title: Nguyễn Đình Đầu

text:
Nguyễn Đình Đầu (sinh năm 1920) là một nhà nghiên cứu nổi tiếng trong lĩnh vực địa lý, lịch sử Việt Nam. Ông được biết nhiều với các công trình nghiên cứu về lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ và được giới nghiên cứu đánh giá là một nhà khoa học nghiêm túc, tận tụy và có nhiều cống hiến quan trọng cho khoa học Việt Nam.

Thân thế
Ông sinh ngày 12 tháng 3 năm 1920 (giấy tờ ghi là 1923) tại nhà số 57 phố Hàng Giấy, Hà Nội. Xuất thân trong một gia đình Công giáo nghèo, thuở nhỏ, ông theo giúp mẹ kiếm sống và học tại trường tiểu học Pháp-Việt ở cuối phố Huế (Hà Nội). Sau khi học xong bậc Trung học, năm 1939, ông theo học trường Bách nghệ Hà Nội và tốt nghiệp tại đây vào năm 1941. Trong khoảng thời gian ấy, ngoài việc học, ông còn gia nhập Hội Hướng đạo, Hội Truyền bá quốc ngữ, Phong trào Thanh Lao Công (tức "Phong trào Thanh niên Lao động Công giáo", Jeunnesse Ouvrière Chrétienne - JOC) và trở thành thành viên tích cực của những tổ chức này.

Sự nghiệp

Trước 1945
Sau khi ra trường, ông được tuyển làm làm Trưởng xưởng (Chef datelier) coi 120 công nhân trong một xưởng công nghệ của Pháp tại Đông Dương.
Theo lời kể của ông, khoảng năm 1940-1941, ông thường theo ông Hoàng Đạo Thúy đi hướng đạo xung quanh Hồ Tây. Do có khả năng vẽ kỹ thuật, ông thường được giao nhiệm vụ vẽ bản đồ. Và cũng do ảnh hưởng tinh thần dân tộc của các trưởng hướng đạo bấy giờ, ông sớm bộc lộ sự đam mê với các bản đồ cổ về Việt Nam.

Phong trào Thanh niên Lao động Công giáo từ khi mới ra đời đã phát triển mạnh ở Việt Nam, do ông Nguyễn Mạnh Hà, sáng lập viên, làm Hội trưởng toàn quốc. Ông được bầu làm Hội trưởng phong trào ở Hà Nội. Điều này khởi đầu cho mối quan hệ thân tình giữa 2 người trong những năm sau này.

Cách mạng tháng 8 thành công, Việt Nam tuyên bố độc lập. Một chính phủ lâm thời được thành lập. Ông Nguyễn Mạnh Hà được mời làm Bộ trưởng Bộ Quốc dân Kinh tế, đã đề cử ông vào chức vụ Bí thư (phụ tá). Trên cương vị này, ông được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ đi mua gạo, tiếp tế cho đạo quân Trung Hoa Dân quốc đang có mặt ở miền Bắc dưới danh nghĩa đại diện Đồng Minh giải giáp quân đội Nhật. Do những yêu sách nặng nề bất khả thi của các tướng Lư Hán - Tiêu Văn, đã có lần ông bị bắt giam và có khả năng bị giết hại nếu không có sự can thiệp kịp thời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Giai đoạn 1945-1955
Sau khi Chính phủ Liên hiệp Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập ngày 1 tháng 1 năm 1946, Nguyễn Tường Long, tức nhà văn Hoàng Đạo, một chính khách Việt Nam Quốc dân đảng, được cử vào chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc dân Kinh tế. Ông Nguyễn Mạnh Hà được cử vào chức vụ Thứ trưởng, đồng thời được giao sứ mạng tiến hành đàm phán với Pháp trong hậu trường về vấn đề độc lập của Việt Nam. Là phụ tá cho ông Nguyễn Mạnh Hà, ông có những đóng góp nhất định trong Hội nghị trù bị Đà Lạt và Hiệp định sơ bộ Pháp-Việt 1946.

Ngày 28 tháng 5 năm 1946, ông tháp tùng phái đoàn thiện chí của Quốc hội Việt Nam sang thăm nước Pháp và Phái đoàn Việt Nam sang Paris tham gia Hội nghị Fontainebleau vào tháng 7 cùng năm. Hội nghị Fontainebleau tan vỡ, ông cùng phái đoàn về Việt Nam.

Sau ngày Toàn quốc kháng chiến, ông ở lại Hà Nội. Năm 1951, ông Nguyễn Mạnh Hà bị nhà đương cục Pháp trục xuất về Pháp (theo lệnh của Cao ủy De Lattre de Tassigny) với cương vị là một "Thanh tra lao động" của nước Pháp, chức vụ ông Hà đã từng nắm giữ 14 năm trước. Ông được ông Nguyễn Mạnh Hà bảo lãnh sang Pháp học tại Đại học Công giáo Paris (Institut Catholique de Paris). Ông tốt nghiệp Cử nhân ngành Khoa học-Xã hội tại đây năm 1953.

Thời gian tại Pháp, ông cũng theo học với tư cách là sinh viên dự thính của Đại học Sorbonne. Bên cạnh đó, ông còn tham gia hoạt động trong phong trào vận động chính phủ Pháp đàm phán với chính phủ Hồ Chí Minh cùng với các trí thức lão thành như Hoàng Xuân Hãn, Nguyễn Mạnh Hà, Nguyễn Ngọc Bích. Năm 1954, ông củng các trí thức nói trên sang Thụy Sĩ đến gặp và vận động ủng hộ Phái đoàn Việt Nam, do ông Phạm Văn Đồng dẫn đầu, sang dự Hiệp định Genève, 1954.

Giai đoạn 1955-1975
Năm 1955, ông về nước và sống tại Sài Gòn. Thời gian đầu, ông dạy học ở các trường tư thục Công giáo để kiếm sống. Ông từng là giáo sư sử địa, vừa là giám học của Trường Trung học Nguyễn Bá Tòng (nay là trường Phổ thông Trung học Bùi Thị Xuân, Thành phố Hồ Chí Minh) từ 1957 đến 1959. Ông cũng tham gia soạn sách giáo khoa Sử Địa từ đệ thất đến đệ nhị chuyên khoa (tương đương từ lớp 6 đến lớp 11 hiện nay).

Từng năm 1960, ông chuyên tâm nhiều vào việc nghiên cứu và công bố các công trình của mình trên các báo tại miền Nam. Ông bắt đầu được biết đến như một học giả đứng đắn và rất có uy tín trong giới nghiên cứu. Bên cạnh đó, tính cách ôn hòa và đấu tranh cho hòa bình và hòa giải dân tộc, ông được xem như là một trong những thành viên tích cực của "Lực lượng thứ ba" trong chính trường miền Nam kể từ sau Hiệp định Paris 1973. Chính vì vậy, ngày 29 tháng 4 năm 1975, ông được tướng Dương Văn Minh cử làm thành viên của phái đoàn đại diện Việt Nam Cộng hòa đến Trại Davis để đưa đề nghị ngưng chiến.

Sau 1975-nay
Do quá trình hoạt động ôn hòa của mình, sau năm 1975, ông vẫn tiếp tục sự nghiệp nghiên cứu của mình dù gặp phải rất nhiều hạn chế về tài chính cũng như sự quan liêu của chính quyền mới. Nhiều kết quả nghiên cứu, bảo tồn của ông được công bố trên nhiều báo chí có uy tín cho đến tận ngày nay.

Hiện nay ông là Ủy viên Ban chấp hành Hội Sử học Việt Nam.

Ngoài các giải thưởng chuyên môn, ông còn được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trao tặng Kỷ niệm chương Đại đoàn kết do những nỗ lực của ông trong việc giữ gìn bản sắc và xây dựng khối đoàn kết dân tộc.

Tác phẩm
Ông là tác giả của hàng trăm công trình (sách đã xuất bản và bài báo bằng các thứ tiếng Việt, Pháp, Anh), trong đó nổi bật là các công trình nghiên cứu về địa bạ và bản đồ. Một số tác phẩm tiêu biểu của ông như:

 Tổng kết nghiên cứu địa bạ Nam kỳ lục tỉnh (1994)
 Chế độ công điền công thổ ở Nam kỳ lục tỉnh (1992)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - An Giang (1995)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Biên Hòa (1994)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Gia Định (1994)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Định Tường (1994)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Vĩnh Long (1994)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Hà Tiên (1994)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Bình Thuận (1996)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Khánh Hòa (1997)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Phú Yên (1997)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Bình Định (3 tập - 1996)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Quảng Ngãi (2010)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Quảng Nam-Đà Nẵng (2 tập - 2010)
 Nghiên cứu địa bạ triều Nguyễn - Thừa Thiên Huế (1997)
 De Saigon à Ho Chi Minh Ville 300 ans d'histoire (1998)
 From Saigon to Ho Chi Minh City 300 years history (1998)
 Địa lý Gia Định - Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh (100 câu hỏi đáp về Gia Định - Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh - 2006)
 Việt Nam - Quốc hiệu & cương vực qua các thời đại (1999)
 Địa chí Bình Định: Địa bạ và phép quân điền (2002)
 Dấu ấn 50 năm hàng giáo phẩm Việt Nam (2010)
 Cố cả Léopold Cadière - Từ Việt Nam học đến Việt Nam hóa (2011)
 Tiểu sử cha Khâm-Đặng Đức Tuấn (2012)
 Ký ức lịch sử về Sài Gòn và các vùng phụ cận (Dịch từ "Saigon et ses environs" của Trương Vĩnh Ký) (1997)
 Nước Đại Nam đối diện với Pháp và Trung Hoa (Dịch từ "L'empire vietnamien face à la France et à la Chine" của Yoshiharu Stuboi) (tái bản thứ tư 2010)
 Gia Định phong cảnh vịnh (dịch từ ghi chép của Trương Vĩnh Ký) (1997)
 Địa chí tỉnh Gia Định (giới thiệu "Monographie de la province de Gia Định") (1997)
 Lịch sử Bưu điện Thành phố Hồ Chí Minh (Viết chung 1995)
 90 năm nghiên cứu về văn hóa và lịch sử Việt Nam (90 ans de recherches sur la culture et l'histoire du Vietnam) (Viết chung 1995)
 300 năm địa chính Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh (Viết chung 1997)
 Nam Bộ - Đất và Người (Viết chung 2000)
 Lịch sử Việt Nam tập I (Viết chung 2001)
 Thầy Giàu (Viết chung 2011)
 Dấu ấn Võ Văn Kiệt (Viết chung 2008)
 TP. Hồ Chí Minh hướng về 1000 năm Thăng Long - Hà Nội (Viết chung 2010)
 Hoàng Sa - Trường Sa là của Việt Nam (Viết chung 2008)
 Bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý Hoàng Sa - Trường Sa là của Việt Nam (Viết chung 2011)
 Lịch sử Phú Yên (Viết chung 2009)
Champa and the Archaeology of Mỹ Sơn (Vietnam) (Viết chung 2009)
Hoàng Xuân Hãn -Tập I:Con người và trước tác (Viết chung 1998)
Thành phố hướng ra biển Đông (Viết chung 2003)
Bà Rịa-Vũng Tàu.Xưa và Nay (Viết chung 2000)
Địa chí văn hóa TP.Hồ Chí Minh.Tập I:Lịch sử (Viết chung 1998)
Địa chí văn hóa TP.Hồ Chí Minh.Tập II:Báo chí-Giáo dục (Viết chung 1998)
Biển Đông và hải đảo Việt Nam (Viết chung 2010)
300 năm kiến trí diên cách Phú Nhuận (Viết chung 1988)
Remarques préliminaires sur les registres cadastraux des six provinces de la Cochinchine (In Bulletin de l'Ecole Française d'Extrême-Orient.T.LXXVIII.Paris-1991)
Partage des rizières à Bình Định en 1839 (In 90 ans de recherches sur la culture et l'histoire du Vietnam.PEFEO.Hanoi-1992)
Tiểu giáo trình địa lý Nam Kỳ (Dịch của Trương Vĩnh Ký-1997)
Quốc hiệu cương vực-Hoàng Sa Trường Sa.Nhà xuất bản Trẻ.Quý 1-2013
Quốc hiệu cương vực-Hoàng Sa Trường Sa.Tái bản lần 1 quý 2-2013
Nguyễn Trường Tộ với triều đình Tự Đức.Nhà xuất bản Trẻ.Quý 2-2013
Quốc hiệu cương vực-Hoàng Sa Trường Sa. Tái bản lần 2 quý 4-2013
 Quốc hiệu cương vực-Hoàng Sa Trường Sa. Tái bản lần 3 quý 2-2014
 Chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông & Hoàng Sa-Trường Sa 5-2014
 Petrus Ký, nỗi oan thế kỷ 1-2017, hiện đang bị thu hồi khỏi các hiệu sách và bị cấm phát hành ở Việt Nam. Sách vốn được Cục Xuất bản cấp giấy phép với đầy đủ các thủ tục giấy tờ và được dự trù ra mắt tại Đường Sách Sài Gòn vào sáng Chủ nhật 8/1/2017. Thế nhưng buổi ra mắt sách này đã bị hủy theo "một chỉ thị miệng" và báo chí được tin nhận cảnh báo không đưa tin về cuốn sách này.
 Tạp Ghi Việt Sử Địa (2 tập) 2017

Giải thưởng
 Giải thưởng Trần Văn Giàu năm 2005 cho công trình Nghiên cứu địa bạ và ruộng đất triều Nguyễn
 Giải thưởng Phan Châu Trinh năm 2008, giải thưởng về nghiên cứu đầu tiên

Chính kiến

 Có mặt trong danh sách những người đã ký trong "Kiến nghị về sửa đổi Hiến pháp 1992" phổ biến vào ngày 19 tháng 1 năm 2013 tại Hà Nội
Theo BBC Việt ngữ, ngày 9.12.2015, ông cùng với 126 người khác, trong đó có các nhân vật như Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, GS Hoàng Tụy, TS Nguyễn Quang A, GS Nguyễn Huệ Chi, GS Nguyễn Đình Cống, GS Chu Hảo, GS Tương Lai, Huỳnh Tấn Mẫm, Hồ Ngọc Nhuận, GS Trần Văn Thọ, GS Nguyễn Đăng Hưng, Đại sứ Nguyễn Trung, GS Phạm Xuân Yêm..., đã gửi một bức thư ngỏ đến Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, các đại biểu dự Đại hội lần thứ XII và toàn thể đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Bức thư đề nghị "đổi tên đảng (không gọi là Đảng Cộng sản); đổi tên nước (không gọi là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa); trả lại tự do cho những người khác chính kiến đang bị giam giữ; chấm dứt sự trấn áp và ngăn chặn nhân dân thực hiện quyền tự do dân chủ theo Hiến pháp" đồng thời nêu ý kiến "Thực tiễn của nước ta cũng như trải nghiệm của nhiều nước trên thế giới đã cho thấy rõ sai lầm và thất bại của đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội theo chủ nghĩa Mác - Lênin".

Chú thích

Liên kết ngoài
 "Nguyễn Đình Đầu – Một Trí thức Công giáo tiêu biểu".
 Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu: Người "giải mã" từng tấc đất xưa
 Người lưu giữ "hình hài đất nước"
 Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu mong tìm người kế nghiệp
 "Nguyễn Đình Đầu - Hành trình của một trí thức dấn thân"; Nhà xuất bản Thời Đại và Tạp chí Xưa và Nay, 2010
 "Học giả Nguyễn Đình Đầu: Cả đời ghi dáng hình đất nước". Tuổi Trẻ, 2022.

N
N
N
N
Giải thưởng Phan Châu Trinh
Giải thưởng Trần Văn Giàu
Huân chương Đại đoàn kết
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Nhà giáo Việt Nam
Nhóm Kiến nghị 72
Thành phần thứ ba trong chiến tranh Việt Nam
Người thọ bách niên Việt Nam


title: Thuận Hưng, huyện Long Mỹ

text:
Thuận Hưng là xã thuộc huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thuận Hưng nằm ở phía đông huyện Long Mỹ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Long Mỹ
Phía đông nam giáp xã Thuận Hòa
Phía nam giáp xã Xà Phiên
Phía tây giáp thị trấn Vĩnh Viễn
Phía bắc giáp xã Vĩnh Thuận Đông.

Xã Thuận Hưng có diện tích 23,52 km², dân số năm 2019 là 8.585 người, mật độ dân số đạt 365 người/km².

Lịch sử
Năm 1979, một phần diện tích và dân số của các xã Thuận Hưng và Long Trị được sáp nhập vào thị trấn Long Mỹ, đồng thời thành lập xã Thuận Hòa từ một phần diện tích và dân số của xã Thuận Hưng.

Năm 1991, toàn bộ diện tích và dân số của xã Thuận Hòa được sáp nhập vào xã Thuận Hưng. Thời điểm này, xã Thuận Hưng có diện tích 52,40 km², dân số theo thống kê năm 1999 là 18.916 người.

Năm 2006, xã Thuận Hòa được tái lập từ xã Thuận Hưng.

Hành chính
Xã Thuận Hưng được chia thành 7 ấp: 1, 4, 6, 7, 8, 9, 10.

Chú thích

Tham khảo


title: Cheumatopsyche chryseis

text:
Cheumatopsyche chryseis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Masjed-Soleyman

text:
Masjed-Soleyman (tiếng Ba Tư: مسجد سلیمان, còn được gọi là Masjid-I-Sulaiman, trong MIS ngắn gọn trong ngành công nghiệp dầu khí) là một thành phố ở tỉnh Khuzestan ở tây nam Iran. Các giếng dầu hiện đại đầu tiên của Trung Đông được phát hiện và khoan trong khu vực này. Thành phố có dân cư chủ yếu là người Lur Bakhtiari và có dân số ước tính 127.634 người vào năm 2005.

Tên của thành phố được giả định là có nguồn gốc từ một niềm tin của người dân địa phương gọi những tàn tích của một cung điện Achaemenid là Irsoleyman, có nghĩa là "Nhà thờ Hồi giáo của Solomon".

Khu định cư chính của thành phố được hình thành khoảng 100 năm trước đây là kết quả của phát triển ngành công nghiệp dầu mỏ ở Trung Đông khi các cuộc đàm phán đầu tiên về việc thành lập Công ty dầu khí Anh-Bakhtiari đã tiến giữa William D'Arcy Knox và đại diện lãnh đạo Bộ lạc Bakhtiari (Khans).

Năm 1908 giếng dầu đầu tiên ở Trung Đông đã được khoan tại khu vực của Dare khersoon (thung lũng của những con gấu) ở trung tâm của thành phố này, vì vậy nhân dịp kỷ niệm năm thứ 100 của khoan dầu ở Trung Đông được tổ chức vào năm 2008 ở thành phố này.

Khí hậu

Tham khảo

Thành phố của Iran


title: Coruña del Conde

text:
Coruña del Conde là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Dân số 197 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Guide about Coruña del Conde
Website of the Bodegas Alberto Lòpez in Coruña del Conde

Đô thị ở Burgos


title: 20379 Christijohns

text:
20379 Christijohns (1998 KS47) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 5 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20379 Christijohns

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Rahay

text:
Rahay là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire phía tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 19 km2, dân số năm 2006 là 201 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Ống tụy chính

text:
Ống tụy chính hay Wirsung (phân biệt với ống tụy phụ), là một ống dẫn nối tuyến tụy với ống mật chủ để cung cấp chất dịch tụy, chất hỗ trợ tiêu hóa tiết ra từ tuyến tụy ngoại tiết. Ống tụy chính nối ống mật chủ ngay trước bóng Vater, sau đó cả hai ống xuyên qua mặt trung tâm phần thứ hai của tá tràng tại nhú tá lớn.

Ống Wirsung (duct of Wirsung) được đặt theo nhà giải phẫu học Đức Johann Georg Wirsung (1589-1643) vì ông đã phát hiện ra nó

Ống tụy phụ

Phần lớn dân số chỉ có một ống tụy. Tuy nhiên, một số người có thêm một ống tụy phụ còn được gọi là Ống Santorini.

Ý nghĩa lâm sàng
Sự cô đặc, tắc hay viêm nhiễm ống tụy có thể dẫn đến bệnh viêm tụy cấp. Nguyên nhân gây tắc thường gắp nhất là sỏi ống mật chủ, hay sỏi mật nằm trong ống gan chung. Sự tắc còn có thể là do sự viêm tá tràng trong bệnh Crohn  . Sỏi mật cũng có thể kẹt lại ở phần xa của bóng Vater, tắc dịch mật và dịch tụy tiết vào tá tràng. Dịch mật bị tắc lại chảy ngược lại vào ống tụy có thể gây ra viêm tụy.

Carcinoma ống tụy là thể thông thường của ung thư tụy.

Các hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Giải phẫu tụy


title: Sauvigny

text:
Sauvigny là một commune thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Meuse

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Meuse


title: Seirocastnia

text:
Seirocastnia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Seirocastnia albifascia Joicey & Talbot, 1922
 Seirocastnia amalthea Dalman, 1823
 Seirocastnia columbina Westwood, 1877
 Seirocastnia extensa Jordan, 1908
 Seirocastnia inca Hering, 1925
 Seirocastnia latimargo Hering, 1925
 Seirocastnia magnifica Hering, 1925
 Seirocastnia meridiana Schaus, 1896
 Seirocastnia nocturna Burmeister, 1879
 Seirocastnia panamensis Hampson, 1901
 Seirocastnia tribuna Hübner, [1831]
 Seirocastnia volupia Druce, 1897

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Seirocastnia at funet.fi

Agaristinae


title: Bathytoma agnata

text:
Bathytoma agnata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Chú thích

Tham khảo

agnata


title: Hydrovatus confossus

text:
Hydrovatus confossus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Mohammad Nabi

text:
Mohammad Nabi Pashto:محمد نبي عيسی خېل sinh ngày 3 tháng 3 năm 1985 là 1 vận động viên cricket người Afghanistan. Anh đang chơi cho câu lạc bộ Marylebone Cricket Club và Pakistan Customs.

Anh là vận động viên chủ chốt của đội tuyển quốc gia, ghi được 11 wicket trong giải ICC World Cricket League Division Three, giúp Agfghannistan tham dự 2009 ICC World Cup Qualifier. Nabi chơi trận ODI đầu tiên vơi đội Scotland và ghi được 58 runs.

Trong trận đấu đầu tiên tại giải Intercontinental Cup, và cũng là trận first-class đầu tiên của Agfhannistan, Nabi có được 102 runs.

Tháng 2 năm 2010, Nabi chơi trận Twenty20 International đầu tiên đối đầu với Ireland, anh có được 1 wicket. Dù vậy, Afghanistan thua by 5 wicket.

Liên kết khác

Nhân vật còn sống
Vận động viên Afghanistan


title: Laarne

text:
Laarne là một đô thị ở tỉnh Oost-Vlaanderen. Đô thị này bao gồm các thị xã Kalken và Laarne proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006 Laarne có tổng dân số 11.736 người. Tổng diện tích là 32,07 km² với mật độ dân số là 366 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Đô thị của Oost-Vlaanderen


title: Libnotes quadrifurca

text:
Libnotes quadrifurca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Sternocera

text:
Sternocera là một chi bọ cánh cứng trong họ Buprestidae.

Các loài
Có khoảng 56 loài trong chi này.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
African Sternocera

Buprestidae


title: Epeoloides coecutiens

text:
Epeoloides coecutiens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1775.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Epeoloides
Động vật được mô tả năm 1775


title: USS Bunker Hill

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên Bunker Hill, theo tên Trận chiến đồi Bunker trong cuộc Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ.

 USS Bunker Hill (1917) là một tàu tuần duyên hơi nước, được cải biến thành một tàu rải mìn và đổi tên thành Aroostook vào năm 1917.
 USS Bunker Hill (CV-17) là một tàu sân bay lớp Essex phục vụ trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
 USS Bunker Hill (CG-52) là một tàu tuần dương tên lửa điều khiển đưa ra hoạt động năm 1986 và hiện vẫn đang phục vụ.

Tham khảo
 Dictionary of American Naval Fighting Ships

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Typhlodaphne platamodes

text:
Typhlodaphne platamodes là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Typhlodaphne


title: Palaeorhiza subcrassiceps

text:
Palaeorhiza subcrassiceps là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima & Lieftinck mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1983


title: Địa tầng

text:
Trong địa chất học và các ngành khoa học liên quan, một địa tầng là một lớp đá hay đất với các đặc trưng nhất quán nội tại có thể phân biệt được với các lớp cận kề. Mỗi lớp nói chung là một trong số các lớp song song nằm đè lên nhau, do sức mạnh tự nhiên làm trầm lắng xuống. Chúng có thể trải dài trên hàng trăm ngàn km² bề mặt Trái Đất. Các địa tầng thông thường được nhìn nhận như là các dải với màu sắc khác nhau hay các vật chất với cấu trúc khác nhau, bị lộ thiên ra tại các vách núi, các đoạn cắt bên đường, các mỏ đá hay bờ sông. Các dải riêng biệt có thể có độ dày từ vài milimét tới hàng kilômét. Mỗi dải đại diện cho một phương thức cụ thể của sự lắng đọng – phù sa ở sông, cát bãi biển, các đầm lầy chứa than, các cồn cát hay các lớp dung nham v.v.

Các nhà địa chất nghiên cứu các tầng đá và phân loại chúng theo vật liệu trong các lớp. Mỗi lớp riêng rẽ thông thường được gắn cho một tên gọi "thành hệ địa chất" (hay thành hệ, hệ tầng hoặc tằng hệ), thường là dựa trên tên gọi của điểm dân cư, sông, núi hay khu vực mà thành hệ đó bị lộ ra để có thể nghiên cứu. Ví dụ, đá phiến sét Burgess là lớp lộ thiên dày chứa đá phiến sét sẫm màu, đôi khi có hóa thạch tại dãy núi Rocky Canada gần đèo Burgess. Các khác biệt nhỏ về vật liệu trong một thành hệ có thể được miêu tả như là các "bộ phận" hay đôi khi là các "lớp". Các thành hệ được tập hợp lại thành các "nhóm". Các nhóm lại có thể tập hợp lại thành các "siêu nhóm".

Địa tầng là đơn vị cơ bản trong cột địa tầng và tạo thành nền tảng của nghiên cứu địa tầng học.

Hình ảnh

Xem thêm
Địa tầng hóa
Các ấn phẩm quan trọng trong địa tầng học
Khảo cổ học
Bản đồ địa chất
Đơn vị địa chất
Thành hệ địa chất
Tầng khảo cổ

Tham khảo

Liên kết ngoài
GeoWhen Database

Địa chất học
Địa tầng học
Phương pháp và nguyên tắc trong khảo cổ học
Sơ khai khảo cổ học

gl:Estrato
nl:Bedding
pl:Warstwa
uk:Надра


title: 8102 Yoshikazu

text:
8102 Yoshikazu (1994 AQ2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 1 năm 1994 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8102 Yoshikazu

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sân bay quốc tế Penang

text:
Sân bay quốc tế Penang , tọa lạc ở vùng Bayan Lepas, đông nam của Penang, Malaysia. Đây là một trong những sân bay bận rộn nhất của quốc gia này. Sân bay cách George Town, thủ phủ bang Penang, 16 km về phía nam. Được mở cửa vào năm 1935, đây là sân bay lâu đời nhất của Malaysia.

Là một sân bay chính ở khu vực phía bắc Malaysia, sân bay quốc tế Penang cung cấp các chuyến bay thường xuyên tới các thành phố lớn của châu Á như Kuala Lumpur (Malaysia), Singapore, Bangkok (Thái Lan), Jakarta (Indonesia), Hongkong (Trung Quốc), Thành phố Hồ Chí Minh (Việt Nam)... Sân bay này cũng là sân bay bận rộn thứ ba tính theo lượt khách và bận rộn thứ hai về số lượng hàng hóa thông qua tại Malaysia. Vào năm 2016, sân bay này đã đón 6.6 triệu hành khách.

Sân bay Penang là một trong những trụ sở hoạt động chính của 2 hãng hàng không giá rẻ: Firefly và AirAsia.

Các hãng hàng không

Hàng không vận chuyển hàng khách

<small>

Hàng không vận chuyển hàng hóa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Penang International Airport at Malaysia Airports Holdings Berhad

Sân bay Malaysia
Penang
Medan


title: Lasioglossum spinale

text:
Lasioglossum spinale là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1904


title: Atelognathus ceii

text:
Atelognathus ceii là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Chile và có thể cả Argentina.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Veloso, A., Núñez, H. & Basso, N. 2004. Atelognathus ceii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Atelognathus
Động vật lưỡng cư Chile
Động vật lưỡng cư Patagonia


title: Lam Kinh

text:
Khu di tích lịch sử Lam Kinh cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây Bắc, nằm trên địa bàn thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Đây là một di tích lịch sử quốc gia cấp từ năm 1962. Năm 2012, khu di tích này được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt.

Nhân vật tạo lập Lam Kinh là Lê Thái Tổ. Sau 10 năm lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418 - 1428) đánh đuổi giặc nhà Minh và lên ngôi hoàng đế đóng đô ở Đông Kinh (Thăng Long), vua Thái Tổ lấy niên hiệu là Thuận Thiên. Đồng thời nhà vua cho xây dựng ở quê hương đất tổ Lam Sơn một kinh thành gọi là Lam Kinh hay còn gọi là Tây Kinh.

Thành điện Lam Kinh phía bắc dựa vào núi Dầu, mặt Nam nhìn ra sông Chu - có núi Chúa làm tiền án, bên tả là rừng Phú Lâm, bên hữu là núi Hương và núi Hàm Rồng chắn phía tây. Khu Hoàng thành, cung điện và Thái miếu ở Lam Kinh được bố trí xây dựng theo trục Nam - Bắc trên một khoảng đồi gò có hình dáng chữ Vương (王). Bốn mặt xây thành có chiều dài 314m, bề ngang 254m, tường thành phía Bắc hình cánh cung có bán kính 164m, thành dày 1m. Qua khảo cổ và dấu tích còn lại cho thấy xưa kia ở đây đã từng tồn tại Ngọ môn, sân rồng, chính điện, khu Thái miếu... nguy nga tráng lệ.

Khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 30 ha, gồm những lăng phần, đền miếu và một hành cung của các vua nhà Hậu Lê mỗi lần về bái yết tổ tiên.

Vị trí địa lí

Thành điện Lam Kinh phía Bắc dựa vào núi Dầu, phía Nam nhìn ra sông Chu, xa là núi Chúa, bên trái là rừng Phú Lâm, bên phải là núi Hương. Mặt trước ngoài hoàng thành khoảng 100m còn lại dấu vết của cổng vào rộng trên 6m, hai bên có xây 2 bức tường thành hình cánh cung kéo dài đến sát bờ sông Ngọc, móng tường thành còn lại dày 1,08m, qua cổng thành khoảng 10m đến một con sông đào có tên là sông Ngọc. Sông này bắt nguồn từ Tây Hồ, chạy vòng qua trước thành và điện Lam Kinh. Theo sách Hoàng việt dư địa chí xưa kia, nước sông trong veo, đáy sông có nhiều sỏi tròn to nhỏ, trông rất đẹp. Trên sông có bắc một cây cầu tên là Tiên Loan Kiều hình cánh cung, còn có tên gọi là Cầu Bạch, trên cầu có nhà, thành dáng "Thượng gia hạ kiều". Qua cầu khoảng 50m thì đến một giếng cổ. Trước kia dưới giếng còn thả sen để giữ cho nước mát trong những ngày hè nóng nực. Bờ giếng phía Bắc có lát bậc đá lên xuống, gọi là bến nước.

Trước Ngọ môn có hai con nghê bằng đá đứng canh. Nền Ngọ môn rộng 11m dài 14,1m, có 3 cửa ra vào. Cửa giữa rộng 3,6m, cửa hai bên rộng 2,74m và được bố trí ở hàng cột chính giữa. Đặc điểm của bốn cột giữa là rất lớn, đường kính chân tảng đo được 78 cm. Ngọ môn 3 gian, bước gian giữa rộng 4,60m, bước gian bên rộng 3,50m.

Căn cứ vào chiều rộng của nền Ngọ môn và xét về tỷ lệ quy mô các công trình kiến trúc toàn khu cung điện, các nhà nghiên cứu về kiến trúc cổ đã đoán định, Ngọ môn thành điện Lam Kinh là một công trình kiến trúc khá quy mô.

Qua Ngọ môn vào đến sân rồng (còn có tên gọi là sân chầu). Sân trải rộng khắp bề ngang chính điện và đến sát thềm hai nhà tả vu và hữu vu với tổng diện tích 3.539,2m² (rộng 58,5m dài 60,5m).

Qua sân rồng đến khu chính điện, gồm 3 toà điện lớn xây trên nền đất rộng, cao 1,8m so với sân rồng, bề ngang 38m, chiều sâu 46m. Mặt bằng của điện bố trí hình chữ Công (工).

Từ sân rồng lên chính điện là thềm rộng lớn, rộng 5m có 9 bậc với 3 lối lên, có chiều rộng không bằng nhau, lối giữa rộng 1,8m, lối bên rộng 1,21m. Hai bên lối giữa trang trí hình rồng tạc tròn, thân uốn khúc, trên thân khắc hoa văn hình ngọn lửa trên sóng xoắn, trên đầu thể hiện một bờm, mép rồng trang trí hình râu xoắn, dưới cằm có râu dài xoắn hình vặn thừng, tay rồng giống bàn tay người nắm gọn râu phần dưới đặt trên một viên ngọc. Gọi là long hí châu (rồng giỡn ngọc trai).

Vĩnh Lăng, lăng vua Lê Thái Tổ

Tổng quan
Lăng Lê Thái Tổ được xây dựng trên một dải đất bằng phẳng cách điện Lam Kinh 50 m. Vĩnh Lăng được chọn đặt một thế rất đẹp, phía trước có minh đường rộng rãi và tiền án là núi Chúa, phía sau có gối tựa là núi Dầu, hai bên tả, hữu có hai dãy núi tạo thế "hổ phục rồng chầu". Đối diện lại có sông làm "bạch hổ".

Bố cục và phong cách mai táng của Vĩnh lăng đơn giản nhưng tôn nghiêm, tự nhiên và trang nhã. Lăng đắp đất hình lập phương, xung quanh xây chèn bằng đá đục ở bên ngoài, có kích thước 4,4 x 1 m. Trước Lăng có hai hàng tượng quan hầu và tượng các con giống tạc bằng đá dựng ở đây để trấn trạch (bốn đôi con giống đối nhau theo thứ tự hai nghê, hai ngựa, hai tê giác, hai hổ). Giữa hai hàng tượng chầu vào là một lối đi rộng 2m25 gọi là đường "thần đạo".
Nhìn toàn cảnh lăng Lê Thái Tổ (Vĩnh Lăng) thật giản dị, gần gũi song rất tôn nghiêm và trang trọng.

Bia Vĩnh Lăng
Bia Vĩnh Lăng được dựng cách lăng 300m đường chim bay ở tây nam thành điện Lam Kinh. Bia làm bằng đá trầm tích biển nguyên khối cao 2,97m; rộng1,94m; dày 0,27m; đặt trên lưng một con rùa lớn cũng được tạc từ đá trầm tích biển nguyên khối có chiều dài 3,46m; rộng 1,9m; cao 0,94m kể cả đế.

Nhà bia được dựng lại năm 1961 nền nhà có hình gần vuông mỗi cạnh là 8,8m và nhà có 4 mái cong lợp ngói mũi hài, dưới được đỡ bằng 16 cột, mỗi góc 4 cột theo kiểu nhà Lê. Nghệ thuật trang trí tinh xảo, phong cách trang trí trên bia phù hợp với nội dung văn bia do Nguyễn Trãi soạn. Văn bia ngắn gọn, cô đọng phản ánh đầy đủ thân thế, sự nghiệp công lao của vua Lê Thái Tổ.

Các lăng mộ khác
Lăng các Vua và Hoàng hậu khác trong khu sơn lăng của Triều Lê Sơ ở Lam Kinh gồm:
Hựu Lăng: Lăng vua Lê Thái Tông
Khôn Nguyên Lăng: Lăng Hoàng Thái Hậu Ngô Thị Ngọc Dao (mẹ vua Lê Thánh Tông). Lăng này có điểm đặc biệt là tượng quan hầu là nữ quan.
Chiêu Lăng: Lăng vua Lê Thánh Tông.
Dụ Lăng: Lăng vua Lê Hiến Tông.
Kính Lăng: Lăng vua Lê Túc Tông.

Đền thờ Lê Lợi
Khu đền thờ vua Lê Lợi thuộc địa bàn xã Xuân Lam (nay là thị trấn Lam Sơn), huyện Thọ Xuân, cách khu di tích Lam Kinh 150m về phía Nam. Đền do một số nhà hảo tâm đứng ra quyên góp vào những năm đầu của thế kỷ 20 để làm nơi thờ vua Lê Thái Tổ (Trong khi khu di tích Lam Kinh bị tàn phá chưa được trùng tu). Hiện khu đền thờ này đã được sáp nhập vào quản lý cùng với khu di tích Lam Kinh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Khám phá Cây ổi biết "cười" ở khu di tích Lam Kinh
Lam Kinh điện cổ thành xưa
Khu di tích Lam Kinh
Về lại Lam Kinh
Khai hội Lam Kinh 2009

Nhà Lê sơ
Thọ Xuân
Di tích tại Thanh Hóa
Cung điện tại Việt Nam


title: Teucholabis unicolor

text:
Teucholabis unicolor là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Carlos Beltrán Leyva

text:
Carlos Beltrán Leyva (sinh 1969) là một trùm ma túy bị cáo buộc với tổ chức buôn bán ma túy México với tên gọi Băng Beltrán-Leyva. Băng này được sáng lập bởi năm anh em Beltrán Leyva: Héctor, Mario Alberto, Alfredo và Arturo. Sinh tại vùng quê Sinaloan vào cuối thập niên 1960, Carlos và anh em của minh làm việc chặt chẽ với Joaquín "Chapo" Guzmán, lãnh đạo của băng Sinaloa, trong nhiều thập kỷ buôn lậu.

Tổ chức, chủ yếu do Arturo và Héctor vận hành, được hình thành như là một nhóm phân lập của băng Sinaloa hùng mạnh, do Joaquín Guzmán Loera lãnh đạo. Sau khi Alfredo bị bắt, các anh em Beltrán-Leyva đổ lỗi cho Guzmán Loera và trả đũa bằng cách thành lập băng Beltrán-Leyva, và giết chết một người con trai của thủ lĩnh băng Sinaloa trong một cuộc tấn công lựu đạn vào một trung tâm mua sắm Culiacán. Điều này gây ra một cuộc chiến giữa băng Sinaloa và băng Beltrán-Leyva, vốn liên minh với băng Vịnh.

Xem thêm
Chiến tranh ma túy México

Chú thích

Liên kết ngoài
 Perfil de Carlos Beltrán Leyva

Người vận chuyển Băng Beltrán-Leyva
Nhân vật còn sống
Người Culiacán
Sinh năm 1969


title: Anthidiellum ramakrishnae

text:
Anthidiellum ramakrishnae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Anthidiellum
Động vật được mô tả năm 1919


title: Avon-les-Roches

text:
Avon-les-Roches là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Cao nguyên Nà Sản

text:
Cao nguyên Nà Sản hay còn có tên gọi cao nguyên Sơn La là một trong hai cao nguyên ở tỉnh Sơn La, cao nguyên còn lại là cao nguyên Mộc Châu. Cao nguyên Nà Sản có diện tích khoảng hơn 20km² thuộc các xã Chiềng Mung, Hát Lót, Chiềng Mai, Mường Bon (Mai Sơn)

Đặc điểm
Cao nguyên nằm theo hướng tây bắc-đông nam, độ cao trung bình 800 m, địa hình tương đối bằng phẳng, đồi núi thấp, khí hậu, đất đai màu mỡ, có vị trí chiến lược cho việc phát triển kinh tế, giao thông và quốc phòng. Phát huy truyền thống cách mạng, đồng bào các dân tộc nơi đây luôn ra sức thi đua lao động sản xuất, xây dựng cao nguyên thành vùng kinh tế quan trọng của tỉnh.

Vị trí
Phía đông bắc là sông Đà, phía đông nam là cao nguyên Mộc Châu, phía tây nam là sông Mã và phía bắc là cao nguyên Sín Chải, ngăn cách qua đèo Pha Đin.

Tham khảo

Atlat địa lý Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục - 2009

N
Địa lý Sơn La


title: Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan

text:
Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan (; ,  - KFU) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Kyrgyzstan. KFU quản lý Đôi tuyển bóng đá quốc gia Kyrgyzstan, tổ chức các giải bóng đá như Giải vô địch bóng đá Kyrgyzstan, Cúp bóng đá Kyrgyzstan. KFU là thành viên của FIFA, Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Hiệp hội bóng đá Trung Á (CAFA).

Chủ tịch tạm quyền của Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan hiện nay là Amangeldi Muraliev.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan (tiếng Nga)
 Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Kyrgyzstan trên trang chủ của AFC

Kyrgyzstan
Bóng đá Kyrgyzstan
Các tổ chức thể thao Kyrgyzstan
Tổ chức thể thao thành lập năm 1992


title: Andrena sonorensis

text:
Andrena sonorensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1967


title: Alvania abstersa

text:
Alvania abstersa là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania
Động vật được mô tả năm 1993


title: Sông Hiếu (Nghệ An)

text:
Sông Hiếu, còn có tên gọi là sông Con, một trong những con sông lớn tại Nghệ An .

Sông Hiếu là một phụ lưu của sông Lam, bắt nguồn từ vùng núi huyện Quế Phong, chảy quanh co theo hướng đông - nam qua Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, đến thị xã Thái Hòa, rồi đổi hướng chảy theo hướng tây nam qua huyện Tân Kỳ, Anh Sơn và hợp nhất với sông Lam tại xã Đỉnh Sơn, Anh Sơn.

Sông có tổng chiều dài khoảng 220 km, là phụ lưu lớn nhất của sông Lam

Xem thêm
 Sông Lam

Tham khảo

Vietnam Administrative Atlas, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

Liên kết ngoài

Hiếu
Hệ thống sông Lam


title: Dufourea desertorum

text:
Dufourea desertorum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1939


title: Lipotriches nana

text:
Lipotriches nana là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1875


title: Nước mắm

text:
Nước mắm theo cách hiểu thông thường là chắt phần nước rỉ được từ cá, tôm và xác động vật nhuyễn thể khác được ướp muối lâu ngày. Nó được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực của các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam và Thái Lan, để chấm hoặc gia vị chế biến các món ăn khác.Tại miền nam Trung Quốc, nước mắm cũng được sử dụng, nhưng chỉ dùng để làm dầu hay gia vị trong các món súp và thịt hầm.Trên phương diện khoa học, nước mắm là hỗn hợp muối với các amino acid được chuyển thể từ protein trong thịt cá qua một quá trình thủy phân có tác nhân là các hệ enzyme có sẵn trong ruột cá cùng với một loại vi khuẩn kỵ khí chịu mặn.

Trên thế giới

Châu Á

Nước mắm châu Á thường được chế biến từ cá cơm, muối, và nước, và cần được tiêu thụ điều độ vì nó có vị rất mạnh. Nước mắm Thái Lan rất giống mắm Việt Nam và được gọi là nam pla (น้ำปลา). Tại Trung Quốc, nó được gọi là ngư lộ (魚露, yúlù), tại Triều Tiên eojang (어장), tại Indonesia kecap ikan và tại Philippines patis. Tại Nhật Bản, ba loại mắm được sử dụng; shottsuru(しょっつる) ở tỉnh Akita, ishiru(いしる) ở tỉnh Ishikawa, và ikanago-jōyu(いかなご醤油) ở tỉnh Kagawa.

Bã cá giống mắm ở Indonesia được gọi là trasi, tại Campuchia prahok (bò hóc) và thường dùng cá đã để hơi ươn trước khi ướp muối. Người Mã Lai cũng có cục gạnh cá gọi là belacan.

Mắm Lào được gọi là padek, được chế biến từ cá nước ngọt.

Phương Tây

Có một loại nước mắm cũng đã từng phổ biến ở thời La Mã cổ đại, tiếng Latin gọi là garum hoặc liquamen, và cũng tồn tại trong nhiều loại nước chấm như oxygarum (pha với giấm), meligarum (pha với mật ong),... Nước mắm cũng là một trong những đặc sản ở vùng Hispania Baetica.

Trong tiếng Anh, nó được gọi là fish sauce. Nước chấm Worcestershire ở Anh là một sản phẩm tương tự, loại nước chấm này được mang từ Ấn Độ sang Anh Quốc. Ngày nay, người ta dùng cá trống để làm garum, nhưng không được lên men.

Việt Nam

Có thể nói Việt Nam từ thời xa xưa đã là xứ sở của các loại mắm. Từ mắm nêm, mắm phệt, mắm cáy, mắm ruốc, mắm tôm đến các loại mắm lóc, mắm sặt, khô mắm, khô mặn v.v... cho đến loại mắm đặc biệt là mắm nước thường được gọi là nước mắm. Nước mắm có thể làm từ cá sống, cá khô; hoặc từ cả các loại sò hến, tôm cua hoặc trái cây như quả điều khi làm nước mắm chay. Một số loại nước mắm được làm từ cá nguyên con, một số khác thì chỉ được từ tiết hay nội tạng cá. Một số loại nước mắm chỉ có cá và muối, một số khác có thể có thêm dược thảo và gia vị. Nước mắm lên men ngắn ngày có mùi tanh đặc trưng của cá. Quá trình lên men dài ngày sẽ giảm được mùi tanh và tạo ra hương vị mùi quả hạch và béo hơn.

Tại Việt Nam, suốt miền duyên hải đều làm nước mắm. Nước mắm thường chủ yếu làm từ các loại cá biển (cá cơm, cá thu, cá nục v.v.) và rút chiết ra dưới dạng nước. Tùy theo độ đạm trong nước mắm mà người ta phân cấp độ (nước mắm cốt, nước mắm loại 1, nước mắm loại 2). Chén nước mắm dùng chung giữa mâm cơm được coi là nét đặc trưng cho văn hoá chia sẻ trong ẩm thực Việt Nam.

Cuốn Việt sử đầu tiên có đề cập đến nước mắm có lẽ là cuốn Đại Việt sử ký toàn thư, khắc in vào năm Chính Hòa thứ 18 (1697). Trong Kỷ nhà Lê, phần viết về Đại Hành hoàng đế, sách này có ghi lại sự kiện: "Đinh Dậu, Ứng Thiên năm thứ 4 (997)... Mùa hạ, tháng 4, nhà Tống phong vua làm Nam Bình Vương. Vua sai sứ sang nước Tống đáp lễ. Vua Tống ban chiếu thư khen ngợi. Trước kia, sứ Tống sang thường mượn cớ đòi cống nước mắm, nhân thế bắt đóng góp. Đến đây, Tống Chân Tông nghe biết chuyện ấy, chỉ sai quan giữ biên giới gọi đến nhận mệnh, không sai sứ sang nữa." Đoạn sử liệu này cho thấy muộn nhất là vào trước năm 997, người Việt đã biết làm và dùng nước mắm và nước mắm đã được lưu vào sử sách. Bấy giờ, nước mắm do người Việt làm ra hẳn phải là một loại đặc sản có tiếng, khiến vua chúa Trung Hoa tuy ở xa vạn dặm, cũng "ngửi thấy" mùi thơm của nước mắm, nên mới đòi triều đình Đại Việt phải triều cống nước mắm cho họ. Khi đọc đến đoạn ghi chép này trong Đại Việt sử ký toàn thư, nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân đã nêu một câu hỏi rất thú vị: "Người Trung Hoa không có truyền thống ăn nước mắm, mà họ ăn nước tương, sao lại đòi cống nước mắm? Hay là thời Tiền Lê, nước mắm Việt hiếm hoi trân quý đến mức người ta phải lấy nó để bắt chẹt nhau?" Quả đúng như vậy, vì người Tàu ăn xì dầu, coi món nước chấm làm từ đậu nành này là thứ gia vị căn cốt của họ, khiến cho món ăn Tàu nhìn bên ngoài có vẻ giống với món ăn Việt, kỳ thực lại khác nhau một trời một vực, như nhận xét của M. Coughlin rằng: "Mặc dù người Việt Nam ăn bằng đũa và thức ăn của họ thì khó phân biệt được với đồ ăn của Trung Hoa đối với một người Tây phương bình thường, đã có nhiều sự khác biệt và các sự biến cải theo khẩu vị địa phương. Nước chấm căn bản – nước mắm, món gia vị trong mọi bữa ăn, thì đặc biệt là của người Việt Nam và hoàn toàn khác với nước tương, nước chấm gia vị tiêu chuẩn của Trung Hoa."

Nhà hàng hải người Anh William Dampier trong chuyến ghé Đàng Ngoài năm 1688 có ghi lại cách sản xuất nước mắm khi ngư dân trộn cá và tôm với muối và nước rồi nén trong hũ đậy kín. Sau một thời gian xác tôm cá nhừ nát ra thì người Việt gạn ra phần nước dùng, gọi là nuke-mum. Người nghèo thì ăn phần bã mắm với cơm. Phần nước màu nâu nhạt, ngả màu xám nhưng trong suốt được mọi người ưa chuộng, ăn với thịt gà, thịt vịt rất ngon.

Thống kê của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (2016) cho biết khoảng gần 2.800 doanh nghiệp vừa và nhỏ làm nước mắm truyền thống. Việt Nam sản xuất 200 triệu lít nước mắm mỗi năm, trong đó 75% là nước mắm công nghiệp (nước mắm pha loãng với hóa chất). Chỉ riêng công ty Masan chiếm 65% thị phần toàn ngành nước mắm.

Cách chế biến

Phương thức Gài nén
Cách chế biến nước mắm truyền thống của người Việt là ủ chượp theo phương pháp gài nén. Cá được trộn đều với muối ăn theo tỷ lệ xấp xỉ 3:1 (gọi là chượp) rồi cho vào thùng gỗ lớn, dung tích thường dùng từ 2,5 – 8 m³, rồi rải muối gài nẹp đè đá bên trên để nén. Sau 2 – 4 ngày thì mở nút lù dưới đáy thùng để hứng "nước bổi". Nội dung trong thùng chượp sau khi rút nước bổi sẽ xẹp xuống, nút lù được đóng lại và ủ từ 7 – 12 tháng. Khi chượp "chín", nước mắm hình thành trong suốt, có màu từ vàng rơm đến cánh gián, mất mùi tanh và thay vào đó có mùi thơm đặc trưng, được rút đợt đầu gọi là nước cốt hay "nước nhỉ". Phần bã còn lại được tra thêm nước bổi và muối rồi lại để lên men tiếp trước khi rút nước hai, nước ba. Những đợt nước sau nước cốt thì gọi là "nước ngang" hoặc "nước long" và độ đạm giảm dần và phẩm chất càng kém. Nước mắm ngon phải để chượp chín 12 tháng mới rút nước cốt.

Phương thức Đánh khuấy
Ở một số địa phương miền Bắc, như Cát Hải - Hải Phòng, cách chế biến phổ biến là đánh khuấy, theo đó cá trước khi trộn chượp có thể đập dập, sau thời gian khoảng 3 tháng thì đánh khuấy chượp để tăng tốc độ chín. Phương pháp này rút ngắn thời gian ủ chượp xuống 6 – 7 tháng, nhưng chỉ cho nước mắm có độ đạm thấp hơn phương pháp truyền thống.

Nước mắm công nghiệp
Nước mắm sản xuất tại Việt Nam sang thế kỷ XXI đã công nghệ hóa nên nước bổi, nước cốt do nhà sản xuất cung cấp, thường được pha chế thêm để tăng sản lượng trước khi chai đóng chai đem bán, gọi là "nước mắm công nghiệp". Phương thức pha chế đó làm phần nước mắm cốt càng loãng, màu nhợt nhạt và mùi mắm mắm cũng phai nên phải bù vào bằng cách pha phẩm màu, tăng độ sánh, chế thêm hương liệu và các chất bảo quản để thành phẩm bắt mắt. Vì vậy, danh từ "nước mắm nhỉ" tuy được dùng trên nhiều nhãn hiệu nhưng thật ra không còn nữa. Tính đến năm 2019 thị phần nước mắm truyền thống chỉ khoảng 15 – 20% trong khi đó nước mắm công nghiệp thống lĩnh phần lớn tuyệt đối lượng tiêu thụ.

Đánh giá
Tiêu chí truyền thống để đánh giá chất lượng nước mắm nguyên chất là độ đạm – đạm tạo nên hậu vị ngòn ngọt đằng sau vị mặn của muối. Nếu muối có nhiều tạp thì nước mắm thường có vị chát, vị khé. Nên nước mắm ngon trước hết phải có vị mặn không chát kèm theo hậu vị đạm cao, sau đó phải có mùi đặc trưng mà không tanh, không thối.

Nước mắm nhĩ hay nước mắm nhỉ thì cũng đều là cách gọi để chỉ loại nước mắm cao cấp nhất, những giọt nước mắm đầu tiên được nhỏ giọt ra từ thùng ủ chượp sau một thời gian dài lên men của cá và muối. Vì vậy, người sản xuất nước mắm mới gọi những loại mắm từ những thùng này là nước mắm nhỉ hay còn có tên gọi khác là mắm nhĩ, tùy thuộc vào từng vùng miền khác nhau.

Tranh cãi

2016: Nước mắm nhiễm asen
Tháng 10 năm 2016, báo Thanh Niên, và sau đó là Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) đã công bố thông tin "cho thấy 67% nước mắm họ khảo sát có hàm lượng arsen tổng vượt ngưỡng cho phép." Thông tin này không rõ ràng về tỷ lệ nhiễm arsen trong nước mắm là vô cơ hay hữu cơ. Từ hai nguồn này, hàng chục cơ quan báo chí Việt Nam đã đăng 170 tin, bài công bố kết quả khảo sát có nội dung sai sự thật từ báo Thanh Niên và Vinastas.

12 giờ sau khi bài báo xuất hiện, Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các cơ quan kiểm tra tình trạng nước mắm công nghiệp có hoá chất thêm vào, báo cáo trước ngày 22/10/2016

Sau đó chính quyền và giới chuyên gia đính chính rằng arsen trong nước mắm là arsen hữu cơ, không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng.

Ngày 21/11, Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam công bố mức xử phạt vi phạm hành chính với 50 cơ quan báo chí. Bị phạt nặng nhất là tờ Thanh Niên, 200 triệu đồng - mức phạt tiền cao nhất đối với vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí.

Trước đó từ năm 2009 Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đã thông báo phân tích khối phổ về sáu loại nước mắm từ Việt Nam và Thái Lan, kết quả là tuy có arsenobetaine (82 – 94%), arsenocholine (4.9-7.7%), trimethylarsine oxide (0.7 – 7.8%), và trimethylarsenopropionate (0.5 – 2.1%) nhưng hợp tố độc hại như arsenite, arsenate, methylarsonic acid (MA) và dimethylarsinic acid (DMA) đều rất thấp, dưới mức có thể đo được.

2019: Dự thảo tiêu chuẩn nước mắm
Ngày 9 tháng 3, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản cùng Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng vừa công bố văn bản Dự thảo Tiêu chuẩn Việt Nam 12607:2019 Quy phạm thực hành sản xuất nước mắm.

Nhiều tổ chức,đại diện nước mắm truyền thống kiến nghị gửi tờ trình đến Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, cho rằng Dự thảo Tiêu chuẩn nói trên "đang thiên về sự cổ súy cho sự phát triển nước mắm pha chế – nước mắm công nghiệp".

Sáng ngày 12 tháng 3, Thứ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ Phạm Công Tạc cho biết xác nhận tạm dừng thẩm định bản Dự thảo tiêu chuẩn sản xuất nước mắm vì chưa đảm bảo ba tiêu chuẩn: các yếu tố phù hợp với trình độ phát triển của đất nước, đảm bảo sự đồng thuận và đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên liên quan. Bộ Nông nghiệp – Phát triển Nông thôn nói cũng sẽ tiếp tục lấy ý kiến các tổ chức xã hội, các hiệp hội về dự thảo tiêu chuẩn sản xuất nước mắm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xem thêm
 Nước mắm Phú Quốc
 Nước mắm Cát Hải
 Mắm cáy
 Mắm nhĩ
 Mắm nêm
 Mắm ruốc
 Mắm rươi
 Mắm tôm
 Mắm tép
 Nước mắm Hương Phú

Nước mắm
Gia vị
Thực phẩm lên men
Ẩm thực Thái Lan
Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Campuchia
Ẩm thực Lào
Ẩm thực Philippines


title: Hydropsyche didyma

text:
Hydropsyche didyma là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: (7593) 1992 WP4

text:
{{DISPLAYTITLE:(7593) 1992 WP4}}

(7593) 1992 WP4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 21 tháng 11 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Villa Literno

text:
Villa Literno là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Caserta trong vùng Campania. Villa Literno có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Ý là 10.608 người. Đô thị này cách Napoli 25 km về phía tây bắc và cách Caserta 25 km về phía tây.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Villa Literno giáp với các đô thị: Cancello e Arnone, Casal di Principe, Castel Volturno, Giugliano in Campania, San Cipriano d'Aversa.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Horsfieldia atjehensis

text:
Horsfieldia atjehensis là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Horsfieldia atjehensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Indonesia
atjehensis
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Sumatra


title: Hoàng Tân (định hướng)

text:
Hoàng Tân có thể là một trong các địa danh Việt Nam sau:

 Phường Hoàng Tân, thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương.
 Xã Hoàng Tân, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh.


title: (5604) 1992 FE

text:
(5604) 1992 FE is an Aten-type gần Trái Đất Hành tinh vi hình. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Canberra, Australia, ngày 26 tháng 3 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pseudoheriades unispinosus

text:
Pseudoheriades unispinosus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Pseudoheriades
Động vật được mô tả năm 1925


title: Ens, Hautes-Pyrénées

text:
Ens  là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Digvijaygram

text:
Digvijaygram là một thị trấn thống kê (census town) của quận Jamnagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Digvijaygram có dân số 9530 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Digvijaygram có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Digvijaygram, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Mulsanteus hirtellus

text:
Mulsanteus hirtellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Mulsanteus


title: Đại Công quốc Hessen

text:
Đại công quốc Hessen và Rhein (tiếng Đức: Großherzogtum Hessen und bei Rhein), tên ban đầu từ giữa 1806 đến 1816 là Đại công quốc Hessen (tiếng Đức: Großherzogtum Hessen), là một cựu quốc gia tại châu Âu, từng là quốc gia thành viên của Bang liên Đức từ năm 1806. Sau năm 1918, đại công quốc bị chuyển đổi thành Dân quốc Hessen (Volksstaat Hessen). Đại công quốc Hessen và Dân quốc Hessen đều được biết đến với tên của nhà nước tiền thân, Hessen-Darmstadt.

Xem thêm
Đại công của Hesse:
 Ludwig I: 1806 - 1830
 Ludwig II: 1830 - 1848
 Ludwig III: 1848 - 1877
 Ludwig IV: 1877 - 1892
 Ernest Louis: 1892 - 1918
Tể tướng (thủ tướng) của Hesse:
 Friedrich von Lichtenberg: 1805 - 1819
 Karl Grolman: 1821 - 1829
 Karl du Thil: 1829 - 1848
 Heinrich von Gagern: 1848
 Carl Zimmermann: 1848
 Heinrich Karl Jaup: 1848 - 1850
 Reinhard von Dalwigk: 1852 - 1871
 Friedrich Lindelof: 1871 - 1872
 Karl von Hofmann: 1872 - 1876
 Philipp von Starck: 1876 - 1879
 Jacob Finger: 1884 - 1898
 Karl Rothe: 1898 - 1906
 Karl Ewald: 1906 - 1918
Ngoại trưởng:
 Friedrich August Freiherr von Lichtenberg (1812)
 Karl du Thil (1820-1848)
 Heinrich von Gagern (3/1848 - 6/1848)
 Wilhelm Hallwachs (1848–1850)
 Reinhard Carl Friedrich von Dalwigk (1850-1871)
 Friedrich von Lindelof (1871-1872)
 Karl von Hofmann (1872-1876)
 Philipp Freiherr Rinck. V. Starck (1876-1884)
 Carl Rothe (1898-1906)
 Carl Ewald (1906-1918)
Bộ Nội vụ:
 Johann Friedrich Strecker (1812)
 Karl von Grolman (1821-1829)
 Heinrich von Gagern (tháng ba-Tháng Sáu 1848)
 Reinhard Carl Theodor Eigenbrodt tháng sáu / tháng 7 năm 1848
 Heinrich Karl Jaup (July 1848-1850)
 Reinhard Carl Friedrich von Dalwigk (1850-1871)
 Georg Friedrich Gustav von Bechtold (1871-1872)
 Philipp Freiherr Rinck. V. Starck (1872-1884)
 Jacob Finger (1884-1896)
 Carl Rothe (1898-1906)
 Ernst Albrecht Braun (1906-1910)
Bộ Chiến tranh:
 Georg Abraham Karl Freiherr von Falck (1821-1836)
 Friedrich Karl Christian Freiherr von Steinling (1836–März 1848)
 Philip Eugene Erwin Graf von Lehrbach (1848-1849)
 Friedrich Wilhelm Ferdinand Freiherr von Schaeffer Bernstein (1849-1861)
 Friedrich von Wachter (1862-1866)
 Eduard Eugen Aegid Friedrich von Grolman (1866-1868)
 Wilhelm Heinrich Dornseiff (1868-1871)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.deutsche-schutzgebiete.de/grossherzogtum_hessen.htm Das Großherzogtum Hessen 1806-1 918
 http://www.gemeindeverzeichnis.de/gem1900/gem1900.htm?hessen1900.htm Großherzogtum Hessen (Kreise und Gemeinden) 1910

Đại Công quốc Hessen
Quốc gia thuộc Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức
Cựu quốc gia châu Âu
Bang của Đế quốc Đức
Bang của Liên bang Bắc Đức
Bang của Liên bang Rhein
Cựu đại công quốc


title: Villiers-Saint-Benoît

text:
Villiers-Saint-Benoît là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Người dân của Villiers-Saint-Benoît trong tiếng Pháp gọi là Villerois và Villeroises.
Xã này nằm ở trong Thung lũng sông Ouanne.

Histoire

Hành chính

| || mars 2001 || ||align="center"| ||
|-

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xem thêm
 Xã của Yonne

Liên kết ngoài
 Villiers-Saint-Benoît trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Page de Villiers-Saint-Benoît sur le site de la Communauté de communes du Toucycois

Villiers-Saint-Benoit


title: Conoderus vitraci

text:
Conoderus vitraci là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: 4971 Hoshinohiroba

text:
4971 Hoshinohiroba (1989 BY) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 1 năm 1989 bởi Fujii và Watanabe ở Kitami.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4971 Hoshinohiroba

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Tetralobus natalensis

text:
Tetralobus natalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Tetralobus


title: Laccophilus yvietae

text:
Laccophilus yvietae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Le Guillou miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Leptocerus taianae

text:
Leptocerus taianae là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Leptocerus


title: Colletes hyalinus

text:
Colletes hyalinus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Provancher mô tả khoa học năm 1888.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1888


title: Vĩnh Tân (định hướng)

text:
Vĩnh Tân có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Phường Vĩnh Tân, thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương
 Xã Vĩnh Tân, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng
 Xã Vĩnh Tân, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận
 Xã Vĩnh Tân, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai
 Xã cũ Vĩnh Tân thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị; nay là một phần thị trấn Cửa Tùng.
 Xã cũ Vĩnh Tân thuộc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa; nay là một phần xã Minh Tân cùng huyện.

Trung Quốc
 Huyện Vĩnh Tân thuộc địa cấp thị Cát An, tỉnh Giang Tây.


title: Oulu (định hướng)

text:
Oulu có thể là
Oulu - một thành phố và municipality ở Phần Lan (Uleåborg)
Tỉnh Oulu của Phần Lan (Oulun lääni/Uleåborgs län)
Đại học Oulu - một trường đại học tại Oulu
&Oulu, Wisconsin
Nhà ga Oulu
Sân bay Oulu
Cảng Oulu


title: Campagne-sur-Arize

text:
Campagne-sur-Arize  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Campangesurarize


title: Miconia pisinniflora

text:
Miconia pisinniflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.

Chú thích

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1974
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Bulbophyllum calvum

text:
Bulbophyllum calvum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Hexatoma subsaga

text:
Hexatoma subsaga là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tàu ngầm lớp I-52

text:
Tàu ngầm lớp I-52 hay tàu ngầm Kiểu C3 là một loại tàu ngầm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, do Công ty Mitsubishi thiết kế và chế tạo vào giữa 1943 và 1944 làm tàu vận tải.

Nhật Bản chỉ đóng 3 chiếc loại này trong chiến tranh thế giới thứ hai (I-52, I-53 và I-55), mặc dù theo kế hoạch là hai mươi chiếc. Lúc đó chúng là một trong những tàu ngầm lớn nhất và tiên tiến nhất từng được đóng lúc bấy giờ.

Chiếc I-52 được hạ thủy vào 18 tháng 3 năm 1942 và được biên chế vào đội tàu ngầm vào 28 tháng 12 năm 1943. Sau khi đội thủy thủ được huấn luyện, nó được đưa vào nhiệm vụ trao đổi hàng hóa (Yanagi) với Đức. Chiếc tàu này bị máy bay USS Bogue (CVE-9) đánh chìm cách Azores 1.300 km về phía Tây Nam. Trên tàu có cao su, vàng, quinine, và các kỹ sư Nhật đang trên đường đến Đức.
Chiếc I-53 vẫn còn sau chiến tranh, tuy nhiên đã bị Hải Quân Hoa Kỳ đánh đắm ngoài khơi quần đảo Gotō năm 1946.
Chiếc I-55 bị khu trục hạm USS Gilmer và tàu hộ tống USS William C. Miller đánh chìm ngoài khơi Saipan vào 14 tháng 07 năm 1944.

Liên kết ngoài
http://homepage2.nifty.com/nishidah/e/stc0546.htm

I-52
Kiểu C3
Lớp tàu ngầm


title: (66672) 1999 TB18

text:
{{DISPLAYTITLE:(66672) 1999 TB18}}

(66672) 1999 TB18 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 10 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 66001–67000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gymnopilus ochraceus

text:
Gymnopilus ochraceus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus ochraceus at Index Fungorum

ochraceus
Nấm Bắc Mỹ


title: Họ Rẽ

text:
Họ Rẽ (Scolopacidae) là một họ chim lớn, bao gồm các loài chim lội. Tên gọi phổ biến bằng tiếng Việt của các loài trong họ này là "rẽ" (rẽ giun, rẽ gà), "nhát" (tên gọi khác của các loài trong chi Scolopax và Numenius), "choắt" (các chi Actitis, Heteroscelus, Limosa, Numenius, Tringa và Xenus). Phần lớn chúng ăn các loài động vật không xương sống nhỏ mà chúng kiếm được trong bùn hay đất. Sự khác nhau về chiều dài mỏ cho phép các loài khác nhau có thể cùng sinh sống trong cùng một môi trường, cụ thể là ven biển, mà không có sự cạnh tranh trực tiếp về thức ăn.

Phân loại
Họ này bao gồm các chi như sau:
 Actitis – choắt nhỏ
 Aphriza – rẽ
 Arenaria – rẽ khoang
 Bartramia – rẽ miền núi (vùng cao)
 Calidris – rẽ
 Coenocorypha
 Eurynorhynchus – rẽ mỏ thìa
 Gallinago – rẽ giun
 Limicola – rẽ
 Limnodromus – rẽ mỏ dài
 Limosa – choắt mỏ thẳng
 Lymnocryptes
 Numenius – choắt mỏ cong (mỏ nhát)
 Phalaropus – rẽ
 Philomachus – rẽ
 Prosobonia – rẽ Polynesia
 Scolopax – rẽ gà (nhát)
 Tringa (gộp cả Catoptrophus và Heteroscelus) – choắt, choắt lùn
 Tryngites – rẽ
 Xenus – choắt

Họ lớn này cũng hay được chia ra thành các nhóm nhỏ chứa các loài chim tương tự như nhau. Các nhóm này không nhất thiết phải là một chi, nhưng như trình bày tại đây thì chúng tạo thành các dòng dõi tiến hóa đơn ngành khác biệt. Các nhóm này, với số lượng loài nằm trong ngoặc, là:

 Choắt mỏ cong hay chim mỏ nhát
Chi Numenius (8 loài choắt mỏ cong (nhát), trong đó 1-2 tuyệt chủng gần đây)
 Rẽ miền núi
Chi Bartramia (1 loài)
 Choắt mỏ thẳng
Chi Limosa (4 loài choắt mỏ thẳng)
 Rẽ mỏ dài
Chi Limnodromus (3 loài)
 Rẽ gà (nhát) và rẽ giun
Các chi Coenocorypha, Lymnocryptes, Gallinago và Scolopax (gần 30 loài, cộng khoảng 6 loài đã tuyệt chủng)
 Rẽ Phalaropus
Chi Phalaropus (3 loài rẽ cổ đỏ, chân màng)
 Choắt
Các chi Xenus, Actitis, Tringa (16 loài)
 Rẽ Polynesia
Chi Prosobonia (1 loài sinh tồn, 3-5 loài tuyệt chủng)
 Rẽ và Rẽ khoang
Khoảng 25 loài, chủ yếu trong chi Calidris là chi có thể bị chia nhỏ thành vài chi. Các chi khác hiện tại được chấp nhận là Aphriza, Eurynorhynchus, Limicola, Tryngites, Philomachus, cùng 2 loài rẽ khoang trong chi Arenaria.

Các mẫu hóa thạch sớm là rất tệ đối với nhóm mà có thể đã tồn tại vào thời kỳ tuyệt chủng của nhóm khủng long không biết bay. "Totanus" teruelensis (Hậu Miocen ở Los Mansuetos (Tây Ban Nha) đôi khi được coi là thuộc họ Rẽ - có thể là choắt – nhưng cũng có thể là chim dạng mòng bể thuộc họ Laridae; người ta biết rất ít về nó.

Paractitis được đặt tên cho hóa thạch có ở Tiền Oligocen tại Sasketchewan (Canada). Phần lớn các chi còn sinh tồn dường như đã tiến hóa trong suốt thế Oligocen tới thế Miocen với các loài chim lội nước hơi muộn hơn.

Ngoài ra còn có một số dấu tích không thể xác định nhưng có thể thuộc về các chi còn sinh tồn hay các họ hàng đã tuyệt chủng của chúng:
 Scolopacidae chi mơ hồ loài không rõ ràng (gen. et sp. indet.). Trung Miocen ở Františkovy Lázně, Cộng hòa Séc – Hậu Miocen ở Kohfidisch, Áo.
 Scolopacidae chi mơ hồ loài không rõ ràng (gen. et sp. indet.). Edson Tiền Pliocen ở quận Sherman, Hoa Kỳ với chỉ có ngoại biên xương cẳng chân phải của chim trông gần giống rẽ ngực sọc (Calidris melanotos). Có thể thuộc chi Calidris hoặc cơ sở đối với nó, hơi giống rẽ khoang..

Liên kết ngoài
 Video họ Scolopacidae trên Internet Bird Collection
 Hình ảnh chim họ rẽ tại Australia

Ghi chú

Hình ảnh


title: 17023 Abbott

text:
17023 Abbott (1999 EG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 3 năm 1999 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory.

Ghi chú

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi John Broughton
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: La Guerche

text:
La Guerche là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 213 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 43-67 mét trên mực nước biển. Xã có lâu đài Guerche.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website of the Château de la Guerche
La Guerche at the INSEE

Guerche, La


title: Zorochros nanus

text:
Zorochros nanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Eufriesea aeniventris

text:
Eufriesea aeniventris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mocsáry mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Eufriesea
Động vật được mô tả năm 1896


title: Paralimnophila serraticornis

text:
Paralimnophila serraticornis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paralimnophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Physorhinodes

text:
Physorhinodes là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1970 bởi Cobos.

Các loài
Chi này có các loài:
 Physorhinodes capeneri Cobos, 1970

Chú thích

Tham khảo

Ampedini


title: Hợp Phố

text:
Hợp Phố (chữ Hán: 合浦), trước đây gọi là Liêm Châu, là một huyện thuộc địa cấp thị Bắc Hải, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Huyện này có diện tích 2.380 km², dân số năm 2003 đạt 930.914 người, huyện lị là trấn Liêm Châu (廉洲)

Lịch sử

Khoảng 5.000 năm trước, trong thời kỳ đồ đá mới tại khu vực Hợp Phố ngày nay đã có những hoạt động của con người. Tại di chỉ khảo cổ Tây Sa Pha người ta đã khai quật được các loại rìu đá, dao đá, những công cụ nguyên thủy của con người. Trước khi nhà Tần thống nhất Trung Quốc, Hợp Phố là vùng đất của Bách Việt. Năm thứ 33 thời Tần Thủy Hoàng (214 TCN), quân đội Tần thống nhất Lĩnh Nam, lập ra Nam Hải, Quế Lâm, và Tượng Quận. Hợp Phố thuộc về Tượng Quận. Năm Nguyên Đỉnh thứ 6 thời Hán Vũ Đế (111 TCN), quân đội Tây Hán xâm chiếm Nam Việt, lấy vùng giáp giới Nam Hải, Tượng Quận lập ra quận Hợp Phố, với thủ phủ quận đặt tại Từ Văn (nay là huyện Từ Văn địa cấp thị Trạm Giang tỉnh Quảng Đông), đồng thời thiết lập huyện Hợp Phố.

Năm Hoàng Vũ thứ 7 (228) thời Tam Quốc, Đông Ngô đổi quận Hợp Phố thành quận Châu Quan, nhưng chẳng bao lâu sau lại đổi về tên cũ. Năm Trinh Quan thứ 8 (634) thời Đường Hợp Phố được gọi là Liêm Châu. Năm Chí Nguyên thứ 17 (1280), nhà Nguyên đổi thành tổng quản phủ Liêm Châu. Từ năm Hồng Vũ thứ nhất (1368) thời Minh cho tới thời Thanh người ta lập phủ Liêm Châu, trực thuộc tỉnh Quảng Đông. Thời kỳ Trung Hoa dân quốc (1911-1949), huyện Hợp Phố trước sau thuộc về đạo Khâm Liêm, tỉnh Quảng Đông, là khu nam của công sở Tuy Tĩnh cùng công sở chuyên viên khu hành chính đốc sát số 8.

Thời kỳ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa:
 Tháng 12 năm 1949, huyện Hợp Phố thuộc quyền quản lý của chính quyền mới, trực thuộc tỉnh Quảng Đông.
 Ngày 10 tháng 5 năm 1951 các hương, trấn thuộc huyện Hợp Phố là 2 trấn Bắc Hải Đông, Bắc Hải Tây cùng 2 hương Cao Đức, Vi Châu tách ra để thành lập huyện cấp thị Bắc Hải trực thuộc tỉnh Quảng Đông.
 Năm 1952, Hợp Phố được bàn giao cho tỉnh Quảng Tây.
 Năm 1955 lại bàn giao cho tỉnh Quảng Đông, tới năm 1965 lại trở về Quảng Tây, thuộc về chuyên khu Khâm Châu. Tháng 7 năm 1987 huyện Hợp Phố trực thuộc Bắc Hải. Tháng 3 năm 1988, Quốc vụ viện CHND Trung Hoa phê chuẩn trở thành huyện mở vùng duyên hải.
 Ngày 17 tháng 12 năm 1994, từ huyện Hợp Phố tách ra các trấn như Phúc Thành về quận Ngân Hải; hai trấn Nam Khang, Doanh Bàn về quận Thiết Sơn Cảng.

Phân chia hành chính
Huyện Hợp Phố hiện tại chia ra thành:
 14 trấn: Liêm Châu, Đảng Giang, Sa Cương, Tây Trường, Ô Gia, Tinh Đảo Hồ, Thạch Loan, Thạch Khang, Thường Lạc, Áp Khẩu, Công Quán, Bạch Sa, Sơn Khẩu, Sa Điền.
 1 hương: Khúc Chương.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lịch sử Hợp Phố  trên website chính thức của huyện Hợp Phố.

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây
Bắc Hải, Quảng Tây