title: Trithemis annulata

text:
Trithemis annulata là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae.

Loài này có ở Algérie, Angola, Bénin, Botswana, Burkina Faso, Cameroon, Chad, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ai Cập, Ethiopia, Pháp, Gambia, Ghana, Hy Lạp, Guinea, Israel, Kenya, Liberia, Madagascar, Malawi, Mali, Mauritius, Maroc, Mozambique, Namibia, Nigeria, Réunion, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Nam Phi, Sudan, Tanzania, Togo, Uganda, Zambia, Zimbabwe, và có thể cả Burundi. Nó cũng được ghi nhận ở quần đảo Malta vào năm 2005 và thấy sinh sản vào năm 2007.

Phân loài
Trithemis annulata có ba phân loài khác nhau:
 Trithemis annulata annulata
 Trithemis annulata haematina
 Trithemis annulata scorteccii

Chú thích

Tham khảo
 Sciberras A,Sciberras J &Magro D.(2007) A Celebration of Dragonflies. The Malta Independent. tháng 11 năm 19 pgs.8-9.

Động vật được mô tả năm 1807
A
Chuồn chuồn ngô châu Âu


title: Anostirus sulphuripennis

text:
Anostirus sulphuripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1843.

Chú thích

Tham khảo

Anostirus


title: Saint-Germain-en-Laye-Nord (tổng)

text:
Tổng Saint-Germain-en-Laye-Nord là một tổng của Pháp, tọa lạc tại tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France của Pháp.

Phân chia hành chính

Tổng Saint-Germain-en-Laye-Nord bao gồm deux xã:

Achères: 18 942 dân,
Saint-Germain-en-Laye, một phần của xã: 17 973 dân (Thủ phủ của tổng).

Tham khảo

Saint-Germain-en-Laye-Nord
Saint-Germain-en-Laye


title: Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa

text:
Dưới đây là danh sách những sự kiện hư cấu trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung. Trong tác phẩm này, nhiều sự kiện lịch sử và hư cấu đan xen lẫn nhau, bản thân tác giả cũng nói rõ đây là tiểu thuyết "bảy phần thực ba phần hư" (ngoài 7 phần sự thực thì có thêm 3 phần hư cấu để tăng thêm tính hấp dẫn). Dưới đây là một số sự kiện hư cấu tiêu biểu, một số dựa trên các sự kiện lịch sử tương đồng, một số khác là truyện kể dân gian hư cấu thêm qua hàng trăm năm, rồi được La Quán Trung tập hợp vào tiểu thuyết.

Danh sách

! Thứ tự
! Hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
! Sự kiện lịch sử
|-----
| 1
| Trương Giác được "Nam Hoa lão tiên" tặng cuốn sách "Thái Bình yêu thuật"
| Trương Giác dùng Đạo giáo tụ tập được nhiều tín đồ. "Nam Hoa lão tiên" là nhân vật hư cấu dựa trên Trang Tử (sống vào thế kỷ thứ 4 TCN), người được cho là tác giả Nam Hoa kinh
|-----
| 2
| Lưu bị, Quan Vũ, Trương Phi kết nghĩa ở vườn đào
| Sử sách chỉ nói ba người ngủ cùng giường, tình như anh em và Trương Phi nhận Quan Vũ làm anh.
|-
| 3
| Quan Vũ rèn nên Thanh long đao, Trương Phi rèn Bát xà mâu
| Sử sách không ghi chép gì về binh khí của họ. Cổ kim đao kiếm lục ghi Quan Vũ lấy sắt từ núi Võ Đô rèn nên 2 thanh kiếm
|-----
| 4
| Quan Vũ và Trương Phi ra trận chém chết các tướng "giặc khăn vàng" như Trình Viễn Chí, Đặng Mậu...
| Trình Viễn Chí, Đặng Mậu, Tôn Trọng... đều là nhân vật hư cấu
|-----
| 5
| Thái thú Thanh Châu là Cung Cảnh cầu viện Lưu Yên, anh em Lưu Quan Trương đi cứu viện thái thú Đại Châu là Lưu Khôi
| Cung Cảnh, Lưu Khôi là nhân vật hư cấu
|-----
| 6
| Trương Phi muốn giết Đổng Trác khi đánh Khăn Vàng nhưng Lưu Bị không cho
| Tôn Kiên muốn giết Đổng Trác khi đánh Hàn Toại nhưng Trương Ôn không đồng ý
|-----
| 7
| Trương Phi say rượu đánh Đốc bưu
| Lưu Bị đánh Đốc bưu
|-
| 8
| Tào Tháo ám sát Đổng Trác, sau khi thất bại thì giả vờ hiến Thất tinh đao rồi bỏ trốn
| Trác phong chức cho Tào Tháo, Tháo không nhận, rời bỏ kinh đô về quê chiêu mộ trai tráng
|-----
| 9
| Tào Tháo bị truy nã vì mưu giết Đổng Trác, Trần Cung bắt được nhưng thả ra và đi theo Tháo
| Tào Tháo bị bắt nhầm vì tưởng là đinh tráng trốn binh dịch. Một công tào đã thuyết phục Huyện lệnh Trung Mâu thả ông ra
|-----
| 10
| Tào Tháo sát hại cả nhà Lã Bá Sa, rồi quay lại giết nốt Bá Sa, khiến Trần Cung căm ghét và rời bỏ Tháo
| Trần Cung không đi cùng Tào Tháo. Tháo đến nhà họ Lã không gặp, rồi giết người
|-
| 11
| Tào Tháo phát hiệu triệu chư hầu
| Kiều Mạo phát hiệu triệu chư hầu. Tào Tháo chỉ mới tụ tập được đội quân nhỏ, theo dưới trướng Trương Mạo
|-----
| 12
| 17 lộ chư hầu đánh Đổng Trác, có Mã Đằng tham gia.
| 11 chư hầu đánh Đổng Trác. Mã Đằng kết minh với Đổng Trác cùng đánh chư hầu Sơn Đông
|-
| 13
| Đại tướng của Đổng Trác là Hoa Hùng liên tiếp đánh bại chư hầu, giết Pháo Trung, Du Thiệp, Phan Phụng. Tào Tháo rót rượu cho Quan Vũ ra trận, Vũ chém chết Hùng về thì rượu vẫn còn nóng
| Hoa Hùng chỉ là tiểu tướng của Hồ Chẩn, bị quân của Tôn Kiên bắt được và giết chết. Quan Vũ không tham gia liên minh đánh Đổng Trác. Tào Tháo chỉ đi theo dưới cờ Trương Mạo, không phải chỉ huy. Các tướng chư hầu bị Hoa Hùng "chém chết" đều là hư cấu
|-----
| 14
| Trong trận Hổ Lao, Lã Bố liên tiếp đánh bại các tướng chư hầu là Mục Thuận, Phương Duyệt, Vũ An Quốc, nhưng bị Trương Phi, Quan Vũ, Lưu Bị vây đánh, phải rút lui
| Lưu Quan Trương không tham gia liên minh đánh Đổng Trác Trận Hổ Lao không có thật, các tướng bị Lã Bố giết là nhân vật hư cấu. Tam anh chiến Lã Bố chỉ là dân gian hư cấu
|-----
| 15
| Triệu Vân đâm chết Khúc Nghĩa, cứu Công Tôn Toản
| Khúc Nghĩa là tướng giỏi của Viên Thiệu, giúp Thiệu đánh bại Công Tôn Toản, vì kiêu ngạo nên bị Thiệu giết
|-
| 16
| Mã Siêu đâm chết Lý Mông và bắt sống Vương Phương khi mới 17 tuổi
| Sử sách không đề cập, thay vào đó chỉ chép một sự kiện khác là Mã Siêu trực tiếp dẫn quân Tây Lương đánh tan quân Quách Viên, Cao Cán trong trận sông Phần
|-----
| 17
| Vương Doãn dùng Điêu Thuyền làm mỹ nhân liên hoàn kế
| Điêu Thuyền là tên một nhân vật hư cấu, Vương Doãn xúi giục Lã Bố giết Đổng Trác vì trước đó Lã Bố tư thông với tiện thiếp của Đổng Trác (không rõ tiện thiếp đó có phải tên là Điêu Thuyền hay không)
|-
| 18
| Lã Bố yêu Điêu Thuyền nên bị Đổng Trác phi kích ở Phụng Nghi Đình
| Lã Bố tư thông với một tiện thiếp (không rõ tên) của Đổng Trác và bị Đổng Trác phi kích vì việc khác
|-----
| 19
| Tôn Kiên giấu ngọc tỷ, rút về Giang Đông nên bị Lưu Biểu chặn đánh bắn chết
| Hán Đế có nhiều ngọc tỷ, không chỉ một. Tôn Kiên và Lưu Biểu xung đột vì anh em họ Viên ghét nhau, Kiên là thuộc hạ Viên Thuật, còn Biểu về phe Viên Thiệu.
|-----
| 20
| Điển Vi khỏe mạnh, một tay dựng cột cờ lớn trong trại Tào Tháo
| Điển Vi giữ cột cờ khi còn phục vụ Trương Mạo
|-----
| 21
| Hỏa Đức Tinh Quân đến đốt nhà My Trúc, vì thương Trúc là người đoan chính nên báo trước để ông dời đi
| Truyền thuyết ghi trong "Sưu thần ký" (搜神記) do Can Bảo (干寶) viết năm 350
|-
| 22
| Viên Thuật bị Tào Tháo ví như "xương khô trong mả" khi uống rượu luận anh hùng với Lưu Bị ở Hứa Xương
| Người ví Viên Thuật như "xương khô trong mả" là Khổng Dung. Khi Đào Khiêm muốn bàn giao Từ châu cho Lưu Bị, Lưu Bị không dám nhận mà tiến cử Viên Thuật. Đào Khiêm liền hỏi ý kiến Khổng Dung, Khổng Dung chê Thuật không thể đảm đương bằng nhận xét này.
|-----
| 23
| Trần Cung bày mưu phóng hỏa đốt thành Bộc Dương, khiến Tào Tháo suýt mất mạng
| Không có thật
|-----
| 24
| Hạ Hầu Đôn bị tướng của Lã Bố là Tào Tính bắn trúng mắt, rút tên nuốt con ngươi rồi đâm chết Tính
| Hạ Hầu Đôn bị thương trong chiến trận, mất một mắt nên quân Tào gọi là "Manh Hạ Hầu" (Hạ Hầu đui), không có chuyện rút tên nuốt con ngươi
|-----
| 25
| Trong trận Hạ Phì, Trần Cung khuyên Lã Bố ra ngoài thành đóng tạo thế ỷ giốc, Bố lại nghe lời vợ là Nghiêm thị nên không đi
| Nghiêm thị là nhân vật hư cấu, vợ con Lã Bố không được ghi tên trong sử sách
|-----
| 26
| Sau khi quân Tào thắng Lã Bố, Quan Vũ quì xuống xin Tào Tháo tha cho Trương Liêu
| Quan Vũ cầu xin Tào Tháo cho lấy Đỗ thị (mẹ của Tần Lãng)
|-----
| 27
| Tào Tháo giả vờ định tự sát sau khi ngựa giẫm nát ruộng lúa, sau cắt tóc thay thủ cấp. Quân Tào hết lương, Tháo hỏi "mượn đầu" quan giữ lương là Vương Hậu để trấn an lòng quân
| Không có trong sử sách. Vương Hậu là nhân vật hư cấu
|-----
| 28
| Lưu Bị thua trận chạy lạc, gặp thợ săn là Lưu An. An bí mật giết vợ, làm thịt đãi Lưu Bị
| Lưu An là nhân vật hư cấu. Việc quân đội của Lưu Bị từng bị hết lương thực, phải ăn thịt người là sự kiện có thật và được ghi chép trong "Anh Hùng Ký" (英雄記) của Vương Xán (王粲), tuy nhiên sách không nói rõ Lưu Bị có phải ăn thịt người hay không
|-----
| 29
| Quan Vũ bị vây ở thành Hạ Bì, ra ba điều kiện với Trương Liêu để hàng Tào, trong đó có điều kiện: nếu biết Lưu Bị ở đâu thì nhất định Quan Vũ sẽ bỏ Tào Tháo đi tìm Lưu Bị
| Quan Vũ bị bắt và hàng Tào, sử sách không ghi ông đưa ra điều kiện gì, ít lâu sau Tào Tháo sai Trương Liêu tới dò xét, Quan Vũ mới nói với Trương Liêu là nếu biết Lưu Bị ở đâu thì nhất định ông sẽ bỏ đi tìm Lưu Bị. Như vậy, việc này diễn ra sau khi Quan Vũ bị Tào Tháo bắt chứ không phải trước đó.
|-----
| 30
| Tào Tháo tặng ngựa Xích Thố của Lã Bố ngày xưa cho Quan Vũ, Vũ tạ ơn
| Quan Vũ chưa từng sở hữu hay cưỡi ngựa Xích Thố
|-----
| 31
| Viên Thiệu mang 70 vạn quân ra trận Quan Độ, Tào Tháo có 7 vạn
| Không rõ số quân hai bên, chỉ chắc chắn quân Viên Thiệu đông hơn nhiều nhưng không thể tới 70 vạn quân.
|-----
| 32
| Văn Xú đánh bại Trương Liêu, Từ Hoảng, nhưng bị Quan Vũ chém chết
| Văn Xú bị quân Tào đánh bại và giết chết, không rõ là ai giết
|-
| 33
| Quan Vũ qua năm ải chém sáu tướng
| Sử sách chỉ chép Quan Vũ về với Lưu Bị chứ không ghi chép cụ thể hành trình và diễn biến. Lúc đó cả Tào Tháo và Quan Vũ đều đang ở doanh trại tiền tuyến, không ở Hứa Xương. Sáu viên tướng bị Vũ giết đều là nhân vật hư cấu
|-----
| 34
| Quan Vũ thu nhận Châu Thương, nhận Quan Bình làm con nuôi
| Châu Thương là nhân vật hư cấu không có thật trong sử sách, Quan Bình là con trai trưởng của Quan Vũ
|-----
| 35
| Quan Vũ chém Sái Dương ở Cổ thành sau 3 hồi trống (trước trận Quan Độ)
| Lưu Bị giết Sái Dương sau trận Quan Độ
|-
| 36
| Triệu Vân giết Bùi Nguyên Thiệu, chiếm núi làm sơn tặc, sau gặp lại Lưu Bị
| Bùi Nguyên Thiệu là nhân vật hư cấu. Triệu Vân đã lén theo Lưu Bị từ khi Bị đang ở nhờ Viên Thiệu, hàng ngày Vân lén lút đi chiêu mộ nhân sĩ cho Bị mà Viên Thiệu không hề hay biết.
|-----
| 37
| Tôn Sách chém Vu Cát và bị Vu Cát ám ảnh phát bệnh chết
| Tôn Sách bị gia nhân của Hứa Cống ám sát
|-----
| 38
| Thủ lĩnh sơn tặc ở Giang Hạ, là Trương Vũ cưỡi ngựa Đích Lư đấu với Triệu Vân, bị đâm chết. Đầu lĩnh khác là Trần Tôn đuổi theo cướp lại ngựa, bị Trương Phi giết. Vân dâng Đích Lư cho Lưu Bị
| Trương Vũ, Trần Tôn là nhân vật hư cấu
|-----
| 39
| Sái Mạo muốn ám sát Lưu Bị, Bị cưỡi ngựa Đích Lư nhảy qua suối chạy thoát
| Truyện Thế ngữ, không được ghi trong chính sử
|-
| 40
| Trình Dục theo lệnh của Tào Tháo giả mạo thư của mẹ Từ Thứ
| Mẹ Từ Thứ bị bắt trong trận Trường Bản, tự nguyện viết thư gọi con
|-----
| 41
| Từ Thứ ra đi đã vòng lại để tiến cử Gia Cát
| Từ Thứ và Gia Cát cùng phục vụ Lưu Bị một thời gian
|-
| 42
| Gia Cát Lượng bày kế cho Lưu Bị hỏa thiêu gò Bác Vọng
| Lưu Bị tự đốt Bác Vọng trước khi có Gia Cát
|-----
| 43
| Gia Cát Lượng hỏa thiêu Tân Dã
| Trận Tân Dã không có thật
|-
| 44
| My phu nhân trao A Đẩu cho Triệu Vân và tử tiết, Cam phu nhân tự chạy thoát
| Triệu Vân cứu mẹ con Cam phu nhân ở Tràng Bản
|-----
| 45
| Triệu Vân một thương một ngựa tung hoành trong quân Tào, đâm chết nhiều tướng Tào (bộ tướng của Tào Tháo là Hạ Hầu Ân, bộ tướng của Tào Nhân là Thuần Vu Đạo, bộ tướng của Tào Hồng là Yến Minh, bộ tướng Hạ Hầu Đôn là Chung Tấn và Chung Thân), và cả Cao Lãm
| Các "tướng Tào" bị Vân giết đều là nhân vật hư cấu, Cao Lãm không rõ năm mất
|-----
| 46
| Trương Phi hét lớn, khiến tướng Hạ Hầu Kiệt sợ vỡ mật, chết ở cầu Trường Bản
| Trương Phi đứng án ngữ cầu, hò hét dọa địch rồi sau đó đốt cầu, quân Tào không ai dám qua sông và cũng không ai chết cả. Hạ Hầu Kiệt là nhân vật hư cấu.
|-
| 47
| Gia Cát Lượng đối đáp với quần nho Đông Ngô
| Gia Cát Lượng chỉ sang Đông Ngô để đề nghị liên minh
|-----
| 48
| Ngô quốc thái nhắc Tôn Quyền gọi Chu Du theo lời dặn của Tôn Sách
| Tôn Sách chết mà sử không chép là dặn dò gì, bản thân Ngô quốc thái chỉ là nhân vật hư cấu
|-
| 49
| Tào Tháo có 83 vạn quân trong trận Xích Bích
| Số quân Tào chỉ khoảng 22 vạn
|-----
| 50
| Gia Cát Lượng mượn bài phú Đài Đồng Tước của Tào Thực để khích Chu Du đánh trận Xích Bích
| Sau trận Xích Bích (207), Tào Tháo mới cho xây đài (xong 210), 2 năm sau Tào Thực mới làm bài phú (212).
|-
| 51
| Chu Du lừa Tưởng Cán trong trận Xích Bích
| Chu Du chối từ Tưởng Cán sau trận Xích Bích
|-----
| 52
| Gia Cát Lượng dùng "thuyền cỏ mượn tên", thu hàng vạn mũi tên của Tào Tháo trước trận Xích Bích
| Tôn Quyền dùng thuyền hứng mũi tên của Tào Tháo trong trận Nhu Tu năm 213
|-----
| 53
| Chu Du, Gia Cát Lượng bàn mưu kế, cùng viết chữ "hỏa" trong lòng bàn tay
| Hoàng Cái thấy thuyền quân Tào neo sát lại cùng nhau, nên hiến kế hỏa công cho Chu Du
|-
| 54
| Hoàng Cái dùng kế khổ nhục, Hám Trạch khi dâng thư trá hàng phải đấu trí với Tào Tháo
| Việc gửi thư trá hàng của Hoàng Cái lập tức được Tào Tháo tin theo, không cần phải bày kế khổ nhục và cũng không cần Hám Trạch phải đấu trí với Tào Tháo
|-----
| 55
| Bàng Thống hiến kế liên hoàn trong trận Xích Bích
| Bàng Thống không tham gia trận Xích Bích
|-
| 56
| Khổng Minh lập đàn cầu gió đông
| Đây chỉ là sự hư cấu của La Quán Trung
|-----
| 57
| Trên đường rút chạy sau khi thua trận Xích Bích, Tào Tháo cười 3 lần, chê Chu Du Gia Cát Lượng kém, mỗi lần đều bị phục binh do Gia Cát sắp đặt sẵn đổ ra đánh tơi bời.
| Tào Tháo sau khi chạy thoát mới cười, Lưu Bị đã phái binh truy kích nhưng không kịp.
|-----
| 58
| Đường Hoa Dung, Quan Vũ tha Tào Tháo
| Lưu Bị chặn đánh Tào Tháo ở Hoa Dung nhưng không kịp, Tào Tháo chạy thoát.
|-
|-----
| 59
| Khổng Minh thừa cơ chiếm cả Giang Lăng, Tương Dương từ tay Tào Nhân, nẫng tay trên của Chu Du khiến Chu Du phát uất thổ máu
| Tào Nhân vẫn giữ thành Tương Dương (thời Tam Quốc, Ngụy chưa từng mất nơi này), còn Chu Du chiếm được Giang Lăng năm 209
|-----
| 60
| Lưu Bị đánh quận Linh Lăng, Lưu Độ sai con trai là Lưu Hiền cùng tướng Hình Đạo Vinh chống trả. Lưu Hiền bị bắt, Hình Đạo Vinh bị giết, Lưu Độ đầu hàng
| Lưu Hiền và Hình Đạo Vinh là nhân vật hư cấu
|-----
| 61
| Triệu Vân đi đánh quận Quế Dương, hiệu úy Bào Long và Trần Ứng (vốn là thợ săn từng giết được 2 con hổ) chống cự, bị Vân dễ dàng đâm chết
| Trần Ứng, Bào Long là nhân vật hư cấu
|-----
| 62
| Quan Vũ dẫn 500 quân đánh quận Trường Sa, quyết đấu với Hoàng Trung
| Trận Trường Sa không có thật, thái thú Hàn Huyền đầu hàng không đánh.
|-----
| 63
| Thái thú Trường Sa là Hàn Huyền bị Ngụy Diên giết chết vì định giết Hoàng Trung
| Ngụy Diên thuyết phục được Hoàng Trung kích động các tướng sĩ không theo lệnh của Hàn Huyền, khiến Hàn Huyền buộc phải đầu hàng
|-
| 64
| Thái Sử Từ bị Trương Liêu bắn trọng thương rồi chết trong Trận Hợp Phì (209)
| Thái Sử Từ bệnh chết năm 206
|-----
| 65
| Lỗ Túc theo lệnh Tôn Quyền và Chu Du đi "đòi Kinh châu"; Lưu Bị và Gia Cát Lượng trả ơn xương máu của người Giang Đông bằng cách chấp nhận ký giấy "mượn Kinh châu"
| Lưu Bị và Gia Cát Lượng phải thỉnh cầu Tôn Quyền để được bàn giao Giang Lăng, đánh đổi nửa quận Giang Hạ của Lưu Kỳ mới mất mà có
|-----
| 66
| Chu Du lập kế giả vờ gả em gái Tôn Quyền cho Lưu Bị, Gia Cát Lượng giao cho Triệu Vân 3 túi cẩm nang để đi theo bảo vệ Bị, biến giả thành thật
| Hôn nhân giữa Lưu Bị và Tôn phu nhân là hôn nhân chính trị. Chu Du đúng là đã từng hiến kế cho Tôn Quyền giữ Lưu Bị lại Đông Ngô, dùng mỹ nhân lung lạc, và ly cách với Quan Vũ, Trương Phi, nhưng Quyền không đồng ý.
|-----
| 67
| "Ngô Quốc thái" cùng "Kiều quốc lão" đến chùa xem rể hiền (Lưu Bị)
| Ngô phu nhân là nhân vật lịch sử có thật (vợ Tôn Kiên), "Ngô quốc thái" (em của Ngô phu nhân) là nhân vật hư cấu, không có thật. "Kiều quốc lão" (cha của nhị Kiều) lúc đó đã mất từ lâu
|-----
| 68
| Tôn Quyền sai Giả Hoa đem quân mai phục, định ám sát Lưu Bị, Bị cầu xin "Ngô quốc thái"
| Giả Hoa là nhân vật hư cấu, "Ngô quốc thái" cũng là nhân vật hư cấu
|-----
| 69
| Chu Du chết vì bị Khổng Minh chọc tức 3 lần, trước khi chết còn uất ức than rằng: Trời đã sinh Du sao còn sinh Lượng
| Chu Du ốm chết, không phải do Gia Cát Lượng chọc tức, và sử sách không đề cập đến chuyện than thở gì.
|-----
| 70
| Mã Siêu xuất thân ba đời danh gia vọng tộc
| Ông nội Mã Siêu là Mã Túc mắc tội bị đày đến Lũng Tây. Túc bần hàn, phải lấy vợ người rợ Khương và sinh ra Mã Đằng. Đằng làm tiều phu, sau tòng quân, rồi làm phản cùng Hàn Toại cát cứ Tây Lương
|-
| 71
| Mã Siêu cất quân báo thù cha
| Mã Siêu khởi binh chống Tào khi cha đang trong tay Tào. Mặt khác, Tào Tháo là người chủ động khai chiến chứ không phải là Mã Siêu Sau khi Mã Siêu bị đánh bại, Tào Tháo mới xử tử cả nhà Mã Đằng.
|-----
| 72
| Mã Siêu và Bàng Đức chiếm được Trường An từ tay Chung Do
| Hoàn toàn không có thật
|-----
| 73
| Mã Siêu đánh bại Vu Cấm, Trương Cáp, đâm chết Lý Thông
| Hoàn toàn không có thật, Lý Thông chết bệnh.
|-----
| 74
| Tào Tháo bị Mã Siêu truy đuổi đến nỗi phải cắt râu, vất áo, được Tào Hồng cứu
| Không có thật, chuyện tương tự xảy ra khi Tào Tháo đang ngồi thuyền sang sông sau đại quân thì bị tập kích, nhưng Tào Tháo vẫn bình tĩnh an toàn trên thuyền
|-----
| 75
| Hứa Chử cởi trần đánh Mã Siêu
| Sử ghi Mã Siêu muốn trước trận bắt lấy Tào Tháo, nhưng thấy Hứa Chử đứng cạnh hộ vệ thì không dám ra tay
|-----
| 76
| Hàn Toại và Mã Đằng thân thiết như anh em, Toại giúp Mã Siêu trả thù cha, sau bị trúng kế ly gián của Tào Tháo, bị Siêu chặt đứt cánh tay, thành phế nhân
| Toại và Đằng ban đầu chia nhau Tây Lương, sau tranh giành lãnh thổ, giết hại vợ con của nhau. Siêu nhận Toại làm cha, khởi quân chống Tào khi Đằng đang ở trong tay Tháo. Sau khi Mã Siêu đại bại, Hàn Toại tiếp tục chống cự quân Tào, sau bị thủ hạ làm phản, cắt đầu đem nộp
|-----
| 77
| Tuân Du lo sợ bị Tào Tháo giết, uống thuốc độc chết
| Tuân Du ốm chết trên đường ra trận, lúc sống được Tào Tháo vô cùng quí trọng, khi ốm được thế tử Tào Phi đến hầu hạ, quì lạy
|-----
| 78
| Bàng Thống bị Trương Nhiệm bắn chết ở gò Lạc Phượng, sau đó Gia Cát Lượng bắt Trương Nhiệm
| Bàng Thống chết ở Lạc Thành, Lưu Bị tự chiếm Lạc Thành bắt Trương Nhiệm.
|-
| 79
| Trương Phi đốt đuốc đánh Mã Siêu, Gia Cát Lượng dụ hàng Mã Siêu
| Hoàn toàn không có thật, Mã Siêu bỏ vợ con và Bàng Đức ở chỗ Trương Lỗ, dẫn quân vào Tây Xuyên theo Lưu Bị
|-----
| 80
| Gia Cát Lượng bày kế khích lão tướng Hoàng Trung và Nghiêm Nhan
| Quân do Lưu Bị chỉ huy, Pháp Chính làm quân sư, Gia Cát Lượng ở lại Thành Đô. Hoàng Trung không rõ năm sinh, nên không xác định được lúc đó bao nhiêu tuổi
|-----
| 81
| Nghiêm Nhan chém chết Hạ Hầu Đức, cháu của Hạ Hầu Uyên. Hoàng Trung chém chết Hàn Hạo, em trai của thái thú Trường sa Hàn Huyền
| Hạ Hầu Đức là nhân vật hư cấu. Hàn Hạo không phải là em của Hàn Huyền, Hạo có công lớn giúp Tào Tháo đặt ra chính sách đồn điền để giải quyết việc thiếu quân lương, được phong  Liệt hầu, không rõ năm mất.
|-----
| 82
| Hoàng Trung chém Hạ Hầu Uyên làm 2 mảnh
| Hạ Hầu Uyên và con trai là Hạ Hầu Vinh cùng chết trong đám loạn quân, không rõ có phải Hoàng Trung chém hay không
|-----
| 83
| Quân Mã Siêu diễu võ dương oai, đánh thắng quân Tào trong chiến dịch Hán Trung
| Quân Trương Phi và Mã Siêu bị Tào Hồng và Tào Hưu chặn ở ải Dương Bình, không tiến được
|-----
| 84
| Từ Hoảng không nghe lời phó tướng Vương Bình, thua trận đổ lỗi, Vương Bình bỏ theo Lưu Bị
| Không có chuyện Từ Hoảng thua trận. Vương Bình và nhiều tướng sĩ Tào Ngụy vì thiếu lương thực nên đầu hàng quân Thục
|-----
| 85
| Tào Tháo dụ hàng Ngụy Diên, bị bắn gãy răng
| Không có thật
|-----
| 86
| Tôn Quyền bắt giam gia quyến Gia Cát Cẩn - anh của Gia Cát Lượng, gây sức ép buộc Lưu Bị trả 3 quận Trường Sa, Linh Lăng và Quế Dương
| Tôn Quyền tập kích phía nam Kinh châu, chiếm 3 quận Linh Lăng, Quế Dương, Trường Sa chứ không hề bắt giam gia đình Cẩn. Bản thân Cẩn chưa hề sang Thục gặp Lượng gì cả.
|-
| 87
| Quan Vũ một đao tới hội với Lỗ Túc năm 215, khinh rẻ tướng Ngô như trẻ nít
| Hai bên gặp mặt nói chuyện ngoài trận, Quan Vũ đuối lý. Quan Vũ dọa mang binh qua sông, thấy có Cam Ninh nên không dám, đóng quân bên khe nước
|-----
| 88
| Quan Vũ đánh chiếm được Tương Dương lần thứ hai năm 219
| Trong trận Tương Dương-Phàn Thành (219), Quan Vũ không chiếm được Tương Dương (Tào Nguỵ chưa hề mất Tương Dương lần nào).
|-----
| 89
| Bàng Đức xin theo Vu Cấm làm tiên phong, mang theo quan tài thề sống chết với Quan Vũ
| Bàng Đức cùng Tào Nhân đi dẹp loạn rồi về đóng tại Phàn Thành
|-----
| 90
| Hoa Đà cạo xương chữa thuốc cho Quan Vũ
| Thầy thuốc cạo xương cho Quan Vũ là người khác. Hoa Đà không thể chữa cho Quan Vũ vào năm 219 vì đã bị Tào Tháo giết trước năm 208. Sử ghi khi con Tào Tháo là Tào Xung chết vào năm Kiến An thứ 13 (208), Tháo đã hối hận vì đã giết Hoa Đà.
|-----
| 91
| Quan Vũ khơi dòng nước, dìm chết 7 đạo quân
| Mưa to bất thường khiến nước sông Hán Thủy dâng cao, tạo ra lũ lụt. Đây là thiên tai chứ không phải do Quan Vũ khơi dòng sông.
|-----
| 92
| Bàng Đức không biết bơi, bị Châu Thương bắt sống
| Châu Thương là nhân vật hư cấu
|-----
| 93
| Quan Vũ bị giải đến Kiến Nghiệp, không chịu hàng, chửi mắng Tôn Quyền
| Quan Vũ bị bắt và hành quyết ngay tại chỗ
|-----
| 94
| Châu Thương tự tử, Xích Thố bỏ ăn chết theo chủ, Phan Chương đoạt Thanh long đao
| Châu Thương là nhân vật hư cấu, Xích Thố chưa bao giờ thuộc về Quan Vũ, Thanh long đao không có thật
|-
| 95
| Lã Mông bị Quan Vũ hiện hồn ám dẫn đến phát bệnh chết
| Lã Mông có bệnh từ trước và chết sau khi chiếm Kinh châu. Đó chỉ là sự hư cấu của tác giả La Quán Trung.
|-----
| 96
| Đầu lâu Quan Vũ trợn mắt mở miệng khiến Tào Tháo kinh hoàng
| Không có thật
|-----
| 97
| Tào Tháo do kinh sợ, tái phát bệnh nhức đầu, giết Hoa Đà năm 220
| Khi Tào Xung chết (năm 208), Tháo hối hận vì đã giết Hoa Đà
|-----
| 98
| Tào Thực làm "bài thơ bảy bước"
| Bài thơ do La Quán Trung sáng tác cho Tào Thực, Tào Phi chưa từng định ép chết Tào Thực, chỉ là phong tước rồi bắt dọn đi nơi khác mà thôi.
|-
| 99
| Lưu Bị có 75 vạn quân trong trận Di Lăng
| Quân Thục chỉ có 4 vạn, ít hơn cả quân Ngô (5 vạn)
|-----
| 100
| Quan Hưng, Trương Bào tranh nhau làm tiên phong, anh dũng đi đầu lập công giết các tướng Ngô là: Đàm Hùng (bộ tướng của Tôn Hoàn), Thôi Vũ (bộ tướng của Chu Nhiên), Hạ Tuân (bộ tướng của Hàn Đương), Chu Bình (em trai của Chu Thái)
| Các "tướng Ngô" bị Hưng và Bào giết đều là nhân vật hư cấu. Quan Hưng, Trương Bào chỉ là quan văn, đều chết yểu, chưa bao giờ ra trận
|-----
| 101
| Cam Ninh bị Sa Ma Kha bắn chết trong trận Di Lăng (222), 1 đàn quạ bay đến phủ kín thi thể
| Không có thật. "Kiến Khang Thực lục" của Hứa Tung (thời nhà Đường) chép rằng Cam Ninh mất vào mùa đông năm 215-216 (6-7 năm trước trận Di Lăng).
|-----
| 102
| Hoàng Trung tham gia chiến dịch đánh Ngô, bị trọng thương rồi chết
| Hoàng Trung bệnh chết
|-
| 103
| Quan Hưng được sự giúp sức của hồn ma Quan Vũ giết chết Phan Chương, đoạt lại Thanh long đao
| Quan Hưng là quan văn, không ra trận, chết trước Phan Chương. Thanh long đao là vũ khí hư cấu không có thật
|-----
| 104
| Triệu Vân đến cứu giá Lưu Bị, đâm chết Chu Nhiên
| Triệu Vân chết trước Chu Nhiên
|-----
| 105
| Lục Tốn đuổi theo Lưu Bị, bị lạc vào thạch trận của Gia Cát, được Hoàng Thừa Ngạn cứu
| Không có thật
|-----
| 106
| Sau trận Di Lăng có kẻ phao tin Lưu Bị đã chết, Tôn phu nhân trầm mình xuống sông tự vẫn
| Không có thật
|-----
| 107
| Gia Cát Lượng dẫn binh vào rừng thiêng nước độc bắt "Man vương Mạnh Hoạch"
| Các thủ lãnh cuộc nổi dậy ở vùng Nam Trung đều là người Hán: Cao Định (xưng vương ở Việt Huề) và Ung Khải (hậu duệ Hợp hương hầu Ung Xỉ). Sau khi Khải yếu thế mới liên kết với Mạnh Hoạch (đầu mục quận Ích Châu), Hoạch không phải "Man vương", các nhân vật khác như Mạnh Ưu, Mạnh Tiết, Chúc Dung phu nhân, Ngột Đột Cốt, Đái Lai Động chúa, Mộc Lộc đại vương, Đóa Tư đại vương đều là hư cấu.
|-----
| 108
| Từ Hoảng đến đánh Mạnh Đạt, bị Đạt bắn vào trán chết.
| Từ Hoảng chết già trên giường bệnh.
|-----
| 109
| Hạ Hầu Mậu bất tài nhưng vì là phò mã nên được tin dùng, cầm đại quân chống Gia Cát Lượng, liên tiếp thua to, bị bắt. Lượng không thèm giết, thả ra nhưng Mậu xấu hổ không dám về, đi trốn ở với người rợ
| Ngay khi nghe tin quân Thục sắp xâm lăng, Tào Duệ đã triệu hồi Hạ Hầu Mậu về kinh, và đích thân khởi giá ra Trường An chống giặc. Mậu sống sung sướng ở kinh thành đến cuối đời, không ra trận bao giờ. Lần duy nhất trong đời Mậu gặp nguy hiểm là khi bất hoà với công chúa.
|-----
| 110
| Gia Cát Lượng mắng chết Vương Lãng ngoài mặt trận thời Tào Duệ
| Hai người chỉ thư từ thời Tào Phi, Vương Lãng iết thư dụ hàng nhưng Gia Cát Lượng kiên quyết bác bỏ trong thư trả lời.
|-----
| 111
| Gia Cát Lượng cho người đón mẹ Khương Duy ở huyện Ký để buộc Khương Duy về hàng
| Mẹ Khương Duy vẫn ở Nguỵ, viết thư gọi con về Khương Duy không chịu về
|-----
| 112
| Lão tướng Triệu Vân ra trận giết chết Hàn Đức và bốn người con của Đức
| Hàn Đức và các con đều là nhân vật hư cấu, được tác giả tạo ra để tâng bốc nhân vật Triệu Vân
|-
| 113
| Gia Cát Lượng dùng "Không thành kế". Khi đó quân Thục thủ thành rất ít, Gia Cát Lượng dùng kế mở toang cổng thành rồi ung dung gảy đàn, quả nhiên Tư Mã Ý nghi trong thành có quân Thục phục kích, bèn rút quân
| Trong Trận Hán Trung, tướng Triệu Vân dùng "Không trại kế" gần tương tự (mở toang cổng trại khiến quân Tào Tháo nghi có phục binh bèn rút lui, sau đó Triệu Vân truy kích đánh bại quân Tào Tháo ở Hán Thủy)Về Gia Cát Lượng, đúng là ông đã có lần ngồi trước doanh trại quân Tào để chơi cờ, xung quanh chỉ có mấy tiểu đồng phục vụ để dụ quân Ngụy ra đánh, nhưng quân Ngụy sợ phục binh nên không dám ra (không phải là Gia Cát Lượng ngồi trong thành gảy đàn dọa quân Ngụy phải rút lui)
"Không thành kế" thực sự (mở toang cổng thành dọa địch) là do tướng Tống áp dụng trong chiến tranh Lưu Tống-Bắc Ngụy thời Nam Bắc triều
|-----
| 114
| Trương Bào là tướng tham chiến Bắc phạt, bị ngã ngựa đập đầu chết
| Trương Bào chết yểu, không làm tướng Thục
|-
| 115
| Khổng Minh 6 lần ra Kỳ Sơn
| Khổng Minh 5 lần đánh Ngụy, trong đó chỉ ra Kỳ Sơn lần thứ nhất và lần thứ tư
|-----
| 116
| Tào Chân bất tài, làm đại tướng đối đầu với Gia Cát Lượng toàn thua, bị gửi thư chọc tức chết
| Lần đầu đối địch, quân Ngụy đánh bại quân Thục ở Nhai Đình. Chân lại tiên liệu trước Gia Cát lần sau sẽ đến Trần Thương, nên sai Hác Chiêu đắp thành cố thủ thành công. Lần thứ 3, Tào Chân dẫn đại quân vào đánh Thục, gặp mưa lớn phải quay về, rồi bệnh mà chết.
|-----
| 117
| Trong cuộc bắc phạt lần thứ 3, Quân Thục đang giành phần thắng thì thuộc hạ của Lý Nghiêm là Cẩu An phản bội, phao tin đồn nhảm khiến Gia Cát Lượng phải thu quân
| Trần Thức đánh lấy được hai quận nhỏ của Tào Ngụy là Vũ Đô và Dương Bình, Gia Cát Lượng liền thu quân rồi báo tin thắng trận, được phục chức Thừa tướng. Cẩu An là nhân vật hư cấu
|-----
| 118
| Khổng Minh tăng bếp lừa Tư Mã Ý
| Mẹo của Ngu Hủ lừa quân Khương trước đó 70 năm
|-----
| 119
| Tần Lãng vâng lệnh Tư Mã Ý đi cướp trại Thục, bị trúng kế mai phục của Gia Cát Lượng và tử trận
| Tần Lãng là con nuôi Tào Tháo, thuở nhỏ sống sung sướng, lớn lên ngao du khắp nơi, năm 233 mới cầm quân đánh người Tiên Ti, thắng lợi. Năm 238 làm phụ chánh, rồi bị phế chức. Gia Cát Lượng chết trước Tần Lãng
|-----
| 120
| Gia Cát Lượng chế ra "trâu gỗ", "ngựa máy"
| Theo các nhà sử học thì "trâu gỗ", "ngựa máy" có thể chỉ là xe đẩy 1 bánh và xe kéo 2 hoặc 4 bánh chứ không phải robot huyền bí
|-----
| 121
| Gia Cát Lượng làm phép "độn giáp" để gặt lúa, khiến Tư Mã Ý kinh ngạc
| Không có thật
|-
| 122
| Gia Cát Lượng lừa được 3 cha con Tư Mã Ý vào hang Thượng Phương, phóng hỏa đốt, nhưng trời mưa (mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên)
| Sự kiện này không có thật
|-----
| 123
| Gia Cát Lượng bệnh nặng, lập đàn làm phép dâng sao giải hạn, Ngụy Diên bước vào làm tắt đèn khiến Lượng bệnh nặng thêm rồi chết
| Không có thật
|-----
| 124
| Khương Duy, Dương Nghi dùng tượng gỗ Khổng Minh (mới qua đời) để đánh đuổi Tư Mã Ý
| Khương Duy và Dương Nghi không vội phát tang Gia Cát, giả vờ quay lại đối đầu làm Tư Mã Ý phải rút lui
|-----
| 125
| Khương Duy là truyền nhân của Gia Cát Lượng, nhiều lần đánh bại Quách Hoài, Đặng Ngải
| Khương Duy dưới quyền Tưởng Uyển, Phí Y, sau khi 2 người kia mất mới được cầm quân, nhưng đánh với Quách, Đặng có thắng có thua
|-----
| 126
| Hạ Hầu Bá bị tên bắn chết, Khương Duy thương tiếc
| Hạ Hầu Bá không chết trận
|-
| 127
| Khương Duy bắn chết Quách Hoài
| Quách Hoài chết già
|-----
| 128
| Gia Cát Lượng hiện hồn khuyên Đặng Ngải khi diệt Thục đừng cướp bóc, giết hại người dân
| Không có thật
|-----
| 129
| Mã Mặc, tướng giữ thành Giang Du, đầu hàng quân Tào Ngụy, vợ của Mặc là Lý phu nhân tự thắt cổ chết để bày tỏ sự trung liệt với nhà Thục Hán
| Lý phu nhân là nhân vật hư cấu
|-----
| 130
| Lưu Thầm (con Lưu Thiện) tự sát, vợ là Thôi phu nhân tự tử theo chồng để bày tỏ tấm lòng trung liệt
| Thôi phu nhân là nhân vật hư cấu. Bắc Địa Vương giết vợ con rồi tự sát trong Chiêu Liệt miếu
|}

Thống kê
 Có nhiều sự kiện do La Quán Trung (chính xác hơn là các câu chuyện dân gian được La Quán Trung tập hợp để viết nên tác phẩm) hư cấu nên toàn bộ, phần lớn đề cao hơn chiến thắng hoặc giảm bớt thất bại cho các nhân vật phe Thục Hán (Gia Cát Lượng, Quan Vũ, Mã Siêu, Bàng Thống).
 Nếu không tính các sự kiện hư cấu hoàn toàn, chỉ xét các sự kiện tương tự được hư cấu thì phần lớn cũng gán công lao của nhân vật phe khác cho các nhân vật phe Thục Hán, thậm chí của các nhân vật lịch sử trước và sau đó:
 1 sự kiện liên quan tới Quan Vũ (chém Hoa Hùng của Tôn Kiên)
 4 sự kiện liên quan tới Gia Cát Lượng (thiêu gò Bác Vọng và bắt Trương Nhiệm của Lưu Bị, "tăng bếp" của Ngu Hủ thời trước, "không thành kế" của Tiêu Thừa Chi thời sau)
 1 sự kiện liên quan tới Tào Tháo (hiệu triệu chư hầu là Kiều Mạo)
 3 sự kiện "hoán công" giữa những người trong cùng phe Thục, tăng sự nhân từ của Lưu Bị và mưu trí của Gia Cát Lượng: Đánh Đốc bưu được gán cho Trương Phi, đốt Bác Vọng và bắt Trương Nhiệm gán cho Gia Cát Lượng.
 6 sự kiện đảo trật tự thời gian: giết Sái Dương (sau trận Quan Độ thành trước trận Quan Độ), thiêu Bác Vọng (trước khi gặp Gia Cát thành sau khi có Gia Cát), mượn phú Đài Đồng Tước (sau trận Xích Bích thành trong trận Xích Bích), gặp Tưởng Cán (sau trận Xích Bích thành trong trận Xích Bích), cái chết của Mã Đằng (sau trận Đồng Quan thành trước trận Đồng Quan), Vương Lãng thuyết Gia Cát Lượng (thời Tào Phi thành thời Tào Tuấn)

Xem thêm
Danh sách các nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
Tam quốc diễn nghĩa

Tham khảo
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học
 Thẩm Khởi Vĩ (2007), Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc triều, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trần Thọ, Tam Quốc chí, Bùi Tùng Chi chú
Tam Quốc: lịch sử diễn nghĩa và diễn nghĩa lịch sử
Những hư cấu trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa

Chú thích

Tam quốc diễn nghĩa


title: Craspedostethus rugatus

text:
Craspedostethus rugatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Craspedostethus


title: Adoxophyes

text:
Adoxophyes là một chi bướm đêm thuộc tông Archipini.

Các loài
Adoxophyes acrocindina Diakonoff, 1983
Adoxophyes aniara Diakonoff, 1941
Adoxophyes aurantia Clarke, 1976
Adoxophyes aurantiana Bradley, 1961
Adoxophyes aurata Diakonoff, 1968
Adoxophyes balioleuca Clarke, 1976
Adoxophyes beijingensis Zhou, Qui & Fu, 1997
Adoxophyes bematica Meyrick, 1910
Adoxophyes chloromydra Meyrick, 1926
Adoxophyes congruana (Walker, 1863)
Adoxophyes controversa Diakonoff, 1952
Adoxophyes croesus Diakonoff, 1975
Adoxophyes cyrtosema Meyrick, 1886
Adoxophyes dubia Yasuda, 1998
Adoxophyes ergatica Meyrick, 1911
Adoxophyes fasciata Walsingham, 1900
Adoxophyes fasciculana (Walker, 1866)
Adoxophyes flagrans Meyrick, 1912
Adoxophyes furcatana (Walker, 1863)
Adoxophyes heteroidana Meyrick, 1881
Adoxophyes honmai Yasuda, 1998
Adoxophyes horographa Meyrick, 1928
Adoxophyes instillata Meyrick, 1922
Adoxophyes liberatrix (Diakonoff, 1947)
Adoxophyes libralis Meyrick, 1927
Adoxophyes marmarygodes Diakonoff, 1952
Adoxophyes melia Clarke, 1976
Adoxophyes melichroa (Lower, 1899)
Adoxophyes microptycha Diakonoff, 1957
Adoxophyes moderatana (Walker, 1863)
Adoxophyes molybdaina Clarke, 1976
Adoxophyes nebrodes Meyrick, 1920
Adoxophyes negundana (McDunnough, 1923)
Adoxophyes nemorum Diakonoff, 1941
Adoxophyes orana (Fischer von Rslerstamm, 1834)
Adoxophyes panxantha (Lower, 1901)
Adoxophyes parastropha Meyrick, 1912
Adoxophyes perangusta Diakonoff, 196
Adoxophyes peritoma Meyrick, 1918
Adoxophyes perstricta Meyrick, 1928
Adoxophyes poecilogramma Clarke, 1976
Adoxophyes privatana (Walker, 1863)
Adoxophyes psammocyma (Meyrick, 1908)
Adoxophyes revoluta (Meyrick, 1908)
Adoxophyes rhopalodesma Diakonoff, 1961
Adoxophyes telesticta Meyrick, 1930
Adoxophyes templana (Pagenstecher, 1900)
Adoxophyes tetraphracta Meyrick, 1938
Adoxophyes thoracica Diakonoff, 1941
Adoxophyes tripselia (Lower, 1908)
Adoxophyes trirhabda Diakonoff, 1969
Adoxophyes vindicata Meyrick, 1910

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
tortricidae.com

Archipini


title: Massud Ali Mohammadi

text:
Massud Ali Mohammadi (tiếng Ba Tư: مسعود علی‌محمدی) (k. 1960 – 12 tháng 1 năm 2010) là một người Iran nhà lý thuyết lĩnh vực lượng tử và nhà vật lý hạt và giáo sư lỗi lạc vật lý hạt tại Khoa Vật lý của Đại học Tehran. Ông bị ám sát vào sáng ngày 12 tháng 1 năm 2010 (vài phút trước 8:00, giờ địa phương) ở phía trước nhà của ông tại Tehran, khi đang rời khỏi nhà để đến trường đại học. Ông được chôn cất tại Emamzādeh Ali-Akbar Chizar tại Tehran ngày thứ Năm 14 tháng 1 năm 2010.

Giáo sư Alimohamadi là học sinh tốt nghiệp bằng tiến sĩ đầu tiên lĩnh vực vật lý của Đại học Công nghệ Sharif. Ông xuất bản khoảng 53 bài viết nghiên cứu trong tạp chí chuyên ngành phê chuẩn ngang và viết và dịch một số sách giáo khoa vật lý, bao gồm Cơ học Lượng tử Hiện đại, ấn bản sửa đổi, bởi J. J. Sakurai, với việc dịch từ tiếng Anh sang tiếng Ba Tư với sự cộng tác của Hamidreza Moshfegh.

Chú thích

Nhà vật lý Iran
Nhân vật bị sát hại tại Iran
Mất năm 2010
Nhà vật lý hạt
Người Iran bị ám sát
Chết vì thiết bị nổ
Thầy giáo bị sát hại
Sinh năm 1959


title: Urolophus aurantiacus

text:
The sepia stingray (Urolophus aurantiacus) là một loài cá thuộc họ Urolophidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản, Đài Loan, Việt Nam, có thể Triều Tiên, and có thể Hàn Quốc. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Last, P.R. & Marshall, L.J. 2005. Urolophus aurantiacus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Urolophus


title: Rebecq

text:
Rebecqlà một đô thị ở tỉnh Walloon Brabant. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, đô thị này có dân số 10,241 người. Tổng diện tích là 39.08 km², với mật độ dân số 262 người trên mỗi km².

Người địa phương nổi bật
 François Huon, nghệ sĩ
 Ernest Solvay, nhà hóa học, nhà công nghiệp
 Irène Janssens

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng của đô thị  (bằng tiếng Pháp)

Đô thị của Walloon Brabant


title: Rhipidia inaequipectinata

text:
Rhipidia inaequipectinata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tinodes dives

text:
Tinodes dives là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Tinodes


title: Tuapse

text:
Tuapse (; ) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Krasnodar Krai, nằm trên bờ biển phía đông bắc của Biển Đen, phía nam Gelendzhik và phía bắc của Sochi. Nó phục vụ như trung tâm hành chính của huyện Tuapsinsky, mặc dù về hành chính nó là riêng biệt. Thành phố có dân số 64.238 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 249 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:  Tuapse là một thành phố hải cảng và trung tâm phía bắc của khu vực nghỉ dưỡng kéo dài đến phía nam tận Sochi.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Vùng Krasnodar
Tuapse


title: Semecarpus coriacea

text:
Semecarpus coriacea là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Semecarpus coriacea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
Semecarpus


title: Quốc kỳ Sri Lanka

text:
Quốc kì Sri Lanka (; ) hay còn gọi là Cờ Sư tử có hình con sư tử vàng cầm chặt thanh kiếm chiến đấu ở giữa tượng trưng cho sự dũng cảm. Bốn lá bồ đề xung quanh biểu trưng cho tín ngưỡng Phật giáo. Màu cà phê, cam, lục trên cờ biểu thị cho dân tộc Sinhalese cùng các dân tộc khác ở đây.
Lá cờ này đã được chọn dùng năm 1950 theo đề xuất của một ủy ban được bổ nhiệm bởi Thủ tướng thứ nhất của Ceylon, The Rt Hon D.S. Senanayake.

Chú thích

Tham khảo

Sri Lanka


title: Chi Địa liền

text:
Chi Địa liền (tên khoa học Kaempferia) là một chi thực vật thuộc họ Gừng. Chúng thường được tìm thấy ở Trung Quốc, Ấn Độ, và Đông Nam Á.

Lịch sử phân loại
Kaempferia được Carl Linnaeus công bố trong Species Plantarum năm 1753 với 2 loài là K. galanga và K. rotunda. Tên chi là để vinh danh nhà tự nhiên học người Đức Engelbert Kaempfer (1651-1716), người đã mô tả K. galanga dưới tên gọi wanhom trong Amoenitatum exoticarum năm 1712.

Phân loại đầu tiên để gộp các loài Kaempferia trong các đơn vị phân loại dưới cấp chi do Horaninow (1862) thực hiện. Ông chia Kaempferia thành 2 đơn vị phân loại không phân hạng là Soncorus và Protanthium. Soncorus được mô tả là ‘flores centrales’ (hoa trung tâm) và Protanthium là ‘flores praecoces, ante folia e caudice projecti’ (hoa sớm ra, trước khi có lá và nhô ra từ thân [rễ]). Horaninow  đặt Kaempferia galanga và 7 loài khác trong nhóm Soncorus (gồm K. galanga, K. marginata, K. latifolia, K. roscoeana, K. angustifolia, K. undulata, K. ovalifolia và K. pandurata) còn K. rotunda cùng 2 loài khác trong nhóm Protanthium (bao gồm K. rotunda, K. candida, K. diversifolia).

Bentham & Hooker (1883) coi các đơn vị phân loại không phân hạng của Horaninow là các tổ (sectio) và bổ sung tổ thứ ba là Stachyanthesis, trong đó họ đặt K. scaposa (nay là Curcuma scaposa) và K. rosea (nay là Siphonochilus kirkii).

Baker (1890) ghi nhận 22 loài, nâng cấp 3 tổ này thành 3 phân chi (Sincorus, Protanthium, Stachyanthesis) và bổ sung phân chi thứ tư là Monolophus (bao gồm K. siphonantha, K. elegans, K. macrochlamys, K. linearis, K. sikkimensis, K. secunda, K. parvula), hiện nay được coi là chi Monolophus hoặc Caulokaempferia (một nhóm tác giả Thái Lan bảo vệ quan điểm duy trì chi Caulokaempferia, trong khi những người khác công nhận chi Monolophus). Chi tiết cụ thể xem các bài về Monolophus và Caulokaempferia và xem các nguồn kèm theo: Duy trì Caulokaempferia; và duy trì Monolophus.

Cuối cùng, Schumann (1904)  công nhận phân chi thứ năm là Cienkowskia để chứa các loài ở châu Phi; hiện nay đã được tách ra thành chi Siphonochilus.

Kam (1980) chỉ ra rằng phân chi Sincorus bao gồm loài điển hình của chi, và vì thế phải có tên gọi là phân chi Kaempferia và tên gọi Sincorus là không hợp lệ. Bà tạm thời công nhận 3 nhóm như là các tổ của các loài châu Á là tổ Kaempferia (nhóm K. galanga), tổ Protanthium (nhóm K. rotunda) và tổ Stachyanthesis chỉ có một đơn vị phân loại là K. scaposa.

Mô tả
Thân rễ mọng, dạng củ; rễ thường mang các củ nhỏ. Thân giả ngắn hoặc teo đi. Lá từ 1 đến một vài; lưỡi bẹ thường nhỏ hoặc không có; cuống lá ngắn; phiến lá từ gần tròn đến hình chỉ, đôi khi lốm đốm màu hoặc màu tía ở mặt xa trục. Cụm hoa đầu cành trên thân giả hoặc trên các chồi riêng biệt mọc từ thân rễ (khi xuất hiện trước thân giả), hình đầu, từ ít đến nhiều hoa sắp xếp kiểu xoắn ốc; lá bắc 1 hoa; lá bắc con nhỏ, đỉnh 2 thùy hoặc đôi khi 2 khe tới đáy. Đài hoa hình ống, chẻ 1 bên, đỉnh 2-3 răng không đều. Ống tràng dài bằng hoặc dài hơn nhiều so với đài hoa; các thùy tràng tỏa rộng hoặc uốn ngược, hình mác, gần bằng nhau. Nhị lép bên dạng cánh hoa. Cánh môi thường màu trắng hoặc màu tím hoa cà, đôi khi tô điểm bằng các màu khác nhau ở gần đáy, sặc sỡ, đỉnh 2 thùy đến 2 khe tới đáy. Chỉ nhị rất ngắn hoặc không có; mô liên kết kéo dài thành mào thò ra từ họng hoa, nguyên hoặc 2 khe. Bầu nhụy 3 ngăn. Quả nang hình cầu hoặc elipxoit; vỏ quả ngoài mỏng. Hạt gần hình cầu tới elipxoit; áo hạt xé rách.

Về mặt hình thái, Kaempferia rất giống với Boesenbergia và Scaphochlamys. Cả Kaempferia và Boesengergia đều có 1 hoa trong nách mỗi lá bắc, với 1-2 lá bắc con. Trái với kiểu sắp xếp lá bắc không phải 2 tầng và thường là với cánh môi phẳng và 2 thùy của Kaempferia, thì các lá bắc của Boesenbergia sắp xếp 2 tầng và cánh môi thường là hình túi với phần xa thường nguyên hoặc khía tai bèo và thường với ánh đỏ về phía đỉnh. Các đặc trưng này là đủ khác biệt để phân biệt hai chi này.

Các thân rễ của Kaempferia hoặc là có các thành phần mọng và ngắn hoặc là có các rễ ra củ mọng, trong khi các thân rễ của Scaphochlamys ít mọng, thường bò lan dài. Cụm hoa ngắn và cô đặc của Kaempferia bao gồm một hoa trong mỗi lá bắc. Kèm theo hoa hoặc là 1 lá bắc con 2 thùy chẻ sâu ít hay nhiều hoặc là 2 lá bắc con tách biệt và hẹp. Cánh môi 2 thùy chẻ sâu (trừ K. parviflora), mào bao phấn thường lớn và hình cánh hoa, chỉ nhị luôn luôn rất ngắn, trong khi các cụm hoa của Scaphochlamys bao gồm một vài hoa trong mỗi lá bắc; tuy nhiên, cánh môi không bao giờ là 2 thùy chẻ sâu như vậy, và chỉ nhị luôn luôn hiện diện.

Kaempferia cũng có liên quan đến Cornukaempferia về kiểu phát triển nói chung. Tuy nhiên, các loài Kaempferia luôn tạo ra mào bao phấn lớn, phẳng, hình cánh hoa, không bao giờ giống như Zingiber, như ở chi Zingiber. Ngoài ra, Kaempferia cũng có thể phân biệt được bằng các lá bắc con 2 thùy nhiều hay ít của nó và cánh môi 2 thùy, trong khi lá bắc con không có và cánh môi nguyên ở Cornukaempferia.

Danh sách các loài
Danh sách 43 loài dưới đây lấy theo POWO, cộng 8 loài mô tả lần đầu tiên năm 2020.
 Kaempferia albiflora Jenjitt. & Ruchis., 2020. Thái Lan.
 Kaempferia alboviolacea Ridl., 1921. Việt Nam (D'Ran, Lâm Đồng).
 Kaempferia angustifolia Roscoe, 1807. Từ miền đông Ấn Độ, Bangladesh, Đông Himalaya, Sumatra, Thái Lan, Việt Nam. - Thiền liền lá hẹp
 Kaempferia aurora Noppornch. & Jenjitt., 2020. Thái Lan.
 Kaempferia attapeuensis Picheans. & Koonterm, 2009. Lào, Campuchia.
 Kaempferia caespitosa Noppornch. & Jenjitt., 2020. Thái Lan.
 Kaempferia champasakensis Picheans. & Koonterm, 2008. Lào, Việt Nam.
 Kaempferia chayanii Koonterm, 2008. Lào.
 Kaempferia cuneata Gagnep., 1905. Việt Nam.
 Kaempferia elegans Wall., 1830. Borneo, Hoa Nam, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam. Có thể có ở Philippines. - Ngải chúa
 Kaempferia evansii Blatt., 1931. Miền nam Ấn Độ.
 Kaempferia fallax Gagnep., 1903 không Lingelsh. & Borza, 1914. Lào, Thái Lan, Việt Nam. - Cẩm địa đối
 Kaempferia filifolia K.Larsen, 1962. Thái Lan.
 Kaempferia fissa Gagnep., 1903. Lào.
 Kaempferia galanga L., 1753. Từ Ấn Độ tới tây nam Trung Quốc và Đông Dương. Du nhập vào đông nam Trung Quốc, Đài Loan, quần đảo Sunda Nhỏ, Malaysia bán đảo, Maluku, Philippines, Sri Lanka. - Địa liền, Tam nại, Sơn nại
 Kaempferia gigantiphylla Picheans. & Koonterm, 2009. Lào.
 Kaempferia gilbertii W.Bull., 1882. Myanmar.
 Kaempferia glauca Ridl., 1899. Thái Lan.
 Kaempferia graminifolia Noppornch. & Jenjitt., 2018. Thái Lan.
 Kaempferia grandifolia Saensouk & Jenjitt., 2001. Thái Lan.
 Kaempferia harmandiana Gagnep., 1907. Campuchia, Lào, Việt Nam.
 Kaempferia kamolwaniae Picheans., Meechonkit & Wongsuwan, 2020. Thái Lan.
 Kaempferia koontermii Prasarn, Wongsuwan & Picheans., 2015. Thái Lan.
 Kaempferia koratensis Picheans., 2011. Thái Lan.
 Kaempferia laotica Gagnep., 1907. Lào, Thái Lan.
 Kaempferia larsenii Sirirugsa, 1989. Thái Lan.
 Kaempferia lopburiensis Picheans., 2010. Thái Lan.
 Kaempferia maculifolia Boonma & Saensouk, 2020. Thái Lan.
 Kaempferia mahasarakhamensis Saensouk & P.Saensouk, 2019. Thái Lan.
 Kaempferia nemoralis Insis., 2020. Campuchia.
 Kaempferia noctiflora Noppornch. & Jenjitt., 2017. Thái Lan.
 Kaempferia ovalifolia Roxb., 1820. Myanmar.
 Kaempferia parviflora Wall. ex Baker, 1890. Đông nam Bangladesh, Campuchia, Myanmar, Thái Lan.
 Kaempferia pascuorum Insis., 2020. Lào.
 Kaempferia philippinensis Merr., 1915. Philippines (Luzon).
 Kaempferia phuphanensis Saensouk & P.Saensouk, 2019. Thái Lan.
 Kaempferia picheansoonthonii Wongsuwan & Phokham, 2013. Thái Lan.
 Kaempferia pulchra Ridl., 1899. Miền nam Thái Lan tới miền bắc Malaysia bán đảo.
 Kaempferia purpurea J.Koenig, 1783. Thái Lan (Phukhet).
 Kaempferia roscoeana Wall., 1829. Myanmar, Thái Lan.
 Kaempferia rotunda L., 1753. Tiểu lục Ấn Độ tới Hoa Nam, Đông Dương. Du nhập vào Costa Rica, Cuba, Cộng hòa Dominica, Java, Malaysia bán đảo, Sri Lanka. - Cẩm địa.
 Kaempferia saraburiensis Picheans., 2011. Thái Lan.
 Kaempferia sawanensis Picheans. & Koonterm, 2009. Lào.
 Kaempferia siamensis Sirirugsa, 1989. Thái Lan.
 Kaempferia simaoensis Y.Y.Qian, 1995. Miền nam Vân Nam, Thái Lan.
 Kaempferia sisaketensis Picheans. & Koonterm, 2009. Thái Lan.
 Kaempferia spoliata Sirirugsa, 1989. Thái Lan.
 Kaempferia takensis Boonma & Saensouk, 2020. Thái Lan.
 Kaempferia udonensis Picheans. & Phokham, 2013. Thái Lan.
 Kaempferia undulata Teijsm. & Binn., 1831. Java.
 Kaempferia xiengkhouangensis Picheans. & Phokham, 2013. Lào.

Ghi chú
 Ghi chú. Xem tranh luận về việc tranh chấp tên gọi Monolophus và Caulokaempferia tại các nguồn Intharapichai et al. (2014), Picheansoonthon et al. (2016), Mood et al. (2014) và Veldkamp (2016).

Chú thích

Tham khảo


title: Nemophora

text:
Nemophora là một chi the fairy longhorn moth họ (Adelidae). Among these, it belongs to subhọ Adelinae.

Các loài

 Nemophora ahenea Stringer, 1930
 Nemophora albiciliellus (Staudinger, 1859)
 Nemophora amatella (Staudinger, 1892)
 Nemophora askoldella (Milliére, 1879)
 Nemophora assamensis Kozlov, 1997
 Nemophora associatella (Zeller, 1839)
 Nemophora augantha  (Meyrick 1907)
 Nemophora barbatellus Zeller, 1847
 Nemophora basella (Eversmann, 1844)
 Nemophora belella (Walker, 1863)
 Nemophora bifasciatella Issiki, 1930
 Nemophora cassiterites (Meyrick, 1907)
 Nemophora chionites (Meyrick, 1907)
 Nemophora chrysoprasias  (Meyrick 1907)
 Nemophora congruella (Zeller, 1839)
 Nemophora cupriacella (Hübner, 1819)
 Nemophora degeerella (Linnaeus, 1758)
 Nemophora divina (Caradja, 1939)
 Nemophora dumerilellus (Duponchel, 1839)
 Nemophora engraptes  (Meyrick, 1907)
 Nemophora fasciella (Fabricius, 1775)
 Nemophora griseella Walsingham, 1880
 Nemophora humilis (Walsingham, 1891)
 Nemophora ischnodesma (Meyrick)
 Nemophora istrianella (Heydenreich, 1851)
 Nemophora japonica Stringer, 1930
 Nemophora karafutonis (Matsumura, 1932)
 Nemophora lapikiella Kozlov, 1997
 Nemophora magnifica Kozlov, 1997
 Nemophora metallica (Poda, 1761)
 Nemophora minimella (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Nemophora molella (Hübner, 1816)
 Nemophora ochsenheimerella (Hübner, 1813)
 Nemophora parvella (Walker, 1863)
 Nemophora pfeifferella (Hübner, 1813)
 Nemophora raddei (Rebel, 1901)
 Nemophora raddella (Hübner, 1793)
 Nemophora seraphias  (Meyrick, 1907)
 Nemophora staudingerella Christoph, 1881
 Nemophora stellata Hirowatari, 1995
 Nemophora sylvatica Hirowatari, 1995
 Nemophora umbripennis Stringer, 1930
 Nemophora violellus (Stainton, 1851)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nemophora at funet

Adelidae


title: Thiên Tôn

text:
Thiên Tôn là thị trấn huyện lỵ của huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Thiên Tôn là cửa ngõ phía bắc của thành phố Ninh Bình, cách trung tâm thành phố Ninh Bình 6 km về phía bắc, cách thủ đô Hà Nội 80 km về phía nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Ninh Khang và xã Ninh Mỹ
Phía tây giáp xã Ninh Hòa
Phía nam giáp xã Ninh Mỹ
Phía bắc giáp xã Ninh Giang.

Thị trấn Thiên Tôn có diện tích 2,16 km², dân số năm 2019 là 4.121 người, mật độ dân số đạt 1.908 người/km².

Thị trấn Thiên Tôn nằm trên Quốc lộ 1, đồng thời cũng là nơi có ngã ba Cầu Huyện để theo quốc lộ 38B rẽ vào cố đô Hoa Lư và các xã của huyện Hoa Lư.

Lịch sử
Tên của thị trấn được đặt theo tên của thần Thiên Tôn, là một vị thần theo truyền thuyết có nguồn gốc xuất xứ ở vùng đất kinh đô Hoa Lư, trấn trạch phía đông Hoa Lư tứ trấn, hiện thần vẫn được thờ ở động Thiên Tôn và đền Hàng Tổng ở thị trấn.

Thị trấn Thiên Tôn được thành lập vào ngày 31 tháng 10 năm 2003 trên cơ sở 200 ha diện tích tự nhiên và 3.621 người của xã Ninh Mỹ; 13,33 ha diện tích tự nhiên và 729 người của xã Ninh Khang và 2,59 ha diện tích tự nhiên của xã Ninh Giang.

Sau khi thành lập, thị trấn có 215,92 ha diện tích tự nhiên và 4.350 người.

Hành chính
Thị trấn Thiên Tôn được chia thành 6 tổ dân phố: Cầu Huyện, Đông Nam, Mỹ Lộ, Tây Bắc, Tây Nam, Thiên Sơn.

Kinh tế - xã hội
Trên lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, thị trấn đã sớm đưa các loại giống lúa lai, lúa chất lượng cao vào trồng. Năm 2008, Thiên Tôn đã cấy 90% diện tích lúa lai và lúa thuần, 10% diện tích lúa đặc sản, đưa tổng sản lượng lương thực của toàn thị trấn đạt 1.202 tấn, tăng trên 220 tấn so với năm 2003.

Song song với đó, nhiều ngành nghề tiểu thủ công nghiệp ở Thiên Tôn đang được duy trì và phát triển như: Nghề mộc, may mặc, chế biến nông sản...tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu nhập cho gia đình. Cơ cấu kinh tế đã có bước chuyển tích cực, đến năm 2010, tỷ trọng nông nghiệp, chăn nuôi giảm xuống còn 21%, công nghiệp, dịch vụ, thương mại đạt 79%, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao. Tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 5,7% (giảm 7,3% so với 5 năm trước). Làng Du lịch quốc tế Vạn Xuân là một quần thể biệt thự kiến trúc kiểu Pháp, toạ lạc trong một khuôn viên rộng gần 2 ha với vườn cây đẹp, bên cạnh động Thiên Tôn thuộc thị trấn Thiên Tôn, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, cách Hà Nội 83 km.

Về giáo dục, trường THPT Hoa Lư A (tiền thân là trường cấp III Lương Văn Tụy - trường THPT chuyên Lương Văn Tụy ngày nay) là một trường học nổi tiếng, đã đào tạo nên nhiều chính khách, tướng lĩnh, nhà giáo, thầy thuốc nhà khoa học, nhà quản lý nổi tiếng như: Nguyễn Văn Thành, thứ trưởng Bộ Công an, nguyên Bí thư thành ủy Hải Phòng; Đinh Tiến Dũng, Bộ trưởng bộ Tài chính; Trung tướng Lê Ngọc San; Thiếu tướng Vũ Cao Quân, Nhà giáo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc San; Nhà giáo, giáo sư, tiến sĩ Lã Nhâm Thìn; Đại tá, nhà giáo, Phó giáo sư, tiến sĩ Lê Xuân Giang...Trường THCS của thị trấn có tên là trường THCS Đinh Tiên Hoàng.

Bệnh viện Đa khoa Hoa Lư cũng là một trung tâm y tế nổi tiếng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trong khu vực Hoa Lư, Gia Viễn, Ý Yên.

Nhiều công trình có lịch sử văn hóa và kiến trúc nổi tiếng của làng cổ Đa Giá được nhà nước công nhận là di tích lịch sử như: Động và chùa Thiên Tôn, chùa Hà, đền Hàng Tổng...Ngoài ra còn hàng loạt công trình văn hóa tiêu biểu khác như Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, miếu Nam, miếu Bắc, đình làng Đa Giá, nhà thờ họ Lê...

Văn hóa

Vài nét về làng Đa Giá
Đa Giá là một ngôi làng cổ với nhiều dòng họ nổi tiếng, có lịch sử lâu đời (làng Môi Viên - tổng Đa Giá - phủ Tràng An trước đây). Làng nằm ở ngã ba Cầu Huyện cạnh Quốc lộ 1, án ngữ trên đường Tiến Yết (quốc lộ 38B, đoạn phố Thiên Sơn - đường Đại Cồ Việt ngày nay) - con đường chính vào kinh đô Hoa Lư của Đại Cồ Việt xưa (thế kỷ thứ X, XI).

Từ Quốc lộ 1 có thể nhìn thấy đầu làng với cổng tam quan bề thế bên cạnh một ngọn núi thiêng có hình thanh gươm cắm xuống đất: núi Đá Gươm (một phần của núi Sẻ). Phía bắc làng là cổng lớn vào kinh thành Hoa Lư (cửa Đông) được làm bằng đá xanh nguyên khối ở ngã ba Cầu Huyện trung tâm thị trấn Thiên Tôn ngày nay. Trên cổng thành còn khắc nguyên đôi câu đối nổi tiếng như là tuyên ngôn mở đầu cho giai đoạn lớn mạnh và độc lập, tự chủ của đất nước: "Cồ Việt quốc đương Tống Khai Bảo"; "Hoa Lư đô thị Hán Trường An". Câu này có nghĩa là: "Nước Đại (Cồ) Việt sánh ngang với nước Tống đời Khai Bảo"; "Kinh đô Hoa Lư tương đương với kinh thành Trường An của nhà Hán".

Theo truyền thuyết nổi tiếng của làng thì: "Ngày xửa ngày xưa, đất nước bị ngoại xâm, có một vị thiên tướng được Ngọc Hoàng cử xuống giúp vua và dân chúng dẹp giặc. Khi đất nước sạch bóng quân thù, vị tướng thắng trận cưỡi voi cùng đạo quân của mình trở về qua làng thì được nhà vua, bá quan văn võ và dân làng ra nghênh đón, mở tiệc chào mừng. Vị tướng cùng binh lính vui vẻ yến tiệc trong sự hân hoan chào đón của mọi người. Tàn tiệc ngài cởi bỏ mũ, giáp, buộc voi và cắm thanh gươm xuống đầu làng rồi nằm xuống đánh một giấc ngủ dài và sau đó thì thăng (hóa) về Trời. Sớm hôm sau, thật kỳ diệu các vật dụng mũ, giáp, gươm và voi chiến của ngài thậm chí là đống (đụn) lương thảo của quân sĩ để lại bỗng hóa thành các ngọn núi bao bọc quanh làng. Do hình dáng của các núi đó rất giống với voi chiến, vũ khí, áo giáp... của ngài nên dân làng đã gọi theo là: núi Mũ, núi Sẻ (áo giáp), núi Gươm, núi Voi, núi Đụn,... đồng thời lập miếu thờ để tưởng nhớ vị tướng anh dũng"... Ngoài ý nghĩa tâm linh, giáo dục, về mặt phong thủy người dân của làng đều tin tưởng rằng vị trí các ngọn núi đó không chỉ tạo nên một thế đất an lành, tươi tốt mà còn có vai trò như các vị thần, như những bình phong bao bọc che chở cho làng.

Có thể nói đây là một trong số ít các ngôi làng truyền thống tiêu biểu cho đồng bằng Bắc bộ - nơi mà mật độ các công trình văn hóa bề thế (chùa Hà, chùa động Thiên Tôn, đền Hàng Tổng, đền núi Đụn, đình hoàng làng, miếu Nam, miếu Bắc, phủ, nhà thờ của các họ, cùng hàng loạt các di tích lịch sử khác, vv...) lại dày đặc và mang đậm nét của đất cố đô Hoa Lư, Ninh Bình đến thế.

Dòng họ và truyền thống
Làng Đa Giá có nhiều dòng họ có truyền thống vẻ vang. Các cụ thủy tổ lập làng gồm các dòng họ Lê, Vũ, Đặng, Lã, Đinh, Bùi, Trương, Nguyễn... Hầu hết các dòng họ lớn trong làng đều có nhà thờ họ rất trang nghiêm, cổ kính được xây dựng từ lâu đời và thường xuyên được chăm sóc tu bổ. Trong đó nhà thờ họ Lê Quan Sơn, Lê Tiêu Sơn ở trung tâm làng cổ; nhà thờ họ Lê Nam Sơn ở xóm Đông Nam, vv... là các nhà thờ cổ rất đẹp và còn lưu giữ được nhiều hiện vật cổ có giá trị liên quan đến lịch sử hình thành và phát triển của làng. Những ngày lễ hội, như ngày Tết, Thanh minh, mừng thọ, hội đền Hàng Tổng và các giỗ họ, bổ sung hoàn thiện gia phả, lịch sử làng... được con cháu ghi nhớ và duy trì đều đặn như một nét văn hóa truyền thống.

Một số người con ưu tú của làng như: Liệt sĩ anh hùng lực lượng VTND Lê Xuân Phôi; Mẹ Việt Nam anh hùng Lã Thị Mỳ, Vũ Thị Lòng; Nguyên Trưởng ban Xây dựng vùng kinh tế mới tỉnh Hà Nam Ninh Lê Xuân Thu; Trung tướng Lê Ngọc San, Chủ nhiệm khoa Chiến lược, Học viện Quốc phòng; Trung tướng Lê Phúc Nguyên, nguyên Tổng biên tập Báo Quân đội Nhân dân; Thiếu tướng Vũ Cao Quân, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP. Cần Thơ; Thẩm phán Lê Văn Bành, nguyên Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam Ninh; Nhà giáo Lê Văn Toại, nguyên Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình; Tiến sĩ, Bác sĩ, thầy thuốc ưu tú Lê Quang Minh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Hà Nam; Giáo sư, tiến sĩ Lã Nhâm Thìn, nguyên Trưởng khoa Ngữ Văn, Đại học Sư phạm Hà Nội; Phó giáo sư, tiến sĩ Lê Xuân Giang, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Hoa Lư; Thạc sĩ Lê Thị Hiên, Đại học Hàng hải; Tiến sĩ Nguyễn Văn Dũng, nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo; Tiến sĩ Lê Thiện Đức, Đại học Kỹ thuật tổng hợp Dresden, Cộng hòa Liên bang Đức; Đạo diễn âm thanh, Nghệ sĩ ưu tú Lê Thống Hãng Phim truyện Việt Nam; Bác sĩ Lê Văn Tập, nguyên giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình; Bác sĩ Lã Quang Nghị, Phó hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Ninh Bình; Nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học-lịch sử Lã Đăng Bật; Doanh nhân Lã Hồng Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Hóa chất Hà Nội; Doanh nhân Lê Văn Quyết, Giám đốc Bưu chính-Viễn thông (VNPT) Quảng Ninh vv...

Thay đổi và phát triển
Cùng với quá trình phát triển của địa phương, năm 1991 huyện lỵ Hoa Lư (từ thị xã Ninh Bình trước đây) đã chuyển về đặt trọn trong địa giới của làng cổ Đa Giá (đến năm 2003 thì chính thức chuyển đổi thành thị trấn Thiên Tôn). Đánh dấu sự thay đổi về tên gọi hành chính của đất Đa Giá, trong công cuộc xây dựng lại, giáo sư, tiến sĩ Lã Nhâm Thìn đã khái quát trong đôi câu đối được chọn khắc lên cổng làng: "Đa Giá cựu hương truyền phúc lộc" "Thiên Tôn tân trấn khởi phồn vinh" với ý nghĩa: "Làng xưa Đa Giá truyền lại phúc lộc" để "Trấn mới Thiên Tôn khởi sắc phồn vinh". Trong tương lai gần từ nay đến 2030 theo quy hoạch đô thị Ninh Bình thì thị trấn Thiên Tôn và các xã còn lại của huyện Hoa Lư sẽ sớm được hợp nhất với thành phố Ninh Binh để thành lập thành phố Hoa Lư (đô thị loại I, trực thuộc trung ương).

Mong ước của các bậc tiền nhân lập làng thuở xưa như một lời sấm linh nghiệm về vai trò, vị trí đắc địa của làng nay đã trở thành hiện thực. Nhà thơ, tiến sĩ Trần Lâm Bình thể hiện trong đôi câu đối diễn đạt được ý nguyện mà tổ tiên muốn truyền lại cho hậu thế sau này: "Đa Giá tích điền đa phú quý" "Môi Viên khai địa vạn trường xuân". Tạm dịch: "Làng Đa Giá tích tụ lắm ruộng đất, nhiều phú quý"; "Chốn Môi Viên mở đất tạo sự nghiệp lớn vững bền".

Trải qua bao biến đổi của đất nước tên địa danh, đơn vị hành chính đã thay đổi. Đất và người làng Đa Giá cũng có những chuyển biến (diện tích bị cắt bớt, thu hẹp; một số người chuyển đi, một số mới đến tụ họp; các phong tục, lề thói, lễ nghi, hội hè ngày xưa vv...của làng cũng ít nhiều đổi mới). Song tự sâu thẳm trong tâm trí của mọi người, làng cổ Môi Viên - Đa Giá cùng các giá trị về văn hóa, lịch sử và bề dày truyền thống dòng họ vẻ vang của bao lớp tổ tiên, cha ông gây dựng làng vẫn luôn được thế hệ con cháu bồi đắp, giữ gìn mãi trường tồn cùng mảnh đất Tràng An - Hoa Lư ngàn năm văn hiến.

Động Thiên Tôn

Động Thiên Tôn là di tích lịch sử văn hóa thuộc khu di tích cố đô Hoa Lư. Động nằm ở thị trấn Thiên Tôn, Hoa Lư, Ninh Bình, Việt Nam. Nếu như núi chùa Bái Đính thờ thần Cao Sơn trấn ngự ở cửa ngõ phía tây vào thành Tây, núi Tràng An thờ thần Quý Minh trấn ngự ở cửa ngõ phía Nam vào thành Nam thì động chùa Thiên Tôn là di tích thờ thần Thiên Tôn trấn ngự ở cửa ngõ phía đông vào thành Đông của khu di tích cố đô Hoa Lư. Các vị thần này đều canh giữ các cửa ngõ Hoa Lư tứ trấn theo quan niệm của người xưa.

Động nằm dưới chân núi Dũng Đương. Phần ngoài rộng khoảng 200 m vuông, nền đẳng, trần cao, giữa có hương án khá đồ sộ. Bên trái là bệ thờ 18 vị La hán. Bên phải treo quả chuông lớn đúc thời Cảnh Hưng. Phía sau hương án là một hành lang ngắn ăn thông vào một hang nhỏ tạo thành hình chuôi vồ, có án thư, bệ thờ, Long Đình đôi rồng chầu toàn bằng đá. Trong Long Đình có tượng thần Thiên Tôn bằng đồng, nặng khoảng bốn tạ, đứng chống gươm trên lưng rùa đá, trông oai nghiêm đường bệ. Phía sau Long Đình có một giếng tròn gọi là giếng Rồng, quanh năm có nước. Từ động Thiên Tôn đi tiếp đến Quèn Ổi. Động Thiên Tôn là tiền đồn của cố đô Hoa Lư, xưa là nơi trình báo của sứ thần khi vào kinh đô Hoa Lư.

Nhà thờ họ Trương Việt Nam
Nhà thờ họ Trương Việt Nam (hay đền Trương) là công trình kiến trúc văn hóa thuộc sở hữu của cộng đồng người họ Trương ở Việt Nam. Đền Trương có mặt bên tiếp giáp đường Hoa Lư, cổng chính quay hướng Bắc, đi qua cổng Đông vào cố đô Hoa Lư 500 mét, có diện tích 6.742 m2 tại làng Đa Giá, thị trấn Thiên Tôn, huyện Hoa Lư, Ninh Bình, nơi gắn liền với quê hương và sự nghiệp của 2 nhân vật họ Trương tiêu biểu là Võ sư Trương Ma Ni - Tăng lục đạo sỹ thời Đinh và Danh nhân văn hóa Trương Hán Siêu thời Trần. Hậu cung có tượng thờ Ngọc Hoàng Thượng đế (Trương Hữu Nhân) và các danh nhân họ Trương tiêu biểu nhất thời phong kiến ở 3 miền Việt Nam gồm:
Bên tả có tượng thờ 7 vị quan văn: Trương Hán Siêu (Thái phó thời Trần, người Ninh Bình), Trương Hanh (Trạng nguyên thời Trần, người Hải Dương), Trương Xán (Trạng nguyên thời Trần, người Quảng Bình), Trương Công Giai (Thượng thư thời Hậu Lê, người Hà Nam), Trương Đăng Quế (Thái sư thời Nguyễn, người Quảng Ngãi), Trương Quốc Dụng (Đông các học sĩ thời Nguyễn, người Hà Tĩnh), Trương Công Hy (Thượng thư thời Tây Sơn, người Quảng Nam).
Bên hữu có tượng thờ 7 vị quan võ: Trương Hống (Tướng của Triệu Việt Vương, người Bắc Ninh), Trương Hát (Tướng của Triệu Việt Vương, người Bắc Ninh), Trương Nữu (Đại tư mã của Phùng Hưng, người Hải Phòng), Trương Ma Ni (Tăng lục võ sư thời Đinh, người Ninh Bình), Trương Chiến (Tướng nhà Lê, người Thanh Hóa), Trương Minh Giảng (Đại tướng quân thời Nguyễn, người Sài Gòn), Trương Công Định (Anh hùng thủ lĩnh chống Pháp, người Tiền Giang).

Ngoài ra Quần thể nhà thờ họ Trương Việt Nam cũng có ban thờ mẫu và nhiều công trình kiến trúc khác như nhà đa năng, tả vu, hữu vu, cổng tứ trụ, hồ bán nguyệt, gác trống, gác chuông được xây dựng trong 4 năm từ 2016 đến 2019.

Giao thông
 Trần Minh Công
 Phạp Hạp
 Phạm Cự Lượng
 Đại Cồ Việt
 Đào Cam Mộc
 Lê Xuân Phôi
 Dương Đình Nghệ
 Hoa Lư
 Vĩnh Lợi
 Võ Nguyên Giáp.

Hình ảnh

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Sức trẻ thị trấn Thiên Tôn

Huyện lỵ Việt Nam


title: 1 tháng 11

text:
Ngày 1 tháng 11 là ngày thứ 305 (306 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 60 ngày trong năm.

Sự kiện
604 – Thánh Đức Thái tử của Nhật Bản ban hành quan chế 12 bậc, phòng theo quan chế nhà Tùy.
1179 – Philippe II đăng quang quốc vương Pháp.
1459 – Sau khi tiến hành binh biến sát hại Lê Nhân Tông, Lê Nghi Dân tự lập làm hoàng đế triều Lê sơ (7 tháng 10 năm Đinh Sửu).
1503 – Giáo hoàng Giuliô II được bầu.
1604 – Vở kịch Othello của William Shakespeare được công diễn lần đầu tiên tại cung Whitehall ở Luân Đôn, Anh.
1611 – Vở kịch Giông tố được trình diễn lần đầu tiên tại cung Whitehall tại Luân Đôn, Anh.
1755 – Thủ đô Lisboa của Bồ Đào Nha bị tàn phá hoàn toàn do một trận động đất và sóng thần mạnh, làm thiệt mạng từ 60.000 đến 90.000 người.
1765 – Quốc hội Anh ban hành Đạo luật tem tại Mười ba thuộc địa nhằm giúp thanh toán cho các chiến dịch quân sự của Anh tại Bắc Mỹ.
1805 – Napoléon Bonaparte xâm chiếm Áo trong Chiến tranh Liên minh thứ ba.
1876 – Thuộc địa New Zealand giải thể chín tỉnh của mình, thay thế chúng bằng 63 hạt.
1894 – Sa hoàng Nga Aleksandr qua đời, con là Nikolai bắt đầu trị vì, cũng là vị Sa hoàng cuối cùng trong lịch sử Nga.
1922 – Hội nghị Đại quốc dân Thổ Nhĩ Kỳ bãi bỏ chế độ quân chủ, Sultan Mehmed VI bị phế truất và bị trục xuất khỏi thủ đô, Đế quốc Ottoman diệt vong.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Cuộc tấn công Matanikau bắt đầu trong khuôn khổ Chiến dịch Guadalcanal và kết thúc ba ngày sau với thắng lợi của Hoa Kỳ.
1945 – Tờ báo chính thức của Bắc Triều Tiên, Lao động tân văn, được xuất bản lần đầu tiên với tên gọi Chính Lộ.
1953 – Andhra Pradesh lập bang, với thủ phủ là Kurnool.
1956 – Kerala, Andhra Pradesh, và Mysore chính thức được thiét lập theo Đạo luật Tái tổ chức các bang.
 1963 – Khởi đầu một cuộc đảo chính nhằm lật đổ chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam. Ngày này về sau trở thành ngày quốc khánh của Đệ Nhị Cộng hòa Việt Nam.
 1986 – Thành phố Gwangju chính thức được tách ra khỏi tỉnh Jeolla Nam để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương của Hàn Quốc.

Sinh
 1762 – Spencer Perceval, thủ tướng Anh, Bộ trưởng Bộ Tài chính Anh (m. 1812)
1847 – Vua Hiệp Hòa, vua thứ sáu của nhà Nguyễn (m. 1883).
1880 – Alfred Wegener nhà khí tượng học và địa vật lý học người Đức (m. 1930)
1910 – Nguyễn Thị Minh Khai, nhà cách mạng Việt Nam (m. 1941)
1927 – Hồ Tấn Quyền, Hải Quân Đại tá Quân đội Việt Nam Cộng hòa (m. 1963)
1960 – Tim Cook, tổng giám đốc điều hành của Apple Inc
1985 – Nguyễn Quang Hải, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
1990 – JustaTee, rapper và nhạc sĩ người Việt Nam
1994 – Lê Thảo Nhi, Á hậu 1 Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2022, doanh nhân, người mẫu và nhà sáng tạo nội dung nổi tiếng người Đức gốc Việt
1996 – Yoo Jeong-yeon thành viên nhóm nhạc Twice (nhóm nhạc) người Hàn Quốc

Mất
 1888 – Tôn Thất Tiệp, trung thần nhà Nguyễn (s. 1870)
 1963 – Hồ Tấn Quyền, Hải Quân Đại tá Quân đội Việt Nam Cộng hòa (s. 1927)
 2020 – Ánh Hoa, nghệ sĩ người Việt Nam (s. 1941)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Lễ Các Thánh (Kitô giáo)

Tham khảo

Tháng mười một
Ngày trong năm


title: Alfonso Maria de' Liguori

text:
Alfonso Maria de' Liguori (tên Việt phiên âm: An Phong hoặc Anphonsô, 1696-1787) là người sáng lập ra Dòng Chúa Cứu Thế, Giám mục Sant'Agata de' Goti, là một trong những nhà thần học luân lý lừng danh nhất trong lịch sử Giáo hội Công giáo Rôma. Mối quan tâm đến phần cứu rỗi các linh hồn thúc đẩy ông tham gia vào việc truyền bá đức tin tông đồ bằng ngòi bút. Tổng số tác phẩm của ông lên đến 111 quyển, bao gồm các lĩnh vực luân lý, tín lý và tu đức. Ông được Giáo hoàng Piô VII tôn phong Chân phước ngày 15 tháng 9 năm 1816 và Giáo hoàng Grêgôriô XVI tôn phong Hiển Thánh ngày 26 tháng 5 năm 1839. Năm 1871, ông được Giáo hoàng Piô IX tôn phong Tiến sĩ Hội thánh.

Tiểu sử

Thánh Alphonsus Maria de Liguori được sinh ra ở Marianella, gần Naples, một phần của Vương quốc Naples. Ông là con trai đầu trong số bảy người con của một gia đình quý tộc Neapolitan. Hai ngày sau khi sinh, ông được rửa tội tại nhà thờ Đức Mẹ Trinh Nữ với tên Liguori Alphonsus Maria Antony John Cosmas Damian Michael Gaspard de 'Liguori.. Alphonsus Liguori vào học trường luật khi mới 16 tuổi và trở thành một luật sư rất nổi tiếng. Ông đã nghĩ đến việc rời khỏi nghề nghiệp. Trong một lá thư viết cho 1 người bạn, ông viết: "Bạn của tôi, nghề nghiệp của chúng tôi là quá nhiều những khó khăn và nguy hiểm, chúng ta sống một cuộc đời không hạnh phúc và chạy đua với sự mạo hiểm. Chúng ta sẽ chết mà không hạnh phúc. Đối với bản thân mình, tôi sẽ từ bỏ nghề này. Nó không phù hợp với tôi vì tôi muốn bảo đảm sự cứu rỗi linh hồn cho mình". Ở tuổi 27, sau khi bị thua trong một vụ xử quan trong- trường hợp đầu tiên trong suốt tám năm hành nghề luật sư-ông đã quyết tâm rời khỏi nghề luật sư.

Năm 1723, sau một thời gian tĩnh tâm suy ngẫm, ông đã quyết định từ bỏ sự nghiệp luật sư của mình để gia nhập Cộng đoàn tông đồ Thánh Philip Neri với ý định trở thành một linh mục. Cha ông kịch liệt phản đối điều này, nhưng 2 tháng sau đó (với sự cho phép của linh mục giải tội trong cộng đoàn), ông và cha mình đạt được 1 thỏa thuận: ông sẽ tiếp tục con đường tu trì của mình, nhưng không phải trong một cộng đoàn mà ngay tại nhà. Ông được thụ phong linh mục vào ngày 21 tháng 12 năm 1726, ở tuổi 30. Những năm đầu tiên của đời linh mục, ông sống cùng với các thanh thiếu niên vô gia cư và bị gạt ra bên lề xã hội ở Naples. Ông thành lập một nhà nguyện buổi tối được quản lý bởi chính những bạn trẻ. Những nhà nguyện này trở thành trung tâm của lời cầu nguyện và lòng đạo đức, thuyết giảng, cộng đồng, hoạt động xã hội, và giáo dục. Khi ông qua đời, đã có 72 nhà nguyện tương tự với hơn 10.000 người tham gia hoạt động. Bài giảng của ông tỏ ra rất hiệu quả trong việc đưa những người xa lạ trở về với đức tin.

Vào năm 1729, thánh Anphong rời bỏ gia đình của mình tới cư trú ở trường Đại học đông phương Naples. Nơi ông bắt đầu những bài truyền giáo của mình với những người nghèo và những trẻ em bị bỏ rơi trên đường phố Naples. Ngày 9 tháng 11 năm 1732, Thánh Anphong thành lập Dòng Chúa Cứu Thế tại thị trấn Scala (trong vương quốc Napoli) được đặt dưới sự giám hộ của Giám mục Tôma Phancôia (Tomaso Falcoia), và ông trở thành Bề Trên của Hội Dòng.

Mục tiêu của dòng này là để dạy dỗ và rao giảng lời chúa trong các khu ổ chuột của thành phố và những vùng đất nghèo khó khác. Họ cũng đấu tranh chống lại tà thuyết Jansenism (Thuyết Tiền Định). Tà thuyết này từ chối ý tự do và cho rằng bản chất con người hư hỏng, Chúa Giêsu chỉ chết cho những người được tuyển chọn chứ không chết cho hết mọi người. Nó ngăn cản không cho nhiều người Công giáo lãnh nhận bí tích Thánh Thể. Thánh Anphong hiến toàn bộ cuộc đời cho hai sứ mệnh này. Các tu sĩ dòng này, dưới sự hướng dẫn của Anphongsô, thực sự là những vị thừa sai lưu động, họ đi đến ngay cả những làng quê hẻo lánh nhất nhằm khích lệ sự hoán cải và bền đỗ trong đời sống Kitô hữu nhất là ngang qua việc cầu nguyện. Khi đó nữ tu Maria Celeste Crostarosa nói với Anphong rằng Thiên Chúa đã tiết lộ với cô rằng ông là người được Ngài chọn để trở nên 1 vị thánh. Một cộng đoàn các nữ tu với cùng 1 phương thức hoạt động cũng được thánh lập bởi Nữ tu Maria Celeste.

Dòng Chúa Cứu Thế ngày càng phát triển nên Anphongsô lập thêm nhiều tu viện mới: Liberi (1733), Pagani (1734), Ciorani (1735), Illiceto (1745), Caposele (1746).

Anphongsô đã được truyền chức Giám mục của Sant'Agata dei Goti vào năm 1762. Ông đã cố gắng từ chối việc bổ nhiệm viện cớ tuổi tác và sự yếu đuối của mình. Trong thời gian này, ông đã viết các bài giảng, bài viết và sách khuyến khích lòng sùng kính Thánh Thể và Maria. Năm 1775, ông được miễn nhiệm công việc và đến sống trong cộng đồng của Dòng Chúa Cứu Thế ở Pagani, Ý, nơi ông qua đời vào ngày 01 Tháng Tám 1787.

Trước đó ngày 14 thánh 4 năm 1780, Anphongsô triệu tập đại hội công nghị của Dòng. Toà Thánh đã công nhận bản Hiến pháp của Dòng, nhưng có những điều khoản không phù hợp với những đòi hỏi của chính quyền Hoàng gia Naples, nên không được phép thi hành trong nước này. Một số cố vấn của Anphongsô đã phỉnh gạt ngài bằng cách sửa đổi lại bản Hiến pháp cho phù hợp với ước muốn của chính quyền, và tự động xin sự chấp thuận. Sự kiện ấy đã đưa đến việc Toà Thánh ra lệnh tách rời những tu viện nằm trong nước Naples ra khỏi Dòng và không công nhận. Anphongsô, vị sáng lập bị mất quyền điều khiển và tất nhiên cũng bị coi là không phải thành phần chính thức của Dòng nữa. Anphongsô rất đau khổ nhưng xin tuân phục..

Ông được phong chân phước vào ngày 15 Tháng 9 năm 1816 bởi Giáo hoàng Piô VII và phong thánh vào ngày 26 tháng 5 năm 1839 bởi Giáo hoàng Gregory XVI; Phong Tiến sĩ Hội Thánh vào ngày 23 tháng 3 năm 1871. Ông được tuyên bố là quan thầy các linh mục giải tội và các nhà luân lý bởi Giáo hoàng Piô XII vào ngày 26 tháng 4 năm 1950, người sau đó đã viết về ông trong thông điệp Haurietis Aquas.

Các công trình

Khái quát

Anphongsô là người có năng khiếu về nghệ thuật, cha mẹ ông đã cho ông theo học những bậc thầy về nghệ thuật. Ông vừa là một nhạc sĩ, họa sĩ, nhà thơ và tác giả. Ông đã cống hiến tất cả tài năng vào việc thực thi sứ mạng Kitô giáo và tổ chức cộng đoàn. Tiểu sử của ông nói rằng, trong thời gian sau này, ông thích đến nhà hát địa phương, vào thời điểm đó đã làm dấy lên những tin đồn xấu. Sau khi được thụ phong, mỗi lần tham dự buổi biểu diễn độc tấu Anphongsô thường bỏ kính đeo mắt của mình ra, ngồi ở hàng ghế cuối cùng và lắng nghe bản nhạc mà không chú ý đến bất cứ điều gì khác.

Thánh Anphongsô đã viết khoảng 111 tác phẩm về tâm linh và thần học. Với 21.500 ấn bản được dịch sang 72 ngôn ngữ khác nhau đã cho thấy rằng qua dòng thời gian, ông là một trong những tác giả Công giáo được đọc nhiều nhất. Trong số các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông: Đại phương thế cầu nguyện (The Great Means of Prayer), Cách tỏ tình yêu với Chúa Kitô (The Practice of the Love of Jesus Christ) và Viếng Thánh Thể (The Visits to the Most Holy Sacrament).

Trong các tác phẩm, Anphongsô nhấn mạnh đến sức mạnh của lời cầu nguyện. Đó là sợi dây kết nối với Chúa Kitô. Alphonsus thực sự là một trong những bậc thầy lớn của đời sống nội tâm. Ông viết:

Ông là tác giả của lời và nhạc của một trong những bản thánh ca Giáng Sinh nổi tiếng Quanno Nascetti Ninno và được dịch ra tiếng Ý bởi Giáo hoàng Piô XI với tên "Tu scendi dalle stelle" (Chúa xuống từ những vì sao).

Thánh Mẫu học

Trong lĩnh vực Thánh Mẫu Học, Alphonsus Liguori viết các tác phẩm: Vinh quang Đức Maria, Sùng kính Đức Mẹ, Cầu nguyện với Mẹ Thiên Chúa, Người bạn đời của Chúa Giêsu Kitô và các tác phẩm khác. Tư tưởng về Thánh Mẫu Học của ông chủ yếu dựa trên sự kế thừa của các Thánh Augustine và Thánh Ambrose. Với lòng sùng kính Mẹ Maria, ông giải thích vai trò của Mẹ trong lịch sử cứu độ: Mẹ là Đấng tham dự vào Ơn Cứu Chuộc, là Vị Trung Gian của ơn thánh, là Mẹ, là Trạng Sư và là Nữ hoàng. Hơn nữa, Thánh Anphongsô còn khẳng định rằng lòng sùng kính đối với Mẹ Maria sẽ là một sự an ủi lớn cho chúng ta trong giờ chết.

Thần học luân lý

Đóng góp lớn nhất cho Giáo hội của Thánh Alphonsus trong lĩnh vực Thần học là cuốn: Thần học luân lý. Sách này được phát hành thành 3 cuốn khổ lớn với 70.000 dẫn chứng xuất xứ từ 800 tác giả. Để hoàn tất bản thảo của tác phẩm lúc mà mọi cái đều phải chép tay, hai thầy Dòng đã chết vị bệnh lao, và chính ông lúc về già, đầu bị rút xuống sát ngực không ngẩng lên được. Công trình là kết quả của những kinh nghiệm mục vụ của thánh Anphongsô, những câu hỏi hàng ngày khi ông gặpvà tiếp xúc với các tín hữu và tiếp xúc của ông với vấn đề hàng ngày của họ. Ông phản đối tính nghiêm khắc quá mức của luật pháp. Dòng Chúa Cứu Thế thành lập Học viện Alphonsian cho việc nghiên cứu nền thần học luân lý Công giáo theo tinh thần của Thánh Anphongsô. Học viện đào tạo cử nhân và tiến sĩ thần học luân lý. Nhiều người trong số các giáo sư là tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế.

Chú thích

Liên kết ngoài

Thánh Anphongsô, Giám mục Tiến Sĩ Hội Thánh
Đấng sáng lập Dòng Chúa Cứu Thế
 E-Book Library of the Works of St. Alphonsus Maria de Liguori
 The Life of St. Alphonsus Liguori, Saint and Bishop of the Catholic Church
 Life of St. Alphonsus Maria de Liguori, by Antonio Tannoja

A
Sinh năm 1696
Mất năm 1787
A
A
Người Napoli
Nhà soạn nhạc Ý
Thánh Mẫu học Công giáo


title: Halictus mordacella

text:
Halictus mordacella là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1929


title: Cryptalaus nesiotes

text:
Cryptalaus nesiotes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Neboiss miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Cryptalaus


title: Saint-Vran

text:
Saint-Vran (, Gallo: Saent-Veran) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Vran được gọi là Brennoviens.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo
 INSEE
 IGN

Xã của Côtes-d'Armor


title: Bodonal de la Sierra

text:
Bodonal de la Sierra là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 1174 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: .ke

text:
.ke là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Kenya.

Các tên miền cấp 2, có thể đăng ký ở cấp 3, là:

 .co.ke - cho công ty
 .or.ke - cho tổ chức phi chính phủ và phi lợi nhuận
 .ne.ke - cho các thiết bị mạng
 .go.ke - cho cơ quan chính phủ. Cần có các giấy tờ bổ sung
 .ac.ke - cho cơ quan giáo dục cao học. Cần có giấy tờ bổ sung
 .sc.ke - cho cơ quan giáo dục cấp thấp hơn. Cần có giấy tờ bổ sung

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.ke whois information
 Country code top-level domain

K e
K e

sv:Toppdomän#K


title: 2667 Oikawa

text:
2667 Oikawa (1967 UO) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 10 năm 1967 bởi L. Kohoutek ở Bergedorf.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2667 Oikawa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1967


title: Felce

text:
Felce  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 4,67 km², dân số năm 1999 là 43 người. Khu vực này có độ cao 800 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Argidia

text:
Argidia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: (4881) 1975 XJ

text:
(4881) 1975 XJ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Carlos Torres ở Đài thiên văn Cerro El Roble ở Đại học Chile ngày 1 tháng 12 năm 1975.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 4001–5000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1975
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Génétouze

text:
La Génétouze là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 13,12 km², dân số năm 2006 là 1503 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 74 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Génétouze trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Genetouze


title: Minamiuonuma, Niigata

text:
là một thành phố nằm tại Niigata, Nhật Bản. , thành phố có dân số ước tính 57.116 người, 20.020 hộ gia đình, mật độ dân số 223 người/km². Tổng diện tích là .

Địa lý

Minamiuonuma nằm giữa một thung lũng trong vùng núi tỉnh Niigata, nơi được mệnh danh là "xứ tuyết" (雪国 yukiguni, 'tuyết quốc'). Vây quanh thành phố là Uonuma và dãy Echigo-Sanzan về phía bắc và Yuzawa, một thị trấn nghỉ dưỡng nổi tiếng, về phía nam. Sông Uono chảy ngang qua thành phố. Minamiuonuma và vùng lân cận có nhiều onsen (suối nước nóng) và khu trượt tuyết, biến nó trở thành một điểm đến vào mùa đông. Là một phần của vùng trồng lúa koshihikari, quanh đây cũng có nhiều ruộng đồng. Một phần thành phố nằm trong vườn quốc gia Jōshin'etsu-kōgen.

Xung quanh
Tỉnh Niigata
Uonuma
Tōkamachi
Yuzawa
Tỉnh Gunma
Minakami

Khí hậu
Minamiuonuma có khí hậu cận nhiệt đới ẩm (Köppen Cfa): mùa hè nóng, ẩm ướt và mùa đông lạnh, lắm tuyết rơi. Nhiệt độ trung bình năm ở Minamiuonuma là 11,3 °C. Lượng mưa trung bình năm là 1865 mm, tháng 9 là tháng ẩm ướt hơn cả. Nhiệt độ chạm đỉnh vào mùa hè, ở ngưỡng 24,3 °C, và tụt đáy vào tháng 1, tại mức -1.1 °C.

Dân cư
Theo dữ liệu thống kê dân số Nhật Bản, Minamiuonuma có dân số cao nhất năm 1990 và giảm dần kể từ đó.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Niigata


title: Téteghem

text:
Téteghem  là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: 9295 Donaldyoung

text:
9295 Donaldyoung (1983 RT1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 9 năm 1983 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9295 Donaldyoung

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Núi Tà Cú

text:
Núi Tà Cú cao 649 m, nằm ven Quốc lộ 1, thuộc thị trấn Thuận Nam, huyện Hàm Thuận Nam, cách Phan Thiết 28 km về phía Nam là một thắng cảnh và là một điểm leo núi của tỉnh Bình Thuận.
Tên gọi tà kóu bắt nguồn từ tiếng chăm cổ "tà là núi 🗻, kóu là già. Nghĩa là núi già

Du lịch
Được khởi xướng năm 1996 hội thi leo núi Tà cú được tổ chức và trở thành một hội thi  của địa phương
Để lên tới đỉnh ngọn núi Nọc trù nằm trong khu rừng cấm, du khách có thể cần 2 giờ để vượt qua 2.290 m đường dốc. Bằng Lăng là đoạn dốc cao nhất, nghiêng 45°. Hoặc du khách có thể ngồi 10 phút trong cabin "bay" theo đoạn dây cáp dài 1.600 m ở độ cao 500 m, ngắm nhìn khu rừng xanh bao la.

Nằm ở độ cao 563 m (chưa tới đỉnh) là hai ngôi chùa: chùa Trên (Linh Sơn Trường Thọ) và chùa Dưới (Long Đoàn), cùng bậc thang đá cao và những ngọn tháp. Ở đây có bức tượng Phật Thích Ca nằm, làm bằng bê tông, quét vôi trắng dài 49 m, dài hơn tượng phật nằm ở chùa Wat Pho nổi tiếng của Thái Lan

Núi nằm trong Khu bảo tồn thiên nhiên Tà kóu rộng hơn 10000 ha

Địa chất
Nhiệt độ trung bình từ 18 đến 22 °C. Xưa kia đây là một ngọn núi lửa thuộc đệ nhất nguyên đại nên trong đất có vàng sa khoáng và Lưu huỳnh

Chú thích

Xem thêm
Chùa núi Tà Cú

Núi tại Bình Thuận
Du lịch Bình Thuận


title: Sickerode

text:
Sickerode là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld nước Đức. Đô thị này có diện tích 2 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 165 người.

Tham khảo


title: Saint-Riquier

text:
Saint-Riquier là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 5 dặm Anh về phía đông bắc của Abbeville, trên giao lộ đường D925 và đường D32.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official town website
 Trang mạng văn phòng du lịch Saint-Riquier

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

 'Encyclopædia Britannica'' Eleventh Edition, 1911.

Xã của Somme


title: 478

text:
Năm 478 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 478


title: Brugmansia versicolor

text:
Brugmansia versicolor là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Brugmansia versicolor. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.
"Angel's trumpet, Brugmansia versicolor - Shrubs - Solanaceae garden." Gardening.eu - home. 7 tháng 5 năm 2009  .
"Brugmansia versicolor (PIER species info)." Hawaiian Ecosystems at Risk project (HEAR). 7 tháng 5 năm 2009  .
"Brugmansia versicolor Solanaceae Angel's Tears." EEB Greenhouse Home Page. 7 tháng 5 năm 2009 .
Russell, Alice B. "Poisonous Plants: Brugmansia spp. (Datura spp.)." North Carolina Cooperative Extension: Home. North Carolina State University. 7 tháng 5 năm 2009  .
Segalen, Jean-Jacques. "Datura and Brugmansias." Dave's Garden: Gardening Tips, Seeds, và Design; Flower Gardens, Organic Gardening. 22 tháng 2 năm 2009. 7 tháng 5 năm 2009 .

Brugmansia
Thực vật đặc hữu Ecuador
Hoa
Thực vật vườn Nam Mỹ


title: Lưu Đình Chất

text:
Lưu Đình Chất (1566-1627) là quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế
Lưu Đình Chất người làng Đông Khê, Quỳ Chử xã, nay thuộc xã Hoằng Quỳ, huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa, Việt Nam. Ông là con quận công Lưu Đình Thưởng.

Sự nghiệp
Nhờ cha là đại thần, Lưu Đình Chất được làm quan cho nhà Lê tới chức Cấp sự trung Lại khoa. Mãi đến năm 42 tuổi (1607) ông mới đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ.

Năm 1613 ông được thăng làm Tự khanh, tước Nhân Lĩnh bá. Sau đó (1616) ông được cử làm chánh sứ sang nhà Minh. Khi trở về, ông được thăng làm Lại bộ Hữu thị lang, tước Nhân Lĩnh hầu.

Năm 1618, ông dâng khải lên chúa Trịnh Tùng đề nghị sửa đức để dẹp điều tai dị.

Lê Thần Tông lên ngôi, ông được thăng chức Tả thị lang bộ Hộ.

Năm 1623, em chúa Trịnh Tráng là Trịnh Xuân gây biến, phủ chúa dao động. Lưu Đình Chất ở bên cạnh Trịnh Tráng, bày mưu kế để dẹp được cuộc bạo loạn.

Do có công dẹp Trịnh Xuân, Lưu Đình Chất được phong làm Đô ngự sử rồi Tá lý công thần. Sau đó ông được vào phủ chúa làm Tham tụng, rồi Thượng thư bộ Hộ, Thiếu bảo, tước Phúc quận công.

Năm 1627, ông mất, thọ 62 tuổi, được truy tặng làm Thiếu sư.

Xem thêm
 Trịnh Tùng
 Trịnh Xuân

Tham khảo
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê trung hưng
Quan lại nhà Lê trung hưng
Người Thanh Hóa
Sinh năm 1566
Mất năm 1627
Hoàng giáp Việt Nam


title: Chùa Tịnh Quang

text:
Chùa Tịnh Quang là một ngôi chùa nằm trên một vùng núi phía tây – nam làng Ái Tử, thuộc huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị). Đây là ngôi tổ đình duy nhất của tỉnh Quảng Trị, thuộc hệ phái Phật giáo Bắc tông - biểu tượng tâm linh của Phật giáo Quảng Trị. Một số nhà tu hành từng gắn bó với chùa luôn coi chùa là đất tổ của mình, còn một số người dân thì đã xem chùa như một trung tâm từ thiện.

Chùa còn có một lễ hội giỗ Tổ hàng năm vào ngày 18 tháng 2 âm lịch với sự phối hợp tổ chức của Ban trị sự Tỉnh hội và Ban Tái thiết (đại diện Hội Tăng Ni Phật tử đồng hương chịu phần tài khoản). Lễ hội giỗ Tổ được tổ chức rất quy mô, đạt tầm mức một lễ hội lớn tại khu vực, quy tụ hàng ngàn Tăng Ni và tín đồ Phật tử đồng hương khắp đất nước trở về cùng với Tăng Ni và hàng ngàn quần chúng Phật tử tại địa phương. Với những giá trị văn hoá, lịch sử và tâm linh, ngôi chùa được Bộ Văn hoá thông tin xếp hạng di tích quốc gia theo quyết định số 2009/QĐ – BVHTT ngày 15/11/1991.

Tên gọi
Ngôi chùa này được biết đến với những tên gọi khác nhau. Ngoài tên chính thức hiện nay là Chùa sắc tứ Tịnh Quang thì chùa vẫn được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau. Tên gọi ban đầu là Am Tịnh Độ, ngoài ra hiện tại còn có những tên gọi khác như Tổ Đình Sắc Tứ Tịnh Quang, Tịnh Quang Tự hay được gọi ngắn gọn là Chùa Sắc Tứ

Lịch sử
Chùa Sắc Tứ Tịnh Quang do Hòa thượng Tu Pháp, tự Chí Khả khởi lập và xây dựng vào năm 1739 đời Vua Lê Ý Tông (năm thứ hai đời Chúa Nguyễn Phúc Khoát) cách nay 261 năm với tên ban đầu là chùa Tịnh Nghiệp. Từ những ngày đầu tiên chúa Nguyễn Hoàng vào Nam lập nghiệp, nhưng vào năm nào thì mãi đến nay vẫn chưa khảo cứu được. Nhưng có thể nói đây là một trong những ngôi tổ đình có mặt sớm nhất và có ảnh hưởng rất lớn đến Phật giáo và văn hóa của xứ Đàng Trong. Một số tài liệu nghiên cứu cho biết chùa có tên là Am Tịnh Độ. Qua các đời trụ trì tiếp nối như Thiền sư Tuyết Phong và Thiền sư Bảo Châu, am Tịnh Độ ngày càng được quan tâm đầu tư, xây dựng, chỉnh trang để ngày mỗi khang trang, hoàn thiện hơn.

Đến năm 1739 Năm Kỷ Sửu, tức là năm Vĩnh Hựu thứ 5 vua Lê Ý Tông (1739), Chúa Nguyễn Phúc Khoát trong một dịp ngự giá ra Quảng Trị, có ghé vào thăm chùa và đảnh lễ Phật cảm khái với cảnh trí chốn Phật đường và tiếng tăm của chùa trong dân chúng, Chúa thân thân hành ngự bút viết năm chữ "Sắc tứ Tịnh Quang Tự", cho làm bảng sơn son thếp vàng để tặng cho chùa.Từ đó am Tịnh Độ đổi thành chùa Sắc tứ Tịnh Quang và trở thành danh thắng.

Một số nhà nghiên cứu còn cho biết, ngôi chùa này đã xuất hiện trước năm 1558, đến khi Nguyễn Hoàng vào trấn nhậm tại Ái Tử thì đã tồn tại. Đến khoảng những năm 1600-1650, đã có nhiều vị thiền sư nổi tiếng đến trụ trì ở đây, mà hiện nay chỉ biết tên hai vị là Lục Hồ Viên Cảnh, bổn sư của Thiền sư Minh Châu Hương Hải và Đại Thâm Viên Quang, vị thầy đã dạy về thiền lý cho Minh Châu Hương Hải.

Đến đời Vua Gia Long, vua ban tên gọi là Tịnh Quang. Chùa được trùng tu năm Minh Mạng thứ 21 (1941). Đến năm 1972, chùa bị hỏng hoàn toàn do chiến tranh. Đến năm Đồng Khánh thứ 2 (1890) lại được trùng tu và ông Trần Chính Tịnh pháp danh Thông Quảng được chọn làm Hội trưởng. Thành Thái năm thứ 6 (1886) cho cải tạo lại chùa, dựng thêm nhà Tăng khang trang, rực rỡ, rồi mời Tiến sĩ Hoàng Bính viết bia vào năm Thành Thái thứ 7 (1895). Ngày 15 tháng 11 năm 1991, Nhà nước Việt Nam đã chính thức xếp hạng chùa là di tích cấp quốc gia hạng A1 theo Quyết định số 2009/QĐ – BVHTT ngày 15/11/1991 của Bộ Văn hóa Thông tin. Hiện nay, chùa do Thượng tọa Thích Phước Châu là giám tự, hàng tháng tại đây đều có tổ chức các khóa tu Bát quan trai cho đông đảo bà con Phật tử đến tu hành và tham vấn giáo lý.

Kiến trúc

Điện Phật được bài trí tôn nghiêm. Điện chính giữa thờ Tam Thế Phật. Chùa có pho tượng đức Phật Thích Ca bằng đồng nặng 2700 kg, đúc năm 1997 và chiếc trống lớn bằng da trâu, đường kính mặt trống là 165 cm. Chùa đã qua 9 lần đại trùng tu. Năm 1997 là lần trùng tu lớn nhất với kinh phí gần 2 tỷ đồng do Hòa thượng Thích Chánh Liêm làm Trưởng ban Tái thiết. Lễ đặt đá trùng tu được cử hành vào ngày 26-3-1997. Ngôi chùa hiện nay có chiều sâu 31m, rộng 27m, cao gần 15m, đã tổ chức khánh thành trang nghiêm trọng thể vào ngày 12-3-2001 (18-2 năm Tân Tỵ).

Sự kiện
Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, chùa sắc tứ Tịnh Quang vẫn là một ngôi tổ đình danh tiếng của Phật giáo xứ Đàng Trong, được xem là một nơi từng bồi dưỡng và đào tạo nhiều danh tăng thạc đức như Tổ sư Nhất Định, khai sơn chùa Từ Hiếu, Huế. Tổ sư Phước Huệ, khai sơn Tổ đình Hải Đức, Huế… hay Hải Nhu, vốn là người xuất gia tu học ở chùa này sau đó vào năm 1844 ông đã cho đại trùng tu ngôi chùa Quảng Tế, chú tạo nhiều tượng Phật. hay hòa thượng Thích Bích Lâm cũng từng có thời gian gắn bó tại đây.

Gần đây nhất là những người có gốc gác từ Quảng Trị như Đức Đệ nhị Tăng thống, cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Giác Nhiên (chùa Thiền Tôn), cố Hòa thượng Thích Giác Hạnh (chùa Vạn Phước, Huế). cố Hòa thượng Thích Đôn Hậu (chùa Linh Mụ). cố Hòa thượng Thích Trí Thủ (chùa Báo Quốc, Huế và Già Lam, Thành phố Hồ Chí Minh)…

Sự kiện văn hóa
Chùa cũng đã tổ chức nhiều sự kiện văn hóa đặc thù của mình như các buổi lễ cầu siêu hay lễ thắp nến cầu Quốc thái dân an. Điển hình là buổi lễ thắp nến cầu nguyện Quốc thái dân an nhân dịp lễ giỗ Tổ và khánh thành tháp Tổ tại chùa Sắc Tứ Tịnh Quang diễn vào tối ngày 1 tháng 4 năm 2010 (nhằm 17 tháng 2 năm Canh Dần) với sự tham dự của Đại diện chính quyền tại địa phương và hơn 3000 Huynh trưởng, đoàn sinh Gia đình Phật tử.

Ngoài ra trong dịp Đại lễ Phật Đản (Phật lịch 2552) của chương trình Đại Lễ phật đản của Liên Hợp Quốc được tổ chức tại các địa phương ở Việt Nam, chùa cũng đã được cùng với các chùa lớn khác tham gia vào đại lễ này, kết hợp các buổi cầu siêu, cầu nguyện... qua đó góp phần quảng bá hình ảnh đến với đông đảo công chúng.

Ngoài ra thì chùa cũng tích cực tham gia vào các hoạt động từ thiện xã hội cùng với các chùa khác và được chính quyền địa phương đánh giá cao và ghi nhận những nỗ lực đóng góp này.

Du lịch
Thời gian gần đây ở Quảng Trị còn xuất hiện thêm loại hình lễ hội mới như: Lễ hội "thống nhất non sông", lễ hội "thả đèn trên sông Thạch Hãn", lễ hội "cầu siêu tại Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn".... Những lễ hội này đều có dấu ấn của chùa sắc tứ Tịnh Quang trong việc tạo điều kiện thuận lợi về địa điểm, công tác tổ chức, bố trí nhân sự tham gia vào các buổi lễ như cầu siêu, tụng kinh. Chùa Sắc Tứ Tịnh Quang còn là điểm du lịch tâm linh.

Lễ hội

Hàng năm cứ đến ngày 18 tháng 2 Âm lịch, Những Phật tử ở đất Quảng Trị dù ở các địa phương khác nhau cũng thường trở về Tổ đình để thăm viếng, tưởng nhớ những bậc Cao Tăng thạc đức đã gây dựng dựng và đem giáo lý Phật Đà truyền bá đến mảnh đất này. Sau nghi thức nguyện hương, những ngọn nến được thắp sáng kết hợp với mùi hương trầm và những người tham dự tại buổi lễ đã để lại những cảm xúc khó quên của người dự. Tuy các lễ hội này mới được tổ chức trong những năm gần đây những loại hình lễ hội này được đông đảo nhiều người quan tâm, được bạn bè trong nước và thế giới chờ đón, để lại dấu ấn sâu sắc đối với du khách khi tới Quảng Trị.

Chú thích

Xem thêm

 Chùa Bái Đính
 Chùa Bút Tháp
 Chùa Một Cột
 Chùa Hương
 Chùa Kim Liên
 Chùa Phù Dung

 Chùa Tháp
 Chùa Thầy
 Chùa Thiên Mụ
 Chùa Thiếu Lâm
 Chùa Từ Hiếu
 Chùa Vĩnh Nghiêm

 Chùa Việt Nam
 Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử
 Thiền viện Trúc Lâm Bạch Mã
 Gia đình Phật tử Việt Nam
 Giáo hội Phật giáo VN Thống nhất
 Lịch sử Phật giáo

Kiên kết ngoài

 Website chính thức

Chùa tại Quảng Trị


title: Melanotus mayri

text:
Melanotus mayri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: 1089 Tama

text:
1089 Tama là một tiểu hành tinh vành đai chính orbiting Sun. Nó được đặt theo tên sông Tama ở Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets
 Johnston Archive entry for 1089 Tama
 IAUC 8265

001089
Được phát hiện bởi Oikawa Okuro
Tiểu hành tinh được đặt tên
001089
19271117


title: Demeter

text:
Trong thần thoại Hy Lạp, nữ thần Demeter (tiếng Hy Lạp:Δημήτηρ) là một trong mười hai vị thần trên đỉnh Olympus. Demeter là chị gái của thần tối cao Zeus và là mẹ của nữ thần Persephone.

Demeter là nữ thần của nông nghiệp, thiên nhiên, mùa màng và sự sung túc.

Truyền thuyết về nữ thần Demeter

Demeter là cô con gái thứ hai của hai chị em cũng như hai vợ chồng Rhea và Cronus. Khi bà ra đời thì bị cha nuốt chửng. Sau này nhờ thần Zeus giải phóng mới thoát ra.

Demeter và Poseidon

Demeter và Zeus có một cô con gái là Persephone. Ngoài với Zeus, bà có con với Poseidon. Câu chuyện như sau:

Poseidon vốn đã để ý đến bà từ lâu vì vẻ ngoài xinh đẹp của bà nhưng Demeter cứ lẩn tránh. Ông nghĩ ra một kế: Biến thành một con ngựa đến ân ái với Demeter. Kết quả là Demeter sinh một con tuấn mã. Một sự kết hợp giữa đất và nước.

Demeter và Persephone

Về chuyện Demeter có con với thần Zeus, sinh ra một cô con gái, tên là Persephone. Một hôm Hades lên gặp Zeus và xin được cưới Persephone. Zeus phân vân, nhưng Hades đã đề nghị rằng mình sẽ tự tay bắt cóc nàng để khỏi liên lụy. Zeus đồng ý, và thế là Hades liền bay xuống vùng đất mà Persephone đang dạo chơi. Thần tạo ra một bông hoa thơm ngát. Persephone thích thú chạm vào bông hoa, ngay lập tức mặt đất nứt ra và bàn tay của Hades kéo cô xuống địa ngục.

Demeter đi tìm con

Bị Hades bắt về làm vợ, Persephone đòi Hades trả về nhưng thần không nghe.

Còn Demeter, bà đi khắp nơi này đến nơi khác tìm con. Sau nhiều ngày đêm, bà tìm chúa tể của mặt trời là Helios (tất cả các sự kiện trong ngày ông đều biết). Ông kể hết cho nữ thần nghe. Demeter liền đi phiêu bạt đó đây không ai biết được tung tích. Cây cối khô cằn, nạn đói xảy ra, nhiều người chết. Zeus sai bao nhiêu vị thần giục bà quay lại nhưng bà không nghe. Zeus bèn sai Hermes xuống mời Demeter lên họp. Demeter trả lời rằng nếu không có con bà sẽ không trông nom mùa màng nữa. Zeus sai Hermes xuống mời Persephone trở về. Hades đoán ngay em mình sẽ để vợ vĩnh viễn trên mặt đất, thần đưa Persephone một quả lựu và Persephone ăn 4 (hoặc 6) trong số 12 hạt có trong quả lựu để ăn rồi về. Ác thay với người Hy Lạp lựu là biểu tượng của vợ chồng, vì thế coi như Persephone có mối quan hệ ràng buộc với Hades. Mặt khác, thần linh đã quy định người đã ăn đồ dưới âm phủ, sẽ thuộc về âm phủ. Do Persephone đã ăn lựu ở âm phủ nên nàng đã trở thành người của âm phủ

Theo phán quyết của Zeus và bà mẹ Rhea, Persephone sống sáu tháng với chồng còn lại sống với mẹ. Thời gian Persephone ở với chồng gây ra mùa thu và mùa đông. Những tháng còn lại, khi nàng được ở với mẹ của mình - đó là mùa xuân và mùa hạ, cây cối xanh tươi..

Sự thờ cúng nữ thần Demeter

Tham khảo

Thần thoại Hy Lạp
Nữ thần Hy Lạp
Mười hai vị thần trên đỉnh Olympus
mr:डीमिटर


title: 14526 Xenocrates

text:
14526 Xenocrates (1997 JT3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 5 năm 1997 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14526 Xenocrates

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Mikoyan-Gurevich Ye-152P

text:
Mikoyan-Gurevich Ye-152P là mẫu máy bay chiến đấu thử nghiệm tiên tiến của Liên Xô, loại máy bay này được phát triển dựa trên MiG-21 và được dùng để thiết lập các kỷ lục bay siêu âm.

Lịch sử
Với những khả năng của động cơ R-15-300 được chấp nhận lắp đặt trên máy bay chiến đấu, OKB MiG đã xây dựng 2 mẫu tiên tiến hơn của Ye-152 vơi 1 động cơ phản lực thay thế 2 động cơ R-11F-300 trên Ye-152A. Vẫn giữ lại hệ thống như trên Ye-152A, Ye-152/1 và Ye-152/2 có động cơ là loại R-15-300 lực đẩy 6.890 kg và 10.210 kg với nhiên liệu phục trội. Một đôi cánh tam giác lớn có góc cụp là 53° 47', nó trang bị 2 tên lửa không đối không Raduga K-9. Ngoài ra còn có radar Uragan 5B, Ye-152/1 bay lần đầu tiên vào 16 tháng 5-1961, à trong quá trìng thử nghiệm, Ye-152/2 đã đạt tới vận tốc 2.740 km/h trên cao 22.500 m, Mach 2.28 đạt được trên độ cao 18.000 m với 2 tên lửa K-9. Việc phát triển được tiếp tục dựa trên thiết kế cơ bản đã dẫn đến việc chế tạo 2 mẫu nữa, nó được bay vào đầu năm 1961 với tên gọi Ye-152P.

Được trang bị hệ thống đánh chặn và dẫn đường hiện đại, Ye-152P có diện tích và thể tích lớn hơn cho phép tăng thêm nhiên liệu mang theo và nó có dự định trang bị một loại cánh mũi dài 3.50 m (chiều dài giữa 2 đỉnh cánh) cho phép máy bay đạt tốc độ siêu âm tốt hơn. Trong thực tế thì 2 cánh này không được lắp vào.

Việc phát triển Ye-152 như những máy bay đánh chặn đã phải dừng lại do OKB đang dành hết mối quan tâm vào Ye-155P (MiG-25P), nhưng mẫu còn lại đã được hoàn thành cho việc nghiên cứu tốc độ cao với tên gọi Ye-152M, nó trang bị động cơ R-15B-300 có lực đẩy với nhiên liệu phụ trội là 10.210 kg. mẫu máy bay này đã đạt được tốc độ 2.601 km/h trong quãng đường 100 km (với tên gọi Ye-166) vào 7 tháng 10-1961, và đạt tốc độ tuyệt đối 2.681 km/h vào 7 tháng 7-1962.

Thông số kỹ thuật (Ye-152P)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 19.66 m
Sải cánh: 8.79 m
Chiều cao: N/A
Diện tích cánh: 42.02 m²
Trọng lượng rỗng: 10.900 kg
Trọng lượng cất cánh: 14.350 kg
Động cơ: 1x R-15-300 lực đẩy 6.890 kg và 10.210 kg với nhiên liệu phục trội

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 2510 km/h
Tầm bay: 1470 km
Trần bay: 22670 m

Vũ khí
2x tên lửa không đối không Raduga K-9

Nội dung liên quan
MiG Ye-50 - MiG I-7U - MiG SM-12 - MiG I-75 - MiG Ye-152A - MiG Ye152P - MiG Ye-8 - MiG-23PD

Tham khảo

Máy bay Mikoyan
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1960
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay tiêm kích đánh chặn
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh giữa
Máy bay cánh tam giác
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Cuộc phiêu lưu của Ong Vàng

text:
Cuộc phiêu lưu của Ong Vàng là một bộ phim hoạt hình dài tập được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do NSƯT Phạm Minh Trí, Nguyễn Thái Hùng và Trần Thành Việt làm đạo diễn. Phim được chuyển thể từ bộ truyện Cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Ong Vang của nhà văn Vũ Duy Thông. Đây cũng là dự án phim hoạt hình vi tính đầu tiên được sản xuất với dây chuyền Cambridge Animation Systems của Đức. Phim phát sóng lần đầu vào năm 2003 trên kênh VTV3.

Nội dung
Chuyện phim kể về một chú Ong Vàng bướng bỉnh. Ngay từ khi còn nằm trong kén, cậu đã luôn có những đòi hỏi khác với mọi người. Sau này, chính vì bản tính hay lý sự và không chịu vâng lời bác Ong Già nên trong một lần đi kiếm mật ong, Ong Vàng đã tự ý sang sông một mình để thỏa ý thích thám hiểm. Thế nhưng, tại đây cậu lại phải đối mặt với rất nhiều mối nguy hiểm như: gây ra sự hiểu lầm với Chim Sâu, sa vào lưới Nhện độc, gặp lũ Mối gian xảo, rơi vào hang của lão Ong Vằn dữ tợn.

Nhưng bên cạnh anh vẫn có những người bạn tốt bụng và luôn sẵn sàng giúp đỡ: anh Gọng Vó, bác Dế Trũi và nhất là Ong Út - một cậu bạn ong mật sẵn sàng hi sinh bản thân để bảo vệ Ong Vàng. Trên chặng đường này, Ong Vàng đã hiểu ra giá trị của sự đoàn kết, tình bạn và có những cảm nhận sâu sắc hơn về bản thân.

Giải thưởng
 Giải Cánh diều Bạc - Giải Cánh diều 2002

Chú thích

Liên kết ngoài

 Cuộc phiêu lưu của Ong Vàng trên IMDb
 Ra mắt bộ truyện tranh "Cuộc phiêu lưu của chú Ong Vàng" - Tuổi Trẻ Online // Thứ Năm, 22/7/2004, 08:47 (GMT+7)
3D - Xu hướng mới cho Hoạt hình Việt?

Chương trình truyền hình nhiều tập của VFC
Phim hoạt hình Việt Nam
Phim thiếu nhi Việt Nam
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim năm 2003
Phim giành giải Cánh diều bạc


title: Obhausen

text:
Obhausen là một đô thị thuộc huyện Saalekreis, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Vu (họ)

text:
Vu là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc (chữ Hán: 于, Bính âm: Yu) và Triều Tiên (Hangul: 우, Romaja quốc ngữ: U). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 82, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 38 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Ở Trung Quốc cũng có một họ phiên âm Vu là họ 巫 (bính âm: Wu), đứng thứ 220 trong danh sách Bách gia tính. Tuy nhiên, họ 巫 kém phổ biến hơn họ 于. Có thuyết cho rằng một bộ phận hậu nhân của họ Vu Mã (đại biểu họ này là Nho gia Vu Mã Thi) về sau lấy Vu làm họ.

Người Trung Quốc họ Vu (于) nổi tiếng

Vu Cấm (于禁), tướng của Tào Tháo thời Tam Quốc
Vu Cát (于吉), đạo sĩ thời Tam Quốc
Vu Khiêm (于謙), đại thần nhà Minh, người đã bảo vệ được Trung Quốc sau thất bại ở trận Thổ Mộc Bảo
Vu Chiêm Nguyên (于占元), võ sư Hồng Kông, thầy dạy của nhóm Thất Tiểu Phúc
Vu Tố Thu (于素秋), diễn viên Hồng Kông, con gái của Vu Chiêm Nguyên
Vu Nhân Thái (于仁泰), đạo diễn Trung Quốc
Vu Đại Thanh (于大清),Trung tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc(PLA), nguyên Phó Chính ủy Quân đoàn Pháo binh số 2 PLA

Người Trung Quốc họ Vu (巫) nổi tiếng

 Vu Bành (巫彭), thủy tổ họ Vu (巫)
 Vu Thần (巫臣), đại phu nước Sở thời Xuân Thu
 Vu Khải Hiền (巫啟賢), ca sĩ / nhạc sĩ / nhà sản xuất âm nhạc nổi tiếng

Văn Học

 Vu Bán San( hay còn được gọi gọi là Ngu Công leo núi), nhân vật trong tiểu thuyết Vi Vi Mỉm Cười Thật Khuynh Thành

Tham khảo

Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên
Họ Vu


title: Cardiorhinus piciventris

text:
Cardiorhinus piciventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1843.

Chú thích

Tham khảo

Cardiorhinus