title: Yêu trai trẻ (đồng tính)

text:
Yêu trai trẻ hay thiếu niên ái () là mối quan hệ giữa một người đàn ông lớn tuổi hơn và một nam thiếu niên ngoài gia tộc. Từ pederasty trong tiếng Anh xuất phát từ từ paiderastia tiếng Hy Lạp có nghĩa là tình yêu của những con trai.
Trong lịch sử, thiếu niên ái đã có dưới nhiều dạng phong tục và thói quen trong các nền văn hóa khác nhau. Hình thái thiếu niên ái thay đổi theo thời gian, có lúc được xem là một lý tưởng, có lúc bị xem là tội lỗi. Trong lịch sử châu Âu, sự biểu hiện văn hóa có cấu trúc nhất là thiếu niên ái kiểu Athen và trở nên nổi bật nhất vào thế kỷ 6 TCN. Những dạng thiếu niên ái Hy Lạp là đề tài của các tranh luận triết học trong đó dạng xác thịt không được tán thành so với các dạng nghệ thuật khiêu dâm nhưng vừa phải và mang tính chất tinh thần.

Mặt pháp luật của thiếu niên ái ở hầu hết các nước hiện tại dựa trên quy định về tuổi quan hệ tình dục. Những dạng thiếu niên ái bất hợp pháp được coi là lạm dụng tình dục trẻ em.

Xem thêm
 Máy bay bà già và phi công trẻ

Tham khảo

Phần chung

Châu Âu

 Michael Matthew Kaylor.  Secreted Desires: The Major Uranians: Hopkins, Pater and Wilde (2006), a 500-page scholarly volume that considers the major Victorian writers of Uranian poetry and prose (the author has made this volume available in a free, open-access, PDF version).
 Rigoletto, Sergio. "Questioning Power Hierarchies: Michael Davidson and Literary Pederasty in Italy"  in Studies in Social and Political Thought Issue 13 - March 2007

Châu Mỹ

Liên kết ngoài

Lịch sử LGBT
Thanh thiếu niên
Thiên hướng tình dục và xã hội
Đồng tính nam


title: Tốc độ vũ trụ cấp 1

text:
Vận tốc vũ trụ cấp 1 hay tốc độ vũ trụ cấp 1 là tốc độ một vật cần có để nó chuyển động theo quỹ đạo tròn gần bề mặt của một hành tinh hay thiên thể chủ. Nó cũng là tốc độ tối thiểu của một vệ tinh phải có để không bị rơi xuống bề mặt thiên thể chủ. Nguyên nhân giúp vệ tinh đó tiếp tục chuyển động trên quỹ đạo mà không rơi vào bề mặt hành tinh chính là sự cân bằng giữa lực hấp dẫn và lực quán tính li tâm do vật chuyển động tròn có được. Một cách nói khác, khi xét hệ qui chiếu gắn với thiên thể chủ, lực hấp dẫn đóng vai trò là lực hướng tâm giúp vật chuyển động tròn.

Từ điều kiện lực hấp dẫn bằng lực quán tính ly tâm, ta suy ra:

Ở đây:
v là tốc độ bay trên quỹ đạo của vật thể
m là khối lượng vật thể
g là gia tốc trọng trường gây ra bởi thiên thể chủ gần bề mặt
R là bán kính thiên thể chủ

Với Trái Đất thì vận tốc vũ trụ cấp 1 xấp xỉ bằng 7,9 km/s:

Chú ý, gia tốc trọng trường g có thể được tính theo công thức định luật vạn vật hấp dẫn của Newton:
 ~ 9.806m/s2
với G là hằng số hấp dẫn và M là khối lượng thiên thể chủ.

Những vật chuyển động với tốc độ lớn hơn tốc độ vũ trụ cấp 1 nhưng nhỏ hơn tốc độ vũ trụ cấp 2 cũng vẫn sẽ chuyển động quanh hành tinh nhưng với quỹ đạo hình elip.

Tham khảo

SGK Vật lý lớp 10 trang 83,84 bài 14.

Tốc độ vũ trụ
Cơ học thiên thể

Quỹ đạo

hu:Kozmikus sebességek#Szökési sebességek


title: Đại Vũ Thần Vương

text:
Đại Vũ Thần Vương (4-44, trị vì 18-44)đọc là Muhyul, là vị vua thứ ba của Cao Câu Ly - một trong ba quốc gia của thời kỳ Tam Quốc Triều Tiên. Vua Thần Vương trong thời gian trị vì đã mở rộng lãnh thổ của Cao Câu Ly, tiêu diệt các nước và các bộ lạc nhỏ, đồng thời cũng là người đã tiêu diệt nước Đông Phù Dư.

Bối cảnh
Tên của ông là Giải Vô Tuất (解無恤, 해무휼, Hae Muhyul), người con thứ ba của Lưu Ly Vương và là cháu trai của Đông Minh Vương Cao Chu Mông.

Năm 13, vua Đái Tố của Đông Phù Dư lại dẫn dắt quân đội xâm nhập Cao Câu Ly một lần nữa. Thời gian này, Giải Vô Tuất (10 tuổi) đã dẫn dắt quân đội của Cao Câu Ly lập kế hoạch kỹ sau đó phục kích và tàn sát tất cả quân đội của vua Đái Tố. Chỉ có Đái Tố và số ít những binh lính của ông ấy thoát khỏi về nhà. Với hai sự thất bại này, kinh tế của Đông Phù Dư rơi và sự hỗn loạn tất yếu.

Vào năm 14, Giải Vô Tuất được phong làm Thế tử lúc mới 11 tuổi, đến 4 năm sau kế vị ngai vàng khi vua Lưu Ly băng hà.

Trị vì
Khi lên ngôi vào năm 18, Giải Vô Tuất củng cố chính quyền trung tâm Cao Câu Ly và ra sức bành trướng lãnh thổ. Ông đã dẫn quân đội đi xâm chiếm Đông Phù Dư, từ từ thôn tín dân tộc này. Đến tháng 2 âm lịch năm 22, gần chín năm sau cuộc chiến năm 13, vua Đái Tố của Đông Phù Dư đã thất bại hoàn toàn và bị giết, hưởng thọ 95 tuổi. Đông Phù Dư bị diệt vong, lãnh thổ của nó bị sáp nhập vào Cao Câu Ly.

Tàn dư của Đông Phù Dư di chuyển đến sông Galsa (Hạt Tư), thành lập quốc gia Hạt Tư Phù Dư (Galsa Buyeo) và có quan hệ tốt với Cao Câu Ly. Vua của Hạt Tư Phù Dư gả cháu nội là công chúa Giải thị cho Giải Vô Tuất. Người ta nói rằng công chúa Giải thị này rất xinh đẹp, khiến cho Giải Vô Tuất vừa nhìn thấy đã yêu mến nên ông đã phong cho cô thành Thứ phi Giải thị (次妃 解氏). Thứ phi Giải thị đã sinh cho ông hoàng tử Hồ Đồng ("Hồ Đồng" nghĩa là bé trai có gương mặt đẹp). Giải Vô Tuất rất yêu thương hoàng tử Hồ Đồng này.

Sau đó, ông còn tiêu diệt 2 nước là Gaema-guk (?) và Guda-guk vào năm 26. Đó là 2 nước nhỏ nằm ven dòng sông Áp Lục.

Vua Hán Quang Vũ Đế vừa lên ngôi vua ở Trung Quốc, tái lập nhà Hán thì phái quân đánh Cao Câu Ly vào năm 28. Vô Tuất nhanh chóng chỉ huy quân đội đánh đuổi quân Hán ra khỏi đất nước của mình.

Sau khi đánh đuổi quân Hán ra khỏi lãnh thổ Cao Câu Ly vào năm 28, ông sai con là hoàng tử Hồ Đồng (khi đó còn nhỏ tuổi) dẫn quân đi đánh Lạc Lãng (một quốc gia khá rộng lớn đang thần phục nhà Hán thuộc Tây Bắc Triều Tiên nay, ở phía nam của Cao Câu Ly) vào năm 32. Đến năm 37, quân Cao Câu Ly của Hồ Đồng đã chiếm được Lạc Lãng. Trong "Tam quốc sử ký" đã kể lại câu chuyện truyền thuyết về vương tử Hồ Đồng và nàng công chúa của Lạc Lãng, mà trong đó, nàng công chúa ấy đã mở cổng thành, giúp quân Cao Câu Ly nhanh chóng hạ thành, chiếm lấy miền đất này. Nhưng đến năm 44, Hán Quang Vũ Đế phái quân Đông Hán đánh chiếm Lạc Lãng từ Cao Câu Ly. Hán Quang Vũ Đế tuyên bố Lạc Lãng trở lại thành quận Lạc Lãng như thời Hán tứ quận.

Cùng năm 44, Đại Vũ Thần Vương Giải Vô Tuất qua đời, thọ 40 tuổi. Do hoàng tử Hồ Đồng của ông đã mất từ trước. Còn hoàng tử Giải Ưu (Hae U) của ông tuy đã được ông phong làm thái tử nhưng tuổi còn quả nhỏ. Do đó em út của ông (con trai thứ 5 của Lưu Ly Minh Vương) đã lên kế vị ngôi vua Cao Câu Ly, sử gọi là Mẫn Trung Vương.

Danh hiệu
Sau khi mất, Vô Tuất được truy thụy hiệu là Đại Vũ Thần Vương, nghĩa là "vị vua có tài quân sự tài giỏi và lớn lao". Như với hầu hết các vị vua của Cao Câu Ly, rất ít chi tiết về vua Muhyul được ghi lại trong một số nguồn tin Triều Tiên cổ đại, như Tam quốc sử ký. Một số nhà sử học đã suy ra rằng việc ban tặng danh hiệu như vậy có nghĩa rằng ông đã dẫn dắt Cao Câu Ly thông qua nhiều thành tựu quân sự nổi bật.

Có thể nói trong lịch sử Cao Câu Ly nói riêng và lịch sử Triều Tiên nói chung, Đại Vũ Thần Vương nổi bật trong lịch sử với tư cách là một vị vua có tài quân sự, dũng cảm, đã mang lại cho Cao Câu Ly một lãnh thổ rộng lớn hơn. Riêng đối với nước Đông Phù Dư là một nước mạnh hơn nước của mình, mà ông có thể chỉ huy quân đội tiêu diệt được nước này, điều đó cho thấy ông giỏi về chiến lược và chiến đấu như thế nào.

Mô tả thời hiện đại
 Trong thời gian gần đây, Daemusin (Đại Vũ Thần Vương) phục vụ như là một mô hình cho Manhwa và video game Nexus: The Kingdom of the Winds.
 Phim truyền hình lịch sử Hàn Quốc, Vương quốc của gió - The Kingdom of The Winds hay Truyền thuyết Jumong phần 2, bắt đầu phát sóng từ ngày 10 tháng 9 năm 2008 đến ngày 15 tháng 1 năm 2009, đã dựa trên bộ truyện tranh đề cập ở trên và mô tả Muhyul (Giải Vô Tuất), một hoàng tử của Cao Câu Ly, người được sinh ra với lời tiên tri rằng ông sẽ tiêu diệt Đông Phù Dư.
 Phim truyền hình lịch sử Hàn Quốc, Công chúa Ja-myung, bắt đầu phát sóng từ ngày 9 tháng 3 năm 2009 đến ngày 21 tháng 7 năm 2009, đề cập đến sự kiện hoàng tử Hồ Đồng quyến rũ công chúa của Lạc Lãng và giúp vua Muhyul (Giải Vô Tuất) của Cao Câu Ly đánh chiếm Lạc Lãng.

Xem thêm
Lịch sử Triều Tiên
Tam Quốc Triều Tiên
Danh sách các vua Triều Tiên

Chú thích

Vua Cao Câu Ly
Sinh năm 4
Mất năm 44


title: Kế hoạch hóa gia đình

text:
Kế hoạch hoá gia đình là việc lập kế hoạch khi nào có trẻ em, và việc sử dụng kiểm soát sinh sản và các kỹ thuật khác để thực hiện các kế hoạch đó. Các kỹ thuật khác thường được sử dụng gồm giáo dục giới tính, ngăn chặn và quản lý các bệnh lây truyền qua đường tình dục, tư vấn trước khi mang thai và quản lý mang thai, và quản lý vô sinh.

Kế hoạch hoá gia đình thỉnh thoảng được sử dụng như một thuật ngữ đồng nghĩa với kiểm soát sinh sản, dù nó thường có nội hàm lớn hơn. Nó chủ yếu được áp dụng với một cặp nữ – nam muốn hạn chế số lượng trẻ em họ có và/hay kiểm soát thời gian mang thai (cũng được gọi là giãn cách sinh sản).

Các dịch vụ kế hoạch hoá gia đình được định nghĩa là "giáo dục, y tế toàn diện hay các hoạt động xã hội cho phép các cá nhân, gồm cả người chưa thành niên, tự do quyết định số lượng và thời gian giãn cách giữa những đứa trẻ và lựa chọn các biện pháp để thực hiện điều đó."

Mục đích

Nuôi dưỡng một đứa trẻ đòi hỏi khá nhiều nguồn tài nguyên: thời gian, xã hội, tài chính, môi trường.
Kế hoạch hoá có thể giúp đảm bảo có được các nguồn tài nguyên đó.

Sức khoẻ

Chờ ít nhất tới khi bà mẹ đủ 18 tuổi trước khi tìm cách có thai là cách để cải thiện sức khoẻ bà mẹ và trẻ em. Tương tự, nếu mong muốn có thêm con sau đứa con thứ nhất, bà mẹ và trẻ sơ sinh sẽ có sức khoẻ tốt hơn nếu đợi ít nhất hai năm sau lần sinh trước (nhưng không hơn 5 năm). Sau một lần sảy thai hay phá thai, nên chờ ít nhất 6 tháng.

Tài chính

Sinh đẻ và chăm sóc sức khoẻ trước khi sinh mất khoảng $7,090 nếu sinh bình thường tại Hoa Kỳ năm 1996. Bộ nông nghiệp Mỹ ước tính cho việc sinh một đứa trẻ năm 2007, một gia đình Mỹ sẽ tiêu trung bình khoảng $11,000 tới $23,000 mỗi năm trong 17 năm đầu tiên của đứa trẻ. (Tổng ước tính đã bù trừ lạm phát: $196,000 tới $393,000, tuỳ thuộc vào thu nhập hộ.)

Chính sách

Quốc tế

Nguồn cung cấp tài chính lớn nhất của quốc tế về dân số và sức khoẻ sinh sản là Quỹ dân số Liên hiệp quốc (UNFPA). Các mục tiêu chính của Chương trình Hành động của Hội nghị Quốc tế về Dân số và Phát triển gồm:

 Tiếp cận phổ quát tới các dịch vụ sức khoẻ sinh sản vào năm 2015
 Giáo dục phổ cập cấp một và lấp đầy l là khoảng cách giới tính trong giáo dục vào năm 2015
 Giảm tỷ lệ tử vong bà mẹ 75% vào năm 2015
 Giảm tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh
 Tăng tuổi thọ
 Giảm tỷ lệ mắc HIV trong nhóm người độ tuổi 15 – 24 25% tại những quốc gia bị ảnh hưởng mạnh nhất năm 2005, và 25% trên toàn cầu năm 2010

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Ngân hàng Thế giới ước tính rằng chỉ với $3.00 trên người trên năm là đủ cho nhu cầu căn bản về kế hoạch hoá gia đình, chăm sóc sức khoẻ bà mẹ và trẻ sơ sinh tại các quốc gia đang phát triển. Nó sẽ bao gồm tránh thai, chăm sóc sớc khoẻ trước khi sinh, khi sinh và sau khi sinh ngoài việc tuyên truyền kế hoạch hoá gia đình và khuyến khích sử dụng bao cao su để ngăn bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Trung Quốc

Chính sách một con của Trung Quốc khuyến khích các cặp vợ chồng không có quá một con. Chính sách dân số của Trung Quốc được cho là đã góp phần hạ thấp đáng kể tỷ lệ tăng dân số từng rất cao trước khi chính sách này được áp dụng. Nó đã bị chỉ trích rằng việc áp dụng chính sách đã dẫn tới những trường hợp bắt buộc phá thai và bắt buộc triệt sản. Tuy nhiên, vì hình thức phạt khi mang thai "ngoài kế hoạch" chỉ là một khoản phạt, cả việc bắt buộc phá thai và bắt buộc triệt sản đều có thể bị kết tội tấn công có chủ đích, có thể bị kết án tới 10 năm tù.

Hồng Kông

Tại Hồng Kông, Eugenics League được thành lập năm 1936, nó trở thành Hội kế hoạch hoá gia đình Hồng Kông năm 1950. Tổ chức này cung cấp tư vấn về kế hoạch hoá gia đình, giáo dục giới tính, các dịch vụ kiểm soát sinh sản cho người dân Hồng Kông. Trong thập niên 1970, vì sự gia tăng dân số nhanh chóng, tổ chức đã tung ra chiến dịch "Hai là đủ", giúp làm giảm bớt tỷ lệ sinh thông qua các biện pháp giáo dục.

Hội kế hoạch hoá gia đình Hồng Kông, đã thành lập International Planned Parenthood Federation với các đối tác ở bảy quốc gia khác.

Iran

Iran là một quốc gia khác đã thành công trong việc giảm mạnh tỷ lệ sinh trong những năm gần đây.

Hoa Kỳ

Title X của Public Health Service Act, là một chương trình của chính phủ Hoa Kỳ để cung cấp dịch vụ kế hoạch hoá gia đình cho những người có nhu cầu. Nhưng nguồn vốn cho Title X theo phần trăm tổng nguồn vốn cho các dịch vụ kế hoạch hoá gia đình công đã giảm liên tục từ 44% tổng chi năm 1980 xuống còn 12% năm 2006. Medicaid đã tăng từ 20% lên 71% trong cùng thời gian đó. Năm 2006, Medicaid góp $1.3 tỷ cho kế hoạch hoá gia đình công cộng.

Ấn Độ
Chính phủ Ấn Độ đã chú trọng tới các biện pháp kiểm soát dân số và gia tăng nhận thức về những lợi ích khi giảm tăng trưởng dân số, gồm cả một cuộc sống tốt hơn, giáo dục, môi trường và sức khoẻ cho mọi cá nhân. Dù có những nỗ lực đó, các cặp vợ chồng thường cho rằng các con họ cần có nhiều anh em. Các cặp vợ chồng cảm thấy rằng họ có khả năng nuôi nấng hơn một đứa trẻ và không nhận ra rằng cần phải có một môi trường bền vững để có khả năng hỗ trợ cho một dân số đang gia tăng. Các chiến dịch tăng cường nhận thức gồm "We two, our's one", "Girl or Boy, let there just be one child".

Xem thêm

 Gia đình
 Lập kế hoạch cuộc sống
 Chi phí nuôi dạy một đứa trẻ
 natalism và antinatalism
 Parental leave
 POPLINE: Dữ liệu sức khoẻ sinh sản lớn nhất thế giới, một phần của The INFO Project
 Lựa chọn giới tính

Các tổ chức
Quốc tế
 International Planned Parenthood Federation
 Marie Stopes International
 Centre for Development and Population Activities

Quốc gia
 British Pregnancy Advisory Service
 Family Planning Association (UK)
 Family Planning Association India
 Family Planning Association of Hong Kong
 German Foundation for World Population (DSW)
 National Alliance for Optional Parenthood (USA)
 Tổ chức kế hoạch hóa gia đình Hoa Kỳ (Planned Parenthood)

Tham khảo

Kiểm soát sinh sản
Gia đình
Dân số
Kế hoạch
Phát triển cá nhân
Nhân khẩu học
Làm cha mẹ


title: Ptolemaios III Euergetes

text:
Ptolemaios III Euergetes (cai trị 246 TCN–222 TCN) là vị vua thứ ba của vương triều Ptolemaios của Ai Cập. Ông là con trưởng của Ptolemaios II Philadelphos và vợ cả của ông ta, Arsinoe I, và lên ngôi năm 246 TCN sau khi vua cha qua đời.

Ông cưới Berenice xứ Cyrene vào năm tương đương với 244/243 TCN; và con cái của họ Arsinoe III, Ptolemaios IV Philopator, Magas, và một con gái cũng tên là Berenice.

Ptolemaios III Euergetes đã chịu trách nhiệm về ví dụ được biết đến đầu tiên của một chuỗi sắc lệnh được xuất bản như các văn bản song ngữ trên những khối đá lớn trong ba cấu trúc viết văn. Một bia (stela) đá của Ptolemaios là hòn đá Canopus năm 238 TCN. Một ví dụ được biết nhiều nhất khác là bia Memphis (hòn đá Memphis), mang sắc lệnh Memphis, khoảng năm 218 TCN, đã được phê chuẩn bởi con trai ông, vua Ptolemaios IV, và hòn đá Rosseta nổi tiếng được Ptolemaios V cháu nội ông dựng nên, trong năm 196 TCN.

Các hòn đá của Ptolemaios bao gồm các sắc lệnh về những mệnh lệnh thuộc thầy tế, và là bia tưởng niệm cho con gái ông là công chúa Berenice (chết trẻ tháng 2/238 TCN). Nhưng hai trong 26 dòng chữ của sắc lệnh bằng chữ tượng hình Ai Cập sử dụng thêm ngày nhuận vào lịch Ai Cập 365 ngày, và thay đổi sự liên kết của các ngày lễ.

Ông cũng là một trong những người thành lập Serapeum ở kinh đô Alexandria.

Chiến tranh với người Seleukid

Trong cuộc bất hòa ở triều đại Seleukid chị cả ông là Berenice Phernophorus bị giết cùng với đứa con nằm nôi của cô là Antiochos. Ptolemaios đã đáp trả bằng việc xâm lược Syria. Trong cuộc chiến tranh Syria III, ông xâm chiếm Antioch và bình thản tiến tới Babylon.

Cuộc chiến tranh này được ám chỉ một cách khó hiểu trong sách Daniel XI 7-9.

Gia quyến
 Cha: Ptolemaios II Philadelphos
 Mẹ: Arsinoe I (theo các văn bản chính thức, dù vậy: Arsinoe II)
 Vợ:
 Berenice II (con gái Magas xứ Cyrene)
 Con:
 Trai:
 Ptolemaios IV Philopator
 Magas
 Alexandros
 Gái:
 Berenice
 Arsinoe III (cưới vua anh Ptolemaios IV)

Xem thêm
 Lịch sử Ai Cập Ptolemaios
 Ptolemais - nhiều thành phố và thị trấn được đặt theo tên của các thành viên vương triều Ptolemaios
 Sắc lệnh Canopus

Chú thích

Liên kết ngoài
 Ptolemy Euergetes I at Lacus Curtius — (Chapter VI of E. R Bevan's House of Ptolemy, 1923)
 Ptolemy  — (Phả hệ hoàng gia Ai Cập)
 Ptolemy III Euergetes mục từ trong cuốn sử sách của Mahlon H. Smith
 Ptolemy III Euergetes trong trang livius.org

Mất năm 222 TCN
Pharaông nhà Ptolemaios
Người Ai Cập thuộc Hy Lạp
Vua thế kỉ 3 TCN
Năm sinh không rõ
Pharaon Vương triều Ptolemaios
Mất thập niên 220 TCN
Năm 222 TCN


title: Fresnes, Côte-d'Or

text:
Fresnes  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Xã Fresnes, Côte-d'Or nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Azua (tỉnh)

text:
Azua là một tỉnh của Cộng hòa Dominica.

Các đô thị và các huyện đô thị
Đến thời điểm ngày 20 tháng 10 năm 2006, tỉnh này được chia thành đô thị (municipio) và các huyện đô thị (distrito municipal - D.M.):

Azua de Compostela
Barreras (D.M.)
Barro Arriba (D.M.)
Clavellina (D.M.)
Emma Balaguer Viuda Vallejo (D.M.)
Las Barias-La Estancia (D.M.)
Las Lomas (D.M.)
Los Jovillos (D.M.)
Puerto Viejo (D.M.)
Estebania
Guayabal
Las Charcas
Hatillo (D.M.)
Palmar de Ocoa (D.M.)
Las Yayas de Viajama
Villarpando (D.M.)
Padre Las Casas
Las Lagunas (D.M.)
La Siembra (D.M.)
Los Frios (D.M.)
La Cañita (D.M.)
Peralta
Sabana Yegua
Ganadero (D.M.)
Proyecto 4 (D.M.)
Pueblo Viejo
El Rosario (D.M.)
Tabara Arriba
Amiama Gómez (D.M.)
Los Toros (D.M.)
Tábara Abajo (D.M.)

Dưới đây là danh sách các đô thị và các huyện đô thị với dân số theo điều tra năm 2008.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Oficina Nacional de Estadística, Statistics Portal of the Cộng hòa Dominicana
  Oficina Nacional de Estadística, Maps with administrative division of the provinces of the Cộng hòa Dominicana , downloadable in PDF format

Azua


title: Oides ustulaticia

text:
Oides ustulaticia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Cautatha

text:
Cautatha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Dearborn, Michigan

text:
Dearborn là một thành phố thuộc quận Wayne trong tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Thành phố này là một phần của vùng đô thị Detroit. Thành phố có tổng diện tích  km², trong đó diện tích đất là  km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 98.153 người, là thành phố lớn thứ 8 trong tiểu bang.
Thành phố là quê hương của Henry Ford và trụ sở thế giới của Ford Motor Company. Dearborn có Đại học Michigan cũng như Cao đẳng Cộng đồng Henry Ford. Dearborn có The Henry Ford, phức hợp bảo tàng trong nhà-ngoài trời lớn nhất Mỹ và là điểm thu hút khách hàng đầu Metro Detroit.

Lịch sử
Khu vực này đã là nơi sinh sống hàng ngàn năm của các nhóm dân bản địa. Bộ lạc lịch sử thuộc về chủ yếu nói ngôn ngữ Algonquin, mặc dù người Huron nói ngôn ngữ Iroquois.

Các khu vực Dearborn đã có người châu Âu định ư năm 1786, sau khi Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Ngôi làng của Dearbornville được thành lập vào năm 1836, được đặt tên theo người yêu nước Henry Dearborn, một vị tướng trong cuộc Cách mạng Mỹ và Bộ trưởng chiến tranh dưới thời Tổng thống Thomas Jefferson. Khu định cư thành thành phố sau một cuộc bỏ phiếu tháng một hợp nhất năm 1929 thiết lập biên giới ngày nay của nó bằng cách sáp nhập Dearborn và Fordson lân cận (trước đây được gọi là Springwells), sợ bị sáp nhập vào Detroit. Khu vực giữa hai thị trấn, và vẫn còn một phần chưa phát triển.

Từng là khu vực đất nông nghiệp, khu vực đất đã được mua bởi Henry Ford để làm bất động sản của mình, Fair Lane, và trụ sở thế giới của Ford Motor Company. Sau đó hành lang này được phát triển thành sân bay Fordy (sau chuyển đổi Dearborn Proving Grounds), các cơ sở hành chính và phát triển khác của Ford, The Ford Henry thu hút khách du lịch hàng đầu của khu vực có chứa một ngôi làng tái tạo lịch sử và viện bảo tàng, thư viện Henry Ford Centennial, trung tâm mua sắm khu vực siêu Fairlane Town Center, và Trung tâm Dearborn Civic. Nó được trồng hoa hướng dương và thường với đậu nành yêu thích của Henry Ford. Các loại cây trồng không bao giờ thu hoạch.

Năm 2005, viện bảo tàng quốc gia Mỹ Ả Rập (AANM) mở tại Dearborn, bảo tàng đầu tiên trên thế giới dành cho lịch sử và văn hóa người Mỹ gốc Ả Rập. Hầu hết những người Ả Rập người Mỹ ở Dearborn và khu vực Detroit là Kitô hữu dân tộc Liban, những người nhập cư vào đầu thế kỷ XX để làm việc trong ngành công nghiệp tự động, giống như nhiều di dân đến khu vực. Họ đã được sự tham gia của người nhập cư Ả Rập gần đây từ các quốc gia khác, một số người trong số họ là người Hồi giáo.

Địa lý
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích 24,5 dặm vuông (63  km²), trong đó, 24,4 dặm vuông (63  km²) của nó là đất và 0,1 dặm vuông (0,26  km²) của nó (0,37%) là mặt nước. Sông Rouge chạy qua thành phố với một thác nước nhân tạo / đập nước có đầu thấp trên bất động sản Henry Ford để phát điện. Chi nhánh Thượng, Trung, và thấp hơn của dòng sông gặp nhau ở Dearborn. Con sông này là mở rộng và chuyển gần nhà máy Rouge cho phép truy cập hồ vận tải hàng hóa.
Cù lao Fordson () là một cù lao có diện tích 33.994 m², có khoảng cách 5 km nội địa từ sông Detroit trên sông Rouge. Cù lao Fordson là hòn đảo lớn duy nhất trong một nhánh sông Detroit. Hòn đảo này được tạo ra vào năm 1922 khi các kỹ sư đào một rãnh thứ cấp để định tuyến lại sông Rouge để tăng năng khả năng lưu thông thủy. Hòn đảo này là thuộc sở hữu tư nhân, và cộng đồng không được đến hòn đảo này. Hòn đảo này là một phần của thành phố Dearborn, mà bản thân nó không có bờ biển dọc theo sông Detroit.

Dearborn là một trong một số ít các thành phố sở hữu tài sản ở các thành phố khác (626-mẫu Anh (2,53  km²) Trại Dearborn tại Milford, Michigan,  từ Dearborn) và có thể là duy nhất trong việc giữ tài sản nhà nước (phức hợp căn hộ Dearborn Towers ở Clearwater, Florida). Những cổ phiếu được coi là một phần của thành phố Dearborn, và doanh thu được tạo ra bởi nhập trại và tiền thuê thu được sử dụng để củng cố ngân sách của thành phố.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Michigan
Dearborn, Michigan


title: Spulerina aphanosema

text:
Spulerina aphanosema là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

Spulerina
Động vật Zimbabwe


title: Sisyphus (bọ cánh cứng)

text:
Sisyphus là một chi bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae.

Các loài
 Sisyphus alveatus
 Sisyphus araneolus
 Sisyphus arboreus
 Sisyphus biarmatus
 Sisyphus bornemisszanus
 Sisyphus caffer
 Sisyphus costatus
 Sisyphus crispatus
 Sisyphus desaegeri
 Sisyphus eburneus
 Sisyphus fasciculatus
 Sisyphus gazanus
 Sisyphus impressipennis
 Sisyphus indicus
 Sisyphus laoticus
 Sisyphus latus
 Sisyphus lobi
 Sisyphus longipes
 Sisyphus maniti
 Sisyphus medicus
 Sisyphus mendicus
 Sisyphus moltaensis
 Sisyphus muricatus
 Sisyphus natalensis
 Sisyphus neglectus
 Sisyphus nodifer
 Sisyphus ocellatus
 Sisyphus popovi
 Sisyphus schaefferi
 Sisyphus struwei
 Sisyphus submonticolus
 Sisyphus thoracicus
 Sisyphus youngai

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Sisyphini


title: Nguyễn Siêu (định hướng)

text:
Nguyễn Siêu có thể chỉ một trong số các nhân vật sau đây:

Nguyễn Văn Siêu: nhà thơ, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam vào thế kỷ 19
Nguyễn Siêu: một sứ quân nổi dậy thời loạn 12 sứ quân trong lịch sử Việt Nam


title: Chelostoma galeridum

text:
Chelostoma galeridum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Chelostoma
Động vật được mô tả năm 1991


title: Cervera de la Cañada

text:
Cervera de la Cañada là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 329 người. Diện tích đô thị này là 29 ki-lô-mét vuông.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Sân bay Liège

text:
Sân bay Liège , cũng gọi là Liège-Bierset, là một sân bay vận tải hàng hóa quan trọng ở Bỉ. Cuối năm 2007, đây là sân bay hàng hóa lớn thứ 8 ở châu Âu  là sân bay vận tải hàng hóa lớn thứ 38 thế giới .

Sân bay này nằm ở tây bắc thành phố Liège, phía đông Bỉ. Sân bay này chủ yếu phục vụ vận tải hàng hóa nhưng cũng kết nối vận chuyến hành khách với 21 điểm khác, chủ yếu là các chuyến bay thuê bao. Đây là trung tâm chính của hãng TNT Airways.

Stats

Pax

Cargo

Các hãng hàng không và tuyến bay
 AMC Aviation
 Corendon Airlines (Antalya)
 Freebird Airlines
 Jetairfly (Alicante, Antalya, Bodrum, Djerba, Gran Canaria, Heraklion, Hurghada, Ibiza, Izmir, Kos, Málaga, Mallorca, Monastir, Rhodos, Tel Aviv, Tenerife-South)
 Nouvelair (Monastir)
 Pegasus Airlines
 Sky Airlines
 TNT Airways
 Tunisair
 Viking Airlines
 XL Airways France

Tham khảo
     Liège Airport (official site)

Sân bay Bỉ


title: Changdo

text:
Changdo (Hán Việt: Xương Đạo) là một huyện thuộc tỉnh Kangwon tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Changdo xưa kia là một phần của huyện Kimhwa song đã tách ra thành một huyện riêng vào năm 1952.

Changdo nằm ở phía tây của dãy núi Taebaek, thuộc vùng Ryongso của Kangwon. Đỉnh cao nhất trên địa bàn là Okpatbong (옥밭봉), 1240 m trên mực nước biển. Changdo nằm ở phía bắc của Khu phi quân sự Triều Tiên. Dòng chính của sông Pukhan chảy về phía nam qua giới tuyến đề vào Hàn Quốc. Gần 80% diện tích của huyện là rừng.

Ngành kinh tế chính tỏng huyện là nông nghiệp, bao gồm cả nghề nuôi tằm và chăn nuôi. Ngành xẻ gỗ cũng đang phát triển song còn nhỏ bé so với các ngành khác. Huyện có các tài nguyên đồng, kẽm, niken và chì.

Năm 2008, dân số của huyện Changdo là 51.319 người (24.268 nam và 27.051 nữ), trong đó dân số đô thị là 11.380 người (22,2%), dân số nông thôn là 39.939 người (77,8%).

Xem thêm
Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Kangwon


title: Trucy-l'Orgueilleux

text:
Trucy-l'Orgueilleux là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 229. On ngày 1 tháng 1 năm 2007, the estimate was 229.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: SMS Schwaben

text:
SMS Schwaben là một thiết giáp hạm tiền-dreadnought thuộc lớp Wittelsbach của Hải quân Đế quốc Đức. Nó được chế tạo tại xưởng tàu Kaiserliche Werft ở Wilhelmshaven, được đặt lườn vào năm 1900 và hoàn tất vào tháng 4 năm 1904 với chi phí 21.678.000 Mác vàng. Nó cùng với các tàu chị em Wittelsbach, Wettin, Zähringen và Mecklenburg là những tàu chiến chủ lực đầu tiên được chế tạo theo nội dung của Luật Hải quân năm 1898, được đề xướng bởi Đô đốc Alfred von Tirpitz.

Schwaben trải qua hầu hết quãng đời phục vụ như một tàu huấn luyện học viên sĩ quan. Nó hoạt động như một tàu huấn luyện tác xạ tại biển Baltic từ năm 1904 đến năm 1914. Sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất bùng nổ vào tháng 8 năm 1914, Schwaben được huy động phục vụ cùng các tàu chị em trong thành phần Hải đội Chiến trận 4. Con tàu chỉ có những hoạt động giới hạn tại biển Baltic chống lại lực lượng Hải quân Nga, nhưng mối đe dọa của tàu ngầm Anh đã buộc con tàu phải rút lui vào năm 1916. Trong thời gian còn lại của cuộc xung đột, Schwaben phục vụ như là tàu huấn luyện học viên sĩ quan, và sau đó như một tàu kho chứa cho tàu quét mìn Kiểu F. Nó được rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào tháng 3 năm 1921 và bị bán để tháo dỡ cùng năm đó.

Thiết kế và chế tạo

Schwaben được đặt lườn vào năm 1900 tại Kaiserliche Werft (Xưởng tàu Hải quân) ở Wilhelmshaven dưới số hiệu chế tạo 27. Nó được đặt hàng dưới cái tên tạm thời "G" trong hợp đồng như là một đơn vị mới của hạm đội. Con tàu là thành viên của một lớp thiết giáp hạm mới được chế tạo dưới sự chỉ đạo của Đô đốc Alfred von Tirpitz, theo những điều khoản của Đạo luật Hải quân Đức thứ nhất năm 1898. Schwaben được hạ thủy vào ngày 19 tháng 8 năm 1901 và đưa ra hoạt động vào ngày 13 tháng 4 năm 1904. Con tàu có chi phí tổng cộng 21.678.000 Mác vàng.

Con tàu có chiều dài chung , mạn thuyền rộng , và độ sâu của mớn nước là  ở phía trước và  phía sau. Nó được đẩy bởi hệ thống động lực gồm ba động cơ hơi nước ba buồng bành trướng đặt dọc dẫn động ba trục chân vịt. Hơi nước được cung cấp bởi sáu nồi hơi Thornycroft và sáu nồi hơi hình trụ ngang. Schwaben có công suất thiết kế là , cho phép đạt được tốc độ tối đa . Tuy nhiên, khi chạy thử máy, nó chỉ đạt đến công suất  nên chỉ có tốc độ tối đa .

Dàn hỏa lực của Schwaben bao gồm một dàn pháo chính với bốn khẩu hải pháo /40 caliber bố trí trên hai tháp pháo nòng đôi, một phía trước và một phía sau của cấu trúc thượng tầng. Dàn pháo hạng hai của nó có mười tám khẩu hải pháo  SK L/40 cùng mười hai khẩu pháo  SK L/30 bắn nhanh, được hoàn thiện với sáu ống phóng ngư lôi , tất cả được đặt trên các bệ xoay bên trên mực nước.

Lịch sử hoạt động
Sau khi đưa ra hoạt động vào tháng 4 năm 1904, Schwaben phục vụ như một tàu huấn luyện pháo binh hải quân. Con tàu đặt căn cứ tại Sonderburg thuộc vùng biển Baltic cùng với các tàu tuần dương bọc thép Prinz Heinrich và Prinz Adalbert cùng nhiều tàu huấn luyện khác. Vào năm 1908, các con tàu huấn luyện tại Baltic được đặt dưới quyền chỉ huy của Chuẩn đô đốc Hugo von Pohl, người sẽ đảm nhận quyền chỉ huy Hạm đội Biển khơi Đức vào năm 1915 trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất.

Sau khi chiến tranh nổ ra vào tháng 8 năm 1914, Schwabenvà những chiếc cùng lớp được huy động trong thành phần Hải đội Chiến trận 4 dưới quyền chỉ huy của Phó đô đốc Ehrhard Schmidt. Bắt đầu từ ngày 3 tháng 9 năm 1914, Hải đội Chiến trận 4, có sự hỗ trợ của tàu tuần dương bọc thép Blücher, bắt đầu một cuộc càn quét vào biển Baltic. Chiến dịch kéo dài cho đến ngày 9 tháng 9 nhưng không lôi kéo được các đơn vị Hải quân Nga vào cuộc xung đột. Vào tháng 5 năm 1915, Hải đội Chiến trận 4, kể cả Schwaben, được điều sang hỗ trợ cho Lục quân Đức tại khu vực biển Baltic. Schwaben và các tàu chị em sau đó đặt căn cứ tại Kiel.

Vào ngày 6 tháng 5, các con tàu thuộc Hải đội 4 được giao nhiệm vụ hỗ trợ cho cuộc tấn công chiếm đóng Libau. Schwaben cùng các tàu khác chiếm lấy vị trí ngoài khơi Gotland nhằm đánh chặn mọi tàu tuần dương Nga tìm cách ngăn cản cuộc đổ bộ; tuy nhiên phía Nga đã không hoạt động. Đến ngày 10 tháng 5, sau khi lực lượng tấn công đã tiến vào Libau, các tàu ngầm Anh E1 và E9 đã phát hiện Hải đội 4, nhưng ở khoảng cách quá xa không thể tấn công chúng. Schwaben cùng các con tàu chị em đã không có mặt trong thành phần hạm đội Đức tham gia tấn công vịnh Riga vào tháng 8 năm 1916 do thiếu hụt lực lượng hộ tống. Sự tăng cường hoạt động của các tàu ngầm Anh đã buộc phía Đức phải phân bổ thêm tàu khu trục hộ tống để bảo vệ cho các tàu chiến chủ lực.

Đến năm 1916, mối đe dọa của tàu ngầm đối phương tại biển Baltic buộc Hải quân Đức phải rút những chiếc lớp Wittelsbach đã lạc hậu khỏi các hoạt động ở tuyến đầu. Schwaben quay trở lại vai trò như một tàu huấn luyện tại Wilhelmshaven. Sau trận Jutland vào ngày 31 tháng 5–1 tháng 6 mà bản thân Schwaben không tham dự, Chuẩn đô đốc Franz von Hipper, Tư lệnh Hải đội tàu chiến-tuần dương Đức, gửi bốn tàu chiến còn sống sót dưới quyền vào ụ tàu để sửa chữa. Hipper đã chọn Schwaben, vốn đang đặt căn cứ tại Wilhelmshaven, làm tàu chỉ huy tạm thời của mình trong khi lực lượng dưới quyền đang sửa chữa.

Con tàu được giữ lại một thời gian ngắn cùng Hải quân Đức được tái thành lập sau khi chiến tranh kết thúc. Schwaben sau đó được cải biến thành một tàu kho chứa cho tàu quét mìn Kiểu F. Tuy nhiên, chiếc thiết giáp hạm cũ đã không phục vụ lâu trong vai trò mới, khi nó được rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào ngày 8 tháng 3 năm 1921; và bị bán với giá 3.090.000 Mark để tháo dỡ cùng năm đó tại Kiel-Nordmole.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Lớp thiết giáp hạm Wittelsbach
Thiết giáp hạm của Hải quân Đức
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: Sukhoi Su-30MKI

text:
Sukhoi Su-30 MKI (MKI nghĩa là Modernizirovannyi Kommercheskiy Indiski trong tiếng Nga) (Cyrillic: Модернизированный Коммерческий Индийский), "Modernized Commercial for India - Hiện đại hóa thương mại cho Ấn Độ"), tên ký hiệu của NATO Flanker-H. Đây là một biến thế của Sukhoi Su-30, được Tập đoàn Sukhoi của Nga và HAL của Ấn Độ hợp tác cùng phát triển cho Không quân Ấn Độ. Su-30MKI là một máy bay tiêm kích tấn công, chiếm ưu thế trên không, đa năng, hoạt động tầm xa và tiêm kích hạng nặng.

Việc phát triển của biến thể này bắt đầu sau khi Ấn Độ ký một thỏa thuận với Nga vào năm 2000 nhằm sản xuất 140 chiếc Su-30. Chiếc Su-30MKI đầu tiên do Nga chế tạo được biên chế vào đơn vị của Không quân Ấn Độ vào năm 2002, trong khi chiếc Su-30MKI đầu tiên do Ấn Độ lắp ráp chế tạo đi vào hoạt động trong IAF vào năm 2004. Năm 2007, IAF đặt mua thêm 40 Su-30MKI chiếc bổ sung.

Có khả năng mang vũ khí hạt nhân và các loại vũ khí do Ấn Độ tự chế tạo, máy bay tiêm kích này còn kết hợp với các hệ thống khác nhau của Ấn Độ. Su-30MKI còn sử dụng các hệ thống phụ của Pháp và Israel. Biến thể MKI là một mẫu máy bay tiêm kích tiên tiến hơn biến thể MK và K, MKI là máy bay chiến đấu thế hệ 4.5. Do các tính năng và các thành phần tương tự, Su-30MKI thường được coi là một biến thể của Sukhoi Su-35 được đặt làm theo yêu cầu của Ấn Độ.

Tổng quan về Su-30MKI

Phiên bản Su-30MKI là một phát triển từ seri Su-27. Dù là một biến thể của Su-30, nhưng Su-30MKI là hiện đại hơn Su-30 nguyên bản hay Su-30MKK của Trung Quốc. Hệ thống điện tử hàng không, đặc tính khí động học và các thành phần cấu tạo đều tương tự như Su-35. Biến thể này được nâng cấp đáng kể từ phiên bản căn bản Su-30MK. Máy bay được hợp tác thiết kế bởi Sukhoi của Nga và HAL của Ấn Độ.

Ấn Độ đã sử dụng Su-30MKI trong cuộc tập trận trên không với những chiếc Tornado ADV của Không quân Hoàng gia Anh vào tháng 10-2006. Đây là cuộc tập trận trên quy mô lớn đầu tiên với sự tham gia của lực lượng không quân nước ngoài, trong cuộc tập trận này Ấn Độ đã sử dụng rộng rãi Su-30MKI. Cuộc tập trận này cũng là cuộc tập trận đầu tiên trong 43 năm với không quân hoàng gia Anh (RAF). Tháng 7-2007, Su-30MKI của Không quân Ấn Độ lại tập trận với Eurofighter Typhoon của RAF.

Những cải tiến

 Cánh mũi: Cánh mũi được lắp đặt để tăng hiệu quả lực nâng và nâng cao độ cơ động của máy bay. Chúng tự động điều chỉnh độ lệch để đảm bảo khả năng điều khiển bay ở góc tấn cao.
 Điều khiển Đẩy Định hướng (TVC): 2D TVC giúp máy bay có khả năng cơ động cao. Máy bay có thể ở vận tốc gần không tại góc tấn lớn và khả năng nhào lộn ở tốc độ dưới 200 km/h. Su-30MKI trở thành máy bay chiến đấu đầu tiên tên thế giới được trang bị TVC. Theo tạo chí Jane's all the World's Aircraft, Ấn Độ có thể lựa chọn để nâng cấp động cơ thành loại AL-31FP, loại động cơ này sử dụng thao tác cung cấp nhiên liệu để tạo ra 3D TVC giả (2D TVC bất đối xứng), cho phép máy bay có khả năng cơ động tốt hơn nữa. Phi đội thứ 20 là Lightining của không quân Ấn Độ trở thành phi đội đầu tiên trên thế giới đưa máy bay chiến đấu TVC vào hoạt động ở mọi cấp độ.
 N011-M Bars là một trong những radar mảng pha (PESA) mạnh nhất của Nga trên bất kỳ máy bay tiêm kích xuất khẩu nào. Radar mảng pha bị động Irbis-E  đã xuất hiện vào năm 2010, có thể được dùng để nâng cấp Su-30MKI.
 Một hệ thống điện tử phức hợp được chế tạo từ nhiều quốc gia như Nga, Pháp, Israel và Ấn Độ; bao gồm hệ thống hiển thị, dẫn đường, ngắm bắn, và hệ thống tác chiến điện tử.
 Su-30MKI có tầm bay tối đa khi được tiếp nhiên liệu trên không lên đến 8000 km. Su-30MK và Su-30MK-1 có tầm tối đa khi tiếp nhiên liệu trên không là 5200 km (bé hơ 35% so với biến thế MKI).

Hơn 230 chiếc Su-30 MKI hiện đang phục vụ trong Không quân Ấn Độ (IAF) vào năm 2014 (phi đội Su-30MK đầu tiên đang được nâng cấp thành tiêu chuẩn MKI), và thuộc các đợt khác nhau Mk.1, Mk.2 và Mk.3. Không quân Ấn Độ dự kiến sẽ tiếp tục mua thêm vài chục máy bay loại này trước khi chuyển sang mua máy bay chiến đấu thế hệ 5 vào năm 2020.

Thu mua

Sau 2 năm đánh giá và đàm phán, vào năm 1996, Ấn Độ đã quyết định mua máy bay Su-30. Ấn Độ ký một thảo thuận trị giá tới 1,462 tỷ USD với hãng Sukhoi vào ngày 30 tháng 11-1996 để mua 40 chiếc Su-30. Số máy bay này sẽ được giao thành ba đợt. Đợt thứ nhất gồm 10 chiếc Su-30K hay Su-30MK, phiên bản cơ bản của Su-30. Đợt thứ hai gồm 8 chiếc Su-30MK với hệ thống điện tử hàng không của Pháp và Israel. Đợt thứ ba gồm 10 chiếc Su-30MK có trang bị cánh mũi. Đợt thứ tư và là đợt giao cuối cùng là 12 chiếc Su-30MKI trang bị động cơ phản lực cánh quạt đẩy AL-31FP. Cuối cùng, Ấn Độ đã nhận được giấy phép từ Nga để sản xuất thêm tới 140 chiếc Su-30MKI trong nước. Sau đợt giao máy bay đầu tiên, đợt giao thứ hai đã bị trì hoãn mà không rõ lý do. Vì vậy máy bay đã được chuyển thành tiêu chuẩn đầu đủ của Su-30MKI. IAF quyết định mua thêm 10 chiếc Su-30K nữa, số máy bay này ban đầu được dự định bán cho Indonesia. Đợt giao đầu tiên gồm 8 chiếc Su-30K và 10 chiếc Su-30K thêm vào đã được nâng cấp ở Ấn Độ bởi hãng HAL.

Năm 2000, một thỏa thuận đã được ký kết cho phép sản xuất theo giấy phép 140 chiếc Su-30MKI tại Ấn Độ. Thỏa thuận kết hợp giữa giấy phép sản xuất và việc chuyển giao toàn bộ công nghệ, và vì vậy được gọi là 'Deep License' (Giấy phép Chuyên sâu). Việc sản xuất MKI được chia thành 4 giai đoạn, gồm: Giai đoạn I, II, III và IV. Kế hoạch ban đầu được yêu cầu sản xuất các máy bay MKI hoàn thành vào năm 2018. Trong khi Giai đoạn I là vận chuyển các máy bay hoàn thiện đến Ấn Độ và lắp ráp lại, Giai đoạn II là sản xuất MKI từ các bộ lắp ráp SKD (Semi Knocked Down), trong khi Giai đoạn III là chế tạo MKI từ bộ phận lắp ráp CKD (Completely Knocked Down) cũng như Ấn ĐỘ sẽ làm toàn bộ. Giai đoạn IV là việc chế tạo MKI từ các nguyên liệu thô trong nước của Ấn Độ, với hệ thống sản xuất nội địa (đạt trên 90% trở lên).

Tuy nhiên, việc các phi đội IAF xuống cấp nhanh chóng đã khiến việc sản xuất máy bay Su-30MKI phải thay đổi quan điểm, và mốc thời gian hoàn thành đã giảm xuống 4 năm, đến năm 2014. Vì vậy để nhanh chóng đạt được con số sản xuất, phía Nga (Irkut) sẽ cung cấp một số lượng máy bay theo kiểu SKD và CKD lớn hơn tính toàn ban đầu.

Do vậy, số lượng máy bay lắp ráp ở Giai đoạn II và III sẽ tăng lên, và số lượng khung máy bay ở Giai đoạn IV sẽ giảm xuống. HAL tiếp tục đầu tư vào sản xuất MKI cho việc sản xuất ở Giai đoạn IV. Điều này bao gồm hệ thống điện tử của MKI tại HAL Korwa và Lucknow, động cơ của MKI tại Koraput, trong khi các phần khác của máy bay như khung, cánh mũi được sản xuất bởi HAL và các đối tác tư nhân. HAL Nasik ở bang Maharashtra chỉ đạo quản lý chương trình MKI và máy bay được hợp nhất bay thử nghiệm và chuyển giao cho không quân Ấn Độ tại thành phố.

Điều này cũng khiến nảy sinh một ý kiến từ Indian Auditor General rằng giá thành chế tạo một chiếc MKI tại Ấn Độ đắt hơn một chiếc MKI do Nga chế tạo.

Năm 2014, HAL có thể sẽ sản xuất đến trên 90% bộ phận MKI ở trong nước, nhưng một số thành phần sẽ tiếp tục phải nhập khẩu từ Nga.

Tuy nhiên, việc chế tạo chuyên sâu Su-30MKI của HAL được hy vọng cho phép Su-30MKI vẫn có khả năng hoạt động cao và số lượng dự trữ trong kho lớn để bảo dưỡng theo thời gian. Quyết định này được đưa ra dựa trên những bài học từ các chương trình trước. HAL cũng mua các công nghệ để phục vụ sản xuất các thiết bị từ các hãng sản xuất thiết bị khác như Sagem. Năm 2007, Sagem và HAL đã thỏa thuận để thiết lập một liên doanh tại Ấn Độ chế tạo Hệ thống dẫn đường quán tính laser Sigma 95N của Sagem và các dịch vụ cho các hệ thống điều khiển bay tự động. HAL cũng đã đặt mua 100 hệ thống Sigma 95N từ Sagem cho các máy bay Su-30MKI, LCA và các chương trình khác.

Các báo cáo gần đây cho thấy Belarus đã mua 18 chiếc Su-30K đã qua sử dụng từ Ấn Độ Dù là một biến thể của Su-30, nhưng Su-30MKI lại vượt trội về mọi mặt so với Su-30 và các biến thể khác của Su-30.

Ấn Độ đã ký một thỏa thuận vào tháng 2-2007 nhằm mua 40 chiếc Su-30MKI khác, nhằm trang bị cho các phi đội của mình. Những máy bay mới mua này sẽ có tiêu chuẩn Mk3. Với điều kiện vật chất đầy đủ của HAL và mong muốn của Không quân Ấn Độ có máy bay mới càng sớm càng tốt, công việc chế tạo lắp ráp 40 chiếc Su-30MKI cho Ấn Độ đã được xúc tiến thực hiện.

15 chiếc sẽ được cung cấp đầy đủ, trong khi 115 chiếc khác sẽ được chuyển giao dưới dạng các bộ phận để lắp ráp và sẽ được lắp ráp hoàn chỉnh và thử nghiệm ở Ấn Độ. 10 chiếc còn lại sẽ được cung cấp từng phần, HAL có thể sẽ lắp ráp chung, cũng nhưng sử dụng các bộ phận được chế tạo ở Ấn Độ.

Ấn Độ sẽ có tổng cộng 230 chiếc Su-30MKI vào cuối năm 2014.

Tập trận
Không quân Ấn Độ đã thực hiện vài cuộc tập trận với không quân các quốc gia khác như Không quân Mỹ, Không quân Pháp, Không quân Singapore, Không quân Israel qua vài năm, và gần đây là cuộc tập trận với những chiếc Tornado và Eurofighter Typhoon của Không quân Hoàng gia Anh (RAF). Cuộc tập trận Indra Dhanush 2007 nhằm nâng cao khả năng chiến đấu của không quân hai bên. Một bên là những chiếc Eurofighter Typhoon của Anh, đây là những chiếc máy bay được giới thiệu có hình dáng khí động học tiên tiến, điều khiển và hệ thống điện tử trực quan. Bên kia là những chiếc Su-30MKI của Ấn Độ, một biến thể hiện đại trong dòng Flanker của Sukhoi, với hình dáng khí động học cho phép khả năng cơ động độc nhất vô nhị, và hơn nữa là khả năng chỉnh hướng phụt hoàn toàn. Các phi công của Anh đã thực sự bị ấn tượng bởi khả năng biểu diễn của các phi công và những chiếc Su-30MKI.

Tại cuộc tập trận Cope India 2004, các tiêm kích Su-30MKI của Không quân Ấn Độ (IAF) đã thực hiện các trận đánh tập kiểm tra chống các tiêm kích F-15C của Không quân Mỹ (USAF). Kết quả đáng kinh ngạc là 9:1 nghiêng về phía các phi công Ấn Độ (1 chiếc Su-30MKI có thể diệt 9 chiếc F-15). Một sĩ quan Không quân Mỹ cho biết: phi công Ấn Độ đã điều khiển chiếc Su-30MKI thực hiện thao tác cơ động "Rắn hổ mang Pugachev", giảm tốc độ xuống bằng 0 trong khoảng thời gian vài giây khiến radar trên khoang chiến đấu cơ Mỹ bị mất dấu đối thủ, và đó là khoảng thời gian đủ để Su-30 tiêu diệt F-15.

Phía Mỹ lý giải rằng luật chơi hạn chế khả năng thắng của họ. Phía Ấn Độ khi tập trận đã lấy 18 chiếc máy bay (gồm 6 chiếc Su-30 MKI và 12 chiếc MiG-21 Bison) để đấu với 6 chiếc F-15C của Mỹ và phía Ấn Độ cũng yêu cầu Mỹ không được dùng radar AESA. Mỹ cũng không được mô phỏng bắn tên lửa ngoài tầm nhìn (BVR) (do yêu cầu của Ấn Độ không sử dụng tên lửa tầm xa AMRAAM) và người Ấn đã gửi các phi công giàu kinh nghiệm nhất của mình để chiến đấu chống lại người Mỹ trong khi phía Mỹ chọn một phi đội tiêu chuẩn có sự kết hợp giữa các phi công có kinh nghiệm và chưa có kinh nghiệm. Phi công Mỹ cũng cho rằng một loại máy bay khác của đối thủ cũng rất ghê gớm với F-15C là MiG-21 Bison, một phiên bản nâng cấp của MiG-21 sản xuất tại Nga, do loại máy bay này có độ bộc lộ radar thấp, vận tốc cao và rất linh hoạt

Trong cuộc tập trận Cope India 2005, bản tin Inside Air Force của Không quân Mỹ sau đó đã nêu những số liệu gây kinh ngạc: các máy bay Su-30MKI, MiG-27, MiG-29 và thậm chí cả MiG-21 (bản cải tiến Bison) của không quân Ấn Độ đã thắng lợi với tỷ số cao trước các loại máy bay chủ lực của Không quân Mỹ là F-15C/D Eagle và F-16. Trong đó, Su-30MKI đã giành thắng lợi trong đa số các cuộc giao chiến với cả F-16 và F-15 của Không quân Mỹ. Washington ProFile đã gọi thành công của các máy bay Nga là "điều hoàn toàn bất ngờ" đối với các phi công Mỹ.

Theo chuyên gia Simha, sự yếu kém của các phi công Mỹ trong tập trận cũng là do các chiến thuật đã cũ kỹ của họ, vốn được sử dụng trong các cuộc không chiến từ thời Chiến tranh Lạnh. Trong cuộc tập trận này, một viên đại tá Mỹ đã nhấn mạnh một vài thiếu sót của Su-30 như các vấn đề hiệu suất kém trong không chiến 1 chọi 1 với F-15 khiến chỉ sau một vài ngày, Ấn Độ không muốn "1 vs 1" nữa. Tuy nhiên, viên đại tá Hoa Kỳ đã nhầm lẫn về một số tuyên bố của ông, bao gồm cả động cơ của Su-30MKI và radar của Mig-21 Bison, có lẽ viên đại tá này đã dựa vào những dữ liệu cũ trong thư viện

Trong cuộc diễn tập không quân Anh - Ấn Indra Dhanush 2006, có sự tham gia của Su-30MKI và máy bay tiêm kích đánh chặn Tornado F3. Cả hai bên đều thống nhất không công bố kết quả của các cuộc không chiến, nhưng theo nhận xét của phi công Hoàng gia Anh, được phía Ấn Độ cho phép bay thử trên Su-30MKI, loại máy bay này hơn hẳn máy bay của Anh về các tính năng kỹ chiến thuật.

Lần đầu tiên vào tháng 7-2008, không quân Ấn Độ đã gửi những chiếc Su-30MKI và máy bay tiếp dầu trêm không của mình tham gia vào cuộc tập trận mang tên cờ đỏ, các phi công của Không quân Mỹ cũng đã bị ấn tượng bởi khả năng của Su-30MKI, tư lệnh của cuộc tập trận đã nói rằng không quân Ấn Độ là một trong những lực lượng tinh nhuệ nhất đã tham gia vào cuộc tập trận cho đến lúc đó.

Sau cuộc tập trận không quân Red Flag 2008 tại Mỹ, tạp chí hàng không uy tín của Anh Flight đã tổ chức cho các độc giả website của mình bầu chọn loại máy bay tiêm kích tốt nhất thế giới từ một danh sách 3 ứng cử viên hàng đầu là Su-30MKI, F-15 và F-22 Raptor. Kết quả là Su-30MKI đã được bầu chọn là loại máy bay tiêm kích tốt nhất thế giới khi giành được 59% số phiếu bầu; so với 37% của F-22 và 4% của F-15.

Tháng 7/2015, trong đợt tập trận tại Anh, các tiêm kích Su-30MKI của Không quân Ấn Độ (IAF) đã thực hiện các trận đánh tập kiểm tra chống các tiêm kích Eurofighter Typhoon của Không quân Anh. Tỷ số là 12:0 nghiêng về phía các phi công Ấn Độ (12 chiếc Eurofighter Typhoon đã bị "bắn hạ" trong khi Su-30 MKI không có thiệt hại). Trong 1 tình huống không chiến, 1 chiếc Su-30MKI đã đối đầu với 2 chiếc Eurofighter Typhoon cùng một lúc, và nó đã bắn hạ cả hai chiếc.

Thông tin kỹ thuật

Động tác bay Rắn hổ mang
Với hình dáng khí động học tổng hợp, kết hợp với khả năng điều khiển chỉnh hướng phụt, đã mang đến khả năng cơ động chưa từng có và những đặc trưng về cất cánh và hạ cánh rất đáng chú ý. Trang bị với một hệ thống lái bằng dây số, Su-30MKI có thể thực hiện một số động tác bay có độ khó rất cao. Những động tác này gồm Rắn hổ mang Pugachev rất nổi tiếng và động tác bay Bell. Khi thực hiện thao diễn nhào lộn, máy bay quay 360 độ trong mặt phẳng dốc mà không hề mất độ cao. Trong động tác bay Quay tròn có kiểm soát, máy bay thực hiện vài vòng quay trong mặt phẳng ngang, với tốc độ gần bằng không, gần như đứng tại chỗ.

Khung máy bay
Su-30MKI có khung được chế tạo từ titan và hợp kim nhôm. Vỏ động cơ được làm thon nhằm tạo một mặt cắt có dáng thuôn liên tục giữa vỏ động cơ và xà đuôi. Các cánh ổn định ở phần đuôi được gắn vào xà đuôi. Khu vực xà trung tâm giữa vỏ động cơ gồm các gian thiết bị, thùng nhiên liệu và nơi chứa phanh dù. Phần đầu thân có cấu trúc bán vỏ cứng và gồm buồn lái, khoang chứa radar và khoang thiết bị điện tử hàng không.

Khí động học

Hình dáng khí động học của Su-30MKI là một cấu trúc ba lớp cánh theo chiều dọc dễ thay đổi. Cánh mũi tăng khả năng nâng máy bay và tự động thay đổi góc độ để đạt được góc tấn (AoA) hiệu quả. Hình dáng khí động học toàn bộ kết hợp với điều chỉnh hướng phụt của động cơ cho phép máy bay có được khả năng cơ động, cất cánh và hạ cánh cực kỳ cao. Khả năng cơ động cao cho phép máy bay triển khai nhanh vũ khí trong bất kỳ chỉ thị nào được đưa ra từ các phi công. Cánh mũi tạo sự trợ giúp đặc biệt trong kiểm soát máy bay ở góc tấn lớn và đưa máy bay về trạng thái bay ngang. Cánh có những thiết bị tạo lực nâng tốt như mép trước lệch, và cánh lái phối hợp đóng vai như các cánh tà và cánh phụ.

Điều khiển bay
Máy bay có một hệ thống lái số (fly by wire - FBW) dư bốn. Phụ thuộc vào trạng thái chuyến bay, các tín hiệu từ máy phát ở vị trí tay điều khiển hay FCS sẽ tổng hợp để tới các máy khuếch đại điều khiển từ xa. Những tín hiệu này kết hợp với những tín hiệu phản hồi được tạo ra bởi các cảm biến gia tốc và những con quay hồi chuyển tốc độ. Những tín hiệu điều khiển tổng hợp sẽ được kết hợp để tới bộ dẫn động điện thủy lực tốc độ cao của bánh lái độ cao, bánh lái đuôi và cánh mũi. Những tính hiệu đầu ra sẽ được so sánh và, nếu sự khác biệt là đáng kể, kênh hỏng sẽ bị ngắt. FBW được dựa vào một cánh báo về tình trạng chòng chành và hàng rào những cơ chế sẽ ngăn cản sự gia tăng tình trạng chòng chành của máy bay qua tăng sức ép lên cần điều khiển. Điều này cho phép một phi công có thể kiểm soát máy bay hiệu quả mà không xảy ra việc chạm đến những trị số giới hạn của góc tấn và gia tốc. Dù góc tấn cực đại bị giới hạn bởi cánh mũi, FBW vẫn hoạt động như một cơ chế an toàn bổ sung.

Các thiết bị hiển thị trong buồng lái
Những màn hình gồm một phiên bản tùy biến cao của thiết bị hiển thị thông tin trước mặt (HUD) Elbit Su 967 gồm có các màn hình giao thoa laser động kết hợp pha song lập phương và 7 màn hình đa chức năng tỉnh thể lỏng, 6 chiếc kích thước 127 mm x 127 mm và 1 chiếc 152 mm x 152 mm. Người ta vẫn nhầm HUD của SU-30MKI là loại VEH 3000 của hãng Thales. Những biến thể của cùng HUD cũng được lựa chọn cho việc nâng cấp MiG-27 và SEPECAT Jaguar của Không quân Ấn Độ, trên nền những tiêu chuẩn đã được chuẩn hóa. Thông tin bay được hiển thị trên 4 màn hình LCD bao gồm 1 cho thông số lái và dẫn đường, một chiếc cho hiển thị trạng thái chiến thuật, và 2 chiếc cho hiển thị thông tin các hệ thống bao gồm các chế độ hoạt động và tình trạng vận hành toàn bộ. Buồng lái phía sau trang bị một màn hình đơn sắc cỡ lớn cho việc điều khiển tên lửa không đối đất.

Dẫn đường

Máy bay được trang bị với một hệ thống dẫn đường vệ tinh (tương thích A-737 GPS), hệ thống này cho phép máy bay có thể bay trong mọi thời tiết, ngày và đêm. Hệ thống dẫn đường phức hợp gồm có hệ thống định vị toàn cầu tích hợp SAGEM chính xác cao và hệ thống dẫn đường quán tính con quay hồi chuyển laser vòng.

Liên lạc
Những thiết bị thông tin liên lạc gồm có các máy thu vô tuyến an toàn VHF và HF, một hệ thống viễn thông số an toàn, và bộ phận dây tiếp sóng ăng-ten. Nó được đặt trong một hệ thống trao đổi dữ liệu mục tiêu được chống nhiễu, hệ thống này cung cấp thông tin nhằm phối hợp hoạt động cho vài máy bay tiêm kích cùng lúc trong một nhóm máy bay chiến đấu. Một hệ thống điều khiển bay tự động sẽ tự động điều khiển mọi giai đoạn bay tự động, bao gồm cả việc triển khai vũ khí khi tham chiến.

Phi hành đoàn
Phi hành đoàn gồm hai phi công đáp ứng hiệu quả công việc cũng như chiến đấu trong tầm gần, tầm xa và quan sát vị trí trên không tốt hơn. Hơn nữa, máy bay có hệ thống điều khiển kép có thể được sử dụng để máy bay vừa có thể là máy bay huấn luyện vừa là máy bay chiến đấu. Đồng thời, thiết bị trên máy bay được tích hợp cho phép máy bay được sử dụng như một trạm chỉ huy trên không để điều khiển hoạt động của các máy bay khác. Phi công ngồi sau là Sĩ quan hệ thống vũ khí (WSO). Phi công điều khiển máy bay và điều khiển một số vũ khí không đối không và không đối đất, cũng như thao tác các biện pháp đối phó nguy hiểm. WSO chú ý đến những khía cạnh chi tiết trong dẫn đường, bản đồ mặt đất và chỉ thị mục tiêu, cung cấp thông số cho vũ khí không đối đất...

Ghế phóng
Các phi công được trang bị loại ghế phóng zero-zero KD-36DM. Ghế sau được nâng lên cao hơn để tạo tầm nhìn tốt hơn. Buồng lái được cung cấp một khoang nhỏ để chứa thức ăn và nước uống dự trữ, một hệ thống xử lý chất thải và các chai chứa oxi phụ. Ghế phóng KD-36DM nghiêng góc 30º, giúp phi công chống lại gia tốc của máy bay trong chiến đấu trên không.

Radar
Radar phía trước là loại NIIP N011M Bars (Panther), đây là một loại radar mạnh tích hợp quét mảng pha điện tử bị động. N011M là một radar dải tần số kép đa chế độ kiểu số.

Tính năng

 N011M có thể hoạt động đồng thời trong chế độ không đối không và không đối đất, đối hải. Nó trang bị với một hệ thống điều khiển vũ khí số hiện đại cũng như đặc tính chống nhiễu.
 N011M có tầm quét là 350 km và tầm theo dõi tối đa là 200 km, tầm quét phía sau là 60 km. Một chiếc MiG-21, có thể bị Su-30MKI phát hiện từ khoảng cách lên đến 135 km. Tầm quét cực đại cho một mục tiêu là F-16 lên đến 140–160 km.
 Radar có thể the dõi 15 mục tiêu trên không và tấn công đồng thời 4 mục tiêu. Những mục tiêu này có thể bao gồm thậm chí cả những tên lửa hành trình và các máy bay trực thăng đứng im.
 Su-30MKI có chức năng như một mini-AWACS, một chiếc có thể làm nhiệm vụ điều khiển chỉ huy hay sở chỉ huy trên không điều khiển các máy bay khác. Tọa độ của mục tiêu có thể được truyền tự động cho ít nhất là 4 máy bay khác.
 Radar có thể nhận diện những mục tiêu như xe tăng từ khoảng cách 40–50 km.
 N011M có thể phát hiện những mục tiêu lớn trên biển từ khoảng cách lên đến 400 km, và mục tiêu cỡ nhỏ ở khoảng cách 120 km.

Su-30MKI có thể tích hợp với tên lửa hành trình BrahMos, nó có thể mang tới ba loại tên lửa hành trình trong số những tên lửa hành trình cho vai trò tấn công mặt đất và chống tàu. Khả năng này, trở thành là một đặc tính duy nhất, thông thường được dành cho những máy bay ném bom chuyên dụng, hơn nữa tăng cường khả năng đa vài trò của nó và khiến Su-30MKI trở thành máy bay tiêm kích duy nhất trên thế giới hiện này có khả năng này.

Các nâng cấp tương lai
 Những kế hoạch nâng cấp trong tương lai bao gồm những khớp cacđăng mới cho ăng-ten để tăng góc quét lên khoảng 90-100 độ ở cả hai bên. Phần mềm mới cho chế độ tăng nhạy Doppler và khả năng để tấn công 8 mục tiêu cùng một lúc.
 Năm 2010, khi chiếc Su-30MKI đầu tiên được chế tạo hoàn toàn bởi HAL, nó có thể được trang bị với một radar mảng pha mới có tên gọi là Irbis (Báo tuyết), loại radar này sẽ thay thế radar N011M Bars. Những báo cáo này chưa được xác nhận bởi không quân Ấn Độ hay các nguồn chính thức của Ấn Độ. Irbis thường bị hiểu nhầm là một radar mảng pha chủ động, điều này là sai lầm. Theo NIIP trong Vzlet, 2006 (một tập san được biên tập bởi nhà báo hàng không nổi tiếng A. Fomin) đã công bố chi tiết Irbis như một radar quét mảng pha điện tử bị động công suất cao, được chế tạo sử dụng những kinh nghiệm từ dự án Bars. Tuy nhiên, nó sẽ là một ăngten nhẹ hơn do xuất phát từ radar NIIP Osa (Wasp), cơ cấu phụ mới làm quay ăngten trong cả hai trục, với trường quét lớn hơn (tăng thêm tổng cộng là 100 độ), và một kiến trúc hoàn toàn mới với các ống sóng truyền lan kép, giúp máy bay phát hiện mục tiêu có diện tích phản xạ (RCS) là 3m² từ xa 400 km. Sử dụng các máy tính tốc độ cao giúp Irbis có khả năng để theo dõi 30 mục tiêu và tấn công 8 mục tiêu cùng lúc. Nó cũng sẽ có KS-172, tên lửa đối không tầm siêu xa (300 km) chuyên dùng để tiêu diệt máy bay cảnh báo sớm.

Các chế độ của radar

 Không đối không: tìm kiếm vận tốc, phạm vi trong khi tìm kiếm, theo dõi trong khi quét, chỉ danh mục tiêu, chế độ chiến đấu tầm gần.
 Không đối đất: vẽ bản đồ, bản đồ DBS, bản đồ SAR, chọn mục tiêu chuyển động dưới đất, theo gọi và đo tọa độ của mục tiêu dưới đất.
 Chống tàu: tìm kiếm mục tiêu trên biển, chọn mục tiêu chuyển động trên biển, theo dõi và đo tọa độ của mục tiêu trên mặt biển, chỉ danh mục tiêu.

Hệ thống điện tử hàng không

Hệ thống dò tìm quang học-laser
 Hệ thống dò tìm quang học-laser OLS-30 gồm khả năng FLIR ngày và đêm, được sử dụng phối với hệ thống ngắm bắn trên mũ phi công. OLS-27 (Izdeliye 36Sh) là một thiết bị kết hợp IRST/LR.
 Phạm vi dò tìm lên lới 90 km, trong khi tầm hiệu quả của laser là 3,5 km. Các mục tiêu được hiển thị trên cùng màn hình LCD với radar.

Thiết bị ngắm bắn mục tiêu LITENING
Thiết bị ngắm bắn mục tiêu LITENING của Israel được sử dụng để ngắm mục tiêu dẫn đường cho các vũ khí chính xác bằng laser. LITENING kết hợp trong một vỏ bao bọc có tất cả các tính năng mà một máy bay tiêm kích tấn công hiện đại cần đến. LITENING ban đầu gồm một FLIR tầm xa, một camera TV, một đèn flash.

Đối phó điện tử
Sukhoi Su-30MKI có các hệ thống đối phó điện tử. Hệ thống RWR là một hệ thống được phát triển trong nước bởi DRDO, gọi là Tarang, (Wave trong tiếng Phạn). Nó có khả năng tìm kiếm theo hướng. RWR bắt nguồn từ việc đã làm trước đó trên một hệ thống cho MiG-23BN của Ấn Độ có tên gọi là Tranquil, hệ thống này hiện đã bị thay thế bởi hệ thống Tarang tiên tiến hơn. Elta EL/M-8222 là máy gây nhiễu tự vệ được phát triển bởi công ty Israel Aircraft Industries, hệ thống này được sử dụng trên những chiếc F-15 của Israel. Thiết bị tự vệ ELTA El/M-8222 là một máy gây nhiễu, hệ thống làm lạch bằng khi với một máy thu ESM tích hợp trong một vỏ bọc. Vỏ bọc chứa một anten, anten này sẽ thu được tín hiệu RF từ kẻ địch và sau đó xử lý và cung cấp các câu trả lời thích hợp.

Động cơ

Su-30MKI được trang bị 2 động cơ phản lực cánh quạt đẩy Al-31FP. Mỗi động cơ Al-31FP có tốc độ 12,500 kgf (27,550 lbf) khi đốt nhiên liệu lần hai toàn bộ:
 Al-31FP được chế tạo dựa trên động cơ Al-37FU với khả năng điều chỉnh hướng phụt trong 2 mặt. Miệng xả TVC của MKI được đặt 32 độ hướng ra ngoài so với trục dọc động cơ và có thể làm lệch ±15 độ trong mặt phẳng đứng. Điều này tạo ra hiệu ứng vặn đinh ốc và vì vậy, nâng cao khả năng xoay của máy bay.
 2 động cơ đẩy vecto đường vòng AL-31FP đảm bảo tốc độ bay ngang đạt 2 Mach (1350 km/h) và tốc độ lên cao là 230 m/s. Thời gian trung bình để đại tu AL-31FP là 1000 giờ, tuổi thọ của động cơ là 3000 giờ. Miệng xả khí titan có thời gian trung bình để đại tu là 500 giờ.

Tầm bay và hệ thống nhiên liệu
 Su-30MKI có tầm bay đạt 5.000 km với các thùng nhiên liệu bên trong, lượng nhiên liệu này bảo đảm cho nhiệm vụ chiến đấu liên tục trong 4,5 giờ.
 Ngoài ra, Su-30MKi cũng có thể tiếp nhiên liệu trên không qua một cần tiếp nhiên liệu ở mũi trong khi hoạt động bình thường. Hệ thống tiếp nhiên liệu trên không tăng thời gian bay lên tới 10 giờ với tầm bay đạt 8.000 km.
 IAF cũng hợp tác với Defence Food Research Laboratories (DFRL) nhằm nghiên cứu tạo ra các loại thực phẩm cung cấp cho phi công trong khi thực hiện các nhiệm vụ tầm xa.
 Su-30MKI cũng sử dụng Cobham 754.

Hệ thống y tế và sử dụng hệ thống giám sát - HUMS

 Để đạt được khả năng duy trì hoạt động, IAF đã kết hợp với Công ty Aerospace
 Việc bảo trì định kỳ được xử lý trong và ngoài dựa vào dữ liệu các hệ thống phụ của máy bay, điều này đem lại kết quả chính xác, xác định được chỉ số y tế và tình trạng của nhiều hệ thống trên máy bay.
 HUMS trên Su-30MKI luôn giám sát mọi hệ thống của máy bay và các hệ thống phụ bao gồm các hệ thống phụ của hệ thống điện tử hàng không. Nó có thể hoạt động như một hệ thống ghi dữ liệu.
 Viện phát triển phần mềm của Không quân Ấn Độ cũng đã phát triển một hệ thống HUMS của riêng mình cũng như Hệ thống lập kế hoạch nhiệm vụ, hệ thống này có thể sánh được với các hệ thống khác trên thế giới. Các biến thể của các hệ thống này cugx được sử dụng trên các máy bay MKI do Ấn Độ sản xuất.
 Hệ thống điện tử hàng không của Su-30MKI có đặc tính là các thành phần mô đun cũng như sự tin cậy lớn vào BITE hay Built In Tests, cũng như để giúp nhân viên bảo trì nhanh chóng xác định được vị trí và thay thế các phần bị hỏng trong hệ thống điện tử hàng không.

Vũ khí và tải trọng
Vũ khí của Su-30MKI được đặt ở 14 giá treo (điểm treo vũ khí sát với đầu cánh có thể mang 2 vũ khí). Trọng tải theo thông số kỹ thuật tối đa đạt 8000 kg (17,600 lb). Trong thân máy bay có đặt một khẩu pháo GSh-301 cỡ 30 mm, gồm 150 viên đạn. Su-30MKI có thể mang tới trên 70 phiên bản vũ khí có dẫn đường và không dẫn đường khác nhau, điều này cho phép máy bay bay trong nhiều chế độ nhiệm vụ chiến thuật khác nhau.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Ấn Độ

Thông số kỹ thuật

Đặc điểm riêng
 Phi đoàn: 2
 Chiều dài: 22.10 m (72 ft 51 in)
 Sải cánh: 14.70 m (48 ft 23 in)
 Chiều cao: 6.38 m (22 ft 89 in)
 Diện tích cánh: 62.04 m² (667.8 ft²)
 Trọng lượng rỗng: 17,700 kg (39,300 lb)
 Trọng lượng cất cánh: 34,500 kg (76,100 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 38,800 kg (85,600 lb)
 Động cơ: 2× Lyulka AL-31FP, 131 kN (29,400 lbf) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
 Vận tốc cực đại: Mach 2.35 (2,500 km/h)
 Tầm bay: 8000 km (5,330 dặm) (được tiếp nhiên liệu)
 Trần bay: 20,000 m (59,000 ft)
 Vận tốc lên cao: >304 m/s (70,000 ft/min)
 Lực nâng của cánh: 556 kg/m² (113 lb/ft²)
 Lực đẩy/trọng lượng: 0.77 (khi mang tải)

Vũ khí
Tải trọng vũ khí tối đa là 10,4 tấn vũ khí, còn Tải trọng chiến đấu là 8 tấn vũ khí ("tải trọng chiến đấu" là lượng vũ khí tối đa mà máy bay có thể mang theo mà vẫn có thể tác chiến hiệu quả, còn "tải trọng vũ khí tối đa" là lượng vũ khí lớn nhất mà máy bay có thể mang theo khi cất cánh (nhưng không thể tác chiến hiệu quả do tầm bay bị rút xuống quá ngắn), vì vậy cùng 1 máy bay thì tải trọng tối đa luôn lớn hơn khá nhiều so với tải trọng tác chiến).

Pháo
 1 khẩu GSh-30-1 30 mm, 150 viên đạn

Tên lửa không đối không:
 6 × R-27R/AA-10A/Astra, tên lửa tầm trung dẫn đường bằng radar bán tự động, tầm bay 80 km.
 6 × R-27T (AA-10B), tên lửa tầm trung đầu dò hồng ngoại
, 70 km
 2 × R-27P (AA-10C), tên lửa tầm xa, đầu dò radar bị động
 10 × R-77 (AA-12), tên lửa tầm trung đầu dò radar chủ động, 100 km
 6 × R-73 (AA-11) AAM tầm ngắn, 30 km

Tên lửa không đối đất:
 2 × Kh-59ME, tên lửa dẫn đường vô tuyến, 200 km
 2 × Kh-59MK, tên lửa dẫn đường laser, 285 km
 4 × Kh-35, tên lửa chống tàu, 130–260 km (tùy phiên bản)
 3 × PJ-10 Bramhos, tên lửa hành trình siêu âm, 300 km
 6 × Kh-31P/A, tên lửa chống radar, 70–200 km (tùy phiên bản)
 6 × Kh-29T/L, tên lửa dẫn đường laser, 30 km
 4 × S-8 rocket (80 quả tên lửa không dẫn đường)
 4 × S-13 rocket (20 quả tên lửa không dẫn đường)

Bom:
 6 × KAB-500L, bom dẫn đường bằng laser
 3 × KAB-1500L, bom dẫn đường bằng laser
 8 × FAB-500T
 28 × OFAB-250-270
 32 × OFAB-100-120
 8 × RBK-500, bom chùm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 MKM variant
 Bharat - Rakshak: Indian Defence consortium Website for Sukhoi 30 MKI with all performance parameters
 Extensive Technical Information about Su-30MKI
 Core Avionics for Su-30 MKI
 Interview about MKI with Alexey I. Fedorov (ngày 23 tháng 4 năm 2002), the president of the Irkutsk Aviation Industrial Association, responsible for delivery of Sukhoi 30 MKI to India
 A news report on the SU-30MKI in an air exercise with the Royal Air Force
 Video at YouTube

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển
 Sukhoi Su-27
 Sukhoi Su-30
 Sukhoi Su-30MKK
 Sukhoi Su-35

Máy bay có tính năng tương đương
 Eurofighter Typhoon
 F-15E Strike Eagle

Su-30MKI
Máy bay HAL
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1980
Máy bay tiêm kích Ấn Độ 2000–2009
Tiếp nhiên liệu trên không
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay tiêm kích đánh chặn
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay cánh mũi
Máy bay chiến đấu Liên Xô và Nga


title: (49186) 1998 SS75

text:
{{DISPLAYTITLE:(49186) 1998 SS75}}

(49186) 1998 SS75 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 20 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 49001–50000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sân bay quốc tế Lic. Jesús Terán Peredo

text:
Sân bay quốc tế Lic. Jesús Terán Peredo , cũng gọi là Sân bay quốc tế Aguascalientes, là một sân bay quốc tế ở Aguascalientes, Aguascalientes, México. Sân bay này được đặt tên theo Jesús Terán Peredo, một thống đốc Aguascalientes từ năm 1855 đến năm 1857, và là một trong những người đầu tiên công nhận Benito Juárez là tổng thống Mêhicô.

Sân bay này có 1 nhà ga hàng không với 4 vị trí tiếp xúc đưa trả khách ở ga và 3 điểm ở xa nhà ga. Gần đây nhà ga đã được nâng cấp, hiện có năng lực phục vụ 1,5 triệu lượt hành khách mỗi năm, năm 2007 đã đón 900.000 lượt khách.

Các hãng hàng không

Nội địa
 Avolar (Acapulco, Tijuana)
 Aeroméxico (Thành phố Mexico, Tijuana)
 ALMA de Mexico (Ciudad Juarez, Puerto Vallarta, Toluca)
 Volaris (Tijuana, Toluca)

Các tuyến quốc tế
 Aeroméxico (Los Angeles)
 American Airlines
 American Eagle (Dallas/Fort Worth)
 Continental Airlines
 Continental Express vận hành bởi hãng ExpressJet Airlines (Houston-Intercontinental)
 Jet Airways (Delhi, Los Angeles, Thành phố Mexico, Mumbai, São Paulo-Guarulhos) (chính phủ chưa duyệt)
 Mexicana (Chicago)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sân bay quốc tế Aguascalientes
 World Aero Data: Jesus Teran Intl (MMAS)
 FlightAware U.S. airport activity to/from: Jesus Teran Int'l (MMAS)

L


title: Adelocera schuberti

text:
Adelocera schuberti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Phyllonorycter populicola

text:
Phyllonorycter populicola là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Tajikistan.

Ấu trùng ăn Populus species, bao gồm Populus afghanica và Populus tadshikistanica. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: 8831 Brändström

text:
8831 Brändström là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1485.0873101 ngày (4.07 năm).

Nó được phát hiện ngày 2 tháng 2 năm 1989.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Freimut Börngen
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Cameraria bethunella

text:
Cameraria bethunella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Québec và Hoa Kỳ (Illinois, Kentucky, Connecticut, Maine, New York và Texas).

Sải cánh dài 6.5-7.5 mm.

Ấu trùng ăn Castanea dentata và Quercus species, bao gồm Quercus ilicifolia, Quercus imbricaria, Quercus macrocarpa, Quercus obtusiloba, Quercus rubra, Quercus tinctoria và Quercus velutina. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Cameraria


title: Saint-Médard-sur-Ille

text:
Saint-Médard-sur-Ille () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Médard-sur-Ille được gọi là Médardais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Saint-Médard-sur-Ille

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Lưu Ly Minh Vương

text:
Lưu Ly Vương (phiên âm từ các chữ Hán 瑠璃王 hoặc 琉璃王), hay Nho Lưu Vương (phiên âm từ 儒留王), tại thế 38 TCN - 18, trị vì 19 TCN - 18 (37 năm), là vị vua thứ hai của Cao Câu Ly - một trong ba quốc gia thời kỳ Tam quốc tại Triều Tiên. Phần lớn cuộc đời và sự nghiệp của vua Lưu Ly được biết từ sách Tam quốc sử ký. Húy của ông được một số tư liệu chữ Hán cổ ghi là 類利 hoặc 孺留. Vua là người cai trị thứ hai của Goguryeo, phía bắc của Tam Quốc tại Triều Tiên. Ông là con trai duy nhất của Jumong - người sáng lập ra vương quốc Cao Câu Ly (Goguryeo) và có mẹ là Duệ Tố Gia Lady Ye. Cũng như nhiều vị vua khác của lịch sử Triều Tiên, các sự kiện của cuộc đời ông được biết đến chủ yếu từ Tam quốc sử ký Samguk Sagi.

Bối cảnh
Lưu Ly là con của Đông Minh Vương Cao Chu mông, vua sáng lập của nước Cao Câu Ly và người vợ đầu là Duệ Tố Gia (Ye Soa), ông được mẹ sinh ra tại Phù Dư Quốc. Đến năm 19 TCN thì cùng mẹ đào thoát khỏi Đông Phù Dư đến Cao Cấu Ly để gặp cha mình.

Trong Tam quốc sử ký ghi lại như sau: "Khi Chu Mông còn ở Đông Phù Dư đã cưới một cô gái họ Lễ (tức Ye Soa) và đã có thai, nhưng sau khi Chu Mông rời đi rồi thì nàng mới sinh con, đứa bé ấy chính là Lưu Li. Lưu Li lúc còn nhỏ ra đường chơi bắn chim sẻ chẳng may làm vỡ một cái chum cùa một người phụ nữ đi lấy nước. Người phụ nữ đó mắng rằng: "Đứa bé này quả là không có cha nên mới như thế". Lưu Li xấu hổ về nhà hỏi mẹ: "Bố con là người thế nào, giờ đang sống ở đâu?". Người mẹ đáp: "Bố con không phải là người thường. Khi đất nước Phù Dư không chấp nhận ông ấy, ông ấy đã chạy về phương nam, lập ra nước mới và trở thành vua rồi". Khi bố con ra đi có dặn mẹ rằng: "Nếu nàng sinh được con trai thì hãy nói cho nó biết rằng ta đã giấu một vật để lại cho nó ở dưới gốc một cây thông trên tảng đá có bảy cạnh. Nếu nó tìm thấy vật này thì lúc đó nó thật sự là con của ta". Lưu Li nghe nói vậy bèn đến hẻm núi tìm nhưng không thấy thì mệt mỏi trở về.

Một hôm, khi cậu bé đang ngồi trên sàn nhà bỗng thấy hình như có gì đó phát ra từ giữa cái cột và cái bệ đá đỡ cột. Cậu bé bèn quan sát thì thấy cái bệ đá đỡ cột có bảy cạnh. Cậu bèn tìm dưới cái cột quả nhiên tìm tháy một đoạn kiếm gãy. Cuối cùng cậu đã mang một phần thanh kiếm bị bẻ gãy cùng với ba người là Ốc Trí (Ok-ji), Cú Trâu (Gu-chu), Đô Tổ (Do-Jo) lên đường đến Tốt Bản (Jolbol); gặp phụ vương, cậu dâng đoạn kiếm gãy lên cho người. Vua cha Chu Mông vui mừng phong cho Lưu Li làm thái tử; giờ lên nối ngôi vua."

Khi ông đến gặp cha - Cao Chu mông thì ngay lập tức được cha phong cho làm Thái tử, mẹ Duệ Tố Gia được tấn phong làm hoàng hậu. Onjo và Biryu (hai người con trai riêng của So Sŏno) - vợ sau của Cao Chu Mông bị đe đọa nên So Sŏno đưa họ xuống phía nam để sáng lập vương quốc Bách Tế. Lưu Ly lên ngôi sau cái chết của Đông Minh Vương.

Cai trị
Lưu Ly Vương được mô tả là một vị vua hùng mạnh và là một nhà chỉ quân sự thành công. Ông đã chinh phạt người Hung Nô năm 9 TCN. Năm 3 TCN, ông dời đô về thành Quốc Nội thành (國內城, 	국내성, Kungnae-sŏng).

Vua Daeso của Đông Phù Dư đã yêu cầu một liên minh với nhà Hán (đời vua Nhũ Tử Anh), và tuyển đủ quân để tăng cường sức mạnh quân đội hòng tấn công Cao Câu Ly. Tuy nhiên trước khi tấn công, Daeso cũng gửi một sứ giả tới vua của Cao Câu Ly là Lưu Ly Vương, ra lệnh cho Lưu Ly Vương phải gửi một con tin hoàng gia cho Đông Phù Dư. Lưu Ly Vương kháng lại mệnh lệnh này và gây ra cuộc chiến tranh đầu tiên giữa Cao Câu Ly và Đông Phù Dư vào năm 6 CN. Daeso trực tiếp dẫn dắt 50.000 quân Đông Phù Dư và quân Hán xâm nhập Cao Câu Ly, nhưng bắt buộc phải rút lui do tuyết bắt đầu rơi rất nặng. Vì lý do này, Daeso phải đợi bảy năm để chiếm lại những sự mất mát do sự gây chiến lần đầu tiên với Cao Câu Ly. Năm 8 CN, Vương Mãng phế truất vua Hán là Nhũ Tử Anh, cướp ngôi nhà Hán, lập ra nhà Tân ở Trung Quốc.

Vua nhà Tân ở Trung Quốc là Vương Mãng bắt Cao Câu Ly đánh các tộc khác ở Liêu Tây nhưng bị Lưu Ly Vương từ chối. Vương Mãng bèn sai Nghiêm Ưu lừa giết Lưu Ly Vương, chặt đầu mang về Trường An và đổi "Cao Câu Ly" thành "Hạ Câu Ly". Thực tế vua Lưu Ly Vương vẫn còn sống sau vụ ám sát này. Năm 12 CN, Vương Mãng sai sứ mời Lưu Ly tham gia liên minh tấn công người Hung Nô. Song, Lưu Ly Vương không những từ chối mà còn tấn công nhà Tân của Vương Mãng, chiếm lấy vài thành trì của nhà Tân.

Năm 13 CN, vua Daeso của Đông Phù Dư lại dẫn dắt quân đội xâm nhập Cao Câu Ly một lần nữa. Thời gian này, Hae Muhyul (Giải Vô Tuất), một hoàng tử Cao Câu Ly và là cháu nội của Go Jumong, đã dẫn dắt quân đội của Cao Câu Ly lập kế hoạch kỹ sau đó phục kích và tàn sát tất cả quân đội của vua Daeso. Chỉ có Daeso và số ít những binh lính của ông ấy thoát khỏi về nhà. Với hai sự thất bại này, kinh tế của Đông Phù Dư rơi và sự hỗn loạn tất yếu.

Lưu Ly có sáu người con trai, trong đó có Hae Myung và Hae Muhyul (Giải Vô Tuất). Hae-Myung được phong làm thế tử sau khi người con cả của Lưu Ly là Dojul mất, nhưng Lưu Ly nhận thấy người này quá hấp tấp, liều lĩnh, ương bướng, vì vậy ông lập Hae Muhyul, con của ông với con gái của Tùng Nhượng (Song Yang) làm thế tử từ năm 14 CN.

Tương truyền, Lưu Ly có làm thơ và một bài nổi tiếng đến tận ngày nay là bài Hoàng điểu ca (黃鳥歌, 황조가, Hwangchoka, có nghĩa là "Bài ca chim Hoàng Điểu") nhằm tặng cho người thiếp Chihui của mình.

Kế thừa
Lưu Ly Vương qua đời năm 18 sau khi cai trị trong hơn 37 năm. Ông được nối ngôi bởi Muhyul, người trở thành Đại Vũ Thần Vương.

Thông tin cá nhân
Cha:
Đông Minh Vương.
Mẹ:
 Lady Ye (Vương Hậu Duệ Tố Gia).
Chính thất:
Vương hậu Tùng thị, con gái của Tùng Nhượng (Songyang).
Phi tần:
Tùng thị, em gái của Vương hậu Tùng thị.
Hòa cơ (Hwahui).
Trĩ cơ (Chihui).
Con:
Dojeol, Thế tử (mất năm 1).
Hae-myeong, Phế thế tử (phong năm 1, phế truất năm 14).
Muhyul, Thế tử (phong năm 14), sau này là Đại Vũ Thần Vương, lên ngôi năm 18.
Yeojin, Vương tử (mất năm 18).
Hae Se-ryu/Yeo-rang, Công chúa.
Hae Saek-ju (?-48), sau này là Mẫn Trung Vương.
Go Jae-sa, người đứng đầu họ Cao của nhánh Gyeru, cha của Thái Tổ Đại Vương.

Ghi chú

Vua Cao Câu Ly
Năm sinh không rõ
Cao Câu Ly


title: Calais pectinicornis

text:
Calais pectinicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Calais (chi bổ củi)


title: Sericostoma mesopotamicum

text:
Sericostoma mesopotamicum là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Sericostoma


title: 520 Franziska

text:
520 Franziska

520 Franziska là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó thuộc nhóm tiểu hành tinh Eos

Tiểu hành tinh này được Max Wolf và Paul Götz phát hiện ngày 27.10.1903 ở Heidelberg. Không rõ nguồn gốc tên của nó.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1903
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: 181 TCN

text:
Năm 181 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 181 TCN


title: Le Bourg

text:
Le Bourg là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 360 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Bourg


title: Sphecodes aino

text:
Sphecodes aino là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1983


title: Murnau am Staffelsee

text:
Murnau am Staffelsee là một đô thị ở huyện Garmisch-Partenkirchen bang Bavaria thuộc nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official site
 Murnau Castle Museum
 Münterhaus Museum
 Webcam: Pedestrian Precinct
 Berufsgenossenschaftliche Unfallklinik Murnau
 Staffelsee-Gymnasium Murnau
 Max-Dingler-Hauptschule Murnau


title: Heineken N.V.

text:
Heineken N.V. () là công ty sản xuất bia của Hà Lan, được Gerard Adriaan Heineken thành lập vào năm 1864 tại thành phố Amsterdam. Năm 2012, Heineken sở hữu khoảng 190 nhà máy bia tại hơn 70 quốc gia khác nhau. Heineken được là nhà sản xuất bia lớn thứ ba trên thế giới sau Anheuser-Busch InBev và SABMiller tính theo khối lượng. Nhà máy bia Heineken Hà Lan đặt tại Zoeterwoude, 's-Hertogenbosch và Wijlre. Nhà máy bia ban đầu tại Amsterdam bị đóng cửa vào năm 1988 và được bảo tồn như một bảo tàng với tên gọi là Heineken Experience.

Công ty Heineken được thành lập khi Gerard Adriaan Heineken được 22 tuổi trên cơ sở mua lại từ một nhà máy bia có tên là De Hooiberg (Haystack) tại thành phố Amsterdam, Hà Lan. Vào năm 1873, Heineken chính thức ra đời ở thành phố Amsterdam.
Mãi đến năm 1887, một nhà máy mới được xây dựng ở thành phố Amsterdam. Năm 1942, Alfred Heineken biến Heineken từ một cơ sở sản xuất đơn thuần thành một doanh nghiệp danh tiếng.
Năm 1975, nhà máy mới tại Hà Lan đi vào hoạt động. Và đến năm 2003, Heineken Cold Filtered & Heineken Export được thay thế bằng Heineken.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Heineken Experience

Bia
Công ty thành lập năm 1864


title: Pseudopostega longipedicella

text:
Pseudopostega longipedicella là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được miêu tả bởi Donald R. Davis và Jonas R. Stonis, 2007. Nó được tìm thấy ở Puntarenas in Costa Rica và the Canal Zone in Panama.

Chiều dài cánh trước là 2.3–3.7 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 4.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Pyongsan

text:
Pyongsan (Hán Việt: Bình Sơn) là một huyện thuộc tỉnh Hwanghae Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện nằm trên một vùng đồng bằng và giáp với Sohung ở phía tây bắc, Singye ở phía đông bắc, giáp với Kumchon ở phía đông và đông nam, giáp với Pongchon của tỉnh Hwanghae Nam ở phía nam, giáp với Rinsan ở phía tây. Năm 2008, dân số của huyện Pyongsan là 123.646 người (59.480 nam và 64.166 nữ), trong đó dân số đô thị là 57.601 người (46,8%), dân số nông thôn là 66.045 người (53,2%).

Xem thêm
Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Hwanghae Bắc


title: Naugawan Sadat

text:
Naugawan Sadat là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Jyotiba Phule Nagar thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Naugawan Sadat có dân số 27.075 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Naugawan Sadat có tỷ lệ 44% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 51%, và tỷ lệ cho phái nữ là 37%. Tại Naugawan Sadat, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Torrelodones

text:
Torrelodones là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Torrelodones có diện tích 21 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 22.117 người. Đô thị Torrelodones nằm ở khu vực có độ cao 845 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Flagey-lès-Auxonne

text:
Flagey-lès-Auxonne  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne, phía đông nước Pháp. Xã Flagey-lès-Auxonne nằm ở khu vực có độ cao trung bình 186 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Falgeylesauxonne


title: Khối Trục (định hướng)

text:
Khối Trục thường là từ để chỉ một nhóm người hay quốc gia liên hiệp nhau khuếch động công việc theo một phương hướng chung.

Khối Trục thời Đệ Nhị Thế Chiến - là lực lượng bao gồm Đức Quốc xã, Phát xít Ý và Đế quốc Nhật Bản và một số các quốc gia khác nhỏ hơn chống lại quân Đồng Minh.
Khối Trục của Quỷ - là từ tổng thống George W. Bush dùng để ám chỉ Iraq, Iran và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, bộ ba các nước ngấm ngầm chế tạo vũ khí hủy diệt và hỗ trợ các tổ chức khủng bố.


title: 1870 Glaukos

text:
1870 Glaukos (1971 FE) là một thiên thể Troia của Sao Mộc, trong nhóm Troia, được phát hiện ngày 24 tháng 3 năm 1971 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1870 Glaukos

Thiên thể Troia của Sao Mộc (nhóm Troia)
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Izatha dasydisca

text:
Izatha dasydisca là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó is only known from nửa phía bắc của Đảo Bắc.

Sải cánh dài 15–19 mm đối với con đực và khoảng 26 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 12, tháng 1 and tháng 2.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Ocybadistes

text:
Ocybadistes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Ocybadistes flavovittata (Latreille, [1824])
Ocybadistes walkeri Heron, 1894
Ocybadistes knightorum Lambkin & Donaldson, 1994
Ocybadistes ardea Bethune-Baker, 1906
Ocybadistes hypomeloma Lower, 1911
Ocybadistes papua Evans, 1934
Ocybadistes zelda Parsons, 1986

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Ocybadistes at funet

Taractrocerini


title: Castel Colonna

text:
Castel Colonna là một đô thị ở tỉnh Ancona trong vùng Marche, nằm cách 35 km về phía tây của Ancona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.011 và diện tích là 13,3 km².

Castel Colonna giáp các đô thị sau: Corinaldo, Mondolfo, Monterado, Ripe, Senigallia.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ancona


title: Xylocopa nasica

text:
Xylocopa nasica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1901


title: Courpière

text:
Courpière là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 331 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Gãy xương

text:
Gãy xương là một tình trạng y khoa trong đó có sự gián đoạn về cấu trúc bình thường của xương. Xương bị gãy có thể là do một lực tác dụng mạnh hay một tổn thương không đáng kể kết hợp với các bệnh làm yếu cấu trúc xương như loãng xương, ung thư xương, hay bệnh tạo xương bất hoàn, trong các trường hợp này thuộc về gãy xương bệnh lý.

Sơ cấp cứu khi bị gãy xương

Các dấu hiệu và triệu chứng

 Đau, sưng, bầm tím;
 Biến dạng;
 Không sử dụng được phẩn chi đó như thông thường.

Các thao tác sơ cấp cứu

 Cố định phần xương bị gãy - rạn - nứt bằng nẹp và băng quấn;
 Chườm đá giảm đau, giảm chảy máu trong, giảm sưng;
 Nếu cần thiết, làm dây đeo hỗ trợ phần chi bị tổn thương; Đưa người bị nạn vào bệnh viện.
 Đưa người bị nạn vào bệnh viện
Xem video hướng dẫn cách sơ cấp cứu gãy xương.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sơ cứu gãy xương  Wildernessmanuals.com
Fracture and Dislocation Compendium  Orthopaedic Trauma Association
Authoritative information in orthopaedic surgery  American Association of Orthopedic Surgeons (AAOS)
Radiographic Atlas of Fracture
After the Injury Bệnh viện nhi Philadelphia

Gãy xương
Chấn thương học
Đau cấp tính


title: Bắn cung tại Đại hội Thể thao châu Á 2006

text:
Bộ môn bắn cung tại Đại hội Thể thao châu Á 2006 được thi đấu tại trường bắn Lusail từ ngày 9 tháng 12 cho đến ngày 13 tháng 12 năm 2006. Nội dung thi đấu tranh 4 bộ huy chương. Hàn Quốc khẳng định vị thế cường quốc số một của mình khi dành chọn cả bốn huy chương vàng

Huy chương

Bảng tổng sắp huy chương

Vận động viên dành huy chương

Kết quả thi đấu

Cá nhân Nam (vòng 16 tay cung mạnh nhất)

Đồng đội Nam

Cá nhân Nữ (vòng 16 tay cung mạnh nhất)

Đồng đội Nữ

Chú thích

2006
Môn thi đấu tại Đại hội Thể thao châu Á 2006


title: Hampi

text:
Hampi (Kannada: ಹಂಪೆ) hay Nhóm các di tích tại Hampi là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận nằm ở phía đông trung tâm Karnataka, Ấn Độ. Nó là trung tâm thủ đô của Đế quốc Vijayanagara hùng mạnh từng tồn tại vào thế kỷ 14. Biên niên sử do du khách Ba Tư và châu Âu để lại, đặc biệt là từ những người Bồ Đào Nha thì Hampi là một thành phố giàu có và thịnh vượng nằm bên bờ sông Tungabhadra, với nhiều đền chùa, trang trại và chợ buôn bán. Vào năm 1500, Hampi-Vijayanagara là thành phố lớn thứ hai trên thế giới chỉ sau Bắc Kinh, và có lẽ nó chính là thành phố của những người giàu có nhất Ấn Độ, thu hút các thương nhân từ Ba Tư và Bồ Đào Nha. Đế quốc Vijayanagara đã bị đánh bại bởi một liên minh gồm các giáo phái Hồi giáo. Thủ đô của họ đã bị chinh phục, cướp bóc và phá hủy vào năm 1565, và Hampi chỉ còn là một đống đổ nát.

Nằm tại thành phố Hospet, thuộc bang Karnataka, Hampi ngày nay trải rộng  và được UNESCO mô tả là một "địa điểm khổ hạnh, kỳ vĩ" của hơn 1.600 hài cốt còn sót lại của những người Hindu vĩ đại cuối cùng của vương quốc Nam Ấn Độ, bao gồm các pháo đài, tính năng ven sông, tổ hợp linh thiêng và hoàng gia, đền thờ, lăng mộ, sảnh đường, tiền đình mandapa, tượng đài, công trình chứa nước, đài phun nước và nhiều công trình khác. Hampi có trước thời đế quốc Vijayanagara, với những bằng chứng của văn minh Ashoka, và nó đã được đề cập đến trong sử thi Ramayana và kinh văn Puranas của Ấn Độ giáo như là Parvati Devi Tirtha Kshetra. Hampi tiếp tục là một trung tâm tôn giáo quan trọng với Đền Virupaksha, một chốn linh thiêng liên kết Adi Shankara với các tu viện và di tích khác của nó.

Vị trí
Hampi nằm trên bờ sông Tungabhadra, ở phía đông của trung tâm Karnataka, gần ranh giới với Andhra Pradesh. Nó nằm cách Bangalore , cách Hyderabad  và cách Belgaum . Nhà ga đường sắt gần nhất nằm ở Hospet cách đó . Vào mùa đông, xe buýt và xe lửa chạy cả đêm nối Hampi với Goa, Secunderabad và Bangalore. Hampi nằm về phía đông nam của các địa điểm khảo cổ Badami và Aihole.

Mô tả

Hampi nằm trong địa hình đồi núi được hình thành bởi những tảng đá granit. Di sản thế giới này bao gồm tập hợp các tàn tích Vijayanagara và xa hơn. Hầu như tất cả các di tích được xây dựng từ năm 1336 đến 1570, sau thời cai trị Vijayanagara. Với diện tích , tại đây có khoảng 1.600 di tích. Hầu hết đều là các di tích có liên quan đến Ấn Độ giáo bao gồm cả các công trình công cộng, chợ, phù điêu và các tác phẩm nghệ thuật mô tả các vị thần và chủ đề Ấn Độ giáo từ các văn bản Hindu. Tuy nhiên, quần thể này cũng bao gồm cả sáu đền thờ và tượng đài Jaina cùng một nhà thờ và lăng mộ Hồi giáo. Kiến trúc xây dựng từ đá địa phương, mang phong cách Kiến trúc Dravidian chủ đạo, bắt nguồn từ sự phát triển của nghệ thuật và kiến trúc Ấn Độ giáo trong nửa sau của thiên niên kỷ thứ 1 ở vùng Deccan. Nó cũng bao gồm các yếu tố nghệ thuật phát triển trong thời cai trị của đế quốc Hoysala ở phía nam giữa thế kỷ 11 và 14, như trong các cột trụ được xây dựng trong đền thờ Rama và trần của một số tổ hợp đền Virupaksha. Các kiến trúc sư cũng đã áp dụng phong cách Ấn-Hồi giáo trong một số di tích, như nhà tắm của Nữ hoàng và chuồng voi, mà UNESCO nhận định là nó đã phản ánh xã hội đa tôn giáo và đa sắc tộc phát triển..

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài

 Hampi Museum , Archaeological Survey of India
 Group of Monuments at Hampi, UNESCO World Heritage List
 Vijayanagara Research Project, Penn Museum
 Fields of Victory: Vijayanagara , Kathleen Morrison, UC Berkeley
 Hampi  - Exploring The Lost Empire

Di sản thế giới tại Ấn Độ
Đế quốc Vijayanagara
Di chỉ khảo cổ tại Ấn Độ


title: Astronauta

text:
Astronauta là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Astronauta stellans (Meyrick, 1922)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Barcarolle

text:
Barcarolle hay Barcarole (từ gốc tiếng Ý: Barcarola; barca có nghĩa là 'thuyền') là một bài dân ca được hát bởi những người chèo thuyền đáy bằng (Gondola) ở Venice, hay một đoạn nhạc được sáng tác theo phong cách đó. Trong nhạc cổ điển, 2 trong số những barcarolle nổi tiếng nhất là của Jacques Offenbach trong vở opera The Tales of Hoffmann và Barcarole trên cung F thăng trưởng dành cho độc tấu piano của Frédéric Chopin.

Mô tả
Barcarolle được đặc trưng bởi sự gợi lại nhịp điệu của người chèo thuyền gondola, hầu như luôn với nhịp 6/8 vừa phải.

Trong khi những bài barcarolle nổi tiếng nhất là từ thời kỳ âm nhạc lãng mạn, trong thế kỷ 18 thể loại này cũng nổi tiếng đủ cho sử gia âm nhạc Charles Burney phải nhắc đến trong cuốn The Present State of Music in France and Italy (Tình trạng âm nhạc đương đại tại Pháp và Ý) (1771), rằng đó là một thể loại trứ danh được giới thưởng ngoạn yêu thích.

Ví dụ

Chú thích

Tham khảo

 The New Harvard Dictionary of Music, ed. Don Randel. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1986. ISBN 0-674-61525-5
 Brown, Maurice, "Barcarolle", in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2

Nhạc đại chúng
Dạng ca khúc
Thuật ngữ âm nhạc
Thể loại nhạc thế kỷ 20


title: Bùi Đắc Tuyên

text:
Bùi Đắc Tuyên ((裴得宣), ? - 1795), còn có tên là Bùi Đắc Kế, là Thái sư dưới triều vua Cảnh Thịnh trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế
Ông là người ở thôn Xuân Hoà, xã Bình Phú, huyện Tuy Viễn (Bình Khê), phủ Quy Nhơn (nay thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định).

Cha ông là Bùi Đắc Lương, một cự phú thôn Xuân Hòa. Bùi Đắc Lương có ba người con trai là Bùi Đắc Chí (cha của nữ tướng Bùi Thị Xuân), Bùi Đắc Trung và Bùi Đắc Tuyên cùng hai con gái là Bùi Thị Loan, Bùi Thị Nhạn.

Ngoại thích
Tuy ít học, nhưng nhờ thế em gái Bùi Thị Nhạn là Hoàng hậu của vua Quang Trung, cháu ruột Nguyễn Quang Toản được lập làm Thái tử mà Bùi Đắc Tuyên được làm Thị Lang bộ Lễ và được phép vào ra nơi cung cấm.

Năm 1792, vua Quang Trung mất, nhường ngôi lại cho con là Quang Toản (Cảnh Thịnh). Dưới triều vua mới, Đắc Tuyên được cử làm Thái sư, nhờ trước đây ông thường bày nhiều trò chơi để mua lòng Quang Toản. Ở ngôi cao, Đắc Tuyên thường hay chuyên quyền độc đoán, cho nên trong hàng ngũ tướng sĩ Tây Sơn, có nhiều người bất bình với ông.

Theo sách Nhà Tây Sơn thì trong cung đã có Bùi Thái hậu, nơi triều lại có lắm đại thần nghiêng theo chiều gió, như Ngô Văn Sở, Phạm Công Hưng... nên thế lực của Thái sư Tuyên rất vững. Đắc Tuyên mỗi ngày mỗi thêm lộng hành. Những quan nào theo Đắc Tuyên thì được ưu đãi, những quan nào ra mặt chống thì bị hại, những người nào có ý chống thì bị đẩy ra làm quan xa, như:
 Võ Văn Cao, người Phú Yên, làm Quốc Tử Giám trực giảng, được thăng Thái tử Trung doãn đời Quang Trung. Tính cương trực, không chịu nổi thái độ và hành vi của Đắc Tuyên, nhân về cư tang cha mẹ, ở nhà cày ruộng. Võ Văn Cao có làm nhiều bài thơ chê Đắc Tuyên là gian thần, nên Thái sư Tuyên rất giận. Khi Võ Cao chết, Đắc Tuyên bảo là giả chết bắt phá quan tài ra xem, Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng phải can thiệp mới được miễn.
 Trần Long Vỹ, người Hoài Ân, làm Thị lang bộ Lễ, cùng Đắc Tuyên là bạn đồng sự triều Quang Trung. Nhân lúc cao hứng làm một bài thơ Nôm (Huề Mầm Thăng Huề Thượng), ngụ ý châm biếm Đắc Tuyên, nên bị Thái sư Tuyên tìm cớ cách chức.
 Đinh Sĩ An, người Bình Khê, thi đậu khoa Minh Kinh, được bổ vào Nội các làm Hàn lâm viện Đãi chiếu. Vì thường qua lại cùng Trần Long Vỹ nên cũng bị Thái sư Tuyên ghét đuổi về nhà.

Bởi vậy, những người trước kia theo Đắc Tuyên như Ngô Văn Sở, Lê Văn Hưng... cũng không chịu nổi hành vi của Thái sư Tuyên. Nhiều khi họ tỏ thái độ bất bình, bị Đắc Tuyên tìm cơ hội trừ khử.

Cái chết
Nhân Lê Văn Hưng, một trong Tây Sơn thất hổ tướng, sau khi thắng trận ở Phú Yên, giao thành cho Nguyễn Quang Huy giữ, đem quân về Phú Xuân. Thái sư Tuyên bắt tội là không thỉnh mệnh trước, tỏ ý muốn làm phản, tâu vua chém đầu răn chúng. Vua Cảnh Thịnh nghe lời. Đại tư mã Ngô Văn Sở can, nhưng không được. Quan Phụ chính Trần Văn Kỷ can thiệp, Đắc Tuyên nổi giận giáng chức, đày ra coi trạm Hoàng giang. Sau đó Thái sư Tuyên lại sai Ngô Văn Sở ra Bắc Hà thay cho Đại đô đốc Vũ Văn Dũng và gọi ông này về Phú Xuân. Vũ Văn Dũng về đến Hoàng giang thì gặp Trần Văn Kỷ. Trần Văn Kỷ khuyên Dũng nên sớm trừ Đắc Tuyên kẻo bất lợi cho xã tắc và bản thân.

Vũ Văn Dũng vốn tin và trọng Trần Văn Kỷ, liền nghe theo. Vì vậy, đến Phú Xuân, Dũng không vào triều, mà lại mật cho mời Thái úy Phạm Công Hưng và Thái bảo Nguyễn Văn Huấn tới bàn mưu giết Đắc Tuyên. Nhận thấy rõ lòng dạ Đắc Tuyên, hai viên tướng trên hưởng ứng ngay. Đêm đến, cả ba viên tướng trên kéo quân vây dinh Thái sư ở chùa Thiền Lâm (nơi phía Nam sông Hương, Huế). Chẳng ngờ đêm ấy Đắc Tuyên có việc ngủ trong cung vua. Quân nổi dậy liền vây luôn cả cung và đòi vua Cảnh Thịnh phải đưa Thái sư Tuyên ra. Không thể cản ngăn được, nhà vua buộc phải bắt Đắc Tuyên giao nộp.

Hạ ngục Đắc Tuyên xong, Võ Văn Dũng liền cho Nguyễn Văn Huấn vào Quy Nhơn bắt con Đắc Tuyên là Bùi Đắc Trụ đang giữ việc quân ở nơi ấy, một mặt giả chiếu ra Bắc Hà bắt luôn Ngô Văn Sở. Giải hết về Phú Xuân xong, Võ Văn Dũng phao cho cha con Đắc Tuyên và Ngô Văn Sở, tội mưu phản, đem đóng cũi nhốt rồi dìm xuống sông Hương cho đến chết (1795). Lúc này ông hơn 80 tuổi.

Đề cập đến vụ việc này, sách Hoàng Lê nhất thống chí kể:
"(Võ Văn) Dũng đến nhà trạm Hoàng Giang, gặp trung thư lệnh là Trần Văn Kỷ phạm tội bị đày ở đó. Dũng cùng ngủ đêm với Kỷ, Kỷ bèn nói với Dũng rằng:"Quan thái sư (chỉ Đắc Tuyên) chức vị đã cao tột bực, trong tay nắm quyền làm oai làm phúc, lại đẩy ông ra ngoài, nếu có sự chẳng lợi cho nhà nước, các ông phỏng còn giữ được đầu chăng? Bây giờ chẳng sớm liệu đi, sau này ăn năn sao kịp?". Dũng vốn tin và trọng Văn Kỷ, bèn cho lời Kỷ là phải. Hôm sau, Dũng đem quân bản bộ gấp đường quay về, hợp mưu với Thái bảo Hóa, bắt phe đảng Đắc Tuyên bỏ ngục; lại sai người vào Quy Nhơn bắt Đắc Trụ và sai Đô đốc Hài ra thành Thăng Long lập mẹo bắt Ngô Văn Sở đưa về, rồi thêu dệt thành tội trạng làm phản mà đem dìm xuống nước cho chết hết. Quang Toản không thể ngăn chặn nổi, đành chỉ khóc lóc mà thôi.

Theo các giáo sĩ phương Tây có mặt tại Việt Nam đương thời thì Bùi Đắc Tuyên chết không những do chuyên quyền mà còn do có ý đồ lật đổ vua Cảnh Thịnh, thanh trừng các công thần Tây Sơn và đưa con mình là Bùi Đắc Trụ lên làm vua, lập Ngô Văn Sở làm chúa.

Luận bàn
PGS-TS Đỗ Bang viết:
Mọi quyền hành đều giao cho Thái sư Bùi Đắc Tuyên, là cậu của vua trẻ: Cảnh Thịnh. Đắc Tuyên cố tìm cách tạo vây cánh, dần đi vào con đường lộng quyền, khống chế cả triều đình, lấn át nhà vua trẻ, làm triều đình Cảnh Thịnh mất uy tín ngay từ đầu. Những điểm yếu của triều Tây Sơn ngày càng bị khoét sâu, triều thần chia bè cánh nghi kỵ lẫn nhau, nên lại càng phân hóa nghiêm trọng. Cảnh Thịnh hoàn toàn bất lực trong việc sắp xếp mọi bất hòa nói trên...Đó là (một trong những) mối nguy cơ làm sụp đổ nhanh chóng triều đại Tây Sơn.

Xem thêm
 Nguyễn Quang Toản
 Trần Văn Kỷ
 Vũ Văn Dũng
 Ngô Văn Sở
 Lê Văn Hưng (tướng Tây Sơn)

Sách tham khảo
 Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 4). Tủ sách sử học Việt Nam, 1961.
 Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí (quyển 2). Nhà xuất bản Văn học, 1984.
 Quách Tấn & Quách Giao, Nhà Tây Sơn. Bảo tàng Quang Trung xuất bản, 2002.
 Nguyễn Q. Thắng & Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản KHXH, 1992.
 Nhiều tác giả (1986), Danh nhân Bình Trị Thiên, Nhà xuất bản Thuận Hóa.

Chú thích

Người Bình Định
Quan lại nhà Tây Sơn
Người Đàng Trong


title: Thieux, Oise

text:
Thieux là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 149 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Corropoli

text:
Corropoli là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Teramo trong vùng Abruzzo. Corropoli có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Corropoli giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Teramo


Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công Nghiệp (tên tiếng Anh: University of Economics - Technology for Industries, tên viết tắt: UNETI), là trường đại học công lập định hướng nghề nghiệp ứng dụng, đào tạo cử nhân và kỹ sư hệ chính quy 4 năm, trực thuộc Bộ Công Thương Việt Nam, được thành lập năm 2007, trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp I, thành lập từ năm 1956, đào tạo đa cấp, đa ngành.

Giới thiệu chung

Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công Nghiệp được thành lập theo Quyết định số 1206/QĐ-TTg ngày 11 tháng 9 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp I, tiền thân là Trường Trung cấp Kỹ thuật III, được thành lập năm 1956.

Mục tiêu của Trường là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao sát với thực tiễn, đáp ứng nhu cầu phát triển chung của vùng đồng bằng sông Hồng và đất nước thời kỳ hội nhập.

Sứ mạng

Trường Đại học Kinh tế – Kỹ thuật Công nghiệp là cơ sở giáo dục đại học định hướng ứng dụng hoạt động theo cơ chế tự chủ; thực hiện các chức năng giáo dục – đào tạo, nghiên cứu khoa học, phục vụ cộng đồng đáp ứng mục tiêu xã hội và yêu cầu Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước.

Tầm nhìn

Đến năm 2030 trở thành trường đại học định hướng ứng dụng uy tín, nằm trong nhóm các trường đại học ứng dụng hàng đầu của cả nước.

Giá trị cốt lõi

– Phát triển bền vững, coi trọng chất lượng, hiệu quả, luôn tự đổi mới, đáp ứng nhu cầu xã hội.

– Lấy mục tiêu phát triển bền vững là nền tảng;

– Chất lượng, hiệu quả là mục tiêu hướng tới;

– Đổi mới, đáp ứng nhu cầu xã hội là phương châm hành động.

Cơ sở vật chất
Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công Nghiệp có 3 cơ sở, một cơ sở ở Nam Định, hai cơ sở tại Hà Nội. Tổng diện tích mặt bằng tại cả hai cơ sở Minh Khai và Nam Định là 30 ha, khu nhà làm việc 9 tầng và khu 15 tầng  ở cơ sở Lĩnh Nam, Hoàng Mai tại Hà Nội, giảng đường 15 tầng tại Nam Định, khu thực hành và ký túc xá tại phường Mỹ Xá - Nam Định.

Nhân lực
Hiện nay, Trường có 550 giảng viên cơ hữu, trong đó có 45% giảng viên có trình độ thạc sĩ và tiến sĩ. Tính đến nay, Trường có 01 Nhà giáo Nhân dân, 09 Nhà giáo Ưu tú, 125 thầy cô giáo được tặng Huy chương " Vì sự nghiệp Giáo dục" và 172 cán bộ giáo viên được tặng Huy chương " Vì sự nghiệp phát triển Công nghiệp Việt Nam". với 2 PGS, 72 tiến sĩ và nghiên cứu sinh, 360 thạc sĩ và cao học, chiếm tỷ lệ gần 80% giáo viên cơ hữu. Ngoài ra, cũng có gần 300 PGS, TS, ThS và kỹ sư có kinh nghiệm của các trường đại học, các viện và doanh nghiệp tham gia thỉnh giảng.Tuy nhiên, song song với đó còn tồn tại một số giảng viên với năng lực nghiệp vụ còn yếu kém khiến cho công tác giảng dạy không đạt được yêu cầu chất lượng đề ra ban đầu .Cá biệt còn ghi nhận trường hợp  một số lớp còn gom tiền ,mua quà biếu cho giảng viên để được qua môn.Làm ảnh hưởng không nhỏ đến uy tín của nhà trường .Thiết nghĩ các thầy cô cần phải nghiêm túc xem xét lại cách thức dạy học của mình. Vì mục tiêu đào tạo ra những lứa sinh viên chất lượng góp nhân lực chất lượng trong lĩnh vực kinh tế, kỹ thuật phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của ngành Công Thương và của cả nước

Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công Nghiệp ngày càng đổi mới đi lên với cơ sở vật chất hiện đại, mục tiêu sánh ngang cùng các trường Đại học top đầu trên cả nước về chất lượng giảng dạy lẫn cơ sở học tập cho sinh viên của trường.

Thành tích
01 Huân chương Hồ Chí Minh (2016)
 01 Huân chương Độc lập Hạng Nhất (2011);
 01 Huân chương Độc lập Hạng Nhất (2005);
 01 Huân chương Lao động hạng Ba cho Công đoàn (2005);
01 Huân chương Lao động Hạng Nhì cho Đoàn TNCS của trường (2004);
01 Huân chương Độc lập Hạng Nhì (2001);
01 Huân chương Độc lập Hạng Ba (1996);
02 Huân chương Lao động Hạng Nhất (1985 - 1992);
01 Huân chương Lao động Hạng Nhì (1981);
02 Huân chương Lao động Hạng Ba (1960 - 1962);
01 Huân chương Lao động Hạng Nhì cho Đoàn TNCS của trường (1999);
04 Huân chương Lao động Hạng Ba cho các đồng chí lãnh đạo nhà trường;
01 Huân chương Tự do Hạng Nhất của CHDCND Lào (1981).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ

Xem thêm
Danh sách trường đại học, học viện và cao đẳng tại Hà Nội

Trường đại học và cao đẳng tại Hà Nội
Cơ sở giáo dục trực thuộc Bộ Công thương
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Kinh
Trường đại học ứng dụng và thực hành


title: Alberite de San Juan

text:
Alberite de San Juan là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 102 người. Diện tích đô thị này là 11 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Heteroderes attenuatus

text:
Heteroderes attenuatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Heteroderes


title: Xăng ether

text:
Xăng ête, ête dầu hỏa hay tên thông dụng dung môi cao su (benzine) là một nhóm các hydrocarbon lỏng dễ cháy và dễ bay hơi, được sử dụng chủ yếu để làm dung môi. Xăng ête thu được từ chưng cất phân đoạn dầu mỏ như là sản phẩm trung gian giữa xăng naphta nhẹ hơn và dầu hỏa nặng hơn. Nó có khối lượng riêng khoảng 0,7 đến 0,8 khối lượng riêng của nước tùy thuộc vào thành phần của nó. Xăng ête là hỗn hợp của các alkan, ví dụ như pentan C5H12, hexan C6H14 và heptan C7H16 v.v có nhiệt độ sôi khoảng 60-70 °C (140-160 °F).

Tham khảo

Hydrocarbon
Dầu mỏ
Alkan


title: Quách Phẩm (định hướng)

text:
Quách Phẩm là tên gọi tắt của nhà cách mạng Quách Văn Phẩm (1920-1941). Tên ông được đặt cho một số địa danh ở huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau như:

 Xã Quách Phẩm
 Xã Quách Phẩm Bắc

Ngoài ra, tên gọi Quách Phẩm còn được đặt cho các đơn vị hành chính cũ từng tồn tại như:
 Xã cũ Quách Phẩm thuộc huyện Ngọc Hiển, tỉnh Minh Hải. Được công nhận chính thức năm 1976. Năm 1978, tách thành 2 xã Quách Phẩm A, thuộc huyện Cái Nước, và Quách Phẩm B, huyện Năm Căn, đều thuộc tỉnh Minh Hải.
 Xã cũ Quách Phẩm A thuộc huyện Cái Nước, tỉnh Minh Hải. Năm 1979 bị giải thể, tách thành 5 xã Quách Phẩm, Hòa Điền (thuộc huyện Cái Nước), Tân Trung, An Lập và Tân An (thuộc huyện Năm Căn).
 Xã cũ Quách Phẩm B thuộc huyện Năm Căn, tỉnh Minh Hải. Năm 1979 bị giải thể, tách thành 5 xã Ngọc Chánh, Tân Hùng (thuộc huyện Ngọc Hiển), Thanh Tùng, Tân Điền và Hiệp Tùng (thuộc huyện Năm Căn).

Đầm Dơi


title: Saint-Georges-sur-Allier

text:
Saint-Georges-sur-Allier  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme