title: Chú đại bi

text:
Chú Đại Bi  đề cập đến lời tụng của Thanh Cảnh Quan Âm. Theo kinh Đại Bi Tâm Đà La Ni, bài chú này được Bồ tát Quán Thế Âm đọc trước một cuộc Hội kiến của các Phật, bồ tát, các thần và vương. Cũng như câu Om Mani Padme Hum rất phổ biến ngày nay, Đại Bi chú là chân ngôn phổ biến cùng với bồ tát Quán Thế Âm ở Đông Á, bài chú này thường được dùng để bảo vệ hoặc để làm thanh tịnh, quả báo phước đức của người trì tụng chú thật không thể nghĩ bàn.

Tên gọi
Chú Đại Bi (tiếng Phạn: महा करुणा धारनी, Mahā Karuṇā Dhāranī) hay Đại Bi Tâm Đà La Ni (Mahā Karuṇā-citta Dhāranī), tên gọi đầy đủ Thiên Thủ Thiên Nhãn Quan Thế Âm Bố Tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni Kinh Đại Bi Thần Chú, còn được gọi là Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Âm Đại Bi Chú (Sahasrabhuja Sahasranetra Avalokiteśvara Mahā Karuṇā Dhāranī), Thiên Thủ Thiên Nhãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni, Vô Ngại Đại Bi Đà La Ni, Quảng Đại Viên Mãn Đà La Ni, Mãn Nguyện Đà La Ni, Tùy Tâm Tự Tại Đà La Ni, Cứu Khổ Đà La Ni, Diên Thọ Đà La Ni, Diệt Ác Thú Đà La Ni, Phá Ác Nghiệp Chướng Đà La Ni, Tốc Siêu Thập Địa Đà La Ni, là tên gọi của Thanh Cảnh Quan Âm Đại Bi Chú (tiếng Phạn: नीलकण्ठ धारनी，Nīlakaṇṭha Dhāraṇī) tên gọi khác là Thanh Cảnh Đà La Ni. Tại Bán đảo Triều Tiên thường được gọi là Thần Diệu Chương Cú Đại Đà La Ni () là bài chú trong "Thiên Thủ Thiên Nhãn Quan Thế Âm Bồ Tát Đại Bi Tâm Đà La Ni Kinh" ("Đại Bi Tâm Đà La Ni Kinh") của Phật giáo Đại thừa, có 84 câu được soạn bằng tiếng Phạn.

Nguồn gốc
Trong Đại Bi Tâm Đà La Ni Kinh Đức Phật Đà nói với Tôn giả A-nan-đà: "như là thần chú, có nhiều tên gọi khác nhau: tên là Quảng Đại Viên Mãn, tên là Vô Ngại Đại Bi, tên là Cứu Khổ Đà La Ni, tên là Diên Thọ Đà La Ni, Diệt Ác Thú Đà La Ni, Phá Ác Nghiệp Chướng Đà La Ni, Mãn Nguyện Đà La Ni, Tùy Tâm Tự Tại Đà La Ni, Tốc Siêu Thập Địa Đà La Ni".

Tên của chú này thể hiện sức mạnh từ bi vĩ đại của Quán Thế Âm Bồ Tát mong muốn hạnh phúc và lợi ích cho tất cả chúng sinh, không có chướng ngại cho lòng đại bi, và thần chú này không chỉ có thể tiêu trừ mọi tai họa, mà còn tất cả các nghiệp ác; Và nó có thể đáp ứng mọi pháp thiện và thực hiện mong muốn của mọi người; tránh xa mọi nỗi sợ hãi oán hận, đức uy thần nhanh chóng lên đến Cõi Phật. Người ngày nay được đặt tên theo tên viết tắt của "Chú Đại Bi", được đặt tên theo sức mạnh từ bi của Bồ tát Quán Thế Âm đối với tất cả chúng sinh.

Chú này được tuyên thuyết bởi 99 ức hằng hà sa chư Phật đời quá khứ, sau vào lúc tịnh độ của Thiên Quang Vương Tĩnh Trụ Như Lai, Thiên Quang Vương Tĩnh Trụ Như Lai truyền thụ cho Quan Thế Âm Bồ Tát "Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Đà La Ni", và nói rằng "Thiện Nam Tử, ông nên thọ trì tâm chú này để rộng vì hết thảy chúng sanh trong đời ác vị lai mà làm cho họ an vui và được sự lợi ích lớn". Vào lúc bấy giờ sau khi nghe chú, Quan Thế Âm Bồ Tát đang ở Địa Thứ Nhất, liền siêu vượt đến Địa Thứ Tám. Vì vậy tâm sanh hoan hỷ, liền phát lời thệ nguyện rằng "Vào đời vị lai, nếu con có thể làm lợi ích an vui cho tất cả chúng sanh, thì hãy khiến thân con lập tức đầy đủ ngàn tay ngàn mắt", Sau khi phát nguyện xong, trên thân tức khắc đều trọn đủ ngàn tay ngàn mắt. Khắp các quốc độ trong mười phương, đại địa chấn động sáu cách. Chư Phật trong mười phương đều phóng quang minh vô lượng chiếu đến thân chiếu soi vô biên thế giới khắp mười phương.

Tuyên thuyết
Chân ngôn này được trích từ Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Bồ Tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni Kinh. Trong kinh ngài Quán Thế Âm Bồ Tát bạch Phật rằng: "Bạch đức Thế Tôn, con có chú Đại Bi tâm đà ra ni, nay xin nói ra, vì muốn cho chúng sanh được an vui, được trừ tất cả bệnh, được sống lâu, được giàu có, được diệt tất cả nghiệp ác tội nặng, được xa lìa chướng nạn, được thành tựu tất cả thiện căn, được tiêu tan tất cả sự sợ hãi, được mau đầy đủ tất cả những chỗ mong cầu. Cúi xin Thế Tôn từ bi doãn hứa.", rồi sau đó đọc Chú Đại Bi.

"Bồ tát thuyết chú xong, cõi đất sáu phen biến động, trời mưa hoa báu rơi xuống rải rác, mười phương chư Phật thảy đều vui mừng, thiên ma ngoại đạo sợ dựng lông tóc. Tất cả chúng hội đều được quả chứng."

Nội dung
Phiên bản tiếng Việt của Chú Đại bi như sau:

Thiên thủ Thiên nhãn vô ngại Đại bi Tâm Đà la ni

Nam mô hắc ra đát na đa ra dạ da. Nam mô a rị da, bà lô yết đế thước bát ra da, bồ đề tát đỏa bà da, ma ha tát đỏa bà da, ma ha ca lô ni ca da. Án. tát bàn ra phạt duệ, số đát na đát tỏa.

Nam mô tất kiết lật đỏa y mông a rị da. Bà lô yết đế thất phật ra lăng đà bà.Nam mô na ra cẩn trì. Hê rị ma ha bàn đa sa mế. Tát bà a tha đậu du bằng. A thệ dựng. Tát bà tát đa, na ma bà dà ( Na ma bà tát đa). Ma phạt đạt đậu, đát điệt tha. Án! a bà lô hê, lô ca đế, ca ra đế, di hê rị, ma ha bồ đề tát đỏa, tát bà tát bà, ma ra ma ra, ma hê ma hê rị đà dựng. cu lô cu lô yết mông. độ lô độ lô phạt xà da đế, ma ha phạt xà da đế, đà ra đà ra, địa rị ni, thất Phật ra da, dá ra dá ra. Mạ mạ phạt ma ra, mục đế lệ, y hê y hê, thất na thất na, a ra sâm Phật ra xá lợi, phạt sa phạt sâm, Phật ra xá da, hô lô hô lô ma ra, hô lô hô lô hê rị, ta ra ta ra, tất rị tất rị, tô rô tô rô. Bồ đề dạ bồ đề dạ, Bồ đà dạ bồ đà dạ, Di đế rị dạ, na ra cẩn trì. địa rị sắc ni na, Ba dạ ma na. ta bà ha. Tất đà dạ. Ta bà ha. Ma ha tất đà dạ. ta bà ha. Tất đà du nghệ. Thất bàn ra dạ. ta bà ha. Na ra cẩn trì. Ta bà ha. Ma ra na ra. Ta bà ha. Tất ra tăng a mục khê da, ta bà ha. Ta bà ma ha a tất đà dạ. Ta bà ha. Giả kiết ra a tất đà dạ. Ta bà ha. Ba đà ma yết tất đà dạ, Ta bà ha. Na ra cẩn trì bàn đà ra dạ. Ta bà ha. Ma bà lị thắng yết ra dạ. Ta bà ha.
Nam mô hắc ra đát na đa ra dạ da, Nam mô a rị da, bà lô yết đế, thước bàn ra dạ, Ta bà ha. Án tất điện đô, mạn đa ra, bạt đà dạ, ta bà ha.

Các phiên bản
Chú Đại Bi thường dùng chính là Tâm Chú của Đức Thanh Cảnh Quán Tự Tại Bồ Tát (Nìlakantha Avalokite’svara Bodhisatva) chủ yếu do hai ngài Bất Không Kim Cương và Kim Cương Trí dịch vào khoảng giữa thế kỷ thứ 6. Các bản này được lưu truyền dưới 2 dạng là bản dài với bản ngắn:

1) Bản dài (quảng bản) được ghi nhận qua các bài:

Thanh Cảnh Quán Tự Tại Bồ Tát Đà La Ni, Bất Không Kim Cương dịch.
Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Nễ La Kiến Tha Đà La Ni, Kim Cương Trí dịch.
Quán Tự Tại Bồ Tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni, Chỉ Không dịch.
Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Tự Tại Bồ Tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni Chú, Kim Cương Trí dịch.

2) Bản ngắn (lược bản) được ghi nhận qua các bài:

Đại Từ Đại Bi Cứu Khổ Cứu Nạn Quán Thế Âm Tự Tại Vương Bồ Tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Tự Tại Thanh Cảnh Đại Bi Tâm Đà La Ni, Bất Không Kim Cương dịch.
Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Bồ Tát Đại Bi Tâm Đà La Ni, Bất Không dịch.
Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Bồ Tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni, Già Phạm Đạt Ma dịch.

Do các bản Chú Văn có nhiều loại phiên dịch nên chương cú cũng dựa theo các Kinh Văn mà có sự khác biệt kể cả số lượng câu và Phạn Ngữ.

Mỗi hình tượng của đức Quán Thế Âm bồ tát lại cầm các pháp bảo như chuông loa, loa ốc, bàng bài, nhành dương liễu và tịnh bình,.v.v... Mỗi pháp bảo ấy tượng trưng cho 42 thủ nhãn ấn pháp của đức Quán Thế Âm nghìn tay nghìn mắt.

Văn bản tiếng Phạn được tái tạo
Sau đây là phần tái hiện văn bản bằng tiếng Phạn IAST dựa trên các công trình của sử gia Lê Tự Hỷ (Việt Nam) và Lokesh Chandra (Ấn Độ). Nó được chia thành 18 câu có cấu trúc ngữ pháp, không giống trường hợp của văn bản chuyển ngữ được đọc trong các nghi lễ tôn giáo, được chia thành 84 câu, để tôn trọng nhịp điệu thuận theo quy định của nghi lễ (người ta có thể nhận thấy rằng các thuật ngữ "dhāraī" và " mantra" được sử dụng luân phiên).
 I. Lời chào mở đầu:
01. Namo ratna-trayāya
02. Nama āryāvalokiteśvarāya bodhisattvāya mahā-sattvāya mahā-kāruṇikāya
 II.  Danh hiệu của đức Quán Tự Tại:
03. Oṃ sarva-bhayeṣu trāṇa-karāya tasya  namaskṛtvā  imam  Āryāvalokiteśvara-stavanaṃ Nīlakaṇṭha-nāma
 III. Sự tụng lên câu kệ về Công đức của bài Tâm Chú
04. hṛdayaṃ vartayisyāmi sarvārtha-sādhanaṃ śubham
05. ajeyam sarva-bhūtānām bhava-mārga-viśodhakam
 IV. Dhāraṇī (Các câu chú):
06. Tadyathā: Om Ālokapate lokātikrānta
07. Ehi Hare mahā-bodhisattva sarpa-sarpa smara- smara mama hṛdayam
08. Kuru-kuru karma dhuru-dhuru vijayate mahā-vijayate
09. Dhara-dhara dharaṇī-rāja cala-cala mama vimala-mūrte
10. ehi  ehi kṛṣṇa-sarpopavīta viṣa- viṣaṃ praṇāśaya
11. Hulu-hulu Malla hulu-hulu Hare sara-sara siri-siri suru-suru
12. Bodhiya-bodhiya bodhaya-bodhaya maitreya Nīlakaṇṭha darśanena prahlādaya manaḥ svāhā
13. siddhāya svāhā mahā-siddhāya svāhā siddhayogīśvarāya svāhā
14. Nīlakaṇṭhāya svāhā varāha-mukhāya svāhā narasiṃha-mukhāya svāhā
15. Gada-hastāya svāhā cakra-hastāya svāhā padma-hastāya svāhā
16. Nīlakaṇṭha-vyāghrāya svāhā Mahābali-Śaṅkarāya svāhā
 V. Lời chào kết thúc:
17. Namo ratna-trayāya Nama āryāvalokiteśvarāya  bodhisattvāya  svāhā
18. Oṃ sidhyantu me mantra padāni svāhā.

Tụng trì công đức và lợi ích

Thập ngũ chỗ sanh tốt
Nếu ai tụng trì thần chú đại bi, sẽ được 15 chỗ sanh tốt.
 Tùy theo chỗ sanh, thường gặp đấng quốc vương hiền lành.
 Tùy theo chỗ sanh, thường ở cõi nước an lành.
 Tùy theo chỗ sanh, thường gặp thời đại tốt.
 Tùy theo chỗ sanh, thường gặp bạn lành.
 Tùy theo chỗ sanh, thân căn thường được đầy đủ.
 Tùy theo chỗ sanh, đạo tâm thuần thục.
 Tùy theo chỗ sanh, không phạm cấm giới.
 Tùy theo chỗ sanh, thường được quyến thuộc hòa thuận, có ân nghĩa.
 Tùy theo chỗ sanh, vật dụng, thức ăn uống thường được đầy đủ.
 Tùy theo chỗ sanh, thường được người cung kính giúp đỡ.
 Tùy theo chỗ sanh, tiền của châu báu không bị kẻ khác cướp đoạt.
 Tùy theo chỗ sanh, những việc mong cầu đều được toại nguyện.
 Tùy theo chỗ sanh, long thiên, thiện thần thường theo ủng hộ.
 Tùy theo chỗ sanh, thường được thấy Phật nghe pháp.
 Tùy theo chỗ sanh, khi nghe chánh pháp ngộ giải nghĩa sâu.

Thập ngũ việc chết xấu
Theo "Kinh Đại bi tâm Đà la ni" nếu người tụng trì thần chú Đại Bi, thì không bị 15 việc chết xấu, sẽ được 15 chỗ sanh tốt. Việc chết xấu là
 Không bị chết do đói khát khốn khổ.
 Không bị chết do gông tù đánh đập.
 Không bị chết vì oan gia thù địch.
 Không bị chết giữa quân trận chém giết nhau.
 Không bị chết do cọp sói cùng ác thú tàn hại.
 Không bị chết bởi rắn rít độc cắn.
 Không bị chết vì nước trôi lửa cháy.
 Không bị chết bởi phạm nhằm thuốc độc.
 Không bị chết do loài sâu trùng độc làm hại.
 Không bị chết vì điên cuồng mê loạn.
 Không bị chết do té cây, té xuống núi.
 Không bị chết bởi người ác trù ếm.
 Không bị chết bởi tà thần, ác quỷ làm hại.
 Không bị chết vì bịnh ác lâm thân.
 Không bị chết vì phi mạng tự hại.

Lợi ích khác
Theo "Kinh Đại bi tâm Đà la ni" người tụng trì thần chú Đại bi có những lợi ích sau:
 Diệt trừ được tội nặng trong ngàn muôn ức kiếp sanh tử.
 Không bị đọa vào 3 đường ác, được sanh về các cõi Phật.
 Được vô lượng tam muội biện tài, được tất cả sự mong cầu trong đời hiện tại, được vừa ý. Duy trừ cầu những việc bất thiện, trừ kẻ tâm không chí thành.
 Diệt trừ tội xâm tổn tài vật, thức ăn uống của thường trụ.
 Không liền diệt được tội nặng, cũng có thể làm nhân bồ đề về kiếp xa sau.
 Chuyển đổi thân gái thành thân trai, biến thành nam tử.
Nay do tụng trì chú Đại Bi liền được trừ diệt. Tại sao thế? Bởi khi tụng chú Đại Bi tâm đà ra ni, 10 phương đạo sư đều đến vì làm chứng minh, nên tất cả tội chướng thảy đều tiêu diệt. Chúng sanh nào tụng chú này, tất cả tội thập ác ngũ nghịch, báng pháp, phá người, phá giới, phạm trai, hủy hoại chùa tháp, trộm của tăng kỳ, làm nhơ phạm hạnh, bao nhiêu tội ác nghiệp nặng như thế đều được tiêu hết, duy trừ một việc: kẻ tụng đối với chú còn sanh lòng nghi. Nếu có sanh tâm ấy, thì tội nhỏ nghiệp nhẹ cũng không được tiêu, huống chi tội nặng? Nhưng tuy không liền diệt được tội nặng, cũng có thể làm nhân bồ đề về kiếp xa sau.

Chú thích

Đọc thêm
 (và cả: Lê Tự Hỷ, Chú Đại Bi: Về Bản Phạn Văn Và Ý Nghĩa Của Chú Đại Bi).

  và  The Thousand-armed Avalokiteśvara (archive.org Internet Archive).

Liên kết ngoài

Chân ngôn Phật giáo


title: Homalocantha melanamathos

text:
Homalocantha melanamathos là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Homalocantha


title: Scrapter glarea

text:
Scrapter glarea là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Davies mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Scrapter
Động vật được mô tả năm 2005


title: Le Doulieu

text:
Le Doulieu là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Doulieu


title: Tapinellaceae

text:
The Tapinellaceae là một họ nấm trong bộ Agaricales.

Xem thêm
List of Agaricales families

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Quận Bradley, Arkansas

text:
Quận Bradley là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Captain Hugh Bradley. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người, ước tính năm 2006 dân số quận là 14.683 người.. Quận lỵ đóng ở Warren. Đây là một quận khô.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có  là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
 U.S. Highway 278
 U.S. Highway 63
 Highway 8
 Highway 160

Quận giáp ranh
Quận Cleveland (bắc)
Quận Drew (đông)
Quận Ashley (đông nam)
Quận Union (tây nam)
Quận Calhoun (tây)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Arkansas

Arkansas 1840
Khu dân cư thành lập năm 1840


title: Bergolo

text:
Bergolo là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 70 km về phía đông nam của Torino và khoảng 50 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 80 người và diện tích 3,0 km².

Bergolo giáp các đô thị: Cortemilia, Levice, Pezzolo Valle Uzzonevà Torre Bormida.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.piemonteweb.it/Com/ComHome.asp?Com=666/

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Sân bay Bratsk

text:
Sân bay Bratsk () là một sân bay ở tỉnh Irkutsk, Nga, nằm cách 8 km (5 dặm Anh) về phía bắc của Bratsk. Đây là sân bay hỗn hợp quân sự và dân dụng. Đơn vị 350IAP đóng quân ở đây và chịu trách nhiệm bảo vệ vùng nội Siberia. Đơn vị này đến đóng quân ở đây năm 1984 với một số máy bay Tupolev Tu-128 (Fiddler). Đến thập niên 1990, các loại máy bay quân sự ở đây là MiG-31. Đơn vị 350 IAP đã bị giải tán năm 2002.

Các hãng hàng không và các điểm đến

Hãng vận tải hành khách
Airport Bratsk (Irkutsk)
Yakutia Airlines (Krasnodar, Moskva-Vnukovo)

Hãng vận tải hàng hóa
Atlant-Soyuz Airlines (Kogalym)

Tham khảo

Căn cứ không quân Nga
Căn cứ không quân Liên Xô
Bratsk
Sân bay Nga
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Golinda, Texas

text:
Golinda là một thành phố chủ yếu nằm ở quận Falls, với một phần nhỏ của thị trấn trong quận McLennan ở bang Texas của Hoa Kỳ. Dân số là 423 người theo cuộc điều tra dân số 2000, và 559 người trong năm 2010.

Phần Golinda ở quận Falls là một phần của Khu vực thống kê đô thị Waco.

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 4,2 dặm vuông (10,7 km ²), tất cả là diện tích mặt đất.

Nhân khẩu học
Tính đến cuộc điều tra dân số năm 2000, thành phố đã có 423 người, 171 hộ gia đình, và 128 gia đình cư trú trong thành phố. Mật độ dân số là 101,8 người cho mỗi dặm vuông (39.4/km ²). Có 185 đơn vị nhà ở mật độ trung bình 44,5 cho mỗi dặm vuông (17.2/km ²). Cơ cấu chủng tộc của cư dân thành phố là 76,36% trắng, 19,15% người Mỹ gốc Phi, châu Á 0,24%, 4,26% so với các chủng tộc khác. Tây Ban Nha hoặc La tinh bất cứ chủng tộc nào là 8,27% dân số.

Có 171 hộ gia đình trong đó 24,6% có trẻ em dưới độ tuổi 18 sống với họ, 62,0% đã kết hôn cặp vợ chồng sống với nhau, 8,8% có chủ hộ phụ nữ không có hiện tại chồng, và 24,6% người không gia đình. 24,0% của tất cả các hộ gia đình đã được thực hiện của các cá nhân và 12,9% có ai đó sống một mình từ 65 tuổi trở lên. Quy mô hộ gia đình trung bình là 2,47 và kích cỡ gia đình trung bình là 2,89.

Trong thành phố, cơ cấu độ tuổi dân cư với 20,1% dưới 18 tuổi, 7,1% 18-24, 26,2% 25-44, 27,2% 45-64, và 19,4% từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 42 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 92,3 nam giới. Đối với mỗi phụ nữ tuổi 100 18 trở lên, có 89,9 nam giới.

Thu nhập trung bình của một hộ gia đình trong thành phố là 32.955 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 38.472 USD. Nam giới có thu nhập trung bình là 21.979 USD so với 22.159 đối với nữ. Thu nhập bình quân đầu người thành phố là 14.136 $. Khoảng 8,8% của các gia đình và 7,9% dân số dưới mức nghèo khổ, trong đó có 10,6% của những người dưới 18 tuổi và 13,8% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Thành phố của Texas


title: Morimotoa phreatica

text:
Morimotoa phreatica là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Uéno miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Morimotoa


title: Internationaux de Nouvelle-Calédonie 2011 - Đơn

text:
Florian Mayer là đương kim vô địch nhưng không tham dự giải năm nay.
Vincent Millot đánh bại hạt giống số 3 Gilles Müller trong trận chung kết với tỉ số 7–6(6), 2–6, 6–4.

Hạt giống

 Igor Sijsling (Vòng 1)
 Jesse Huta Galung (Bán kết, bỏ cuộc)
 Gilles Müller (Chung kết)
 Marc Gicquel (Vòng 1)

<li>  Benoît Paire (Vòng 1)
<li>  Josselin Ouanna (Tứ kết)
<li>  David Guez (Vòng 2)
<li>  Simone Vagnozzi (Vòng 2)

Bốc thăm

Chung kết

Nhánh trên

Nhánh dưới

Liên kết khác
 Main Draw
 Qualifying Draw

Tham khảo

Internationaux de Nouvelle-Calédonie – Singles


title: 755 Quintilla

text:
755 Quintilla

755 Quintilla là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Joel Hastings Metcalf phát hiện ngày 6.4.1908 ở Taunton, Massachusetts, và được đặt theo tên Quintilla, tên họ của phụ nữ Ý, tên được chọn vì từ trước tới nay chưa có tiểu hành tinh nào mang tên khởi đầu bằng chữ Q.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1908
Tiểu hành tinh kiểu M (Tholen)


title: Natri azide

text:
Natri azua là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học NaN3. Muối azua không mùi này là thành phần tạo khí trong nhiều loại hệ thống túi khí của xe hơi. Nó dùng để điều chế các hợp chất azua khác. Nó là hợp chất ion và tan tốt trong nước. Natri azua rất độc.

Cấu trúc
Natri azua là một chất có liên kết ion. Hai cấu trúc tinh thể đã được biết là lục phương và trực thoi. Anion azua khá tương tự nhau, đối xứng qua tâm với độ dài liên kết N–N là 1,18 Å.

Điều chế
Phương pháp điều chế thông thường là quy trình Wislicenus, xuất phát từ amonia qua 2 bước. Ở bước thứ nhất, amonia được chuyển natri amit:
2Na + 2NH3 → 2NaNH2 + H2↑
Sau đó, natri amit kết hợp với N2O:

2NaNH2 + N2O → NaN3 + NaOH + NH3

Ngoài ra còn có thể điều chế natri azua bằng phản ứng giữa natri nitrat với natri amit.

Ứng dụng

Dù cứu hộ tự động trong ô tô và máy bay
Công thức cũ là hỗn hợp các chất oxy hóa và natri azua cùng với các chất khác như chất gây cháy và chất gia tốc. Một bộ điều chỉnh điện tử kích nổ hỗn hợp khi xe bị đâm hay máy bay rơi:
2NaN3 → 2Na + 3N2
Phản ứng tương tự xảy ra nếu đun nóng lên khoảng 300 ℃. Kim loại natri được tạo ra mang mối nguy hiểm tiềm tàng, vì thế trong túi khí nó được biến đổi bằng phản ứng với các nguyên liệu khác như kali nitrat và silica. Cuối cùng các muối natri silicat vô hại được tạo ra. Natri azua còn dùng trong dù cứu hộ cho máy bay. Không có chất độc nào được tìm thấy từ các dù đã qua sử dụng. Các túi khí thế hệ mới chứa nitroguanidin hay tương tự có tính gây nổ kém hơn.

Tổng hợp hữu cơ
Do khả năng gây nổ, natri azua bị giới hạn trong quy mô công nghiệp nhỏ. Trong phòng thí nghiệm, nó dùng để tạo nhóm chức azua (nitride) khi thế với các hợp chất halide. Các nhóm azua có thể bị chuyển thành amin ngay sau đó khi phản ứng khử với lithi nhôm hydride hay photphin bậc ba như triphenylphotphin theo phản ứng Staudingerr, với xúc tác niken hay hiđrô sulfide trong pyriđin.

Tổng hợp vô cơ
Natri azua là chất phản ứng đa năng trong việc điều chế các azua khác, ví dụ như chì azua hay bạc azua dùng trong chất nổ.

Ứng dụng trong hóa sinh và y sinh
Natri azua là một thuốc thử thăm dò, tác nhân gây đột biến và chất bảo quản hữu ích. Trong bệnh viện và phòng thí nghiệm, nó là một chất diệt khuẩn; đặc biệt quan trọng trong các thuốc thử đại trà và dung dịch nguồn, mà nếu khác đi có thể hỗ trợ sự phát triển của vi khuẩn, nơi natri azua hoạt động như chất hãm vi khuẩn bằng cách ức chế hoạt động enzim cytochrome oxidaza ở vi khuẩn gram âm; các vi khuẩn gram dương (streptococci, pneumococci, lactobacilli) về bản chất lại đề kháng được. Nó còn được dùng trong nông nghiệp để trừ dịch hại.

Azua ức chế cytochrome oxidaza bằng cách liên kết không thuận nghịch các đồng tố heme trong một quá trình tương tự hoạt động của CO. Natri azua ảnh hưởng đặc biệt đến các cơ quan hô hấp nhiều như tim và não.

Các phản ứng
Xử lý natri azua với các axit mạnh sẽ cho axit hydrazoic, một chất rất độc:
H+ + N3- → HN3
Dung dịch chứa một lượng nhỏ hydro azua, do có cân bằng:
N3- + H2O  HN3 + OH−  (K = 10-4,6)
Natri azua có thể bị phân huỷ khi tác dụng với axit nitrơ:
2NaN3 + 2HNO2 → 3N2↑ + 2NO + 2NaOH

An toàn
Natri azua là chất rất độc. Triệu chứng ngộ độc khá giống cyanide. Ăn vào trực tiếp qua chất rắn hay qua chất lỏng có thể đưa đến các triệu chứng sau đây chỉ sau một vài phút: thở nhanh, bồn chồn, hoa mắt, chóng mặt, người trở nên suy yếu, đau đầu, buồn nôn và nôn mửa, tim đập nhanh, mắt đỏ, chảy nước mũi, ho, bỏng da (chạm trực tiếp). Phơi nhiễm một lượng lớn natri azua có thể gây nên các ảnh hưởng khác như: co giật, huyết áp hạ, mất ý thức, tổn thương phổi, suy hô hấp dẫn đễn tử vong.

Tham khảo

Liên kết ngoài
International Chemical Safety Card 0950.
NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards.
European Chemicals Bureau .
Straight Dope on Sodium Azide

Hóa chất
Hợp chất natri
Muối azide


title: Exoneura albopilosa

text:
Exoneura albopilosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1951


title: Åre (đô thị)

text:
Đô thị Åre (Åre kommun) là một đô thị ở hạt Jämtland ở miền trung Thụy Điển. Thủ phủ là Järpen.

Đô thị hiện nay được lập năm 1974 thông qua việc sáp nhập Åre cũ với các đô thị xung quanh Hallen, Kall, Mörsil và Undersåker. Làng lớn nhất Järpen nằm ở Undersåker đã được chọn là thủ phủ của đô thị mới lập này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Các bức ảnh về Åre

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Jämtland


title: Micramma

text:
Micramma là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Monolepta munroi

text:
Monolepta munroi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Bruchidius andrewesi

text:
Bruchidius andrewesi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Ancilla marmorata

text:
Ancilla marmorata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ancilla


title: Trotosema

text:
Trotosema là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Rhyacophila

text:
Rhyacophila là một chi côn trùng thuộc bộ Cánh lông trong họ Rhyacophilidae.

Các loài
 Rhyacophila abchasica
 Rhyacophila aberrans
 Rhyacophila accola
 Rhyacophila acraliodonta
 Rhyacophila acutiloba
 Rhyacophila adjuncta
 Rhyacophila ainola
 Rhyacophila aithra
 Rhyacophila alabama
 Rhyacophila albardana
 Rhyacophila alberta
 Rhyacophila alexanderi
 Rhyacophila alpina
 Rhyacophila alticola
 Rhyacophila altoincisiva
 Rhyacophila amabilis
 Rhyacophila amasarica
 Rhyacophila amblyodonta
 Rhyacophila amicis
 Rhyacophila anakbatukau
 Rhyacophila anakbuah
 Rhyacophila anakdjeram
 Rhyacophila anaksungai
 Rhyacophila anaktiongkok
 Rhyacophila anatina
 Rhyacophila ancestralis
 Rhyacophila angden
 Rhyacophila angelieri
 Rhyacophila angelita
 Rhyacophila angulata
 Rhyacophila annulicornis
 Rhyacophila antiope
 Rhyacophila aphrodite
 Rhyacophila apicalis
 Rhyacophila appalachia
 Rhyacophila appennina
 Rhyacophila aquitanica
 Rhyacophila arcangelina
 Rhyacophila arcella
 Rhyacophila ardala
 Rhyacophila arefini
 Rhyacophila argentipunctella
 Rhyacophila arhaviensis
 Rhyacophila armeniaca
 Rhyacophila arnaudi
 Rhyacophila articulata
 Rhyacophila arties
 Rhyacophila asahiensis
 Rhyacophila assimilis
 Rhyacophila atomaria
 Rhyacophila atrata
 Rhyacophila aurata
 Rhyacophila aureomaculata
 Rhyacophila aureostigma
 Rhyacophila autumnalis
 Rhyacophila avicularis
 Rhyacophila azumaensis
 Rhyacophila bacurianica
 Rhyacophila baibarana
 Rhyacophila bakurianica
 Rhyacophila balangshana
 Rhyacophila balcanica
 Rhyacophila balosa
 Rhyacophila banksi
 Rhyacophila banra
 Rhyacophila basalis
 Rhyacophila belona
 Rhyacophila betteni
 Rhyacophila bhotia
 Rhyacophila bhuchanadhara
 Rhyacophila bicolor
 Rhyacophila bicostata
 Rhyacophila bidens
 Rhyacophila biegelmeieri
 Rhyacophila bifida
 Rhyacophila bifila
 Rhyacophila bilobata
 Rhyacophila bivitta
 Rhyacophila blarina
 Rhyacophila blenda
 Rhyacophila bonaparti
 Rhyacophila borcka
 Rhyacophila bosnica
 Rhyacophila braaschi
 Rhyacophila brechlini
 Rhyacophila brevicephala
 Rhyacophila brevifurcata
 Rhyacophila brunnea
 Rhyacophila burmana
 Rhyacophila cameroni
 Rhyacophila carolae
 Rhyacophila carolina
 Rhyacophila carpenteri
 Rhyacophila castanea
 Rhyacophila cataractae
 Rhyacophila caussica
 Rhyacophila cedrensis
 Rhyacophila celata
 Rhyacophila cerita
 Rhyacophila chakungpa
 Rhyacophila chamolungpa
 Rhyacophila chandleri
 Rhyacophila chandragoupta
 Rhyacophila chandzo
 Rhyacophila changpa
 Rhyacophila chayulpa
 Rhyacophila chematangpa
 Rhyacophila chembo
 Rhyacophila chenmo
 Rhyacophila chilsia
 Rhyacophila chimdro
 Rhyacophila chirka
 Rhyacophila chomoyuma
 Rhyacophila choprai
 Rhyacophila chordata
 Rhyacophila chugalungpa
 Rhyacophila chulukpa
 Rhyacophila chumikpa
 Rhyacophila chungse
 Rhyacophila churongpa
 Rhyacophila cibinensis
 Rhyacophila clavalis
 Rhyacophila claviforma
 Rhyacophila clemens
 Rhyacophila coclearis
 Rhyacophila colonus
 Rhyacophila coloradensis
 Rhyacophila complanata
 Rhyacophila confinium
 Rhyacophila confissa
 Rhyacophila contorta
 Rhyacophila coreana
 Rhyacophila cornuta
 Rhyacophila crassa
 Rhyacophila crispa
 Rhyacophila cruciata
 Rhyacophila cuneata
 Rhyacophila cupressorum
 Rhyacophila curtior
 Rhyacophila curvata
 Rhyacophila dactyloidis
 Rhyacophila dafla
 Rhyacophila dakshi
 Rhyacophila darbyi
 Rhyacophila davao
 Rhyacophila delphinensis
 Rhyacophila denticulifera
 Rhyacophila depressa
 Rhyacophila dgaldanpa
 Rhyacophila diakoftensis
 Rhyacophila diffidens
 Rhyacophila dikkaravasini
 Rhyacophila dilatata
 Rhyacophila dirangpa
 Rhyacophila discoidalis
 Rhyacophila divaricata
 Rhyacophila doehleri
 Rhyacophila dolingpa
 Rhyacophila dolokana
 Rhyacophila donaldi
 Rhyacophila dongkyapa
 Rhyacophila dongre
 Rhyacophila donoana
 Rhyacophila dorje
 Rhyacophila dorsalis
 Rhyacophila drokpa
 Rhyacophila drosampa
 Rhyacophila drotangpa
 Rhyacophila dumogana
 Rhyacophila eatoni
 Rhyacophila ebria
 Rhyacophila ecosa
 Rhyacophila egijnica
 Rhyacophila elongata
 Rhyacophila esorima
 Rhyacophila euryphylla
 Rhyacophila evoluta
 Rhyacophila excavata
 Rhyacophila exilis
 Rhyacophila extensa
 Rhyacophila fagarashiensis
 Rhyacophila falcifera
 Rhyacophila falita
 Rhyacophila fansipana
 Rhyacophila fasciata
 Rhyacophila fenderi
 Rhyacophila fenestra
 Rhyacophila fischeri
 Rhyacophila flava
 Rhyacophila flaviventris
 Rhyacophila fletcheri
 Rhyacophila flinti
 Rhyacophila foliacea
 Rhyacophila fonticola
 Rhyacophila forcipulata
 Rhyacophila formosa
 Rhyacophila formosae
 Rhyacophila formosana
 Rhyacophila fragariae
 Rhyacophila furca
 Rhyacophila furcifera
 Rhyacophila fuscula
 Rhyacophila gelukpa
 Rhyacophila gemona
 Rhyacophila germana
 Rhyacophila glaberrima
 Rhyacophila glaciera
 Rhyacophila glareosa
 Rhyacophila gorgitensis
 Rhyacophila grahami
 Rhyacophila grandis
 Rhyacophila gudrunae
 Rhyacophila gyaldzen
 Rhyacophila gyamo
 Rhyacophila gyaspa
 Rhyacophila gyelbu
 Rhyacophila haddocki
 Rhyacophila hamifera
 Rhyacophila hamosa
 Rhyacophila hangnia
 Rhyacophila haplostephana
 Rhyacophila harmstoni
 Rhyacophila hayachiensis
 Rhyacophila hayakawai
 Rhyacophila hingstoni
 Rhyacophila hippocrepica
 Rhyacophila hirticornis
 Rhyacophila hoabinha
 Rhyacophila hoangliensis
 Rhyacophila hobsoni
 Rhyacophila hokkaidensis
 Rhyacophila hyalinata
 Rhyacophila hydaspica
 Rhyacophila imitabilis
 Rhyacophila immaculata
 Rhyacophila impar
 Rhyacophila implicata
 Rhyacophila inaequalis
 Rhyacophila inconspicua
 Rhyacophila incudis
 Rhyacophila inculta
 Rhyacophila insularis
 Rhyacophila intermedia
 Rhyacophila invaria
 Rhyacophila iranda
 Rhyacophila ishihanaensis
 Rhyacophila isolata
 Rhyacophila isparta
 Rhyacophila italica
 Rhyacophila itoi
 Rhyacophila janosi
 Rhyacophila javana
 Rhyacophila jayadurga
 Rhyacophila jenniferae
 Rhyacophila jewetti
 Rhyacophila jigme
 Rhyacophila jirisana
 Rhyacophila joani
 Rhyacophila joosti
 Rhyacophila kadampa
 Rhyacophila kadaphes
 Rhyacophila kadphises
 Rhyacophila kagyupa
 Rhyacophila kaltatica
 Rhyacophila kando
 Rhyacophila kangjongpa
 Rhyacophila kanichka
 Rhyacophila kardakoffi
 Rhyacophila karila
 Rhyacophila karpa
 Rhyacophila kashongpa
 Rhyacophila kawachenpa
 Rhyacophila kawamurae
 Rhyacophila kawaraboensis
 Rhyacophila kedara
 Rhyacophila kelnerae
 Rhyacophila kernada
 Rhyacophila khamakhya
 Rhyacophila khasiorum
 Rhyacophila khimbarpa
 Rhyacophila khiympa
 Rhyacophila kiamichi
 Rhyacophila kimminsi
 Rhyacophila kimminsiana
 Rhyacophila kincaidi
 Rhyacophila kisoensis
 Rhyacophila kiyosumiensis
 Rhyacophila kiyrongpa
 Rhyacophila kohnoae
 Rhyacophila kolymensis
 Rhyacophila kondratieffi
 Rhyacophila kownackiana
 Rhyacophila krauskasseggae
 Rhyacophila kubra
 Rhyacophila kumanskii
 Rhyacophila kumgangsanica
 Rhyacophila kunma
 Rhyacophila kuramana
 Rhyacophila kusang
 Rhyacophila kuwayamai
 Rhyacophila kyadongpa
 Rhyacophila kyimdongpa
 Rhyacophila kyungpa
 Rhyacophila labeculata
 Rhyacophila laevis
 Rhyacophila lambakanta
 Rhyacophila langdarma
 Rhyacophila laptsapa
 Rhyacophila lata
 Rhyacophila latitergum
 Rhyacophila laufferi
 Rhyacophila ledra
 Rhyacophila lenae
 Rhyacophila lepcha
 Rhyacophila lepnevae
 Rhyacophila lezeyi
 Rhyacophila lhabu
 Rhyacophila lhadzongpa
 Rhyacophila lhakpa
 Rhyacophila lhopa
 Rhyacophila lieftincki
 Rhyacophila ligifera
 Rhyacophila liliputana
 Rhyacophila lineata
 Rhyacophila lobifera
 Rhyacophila lobsang
 Rhyacophila longicuspis
 Rhyacophila longistyla
 Rhyacophila lonpo
 Rhyacophila loxias
 Rhyacophila lurella
 Rhyacophila lusitanica
 Rhyacophila macrorrhiza
 Rhyacophila madalensis
 Rhyacophila magnahamata
 Rhyacophila mahunkai
 Rhyacophila mainensis
 Rhyacophila maitripa
 Rhyacophila makiensis
 Rhyacophila malayana
 Rhyacophila malkini
 Rhyacophila manicata
 Rhyacophila manipuri
 Rhyacophila manistee
 Rhyacophila manlungpa
 Rhyacophila manna
 Rhyacophila manuleata
 Rhyacophila marcida
 Rhyacophila maritima
 Rhyacophila marpa
 Rhyacophila martynovi
 Rhyacophila mayaensis
 Rhyacophila mayestril
 Rhyacophila melli
 Rhyacophila melpomene
 Rhyacophila merangirana
 Rhyacophila meridionalis
 Rhyacophila meyeri
 Rhyacophila milarepa
 Rhyacophila milnei
 Rhyacophila mimiclaviforma
 Rhyacophila minor
 Rhyacophila minoyamaensis
 Rhyacophila minuta
 Rhyacophila mirabilis
 Rhyacophila mishmica
 Rhyacophila mjohjangsanica
 Rhyacophila mocsaryi
 Rhyacophila mongolica
 Rhyacophila monstrosa
 Rhyacophila montana
 Rhyacophila monyulpa
 Rhyacophila morettina
 Rhyacophila mortoni
 Rhyacophila mosana
 Rhyacophila motakanta
 Rhyacophila motasi
 Rhyacophila mroczkowskii
 Rhyacophila muktepa
 Rhyacophila multispinomera
 Rhyacophila munda
 Rhyacophila murhu
 Rhyacophila mycta
 Rhyacophila nabochepa
 Rhyacophila naga
 Rhyacophila nagaokaensis
 Rhyacophila nagongpa
 Rhyacophila nakagawai
 Rhyacophila nakpo
 Rhyacophila namgyal
 Rhyacophila nana
 Rhyacophila nanpingensis
 Rhyacophila narayani
 Rhyacophila narvae
 Rhyacophila naviculata
 Rhyacophila negrosana
 Rhyacophila neograndis
 Rhyacophila nephroida
 Rhyacophila netongpa
 Rhyacophila nevada
 Rhyacophila nevadensis
 Rhyacophila newelli
 Rhyacophila ngawang
 Rhyacophila ngorpa
 Rhyacophila ngulpa
 Rhyacophila nigra
 Rhyacophila nigrita
 Rhyacophila nigrocephala
 Rhyacophila nigrorosea
 Rhyacophila niizakiensis
 Rhyacophila nipponica
 Rhyacophila niwae
 Rhyacophila noeibia
 Rhyacophila norbu
 Rhyacophila norcuta
 Rhyacophila nubila
 Rhyacophila nyamangpa
 Rhyacophila nyelungpa
 Rhyacophila nyerongpa
 Rhyacophila nyerpa
 Rhyacophila nyukmadongpa
 Rhyacophila obelix
 Rhyacophila obliterata
 Rhyacophila obscura
 Rhyacophila obtusa
 Rhyacophila occidentalis
 Rhyacophila okuihana
 Rhyacophila ophrys
 Rhyacophila oreia
 Rhyacophila oreta
 Rhyacophila orghidani
 Rhyacophila orientalis
 Rhyacophila orobica
 Rhyacophila orthacantha
 Rhyacophila osellai
 Rhyacophila otica
 Rhyacophila pacata
 Rhyacophila pacifica
 Rhyacophila pallida
 Rhyacophila palmeni
 Rhyacophila parantra
 Rhyacophila paratecta
 Rhyacophila parilis
 Rhyacophila parva
 Rhyacophila pascoei
 Rhyacophila paurava
 Rhyacophila pellisa
 Rhyacophila pemba
 Rhyacophila pendayica
 Rhyacophila pepingensis
 Rhyacophila perda
 Rhyacophila perdita
 Rhyacophila peripenis
 Rhyacophila perplana
 Rhyacophila petersorum
 Rhyacophila philopotamoides
 Rhyacophila pichaca
 Rhyacophila pieli
 Rhyacophila pirinica
 Rhyacophila poba
 Rhyacophila polha
 Rhyacophila polonica
 Rhyacophila pongensis
 Rhyacophila porntipae
 Rhyacophila potteri
 Rhyacophila praemorsa
 Rhyacophila procliva
 Rhyacophila producta
 Rhyacophila pseudotristis
 Rhyacophila pubescens
 Rhyacophila pulchra
 Rhyacophila putata
 Rhyacophila quadrifida
 Rhyacophila quana
 Rhyacophila ramingwongi
 Rhyacophila ranga
 Rhyacophila ravizzai
 Rhyacophila rayneri
 Rhyacophila rectispina
 Rhyacophila relegata
 Rhyacophila relicta
 Rhyacophila retracta
 Rhyacophila reyesi
 Rhyacophila rhombica
 Rhyacophila rickeri
 Rhyacophila riedeliana
 Rhyacophila rima
 Rhyacophila robusta
 Rhyacophila rongpa
 Rhyacophila rotunda
 Rhyacophila rougemonti
 Rhyacophila ructicna
 Rhyacophila rupta
 Rhyacophila sakyapa
 Rhyacophila sanglungpa
 Rhyacophila satoi
 Rhyacophila sauwana
 Rhyacophila schismatica
 Rhyacophila schmidi
 Rhyacophila schmidinarica
 Rhyacophila scissa
 Rhyacophila scissoides
 Rhyacophila scotina
 Rhyacophila senggepa
 Rhyacophila sequoia
 Rhyacophila shakangpa
 Rhyacophila shekigawana
 Rhyacophila shenandoahensis
 Rhyacophila sherchokpa
 Rhyacophila sherpa
 Rhyacophila shikotsuensis
 Rhyacophila shingripa
 Rhyacophila shiraishiensis
 Rhyacophila sibirica
 Rhyacophila sicorensis
 Rhyacophila sierra
 Rhyacophila sikungpa
 Rhyacophila silinka
 Rhyacophila similis
 Rhyacophila simplex
 Rhyacophila simulatrix
 Rhyacophila sinensis
 Rhyacophila singularis
 Rhyacophila sinuata
 Rhyacophila soldani
 Rhyacophila soror
 Rhyacophila spinalis
 Rhyacophila spinata
 Rhyacophila spinosellata
 Rhyacophila spinulata
 Rhyacophila stankovici
 Rhyacophila starki
 Rhyacophila stenostyla
 Rhyacophila stigmatica
 Rhyacophila styligera
 Rhyacophila subovata
 Rhyacophila sumatrana
 Rhyacophila sumdopa
 Rhyacophila sutchanica
 Rhyacophila suthepensis
 Rhyacophila szeptyckii
 Rhyacophila tachikawana
 Rhyacophila tamalpaisi
 Rhyacophila tamdaoensis
 Rhyacophila tamdaona
 Rhyacophila tantichodoki
 Rhyacophila tarda
 Rhyacophila tarkiya
 Rhyacophila tashepa
 Rhyacophila tashidingpa
 Rhyacophila tecta
 Rhyacophila teddyi
 Rhyacophila tehama
 Rhyacophila tenebrosa
 Rhyacophila tengyelingpa
 Rhyacophila ternifolia
 Rhyacophila terpsichore
 Rhyacophila tetracantha
 Rhyacophila tetraphylla
 Rhyacophila thyridata
 Rhyacophila tolungpa
 Rhyacophila tonneri
 Rhyacophila torva
 Rhyacophila tosagan
 Rhyacophila tralala
 Rhyacophila transquilla
 Rhyacophila trashipa
 Rhyacophila trescaviscensis
 Rhyacophila triangularis
 Rhyacophila tricornuta
 Rhyacophila tridentata
 Rhyacophila trifasciata
 Rhyacophila triloba
 Rhyacophila trinacriformis
 Rhyacophila tristis
 Rhyacophila trulungpa
 Rhyacophila truncata
 Rhyacophila tsering
 Rhyacophila tshiringpa
 Rhyacophila tshogpa
 Rhyacophila tsiudmarpo
 Rhyacophila tsona
 Rhyacophila tsongkhapa
 Rhyacophila tsudai
 Rhyacophila tsurakiana
 Rhyacophila tsusimaensis
 Rhyacophila tucula
 Rhyacophila tungkorpa
 Rhyacophila tungpa
 Rhyacophila tupikana
 Rhyacophila uchidai
 Rhyacophila ugyenpa
 Rhyacophila ulmeri
 Rhyacophila uncata
 Rhyacophila ungulata
 Rhyacophila unimaculata
 Rhyacophila unipunctata
 Rhyacophila urgl
 Rhyacophila vaccua
 Rhyacophila vaefes
 Rhyacophila vagrita
 Rhyacophila vallei
 Rhyacophila valuma
 Rhyacophila vandeli
 Rhyacophila wangpo
 Rhyacophila wanichacheewai
 Rhyacophila vao
 Rhyacophila vedra
 Rhyacophila velora
 Rhyacophila vemna
 Rhyacophila verecunda
 Rhyacophila vernestril
 Rhyacophila verrula
 Rhyacophila verugia
 Rhyacophila vetina
 Rhyacophila vibox
 Rhyacophila vicina
 Rhyacophila viduata
 Rhyacophila willametta
 Rhyacophila viquaea
 Rhyacophila visor
 Rhyacophila vobara
 Rhyacophila vocala
 Rhyacophila voccia
 Rhyacophila vofixa
 Rhyacophila wolongensis
 Rhyacophila vranitzensis
 Rhyacophila vulgaris
 Rhyacophila wuyanensis
 Rhyacophila wuyiensis
 Rhyacophila vuzana
 Rhyacophila xayide
 Rhyacophila yamanakensis
 Rhyacophila yamazakii
 Rhyacophila yarlungpa
 Rhyacophila yigrongpa
 Rhyacophila yipung
 Rhyacophila yishepa
 Rhyacophila yonggyapa
 Rhyacophila yora
 Rhyacophila yoshinensis
 Rhyacophila yosiiana
 Rhyacophila yukii
 Rhyacophila yullha
 Rhyacophila zhiltsovae
 Rhyacophila zhungpa
 Rhyacophila zwickorum

Chú thích

Tham khảo

Rhyacophilidae


title: Lê Duy Kỳ

text:
Lê Duy Kỳ có thể là:
Tên huý của vua Lê Thần Tông
Tên khác của vua Lê Chiêu Thống


title: Lê Văn Bái

text:
Lê Văn Bái, hay Lê Bái, là một tên người khá thông dụng tại Việt Nam. Một số danh nhân cùng mang tên này như:

 Lê Văn Bái, tên thật của Hàn Bái (1889-1928), tôn sư võ thuật Việt Nam, sáng tổ môn phái Thiếu Lâm Hàn Bái.
 Lê Văn Bái, tên thật của J. Leiba (1912-1941), nhà báo, nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến.


title: Cú lợn mặt nạ châu Úc

text:
Cú lợn mặt nạ châu Úc (danh pháp hai phần: Tyto novaehollandiae) là một loài cú lợn thuộc Chi Cú lợn, Họ Cú lợn (Tytonidae).. Loài cú này sinh sống ở miền nam New Guinea và những vùng không phải sa mạc của Úc.

Phân loài
Các phân loài được mô tả của Tyto novaehollandiae gồm:
 T. n. calabyi I.J. Mason, 1983, (nam New Guinea)
 T. n. castanops (Gould, 1837), cú mặt nạ Tasmania (Tasmania và đảo Lord Howe)
 T. n. galei Mathews, 1914, (bán đảo Cape York)
 T. n. kimberli Mathews, 1912, (bắc lục địa Úc)
 T. n. melvillensis Mathews, 1912, (quần đảo Tiwi)
 T. n. novaehollandiae (Stephens, 1826), (lục địa nam Australia)
 T. n. troughtoni N.W. Cayley, 1931, cú mặt nạ làm tổ trong động (Nullarbor Plain, nghi ngờ tính hiệu lực phân loại)

Chú thích

Tham khảo
  Database entry includes justification for why this species is of least concern

N
Động vật được mô tả năm 1826
Chim Nam Úc
Chim Tasmania
Chim Tây Úc


title: Phylostenax peniculus

text:
Phylostenax peniculus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Loài này có ở miền Ấn Độ - Mã Lai và miền Cổ bắc.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Phylostenax


title: Lipotriches armatula

text:
Lipotriches armatula là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1896


title: Mylochromis labidodon

text:
Mylochromis labidodon là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Mylochromis labidodon. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Mylochromis


title: Glyphis glyphis

text:
Glyphis glyphis là loài cá mập thuộc họ Carcharhinidae.

Phân bố
Loài này sinh sống ở các dòng sông nhiệt đới thuộc vùng ngập mặn ở miền bắc Australia và New Guinea, cũng có báo cáo về sự có mặt của loài này ở Biển Đông.

Hình ảnh

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1839


title: Lonate Ceppino

text:
Lonate Ceppino là một đô thị ở tỉnh Varese trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 35 km về phía tây bắc của Milan và khoảng 13 km về phía nam của Varese. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.321 người và diện tích là 4,8 km².

Lonate Ceppino giáp các đô thị: Cairate, Castelseprio, Gornate-Olona, Tradate, Venegono Inferiore.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Varese
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Beinwil, Muri

text:
Beinwil (Freiamt) là một đô thị trong huyện Muri thuộc bang Aargau ở Thụy Sĩ. Đô thị Beinwil có diện tích 11,29 km2, dân số thời điểm ngày tháng 12 năm 2006 là 980 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Aargau


title: Valdeblore

text:
Valdeblore là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Alpes-Maritimes


title: Phố Hàng Hòm

text:
Hàng Hòm là một con phố thuộc quận Hoàn Kiếm, trong khu phố cổ Hà Nội, đi từ cuối phố Hàng Quạt đến cuối phố Hàng Gai. Phố Hàng Hòm có chiều dài 120 mét.

Lịch sử
Phố Hàng Hòm nguyên là đất thôn Cổ Vũ Thượng, tổng Tiến Túc (sau là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ. Phố ngày nay thuộc phường Hàng Gai, quận Hoàn Kiếm.

Khoảng giữa thế kỷ XIX, một số người dân làng Hà Vĩ là một làng có nghề làm đồ gỗ sơn thuộc huyện Thường Tín ra đây mở cửa hiệu làm hòm, rương. Ban đầu làm những hòm sơn đen đựng quần áo, những tráp sơn đen đựng giấy tờ...Về sau mới làm những hòm gỗ kiểu mới như vẫn còn thấy hiện nay.

Người dân làng Hà Vĩ ra đây đã lập ra một ngôi đình, gọi là đình Hà Vĩ, ở số nhà 11, thờ ông tổ nghề sơn. Đó là ông Trần Lư, người làng Bình Vọng (Thường Tín), sinh năm 1470, đỗ tiến sĩ năm 1502 (theo sách "Toàn Việt thi lục" thì ông mất năm 1540). Trần Lư đã dạy nghề sơn cho dân làng Bình Vọng, và từ đây nghề này đã lan tỏa ra các làng quanh vùng.

Tên phố này thời Pháp thuộc là rue des Caissea.

Chú thích

Tham khảo

Tham khảo
Nguyễn Vinh Phúc, Phố và đường Hà Nội, nhà xuất bản Giao thông vận tải, xuất bản năm 2004.

Hòm


title: 13168 Danoconnell

text:
13168 Danoconnell (1995 XW) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 12 năm 1995 bởi AMOS ở Haleakala.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13168 Danoconnell

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Villiers-sur-Chizé

text:
Villiers-sur-Chizé là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 95 mét trên mực nước biển.

Sông Boutonne chảy qua xã này.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Gentelles

text:
Gentelles là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Thị trấn này tọa lạc trên đường D168, khoảng 8 dặm Anh về phía đồng nam của Amiens.
Thị trấn này đã từng có nhiều tên gọi khác nhau trong lịch sử: Gentilla, Gentella, Gentèle, Gentela, Gentelles, Gentilles, Le Gendalle và cuối cùng là Gentelles.
Trong đệ nhất thế chiến, khu vực này nằm ở trọng tâm của trận Somme và chịu hư hại nặng.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gentelles trên trang mạng của INSEE
 Gentelles trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Compsognathus

text:
Compsognathus (; Tiếng Hy Lạp kompsos/κομψός; "thanh lịch" hay "thanh nhã", và gnathos/γνάθος; "hàm") là một chi khủng long chân thú đi đứng bằng hai chân. Loài này có kích cỡ bằng một con gà tây và đã sinh sống 150 triệu năm trước đây, giai đoạn đầu Tithonia của cuối kỷ Jura tại khu vực ngày nay là châu Âu. Các nhà cổ sinh vật học đã phát hiện ra hai hoá thạch còn được bảo quản tốt, một ở Đức vào thập niên 1850 và một ở Pháp vào thập niên 1970. Ngày nay, C. longipes là loài duy nhất được công nhận, mặc dù mẫu vật lớn hơn được phát hiện ở Pháp vào những năm 1970 đã từng được cho là thuộc về một loài riêng biệt có tên là C. corallestris.

Nhiều sách báo vẫn mô tả Compsognathus là khủng long "kích cỡ bằng con gà" do kích cỡ nhỏ của mẫu vật tìm thấy ở Đức, nay được cho là chưa trưởng thành. C. longipes là một trong số ít loài khủng long mà chế độ ăn chính xác được biết: hóa thạch thằn lằn nhỏ được bảo quản trong bụng của hai mẫu vật.

Mặc dù không được công nhận tại thời điểm phát hiện ra nó, Compsognathus là loài khủng long chân thú đầu tiên được biết đến từ một bộ xương hóa thạch hoàn chỉnh. Cho đến những năm 1990, nó được xem là loài khủng long nhỏ nhất và các thế kỷ trước đã ghi nhận không chính xác rằng chúng là họ hàng gần nhất của Archaeopteryx.

Compsognathus là chi khủng long đầu tiên được miêu tả có lông vũ bởi Thomas Henry Huxley vào năm 1876.

Miêu tả

Trong nhiều thập kỷ, Compsognathus nổi tiếng vì là khủng long nhỏ nhất được biết đến; mẫu vật đầu tiên được thu thập chỉ dài khoảng 1 m (3,3 ft). Tuy nhiên, các chi khủng long được phát hiện sau đó, như Caenagnathasia, Microraptor và Parvicursor, còn nhỏ hơn. Mẫu vật Compsognathus lớn nhất được tính có khối lượng đâu đó khoảng từ 0,83 tới 3,5 kg (1,8 tới 7,7 lb). Compsognathus là loài sinh vật nhỏ, đi hai chân với chi và đuôi sau dài, giúp chúng cân bằng cơ thể khi di chuyển. Chi trước ngắn hơn có ba ngón với các vuốt để giữ chặt con mồi.

Chú thích

Tham khảo

Compsognathidae
Khủng long kỷ Jura
Khủng long châu Âu


title: Dytiscus marginicollis

text:
Dytiscus marginicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1845.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Dytiscus


title: Charles Darwin

text:
Charles Robert Darwin  (; phiên âm tiếng Việt: Đác-uyn; sinh ngày 12 tháng 2 năm 1809 – mất ngày 19 tháng 4 năm 1882) là một nhà tự nhiên học, địa chất học và sinh học người Anh, nổi tiếng với những đóng góp lớn lao cho ngành sinh học tiến hoá. Ý tưởng cho rằng mọi loài sinh vật đều có nguồn gốc từ một tổ tiên chung của ông hiện được chấp nhận rộng rãi và được coi là một khái niệm khoa học cơ bản. Trong ấn phẩm cộng tác với học giả Alfred Russel Wallace, ông giới thiệu khái niệm chọn lọc tự nhiên của mình nhằm giải thích mô hình tiến hóa phân nhánh, cho rằng những cuộc đấu tranh sinh tồn trong tự nhiên tạo ra kết quả tương tự như quá trình chọn giống nhân tạo. Darwin được nhận định là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nhân loại, và sau khi qua đời, ông được vinh danh chôn cất tại nghĩa trang Tu viện Westminster.

Darwin công bố thuyết tiến hóa của mình với nhiều bằng chứng thuyết phục trong tác phẩm Nguồn gốc các loài (On the Origin of Species) vào năm 1859. Kể từ những năm 1870, cộng đồng khoa học và phần lớn công chúng có học thức đã chấp nhận tiến hóa là sự thật. Song bấy giờ vẫn có nhiều lời giải thích cạnh tranh cho rằng chọn lọc tự nhiên chỉ đóng một vai trò rất nhỏ trong quá trình tiến hóa, và phải tới tận khi thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại ra đời giữa những năm 1930 đến những năm 1950, giới khoa học mới chấp thuận chọn lọc tự nhiên là cơ chế cơ bản của quá trình tiến hóa. Khám phá khoa học của Darwin được mệnh danh là chất keo thống nhất các ngành khoa học sự sống, đưa ra lời giải thích xác đáng cho sự đa dạng sinh học hiện hữu trên thế giới.

Sự quan tâm của Darwin đến tự nhiên đã khiến ông bỏ bê việc học tập y khoa tại Đại học Edinburgh, dành thời gian trên lớp đi tìm hiểu những loài động vật biển có xương sống. Quãng thời gian nghiên cứu tại Đại học Cambridge (Christ's College) sau đó càng thúc đẩy niềm đam mê khoa học tự nhiên của Darwin. Những quan sát và giả thuyết của ông trong chuyến hải hành kéo dài 5 năm trên con tàu HMS Beagle đã giúp củng cố quan niệm của Charles Lyell về sự thay đổi địa chất đồng nhất, và việc xuất bản cuốn nhật ký đã khiến danh tiếng Darwin nổi như cồn.

Băn khoăn trước sự phân bố địa lý của các loài động vật hoang dã và hóa thạch mà ông thu thập được trong chuyến đi, Darwin bắt đầu điều tra chi tiết về hiện tượng này và đúc kết lý thuyết chọn lọc tự nhiên vào năm 1838. Mặc dù ông đã thảo luận ý tưởng của mình với một số nhà tự nhiên học, ông vẫn cần thêm thời gian để nghiên cứu tỉ mỉ do công tác khảo sát địa chất của ông phải được ưu tiên. Darwin đang chắp bút hoàn thiện lý thuyết của mình vào năm 1858 thì hay tin Alfred Russel Wallace cũng đang viết một bài luận có ý tưởng tương tự, điều này khiến hai ông quyết định bắt tay đồng xuất bản toàn bộ lý thuyết. Công trình của Darwin xác lập rằng sự thế truyền tiến hóa kèm với sự biến đổi (modification) chính là lời giải thích cho sự đa dạng hóa trong tự nhiên. Năm 1871, ông xuất bản tác phẩm The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex bàn luận về quá trình tiến hóa loài người và chọn lọc giới tính, rồi tiếp nối với cuốn The Expression of the Emotions in Man and Animals (1872). Nghiên cứu của ông về thực vật đã được xuất bản trong một loạt sách, với cuốn cuối cùng có tiêu đề The Formation of Vegetable Mould, through the Actions of Worms (1881), trong đó ông xem xét về loài giun đất và ảnh hưởng của chúng đối với môi trường thổ nhưỡng.

Tiểu sử

Tuổi thơ và giáo dục
Charles Robert Darwin chào đời ngày 12 tháng 2 năm 1809 tại Shrewbury, Shropshire, Anh quốc. Darwin là con kế út trong gia đình khá giả có sáu người con. Ông nội của Darwin  là một nhà bác học có những nghiên cứu rất sâu về động vật, thực vật, khoáng chất và đồng thời còn là nhà phát minh, nhà triết học, nhà thơ và bác sĩ, còn ông ngoại ông là một họa sĩ nổi tiếng với phong cách vẽ màu trên đồ gốm hết sức nổi tiếng và độc đáo. Cha ông là bác sĩ kiêm nhà tài chính tên Robert Darwin và mẹ ông tên là Susannah Wedgwood.

Cả hai bên nội ngoại nhà ông đều là những người theo nhất vị luận, song họ Wedgwoods lúc đó cũng đang tiếp thu các giáo lý của Anh giáo. Robert Darwin là một người cha có tư tưởng phóng khoáng, ông cho con trai Charles được rửa tội vào tháng 11 năm 1809 tại Nhà thờ Thánh Chad, Shrewsbury, nhưng Charles và anh em ông lại được phép cùng mẹ tới nguyện đường chúa nhất vị. Cậu bé Charles 8 tuổi đã có sẵn khiếu cảm thụ tự nhiên và khiếu sưu tầm. Tháng 7 năm 1817, mẹ ông không may qua đời vì bệnh dạ dày. Từ tháng 9 năm 1818, ông cùng anh trai Erasmus học nội trú tại trường Anh giáo Shrewsbury.

Mùa hè năm 1825, Darwin trở thành bác sĩ tập sự dưới trướng cha ông, giúp đỡ và chữa trị cho những bệnh nhân nghèo ở Shropshire. Vào tháng 10 cùng năm, ông và anh trai Erasmus nhập học Trường ĐH Y khoa Edingburgh, bấy giờ là ngôi trường y khoa hàng đầu tại Anh quốc. Ông bỏ bê việc học hành vì không hứng thú với những bài giảng trên lớp và mệt mỏi với bộ môn phẫu thuật. Ông học kỹ thuật nhồi xác động vật từ một nô lệ da đen được trả tự do tên là John Edmonstone, người đã từng đồng hành với Charles Waterton đi khám phá rừng mưa Nam Mỹ.

Lên năm hai đại học, Darwin tham gia một diễn đàn của các sinh viên yêu thích lịch sử tự nhiên có tên là Hội Plinian. Những thành viên có quan điểm dân chủ cấp tiến và theo trường phái duy vật trong nhóm này thường thách thức và tranh luận với các sinh viên có quan điểm tôn giáo về khoa học. Darwin hỗ trợ Robert Edmond Grant với các nghiên cứu giải phẫu và vòng đời của động vật không xương sống thủy sinh ở Firth of Forth. Vào ngày 27 tháng 3 năm 1827 tại hội Plinian, ông công bố phát hiện bào tử đen tìm thấy trong vỏ hàu thực chất là trứng của một con đỉa bám cá đuối. Grant có lần tán tụng học thuyết của Jean-Baptiste Lamarck, những ý tưởng mà Darwin cũng đã có dịp đọc qua trên các tạp chí của ông nội mình Erasmus, điều đó khiến ông rất đỗi ngạc nhiên trước sự táo bạo của Grant. Darwin chán nản khóa học lịch sử tự nhiên của Robert Jameson, bao gồm tranh cãi giữa học thuyết Neptune và Pluton. Ông học cách phân loại thực vật, và hỗ trợ công tác sưu tập của Bảo tàng Đại học (nay là bảo tàng Quốc gia Scotland), một trong những bảo tàng lớn nhất ở châu Âu vào thời điểm đó.

Cha ông khi hay tin con trai mình bỏ bê việc học thì tức tối lắm. Ông bắt Darwin chuyển tới Christ’s College, Cambridge học lấy bằng cử nhân nghệ thuật (Bachelor of Arts) với ý định cho con trai mình theo nghề mục xứ Anh giáo. Do Darwin không đỗ kì thi Tripos đầu vào, ông đành phải nhập học hệ thường vào tháng 1 năm 1828. Tuy vậy, Darwin vẫn chẳng chú tâm học hành mà ham mê cưỡi ngựa và bắn súng.

Người anh họ thứ hai của Darwin là William Darwin Fox lúc bấy giờ cũng đang học tập tại Christ's College. Fox khoe bộ sưu tập bướm của mình cho Darwin xem, đây cũng là lần đầu tiên ông được tiếp xúc với ngành côn trùng học, và đây cũng chính là nguồn gốc thú sưu tập bọ cánh cứng của Darwin. Một số phát hiện của ông còn được công bố trong cuốn Illustrations of British entomology (1829–32) của James Francis Stephens.

Thông qua Fox, Darwin trở thành môn đồ của giáo sư thực vật học John Stevens Henslow. Ông cũng được vinh dự gặp mặt các nhà tự nhiên học đầu ngành, những người coi khoa học là thần học tự nhiên tôn giáo, và ông còn được họ đặt biệt danh hóm hỉnh là "người dạo bước cùng Henslow". Khi kỳ thi gần tới, Darwin rất chăm chú ôn luyện và rất hứng khởi bởi ngôn từ và lối logic trong cuốn Evidences of Christianity (1795) của William Paley. Vào kỳ kiểm tra cuối cùng tháng 1 năm 1831, Darwin đã hoàn thành rất xuất sắc, đứng thứ 10 trong số 178 sĩ tử.

Darwin phải ở lại Cambridge cho đến tháng 6 năm 1831. Trong thời gian đó, ông nghiên cứu tác phẩm Natural Theology or Evidences of the Existence and Attributes of the Deity của Paley (xuất bản lần đầu vào năm 1802), lập luận cho sự tồn tại của thiết kế thần thánh trong tự nhiên, cho rằng sự thích nghi chính là hành động của Chúa được thể hiện thông qua quy luật tự nhiên. Ông cũng đọc cuốn sách mới của John Herschel mang tên Preliminary Discourse on the Study of Natural Philosophy  (1831), cho rằng mục đích tối thượng của triết học tự nhiên là thấu hiểu các quy luật thông qua suy luận quy nạp dựa trên quan sát, và cuốn Personal Narrative của Alexander von Humboldt, mô tả các chuyến du hành khoa học của ông giữa những năm 1799–1804. Được thôi thúc bởi "nhiệt huyết cháy bỏng" để cống hiến cho khoa học, Darwin lên kế hoạch du lãm Tenerife cùng với một số người bạn sau khi tốt nghiệp để nghiên cứu lịch sử tự nhiên vùng nhiệt đới. Ông dự khóa học địa chất của Adam Sedgwick, rồi được đi điền dã trong vòng hai tuần lập bản đồ địa tầng xứ Wales bắt đầu từ ngày 4 tháng 8.

Đoàn khảo sát trên con tàu Beagle

Sau khi từ biệt Sedgwick tại Wales, Darwin sum họp với bạn bè vài ngày tại Barmouth, rồi về nhà vào ngày 29 tháng 8 để nhận bức thư ngỏ của Henslow, mời ông đảm nhận vị trí nhà tự nhiên học trù bị trên con tàu HMS Beagle dưới quyền thuyền trưởng Robert FitzRoy, nhấn mạnh rằng chức vụ này chỉ dành cho một quý ông thực thụ chứ không dành cho "một tên sưu tập quèn". Bốn tuần nữa con thuyền sẽ ra khơi kèm theo sứ mệnh lập bản đồ đường bờ biển Nam Mỹ. Robert Darwin phản đối kế hoạch thám hiểm 2 năm của Darwin vì cho rằng nó chỉ tổ phí thời gian, nhưng ông bị thuyết phục bởi người anh vợ Josiah Wedgwood II nên sau đổi ý và chu cấp tiền nong cho con trai để tham gia đoàn thám hiểm.

Sau nhiều đình hoãn, cuộc du hành chính thức bắt đầu vào ngày 27 tháng 12 năm 1831; chuyến đi mà rốt cuộc mất tận 5 năm ròng. Đúng theo chỉ đạo của FitzRoy, Darwin dành hầu hết thời gian ở trên cạn để xem xét địa chất và gây dựng bộ sưu tập lịch sử tự nhiên, trong khi đó, thủy thủ đoàn của tàu HMS Beagle đi khảo sát và vẽ bản đồ đường bờ biển. Ông ghi chép tỉ mỉ những quan sát và giả thuyết nảy ra trong cuộc thám hiểm. Ông tranh thủ thời gian tại các trạm dừng thuyền để gửi các mẫu vật về Cambridge, cùng thư từ và bản sao cuốn nhật ký cho gia đình ông đọc. Darwin đã có ít chuyên môn về địa chất, sưu tập bọ cánh cứng và giải phẫu sinh vật biển từ trước, song các lĩnh vực khác còn quá đỗi mới mẻ nên ông thường xuyên gửi mẫu vật về để chuyên gia thẩm định. Mặc dù bị say sóng, Darwin rất chịu khó ghi chép trên tàu. Hầu hết các ghi chú động vật học của ông đều bàn về động vật không xương sống ngoài biển, bao gồm đám plankton do ông bắt được bằng một cái lưới tự chế.

Tại chặng nghỉ St Jago thuộc Cabo Verde, Darwin phát hiện một dải tầng màu trắng chứa vỏ sò trên vách núi. Thuyền trưởng FitzRoy trước đó đã đưa ông đọc tập một cuốn Principles of Geology (Các nguyên lý của địa chất) của Charles Lyell, trong đó có giới thiệu luận thuyết đồng nhất cho rằng địa hình trồi lên và chìm xuống sau một khoảng thời gian rất dài. Chính vì vậy, tư tưởng của Charles Lyell đã ảnh hưởng rất lớn tới Darwin, góp phần hình thành quan niệm về địa chất của ông. Khi dừng chân tại Brazil, Darwin bị hớp hồn trước quang cảnh rừng cây nhiệt đới, song lại hết sức ghê tởm tình cảnh nô dịch tại đây, khiến ông phải phàn nàn với Fitzroy.

Đoàn khảo sát tiếp tục hướng tới Patagonia. Tại chặng Bahía Blanca, Darwin phát hiện nhiều mảnh xương hóa thạch của những loài hữu nhũ khổng lồ kèm với vỏ sò hiện đại trên vách đá gần Punta Alta, chứng tỏ một cuộc tuyệt chủng mới xảy ra gần đây mà không để lại một dấu vết biến đổi khí hậu hoặc thiên tai nào. Ông nhận dạng hóa thạch này thuộc về chi Megatherium nhờ hình thù của răng và hàm, rồi đoán rằng hóa thạch vảy xương giống giáp armadillo mà ông tìm được trước đó cũng chính thuộc về con vật này dựa trên miêu tả của Georges Cuvier. Số hóa thạch này được chuyển về Anh và nhận được sự quan tâm rất lớn của giới khoa học.

Darwin ngao du cùng các cao bồi gaucho vào sâu trong đất liền để khảo sát địa chất và thu thập thêm hóa thạch. Qua đó, ông đã học thêm nhiều điều về tình hình xã hội, chính trị và nhân chủng của Nam Mỹ vào kỷ nguyên cách mạng của lục địa này. Trên hết, ông đã phát hiện được một dữ kiện sinh học khá thú vị: lãnh thổ của hai loài đà điểu Nam Mỹ tại đây có phần trùng lặp nhau. Về phía nam, ông quan sát hấy nhiều tầng đất chứa đá cuội và vỏ sò do địa hình bãi trồi phát lộ. Ông đọc tiếp tập hai cuốn sách của Lyell và tiếp thu quan niệm "trung tâm sáng tạo" các loài, song những khám phá kế tiếp của Darwin đã thách thức học thuyết của Lyell về tính liên tục mượt và sự tuyệt chủng của các loài.

Ba người Fuegia đồng hành cùng đoàn (họ bị bắt đưa về Anh học tập cải tạo sau cuộc thám hiểm trước) trở về quê nhà để thực hiện sứ mệnh truyền giáo cho đồng bào bản xứ. Darwin nhận xét ba người họ đều rất thân thiện và văn minh. Nhưng khi tới Tierra del Fuego, ông miêu tả thổ dân vùng này "khốn khổ, thấp kém", thể hiện sự khác biệt như giữa thú thuần hóa và thú hoang dã. Tuy vậy, ông vẫn kiên định rằng tất cả nhân loại có cùng một tổ tiên duy nhất và tất cả chủng tộc đều có tiềm năng tiến lên văn minh. Không như những nhà khoa học đồng nghiệp, giờ đây ông cho rằng luôn tồn tại một cây cầu bắc qua khoảng vực thẳm chia cách phần người và phần vật. Một năm trôi qua, ba người Fuegia ấy chẳng còn mặn mà với thứ sứ mệnh do người da trắng cử họ đi làm nữa. Người đàn ông Fuegia với cái tên Anh ngữ là Jemmy Button trở về lối sống cũ, cưới một người vợ bản xứ và không hề muốn quay lại Anh.

Tại Chile, Darwin đã chứng kiến trận động đất vào năm 1835 và phát hiện bằng chứng mặt đất đã trồi lên một ít, bao gồm những dải vẹm mắc cạn vượt mức thủy triều tột đỉnh. Ông đã trông thấy những vỏ sò trên dãy Andes, cùng nhiều cây hóa thạch đứng trơ trụi ở một bãi cát ven biển. Ông suy luận rằng khi mặt đất trồi lên, các hòn đảo sẽ chìm xuống, và khiến các rạn san hô xung quanh đảo kết lại thành đảo san hô vòng.

Tại Quần đảo Galapagos mới hình thành, Darwin tìm kiếm bằng chứng để làm sáng tỏ quan điểm "trung tâm sáng tạo" của Lyell . Ông phát hiện ra các loài chim nhại có hình dạng giống các loài chim sống trên đất liền ở Chile, nhưng chúng lại có sự biến tướng ở từng đảo. Ông nghe nói rằng người dân vùng này chỉ cần căn cứ vào hình dáng mai rùa để biết chắc hòn đảo nơi con rùa đó phát tích, nhưng đáng tiếc thay ông không thu thập bất kỳ mẫu mai rùa nào. Đổ bộ tại Úc, ông bình rằng những con chuột túi và thú mỏ vịt tại đây có hình thù hết sức kỳ quái, cứ như thể hai đấng sáng thế khác nhau đã tạo ra chúng. Ông nhận xét thổ dân Úc rất "vui tính và hòa nhã", và ông cũng thông cảm trước sự suy giảm dân số của họ do tác động của di dân châu Âu.

FitzRoy đã nghiên cứu sự hình thành đảo san hô tại Quần đảo Cocos (Keeling), và các kết quả đo đạc có vẻ ủng hộ giả thuyết của Darwin. FitzRoy chắp bút viết cuốn Narrative of the Beagle, chép về toàn bộ cuộc hành trình của đoàn, và sau khi tham khảo nhật trình của Darwin, ông đã đề xuất gộp hai bản lại làm một. Phần nhật ký của Darwin sau cùng được viết lại thành tập 3 riêng, ghi chép về địa chất và lịch sử tự nhiên.

Tại Cape Town ở Nam Phi, Darwin và FitzRoy gặp mặt John Herschel, người gần đây đã viết thư cho Lyell ca ngợi thuyết đồng nhất luận của ông ta vì đã khơi mào cho các suy đoán táo bạo về "bí ẩn của những bí ẩn, sự thay thế các loài đã tuyệt chủng bởi những loài khác" như là "một thứ tự nhiên chống lại quá trình thần kỳ". Trên quãng đường hồi Anh, Darwin sắp xếp lại các ghi chép của mình và viết rằng, nếu những nghi ngờ ngày càng lớn của ông về chim nhại, rùa cạn và cáo Falkland là đúng, thì "những sự thật như vậy làm suy yếu sự ổn định của Các Loài" (nguyên văn: "such facts undermine the stability of Species"), rồi sau lại thận trọng hiệu đính thêm từ "would" trước "undermine”. Ông kể thêm rằng những sự thật như vậy "đối với tôi dường như đã làm sáng tỏ chút nào nguồn gốc của các loài".

Những đoạn trích từ các bức thư gửi Henslow của Darwin đã được đọc trước các hội khoa học (Darwin lúc đó không được thông báo về điều này), rồi được in thành tập sách nhỏ để phát riêng cho các thành viên của Hiệp hội Triết học Cambridge, và được đăng lên các tạp chí học thuật, bao gồm tờ The Athenaeum. Darwin lần đầu hay tin này ở Cape Town, và tại Đảo Ascension, ông đọc được dòng nhận xét của Sedgwick về mình như sau: "[Darwin] sẽ trở thành một tên tuổi vĩ đại trong số các nhà Tự nhiên học của Châu Âu".

Học thuyết tiến hóa Darwin ra đời

Vào ngày 2 tháng 10 năm 1836, con tàu Beagle cập bến Falmouth, Cornwall. Darwin nhanh chóng bắt chuyến xe khách tới Shrewsbury để thăm gia đình. Sau đó, ông vội vã đến Cambridge để gặp Henslow, và được khuyên tìm tới các nhà tự nhiên học rảnh rỗi để giúp đỡ lập danh mục bộ sưu tập động vật và các mẫu thực vật. Cha của Darwin thu xếp các khoản đầu tư, tạo điều kiện cho con trai ông trở thành một nhà khoa học độc lập về mặt tài chính. Darwin lúc đó rất hào hứng tới lui các viện nghiên cứu ở London để tìm kiếm các chuyên gia có khả năng mô tả bộ sưu tập. Các nhà động vật học Anh quốc lúc bấy giờ rất bận rộn bởi Đế quốc Anh khuyến khích sự sưu tầm lịch sử tự nhiên, và nhiều mẫu vật có nhiều nguy cơ nằm phủ bụi trong các kho chứa.

Charles Lyell háo hức đến gặp Darwin lần đầu vào ngày 29 tháng 10 và giới thiệu với Darwin nhà giải phẫu đầy triển vọng tên là Richard Owen, công tác tại Trường Cao đẳng Giải phẫu Hoàng gia (Royal College of Surgeons), nơi có trang thiết bị cần thiết để nghiên cứu xương hóa thạch. Owen xác định được một số loài động vật tuyệt chủng khác ngoài chi Megatherium, bao gồm: một bộ xương gần hoàn chỉnh của chi Scelidotherium, và một hộp sọ Gặm nhấm có kích thước tương đương sọ hà mã thuộc chi Toxodon có hình dạng giống một con capybara khổng lồ. Mảnh giáp trước đó mà Darwin tìm thấy thuộc về chi Glyptodon, một loài armidolo tiền sử khổng lồ, giống như những suy đoán ban đầu của Darwin. Những sinh vật đã tuyệt chủng này có mối quan hệ họ hàng gần gũi với những loài hiện còn sống ở Nam Mỹ.

Darwin thuê trọ tại Cambridge vào giữa tháng 12 để sắp xếp các phân loại của chuyên gia, và biên tập nghiên cứu để xuất bản. FitzRoy theo lời của William Broderip khuyên Darwin tách ghi chép của ông thành một tập riêng của bộ sách Narrative, với nhan đề Journal and Remarks (cái tên nổi tiếng hơn là The Voyage of the Beagle).

Bài báo khoa học đầu tiên của Darwin nêu ra bằng chứng lục địa Nam Mỹ đang dần trồi lên, và với sự đốc thúc nhiệt thành của Lyell, Darwin đã thuyết trình bài báo trước toàn thể Hiệp hội địa chất London vào ngày 4 tháng 1 năm 1837. Cùng hôm đó, ông trưng bày các mẫu động vật hữu nhũ và điểu cầm lên Hiệp hội Động vật học. Nhà điểu cầm học John Gould phát hiện ra rằng những con chim mà Darwin lầm tưởng là tập hợp những con quạ, chim yến hồng, chim mỏ to thực chất là 12 loài sẻ khác nhau. Vào ngày 17 tháng 2, Darwin được bầu cử làm thành viên Hội Địa lý, nơi mà Lyell đang nắm chức chủ tịch. Lyell trình bày những phát hiện của Owen về hóa thạch mà Darwin sưu tầm, và nhấn mạnh rằng sự liên tục địa lý của các loài đó củng cố thuyết đồng nhất luận.

Đầu tháng 3, Darwin chuyển đến London để tiện công tác, gặp mặt các nhà khoa học và chuyên gia đồng nhiệp xã giao của ông Lyell. Tiêu biểu trong số đó là Charles Babbage, người có tư tưởng coi Chúa chính là đấng kiến tạo các quy luật. Darwin ở chung với người anh phóng khoáng Erasmus, một phần của vòng xã giao Whig này và là bạn thân của Harriet Martineau, một người ủng hộ chủ nghĩa Malthus ngọn nguồn của chính sách cải cách giai cấp bần dân của Đảng Whig lúc bấy giờ, chủ trương dừng các chương trình an sinh xã hội để trấn áp nạn quá tải dân số và nghèo đói kèm theo. Martineau là người theo nhất vị luận, bà hoan nghênh tư tưởng cấp tiến trong thuyết đột biến loài, được sự ủng hộ của Grant và nhiều bác sĩ phẫu thuật trẻ chịu ảnh hưởng của Étienne Geoffroy. Thuyết biến dị bị những người Anh giáo bảo thủ bấy giờ ghét cay ghét đắng, nhưng lại được các nhà khoa học uy tín công khai thảo luận. Họ cũng bắt đầu quan tâm đến bức thư của John Herschel tán dương hướng tiếp cận của Lyell, coi nó là hướng nghiên cứu để tìm ra căn nguyên của các giống loài mới.

Gould gặp Darwin và trao đổi với ông rằng những con chim nhại Galápagos ở từng hòn đảo là những loài riêng biệt chứ không phải là biến thể, và con vật mà Darwin từng tưởng là "chim tiêu liêu" (wren) thực chất cũng là một loài chim sẻ. Darwin không gán thẻ địa lý cho các mẫu vật đem về nhà, nhưng nhờ các ghi chú của những thủy thủ khác, bao gồm FitzRoy, ông mới xác định được con chim nào thuộc về hòn đảo nào. Hai biến thể đà điểu Nam Mỹ mà ông thấy cũng thực chất là hai loài riêng biệt, và vào ngày 14 tháng 3, Darwin trình bày kiểu phân bố địa lý của chúng khi đi về phía nam.

Vào giữa tháng 3 năm 1837, chỉ 6 tháng sau khi trở về Anh, Darwin chép lại suy đoán của ông trong cuốn Red Notebook về khả năng "một loài hoàn toàn có thể biến đổi thành loài khác" (nguyên văn: "one species does change into another") để giải thích kiểu phân bố địa lý các giống loài hiện còn sống và đã tuyệt chủng, ví dụ như sự phân bố của những con đà điểu Nam Mỹ và sự phân bố hóa thạch của những động vật có vú kỳ lạ tuyệt chủng như Macrauchenia. Vào khoảng giữa tháng 7, ông ghi chép vào sổ tay "B" những suy nghĩ về vòng đời và sự biến đổi qua các thế hệ — cố gắng lý giải những biến thể mà ông quan sát được ở rùa Galápagos, chim nhại và đà điểu. Ông phác thảo phả hệ phân nhánh thuộc một cây tiến hóa duy nhất, và bình chú "Thật vô lý khi nói rằng sinh vật này tiến bộ hơn sinh vật khác", vì lẽ đó mà ông đã bác bỏ học thuyết Lamarck về các nhánh sinh vật độc lập tiến hóa thành thứ cao cấp hơn.

Làm việc quá sức, bệnh tật, và hôn nhân

Trong khoảng thời gian xây dựng học thuyết về sự biến đổi, Darwin càng bị sa lầy vào nhiều công việc hơn. Ông vẫn tiếp tục hoàn thiện cuốn Journal, rồi biên tập và xuất bản các báo cáo của chuyên gia về bộ sưu tập. Nhờ sự giúp đỡ của Henslow, ông nhận được khoản 1.000 bảng Anh từ Kho bạc để tài trợ bộ sách Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle, một khoản tiền tương đương 115.000 bảng Anh năm 2021. Ông dàn trải kinh phí cho các cuốn sách dự kiến của mình về địa chất, và thường hứa suông hạn ngạch với nhà xuất bản. Đầu thời kỳ Victoria ở Anh, Darwin xúc tiến viết cuốn Journal, và vào tháng 8 năm 1837 tiến hành hiệu đính bản in thử.

Sức khỏe của Darwin ngày một sa sút do áp lực công việc. Vào ngày 20 tháng 9, ông có triệu chứng "tim đập nhanh khó chịu", vì vậy các bác sĩ khuyên ông nên "bỏ hết công việc" và về vùng quê thư giãn trong vài tuần. Sau khi đến thăm Shrewsbury, ông sang chơi bên quê ngoại Wedgwood tại Maer Hall, Staffordshire, nhưng lại chẳng nghỉ ngơi được tí nào do họ hàng ông rất háo hức muốn ông kể chuyện về chuyến hành trình. Người em họ duyên dáng, thông minh và có học thức của ông tên là Emma Wedgwood, hơn Darwin 9 tháng tuổi, lúc đó đang chăm sóc người dì tàn phế của ông. Chú họ ngoại của Darwin tên là Josiah Wedgwood chỉ cho ông khu vực than xỉ bị phân hủy dưới lớp đất mùn và thủ phạm gây ra chuyện này rất có thể là bọn giun đất. Sau khi nghiên cứu thổ nhưỡng tại đây, "một lý thuyết mới và quan trọng" của Darwin về vai trò của giun trong sự hình thành đất đã ra đời, và vào ngày 1 tháng 11 năm 1837 ông trình bày khám phá này tại Hiệp hội Địa chất.  Cuốn Journal cùng tập đầu tiên của cuốn Narrative được in ấn và sẵn sàng xuất bản vào cuối tháng 2 năm 1838, tuy FitzRoy vẫn đang làm việc chăm chỉ để hoàn thành đoạn đã được phân công cho ông.

William Whewell thúc giục Darwin đảm nhận chức Bí thư của Hiệp hội Địa chất. Ban đầu ông từ chối ý ngỏ, nhưng sau cùng chấp thuận chức vụ vào tháng 3 năm 1838. Bất chấp cả đống công việc, Darwin vẫn có những tiến triển rất khả quan về thuyết biến dị, ông tận dụng mọi cơ hội để phỏng vấn các nhà tự nhiên học chuyên nghiệp và những người có kinh nghiệm chọn giống vật nuôi như nông dân và người nuôi bồ câu. Qua thời gian, nghiên cứu của ông bao gồm cả các dữ kiện từ những người thân và trẻ con, quản gia của gia đình, hàng xóm, những người khai hoang và những bằng hữu cũ. Trước đó ông cũng đã có nhiều suy đoán về loài người, và vào ngày 28 tháng 3 năm 1838, ông nhận thấy hành vi của con đười ươi ở sở thú có phần nào giống với hành vi của trẻ em.

Vào tháng 6 ông phải nằm liệt giường nhiều ngày liên tục bởi vấn đề về dạ dày, đau đầu và nhức tim. Trong suốt quãng đời còn lại, ông thường xuyên bị đau dạ dày, nôn mửa, sôi bụng dữ dội, đánh trống ngực, run rẩy và nhiều triệu chứng khác, đặc biệt trong những lúc căng thẳng, chẳng hạn như tham gia các cuộc họp hoặc thăm xã giao. Nguyên nhân căn bệnh của Darwin tới nay vẫn chưa rõ, và những nỗ lực điều trị chỉ đạt được thành công hạn chế.

Vào ngày 23 tháng 6, ông nghỉ ngơi và đi "khảo sát địa chất" ở Scotland. Ông đến thăm vùng Glen Roy đúng dịp thời tiết đẹp để chiêm ngưỡng những "con đường" song song cắt vào sườn đồi tại ba cao điểm. Ông thiển ý cho rằng đây là vết tích của những bãi biển đã trồi lên từ lâu song sau đó đính chính rằng chúng là bờ đường của một hồ tiền-băng.

Bình phục hoàn toàn, ông quay trở lại Shrewsbury vào tháng 7. Tại đó ông viết vội những dòng suy tư lan man về hôn nhân, sự nghiệp và triển vọng trên hai tờ giấy nháp, một tờ kẻ hai cột "Kết hôn" và "Không kết hôn". Ông liệt kê những ưu điểm của "Kết hôn" là có "người đồng hành cả đời và người bạn thân khi về già... dù sao cũng hơn một chú cún", và những nhược điểm như "ít tiền hơn để mua sách" và "mất thời gian khủng khiếp". Sau khi quyết kết hôn, Darwin bàn bạc với cha rồi đến thăm em họ Emma vào ngày 29 tháng 7. Trái với lời khuyên của cha, ông không ngỏ ý mà chỉ nói với Emma về các ý tưởng biến dị của ông.

Malthus và chọn lọc tự nhiên
Trong thời gian ở London, Darwin đọc ấn bản thứ 6 của tác phẩm An Essay on the Principle of Population của Thomas Malthus, và vào ngày 28 tháng 12 năm 1838 ông ghi chú tóm gọn một luận điểm trong tác phẩm đó như sau "dân số, nếu ta phớt lờ nó, thì cứ mỗi 25 năm sẽ tăng gấp đôi, hoặc tăng lên gấp bội", tức sự phát triển dân số theo cấp số nhân vượt mức lương thực hiện có sẽ dẫn đến thứ gọi là thảm họa Malthus. Darwin so sánh quan điểm này với quan điểm "cuộc chiến giữa các loài" thực vật và sự cạnh tranh sinh tồn trong hoang dã của Augustin de Candolle, nhằm lý giải sự ổn định số lượng cá thể trong tự nhiên. Bởi lẽ các loài vật luôn sinh đẻ nhiều hơn số lượng tài nguyên sẵn có, các biến thể hữu ích sẽ giúp các sinh vật có nhiều khả năng sinh tồn hơn và đảm bảo sự truyền biến thể đó cho hậu duệ, còn những biến thể vô dụng sẽ bị loại bỏ. Ông chép rằng "mục đích chung cục của tất cả những cái nêm này, chắc hẳn là nhằm chắt lọc cấu trúc phù hợp, & thích nghi nó với những thay đổi", do đó "Ta có thể nói rằng tồn tại một lực giống như hàng trăm ngàn cái nêm đang ra sức chêm mọi loại cấu trúc thích nghi vào khoảng trống của cơ cấu tự nhiên (economy of nature), hoặc nói đúng hơn là tạo ra những khoảng trống bằng cách đẩy những cái yếu hơn ra ngoài." Điều này sẽ hình thành những giống loài mới. Trong cuốn Tự thuật, Darwin có viết như sau:

Đến giữa tháng 12, Darwin nhận thấy sự tương đồng giữa kỹ thuật chọn nguồn giống của nông dân và thuyết biến thể tự nhiên theo may rủi của Malthus. Ông nhận xét rằng "mọi phần của cấu trúc mới đều thực dụng và hoàn hảo",  và bình rằng sự so sánh này là "một phần tuyệt đẹp trong học thuyết của tôi". Ông đặt tên nó là chọn lọc tự nhiên, giống thứ mà ông gọi là "chọn lọc nhân tạo" được áp dụng trong kỹ thuật chọn giống.

Vào ngày 11 tháng 11, ông quay lại Maer để cầu hôn Emma và được bà chấp thuận. Trong những bức thư trao đổi sau đó, bà rất trân trọng sự cởi mở của Darwin về những khác biệt giữa hai người họ, bà cũng thể hiện niềm tin mãnh liệt vào nhất ngôi luận và rằng những sự hoài nghi thành thật của ông sẽ chia cách họ hậu kiếp. Trong thời gian Darwin săn nhà ở London, sức khỏe của ông tiếp tục xấu đi, khiến cho bà Emma phải viết thư dặn dò ông nên nghỉ ngơi, ghi rằng "đừng ốm thêm nữa Charley yêu dấu của em cho đến khi em có thể ở bên cạnh để chăm sóc cho anh." Ông tìm được một ngôi nhà kiểu "Túp lều Macaw" (sở dĩ có cái tên này là do nội thất lòe loẹt của chúng) nằm trên Phố Gower, sau đó chuyển "bảo tàng" của mình đến vào dịp Giáng sinh. Vào ngày 24 tháng 1 năm 1839, Darwin được bầu làm Ủy viên của Hiệp hội Hoàng gia (FRS).

Vào ngày 29 tháng 1, Darwin và Emma Wedgwood kết hôn tại Maer trong một buổi lễ Anh giáo phù hợp với những người theo nhất vị, rồi ngay sau đó bắt chuyến tàu lên London và chuyển vào ngôi nhà mới mua.

Sách địa chất, hà biển, nghiên cứu tiến hóa

Darwin giờ đây đã nắm trong tay khuôn mẫu lý thuyết chọn lọc tự nhiên để "dựa vào mà làm", và là "sở thích hàng đầu" của ông. Nghiên cứu của ông bao gồm việc nhân giống thực nghiệm có chọn lọc các loài thực vật và động vật, tìm ra bằng chứng cho thấy các loài không cố định rồi khảo sát nhiều ý tưởng chi tiết để hoàn thiện và chứng minh lý thuyết của ông.

Bộ sách Narrative thai nghén của FitzRoy được xuất bản vào tháng 5 năm 1839. Tập 3 của bộ sách mang tên Journal and Remarks viết bởi Darwin nhận được nhiều phê bình tốt, và vào ngày 15 tháng 8, nó được xuất bản riêng lẻ. Đầu năm 1842, Darwin gửi ý tưởng của mình cho Charles Lyell xem xét, nhưng đồng nghiệp của Lyell lại "phủ nhận các quan sát về sự khởi đầu của các loài".

Cuốn sách The Structure and Distribution of Coral Reefs của Darwin bàn về sự hình thành đảo san hô được xuất bản vào tháng 5 năm 1842 sau hơn ba năm trời làm việc, rồi ngay sau đó ông viết "bản phác thảo bút chì" đầu tiên về lý thuyết chọn lọc tự nhiên. Để thoát khỏi áp lực của London, gia đình ông chuyển về Down House ở vùng nông thôn vào tháng 9. Vào ngày 11 tháng 1 năm 1844, Darwin trao đổi lý thuyết của mình với nhà thực vật học Joseph Dalton Hooker và nói đùa rằng "điều này cứ như thể thú nhận một vụ giết người". Hooker hồi đáp "Theo thiển kiến của tôi, có lẽ từng có hàng loạt sự xuất sinh (productions) ở nhiều điểm khác nhau, và các loài trải qua một sự thay đổi dần dần. Tôi sẽ rất mừng nếu được biết ý kiến của anh về sự thay đổi đó đã diễn ra thế nào, vì hiện tại chưa có ý kiến nào về chủ đề này làm tôi hài lòng."

Đến tháng 7, Darwin đã mở rộng "bản phác thảo" thành "Bài luận" dài 230 trang, sẽ tiếp tục được mở rộng với kết quả nghiên cứu nếu chẳng may ông qua đời. Vào tháng 11, một cuốn sách mới được xuất bản khuyết danh với tiêu đề Vestiges of the Natural History of Creation (tác giả thực là Robert Chambers) đã thu hút sự quan tâm đông đảo tới thuyết biến dị. Darwin khinh thường các nghiên cứu địa chất và động vật học nghiệp dư trong cuốn sách, nhưng cũng cẩn thận xem xét lại các lập luận của riêng mình. Cuốn sách này song vẫn bán chạy mặc dù bị các nhà khoa học bấy giờ bác bỏ.

Darwin hoàn thành cuốn sách địa chất thứ ba của mình vào năm 1846. Vào thời điểm đó niềm đam mê các loài động vật không xương sống ở biển từ thời sinh viên cùng Grant lại trỗi dậy trong ông. Ông dành thời gian mổ xẻ và phân loại đống hà biển thu thập được trong chuyến đi, mê mẩn quan sát các cấu trúc tuyệt đẹp và suy nghĩ về sự tương đồng với các cấu trúc khác. Năm 1847, Hooker đọc "Bài luận" của Darwin và gửi nhiều phản hồi cần thiết, tuy trong bụng vẫn hoài nghi về sự phản đối của Darwin đối với tạo hóa.

Năm 1849, Darwin đến spa ở Malvern của bác sĩ James Gully để thư giãn và nhận thấy phương pháp thủy trị liệu rất có hiệu quả. Vào năm 1851, bé gái của ông tên là Annie bị ốm, khiến ông lo sợ căn bệnh của mình mang tính di truyền, và đứa bé không qua khỏi sau một loạt các trận ốm.

Trong 8 năm nghiên cứu hà biển (Cirripedia), ông khám phá khái niệm "tương đồng" (homologies), tức là mỗi loài sẽ có cơ quan biến đổi để phù hợp hơn với môi trường, và còn phát hiện ra rằng ở một số chi, những con đực nhỏ ký sinh trên các loài lưỡng tính, cho thấy một giai đoạn trung gian trong sự tiến hóa của giới tính. Năm 1853, phát hiện đó đã giúp ông có được Huân chương Hoàng gia của Hiệp hội Hoàng gia và khẳng định ông là một nhà sinh học danh tiếng. Năm 1854, ông tham gia Hiệp hội Linnean Luân Đôn, và được phép truy cập thư viện của tổ chức. Ông bắt đầu đánh giá lại lý thuyết giống loài của mình, và vào tháng 11, ông nhận ra rằng sự khác biệt về đặc tính của các thế hệ con cháu có thể được lý giải bởi sự thích nghi với "những nơi được đa dạng hóa trong cơ cấu tự nhiên".

Xuất bản thuyết chọn lọc tự nhiên

Vào đầu năm 1856, Darwin kiểm nghiệm xem liệu rằng trứng và hạt có thể sống sót sau khi vượt biển để phát tán giống loài đến các đảo ngoài khơi hay không. Hooker ngày càng nghi ngờ quan điểm truyền thống cho rằng các loài là cố định, nhưng người bạn trẻ Thomas Henry Huxley của họ vẫn kiên quyết chống lại sự biến đổi các loài. Lyell khá tò mò với những phát hiện của Darwin nhưng vẫn chưa nhận ra tầm vóc của chúng. Sau khi đọc bài báo của Alfred Russel Wallace mang tựa "Về luật quy định sự ra đời của các loài mới", Lyell nhận ra nhiều điểm tương đồng với suy nghĩ của Darwin nên thúc giục ông xuất bản ngay lý thuyết để chiếm quyền ưu tiên.

Dù vậy Darwin không thấy bị đe dọa, vào ngày 14 tháng 5 năm 1856 ông chắp bút viết một bài báo ngắn. Việc tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi hóc búa từng khiến ông trăn trở nhiều lần, và ông quyết định mở rộng bài báo của mình thành một "cuốn sách lớn về các loài" có tựa đề là Natural Selection, bao gồm cả "ghi chú về loài người". Ông tiếp tục nghiên cứu, thu thập thông tin và mẫu vật từ các nhà tự nhiên học đang hoạt động trên toàn thế giới bao gồm cả Wallace lúc bấy giờ đang khảo sát Borneo.

Vào giữa năm 1857, ông thêm mục "Lý thuyết áp dụng cho Các chủng tộc Loài người" nhưng không viết gì thêm ở dưới. Vào ngày 5 tháng 9 năm 1857, Darwin gửi cho nhà thực vật học người Mỹ Asa Gray một bản khung chi tiết về các ý tưởng của mình, bao gồm phần tóm tắt về Chọn lọc tự nhiên, lược bỏ hai phần  nguồn gốc loài người và chọn lọc giới tính. Vào tháng 12, Darwin nhận được một lá thư từ Wallace hỏi rằng liệu cuốn sách có xét về nguồn gốc loài người hay không. Ông trả lời rằng nên tránh chủ đề đó do nó bị "bao vây bởi những định kiến", đồng thời khuyến khích giả thuyết của Wallace và nói thêm rằng "Tôi đi xa hơn ông rất nhiều."

Mới viết được một phần cuốn sách thì vào ngày 18 tháng 6 năm 1858, ông nhận được bài báo của Wallace viết về chọn lọc tự nhiên. Sốc vì bị "đón đầu", Darwin gửi bài báo cho Lyell theo yêu cầu của Wallace, và mặc dù Wallace chưa cần nó được xuất bản ngay, Darwin sẽ gửi nó đến bất kỳ tạp chí nào theo mong muốn của Wallace. Làng ông lúc đó đang có đợt ban đỏ bùng phát nhưng do bận bịu với công việc, ông đành nhờ một người bạn chăm lo cho gia đình mình. Sau nhiều cuộc thảo luận nhưng không tìm ra cách nào để Wallace có mặt, Lyell và Hooker quyết định cùng công bố bài báo ''On the Tendency of Species to form Varieties; and on the Perpetuation of Varieties and Species by Natural Means of Selection tại Hiệp hội Linne vào ngày 1 tháng 7. Tối ngày 28 tháng 6, con trai cưng của Darwin mất vì bệnh ban đỏ sau gần một tuần mắc bệnh nặng, nhưng ông quá quẫn trí nên không về thăm con trai.

Không mấy ai quan tâm đến thông báo về học thuyết này; vào tháng 5 năm 1859 Chủ tịch Hiệp hội Linne công bố rằng không có bất kỳ một khám phá cách mạng nào trong năm đó. Bài phê bình mà Darwin nhớ nhất là từ Giáo sư Samuel Haughton, ông khẳng định rằng "tất cả những gì mới trong số đó đều sai lầm, còn những gì đúng thì đã cũ rích rồi". Darwin vật lộn 13 tháng để viết bản tóm tắt "cuốn sách lớn" của mình vì bệnh tình, nhưng nhận được sự động viên từ những bằng hữu khoa học. Lyell thu xếp cho NXB John Murray xuất bản cuốn sách.

On the Origin of Species (Nguồn gốc các loài) nổi tiếng một cách bất ngờ, với toàn bộ 1.250 bản sao được đăng ký vượt mức sau khi cuốn sách được mua bởi các nhà bán vào ngày 22 tháng 11 năm 1859. Trong tác phẩm này, Darwin đã đưa ra "một lập luận dài" bao gồm các quan sát, suy luận chi tiết và các phản biện đối với những phản biện đối với tác phẩm. Ông dẫn chứng về sự tương đồng giữa con người và các động vật có vú khác để lập luận một tổ tiên chung.[III] Sau khi vạch ra sự lựa chọn giới tính, ông dụng ý rằng nó là chìa khóa để giải thích sự khác biệt giữa các chủng tộc người.[IV] Ông tránh nói về nguồn gốc của loài người, nhưng hàm ý bằng câu văn sau: "Ánh sáng sẽ soi tỏ nguồn gốc của loài người và lịch sử của họ." (nguyên văn: Light will be thrown on the origin of man and his history) Lý thuyết của ông được trình bày trong phần mở đầu:

Ở cuối cuốn sách, ông có viết câu sau:

Từ "evolved" (dịch giả Trần Bá Tín chuyển ngữ là "tiến triển") ở cuối là biến thể duy nhất của từ "evolve" trong 5 ấn bản đầu của tác phẩm. Từ "evolutionism" (chủ nghĩa tiến hóa) hồi đó có ý nghĩa khác ngày nay, và được sử dụng phổ biến hơn trong ngành phôi thai học bấy giờ. Darwin lần đầu tiên sử dụng từ evolution trong cuốn The Descent of Man (1871), rồi sau thêm từ này vào ấn bản thứ 6 của The Origin of Species (1872).

Phản ứng của công chúng đối với tác phẩm

Cuốn sách đã thu hút sự quan tâm của quốc tế, vấp phải ít lùm xùm hơn so với cuốn Vestiges of the Natural History of Creation. Tuy bệnh tình ngăn cản Darwin tham gia các cuộc tranh luận công khai, ông vẫn hăng hái xem xét tỉ mỉ các phản ứng khoa học; viết bình luận về các bài báo, bài phê bình, bài trào phúng và biếm họa từ phía dư luận; và trao đổi về cuốn sách với các đồng nghiệp trên toàn cầu. Tác phẩm không thảo luận thẳng thắn về nguồn gốc loài người, song lại ngầm chỉ rất nhiều lần về tổ tiên động vật của loài người.

Bài đánh giá đầu tiên đặt câu hỏi "Nếu một con khỉ đã trở thành một con người - con người sẽ không thể trở thành thứ gì?" rồi nói rằng điều này nên để cho các nhà thần học trả lời vì nó quá nguy hiểm đối với những độc giả bình thường. Trong bài phê bình ủng hộ Darwin của mình, Huxley đã thừa dịp này để đả kích Richard Owen, lãnh đạo của trường phái học thuật mà Huxley đang cố gắng lật đổ.

Vào tháng 4, Owen viết bài đánh giá chỉ trích các cộng sự của Darwin và bác bỏ trịch thượng ý kiến của Darwin khiến ông rất tức giận, thay vào đó Owen và nhiều học giả khác bắt đầu truyền bá tư tưởng tiến hóa siêu nhiên.

Phản ứng từ phía Giáo hội Anh khá lẫn lộn. Các giảng viên Cambridge cũ của Darwin là Sedgwick và Henslow bác bỏ tư tưởng của ông, song các giáo sĩ Cơ Đốc tự do cho rằng chọn lọc tự nhiên chính là một công cụ do Chúa thiết kế, chẳng hạn như giáo sĩ Charles Kingsley coi thuyết của Darwin "cũng cao quý hệt như khái niệm Thần linh". Năm 1860, cuốn Essays and Reviews của 7 nhà thần học Anh giáo tự do được xuất bản khiến giáo hội bấy giờ chuyển hướng chú ý sang họ. Những ý tưởng trong cuốn sách, bao gồm phép chỉ trích lịch sử, bị chính quyền nhà thờ cáo buộc là dị giáo. Một trong những tác giả là nhà toán học Baden Powell lập luận rằng phép màu phá vỡ các định luật của Chúa, vì vậy niềm tin vào chúng là vô thần, và ca ngợi "bộ sách tuyệt vời của Ngài Darwin [ủng hộ] đại nguyên tắc về sức mạnh tự-chuyển-hóa của tự nhiên".

Qua các cuộc thảo luận về mục đích luận với nhà thực vật học người Mỹ Asa Gray, Darwin càng trở nên đồng tình với tư tưởng tiến hóa hữu thần. Ông tán thành ý tưởng đến nỗi tự bỏ tiền ra xuất bản bài tiểu luận của Gray với tựa Natural Selection is not inconsistent with natural theology [Chọn lọc tự nhiên chẳng hề mâu thuẫn với mục đích luận tự nhiên]. Một trong những cuộc đối đầu nổi tiếng nhất liên quan đến tiến hóa phải kể đến đó là cuộc tranh luận Oxford năm 1860, diễn ra tại phiên họp của Hiệp hội vì sự tiến bộ Khoa học Anh quốc. Trong đó, Giám mục Oxford là Samuel Wilberforce, mặc dù không phản đối sự biến đổi các loài, đã phản biện lời giải thích của Darwin và nguồn gốc từ vượn của con người. Joseph Hooker lập luận bảo vệ Darwin và Thomas Huxley đã có lời phản bác huyền thoại không thể không nhắc tới rằng ông thà là hậu duệ của một con vượn hơn là một con người dùng sai tài năng của mình, câu nói mà về sau đã trở thành biểu tượng của thắng lợi khoa học trước tôn giáo.

Tuy vậy, ngay cả những người bạn thân cận của Darwin là Gray, Hooker, Huxley và Lyell vẫn có lúc bày tỏ sự dè dặt đối với học thuyết, song họ vẫn nhiệt tình ủng hộ Darwin như bao người khác, đặc biệt là những nhà tự nhiên học trẻ tuổi. Grey và Lyell tìm kiếm sự hòa giải với đức tin, trong khi Huxley đại diện cho sự phân tách giữa tôn giáo và khoa học. Huxley vận động một cách ngoan cường chống lại uy quyền của giới tăng lữ trong giáo dục, nhằm lật đổ sự thống trị của chúng và các tay nghiệp dư quý tộc dưới trướng Owen rồi thay bằng một thế hệ các nhà khoa học chuyên nghiệp mới. Tuyên bố của Owen rằng giải phẫu não đã chứng tỏ thứ bậc sinh học của con người khác vượn đã bị Huxley chứng minh là sai lầm trong một cuộc tranh cãi dai dẳng, được Kingsley gọi là "Nan đề thùy hà mã".

Học thuyết Darwin đã trở thành một phong trào bao gồm nhiều ý tưởng tiến hóa. Năm 1863, cuốn Geological Evidences of the Antiquity of Man của Lyell phổ biến khái niệm tiền sử song còn quá thận trọng đối với thuyết tiến hóa, khiến cho Darwin rất thất vọng. Vài tuần sau, Huxley cho ra mắt cuốn Evidence as to Man's Place in Nature biện giải con người về mặt giải phẫu chính là vượn, rồi tiếp đến cuốn The Naturalist on the River Amazons của Henry Walter Bates được xuất bản, cung cấp những bằng chứng thực nghiệm về chọn lọc tự nhiên.

Descent of Man, chọn lọc giới tính, và thực vật học

Bất chấp những cơn bệnh đến rồi đi không ngớt suốt hai mươi hai năm cuối đời, Darwin vẫn kiên trì làm việc. Sau khi xuất bản cuốn Nguồn gốc các loài trong vai trò là bản tóm tắt hệ thống học thuyết của mình, Darwin tiếp tục thí nghiệm, nghiên cứu và thảo "cuốn sách lớn" mà ông đã thai nghén bấy lâu. Với dự án này, ông dự định sẽ đề cập đến nguồn gốc của con người từ các loài động vật tổ tiên, bao gồm quá trình tiến hóa của xã hội và của năng lực tâm trí, cũng như lý giải vẻ đẹp hào nhoáng của sự sống hoang dã và bàn luôn về thực vật học.

Năm 1861, thắc mắc của Darwin về sự thụ phấn hoa nhờ côn trùng đã dẫn ông đến với lĩnh vực nghiên cứu lan rừng mới lạ.

Qua đời và tang lễ

Di sản

Vào thời điểm Darwin mất, hầu hết các nhà khoa học tán thành khái niệm tiến hóa như là sự thế truyền kèm với sự biến đổi, và Darwin bấy giờ được nhận định là nhà khoa học đại tài góp phần cách mạng hóa tư tưởng đó. Vào tháng 6 năm 1909, tuy vẫn ít người chấp nhận tư tưởng "chọn lọc tự nhiên là phương tiện chính nhưng không phải duy nhất của sự biến đổi", hơn 400 quan chức cùng các nhà khoa học toàn cầu sum họp tại Cambridge để kỷ niệm bách chu niên ngày sinh của Darwin và 50 năm ngày ra mắt tuyệt tác Nguồn gốc Các loài của ông.

Khoảng đầu thế kỷ 20, một giai đoạn được gọi là "Sự che khuyết học thuyết Darwin" bắt đầu. Các nhà khoa học thời kỳ đó đề xuất những cơ chế tiến hóa mới, thường phủ nhận vai trò của chọn lọc tự nhiên, song đều sai lầm. Nhà thống kê người Anh Ronald Fisher đã thành công dung hòa di truyền học của Mendel với chọn lọc tự nhiên của Darwin khoảng giữa năm 1918 và năm 1930, thời điểm cuốn The Genetical Theory of Natural Selection của ông được xuất bản. Fisher đã biểu diễn cơ sở toán học của chọn lọc tự nhiên và chấm dứt các phản bác chống đối chọn lọc tự nhiên như một cơ chế cơ bản của quá trình tiến hóa. Do vậy, ông đã đặt nền móng cho ngành di truyền học quần thể và, cùng với J.B.S. Haldane và Sewall Wright, đặt những viên gạch đầu tiên của thuyết tiến hóa tổng hợp, học thuyết mà được coi là mô hình quy chiếu cho các nghiên cứu cải thiện và tranh luận khoa học đương đại.

Tưởng niệm

Con cái

Nhà Darwin có mười người con: hai đứa con mất khi còn nhỏ, cái chết của bé Annie khi mới 10 tuổi có ảnh hưởng rất nặng nề đến hai vợ chồng. Darwin là một người cha tận tụy và đặc biệt quan tâm đến con cái. Bất cứ khi nào chúng đổ bệnh, ông lại lo sợ rằng đó là di truyền do hôn phối cận huyết giữa ông và người em gái họ Emma Wedgwood.

Ông từng đề cập đến giao phối cận huyết trong các bài viết của mình, đối chiếu nó với những lợi thế của việc lai xa ở nhiều loài. Nỗi lo của Darwin tuy vậy tỏ ra hơi quá chừng, vì hầu hết con cháu của ông sau này đều sống tốt và theo nhiều ngành nghề khác nhau.

Trong số những người con của Darwin thì George Darwin, Francis Darwin và Horace Darwin được vinh dự trở thành Nghiên cứu sinh của Hiệp hội Hoàng gia, lần lượt là nhà thiên văn học, nhà thực vật học và kỹ sư dân dụng. Cả ba người họ đều được phong tước hiệp sĩ. Một người con trai khác, Leonard Darwin, trở thành một quân nhân, chính trị gia, nhà kinh tế học, nhà ưu sinh và cố vấn cho nhà thống kê và nhà sinh học tiến hóa Ronald Fisher.

Quan điểm

Về tôn giáo

Về xã hội loài người

Các phong trào xã hội theo tư tưởng tiến hóa

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 The Complete Works of Charles Darwin Online – Darwin Online; Darwin's publications, private papers and bibliography, supplementary works including biographies, obituaries and reviews
 Darwin Correspondence Project Full text and notes for complete correspondence to 1867, with summaries of all the rest, and pages of commentary
 Darwin Manuscript Project

 Xem các cuốn sách được sở hữu và được trích dẫn bởi Charles Darwin tại Thư viện Biodiversity Heritage trực tuyến.
 Digitised Darwin Manuscripts tại Thư viện số Cambridge

Charles Darwin trong British horticultural press – Occasional Papers từ RHS Lindley Library, volume 3 tháng 7 năm 2010
Scientific American, ngày 29 tháng 4 năm 1882, tr. 256, Cáo phó của Charles Darwin

Nhà thực vật học với tên viết tắt

Darwin, Charles
Côn trùng học
Thuyết bất khả tri
Tín hữu Anh giáo
Nhà địa chất học
Tập tính học
Sinh học tiến hóa
Nhà tập tính học
Hội viên Hội Hoàng gia
Sinh năm 1809
Mất năm 1882
Nhà địa chất Anh


title: Onocosmoecus sequoiae

text:
Onocosmoecus sequoiae là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Onocosmoecus


title: Agrypnus serrula

text:
Agrypnus serrula là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Cotignac (tổng)

text:
Tổng Cotignac là một tổng thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Cotignac trong quận Brignoles. Cao độ vùng này từ 95 m (Saint-Antonin-du-Var) đến 712 m (Cotignac) với độ cao trung bình 148 m.

Các xã
Tổng Cotignac gồm 6 xã với dân số tổng cộng 7 354 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Carcès || align="right" | 2 453 || align="right" | 83570 || align="right" | 83032
|-
| Correns || align="right" | 661 || align="right" | 83570 || align="right" | 83045
|-
| Cotignac || align="right" | 2 026 || align="right" | 83570 || align="right" | 83046
|-
| Entrecasteaux || align="right" | 863 || align="right" | 83570 || align="right" | 83051
|-
| Montfort-sur-Argens || align="right" | 869 || align="right" | 83570 || align="right" | 83083
|-
| Saint-Antonin-du-Var || align="right" | 482 || align="right" | 83510 || align="right" | 83154
|}

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Cotignac trên trang mạng của INSEE
 plan du canton de Cotignac sur Mapquest
 Vị trí của tổng Cotignac trên bản đồ Pháp

Cotignac


title: Myristica flavovirens

text:
Myristica flavovirens là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Myristica flavovirens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Indonesia
flavovirens
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Tây New Guinea


title: Aglyptodactylus madagascariensis

text:
Aglyptodactylus madagascariensis là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, các đồn điền, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Nussbaum, R., Raxworthy, C. & Cadle, J. 2004. Aglyptodactylus madagascariensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Aglyptodactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Barletta-Andria-Trani (tỉnh)

text:
Tỉnh Barletta-Andria-Trani là một tỉnh của Ý trong vùng Apulia, tỉnh này bắt đầu có hiệu lực từ tháng 6 năm 2009. Tỉnh được lập từ 10 đô thị (comuni) trước đây thuộc các tỉnh Bari và Foggia và lấy tên từ các thành phố có vai trò là trung tâm hành chính của tỉnh mới. Dân số tỉnh là 383.018 tại thời điểm điều tra dân số năm 2001.

Các đô thị ở Barletta-Andria-Trani
Dân số theo điều tra năm 2001
 Andria (100.014) [từ tỉnh Bari]
 Barletta (92.094) [từ tỉnh Bari]
 Bisceglie (51.718) [từ tỉnh Bari]
 Canosa di Puglia (31.445) [từ tỉnh Bari]
 Minervino Murge (10.213) [từ tỉnh Bari]
 Spinazzola (7.362) [từ tỉnh Bari]
 Trani (53.139) [từ tỉnh Bari]
 Margherita di Savoia (12.585) [từ tỉnh Foggia]
 San Ferdinando di Puglia (14.361) [từ tỉnh Foggia]
 Trinitapoli (14.448) [từ tỉnh Foggia]

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.trani.biz Trani city web site
 www.barlettaweb.com Barletta city web site
 www.andriaweb.com Andria city web site
 www.bisceglieweb.com Bisceglie city web site
 Canosa city web site

Barletta-Andria-Trani


title: Alumínio

text:
Alumínio (tiếng Bồ Đào Nha nghĩa là nhôm) là một đô thị ở bang São Paulo, Brasil. Thành phố này có dân số (năm 2003) là 16.019 người, diện tích là 83,7 km². Việc làm ở đây chủ yếu do Companhia Brasileira de Aluminio cung cấp.

Các khu vực lân cận

 Mairinque
 Sorocaba
 Votorantim
 Ibiúna

Lịch sử dân số

Dân số

Theo điều tra năm 2000 của IBGE, dân số là 15.252, trong đó có 13.727 dân thành thị và 1.525 nông thôn. Tuổi thọ bình quân là 69,03 năm. Tỷ lệ biết chữ là 92,89% dân số.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  http://www.guiasaoroque.com.br/aluminio/aluminio.htm
  http://www.aluminio.sp.gov.br
  Alumínio on citybrazil.com.br

Đô thị bang São Paulo


title: Génébrières

text:
Génébrières là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Tarn-et-Garonne

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Dipseudopsis benardi

text:
Dipseudopsis benardi là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dipseudopsis


title: Mimastroides

text:
Mimastroides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1892 bởi Jacoby.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Mimastroides jacobyi Bechyne, 1957
 Mimastroides madagascariensis Jacoby, 1892

Chú thích

Tham khảo

Metacyclini


title: Maryborough, Queensland

text:
Maryborough, Queensland là một thành phố trong bang Queensland, Úc. Thành phố có dân số người (năm 2010). Thành phố có cự ly cách thủ phủ bang Brisbane km.

Tham khảo

Queensland
Maryborough, Queensland
Thành phố của Úc


title: Plobannalec-Lesconil

text:
Plobannalec-Lesconil () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plobannalec-Lesconil được gọi là Plobannalecois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Plobannalec-Lesconil

Xã của Finistère


title: Waldbreitbach

text:
Waldbreitbach là một đô thị thuộc huyện Neuwied, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Waldbreitbach có diện tích 6,39 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2006 người. Đô thị này tọa lạc ở Westerwald, bên sông Wied, cự ly khoảng 15 km về phía bắc của Neuwied.

Waldbreitbach là thủ phủ của Verbandsgemeinde ("đô thị tập thể") Waldbreitbach.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Neuwied


title: Munnozia asplundii

text:
Munnozia asplundii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Munnozia asplundii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Munnozia
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương