title: Trichoptilus

text:
Trichoptilus là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Trichoptilus animosus
Trichoptilus archeaodes
Trichoptilus ceramodes
Trichoptilus cryphias
Trichoptilus festus
Trichoptilus inclitus
Trichoptilus maceratus
Trichoptilus negotiosus
Trichoptilus pelias
Trichoptilus pygmaeus
Trichoptilus regalis
Trichoptilus scythrodes
Trichoptilus varius
Trichoptilus viduus
Trichoptilus vivax

Former species
Trichoptilus bidens is now Prichotilus bidens

Chú thích

Tham khảo

Oxyptilini


title: GLONASS-K

text:
GLONASS-K là vệ tinh thế hệ mới nhất được thiết kế nhằm phục vụ hệ thống định vị toàn cầu GLONASS của Nga. Được phát triển bởi Reshetnev Information Satellite Systems và nó được phóng lên không gian vào ngày 26 tháng 2 năm 2011, với mục tiêu nâng cấp chủ yếu thế hệ vệ tinh thứ hai GLONASS-M. Thế hệ GLONASS-K có tuổi thọ lâu hơn và độ chính xác cao hơn các thế hệ vệ tinh định vị trước của Nga.

Lịch sử

Chương trình mục tiêu liên bang "Global Navigation System" 2002–2011, đề xuất năm 2001, hướng tới mục tiêu phát triển và xây dựng thế hệ vệ tinh định vị thứ ba, gọi là GLONASS-K, như là một phần trong chương trình nâng cấp GLONASS trong giai đoạn 2005–2011. Vệ tinh mới là sự nối tiếp của GLONASS-M, được giới thiệu năm 2003. Cơ quan Vũ trụ Liên bang (Roscosmos) ban đầu đặt hàng 27 vệ tinh GLONASS-K từ Reshetnev Information Satellite Systems, công ty đã phát triển các thế hệ vệ tinh GLONASS trước đó. Ngày 7 tháng 12 năm 2010, công ty thông báo đã hoàn thành việc thử nghiệm vệ tinh GLONASS-K đầu tiên. Vệ tinh này được đưa lên quỹ đạo ngày 26 tháng 2 năm 2011.

Tham khảo

Chương trình vũ trụ Nga
Vệ tinh nhân tạo
GLONASS
Vệ tinh


title: Lucgarier

text:
Lucgarier là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Pisany

text:
Pisany là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 23-44 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Thrinchostoma sakalavum

text:
Thrinchostoma sakalavum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Thrinchostoma
Động vật được mô tả năm 1930


title: Xylocopa scioensis

text:
Xylocopa scioensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Gribodo mô tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1884


title: 171 Ophelia

text:
Ophelia  (định danh hành tinh vi hình: 171 Ophelia) là một tiểu hành tinh lớn và tối ở vành đai chính. Nó thuộc nhóm tiểu hành tinh họ Themis. Thành phần cấu tạo của nó dường như bằng chondrite cacbonat nguyên thủy.

Ngày 13 tháng 1 năm 1877, nhà thiên văn học người Pháp Alphonse L. N. Borrelly phát hiện tiểu hành tinh Ophelia khi ông thực hiện quan sát tại Đài thiên văn Marseille và đặt tên nó theo tên Ophelia, một nhân vật nữ trong Hamlet của Shakespeare.

Dựa trên các dữ liệu đường cong ánh sáng, năm 1979 người ta đã đoán là nó có thể có một vệ tinh, tuy nhiên điều này chưa được xác nhận.

Ophelia cũng là tên một vệ tinh của Sao Thiên Vương.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 171 Ophelia - baneparametre hos JPL Solar System Dynamics
 «Zappala, V., Ph. Bendjoya, A. Cellino, P. Farinella, và C. Froeschle, Asteroid Dynamical Families. EAR-A-5-DDR-FAMILY-V4.1. NASA Planetary Data System, 1997»

Ophelia
18770113
Ophelia
Tiểu hành tinh kiểu C (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu C (Tholen)
Tiểu hành tinh Themis
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Drymelater laticornis

text:
Drymelater laticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Elston miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Drymelater


title: Nagai Chaudhry

text:
Nagai Chaudhry là một thị trấn thống kê (census town) của quận Mahendragarh thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nagai Chaudhry có dân số 7368 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Nagai Chaudhry có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 48%. Tại Nagai Chaudhry, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Cacosternum leleupi

text:
The Katanga Caco hoặc Cacosternum leleupi (tên tiếng Anh: Katanga Metal Frog) là một loài ếch thuộc họ Petropedetidae.
Đây là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan ẩm, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, sông có nước theo mùa, đầm nước, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Poynton, J.C. & Scott, E. 2004. Cacosternum leleupi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Cacosternum
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo


title: Hyphydrus subsignatus

text:
Hyphydrus subsignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bilardo & Rocchi miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Mühlhausen im Täle

text:
Mühlhausen im Täle là một thị trấn thuộc huyện Göppingen ở Baden-Württemberg ở miền nam Đức. Đô thị này có diện tích 6,33 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 1118 người.

Tham khảo


title: Anthidiellum transversale

text:
Anthidiellum transversale là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Anthidiellum
Động vật được mô tả năm 1984


title: Gänserndorf

text:
Gänserndorf là một thị xã ở Marchfeld, bang Niederösterreich, Áo và là thủ phủ của Bezirk Gänserndorf. Thị xã có cự ly khoảng 20 km về phía bắc Viên, và được nối với nhau bởi Angerner Straße (Bundesstraße, hay xa lộ liên bang, 8) và tuyến đường sắt Nordbahn.

Tham khảo

Đô thị của Gänserndorf


title: Hubbsina turneri

text:
Hubbsina turneri là một loài cá thuộc họ Goodeidae. Nó là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Hubbsina turneri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật đặc hữu México
T
T
Cá México


title: Bầu cử liên bang Úc

text:
Australia bầu cơ quan lập pháp - Nghị viện của Khối thịnh vượng chung của Australia - bằng nhiều hệ thống bầu cử khác nhau.

Nghị viện Úc gồm hai viện: Hạ viện có 150 thành viên, được bầu với nhiệm kỳ ba năm tại các đơn vị bầu cử một thành viên với tỷ lệ thuận với hệ thống bỏ phiếu biểu quyết thay thế được gọi là bầu cử ưu đãi. Thượng viện có 76 thành viên, được bầu thông qua một hệ thống ưu đãi của đại diện tỷ lệ.

Cử tri lựa chọn Thượng nghị sĩ lãnh thổ với các nhiệm kỳ không cố định đó phân định bởi các ngày bầu cử Hạ viện. Các thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ kỳ sáu năm trừ trường hợp giải tán đúp, với một nửa số ghế tại thượng viện thay đổi mỗi ba năm. Trong trường hợp của một giải tán đúp, nhiệm kỳ của tất cả các nghị sĩ tại Thượng viện và Hạ viện ghế đại biểu kết thúc ngay lập tức.

Tham khảo

Bầu cử theo quốc gia


title: Duartina

text:
Duartina là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.

Địa lý

Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º24'52" độ vĩ nam và kinh độ 49º24'14" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 520 m. Dân số năm 2004 ước tính là 12.772 người.

Đô thị này có diện tích 264,3 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu điều tra - 2000
Tổng dân số: 12.475
Dân số thành thị: 10.783
Dân số nông thôn: 1.692
 Nam giới: 6.117
 Nữ giới: 6.358
Mật độ dân số (người/km²): 47,20

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 16,67

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,79

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,26

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 89,22%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,775
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,699
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,763
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,864
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Sông Alambari
 Ribeirão das Antas
 Rio Serrote
 Ribeirão da Água Branca

Các xa lộ

 SP-293
 SP-294
 SP-315

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Duartina trên WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Oidomorpha

text:
Oidomorpha là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1924 bởi Laboissiere.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Oidomorpha africana Laboissiere, 1924

Chú thích

Tham khảo

Oidini


title: Tòa Khâm sứ Hà Nội

text:
Tòa Khâm sứ Hà Nội là tòa nhà tọa lạc tại số 42 phố Nhà Chung, quận Hoàn Kiếm, Thủ đô Hà Nội. Đây từng là nơi được dùng làm trụ sở đại diện của Tòa Thánh Vatican tại Việt Nam từ năm 1951 đến 1959. Hiện nay tòa nhà này là Thư viện Quận Hoàn Kiếm, và khu đất xung quanh là vườn hoa Hàng Trống. Mảnh đất này ở gần Tòa Tổng giám mục Hà Nội và Nhà thờ Lớn Hà Nội.

Lịch sử

Theo Giáo hội Phật giáo Việt Nam, từ thời Hoàng đế Lý Thành Tông (1057) tới trước năm 1883, cả Nhà thờ Lớn Hà Nội và Tòa Khâm sứ Hà Nội đều nằm trên khu đất của chùa Báo Thiên trước đây, một ngôi chùa nổi tiếng do vua xây.

Tuy nhiên, sách Từ điển Hà Nội địa danh viết chùa Báo Thiên đến cuối thế kỷ 18 đã bị phá hủy và nền chùa cũ trở thành đất họp chợ trước khi chuyển giao cho nhà thờ. Sách Tang thương ngẫu lục viết nền cũ của tháp bị đắp núi đất phủ lên, sau một thời gian "người ta lại bỏ chùa để làm chợ Báo thiên, dùng các núi đất làm chỗ để xử tử người tội".

Năm 1922, Giáo hoàng Piô XI cử Giám mục Lécroart, Dòng Tên, nguyên Giám mục Giáo phận Thiên Tân (Tientsin), Trung Hoa, làm Khâm sai Tòa Thánh đi quan sát tình hình các giáo phận ở Đông Dương, đặc biệt về cách tổ chức các chủng viện và chương trình học vấn.

Ngày 25 tháng 5 năm 1925, Giáo hoàng Pio XI đã cho lập Tòa Khâm sứ Đông Dương và Thái Lan, và cử Giám mục Constantino Ayuti (1876-1928) làm Khâm sứ tại Đông Dương, chính yếu là tại Việt Nam. Ban đầu, Giám mục Ayuti đặt văn phòng tạm tại Tòa Giáo phận Hà Nội. Nhưng vào lúc bấy giờ, Hà nội mặc dù giữ vị trí quan trọng nhưng không phải là kinh đô, vì vậy, trụ sở Tòa Khâm sứ ở Đông Dương đã được xây cất gần Nhà thờ chính tòa Phủ Cam, Huế, vì nơi đây mới là kinh đô của Việt Nam. Liên tục trong 25 năm sau đó, các Khâm sứ kế vị là Giám mục Columban Dreyer (1928-1937) và Giám mục Antonin Drapier (1937-1950) đều đặt Toà Khâm sứ tại Huế.

Năm 1945, Việt Nam tuyên bố độc lập, Hà Nội trở thành thủ đô của nước Việt Nam. Năm 1950, Giáo hoàng Piô XII đã bổ nhiệm Giám mục John Dooley, người Ireland, làm Khâm sứ tại Đông Dương. Vì lúc đó Huế không còn là thủ đô của Việt Nam nữa, Khâm sứ Dooley đã quyết định dời trụ sở Toà Khâm sứ ra Hà Nội và đặt cạnh Toà Giám mục Hà Nội. Năm 1954, khi Việt Nam tạm bị chia cắt thành hai vùng tập kết quân sự để chuẩn bị Tổng tuyển cử theo Hiệp định Genève 1954, Khâm sứ Dooley vẫn ở lại Tòa Khâm Sứ tại Hà Nội cho đến năm 1959.

Năm 1950, khi Hà Nội đã là thủ đô của Việt Nam, Khâm sứ Dooley chuyển trụ sở ra Hà Nội. Tuy nhiên, Trụ sở Tòa Khâm Sứ Hà Nội Tòa nhà nằm cạnh Toà Giám mục trong khuôn viên đất của Nhà thờ lớn Hà Nội (Nhà thờ Chính Toà của Tổng Giáo phận Hà Nội). Sau Hiệp định Genève 1954, Khâm sứ Dooley vẫn tiếp tục giữ cương vị đại diện của Tòa Thánh tại Hà Nội. Tới tháng 3 năm 1959, Khâm sứ Dooley chấm dứt nhiệm vụ do vấn đề sức khỏe. Linh mục người Ireland Terence O'Driscoll tạm thời lãnh đạo vị trí Khâm sứ trong lúc chờ lệnh từ Vatican. Tuy nhiên ngay sau đó vài tuần, Hà Nội đã trục xuất Cha O'Driscoll và giải tán văn phòng Khâm sứ.

Vụ tranh chấp khu đất số 42 Nhà Chung năm 2007 và 2008

Chính quyền Việt Nam hiện cho rằng theo hồ sơ tài liệu về nhà đất đang lưu trữ tại Sở Tài nguyên - Môi trường và Sở Xây dựng, nguồn gốc nhà đất số 40a (nay là số 42) phố Nhà Chung thuộc thửa đất số 1472, mang bằng khoán điền thổ số 1765 khu Nhà thờ, trước đây có nguồn gốc do Hội truyền giáo ngoại quốc (Hội thừa sai Paris) quản lý và sử dụng. Sau khi Tòa Khâm sứ rời đi, khu đất này thuộc quản lý của Tòa Tổng Giám mục Hà Nội Ngày 24-11-1961, quản lý Tòa tổng giám mục Hà Nội là linh mục Nguyễn Tùng Cương tiến hành bàn giao qua Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thống nhất quản lý. Phản bác lại điều này, Tòa tổng giám mục Hà Nội nói rằng Linh mục Nguyễn Tùng Cương chỉ là quản lý Tòa Giám mục lúc đó, không là chủ sở hữu tài sản, không có thẩm quyền quyết định tài sản của Giáo hội Công giáo. Linh mục Nguyễn Tùng Cương chỉ làm bản kê khai chứ không hiến, không có quyền hiến. Theo Giáo luật, Điều 1292 quy định thì chỉ có Giám mục giáo phận với sự thỏa thuận của Hội đồng Kinh tế, Hội đồng Tư vấn và những người quan thiết khi muốn chuyển nhượng một tài sản của Giáo phận. Hơn nữa, khi phía Tòa tổng giám mục Hà Nội và linh mục Linh mục Nguyễn Tùng Cương khi còn sống đã yêu cầu đối chứng về việc không có chữ ký của ông trên văn bản gọi là "hiến đất" thì phía chính quyền đã không làm rõ được vấn đề này.

Trước năm 2007, chính quyền Hà Nội và Tòa Giám mục đã có trao đổi với nhau nhiều lần về quy chế của khu đất 42 Nhà Chung nhưng chưa đạt được sự đồng thuận. Tới cuối năm 2007, khi chính quyền đơn phương tổ chức cải tạo khu đất thành vườn hoa và công viên, một số giáo sĩ mà đứng đầu là Tổng Giám mục Ngô Quang Kiệt đã huy động giáo dân cầu nguyện dài. Trong thời gian đó, một số bảo vệ trụ sở Văn hóa quận Hoàn Kiếm đã bị hành hung (không rõ ai làm), và tại Tòa tổng giám mục Hà Nội có biểu hiện của những côn đồ họ đến họ gây rối đối với những người đang cầu nguyện ở đó. Phía giới chức Công giáo cho rằng đó các linh mục, tu sĩ, và giáo dân thì vẫn cứ cầu nguyện một cách ôn hoà. Tuy nhiên, chính quyền đã hình sự hóa vụ việc khi quyết định khởi tố một số giáo dân về tội Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản và  Gây rối trật tự công cộng mà theo phía cơ quan điều tra, họ có đầy đủ bằng chứng cho thấy một số giáo dân đã có hành động quá khích, vi phạm pháp luật. Kết quả là cuối năm 2008, một số người đã phải ra hầu tòa về tội "gây rối trật tự công cộng".. Chính quyền cáo buộc một số linh mục, giáo dân (trong đó có không ít phụ nữ) đã dùng xà beng, kìm cộng lực, phá tường rào, ào vào chiếm đất và đặt tượng Đức Mẹ, gắn thánh giá, dựng lều và ở lì tại khu đất này.

Cả phía Tòa tổng giám mục Hà Nội lẫn chính quyền đều cho rằng mình đã đưa ra những chứng cớ pháp lý và lịch sử về quyền sở hữu hợp pháp đối với khu đất Tòa khâm sứ cũ. Phía Tòa Giám mục còn nhấn mạnh: Tòa tổng giám mục chưa bao giờ hiến, tặng nhà và đất khu Tòa Khâm sứ này cho bất cứ ai, bất cứ tổ chức hay chính quyền nào. Theo họ, khu đất Tòa khâm sứ đó là của Tòa giám mục Hà Nội cho Khâm sứ mượn, bây giờ không có khâm sứ ở nữa thì trả lại cho Tòa tổng giám mục vì rằng Khâm sứ đã viết thư cảm ơn và trả lại hẳn hoi. Như vậy, trước khi cho mượn, trong khi mượn và sau khi khâm sứ ra đi, thì chủ sở hữu hợp pháp của Tòa Khâm sứ vẫn là Tòa giám mục Hà Nội.

Tuy nhiên, phía chính quyền lại bác bỏ luận điểm này và cho rằng phía Tòa Giám mục không có đủ khế ước hợp pháp để đòi đất vì Tòa nhà Khâm sứ cũ chưa bao giờ thuộc quyền sử dụng của Tòa Tổng Giám mục Hà Nội. Họ cho rằng các khế ước lưu giữ tại Sở Tài nguyên và Môi trường và Sở Xây dựng Hà Nội đều chứng minh rằng Hội Thừa sai Paris Pháp mới là chủ sở hữu của khu đất, nhưng chưa bao giờ công bố ra công chúng về các khế ước này như họ tuyên bố. Theo hình ảnh được chụp về bằng khoán số 1765 của trang mạng vietcatholic.net, trong phần Hiện chủ được ghi rõ là Hội thừa sai Paris là chủ của khu đất này (liminaire des Missions étrangères dont le siège est à paris 128 Rue du Bac par autorité Hanoi-được tuyên bố rằng tài sản này thuộc về Hội thừa sai Paris, có trụ sở đặt tại số 128 phố Bac bởi chính quyền Hà Nội). Cuối cùng, vào năm 2009, chính quyền quyết định chuyển khu đất này làm công viên, vườn hoa.

Tham khảo

Xem thêm
 Giáo hoàng Piô XII và Trung Quốc

Liên kết ngoài
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm khu Tòa Khâm Sứ
Nhà đất Tòa Khâm Sứ - Tòa Giám mục Hà nội
Lá thư: Yêu Cầu Trả Lại Tòa Khâm Sứ
VTV, Không có sơ sở pháp lý để đòi mảnh đất 42 Nhà Chung
Viet Catholic, Gốc tích những thửa đất của Nhà Chung Hà Nội: mảnh đất của Tổ Tiên để lại

Công trình kiến trúc Pháp tại Hà Nội
Nhà thờ tại Hà Nội


title: Stenalcidia

text:
Stenalcidia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: El Busto

text:
El Busto là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: Austramathes

text:
Austramathes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Phoenicophanta

text:
Phoenicophanta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Phoenicophanta bicolor Barnes & McDunnough, 1916
 Phoenicophanta flavifera Hampson, 1910
 Phoenicophanta modestula Dyar, 1924

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Phoenicophanta at funet.fi

Eustrotiini


title: Dolichopeza tuberculifera

text:
Dolichopeza tuberculifera là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Berzo Inferiore

text:
Berzo Inferiore là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 21 km², dân số 2206 người. Các đô thị giáp ranh gồm: Bienno, Bovegno, Cividate Camuno, Esine.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Heurtevent

text:
Heurtevent là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Heurtevent sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: (6726) 1991 PS

text:
(6726) 1991 PS là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 5 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Melipona ogilviei

text:
Melipona ogilviei là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Melipona
Động vật được mô tả năm 1932


title: Thành Gia Ban

text:
Thành Gia Ban (成家班; tiếng Anh: Jackie Chan Stunt Team; nghĩa: Nhóm hành động mạo hiểm Thành Long) là một nhóm võ sư và người đóng thế làm việc cùng Thành Long trong các bộ phim của ông để phụ trách phần chỉ đạo hành động. Vốn là một diễn viên chuyên đóng các bộ phim đòi hỏi có nhiều cảnh hành động và võ thuật phức tạp, Thành Long được sự hỗ trợ rất đắc lực của nhóm Thành Gia Ban, nhóm này đã nhiều lần được trao Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông cho chỉ đạo hành động xuất sắc nhất.

Lịch sử
Ngay từ giai đoạn khởi đầu sự nghiệp, Thành Long đã tập trung vào các bộ phim võ thuật và hành động hài với phong cách diễn hết sức linh hoạt, độc đáo và sáng tạo. Trong quá trình diễn xuất, Thành Long bắt đầu hình thành mối cộng tác thân thiết với nhiều võ sư và người đóng thế, những người chuyên đảm nhiệm biên đạo và thực hiện các cảnh phim nguy hiểm hoặc đòi hỏi trình độ võ thuật cao. Nhóm Thành Gia Ban dần được thành lập từ mối cộng tác này và nó chính thức ra mắt trong vai trò chỉ đạo hành động của bộ phim Kế hoạch A (A 計劃, 1983), một tác phẩm tiêu biểu của bộ ba Thành Long - Nguyên Bưu - Hồng Kim Bảo. Những thành viên của Thành Gia Ban không chỉ được nhận bảo hiểm cố định mà còn có mức lương cao hơn so với khi họ làm riêng lẻ. Tới năm 1990 thì nhóm Thành Gia Ban bỏ cơ cấu tố chức với số thành viên cố định, thay vào đó tùy từng bộ phim Thành Long sẽ chọn một nhóm Thành Gia Ban riêng với số thành viên thay đổi tùy theo yêu cầu.

Cách tổ chức của Thành Gia Ban đã mở đầu cho xu hướng thành lập những nhóm chỉ đạo và diễn xuất hành động ở điện ảnh Hồng Kông, các chỉ đạo hành động tên tuổi như Hồng Kim Bảo, Nguyên Bưu, Lưu Gia Lương, Đường Quý Lễ bắt đầu thành lập riêng cho họ những nhóm cộng tác thân thiết. Thành Gia Ban đã cộng tác với nhóm của Hồng Kim Bảo trong Phích Lịch Hỏa (霹靂火, 1995) và Around the World in 80 Days (2004). Đôi khi nhóm Thành Gia Ban còn tham gia chỉ đạo và diễn xuất hành động cho những phim không có sự tham gia của Thành Long, một ví dụ là bộ phim Yên chi khâu (胭脂扣, 1988).

Tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông, nhóm Thành Gia Ban đã 7 lần chiến thắng ở hạng mục Chỉ đạo hành động xuất sắc nhất, nhiều hơn bất cứ cá nhân nào khác ở hạng mục này kể cả những chỉ đạo hành động nổi tiếng như Viên Hòa Bình hay Trình Tiểu Đông.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin trên Alice.fr

Chỉ đạo hành động Hồng Kông
Thành Long
Diễn viên Hồng Kông
Diễn viên đóng thế
Bài viết về nhiều người


title: Eucera nipponensis

text:
Eucera nipponensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1911


title: Nectopsyche brunneofascia

text:
Nectopsyche brunneofascia là một loài Trichoptera thuộc họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Nectopsyche


title: Colaspis brownsvillensis

text:
Colaspis brownsvillensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

[[Thể loại:Colaspis


title: Liên đoàn bóng đá Kazakhstan

text:
Liên đoàn bóng đá Kazakhstan (; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Kazakhstan. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Kazakhstan gia nhập FIFA năm 1994 và UEFA năm 2002.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ

Kazakhstan
Bóng đá Kazakhstan
Tổ chức thể thao thành lập năm 1992


title: Moulismes

text:
Moulismes là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 29,06 km², dân số năm 2006 là 406 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 160 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Moulismes Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Moulismes


title: Lý Nam Đế

text:
Lý Nam Đế (chữ Hán: 李南帝; 503 – 548), húy là Lý Bí hoặc Lý Bôn (李賁) (xem mục Tên gọi bên dưới), là vị vua đầu tiên của nhà Tiền Lý và nước Vạn Xuân. Ông là 1 trong 14 anh hùng tiêu biểu của dân tộc Việt Nam.

Tên gọi
Trong sử cũ viết bằng Hán văn như Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục thì tên thật của Lý Nam Đế được ghi lại là 李賁. Trong khi chữ 李 chỉ có âm Hán Việt là "Lý" thì chữ 賁 lại có thể đọc là "Bí" hoặc "Bôn", mà sử cũ viết bằng Hán văn thì lại không chỉ rõ chữ 賁 phải đọc như thế nào nên có người đọc "李賁" là "Lý Bôn", lại có người đọc là "Lý Bí". Xét về nghĩa thì tên Lý Bôn có tính hợp lý hơn vì chữ 賁 âm bôn có nghĩa là dũng cảm, nhanh nhẹn

Quê hương
Nhiều sách sử cho biết tổ tiên của Lý Nam Đế là người tỉnh Sơn Tây vào cuối thời Tây Hán thì tránh sang ở Giao Châu để lánh nạn loạn Vương Mãng. Qua chín đời, đến đời Lý Bí thì dòng họ Lý đã ở Việt Nam được hơn năm thế kỷ. Chính sử Trung Quốc đều coi Lý Bí là "Giao Châu thổ nhân".

Theo sách Văn minh Đại Việt của Nguyễn Duy Hinh căn cứ các thần phả thì Lý Bí không phải là thế hệ thứ bảy mà là thế hệ thứ 11 của họ Lý từ khi sang Việt Nam. Khoảng cách 11 thế hệ trong năm thế kỷ hợp lý hơn là bảy thế hệ trong năm thế kỷ. Theo đó, đời thứ bảy là Lý Hàm lấy bà Ma thị là người Việt, sinh ra Lý Thanh. Lý Thanh phục vụ dưới quyền Thứ sử Giao Châu là Đàn Hòa Chi nhà Lưu Tống thời Nam Bắc Triều (Trung Quốc). Lý Thanh sinh ra Lý Hoa, Lý Hoa sinh ra Lý Cạnh. Lý Cạnh sinh ra Lý Thiên Bảo, Lý Bí và Lý Hùng.

Lịch sử Trung Quốc cho biết: "Năm 436 vua Lưu Tống Văn Đế (424–453) sai thứ sử Giao Châu Đàn Hòa Chi đánh Lâm Ấp." Năm 453 vua Lưu Tống Văn Đế cùng thứ sử Giao Châu Đàn Hòa Chi đánh Lâm Ấp lấy được nhiều của quý lạ thì từ cuối thời Tây Hán là năm 25 Công nguyên đến khi Đàn Hoà Chi đánh Lâm Ấp lần thứ nhất năm 436 là hơn 400 năm. Trong khi đó theo cách tính của Nguyễn Duy Hinh thì Lý Thanh là đời thứ tám, như vậy từ cụ tổ đầu tiên sang Việt Nam cho đến Lý Thanh chưa tới 250 năm, thế thì không thể hợp tác với Đàn Hoà Chi năm 436 được. Từ cụ tổ đầu tiên sang Việt Nam đến vua Lý Bí không phải 11 đời hay 7 đời, mà là 17 đời. Có khả năng con số 7 này sai bởi khâu in ấn từ 17 thành 7, giống như trường hợp Ngô Mây sinh năm 1919 in nhầm thành 1929 (đã được chỉnh lý trên báo QĐND số ra ngày 31 tháng 12 năm 2006) hay nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê năm 1527 lại in 1517. Đại Việt sử ký toàn thư thì chép: "Tổ tiên là người Bắc, cuối thời Tây Hán khổ vì việc đánh dẹp mới tránh sang ở đất phương Nam, được bảy đời thì thành người Nam" chứ không nói đến Lý Bí là bảy đời.

Theo thần sắc chép về Lý Thiên Bảo, anh trai Lý Bí là ở xã Dịch Vọng Tiền (Cầu Giấy, Hà Nội) như sau: "Giáp Tăng Phúc xã Dịch Vọng Tiền ngày nay, xưa vốn là trang Thái Bình. Đất ở đây bằng phẳng, sông ở đây trong mát cây cối xanh tươi mà sầm uất, phong tục chất phác mà dày dặn. Trong ấp có ông Lý Thiên Bảo luôn làm việc thiện, ngày đêm thắp hương thờ thượng đế, rộng lòng làm điều phúc, bỏ của tu tạo đền chùa..."

Về quê hương Lý Bí, các nguồn tài liệu ghi khác nhau. Đại Việt sử ký toàn thư và Lịch triều hiến chương loại chí ghi ông là người Thái Bình, phủ Long Hưng. Theo Khâm định Việt sử thông giám cương mục thì "tên Thái Bình đặt từ thời Đường (618–907), còn Long Hưng đặt từ thời Trần (1225–1400)," như vậy gọi Thái Bình và Long Hưng là gọi theo tên sau này đặt. Các sử gia nhà Nguyễn xác định Long Hưng thuộc Thái Bình và cho rằng quê Lý Bí thuộc Thái Bình. Việt Nam sử lược ghi rằng phủ Long Hưng thuộc tỉnh Sơn Tây (cũ). Các nhà nghiên cứu hiện nay chỉ ra rằng: thời Bắc thuộc, tỉnh Thái Bình hiện nay vẫn là biển. Tên gọi Thái Bình thời Bắc thuộc nằm trong khoảng vùng Sơn Tây (Hà Nội) . Tại khu vực này có nhiều đền thờ Lý Bí và những người gắn bó với ông như Triệu Túc, Phạm Tu, Lý Phật Tử.

Nhân kỷ niệm 1.470 năm (542–2012) ngày cuộc khởi nghĩa Lý Bí bùng nổ, ngày 6 tháng 10 năm 2012 tại Hà Nội, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam và UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội thảo khoa học "Một số vấn đề về Vương triều Tiền Lý và quê hương của vua Lý Nam Đế" đã đưa ra kết luận vua Lý Nam Đế có quê gốc ở thôn Cổ Pháp, xã Tiên Phong, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.

Tuổi thơ Của Lý Bí
Lý Bí sinh ngày 12 tháng 9 năm Quý Mùi (17 tháng 10 năm 503). Lý Bí có tài, được Thứ sử Giao Châu là Vũ Lâm hầu Tiêu Tư (蕭諮) nhà Lương mời ra làm chức Giám quân ở Đức châu (huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh ngày nay). Nhưng do bất bình với các quan lại đô hộ tàn ác, Lý Bí bỏ quan, về quê, chiêu binh mãi mã chống lại chính quyền đô hộ.

Đánh đuổi quân Lương và Lâm Ấp

Khởi nghĩa đuổi Tiêu Tư

Được nhiều người hưởng ứng, lực lượng của Lý Bí lớn mạnh. Tù trưởng ở Chu Diên (Đan Phượng, Hà Nội) là Triệu Túc cùng con là Triệu Quang Phục phục tài đức của ông nên đã đem quân nhập với đạo quân của ông. Tinh Thiều, một người giỏi từ chương, từng đến kinh đô nhà Lương xin được chọn làm quan, nhưng chỉ được cho chức "gác cổng thành" nên bỏ về Giao Châu theo Lý Bí. Ngoài ra trong lực lượng của Lý Bí còn có một võ tướng là Phạm Tu đã ngoài 60 tuổi. Thần phả còn ghi nhận thêm các tướng theo giúp Lý Bí là Trịnh Đô, Tam Cô, Lý Công Tuấn hay còn gọi là Đào Công Tuấn.

Lý Bí liên kết với các châu lân cận cùng chống lại Tiêu Tư. Cuối năm 541, Lý Bí chính thức khởi binh chống nhà Lương, khí thế rất mạnh. Theo sách Lương thư của Trung Quốc, Tiêu Tư liệu thế không chống nổi quân Lý Bí, phải sai người mang của cải đến đút lót cho Lý Bí để được tha chạy thoát về Quảng Châu. Quân của Lý Bí đánh chiếm lấy thành Long Biên.

Tuy Tiêu Tư đã bỏ chạy nhưng Lý Bí chỉ mới kiểm soát được vùng Bắc Bộ Việt Nam hiện nay, các châu phía nam vẫn còn trong tay nhà Lương. Tháng 4 năm 542, Lương Vũ Đế sai Thứ sử Việt châu là Trần Hầu, Thứ sử La châu là Ninh Cự, Thứ sử An châu là Úy Trí, Thứ sử Ái châu là Nguyễn Hán cùng hợp binh đánh Lý Bí. Nhưng Lý Bí đã chủ động ra quân đánh trước, phá tan lực lượng quân Lương ở phía nam, làm chủ toàn bộ Giao Châu.

Đánh lui cuộc phản công của nhà Lương
Đầu thế kỉ VI, nhà Lương đô hộ Giao Châu.

Cuối năm 542, Lương Vũ Đế lại sai thứ sử Giao Châu là Tôn Quýnh, Thứ sử Tân Châu là Lư Tử Hùng sang đàn áp. Tôn Quýnh và Lư Tử Hùng sợ thế mạnh của Lý Bí nên không dám tiến quân, xin khất tới mùa thu năm sau. Thứ sử Quảng Châu là Hoán (theo Trần thư là Tiêu Ánh) không cho, Tiêu Tư cũng thúc giục, nên Quýnh và Hùng buộc phải tiến quân.

Được tin quân Lương lại tiến sang, Lý Bí chủ động mang quân ra bán đảo Hợp Phố đón đánh. Tôn Quýnh và Lư Tử Hùng đi đến Hợp Phố, bị quân Lý Bí đánh bại, mười phần chết đến sáu, bảy phần, quân tan rã.

Chiến thắng này giúp Lý Bí kiểm soát toàn bộ Giao Châu, tức là miền Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ Việt Nam cộng thêm quận Hợp Phố (khu vực huyện Hợp Phố thành phố Bắc Hải tỉnh Quảng Tây và bán đảo Lôi Châu tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc hiện nay).

Đánh đuổi Lâm Ấp
Trong khi Lý Bí bận đối phó với nhà Lương ở phía Bắc thì tại phía nam, vua Lâm Ấp có ý nhòm ngó Giao Châu.

Biên giới giữa Giao Châu và Lâm Ấp lúc đó là dãy núi Hoành Sơn. Tháng 5 năm 543, vua Lâm Ấp mang quân xâm chiếm quận Nhật Nam và tiến đến quận Cửu Đức. Lý Nam Đế sai Phạm Tu cầm quân vào nam đánh Lâm Ấp.

Vì sử sách không mô tả rõ diễn biến trận đánh này, chỉ ghi sơ lược: Phạm Tu tiến quân vào Nam đánh tan quân Lâm Ấp ở Cửu Đức khiến vua Lâm Ấp phải bỏ chạy.

Có ý kiến cho rằng người đi đánh Lâm Ấp là Lý Phục Man chứ không phải Phạm Tu và đây là hai vị tướng khác nhau; lại có ý kiến cho rằng chính Phạm Tu là Lý Phục Man, vì có công đánh Lâm Ấp mà được ban họ Lý, đổi tên Phục Man (chinh phục người Man).

Dựng nước Vạn Xuân

Năm 544, tháng giêng, Lý Bí tự xưng là Nam Việt Đế, lên ngôi, đặt niên hiệu là Thiên Đức (đức trời), lập trăm quan, đặt tên nước là Vạn Xuân thể hiện mong muốn rằng xã tắc truyền đến muôn đời. Ông đóng đô ở vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội), dựng điện Vạn Thọ làm nơi triều hội, thành lập triều đình với hai ban văn, võ và lấy Triệu Túc làm Thái phó, Tinh Thiều đứng đầu ban văn, Phạm Tu đứng đầu ban võ.

Hiện có một số mâu thuẫn về kinh đô của Lý Nam Đế. Một số nguồn cho rằng Lý Nam Đế đóng đô ở thành Long Biên. Tuy nhiên ngày nay đa số công nhận kinh đô của Lý Nam Đế là một tòa thành được xây ở cửa sông Tô Lịch (thuộc Hà Nội ngày nay). Hiện nay tại xã Hạ Mỗ huyện Đan Phượng (tức huyện Chu Diên xưa) còn dấu tích thành Ô Diên của Hậu Lý Nam Đế.

Chạy về động Khuất Lão
Năm 545, tháng 5, nhà Lương cho Dương Phiêu (hay Dương Thiệu) làm Thứ sử Giao Châu, Trần Bá Tiên làm tư mã, đem quân xâm lấn, lại sai Thứ sử Định Châu là Tiêu Bột hội với Phiêu ở Giang Tây.

Trần Bá Tiên đem quân đi trước. Khi quân của Bá Tiên đến Giao Châu, Lý Nam Đế đem ba vạn quân ra chống cự, bị thua ở Chu Diên, lại thua ở cửa sông Tô Lịch, tướng Tinh Thiều, Phạm Tu tử trận. Ông chạy về thành Gia Ninh (Phong Châu cũ, ngày nay thuộc xã Thanh Đình, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ). Quân Lương đuổi theo vây đánh.

Tháng Giêng năm 546, Trần Bá Tiên đánh lấy được thành Gia Ninh. Lý Nam Đế chạy vào đất người Lạo ở Tân Xương. Quân Lương đóng ở cửa sông Gia Ninh.

Sau một thời gian tập hợp và củng cố lực lượng. Tháng 8, ông đem hai vạn quân từ trong đất Lạo ra đóng ở hồ Điển Triệt (xã Tứ Yên, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc ngày nay), đóng nhiều thuyền đậu chật cả mặt hồ. Quân Lương sợ, cứ đóng lại ở cửa hồ không dám tiến vào. Đêm hôm ấy nước sông lên mạnh, dâng cao bảy thước, tràn đổ vào hồ. Trần Bá Tiên nhân đó đem quân theo dòng nước tiến trước vào. Quân Vạn Xuân không phòng bị, vì thế tan vỡ.

Lý Nam Đế phải lui giữ ở trong động Khuất Lão, ông ủy cho con Thái phó Triệu Túc là Tả tướng Triệu Quang Phục giữ việc nước, điều quân đi đánh Bá Tiên.

Ngày nay, các sử gia trong Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã thống nhất xác định địa danh động Khuất Lão thuộc địa bàn xã Văn Lương, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

Qua đời
Năm 548, ngày 20 (ngày Tân Hợi) tháng 3 (tức ngày 13 tháng 4 dương lịch), Lý Nam Đế ở động Khuất Lão lâu ngày bị nhiễm lam chướng, ốm qua đời. Ông ở ngôi được năm năm (543–548), thọ 46 tuổi. Theo sách Việt Nam văn minh sử cương của Lê Văn Siêu dẫn một số nguồn tài liệu cổ, Lý Nam Đế ở lâu ngày trong động, vì nhiễm lam chướng nên bị mù hai mắt. Vì vậy đời sau đến ngày giỗ thường phải xướng tên các đồ lễ để vua nghe thấy. Lại cũng theo tài liệu này, có thuyết cho rằng không phải Lý Nam Đế ốm chết mà vua bị người Lạo làm phản giết hại. Tướng Lý Phục Man cũng mất theo vua vì nạn này.

Gia đình
Anh trai: Lý Thiên Bảo

Cháu trai: Hậu Lý Nam Đế

Bình luận

Theo sử gia Lê Văn Hưu:
Binh pháp có câu: "Ba vạn quân đều sức, thiên hạ không ai địch nổi". Nay Lý Bí có 5 vạn quân mà không giữ được nước, thế thì Bí kém tài làm tướng chăng? Hay là quân lính mới họp không thể đánh được chăng? Lý Bí cũng là bậc tướng trung tài, ra trận chế ngự quân địch giành phần thắng không phải là không làm được, nhưng bị hai lần thua rồi chết, bởi không may gặp phải Trần Bá Tiên là kẻ giỏi dùng binh vậy.

Theo sử gia Ngô Sĩ Liên:
Tiền Lý Nam Đế dấy binh trừ bạo, đáng là thuận đạo trời, thế mà cuối cùng đến nỗi bại vong, là vì trời chưa muốn cho nước ta được bình trị chăng? Than ôi! Không chỉ vì gặp phải Bá Tiên là kẻ giỏi dùng binh, mà còn gặp lúc nước sông đột ngột dâng lên trợ thế cho giặc, há chẳng phải cũng do trời hay sao?

Khâm định Việt sử thông giám cương mục nhận xét:
Nam Đế nhà Lý dù không địch nổi quân Lương, việc lớn tuy không thành nhưng đã biết nhân thời cơ mà vùng dậy, tự làm chủ nước mình, đủ để tạo thanh thế và mở đường cho nhà Đinh, nhà Lý sau này. Việc làm của Lý Nam Đế há chẳng phải là hay lắm đó sao!

Xem thêm
 Nhà Tiền Lý
 Triệu Việt Vương
 Lý Thiên Bảo
 Phạm Tu

Tham khảo

 Đại Việt sử ký toàn thư - Bản điện tử.
 Khâm định Việt sử Thông giám cương mục - Bản điện tử, định dạng PDF.
 Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà Xuất bản Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp.
 Viện Sử học (2001), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội.
 Nguyễn Duy Hinh (2005), Văn minh Đại Việt, Nhà Xuất bản Văn hóa thông tin.
 Lê Văn Siêu (2004), Việt Nam văn minh sử cương, Nhà Xuất bản Thanh niên.
 Viện Khoa học xã hội Việt Nam (2007), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 4, Nhà Xuất bản Khoa học xã hội.

Chú thích

Người Thái Nguyên
Người Hà Nội
Vua nhà Tiền Lý
Anh hùng dân tộc Việt Nam
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 2
Sinh năm 503
Mất năm 548
Người Hà Tây


title: Mòng

text:
Từ mòng trong tiếng Việt có thể là:
 Tên gọi khác của các loài ruồi trâu hay mòng trâu (họ Tabanidae).
 Tên gọi khác của các loài mòng biển (Larus spp. và đồng minh)
 Trong tên gọi của các loài mòng két (một bộ phận của họ Vịt), ít nhất là của:
 Mòng két (Anas crecca)
 Mòng két mày trắng (Anas querquedula).


title: Tucquegnieux

text:
Tucquegnieux  là một xã thuộc tỉnh Meurthe-et-Moselle trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Fusinus excavatus

text:
Fusinus excavatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Lacanobia kirghisa

text:
Lacanobia kirghisa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuoidea. Nó được tìm thấy ở Kyrgyzstan.

Chú thích

Lacanobia


title: Reina Mercedes

text:
Reina Mercedes là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Isabela, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 21.874 người trong 3.759 hộ.

Các đơn vị hành chính

Reina Mercedes được chia ra 20 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin
Municipality of Reina Mercedes

Đô thị của Isabela


title: Schematiza funerea

text:
Schematiza funerea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Schematiza


title: Paratelmatobius poecilogaster

text:
Paratelmatobius poecilogaster là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Nascimento, L.B. & Garcia, P. 2004. Paratelmatobius poecilogaster. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Paratelmatobius
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật lưỡng cư Brasil


title: Tầng Priabona

text:
Tầng Priabona (còn gọi là tầng Jackson hay tầng Runangan) là tầng cuối cùng của thế Eocen. Tầng này trải dài trong khoảng thời gian từ 37,8 ± 0,1 triệu năm trước (Ma) tới 33,9 ± 0,1 Ma. Tên gọi của tầng này lấy theo tên gọi của Priabona, một khu vực thuộc Vicenza, Ý.

Tầng này bắt đầu khi có các hóa thạch của Chiasmolithus oamaruensis và kết thúc trước khi có hóa thạch của trùng lỗ phù du Hantkenina.

Xem thêm
 Danh sách các di chỉ chứa hóa thạch (với liên kết tới trang web)

Tham khảo
GeoWhen Database - Priabonian

Ghi chú

Priabona, tầng


title: Weinmannia spiraeoides

text:
Weinmannia spiraeoides là một loài thực vật thuộc họ Cunoniaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Weinmannia spiraeoides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Weinmannia


title: Cheumatopsyche roscida

text:
Cheumatopsyche roscida là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Strenquels

text:
Strenquels là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 155 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Teucholabis patens

text:
Teucholabis patens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Francheval

text:
Francheval  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Chionea reclusa

text:
Chionea reclusa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Chionea
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: 9082 Leonardmartin

text:
9082 Leonardmartin (1994 VR6) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1994 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9082 Leonardmartin

Được phát hiện bởi Eugene M. Shoemaker
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Alexteroon obstetricans

text:
Alexteroon obstetricans là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Cameroon, Guinea Xích Đạo, Gabon, và có thể cả Cộng hòa Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Schiøtz, A., Amiet, J.-L. & Burger, M. 2004. Alexteroon obstetricans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Alexteroon
Động vật được mô tả năm 1931


title: Hydropsyche butes

text:
Hydropsyche butes là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Batman (thành phố)

text:
Batman (, ) là một thành phố tỉnh lỵ tỉnh Batman của Thổ Nhĩ Kỳ. Thành phố Batman có diện tích km2, dân số thời điểm năm 2009 là 313.355 người. Đây là thành phố lớn thứ 23 tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Batman nằm trong khu vực Đông Nam Anatolia của Thổ Nhĩ Kỳ, trên một cao nguyên, cao độ 540 mét trên mực nước biển, gần nơi hợp lưu của sông Batman và sông Tigris. Mỏ dầu Bati Raman là mỏ dầu lớn nhất ở Thổ Nhĩ Kỳ, nằm ngay bên ngoài thành phố. Batman có một sân bay địa phương và một căn cứ không quân, đã được sử dụng cho quá cảnh của máy bay và máy bay trực thăng trong một số hoạt động tìm kiếm và cứu nạn của cuộc chiến tranh vùng Vịnh.

Cho đến những năm 1950, Batman là một ngôi làng gọi là Iluh với dân số khoảng 3.000 người. Tuy nhiên, các mỏ dầu được phát hiện xung quanh nó trong những năm 1940 dẫn đến một sự phát triển nhanh chóng của khu vực và trong dòng chảy của lực lượng lao động từ các bộ phận khác của Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 1957, làng được đổi tên thành Batman, sau khi trùng tên sông, trở thành thành phố và trở thành một trung tâm huyện. Trong 50 năm tới, Batman đã được xây dựng lại từ một tầng để các tòa nhà nhiều tầng và dân số lớn gấp 100 lần. Một đường ống dẫn dầu dài 511 km đã được đưa vào năm 1967 từ Batman thành phố cảng Dörtyol gần điểm cực đông của bờ biển Địa Trung Hải để vận chuyển dầu thô từ các nhà máy lọc dầu Batman. Năm 1990, thành phố trở thành thủ phủ của tỉnh Batman.

Ngoài dầu mỏ là sản phẩm chủ đạo của khu vực, Batman sản xuất đồ uống, thực phẩm chế biến, hóa chất, đồ gỗ, giày dép, máy móc, thiết bị vận tải.

Khí hậu

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 GAP Project page re Batman
 Batman Province Guide
 Batman University Website

Thành phố của Thổ Nhĩ Kỳ
Tỉnh Batman, Thổ Nhĩ Kỳ
Huyện thuộc tỉnh Batman


title: Ctenicera lanei

text:
Ctenicera lanei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Becker miêu tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Ctenicera


title: Chimarra sedlaceki

text:
Chimarra sedlaceki là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chimarra


title: Réchicourt-le-Château

text:
Réchicourt-le-Château là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Réchicourt-le-Château. Tọa độ địa lý của xã là 48° 39' vĩ độ bắc, 06° 50' kinh độ đông. Réchicourt-le-Château nằm trên độ cao trung bình là 260 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 242 mét và điểm cao nhất là 333 mét. Xã có diện tích 24,14 km², dân số vào thời điểm 2005 là 558 người; mật độ dân số là 24,3 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Euphorbia kondoi

text:
Euphorbia kondoi là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Haevermans, T. 2004. Euphorbia kondoi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Madagascar
K


title: Thalpophila

text:
Thalpophila là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Thalpophila matura (Hufnagel, 1766)
 Thalpophila vitalba (Freyer, 1834)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Thalpophila at funet

Hadeninae


title: Truncadaphne permiscere

text:
Truncadaphne permiscere là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Truncadaphne


title: Epigomphus sulcatistyla

text:
Epigomphus sulcatistyla là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Paulson, D. & von Ellenrieder, N. 2005. Epigomphus sulcatistyla. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Epigomphus
Động vật đặc hữu México
Côn trùng México


title: Giải César cho nhạc phim hay nhất

text:
Giải César cho nhạc phim hay nhất (tiếng Pháp: César de la meilleure musique écrite pour un film, trước năm 2000 là César de la meilleure musique), là một giải César dành cho người viết nhạc cho một phim được bầu chọn là hay nhất.

Dưới đây là danh sách các người và các phim đoạt giải:

Thập niên 1970
1976:  François de Roubaix - Le Vieux Fusil
1977:  Philippe Sarde - Barocco
1978:  Miklós Rózsa - Providence
1979:  Georges Delerue - Préparez vos mouchoirs

Thập niên 1980
1980:  Georges Delerue - L'Amour en fuite
1981:  Georges Delerue - Le Dernier Métro
1982:  Vladimir Cosma - Diva
1983:  Michel Portal - Le Retour de Martin Guerre
1984:  Vladimir Cosma - Le Bal
1985:  Michel Portal - Les Cavaliers de l'orage
1986:  Astor Piazzolla - Tangos, l'exil de Gardel
1987:  Herbie Hancock - Autour de minuit
1988:  Michel Portal - Champ d'honneur
1989:  Eric Serra - Le Grand bleu

Thập niên 1990
1990:  Oswald d'Andréa - La Vie et rien d'autre
1991:  Jean-Claude Petit - Cyrano de Bergerac
1992:  Jordi Savall - Tous les matins du monde
1993:  Gabriel Yared - L'Amant
1994:  Cheb Khaled - Un, deux, trois, soleil
1995:  Zbigniew Preisner - Trois Couleurs: Rouge
1996:  Zbigniew Preisner, Michel Colombier, Serge Gainsbourg: Élisa
1997:  Bruno Coulais - Microcosmos
1998:  Bernardo Sandoval - Western
1999:  Tony Gatlif - Gadjo Dilo

Thập niên 2000
2000:  Bruno Coulais - Himalaya, l'enfance d'un chef
2001:  Tony Gatlif, La Caïta, Cheikh Ahmad al-Tûni, Tomatito - Vengo
2002:  Yann Tiersen - Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain
2003:  Wojciech Kilar - Le Pianiste
2004:  Benoît Charest - Les Triplettes de Belleville
2005:  Bruno Coulais - Les Choristes
2006:  Alexandre Desplat, - De battre mon cœur s'est arrêté
2007:  -M-, - Ne le dis à personne
2008:  Alex Beaupain, - Les Chansons d'amour
2009: Michael Galasso, - Séraphine'''
 Jean-Louis Aubert, - Il y a longtemps que je t'aime Marco Beltrami & Marcus Trumpp, - Mesrine: L'Instinct de mort & Mesrine: L'Ennemi public n° 1 Sinclair, - Le Premier Jour du reste de ta vie Reinhardt Wagner, - Faubourg 36''

Tham khảo

Nhạc phim
Cesar
Giải thưởng âm nhạc điện ảnh


title: Quận Randolph, North Carolina

text:
Quận Randolph là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina.  Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 130,454 người. Quận lỵ đóng ở Asheboro. Trung tâm dân số Bắc Carolina nằm ở Seagrove.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 790 dặm Anh vuông (2.046 km²), trong đó, 787 dặm Anh vuông (2.039 km²) là diện tích đất và 3 dặm Anh vuông (7 km²) trong tổng diện tích (0,33%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 22 xã: Asheboro, Archdale, Back Creek, Brower, Cedar Grove, Coleridge, Columbia, Concord, Farmer, Franklinville, Grant, Level Cross, Liberty, New Hope, New Market, Pleasant Grove, Providence, Randleman, Richland, Tabernacle, Trinity, và Union.

Các quận giáp ranh
Quận Guilford, Bắc Carolina - Bắc
Quận Alamance, Bắc Carolina - Đông bắc
Quận Chatham, Bắc Carolina - Đông
Quận Moore, Bắc Carolina - Đông nam
Quận Montgomery, Bắc Carolina - Tây nam
Quận Davidson, Bắc Carolina - Tây

Cư dân nổi tiếng

Naomi Wise
Richard Petty
Lee Petty.
Kyle Petty
Adam Petty

Thông tin nhân khẩu

Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 130.454 người, 50.659 hộ, và 37.335 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 166 người trên mỗi dặm Anh vuông (64/km²). Đã có 54.422 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 69 trên mỗi dặm Anh vuông (27/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 89,20% người da trắng, 5,63% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,45% người thổ dân châu Mỹ, 0,64% người gốc châu Á, 0,02% người các đảo Thái Bình Dương, 3,01% từ các chủng tộc khác, và 1,06% từ hai hay nhiều chủng tộc.  6,63% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

As with much of North Carolina the Latino population of Randolph County continued to grow into the twenty-first century.  2005 figures placed the Latino population as 9,3% of the county's total.

In 2000 Có 50,659 hộ trong đó có 33,70% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 59,10% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 10,20% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 26,30% là không gia đình. 22,50% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 8,60% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,55 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,97,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 25,00% dưới độ tuổi 18, 8,00% từ 18 đến 24, 31,30% từ 25 đến 44, 23,50% từ 45 đến 64, và 12,10% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 36 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 97,80 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 95,40 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $38.348, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $44.369, Nam giới có thu nhập bình quân $30.575 so với mức thu nhập $22.503 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $18.236, Khoảng 6,80% gia đình và 9,10% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 11,60% những người có độ tuổi 18 và 11,50% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Randolph County government official website
 Official Visitor Information
 North Carolina Architects & Builders

Quận của North Carolina


title: Saint-Aubin-le-Cauf

text:
Saint-Aubin-le-Cauf là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Saint-Aubin-le-Cauf on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Oides dichron

text:
Oides dichron là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Diabrotica exclamationis

text:
Diabrotica exclamationis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Lasioglossum dernaense

text:
Lasioglossum dernaense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1925


title: Omega Centauri

text:
Omega Centauri hay ω Cen, NGC 5139, Caldwell 80) là một cụm sao cầu trong chòm sao Bán Nhân Mã, do Edmond Halley nhận dạng như là một thiên thể không phải là sao vào năm 1677 và ông gọi nó là một tinh vân. Omega Centauri có trong danh lục của Ptolemy 2000 năm trước với tên gọi là một ngôi sao. Lacaille đưa nó vào danh lục của ông với số hiệu L I.5. Nhà thiên văn người Anh John Herschel là người đầu tiên nhận ra nó là một cụm sao cầu vào thập niên 1830. Omega Centauri quay quanh Ngân Hà, và là cụm sao cầu sáng nhất và lớn nhất từng được biết đến trong dải thiên hà của chúng ta. Hầu hết các cụm sao cầu đều nằm trong nhóm thiên hà Địa Phương, chỉ có Mayall II là nằm trong thiên hà Tiên Nữ là sáng hơn và lớn hơn. Nó cũng khác do là cụm sao cầu thuộc một thiên hà khác, và do vậy nó có thể có nguồn gốc khác. Omega Centauri nằm cách Trái Đất khoảng 15.800 năm ánh sáng (hay 4.850 parsec), nó chứa khoảng vài triệu ngôi sao loại II. Các ngôi sao ở trung tâm của nó tập trung rất lớn với ước lượng chúng cách nhau trung bình khoảng 0,1 năm ánh sáng. Tuổi của Omega Centauri là khoảng 12 tỷ năm.

Omega Centauri là một trong số ít các cụm sao cầu có thể nhìn được bằng mắt thường và xuất hiện bằng độ lớn của trăng tròn. Mặc dù nó không phải là một ngôi sao, Omega Centauri được đặt một tên gọi trong danh sách Bayer. Sao Kapteyn cách Trái Đất khoảng 13 năm ánh sáng được nghĩ có nguồn gốc từ Omega Centauri.

Hố đen trung tâm

Đăng trên tạp chí "The Astrophysical Journal" ngày 1/4/2008, các nhà thiên văn học thông báo đã tìm thấy chứng cứ về một hố đen khối lượng trung bình tại tâm của Omega Centauri. Các quan sát được thực hiện với kính viễn vọng không gian Hubble và Đài thiên văn Gemini ở Cerro Pachon của Chile. Camera tiên tiến cho khảo sát của Hubble cho thấy các ngôi sao đang bị thu hẹp lại khoảng cách tại tâm của Omega Centauri, do mật độ ánh sáng sao tăng dần khi đến gần tâm. Khi đo vận tốc của các ngôi sao quay quanh tâm của cụm sao bằng Đài quan sát Gemini, các nhà thiên văn tìm thấy các ngôi sao ở gần tâm đang di chuyển nhanh hơn các ngôi sao ở xa. Những đo đạc này hàm ý rằng có thể có vật chất không nhìn thấy được tại tâm đang tương tác hấp dẫn với các ngôi sao gần nó. Bằng cách so sánh những đo đạc này với các mô hình chuẩn, các nhà thiên văn học xác định được rằng lực hút hấp dẫn là do một vật thể nặng và đậm đặc gây ra. Họ cũng sử dụng các mô hình để tính ra khối lượng của hố đen, xấp xỉ bằng 4.0 x 104 khối lượng Mặt Trời.

Tách ra từ một thiên hà lùn
Có những ý kiến cho rằng Omega Centauri có thể là nhân của một thiên hà lùn mà đã bị tách ra và bị hút vào Ngân Hà. Thành phần hóa học trong Omega Centauri và chuyển động của nó trong thiên hà cũng phù hợp với tiên đoán này. Giống như Mayall II, Omega Centauri có tỉ lệ kim loại trên Hydro và Heli cùng với tuổi của các ngôi sao khác so với của Ngân Hà do vậy nó không hình thành đồng thời với Ngân Hà (mặc dù các cụm sao cầu được nghĩ là hình thành đồng thời với thiên hà chứa nó) và thực tế Omega Centauri có thể là nhân còn lại của một thiên hà nhỏ khi nó bị bắt giữ vào Ngân Hà.

Xem thêm
 Thiên hà elip lùn Nhân Mã
 Thiên hà lùn Đại Khuyển
 Cụm sao cầu M54
 Mayall II

Tham khảo

Liên kết ngoài

 StarDate: Omega Centauri Fact Sheet
 Hubblesite - Khám phá nhân của một cụm sao cầu
 Omega Centauri: Nhân còn lại của một thiên hà lùn?
 Omega Centauri: Một cụm sao lộng lẫy hay là một tàn dư buồn?
 Omega Centauri tại ESA/Hubble
 Omega Centauri trên trang Wikisky.org
 Omega Centauri, trang cơ sở dữ liệu các Cụm sao cầu Thiên Hà

 Omega Centauri at Constellation Guide

Cụm sao cầu
Chòm sao Bán Nhân Mã
Thiên thể NGC
Thiên thể Caldwell


title: Vestura

text:
Vestura là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Calicotome spinosa

text:
Calicotome spinosa là loài thực vật thuộc họ Fabaceae, với chiều cao lên đến 3 mét. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Croatia và Algérie, nó cũng được di thực đến New Zealand.

Hình ảnh

Tham khảo

David Burnie (1995) Wild Flowers of the Mediterranean. ISBN 0-7513-2761-1
Oleg Polunin & B. E. Smythies (1973) Flowers of South-West Europe:a field guide. ISBN 0-19-217625-0
T. G. Tutin et al. (1968) Flora Europaea, Volume 2. ISBN 0-521-06662-X

Calicotome
Thực vật Maghreb
Thực vật Bắc Phi


title: Taisnières-sur-Hon

text:
Taisnières-sur-Hon là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 16,22 km², dân số năm 1999 là 912 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 149 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Taisnieressurhon


title: Ormosia fusiformis

text:
Ormosia fusiformis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Saint-Julien-sur-Cher

text:
Saint-Julien-sur-Cher là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjuliensurcher


title: Rhyacophila euterpe

text:
Rhyacophila euterpe là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Euglossa dodsoni

text:
Euglossa dodsoni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Euglossa
Động vật được mô tả năm 1965


title: Gimat

text:
Gimat là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Tarn-et-Garonne

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: 17803 Barish

text:
17803 Barish (1998 FD71) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17803 Barish

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Ugu

text:
Ugu là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Unnao thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Ugu có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 128 mét (419 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ugu có dân số 6359 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Ugu có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Ugu, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers

text:
Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers (sinh ngày 11 tháng 10 năm 1758 - mất ngày 02 tháng 3 năm 1840) là một bác sĩ và nhà thiên văn học người Đức.
Olbers sinh ra tại Arbergen, gần Bremen, và học y khoa tại Göttingen. Sau khi tốt nghiệp vào năm 1780, ông bắt đầu hành nghề y học ở Bremen, Đức. Vào ban đêm, ông dành thời gian của mình để quan sát thiên văn, biến tầng trên của nhà ông thành một đài quan sát. Ông cũng đã phát minh ra phương pháp đầu tiên đạt yêu cầu về tính toán quỹ đạo sao chổi.

Ngày 28 tháng 3 năm 1802, Olbers phát hiện và đặt tên tiểu hành tinh Pallas. Năm năm sau, vào ngày 29 tháng 3 năm 1807, ông phát hiện ra tiểu hành tinh Vesta, mà ông cho phép Carl Friedrich Gauss đặt tên. Do từ "tiểu hành tinh" vẫn chưa đặt ra, các tài liệu thời gian đề cập đến những hành tinh nhỏ như hành tinh ở theo quyền riêng của họ. Ông đề xuất rằng các vành đai tiểu hành tinh, nơi mà các đối tượng này nằm, là tàn dư của một hành tinh đã bị phá hủy. Quan điểm hiện nay của hầu hết các nhà khoa học là hiệu ứng thủy triều từ các hành tinh Sao Mộc phá vỡ sự hình thành của các hành tinh trong vành đai tiểu hành tinh.

Ngày 06 tháng 3 năm 1815, Olbers cũng phát hiện ra một sao chổi tuần hoàn, bây giờ mang tên ông (chính thức được chỉ định 13P/Olbers).

Năm 1827, ông được bầu là thành viên nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển.

Tham khảo

Nhà thiên văn học Đức
Mất năm 1840
Nhà vật lý Đức
Sinh năm 1758
Hội viên Hội Hoàng gia
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp


title: Tipula comstockana

text:
Tipula comstockana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: SU-152

text:
SU-152 là tên của một loại lựu pháo tự hành bánh xích bọc thép cỡ nòng 152mm của Liên Xô được sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai. SU-152 được trang bị một khẩu pháo 152mm đặt trên khung gầm của xe tăng KV-1S.

Tuy bản thân SU-152 không phải là pháo tự hành chống tăng đích thực nhưng khẩu pháo hạng nặng cỡ 152mm của nó lại có khả năng tiêu diệt cả những loại xe tăng và thiết giáp mạnh nhất của Đức Quốc xã như các xe tăng Tiger I, Xe tăng Panther và pháo tự hành chống tăng hạng nặng Elefant (Con Voi). Chính vì vậy SU-152 được lính Hồng quân đặt cho một biệt danh là "Kẻ săn thú" (Zveroboy). Lính Đức thì gọi SU-152 với biệt danh là "Dosenöffner" (nghĩa là "Dụng cụ khui đồ hộp" - có lẽ để ám chỉ việc các xe tăng Đức khi bị trúng đạn của SU-152 thì thường bị sức nổ làm bật tung tháp pháo và các tấm vỏ giáp).

Phát triển

Giai đoạn phản công của Trận Stalingrad đã cho Hồng quân thấy yêu cầu cấp thiết cần phải xây dựng một lực lượng pháo binh cơ động mạnh. Trong thời gian đó, các đơn vị bộ binh của Hồng quân tại mặt trận không có đủ hỏa lực pháo binh cần thiết để xử lý các công sự và công sự bê tông ngầm của quân phát xít Đức.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa pháo binh và công binh là một yếu tố quan trọng giúp cho Hồng quân giành được chiến thắng trong Chiến dịch Sao Thiên Vương. Tuy nhiên, phần lớn số pháo binh của Hồng quân là các loại pháo kéo chứ không phải pháo tự hành. Sự thiếu hụt về tính cơ động của các loại pháo binh càng trở nên trầm trọng hơn trong tình hình đường sá giao thông thưa thớt, tuyết rơi dày đặc và các phương tiện cơ giới kéo pháo thì không đầy đủ. Các loại pháo kéo cũng tỏ ra dễ tổn thương trước các đợt phản kích của quân thù, đặc biệt khi chúng được kéo bởi ngựa hay bằng sức người. Các khẩu pháo hạng nặng 152mm lại càng gây nhiều khó khăn hơn trong việc vận chuyển với khối lượng quá lớn và tiết diện tiếp xúc của bánh xe quá nhỏ; điều này khiến nó không thể được vận chuyển băng qua các sông, suối, cầu và thường bị bỏ lại phía sau.

Rõ ràng các cán bộ lãnh đạo của Liên Xô không hài lòng với tình trạng này. Tháng 12/1942 Ủy ban Quốc phòng Nhà nước đã yêu cầu các cơ quan quốc phòng tập trung phát triển các loại thiết giáp với vũ khí chính là khẩu pháo ML-20 nòng 152,4 mm. Cũng cần nói rằng trước chiến tranh Hồng quân đã phát triển các loại thiết giáp có khả năng công phá các loại công sự địch, điển hình là xe tăng hạng hạng nặng KV-2 với pháo chính là khẩu pháo 152,4 ly M-10. Tuy nhiên mẫu xe tăng này tỏ ra không phù hợp vì nhiều nguyên nhân, như xe quá cao, tháp pháo cồng kềnh và khó xoay chuyển, tốc độ nạp đạn lại quá chậm và trọng tâm quá cao khiến xe tăng có nguy cơ bị lật nhào khi vượt chướng ngại vật (dù là nhỏ). Việc sản xuất hàng loạt xe tăng KV-2 bị đình chỉ vào tháng 7 năm 1941 và một số ít chiếc tăng loại này còn tồn tại đến tháng 12 năm 1942. Mẫu xe thiết giáp mới có mục đích tương tự như KV-2 đương nhiên phải có tính cơ động cao hơn, giáp trụ chắc chắn hơn, chi phí sản xuất thấp hơn và khẩu pháo ML-20 cỡ 152mm cũng uy lực hơn và chính xác hơn khẩu ML-10. Tuy nhiên việc đặt khẩu ML-20 vào một tháp pháo là điều không thể vì độ dài cũng như sức giật quá lớn của khẩu súng, vì vậy loại thiết giáp này là một pháo tự hành với nòng pháo không quay ngang được như xe tăng.

Cũng trước khi mệnh lệnh tháng 12/1943 của Ủy ban Quốc phòng Nhà nước được ban hành thì thực chất đã có vài dự án nghiên cứu các mẫu xe thiết giáp có khả năng công phá các công sự; tất cả các dự án này đều bị hoãn lại. Về sau các dự án này được khôi phục và đến tháng 12 năm 1942, ba mẫu thiết kế về một xe thiết giáp như vậy đã được công bố bởi nhiều nhóm kỹ sư thuộc các nhà máy sản xuất xe tăng và pháo nổi tiếng nhất của Liên Xô. Cả ba mẫu thiết kế này đều dùng khẩu pháo chính là ML-20 152 ly và thân xe là của chiếc KV-1S. Sau một quá trình thảo luận, mẫu thiết kế của Iosif Yakovlevich Kotin được chọn vì nó là một sự kết hợp thành công của khẩu pháo ML-20 và thân xe KV-1S với chi phí thấp nhất.

Tên của dự án thiết kế loại xe quân sự này là "KV-14" và quá trình chế tạo phiên bản thử nghiệm đầu tiên (mang tên "Obyekt 236") bắt đầu vào ngày 31 tháng 12 năm 1942; nó được hoàn thành sau 25 ngày. Việc thử nghiệm kiểm tra mẫu "Obyekt 236" bắt đầu vào ngày 25 tháng 1 năm 1943. Sau những thử nghiệm thành công ở cấp độ nhà máy, mẫu thử nghiệm lại trải qua một loạt thử nghiệm kiểm tra khắt khe hơn ở cấp độ Nhà nước. Ngày 14 tháng 2 năm 1943, Ủy ban Quốc phòng Nhà nước chấp thuận mẫu thiết giáp này và ngay lập tức đưa vào sản xuất hàng loạt tại Nha máy Kirov Chelyabinsky. Tên của mẫu thiết giáp này được chuyển từ KV-14 sang SU-152. Khẩu pháo ML-20 cũng được chỉnh sửa đôi chút với việc thêm các tay cầm cho các pháo thủ dễ sử dụng hơn, còn sơ tốc đầu nòng và quỹ đạo viên đạn không thay đổi. Phiên bản chỉnh sửa này mang tên ML-20S.

Mặc dù bản thân SU-152 không phải là pháo tự hành chống tăng, nó lại chứng tỏ khả năng chống tăng đáng ngạc nhiên nhờ vào đạn HE (chất nổ mạnh/high-explosive) rất nặng của nó. Thông thường, các loại pháo tự hành chống tăng sử dụng các loại đạn xuyên giáp có lõi cứng, có tỷ trọng lớn và có sơ tốc đầu nòng cao để tăng khả năng xuyên giáp xe tăng. Còn SU-152 thì không sử dụng loại đạn nào như vậy; nhưng các cuộc thử nghiệm vào đầu năm 1943 trên các mẫu tăng Tiger I tịch thu được từ Đức thì SU-152 lại là loại xe thiết giáp duy nhất của Liên Xô lúc đó có khả năng loại khỏi vòng chiến các xe tăng hạng nặng của Đức ở bất kỳ khoảng cách nào với độ tin cậy cao chỉ bằng sức nổ khủng khiếp của đạn HE. Phát hiện tình cờ này khiến Liên Xô nhanh chóng tổ chức sản xuất hàng loạt các pháo tự hành SU-152 và cũng dẫn đế việc hình thành các đơn vị pháo tự hành độc lập có vai trò tương đương như các tiểu đoàn pháo tự hành chống tăng.

Sau khi việc sản xuất đại trà SU-152 được tiến hành không lâu, loại pháo tự hành này lại được cải tiến thêm để tăng hiệu quả chiến đấu. Ban đầu SU-152 không được trang bị súng máy - đó là một điểm yếu chết người của chúng khi tham chiến trong thành phố hay các cuộc cận chiến. Để khắc phục nhược điểm này một khẩu đại liên phòng không DShK 12,7 mm được lắp vào pháo tự hành vào mùa hè năm 1943. Những chiếc SU-152 đời đầu trong quá trình sửa chữa cũng được lắp thêm khẩu đại liên này. SU-152 là phiên bản cuối cùng của dòng họ xe tăng KV được sản xuất hàng loạt, nó nhanh chóng được thay thế bởi pháo tự hành ISU-152 của dây chuyền sản xuất ChKZ vào tháng 12 năm 1943. Các tài liệu lịch sử không thống nhất với nhau về số lượng SU-152 được sản xuất, ngay cả đối với các tài liệu Nga. Thông thường con số này dao động từ 670 đến 704 chiếc. Những chiếc SU-152 còn sót lại sau Chiến tranh thế giới thứ hai cũng được cho "nghỉ hưu" vào năm 1954.

Đặc điểm cấu tạo

Cấu tạo của SU-152 tuân theo mô đun vốn có của các loại pháo tự hành của Liên Xô thời đó (ngoại trừ SU-76). Thân xe của pháo được bọc giáp hoàn toàn và được chia làm hai phần: khoang phía trước là chỗ ngồi của kíp lái, nơi đặt pháo và đạn dược; khoang phía sau là nơi đặt động cơ và hệ thống truyền động. Vỏ giáp thân xe được hàn từ nhiều mảnh thép cán có độ dày khác nhau: 75, 60, 30 và 20mm. Giáp trước và giáp trên của pháo nằm vát nghiêng để giảm thiểu tác động của đạn pháo đối phương giáp sau lưng thẳng đứng.Vỏ giáp nửa phía dưới của phần trước pháo và giáp phần sau của pháo có hình trụ; đồng thời quy trình chế tạo tương đối phức tạp. Pháo chính ML-20S được đặt ở phần trung tâm của thân xe và có thể quay hết cỡ sang hai bên được 12 độ. Ba thành viên của kíp lái ngồi ở bên trái súng: lái xe ở phía trước, pháo thủ ở giữa và người nạp đạn ở phía sau.Xa trưởng và thợ máy xe ngồi ở bên phải.

Hệ thống giảm xóc của SU-152 bao gồm tổng cộng 12 trục xoắn tương ứng cho 6 bánh xe ở mỗi bên pháo tự hành. Bánh xích truyền động được đặt ở phía sau xe. Mỗi dây xích bao gồm 90 mắt xích, mỗi mắt xích dày 6,8 ly. Khoảng cách trung bình giữa hai mắt xích kế nhau là 160 ly. Có ba khoang chứa nhiên liệu nằm trong thân xe của pháo: hai khoang đặt ở vị trí của kíp lái và khoang còn lại đặt ở vị trí của động cơ; tổng dung tích nhiên liệu là 600–615 lít. Ngoài ra, thông thường còn có thêm bốn khoang chứa nhiên liệu biệt lập được gắn bên ngoài xe với tổng dung tích là 360 lít. Nguồn điện với hiệu điện thế 24 vôn có từ một máy phát điện GT-4563A công suất 1kW với một rơle điều chỉnh RRA-24 và bốn ắc quy 6STE-128 với tổng sức chứa 256 ampe/giờ. Thiết bị điện này tương đối phổ biến trong các xe thiết giáp của Liên Xô thời đó. Nguồn điện dung cấp điện cho các thiết bị như bộ khởi động bằng điện ST-700, hệ thống điện đàm, hệ thống liên lạc, đèn và hệ thống nhắm quang học xác định khoảng cách.

Để các binh sĩ phía trong pháo có thể quan sát tình hình bên ngoài, tất cả các cửa sập trên nóc pháo đều gắn kính tiềm vọng. Có hai thiết bị ngắm dành cho súng: một kính ngắm ST-10 (tiếng Nga: CT-10) và một ống ngắm toàn cảnh. Hệ thống liên lạc TPU-4-BisF được trang bị cho pháo để phục vụ cho việc liên lạc trong nội bộ kíp lái; còn việc liên lạc giữa các pháo và xe tăng khác được thực thi thông qua một thiết bị bộ đàm bằng sóng vô tuyến. Những chiếc SU-152 được trang bị thiết bị bộ đàm 9R, về sau là 10R và cuối cùng là 10RK-26. Các bộ đàm sóng vô tuyến này tỏ ra hiệu quả hơn so với các thiết bị tương tự của Liên Xô vào đầu chiến tranh nhưng cũng chưa thể bằng được so với các thiết bị của phát xít Đức.

Kíp lái được trang bị hai súng tiểu liên hạng nhẹ PPSh-41 và 25 lựu đạn F1 để tác chiến tự vệ tầm gần.

Lịch sử tác chiến

Mặc dù bản thân SU-152 không phải là một pháo tự hành chống tăng đúng nghĩa, nhưng nó là một phương tiện cơ giới diệt xe tăng hiệu quả, chi phí thấp và được sản xuất với số lượng lớn. Nó chỉ đứng sau SU-100 trong lĩnh vực chống tăng và cũng tỏ ra rất thành công trong việc tiêu diệt bộ binh và đánh sập các công sự địch. Trong chiến đấu, SU-152 được dùng với hai mục đích:
 Hỏa lực hỗ trợ tầm xa dùng trong việc áp chế bộ binh và tiêu diệt các công sự, các hỏa điểm chống tăng của địch.
 Pháo tự hành chống tăng hạng nặng thường dùng trong các cuộc phục kích.

SU-152 được sản xuất với số lương lớn suốt năm 1943, những chiếc SU-152 đầu tiên được phiên chế cho các trung đoàn pháo tự hành mới thành lập vào tháng 5 năm 1943. Trung đoàn SU-152 đầu tiên tham chiến tại Trận Vòng cung Kursk và chỉ được trang bị 12 chiếc SU-152, tuy nhiên không lâu sau đó trong quá trình chiến đầu đơn vị này đã được trang bị 21 chiếc, đầy đủ so với biên chế (Zaloga 1984:165).

Bản thân SU-152 không phải là một pháo tự hành chống tăng thực thụ, vì vậy nó sử dụng đạn HE chuẩn dành cho pháo 152 mm chứ không phải các loại đạn xuyên giáp. Tuy nhiên loại đạn này có khả năng tạo ra một sức nổ khủng khiếp - sức phá này không tùy thuộc vào sơ tốc đầu nòng của viên đạn - và điều này khiến SU-152 tỏ ra cực kỳ hiệu quả trong việc tiêu diệt bất cứ loại xe tăng nào của Đức - kể cả xe tăng Tiger I và pháo tự hành Elefant (kể cả khi đạn HE vấp phải một số vấn đề khiến cho độ xuyên giáp bị giảm đi). Sức phá của đạn HE của SU-152 đủ sức để thổi bay tháp pháo của một chiếc xe tăng Tiger  tại bất kỳ tầm bắn nào, và rất nhiều xe tăng, xe bọc thép của Đức đã bị các khẩu pháo tự hành SU-152 tiêu diệt trong Trận Vòng cung Kursk. Trong trận này, thiếu tá Liên Xô Sankovskiy đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô vì thành tích hạ gục 10 xe tăng Đức trong một ngày bằng pháo tự hành SU-152.

Một nhược điểm quan trọng của SU-152 là tốc độ bắn chậm do đạn nặng và trữ lượng đạn ít (chỉ 20 viên), đồng thời khoang dành cho kíp lái rất chật chội và khó chịu. Khẩu pháo 152 ly có tầm bắn tối đa lớn hơn rất nhiều so với khẩu 88 ly, nhưng đây chỉ là một khẩu lựu pháo nòng ngắn chứ không phải pháo nòng dài, vì vậy nó có sơ tốc đạn thấp và tầm bắn thẳng ngắn hơn nhiều so với các khẩu pháo 88 ly và 75 ly nòng dài của Đức, trong khi SU-152 vẫn có thể bị xuyên thủng trước đạn pháo của quân Đức trong tầm như vậy. Vì vậy, khả năng chống tăng của SU-152 được sử dụng hiệu quả nhất trong các trận đánh ở cự ly dưới 1000 mét, khi đó ưu thế sơ tốc đạn của các xe tăng hạng nặng Đức có thể bị hóa giải và hỏa lực cực mạnh của SU-152 có thể được tận dụng tối đa.

SU-152 tỏ ra kém hiệu quả hơn khi đối đầu với pháo tự hành chống tăng hạng nặng Elefant. Vỏ giáp của Elefant đủ sức chống chọi với tất cả các loại pháo chống tăng cỡ nòng dưới 100mm của Liên Xô lúc đó và chúng cũng không có tháp pháo; vì vậy khả năng đạn HE của SU-152 phá hủy hoàn toàn Elefant kém hơn nhiều so với các xe thiết giáp khác. Trong khi các nguồn Liên Xô khẳng định rằng ít nhất 7 chiếc Elefant đã bị SU-152 tiêu diệt tại Kursk thì các tài liệu Đức cho thấy: tuy nhiều chiếc Elefant đã bị SU-152 loại khỏi vòng chiến nhưng chỉ có một chiếc bị phá hủy hoàn toàn; số còn lại chỉ bị bắn hỏng và sau khi kéo về sửa chữa, thay thế kíp lái mới thì lại tiếp tục được tung vào chiến trường. Nguyên nhân của việc này là sức sát thương của đạn HE phụ thuộc vào lực phá nhiều hơn là lực xuyên, tức là khi đạn HE phát nổ thì sẽ tạo ra một chấn động mạnh khiến các linh kiện bên trong của xe tăng mục tiêu bị hư hại và kíp lái ngồi bên trong cũng sẽ bị giết chết bởi sức chấn động kinh hồn đó, tuy nhiên các khoang chứa đạn dược và các bộ phận ở cách xa vụ nổ thì không bị hư hại nhiều. Chiếc Elefant có thiết kế thân xe dài, tháp pháo và pháo thủ lùi hẳn ra cuối thân xe, nên khi trúng đạn vào mặt trước thân xe thì tổ lái sẽ có khả năng sống sót cao hơn và tháp pháo ít bị hư hại hơn (do ở vị trí cách xa vụ nổ hơn). Nhằm khắc phục tình trạng này, các cấp chỉ huy Liên Xô đã yêu cầu các binh sĩ phải tiếp tục nã pháo vào các xe thiết giáp bị bắn hỏng của Đức cho đến khi tháp pháo của xe Đức bị bắn tung hoặc xe bị bốc cháy dữ dội mới thôi..

Vỏ giáp của SU-152 ở mức khá so với các loại xe hạng nặng khác. Giáp trước thân xe dày 60mm nghiêng 70 độ (tương đương 175mm thép đặt thẳng đứng), có thể chịu được đạn xuyên giáp của pháo 8.8cm KwK 36 hoặc 8.8cm Kwk 43 trên xe tăng Tiger I ở cự ly dưới 500 mét. Nhưng giáp trước tháp pháo (phần không có khiên chắn quanh nòng pháo) thì mỏng hơn nhiều, chỉ dày 75mm nghiêng 30 độ (tương đương 90mm thép đặt thẳng đứng), chỉ ngang T-34 nên vẫn dễ bị tổn thương trước pháo 8.8cm KwK 36 hoặc 8.8cm Kwk 43 của xe tăng Tiger I ở tầm 1,5 km và khẩu pháo 7.5cm KwK 40 sơ tốc cao của Panzer IV, StuG III hoặc StuG IV  ở tầm 1 km. Phần sau và bên hông xe thì dễ bị tổn thương ở bất cứ tầm nào. Vỏ giáp không đủ dày là nguyên nhân chính khiến SU-152 bị thay thế bởi ISU-152.

Sau trận Kursk, loại đạn phá giáp lõi cứng 152 ly BR-540 đã được sản xuất với số lượng nhỏ và được trang bị cho các tiểu đoàn pháo tự hành chống tăng hạng nặng. Tuy nhiên do sơ tốc đầu nòng thấp của pháo 152 ly, loại đạn phá giáp này có độ chính xác không cao ở cự ly trên 1 km, và sức sát thương cũng không được cải thiện đáng kể so với đạn HE - trong khi đạn HE thì đa năng hơn vì có thể được dùng để tiêu diệt công sự, lô cốt và bộ binh địch. Do vậy, các đơn vị SU-152 vẫn dùng chủ yếu là đạn HE.

Sau trận Kursk, SU-152 tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong chiến dịch Bagration, lần này chúng thực hiện đúng vai trò ban đầu của mình là phá hủy các công sự và lô cốt của quân Đức. Từ nửa sau năm 1943, SU-152 được sử dụng trên khắp mặt trận Xô-Đức, từ Phần Lan tới Krym. Do tổn thất trong chiến đấu và do việc sản xuất đại trà bị ngưng lại vào tháng 12 năm 1943, số lượng SU-152 giảm dần. Nó được thay thế bởi ISU-152, một pháo tự hành có cùng pháo chính, cùng chức năng nhưng vỏ giáp tốt hơn.

Biệt danh "Kẻ giết thú"
Biệt danh "Zveroboy" thường được dịch thành "Kẻ giết thú", nhưng có ý kiến cho rằng cái tên này bắt nguồn từ tên tiếng Nga của loài cây Hypericum perforatum,một loại cây thuốc.

Tổ chức

SU-152 được biên chế vào các Trung đoàn Pháo tự hành hạng nặng độc lập (Otdel'niy Tyazheliy Samokhodno-Artilleriyskiy Polk, chữ Kirin Отдельный Тяжелый Самоходно-Артиллерийский Полк). Mỗi trung đoàn như vậy ban đầu có 12 pháo và được chia làm 3 tiểu đoàn. Một chiếc KV-1S sẽ được chọn làm xe dành cho chỉ huy. Sau tháng 11 năm 1943 mỗi trung đoàn như vậy được trang bị 21 pháo.

Chú thích

Tham khảo
 Solyankin A. G., Pavlov M. V., Pavlov I. V., Zheltov I. G. (2005). Soviet Heavy Self-Propelled Guns 1941-1945. Moscow: «Exprint»  (Солянкин А. Г., Павлов М. В., Павлов И. В., Желтов И. Г. Советские тяжёлые самоходные артиллерийские установки 1941-1945 гг.. — М.: ООО Издательский центр «Экспринт», 2005. — С. 48.) ISBN 5-94038-080-8
 Zaloga, Steven J., James Grandsen (1984). Soviet Tanks and Combat Vehicles of World War Two, pp 165–66. London: Arms and Armour Press. ISBN 0-85368-606-8.

Liên kết ngoài

BattleField.Ru
SU-152 trong Bảo tàng Quân sự Lubuskie
OnWar.com

Xem thêm
 2S3 Akatsiya

Lựu pháo Liên Xô
Pháo tự hành Liên Xô
Pháo tự hành thời Thế chiến thứ hai
 Pháo 152mm
Pháo tự hành bánh xích


title: Müllheim

text:
Müllheim là một thị xã bang Baden-Württemberg in southern thuộc nước Đức. Đô thị Müllheim có diện tích 57,91 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 19.119 người. Đô thị này thuộc huyện Breisgau-Hochschwarzwald. Mullheim được xem là trung tâm của vùng Markgräflerland.

Müllheim nằm ở trung tâm của Markgräflerland, giữa "tam giác" Badenweiler, Bad Krozingen và Bad Bellingen. Đô thị này nằm giữa thung lũng sông Rhine và rừng Đen với các đồi được trồng nho.

Müllheim giáp Auggen về phía nam, Vögisheim về phía đông nam, và Hügelheim về phía bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 [ http://www.badische-seiten.de/muellheim/  Lịch sử và hình ảnh]


title: Tipula bruchi

text:
Tipula bruchi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Imagine Cup

text:
Imagine Cup là cuộc thi hằng năm được tài trợ và tổ chức bởi Tập đoàn Microsoft. Mục tiêu của cuộc thi là tập hợp những nhà công nghệ trẻ trên khắp thế giới để giải quyết những thách thức lớn của toàn cầu. Khởi đầu là một cuộc thi thiết kế phần mềm, nó tập hợp những nhóm đến từ các trường trung học và đại học gửi những giải pháp phần mềm theo một chủ đề cho trước. Được bắt đầu vào năm 2002, cuộc thi đã phát triển rất mạnh về mặt quy mô, vào năm 2008, 210.000 thí sinh đến từ hơn 100 quốc gia đã thi đấu với nhau trên chín mục thi đấu.

Lịch sử
 2003: Barcelona, Tây Ban Nha - Chủ đề: Kết nối giữa con người, thông tin, hệ thống và thiết bị, sử dụng dịch vụ Web và công nghệ.NET như một springboard.
 2004: São Paulo, Brasil - Chủ đề: Hình dung một thế giới nơi mà công nghệ thông minh làm cho cuộc sống mỗi ngày dễ dàng hơn.
 2005: Yokohama, Nhật Bản - Chủ đề: Hình dung một thế giới nơi mà công nghệ xóa đi ranh giới giữa chúng ta.
 2006: Delhi, Ấn Độ - Chủ đề: Hình dung một thế giới nơi mà công nghệ cho phép chúng ta làm cuộc sống khỏe mạnh hơn.
 2007: Seoul, Hàn Quốc - Chủ đề: Hình dung một thế giới nơi mà công nghệ cho phép một nền giáo dục tốt hơn cho tất cả mọi người.
 2008: Paris, Pháp - Chủ đề: Hình dung một thế giới nơi mà công nghệ tạo nên một môi trường bền vững.
 2009: Cairo, Ai Cập - Chủ đề: Hình dung một thế giới nơi mà công nghệ giúp giải quyết những vấn đề khắc nghiệt nhất của thế giới.

Các mục thi

Cuộc thi được chia làm chín mục thi, mọi người đều có thể tham gia vào mục mà họ quan tâm. Mỗi mục thi giống như một cuộc thi độc lập, nhưng đều tuân theo chủ đề chung của cuộc thi chính. Chín mục thi chia theo ba nhánh

Giải pháp công nghệ
 Mục thi Thiết kế phần mềm (Software Design)
 Phát triển Hệ thống nhúng (Embedded Development)
 Phát triển Game (Game Development)

Thách thức kỹ năng
 Robot và giải thuật (Robotics and Algorithm)
 Thách thức kỹ năng (IT Challenge)
 MashUp (thi thiết kế Web 2.0 bằng Popfly)

Nghệ thuật số
 Nhiếp ảnh (Photography)
 Phim ngắn (Short Film)
 Thiết kế (Desgin)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ Imagine Cup
Forum chính thức của Imagine Cup
Danh sách những ý tưởng khả thi cho chủ đề của Imagine Cup 2009 (tiếng Anh)

Sự kiện của Microsoft
Khoa học trẻ
Giải thưởng khoa học kỹ thuật


title: Xiamen Air

text:
XiamenAir (trước đây là Xiamen Airlines) (tiếng Trung giản thể: 厦门航空; pinyin: Xiamén Hángkōng; Pe̍h-ōe-jī E-MNG Hang-khong) là công ty hàng không đầu tiên ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được điều hành bởi các cá nhân, được thành lập vào ngày 25 tháng 7 năm 1984, và trụ sở ở Sân bay quốc tế Cao Khi Hạ Môn. Cổ phần công ty này gồm China Southern Airlines 60% và Xiamen Construction and Development Group 40%. Hãng có trụ sở ở Hạ Môn.

Căn cứ chính của nó là ở Hạ Môn, nhưng nó cũng có căn cứ khác ở Phúc Châu và Vũ Di Sơn trong tỉnh Phúc Kiến và tại Hàng Châu ở tỉnh Chiết Giang. Bên cạnh đó hoạt động trong nước, nó cũng có tuyến bay đến Seoul, Osaka, Hong Kong, Macau, Singapore, Kuala Lumpur, Penang, Manila, Thành phố Hồ Chí Minh và Bangkok.

Ngày 17/11/2011, XiamenAir đã ký Biên bản ghi nhớ với liên minh hàng không SkyTeam. Ngày 21/11/2012, hãng chính thức là thành viên thứ 19 của SkyTeam.

Thỏa thuận liên danh

 Air France
 Alitalia
 China Eastern Airlines
 China Southern Airlines
 Garuda Indonesia
 Japan Airlines
 KLM
 Korean Air
 Malaysia Airlines
 Mandarin Airlines
 Philippine Airlines
 Saudia
 Vietnam Airlines

Đội bay

Tính đến tháng 7/2021:

Tham khảo

Hãng hàng không Trung Quốc
Hạ Môn
SkyTeam


title: Yukoana shirozuana

text:
Yukoana shirozuana là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Yukoana


title: Nguyên Hồng

text:
Nguyên Hồng (1918–1982), tên khai sinh Nguyễn Nguyên Hồng, là một nhà văn, nhà thơ Việt Nam.

Tiểu sử
Ông sinh ngày 5 tháng 11 năm 1918 tại phố Hàng Cau, nay thuộc phường Trần Hưng Đạo, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định. Cha ông làm cai đề lao, sau thất nghiệp, cảnh nhà sa sút, lại nghiện ngập và mắc bệnh lao, phải sống nghèo túng trong tâm trạng kẻ bất đắc chí. Mẹ ông là người ngoan đạo, tần tảo, hiền hậu, giàu đức hy sinh nhưng sống không có hạnh phúc trong gia đình nhà chồng.

Mới lên bảy, tám tuổi, Nguyên Hồng đã cảm nhận được một cách hồn nhiên và nhớ rất kỹ trong ký ức tuổi thơ của mình rằng "thầy mẹ tôi lấy nhau không phải vì thương yêu nhau" và bản thân mình là kết quả của cuộc hôn nhân gượng gạo ấy.

Năm 12 tuổi, Nguyên Hồng mồ côi cha. Mẹ ông lén lút đi bước nữa, bà bị gia đình nhà chồng ruồng bỏ, hắt hủi, không được tự do gần gũi, chăm sóc con. Nguyên Hồng phải sống nhờ bà nội cùng cô ruột và chịu sự rẻ rúng, khinh miệt của cô. Tuổi thơ Nguyên Hồng đã trải qua những ngày tháng nhiều cay đắng và tủi cực vì đói ăn, thiếu mặc, thiếu cả tình thương. Ông đã phải đi đánh đáo kiếm tiền ăn học và chung đụng với đủ mọi hạng trẻ hư hỏng của các lớp "cặn bã" nơi vườn hoa, cổng chợ, bến tàu, bến ô tô, bãi đá bóng.

Năm 16 tuổi, mới học hết bậc tiểu học, Nguyên Hồng đã phải thôi học, cùng mẹ ra Hải Phòng kiếm sống. Nguyên Hồng đã đi xin việc nhiều nơi nhưng vẫn thất nghiệp. Dừng lại ở xóm Cấm, Hải Phòng, Nguyên Hồng sống bằng nghề dạy học tư cho con em của những người lao động nghèo.

Nguyên Hồng ham đọc sách từ nhỏ. Ông thường dành tiền thuê sách để đọc và dường như đọc hết những quyển sách mình thích ở cửa hàng cho thuê sách tại Nam Định. Loại sách Nguyên Hồng thích thuở nhỏ là truyện lịch sử Trung Hoa, trong đó những nhân vật có khí phách ngang tàng, trung dũng, những hảo hán chiếm cảm tình của ông nhiều nhất.

Nguyên Hồng bắt đầu viết văn từ năm 1936 với truyện ngắn "Linh Hồn" đăng trên Tiểu thuyết thứ 7. Đến năm 1937, ông thực sự gây được tiếng vang trên văn đàn với tiểu thuyết "Bỉ vỏ". Tiểu thuyết "Bỉ vỏ" là bức tranh xã hội sinh động về thân phận những "con người nhỏ bé dưới đáy" như Tám Bính, Năm Sài Gòn...

Nguyên Hồng tham gia phong trào Mặt trận Dân chủ (1936-1939) ở Hải Phòng. Tháng 9 năm 1939, ông bị mật thám bắt và bị đưa đi trại tập trung ở Bắc Mê (Hà Giang) năm 1940. Năm 1943, Nguyên Hồng tham gia Hội Văn hóa Cứu quốc bí mật cùng với Nam Cao, Tô Hoài, Nguyễn Huy Tưởng... Ông là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ông là hội viên sáng lập Hội nhà văn Việt Nam năm 1957.

Cuốn tiểu thuyết cuối cùng của Nguyên Hồng là "Núi rừng Yên Thế" được viết năm 1980. Cuốn sách vẫn còn đang dang dở vì Nguyên Hồng bị đột tử qua đời trước khi nó được hoàn thành.

Nguyên Hồng qua đời ngày 2 tháng 5 năm 1982 tại Tân Yên (Bắc Giang) do đột tử, hưởng thọ 63 tuổi. Năm 1980, ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1910).

Thể loại và khuynh hướng sáng tác

Thể loại
Sau Cách mạng, Nguyên Hồng tiếp tục bền bỉ sáng tác, ông viết tiểu thuyết, thơ, hồi kí và nổi bật nhất là những tác phẩm tiểu thuyết sử thi nhiều tập.

Khuynh hướng sáng tác
Vì có một tuổi thơ vô cùng bất hạnh, cay đắng nên ngay từ những tác phẩm đầu tay, Nguyên Hồng đã hướng ngòi bút về những người nghèo khó gần gũi mà ông yêu thương với một sự cảm thông sâu sắc, với tâm hồn của một người từng trải. Nhà văn Nguyên Hồng được nhận định rằng ông là "nhà văn của phụ nữ và trẻ em" vì hai đối tượng (bất hạnh) này xuất hiện nhiều trong các tác phẩm giống như hình ảnh của ông và người mẹ thuở nhỏ.

Các tác phẩm tiêu biểu
 Bỉ vỏ (tiểu thuyết, 1938)
 Bảy Hựu (truyện ngắn, 1941)
 Những ngày thơ ấu (hồi ký, đăng báo lần đầu năm 1938, xuất bản năm 1940)
 Qua những màn tối (truyện, 1942)
 Cuộc sống (tiểu thuyết, 1942)
 Quán nải (tiểu thuyết, 1943)
 Đàn chim non (tiểu thuyết, 1943)
 Hơi thở tàn (tiểu thuyết, 1943)
 Hai dòng sữa (truyện ngắn, 1943)
 Vực thẳm (truyện vừa, 1944)
 Miếng bánh (truyện ngắn, 1945)
 Ngọn lửa (truyện vừa, 1945)
 Địa ngục và lò lửa (truyện ngắn, 1946-1961)
 Đất nước yêu dấu (ký, 1949)
 Đêm giải phóng (truyện vừa, 1951)
 Dưới chân cầu Mây (tập truyện ngắn, 1951)
 Giữ thóc (truyện vừa, 1955)
 Giọt máu (truyện ngắn, 1956)
 Trời xanh (thơ, 1960)
 Sóng gầm (tiểu thuyết, 1961)
 Cửa biển (bộ tiểu thuyết 4 tập: 1961, 1967, 1973, 1976)
 Sức sống của ngòi bút (tạp văn, 1963)
 Cơn bão đã đến (tiểu thuyết, 1963)
 Bước đường viết văn của tôi (hồi ký, 1971)

 Cháu gái người mãi võ họ Hoa (truyện thiếu nhi, 1972)
 Thời kỳ đen tối (tiểu thuyết, 1973)
 Một tuổi thơ văn (hồi ký, 1973)
 Sông núi quê hương (thơ, 1973)
 Khi đứa con ra đời (tiểu thuyết, 1976)
 Những nhân vật ấy đã sống với tôi (hồi ký, 1978)
 Thù nhà nợ nước (tập I trong bộ tiểu thuyết về Khởi nghĩa Yên Thế, 1981)
 Núi rừng Yên Thế (tập II trong bộ tiểu thuyết về Khởi nghĩa Yên Thế, 1993)
 Tuyển tập Nguyên Hồng (3 tập Tập I: 1983, Tập II: 1984, Tập III: 1985)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Người Nam Định
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Sinh năm 1918
Mất năm 1982
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Nhà văn Việt Nam
Tín hữu Công giáo được đặt tên đường ở Việt Nam


title: Onoba egorovae

text:
Onoba egorovae là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Onoba


title: Megachile piliventris

text:
Megachile piliventris là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1886


title: Anisoptera curtisii

text:
Anisoptera curtisii là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, và Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Anisoptera curtisii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chi Vên vên


title: Augochloropsis pallitarsis

text:
Augochloropsis pallitarsis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1917


title: Bulbophyllum lancifolium

text:
Bulbophyllum lancifolium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

lancifolium]]

L


title: Leptocerus rutulus

text:
Leptocerus rutulus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Leptocerus


title: Giao Châu

text:
Giao Châu (chữ Hán: 交州) là một châu hoặc phủ thời xưa, bao trùm vùng đất miền Bắc Việt Nam ngày nay. Ban đầu Giao Châu còn bao gồm một phần đất Quảng Tây và Quảng Đông thuộc Trung Quốc ngày nay.

Nhà Đông Hán

Năm 203, Giao Châu được vua Hiến Đế nhà Đông Hán đổi tên từ bộ Giao Chỉ trên cơ sở đề nghị của Sĩ Nhiếp, thái thú quận Giao Chỉ và Trương Tân, thứ sử bộ Giao Chỉ.

Khi đó Giao Châu là một cấp hành chính (châu), gồm 9 quận là: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Đam Nhĩ, Châu Nhai (Đam Nhĩ và Châu Nhai nay thuộc đảo Hải Nam), Nam Hải, Hợp Phố, Uất Lâm, Thương Ngô (nay thuộc Quảng Tây và Quảng Đông). Trị sở ban đầu đặt tại huyện Liên Lâu rồi dời sang huyện Quảng Tín (thành phố Ngô Châu thuộc Quảng Tây ngày nay), sau chuyển về Phiên Ngung (thành phố Quảng Châu thuộc tỉnh Quảng Đông ngày nay).

Thời Hán mạt và Tam Quốc, nhân dân Giao Chỉ đã nhiều lần nổi lên giết chết các thứ sử Giao Châu là Chu Phù rồi Trương Tân. Sau đó Nhà Hán đã phong cho thái thú quận Giao Chỉ là Sĩ Nhiếp làm Tuy Nam Trung lang tướng, tổng đốc 7 quận.

Tam Quốc
Năm 210, Tôn Quyền sai quan là Bộ Chất sang làm thứ sử Giao Châu, Thái thú Sĩ Nhiếp tuân phục nhà Đông Ngô, giữ chức Tả tướng quân.

Sau khi Sĩ Nhiếp mất (226), Đông Ngô đã chia Giao Châu ra làm hai châu: Quảng Châu gồm các quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô cho Lữ Đại (Lã Đại) làm Thứ sử và Giao Châu (mới) gồm các quận Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam cho Đái Lương làm Thứ sử. Trần Thì làm Thái thú Giao Châu thay Sĩ Nhiếp. Sĩ Huy, con Sĩ Nhiếp làm thái thú quận Cửu Chân, nhưng Sĩ Huy không tuân lệnh mà dấy binh chiếm giữ quận Giao Chỉ. Thứ sử Giao Châu (mới) là Đới Lương và thứ sử Quảng Châu là Lã Đại cùng hợp binh tiến đánh, dụ hàng và giết chết mấy anh em Sĩ Huy. Sau đó Đông Ngô lại sáp nhập Quảng Châu với Giao Châu như cũ, phong Lã Đại làm thứ sử Giao Châu. Lã Đại tiến quân đến quận Cửu Chân tàn sát hàng vạn người. Giao Châu mới gồm có 7 quận: là 4 quận cũ: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố và 3 quận mới: Tân Xương, Vũ Bình và Cửu Đức, bao gồm miền Bắc Việt Nam cộng thêm khu vực Khâm Châu (thuộc Quảng Tây) ngày nay và bán đảo Lôi Châu thuộc tỉnh Quảng Đông) ngày nay (ba quận mới được thành lập thời Tôn Hạo và giữ nguyên đến thời nhà Tấn).

Năm 248, cuộc khởi nghĩa của Triệu Thị Trinh (tức Bà Triệu) bị thứ sử Giao Châu là Lục Dận (Đông Ngô - cháu Lục Tốn) dập tắt.

Thái thú Tôn Tư (孫諝) cai trị Giao Châu tàn ác, dân chúng quận Giao Chỉ và Nhật Nam nổi dậy. Vua Đông Ngô là Tôn Hưu sai Đặng Tuân sang làm sát chiến để giám sát Tôn Tư nhưng cả hai lại cùng hợp tác vơ vét của cải nhân dân. Năm 263, Lã Hưng, viên quan ở quận Giao Chỉ, cùng hào kiệt nổi dậy giết chết Tư và Tuân, mang quận Giao Chỉ về hàng Tào Ngụy dù lúc đó bị ngăn cách về địa lý. Đến năm 264, trước hành động của Lã Hưng kèm theo nguy cơ mất cả Giao Châu, Ngô Cảnh Đế Tôn Hưu vội chia tách Giao châu thành hai châu Quảng Châu (trị sở tại Phiên Ngung, nay là thành phố Quảng Châu) và Giao Châu (trị sở tại Long Biên, nay thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội). Giao châu mới chỉ gồm 4 quận còn lại phía nam là Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam.

Cuối năm 263, Tào Ngụy tiến hành chiến dịch tiêu diệt Thục Hán thành công. Năm 264, quyền thần nhà Ngụy là Tư Mã Chiêu nhân danh Ngụy Nguyên Đế phong cho Lã Hưng làm An Nam tướng quân, coi việc binh ở Giao châu và sai Hoắc Dặc (tướng cũ Thục Hán) làm Thứ sử Giao châu (nhưng vẫn ở Nam Trung, không trực tiếp sang Giao Châu). Cuối năm 264, Lã Hưng bị thủ hạ là công tào Lý Thống giết chết.

Năm 265, Nhà Tấn cướp ngôi nhà Ngụy, cử Dương Tắc làm thái thú Giao Chỉ, Đổng Nguyên làm thái thú Cửu Chân. Từ đây, Giao Châu thuộc quyền nước Tấn. Nước Đông Ngô tiến hành chiến tranh với Tấn để tranh giành Giao Châu và Quảng Châu.

Đào Hoàng, bề tôi của Đông Ngô đánh chiếm được Giao Chỉ và Cửu Chân, được làm thứ sử Giao Châu. Giao Châu lại thuộc Đông Ngô nhưng vẫn chia riêng với Quảng Châu. Sau này Tôn Hạo phong cho Đào Hoàng làm Giao Châu mục. Sau khi Tôn Hạo đầu hàng nhà Tấn (280) thì Đào Hoàng hàng phục nhà Tấn và được giữ nguyên chức cũ.

Năm 353, thứ sử Giao Châu là Nguyễn Phu (nhà Đông Tấn) đánh vua Lâm Ấp do nước này hay ra cướp phá hai quận Nhật Nam và Cửu Chân. Năm 413, vua Lâm Ấp là Phạm Hồ Đạt lại ra cướp phá Cửu Chân, bị thứ sử Đỗ Tuệ Độ đuổi đánh, chém được tướng Lâm Ấp bắt sống hơn 100 người.

Năm 471 (thời Nam Bắc triều), nhà Lưu Tống tách khu vực Hợp Phố ra khỏi Giao Châu và hợp với một số quận khác để lập ra Việt Châu. Khi đó Giao Châu chia ra thành 8 quận, bao gồm: Giao Chỉ, Vũ Bình, Cửu Chân, Cửu Đức, Nhật Nam, Nghĩa Xương, Tống Bình (Tống thư chỉ liệt kê tên gọi của 7 quận).

Thời Nam Tề (479-502), Giao Châu gồm 9 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân, Vũ Bình, Tân Xương, Cửu Đức, Nhật Nam, Tống Bình, Nghĩa Xương, Tống Thọ (năm 480 cắt về Việt Châu). Khi Lý Bí nổi lên đánh đuổi thứ sử Tiêu Tư tàn ác, thì vua nhà Lương cử Dương Phiêu sang làm thứ sử Giao Châu, và sai Trần Bá Tiên đem quân đánh Lý Bí.

Phủ Giao Châu Nhà Đường
Năm Vũ Đức thứ 5 (622), Nhà Đường sau khi lên thay nhà Tùy, đã đặt ra tổng quản phủ Giao Châu (Giao Châu tổng quản phủ), quản lãnh 10 châu: Giao Châu, Phong Châu, Ái Châu, Tiên Châu, Diên Châu, Tống Châu, Từ Châu, Hiểm Châu, Đạo Châu, Long Châu, bao trùm miền Bắc Việt Nam. Quan đứng đầu phủ Giao Châu là đại tổng quản Khâu Hòa, vốn là thái thú Giao Chỉ.

Năm 679, Giao Châu đô đốc phủ đổi thành An Nam đô hộ phủ, chia làm 12 châu, trong đó có Giao Châu. Giao Châu mới bao gồm 8 huyện: Tống Bình, Long Biên, Chu Diên, Giao Chỉ, Bình Đạo, Vũ Bình, Nam Định, Thái Bình và chỉ là một phần nhỏ của miền Bắc Việt Nam. 11 châu còn lại là: Lục Châu, Phúc Lộc Châu, Phong Châu, Thang Châu, Chi Châu, Võ Nga Châu, Võ An Châu, Ái Châu, Hoan Châu, Diễn Châu, Trường Châu. Quan cai trị An Nam đô hộ phủ gọi là đô hộ.

Thời này xuất hiện nhà sư La Quý là 1 đaị sư nổi tiếng đã trồng cây gạo nối Long Mạch do Cao Biền trấn yểm, từ đó khai sinh ra Lý Công Uẩn (Triều Lý)

Tuy miền Bắc Việt Nam chính thức không còn gọi là Giao Châu nữa (đổi là An Nam, sau lại đổi là Tĩnh Hải), nhưng sử sách Trung Quốc vẫn quen gọi nơi đây là xứ Giao Châu.

Phủ Giao Châu Nhà Minh

Nhà Minh vào đầu thế kỷ XV sau khi xâm chiếm Việt Nam lại khôi phục phủ Giao Châu. Phủ Giao Châu là một trong 15 phủ (sau tăng lên 17 phủ), cùng với 5 châu lớn khác nằm trong tỉnh Giao Chỉ, tức địa bàn Việt Nam thời bấy giờ.

Sau khi Lê Lợi đánh đuổi quân Minh lên làm vua, ông đã bỏ các đơn vị hành chính cũ và chia cả nước thành 5 đạo. Các tên gọi Giao Châu và Giao Chỉ với tư cách là những đơn vị hành chính chính thức đã chấm dứt từ đó.

Địa Lý Phong Thủy
Từ xa xưa các Thái Thú nhà Hán đã tấu về Triều đình về các bùa phép của bộ tộc phương Nam có thể điều khiển thú rừng và đánh trận. Các thầy bùa có thể ban phép để quân sĩ hăng hái đánh trận.

Sau thời Cao Biền xuất hiện các đại sư La Quý, và đặc biệt sau này có sư Vạn Hạnh giỏi về Phong thủy đã xây dựng nên kinh đô Thăng Long

Thủ phủ Giao Châu qua các thời kỳ
 Huyện Luy Lâu/Liên Lâu 羸婁 (111 TCN - 106 TCN)
 Huyện Long Biên (thời Tây Hán)
 Huyện Luy Lâu (thời Đông Hán)
 Huyện Mê Linh (thời Đông Hán)
 Huyện Quảng Tín 廣信 (106 TCN - 210 SCN)
 Huyện Phiên Ngung/Phiên Ngu 番禺 (210 - 226)
 Huyện Long Uyên 龍淵 (226; 264 - 544; 602 - 605)
 Huyện Giao Chỉ 交趾 (605 - 627)
 Huyện Tống Bình (từ năm 607)
 Đại La

Xem thêm
Giao Chỉ
Tĩnh Hải quân
Quảng Châu (địa danh cổ)

Ghi chú

G
G
G
G
G
G
G
G
G
Vùng của Việt Nam
Khu vực địa lý của Trung Quốc
Lịch sử Việt Nam
Lịch sử Quảng Đông
Lịch sử Quảng Tây
Lịch sử Hải Nam
Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam


title: Rạng Đông (định hướng)

text:
Rạng Đông có thể là:

Hiện tượng tự nhiên
Rạng đông, một hiện tượng tự nhiên xuất hiện lúc sáng sớm

Địa danh Việt Nam
 Thị trấn Rạng Đông, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định
 Xã Rạng Đông, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên

Khác
 Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông
 Tuần dương hạm Rạng Đông


title: Oreophryne insulana

text:
Oreophryne insulana là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Kraus, F., Richards, S. & Zweifel, R. 2004. Oreophryne insulana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Oreophryne
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Cuahtemoca

text:
Cuahtemoca là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
Cuahtemoca unicum (Barnes & Benjamin, 1926)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Helicopsyche lobata

text:
Helicopsyche lobata là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Trichobrotica parviplagiata

text:
Trichobrotica parviplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Trichobrotica