu như tập trung nhiều ở phường Phú Cường, đặc biệt là các tuyến đường xung quanh chợ Thủ Dầu Một như đường Nguyễn Trãi, đường Hùng Vương và đường Nguyễn Văn Cừ...

Chú thích

Tham khảo


title: Địa vật lý

text:
Địa vật lý là một ngành của khoa học Trái Đất nghiên cứu về các quá trình vật lý, tính chất vật lý của Trái Đất và môi trường xung quanh nó. Phạm trù địa vật lý đôi khi chỉ đề cập đến các ứng dụng của nó: hình dạng Trái Đất, trường từ và trường trọng lực của quả đất, thành phần và cấu trúc bên trong của nó, các quá trình động lực học và biểu hiện trên bề mặt của chúng trong kiến tạo mảng, sự hình thành của magma, núi lửa và các thành tạo đá. Tuy nhiên, các tổ chức địa vật lý hiện đại sử dụng một định nghĩa rộng hơn bao gồm chu kỳ tuần hoàn của nước (xét đến cả băng và tuyết), các quá trình động lực của chất lỏng trong đại dương và khí quyển, điện tích và từ tính trong quyển ion, quyển từ của Trái Đất, và các vấn đề khác thường liên quan đến Mặt trăng và các hành tinh khác.

Khảo sát địa vật lý nghiên cứu một loạt các hiện tượng tự nhiên, bao gồm cả hình dạng, sự vận động trong lòng Trái Đất, và các quá trình trong thạch quyển, thủy quyển và khí quyển.

Địa vật lý có hai hướng nghiên cứu là Vật lý Địa cầu nghiên cứu cơ bản về Trái Đất và môi trường xung quanh, và Địa vật lý Thăm dò. Địa vật lý thăm dò bao gồm việc ứng dụng lý thuyết địa vật lý và thiết bị vào mục đích tìm kiếm thăm dò tài nguyên hay khảo sát môi trường trong phạm vi lớp vỏ ngoài Trái Đất.

Bên cạnh đó, các phương pháp nghiên cứu của địa vật lý cũng được ứng dụng vào nghiên cứu các thiên thể trong vũ trụ.

Tổng quan
Theo truyền thống, Địa vật lý đôi khi được coi là một nhánh độc lập của các ngành khoa học tự nhiên, khác biệt với địa chất và vật lý đơn thuần, mặc dù có sự nhấn mạnh đến tính liên ngành. Liên đoàn Trắc địa và Địa vật lý Quốc tế (IUGG) đại diện cho địa vật lý trong Hội đồng Khoa học Quốc tế (International Science Council, ISC) ở mức độ tương tự như sinh học, hóa học, vật lý và toán học. Nhiều trường đại học có khoa Địa vật lý riêng biệt, và có một hệ thống độc lập của hiệp hội địa vật lý, các ấn phẩm, và các hội nghị.

Địa vật lý được áp dụng cho các nhu cầu xã hội, chẳng hạn như tìm tài nguyên khoáng sản, bảo vệ môi trường và giảm nhẹ thiên tai. Dữ liệu Khảo sát địa vật lý được sử dụng để phân tích tiềm năng chứa dầu khí, khoáng sản, tìm nước ngầm, tìm di vật khảo cổ học, tìm vật chưa nổ (UXO), xác định độ dày của băng hà và đất, và đánh giá tính chất đất đá tại các vị trí xây dựng để xử lý môi trường và kỹ thuật xây dựng,...

Lịch sử
Địa vật lý được công nhận là một lĩnh vực khoa học riêng biệt từ thế kỷ 19, tuy vậy nguồn gốc của nó đã có từ thời cổ đại.

La bàn từ tính đầu tiên đã được chế từ đá nam châm (Lodestone), và sau đó la bàn từ tính đóng vai trò quan trọng trong hàng hải. Các dụng cụ quan sát địa chấn đầu tiên được chế từ năm 132 TCN ở Trung Hoa.

Isaac Newton áp dụng lý thuyết tương tác hấp dẫn của ông để giải thích về cơ chế thủy triều. Sau đó các công cụ được phát triển để đo hình dạng, mật độ và trọng trường Trái Đất, cũng như các thành phần trong vòng tuần hoàn nước.

Trong thế kỷ 20, các phương pháp địa vật lý đã được phát triển cho thăm dò thạch quyển và thủy quyển Trái Đất. Địa vật lý cũng đóng một vai trò thiết yếu trong sự phát triển của lý thuyết kiến tạo mảng.

Các hiện tượng vật lý
Địa vật lý đề cao tính liên ngành, đóng góp vào mọi lĩnh vực của vật lý và các khoa học Trái Đất. Để cung cấp một ý tưởng rõ ràng hơn về những gì cấu thành địa vật lý, phần này mô tả hiện tượng được nghiên cứu trong vật lý và cách chúng liên quan đến Trái Đất và môi trường xung quanh của nó.

Trọng lực

Lực hấp dẫn cùng với lực ly tâm do sự tự xoay của Trái Đất tạo ra trọng trường Trái Đất, tác động lên các vật thể.
Mặt đẳng thế của trọng trường ứng với mực nước biển trung bình yên tĩnh, được gọi là Geoid và là một trong các định nghĩa về hình dạng của Trái Đất.

Các lực hấp dẫn của mặt trăng và mặt trời làm xuất hiện thủy triều.

Các phép đo gia tốc trọng trường và thế hấp dẫn trên bề mặt Trái Đất để xác định dị thường trọng lực, là nội dung của thăm dò trọng lực, được sử dụng để tìm kiếm các mỏ khoáng sản, cũng như cung cấp thông tin về sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo.

Dòng nhiệt

Trái Đất hình thành và nguội dần, dẫn đến xuất hiện lớp vỏ ngoài rắn, làm giảm bớt quá trình thoát nhiệt. Phần nhiệt lượng trong lòng Trái Đất làm cho vật chất ở một phần lõi là thể lỏng. Các dòng nhiệt dẫn đến những chuyển động ở lõi lỏng, tạo ra từ trường Trái Đất theo thuyết geodynamo, còn vận động đối lưu manti dẫn đến chuyển động của các mảng kiến tạo nêu trong thuyết kiến tạo mảng . Các nguồn nhiệt chính gồm có nhiệt nguyên thủy và phân rã phóng xạ, và đóng góp nhỏ của chuyển đổi pha vật chất (như sự kết tinh).

Nhiệt chủ yếu được vận chuyển đến bề mặt bằng đối lưu nhiệt (Thermal convection). Tuy nhiên có hai lớp ranh giới nhiệt, là ranh giới lõi - quyển manti (core-mantle) hay Điểm gián đoạn Gutenberg, và thạch quyển (lithosphere), tại đó là dẫn nhiệt. Một phần nhiệt được đưa lên từ đáy quyển manti bởi các chùm manti.

Các dòng nhiệt lên bề mặt của Trái Đất là khoảng 4,2 × 1013 W, và nó là một nguồn tiềm năng của năng lượng địa nhiệt.

Địa chấn

Sóng địa chấn (Seismic wave) là rung động truyền qua lòng Trái Đất hoặc dọc theo bề mặt của nó. Toàn bộ Trái Đất cũng có thể dao động ở dạng gọi là chế độ bình thường (normal mode) hay dao động tự do của Trái Đất. Chuyển động mặt đất do sóng địa chấn hoặc chế độ bình thường được đo bằng địa chấn kế. Nếu các sóng đến từ một nguồn cục bộ như một trận động đất, vụ nổ, các phép đo tại nhiều địa điểm khác nhau cho phép xác định vị trí nguồn. Vị trí của trận động đất cung cấp thông tin về kiến tạo mảng và đối lưu manti.

Quan sát các sóng địa chấn là nguồn thông tin về các khu vực mà sóng đi qua. Nếu mật độ hoặc thành phần đá thay đổi đột ngột thì xảy ra sóng phản xạ. Phản xạ có thể cung cấp thông tin về cấu trúc gần bề mặt. Những thay đổi trong hướng đi, gọi là khúc xạ, được sử dụng để suy ra các cấu trúc sâu của Trái Đất.

Sử dụng sóng địa chấn với nguồn sóng tự nhiên hay nhân tạo để nghiên cứu cấu trúc thạch quyển và thủy quyển, là nội dung các phương pháp thăm dò địa chấn. Phương pháp này được áp dụng rộng rãi trong cả vật lý địa cầu và địa vật lý thăm dò.

Động đất gây nguy hiểm cho con người. Hiểu được cơ chế của nó, tùy thuộc vào loại động đất (ví dụ, nội mảng kiến tạo hoặc tiêu điểm sâu), có thể dẫn đến các ước tính tốt hơn về nguy cơ động đất và cải tiến trong kỹ thuật công trình chịu động đất (Earthquake engineering).

Điện
Hiện tượng điện được thấy đầu tiên là sét trong mưa giông. Trái Đất là thể rắn, khí quyển bao quanh bị bắn phá bởi các bức xạ vũ trụ nên có điện tích dương. Nó tạo ra một điện trường gần mặt đất, trung bình là 120 V/m, và dòng điện khoảng 1800 A chạy trong mạch toàn cầu. Các dòng này thể hiện bởi sét bên dưới những đám mây.

Trong đất đá thì các quá trình điện hóa tạo ra điện thế thiên nhiên. Ngoài ra, nếu phát nguồn điện nhân tạo phát vào đất đá, thì tính chất điện khác nhau của các đất đá khác nhau sẽ cho ra phản ứng khác nhau. Nghiên cứu các quá trình này là cơ sở cho một loạt các phương pháp thăm dò điện, để nghiên cứu thạch quyển và thủy quyển với nhiều chủ đích.

Điện từ
Sóng điện từ xảy ra trong tầng điện ly, từ quyển và ở lõi ngoài Trái Đất. Đồng ca bình minh (Dawn chorus) được cho là gây ra bởi các điện tử năng lượng cao bị mắc kẹt trong vành đai bức xạ Van Allen. Ngoài ra sét đánh trong khí quyển, các nguồn phát sóng tần thấp (300 Hz – 10 kHz) từ các lò plasma trong tầng điện ly, trong từ quyển,... tạo ra sóng điện từ kiểu “tiếng huýt gió”. Sóng điện từ cũng có thể được tạo ra bởi động đất (xem Seismo-electromagnetics).Các cảm ứng điện từ trong thạch quyển và thủy quyển, gọi là dòng tellur, có nguồn gốc từ nhiễu động trong tầng điện ly, nhiễu từ trường, hoặc do chuyển động của các khối nước.

Tại lõi ngoài Trái Đất, dòng điện trong sắt lỏng có độ dẫn điện tạo ra từ trường bằng cảm ứng điện từ theo thuyết geodynamo. Sóng Alfvén là sóng từ thủy động lực trong từ quyển hoặc lõi Trái Đất. Trong lõi, chúng có thể có hiệu ứng rất nhỏ để quan sát được trong từ trường Trái Đất, nhưng sóng chậm như sóng từ Rossby (Magnetic Rossby waves) có thể là một trong các nguồn gốc của sự biến đổi từ trường Trái Đất theo thời gian.

Phương pháp điện từ được sử dụng trong khảo sát địa vật lý bao gồm Thăm dò điện từ Tellur (Magnetotellurics) và điện từ miền thời gian (Transient Electromagnetics, TDEM).

Từ trường

Từ trường Trái Đất đã được biết đến từ lâu, và đã được sử dụng để định hướng bằng la bàn. Ngày nay ta biết từ trường lái các hạt tích điện của gió mặt trời ra xa Trái Đất, bảo vệ sinh giới trên Trái Đất. Một phần nhỏ các hạt tích điện này xâm nhập được thượng tầng khí quyển và dẫn đến cực quang.

Từ trường Trái Đất được giải thích bằng thuyết geodynamo, coi rằng có nguồn gốc từ sự chuyển động của chất lỏng là sắt ở lõi ngoài Trái Đất.

Từ trường Trái Đất có dạng như một lưỡng cực nghiêng, và nó thay đổi theo thời gian, gọi là biến thiên thế kỷ. Các cực địa từ nằm gần các cực địa lý, nhưng trong khoảng thời gian ngẫu nhiên, trung bình 440.000 đến một triệu năm hoặc lâu hơn, cực tính của Từ trường Trái Đất đảo ngược. Những nghiên cứu Cổ địa từ, tập hợp và phân tích trong Đảo cực địa từ (Geomagnetic Polarity Time Scale), xác định có 184 đảo cực trong 83 triệu năm qua.

Sự đảo cực quan sát rõ trong địa tầng gần đây nhất, xảy ra vào giữa kỷ Đệ tứ, 781000 năm trước, là Đảo ngược Brunhes-Matuyama (Brunhes–Matuyama reversal). Sự đảo cực ngắn gần đây nhất là sự kiện Laschamp xảy ra 41.000 năm trước, trong thời kỳ băng hà cuối cùng, trong đó thời gian đảo cực dài cỡ 440 năm.

Các nhà địa chất quan sát đảo cực địa từ ghi lại trong đá núi lửa thông qua hiện tượng từ hóa dư tự nhiên, và lập ra tương quan Địa tầng từ tính (Magnetostratigraphy). Các dấu vết của chúng thể hiện rõ ở sự song song tuyến tính của các sọc dị thường từ ở đáy đại dương. Những sọc này cung cấp thông tin định lượng về sự lan rộng đáy đại dương, một phần quan trọng của thuyết kiến tạo mảng. Chúng là cơ sở của Địa tầng từ tính, dựng tương quan giữa đảo cực địa từ với các môn địa tầng học khác để xây dựng thang thời gian địa chất.

Từ hóa của các khoáng vật trong các loại đất đá được sử dụng để đo chuyển động của các lục địa. Nó cũng là cơ sở của thăm dò từ, thông qua đo đạc và xác định dị thường từ để giải đoán ra cấu trúc, thành phần, tính chất, trạng thái của đất đá trong thạch quyển, phục vụ nghiên cứu địa chất, môi trường và tìm kiếm khoáng sản.

Phóng xạ
Phân rã phóng xạ cấp khoảng 80% của nội nhiệt Trái Đất, tạo năng lượng cho geodynamo và kiến tạo mảng. Các nguồn cấp nhiệt chính có các đồng vị Kali K40, Urani U238, U235 và Thori Th232.

Nguyên tố phóng xạ được sử dụng trong định tuổi bằng đồng vị phóng xạ, là phương pháp chính để thiết lập khoảng thời gian tuyệt đối trong Địa thời học.

Đo phóng xạ, gồm đo gamma tổng và đo phổ gamma, đo khí Radon, sẽ xác định phân bố của các đồng vị phóng xạ gần bề mặt Trái Đất, phục vụ cho lập bản đồ thạch học, tìm quặng phóng xạ, xác định mức độ hoạt động của đứt gãy, xác định ô nhiễm phóng xạ của môi trường tự nhiên.

Thủy động lực học
Chuyển động chất lỏng xảy ra trong từ quyển, khí quyển, đại dương, quyển manti và lõi Trái Đất. Ngay cả trong lớp phủ rắn mặc dù có một độ nhớt rất lớn, vẫn có sự chảy giống như một chất lỏng nếu xem xét trong khoảng thời gian dài (xem Địa động lực).

Địa vật lý Thủy động lực học là một công cụ chính trong vật lý hải dương học và khí tượng học. Sự quay của Trái Đất có ảnh hưởng sâu sắc đến thủy động lực học của Trái Đất, thường là do hiệu ứng Coriolis. Trong bầu không khí nó làm phát sinh chuỗi dòng xoáy quy mô lớn như sóng Rossby (Rossby waves) và xác định các mô hình lưu thông cơ bản của các cơn bão. Trong đại dương nó định hướng các lưu thông xoáy quy mô lớn như sóng Kelvin (Kelvin wave) và xoắn ốc Ekman (Ekman spirals) ở bề mặt đại dương.

Trong lõi Trái Đất, sự lưu thông xoáy của sắt nóng chảy được cấu trúc bởi các cột Taylor (Taylor column).

Sóng và những hiện tượng khác trong từ quyển có thể được mô phỏng bằng Từ thủy động lực học.

Đặc điểm của Trái Đất

Kích thước và hình dạng của Trái Đất
Ở dạng khái quát cao nhất, thì coi Trái Đất có dạng hình cầu.

Sự quay quanh trục dẫn đến lực ly tâm, làm nó phình ra về phía xích đạo. Vì vậy nó được khái quát có hình dạng của một ellipsoid có bề mặt là xấp xỉ của Geoid trên đại dương. Nó được gọi là Ellipsoid quy chiếu (Reference ellipsoid), là nền tảng trong môn Trắc địa để lập ra hệ tọa độ địa lý gồm vĩ độ (latitude), kinh độ (longitude), cao độ (elevation), lập ra khung chiếu (Projection) cho thành lập Bản đồ địa hình trên Trái Đất. Tuy nhiên các quốc gia chọn cách xấp xỉ với Geoid và chọn điểm mốc kinh tuyến gốc khác nhau, nên hiện có nhiều Hệ tọa độ địa lý.

Trong số đó hệ WGS84 (World Geodetic System 1984) có xuất phát từ Hoa Kỳ và được gọi là Hệ thống trắc địa thế giới, đang là cơ sở của Hệ thống định vị toàn cầu GPS, được dùng phổ biến nhất. Hệ WGS84 sử dụng mô hình geoid EGM96 (Earth Gravitational Model 1996) hiệu đính năm 2004, với bán kính tại xích đạo a = 6378137 m và tại địa cực b = 6356752.3142 m, độ dẹt f = 1/298.257223563.

Các chi tiết hình dạng Trái Đất thì bị ảnh hưởng bởi sự phân bố của các lục địa và bồn đại dương, và trong chừng mực nào bởi sự di động của các mảng kiến tạo.

Hình dạng Trái Đất đầy đủ nhất, là bề mặt vật lý gồm đất liền và vùng nước, tức địa hình với độ cao so với bề mặt của ellipsoid quy chiếu, và biểu diễn trên Bản đồ địa hình. Trên bản đồ các vùng nước được biều diễn bằng mực nước trung bình, ví dụ mặt Biển Chết là -429 m, mặt hồ Ba Bể ở Việt Nam là +145 m, tuy nhiên các vùng phủ băng vĩnh cửu thường bị bỏ trống.

Cấu trúc bên trong

Các bằng chứng địa chấn học, dòng nhiệt bề mặt, và vật lý khoáng vật được kết hợp với khối lượng và lực quán tính của Trái Đất để suy ra các mô hình bên trong Trái Đất - thành phần, mật độ, nhiệt độ, áp suất của nó.

Ví dụ, về trung bình của Trái Đất có khối lượng riêng (5,515) cao hơn rất nhiều so với các loại đá trên bề mặt (2,7-3,3). Nó cho thấy rằng các vật chất ở sâu hơn là dày đặc hơn. Mô men quán tính của Trái Đất thấp, 0.33 MR2, so với một khối tương đương có mật độ không đổi là 0,4 MR2. Đương nhiên có sự gia tăng mật độ nén dưới áp suất rất lớn trong lòng đất, tuy nhiên các ảnh hưởng của áp suất có thể được tính toán bằng cách sử dụng phương trình Adams-Williamson (Adams–Williamson equation). Kết luận là chỉ riêng áp suất không thể giải thích cho sự gia tăng mật độ. Thay vào đó, chúng ta biết rằng lõi của Trái Đất bao gồm hợp kim của sắt và các chất khác.

Việc tái hiện các sóng địa chấn ở bên trong Trái Đất cho thấy không có sóng ngang S truyền qua lõi ngoài. Vì chất lỏng không truyền sóng ngang, nên lõi ngoài là dạng lỏng, và chuyển động của chất lỏng có độ dẫn điện này tạo ra từ trường Trái Đất theo thuyết geodynamo. Tuy nhiên lõi trong là rắn do áp suất rất lớn.

Tái hiện phản xạ địa chấn ở phần sâu bên trong cho thấy một số gián đoạn lớn trong tốc độ truyền sóng địa chấn, phân chia ranh giới các vùng chính của Trái Đất: lõi trong, lớp lõi ngoài, quyển manti (Mantle), thạch quyển và lớp vỏ (Crust).

Quyển manti được chia thành các manti trên, vùng chuyển tiếp, manti dưới và lớp D". Giữa quyển manti trên và lớp vỏ ngoài cùng là Bề mặt Mohorovičić (Mohorovičić discontinuity).

Từ quyển

Khi từ trường của hành tinh đủ mạnh, nó tương tác với gió mặt trời tạo thành một Từ quyển. Đo trên phi thuyền không gian đã vẽ được kích cỡ của từ trường Trái Đất. Nó kéo dài về phía Mặt trời khoảng 10 lần bán kính Trái Đất.

Luồng hạt mang điện tích do mặt trời phóng ra, gọi là gió mặt trời, tương tác với từ trường Trái Đất, dẫn đến đuôi từ quyển kéo dài hàng trăm lần bán kính Trái Đất về hướng đối diện. Từ quyển và khí quyển chặn các hạt này, bảo vệ sự sống trên Trái Đất.

Bên trong từ quyển, có những vùng tương đối dày đặc của các hạt gió mặt trời được gọi là vành đai bức xạ Van Allen.

Vật lý khoáng vật

Các loại đất đá, khoáng vật, đối tượng nghiên cứu khác nhau có tính chất vật lý khác nhau. Sự khác biệt về tính chất vật lý giữa đối tượng nghiên cứu và môi trường xung quanh nó tạo ra các dị thường địa vật lý có thể quan sát được nhờ các thiết bị đo ghi các hiện tượng vật lý.

Các tính chất vật lý của khoáng vật được nghiên cứu để từ những nguồn thông tin đo ghi được như: địa chấn, các gradient địa nhiệt,điện, từ, trọng lực, phóng xạ..., các nhà địa vật lý có thể suy ra các thành phần bên trong Trái Đất (phát hiện khoáng sản, dầu khí, nước ngầm...), cũng như những vận động có thể xảy ra.

Chịu ảnh hưởng nhiệt độ và áp suất cao, các đặc tính khoáng vật thay đổi về pha vật chất, điểm nóng chảy, các đặc tính lưu biến, hoặc khả năng chảy, độ nhớt,... thay đổi. Nó tác động đến mức độ các mảng kiến tạo di chuyển.

Nước là một chất rất phức tạp và tính độc đáo của nó là rất cần thiết cho cuộc sống. Tính chất vật lý của nó hình thành thủy quyển và là phần thiết yếu của vòng tuần hoàn nước và khí hậu. Tính chất nhiệt động của nước quyết định sự bốc hơi và gây ra gradient nhiệt trong khí quyển. Các loại mưa liên quan đến một hỗn hợp phức tạp các quá trình như sự kết dính, siêu lạnh và quá bão hòa. Một phần nước thấm xuống đất trở thành nước ngầm, và dòng chảy nước ngầm dẫn đến những hiện tượng như thấm lọc, tăng độ dẫn điện của nước, làm cho phương pháp địa vật lý điện và điện từ hữu ích cho việc theo dõi lưu lượng nước ngầm.

Trong đại dương thì độ mặn có ảnh hưởng tới tính chất vật lý của nước, và tới chuyển động của nó.

Nhiều giai đoạn của băng được hình thành ra quyển băng và có mặt các dạng như tảng băng, sông băng, biển băng, băng nước ngọt, tuyết và tầng đất đóng băng vĩnh cửu. Chúng là đối tượng nghiên cứu của Băng quyển học.

Các phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp thăm dò
 Các phương pháp thăm dò điện: Điện trở, điện trường thiên nhiên, phân cực kích thích, điện từ Tellur, điện từ miền thời gian (trường chuyển), Radar xuyên đất (GPR)
 Phương pháp địa chấn: khúc xạ, phản xạ, Địa chấn nông phân giải cao, mặt cắt thẳng đứng, chiếu sóng
 Phương pháp từ
 Phương pháp trọng lực
 Phương pháp phóng xạ
 Phương pháp địa nhiệt
 Phương pháp địa vật lý giếng khoan
Các phương pháp địa vật lý có thể được tiến hành trên mặt đất, trong giếng khoan, trên không (máy bay), trên biển (tàu), và cả trong không gian.

Nghiên cứu trong vũ trụ
Thăm dò trong không gian cho phép quan sát ở các vùng phổ khác nhau của sóng điện từ và ánh sáng kể cả vùng không nhìn thấy, cũng như sự thay đổi trọng trường và từ trường. Đo sự thay đổi trọng trường và từ trường bằng tàu vũ trụ trên quỹ đạo cho phép xác định các chi tiết tinh tế của trường ở hành tinh được quan sát. Ví dụ, trong năm 1970, các nhiễu động trọng trường trên biển của Mặt trăng (Lunar maria) đã được đo lường thông qua tàu vũ trụ mặt trăng, dẫn đến việc phát hiện sự tập trung mật độ (mascons), bên dưới các bồn trũng Imbrium, Crisium, Nectaris và Humorum.

Đối tượng nghiên cứu
 Thạch quyển
 Thủy quyển
 Khí quyển
 Trái Đất
 Hành tinh
 Tìm kiếm, thăm dò dầu khí, khoáng sản, nước ngầm...
 Khảo sát nền móng địa chất công trình (hầm, hào, sụt lún)
 Nghiên cứu, đánh giá môi trường

Tham khảo

Xem thêm
 Khảo sát địa vật lý
 Địa vật lý thăm dò
 Liên đoàn Trắc địa và Địa vật lý Quốc tế (IUGG)
 Thuyết geodynamo (Dynamo theory)
 Bồn đại dương (Oceanic basin)
 Ellipsoid Trái Đất (Earth ellipsoid)

Liên kết ngoài

 A reference manual for near-surface geophysics techniques and applications
 Commission on Geophysical Risk and Sustainability (GeoRisk), International Union of Geodesy and Geophysics (IUGG)
 Study of the Earth's Deep Interior, a Committee of IUGG
 Union Commissions (IUGG)
 USGS Geomagnetism Program
 Career crate: Seismic processor
 SEG, the Society of Exploration Geophysicists
 Bộ môn Địa vật lý, Trường Đại học Mỏ - Địa chất

Vật lý học
Khoa học Trái Đất
Khoa học hành tinh


title: Paryrias

text:
Paryrias là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Paridea allardi

text:
Paridea allardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Paridea


title: Nguyễn Khắc Trường

text:
Nguyễn Khắc Trường (sinh 1946) là một nhà văn nổi tiếng tại Việt Nam. Ông được biết đến nhiều với tác phẩm Mảnh đất lắm người nhiều ma. Ông được nhà nước Việt Nam trai tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học và nghệ thuật năm 2000.

Cuộc đời và sự nghiệp
Ông sinh ngày 6 tháng 7 năm 1946 tại Đồng Hỷ - Thái Nguyên. Năm 1965, ông nhập ngũ và phục vụ trong Quân chủng Phòng không. Sau khi tốt nghiệp Trường viết văn Nguyễn Du, ông chuyển về làm biên tập viên văn xuôi tại tạp chí Văn nghệ Quân đội. Ông trở thành thành viên của Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1982. Năm 1993 ông chuyển về công tác tại tổ văn xuôi của báo Văn nghệ. Năm 2003, khi đang là Phó Tổng biên tập Báo Văn Nghệ, ông chuyển sang làm Phó giám đốc Tổng biên tập NHà xuất bản Hội nhà văn đến năm 2011 thì nghỉ hưu. Hiện ông là Chủ tịch Hội đồng Văn xuôi của Hội nhà văn Việt Nam. Hiện ông sống tại Hà Nội.

Là một nhà văn viết về thể loại các tác phẩm Tiểu thuyết và Truyện ngắn, trong đó tác phẩm được xem là tiêu biểu nhất của ông Mảnh đất lắm người nhiều ma đã được đạo diễn Nguyễn Hữu Phần dựng thành phim truyền hình Đất và Người ra mắt công chúng năm 2002.

Tác phẩm
 Cửa khẩu (Tập truyện vừa, 1972)
 Thác rừng (Tập truyện ngắn, 1976)
 Mảnh đất lắm người nhiều ma (tiểu thuyết), 1990
 Miền đất Mặt trời (tập truyện), 1982
 Thác rừng (tập truyện), 1976

Vinh danh
 Giải thưởng cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ và Đài tiếng nói Việt Nam 1986 với tác phẩm Gặp lại anh hùng Núp.
 Tiểu thuyết Mảnh đất lắm người nhiều ma, giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam 1991
 Giải thưởng Nhà nước về văn học và nghệ thuật năm 2000

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nguyễn Khắc Trường trên tạp chí Văn nghệ Quân đội

Người Thái Nguyên

Giải thưởng Nhà nước


title: Hang Chat (huyện)

text:
Hang Chat () là một huyện (amphoe) ở phía tây của tỉnh Lampang, miền bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Mueang Lampang, Ko Kha, Soem Ngam của tỉnh Lampang và Mae Tha của tỉnh Lamphun.

Lịch sử
Ban đầu tên là Hang Sat (หางสัตว์), it đã được đổi tên thành Hang Chat năm 1940.

Hành chính
Huyện này được chia ra thành 7 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 73 làng (muban). Hang Chat là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Hang Chat. Có 7 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Hang Chat


title: Anthrenoides nordestinus

text:
Anthrenoides nordestinus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Anthrenoides
Động vật được mô tả năm 2006


title: Mitromorpha rubrimaculata

text:
Mitromorpha rubrimaculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitromorpha
Động vật được mô tả năm 2009


title: Andrewsianthus ferrugineus

text:
Andrewsianthus ferrugineus là một loài rêu tản thuộc họ Scapaniaceae. Loài này có ở Bhutan và Nepal. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Bryophyte Specialist Group 2000. Andrewsianthus ferrugineus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

F
Thực vật Bhutan
Thực vật Nepal


title: Đại học Rangsit

text:
Đại học Rangsit (tiếng Thái Lan: มหาวิทยาลัยรังสิต) là một trường đại học tư thục tại Pathum Thani, Thái Lan. Đại học Rangsit bắt đầu tuyển sinh khóa đầu tiên năm 1986 dưới tên gọi Cao đẳng Rangsit và năm 1990 trở thành trường đại học. Trường hiện có 667 giảng viên, trong đó có 21 cao học, 3 tiến sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rangsit University

Hợp tác học thuật
  Fachhochschule Aachen, Đức
  Viện Giáo dục của Đại học London, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
  Đại học Bách khoa Savonia, Phần Lan
  Christelijke Hogeschoo Nederland, Hà Lan
  Đại học Birmingham, UK
  Đại học Bách khoa Mikkili, Phần Lan
  Erasmus Hogeschool, Bỉ
  Đại học Bách khoa Vaasa, Phần Lan
  Trường Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Riga, Latvia
  Đại học Malardalen, Thụy Điển
  Đại học Hạ Môn, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
  Ventaka Kala Foundation, Ấn Độ
  Viện Nghiên cứu Du lịch, Ma Cao
  Đại học Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
  Đại học Gyeongju, Hàn Quốc
  Đại học Dong-eui, Hàn Quốc
  Đại học dân lập Duy Tân, Đà Nẵng, Việt Nam
  Soongsil University, Hàn Quốc
  Vinayaka Mission's Research Foundation, Deemed University, Ấn Độ
  Korea Advanced Institute of Science and Technology, Hàn Quốc
  Đại học Quốc tế, Campuchia, Campuchia
  Harbin Engineering University, Trung Quốc
  Đại học Ming Chuan, Đài Loan
  Đại học Quế Lâm, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
  Đại học Văn hóa và Ngôn ngữ Bắc Kinh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
  iCarnegie Technology Education, Hoa Kỳ
  USAC University of Nevada tại Reno, Hoa Kỳ
  Lorain County Community College, Hoa Kỳ
  American International University, Bangladesh
  Iowa State University of Science and Technology, Hoa Kỳ
  Edith Cowan University, Úc
  Đại học Griffith, Úc
  Viện Công nghệ Hoàng gia Melbourne, Úc

Trường đại học và cao đẳng Thái Lan
Pathum Thani
Đại học tư nhân tại Thái Lan


title: Imatidium exiguum

text:
Imatidium exiguum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Imatidium


title: 7625 Louisspohr

text:
7625 Louisspohr (2150 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7625 Louisspohr

Thiên thể phát hiện năm 1973
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Brycinus affinis

text:
Brycinus affinis là một loài cá thuộc họ Alestiidae. Chúng là loài đặc hữu của Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Alestes affinis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2007.

Động vật Tanzania
A
A
Động vật được mô tả năm 1894
Động vật đặc hữu Tanzania


title: Đánh quay

text:
Đánh quay, còn gọi là đánh cù hoặc đánh gụ, là một trò chơi dân gian phổ biến ở hầu hết các sắc tộc của Việt Nam. Đây là trò chơi ngoài trời chủ yếu dành cho các bé trai nhưng cũng còn được thanh niên và những người già chơi, nó có thể có những tên gọi khác tùy theo sắc tộc như đánh tu lu (người Mông)...

Công cụ

Con quay: thường được làm bằng gỗ tốt, bền, thường là gỗ xoan; hoặc thứ gỗ gì dễ đẽo gọt sừng súc vật. Con quay có cấu tạo gồm 3 phần chủ yếu là thân, đinh quay và mấu để quấn dây.
Thân được chế tác theo hai hình dạng chính: hình quả chuông và hình nón cụt. Con quay thân hình quả chuông gọi là cù chuối hay quay chuối; con quay có thân hình nón cụt gọi là cù dái dê hay quay dái dê.
Đinh quay được đóng dọc theo trục thân quay ở phía nhỏ hơn của nó, ở một số sắc tộc, thân có phần cuối nhọn để làm đinh quay mà không cần dùng đinh đóng vào. Đinh sắt được cắt đi phần mũ thường được dùng làm đinh quay và nếu đầu quay đập dẹt thì gọi là đinh tràng. Ngoài ra bi sắt loại nhỏ cũng có thể dùng làm đinh quay và gọi là đinh bi. Việc bổ, quật mạnh gụ xuống đất và quật vào gụ khác nhiều lần khi chơi có thể làm đinh gụ đóng lún sâu vào trong thân hơn mức đóng ban đầu, khiến gụ bị thấp đi. Những năm gần đây, đầu thoi dệt bằng sắt cũng được sử dụng và gọi là đinh thoi hay đinh mũ. Loại đinh này có chân đế hình nón, sau khi đóng vào gụ, chân đế tỏa rộng ra xung quanh như giá đỡ, vì vậy việc quật, bổ mạnh nhiều lần xuống đất không làm cho đinh gụ bị đóng sâu vào thân gụ. Đinh của cù dái dê dài hơn của cù chuối do vậy loại cù này không được đóng đinh bi hoặc đinh thoi.
Mấu để quấn dây của cù dái dê thường ở đầu có đinh còn của cù chuối lại ở đầu kia và đối với cù chuối thì bộ phận này gọi là tu. Con quay được làm thủ công hoặc tiện bằng máy có kích thước từ nhỏ đến to tùy ý thích và phù hợp với người chơi. Để tránh bị hư hại khi bị đinh của con quay khác bổ trúng, tu còn có thể được bọc kim loại, trẻ em hay dùng vỏ đạn cỡ nhỏ hay tôn, sắt.
Dây quay: dây quay được làm từ sợi có độ bền cao (sợi bện, dây đay, dây len, dây gai hoặc dây bằng vật liệu tổng hợp...) để có thể sử dụng lâu dài; chiều dài và kích thước của dây phù hợp với sải tay của người chơi cũng như kích thước con quay.

Kỹ thuật

Kỹ thuật chủ yếu của trò đánh quay gọi là bổ, cách thực hiện khá đơn giản, chỉ cần quấn chặt dây quay vào con quay bắt đầu từ điểm mấu quấn dây tiếp xúc với thân quay theo vòng rộng dần. Người chơi giữ chặt đầu dây còn lại (hoặc quấn vào ngón tay) để bổ con quay, nghĩa là lăng cho con quay văng ra và thường kết hợp với lực giật đầu dây đang giữ để con quay quay được nhiều vòng hơn. Theo động tác bổ có thể phân ra thành ba cách chính:
Ra quay: người chơi hơi cúi xuống và khuỵu chân, để con quay ở khoảng ngang bụng rồi lăng con quay ra, tay giật dây di chuyển gần như song song với mặt đất.
Bổ thượng: người chơi đứng thẳng, tay cầm quay cao ngang gáy rồi ném quay xuống theo phương thẳng đứng, tay giật dây di chuyển từ dưới lên trên.
Bổ vát: cách thực hiện gần như bổ thượng nhưng không theo phương thẳng đứng mà theo đường chéo.

Do vị trí của mấu quấn dây khác nhau nên khi bổ thượng hoặc bổ vát vị trí chuẩn bị của con quay cũng khác nhau ở hai loại con quay. Cù chuối được để đầu có đinh hướng lên trên còn cù dái dê thì ngược lại.

Luật chơi

Chơi biểu diễn (còn gọi là đồng triệt): những người tham gia theo hiệu lệnh cùng bổ con quay xuống mặt sân chơi, con quay của ai quay được lâu nhất thì coi là thắng cuộc, âm thanh phát ra từ những con quay nghe rất vui tai. Chơi biểu diễn còn có thể vẽ một vòng tròn trên mặt đất rồi cho con quay quay trong đó.
Hầm (còn gọi là đồng hầm): những người chơi cùng thực hiện bổ con quay, một hoặc nhiều người chơi (tùy thỏa thuận) có con quay dừng sớm nhất sẽ bị hầm, nghĩa là phải để cho những người khác bổ con quay vào con quay của mình. Thể thức này cũng có thể chia làm hai phe để chơi, hai bên cử một đại diện ra để xác định đội bị hầm. Hầm lại có hai thể thức chính là hầm động và hầm tĩnh, trẻ em gọi là hầm sống và hầm chết. Nếu hầm sống thì những người bị hầm sẽ cho con quay của mình quay và những người được hầm tìm cách bổ trúng. Nếu hầm chết thì những người chơi sẽ vẽ một vòng tròn trên mặt sân chơi, những con quay bị hầm được cho vào đó để người được hầm bổ xuống. Trong thể thức hầm sống, con quay rất dễ bị đinh bổ trúng tu và nếu tu bị mất hẳn thì không thể quấn dây để chơi được nữa. Trong khi hầm, nếu con quay của người được hầm không, hay gần như không quay được trên mặt đất hoặc quay bằng tu chứ không phải bằng đinh thì con quay đó sẽ trở thành bị hầm. Ở thể thức hầm chết, ngoài trường hợp vừa nêu, nếu con quay của người được hầm khi dừng quay nằm lại trong lò thì con quay đó cũng bị đưa vào hầm; ngược lại, con quay đang bị hầm mà sau khi bị va chạm văng ra khỏi lò thì coi như được cứu thoát và người chủ có quyền hầm những con quay còn lại. Để "cứu" một con quay đang bị hầm, người chơi hay áp dụng kỹ thuật bổ vát còn để gây thiệt hại thì dùng bổ thượng. Còn có một biến thể mà ít ai muốn con quay của mình bị hầm là chỉ chọn ra một con quay duy nhất cho vào lò, những người được hầm sẽ bổ con quay của mình nhằm đưa "nạn nhân" đến một vị trí bất lợi như vũng nước, hố vôi, cống nước thải... thậm chí ao nước. Chỉ khi nào những người được hầm đạt mục đích thì vòng chơi mới bắt đầu lại bằng cách chọn ra một con quay khác để hầm. Tuy nhiên trong cách chơi này những người được hầm cũng rất dễ trở thành nạn nhân vì nếu không khéo léo chính con quay của họ cũng có thể rơi xuống vị trí không mong muốn ấy.
Ăn vố, trả vố: đây là thể thức thường dùng khi chỉ có hai người chơi, mỗi người sẽ lần lượt đặt hoặc cho con quay của mình quay để người còn lại bổ.

Từ ngữ dùng trong trò chơi
Vố: vết (lõm, xước) được tạo ra khi bị đinh của con quay khác bổ trúng.
Ngủ: con quay quay "tít" xung quanh trục của nó đồng thời nhìn gần như đang được đặt đứng tại chỗ trên mặt đất, ở mức độ cao hơn gọi là ngủ lịm.
Vu: âm thanh phát ra khi con quay quay.
Càng vố càng vu, chẻ tu càng tít: câu nói hay được dùng để tự an ủi hoặc an ủi người chơi khác (nhưng cũng có lúc để chế diễu) khi con quay bị nhiều vố thậm chí tu bị nứt, sứt mẻ.
Hầm cù tiện sướng hơn tiên. Ba đời tiên mới được hầm cù tiện.
Quay tu đi tù X năm, trong đó X là số đếm, ví dụ Quay tu đi tù 2 năm, hàm ý quy định luật chơi theo đó nếu người chơi bổ sai kỹ thuật dẫn đến con quay không quay bằng đinh mà quay bằng đầu kia thì sẽ bị hầm X lượt. Câu này cũng được dùng để chế diễu người chơi bổ sai kỹ thuật.

Đánh quay ở các nơi khác trên thế giới

Chơi quay là một trò chơi ưa thích của trẻ con ngày xưa, ngày nay đã ít và dường như không thấy xuất hiện ở các đô thị. Ở Hà Nội xưa, có thể tìm mua quay trên Phố Tố Tịch hoặc Phố Hàng Quạt.

Theo các kết quả khảo cổ học thì con quay là một trong những loại đồ chơi rất cổ xưa của loài người. Trò chơi tương tự đánh quay ở Việt Nam, có thể thấy ở nhiều vùng trên thế giới:
Ở các nước châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc...chơi quay cũng là trò chơi dân gian khá phổ biến, trò này còn được chơi ở bang Tamil Nadu ở Ấn Độ (gọi là bambaram), ở Philippines (gọi là trumpo)...
Trò trompo (từ tiếng Tây Ban Nha để chỉ con quay) được chơi phổ biến ở các nước Mỹ Latin, México, Peru, Colombia, Nicaragua... thường tổ chức những cuộc thi chơi trompo. Trompo được cho là du nhập từ Nhật Bản khi người México đưa nó về.
Mỹ còn tổ chức giải vô địch quốc gia về chơi quay ở Chico, bang California và giải vô địch thế giới ở Orlando, bang Florida

Con quay và đánh quay trong văn học nghệ thuật
Đồng dao:
Cút ca cút kítLàm ít ăn nhiều
Nằm đâu ngủ đấyNó lấy mất cưa
Lấy gì mà kéo...
Bài thơ: Kiếp con quay của Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu:Trời sinh ra tớ kiếp con quay,
Quay tít mù xanh nghĩ cũng hay. Lì mít giang sơn khi chóng mặt,
Đùng lăn thiên địa lúc rời tay. Lăng băng thân thế đi, đi, đứng,
Nghiêng ngả quan hà tỉnh, tỉnh, say. Thân tớ ví to bằng quả đất,
Cũng cho thiên địa có đêm ngày.

Xem thêm
 Danh sách các trò chơi truyền thống của Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bách khoa toàn thư văn hóa Việt
 Đánh quay trên trang web của tỉnh Lào Cai
 Topspinning.com

Trò chơi dân gian Việt Nam
Chuyển động quay
Đồ chơi truyền thống


title: Paratetrapedia buchwaldi

text:
Paratetrapedia buchwaldi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Paratetrapedia
Động vật được mô tả năm 1914


title: Montherlant, Oise

text:
Montherlant, Oise là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 146 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Bittium latreillii

text:
Bittium latreillii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bittium


title: Mellenthin

text:
Mellenthin là một đô thị trong huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Ostvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức..

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Pünderich

text:
Pünderich là một đô thị thuộc huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 5,41 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Ornithoptera goliath

text:
Ornithoptera goliath là một loài bướm trong họ Papilionidae. Chúng được xem là loài bướm có kích thước lớn thứ 2 trên thế giới với bề ngang sải cánh đạt đến , chỉ sau loài bướm Ornithoptera alexandrae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Picture of Ornithoptera goliath procus  in birdwings  gallery.
 www.butterflycorner.net  (English/German)

G
Động vật được mô tả năm 1888


title: Rijnwaarden

text:
là một đô thị ở phía đông Hà Lan, ở tỉnh Gelderland. Đô thị này có diện tích đất 40,42 ki-lô-mét vuông, dân số 11.005 người.

Các trung tâm dân cư

 Aerdt
 Herwen
 Lobith
 Pannerden
 Spijk
 Tolkamer

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 Kinh doanh ở Rijnwaarden (tiếng Hà Lan)

Đô thị cũ Gelderland


title: Limoges-Panazol (tổng)

text:
Tổng Limoges-Panazol là một tổng của Pháp tọa lạc tại tỉnh Haute-Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine.

Hành chính

Phân chia đơn vị hành chính

|-
| Aureil || align="right" | 777 || align="right" | 87220 || align="right" | 87005
|-
| Feytiat || align="right" | 5 299 || align="right" | 87220 || align="right" | 87065
|-
| Limoges || align="right" | 133 968 (1) || align="right" | 87280 || align="right" | 87085
|-
| Panazol || align="right" | 9 731 || align="right" | 87350 || align="right" | 87114
|-
| Saint-Just-le-Martel || align="right" | 1 959 || align="right" | 87590 || align="right" | 87156
|}
(1) một phần của xã.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Haute-Vienne
 Quận của Haute-Vienne
 Tổng của Haute-Vienne
 Xã của Haute-Vienne
 Danh sách các tổng ủy viên của Haute-Vienne

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limoges-Panazol


title: Glyphonyx attonitus

text:
Glyphonyx attonitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Erioptera apicinigra

text:
Erioptera apicinigra là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Favartia garrettii

text:
Favartia garrettii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Favartia


title: Tetraloniella brevikeraia

text:
Tetraloniella brevikeraia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Eardley mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Tetraloniella
Động vật được mô tả năm 1989


title: Xiphocentron prolixum

text:
Xiphocentron prolixum là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Xiphocentron


title: Tillandsia leucolepis

text:
Tillandsia leucolepis là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Giống
 Tillandsia 'Mayan Gold'

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

L
Thực vật México


title: Hiệu điện thế

text:
Hiệu điện thế hay điện áp (ký hiệu , thường được viết đơn giản là U, có đơn vị là đơn vị của điện thế: V, kV, mV, ...) là sự chênh lệch về điện thế giữa hai cực của 1 nguồn. Hiệu điện thế giữa hai điểm trong điện trường tĩnh là đại lượng đặc trưng cho khả năng thực hiện công của điện trường khi có một điện tích di chuyển giữa hai điểm đó. Hiệu điện thế có thể đại diện cho nguồn năng lượng (lực điện), hoặc sự mất đi, sử dụng, hoặc năng lượng lưu trữ (giảm thế). Hiệu điện thế có thể được sinh ra bởi các điện trường tĩnh, dòng điện chạy qua từ trường, các trường từ thay đổi theo thời gian, hoặc sự kết hợp của 3 nguồn trên. Dụng cụ để đo hiệu điện thế là: vôn kế, tĩnh điện kế...

Xem thêm
Điện thế

Tham khảo

Liên kết ngoài

Elementary explanation of voltage at NDT Resource Center

Điện từ học
Hệ thống điện
Đại lượng vật lý
Điện áp


title: Kröppelshagen-Fahrendorf

text:
Kröppelshagen-Fahrendorf là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Kröppelshagen-Fahrendorf có diện tích 8,27 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1090 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Fontenay, Indre

text:
Fontenay là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 12,33 km², dân số thời điểm năm 1999 là 86 người. Khu vực này có độ cao trung bình 135 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Indre


title: Ellipteroides ebenomyia

text:
Ellipteroides ebenomyia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Acrolepia xylophragma

text:
Acrolepia xylophragma là một loài bướm đêm thuộc họ Acrolepiidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Acrolepia


title: Retournac

text:
Retournac () là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 509 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 2293 người.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Thermochrous melanoneura

text:
Thermochrous melanoneura là một loài bướm đêm thuộc họ Anomoeotidae. Loài này có ở Malawi.

Chú thích

Tham khảo

Thermochrous
Côn trùng Malawi


title: Salvizinet

text:
Salvizinet là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Hyphydrus cuppeni

text:
Hyphydrus cuppeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Rambervillers (tổng)

text:
Tổng Rambervillers là một tổng của Pháp, nằm tại tỉnh Vosges trong vùng Lorraine của Pháp.

Phân chia hành chính

Tổng Rambervillers được chia thành 29 xã và khoảng  dân (theo thống kê năm 1999, không đếm trùng lặp):

|-
|Anglemont||align="right"| 165 ||align="right"|88700||align="right"| 88008
|-
|Autrey||align="right"| 297 ||align="right"|88700||align="right"| 88021
|-
|Bazien||align="right"| 46 ||align="right"|88700||align="right"| 88042
|-
|Brû||align="right"| 549 ||align="right"|88700||align="right"| 88077
|-
|Bult||align="right"| 240 ||align="right"|88700||align="right"| 88080
|-
|Clézentaine||align="right"| 212 ||align="right"|88700||align="right"| 88110
|-
|Deinvillers||align="right"| 54 ||align="right"|88700||align="right"| 88127
|-
|Domptail||align="right"| 239 ||align="right"|88700||align="right"| 88153
|-
|Doncières||align="right"| 123 ||align="right"|88700||align="right"| 88156
|-
|Fauconcourt||align="right"| 122 ||align="right"|88700||align="right"| 88168
|-
|Hardancourt||align="right"| 36 ||align="right"|88700||align="right"| 88230
|-
|Housseras||align="right"| 456 ||align="right"|88700||align="right"| 88253
|-
|Jeanménil||align="right"| 1083 ||align="right"|88700||align="right"| 88251
|-
|Ménarmont||align="right"| 55 ||align="right"|88700||align="right"| 88298
|-
|Ménil-sur-Belvitte||align="right"| 283 ||align="right"|88700||align="right"| 88301
|-
|Moyemont||align="right"| 206 ||align="right"|88700||align="right"| 88318
|-
|Nossoncourt||align="right"| 122 ||align="right"|88700||align="right"| 88333
|-
|Ortoncourt||align="right"| 75 ||align="right"|88700||align="right"| 88338
|-
|Rambervillers||align="right"| 5999 ||align="right"|88700||align="right"| 88367
|-
|Romont||align="right"| 312 ||align="right"|88700||align="right"| 88395
|-
|Roville-aux-Chênes||align="right"| 294 ||align="right"|88700||align="right"| 88402
|-
|Saint-Benoît-la-Chipotte||align="right"| 407 ||align="right"|88700||align="right"| 88412
|-
|Sainte-Barbe||align="right"| 251 ||align="right"|88700||align="right"| 88410
|-
|Saint-Genest||align="right"| 126 ||align="right"|88700||align="right"| 88416
|-
|Saint-Gorgon||align="right"| 330 ||align="right"|88700||align="right"| 88417
|-
|Saint-Maurice-sur-Mortagne||align="right"| 163 ||align="right"|88700||align="right"| 88425
|-
|Saint-Pierremont||align="right"| 162 ||align="right"|88700||align="right"| 88432
|-
|Vomécourt||align="right"| 289 ||align="right"|88700||align="right"| 88521
|-
|Xaffévillers||align="right"| 155 ||align="right"|88700||align="right"| 88527
|}

Hành chính

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Canton Rambervillers sur l´Insee
 Localisation của Tổng Rambervillers sur une carte de France

Rambervillers, Canton de


title: Allons, Alpes-de-Haute-Provence

text:
Allons  là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Nút đầu bò

text:
Nút đầu bò (Granny knot) là một kiểu nút rất giống với nút dẹt và nút ăn trộm. Chỗ khác là đầu thắt vòng của mỗi dây đi lên trên rồi đi xuống dưới hai sợi dây của dây kia (như kiểu đan quạt nan) chứ không ở cùng một phía (hoặc chỉ ở trên hoặc chỉ ở dưới) khi giao với hai sợi dây của dây kia.

Tham khảo

Đầu bò


title: Gonioctena viminalis

text:
Gonioctena viminalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Gonioctena
Động vật được mô tả năm 1758


title: Tira, Israel

text:
Tira (tiếng Hebrew: טירה, tiếng Ả Rập: الطيرة) là một thành phố Israel. Thành phố thuộc quận Trung. Thành phố có diện tích 11,894 km2, dân số năm 2009 là 22.600 người.
Trong thế kỷ thứ 12, trong thời kỳ Thập Tự, làng thuộc sở hữu của Dòng Thánh Gioan. Nó đã được cho Robert Sinjil và những người thừa kế của ông thuê. Trong thế kỷ 14 và 15, Tira là một điểm dừng trên con đường giữa Gaza và Damascus, và một khan được xây dựng.

Trong cuối thế kỷ 19, Tira đã được mô tả là: "Một ngôi làng dễ thấy trên một gò ở đồng bằng, được bao quanh bởi ô liu, với một cái giếng ở phía tây".
Tại thời điểm điều tra dân số 1931, Tira đã có 380 nhà và dân số 2.190 người Hồi giáo và 2 Kitô hữu. Năm 1945, có 3.180 cư dân Ả Rập, những người sở hữu tổng cộng sở hữu 26.803 dunam đất.
Theo điều tra năm 2004, cơ cấu chủng tộc của thành phố là 99,9% Hồi giáo Sunni công dân Ả Rập của Israel.
Theo CBS, năm 2001 có 9.600 nam và 9.300 nữ. Dân số của thành phố có cơ cấu như sau: 47,4% 19 tuổi hoặc trẻ hơn, 16,2% từ 20 đến 29, tăng 19,9% giữa 30 và 44, 10,8% 45-59 1,8% 60-64, và 3,8% 65 tuổi trở lên. Tốc độ tăng trưởng dân số năm 2001 là 2,8%.

Trong năm 2004, 41,3% dân số là 17 năm trở xuống, 54,5% là từ 18 đến 64 tuổi, và 4,2% từ 65 tuổi trở lên.

Tham khảo

Quận Trung (Israel)
Thành phố của Israel
Tira, Israel


title: Cyprinodon nazas

text:
Cyprinodon nazas là một loài cá thuộc họ Cyprinodontidae. Nó là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Cyprinodon nazas. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật đặc hữu México
N
Cá México


title: Wohlen bei Bern

text:
Wohlen bei Bern là một đô thị trong huyện Bern-Mittelland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 36,32 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2020 là 9240 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Taehongdan

text:
Taehongdan là một kun, hay huyện, tỉnh Ryanggang, Bắc Triều Tiên. Khu vực này trước đây thuộc Musan.

Về phía bắc, Taehongdan giáp sông Tumen bên kia là Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ở rìa tây bắc của cao nguyên Paekmu. Đỉnh cao nhất ở huyện là Changchongsan (장청산). Sông chính ở đây là Tumen. Khoảng 91% diện tích huyện là rừng. Do địa hình, huyện này có khí hậu lục địa với mùa đông rét.
Huyện này chỉ có đường bộ, không có đường ray. Kinh tế chủ yếu là lâm nghiệp và nông nghiệp.

Xem thêm
Địa lý Bắc Triều Tiên
Phân chia hành chính Bắc Triều Tiên
Ryanggang

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ryanggang
Huyện Bắc Triều Tiên


title: Paradrymonia binata

text:
Paradrymonia binata là một loài thực vật thuộc họ Gesneriaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Clark, J.L., Skog, L.E. & Pitman, N. 2004. Paradrymonia binata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Paradrymonia (Gesneriaceae)


title: Chlanificula thielei

text:
Chlanificula thielei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chlanificula


title: Perrogney-les-Fontaines

text:
Perrogney-les-Fontaines là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình466 mét trên mực nước biển.
Sông Âujon bắt nguồn ở xã này.

Tham khảo

Perrogneylesfontaines


title: Bette Midler

text:
Bette Midler (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1945) là một nữ ca sĩ, diễn viên người Mỹ (một nghệ danh khác là The Divine Miss M). Trong suốt sự nghiệp của mình, bà đã giành được 4 giải Grammy, 4 giải Quả cầu vàng, 3 giải Emmy, và một giải Tony, đồng thời cũng được đề cử hai giải Oscar ở hạng mục "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất". Hiện tại bà đang biểu diễn hòa nhạc, The Showgirl Must Go On, 5 buổi một tuần tại Caesars Palace ở Las Vegas (cùng với Cher và Elton John).

Đời tư
Bette Midler sinh ra ở Honolulu, nơi gia đình cô là một trong số ít gia đình Do Thái ở một khu phố chủ yếu là người Á Đông. Mẹ cô, Ruth (née Schindel, 1916-1979), là một thợ may và bà nội trợ, và cha của cô, Fred Midler (1912-1986), làm việc tại căn cứ hải quân ở Hawaii như một họa sĩ, và cũng là một người thợ sơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official Website
Bette on the Boards

Phỏng vấn Bette Midler trên Fox News Radio

Sinh năm 1945
Người Hawaii
Người đoạt giải Grammy
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ của Atlantic Records
Nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người giành giải Tony
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nhạc sĩ nhạc dance Mỹ
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nghệ sĩ của Columbia Records
Nghệ sĩ của Warner Bros. Records
Nghệ sĩ hài độc thoại Mỹ
Nữ nghệ sĩ hài Mỹ
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim truyền hình ngắn xuất sắc nhất
Nhạc sĩ theo chủ nghĩa nữ giới
Người đoạt giải Primetime Emmy
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Ca sĩ nhạc pop Mỹ


title: 19872 Chendonghua

text:
19872 Chendonghua (tên chỉ định: 6097 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld, và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 24 tháng 9 năm 1960. Nó được đặt theo tên Donghua Chen, nhà thiên văn học nghiệp dư Trung Quốc.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 19001–20000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1960
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels


title: Microvoluta veldhoveni

text:
Microvoluta veldhoveni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutomitridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Microvoluta


title: Exosoma insulare

text:
Exosoma insulare là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Exosoma


title: Đồng Mai

text:
Đồng Mai là một phường thuộc quận Hà Đông, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Địa giới hành chính phường Đồng Mai:
Phía đông giáp phường Phú Lãm và xã Bích Hoà thuộc huyện Thanh Oai
Phía tây giáp phường Biên Giang
Phía nam giáp các huyện Thanh Oai và xã Thụy Hương thuộc huyện Chương Mỹ
Phía bắc giáp phường Yên Nghĩa.

Phường Đồng Mai có diện tích 6,34 km², dân số năm 2022 là 15.039 người, mật độ dân số đạt 2.151 người/km².

Lịch sử
Trước đây, Đồng Mai là một xã thuộc huyện Thanh Oai.

Ngày 4 tháng 1 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 01/2006/NĐ-CP. Theo đó, chuyển toàn bộ diện tích và dân số của xã Đồng Mai về thị xã Hà Đông quản lý.

Ngày 27 tháng 12 năm 2006, xã Đồng Mai thuộc thành phố Hà Đông mới thành lập.

Ngày 8 tháng 5 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 19/NQ-CP. Theo đó, thành lập quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của quận Hà Đông và thành lập phường Đồng Mai thuộc quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của xã Đồng Mai.

Sau khi thành lập, phường Đồng Mai có 634,19 ha diện tích tự nhiên, dân số là 13.639 người.

Hành chính
Phường Đồng Mai được chia thành 18 tổ dân phố.

Chú thích

Xem thêm


title: Bilgi

text:
Bilgi là một thị xã panchayat của quận Bagalkot thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Bilgi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 509 mét (1669 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bilgi có dân số 15.464 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Bilgi có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Bilgi, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Bagalkot


title: Beaumetz

text:
Beaumetz là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc tại giao lộ của các đường D185 và đường D925, khoảng 20 dặm Anh về phía đông của Abbeville

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(Tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Beaumetz trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Beaumetz sur le site de l'Insee
 Beaumetz sur le site du Quid
 Localisation de Beaumetz sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Beaumetz sur Mapquest

Xã của Somme