title: Viễn Tây (thể loại phim)

text:
Phim Viễn Tây () là thể loại điện ảnh chuyên khai thác những số phận bôn tẩu giang hồ lấy cảm hứng từ thời kì Tây tiến, nay được mở rộng thành dòng văn nghệ đậm tính mạo hiểm và cận chiến.

Lịch sử

Từ buổi đầu điện ảnh thế giới, dòng phim câm Bắc Mỹ đã mượn chất liệu văn hóa bản địa đương thời vào tác phẩm để phản ánh rõ tâm hồn Mỹ, đặc biệt nhấn mạnh nam tính. Các bộ phim sơ khởi được giới kí giả gọi chung là Viễn Tây (Westerns) thường có đầu tư rất tốn kém về bối cảnh, kinh phí và nhân lực bởi các yếu tố phiêu lưu mạo hiểm. Cho nên, cũng có thể coi đây là dòng điện ảnh hành động vào dạng tiên phong trên thế giới.

Thập niên 1900—30
Ba thập niên đầu thế kỷ XX, công thức thực hiện một cuốn phim Viễn Tây chỉ thuần túy là không gian Viễn Tây Mỹ thời kì bành trướng (tương ứng trước sau Nội Chiến), với triền miên những cuộc tranh đấu giữa dòng người Mỹ da trắng di cư với dân bản địa da đỏ hoặc giữa những nhóm cao bồi bị bần cùng hóa với nhau. Câu truyện thường xoay quanh những ơn cừu vay trả trong bối cảnh thiên nhiên bao la khắc nghiệt.

Ở thập niên 1930, khi cuộc đại tiêu điều tàn phá sâu sắc kết cấu xã hội Mỹ, phim Viễn Tây được nâng tầm nhờ sự khai sinh của kĩ thuật phim âm thanh nổi và màn ảnh đại vĩ tuyến. Giai đoạn ngắn ngủi này, phim Viễn Tây được các nhà chế tác Hollywood gia cố thành bản sắc Mỹ, không thuần túy là xuất phẩm giải trí nữa mà phải phản ánh chân thực thế giới tinh thần Mỹ. Thời này, mặc dù phim màu còn tương đối đắt, nhưng các phim Viễn Tây được mặc định ưu tiên có màu để đặc tả cuộc chinh phục Viễn Tây gian khổ. Cho dù các tuyến truyện vẫn đơn sơ như thời phim câm nhưng yếu tố kịch nghệ và hành động được củng cố hơn, vô hình trung đẩy dòng điện ảnh này lên thành những xuất phẩm nghệ thuật giàu tính lãng mạn hơn trước.

Bên cạnh đó, các nhà làm phim những năm này cũng bắt đầu tích cực tầm khảo tư liệu để dần cải biên những truyện có thật trên mặt báo thế kỷ XIX thành tác phẩm điện ảnh, thay vì chỉ sáng tác theo cảm quan riêng biệt.

Thập niên 1940—50

Sau Đệ Nhị thế chiến, văn hóa Mỹ đạt tới đỉnh thịnh nhờ dòng di dân tinh anh từ khắp nơi đổ về và cũng do vị thế thành viên phe Đồng Minh giành được nhiều lợi tức trong việc chia ảnh hưởng toàn cầu. Kể từ lúc này, phim Viễn Tây chính thức trở thành bản sắc Mỹ. Tuy nhiên, chỉ trong hai thập niên kế tiếp, dòng điện ảnh này chóng sa vào cục diện bế tắc vì phương pháp chế tác hoàn toàn cũ, thậm chí các nhà làm phim chỉ loanh quanh bắt chước nhau mà không chịu cải biến thêm. Phim Viễn Tây thời này ra nhiều, âm thanh và hình ảnh đều sắc nét, đầu tư nhân lực và vật lực cũng rất tốn kém, nhưng có rất ít cuốn hòa vốn hoặc chất lượng nghệ thuật cao, vô hình chung trở thành thứ đồ ăn nhanh dễ ngán.

Cuối thập niên 1950, một bộ phận nhà chế tác trẻ đã tách ra thành một nhánh phụ là phim Viễn Tây ca vũ nhạc, tuy nhiên phong cách ước lệ quá cao và xu hướng lãng mạn hóa hiện thực cuộc sống lại càng khiến dòng điện ảnh này sa đà thoái hóa. Chỉ đôi chút tìm tòi của giới biên kịch là tính dụ ngôn tín ngưỡng và chính trị nhằm phản ánh hiện thực Chiến tranh Lạnh được sự hưởng ứng của giới phê bình, nhưng những cuốn như này lại không giành được thiện cảm của phần đông công chúng.

Giai đoạn này chỉ có hai cuốn phim Chính ngọ (1952) và Shane (1953) đạt thành công ấn tượng cả nghệ thuật cũng như doanh thu, tuy nhiên bộc lộ rất rõ sự sáo mòn về phong cách truyền tải thông điệp. Thời này cũng đánh dấu sự xuất hiện nam minh tinh John Wayne ở cương vị nhà chế tác kiêm diễn viên trong hàng chục phim đề tài Viễn Tây, mà mục đích chính là nêu cao chủ nghĩa ái quốc bản sắc Mỹ. Suốt hơn chục năm, hãng Republic Pictures của ông đã xuất xưởng những cuốn phim có thể tài na ná nhau với cái kết đều có hậu, tuyến truyện đơn điệu và câu thoại chau chuốt chỉ nhằm tôn vinh chủ nghĩa anh hùng kiểu Mỹ. Do vậy, các phim gán mác John Wayne không gây ấn tượng lắm trong công chúng và chỉ có thể bán vé trong lĩnh thổ Hoa Kỳ.

Thập niên 1960—70
Thập niên 1960 được giới truyền thông bấy giờ báo hiệu là thì điểm "kết án tử" cho dòng điện ảnh Viễn Tây. Tuy nhiên, ở mấy năm đầu xuất hiện một số nhà điện ảnh trẻ bắt đầu cố gắng cách tân. Yếu tố lãng mạn bị hạn chế dần, đồng thời mở rộng bối cảnh Viễn Tây tới các cộng đồng da màu, không gian Viễn Tây trước kia thường mặc định là Texas thì nay trải dài từ biên giới Canada xuống miền biên thùy México. Đặc biệt, yếu tố tội phạm bắt đầu được bổ sung vào tính cách cao bồi, thay vì thuần túy anh hùng nghĩa hiệp đã trở nên quá nhàm chán và kệch cỡm. Cốt truyện trong phim từ chỗ chịu ảnh hưởng tới vay mượn ý tưởng từ loạt mạn họa Lucky Luke của bộ đôi Morris và René Goscinny, nhờ vậy, tính trào lộng khiến những sự kiện Viễn Tây đỡ cứng nhắc hơn. Một số bộ phim thậm chí là bản Mỹ (hoặc Viễn Tây) của các phim võ hiệp Hương Cảng và samurai Nhật Bản. Điển hình là loạt phim 4 phần Bảy tay súng oai hùng, bắt đầu từ năm 1960, chiếm kỷ lục phòng vé dù chỉ là phiên bản làm lại Akira Kurosawa, gây cảm hứng cho những biến đổi dòng phim Viễn Tây về sau.

Ngay năm sau, tức là 1961, hãng Paramount lại công bố một đề án suýt bị bỏ dở là Độc nhãn long, vị trí đạo diễn và tài tử chính được ủy thác cho nam minh tinh Marlon Brando bấy giờ bị hoài nghi về năng lực chỉ đạo trên hiện trường. Tuy nhiên, bộ phim này hóa ra lại đạt thành tựu doanh thu rất ấn tượng, thậm chí khiến giới phê bình phải tranh luận về triết lý nghệ thuật. Sự kiện này càng củng cố sức ảnh hưởng của dòng phim Viễn Tây cho những năm kế tiếp.

Một đặc trưng nữa của phim Viễn Tây Hollywood thập niên 1960 là nhấn mạnh sự khắc nghiệt của thiên nhiên hoang dã, thường đặt những con người nhỏ bé cô độc vào không gian Viễn Tây rộng lớn đầy dẫy hiểm họa khôn lường. Con người chỉ có thể đối trọng với tự nhiên khủng khiếp ấy bằng ý chí thông qua hình tượng khẩu súng, mà về sau điều này khiến giới nghiên cứu phải thừa nhận rằng sự cách tân ấy đã tạo ra "tầm nhìn huyền thoại về bình nguyên và sa mạc miền Tây nước Mỹ".

Dù vậy, thời kì này điện ảnh Mỹ phải chịu nhiều tác động của Chiến tranh Việt Nam nên hầu như không còn hứng thú với những sản phẩm ngập tràn tính lãng mạn nữa, công chúng mong đợi ngày càng nhiều phim khai thác góc tối trong tâm lý xã hội hơn là phơi bày toàn điều mộng mị tốt đẹp. Một số phim có loạt minh tinh Judy Garland, Doris Day, Joan Crawford, Susan Hayward, Audrey Hepburn, Anne Baxter, Jeanne Crain, Joanne Woodward và Jane Fonda đóng chính như sự nỗ lực "nữ hóa" dòng điện ảnh này nhưng giành được những thành công hết sức hạn chế. Vì thế, những thí nghiệm của giới chế tác Viễn Tây Hollywood chóng bị cụt vốn và phải nhường thị phần cho những dòng điện ảnh khác giàu yếu tố chân thực hơn.

Mãi tới cuối thập niên 1960, bộ ba xuất phẩm Dollar của nhà điện ảnh Ý Sergio Leone công chiếu khắp thế giới và khiến các nhà làm phim Hollywood phải choáng váng vì lối chế tác hoàn toàn mới lạ. Trong các câu truyện của Sergio Leone hầu như không thấy tính cao thượng và những con người lương thiện, mà thực ra, bất cứ kẻ nào từ chân yếu tay mềm tới hung dữ nhất đều hành xử quanh vấn đề tư lợi bất chấp mọi thủ đoạn, vậy nên không gian Viễn Tây nghẹt thở vì súng đạn và những cuộc rượt đuổi trối chết. Công thức điện ảnh kiểu Sergio Leone khiến phim Viễn Tây chuyển hướng thành một dạng văn hóa tội phạm mà các nhân vật hầu hết là bọn du đãng, hay đúng hơn là những cao bồi thiện lành bị số phận đẩy vào con đường tội ác không thể dung thứ. Từ thời điểm này, phim Viễn Tây được quốc tế hóa, bởi nhà làm phim và cả trường quay có thể ở bất cứ đâu trên thế giới, đồng thời ý niệm "Viễn Tây" cũng chuyển hóa thành không gian thiên nhiên hoang dã thay vì luẩn quẩn ở khu vực Bắc Mỹ. Dù vậy, phần đông khán giả vẫn tỏ ra ưa chuộng cái khí chất cao bồi phóng khoáng ở Viễn Tây Mỹ hơn là tìm không gian lí tưởng mới.

Sang thập niên 1970, nhờ công trạng "hồi sinh" của nhà đạo diễn lừng danh Sergio Leone, giới điện ảnh Bắc Mỹ và Tây phương bước vào thời kì cạnh tranh quyết liệt để xuất phẩm những cuốn phim Viễn Tây theo phong cách độc đáo mới lạ. Đặc biệt, giai đoạn này có sự gia nhập của các nền điện ảnh mới nổi ở Đông Âu và Á châu, khiến cho phim Viễn Tây ngày càng đa dạng thể tài. Đây cũng là thời kì nở rộ lượng lớn tài tử Viễn Tây có khả năng biểu đạt rất cao và đa dạng, thậm chí trở thành minh tinh đảm bảo doanh thu, tiêu biểu như Lee Van Cleef, Giuliano Gemma và Mario Girotti.

Tuy nhiên, điện ảnh Ý vẫn là cái nôi của dòng điện ảnh Viễn Tây "kiểu Sergio Leone". Bởi chỉ cần kinh phí thấp, bối cảnh hẹp và dàn tài tử chấp nhận lương thấp, một cuốn phim Ý vẫn thu về lãi gấp vài chục lần số vốn bỏ ra. Vì thế trong một thời gian tương đối dài, phim Viễn Tây Ý trở thành một trong những dòng điện ảnh quyến rũ nhất thế giới, phản ánh sâu sắc những chấn động trong tâm lý xã hội mạt kì Chiến tranh Lạnh, cho tới khi bị bão hòa vì lối chế tác càng lúc càng ẩu, nội dung bắt đầu phi lý và gây phẫn nộ trong dư luận vì những tiểu tiết vô đạo đức. Cũng giai đoạn này, do xu thế phản đối nạn phân biệt chủng tộc nên các tuyến truyện phim Viễn Tây không còn tập trung vào người Mỹ da trắng nữa mà đã xuất hiện thêm nhiều nhân vật chính là người da màu.

Điểm sáng nhất thời này là loạt phim Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên, hầu như là phim Viễn Tây chủ đề gia đình duy nhất, cũng thuộc số ít phim Viễn Tây cân bằng được yếu tố thương mại và nghệ thuật. Phim gây sửng sốt giới phê bình và công chúng khắp hoàn cầu nhưng không gây được sự cách tân rõ rệt nào cho thể loại này.

Thập niên 1980—90

Kể từ cuối những năm 1970, điện ảnh Viễn Tây có tín hiệu thoái trào ở mức không sao vãn hồi được, nhất là sau khi Sergio Leone chuyển hẳn sang dòng phim tội phạm giàu tính chiêm nghiệm hơn. Lúc này công chúng đã ngao ngán những cuộc cận chiến căng thẳng tới mức vô lý của điện ảnh Viễn Tây. Dòng phim này đành phải ngoi lên qua sóng truyền hình, cho dù vốn đầu tư ngày càng thu hẹp. Một khó khăn chung nữa là các trường quay phục vụ đại cảnh ngay tại Hollywood, Tây Ban Nha, Ý - những nơi được coi là "kinh đô" chế tác điện ảnh Viễn Tây - bị ế khách tới mức phải đóng cửa vĩnh viễn. Nhưng việc này khiến cho dòng phim Viễn Tây ngày càng giả tạo và thớ lợ vì mất hẳn cái cơ sở trọng yếu nhất để tạo nên thành công.

Thời này dẫu sao đánh dấu những nỗ lực không mệt mỏi của nhà điện ảnh Clint Eastwood nhằm tìm cách cứu vãn tình trạng ảm đạm của phim Viễn Tây, báo giới thường ví ông là "gã cao bồi nghèo đơn độc" trên đường dài chấn hưng điện ảnh. Thậm chí, khi các đối tác thâm niên ở Bắc Mỹ và Tây Âu không còn mặn mà gì, ông đã có ý định quay sang các nền điện ảnh Viễn Tây mới nổi tại Đông Âu và Đông Bắc Á, đặc biệt cựu thù nước Mỹ là Liên Xô. Nhưng vì tình hình chính trị xã hội thế giới đương thời biến chuyển quá nhanh, ý tưởng này không thành hiện thực. Nên sang tới đầu thập niên 1990, Clint Eastwood hầu như trở thành nhà chế tác phim Viễn Tây cuối cùng, ông đành chuyển sang làm những dòng điện ảnh khác.

Mặc dù khá lẻ tẻ, nhưng những năm hưng thịnh sau rốt của dòng phim Viễn Tây chứng kiến sự thăng hoa của các nền điện ảnh mới ở Đông Âu, Á châu, Phi châu và Úc châu. Không chỉ đưa bản sắc mỗi vùng vào điện ảnh Viễn Tây mà các nhà làm phim khá thành công khi cài thêm yếu tố du lịch vào để tăng doanh số thương mại cho quốc khố. Những năm này, tính phiêu lưu mạo hiểm giảm hẳn nhưng điện ảnh Viễn Tây đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật biểu diễn, có giá trị tư liệu khá lớn.

Giai đoạn này chỉ có bộ phim ca vũ nhạc Người từ Boulevard des Capuchines (1987) của điện ảnh Liên Xô đạt doanh thu ấn tượng.

Thập niên 2000—20
Từ đầu thế kỷ XXI, điện ảnh Viễn Tây trở nên bão hòa, không còn ranh giới thực ảo, tội phạm hay kinh dị nữa. Các phim có chút yếu tố Viễn Tây thời này tuy càng lúc càng phải đầu tư tốn kém hơn nhưng doanh thu cho chí chất lượng nghệ thuật đều không mấy khả quan. Một nỗ lực nhỏ của các nhà chế tác trẻ là thực hiện những cuốn phim phóng sự đậm chất Viễn Tây nhằm khai thác hiện thực nóng hổi trong sinh hoạt hậu hiện đại.

Viễn Tây đến thời kì này đã không nhất thiết phải là truyện phiêu lưu hào hùng, mà chỉ cần phong cách chế tác. Các phim kiểu mới như Brokeback Mountain, The Power of the Dog, Lật mặt, Trạng Tí phiêu lưu ký hay Người vợ cuối cùng tuy cũng đều là phim Viễn Tây nhưng không gồm hoặc rất ít yếu tố bôn tẩu. Các phim đó đều thuộc thể loại phụ của dòng phim Viễn Tây, vì thế cũng chính là phim Viễn Tây. Đây cũng là giai đoạn đánh dấu những nỗ lực phục hưng dòng phim truyền thống này của các nhà điện ảnh Hollywood thông qua việc áp dụng các kĩ nghệ vi tính tối tân hơn.

Văn hóa
Theo thăng trầm lịch sử gần một thế kỷ, dòng điện ảnh Viễn Tây là một trong những khuôn vàng thước ngọc của điện ảnh thế giới về nghệ thuật biểu đạt và phương thức tạo doanh thu. Nhưng trước hết, công chúng ưa chuộng là vì cảm xúc mà các cuốn phim này đem lại.

Phong cách

Công thức thực hiện điện ảnh Viễn Tây được cho là bắt nguồn từ văn chương kị sĩ với những chuyến phiêu lưu hào hùng trên lưng ngựa của những con người vô danh vào thiên nhiên hoang sơ kì bí. Tuy nhiên, cảm hứng nguyên thủy lại đi từ phong trào khai canh Bắc Mỹ những năm giữa thế kỷ XIX, mà nhân vật trung tâm là giới bình dân luôn ấp ủ hoài bão lập nghiệp trên thửa đất mang tên mình.

Khán giả bước vào thế giới Viễn Tây là chiêm ngưỡng không gian thiên nhiên rợn ngợp với những trận đấu súng long trời lở đất để bảo vệ những "nguyên lý sống". Thế giới Viễn Tây không phải lúc nào cũng phụng hiến cho công lý và danh dự, mà chẳng qua chuyển động quanh khát vọng sinh tồn, dù là trong thói đời đê tiện nhất. Ở đấy, con người dù bất kể thân phận nào đều không sống theo bản năng mà phải tập cách tồn tại bằng lý trí, sẵn sàng đạp đổ mọi khuôn mẫu để giữ bằng được sinh mạng, như Sergio Leone phát biểu, Viễn Tây nghĩa là "nơi tính mạng hoàn toàn vô giá trị".

Miền Viễn Tây chỉ toàn những vụ thanh toán đẫm máu giữa các băng đảng, với những tên du đãng huýt gió quay súng điệu nghệ và các vũ nữ si tình. Viễn Tây còn là nơi người ta đổ xô đi tìm vàng với khát vọng giàu sang và chạy trốn thế giới văn minh với những bản án thảm khốc. Bọn du thủ du thực vốn dĩ là những nông dân bị trào lưu công nghiệp hóa tước sạch sản nghiệp, phải mưu sinh bằng những công việc hèn mạt, cho nên chúng phải họp nhau lại để thực hiện những vụ cướp nhà băng kinh thiên động địa hoặc săn lùng lẫn nhau để tranh giải thưởng trên tờ truy nã.

Ngay từ khởi thủy, các nhà điện ảnh sơ khai đã đề xuất tính đối lập trong phương thức tạo hình phim Viễn Tây để đặc tả cuộc chinh phục tự nhiên vô cùng gian nan. Cảnh đầu phim luôn có một hoặc vài nhân vật dong ngựa từ phương xa (nơi mặt trời mọc) vào khu dân sinh, mà thường là thị trấn, để kết phim thì cũng bằng ấy nhân vật ruổi ngựa đi về phía hoàng hôn (ngầm chỉ Viễn Tây).

Nhạc nền cũng là điểm vô cùng đặc sắc trong phim Viễn Tây. Những thanh âm lúc trầm khi giáng, khi cực nhộn và có lúc buồn thảm, nhưng đa số là không lời. Vì thế, hầu hết phần nhạc phim Viễn Tây đều có số phận riêng và được công chúng nhắc nhớ lâu hơn bản điện ảnh. Trong các thập niên 1980-90, nhạc Viễn Tây trở thành phần không thể thiếu tại các vũ trường, tiệm cà phê, phòng hút... nhờ giai điệu du dương xen lẫn bỏng gắt rất thích hợp với thói quen tìm ảo giác của cư dân thành thị.

Sang đến cuối thập niên 1990, yếu tố cận chiến và lối dựng cảnh trong điện ảnh Viễn Tây được áp dụng trong một số dòng trò chơi điện tử dạng sơ khai nhất, và tới thập niên 2010 vẫn được các nhà đồ họa vi tính tiếp thu.

Trường phái

Viễn Tây kinh điển (Classical Western)
Viễn Tây mạo hiểm (Acid Western)
Viễn Tây Úc (Australian Western, Kangaroo Western, Meat-pie Western)
Viễn Tây da đen (Blaxploitation Western)
Viễn Tây Mễ (Charro/cabrito/chili Westerns)
Viễn Tây hài (Comedy Western)
Viễn Tây tân thời (Contemporary Western, neo-Western)
Viễn Tây Anh (Cornish Western)
Viễn Tây Ấn (Dacoit Western)
Viễn Tây tài liệu (Documentary Western)
Viễn Tây điện tử (Electric Western)
Viễn Tây hào hùng (Epic Western)
Viễn Tây Âu (Euro-Western)
Viễn Tây huyền ảo (Fantasy Western)
Viễn Tây vùng vịnh (Florida Western)
Viễn Tây Hi Lạp (Greek Western)
Viễn Tây kinh dị (Horror Western)
Viễn Tây võ hiệp (Martial-arts Western)
Viễn Tây Gia Nã Đại (Northwestern)
Viễn Tây đỏ (Red Western, Eastern, Ostern)
Viễn Tây khiêu dâm (Pornographic Western)
Viễn Tây Nhật (Ramen Western)
Viễn Tây chính luận (Revisionist Western)
Viễn Tây viễn tưởng (Science fiction Western)
Viễn Tây đông giá (Snow Western)
Viễn Tây vũ trụ (Space Western)
Viễn Tây mì ăn liền (Instant-noodles Western)
Viễn Tây Ý (Spaghetti Western)
Viễn Tây Zapata (Zapata Western)
Viễn Tây siêu nhiên (Weird Western)

Điện ảnh Việt Nam

Theo kí giả Lê Quang Thanh Tâm, cuốn phim Việt Nam tiên phong có yếu tố Viễn Tây là Xin nhận nơi này làm quê hương (1970), do ông Hoàng Vĩnh Lộc biên kịch và đạo diễn. Ngay năm sau lại có phim Vết thù trên lưng ngựa hoang do đạo diễn Lê Hoàng Hoa chuyển thể tác phẩm của kí giả Duyên Anh.

Trong thời hoàng kim thập niên 1980, điện ảnh Viễn Tây Việt Nam thường lồng với đề tài chiến tranh cách mạng để tăng phần kịch liệt cho tuyến truyện. Bối cảnh thường khai thác là miền sâm lâm muôn trùng Trường Sơn hoặc khu vực Tây Nguyên. Nhân vật chính đa số là cán bộ chiến sĩ giải phóng quân hoặc nam nữ thanh niên xung phong phải đối diện với khí hậu, thú dữ miền sơn cước khắc nghiệt. Tuyến nhân vật phản diện thường là sĩ quan quân nhân Pháp, Mỹ, Việt Nam Cộng hòa và các toán FULRO cho chí thổ phỉ. Báo giới đương thời gọi tếu dòng điện ảnh này là "Viễn Tây tai bèo" (Broad-brimmed Western) bởi các nhân vật dù chính hay tà đều mang loại nón mềm rộng vành để che nắng mưa. Có thể kể đến : Cánh đồng hoang, Ngọn lửa Krông Jung, Ván bài lật ngửa, Cao nguyên F101, Chiến trường chia nửa vầng trăng, Kho vàng đẫm máu, Tình yêu bên bờ vực thẳm, Người sót lại của rừng cười, Đất nước đứng lên, Bông hoa rừng Sác, Đường thư, Trường Sơn ngày ấy...

Ở đầu thập niên 1990, do ảnh hưởng của dòng phim chưởng Hương Cảng Đài Loan, các phim Viễn Tây kiểu Việt Nam lại phối hợp thêm yếu tố cổ trang, võ hiệp cùng chút kì ảo. Riêng năm 1997, bộ phim truyền hình Đất phương Nam công chiếu đã gây phấn khích trong dư luận toàn quốc về phong cách chế tác phim truyện hoàn toàn mới lạ. Cả không gian miền Tây Nam Bộ rợn ngợp trên bước chân lưu lạc của chú bé tìm cha, những số phận con người long đong uất hận như hình ảnh tổ quốc thời mất độc lập. Tuy vậy, lối chế tác này chững lại và kéo theo dòng phim Viễn Tây Việt Nam chùng xuống, không sản xuất thêm được tác phẩm nào đáng chú ý nữa.

Mãi tới năm 2019, dư luận mạng xã hội lại một phen lao xao với việc công bố đề án điện ảnh Truyền thuyết Quán Tiên do ông Đinh Tuấn Vũ đạo diễn, bà Nguyễn Thị Hồng Ngát làm tổng giám chế. Xuất phẩm đậm phong cách "Viễn Tây khiêu dâm" (Pornographic Western) này tuy thế đạt doanh thu không khả quan, bởi tư tưởng và phong cách chế tác hoàn toàn lạc hậu so với thế giới.

Tham khảo

Viễn Tây
Kiếm hài + Kiếm phù
Phim xã hội đen
Văn học kị sĩ

Liên kết

Tài liệu
Buscombe, Edward, and Christopher Brookeman. The BFI Companion to the Western (A. Deutsch, 1988)
Everson, William K. A Pictorial History of the Western Film (New York: Citadel Press, 1969)
Kitses, Jim. Horizons West: The Western from John Ford to Clint Eastwood (British Film Institute, 2007).
Lenihan, John H. Showdown: Confronting Modern America in the Western Film (University of Illinois Press, 1980)
Nachbar, John G. Focus on the Western (Prentice Hall, 1974)
Simmon, Scott. The Invention of the Western Film: A Cultural History of the Genre's First Half Century (Cambridge University Press, 2003)

Tư liệu
Articles on Western film and TV in Western American Literature
Special issue of Western American Literature on Global Westerns
Most Popular Westerns at Internet Movie Database
Western Writers of America website
The Western, St. James Encyclopedia of Pop Culture, 2002
I Watch Westerns, Ludwig von Mises Institute
Film Festival for the Western Genre website
Western Filmscript Collection. Yale Collection of Western Americana, Beinecke Rare Book and Manuscript Library.


title: Ficarolo

text:
Ficarolo là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 90 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 30 km về phía tây nam của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.754 người và diện tích là 17.9 km².

Đô thị Ficarolo có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Brazioli, Colombara, Margutti, Trento, Vallicella Alta, Vallicella Bassa, và Vegri.

Ficarolo giáp các đô thị: Bagnolo di Po, Bondeno, Felonica, Ferrara, Gaiba, Salara.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.ficarolo.ro.it

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Người Nguồn

text:
Người Nguồn là tên gọi cộng đồng dân tộc thuộc nhóm Việt-Mường gồm 35 ngàn nhân khẩu, sinh sống ở huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam. Người Nguồn hiện chưa được công nhận là một dân tộc trong các dân tộc Việt Nam.

Hiện vẫn còn chưa có sự thống nhất về việc người Nguồn có phải là một sắc tộc riêng hay không. Tại Hội thảo khoa học xác định dân tộc Nguồn tổ chức ngày 19/10/2004 tại Đồng Hới, Quảng Bình, có ý kiến đề nghị xếp người Nguồn vào dân tộc Mường, Thổ hoặc Chứt và cũng có ý kiến tách người Nguồn thành một dân tộc thiểu số riêng .

Người Nguồn sống xen kẽ với người Sách và người Rục ở Thượng Hóa, Hóa Sơn, người Mày, người Khùa, và người Arem ở xã Dân Hóa và xã Trọng Hóa. Họ thường tự xưng là người Kinh sống xen cùng người Kinh ở các vùng khác mới di cư đến đất Minh Hóa sau này.

Tư liệu lịch sử
Theo Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn, trên vùng đất hai tổng Cơ Sa và tổng Kim Linh (thuộc châu Bố Chính, trấn Nghệ An ngày xưa) nay thuộc huyện Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình đã có người Nguồn sinh sống ("ở thượng lưu gọi là nguồn, cũng như hạ bạn gọi là tổng, châu Bố Chính có nguồn Cơ Sa và nguồn Kim Linh"). Người Nguồn có ngôn ngữ riêng bền vững, có các sinh hoạt văn hoá riêng biệt và các giá trị văn nghệ dân gian khá phong phú.

Cách thức sản xuất
Người Nguồn sông bằng nghề làm rẫy, đánh cá, săn bắt, lấy mật ong. Ngoài các nghề này, cho đến nay vẫn còn phổ biến các nghề hái lượm tự nhiên để có cái ăn hàng ngày của người nguồn như bắt ốc, pách(hái) quả cà lào, hái rau rừng, đào khoai mài v.v...

Làm rẫy
Người Nguồn gọi công việc làm rẫy là "Mần mùa dộn" (trực dịch là "ở rẫy"). Người Nguồn định cư thành từng bản, từng làng. Ngoài định canh cày bừa làm lúa vãi, lúa nước ít ỏi tại bản làng, thì bộ phận lớn người Nguồn còn du canh phát rừng làm nương rẫy, Họ trồng khoai, ngô (trỉa sậu), v.v... cứ ở chỗ này năm bảy năm lại chuyển đi chỗ khác. Cứ như thế đi hết hung (thung lũng núi hẹp) này sang hung. Tập quán "mần mùa dộn" này được ghi lại khá đầy đủ trong văn học dân gian người Nguồn bằng câu chuyện "Thương con xóc côốc, ăn vôn chốn rọc " và trong bài "xẻ nát" của bài hát "sắc bùa"
Hiện nay người Nguồn sống ổn định, không còn di cư như trước nữa.

Đánh cá
Người Nguồn có phương pháp đánh cá tập thể. Họ dùng rễ cây Tèng làm cá ngộ độc, say rồi bắt. Vài ba người trở lên có khi cả một bản, một làng cùng nhau vào rừng lấy rễ cây tèng về, lên đầu thác ghềnh của khe suối lấy đá xât đắp cối bỏ rễ tèng vào cùng nhau dùng cây gỗ vát dẹt hai đầu giã cho nước tèng chảy ra giữa vực sâu làm cho cá chết rồi bắt lấy chia nhau về ăn. Chính từ nghề thuốc cá này mà người Nguồn đã sáng tạo cho mình điệu hò thuốc cá (đánh cá bằng thuốc) - một điệu hò độc đáo chỉ có người Nguồn mới có.

Săn bắt thú rừng
Người Nguồn săn bắt thú rừng bằng đủ mọi cách: dùng ná (nỏ), dùng tên độc bắn, dùng bẫy vòng, bẫy tó ho... Đặc biệt người Nguồn có cách săn bắn thú rừng tập thể bằng lưới đày còng, mác, chó săn. Một bản một làng lập thành phường săn sắm một vàng lưới gồm năm bảy chục tay lưới cùng nhau vào rừng tìm nơi hiểm yếu căng lưới ra, lấy đày chống lên, chọn chục chàng trai đem chó săn đuổi, còn tất cả ngồi nấp kín ở hai đầu lưới. Khi đoàn săn vừa đánh cồng, vừa đuổi chó săn đuổi con thú chạy vào vàng lưới, thì cả làng xông ra đuổi con thú khiến cho nó chỉ có cách đâm thẳng vào lưới, lưới sập, người chỉ dùng mác (giáo) đâm chết con thú, đốt lửa nướng, mổ thịt chia nhau đem về ăn. Nghề đi săn này cũng được ghi lại trong bài dân ca "Ti mán" (Đi săn) của văn học dân gian người Nguồn. Theo sự phát triển của kinh tế xã hội chung của cả nước, người Nguồn đã không còn săn thú rừng như trước đây nữa mà họ chủ yếu sống bằng chăn nuôi trồng trọt.

Nghề lấy mật ong rừng
Vào mùa tháng 3 đến tháng 6 âm lịch hàng năm, nam giới người Nguồn vào rừng tìm oong mạch (ong mật) đánh lấy mật. Ong mật làm tổ dưới các cành cây cao như cây ngá (cây họ sung, to, mọc ở lèn đá, ong mật thường làm tổ), cây trôi, cây seng v.v... Nếu tổ ong mới ở chưa có mật thì lấy dây buộc vào cội cây, nhét một cành cây vào làm nêu, báo cho người sau biết, tổ ong trên cây đã có chủ. Khi tổ ong đã có mật, dùng dây bắc đày, dùng bối lá bó ỏn (đuốc) đốt lấy khói đuổi con ong đi mà lấy mật.

Làm nghề này hay gặp tai nạn do đứt dây, gãy cành gây chế người. Điều này cũng được ghi lại trong các câu chuyện dân gian người Nguồn như truyện "Sự tích hang mụ tá Pạc" (Sự tích động bà đá Bạc)...

Công cụ sản xuất
Ngoài cày, bừa, cưa, đục tiếp thu kỹ thuật tiến bộ của người Kinh ra, người Nguồn dùng các công cụ sản xuất phù hợp với nghề sản xuất của họ, đó là rựa rìu, chày trỉa, ống trỉa lúa rẫy, chày giã tèng bằng gỗ tạp, dùng xong là vứt ngay tại rẫy, chôống chôồng, troi, pài, v.v...

Về đồ đong đựng thì có "Nàng pốn coóc ("cái đầu bốn góc), oi, teo, típ gié,(dụng cụ đựng),...

Văn hóa vật chất

Ẩm thực
Người Nguồn thường ăn cơm Pồi, thâu lang (rau khoai), ôốc tực (ốc), cà lào...

Cơm pồi là món ăn hàng ngày của người Nguồn. Nguyên liệu chủ yếu ngày xưa là sậu (ngô) hoặc là "thoóc" (lúa), sắn; ngày nay có thêm đậu (đỗ). Dụng cụ làm cơm pồi gồm cối, chày, mẹt, sảy, dần, nồi nân, chõ đồ.

Người Nguồn nấu nước sôi lên thì bắc xuống, cho ngô vào ngâm vài ba tiếng đông hồ, rồi vớt ra để ráo nước, bỏ vào cối giã, dần lấy bột, thấm nước lã, nhồi kỹ, đánh tơi ra, bỏ vào "nghè hôông" (một dạng chõ) cùng với nước gọi là "nồi nân", lấy mo chuối vấn quanh miệng, rồi bỏ chõ đồ có bột ngô lên, bắc lên bếp đun lửa đồ chín thành "cơm pồi".

Nếu là lúa, thì xay bỏ bớt trấu, vò nước nóng, để ráo, giã dần lấy bột rồi rồi làm tiếp như " Pồi" bột ngô. Nay thêm sắn thì ngoài việc giã ngô, giã lúa thì sắm thêm bàn mài, bàn ép. Đào sắn tươi về rửa sạch, bóc lấy vỏ mài sắn, ép sắn, rồi trộn bột ngô hoặc lúa vào nhồi kỹ. Cứ mỗi ngày hai bữa ăn thì phải hai lần "tâm pồi", bóc sắn, mài sắn ép sắn và "xôi pồi".

Đây là một công việc vất vả và chủ yếu là việc của người phụ nữ, của người vợ. Ca dao người Nguồn có câu chan chứa tình yêu nam nữ:
Trời mưa dác chẳn queng hồi.
Eng khôông lế cấy, ai tâm pồi cho eng ăn.
nghĩa là
Trời mưa nước chảy quanh hồi.
Anh không lấy vợ, ai giã bồi cho anh ăn.
Các món ẩm thực khác được nhắc đến như sau.
Trôông cho mau tếng mùa pồi
Nhớ con ôốc tực tang ngồi trên vâm

(Trôông xi cho tếng mùa pồi

Nhớ con ôốc tực tang ngồi trên vâm)
nghĩa là.
Trông cho mau đến mùa pồi
Nhớ con ốc vặn đang ngồi trên mâm..
Và
Mặt trời tá các tôộng ngồi
Ti nô cúng nhớ cơm pồi, thâu lang.
nghĩa là
Mặt trời đã gác động ngồi
Đi đâu cũng nhớ cơm pồi, rau khoai.

Định cư
Người Nguồn định cư thành từng bản, từng làng. Những địa danh quen thuộc là: Phôốc Lác, Sạt, Lang Cầu, Ang, Pắt nàng, Lim, Cụng, Phôốc Dứa, Lang ni, Xét, Lồ hang, Trem, Pộôc, Thón, Sẩm, Pặt, Gieo, v.v... Các bản này hợp thành tổng Cơ Sa và Kim Linh ở trên cao nguyên Quy Đạt. Nhưng người nguồn có tập quán du canh du cư, thích thì ở, không thích thì bỏ bản, bỏ làng đến nơi khác lập bản, lập làng làm ăn sinh sống.

Trước Cách mạng tháng Tám, trừ một số nhà giàu làm nhà cặp còn đa số ở nhà pè. Nhà pè là loại nhà nền đất, toàn bộ cột trồng xuống nền nhà sâu từ 50 đến 60 cm và nện chặt. Nếu nhà 3 căn thì có 4 vài (vì), còn nhà 2 căn thì có 3 vài. Mỗi vài có 2 cột chái (trước và sau), 2 cột mê (trước và sau), và một cột doóc (cột nóc), và một páng sa (băng ngang) gác lên hai đòn tay mệ ngay hai đầu cột mệ. Có hai mái chính (trước và sau) hình thang cân, mỗi mái có ba đòn tay: một đòn tay trái gác lên đầu các cột mệ, một đòn tay chồng 9 chồng 10 gác lên đầu các páng sao cho song song với đòn tay mệ, cả hai mái chung nhau một đòn tay doóc 9 nóc tức là tòn tôông; hai mái hồi hình tam giác cân ở hai đầu hồi, mỗi mái có ba đòn tay: một đòn tay chái gác lên cột chái hồi ở hai đầu buộc vào hai đầu đòn tay trái của hai mái chính, một đòn tay dốc buộc vào ran 2 mái chính, một đòn tay mệ buộc vào 2 đòn tay chôồng của hai mái chính.

Trình tự lắp đặt ngôi nhà pè như sau. Trước tiên trồng hai cây cột mệ trước và cột mệ sau, rồi gác đòn tay mệ lên đầu các cột mệ, rồi gác páng sa lên đầu các cột mệ, rồi gác đòn tay chôồng lên đầu các páng sa song song với đòn tay mệ. rồi tiếp trông cột doóc, gác tòn tôông, và trồng hai hàng cột chí, gác hai đòn tay chái. Xong bộ khung, lợp lá lèng (tranh), hoặc là lá tro (lá cọ). Chung quanh nhà, hai phía đầu hồi và phía sau rào kỹ, trét đất hoặc thưng lá tro, liếp nứa thật kín, phía trước làm của, dùng liếp nứa thưng kín, tối lại đóng chặt của chống thú dữ. Tri huyện Trần Mạnh Đàn đã viết:
Năm là nhà của bịt bùng
Tứ bề sinh khí không thông chút nào
Đó là kiểu nhà pè theo truyền thống của người Nguồn. Ngày nay kiểu nhà pè này hầu hết được thay thế bằng nhà lợp ngói. Một số ít được thay thế bằng nhà xây...

Trang phục
Trước Cách mạng tháng Tám, người Nguồn trông bông kéo sợi, dệt vải, cắt may đồ đạc. Nam giới mặc áo dài thân ngắn hoặc áo bốn thân cổ đứng, may quần đũng chè. Chỉ có chèn để vận túm ngang rốn, rồi dùng một dải vải hoặc lụa gọi là chạc lưng buộc vào. Lúc đầu mặc trắng, sau đó nhuộm nu (nâu), hoặc chàm mà mặc cho bền. Nữ giới mặc áo dài năm thân hoặc áo ngắn bốn thân cổ kiềng (tròn) và may váy mặc. Váy của người Nguồn thường nhuộm chàm, không có chàm thì nhuộm bùn, xong rồi nhuộm vải nâu cho đe, vận túm trước bụng để che rốn.

Văn hoá tinh thần

Người Nguồn đã tiếp thu nguồn văn hoá và phát huy kho tàng ca dao và làn điệu dân ca của người Kinh như hát sắc bùa, hát bội, hát nhà trò tiếp thu cách làm thầy cúng tế thần linh, tang lễ the "thọ mai gia lễ" v.v... Nhưng cơ bản cho đến nay, người Nguồn vẫn bảo tồn và phát huy những phong tục tập quán sinh hoạt văn hoá tinh thần của mình.

Tín ngưỡng
Trong tín ngưỡng của người Nguồn có một hệ thống thần linh sau đây:
Pụt: là vị thần linh trên hết được người Nguồn thờ cúng để cầu tự tài lộc, cầu thọ. Theo tâm linh người Nguồn được người già kể lại: Pụt là người tài giỏi đức độ biến hoá không lường. Pụt đã tạo ra con người. Sau đó, ai không có con,... đến chỗ Pụt cầu xin... Pụt có thể biến thành người hiền từ giúp người lương thiện gặp hoạn nạn,trừng trị kẻ tham lam độc ác. Pụt hoá thành tượng đá bên chóp lèn ông ngoi (12 ông). Sau đó dược người Nguồn mang xuống thác Dác Giòn hai ôông, Lập bàn thờ Pụt tại đó. Cho đến nay thác Dác Giòn được gọi là thác Pụt. Cứ ba năm một lần, vào ngày rằm tháng ba âm lịch, hàng tổng tổ chức làm chay tế cho Pụt, cầu cho mưa thuận gió hoà dân làng bình yên làm ăn. Các thầy cúng tế dịch chữ Pụt thành Phật, với hiệu mời là "Thập nhị Đức Phật như lai", rồi sau đó làm nhà thờ Pụt gọi là nhà Chùa, nên làm cho nhiều nhà nghiên cứu lầm tưởng người Nguồn cũng theo đạo Phật như người Kinh. Nhưng người Nguồn thờ Pụt là vị thần tổ đã sinh ra người mình, luôn luôn ở bên mình, giúp người mình mọi điều tốt lành.
Nhân thần: là những người bản xứ - người Cọi - lương thiện, tài giỏi, có công giúp vua đánh giặc như ông Đỏ mỏ, hoặc người đi làm ăn ngộ nạn như ông Lâm Vọ, ông Lục Cục,... Họ chết hóa thành thần linh được người nguồn lập miếu thờ cúng được vua phong sắc thần "đương cảnh chi thần" hợp thành hệ thống thần giang sơn bản mệnh của bản, làng, phù hộ cho mưa thuận gió hoà, dân làng bình yên làm ăn thịnh vượng. Mỗi làng bản ngươi nguồn đều lập miếu thờ các Nhân thần. Theo quan niệm của người Nguồn, nơi nào có người ở làm ăn thì nơi đó có nhân thần. Có nhân thần đựợc vua sắc phong, nhưng phần nhiều không dược vua sắc phong mà vẫn được người Nguồn thờ cúng như Mụ tá Pạc, Mệ Ngó, Cha Ngan, Ôông Mo, Thằng Xích.... Sau Cách mạng tháng Tám tất cả các vị thần được lập miếu thờ ở Cơ Sa và Kim Linh, đều làm lễ tập trung ở tại Cầu Púng, thuộc xã Yên hoá.
Thần giang sơn:Mỗi bản làng người Nguồn đếu có hệ thống thần giang sơn (thần khe núi) làm bản mệnh. Gồm các vị thần được lập miếu thờ và các thần trời đất, khe núi trong bản làng. Nơi thờ các thần có miêu thờ thì thờ cúng tại miếu, các thần khác được chọn một nơi rừng rậm um tùm của vùng đồi gọi là lùm thần, đóng 13 bộ vì để gác mâm lễ vật len mà cúng. Ở làng Sạt có lùm thần Dum De, bản Cầu Nghiêng của làng Sạt có lùm thần Dổm Sòi, làng Quy Họp có lùm thầm Dổm Pầu... Lễ cúng cầu nguyện hàng năm gồm: (a) Lễ khai sơn vào mồng 7 tết, lễ vật cúng gồm mỗi mâm một hoặc vài chiéc péng rò to vuông vức do dân đem đến theo lệ bản làng đã quy định; (b) Lễ xuống chôống, tức lễ tra, vại giống đầu tiên trong vụ mùa vào tháng 4 âm lịch; (c) Lễ cho trâu vào kiệt, lễ cầu thóoc lỗ (Lúa trổ) vào tháng bảy; (d) Lễ cuối năm chạp miệu vào 20 tháng chạp với lễ vật cúng của mỗi lễ này là xôi, gà do dân làng góp lại theo quy định của bản làng. Người đứng cúng những lễ này là do ông Thủ từ do thần Giang sơn bản mệnh chọn trong buổi lẽ sám tế thần bản làng vào rằm tháng giêng bằng cầm keo, ai được 3 keo sấp, 1 keo ngã bạc là được làm cúng bái. Lời cúng là lời cúng xạ tình cầu nguyện gì thì nói nấy.
Thờ cúng ông bà tổ tiên: Trước Cách mạng tháng Tám, người Nguồn ở Cơ Sa và Kim Linh chỉ có họ Đinh của ông Lý Vị có nhà thờ họ tại lang Sạt, nhưng sau cách mạng, nhà thờ đã hư hỏng, tất cả các họ khác không có nhà thờ họ, không có đất hương hoả từ đường. Việc thờ cúng ông bà tổ tiên được con cháu trai đã có gia đình ở nhà riêng lập bàn thờ tại nhà. Về bên nội, thờ từ ông cao tằng tổ, bà cao tằng tổ đến cha mẹ (đã chết). Về bên ngoại chỉ có thờ ông bà ngoại và cha mẹ vợ. Việc cúng giỗ ông bà tổ tiên vào các dịp: Tết nguyên Đán, rằm tháng ba, ăn cơm mới, ăn mừng con, cưới hỏi, kỵ giỗ ông bà cha mẹ,... Trong đó đặc biệt là cúng Tết Nguyên đán chiều 28 tết làm lễ "ngước ông vãi" mời ông bà tổ tiên về bàn thờ, bàn thờ dược mở của cả đêm ngày, trong các ngày 29,30, mùng 1,2 Tết. Mỗi ngày 2 buổi trưa và chiều gác cơm canh cho ông bà tổ tiên ăn bữa, đến chiều ngày mồng 2 tết làm lễ "Tưa ông vãi" tiễn ông bà tổ tiên quy hồi phần mộ, quy hồi bổn sòng, của bàn thờ được đóng lại mới hết cúng Tết nguyên đán. Cho đến nay người Nguồn vẫn thờ cúng ông bà tổ tiên mình như vậy, không có mâm ngũ quả trong ngày tết nguyên Đán.
Thành Hoàng làng: Từ xa xưa người Nguồn chỉ thờ Pụt bằng bàn thờ ở thác Pụt và ở nhà Chùa, thờ nhân thần và thờ Giang sơn bản mệnh tại miếu và lùm thầnm, thờ ông bà tổ tiên tại nhà thờ con cháu. Còn văn hoá đình làng và thờ thành hoàng làng thì mới có khoảng năm 1920 về sau, như đình làng Quy Đạt, Yên Đức, và Kim bảng khánh thành năm 1925. Theo văn bản văn tế bằng chữ Hán có dược thì thâng thờ tại các đình làng đó là: Đức vua Cao các Mạc Sơn, Đức vua cao Sơn tằng phong phúc đức đại vương và các ông "Sung hậu thần", là ông thủy tổ của các họ trong làng.

Phong tục

Tang chế, ma chay
Người Nguồn lập bàn thờ đặt phục vị người chết thờ cúng cơm ngày hai buổi cho người chết "ăn bữa" suốt 24 tháng, con cháu để tang khó cho tới khi làm lễ mãn tang, hết khó, cho người chết nhập tổ, lên bàn thờ cúng ông bà tổ tiên mới thôi cúng cơm.

Cưới xin
Ngày xưa, sau lễ sế cấy (lễ ăn hỏi), con trai phải đi làm rể ba năm mới xin cưới, cưới xong phải làm rể thêm một thời gian nữa mới xin được rước du (rước dâu). Đến lúc đó, nhà trai mới làm lễ ngước cấy (đón vợ) về nhà chồng. Từ đó vợ chồng mới thật sự ăn ở với nhau. Nay người Nguồn đã bỏ làm rể, mà vừa cưới và ngước cấy vào một ngày luôn.

Sinh đẻ
Hầu hết người Nguồn sinh để không có tục "bán phong long", không có tục "sinh con so nhà mẹ, sinh con gái nhà chồng", mà người đẻ phải được hơ náng kỹ lưỡng bảy đến chín ngày, được nghỉ ngơi kiêng cữ đi xa, kiêng cữ làm việc nặng, kiêng cữ sinh hoạt vợ chồng trong ba tháng mười ngày để cho người mẹ có điều kiện chăm sóc con trong ba tháng non yếu.

Các lễ hội, phong tục khác
Người Nguồn có những phong tục và lẽ hội văn hoá đặc sắc đặc trưng văn hoá của mình.
Tục bưng cỗ tết cho ông bà, cha, mẹ nội ngoại đương sống ăn tết Nguyên đán trước, gọi là tục "cơm tầu"(giỗ sống). Đây là một phong tục của người Nguồn với lý giải khi cha mẹ còn sống thì phải cho ăn uống tươm tất, con cái báo hiếu, lúc chết rồi đồ cúng cha mẹ còn đâu mà hưởng.
Tục lễ ăn tết, rằm và hội chợ rằm tháng Ba âm lịch hàng năm. Đây là một lễ hội chỉ có ở người Nguồn, được ghi lại sâu sắc trong văn học dân gian người nguồn: Trôông cho tếng rằm tháng pa.Tở Kinh Lim cầu đáo, Cơ Sa lệ chùa.
nghĩa là
Trông cho đến rằm tháng ba.Để Kim Linh cầu đáo, Cơ Sa lễ chùa.
Và
Chẳng thà tau ốm má nằm.Khôông ai má lác chợ rằm tháng Pa.
nghĩa là
Thà rằng đau ốm mà nằm.Không ai mà bỏ chợ rằm tháng ba.
Tục chữa bệnh cho người và gia súc bằng thổi phù phép và cỏ nam cũng là một phong tục văn hoá đẹp Cca người Nguồn, được ghi lạ "Tón thí ăn thâu, tâu thí ống cỏ"...
Đặc biệt, một phong tục tập quán lễ hội mới cũng chỉ có người Nguồn mới có, là lễ ăn tết Độc lập mồng 2/9, người Nguồn gói bánh rò, bánh chưng, sắm cỗ bàn cúng tổ tiên, cho con cháu ăn Tết và tổ chức vui chơi mừng ngày Độc lập.

Ngôn ngữ
Người Nguồn đã gìn giữ và phát huy được tiếng mẹ đẻ của mình là tiếng Nguồn. Với vốn tiếng mẹ đẻ là tiếng Nguồn, người Nguồn sáng tạo cho mình kho tàng văn học dân gian phong phú đặc sắc gồm truyện dân gian, thơ ca dân gian, phản ánh sâu sắc hiện thực lịch sử cuộc sống người nguồn từ xa xưa cho dến nay. Nhiều tờ báo và tạp chí trong nước đã đăng tải, giới thiệu một số bài văn học dân gian người Nguồn... Người Nguồn cũng sáng tạo ra những làn điệu dân ca đặc sắc gồm hò thuốc cá, đàn đúm, hát ru... các làn điệu dân ca đó phản ánh cung cách sinh hoạt, khiếu thẩm mỹ và trình độ văn hoá của người Nguồn. Đặc biệt, điệu hò thuốc cá với cặp từ láy nhịp "hôi lên là hôi lên", là điệu hò bắt nguồn từ nghề lao động thuốc cá tập thể bằng rễ cây tèng của người Nguồn, gắn bó keo sơn với nghề thuốc cá tập thể của người nguồn từ xa xưa cho đến nay. Không những phát huy trong nghề thuốc cá, mà cả trong việc đầm đất mặt đê trên các công tường thủy lợi có người Nguồn tham gia, trong các cuộc hội hè và cả trong một số bài hát của những nhà sáng tác ca khúc ca ngợi quê hương như bài "Minh Hóa -Buônlapha" và bài "Âm vang điệu hò quê hương " của Đinh Văn Chiểu, "Vấn vương Minh Hóa quê mình" của Dương Viết Chiến... Người Nguồn rất tự hào về điệu hò thuốc cá này, coi đó là điệu hò độc đáo, chỉ có người Nguồn mới có. Cùng với kho tàng văn học dân gian và các làn điệu đàn, đúm, ru con... của người Nguồn là niềm tự hào không chỉ của đồng bào Nguồn, mà còn là niềm tự hào cho cả đồng bào các dân tộc sinh sống ở huyện Minh Hóa từ xưa đến nay.

Cuộc sống của người Nguồn hiện nay
Hiện nay, mức sống của người Nguồn đã cao hơn trước nhiều, không còn cảnh du canh, du cư mà ổn định làm ăn, trồng lúa nước, trồng rừng, trồng cao su,... Thu nhập (GDP) đạt mức trung bình, đã có nhiều ngôi nhà cao tầng, chợ thường xuyên buôn bán tấp nập. Tuy có lối sống gần với người Kinh nhưng nét riêng của người Nguồn vẫn còn trong cuộc sống cũng như trong công việc thường ngày.

Tham khảo

Xem thêm
 Người Thượng
 Người Chứt
 Người Arem

Liên kết ngoài

Người Nguồn


title: Leioproctus maorium

text:
Leioproctus maorium là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1913


title: Caloptilia aceriella

text:
Caloptilia aceriella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Massachusetts, California và Maine).

Ấu trùng ăn Acer species, bao gồm Acer rubrum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Barybela

text:
Barybela là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Barybela chionostigma Turner, 1944

Tham khảo

 Barybela at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Kỳ vọng hợp lý

text:
Kỳ vọng hợp lý (tiếng Anh: Rational expectations) là một giả thuyết trong kinh tế học nói rằng các dự đoán của bên liên quan về giá trị của các biến kinh tế (ví dụ: tỷ lệ lãi) không sai một cách có hệ thống và độ lệch so với giá trị thực là ngẫu nhiên. Một phương thức công thức hóa là các kỳ vọng hợp lý là các kỳ vọng nhất quán với mô hình, theo đó các bên tham gia trong mô hình giả sử rằng dự đoán của mô hình là đúng. Giả sử về kỳ vọng hợp lý được sử dụng trong nhiều mô hình kinh tế vĩ mô đương đại (contemporary macroeconomic models), lý thuyết trò chơi và các ứng dụng khác trong lý thuyết lựa chọn hợp lý.

Lý thuyết kỳ vọng hợp lý định nghĩa kỳ vọng hợp lý (rational expectations) là các kỳ vọng giống hệt các phán đoán tốt nhất về tương lại sau khi đã sử dụng tất cả các thông tin có sẵn. Như vậy, nó giả sử rằng kết quả đầu ra được dự báo không khác biệt cơ bản với kết quả của cân bằng thị trường. (market equilibrium). Theo đó, kỳ vọng hợp lý không khác căn bản hoặc khác mà có thể đoán được với kết quả cân bằng. Theo đó, nó giả sử rằng người ta không mắc lỗi hệ thống (systematic errors) khi dự báo tương lai, và các sai lệch của dự báo mang tính ngẫu nhiên. Trong một mô hình kinh tế, lý thuyết này giả sử rằng giá trị kỳ vọng của một biến số sẽ bằng với giá trị được mô hình dự đoán.

Tham khảo
 Maarten C. W. Janssen (1993) "Microfoundations: A Critical Inquiry". Routledge.
 Hanish C. Lodhia (2005) "The Irrationality of Rational Expectations - An Exploration into Economic Fallacy". 1st Edition, Warwick University Press, UK.
 John F. Muth (1961) "Rational Expectations and the Theory of Price Movements" reprinted in The new classical macroeconomics. Volume 1. (1992): 3-23 (International Library of Critical Writings in Economics, vol. 19. Aldershot, UK: Elgar.)
Thomas J. Sargent (1987). "Rational expectations," The New Palgrave: A Dictionary of Economics, v. 4, pp. 76–79.
 N.E. Savin (1987). "Rational expectations: econometric implications," The New Palgrave: A Dictionary of Economics, v. 4, pp. 79–85.

Tham khảo

Liên kết ngoài
An article by Thomas Sargent in the Concise Encyclopedia of Economics.

Kinh tế học vĩ mô
Kinh tế học


title: Favalello

text:
Favalello  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 5,56 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 47 người. Khu vực này có độ cao 545 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Dinami

text:
Dinami () là một đô thị ở tỉnh Vibo Valentia trong vùng Calabria, có cự ly khoảng 60 km về phía tây namcủa Catanzaro và khoảng 15 km về phía đông nam của Vibo Valentia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.258 người và diện tích là 44,1 km².

Đô thị Dinami có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Melicuccà and Monsoreto.

Dinami giáp các đô thị: Acquaro, Dasà, Gerocarne, Mileto, San Pietro di Caridà, Serrata.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vibo Valentia


title: Euxoa cinereopallida

text:
Euxoa cinereopallidus là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở British Columbia, Alberta và Saskatchewan in Canada. Nó cũng được tìm thấy ở Hoa Kỳ, bao gồm Utah và Texas.

Sải cánh dài khoảng 32 mm.

Chú thích

Euxoa


title: Margno

text:
Margno là một đô thị trong tỉnh Lecco, trong vùng Lombardia của Ý, cự ly khoảng 70 km về phía bắc của Milan và khoảng 20 km về phía bắc của Lecco. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 375 người và diện tích là 3,7 km².

Margno giáp các đô thị: Casargo, Crandola Valsassina, Taceno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.margno.lc.it/

Đô thị tỉnh Lecco
Valsassina
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Austrostelis flava

text:
Austrostelis flava là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Austrostelis
Động vật được mô tả năm 1925


title: Laevilitorina pumilio

text:
Laevilitorina pumilio là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 [

Laevilitorina


title: Nam Hồng, Đông Anh

text:
Nam Hồng là một xã thuộc huyện Đông Anh thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Xã Nam Hồng nằm ở phía tây huyện Đông Anh, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Bắc Hồng và xã Vân Nội
Phía tây và phía bắc giáp huyện Mê Linh
Phía nam giáp xã Kim Nỗ và xã Kim Chung.

Xã Nam Hồng có diện tích 9,15 km², dân số năm 2022 là 17.759 người, mật độ dân số đạt 1.940 người/km².

Hành chính
Xã Nam Hồng được chia thành 4 thôn: Đìa, Đoài, Vệ, Tằng My và khu dân cư Cầu Lớn.

Lịch sử
Tháng 3 năm 1946, xã Đông Đồ và xã Tằng My sáp nhập
xã Phúc Long.

Ngày 17 tháng 6 năm 1949, hợp nhất xã Phúc Long và xã Tuyên Nghĩa thành xã
Đông Thành.

Ngày 10 tháng 11 năm 1949, Ủy ban hành chính Liên khu 2 ban hành Quyết định số 968-PC/2 về việc đổi tên xã Đông Thành thành xã Nam Hồng.

Tháng 4 năm 1955, xã Nam Hồng được chia thành xã Phúc
Long và xã Nam Hồng. Trong đó, Nam Hồng gồm 4 thôn: Đoài, Đìa, Vệ, Tằng My.

Kinh tế
Kinh tế của xã trước đây chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Nhóm tiểu thủ công nghiệp, làng nghề không có gì nổi bật. Nhóm lao động trẻ tại xã chủ yếu là làm công nhân tại khu công nghiệp Thăng Long (thuộc xã Kim Chung, Võng La) và khu công nghiệp Quang Minh (thuộc thị trấn Quang Minh, huyện Mê Linh). Nhóm kinh doanh dịch vụ phát triển tập trung ở ven Quốc lộ 23B.

Văn hóa

Di tích
Di tích Địa đạo Nam Hồng là địa điểm có giá trị to lớn về lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp giai đoạn 1945 – 1954 của quân và dân ta. Di tích đã được Bộ văn hóa xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1996.

Giao thông
Các tuyến, hệ thống giao thông ở xã Nam Hồng:
Quốc lộ 23B: nối Quốc lộ 3 với Quốc lộ 23
Đường cao tốc Bắc Thăng Long - Nội Bài: cao tốc này cắt tuyến đường sắt Yên Viên – Lào Cai tại lý trình km7 + 312 trên cầu vượt đường sắt Quang Minh (giáp ranh thị trấn Quang Minh)
Đường sắt Yên Viên – Lào Cai
Đường sắt Bắc Hồng – Văn Điển (đường sắt vận chuyển hàng hóa)
Hệ thống xe buýt: 07,35B, 53A, 56A, 58, 61, 64, 93, 95, 96.

Chú thích

Tham khảo


title: Gymnastes dilatipes

text:
Gymnastes dilatipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gymnastes
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Aleksey Arkhipovich Leonov

text:
Aleksey Arkhipovich Leonov (; 30 tháng 5 năm 1934 tại làng Listvjanka, huyện Tisulskiy, tỉnh Kemerovo - 11 tháng 10 năm 2019) là một phi hành gia người Nga.

Vào ngày 18-19 tháng 3 năm 1965, ông là người đầu tiên bước ra ngoài không gian trong 12 phút 9 giây. Aleksei Arkhipovich Leonov, từ Voskhod 2, phóng lên bởi Liên Xô vào 18 tháng 3 năm 1965, đã tiến hành cuộc đi bộ trong vũ trụ đầu tiên. Phi vụ này gần như đã kết thúc với thảm họa; Leonov suýt nữa thì không về lại được tàu vũ trụ và, vì tên lửa đẩy lùi khai hỏa yếu, con tàu đã hạ cánh chệch đi 1.600 km (1.000 dặm) khỏi mục tiêu định trước. Vào thời điểm đó Khrushchyov rời nhiệm sở, và lãnh đạo Liên Xô mới không muốn cố gắng hạ cánh lên Mặt Trăng.

Những năm đầu đời và thời kỳ phục vụ quân đội
Alexei Leonov sinh ngày 30 tháng 5 năm 1934 tại Listvyanka, vùng (krai) Tây Siberia, Cộng hòa XHCH Xô viết Liên bang Nga. Ông nội của ông bị cưỡng bách phải chuyển tới Siberia vì liên can tới Cách mạng Nga năm 1905. Alexei là con thứ 8 trong số 9 người con còn sống sau sinh của bà Yevdokia (nhũ danh Sotnikova) và ông Arkhip, làm nghề thợ điện và thợ mỏ.

Năm 1936, cha của Alexei bị bắt giữ và bị tuyên bố là "kẻ thù của nhân dân". Leonov viết trong tự truyện: "Ông ấy không đơn độc: nhiều người cũng bị bắt. Đó là một nỗ lực tận tâm của nhà chức trách nhằm loại bỏ bất cứ ai biểu hiện tính độc lập quá cao hay có tính cách mạnh mẽ. Đó là những năm thanh trừng của Stalin. Nhiều người biến mất trong các trại gulag và không bao giờ trở lại nữa."

Gia đình Leonov chuyển tới sống cùng với một người chị đã lập gia đình Kemerovo. Cha của ông đoàn tụ với gia đình ở Kemerovo sau khi được thả, và được nhận một khoản tiền đền bù vì bị ngồi tù oan sai. Leonov dùng tài năng nghệ thuật để kiếm thêm thức ăn cho gia đình. Ông bắt đầu nghề vẽ với những bức tranh vẽ hoa cỏ và về sau vẽ tranh phong cảnh trên toan.

Chính quyền Xô-viết khuyến khích cư dân chuyển tới sinh sống ở Prussia đã nằm dưới quyền kiểm soát của Liên Xô, vì vậy, vào năm 1948 cả gia đình chuyển tới Kaliningrad. Leonov tốt nghiệp trường trung học năm 1953. Ông ghi danh vào Học viện Nghệ thuật ở Riga, Lativa nhưng quyết định không nhập học vì học phí quá cao. Leonov chuyển hướng sang nhập học một trường phi công dự bị Ukraine ở Kremenchug. Ông thực hiện chuyến bay độc lập đầu tiên vào tháng 5 năm 1955. Trong khi vẫn nuôi dưỡng đam mê mỹ thuật bằng cách học thêm ở Riga, Leonov bắt đầu khóa huấn luyện chuyên sâu để trở thành phi công máy bay chiến đấu tại Trường Phi công Không lực cao cấp Chuguev tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina.

Vào ngày 30 tháng 10 năm 1957, Leonov tốt nghiệp với bằng danh dự và được phong làm trung úy tại Trung đoàn Không quân nhảy dù số 113, trực thuộc Sư đoàn Không quân Kỹ thuật số 10, Tập đoàn Không quân số 69 đóng tại Kiev. Vào ngày 13 tháng 12 năm 1959, ông kết hôn với Svetlana Pavlovna Dozenko. Hôm sau, ông chuyển tới Đông Đức để nhận nhiệm vụ mới tại Trung đoàn Trinh sát số 294, thuộc Tập đoàn Không quân số 24.

Tham gia Chương trình Vũ trụ Liên Xô
Leonov một trong 20 phi công Không quân Liên Xô được chọn tham gia nhóm huấn luyện phi hành gia đầu tiên vào năm 1960. Giống như đa số các phi hành gia, Leonov là đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô. Chuyến đi bộ trong không gian của ông ban đầu dự kiến thực hiện trong sứ mệnh Voskhod 1, nhưng đã bị hủy. Thay vào đó, cột mốc lịch sử ấy đã diễn ra trong sứ mệnh Voskhod 2. Ông ra ngoài con tàu vũ trụ trong vòng 12 phút 9 giây vào ngày 18 tháng 3 năm 1965, và vẫn được kết nối với tàu bằng một ống dây dài 4,8 mét.

Cuối chuyến đi bộ trong không gian, bộ đồ bảo hộ của Leonov bị phồng lên trong không gian chân không, khiến cho ông không thể trở vào khoang khóa không khí (airlock) được. Ông bèn mở một van cho phép giảm áp suất của bộ đồ và nhờ thế mới có thể  an toàn trở vào trong khoang tàu. Trong chuyến hành trình, Leonov vẽ một bức phác họa tả cảnh mặt trời mọc trên quỹ đạo, trở thành tác phẩm mỹ thuật đầu tiên được tạo ra trong vũ trụ. Leonov dành 18 tháng huấn luyện không trọng lực để chuẩn bị cho sứ mệnh này.

Năm 1968, Leonov được bổ nhiệm làm chỉ huy của chuyến bay Soyuz 7K-L1 bay quanh Mặt Trăng. Sứ mệnh này đã bị hủy bởi vì mãi chưa đạt được một chuyến bay quanh Mặt Trăng nào thành công (chỉ sau này, Zond 7 và Zond 8 mới thành công) và sứ mệnh Apollo 8 của Hoa Kỳ đã chinh phục được thử thách này trong Cuộc đua chinh phục vũ trụ. Leonov được chọn làm người Liên Xô đầu tiên đặt chân xuống Mặt Trăng, bước ra khỏi con tàu LOK/N1. Dự án này cũng bị hủy bỏ. Leonov được cử làm chỉ huy sứ mệnh Soyuz 1971 để bay tới Salyut 1, trạm vũ trụ có người đồn trú đầu tiên trên thế giới, nhưng đội phi hành đoàn của ông đã bị thay bằng đội dự bị bởi một trong số các thành viên, phi hành gia Valery Kubasov, bị nghi ngờ mắc bệnh lao (thành viên còn lại là Pyotr Kolodin).

Leonov tiếp tục được chọn làm chỉ huy sứ mệnh tiếp theo bay lên Salyut 1, nhưng lại một lần nữa bị hủy bỏ sau thảm kịch của phi hành đoàn Soyuz 11 và trạm vũ trụ này đã không còn. Hai trạm Salyut tiếp theo (thực ra là trạm quân sự Almaz) cũng bị mất lúc phóng hoặc gặp sự cố sau khi phóng, phi hành đoàn của Leonov tiếp tục chờ đợi. Đến khi trạm Salyut 4 tới được quỹ đạo thành công thì Leonov đã bị chuyển sang một dự án khác quan trọng hơn.

Trong chuyến bay vào vũ trụ lần thứ hai của Leonov, ông đảm nhiệm vị trí chỉ huy sứ mệnh Soyuz 19, một sứ mệnh liên hợp Apollo-Soyuz 1975 - đấy là sứ mệnh vũ trụ đầu tiên chứng kiến sự hợp tác giữa Liên Xô và Hoa Kỳ. Trong sứ mệnh này, Leonov đã xây dựng được tình bạn bền lâu với chỉ huy bên phía Hoa Kỳ Thomas P. Stafford, Leonov còn trở thành cha đã đầu của con Stafford. Stafford đã đọc điếu văn tại lễ tang Leonov vào tháng 10 năm 2019.

Từ năm 1976 đến 1982, Leonov là chỉ huy của hội phi hành gia ("Phi hành gia trưởng") và là phó giám đốc Trung tâm Huấn luyện Phi hành gia Yuri Gagarin, nơi trông coi việc huấn luyện phi hành gia. Ông cũng là biên tập của tập bản tin dành cho phi hành gia "Sao Hải Vương". Năm 1992, ông nghỉ hưu.

Tham khảo

Nhà du hành vũ trụ Liên Xô
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa
Anh hùng Liên Xô
Họa sĩ Nga thế kỷ 20
Họa sĩ Liên Xô
Thiếu tướng Liên Xô


title: Exomalopsis atlantica

text:
Exomalopsis atlantica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Silveira mô tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Exomalopsis
Động vật được mô tả năm 1996


title: Diapolia

text:
Diapolia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Stenophylax unicolor

text:
Stenophylax unicolor là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Stenophylax


title: Tipula garuda

text:
Tipula garuda là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Sông Tiên Yên

text:
Sông Tiên Yên là con sông chảy qua tỉnh Quảng Ninh.

Bắt nguồn từ Đỉnh Cao Ba Lanh, độ cao 1302m so với mặt nước biển chảy theo hướng bắc sang tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, sau chuyển hướng tây tây nam đổ vào xã Đồng Văn - huyện Bình Liêu - Quảng Ninh và đến đây sông chạy theo hướng tây nam, phân chia đường biên giới tự nhiên giữa Việt Nam - Trung Quốc, sông chạy đến Hoành Mô - Bình Liêu - Quảng Ninh thì đổi hướng bắc - nam, chảy qua thị trấn Bình Liêu, hợp với một nhánh sông nữa đổ vào và chảy xuôi xuống huyện Tiên Yên- Quảng Ninh, đến thị trấn Tiên Yên, sông Tiên Yên lại hợp với sông Phố cũ (Bắt nguồn từ Sơn Động - Bắc Giang) và chảy ra cảng Mũi Chùa Tiên Yên.

Sông TIÊN YÊN có tổng chiều dài khoảng 82 km, trong đó: Đoạn từ Cao Ba Lanh - Trung Quốc - Đồng Văn(Bình Liêu) dài 14 km. Đoạn từ Hoành Mô (Bình Liêu) đến thị trấn Tiên Yên dài 58 km, đoạn từ Tiên Yên đến cảng Mũi Chùa dài 10 km

Chú thích

Tham khảo
Vietnam Administrative Atlas, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

Liên kết ngoài

Tiên Yên


title: Trường Trung học phổ thông chuyên Trần Đại Nghĩa

text:
Trường Trung học Phổ thông chuyên Trần Đại Nghĩa (tiếng Anh: Tran Dai Nghia High School for the Gifted), cũng được gọi với biệt danh Trần Chuyên hay tên viết tắt TĐN (TDN), là một trường Trung học công lập chuyên ở Thành phố Hồ Chí Minh (dành cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12 có năng khiếu), hoạt động theo hình thức bán trú.

Hiện nay, trường là một trong ba trường Trung học phổ thông chuyên tốt nhất Thành phố Hồ Chí Minh. Hai trường còn lại là Trường Phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) và Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.

Lịch sử

Giai đoạn trước 1975
Năm 1874, Cha Henri De Kerlan – Cha Sở coi Thánh đường Sài Gòn, đã sử dụng số tiền riêng mà mình dành dụm, sáng lập nên trường Trung học La San Taberd (tiền thân của trường sau này). Trường được đặt tại dinh của Tri phủ Tân Bình đời Tự Đức và bắt đầu khởi công vào năm 1875. Cuối cùng, sau 12 năm kéo dài, vào năm 1887, nhà trường chính thức đã hoàn thành việc xây dựng.

Ban đầu, trường được xây dựng với mục đích nuôi trẻ mồ côi lai Âu và lai Pháp bị bỏ rơi, về sau thu nạp thêm học sinh không phân biệt lương - giáo. Lúc bấy giờ, trường chỉ có 58 học trò do các tu sĩ, nhà truyền giáo dạy dỗ, chăm sóc gồm 2 người Việt Nam và 2 người Pháp dạy dỗ.

Trường vốn là sản nghiệp riêng của Hội truyền giáo, từ năm 1889, các sư huynh đầu tiên của trường công giáo: Les Frères des Ecoles Chrétiennes đã được mời từ Pháp qua. Từ đây, số lượng học sinh của trường ngày càng gia tăng, đến năm 1949, trường đạt cột mốc vượt hơn 1.200 học sinh.

Giai đoạn sau 1975
Ngày 12 tháng 12 năm 1975, thực hiện theo thông cáo chung của Sở Giáo dục và Ủy ban liên lạc Công giáo – văn thư số 576/ VP-75 của Tòa Tổng giám mục Sài Gòn, trường Lasan Taberd được chính thức bàn giao cho Sở Giáo dục & Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh dưới sự chứng kiến của các ban đại diện gồm: Sở Giáo dục, Tòa Tổng giám mục Sài Gòn và trường Lasan Taberd cũ. Sau đó, trường vẫn tiếp tục duy trì việc đào tạo giáo dục phổ thông từ cấp I, II và III với hơn 6.000 học sinh đến hết tháng 9, 1976.

Bởi nhu cầu đào tạo giáo viên tiểu học của thành phố, năm 1976 trường Trung học Sư phạm TP Hồ Chí Minh đã được thành lập theo quyết định số 32/ TCCQ của Ủy ban Nhân dân Cách mạng thành phố. Trường nhận bàn giao từ trường Taberd cũ và bắt đầu khóa đào tạo đầu tiên vào tháng 8, 1976.

Giai đoạn 2000 - 2002
Sau gần 25 năm đào tạo với 24 khóa học, năm 2000, trường Trung học Sư phạm được sáp nhập với trường Cao đẳng sư phạm theo quyết định của Ủy ban Nhân dân thành phố. Từ đây, toàn bộ cơ sở vật chất trường Trung học Sư phạm đã được bàn giao để thành lập trường THPT Trần Đại Nghĩa theo quyết định số 2020/ QĐ-UB-VX của UBND thành phố vào ngày 31 tháng 3 năm 2000. Trường tổ chức lễ khai giảng năm học đầu tiên vào ngày 3 tháng 9 năm 2000.

Giai đoạn 2002 đến nay
Ngày 04 tháng 10 năm 2002, UBND Thành phố Hồ Chí Minh ra Quyết định số 4072/ QĐ-UB cho phép chuyển trường THPT Trần Đại Nghĩa thành trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa. Từ năm học 2003–2004, nhà trường bắt đầu tuyển sinh các lớp 10 chuyên Anh – Toán – Văn – Lý – Hóa và tiếp tục duy trì mô hình học tập – sinh hoạt cả ngày tại trường và học tăng cường tiếng Anh. Đến năm học 2013–2014, nhà trường tuyển sinh thêm lớp chuyên Sinh. Năm học 2021–2022, nhà trường mở lớp chuyên Tin.

Ngày 30 tháng 12 năm 2019, Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa đã được UBND Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh Thành phố Hồ Chí Minh.

Mô hình đào tạo

Tuyển sinh

Khối Trung học cơ sở
Từ năm học 2014–2015 trở về trước, trường tuyển sinh vào khối THCS dựa theo trình độ 3 môn Toán – Văn – Anh của học sinh qua đề thi riêng của trường. Để được dự thi, học sinh phải hoàn thành bậc tiểu học và có học lực trung bình năm lớp 5 của hai môn toán, văn đạt loại giỏi. Ngoài ra, đối với những học sinh được học vượt lớp ở cấp học trước hoặc học sinh vào cấp học ở độ tuổi cao hơn tuổi quy định thì tuổi vào lớp 6 được giảm hoặc tăng căn cứ vào tuổi của năm tốt nghiệp cấp học trước. Riêng học sinh là người dân tộc thiểu số, học sinh khuyết tật, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, học sinh ở nước ngoài về nước có thể cao hơn 3 tuổi so với tuổi quy định.

Thời gian nộp đơn và thi tuyển thường dao động từ đầu tháng 6 đến giữa tháng 6. Sau khi kì thi kết thúc, khoảng 3 - 4 ngày sau Hội đồng chấm khảo sát sẽ công bố kết quả. Thời gian để trường nhập đơn chấm phúc khảo là từ khoảng 2 - 3 ngày sau khi kết quả kì thi được công bố và kết quả phúc khảo sẽ có sau đó 2–3 ngày. Học sinh nộp hồ sơ nhập học là từ khoảng 4 - 5 ngày sau khi có kết quả kì thi tuyển sinh, nếu không nộp hồ sơ nhập học sẽ bị xóa tên trong danh sách trúng tuyển.

Thông thường chỉ tiêu vào lớp 6 của trường khoảng hơn 320 - 360 học sinh, chia thành 8 - 9 lớp, trên tổng số từ 3000 - 4000 học sinh đăng ký dự thi. Kể từ năm học 2015-2016, trường mở thêm cơ sở 2 dành cho học sinh khối 6 và khối 7 tại Quận 2. Chỉ tiêu tuyển sinh lớp 6 của trường cũng tăng lên thành 535 học sinh, chia thành 15 lớp, dựa trên tổng số hơn 4000 thí sinh. Vì thế, tỉ lệ chọi từ năm học này chỉ còn khoảng 1:7 đến 1:8, ít hơn so với các năm học trước.

Trước lệnh cấm thi tuyển vào lớp 6 của Bộ GD&ĐT, trường đã chọn phương án làm bài khảo sát năng lực tiếng Anh. Đề khảo sát bao gồm nhiều lĩnh vực kiến thức như: Toán học, Lịch sử, Địa lí, Văn hóa... Các câu hỏi được biên soạn theo hướng kiểm tra năng lực và khả năng vận dụng kiến thức đã học ở bậc tiểu học vào việc giải quyết các tình huống của cuộc sống.

Bài khảo sát năng lực bằng tiếng Anh gồm 2 phần (90 phút). Phần 1 là trắc nghiệm khách quan 4 lựa chọn với 30 câu nhằm khảo sát năng lực tư duy, sự nhanh nhạy, năng lực vận dụng kiến thức cơ bản vào cuộc sống (thực hiện 45 phút).

Phần 2 là bài tự luận với khoảng 10 câu tập trung khảo sát năng lực, phán đoán, suy luận của học sinh. Trong đó, năng lực tư duy gồm 3 câu; năng lực ngôn ngữ, diễn đạt: 4 câu; năng lực vận dụng khoa học thường thức vào cuộc sống: 2 câu; năng lực vận dụng hiểu biết xã hội vào cuộc sống: 1 câu (thực hiện trong 45 phút).

Khối Trung học phổ thông
Tương tự như các trường chuyên khác trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, trường tuyển học sinh dựa trên tổng điểm 3 môn Văn, Toán, Anh của kỳ thi Tuyển sinh 10 chung và điểm môn chuyên nhân hệ số 2 (tỉ lệ học sinh được nhận khoảng 10% số học sinh nộp hồ sơ thi tuyển). Mỗi khối bao gồm: 3 lớp chuyên Anh, mỗi môn còn lại có 1 lớp, bao gồm các lớp chuyên Hoá, Lý, Sinh, Toán, Văn, Tin và 2 lớp không chuyên (A1, A2). Từ năm học 2017-2018, trường mở thêm 2 lớp Tích hợp, dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh. Năm học 2019-2020, trường mở lớp Tiếng Đức. Năm học 2020-2021, trường mở thêm một lớp Tích hợp.

Từ năm học 2015-2016, tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc tuyển sinh vào lớp không chuyên của trường chuyên chỉ dựa theo tổng điểm của 3 môn Văn - Toán - Anh như quy định mới của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.

Mô hình học tập
Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa áp dụng chương trình học tăng cường tiếng Anh theo giáo trình Solutions của Oxford University. Hằng năm, số lượng học sinh được các tổ chức giáo dục trao tặng học bổng đứng nhì thành phố (sau Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, hơn Trường Phổ thông Năng Khiếu).
Bên cạnh sách giáo khoa chính thức của Bộ giáo dục, nhà trường còn sử dụng nhiều tài liệu nâng cao do các giáo viên giàu kinh nghiệm soạn riêng với mục đích bổ sung kiến thức cho học sinh. Nhà trường có đầy đủ cơ sở vật chất từ những thiết bị học cần thiết cho lớp học cho đến những phòng chuyên dụng như phòng thí nghiệm Lý-Hóa-Sinh, phòng nghe nhìn, phòng lab, phòng vi tính. Thư viện trường có hơn 4000 đầu sách, trong đó, số lượng sách văn học chiếm một lượng khá lớn.

Trường tổ chức học theo mô hình học hai buổi. Ngoài ra, sau giờ học chính thức, trường còn tổ chức các buổi học ngoại khóa dạy một số môn như: bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền, cờ tướng,... Học sinh các lớp bắt buộc phải học thêm một trong các ngoại ngữ: Pháp, Trung hoặc Nhật. Việc lựa chọn ngôn ngữ sẽ hoàn toàn theo nguyện vọng của học sinh, riêng các lớp chuyên Anh thì ngôn ngữ học thêm bắt buộc là tiếng Pháp. Song song với việc đào tạo kiến thức cho học sinh, nhà trường còn chú trọng việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, triển khai có hiệu quả các hoạt động liên kết đào tạo quốc tế cho cán bộ, giáo viên và học sinh bằng những học bổng ngắn hạn, dài hạn ở các nước Anh, Mỹ, Canada, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga.

Thành tích
 Năm 2009 được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng 3.
 Năm học 2014–2015, 3 học sinh đạt giải ba trong cuộc thi Cuộc thi nghiên cứu khoa học Quốc tế I–SWEEEP dành cho học sinh trung học.
 Giành được nhiều giải thưởng trong các cuộc thi quốc tế ở khối THCS như SASMO hay APMOPS.
 Tính đến năm 2011, học sinh của trường đã giành được 9 giải quốc tế, 64 giải quốc gia, 270 giải thi Olympic toàn miền Nam, 2.724 HS đạt danh hiệu HS giỏi cấp thành phố.
Tỉ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm liền đứng đầu thành phố với 100%.
Năm học 2006–2007, 1 học sinh đã đạt danh hiệu Thủ khoa trong kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia ở bộ môn Tiếng Anh.
Năm học 2022–2023, trường tiếp tục có 1 Thủ khoa trong kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia ở bộ môn Tiếng Anh.
2 lần nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (2004 và 2007).
Trường 5 năm liền đã dẫn đầu thành phố về tỉ lệ đậu THPT của thành phố.

Nhiều năm liền, nhà trường được công nhận là tập thể lao động xuất sắc, được Bộ GD-ĐT, UBND Thành phố Hồ Chí Minh tặng bằng khen về hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học, nhiều năm nhận cờ thi đua xuất sắc cấp thành phố, bằng khen của Ban chấp hành Đảng bộ thành phố về "Chi bộ trong sạch vững mạnh tiêu biểu".

Hoạt động ngoại khóa
Ngoài việc chú trọng vào chất lượng giảng dạy, trường còn tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa.

Các câu lạc bộ
Trường hiện nay có 27 câu lạc bộ và dự án, chia làm 4 khối:

 Khối Khoa học xã hội gồm 7 câu lạc bộ và dự án: Môi trường (ECO), The Plasbit Campaign, Dự án tâm lý The Mersy Act, The Career Venture, Dự án mô phỏng Liên Hợp Quốc (TOMUN), Dự án Ngọt Lab, Dự án The Iris Project.

 Khối Học thuật - Thông tin gồm 6 câu lạc bộ: Báo chí-Truyền thông, Tiếng Anh, Vật lý, Hóa học, Tin học, Sách (Papersane), Truyền thông học đường.

 Khối Kỹ năng - Nghệ thuật gồm 8 câu lạc bộ và dự án: Văn nghệ, Nhiếp ảnh (Specture), Mỹ thuật, Kỹ năng Lửa Xanh, Handmade, Kỹ năng công chúng, Cờ vua, Dự án Điện ảnh The CINEX, Dự án Thể thao Sportify.

 Khối Văn hóa gồm 6 câu lạc bộ: Văn hóa Nhật Bản, Văn hóa Đức (Deutschklub), Văn hóa Trung Hoa, Hàn Quốc, Văn hóa Việt Nam, Văn hóa Hoa Kỳ (Amica).

Ngoài ra, có hai câu lạc bộ đã giải thể là các câu lạc bộ Tiếng Pháp (giải thể mùa 2019/20) và Kịch-Phim (MOE, giải thể đầu mùa 2020/21).

Câu lạc bộ Báo chí-Truyền thông là câu lạc bộ tiên phong của trường và cũng là câu lạc bộ báo chí đầu tiên trong khối THPT của Thành phố Hồ Chí Minh. Họ đã được giới thiệu rộng rãi trên các mặt báo và các kênh truyền hình.

Câu lạc bộ Văn hoá Nhật Bản của trường đã được vinh danh là "mô hình hoạt động tiêu biểu" trong năm học 2014-2015 và thường xuyên đón tiếp các đoàn học sinh Nhật đến trường. Các thành viên năng động và nhiệt huyết nhất của câu lạc bộ thường được gửi đi Nhật Bản vào các dịp hè với mục đích trao đổi văn hóa.

Các hoạt động khác
Ngoài ra, còn có thể kể đến The TĐN Radio, một dạng "confession" khác của học sinh Trần Đại Nghĩa lên sóng vào hàng tháng và Nội San Trần Chuyên được xuất bản hằng năm, cả hai đều được điều hành bởi CLB Báo chí - Truyền thông; Humans of TĐN, một trang blog ảnh trên Facebook và Tumblr với mục đích khắc họa nên hình ảnh của học sinh cũng như các thầy cô, nhân viên trong trường; Hội Troll trường Trần Đại Nghĩa và TĐN Memes for the Gifted, các trang fanpage được thành lập với mục đích "vui là chính" và TĐN Confessions, nơi chia sẻ tâm tư, tình cảm của các thế hệ học sinh.

Ban giám hiệu

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phòng truyền thống trường THPT Chuyên Trần Đại Nghĩa, Thành phố Hồ Chí Minh (nguồn?)
 Một số hình ảnh trường Trần Đại Nghĩa
http://edu.hochiminhcity.gov.vn/Default.aspx
http://edu.hochiminhcity.gov.vn/tin-tuc/trao-quyet-dinh-dieu-dong-bo-nhiem-bo-nhiem-lai-can-bo-quan-ly-01102018-c41153-60856.aspx

Công trình kiến trúc Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trần Đại Nghĩa
Trường trung học tại Thành phố Hồ Chí Minh
Trường có lớp chuyên
Di tích tại Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 1


title: Thứ Năm Tuần Thánh

text:
Trong lịch phụng vụ Công giáo, Thứ năm Tuần Thánh còn gọi là Thứ năm Rửa Chân (tiếng Anh: Holy Thursday hay Maundy Thursday) là một ngày lễ quan trọng của người theo đạo Kitô giáo, Thứ năm Tuần Thánh đánh dấu sự bắt đầu của Tam Nhật Thánh nằm trong Tuần Thánh và lễ này được diễn ra vào buổi tối, theo sau ngày này là Thứ sáu Tuần Thánh.

Vào ngày này, bốn sự kiện được kỷ niệm: việc Chúa Giêsu rửa chân cho các môn đệ, Chúa Giêsu thiết lập Bí tích Thánh Thể và Bí tích Truyền Chức Thánh trong Bữa Tiệc Ly cũng là bữa ăn tối cuối cùng của Chúa Giêsu và các môn đệ trước khi bước vào cuộc khổ nạn, sự lo buồn của Chúa Giêsu trong vườn Giếtsêmani và sự phản bội của Giuđa Ítcariốt.

"Maundy Thursday" (Thứ năm Rửa Chân) là tên truyền thống của ngày này tại nước Anh. Bởi vậy cũng là tên thông thường trong các giáo hội Tin Lành nói tiếng Anh. Các giáo hội Tin Lành sử dụng tiếng Anh khác như Giáo hội Luther sử dụng cả hai tên gọi "Thứ năm Rửa Chân" và "Thứ năm Tuần Thánh". Trong số những tín đồ Công giáo La Mã, chỉ sử dụng tên gọi "Thứ năm Tuần Thánh", trong hàng với tên được dùng trong Nhóm ngôn ngữ Rôman.

Những nghi thức được lưu truyền vào ngày này điển hình bao gồm: đọc một đoạn Sách Phúc âm về Bữa ăn tối cuối cùng, bao gồm việc Chúa Giêsu cầm lấy bánh và rượu nho, trao cho các tông đồ và nói: "đây là mình và máu thầy". Ngày này cũng nhấn mạnh việc rửa chân cho các tông đồ của Chúa Giêsu khi bắt đầu Bữa ăn tối cuối cùng, như đã được viết lại trong Phúc âm Gioan - đó là một lệnh truyền. Trong việc phụng vụ vào ngày này, linh mục chủ sự có thể rửa chân tượng trưng cho một số người để kỷ niệm. Rửa chân là một truyền thống kỷ niệm trong nhiều giáo hội Kitô giáo.

Chúa Jesus đã rửa chân cho các tông đồ để răn dạy rằng cúi mình rửa chân là đặt mình ngang chân người khác, biết bỏ đi cái tôi mà phục vụ bởi tình yêu. Giáo hoàng Phanxicô giải thích rằng lễ rửa chân "là một cử chỉ nhắc nhở cách chúng ta nên đối xử với nhau".

Trong nghi thức phụng vụ Công giáo La Mã, cuối buổi lễ Thứ năm Tuần Thánh có nghi thức kiệu Mình Thánh sang Bàn thờ phụ, và sau đó cất mọi khăn trải Bàn thờ.

Tham khảo

Tuần Thánh

pcd:Jeudi jeudyou


title: Tournemire, Aveyron

text:
Tournemire là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Hội nghị Paris (định hướng)

text:
Hội nghị Paris có thể là:
Hội nghị kinh tế Paris, 1916

Các Hội nghị Paris về hòa bình gồm có:

 Hội nghị hòa bình Paris, 1783, kết thúc chiến tranh giành độc lập của Hoa Kỳ
 Hội nghị hòa bình Paris, 1898, kết thúc Chiến tranh Hoa Kỳ - Tây Ban Nha
 Hội nghị hòa bình Paris, 1919, ký kết các văn bản chấm dứt Chiến tranh thế giới I
 Hội nghị hòa bình Paris, 1946 từ ngày 29 tháng 6 đến ngày 15 tháng 10 năm 1946
 Hội nghị hòa bình Paris, 1947, giữa các nước đồng minh Châu Âu với nước Đức sau Chiến tranh thế giới II
 Hiệp định Paris 1973 chấm dứt sự tham gia của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam
 Hội nghị Paris, mặt trận ngoại giao năm 1972 giai đoạn cuối cùng đi đến ký kết Hiệp định Paris 1973

Xem thêm
Hiệp định Paris (định hướng)


title: Calomicrus sordidus

text:
Calomicrus sordidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kiesenwetter miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Cachen

text:
Cachen là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp

Tham khảo

Xem thêm
 Xã của tỉnh Landes

Biến động dân số

Xã của Landes


title: Eratsun

text:
Eratsun là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre
Khu dân cư ở Navarre


title: Story of Seasons

text:
Story of Seasons, tên tiếng Nhật: Bokujō Monogatari (牧場 物語 lit. Ranch Story), và trước đây gọi là Harvest Moon, là một loạt trò chơi mô phỏng nông trại do Wada Yasuhiro sáng tạo ra và Victor Interactive Software (Marvelous Entertainment mua lại vào năm 2003, nay là Marvelous Inc.) phát hành. Story of Seasons là tựa trò chơi cùng tên đầu tiên phát hành ra quốc tế.

Từ năm 1996 đến năm 2013, Natsume giám sát bản dịch và phân phối bản tiếng Anh của loạt Bokujo Monogatari ra thị trường Bắc Mỹ, nơi các trò chơi được phát hành với tựa đề là Harvest Moon.

Tuy nhiên, vào năm 2014, Marvelous Inc. thông báo phần mới nhất của loạt sẽ được bản địa hóa bởi nhà xuất bản Xseed Games ở Mỹ của họ với tựa đề mới là Story of Seasons.

Tháng 9 năm 2015, Nintendo of Europe thông báo họ sẽ xử lý việc phân phối tại Châu Âu của trò chơi đầu tiên là Story of Seasons, phát hành vào cuối năm đó.

Mục tiêu chính của loạt là xây dựng lại một trang trại cũ và biến nó thành một trang trại kiểu mẫu. Người chơi giành nhiều thời gian để trồng trọt và chăn nuôi gia súc, kết bạn với những người dân địa phương gần đó, cuối cùng là kết hôn và bắt đầu một gia đình. Trò chơi đầu tiên là Harvest Moon, phát hành trên hệ máy SNES vào năm 1996.

Tên gọi
Năm 2012, Marvelous ngừng cấp phép cho Natsume. Natsume đã nhanh chóng nhân cơ hội đó để phát triển loạt Harvest Moon của riêng họ ở Bắc Mỹ và Châu Âu, bắt đầu với việc phát hành Harvest Moon: The Lost Valley. Kết quả là loạt spin-off này đã gây ra khá nhiều nhầm lẫn cho người hâm mộ về nguồn gốc của trò chơi.

Natsume phát hành loạt này với tên Harvest Moon cho đến năm 2014. Vào thời điểm đó, Natsume vẫn duy trì quyền đối với cái tên Harvest Moon sau khi Marvelous thông báo họ sẽ để công ty con của họ là Xseed Games, tiếp quản việc phân phối ở Bắc Mỹ. Chính vì vậy, Xseed bắt đầu đưa loạt đến Bắc Mỹ dưới cái tên mới là Story of Seasons, bắt đầu bằng việc phát hành trò chơi cùng tên.

Tháng 9 năm 2015, Nintendo châu Âu xác nhận họ sẽ xuất bản trò chơi ở châu Âu dưới tên gọi chính thức là Story of Seasons. Các trò chơi trước đây phát hành dưới tên Harvest Moon tại Châu Âu là do Rising Star Games phát hành.

Yếu tố chung

Cách chơi

Nhân vật của người chơi có thể chọn giữa nam và nữ. Người chơi tiếp quản một trang trại không còn chủ sở hữu chăm sóc, dành thời gian để trồng cây, nuôi gia súc, kết bạn với người dân và lập gia đình, trong khi phải điều hành một trang trại. Mỗi trò chơi cung cấp các đối tượng khác nhau để hoàn thành mục tiêu, như kết bạn với dân làng, thu thập nốt nhạc, tìm chú lùn, làm cầu vồng, hoặc chuông.

Người chơi trồng các loại cây, chăn nuôi gia súc, câu cá, khai thác mỏ, và thức ăn gia súc để bán đi lấy tiền. Với thời gian hạn chế và năng lượng có giới hạn, người chơi phải cố gắng cân bằng để hoàn thành công việc trong ngày.

Trồng hạt giống

Cây trồng là nguồn thu nhập chính trong Story of Seasons. Để cây trồng phát triển, đầu tiên người chơi phải dọn sạch cánh đồng đầy cỏ dại, đá, tảng đá, cành cây và gốc cây. Sau đó, dùng cuốc tạo ra những mảnh đất có thể canh tác. Tiếp theo, mua hạt giống và gieo hạt. Người chơi phải tiếp tục tưới nước cho cây trồng hàng ngày, trừ ngày mưa, và thu hoạch đúng thời hạn. Người chơi phải tự tìm các mô hình trồng trọt, tưới và thu hoạch sao cho tối ưu nhất. Họ cũng phải xem xét chi phí, giá bán, số lần thu hoạch và thời gian sinh trưởng của các sản phẩm khác nhau trước khi gieo trồng. Mỗi mùa có các loại cây trồng khác nhau, mặc dù gần như không trồng được gì vào mùa đông. Trong một số trò chơi, một nhà kính hoặc tầng hầm có thể được sử dụng trong mùa đông để trồng cây.

Củ cải, khoai tây, cà chua và ngô là những cây trồng chủ lực của loạt, giới thiệu ngay trong trò chơi đầu tiên. Kể từ đó, trò chơi giới thiệu thêm các cây trồng mới, chẳng hạn như bắp cải, cà rốt, hành tây, dâu tây, khoai lang, bí ngô, gạo, dứa, dưa chuột và nhiều hơn thế nữa. Có thể trồng cỏ và thu hoạch để làm thức ăn gia súc.

Chăn nuôi gia súc

Nguồn thu nhập thứ cấp trong các trò chơi là mua, chăm sóc và chăn nuôi gia súc, chúng có thể sản xuất các sản phẩm dùng để bán. Chăm sóc kỹ gia súc và gia cầm sẽ tăng tình cảm và làm tăng chất lượng sản phẩm. Nếu không, chúng có thể bệnh và chết.

Bản Harvest Moon đầu tiên chỉ có bò và gà, sống trong hai chuồng và cho ăn cùng một loại thức ăn. Sữa và trứng có thể đem bán, cũng như bán gia súc gia cầm. Các trò chơi sau có thêm cừu và thức ăn riêng biệt cho gà, cũng như các máy có thể biến đổi sữa thành phó mát, trứng thành mayonnaise và len thành sợi. Các trò chơi gần đây hơn cho phép người chơi nuôi vịt, dê, alpacas và những con bò có màu khác nhau. Trong Harvest Moon: Tree of Tranquility, người chơi có thể kết bạn với động vật hoang dã và thuyết phục chúng sống trên nông trại.

Động vật cũng có thể sinh sản. Trứng đặt trong một lồng ấp để ấp thành gà con sau một vài ngày, trong khi cho một con bò hoặc cừu phải dùng Miracle Potion mới có thể có con. Mua và nhân giống ngựa xuất hiện từ Harvest Moon 3 GBC cho Game Boy Color và vẫn tiếp tục trong Harvest Moon: Magical Melody, Harvest Moon: Tree of Tranquility và Harvest Moon: Animal Parade.

Thú cưng và những động vật khác

Trong Story of Seasons, người chơi nhận chó và ngựa làm thú cưng. Một số lượng lớn các loài động vật có thể được coi như là vật nuôi chẳng hạn như heo và mèo, cho đến gấu trúc và rùa. Trong một số trò chơi, thú cưng tham dự các cuộc thi (ví dụ: các cuộc đua ngựa và chó) để giành giải thưởng. Trong Harvest Moon: Back to Nature người chơi có thể nuôi cá.

Động vật gây hại xuất hiện trong Story of Seasons bản cũ hơn (ví dụ: Friends of Mineral Town) bao gồm cả chó hoang và chuột miệng túi. Những con chó hoang đột nhập trang trại vào ban đêm và quấy rối bất kỳ vật nuôi nào không bị nhốt trong nhà kho hoặc khu vực có hàng rào. Chuột miệng túi sẽ ăn hạt giống.

Thu thập nguyên vật liệu

Story of Seasons yêu cầu người chơi thu thập vật liệu để nâng cấp nhà, cải tiến công cụ, nấu ăn hoặc bán hàng. Tài nguyên xây dựng phổ biến nhất trong Story of Seasons là gỗ; các tài nguyên khác là đá và gỗ vàng. Người chơi có thể thu thập gỗ bằng cách chặt gốc cây và cành cây, và sử dụng gỗ để xây các tòa nhà hoặc hàng rào. Mỏ có mặt trong nhiều trò chơi, khoáng chất thu thập có thể sử dụng để nâng cấp các công cụ và rèn ra quà tặng.

Lễ hội

Hầu hết các trò chơi đều có các lễ hội hàng năm. Một số lễ hội là các cuộc thi với các giải thưởng có sẵn, trong khi một số khác là các sự kiện xã hội, chẳng hạn như Lễ Tạ Ơn, Ngày đầu năm mới và Đêm Giáng sinh. Lễ hội dành cho vật nuôi cũng diễn ra, nơi người chơi có thể gửi vật nuôi của họ để cạnh tranh với các trang trại khác. Vật nuôi thắng những cuộc thi này sẽ có quà đem lại lợi ích cho chính nó; ví dụ, một con bò thắng cuộc có thể có khả năng sản xuất sữa hạng vàng.

Kết hôn

Hầu hết loạt Story of Seasons đều có mục kết hôn. Tặng quà và tương tác với người yêu để làm tăng tình cảm, và khi tình cảm đủ cao, cầu hôn bằng Blue Feather. Hầu hết các ứng viên đều có đối thủ, những người sẽ kết hôn với họ sau khi người đã chọn. Chỉ có một trò Story of Seasons, phiên bản tiếng Nhật của Harvest Moon DS Cute, cho phép người chơi kết hôn với một người cùng giới tính (gọi là hệ thống "Best Friends"). Tính năng này bị xóa khỏi phiên bản Bắc Mỹ vì nó sẽ làm tăng xếp hạng ESRB của trò chơi.

Trong phiên bản làm lại Story of Seasons: Friends of Mineral Town, người chơi có thể kết hôn với người cùng giới tính. Trong bản phát hành của phương Tây, điều này có thể coi là tương đương với các cặp đôi khác giới. Tuy nhiên, trong bản phát hành tiếng Nhật lại không coi đây là cuộc hôn nhân bình thường mà thay vào đó lại gọi là hệ thống "Best Friends".

Con cái

Trong nhiều phiên bản, người chơi có thể có con. Harvest Moon, Harvest Moon 3, Harvest Moon: Animal Parade, Rune Factory 3 và Story of Seasons là những phiên bản duy nhất mà người chơi có thể có nhiều con. Tuy nhiên, trong Story of Seasons, không giống như các trò chơi khác, chỉ có một lần mang thai và đó sẽ là một cặp song sinh.

Harvest Moon: Animal Parade là trò đầu tiên trong loạt cho phép người chơi có hai con của cả hai giới, và Rune Factory 3 cho phép người chơi có ba con của cả hai giới.

Harvest Moon: A Wonderful Life, Harvest Moon: Another Wonderful Life, Harvest Moon DS và Harvest Moon DS Cute là những trò chơi duy nhất trong loạt mà người chơi có thể trải nghiệm sự phát triển của trẻ từ trẻ mới biết đi cho đến khi thành người lớn trưởng thành.

Harvest Moon: Tree of Tranquility mở rộng hơn bằng cách cho phép người chơi khởi động lại trò chơi và nhập vai thành con của họ sau khi hoàn thành một sự kiện.

Harvest Moon: Save the Homeland, Harvest Moon GB, Harvest Moon 2 GBC và Innocent Life: A Futuristic Harvest Moon, là những tựa Story of Seasons duy nhất mà người chơi không thể kết hôn.

Rune Factory 2 là Story of Seasons duy nhất mà người chơi có thể chơi bằng cả hai nhân vật, người cha và con trai hoặc con gái của mình.

Tiếp nhận

Vào tháng 9 năm 2011, Rising Star Games thông báo bán ra hơn một triệu bản tại các khu vực hệ PAL. Tại Nhật Bản, các trò chơi trên hệ máy DS bán ra hơn 948.000 bản, riêng vào tháng 4 năm 2011, với các trò chơi trên hệ máy PSP bán hơn 81.000 bản trong cùng một khoảng thời gian.

The Tale of Two Towns đạt vị trí thứ 4 trong bảng xếp hạng Japan Software and Hardware Weekly Chart, với hơn 63.610 bản trong tuần đầu tiên.

Vào tháng 3 năm 2014, Story of Seasons là trò chơi bán chạy nhất tại Nhật Bản, với 131.000 bản, và vào tháng 7 năm 2015, Xseed Games thông báo Story of Seasons trở thành trò chơi bán chạy nhất của họ từ trước đến nay, với hơn 1000.000 bản ở khu vực Bắc Mỹ.

Danh sách trò chơi

Trò chơi trên mạng xã hội

Trong những năm gần đây, Harvest Moon đã truyền cảm hứng cho một số lượng lớn các trò chơi trên mạng xã hội dựa trên nền tảng mô phỏng nông nghiệp, đáng chú ý nhất là Happy Farm (2008) và FarmVille (2009). Happy Farm được coi là một trong những trò chơi có ảnh hưởng nhất trong những năm 2000, trong khi vào đầu năm 2010, FarmVille có lượng khán giả cao nhất là 84 triệu người dùng hoạt động hàng tháng.

Trong năm 2009, Marvelous Entertainment phát hành phiên bản Harvest Moon, được gọi là Let's All Harvest Moon (みんなで牧場物語, Minna de Bokujō Monogatari), cho trang mạng xã hội Nhật Bản Mixi, thu hút 2,3 triệu người dùng.

Các trò chơi mạng xã hội tương tự khác phát hành trong năm 2009 và 2010 bao gồm Sunshine Farm, Happy Farmer, Happy Fishpond, Happy Pig Farm, Farm Town, Country Story, Barn Buddy, Sunshine Ranch và Happy Harvest, cũng như phiên bản nhại như Farm Villian. (Translation)

Xem thêm
 Animal Crossing
 Stardew Valley, một trò chơi độc lập đa nền tảng lấy cảm hứng từ loạt
 Graveyard Keeper, một trò chơi độc lập lấy cảm hứng từ Stardew Valley và Story of Seasons
 Farming Simulator, một trò chơi mô phỏng trồng trọt thế giới mở

Chú thích

Thương hiệu trò chơi điện tử

Marvelous Entertainment
Trò chơi nông trại
Trò chơi Natsume (công ty)
Thương hiệu trò chơi điện tử được giới thiệu năm 1996


title: Xylocopa haematospila

text:
Xylocopa haematospila là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1951


title: Sulu

text:
Sulu là một tỉnh của Philippines thuộc Vùng tự trị Hồi giáo Mindanao. Tỉnh lị là Jolo. Tỉnh nằm trên phần trung tâm của Quần đảo Sulu, giữa Basilan và Tawi-Tawi. Trong lịch sử tỉnh vốn là Vương quốc Hồi giáo Sulu.

Lịch sử
Hồi giáo được biết đến và ảnh hưởng đến Đông Nam Á vào khoảng năm 1138. Những người Ả Rập, người Ba Tư và nhưng người Hồi giáo khác mở đường cho việc truyền giáo, giao thương, nghiên cứu và viễn cảnh Sulu và Mindanao vào thế kỷ 12. Sau đó là sự thành lập của Vương quốc Hồi giáo Sulu có vua đầu tiên là Rajah Baguinda.

Khu hành chính Mindanao và Sulu được thành lập năm 1914 và bãi bỏ vào ngày 5/2/1920. Văn phòng những người bản địa không theo Thiên Chúa giáo hoạt động vào năm 1916. Sau khi Philippines độc lập, Sulu vẫn thuộc quyền cai quản của Hoa Kỳ cho đến năm 1935 và Toàn quyền ở Manila đã thương thảo về vấn đề Sulu. Ngày nay, Sulu là một phần của Vùng tự trị Hồi giáo Mindanao

Nhân khẩu
Mặc dù có sự hội nhập giữa các cộng đồng Hồi giáo và Thiên Chúa giáo, người Tausug chiếm ưu thế tại quần đảo Sulu. Người Tausug nằm trong số những người Philippines đầu tiên đi theo Hồi giáo.

Kinh tế
Nền kinh tế Sulu chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp với trồng trọt và đánh bắt cá là những nguồn thu nhập chính của người dân. Đất đai màu mỡ và khí hậu lý tưởng nên có thể trồng nhiều loại cây như chuối Abacá, dừa, cam cũng như những giống trái cây ngoại nhập như sầu riêng và măng cụt. Đánh cá là ngành kinh tế quan trọng nhất vì biển Sulu là một trong những nơi giàu nguồn lợi thủy sản nhất Philippines. Tỉnh cũng có ngành nuôi ngọc trai

Hành chính
Tỉnh được chia thành 19 đô thị tự trị:

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của tỉnh Sulu

Tỉnh của Philippines
Tỉnh đảo của Philippines


title: Ercourt

text:
Ercourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D86, một dặm Anh so với đường ô tô A28, khoảng 10 dặm Anh về phía tây nam của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ercourt trên trang mạng của INSEE
 Ercourt trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Megachile pulchra

text:
Megachile pulchra là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1879


title: Saint-Siméon-de-Bressieux

text:
Saint-Siméon-de-Bressieux là một xã của tỉnh Isère, thuộc vùng Rhône-Alpes, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Isère

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsimeondebressieux


title: Isotes hebe

text:
Isotes hebe là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Nguyễn Gia Kiểng

text:
Nguyễn Gia Kiểng (sinh 1942) là một trí thức gốc Việt, từng là cựu quan chức chính phủ Việt Nam Cộng hòa trước năm 1975 và là một trong những người thành lập Tập hợp Dân chủ Đa nguyên, một phong trào chính trị phản đối chính phủ Việt Nam.

Gia thế
Nguyễn Gia Kiểng sinh ngày 8-11-1942 tại Thái Bình trong một gia đình mà cha và các chú bác đều là đảng viên Việt Nam Quốc Dân Đảng. Sau Cách mạng tháng 8, Việt Minh mở đợt trấn áp các đảng phái đối lập như Việt Nam Quốc dân đảng, Việt Nam Cách mạng đảng, Đại Việt Quốc dân Đảng... Cha của ông là thành viên Việt Nam Quốc dân đảng nên bỏ trốn, bà mẹ bị Việt Minh theo dõi hằng ngày nên cuối cùng dẫn các con bỏ trốn về quê ngoại ở Hải Dương, rồi bắt liên lạc được với chồng và dắt các con lên Hà Nội.

Năm 1954, Nguyễn Gia Kiểng di cư vào Nam cùng với gia đình. Vào Nam thân phụ ông lại bị truy lùng vì là đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng và bị tình nghi là có âm mưu chống chính quyền Ngô Đình Diệm, phải trốn lên Pleiku ẩn náu cho tới khi Ngô Đình Diệm bị lật đổ.

Nguyễn Gia Kiểng học hết trung học năm 1961 và được học bổng đi du học Pháp. Sau khi tốt nghiệp kỹ sư tại École Centrale de Paris ông học thêm cao học kinh tế làm việc tại Pháp 5 năm rồi về nước năm 1973.

Hoạt động chính trị
Trong thời gian tại Pháp Nguyễn Gia Kiểng làm chủ tịch Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam tại Paris nhiệm kỳ 1965-1966 và chủ tịch Liên Minh Sinh viên và Công Nhân Việt Nam tại châu Âu năm 1968. Ông là người lãnh đạo sinh viên và công nhân Việt Nam có ảnh hưởng lớn nhất tại Pháp cho đến khi về nước.

Về nước ông làm chuyên viên ngân hàng và dạy môn kinh tế chính trị tại đại học Minh Đức Sài Gòn rồi làm phụ tá Bộ trưởng kinh tế với hàm Thứ trưởng cho đến ngày 30-4-1975.

Sau ngày 30-4-1975, ông bị đưa đi tập trung cải tạo trong hơn ba năm rồi được sử dụng làm chuyên viên dưới chế độ mới cho đến khi được đi Pháp do sự can thiệp của chính phủ Pháp năm 1982. Trong thời gian làm việc dưới chế độ mới, ông làm quen với một số đảng viên cộng sản mà sau này là những nhân vật bất đồng chống chính phủ Việt Nam như Nguyễn Hộ, La Văn Liếm (Tám Lâm).

Năm 1982, trở lại Pháp, Nguyễn Gia Kiểng hành nghề kỹ sư và doanh nhân. Ông trở thành Chủ tịch Tổng giám đốc một công ty tham vấn cho đến khi nghỉ hưu năm 2005 để dành toàn thời gian cho hoạt động chính trị.

Thành lập Tập hợp Dân chủ Đa nguyên
Ngay khi trở lại Pháp, Nguyễn Gia Kiểng cùng một số trí thức, phần lớn là viên chức cao cấp của chế độ miền Nam Việt Nam, đã từng trải qua các trại tập trung cải tạo sau ngày 30-4-1975 thành lập một nhóm chính trị sau này trở thành Tập Hợp Dân Chủ Đa Nguyên, chủ trương "đấu tranh cho dân chủ bằng đường lối bất bạo động trong tinh thần hòa giải dân tộc". Ông lãnh đạo tổ chức này từ ngày thành lập.

Từ năm 1988 tổ chức này cho phát hành nguyệt san Thông Luận gây tranh cãi sôi nổi. Nguyễn Gia Kiểng được biết tới như là nhà lý luận chính của tờ báo này. Vì lập trường dân chủ ôn hòa Nguyễn Gia Kiểng và tổ chức của ông bị các tổ chức chống cộng cực đoan ở hải ngoại đả kích dữ dội, ông còn bị đả thương trong một lần diễn thuyết tại Hà Lan năm 1990. Ngược lại ông và Tập hợp Dân chủ Đa Nguyên cũng được sự ủng hộ của những người Việt hải ngoại ôn hòa và dần dần được họ chấp nhận. Phần lớn các tổ chức đối lập với chính phủ Việt Nam ở hải ngoại hiện nay đều có những tuyên bố phương châm rất gần với những gì Nguyễn Gia Kiểng và tổ chức của ông đề nghị.

Nguyễn Gia Kiểng viết rất đều trên nguyệt san Thông Luận và trang Web Thông Luận của Tập hợp Dân chủ Đa Nguyên từ hơn hai mươi năm qua chung quanh các chủ đề triết lý chính trị, kinh tế, vận động dân chủ, và đôi khi lịch sử. Nguyễn Gia Kiểng đặc biệt chú trọng hô hào cho văn hóa tổ chức, coi xã hội dân sự với những tổ chức không thuộc chính quyền như một điều kiện bắt buộc cho tiến trình dân chủ hóa. Ông là tác giả cuốn sách chính trị bằng tiếng Việt Tổ quốc ăn năn (đã được Nguyễn Ngọc Phách dịch sang tiếng Anh: Whence… Whither… Viêtnam?).

Xem thêm
 Tập hợp Dân chủ Đa nguyên
 Thông luận
 Tổ quốc ăn năn

Tham khảo

Sinh năm 1942
Nhân vật còn sống
Tập hợp Dân chủ Đa nguyên
Nhân vật bất đồng chính kiến


title: Teinoptila interruptella

text:
Teinoptila interruptella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Loài này có ở Đông Nam Á, bao gồm Philippines và Queensland.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Insects
CSIRO Entomology

Teinoptila


title: Cybister cognatus

text:
Cybister cognatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Cybister


title: Ethminolia gravieri

text:
Ethminolia gravieri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Liotiidae.

Chú thích

Tham khảo

 To World Register of Marine Species

G
Động vật được mô tả năm 1909


title: Gars, Alpes-Maritimes

text:
Gars là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Alpes-Maritimes


title: Chianni

text:
Chianni là một đô thị ở tỉnh Pisa trong vùng Toscana thuộc Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía tây nam của Florence và khoảng 35 km về phía đông nam của Pisa. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.582 người và diện tích là 62 km².

Chianni giáp các đô thị: Casciana Terme, Castellina Marittima, Lajatico, Riparbella, Santa Luce, Terricciola.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.chianni.pisa.it/

Đô thị tỉnh Pisa


title: Idiocera lordosis

text:
Idiocera lordosis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Played on Pepper

text:
Played on Pepper là album thứ ba của ban nhạc soft rock đến từ Đan Mạch Michael Learns to Rock được phát hành vào tháng 8 năm 1995. Các đĩa đơn từ album này là "Someday" và tiếp đó là "That's Why (You Go Away)".

Danh sách track

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của MLTR
MLTR trên Facebook

Album của Michael Learns to Rock
Album năm 1995


title: Dactylispa amala

text:
Dactylispa amala là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Basu & Saha miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Tây Lâm, Bách Sắc

text:
Tây Lâm (tiếng Tráng: Saelaem, chữ Hán giản thể:西林县, Hán Việt: Tây Lâm huyện, bính âm: Xīlín Xiàn), là một huyện thuộc thành phố cấp địa khu Bách Sắc của khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Huyện này có diện tích là 2.955 km², dân số 151.200 người, người Tráng chiếm 66,14%.

Các đơn vị hành chính
Tây Lâm có các đơn vị hành chính sau:
 4 trấn: Bát Đạt (八达), Na Lao (那劳), Cổ Chướng (古障) và Mã Bạng (马蚌).
 1 hương: Tây Bình (西平).
 3 hương dân tộc: hương dân tộc Miêu Phổ Hợp (普合苗族乡), hương dân tộc Miêu Na Tá (那佐苗族乡), hương dân tộc Dao Túc Biệt (足别瑶族苗族乡).

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây
Bách Sắc


title: Saint-Étienne-à-Arnes

text:
Saint-Étienne-à-Arnes  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Saintetienneaarnes


title: Pêtamét

text:
Một pêtamét (viết tắt là Pm) là một khoảng cách bằng 1015 mét.

Trong hệ đo lường quốc tế, pêtamét là đơn vị đo được suy ra từ đơn vị cơ bản mét theo định nghĩa trên.

Pêtamét có thể được dùng để đo khoảng cách giữa các vì sao, tuy nhiên các nhà thiên văn thường quen dùng năm ánh sáng (khoảng 9.5 pêtamét) và parsec (khoảng 31 pêtamét) hơn.

Chữ pêta (hoặc trong viết tắt là P) viết liền trước các đơn vị trong hệ đo lường quốc tế để chỉ rằng đơn vị này được nhân với 1015 lần. Xem thêm trang độ lớn trong SI.

Các chuyển đổi
 1 Pm = 6685 AU
 1 năm ánh sáng = 9,46 Pm
 1 parsec = 30,86 Pm
 khoảng cách từ Trái Đất đến Proxima Centauri (ngôi sao gần nhất) = 40,17 Pm
 khoảng cách từ Trái Đất đến sao Sirius = 81 Pm
 khoảng cách từ Trái Đất đến sao Vega = 237 Pm
 1 Pm = 38.6 ngày ánh sáng

Xem thêm
Hệ đo lường quốc tế
Độ lớn trong SI
Năm ánh sáng
Parsec

Tham khảo

]]

[[Thể loại:Đơn vị đo chiều dài

nl:Petameter


title: Glyphonyx montivagus

text:
Glyphonyx montivagus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: 20831 Zhangyi

text:
20831 Zhangyi (2000 UM47) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 10 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20831 Zhangyi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Conus curassaviensis

text:
Conus curassaviensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 51 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 2 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 9 m.

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Động vật được mô tả năm 1792
Conus


title: Taiwanina mindanica

text:
Taiwanina mindanica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Taiwanina
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Nicrophorus japonicus

text:
{{Bảng phân loại
| name = Nicrophorus japonicus
| image =
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Coleoptera
| familia = Silphidae
| subfamilia = Nicrophorinae
| tribus = Nicrophorini
| genus = Nicrophorus
| species = N. japonicus
| binomial = Nicrophorus japonicus| binomial_authority = Harold, 1877
}}Nicrophorus japonicus''' là một loài bọ cánh cứng trong họ Silphidae được miêu tả bởi Harold in 1877.

Tham khảo

http://collections2.eeb.uconn.edu/nicroweb/PDFs/Sikes_et_al_2002.pdf

Nicrophorus


title: Osmia dlabolae

text:
Osmia dlabolae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1978


title: Khách hàng

text:
Khách hàng là những cá nhân hay tổ chức mà doanh nghiệp đang hướng các nỗ lực Marketing vào. Họ là người có điều kiện ra quyết định mua sắm.Khách hàng là đối tượng được thừa hưởng các đặc tính, chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ.
 Khách hàng thời đại 4.0 không còn được định nghĩa như cũ là thượng đế nữa mà khách hàng  được coi là anh em, là  đối tác cùng hưởng những lợi ích từ sản phẩm bên bán mang lại.

Các loại khách hàng
Trước đây khi đề cập đến khách hàng, người ta chỉ nghĩ đến những đối tượng bên ngoài tổ chức có mua hàng hóa mà tổ chức đó cung cấp. Tuy nhiên hiện nay khái niệm khách hàng đã được mở rộng vào bên trong tổ chức.

Khách hàng nội bộ
 Những người làm việc trong các bộ phận khác nhau của tổ chức.
 Những người làm việc tại các chi nhánh khác nhau của tổ chức.
 Là những nhân viên trong công ty, họ trông cậy vào công ty, vào những sản phẩm/dịch vụ và thông tin mà họ cần để hoàn thành nhiệm vụ của mình. Họ tuy không phải là khách hàng truyền thống, nhưng họ cũng cần được quan tâm, chăm sóc và đối xử như những khách hàng bên ngoài

Khách hàng bên ngoài.
 Cá nhân
 Doanh nghiệp hoặc người làm kinh doanh, bao gồm nhà cung cấp, ngân hàng và đối thủ cạnh tranh.
 NGOs, cơ quan nhà nước, tổ chức thiện nguyện.
 Các bên có quyền lợi liên quan như dân cư trong vùng, hội nghề nghiệp...

Tham khảo

Kinh doanh
Thương mại
Quản lý chuỗi cung ứng