title: Tự nhiên

text:
Tự nhiên hay thiên nhiên (), theo nghĩa rộng nhất, là thế giới hay vũ trụ mang tính vật chất. "Tự nhiên" nói đến các hiện tượng xảy ra trong thế giới vật chất, và cũng nhắc đến sự sống nói chung. Phạm vi bao quát của nó từ cấp hạ nguyên tử cho tới những khoảng cách lớn trong vũ trụ. Nghiên cứu về tự nhiên là một mảnh ghép lớn trong thế giới khoa học. Dù cho con người hiển nhiên là một phần của tự nhiên, nhưng những hoạt động của con người thường được phân biệt rạch rời khỏi những hiện tượng tự nhiên.

Với nhiều cách sử dụng và ý hiểu ngày nay, "tự nhiên" cũng nhắc đến địa chất và thế giới hoang dã. Tự nhiên cũng bao gồm nhiều loại động thực vật sống khác nhau, và trong một số trường hợp liên quan tới tiến trình của những vật vô tri vô giác – cách mà những kiểu riêng biệt của sự vật tồn tại và làm biến đổi môi trường quanh nó, tỉ như thời tiết và hoạt động địa chất của Trái Đất, cũng như vật chất và năng lượng của tất cả mọi thứ mà chúng cấu thành lên. Khi hiểu theo nghĩa là "môi trường tự nhiên" hoặc vùng hoang dã – động vật hoang dã, đá, rừng, bờ biển, và nói chung những thứ không bị tác động của con người thay đổi hoặc phản kháng trước những tác động của con người. Ví dụ, các sản phẩm được sản xuất hoặc có tác động bởi con người nói chung sẽ không được coi là thuộc về tự nhiên, trừ khi được định nghĩa thành những lớp lang phù hợp, ví dụ, "bản chất con người" (nhân tính) hay "toàn thể tự nhiên". Khái niệm truyền thống này về các vật tự nhiên mà đôi khi ngày nay vẫn sử dụng hàm ý sự phân biệt giữa thế giới tự nhiên và nhân tạo, với những thứ nhân tạo được ngầm hiểu từ tâm thức hoặc tư duy của con người. Phụ thuộc vào từng ngữ cảnh, thuật ngữ "tự nhiên" cũng có thể khác hẳn với từ "không tự nhiên" hay "siêu nhiên".

Từ nguyên

Tiếng Anh
Từ nature có nguồn gốc từ natura trong tiếng Latin, có nghĩa là "phẩm chất thuần khiết, thiên hướng bẩm sinh", và trong thời cổ đại nó có nghĩa đen là "sự sinh nở". Natura trong tiếng Latin là dịch từ physis (φύσις) trong tiếng Hy Lạp, một từ có nguồn gốc liên quan đến đặc tính nội tại của thực vật, động vật và những đặc trưng khác trong thế giới do chính người cổ đại nghĩ ra hoặc ghi chép lại.  Khái niệm tự nhiên theo nghĩa tổng thể, hay vũ trụ vật chất, là một trong vài khái niệm mở rộng của khái niệm ban đầu; nó bắt đầu bằng những cách thông hiểu trọng tâm của từ φύσις bởi các triết gia trước Sokrates, và đã thu được sự chú ý dần dần theo thời gian kể từ đó. Cách sử dụng này dần được chấp nhận trong giai đoạn phát triển của phương pháp khoa học hiện đại trong vài thế kỷ qua.

Trái Đất

Trái Đất là hành tinh duy nhất hiện đã được biết là có hỗ trợ cho sự sống, và các đặc điểm tự nhiên của nó là đối tượng cho nhiều lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Trong hệ Mặt Trời, Trái Đất là hành tinh gần Mặt Trời thứ 3; là hành tinh đất đá lớn nhất và là hành tinh lớn thứ 5 trong 8 hành tinh. Đặc điểm khí hậu nổi bật nhất của nó là hai vùng cực rộng lớn, hai đới ôn hòa tương đối hẹp và một vùng trải rộng từ nhiệt đới xích đạo đến cận nhiệt đới. Giáng thủy biến thiên rộng tùy theo vị trí, từ vài met mỗi năm đến ít hơn một milimet. 71% bề mặt Trái Đất là nước mặn, phần còn lại là các lục địa và đảo, với hầu hết con người định cư ở những vùng đất thuộc Bắc Bán cầu.

Trái Đất tiến hóa qua các quá trình sinh học và địa chất đã để lại các dấu vết của những môi trường nguyên thủy. Bề mặt Trái Đất được chia thành các mảng kiến tạo chuyển dịch chầm chậm. Phần bên trong hành tinh vẫn còn hoạt động với một lớp dày được gọi là manti và lõi sắt trong cùng tạo ra một từ trường. Lõi sắt này bao gồm một pha rắn ở trong và một pha lỏng ở ngoài. Sự chuyển động đối lưu trong lõi tạo nên những dòng điện tử thông qua những hoạt động xuất điện, và hình thành nên từ trường Trái Đất.

Các đặc tính khí quyển hiện tại đã thay đổi đáng kể so với môi trường sơ khai do sự hiện diện của các dạng sống, chúng tạo nên sự cân bằng sinh thái, giúp ổn định môi trường bề mặt. Mặc cho những biến động khí hậu trên một khu vực rộng dọc theo vĩ độ và các yếu tố địa lý khác, khí hậu trung bình dài hạn toàn cầu là khá ổn định trong thời kỳ gian băng, và những biến đổi về mức độ hoặc nhiệt độ toàn cầu trung bình trong lịch sử đã tạo ra những ảnh hưởng chính yếu đối với cân bằng sinh thái và địa lý hiện thời của Trái Đất.

Địa chất

Địa chất học là ngành khoa học nghiên cứu về vật chất rắn và lỏng cấu tạo nên Trái Đất. Lĩnh vực địa chất bao gồm việc nghiên cứu về thành phần, cấu tạo, thuộc tính vật lý, động lực và lịch sử của các vật liệu trên Trái Đất và các quá trình mà các vật liệu này được hình thành, di chuyển và biến đổi. Địa chất học là một trường học thuật chính, và cũng rất quan trọng trong khai thác mỏ, dầu khí, những kiến thức về các tai biến thiên nhiên và những giải pháp giảm thiểu các tai biến này, các lĩnh vực địa kỹ thuật, và hiểu về cổ khí hậu và cổ môi trường.

Tiến hóa địa chất
Địa chất của một khu vực liên quan đến thời gian các đơn vị đá kết tụ và đệm chèn, và quá trình biến dạng làm thay đổi hình dạng và vị trí tồn tại ban đầu của chúng.

Các đơn vị đá đầu tiên được hình thành bằng cách tích tụ trên bề mặt hoặc xâm nhập vào các đá có trước. Sự tích tụ xảy ra khi trầm tích lắng đọng trên bề mặt Trái Đất và sau đó biến thành đá tạo thành đá trầm tích, hoặc khi vật liệu núi lửa phun lên ở dạng tro núi lửa hoặc dòng dung nham phủ trên bề mặt. Những loại đá macma xâm nhập như batholith (thể nền), laccolith (thể nấm), dike (thể mạch), và sill, làm đẩy các lớp đá bên trên lên và kết tinh khi chúng xâm nhập vào.

Sau khi lớp đá được hình thành hay tích tụ, các đơn vị đá có thể bị biến dạng hoặc biến chất. Sự biến dạng làm cho các lớp nằm ngang co lại, hoặc kéo giãn ra hoặc di chuyển dọc theo nhau giữa hai phần của đứt gãy. Những cơ chế cấu trúc này liên quan đến các ranh giới hội tụ, ranh giới tách giãn và ranh giới chuyển dạng giữa các mảng kiến tạo.

Quan điểm lịch sử

Trái Đất ước tính được hình thành cách đây 4,54 tỉ năm từ tinh vân Mặt Trời, cùng với Mặt Trời và các hành tinh khác. Mặt Trăng được hình thành khoảng 20 triệu năm sau đó. Ban đầu Trái Đất ở dạng nóng chảy, lớp ngoài cùng của hành tinh nguội dần rồi tạo thành vỏ rắn. Các khí thoát ra và hoạt động núi lửa tạo nên bầu khí quyển nguyên thủy. Phần lớn hoặc tất cả hơi nước ngưng tụ đến từ băng được sao chổi mang đến, tạo ra các đại dương và những nguồn nước khác. Môi trường hóa học năng lượng cao được cho là đã tạo ra các phân tử tự sao chép khoảng 4 tỉ năm về trước.

Các lục địa được hình thành, rồi sau đó vỡ ra và tái sáp nhập thành bề mặt Trái Đất trải qua hàng trăm triệu năm, đôi khi kết hợp với nhau tạo thành các siêu lục địa. Khoảng 750 triệu năm trước, siêu lục địa đầu tiên có tên Rodinia bắt đầu vỡ ra. Các lục địa sau đó kết hợp lại tạo thành Pannotia, lục địa này sau đó tiếp tục vỡ ra vào khoảng 540 triệu năm trước, sau cùng thì sáp nhập tạo thành Pangaea, rồi lại vỡ ra vào khoảng 180 triệu năm trước.

Có bằng chứng rõ ràng về hoạt động băng hà trong suốt Đại Tân Nguyên sinh (Neoproterozoic), băng đã bao phủ phần lớn hành tinh, trong những sông băng và tảng băng. Giả thiết này được gọi là "Quả cầu tuyết Trái Đất", và nó được đặc biệt quan tâm khi nó có trước sự kiện bùng nổ kỷ Cambri mà theo đó các dạng sống đa bào bắt đầu sinh sôi nảy nở khoảng 530–540 triệu năm trước.

Kể từ vụ bùng nổ kỷ Cambri đã có 5 sự kiện tuyệt chủng lớn. Vụ tuyệt chủng lớn gần đây nhất xảy ra vào khoảng 66 triệu năm trước, khi một thiên thạch có lẽ đã va chạm vào Trái Đất làm tuyệt chủng các loài khủng long phi chim và các loài bò sát lớn khác, ngoại trừ những loài động vật nhỏ như động vật có vú. Và hơn 66 triệu năm qua, lớp thú đã tiến hành đa dạng hóa chủng loài.

Kỷ nguyên hiện tại được xem là một phần của sự kiện tuyệt chủng lớn có tên gọi là tuyệt chủng Holocen, đây là thời kỳ tuyệt chủng nhanh chưa từng thấy. Một số tác giả như E. O. Wilson thuộc Đại học Harvard, dự đoán rằng sự phá hoại sinh quyển của con người có thể là nguyên nhân làm tuyệt chủng phân nửa các loài trên Trái Đất trong vòng 100 năm tới. Phạm vi của sự tuyệt chủng hiện tại vẫn đang được nghiên cứu, vẫn còn tranh cãi và tính toán của các nhà sinh học.

Khí quyển, khí hậu, và thời tiết

Khí quyển Trái Đất là yếu tố quan trọng nhằm duy trì hệ sinh thái của hành tinh. Lớp khí mỏng bao bọc Trái Đất được giữ bởi trọng lực của Trái Đất. Không khí khô bao gồm 78% nitơ, 21% oxy, 1% argon và các khí trơ khác, cacbon dioxide...; nhưng không khí cũng chứa một lượng đáng kể hơi nước. Áp suất khí quyển giảm từ từ theo cao độ, và tồn tại trong khoảng khoảng 8 km từ bề mặt Trái Đất: độ cao mà áp suất khí quyển giảm theo hằng số e (hằng số toán học tương đương 2,71...). Tầng ozon của khí quyển Trái Đất có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tia cực tím đến bề mặt Trái Đất. Vì DNA dễ bị hủy hoại bởi các tia UV, nên tầng này giúp bảo vệ sự sống tại bề mặt. Khí quyển cũng giúp duy trì nhiệt vào ban đêm, và giảm nhiệt độ cực nóng vào ban ngày.

Thời tiết trên mặt đất xuất hiện hầu hết ở phần dưới của khí quyển, và có vai trò là hệ đối lưu trong việc tái phân phối nhiệt. Các dòng hải lưu là nhân tố quan trọng khác trong việc xác định khí hậu, đặc biệt là các dòng tuần hoàn muối nhiệt chính dưới nước có vai trò quan trọng trong việc phân phối năng lượng nhiệt trong các đại dương ở xích đạo đến các vùng cực. Các dòng hải lưu này giúp điều hòa sự chênh lệch nhiệt độ giữa mùa đông và mùa hè ở các vùng ôn đới. Cũng thế, do không có sự tái phân bố năng lượng nhiệt của các dòng hải lưu và khí quyển, nên các vùng nhiệt đới sẽ nóng hơn, và vùng cực lạnh hơn.

Thời tiết có thể có những ảnh hưởng tốt và xấu. Thời tiết cực đoan như vòi rồng, bão nhiệt đới và lốc xoáy, có thể tiêu tốn phần lớn năng lượng trên đường đi của chúng và gây tàn phá. Thảm thực vật trên bề mặt phát triển phụ thuộc vào sự biến động của thời tiết theo mùa, và những thay đổi bất ngờ chỉ trong vài năm có thể ảnh hưởng rất lớn đến thảm thực vật này và cả những động vật sống phụ thuộc vào nó để kiếm ăn.

Khí hậu Trái Đất là thước đo về xu hướng diễn biến trong thời gian dài của khí thời tiết. Nhiều yếu tố khác nhau được cho là ảnh hưởng đến khí hậu như hải lưu, suất phản chiếu bề mặt, khí nhà kính, thay đổi độ chiếu sáng của Mặt Trời, và những thay đổi về quỹ đạo của hành tinh. Dựa trên những dữ liệu lịch sử, Trái Đất từng trải qua những lần biến đổi khí hậu mạnh mẽ trong quá khứ như các thời kỳ băng hà.

Khí hậu của một khu vực phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là vĩ độ. Dải vĩ độ của một bề mặt với các đặc điểm khí hậu tương tự tạo thành một vùng khí hậu. Trên Trái Đất người ta chia thành một số vùng khí hậu từ khí hậu nhiệt đới ở xích đạo đến khí hậu vùng cực ở cực bắc và nam. Thời tiết cũng chịu ảnh hưởng theo mùa là kết quả của sự nghiêng của trục Trái Đất so với mặt phẳng quỹ đạo. Vì vậy, tại một thời điểm trong năm trong mùa hè hoặc đông, một phần của hành tinh sẽ hướng thẳng vào các tia bức xạ của Mặt Trời. Sự tiếp xúc này thay đổi luân phiên khi Trái Đất xoay quanh quỹ đạo của nó. Vào bất kỳ thời điểm nào, bất kể mùa, bán cầu bắc và nam đều có các mùa trái ngược nhau.

Thời tiết là một hệ hỗn loạn dễ dàng bị thay đổi theo môi trường, vì vậy việc dự báo thời tiết chính xác hiện còn bị giới hạn chỉ trong vòng vài ngày. Nhìn chung có hai điều đang diễn ra trên toàn cầu: (1) nhiệt độ đang tăng tính theo giá trị trung bình; và (2) khí hậu khu vực đang trải qua những biến đổi rõ rệt.

Nước trên Trái Đất

Nước là một hợp chất hóa học được cấu tạo từ hydro và oxy và là nguồn sống thiết yếu cho tất cả sinh vật. Ở dạng sử dụng thông thường, nước được xem chỉ ở dạng lỏng hoặc trạng thái lỏng, nhưng nước cũng có thể tồn tại ở trạng thái rắn, băng và khí như hơi nước. Nước bao phủ 71% bề mặt Trái Đất. Trên Trái Đất, nước phân bố chủ yếu trong các đại dương và các vực nước lớn khác, chỉ có 1,6% tồn tại trong các tầng chứa nước và 0,001% trong khí quyển ở dạng hơi, mây và hoạt động giáng thủy. Các đại dương chiếm giữ 97% nước mặt, sông băng và chỏm băng ở hai cực chiếm 2,4%, và các dạng nước mặt khác trong sông, hồ và ao chiếm 0,6%. Ngoài ra, còn một lượng nhỏ nước trên Trái Đất tồn tại trong các cơ thể sinh học và những sản phẩm tổng hợp.

Đại dương

Đại dương là vực chứa nước mặn lớn, và là thành phần cơ bản của thủy quyển. Khoảng 71% bề mặt Trái Đất (một vùng trải rộng với diện tích 361 triệu kilomet vuông) được bao phủ bởi đại dương. Các đại dương là các vực nước liên tục, thông thường được chia thành các đại dương chính và các biển nhỏ hơn. Hơn phân nửa khu vực này có độ sâu hơn 3.000 mét. Độ mặn trung bình của đại dương khoảng 35 phần ngàn (ppt) (3,5%), và gần như toàn bộ nước biển có độ mặn dao động trong khoảng 30 đến 38 ppt. Nhìn chung thì các đại dương được xem là 'tách biệt', nhưng những vùng nước này lại liên kết với nhau tạo nên một đại dương toàn cầu. Khái niệm về đại dương toàn cầu đề cập đến một vực nước liên tục với khả năng trao đổi tương đối tự do giữa các thành phần quan trọng của nó trong hải dương học.

Sự phân chia những đại dương chính được xác định một phần bởi các lục địa, nhiều quần đảo, và các tiêu chí khác: kết quả của sự phân chia (thứ tự giảm dần theo diện tích), gồm: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Nam Băng Dương và Bắc Băng Dương. Các khu vực nhỏ hơn của đại dương được gọi là biển, vịnh, và các tên gọi khác. Cũng có từ hồ muối dùng để chỉ các vực nước nhỏ hơn không được liên kết với các đại dương mà chứa nước mặn, ví dụ như biển Aral và hồ Muối Lớn.

Hồ

Hồ là một vực chứa nước trên bề mặt đất nằm ngay trung tâm của một bồn trũng. Trên Trái Đất, vực nước được xem là hồ khi nó nằm trên đất liền, không có phần nào liên quan đến đại dương, nó sâu hơn và rộng hơn ao, và được sông cung cấp nước. Một thiên thể duy nhất ngoài Trái Đất được biết đang ẩn náu các hồ là Titan, vệ tinh lớn nhất của Sao Thổ, có những hồ chứa etan và đa phần có thể còn pha trộn thêm metan. Dù bề mặt Titan bị chia cắt bởi một lượng lớn đáy sông, nhưng không thể biết được các hồ của Titan có được các sông này chu cấp hay không. Các hồ tự nhiên trên Trái Đất thường được tìm thấy ở các vùng núi, đới tách giãn, và các vùng có băng hà gần đây. Các dạng hồ khác được tìm thấy trong các lòng chảo nội lục hoặc dọc theo các đoạn sông trưởng thành. Ở nhiều nơi trên thế giới, có nhiều hồ là do các kiểu thoát nước hỗn tạp tồn tại từ thời kỳ băng hà gần đây nhất. Tất cả các hồ tồn tại một cách tương đối theo thời gian địa chất, vì chúng sẽ bị lấp đầy chầm chậm bởi trầm tích hoặc tràn ra khỏi lưu vực chứa nó.

Ao

Ao là một vực nước đứng (không chuyển động), tự nhiên hoặc nhân tạo, thường nhỏ hơn hồ. Nhiều kiểu vực nước nhân tạo kích thước khác nhau cũng được xếp vào ao, như các vườn nước được thiết kế cho nghệ thuật trang trí thẩm mỹ, ao cá cho việc nuôi cá, và ao năng lượng được thiết kế cho việc trữ nhiệt. Ao và hồ được phân biệt với các suối thông qua vận tốc dòng chảy. Trong khi các dòng chảy trong suối dễ dàng quan sát, thì ao và hồ có các vi dòng chảy được điều khiển bởi các dòng nhiệt và những cơn gió thoảng nhẹ. Đây chính là những đặc điểm phân biệt ao với nhiều vùng đất ngập nước khác, như vũng suối và bể thủy triều.

Sông

Sông là một nguồn nước tự nhiên, thường là nước ngọt, chảy vào đại dương, hồ, biển hoặc một sông khác. Trong vài trường hợp, sông chảy ngầm dưới đất hoặc bị khô hoàn toàn trước khi đổ vào một vực nước khác. Các sông nhỏ có thể được gọi với nhiều tên gọi khác nhau, như: suối, kênh, rạch, ngòi, lạch; không có nguyên tắc chung để định nghĩa thế nào là con sông. Nhiều tên gọi cho các sông nhỏ cũng tùy theo vị trí địa lý; ví dụ như Burn ở Scotland và Đông Bắc Anh. Đôi khi sông được cho là lớn hơn một con lạch, nhưng không phải lúc nào cũng đúng trong mọi trường hợp, còn tùy vào những ý ngẫm mơ hồ của ngôn ngữ. Sông là một phần của chu trình nước. Nước trong sông thường tụ lại từ hoạt động giáng thủy chảy tràn trên bề mặt, xuất lộ của nước ngầm, suối, và giải phóng từ các dạng chứa nước khác trong tự nhiên như băng tuyết, sông băng.

Suối

Suối là một vực nước chảy được xác định trong giới hạn của đáy và bờ suối. Hoa Kỳ định nghĩa suối là vực nước có bề rộng nhỏ hơn 18 met. Suối đóng vai trò quan trọng là mao dẫn của vòng tuần hoàn nước, công cụ của bổ cấp nước ngầm, và là hành lang cho cá và các loài động vật hoang dã di cư. Những cảnh quan sinh học lân cận dòng suối được gọi là vùng ven. Với hiện trạng đang diễn ra về tuyệt chủng Holocen, các dòng suối đóng vai trò quan trọng như một hành lang liên kết các môi sinh bị chia cắt và những vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học. Nghiên cứu về suối và vực nước nhìn chung liên quan đến nhiều nhánh liên ngành của khoa học tự nhiên và kỹ thuật như thủy văn học, địa mạo bồi tích, thủy sinh thái học, ngư sinh thái học, ven sinh thái học, v.v.

Hệ sinh thái

Hệ sinh thái được cấu thành bởi các thành phần vô sinh và hữu sinh tương tác với nhau. Cấu trúc và thành phần được xác định bởi nhiều yếu tố môi trường tương quan. Những biến đổi về các yếu tố này sẽ khơi mào những thay đổi động lực đến các hệ sinh thái. Một số thành phần quan trọng hơn là đất, khí quyển, bức xạ mặt trời, nước và các sinh vật sống.

Trung tâm của khái niệm hệ sinh thái là ý tưởng về các sinh vật sống tương tác với các yếu tố khác trong môi trường mà chúng sống. Eugene Odum, một nhà sáng lập của sinh thái học nhận định rằng: "Bất cứ thành tố nào bao gồm tất cả sinh vật (như: "quần xã") của một khu vực cho trước tương tác với môi trường vật lý cũng chính là dòng chảy năng lượng dẫn đến sự xác định rõ ràng cơ cấu dinh dưỡng, đa dạng sinh học và các chu trình vật chất (như: trao đổi vật chất giữa những phần vô sinh và hữu sinh) trong hệ thống của một hệ sinh thái." Bên trong hệ sinh thái, các loài có quan hệ với nhau và phụ thuộc nhau qua chuỗi thức ăn, và trao đổi năng lượng và vật chất giữa chúng với nhau cũng như với môi trường mà chúng sinh sống. Khái niệm hệ sinh thái con người căn cứ vào sự giải tỏa cấu trúc giữa hai mặt đối lập loài người/tự nhiên và tiên đề về sự hòa hợp sinh thái giữa tất cả sinh vật, cũng như với những thành phần vô sinh trong sinh cảnh của chúng ta.

Các đơn vị nhỏ hơn của hệ sinh thái được gọi là vi hệ sinh thái. Ví dụ, vi hệ sinh thái có thể là hòn đá và tất cả sinh vật sống bên dưới nó. Một đại hệ sinh thái có thể liên quan đến toàn bộ vùng sinh thái cùng lưu vực của nó.

Vùng hoang dã

Vùng hoang dã được định nghĩa chung là những khu vực không có sự tác động đáng kể bởi các hoạt động của con người. Quỹ WILD đưa ra định nghĩa chi tiết hơn đó là "những khu vực hoang dã tự nhiên không bị xáo động, nguyên vẹn nhất còn lại trên hành tinh của chúng ta – những nơi hoang dã thực sự cuối cùng mà con người không kiểm soát và đã không phát triển với đường giao thông, đường ống dẫn hoặc cơ sở hạ tầng công nghiệp khác". Các vùng hoang dã có thể được tìm thấy trong các khu bảo tồn, điền trang, nông trang, trại chăn nuôi, rừng quốc gia, vườn quốc gia và thậm chí là những vùng đô thị dọc theo sông ngòi, khe sâu và các vùng chưa phát triển khác. Các vùng hoang dã và công viên được bảo vệ được xem là thành phần quan trọng đối với sự sống còn của một số loài nhất định, là nơi nghiên cứu về sinh thái học, bảo tồn, tĩnh tâm và tiêu khiển. Nhiều nhà văn viết về tự nhiên tin rằng các vùng hoang dã là cần thiết cho tinh thần và sự sáng tạo của con người, và các nhà sinh thái học xem các vùng hoang dã là một phần của hệ sinh thái tự nhiên tự duy trì trên Trái Đất (sinh quyển). Chúng cũng có thể bảo tồn những đặc điểm di truyền lịch sử và từ đó cung cấp môi trường sống cho các hệ động và thực vật hoang dã mà khó có thể tạo ra trong phòng thí nghiệm, vườn ươm cây hay vườn bách thú.

Sự sống

Mặc dù chưa có sự đồng thuận nào về định nghĩa của sự sống trên toàn cầu nhưng các nhà khoa học nhìn chung chấp nhận khái niệm rằng biểu hiện sinh học của sự sống được đặc trưng bởi tổ chức sinh vật, trao đổi chất, sinh trưởng, thích nghi, phản ứng lại kích thích và sinh sản. Sự sống cũng có thể được định nghĩa đơn giản bằng trạng thái tính chất của các sinh vật.

Đặc điểm chung của sinh vật trên cạn (thực vật, động vật, nấm, sinh vật nguyên sinh, vi khuẩn cổ và vi khuẩn) là các tế bào, các tổ chức phức tạp được hình thành trên cơ sở cacbon-và-nước, có sự trao đổi chất, có khả năng sinh trưởng phát triển, phản ứng lại các kích thích và sinh sản. Một thực thể có những đặc điểm này nhìn chung được gọi là sự sống. Tuy nhiên, không phải tất cả định nghĩa về sự sống xem tất cả những tính chất trên là cần thiết. Sự sống nhân tạo cũng có thể được xem là sự sống.

Sinh quyển là phần lớp vỏ bao bọc bên ngoài của Trái Đất – bao gồm đất, bề mặt đá, nước, không khí và khí quyển – bên trong đó có sự sống, và các quá trình sinh học lần lượt thay thế hoặc biến đổi. Trên quan điểm địa sinh lý học, sinh quyển là một hệ sinh thái toàn cầu tích hợp tất cả dạng sống và các mối quan hệ giữa chúng, bao gồm sự tương tác giữa chúng với các thành tố như thạch quyển (đá), thủy quyển (nước) và khí quyển (khí). Hiện tại toàn bộ Trái Đất chứa hơn 75 tỉ tấn (khoảng 6,8×1013 kg) sinh khối, trong đó các loài sống ở nhiều môi trường khác nhau trong sinh quyển.Hơn 9/10 tổng sinh khối trên Trái Đất là thực vật sống mà động vật sống phụ thuộc phần lớn vào nó để tồn tại. Hơn 2 triệu loài động và thực vật sống đã được xác định, và ước tính số lượng loài hiện có từ vài triệu đến hơn 50 triệu. Số cá thể của các loài là không đổi ở các cấp thông lượng khác nhau, với các loài mới xuất hiện và các loài khác bị xóa bỏ trên cơ sở liên tục. Tổng số loài hiện đang giảm một cách nhanh chóng.

Tiến hóa

Sự sống được biết là chỉ tồn tại trên Trái Đất. Nguồn gốc sự sống là một quá trình mà con người vẫn chưa hiểu rõ, nhưng nó được cho rằng đã tồn tại từ cách đây ít nhất 3,5 tỉ năm vào liên đại Hỏa thành hoặc liên đại Thái cổ trên Trái Đất nguyên thủy có môi trường khác rất nhiều so với hiện nay. Các dạng sống này sở hữu các đặc điểm cơ bản về quá trình tự sao chép và đặc điểm di truyền. Khi sự sống xuất hiện, quá trình tiến hóa bằng cách chọn lọc tự nhiên đã tạo ra sự phát triển đa dạng sự sống chưa từng có.

Những loài không thể thích nghi với sự thay đổi của môi trường và sự cạnh tranh của các loài khác thì chúng bị tuyệt chủng. Tuy nhiên, những hóa thạch lưu giữ những bằng chứng về nhiều loài cổ hơn. Bằng chứng hóa thạch và DNA hiện tại cho thấy tất cả các loài tồn tại có thể có tổ tiên phát triển liên tục từ các dạng sống nguyên thủy đầu tiên.

Sự xuất hiện quá trình quang hợp trong những dạng rất cơ bản của thực vật sống trên khắp Trái Đất đã giúp hấp thụ lượng lớn năng lượng mặt trời để tạo nên điều kiện môi trường cho những dạng sống phức tạp hơn. Sự tích tụ oxy trong khí quyển và dẫn đến sự hình thành tầng ozon. Sự kết hợp các tế bào nhỏ hơn thành các tập đoàn lớn đã tạo ra sự phát triển của các tế bào phức tạp hơn được gọi là sinh vật nhân thực. Các tế bào trong các tập đoàn được biệt hóa mạnh hơn, tạo ra các sinh vật đa bào. Cùng với việc tầng ozon hấp thụ các tia cực tím đã giúp cho các sinh vật có thể định cư được trên bề mặt Trái Đất.

Vi sinh vật

Dạng sống đầu tiên phát triển trên Trái Đất là các vi sinh vật, và chúng vẫn giữ nguyên kiểu hình trên hành tinh này qua hàng tỉ năm khi các sinh vật đa bào bắt đầu xuất hiện. Các vi sinh vật là các sinh vật đơn bào thường có kích thước rất nhỏ mà mắt thường không thể nhìn thấy. Chúng bao gồm vi khuẩn, nấm, vi khuẩn cổ và sinh vật nguyên sinh.

Các dạng sống này được phát hiện ở khắp nơi trên Trái Đất nơi có nước lỏng, bao gồm cả cấu trúc bên trong Trái Đất. Sự sinh sản của chúng nhanh chóng và nhiều. Sự kết hợp của tốc độ đột biến và vận chuyển ngang gen cao có khả năng giúp chúng thích nghi cao và có thể sống sót trong các môi trường mới bao gồm cả ngoài không gian. Chúng là một phần thiết yếu của hệ sinh thái trên Trái Đất. Tuy nhiên, nhiều vi sinh vật là tác nhân gây hại đối với sức khỏe của nhiều loài khác.

Thực vật và động vật

Ban đầu Aristotle chia tất cả sinh vật sống thành thực vật và động vật. Trong hệ thống phân loại của Linnaeus, các sinh vật được phân thành giới Vegetabilia (sau này là Plantae) và Animalia. Kể từ đó, việc phân chia trở nên rõ ràng rằng Plantae như ban đầu được xác định bao gồm nhiều nhóm không liên quan, và nấm và nhiều nhóm khác của tảo đã được xếp vào các giới mới. Tuy nhiên, chúng vẫn thường được xem là thực vật trong một số ngữ cảnh. Vi khuẩn đôi khi nằm trong hệ thực vật, và một số hệ thống phân loại dùng từ hệ thực vật vi khuẩn (bacterial flora) tách biệt với hệ thực vật (plant flora).

Trong số nhiều cách phân loại thực vật theo các hệ thực vật khu vực, việc phân chia này phụ thuộc vào mục đích nghiên cứu, có thể bao gồm thực vật hóa thạch, đó là những thành phần thực vật còn sót lại của thời kỳ trước. Con người ở nhiều vùng và quốc gia khác nhau rất tự hào về những đặc điểm của hệ thực vật tự nhiên của họ, các hệ này có thể phân bố rộng khắp trên toàn cầu do sự khác biệt về khí hậu và địa hình.Hệ thực vật khu vực thường được chia thành thực vật bản địa và thực vật nghề vườn và nông nghiệp, kiểu thực vật vườn đề cập đến các loại cây do con người trồng. Trong số các loại "thực vật bản địa" thực chất có thể là du nhập hàng thế kỷ trước do con người di cư từ vùng này sang vùng khác hoặc từ lục địa này sang lục địa khác, và trở thành một phần không thể thiếu của thực vật bản địa hay hệ thực vật tự nhiên của nơi mà chúng được du nhập đến. Đây là một ví dụ cho sự tương tác của con người với tự nhiên có thể xóa nhòa ranh giới về bản chất tự nhiên.

Một nhóm thực vật khác được ghi lại trong lịch sử là cỏ dại. Cách gọi này được các nhà thực vật học dùng để chỉ các loại thực vật "vô ích", cách dùng không chính thức của từ "cỏ dại" để mô tả những thực vật xứng đáng loại khỏi là minh họa khuynh hướng chung của loài người và cộng đồng xã hội về việc mưu cầu sự biến đổi hay tái tạo lại chiều hướng vận động của tự nhiên. Tương tự vậy, các loài động vật thường được xếp thành các nhóm như thuần hóa, động vật nuôi, đông vật hoang dã, loài vây hại, v.v. theo mối quan hệ của chúng đối với con người.

Động vật nằm trong nhóm có nhiều đặc điểm khác biệt với các sinh vật sống khác. Động vật là các sinh vật nhân thực và thường là đa bào (xem Myxozoa), tách biệt với vi khuẩn, vi khuẩn cổ và hầu hết sinh vật đơn bào. Chúng là các sinh vật dị dưỡng, thường tiêu hóa thức ăn trong các khoang bên trong cơ thể, khác biệt với thực vật và tảo. Chúng cũng được phân biệt với thực vật, tảo và nấm do không có thành tế bào.

Với số ít trường hợp ngoại lệ, phần lớn trong đó là bọt biển (Ngành Bọt biển), động vật có cơ thể chuyên biệt thành những mô biệt hóa. Chúng gồm có cơ bắp, dùng để co rút và điều khiển vận động, và một hệ thần kinh, dùng để gửi và chuyển tiếp tín hiệu. Chúng cũng có một khoang tiêu hóa đặc trưng bên trong. Tế bào nhân thực là nền tảng của tất cả các loài động vật, được bao quanh bởi một chất nền ngoại bào giàu đặc tính, xây dựng từ collagen và những glycoprotein đàn hồi. Cấu trúc này có thể bị vôi hóa trở thành những dạng cấu trúc khác như vỏ, xương và gai, một bộ khung nền để các tế bào có thể di chuyển và tái tổ chức trong suốt quá trình sinh trưởng phát triển và trưởng thành, cũng như hỗ trợ cho những hệ giải phẫu phức tạp cần thiết cho tính di động.

Tương tác với con người

Mặc dù con người hiện chỉ là một phần rất nhỏ trong tổng thể sinh khối trên Trái Đất nhưng tác động của con người vào thiên nhiên lại quá lớn. Do sự mở rộng ảnh hưởng của con người, các ranh giới giữa những gì của con người liên quan đến tự nhiên và các "môi trường nhân tạo" là không rõ ràng trừ những trường hợp đặc biệt. Ngay cả ở những trường hợp đặc biệt, số lượng các môi trường tự nhiên mà chưa chịu sự ảnh hưởng của con người một cách rõ rệt hiện cũng đang giảm dần với tốc độ nhanh chóng.Sự phát triển công nghệ của loài người đã cho phép khai thác tài nguyên thiên nhiên tốt hơn và giúp giảm bớt rủi ro từ thiên tai. Tuy nhiên, trong quá trình này, số phận của nền văn minh loài người vẫn gắn liền với những biến đổi của môi trường. Hiện tồn tại một vòng hồi tiếp rất phức tạp giữa việc sử dụng công nghệ tiến bộ và những biến đổi của môi trường, và cũng chỉ được hiểu biết một cách chậm chạp. Những mối đe dọa do chính con người thực hiện đối với môi trường tự nhiên trên Trái Đất như gia tăng dân số, phá rừng, tai biến như tràn dầu, và con người cũng góp phần gây ra sự tuyệt chủng của nhiều loài động vật và thực vật.

Con người sử dụng tự nhiên vào những hoạt động giải trí và kinh tế, việc tìm kiếm và khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên cho hoạt động công nghiệp vẫn là thành phần chính của nền kinh tế thế giới. Các hoạt động như săn bắn, đánh cá phục vụ cho tiêu dùng và giải trí thì có sự khác biệt giữa các nhóm người. Hoạt động nông nghiệp đã bắt đầu vào khoảng thiên niên kỷ 9 TCN. Thay đổi từ sản xuất lương thực sang năng lượng đã tác động đến sự thịnh vượng của nền kinh tế thế giới.

Mặc dù vào thời kỳ đầu, con người thu lượm những nguyên liệu từ thực vật hoang dại để làm thực phẩm và sử dụng những đặc tính dược học của thực vật để chữa bệnh, còn hầu hết con người hiện đại sử dụng thực vật thông qua các hoạt động nông nghiệp. Sự phát quang một khu vực đất rộng lớn cho trồng trọt đã làm giảm đáng kể diện tích rừng hiện hữu và các vùng đất ngập nước, làm mất môi trường sống của nhiều loài động thực vật cũng như làm gia tăng xói mòn.

Thẩm mỹ và vẻ đẹp
Vẻ đẹp của tự nhiên đã và đang là chủ đề của nhiều tác phẩm nghệ thuật cũng như được ghi lại trong nhiều quyển sách chất đầy thư viện và các nhà sách. Thiên nhiên đã được miêu tả và được ca ngợi nhiều trong nghệ thuật, nhiếp ảnh, thơ và các loại hình văn học nghệ thuật khác thể hiện thế mạnh của nó mà nhiều người đã liên kết hai yếu tố tự nhiên và vẻ đẹp với nhau. Những lý do tại sao các mối liên hệ này tồn tại, và cái gì đã liên kết chúng được nghiên cứu bởi một nhánh triết học được gọi là sự thẩm mỹ. Ngoài những đặc điểm cơ bản mà nhiều triết gia đồng ý về việc giải thích những gì được coi là đẹp, thì những ý kiến khác về cái đẹp hầu như bất tận. Tự nhiên và hoang dã là các chủ đề quan trọng trong nhiều kỷ nguyên của lịch sử thế giới. Nghệ thuật phong cảnh truyền thống sơ khai bắt đầu ở Trung Quốc trong suốt triều đại nhà Đường (618–907). Biểu diễn thiên nhiên qua nghệ thuật là một trong những chủ đề của tranh Trung Quốc và có những ảnh hưởng nhất định đối với nghệ thuật châu Á.

Mặc dù các kỳ quan thiên nhiên được vinh danh trong Thánh Vịnh và Sách Job, việc truyền tải sự hoang dã trong nghệ thuật đã trở nên phổ biến hơn trong thập niên 1800, đặc biệt trong các tác phẩm của phong trào lãng mạn. Các họa sĩ Anh quốc như John Constable và J. M. W. Turner đã chuyển sự chú ý của họ vào việc truyền tải những vẻ đẹp của thế giới tự nhiên đi vào những bức họa. Trước đó, hội họa chủ yếu tập trung vào những hình ảnh tôn giáo hoặc con người. Thơ của William Wordsworth đã miêu tả sự kỳ diệu của thế giới tự nhiên, mà trước đây được xem như là "vùng nguy hiểm". Càng ngày sự coi trọng giá trị của thiên nhiên đã trở thành một khía cạnh của văn hóa phương Tây. Phong trào nghệ thuật này cũng trùng hợp với phong trào siêu việt luận trong thế giới phương Tây. Ý tưởng cổ điển chung của nghệ thuật về cái đẹp liên quan đến sự bắt chước thiên nhiên. Cũng trong lĩnh vực về vẻ đẹp của thiên nhiên là sự hoàn hảo được ngụ ý thông qua những dạng toán học hoàn hảo và tổng quát hơn bởi những cách sắp xếp của tự nhiên theo các khuôn mẫu nhất định. Như David Rothenburg viết, "Cái đẹp là gốc rễ của khoa học và mục đích của nghệ thuật, khả năng cao nhất mà nhân loại có thể hy vọng thấy được nó".

Vật chất và năng lượng

Một số lĩnh vực khoa học xem tự nhiên là vật chất chuyển động tuân theo những quy luật nhất định của tự nhiên mà khoa học đang tìm hiểu. Vì lý do đó, nền tảng cơ bản nhất của khoa học được hiểu một cách chung là "vật lý học" – tên gọi mà vẫn có thể nhận ra nó ám chỉ nghiên cứu về tự nhiên.

Vật chất thường được định nghĩa là chất cấu thành nên vật thể vật lý. Nó cấu tạo nên vũ trụ quan sát được. Các thành phần này của vũ trụ hiện được tin là chỉ chiếm 4,9% tổng khối lượng. Phần còn lại 26,8% là vật chất lạnh tối và 68,3% là năng lượng tối. Số liệu chính xác của các thành phần này vẫn chưa được biết rõ và hiện đang được các nhà vật lý nghiên cứu.

Trạng thái của vật chất và năng lượng thông qua việc quan sát được vũ trụ cho thấy chúng tuân theo các định luật vật lý rõ ràng. Các định luật này được áp dụng để thành lập các mô hình vũ trụ đã giải thích thành công cấu trúc và sự tiến hóa của vũ trụ mà chúng ta có thể quan sát được. Các biểu thức toán học của các định luật vật lý sử dụng một bộ 12 hằng số vật lý có vẻ như là tĩnh đối với vũ trụ quan sát được. Giá trị của các hằng số này đã được đo đạc cẩn thận nhưng nguyên do để có được các con số này vẫn là điều bí ẩn.

Bên ngoài Trái Đất

Không gian ngoài thiên thể chỉ vùng không gian tương đối rỗng của vũ trụ bên ngoài khí quyển của các thiên thể. Không có ranh giới rõ ràng giữa khí quyển Trái Đất và không gian ngoài thiên thể, vì áp suất khí quyển giảm từ từ theo độ cao tăng dần. Không gian ngoài thiên thể trong hệ Mặt Trời được gọi là không gian liên hành tinh, nó trải rộng đến không gian liên sao tại nơi được gọi là nhật quyển.

Không gian ngoài thiên thể gồm một số ít các loại vật chất phân tử hữu cơ được phát hiện bởi các sóng quang phổ viba, phông nền bức xạ vũ trụ còn tồn dư sau vụ nổ Big Bang và nguồn gốc của vũ trụ, và các tia vũ trụ chứa các hạt nhân nguyên tử bị ion hóa và nhiều loại hạt hạ nguyên tử khác. Cũng có một số chất khí, plasma và bụi, và các thiên thạch nhỏ. Ngoài ra, các dấu hiệu của sự sống loài người phát vào không gian ngày nay như các loại vật liệu còn lại từ các vật thể có và không người lái từng phóng lên không gian có tiềm năng gây hại cho các tàu vũ trụ. Một số mảnh vỡ này theo định kỳ quay trở lại khí quyển Trái Đất.

Mặc dù Trái Đất hiện là thiên thể duy nhất được biết là có sự sống trong hệ Mặt Trời, các bằng chứng hiện tại cho rằng trong quá khứ xa xôi của Sao Hỏa từng tồn tại các vực nước ở dạng lỏng trên bề mặt của nó. Như vậy, Sao Hỏa cũng có khả năng hỗ trợ sự sống và hiện tại người ta cho rằng vẫn còn nước trên hành tinh này ở dạng băng. Nếu sự sống tồn tại trên Sao Hỏa, nhiều khả năng bên dưới mặt đất của nó nước có thể tồn tại.

Các môi trường của các hành tinh đất đá khác như Sao Thủy và Sao Kim cho thấy khó có khả năng hỗ trợ sự sống. Nhưng con người phỏng đoán rằng Europa, vệ tinh lớn thứ tư của Sao Mộc, có thể có biển nước lỏng bên dưới bề mặt của nó và có tiềm năng hỗ trợ sự sống.

Ngày nay, các nhà thiên văn học đã và đang bắt đầu khám phá các hành tinh giống Trái Đất bên ngoài hệ Mặt Trời – các hành tinh nằm trong vùng có thể định cư trong không gian quanh các ngôi sao, mà chúng có thể hỗ trợ cho sự sống.

Xem thêm

 Nhân tính
 Lịch sử tự nhiên
 Chủ nghĩa tự nhiên
 Luật tự nhiên
 Triết học tự nhiên
 Tài nguyên thiên nhiên
 Khoa học tự nhiên
 Thần học tự nhiên
 Dự trữ thiên nhiên
 Lịch biểu tự nhiên
 Tự nhiên và Giáo dục
 Tôn sùng tự nhiên
 Chủ nghĩa khỏa thân
 Định luật vật lý
 Vũ trụ
 Thế giới

Phương tiện:
 Natural History, bởi Pliny the Elder
 Nature, bởi Ralph Waldo Emerson
 Nature, một tập san khoa học nổi bật
 National Wildlife, báo xuất bản của National Wildlife Federation
 Nature (series truyền hình)
 Natural World (series truyền hình)
Tổ chức:
 The Nature Conservancy
 Nature Detectives
Khoa học:
 Lịch sử tự nhiên
 Phong cảnh thiên nhiên
Triết học:
 Mẹ Thiên nhiên
 Tự nhiên (triết học)
 Chủ nghĩa tự nhiên: bao gồm một số tư tưởng triết học khác nhau, nguồn gốc điển hình đến từ chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa thực dụng, không phân định giữa siêu nhiên và tự nhiên. Trong đó bao gồm chủ nghĩa tự nhiên phương pháp luận của khoa học tự nhiên, thứ tạo nên giả thuyết phương pháp luận ở những sự kiện quan sát được trong tự nhiên chỉ được giải thích bởi những nguyên nhân tự nhiên, nằm ngoài sự giả định có tồn tại hay không tồn tại của lực lượng siêu nhiên.
 Thuyết cân bằng tự nhiên (ngụy biện sinh học): Một khái niệm kém uy tín về sự cân bằng thiên nhiên trong mối quan hệ động vật ăn thịt-con mồi.

Chú giải
A useful though somewhat erratically presented account of the pre-Socratic use of the concept of φύσις may be found in Naddaf, Gerard The Greek Concept of Nature, SUNY Press, 2006. The word φύσις, while first used in connection with a plant in Homer, occurs very early in Greek philosophy, and in several senses. Generally, these senses match rather well the current senses in which the English word nature is used, as confirmed by Guthrie, W.K.C. Presocratic Tradition from Parmenides to Democritus (volume 2 of his History of Greek Philosophy), Cambridge UP, 1965.
Dịch: Một giải thích hữu ích mặc dù hơi bất thường được những triết gia thời kỳ trước Sokrates ở việc sử dụng khái niệm φύσις có thể được tìm thấy trong Naddaf, Gerard The Greek Concept of Nature, SUNY Press, 2006 (Khái niệm của người Hy Lạp về Tự nhiên). Từ φύσις, lần đầu tiên được Homer sử dụng trong việc kết nối với thực vật, xảy ra rất sớm trong nền triết học Hy Lạp, và cả trong một vài ý nghĩa khác. Nói chung, những ngữ nghĩa này xứng hợp hơn những nghĩa hiện tại khi từ tiếng Anh nature đang được sử dụng, đã được xác nhận bởi Guthrie, W.K.C. Presocratic Tradition from Parmenides to Democritus (volume 2 of his History of Greek Philosophy), Cambridge UP, 1965 (Truyền thống Tiền Sokrates từ Parmenides đến Democritus, tập thứ 2 trong cuốn Lịch sử Triết học Hy Lạp).
The first known use of physis was by Homer in reference to the intrinsic qualities of a plant: ὣς ἄρα φωνήσας πόρε φάρμακον ἀργεϊφόντης ἐκ γαίης ἐρύσας, καί μοι φύσιν αὐτοῦ ἔδειξε. (So saying, Argeiphontes [=Hermes] gave me the herb, drawing it from the ground, and showed me its nature.) Odyssey 10.302-3 (ed. A.T. Murray). (The word is dealt with thoroughly in Liddell and Scott's Greek Lexicon .) For later but still very early Greek uses of the term, see earlier note.
Dịch: Cách dùng được biết đầu tiên của từ physis đến từ Homer, liên quan đến những đặc tính nội tại của thực vật: ὣς ἄρα φωνήσας πόρε φάρμακον ἀργεϊφόντης ἐκ γαίης ἐρύσας, καί μοι φύσιν αὐτοῦ ἔδειξε. (Như đã nói, Argeiphontes [tức Hermes] đã ban cho tôi cỏ thảo mộc, lấy từ mặt đất, và chỉ cho tôi thấy được sự tự nhiên của nó.) Odyssey 10.302-3 (ed. A.T. Murray). (Từ này đã được thông hiểu kỹ lưỡng trong Liddell và Scott's Greek Lexicon . (Từ điển Hy Lạp)). Đến sau này vẫn còn cách sử dụng rất sớm thuật ngữ này của người Hy Lạp, xem chú giải trên.
Ví dụ, quyển sách Các nguyên lý toán học của triết học tự nhiên (Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, 1687) của Isaac Newton được dịch sang tiếng Anh thành "Mathematical Principles of Natural Philosophy", và phản ánh cách sử dụng hiện tại của từ "natural philosophy" (triết học tự nhiên), giống như "sự nghiên cứu có hệ thống về tự nhiên".
Từ nguyên học của từ "physical" cho thấy rằng nó có nghĩa tương tự với "natural" trong khoảng giữa thế kỷ XV:
[Hồ] là bất kỳ một vực nước nào có nước chảy chậm hoặc đứng yên chiếm một phần diện tích trên đất liền với kích thước đáng kể. Các định nghĩa để phân biệt chính xác hồ, ao, đầm lầy và thậm chí là các con sông và các vực nước khác ngoại trừ chúng không thuộc đại dương thì vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, có thể nói rằng, các con sông và suối thì có dòng chảy tương đối nhanh; các đầm lầy và đồng lầy có chứa một lượng cỏ, cây thân gỗ và cây bụi tương đối lớn; và các ao có kích thước tương đối nhỏ so với hồ. Về mặt địa chất học, các hồ là các vực nước tạm thời.
Con số "khoảng 1/2 của 1%" tính theo cách sau (xem ví dụ , trong đó cân nặng con người trung bình là 60 kg.), tổng sinh khối loài người là khối lượng trung bình của con người nhân với dân số thế giới hiện tại vào khoảng 6,5 tỉ (xem ví dụ, ): Giả sử cân nặng trung bình của con người là 60–70 kg (khoảng 130–150 cân Anh), thì cân nặng tổng của loài người trên toàn cầu vào khoảng 390 tỉ (390×109) và 455 triệu kg (trong khoảng 845 tỉ đến 975 tỉ cân Anh, hay 423 triệu–488 triệu tấn thiếu). Tổng sinh khối của tất cả các loài trên Trái Đất ước tính lớn hơn 6,8 x 1013 kg (75 tỉ tấn thiếu). Theo cách tính này, tỉ lệ của tổng sinh khối chỉ tính riêng của loài người vào khoảng gần 0,6%.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 IUCN Red List of Threatened Species Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa (iucnredlist.org)
 WILD Foundation | Protecting through connecting: wilderness, wildlife & people Tổ chức Wild Foundation - Trái tim phong trào bảo tồn hoang dã toàn cầu (wild.org)
 Fauna & Flora International là nơi hoạt động kiên quyết trong việc giúp đỡ bảo tồn không gian sống và các loài hoang dã trên thế giới (fauna-flora.org)
 European Wildlife là tổ chức phi lợi nhuận của Châu Âu hoạt động trong công tác bảo tồn tự nhiên và bảo vệ môi trường (eurowildlife.org)
 Tập san Nature (nature.com)
 National Geographic Hội Địa lý Quốc gia (nationalgeographic.com)
 ARKive - Discover the world's most endangered species  Ghi nhận sự sống trên Trái Đất (arkive.org)
 BBC – Chuyên đề Khoa học và Tự nhiên (bbc.co.uk): Science & Earth
 Watch PBS TV Shows Online – Chuyên đề Khoa học và Tự nhiên (pbs.org)
 Báo điện tử Science Daily (sciencedaily.com)
 European Commission – Tự nhiên và Đa dạng sinh học (ec.europa.eu)
 Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên (.nhm.ac.uk)
 Encyclopedia of Life Bách khoa toàn thư về Sự sống (eol.org).
 Environment & Environmental Quality Science.gov – Môi trường & Chất lượng môi trường

Môi trường
Bài cơ bản dài
Khoa học môi trường


title: Umpferstedt

text:
Umpferstedt là một đô thị thuộc huyện Weimarer Land, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,39 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 638 người.

Tham khảo


title: Amegilla mongolica

text:
Amegilla mongolica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1990


title: Trentepohlia holoxantha

text:
Trentepohlia holoxantha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Viticuso

text:
Viticuso là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 130 km về phía đông nam của Roma và khoảng 50 km về phía đông của Frosinone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 423 người và diện tích là 21,1 km².

Viticuso giáp các đô thị: Acquafondata, Cervaro, Conca Casale, Pozzilli, San Vittore del Lazio, Vallerotonda.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.viticuso.fr.it/

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Cyclocassis secunda

text:
Cyclocassis secunda là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Cyclocassis


title: Nhóc Miko – Cô bé nhí nhảnh

text:
Nhóc Miko! - Cô bé nhí nhảnh (tiếng Nhật: こっちむいて!みい子 Hepburn: Kocchi muite! Miiko) là một loạt manga Nhật Bản do họa sĩ Ono Eriko sáng tác vào năm 2007. Manga đã được cấp phép bản quyền tại Việt Nam, do nhà xuất bản Trẻ ấn hành năm 2012. Bộ truyện kể về cuộc sống của cô bé Yamada Miko và các bạn của mình. Hiện series đã phát hành tới tập 37.

Nội dung
Truyện lấy bối cảnh về cuộc sống thường ngày của những cô cậu bé học sinh tại Tokyo, Nhật Bản, mà nhân vật trung tâm là cô bé Yamada Miko. Các tập truyện xoay quanh cuộc sống cùng những câu chuyện xảy ra hàng ngày của Miko và các bạn, đôi khi có những vấn đề và khó khăn mà ai cũng có thể trải qua một lần. Ở cuối một vài tập truyện sẽ có một câu truyện về những nhân vật khác, không liên quan tới dàn nhân vật của Nhóc Miko. Xuyên suốt series, tính cách và mối quan hệ của các nhân vật cũng được phát triển theo thời gian và nhiều nhân vật mới cũng được tác giả giới thiệu.

Nhân vật

Gia đình Miko
Yamada Miko: Nhân vật chính trong series. Tại thời điểm bắt đầu series, cô bé học lớp 5 và hiện tại là lớp 7(chap mới nhất phát hành tại Nhật ngày 2/5/2020). Miko thích ăn , xem tivi và đọc truyện tranh. Bạn thân của cô bé là Shimura Mari và Ogawa Yuko. Miko cũng chơi thân với cậu bạn cùng lớp là Eguchi Tappei và thường xuyên bị ghép đôi với cậu cùng Yoshida Ikuya - một cậu bạn khác, đang để ý cô nhóc. Cô bé khá nghịch ngợm, bừa bộn và có tính cách hơi trẻ con và rất hồn nhiên. Tuy thỉnh thoảng có phá phách và gây ra nhiều rắc rối nhưng cô bé lại luôn cố tìm cách để sửa chữa lỗi lầm, đồng thời cũng vô cùng quan tâm tới mọi người xung quanh và luôn cố gắng giải quyết những xích mích giữa bạn bè và gia đình. Dù thường xuyên cãi nhau với em trai mình là Mamoru nhưng cô bé cũng rất yêu em trai và từng giúp Mamoru vượt qua việc bị bắt nạt ở lớp. Miko còn có một cô em nữa là Momo. Miko rất yêu quý và trân trọng những người bạn của mình, đôi khi còn đưa ra những lời khuyên hữu ích cho những ai đang gặp khó khăn. Sinh nhật của Miko được tiết lộ là vào ngày 5/5 trùng với ngày Thiếu nhi của Nhật Bản và cũng là sinh nhật của tác giả (Ono Eriko).
: Em trai của Miko. Khác với chị gái mình, Mamoru là cậu bé rất chăm chỉ, yêu sạch sẽ và vô cùng trách nhiệm. Mamoru thích giúp đỡ gia đình mình và là thường là người làm hết việc nhà khi bố mẹ đi vắng. Dù thường xuyên cãi nhau với Miko nhưng Mamoru đôi khi cũng rất hiểu và đồng lòng với Miko. Mamoru vô cùng yêu thương em gái mình là bé Momo. Cậu bé thích chơi bóng chày và có bạn gái là Kobayashi Yuka.
Yamada Rie: Mẹ của Miko, có công việc là biên tập viên mảng truyện tranh Shōjo của tạp chí Ocha nên rất bận rộn và thường về nhà trễ. Tuy đôi khi rất nghiêm khắc và hay càu nhàu con cái và cả chồng mình, nhưng Rie thực chất vô cùng yêu quý và luôn quan tâm các thành viên trong gia đình.
Yamada Kousuke: Bố của Miko, có công việc là phóng viên tại một tòa soạn báo. Kousuke đã quen vợ mình là Rie từ khi còn học đại học nên hai vợ chồng rất hiểu nhau. Ông cũng là một người yêu thích bóng chày giống con trai mình là Mamoru. Ông có tính cách điềm đạm và rất am hiểu tâm lý con cái.
Yamada Momo: Thành viên nhỏ nhất của gia đình Yamada, em gái của Miko và Mamoru. Cô bé rất thích chơi đùa cùng mọi người và ghét thấy cảnh người khác tranh cãi. Momo cũng rất yêu quý Tappei. Cô bé hiện đã được đi học mẫu giáo và quen bạn Yuma (em trai Shouma - kém Miko 3 tuổi)

Bạn bè của Miko

Các học sinh lớp 6-3
(Hiện các bạn đã lên lớp 7 trong chap hôm 2/5 trên tạp chí Cìao. Trong tập 33 ở Việt Nam - các bạn của Miko vẫn học lớp 6 tiểu học)
 : Bạn thân của Miko và Yuko. Mari có hai người chị gái là Misaki và Mayumi. Tính cách Mari khá nóng nảy, có sao nói vậy nhưng lại vô cùng sôi nổi và có tinh thần quyết tâm cao. Cô bé luôn cố gắng hết mình trong việc vẽ và trau truốt bản thảo của mình để được đăng truyện trên tạp chí Ocha và đến giờ vẫn đều đặn gửi truyện dự thi mỗi khi tạp chí mở cuộc thi vẽ truyện tranh. Ước mơ sau này của Mari là trở thành một mangaka.Trong tập 30, truyện của Mari "Kẹp tóc tình yêu" (lấy cảm hứng từ Tappei và Miko) đã được đăng trên tạp chí Ocha.
Ogawa Yuko: Bạn thân của Miko và Mari. Cô bé là người học giỏi, được nhiều bạn quý mến và thường là người giải quyết xung đột giữa Miko và Mari. Yuko có một người em trai và một người em gái. Cô bé có tính cách dịu dàng, dễ mến và được nhận xét là có ngoại hình xinh xắn. Yuko là bạn gái của Sato Kenta. Ước mơ sau này của cô bé là trở thành cô giáo mầm non hoặc mở một tiệm bánh cùng Kenta.
Sato Kenta: Bạn thân của Tappei. Cậu là người vui tính, lạc quan và là thường xuyên tạo không khí trong lớp. Kenta cũng thường tham gia vào việc gán ghép Tappei với Miko và hay trêu chọc Tappei mỗi khi thấy cậu thân thiết với Miko. Gia đình Kenta sở hữu một tiệm bánh tên là "Sato Bakery". Cậu có một người em trai tên là Kanta. Kenta và Miko cũng đã quen nhau từ hồi mẫu giáo. Cậu là bạn trai của Yuko và có ước mơ trở thành chủ tiệm bánh ngon nhất Nhật Bản.
Eguchi Tappei: Bạn thân của Kenta. Cậu có cách ăn nói hơi thô lỗ nhưng thực ra lại vô cùng tốt bụng, hay xấu hổ và không giỏi biểu đạt cảm xúc thành hành động. Cậu thích chọc ghẹo Miko nhưng cũng nhiều lần giúp đỡ và rất hay quan tâm đến cô bé. Đặc biệt, trong 2 tập 27 và 33 ( ra mắt ngày 28/2/2020 bên Nhật), Tappei đã định tỏ tình nhưng không thành công với Miko. Tappei được nhiều bạn gái thích, đặc biệt là Tanimura Miho. Nhưng trong tập 32 "Tui thích Tappei",cậu đã thẳng thừng từ chối Miho. Gia đình Tappei có một tiệm tạp hóa tên là Lazy Moon. Cậu có nuôi một con mèo và đặt tên cho nó là Miko. Bố mẹ của cậu trước kia ly hôn nhưng nhờ sự giúp đỡ của Miko mà cuối cùng cũng đã tái hôn. Ước mơ của Tappei là  trở thành nhiếp ảnh gia hoặc vận động viên bóng chày.
Yoshida Ikuya: Một học sinh gương mẫu và nổi tiếng học giỏi. Yoshida thường xuyên bị áp lực từ bố mẹ về việc học hành và phải đi học thêm rất nhiều, ngay cả trong những ngày nghỉ. Tính cách cậu khá người lớn, chững chạc hơn so với các bạn mình và đôi khi còn rất dũng cảm. Trong tập 32, ta thấy Yoshida rất có tài trượt băng. Yoshida có một người chị gái tên Hitomi. Cậu đặc biệt rất thích Miko, dù cô bé có tính cách trái ngược với mình và hay ghen tị với Tappei vì thấy hai người rất thân thiết với nhau. Cậu cũng khá thân thiết với Mari vì cô bé luôn giúp cậu trong việc theo đuổi Miko. Trong những tập gần đây, cô bé Haruna - chuyển đến từ Fukushima - đặc biệt thích Yoshida. Ước mơ sau này của Yoshida được vào đại học với người mình mến.
Tanimura Miho: Một cô bé nữ tính và có tâm hồn lãng mạn. Cô bé có một người em gái tên là Mika. Miho rất thích Tappei và hay ghen tị với Miko vì thường xuyên được cậu chọc ghẹo. Cô bé cũng rất quyết tâm theo đuổi Tappei. Miho đã nhiều lần tặng sô-cô-la cho cậu vào ngày Valentine nhưng mãi vẫn chưa được đáp lại. Trong tập 32, Miho cuối cùng cũng bày tỏ tình cảm với Tappei nhưng bị cậu từ chối. Tuy thế, cô bé vẫn cảm thấy nhẹ nhõm khi đã có được câu trả lời rõ ràng từ Tappei. Ước mơ sau này của Miho là trở thành diễn viên hoặc người mẫu.
Sakamoto Haruna: Một học sinh chuyển đến lớp Miko đến từ Fukushima. Sau vụ rò rỉ phóng xạ ở nhà máy hạt nhân Fukushima, gia đình cô bé đã phải sơ tán đến Tokyo. Haruna có một người em gái tên Natsumi. Cô bé rất quý mến Miko và các bạn và đặc biệt thích Yoshida. Trong tập 30, Haruna đã tỏ tình với Yoshida nhưng bị từ chối vì cậu thích Miko.
Nomura Yoshiki: Một cậu học sinh ít nói, lầm lì nhưng chín chắn, người lớn. Yoshiki có khả năng cảm quan rất tốt và có khiếu nghệ thuật nổi bật trong lớp. Cậu luôn chủ trì mọi hoạt động của lớp từ diễn kịch, vẽ truyện đến làm phim. Cậu rất giỏi trong việc đạo diễn, vẽ vời và làm mô hình, đặc biệt là mô hình khủng long. Cậu cũng là một người hâm mộ nhiệt tình của loạt phim Godzilla. Yoshiki thích Miho nhưng vì biết Miho lại thích Tappei mà luôn tạo cơ hội cho hai người. Trong tập 32, cậu đã động viên Miho bày tỏ tình cảm với Tappei để có được câu trả lời rõ ràng và cuối cùng đã tỏ tình với cô bé. Ước mơ sau này của Yoshiki là trở thành một đạo diễn lừng danh thế giới.
Morimoto Nozomi: Một cô bé thân thiện, vui vẻ và có sở thích vẽ truyện tranh hài. Nozomi từng bị bệnh máu trắng và phải nghỉ học giữa chừng để nhập viện. Tuy căn bệnh vô cùng nguy hiểm nhưng cô bé luôn lạc quan tin tưởng rằng mình sẽ khỏi bệnh. Khi ở trong viện, Nozomi đã giúp lớp mình vẽ tranh để kể chuyện trong buổi giao lưu với Hội người cao tuổi. Hiện tại Nozomi đã bình phục hoàn toàn và lại đi học đều đặn như bình thường. Ước mơ của cô bé sau này là trở thành một họa sĩ truyện tranh để đem lại tiếng cười cho người khác.
Matsumoto Kaoru: Một cô bạn đã được Miko giúp đỡ khi không biết phải làm thế nào trước những dấu hiệu của tuổi dậy thì của con gái. Bố mẹ Kaoru đã li hôn và cô bé đang sống với bố mình. Kaoru là thành viên của đội bóng rổ nữ của lớp 6-3.
Takahashi Yasuko: Bạn bè hay gọi thân mật là "Yakko". Đây là một cô bé nữ tính, rất quan tâm đến vẻ ngoài của mình (và cả người khác) và rất thích đọc tạp chí để cập nhật những phong cách mới nhất. Yakko khá vô tư và thẳng thắn, nghĩ sao nói vậy, nên đôi khi gây mất lòng người khác, ví dụ là Haruna trong tập 25.
Chiharu: Bạn thân của Yakko, có sở thích khá giống nhau. Chiharu cũng rất thẳng thắn với cả con trai lẫn con gái, nghĩ sao nói đó. Cô bé từng thích Kenta nhưng hiện không còn nữa.
Uranai: Một học sinh hơi khó gần, xuất hiện lần đầu trong tập 18. Cô bé có sở trường là xem bói nhưng lại không giỏi môn thể dục, đặc biệt là điền kinh nhưng nhờ sự động viên của Miko, Uranai đã vượt qua được buổi thi chạy.
Akane: Bạn thân với Sae và Hitomi. Akane không ưa Mari cho lắm. Dù sao, trong tập 32, nhờ sự hòa đồng của mình, Miko đã gắn kết 2 người với nhau.
Mizuki: Xuất hiện trong tập 22. Mizuki đã tham gia dàn hợp xướng cùng nhóm Miko trong buổi liên hoan tại trường Mẫu giáo Suginoki. Sở trường của cô bé là chơi đàn piano và đã tập đàn từ hồi 3 tuổi.
Izawa: Một cậu học sinh hơi nóng tính, từng cạnh tranh với Yoshiki trong môn Mĩ thuật. Nhờ có Miko mà sau đó hai người đã làm hòa và trở nên thân thiết hơn. Ước mơ sau này của Izawa là thi vào trường Mỹ thuật và trở thành một họa sỹ tranh minh họa.
Yuta: Xuất hiện trong tập 33. Cậu tuy có thân hình mập mạp nhưng chơi piano rất hay. Yuta đã đàn bản "Thiên đường và địa ngục" của Castella Ichiban để làm nhạc cổ vũ thay cho loa trường đã bị hỏng (chương "Lớp 6/3 tiến lên")
Sae
Hitomi
Watanabe Hiroshi
Nasu Takashi
Kinoshita: Xuất hiện trong tập 9, chương "Sao chỉ mình là chưa nhỉ". Là lớp trưởng của lớp 6- 3.

Các học sinh lớp khác

 Takuto Nakazawa: Học sinh lớp 6-1, tham gia câu lạc bộ Manga cùng Miko và Mari. Nakazawa rất hâm mộ và thích Mari.
 Tobita: Học sinh lớp 6-1, tính cách khá hiền lành. Cậu từng bị bạn cùng lớp là Seiji bắt nạt nên phải nghỉ học một thời gian, do đó cũng không thể đi chuyến du lịch học tập cùng các bạn dù rất muốn tham gia. Sau đó, vì suy nghĩ quá nhiều mà phần hồn của Tobita đã lìa khỏi xác cậu và bay tới tận địa điểm mà cả trường đang du lịch. Miko và Tappei đã nhìn thấy cậu và cùng cậu lập kế hoạch hù dọa hội Seiji để trả thù. Kế hoạch sau đó đã thành công và Seiji thì hứa rằng sẽ không bắt nạt ai nữa. Cuối cùng, Tobita đã được mẹ đưa đến Izu để vui chơi cùng các bạn và làm hòa với Seiji.

Các nhân vật khác

Kobayashi Yuka: Bạn gái của Yamada Mamoru, rất dễ thương, học giỏi, có tính cách dịu dàng, nữ tính và hiền hòa. Cô bé rất khéo tay, từng tự làm sô-cô-la và đan khăn quàng cổ để tặng cho Mamoru vào mỗi dịp Lễ Valentine
Thầy Onishi: Thầy chủ nhiệm của lớp Miko. Thầy là một giáo viên giàu kinh nghiệm, yêu học trò và có niềm đam mê với đồ gốm. Thầy được tiết lộ là sinh ngày 16/10.
Shouma: Kém Miko 3 tuổi, xuất hiện lần đầu trong tập 15 (Shouma ương bướng) được gửi vào câu lạc bộ thiếu nhi. Cậu bé có tính cách ngang ngạnh, khó bảo, nóng tính và hay giải quyết vấn đề bằng cách... đánh nhau. Tuy thế, sau khi gặp được Miko thì cậu đã dần thay đổi và cố gắng thân thiết hơn với người khác. Bố mẹ Shouma đã li hôn nên cậu bé hiện sống cùng mẹ mình và em trai Yuma.
Yuma: Em trai của Shouma, từng học cùng lớp mẫu giáo với Momo và thích cô bé.
Eguchi Makiko: Mẹ của Tappei, là chủ tiệm tạp hóa Lazy Moon đã từng li thân với chồng nhưng nhờ Miko và Tappei mà 2 người đã quay lại với nhau.
Hayato: Anh họ của Miko, đã có bạn gái tên là Junko.
Ông chủ tiệm sách Bunbun: Hơi nóng tính, không ưa những người hay đứng coi cọp trong tiệm, nhưng đôi khi ông rất tốt bụng, hòa đồng.
Bà thầy bói: Một người bí ẩn, thường xuất hiện mỗi khi Miko mong muốn biết được tương lai hay quá khứ. Bà từng đưa Miko và Tappei đến tương lai khi mọi người đã trở thành người lớn và cho Miko trở về quá khứ năm 2000 để gặp bố mẹ mình hồi còn học đại học, giúp giải quyết xích mích giữa hai người ở thời điểm hiện tại. Bà cũng đã bán loại sô-cô-la thần kỳ (khiến cho người được tặng ăn vào sẽ thích người tặng) cho Miho và Yoshida vào dịp Valentine để tặng người mình thích là Tappei và Miko.
Ông, bà ngoại Miko
Ông, bà nội Miko

Manga

Phát hành
Nhóc Miko! - Cô bé nhí nhảnh được viết và minh họa bởi Mangaka Ono Eriko. Truyện đã được xuất bản bởi Shogakukan trên tạp chí manga shoujo  Ciao từ năm 1995. Các chương nối tiếp đã được xuất bản thành 35 tập tankōbon . Ngoài ra, những câu chuyện nổi tiếng từ bộ truyện đã được tái bản trong ba tuyển tập có tên Miiko Selection (み い 子 セ レ ク シ ョ ン) .

Danh sách các tập Takõbon Nhóc Miko! - Cô bé nhí nhảnh
Dưới đây là danh sách một số tập Tankōbon của bộ manga Nhóc Miko! - Cô bé nhí nhảnh do nhà xuất bản Shogakukan phát hành.

Anime
Hiện nay bộ truyện đã được chuyển thể thành anime do Toei Animation sản xuất và đạo diễn là Yoshizaka Takao. Bộ phim này dài khoảng 42 tập do TV Asahi phát sóng.

Xem thêm

 Ono Eriko
 Tankōbon
 Shogakukan
 Tạp chí Ciao

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của phim
 Nhóc Miko trên Anime News Network
 Đọc truyện nhóc Miko trực tuyến

Manga năm 1995
Manga dài tập
Anime năm 1998
Anime và manga hài
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Trẻ


title: (179379) 2001 XL249

text:
{{DISPLAYTITLE:(179379) 2001 XL249}}

(179379) 2001 XL249 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 13 tháng 12 năm 2001.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 179001–180000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 2001
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Dolonagrion fulvellum

text:
Dolonagrion fulvellum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Dolonagrion fulvellum được Selys miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Dolonagrion


title: Melanotus becvari

text:
Melanotus becvari là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Sauvian

text:
Sauvian là một commune thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Hérault

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Hérault


title: Tonndorf

text:
Tonndorf là một đô thị thuộc huyện Weimarer Land, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 10,12 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 674 người.

Tham khảo


title: Giải thưởng MTV châu Á 2006

text:
Giải thưởng MTV châu Á được tổ chức tại Siam Paragon, Bangkok, Thái Lan. Dưới đây là danh sách giải thưởng và ca sĩ đoạt giải:

Nghệ sĩ được yêu thích nhất
Hàn Quốc
Se7en

Trung Hoa đại lục
Triệu Vi

Đài Loan
Vương Lực Hoành

Hồng Kông
Nhóm nhạc nữ Twins

Thái Lan
Tata Young

Giải quốc tế
Nghệ sĩ nam được yêu thích nhất
Ricky Martin

Nghệ sĩ nữ được yêu thích nhất
Kelly Clarkson

Nhóm nhạc Pop được yêu thích nhất
Backstreet Boys

Nhóm nhạc Rock được yêu thích nhất
Greenday

Videoclip được yêu thích nhất
Twisted Transistor - Korn

Nghệ sĩ đột phá
Simon Webbe

Giải thành tựu
Nhóm nhạc nữ Destiny's Child

Các giải khác
Giải phong cách
Thái Y Lâm

Thông tin bên lề
Trong các nghệ sĩ châu Á, nhóm nhạc nữ Twins là nhóm nhạc Hồng Kông đầu tiên vinh dự được nhận giải thưởng cao quý này.

Liên kết ngoài
Trang chính thức

Tham khảo

M
M


title: 2670 Chuvashia

text:
2670 Chuvashia (1977 PW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 8 năm 1977 bởi Chernykh, N. ở Đài vật lý thiên văn Crimean. Nó được đặt theo tên the Russian republic thuộc Chuvashia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2670 Chuvashia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Vicq, Haute-Marne

text:
Vicq là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 278 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Chimarra vesta

text:
Chimarra vesta là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Cissé, Vienne

text:
Cissé là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 16,92 km², dân số năm 2006 là 2372 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 146 m trên mực nước biển.

Dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Cisséens.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Cissé trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Cisse


title: Paracretonia

text:
Paracretonia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Aleptina.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Ectoedemia royenicola

text:
Ectoedemia royenicola là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Vári năm 1955. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở Pretoria).

Ấu trùng ăn Diospyros whyteana.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Springfield, Oregon

text:
Springfield là một thành phố trong Quận Lane, tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ, chỉ cách Eugene, Oregon chính yếu bởi Xa lộ liên tiểu bang 5. Springfield được đặt tên như vậy là vì có một suối tự nhiên (natural spring) ở trong một cánh đồng (field) hay đồng cỏ (prairie) bên trong nội giới của thành phố hiện tại. Theo thống kê dân số năm 2000, thành phố có tổng dân số là 52.864. Ước tính năm 2006 là 57.065 cư dân.

Lịch sử

Springfield là nơi định cư khi Elias và Mary Briggs cùng gia đình của họ đến vào năm 1848. Họ trong số những người đầu tiên đi đến vùng bằng "Con đường miền nam" qua Hồ Klamath, vượt qua Dãy núi Cascades, vào trong Thung lũng Rogue, rồi đi về phía bắc đến Thung lũng Willamette. Elias Briggs cùng với William Stevens cùng điều hành một con phà trên sông Willamette gần đó.

Theo hồ sơ chủ quyền đất được chính phủ ban phát, Stevens là người định cư đầu tiên tuyên bố chủ quyền trong địa phương Springfield. Ông đến đó vào tháng 10 năm 1847 và khởi đầu xây một ngôi nhà cùng với ba người con trai lớn nhất, và khi ngôi nhà hoàn thành vào tháng 12, toàn bộ gia đình của ông đoàn tụ với ông và một ngày giáng sinh năm đó.

Người đến vùng phụ cân Springfield từ sớm là Felix Scott, Sr. đã định cư ở khoảng giữa từ sông McKenzie và sông Willamette năm 1847.

Năm 1854 Học khu Springfield số 19 được thành lập. Một ngôi nhà dùng làm trường nhỏ được xây gần góc đường 7 và đường B hướng nam; nó đã phục vụ cộng đồng cho đến thập niên 1880. Cô Agnes Stewart, một phụ nữ trẻ từ Pennsylvania, là cô giáo đầu tiên.

Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 1860, có 399 người sống tại Springfield. Năm 1861, trận lụt tồi tệ nhất trong lịch sử có ghi nhận của sông Willamette đã xảy ra

Năm 1871, tuyến xe lửa chính giữa Oregon và California không đi qua Springfield mà qua Eugene.

Springfield được tổ chức thành một thành phố năm 1885. Albert Walker, một người làm đồ sắt trong thị trấn là thị trưởng đầu tiên của Springfield.

Vì Springfield và Eugene gần nhau nên hai thành phố có chiều hướng bổ khuyết cho nhau: Eugene có Đại học Oregon, Springfield có một số nhà máy gỗ; Eugene cấp tiến hơn, Springfield thì bảo thủ hơn; Eugene có chiều hướng là nơi cho giới thượng trung lưu, trong khi Springfield là nơi cho giới lao động chân tay.

Nhiều năm qua, kinh tế của Springfield đã bám vào công nghiệp gỗ. Chủ nhân lớn nhất là Công ty Weyerhaeuser mở cơ sở Springfield của nó năm 1949, và sau nhiều năm khai thác gỗ quy mô bị bắt buộc giảm bớt vì cây gỗ đủ tuổi càng ngày càng ít hơn. Trong thập niêm 1990, nhà máy xẻ gỗ Weyerhaeuser và nhà máy làm ván ép bị đóng cửa, và nhà máy giấy bị cắt giảm quy mô. Springfield hiện giờ phát triển một nền kinh tế đa dạng hơn, và chủ nhân lớn nhất có thể nói là Peace Health đang tiến hành dời bịnh viện và phòng thí nghiệm (Oregon Medical Laboratories) từ Eugene về Springfield.

Địa lý
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 37,3 km² (14,4 mi²), tất cả là đất.

Sông McKenzie chảy qua Springfield dọc theo phía bắc thành phố. Con sông này là một trong những con sông hoang dã quan trọng nhất của tiểu bang. Nó bắt đầu từ các con sông băng trên Dãy núi Cascade, rồi chảy qua các thác ghềnh cho đến khi nó kết thúc tại sông Willamette ở ngay phía tây của Springfield. Con sông có rất nhiều cá trout, và là một phần của văn hóa địa phương cũng như giúp hỗ trợ du dịch.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 City of Springfield
 Springfield Chamber of Commerce
 Oregon Blue Book entry for Springfield

Thành phố của Oregon


title: Castelpizzuto

text:
Castelpizzuto là một đô thị ở tỉnh Isernia trong vùng Molise, có cự ly khoảng 30 km về phía tây của Campobasso và khoảng 11 km về phía đông nam của Isernia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 156 và diện tích là 15,2 km².

Castelpizzuto giáp các đô thị: Castelpetroso, Longano, Pettoranello del Molise, Roccamandolfi, Santa Maria del Molise.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Isernia


title: Conus lividus

text:
Conus lividus, tên tiếng Anh: Livid cone, là một loài sophisticated predatory ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Phân bố
This cone snail được tìm thấy ở Aldabra, Chagos, Mascarene Basin, Mauritius, Mozambique, Biển Đỏ, Tanzania và the West bờ biển của Nam Phi.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Conus lividus - Information

Động vật được mô tả năm 1792
L
Động vật Tây Úc


title: Lanelater babaulti

text:
Lanelater babaulti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Lanelater


title: Đô thị của Tây Ban Nha

text:
Đô thị là đơn vị hành chính cấp cơ sở của Tây Ban Nha. Tiếng Tây Ban Nha gọi là municipio. Chính quyền đô thị gọi là Ayuntamiento và người đứng đầu chính quyền gọi là Alcalde. Giúp việc cho người đứng đầu chính quyền đô thị là các trợ lý (Tenientes de Alcalde) và hội đồng đô thị (Pleno). Những đô thị nào có quy mô dân số trên 5000 người thì còn có ủy ban thường vụ (Comisión de Gobierno). Còn những đô thị có quy mô dân số chưa đến 50 người thì chính quyền bao gồm Alcalde và hội nghị nhân dân (Asamblea vecinal) gồm các thành viên do toàn thể dân trong đô thị bầu cử trực tiếp ra.

Hội đồng đô thị (Pleno) gồm các thành viên do nhân dân trong đô thị trực tiếp bầu ra. Họ có nhiệm kỳ là 4 năm. Số lượng thành viên hội đồng đô thị tùy thuộc vào quy mô dân số của đô thị. Riêng các đô thị có dưới 50 dân thì không có hội đồng mà chỉ có hội nghị nhân dân.

Người đứng đầu chính quyền đồng thời là chủ tịch hội đồng đô thị do hội đồng này bầu ra.

Chính quyền đô thị được phân cấp các chức năng sau: giữ gìn trị an, chỉnh trang đường phố và đường cho người đi bộ, phòng cháy chữa cháy, quy hoạch và giữ gìn trật tự đô thị, giữ gìn các di sản lịch sử văn hóa, giữ gìn môi trường, bảo hộ người tiêu dùng, vệ sinh công cộng, một số công việc y tế công cộng và giáo dục, các công tác phúc lợi, nghĩa trang, cấp thoát nước, phát triển du lịch, văn hóa, thể thao.

Đây là một danh sách các đô thị ở các tỉnh của Tây Ban Nha:

A
 Đô thị ở A Coruña
 Đô thị ở Álava
 Đô thị ở Asturias
 Đô thị ở Avila

B
 Đô thị ở Badajoz
 Đô thị ở Barcelona
 Đô thị ở Burgos
 Đô thị ở Quần đảo Balears

C
 Đô thị ở Cáceres
 Đô thị ở Cádiz
 Đô thị ở Cantabria
 Đô thị ở Castellón
 Đô thị ở Ciudad Real
 Đô thị ở Córdoba
 Đô thị ở Cuenca

G
 Đô thị ở Girona
 Đô thị ở Granada
 Đô thị ở Guadalajara
 Đô thị ở Guipúzcoa

H
 Đô thị ở Huelva
 Đô thị ở Huesca

J
 Đô thị ở Jaén

L
 Đô thị ở Las Palmas
 Đô thị ở León
 Đô thị ở Lleida
 Đô thị ở Lugo

M
 Đô thị ở Madrid
 Đô thị ở Málaga
 Đô thị ở Murcia

N
 Đô thị ở Navarre

O
 Đô thị ở Ourense

P
 Đô thị ở Palencia
 Đô thị ở Pontevedra

R
 Đô thị ở La Rioja

S
 Đô thị ở Salamanca
 Đô thị ở Santa Cruz de Tenerife
 Đô thị ở Segovia
 Đô thị ở Sevilla
 Đô thị ở Soria

T
 Đô thị ở Tarragona
 Đô thị ở Teruel
 Đô thị ở Toledo

V
 Đô thị ở Valencia
 Đô thị ở Valladolid
 Đô thị ở Vizcaya

Z
 Đô thị ở Zamora
 Đô thị ở Zaragoza

Danh sách các đô thị theo vùng hành chính
 Đô thị ở Andalusia
 Đô thị ở Aragon
 Đô thị ở Asturias
 Đô thị ở Quần đảo Baleares
 Đô thị ở Quần đảo Canaria
 Đô thị ở Cantabria
 Đô thị ở Castile-La Mancha
 Đô thị ở Castile-León
 Đô thị ở Catalonia
 Munictalonia
 Đô thị ở Extremadura
 Đô thị ở Galicia
 Đô thị ở Cộng đồng Madrid
 Đô thị ở Vùng Murcia
 Đô thị ở Navarre
 Đô thị ở Xứ Basque
 Đô thị ở La Rioja
 Đô thị ở cộng đồng Valencia

Danh sách các thành phố tự trị
 Ceuta
 Melilla

Tham khảo

Xem thêm
 Vùng hành chính của Tây Ban Nha
 Tỉnh của Tây Ban Nha
 Comarcas của Tây Ban Nha

Tây Ban Nha
Đô thị của Tây Ban Nha
Danh sách đô thị
Danh sách đô thị ở Tây Ban Nha


title: Pathet Lào

text:
Pathet Lào (tiếng Lào: ກຸ່ມປະເທດລາວ) là một phong trào chính trị và tổ chức cộng sản, dân tộc chủ nghĩa ở Lào được thành lập vào giữa thế kỷ 20. Tổ chức này cuối cùng đã thành công trong việc giành được quyền lực cao nhất ở Lào, sau một cuộc cách mạng (chống lại người Pháp và Mỹ) kéo dài từ thập niên 1950 cho đến nay. Pathet Lào lên nắm chính quyền Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào sau này. Tổ chức này có mối quan hệ mật thiết với những người cộng sản Việt Nam. Trong 2 cuộc Chiến tranh Đông Dương, tổ chức này được tổ chức hiệu quả, được sự hỗ trợ và trang bị của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Phong trào chính trị liên quan tới Pathet Lào đầu tiên được gọi là Đảng Nhân dân Lào (1955-1975) và sau này được có tên là Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (1972 đến nay). Năm 1975, sau khi Pathet Lào giành được quyền lực, trên thực tế tổ chức này đã là chính quyền hơn là một tổ chức kháng chiến và thuật ngữ này không còn được sử dụng. Không giống như Khmer Đỏ, Pathet Lào có quan hệ mật thiết với những người cộng sản Việt Nam. Các nhân vật chủ chốt của Pathet Lào có Hoàng thân Souphanouvong, Kaysone Phomvihane, Phoumi Vongvichit, Nouhak Phoumsavanh và Khamtai Siphandon.

Tham khảo

Lịch sử Lào
Tổ chức du kích
Chính trị Lào


title: Campsosternus gemma

text:
Campsosternus gemma là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Campsosternus


title: Geranomyia paramanca

text:
Geranomyia paramanca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Megachile sumatrana

text:
Megachile sumatrana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1918


title: Ái vật

text:
Ái vật hay còn gọi là loạn dục đồ vật hay ái vật tình dục (tiếng Anh: Sexual fetishism) là những tên gọi để chỉ các mối quan tâm tình dục trên những đối tượng không phải là quan hệ giữa cơ quan sinh dục của người với người. Những mối quan tâm này có thể coi như công cụ hỗ trợ để đạt cảm hứng tình dục hoặc có thể trở thành rối loạn tâm thần nếu nó gây ra những đau khổ tâm lý đáng kể cho người mắc hoặc tác động có hại vào các lĩnh vực quan trọng trong đời sống của họ. Kích thích tình dục có được từ một phần cơ thể đặc biệt có thể được phân loại kỹ hơn ở tôn sùng bộ phận.

Định nghĩa
Ban đầu, hầu hết các nguồn tin y tế định nghĩa ái vật như một sự quan tâm tình dục với các đối tượng phi sinh vật, một bộ phận trên cơ thể người hoặc chất dịch cơ thể. Vào năm 1980 sau một nghiên cứu - DSM-III, Hiệp hội Tâm thần học Mỹ đã loại trừ bộ phận cơ thể người ra khỏi đối tượng tình dục của người mắc theo tiêu chuẩn chẩn đoán của họ. Trong DSM-IV (1994), nó vẫn được coi là một phần riêng biệt của lệch lạc tình dục như trong DSM-III. Gần đây trong một phiên bản mới sửa đổi của DSM (DSM-5) ra đời năm 2013 lại sáp nhập các bộ phận cơ thể người vào đối tượng tình dục của người mắc hội chứng ái vật và gọi đó là tôn sùng bộ phận.

Phân tích
Ái vật có thể chia làm nhiều loại, cả nam và nữ đều có thể mắc phải tuy nhiên nam chiếm nhiều hơn. Thay vì đam mê quan hệ tình dục với người khác phái, hoặc cùng phái (trường hợp người đồng tính luyến ái) thì họ lại si mê những vật khiến họ có cảm giác kích thích chẳng hạn như: giày, vớ, găng tay và hay gặp là quần lót.

Quan điểm cho nguyên nhân
Theo Alfred Bine, ái vật tình dục xuất phát từ những cá nhân dễ bị tổn thương vào thời thơ ấu và đã trải qua những kinh nghiệm tình cảm mãnh liệt với các đối tượng tình dục nên dẫn đến hiện tượng này. Richard von Krafft-Ebing và Havelock Ellis cũng tin rằng ái vật xuất phát từ kinh nghiệm kết hợp, nhưng không cho đó là điều tất yếu. Nhà tình dục học, ông Magnus Hirschfeld cho rằng sức hấp dẫn tình dục không bao giờ bắt nguồn từ một cá nhân đơn lẻ, nhưng luôn luôn là sản phẩm của sự tương tác của các tính năng cá nhân. Ông nói rằng hầu như ai cũng có mối quan tâm đặc biệt nào đó nên đã lựa chọn một loại bái vật lành mạnh. Ngày nay, lý thuyết của Hirschfeld vẫn thường được nhắc đến trong bối cảnh của hành vi cụ thể như phụ nữ sẽ làm nổi bật bộ phận cơ thể bằng quần áo hoặc phụ kiện và nam giới sẽ phản ứng với chúng. Sigmund Freud tin rằng ái vật tình dục ở nam giới bắt nguồn từ sự sợ hãi vô thức từ bộ phận sinh dục của người mẹ, từ nỗi sợ bị thiến, từ sự tưởng tượng ra hình ảnh người mẹ cắt đứt dương vật của một người đàn ông. Năm 1951, Donald Winnicott trình bày lý thuyết của ông về đối tượng chuyển tiếp và các hiện tượng, theo đó hành động trẻ con như mút ngón tay và các đồ vật như đồ chơi dễ thương là nguồn gốc của hành vi dành cho người lớn. Đó là sự chuyển tiếp hình thành hành vi ái vật tình dục.

Các loại
Khi xem xét 48 trường hợp ái vật lâm sàng, các đối tượng tình dục của họ bao gồm quần áo (58,3%), cao su và các mặt hàng cao su (22,9%), giày dép (14,6%), các bộ phận cơ thể (14,6%), da (10,4%), và các vật liệu mềm hay vải (6,3%). Một nghiên cứu năm 2007 được các thành viên trong nhóm thảo luận trên Internet với từ "fetish" với chủ đề về các bộ phận trên cơ thể thì cho kết quả 47% thuộc về nhóm ái vật chân (foot fetishism), 9% về dịch cơ thể, 9% về kích thước cơ thể, 7% về tóc (hair fetish), và 5% về cơ bắp (muscle worship). Nhóm ít phổ biến tập trung vào rốn (navel fetishism), chân, lông trên cơ thể, miệng, và móng tay, trong số những thứ khác. Kết quả của nhóm các đối tượng về trang phục, kết quả thu được có 33% tỉ lệ thuộc về nhóm thích những bộ quần áo mặc trên chân hoặc mông (như vớ hoặc váy), 32% về giày dép (shoe fetishism), 12% về quần lót (underwear fetishism), và 9% về toàn bộ cơ thể như áo khoác. Nhóm đối tượng ít phổ biến tập trung vào mũ nón, ống nghe, wristwear, và tã lót (diaper fetishism).

Nguyên nhân

Ái vật thường trở nên rõ ràng trong tuổi dậy thì, và có thể phát triển trước đó. Một số giải thích đó là phản xạ có điều kiện. Theo John Bancroft, khó mà giải thích được nguyên nhân của ái vật tình dục, bởi vì nó không dẫn đến ái vật cho hầu hết mọi người. Ông cho rằng điều kết hợp với một số yếu tố khác, chẳng hạn như sự bất thường trong quá trình học tình dục. Các lý thuyết về ấn tượng tình dục đề xuất rằng con người học cách nhận ra các tính năng và các hoạt động mong muốn trong quan hệ tình dục trong thời thơ ấu. Ái vật tình dục có thể xảy ra khi một đứa trẻ được hiểu không chính xác hay có khái niệm quá hẹp về một đối tượng quan hệ tình dục. Sự khác biệt về thần kinh có thể đóng một vai trò trong một số trường hợp. Vilayanur S. Ramachandran quan sát thấy rằng việc xử lý khu vực cảm giác đầu vào từ bàn chân nằm ngay bên cạnh khu vực kích thích bộ phận sinh dục và đề nghị một liên kết ngẫu nhiên giữa các khu vực này có thể giải thích sự phổ biến của bái vật chân. Giải thích được đưa ra cho sự hiếm có cho người mắc là nữ vì hầu hết hình ảnh đồ vật là hình ảnh trong tự nhiên và nam giới được cho là nhạy cảm hơn tình dục để kích thích thị giác.

Tỉ lệ
Tỷ lệ cho người mắc hội chứng này chỉ được xác định một cách tương đối và số người mắc là nam thì nhiều hơn nữ. Trong một nghiên cứu năm 2011, khoảng 30% nam giới báo cáo tưởng tượng ái vật tình dục, và 24,5% đã tham gia vào hành vi tình dục với đồ vật.Trong số những tưởng tượng của báo cáo, 45% cho rằng các kích thích đã được khơi dậy mạnh mẽ. Trong một nghiên cứu khác vào năm 2014, khoảng 26,3% phụ nữ và 27,8% nam giới thừa nhận bất kỳ ảo tưởng về quan hệ tình dục với một vật yêu thích hoặc đối tượng phi tình dục. Một phân tích nội dung của những tưởng tượng ái vật phát hiện ra rằng 14% của những tưởng tượng ái vật là bàn chân, và 4,7% tập trung vào một phần cụ thể nào đó không phải bàn chân. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy rằng 28% nam giới và 11% phụ nữ cho biết rằng có kích thích tình dục với các đồ vật (bao gồm cả chân, vải, và các đối tượng "như giày, găng tay, hoặc đồ chơi sang trọng").

ÁI vật đến mức nó trở thành một rối loạn tâm thần là khá hiếm với ít hơn 1% bệnh nhân tâm thần được khảo sát cho đây là vấn đề của họ và bệnh chỉ được xác định nếu thỏa mãn hai điều kiện sau:
Trong khoảng thời gian ít nhất là 6 tháng bệnh nhân thường xuyên tưởng tượng khơi dậy tình dục, có ham muốn tình dục hay những hành vi liên quan đến việc sử dụng đồ vật để thỏa mãn tình dục với một cường độ cao.
Những tưởng tượng đó gây ra đau khổ tâm lý nghiêm trọng hay làm cản trở các mối quan hệ trong xã hội, nghề nghiệp của bệnh nhân.
Những trường hợp không hội đủ hai điều kiện trên thì được xem là không mắc bệnh và sẽ tự khỏi trong vòng thời gian 5 năm.

Chẩn đoán
Các thống kê - ICD-10 định nghĩa ái vật như một sự phụ thuộc vào đối tượng phi sinh vật cho việc kích thích tình dục và sự hài lòng. Nó chỉ được coi là một chứng rối loạn hoạt động khi gây ra đau khổ hay ảnh hưởng đến quan hệ tình dục bình thường.

Theo nghiên cứu DSM-5, ái vật là kích thích tình dục từ các đối tượng phi sinh vật hoặc các bộ phận không phải cơ quan tình dục. Để được chẩn đoán là rối loạn tâm thần từ hội chứng này, các kích thích phải kéo dài ít nhất là sáu tháng và gây ra đau khổ tâm lý xã hội có ý nghĩa hoặc suy giảm trong lĩnh vực quan trọng của cuộc sống của họ. Trong DSM-IV, ham muốn tình dục ở các bộ phận cơ thể được phân biệt từ ái vật dưới tên partialism (chẩn đoán là lệch lạc tình dục NOS), nhưng nó đã được sáp nhập với rối loạn tình dục đồ vật cho DSM-5.

Các dự án ReviseF65 đã vận động cho việc chẩn đoán ICD được bãi bỏ hoàn toàn để tránh sự kỳ thị đối với người mắc hội chứng này.

Nhà tình dục học Odd Reiersol lập luận rằng hội chứng này thường gây ra sự xấu hổ và điều đó làm khủng hoảng tâm lý cho người mắc. Theo ông, trong trường hợp cá nhân không kiểm soát được hành vi gây hại, thay vào đó họ được chẩn đoán với một cá tính có hại hoặc rối loạn kiểm soát xung.

Điều trị
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ái vật là một tưởng tượng phổ biến và chỉ nên được coi là một rối loạn khi nó làm suy giảm chức năng hoạt động bình thường hoặc gây ra đau khổ.

Mục tiêu của điều trị là để loại bỏ các hoạt động tội phạm, giảm sự phụ thuộc vào các đồ vật để thỏa mãn tình dục, nâng cao kỹ năng quan hệ, hoặc cố gắng để loại bỏ hoàn toàn kích thích lệch lạc này. Các bằng chứng cho hiệu quả điều trị còn hạn chế và vẫn đang được nghiên cứu. Hiện không có nghiên cứu về điều trị cho trường hợp là nữ.

Liệu pháp hành vi nhận thức là một trong những phương pháp phổ biến. Trị liệu hành vi nhận thức dạy cho người mắc cách thay thế những tưởng tượng có hại này bằng những tưởng tượng có ích khác. Điều trị ác cảm: liệu pháp này có thể làm giảm kích thích tình dục trong ngắn hạn, nhưng dường như không có tác dụng vĩnh viễn. Antiandrogen và các chất ức chế serotonin có chọn lọc tái hấp thu (SSRIs) có thể được quy định để giảm ham muốn tình dục. Cyproterone acetate là antiandrogen phổ biến nhất được sử dụng. Các chất này làm giảm tình dục tưởng tượng nói chung. Các tác dụng phụ có thể bao gồm loãng xương, rối loạn chức năng gan, và gây nữ tính hóa. Các nghiên cứu đã cho thấy rằng việc dùng antiandrogen acetate medroxyprogesterone sẽ thành công trong việc làm giảm ham muốn tình dục, nhưng có thể có tác dụng phụ như loãng xương, tiểu đường, huyết khối tĩnh mạch sâu, nữ tính hóa, và tăng cân. Một số bệnh viện sử dụng leuprolide acetate và goserelin acetate để làm giảm ham muốn tình dục, và trong khi hiện nay có rất ít bằng chứng cho hiệu quả của họ, việc dùng nó gây ra ít tác dụng phụ hơn antiandrogens khác. Một số nghiên cứu hỗ trợ việc sử dụng các thuốc SSRI, mà có thể thích hợp antiandrogens thì tác dụng phụ sẽ tương đối lành tính.

Việc tư vấn các mối quan hệ có thể dùng để giảm sự phụ thuộc vào các đồ vật và cải thiện khả năng tình dục đúng nghĩa bằng việc sử dụng các kỹ thuật như cảm giác tập trung. Người mắc có thể vẫn tiếp tục hành vi này nhưng trong một giới hạn có thể kiểm soát được, hoặc dành chỉ những ngày nhất định để thực hiện hành vi này. Nếu việc cương dương mà không thể thiếu các đồ vật yêu thích, các bác sĩ chuyên khoa có thể khuyên người mắc thay đổi vùng nhạy cảm bí mật để tăng khoái cảm để kích thích diễn ra bình thường (mặc dù các cơ sở bằng chứng cho các kỹ thuật còn yếu).

Các động vật khác

Ái vật đã được so sánh với phản xạ có điều kiện của phản ứng tình dục ở động vật khác. Hấp dẫn tình dục với những tín hiệu nhất định có thể được giả tạo gây ra trong chuột. Cả chuột đực và chuột cái sẽ phát triển một sở thích tình dục trung lập hoặc thậm chí thay đổi đối tác tình dục nếu đối tác đó có những mùi hương được kết hợp với kinh nghiệm tình dục sớm của chúng. Việc tiêm morphine hoặc oxytocin vào một con chuột đực trong quá trình tiếp xúc đầu tiên của nó với chuột cái cũng sẽ có mùi thơm có tác dụng tương tự. Chuột cũng sẽ phát triển sở thích tình dục cho kinh nghiệm tình dục đầu tiên của chúng, và có thể dẫn đến hiện tượng tăng hưng phấn như quan hệ với một con chuột cái nhưng thực ra đó chỉ là một con cá đồ chơi bằng nhựa. Mối quan hệ tình dục tương tự cũng đã được chứng minh trong loài khỉ đuôi sóc và chim cút Nhật Bản.

Có thể các kích thích ái vật đã được báo cáo trong hai loài linh trưởng khác nhau từ cùng sở thú. Bất cứ khi nào một kích thích đầu tiên thu được với một chú tinh tinh thông thường sinh ra trong điều kiện nuôi nhốt là nó sẽ luôn nhìn chằm chằm vào bộ phận sinh dục bằng cách chạm vào nó, trở nên cương cứng rồi bắt đầu chà dương vật của mình để chống lại sự cương cứng đó rồi cuối cùng là xuất tinh. Thứ hai, một con khỉ đầu chó sẽ trở nên cương cứng trong khi cọ xát và ngửi chân của mình, nhưng không phải thủ dâm hay chạm vào chân và dương vật của mình.

Các bệnh lệch lạc tình dục tương tự
Lệch lạc tình dục
Bạo dâm
Khổ dâm
Ái lão
Ái nhi
Ái tượng
Ái phạm nhân
Ái tử thi
Rối loạn tâm thần

Chú thích

Tham khảo
Tình dục và rối loạn tình dục
Lệch lạc tình dục có phải là bệnh

Đọc thêm
 Bienvenu, Robert, The Development of Sadomasochism as a Cultural Style in the Twentieth-Century United States, 2003, Online PDF under Sadomasochism as a Cultural Style

Liên kết ngoài

Kẻ cắp 4.000 chiếc đồ lót phụ nữ , (tiếng Anh)
Serial lingerie thief arrested

Bệnh tâm lý
Lệch lạc tình dục
Chẩn đoán tâm thần


title: Charlie

text:
Charlie có thể là:

Charlie Chaplin
Charlie Nguyễn
Đồi Charlie

Xem thêm


title: 1824

text:
1824 (số La Mã: MDCCCXXIV) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Năm trong lịch Gregory.

Sự kiện
Beethoven hoàn thành bản giao hưởng số 9.

Sinh
 17 tháng 1 – Nguyễn Phúc Miên Cung, tước phong Sơn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1849).
 4 tháng 3 – Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy, phong hiệu Phú Phong Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1863).
 1 tháng 4 – Emil von Albedyll, tướng lĩnh Phổ (m. 1897).
 16 tháng 5 – Nguyễn Phúc Miên Phong, tước phong Tân Bình Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1860).
 21 tháng 6 – Nguyễn Phúc Vĩnh Trinh, phong hiệu Quy Đức Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1892).
 25 tháng 6 – Nguyễn Phúc Thục Thận, phong hiệu Cảm Đức Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1907)
 23 tháng 8 – Nguyễn Phúc Miên Liêu, tước phong Quỳ Châu Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1881).
 Không rõ – Nguyễn Phúc Tĩnh Hảo, phong hiệu Diên Phúc Công chúa, công chúa con vua Thiệu Trị (m. 1847).

Mất
 17 tháng 7 – Nguyễn Phúc Ngọc Tông, thụy An Tĩnh, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1812).
 26 tháng 10 – Nguyễn Phúc Chẩn, tước phong Thiệu Hóa Quận vương, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1803).
 Không rõ – Nguyễn Đức Xuyên, võ quan nhà Nguyễn (s. 1759).

Xem thêm

Tham khảo

24


title: Melicope haleakalae

text:
Melicope haleakalae là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Hawaii. Nó đã tuyệt chủng do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Melicope haleakalae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

haleakalae
Thực vật tuyệt chủng Hawaii


title: Systropha punjabensis

text:
Systropha punjabensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Batra & Michener mô tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Systropha
Động vật được mô tả năm 1966


title: Quasimus echigoanus

text:
Quasimus echigoanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Ceratina atrata

text:
Ceratina atrata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được H. S. Smith mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1907


title: Montbard (quận)

text:
Quận Montbard là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Côte-d'Or, trong vùng Bourgogne-Franche-Comté. Quận này có 12 tổng và 254 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Montbard là:
 Aignay-le-Duc
 Baigneux-les-Juifs
 Châtillon-sur-Seine
 Laignes
 Montbard
 Montigny-sur-Aube
 Précy-sous-Thil
 Recey-sur-Ource
 Saulieu
 Semur-en-Auxois
 Venarey-les-Laumes
 Vitteaux

Các xã
Các xã của quận Montbard, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Montbard trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Montbard


title: Oberweid

text:
Oberweid là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 10,19 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 571 người.

Tham khảo


title: Acolastus altaicus

text:
Acolastus altaicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Voronova miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: Callispa testaceicornis

text:
Callispa testaceicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Alfonso Cano

text:
Guillermo León Sáenz Vargas (22 tháng 7 năm 1948 – ngày 04 tháng 11 năm 2011), thường được biết đến với bút danh của ông Alfonso Cano, là chỉ huy của Lực lượng Vũ trang Cách mạng của Colombia (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia, FARC). Ông đã kế tục người sáng lập Manuel Marulanda Vélez vào tháng 3 năm 2008 và chỉ huy nhóm nổi dậy chủ nghĩa Mác cho đến khi bị giết trong hành động của quân đội Colombia vào ngày 4 tháng 11 năm 2011.
Sinh ra trong một gia đình trung lưu ở Bogota, Cano đã bắt đầu nghiên cứu của ông về nhân chủng học tại Đại học Quốc gia Colombia vào năm 1968, nơi ông trở thành một thành viên và lãnh đạo của thanh niên Cộng sản. Nhờ đó, ông trở thành quen thuộc với các thành viên của FARC, người đã mời ông thường xuyên giảng dạy về chủ nghĩa Mác đối với một số các cột du kích. Ông bị bỏ rơi sự nghiệp của mình trước khi tốt nghiệp để tham gia vào nhóm và cống hiến mình để hoạt động chính trị. Ý thức hệ, ông được mô tả là một đường lối cứng rắn, với niềm tin rằng ý tưởng và phe của ông sẽ chiến thắng hoàn toàn

Tham khảo


title: Calvignasco

text:
Calvignasco là một đô thị ở tỉnh Milano thuộc vùng Lombardia của Italia, khoảng 20 km về phía tây nam của tỉnh lỵ Milano. Đến thời điểm 31 tháng 12 năm 2004, dân số đô thị này là 1.065 người, diện tích là 1,9 km².

Calvignasco giáp các đô thị: Rosate, Vernate, Bubbiano, Casorate Primo.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.calvignasco.mi.it/

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Megachile chyzeri

text:
Megachile chyzeri là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1909


title: Gonomyia pentacantha

text:
Gonomyia pentacantha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Conoderus germari

text:
Conoderus germari là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Triệu Tổ miếu (Hoàng thành Huế)

text:
Triệu Tổ miếu (肇祖廟) hay là Triệu miếu (từ Hán Việt 肇 Triệu nghĩa là phát sinh, bắt đầu) là một công trình kiến trúc trong Hoàng thành Huế. Triệu Tổ miếu được xây dựng dưới thời vua thứ nhất của nhà Nguyễn, năm Gia Long thứ 3 (1804). Miếu này nằm ở phía bắc của Thái miếu, là miếu thờ Nguyễn Kim, thân sinh của chúa Tiên Nguyễn Hoàng. Miếu được xây trong một khuôn viên hình chữ nhật, tường phía nam gắn liền với tường Thái miếu. Bên trong điện chính đặt án thờ Triệu Tổ Tĩnh hoàng đế và hoàng hậu. Mỗi năm tổ chức 5 lần tế tương tự như ở Thái miếu.

Nguyễn Kim bị hàng tướng nhà Mạc là Dương Chấp Nhất đầu độc chết. Nguyễn Kim đã được triều Nguyễn truy tôn miếu hiệu cho ông là Triệu Tổ.

Về hình thức và quy mô kiến trúc, Triệu miếu tương tự như Hưng miếu, miếu gồm 1 tòa điện chính theo lối nhà kép, chính đường 3 gian 2 chái, tiền đường 5 gian 2 chái đơn. Hai bên điện chính có Thần Khố (phía đông) và Thần Trù (phía tây).

Tham khảo

Hoàng thành Huế
Miếu Việt Nam


title: Brave Story

text:
Brave Story (ブレイブ・ストーリー) là loạt tiểu thuyết kỳ ảo của Nhật Bản do Miyabe Miyuki thực hiện. Tác phẩm này được đăng trên các tờ báo từ ngày 11 tháng 11 năm 1999 đến ngày 13 tháng 2 măm 2001. Sau đó Kadokawa Shoten đã tập hợp các mẫu truyện lại và xuất bản thành một bộ hai cuốn sách bìa cứng vào tháng 3 năm 2003. Cốt truyện xoay quanh cuộc phiêu lưu của một học sinh lớp 5 tên Mitani Wataru vào thế giới huyền ảo sau khi cậu gặp một người đến từ thế giới này.

Brave Story đã trở thành thương hiệu với một lượng chuyển thể đáng kể trên các phương tiện truyền thông khác nhau. Chuyển thể manga của tiểu thuyết đã được thực hiện bởi Ono Yoichiro và Miyabe, Miyabe đã viết thêm cốt truyện mới cho manga, loạt manga này đã đăng trên tạp chí truyện tranh phát hành hằng tuần Weekly Comic Bunch của Shinchosha. Sau đó các chương đã được tập hợp lại và phát hành thành 20 tankōbon. Trong loạt manga thì Wataru đã lớn hơn và vào trung học.

Năm 2006 loạt tiểu thuyết đã được tái bản thành hai phiên bản. Một phiên bản được phát hành với bìa mềm gồm ba tập được thiết kế dành cho những độc giả trưởng thành và một phiên bản được phát hành dưới dạng light novel cho các độc giả trẻ tuổi. Gonzo đã thực hiện chuyển thể phim anime của tiểu thuyết và Warner Bros lo khâu phân phối vào ngày 08 tháng 7 năm 2006. Bộ phim đã được đề cử giải Phim hoạt hình của năm tại lễ trao Giải thưởng Viện hàn lâm Nhật Bản năm 2007 cũng như được tiến hành phân phối tại các nước khác như Úc, Anh, Pháp, Đài Loan và Đức.

Có ba chuyển thể trò chơi điện tử đã được thực hiện bởi các hãng khác nhau. Sony Computer Entertainment đã phát triển trò Brave Story Aratanaru Tabibito cho hệ PSP và Brave Story Wataru no Bouken cho hệ PS2, Namco Bandai phát triển trò Brave Story Boku no Kioku to Negai cho hệ Nintendo DS.

Sơ lược cốt truyện

Truyền thông

Tiểu thuyết
Brave Story Được viết và minh họa bởi Miyabe Miyuki, tiểu thuyết đã đăng trên các tờ báo từ ngày 11 tháng 11 năm 1999 đến ngày 13 tháng 2 măm 2001. Kadokawa Shoten đã tập hợp các mẫu truyện lại và xuất bản thành một bộ hai cuốn sách bìa cứng vào tháng 3 năm 2003. Một ấn bản đặc biệt đã được Kadokawa Shoten phát hành vào ngày 07 tháng 4 năm 2003. Năm 2006, loạt tiểu thuyết đã được tái bản thành hai phiên bản. Một phiên bản được phát hành với bìa mềm gồm ba tập được thiết kế dành cho những độc giả trưởng thành và một phiên bản được phát hành dưới dạng light novel cho các độc giả trẻ tuổi. Một cuốn sách hướng dẫn cũng được phát hành vào ngày 03 tháng 7 năm 2006 để đánh dấu sự tái bản này.

Viz Media đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của loạt tiểu thuyết và phát hành thành một cuốn sách 824 trang với nhãn hiệu Haikasoru. Quaterni thì đã đăng ký bản quyền tại Tây Ban Nha.

Manga
Chuyển thể manga đã được thực hiện với sự tham gia của Miyabe Miyuki viết tiếp cốt truyện và Ono Yoichiro thực hiện phần minh họa, chuyển thể này được thực hiện sau khi tiểu thuyết được trao danh hiệu Mildred L. Batchelder. Loạt manga đã đăng trên tạp chí truyện tranh dành cho shōnen phát hành hằng tuần Weekly Comic Bunch của Shinchosha. Shinchosha sau đó đã tập hợp các chương lại và phát hành thành 20 tankōbon.

Loạt manga cũng được đăng ký bản quyền với các thứ tiếng và phân phối ở các nước như Tokyopop đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của loạt manga, Kurokawa đăng ký tại Pháp và Tong Li Publishing đăng ký tại Đài Loan.

Phim anime
Gonzo đã thực hiện chuyển thể anime của Brave Story dưới dạng một tập dài. Bộ phim được đạo diễn bởi Chigira Koichi và sản xuất bởi Sekiguchi Daisuke, Koiwai Hiroyoshi và Kajita Koji, Warner Bros. lo khâu phân phối với việc trình chiếu bộ phim tại các rạp ở Nhật Bản vào ngày 08 tháng 7 năm 2006. Warner Bros. cũng đã phát hành bộ phim dưới các phiên bản DVD, Blu-ray, HD DVD và UMD từ ngày 12 tháng 11 năm 2006.

Pony Canyon đã trình chiếu bộ phim tại Hội chợ phim Hoa Kỳ. Bộ phim cũng được phân phối tại nhiều nước bởi các nhà phân phối như Optimum Releasing đã đăng ký phát hành tại Anh, Madman Entertainment tại Úc và New Zealand, Kaze tại Pháp, Anime-Virtual, barnsteiner film, Kazé Germany (hiện tại) tại Đức và Muse Communication tại Đài Loan.

Trò chơi điện tử
Sony Computer Entertainment đã phát hành trò chơi điện tử thể loại nhập vai tên Brave Story Aratanaru Tabibito (ブレイブ・ストーリー 新たなる旅人) cho hệ PlayStation Portable vào ngày 06 tháng 7 năm 2006 tại Nhật Bản. Phiên bản tiếng Anh của trò chơi đã được Xseed Games phát hành 31 tháng 7 năm 2007. Cả hai phiên bản đều do Game Republic phát triển. Sony Computer Entertainment cũng phát hành một trò chơi khác thể loại phiêu lưu tên Brave Story Wataru no Bouken (ブレイブ·ストーリー ワタルの冒険) cho hệ PlayStation 2 vào ngày 06 tháng 7 năm 2006.

Namco Bandai cũng đã phát hành một trò chơi thể loại phiêu lưu tên Brave Story Boku no Kioku to Negai (ブレイブ·ストーリー ボクのキオクとネガイ) cho hệ Nintendo DS vào ngày 06 tháng 7 năm 2006.

Âm nhạc
Phim anime có bài hát chủ đề là bài Ketsui no Asa ni (決意の朝に) do AQUA TIMEZ trình bày trong phần kết thúc. Sony Music Entertainment đã phát hành đĩa đơn của bài hát vào ngày 05 tháng 7 năm 2006. Sony Music Entertainment cũng phát hành đĩa chứa các bản nhạc dùng trong anime do Juno Reactor soạn cùng ngày với đĩa đơn. Vào ngày 29 tháng 11 năm 2006, Avex Trax đã phát hành một đĩa chứa các bản bài hát về Brave Story do Komuro Tetsuya và Maeda Takahiro soạn và TRF trình bày. Universal Music cũng phát hành một đĩa chứa các bài hát chủ đề Brave Story do Sakurai Yuki soạn và trình bày bởi Rice vào ngày 03 tháng 9 năm 2008.

Đón nhận
Viz Media đã nhận giải thưởng Mildred L. Batchelder năm 2008 vì đã phát hành tiểu thuyết Brave Story. Matt Paddock tại Game Vortex đã nói "Các áp lực từ gia đình và tâm lý sau khi gia đình bị chia tách cũng như cuộc sống gia đình không được êm thấm là chủ đề gây được ấn tượng rất mạnh với các độc giả tại Nhật Bản. Nhưng đáng buồn là các độc giả Hoa Kỳ lại ít quan tâm đến chi tiết cha mẹ của Wataru chia tay vì hầu như một nửa các cuộc hôn nhân tại Hoa Kỳ đều như thế ngày nay". Ông đã phàn nàn là Miyabe không giới thiệu "thế giới diệu kỳ đó sớm hơn để nắm bắt được trí tưởng tượng của các độc giả". Katherine Dacey tại Pop Culture Shock đã mô tả câu truyện của Miyabe là "Các tác phẩm của Franken kết hợp với EverQuest, Guin Saga, Harry Potter, Chúa tể của những chiếc nhẫn, Chiến tranh giữa các vì sao và The Wonderful Wizard of Oz để tạo ra một câu chuyện phiêu lưu ấn tượng mà ngay cả người trưởng thành đôi khi cũng bị bất ngờ".

Chuyển thể manga đã đứng hạng năm tại bảng xếp hạng manga dành cho shōnen tại About.com năm 2007. A.E. Sparrow tại IGN đã đưa ra nhận xét về phong cách của Ono Yochiro và so sánh là "Gần đây một số manhwa cũng được Tokyopop xuất bản". Nadia Oxford tại Mania.com đã đưa đánh giá về phối cảnh của truyện với nhận xét "hình ảnh" của thế giới kỳ ảo "dường như phản ánh đúng với tâm trạng của các cư dân sống trong đó". Scott Campbell tại ActiveAnime đã nhận xét loạt truyện là "nghệ thuật và chi tiết luôn xoay quanh cốt truyện". Snow Wildsmith tại Teenreads đã nhận xét cách viết của Miyabe là "Nhân tài trong việc chuyển đổi giữa thực và ảo, hành động và cảm xúc, hài hước và đứng đắn, những việc đó đã khiến cho câu chuyện của bà trở nên hấp dẫn đáng tin hơn". Carlo Santos tại Anime News Network thì phàn nàn là cốt truyện là "Nhạt nhẽo với yếu tố lập đi lập lại là "Một người anh hùng trẻ tuổi bị kẹt ở thế giới song song"". Katherine Dacey ở Pop Culture Shock đã nhận xét về Brave Story là "Tách biệt hẳn ra khỏi các tác phẩm tương tự bằng cách nói về cuộc sống của Wataru. Wataru không phải là mẫu về những thanh niên khoác lác: Cậu là người dễ dao động, không nhất quyết, cũng như dễ tổn thương khi biết người con gái mà cậu ước muốn đã dành trái tim mình cho người khác" cũng như nói về cuộc ly hôn bất ngờ của cha mẹ Wataru là "Đã để mặc Wataru tự an ủi sự đau khổ cũng như sự thiếu vắng mẹ của mình trong khi cậu cũng có ý thức về sự mất mát. Những cảm giác đó đã thêm vào chiều sâu cảm xúc cho câu truyện một cách không ngờ, thể hiện sự đứng đắn của Wataru và yếu tố tạo cho cậu một động lực vô cùng lớn để cứu thế giới là tình yêu đối với mẹ của mình".

Chuyển thể phim anime đã được đề cử giải Phim hoạt hình của năm tại lễ trao Giải thưởng Viện hàn lâm Nhật Bản năm 2007. John Li tại MovieXclusive đánh giá là "Màu sắc được phối rất dễ chịu mềm mịn cũng như hình ảnh mượt mà tạo cảm giác thú vị để xem". Mark Schilling ở tờ The Japan Times đã so sánh Wataru như Nôbita trong Đôrêmon. John Smith tại Impuse Gamer nói là "Kỹ thuật hoạt hình đẹp và âm thanh được nối một cách tuyệt vời". Chris Beveridge tại Mania.com đã đưa ra ý kiến về phiên bản Blu-ray là "Sử dụng các kênh âm thanh vòng rất rộng cho những cảnh hành động liên tiếp nhau" cũng như về hình ảnh là tốt với độ phân giải 720p và các rắc rối duy nhất mà ông có thể tìm thấy là trên màn hình 6 inch (152 mm) sẽ thấy một số điểm ảnh hiển thị không đúng màu khi mà màu xanh đen hòa vào màu đen. Dani Moure cũng tại Mania đã sử dụng các thiết kế nhân vật của Studio Ghibli để so sánh.

Trò chơi điện tử Brave Story Aratanaru Tabibito đã nhận được nhiều đánh giá tích cực với số điểm trung bình là 76% tại Meta Critic và 79% tại GameRankings. Joe Dodson tại GameSpot đã khen hình ảnh và hiệu ứng âm thanh của trò chơi nhưng phàn nàn là lượng quái vật luôn xuất hiện "Một cách đồng nhất và không bao giờ dứt". Nhận xét tại GamePro là "Đồ họa sống động, thời gian nạp ngắn và sự thể hiện tổng thể chắc chắn" nhưng phàn nàn là "Một số khía cạnh quá quen thuộc ở phần cốt truyện và cách chơi, cốt truyện có vẻ quá "trẻ con" với một số người". Tại GameZone, Louis Bedigian đã nói về hình ảnh của trò chơi là "Giống như thời khởi đầu 3D của dòng Final Fantasy". Matt Paddock tại Game Vortex đã nói về phần phiên dịch của trò chơi là "Nếu có cuốn sách Harry Potter nào được dịch sát nghĩa như thế thì các trò chơi chuyển thể từ tác phẩm của Rowling đã có thể nhận giải vàng hay bạch kim". Kashell Triumph tại GameFAQs đã đánh giá về việc thiết kế nhân vật là "thiết kế tốt, chi tiết, ý nghĩa, và súc tích". Greg Miller tại IGN thì nói trò chơi là "Một tập hợp gồm nhiều sự kiện giống y hệt nhau là các trận chiến ngẫu nhiên, thám hiểm ngục tối rồi lại các trận chiến ngẫu nhiên và đấu trùm". Steve Steinberg tại GameSpy đã nói sau ba giờ chơi đầu là "Diễn biến rất chậm và trật tự, điểm cơ bản của một trò chơi chung chung và kém hấp dẫn".

Liên kết ngoài
 Extract of translation at Haikasoru site
 Official manga site
 Tokyopop's Brave Story site

 Ed Chavez podcast

Tiểu thuyết năm 1999
Manga năm 2004
Trò chơi PlayStation Portable
Trò chơi Nintendo DS
Trò chơi PlayStation 2
Anime và manga kỳ ảo
Manga dài tập
Shōnen manga
Anime và manga phiêu lưu
Tiểu thuyết năm 2001
Phim anime năm 2006
Phim anime dựa trên tiểu thuyết
Phim dựa trên tiểu thuyết Nhật Bản
GONZO
Anime và manga isekai
Truyện thiếu nhi Nhật Bản
Thương hiệu của Kadokawa Dwango
Tựa xuất bản phẩm Tokyopop
Phim hoạt hình hãng Warner Bros.


title: Coraia subeyanescens

text:
Coraia subeyanescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schaffer miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Coraia


title: Nevia spirata

text:
Nevia spirata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nevia