title: Clytrasoma mohamedsaidi

text:
Clytrasoma mohamedsaidi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Clytrasoma


title: 3926 Ramirez

text:
3926 Ramirez (1978 VQ3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 11 năm 1978 bởi E. F. Helin và S. J. Bus ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3926 Ramirez

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Cecidoses argentinana

text:
Cecidoses argentinana là một loài bướm đêm thuộc họ Cecidosidae. Nó được Brèthes miêu tả năm 1917. Nó được tìm thấy ở Nam Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

Cecidoses


title: Leptarthra

text:
Leptarthra là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1861 bởi Baly.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Leptarthra abdominalis Baly, 1861
 Leptarthra aenea Laboissiere, 1926
 Leptarthra auriculata (Laboissiere, 1931)
 Leptarthra collaris Baly, 1878
 Leptarthra fasciata (Jacoby, 1894)
 Leptarthra gebieni (Weise, 1922)
 Leptarthra nigropicta (Fairmaire, 1889)
 Leptarthra pici Laboissiere, 1934
 Leptarthra ventralis Harold, 1880

Chú thích

Tham khảo

Hylaspini


title: Medeyrolles

text:
Medeyrolles là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1000 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Calalzo di Cadore

text:
Calalzo di Cadore là một đô thị de 2 415 habitants thuộc tỉnh Belluno trong vùng Vénétie nước Ý. Đô thị này có diện tích 43 km², dân số 2419 người.

Đô thị này có làng trực thuộc: Rizzios, Grea, Molinà.
Đô thị này có làng giáp các đô thị sau: Auronzo di Cadore, Borca di Cadore, Domegge di Cadore, Pieve di Cadore, San Vito di Cadore, Vodo di Cadore.

Biến động dân số

Tham khảo

Calalzo


title: Nepalogaleruca laeta

text:
Nepalogaleruca laeta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Nepalogaleruca


title: Bombus mexicanus

text:
Bombus mexicanus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1878


title: Anna Giordano

text:
Anna Giordano (sinh năm 1965) là một nhà bảo vệ môi trường người Sicilia (Ý). Bà là người lãnh đạo quỹ World Wide Fund for Nature của đảo Sicilia. Năm 1998 bà đã được thưởng Giải Môi trường Goldman. Bà nổi tiếng về công việc bảo vệ các chim hoang dại và chống lại các sự thiệt hại do cây cầu bắc qua Eo biển Messina có thể sẽ gây ra cho môi trường.

Sự nghiệp
Khi mới 6 tuổi, bà đã gia nhập "Liên đoàn Bảo vệ Chim của Ý" (Italian League for Bird Protection). Năm 1981, sau khi nhìn thấy 17 con chim bị các kẻ săn trộm từ các bunker xi măng bắn rớt, bà đã tự hứa sẽ đấu tranh chống lại các kẻ săn bắn trộm. Việc thách thức những người đàn ông trong xã hội nam giới thống trị ở Sicilia - nơi có một truyền thống lâu đời về việc săn bắn các chim săn mồi (chim ăn thịt) di trú - đã tạo ra sự thù địch công khai đối với Giordano.

Khi bà bắt đầu yêu cầu cảnh sát, các nhân viên lâm nghiệp cùng chính quyền địa phương hãy ngăn chặn việc giết chim bất hợp pháp này, bà đã không được họ coi là nghiêm túc. Nhưng bà vẫn bền chí và năm 1984, bà bắt đầu tổ chức các trại thanh niên từ khắp thế giới tới họp mặt vào mỗi mùa xuân để quan sát các chim di trú và báo cho cảnh sát khi họ nhìn thấy các kẻ săn chim trộm hoạt động.

Các kẻ săn trộm đã trả đũa bằng những lời đe dọa. Năm 1986 bà đã kịp thoát khỏi một vụ ném bom lửa vào xe của bà trong đường tơ kẽ tóc, và sau đó các kẻ săn chim trộm đã đột nhập vào nhà bà và gửi một con chim ưng chết cho bà với lời đe dọa. Sau vụ này và một vụ va chạm khác nơi bà cùng một nhóm thanh niên giám sát đoàn chim di trú bị bắn trộm, thì các sĩ quan cảnh sát địa phương mới bắt đầu giúp Giordano trong nỗ lực ngăn chặn nạn săn bắt chim tràn lan.

Bà khai rằng năm 1984, trong đợt cắm trại thứ nhất, họ đã đếm được khoảng 3.100 chim săn mồi (chim ăn thịt) và cò, cùng khoảng 1.100 phát súng bắn (chim) — và năm 2000, đếm được gần 35.000 chim ăn thịt và cò, cùng 5 phát sung bắn.

Tham khảo

Nhà bảo vệ môi trường Ý
Sinh năm 1965
Nhân vật còn sống
Nữ giới Ý


title: Đường đi Euler

text:
Trong lý thuyết đồ thị, một đường đi trong đồ thị G = (X, E) được gọi là đường đi Euler nếu nó đi qua tất cả các cạnh của đồ thị, mỗi cạnh đúng một lần. Đường đi Euler có đỉnh cuối cùng trùng với đỉnh xuất phát gọi là chu trình Euler.
Khái niệm chu trình Euler xuất phát từ bài toán bảy cây cầu do Euler giải quyết vào khoảng năm 1737. Đường đi Euler có thể tìm thấy trong các bài toán vui vẽ một nét (vẽ một hình nào đó mà không nhấc bút khỏi mặt giấy, không tô lại cạnh nào hai lần).

Carl Hierholzer là người đầu tiên mô tả hoàn chỉnh đồ thị Euler vào năm 1873, bằng cách chứng minh rằng đồ thi Euler là đồ thị liên thông không có đỉnh bậc lẻ.

Ý tưởng
Thành phố Konigsberg (Nga) có 2 vùng bị ngăn cách bởi một dòng sông và có 2 đảo ở giữa sông. Có 7 chiếc cầu nối những vùng này với nhau.
giữa|nhỏ|Hình ảnh 7 chiếc cầu nối 4 vùng trong thành phố Konigsberg (Đức)
Bài toán: Người dân trong vùng thách đố nhau là thử tìm cách xuất phát từ một vùng đi dạo qua mỗi chiếc cầu đúng một lần và trở về nơi xuất phát.

Năm 1736, nhà toán học Euler (1707 - 1783) đã mô hình bài toán này bằng một đồ thị vô hướng với mỗi đỉnh ứng với một vùng, mỗi cạnh ứng với một chiếc cầu.
liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Königsberg graph.svg|giữa|nhỏ|Đồ thị vô hướng được mô hình hóa từ bài toán 7 chiếc cầu

Các định nghĩa về chu trình và đường đi Euler
 Đường đi Euler (tiếng Anh: Eulerian path, Eulerian trail hoặc Euler walk) trong đồ thị vô hướng là đường đi của đồ thị đi qua mỗi cạnh của đồ thị đúng một lần (nếu là đồ thị có hướng thì đường đi phải tôn trọng hướng của cạnh).
 Chu trình Euler (tiếng Anh: Eulerian cycle, Eulerian circuit hoặc Euler tour) trong đồ thị vô hướng là một chu trình đi qua mỗi cạnh của đồ thị đúng một lần và có đỉnh đầu trùng với đỉnh cuối.
 Dây chuyền Euler là dây chuyền đi qua tất cả các cạnh trong đồ thị và mỗi cạnh được đi qua đúng một lần.
Chu trình Euler là Đường đi Euler có đỉnh đầu trùng với đỉnh cuối.
Đồ thị Euler
Đồ thị Euler vô hướng là đồ thị vô hướng có chứa ít nhất một chu trình Euler.
Đồ thị Euler có hướng là đồ thị có hướng có chứa ít nhất một mạch Euler.
 Đồ thị được gọi là đồ thị Euler nếu có chu trình (mạch) Euler, và gọi là đồ thị nửa Euler nếu nó có dây chuyền (đường đi) Euler.
 Ghi chú: Một đồ thị là Euler thì sẽ là nửa Euler; điều ngược lại không đúng.

Định lý Euler về chu trình và đường đi Euler

Đồ thị vô hướng liên thông G = (X, E) có chu trình Euler khi và chỉ khi G không có đỉnh bậc lẻ.
Chứng minh:
Điều kiện cần: Giả sử (G) là đồ thị Euler, tức là tồn tại chu trình Euler (P) trong (G). Khi đó, cứ mỗi lần chu trình (P) đi qua một đỉnh nào đó của (G) thì bậc của đỉnh đó tăng lên 2.
Mặt khác, mỗi cạnh của đồ thị xuất hiện trong (P) đúng 1 lần. Do đó, mỗi đỉnh của đồ thị đều có bậc chẵn.
Phát biểu khác: Một đa đồ thị không có điểm cô lập có chu trình Euler nếu và chỉ nếu đồ thị là liên thông và mỗi đỉnh của nó đều có bậc chẵn.
Đồ thị vô hướng liên thông G = (X, E) có đường đi Euler khi và chỉ khi G có đúng hai đỉnh bậc lẻ. Nếu G có hai đỉnh bậc lẻ thì đường đi Euler có hai đầu đường đi nằm ở hai đỉnh bậc lẻ.
 Đồ thị có hướng liên thông G = (X, E) có chu trình Euler, khi đó số đỉnh bậc trong của G sẽ bằng số đỉnh bậc ngoài của G (d+(x) = d-(x),∀xϵ X).

Các tính chất khác
 Một đồ thị vô hướng là đồ thị Euler nếu nó liên thông và có thể phân tích thành các chu trình có các cạnh rời nhau.
 Nếu đồ thị vô hướng G là Euler thì đồ thị đường L(G) cũng là Euler.
 Đồ thị có hướng là Euler nếu nó liên thông và mọi đỉnh của nó có bậc vào bằng bậc ra.
 Đồ thị có hướng là Euler nếu nó liên thông và có thể phân tích thành các chu trình có hướng với các cung rời nhau.

Ví dụ
Ví dụ 1: Cho các đồ thị vô hướng G1, G2, G3, tìm chu trình Euler

 Đồ thị G1 là đồ thị Euler vì nó có chu trình Euler a, e, c, d, e, b, a.
 Đồ thị G2 không có chu trình cũng như đường đi Euler.
 Đồ thị G3 không có chu trình Euler nhưng nó có đường đi Euler a, c, d, e, b, d, a, b, vì thế G3 là đồ thị nửa Euler.

Ví dụ 2: Cho các đồ thị có hướng H1, H2, H3, tìm chu trình Euler

 Đồ thị H2 là đồ thị Euler vì nó có chu trình Euler a, b, c, d, e, a.
 Đồ thị H3 không có chu trình Euler nhưng nó có đường đi Euler c, a, b, c, d, b vì thế H3 là đồ thị nửa Euler.
 Đồ thị H1 không có chu trình cũng như đường đi Euler.

Giải thuật tìm chu trình Euler

Giả sử G = (V, E) là đồ thị vô hướng, liên thông, tất cả các đỉnh đều có bậc chẵn hơn nữa G là hữu hạn. Khi đó, tất cả các đỉnh đều có bậc lớn hơn 1.

Giải thuật 2: Không đi qua cầu
Một cạnh của đồ thị G được gọi là cầu, nếu khi xóa cạnh đó khỏi đồ thị thì làm tăng số thành phần liên thông của G.

Giải thuật: Gọi chu trình cần tìm là C.

 Khởi tạo: Chọn một đỉnh bất kỳ cho vào C.
 Nếu G không còn cạnh nào thì dừng.
 Bổ sung: Chọn một cạnh nối đỉnh vừa chọn với một đỉnh kề với nó theo nguyên tắc: chỉ chọn cạnh cầu nếu không còn cạnh nào khác để chọn. Bổ sung cạnh vừa chọn và đỉnh cuối của nó vào C, xóa cạnh ấy khỏi G. Quay về bước 2.

Code mẫu
#include <stdio.h>
#include <conio.h>
#define TRUE 1
#define FALSE 0
#define VAIN 99
#define MAX 10

int G[MAX][MAX];
// Ma Tran ke Dinh-Dinh (co Khuyen)
int S[MAX][MAX];
// Ma Tran danh dau Cung da su dung
int Pred[MAX];
// Mang Nua-Bac-Trong cua 1 Dinh
int Succ[MAX];
// Mang Nua-Bac-Ngoai cua 1 Dinh
int path[MAX];
// Mang duong di cua chu trinh

// khai bao ham
void ReadData();
void PrintData();
int Check(int k);
//bien toan cuc
int N, k, l = 0;
void Euler();

void main() {
    ReadData();
    PrintData();
    Euler();
}

void ReadData() {
    int i, j;
    FILE * f = fopen("EU_in.txt", "rt");

    if (f == NULL) {
        printf("\nError Loading File!\n");
        return;
    }
    fscanf(f, "%d", & N); // gia tri dau tien cho biet so dinh cua Do Thi G
    for (i = 1; i <= N; i++) {
        Succ[i] = Pred[i] = 0;
        for (j = 1; j <= N; j++) {
            S[i][j] = FALSE;
            // danh dau Cung khong con su dung nua
            fscanf(f, "%d", & G[i][j]); //lan luot doc cac phan tu MT ke
        }
    }
    fclose(f);
    for (i = 1; i <= N; i++)
        for (j = 1; j <= N; j++)
            if (G[i][j] > 0) {
                S[i][j] = TRUE;
                Succ[i]++;
                Pred[j]++;
            }
    // Tinh Bac moi Dinh
}

void PrintData() {
    clrscr();
    int i, j;
    printf("\nMa Tran Ke G[%d*%d]:\n", N, N);
    for (i = 1; i <= N; i++) {
        for (j = 1; j <= N; j++)
            printf("%4d", G[i][j]);
        printf("\n");
    }
}

void Euler() {
    FILE * g = fopen("EU_out.txt", "wt");
    int i;
    for (i = 1; i <= N; i++)
        if ((Pred[i] + Succ[i]) % 2) // neu co dinh bac Le
    {
        printf("\nTon tai Dinh %d Bac Le!", i);
        printf("\nKhong co chu trinh Euler\n");
        fclose(g);
        return;
    }
    printf("\nDo thi co chu trinh Euler\n");
    int k, ok;
    // kiem tra va in ra man hinh chu trinh Euler 1 net ve
    printf("\nKet qua kiem tra xuat phat tu dinh 1:\n");
    for (k = 2; k <= N; k++)
    // kiem tra xuat phat tu Dinh 1
    {
        if ((G[1][k] != 0))
        // co Cung noi Dinh 1 voi Dinh k
        {
            S[1][k] = FALSE;
            // danh dau Cung(1,k) da duoc su dung
            ok = Check(k);
            // xet tiep Dinh k
            if (ok == FALSE)
                S[1][k] = TRUE; //duong nay khong nen qua Dinh k=>tra danh dau
            else // ok==TRUE
            {
                //printf(" %d",k);//lan luot hien thi nguoc cac Dinh da qua
                printf("Tong so dinh cua chu trinh: %d\n", l + 2);
                fprintf(g, "%d\n", l + 2);
                printf("Cac dinh cua duong di chu trinh:\n");
                printf("1 %d ", k);
                fprintf(g, "1 %d ", k);
                for (int r = l - 1; r >= 0; r--) {
                    printf("%d ", path[r]);
                    fprintf(g, "%d ", path[r]);
                }
                fclose(g);
                getch();
                return;
            }
        }
    }
    // end for
}

int Check(int k) // tiep tuc kiem tra, xuat phat tu Dinh k
{
    int i, j, ok;
    for (i = 1; i <= N; i++) {
        if ((S[k][i] == TRUE) && (G[k][i] != 0)) //co Cung tu k den cac Dinh con lai ?
        {
            S[k][i] = FALSE; // neu co, danh dau khong su dung lai Cung(k,i) nua
            ok = Check(i);
            // xet tiep Dinh i den cac Dinh khac
            if (ok == FALSE)
                S[k][i] = TRUE; //lan nay khong nen qua Dinh i => bo danh dau
            else {
                //printf(" %d",i);
                path[l] = i;
                l++;
                return TRUE;
            }
        }
    }
    for (i = 1; i <= N; i++)
        // khi khong con Cung di tu Dinh k nua
        for (j = 1; j <= N; j++) // quet duyet do thi G xem da het Cung chua?
            if (S[i][j] == TRUE)
                // neu con sot Cung tren Ma Tran danh dau S =>
                return FALSE; //huong di theo Dinh k nay la sai=>chon Dinh k khac
    return TRUE;
    // thanh cong, tra ve cac dinh nguoc tren duong di Euler
}

Xem thêm
 Bài toán bảy cây cầu Euler
 Chu trình Hamilton

Tham khảo

Lý thuyết đồ thị
Khái niệm toán học mang tên Euler


title: Nong Suea (huyện)

text:
Nong Suea () là một huyện (amphoe) ở phía đông của tỉnh Pathum Thani, miền trung Thái Lan.

Ở huyện này có một hồ nước trước đây hổ thường lui tới để uống nước. Do đó, dân của huyện đã đặt tên hồ này là Nong Suea.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Wang Noi của Ayutthaya Province, Nong Khae và Wihan Daeng của Saraburi Province, Ban Na và Ongkharak của tỉnh Nakhon Nayok, và Thanyaburi và Khlong Luang của tỉnh Pathum Thani.

Hành chính
Huyện này được chia thành 7 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 70 làng (muban). Nong Suea là thị trấn (thesaban tambon) và nằm trên một phần của tambon Nong Suea. Có 7 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Nong Suea


title: Juvigny-le-Tertre

text:
Juvigny-le-Tertre  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 283 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Juvignyletertre


title: Ceriagrion mourae

text:
Ceriagrion mourae là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2009.

Ceriagrion mourae được Pinhey miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Ceriagrion


title: Limbodessus cunyuensis

text:
Limbodessus cunyuensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts & Humphreys miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Limbodessus


title: (13790) 1998 UF31

text:
{{DISPLAYTITLE:(13790) 1998 UF31}}

(13790) 1998 UF31 là một thiên thể Troia của Sao Mộc, nằm ở điểm . Nó được phát hiện từ Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 17 tháng 10 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính
thiên thể Troia của Sao Mộc


title: Lasioglossum suisharyonense

text:
Lasioglossum suisharyonense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Dolicharthria punctalis

text:
Dolicharthria punctalis (tên tiếng Anh: Long-legged China-mark) là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài điển hình of the proposed chi Stenia, which is usually included in Dolicharthria but may be distinct.

It is được tìm thấy chủ yếu ở miền trung và Nam Âu, nhưng cũng có hiện diện xa hơn về phía bắc. Sải cánh dài 20–25 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.
Sâu bướm ăn Centaurea (knapweeds), Plantago (plantain herb), Trifolium (clovers), Artemisia vulgaris (Common Wormwood) và thậm chí cả marine eelgrass Zostera marina. Còn các thực phẩm bất thường được ghi nhận là lá khô, xác cây và rễ cũ của cây.

Cước chú

Tham khảo

  (1942): Eigenartige Geschmacksrichtungen bei Kleinschmetterlingsraupen ["Strange tastes among micromoth caterpillars"]. Zeitschrift des Wiener Entomologen-Vereins 27: 105-109 [in German]. PDF fulltext
  (2009): Markku Savela's Lepidoptera và some other life forms – Dolicharthria . Version of 2009-MAY-16. Truy cập 2010-APR-12.

Liên kết ngoài
 Dolicharthria punctalis at UKmoths

Dolicharthria
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Scinax nebulosus

text:
Scinax nebulosus là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Loài này có ở Bolivia, Brasil, Guyane thuộc Pháp, Guyana, Suriname, và Venezuela.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 La Marca, E., Reynolds, R. & Azevedo-Ramos, C. 2004. Scinax nebulosus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Scinax


title: Paronymus

text:
Paronymus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erionotini


title: Colombes

text:
Colombes (tạm dịch: Cổ Lâm) là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 83.100 người (thời điểm 2004).

Những người con của thành phố
 Daniel Balavoine, ca sĩ
 Surya Bonaly, nữ vận động viên trượt băng nghệ thuật
 Philippe Candeloro, vận động viên trượt băng nghệ thuật
 André Chéron, kiện tướng cờ vua
 Philippe Dana, người dẫn chương trình
 Lise Delamare, nữ diễn viên
 Luc Ferry, Bộ trưởng Bộ Giáo dục
 Patrick Préjean, diễn viên sân khấu
 Augustin Théodule Ribot, họa sĩ
 Abdoulaye Méité, vận động viên bóng đá

Tham khảo

Xã của Hauts-de-Seine


title: Chimarra peruana

text:
Chimarra peruana là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: 5208 Royer

text:
5208 Royer (1989 CH1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 2 năm 1989 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5208 Royer

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Thrinchostoma albitarse

text:
Thrinchostoma albitarse là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Thrinchostoma
Động vật được mô tả năm 1933


title: Petrella Salto

text:
Petrella Salto là một đô thị ở tỉnh Rieti trong vùng Latium, có khoảng cách khoảng 60 km về phía đông bắc của Roma và cách khoảng 20 km southvề phía đông của Rieti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.332 người và diện tích là 102 km².

Petrella Salto giáp các đô thị: Antrodoco, Borgo Velino, Cittaducale, Concerviano, Fiamignano, Longone Sabino, Pescorocchiano, Varco Sabino.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.petrellasalto.ri.it

Đô thị tỉnh Rieti


title: Ampedus shirozui

text:
Ampedus shirozui là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Bangura

text:
Bangura là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kendujhar thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bangura có dân số 5168 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Bangura có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Bangura, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Cleospira ochsneri

text:
Cleospira ochsneri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cleospira
Động vật được mô tả năm 1949


title: Megachile matsumurai

text:
Megachile matsumurai là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Hirashima & Maeta mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1974


title: Copelatus luteomaculatus

text:
Copelatus luteomaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Bombus suckleyi

text:
Bombus suckleyi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Greene mô tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1860


title: Aciculidae

text:
Aciculidae là một họ ốc đất liền nhỏ có mài. Chúng sống trong điều kiện môi trường khá ẩm ướt, trong rêu và lá cây chết.

Các chi
Các chi trong họ Aciculidae gồm:
 Abchasohela Hudec & Lezhawa, 1971
 Acicula W. Hartmann, 1821 - the needle snail, chi điển hình
 Caziotia Pollonera, 1905
 Hyalacme Hesse, 1917
 Kainarella Starobogatov, 1972
 Menkia Boeters, E. Gittenberger & Subai, 1985
 Platyla Moquin-Tandon, 1856
 Pleuracme Kobelt, 1894
 Renea Nevill, 1880

Tham khảo

 Horst Janus, 1965. The Young Specialist Looks at Land and Freshwater Molluscs, Burke, London


title: Daltopora

text:
Daltopora là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Chú thích

Tham khảo

Anomologini


title: Gongora irmgardiae

text:
Gongora irmgardiae là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

irmgardiae


title: Ampedus yousukei

text:
Ampedus yousukei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Arimoto miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Can thiệp RNA

text:
Trong tế bào có nhiều loại RNA khác nhau, mỗi loại đảm nhận một chức năng sinh học riêng biệt. tRNA có chức năng vận chuyển thông tin di truyền. rRNA có chức năng tham gia tổng hợp và vận chuyển protein. mRNA giúp hoàn thiện các phân tử RNA. Ngoài ra RNA còn có các chức năng quan trọng khác. Đặc biệt gần đây các nhà sinh học phân tử đã phát hiện ra chức năng điều hoà biểu hiện gene của RNA.

Kể từ khi khám phá ra RNAi thì việc nghiên cứu cơ chế và ứng dụng của nó ngày càng trở thành một vấn đề lý thú thu hút sự quan tâm của các nhà sinh học góp phần tạo nên cơn sốt "Thế giới RNA – RNA world".

Dòng thông tin di truyền
Theo "Học thuyết trung tâm" (DNA   RNA   Protein) thì thông tin di truyền được lưu trữ ở DNA, và để tạo ra protein thì thông tin di truyền được phiên mã thành RNA và được dịch mã thành protein. Bộ gene (gene là một đoạn DNA quy định một tính trạng) của chúng ta có khoảng 30.000 gene. Tuy nhiên không phải mọi thông tin di truyền trên DNA đều dịch mã thành protein, các gene không được dịch mã gọi là non-coding gene. Các non-coding gene này tuy không được dịch mã nhưng lại tham gia vào rất nhiều quá trình trong cơ thể sinh vật như: tạo small RNA (microRNA, RNAi, hcsiRNA, piwiRNA, trans-acting RNA), được sử dụng để định danh, phân loại, tham gia vào cơ chế chống các loại bệnh, chống chịu với tác nhân môi trường,....

Khái niệm về RNAi trong tế bào
"RNA can thiệp" (RNAi- RNA interference) là một loại small RNA có kích thước khoảng 19-25 nu, có khả năng tham gia can thiệp vào quá trình phiên mã và dịch mã, giúp kiểm soát các gene đang hoạt động. "RNA can thiệp" được tạo ra bên trong tế bào chất ở dạng dsDNA (double strand DNA) hình kẹp tóc và thoát ra ngoài, tiếp đó RNAi được các enzyme Dicer cắt thành dạng dsDNA hoạt tính (mature RNAi), sau đó nó được tách ra thành sợi đơn và kết hợp với AGO protein tạo thành đơn vị RISC(RNA-induced silencing complex) có khả năng ức chế quá trình phiên mã hoặc ngăn cản quá trình dịch mã. Trên động vật sẽ có các đơn vị Dicer và AGO protein khác với trên thực vật.

Dưới tác động các loại Dicer và AGO protein khác nhau sẽ tạo ra các loại RNA có tên gọi khác nhau như: microRNA, piwiRNA, RNAi, trans-acting RNA,... và chúng có chức năng khác nhau.

Vai trò RNAi
RNAi có rất nhiều chức năng quan trọng trong tế bào. Chúng bảo vệ tế bào chống lại gene ký sinh trùng, virut và các yếu tố di truyền vận động (Transposon). Điều hoà biểu hiện gene. Điều khiển sự phát triển của tổ chức. Giữ gìn NST và tăng cường phiên mã. Có thể RNAi còn có nhiều chức năng khác mà con người chưa khám phá hết, và sẽ được khám phá dần trong tương lai. Các chức năng của RNAi được biết bao gồm:
Ức chế dịch mã đơn vị mRNA.
Ức chế sự phiên mã của gene ở trong nhân.
Phân giải mRNA đích.
Ức chế quá trình xâm nhiễm của vi khuẩn, nấm, virus.
Chống chịu với các tác nhân độc hại của môi trường: tia UV, mặn, khô hạn, ngập,thiếu dinh dưỡng, kim loại nặng,...

Lịch sử nghiên cứu

Trong lịch sử, sự can thiệp RNA được biết đến với những tên gọi khác như: RNA silening, quelling, cosuppresion, RNA inteference
Năm 1984, Pesthea và các cộng sự đã nghiên cứu kỹ thuật Antiense-RNA trên vi khuẩn Escherichia Coli.
Đến những năm đầu thập niên 1990 một số nhà khoa học công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí quốc tế (Napoli và cộng sự, Vander và cộng sự).
Năm 1994, Cogoni và cộng sự đã tiến hành thí nghiệm tăng màu cam của nấm Neurospora crassa.
Năm 1995, trên tạp chí Cell số 81, nhóm nghiên cứu của Guo và Kemphues đã đưa ra bằng chứng đầu tiên trên tuyến trùng Caenorhabditis elegans rằng: Phân tử RNA chiều thuận (sense RNA) cũng gây ra sự ức chế gene.
Đến năm 1998, nhóm nghiên cứu Fire đã giải thích được điều nghịch lý này bằng những thí nghiệm trên tuyến trùng C. elegans.
Năm 2000, trên tạp chí Nature cũng công bố việc phát hiện hiện tượng RNAi trên loài ruồi giấm ProSophila do nhóm nghiên cứu của Richard Cathew tiến hành.
Năm 2001, lần đầu tiên RNAi được mô tả trong các tế bào động vật có vú (Tuschl và cộng sự).
Năm 2006, giải thưởng Nobel sinh lý và y học cho phát hiện cơ chế RNAi của hai nhà bác học Mỹ là Andrew Fire (ĐH Stanford) và Craig C. Mello (ĐH Massachusetts).

Khám phá cơ chế RNAi và giải thưởng Nobel y học 2006
Andrew Fire và Craig Mello đã tiến hành nghiên cứu về cơ chế điều khiển biểu hiện gene ở giun tròn Caenorhabditis elegans (C.elegans). Hai ông đã thực hiện hàng loạt các thí nghiệm ngoạn mục nhằm kiểm tra kiểu hình ảnh hưởng của việc tiêm RNA vào bộ phận sinh dục của C.elegans.

Thí nghiệm nghiên cứu
Tiêm các phân tử mRNA mã hoá một protein cơ bắp (sợi "có nghĩa")

=> không làm thay đổi hành vi của giun tròn.

Khi tiêm RNA "vô nghĩa" (antisence RNA) cũng không thấy hiện tượng gì.
Tuy nhiên, khi Fire và Mello tiêm cả RNA "sence" và "antisence" vào cơ thể giun tròn, thấy giun có những chuyển động lạ, cụ thể là co giật. Các chuyển động tương tự cũng xảy ra ở những con giun hoàn toàn thiếu một gene chịu trách nhiệm tạo protein cơ bắp.
Khi RNA "sence" và "antisence" gặp nhau, chúng kết hợp thành RNA chuỗi đôi. Do đó, một phân tử RNA chuỗi đôi có thể làm câm lặng gene mang cùng mật mã với RNA hay không. Fire và Mello đã tiêm các phân tử RNA chuỗi đôi chứa các mật mã di truyền sản xuất nhiều protein khác nhau của giun tròn khiến gene chứa mật mã này ngừng hoạt động. Protein mã hóa gene đó cũng không được tạo ra.
Sau các thí nghiệm thực hiện, Fire và Mello cho rằng RNA chuỗi đôi có thể làm ngưng hoạt động của các gene. Cơ chế can thiệp hữu hiệu đối với gene mà mật mã của nó khớp với mật mã phân tử RNA được tiêm.
Cơ chế can thiệp RNA là một tiến trình xúc tác.

Những suy luận từ kết quả thí nghiệm
RNA chuỗi đôi có thể làm các gene ngừng hoạt động (bất hoạt gene). Cơ chế can thiệp RNA này mang tính đặc trưng đối với gene mang mã di truyền giống với mã di truyền của phân tử RNA được tiêm vào.

Ngoài ra, cơ chế can thiệp RNA có thể lan giữa các tế bào và thậm chí được di truyền sang đời sau. Chỉ cần tiêm một lượng nhỏ phân tử RNAi cũng có thể đạt được kết quả mong muốn. Do vậy, có thể coi cơ chế can thiệp RNAi là một quá trình xúc tác.

Ý nghĩa khoa học của công trình nghiên cứu

Công trình nghiên cứu này của hai nhà bác học Z.Fire và C.Mello đã được công bố trên tạp chí Nature vào ngày 19/2/1998. Kết quả của nghiên cứu này vô cùng quan trọng. Chúng cung cấp lời giải thích cho các hiện tượng nghiên cứu ở thực vật: sự bất hoạt gen sau phiên mã (PTGS- post transcriptional gene silening). Khám phá của họ đã làm sáng tỏ nhiều quan sát thí nghiệm mâu thuẫn và khó hiểu trong nhiều năm trước đây. Đồng thời nó tiết lộ một cơ chế tự nhiên để kiểm soát dòng thông tin di truyền trong tế bào, báo hiệu sự khởi đầu cho một lĩnh vực nghiên cứu mới.

RNAi được sử dụng trong khoa học cơ bản nghiên cứu chức năng của gene. Ngoài ra, cơ chế này có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc điều khiển các biểu hiện gene, tham gia bảo vệ cơ thể chống nhiễm virus và kiểm soát gene thay đổi đột ngột. Với nghiên cứu mới này, giới khoa học cũng đang tìm ra các ứng dụng của RNAi trong những nghiên cứu y học chữa bệnh bằng liệu pháp gene, các ứng dụng trên cây trồng, vật nuôi trong nông nghiệp nhằm tạo ra các sản phẩm với chất lượng tốt hơn; trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, các bệnh do virut, bệnh tim, ung thư, rối loạn nội tiết và nhiều chứng bệnh khác.

Từ kết quả của nghiên cứu này đã mở ra nhiều hướng nghiên cứu và được tạp chí Science bình chọn là "Break Through in 1998 "(Bước đột phá của năm 1998) dựa theo số lượng gia tăng cấp số nhân các bài báo khoa học đăng trên các tạp chí khoa học quốc tế hàng đầu.

Bộ máy can thiệp RNAi

Các thành phần tham gia vào quá trình can thiệp RNAi gồm siRNA và miRNA.
siRNA
dsRNA (double strand RNA – RNA sợi đôi) là những đoạn RNA dài mạch kép có trình tự bổ sung với gene đích (target RNA) có 2 đầu dò là 3’OH.
Dicer Là một loại enzyme endonuclease (Ribonuclease III) chịu trách nhiệm hoàn thiện sợi dsRNA.
Phức hệ RISC (RNA – incluced silencing complex) Phức hệ tắt gene kích ứng bởi RNA. Phức hệ này có chứa enzyme helicase và một số protein trong đó quan trọng nhất là protein thuộc họ Agronaut (liên kết RNA) hoạt động như một endonuclea và cắt mRNA.
siRNA (small interfeing RNA) là RNA can thiệp kích thước nhỏ được tạo ra từ dsRNA.

miRNA là những đoạn RNA ngắn khoảng từ 19 –24 nucleotide, không tham gia vào quá trình tổng hợp protein. Bộ máy miRNA bao gồm:

Pri- mRNA (primary- mRNA) là chuỗi mRNA nguyên thủy, dài hàng nghìn nucleotide và mang đầu 5’CAP, đuôi poly A. Pri- mRNA chứa ít nhất một hay nhiều vòng kẹp tóc (hairpin) mỗi vòng dài khoảng 70 nucleotide.
Phức hệ RISC (RNA – incluced silencing complex) Phức hệ tắt gen kích ứng bởi RNA. Phức hệ này có chứa enzyme helicase và một số protein trong đó quan trọng nhất là protein thuộc họ Agronaut (liên kết RNA) hoạt động như một endonuclea và cắt mRNA.
Hai enzyme cắt là Drosha ở trong nhân tế bào và Dicer ở ngoài tế bào chất

Con đường hình thành siRNA

Quá trình hình thành siRNA diễn ra ở tế bào chất (cytoplasma). RNAi được kích hoạt bởi dsRNA có đầy đủ các cặp base và có ít nhất 21 -23 cặp base. Còn những phân tử dsRNA dài sẽ được là cắt thành những mảnh có độ dài khoảng 21-23 bp bởi một enzyme ngoài tế bào chất được gọi là "Dicer".

Những mảnh RNA được gọi tắt là siRNA (short interfering RNA - RNA ngắn can thiệp) và liên kết bởi protein của RNA- phức hệ gây nên sự im lặng (RISC). Những phức hệ RISC nhận ra và làm suy biến RNA sợi đơn tương ứng trong trình tự siRNA. dsRNA (double strand RNA) là đoạn RNA dài mạch kép mang trình tự bắt cặp bổ sung được với gene mục tiêu.

Khi dsRNA vào tế bào, nó bị Dicer (một loại enzyme cắt RNA mạch kép) cắt thành những đọan ngắn gọi là siRNA (small interfering RNA). Một mạch đơn của siRNA gắn với RISC (RNA - induced silencing complex) tạo phức hợp. Phức hợp này tương tác với mRNA của gene mục tiêu và cắt nhỏ mRNA này.

Trong 2 mạch đơn này, chỉ mạch nào có đầu 5’ có hoạt lực với Agronauttrong phức hệ RISC mới gắn được với phức hệ RISC => tạo phức hợp siRNA-RISC. Mạch còn lại đầu 5’ không có hoạt lực với Agronaut => không liên kết với RISC được. Sự xuất hiện của mạch đơn siRNA sẽ hoạt hoá RISC thành trạng thái hoạt động (RISC*).

Con đường hình thành miRNA
Quá trình hình thành miRNA diễn ra ở nhân tế bào (nuclear) và trong tế bào chất (cytoplasma)

Ở trong nhân, các phân tử miRNA được tạo ra thông qua quá trình phiên mã từ các gene gọi là các phân tử miRNA nguyên thủy (pri- miRNA), các phân tử này có chứa các cấu trúc kẹp tóc (hairpin). Các phân tử pri-miRNA được cắt bởi enzyme Drosha để tạo thành những sợi Pre-miRNA (phân tử tiền microRNA)=> gọi là quá trình chế biến pri- miRNA. Các phân tử Pre- miRNA sẽ được di chuyển ra ngoài tế bào chất.

Ngoài tế bào chất, Pre- miRNA sau khi được di chuyển ra ngoài tế bào chất sẽ được enzyme Dicer cắt thành những đoạn RNA nhỏ (khoảng 19 – 21 nu). Các đoạn miRNA được tách đôi, tạo ra các sợi miRNA đơn. Trong đó sợi có đầu 5’ có hoạt lực với Agronaut trong phức hợp RISC => sẽ kết hợp với phức hợp RISC tạo thành phức hệ miRNA-RISC.

Sự khác nhau giữa siRNA và miRNA

Về mặt nguồn gốc, RNA mạch kép (dsRNA) có cấu trúc là chuỗi xoắn kép. Tiền miRNA(Pre-miRNA) có cấu trúc dạng thân vòng (steen-loop) hay dạng kẹp tóc (hairpin).

Xét về vị trí hình thành, chúng xảy ra ở ngoài tế bào chất. Trong nhân và ngoài tế bào chất.

Cơ chế can thiệp RNA

Cơ chế chung

Can thiệp RNA là một cơ chế được bảo tồn trong sinh vật đa bào nhằm giúp tế bào ức chế biểu hiện một gene khi trong tương bào có sự xuất hiện một chuỗi xoắn kép RNA có trình tự giống với gene này. Đây có lẽ là hệ thống tự vệ của tế bào nhằm chống lại sự xâm nhập của siêu vi khuẩn và các phần tử di truyền ngoại lai khác, những yếu tố sử dụng chuỗi kép RNA trong chu kỳ sống của chúng.

Khả năng chống lại các virus và gene nhảy

Sự can thiệp RNA đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại sự xâm nhiễm của các virus, đặc biệt là các sinh vật bậc thấp hơn vào cơ thể vật chủ. Nhiều virus có thông tin di truyền chứa trên RNA sợi đôi. Khi các virus này xâm nhiễm vào tế bào, chúng bơm thông tin di truyền vào tế bào vật chủ. Khi đó, RNA lập tức vào Dicer, phức hợp RISC kích hoạt, RNA virus bị phân hủy, tế bào vật chủ thoát khỏi xâm nhiễm.

Gene nhảy (trasposon) là các trình tự DNA có thể di chuyển trong bộ gen. Nhiều transposon hoạt động bằng cách sao chép DNA thành RNA, sau đó, RNA phiên mã ngược thành DNA và gắn vào vị trí khác trên bộ gene. Sự can thiêp RNA bảo vệ bộ gene chống lại transposon.

Một số quá trình sống của tế bào có liên quan đến quá trình can thiệp RNA

Khi virus RNA nhiễm vào tế bào, nó tiêm bộ gene có chứa RNA mạch đôi của nó vào bên trong. Can thiệp RNA tiêu hủy RNA của virus, ngăn cản sự hình thành virus mới.
Sự tổng hợp của nhiều loại protein do các gene mã hoá cho vi RNA kiểm soát. Sau khi xử lý, vi RNA ngăn cản sự dịch mã từ mRNA thành protein.
Trong phòng thí nghiệm, các phân tử RNA mạch đơn được biến đổi để hoạt hoá phức hợp RISC để phân hủy mRNA của một gene chuyên biệt nào đó.
Quá trình can thiệp RNA được kích hoạt khi phân tử RNA tồn tại trong tế bào với cấu trúc sợi đôi.
RNA sợi đôi kích hoạt một cơ chế hoá sinh để phân huỷ các phân tử mRNA có mã di truyền giống với nó.
Khi các phân tử mRNA này biến mất => gene tương ứng bị bất hoạt => không có protein nào do gene đó mã hoá được tạo thành.

Cơ chế làm tắt gene bởi siRNA

Trong tế bào, sự biểu hiện hoặc cảm ứng của RNA mạch kép dài là kết quả của sự bắt cặp giữa mạch mang mã (sợi có nghĩa) và mạch đối mã (sợi vô nghĩa). Các đoạn dsRNA sợi kép dài được cắt bởi enzyme Dicer tạo ra những đoạn RNA ngắn (siRNA) khoảng 21-28 nucleotide.

Sau đó các siRNA được tháo xoắn dưới tác dụng của enzyme helicase và một mạch được nạp vào phức hợp protein một cách chon lọc gọi là phức hợp cảm ứng bất hoạt RISC.
Sự xuất hiện của mạch đơn siRNA sẽ hoạt hoá RISC thành trạng thái hoạt động (ký hiệu là RISC*).
Cuối cùng phức hợp siRNA-RISC* này sẽ tìm kiếm các transcriptome (sản phẩm của quá trình phiên mã) một cách đặc hiệu và những RNA mục tiêu tiềm năng.
Sợi đơn siRNA sau khi được nạp vào RISC được gọi là mạch hướng dẫn, nó đóng vai trò chỉ đạo trong việc đưa phức hợp siRNA-RISC* đến các phân tử mRNA có trình tự bổ sung với nó.Việc chỉ đạo của siRNA thông qua một endonuclease có trong RISC là Agronaute protein.
RISC* cũng có thể xâm nhập được vào nhân tế bào và kết cặp với trình tự tương đồng trên phân tử DNA hệ gene.
Lúc này RISC* huy động một số protein làm cải biến chất nhiễm sắc quanh vị trí promoter của gene => sự kìm hãm phiên mã.
Cơ chế tắt gen lúc này phụ thuộc vào mức độ tương đồng giữa siRNA và mRNA đích.
Nếu sự tương đồng giữa siRNA và mRNA đích là hoàn toàn thì phân tử mRNA có xu hướng bị cắt và phân giải (do hoạt tính nuclease của RISC). => không có mRNA mã hoá cho protein đó.
Nếu sự tương đồng giữa siRNA và mRNA chỉ là một phần thì xu hướng xảy ra là sự ức chế dịch mã do khi chung bám trên mRNA

> ngăn cản sự dịch chuyển của Ribosome trong quá trình dịch mã > quá trình dịch mã bi ngưng lại

=> không tạo ra được protein.

Cơ chế tắt gene bởi siRNA có hiệu quả rất cao, chỉ cần một lượng nhỏ siRNA được đưa vào tế bào cố thể đủ để làm tắt hoàn toàn sự biểu hiện của một gene nào đó (vốn có rất nhiều bản sao trong cơ thể đa bào).

Cơ chế làm tắt gene bởi miRNA

Trong tự nhiên, ngoài cơ chế điều hoà biểu hiện gene bằng sợi siRNA còn có cơ chế điều hoà biểu hiện của gene bởi một nhóm RNA khác gọi là micro RNA (miRNA).
Cơ chế hoạt động của miRNA trong quá trình ức chế sự biểu hiện của gene cũng tương tự như ở siRNA.
Các miRNA có chiều dài khoảng 19-24 nucleotide được tạo từ tác động cắt các đoạn Pre- miRNA có trình tự kẹp tóc (được phiên mã từ các đoạn DNA không mã hoá protein) bởi 2 enzyme là Drosha và Dicer.
Gần 70% các miRNA được phát sinh liên quan đến sự điều tiết trong quá trình phiên mã tạo ra các mRNAvà các RNA không sinh tổng hợp các protein. Và 30% còn lại được phát sinh độc lập không liên quan đến quá trình nhân lên (chức năng của 30% miRNA này chưa được làm rõ).
Tương tự với siRNA: Các miRNA có thể điều tiết sự phân giải mRNA với sự hiện diện của phức hợp RISC trong trường hợp bổ sung hoàn toàn(ở thực vật) (perfect complementary)
Trong trường hợp bổ sung không hoàn toàn (inperfect complementary) với vùng 3’ UTR của mRNA => ức chế quá trình dịch mã.
Ước lượng có khoảng 120 gene mã hoá cho miRNA ở giun tròn, ở người có khoảng 250 gene và 50% gene mã hoá protein ở người đang bị kiểm soát bởi miRNA.
Thông thường các gene miRNA được điều hoà theo kiểu chỉ biểu hiện vào những thời điểm nhất định và ở các mô nhất định trong quá trinh phát triển của cá thể.
Đáng chú ý là 30% các phân tử miRNA ở giun trong có trình tự rất giống ở ruồi giấm và động vật có vú. Điều này cho thấy, dường như cơ chế điều hoà biểu hiện gene bởi miRNA đã có nguồn gốc từ lâu trong quá trình tiến hoá và vai trò của chúng trong việc " lập trình" biểu hiện của hệ gene là rất quan trọng đối với giới sinh vật.

Những thành tựu và triển vọng của việc nghiên cứu ứng dụng RNAi

Tạo Hoa Hồng Xanh

Trong cây trồng có một loại phân tử được gọi là anthocyanin được coi là sắc tố chủ đạo trên hoa, trái và các mô tế bào khác. Thông thường các màu chính của hoa bắt nguồn từ anthocyanin với sự có mặt của một ít các chất carotenoid màu vàng. Ngoài ra anthocyanin dihydrokaempferol (DHK) lại là một enzyme chi phối cho cả ba chu trình hình thành sắc tố trên cây trồng bao gồm: cyanidin, pelargonidin và delphinidin.

Gene cyanidin mã hóa một enzyme làm thay đổi enzyme DHK nhằm hình thành chu trình cyanidin dẫn đến biểu hiện các màu đỏ, hồng hay màu tím hoa cà. Trong khi đó gene delphinidin không hiện diện trong cây hoa hồng sẽ mã hóa một enzyme khá tương đồng cho việc thay đổi enzyme DHK nhằm hình thành sự tổng hợp màu theo chu trình delphinidin. Một loại enzyme khác có tên gọi là dihydroflavinol reductase (DFR) sẽ hỗ trợ các màu chỉ chị trong cả ba chu trình trên. Enzyme này rất quan trọng vì không có nó sẽ không thể tạo màu trên các cánh hoa. Chính vì vậy mà các đột biến gene DFR đều cho ra những hoa có màu trắng. Trong hoa hồng không có gene delphinidin để hình thành màu theo chu trình của nó. Chu trình delphinidin có thể hình thành màu đỏ hoặc xanh trên hoa dưới sự tác động của DRF và pH.

Để tạo ra bông hồng xanh, các nhà khoa học của Suntory đã áp dụng một bộ 3 gene. Một gene nhân tạo được dùng cho kỹ thuật RNAi nhằm ức chế gene DFR của hoa hồng làm cho hoa hồng không biểu hiện màu. Sau đó chuyển gene delphinidin từ loài hoa păng-xê và gene DFR từ loài hoa iris sẽ tạo ra hoa hồng có hàm lượng delphinidin rất cao trong cánh hoa. Tuy nhiên cũng phải lưu ý một yếu tố ảnh hưởng đến màu xanh trên cánh hoa đó chính là độ pH tế bào và đó là một trong những lý do chính là tại sao các loài hoa có cùng chu trình anthocyanin nhưng lại có màu khác nhau. Khi nồng độ pH tế bào mang tính kiềm thì sắc tố của anthocyanin thường trở nên xanh hơn. pH của đất không ảnh hưởng hay ảnh hưởng rất ít đến pH tế bào cánh hoa. Nồng độ pH tế bào cánh hoa thường mang tính di truyền. Cánh hoa hồng thông thường có nồng độ pH khoảng 4.5 chính vì vậy để tạo ra các cánh hoa hồng có nồng độ pH thấp thì rất hạn chế. Vì vậy các nhà khoa học mới nghĩ đến kỹ thuật ức chế gene bằng kỹ thuật RNAi nhằm xác định những gen ảnh hưởng đến tính axít của cánh hoa hay điều chỉnh màu của cánh hoa theo những hướng khác.

Ứng dụng cơ chế can thiệp RNA trong nghiên cứu ung thư
Tế bào ung thư phát sinh từ sự tích lũy và chọn lọc nhiều đột biến có liên tiếp có lợi cho sự phân chia và tồn tại của chúng. Những biến đổi di truyền và đôi khi trên vật chất di truyền (epigenetic) giúp tế bào ung thư vượt qua sự khống chế của các nguyên tắc điều hòa tế bào và cơ thể như chương trình tự sát tế bào (apoptosis) hay các tín hiệu kìm hãm phân chia (antiproliferative signals). Sự khám phá ra cơ chế can thiệp RNA không lâu được nhận thức rằng đây chính là công cụ cần thiết để dò tìm các cơ chế phân tử bị thay đổi trong tế bào ung thư. Do tính đặc hiệu của quá trình can thiệp RNA kết hợp với tính dễ dàng nhân rộng tiến trình thực nghiệm từ hàng ngàn gene lên tới toàn bộ genome trong một thí nghiệm, hệ thống các "điểm yếu" của ung thư sẽ được giải mã và hàng loạt thuốc đặc hiệu ung thư sẽ được điều chế.

Các nhà khoa học Austaylia đã tìm ra phương pháp mang tên "con ngựa thành Troy" có khả năng tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư mà không gây tác dụng phụ với cơ thể người.

Cụ thể, các nhà khoa học sử dụng một tế bào nano có tên EDV để thâm nhập và làm suy yếu tế bào ung thư bằng cách tiết ra phân tử axit Ribonucleic (siRNA). SiRNA làm ngưng trệ quá trình DNA sản xuất protein vốn giúp tế bào ung thư có thể kháng thuốc hóa trị. Sau đó, một đợt EDV thứ hai sẽ tiêu diệt tế bào ung thư bằng thuốc hóa trị.

Biện pháp "con ngựa thành Troy" có khả năng tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư mà không ảnh hưởng tới các mô khác trong cơ thể. Hiện nay, các bác sĩ điều trị ung thư thường sử dụng phương pháp tiêm hay uống thuốc theo liệu pháp hóa trị, khiến cả tế bào lành và ung thư đều bị tiêu diệt, ảnh hưởng đến sức khỏe bệnh nhân.

Ứng dụng cơ chế can thiệp RNAi trừ sâu bệnh

RNAi kiểm soát côn trùng thuộc Coleoptera. Côn trùng thuộc Coleoptera và Lepidoptera hiện được nghiên cứu về tính kháng của cây trồng nhờ protein BT sau khi thực hiện chuyển nạp gene. Một cách tiếp cận mới đối với việc kiểm soát này là sử dụng RNA can thiệp (RNAi) được các nhà khoa học của Monsanto ve Devgen N.V. thực hiện. Báo cáo khoa học được công bố trên tạp chí Nature Biotechnology.

RNAi-làm im lặng những gene cần thiết của côn trùng gây hại cây trồng, làm chúng dừng hấp thu dinh dưỡng và làm chất ấu trùng. Các nhà khoa học này đã ứng dụng RNAi để kiểm soát côn trùng gây hại rễ bắp (thuật ngữ tiếng Anh là: western corn rootworm = WCR) làm mô hình mẫu cho những nghiên cứu tiếp theo.

Phân tử RNA dây kép (dsRNA) với trình tự các cặp gốc, bổ sung cho các gen ATPase và tubulin (cytoskeletal component). Chúng thể hiện trong giống bắp biến đổi gen. Cây transgenic thể hiện sự suy giảm có ý nghĩa thiệt hại do chích hút (WCR). Tiếp cận phương pháp này, các nhà nghiên cứu còn quan sát được sự chết của ấu trùng khi phân tử dsRNA được chèn vào hai côn trùng "southern root worm" và "Colorado potato beetle". Phân tử dsRNA kiểm soát được sâu đục quả trong bông vải (boll weevil larvae), tuy nhiên, không gây ảnh hưởng đến sự chết.

Việc sử dụng RNAi để kiểm soát côn trùng gây hại cây trồng sẽ bổ sung đáng kể cho chiến lược giống chuyển gene Bt (protein diệt côn trùng) trên cây bắp, bông vải, đậu nành.

Triển vọng của việc nghiên cứu ứng dụng RNAi

Việc nghiên cứu ứng dụng cơ chế can thiệp RNA có nhiều triển vọng to lớn mà con người có thể không ngờ tới được. Một số hướng nghiên cứu chính như:

1.	Can thiệp RNA chống lại sự nhiễm virus.

2.	Can thiệp RNA bảo đảm ổn định hệ gen bằng cách chống lại các yếu tố di truyền vận động (transposon).

3.	Can thiệp RNA như cơ chế kiềm chế tổng hợp protein và điều khiển sự phát triển của tổ chức.

4.	Can thiệp RNA như cơ chế giữ gìn nhiễm sắc tử cô đặc và tăng cường phiên mã.

5.	Can thiệp RNA cống hiến một công cụ thí nghiệm mới để kiềm chế gene chuyên biệt.

6.	Can thiệp RNA phải là một giải quyết hữu ích trong điều trị bệnh di truyền trong tương lai

Kết luận

Như chúng ta thấy, qua trên nửa thế kỷ, những nhà nghiên cứu sinh học phân tử đã thu được những khám phá ngoạn mục.
Sự khám ra tế bào có một cơ chế đặc biệt – cơ chế can thiệp RNA (RNAi – RNA interference), đã vượt quá mong đợi và mở rộng hiểu biết của chúng ta về cơ chế kiểm soát gene trong cơ thể sinh vật.
Việc ngày càng phát hiện ra nhiều chức năng khác nhau của RNA là cơ sở cho quan điểm cho rằng RNA có thể là đại phân tử sinh học xuất hiện đầu tiên trong quá trình tiến hoá chứ không phải là DNA hay protein như nhiều giả thiết trước đây.
Sự phát triển của một tổ chức và chức năng chính xác của mỗi tế bào và mô tùy thuộc vào một cơ chế can thiệp RNA còn nguyên vẹn trong cơ thể.
Hơn nữa, sự khám phá ra can thiệp RNA không chỉ cung cấp cho chúng ta một công cụ thí nghiệm mạnh mẽ mới để nghiên cứu chức năng của các gene mà còn nuôi dưỡng những mong đợi của chúng ta về những ứng dụng tương lai của can thiệp RNA trong y học, nông nghiệp,...
Đặc biệt là Y học nghiên cứu ứng dụng RNAi để chữa những căn bệnh về tim mạch, ung thư, các bệnh vius: cúm (AH5NI, AH1N1), HIV… giải quyết tốt các vấn đề nhân loại.

Đọc thêm

 Đinh Đoàn Long, Đỗ Lê Thăng; Cơ sở di truyền học phân tử và tế bào; Nhà xuất bản Đại Học Quốc gia Hà Nội; 2008

Xem thêm
RNAi: RNA inteference (RNA can thiệp)
dsDNA: double strand DNA (DNA mạch kép dài)
miRNA: micro RNA (tiểu RNA)
RISC: RNA – incluced silencing complex (phức hệ tắt gene tích ứng bởi RNA)
Dicer: RNase III (Một loại enzyme endonuclease)
siRNA: small interfeing RNA (RNA can thiệp kích thước nhỏ)

Tham khảo

Biểu hiện gen
RNA


title: 23989 Farpoint

text:
23989 Farpoint (1999 RF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 9 năm 1999 bởi G. Hug và G. Bell ở Farpoint Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23989 Farpoint

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Niết-bàn

text:
Niết-bàn , trong Phật giáo và Ấn Độ giáo, là mục đích chính và cuối cùng của các nhà tu hành. Tuy nhiên, Phật giáo lại nhìn nhận niết bàn là trạng thái diệt tận được tham ái, sân hận và si mê để đạt đến trạng thái bình lặng tuyệt đối. Còn riêng về Ấn Độ giáo, niết bàn là sự trở về của linh hồn cá nhân (Atman) vào với linh hồn vũ trụ (Brahman), của tiểu ngã vào với đại ngã. Trong thế giới Niết bàn cũng chia ra là Tiểu Niết Bàn và Đại Niết Bàn.

Từ nguyên
Niết-bàn (zh. 涅槃, sa. nirvāṇa, pi. nibbāna, ja. nehan) là từ được dịch âm từ gốc tiếng Phạn nirvāṇa hoặc tiếng Pāli nibbāna. Nirvāṇa nguyên là phân từ thụ động quá khứ của động từ niḥ-√vā (2) nirvāti với nghĩa "thổi tắt", "dập tắt" (một ngọn lửa) và như thế thì nirvāṇa mang nghĩa đã bị dập tắt, thổi tắt. Qua đó mà thuật ngữ nirvāṇa cũng được dịch nghĩa là Khổ diệt, Diệt (zh. 滅), Diệt tận (zh. 滅盡), Diệt độ (zh. 滅度), Tịch diệt (zh. 寂滅), Bất sinh (zh. 不生), Viên tịch (zh. 圓寂), và vì khổ diệt được hiểu là mục đích tối cao trong đạo Phật nên nirvāṇa cũng được dịch ý là Giải thoát (zh. 解脫).

Tóm lược lại thì Niết-bàn có thể được hiểu là: Tình trạng ngọn lửa tham lam, sân hận, ngu si trong tâm đã bị dập tắt, tâm trở nên trong sáng, mát mẻ, thanh lương, tịch tịnh, tĩnh lặng. Niết bàn là thái độ tâm hết sạch phiền não, rõ biết tất cả pháp là vô ngã, vô thường, và bất toại nguyện.

Quan điểm Phật giáo

Tổng quan về Niết-bàn
Niết-bàn là mục đích tu hành cứu cánh của mọi trường phái Phật giáo. Trong đạo Phật nguyên thủy, Niết-bàn được xem là đoạn triệt Luân hồi (zh. 輪回, sa., pi. saṃsāra). Đó là sự tận diệt gốc rễ của ba nghiệp bất thiện (zh. 不善, sa. akuśala, pi. akusala) là tham, sân và si. Trưởng lão tăng kệ (pi. theragāthā) ghi (Chân Nguyên dịch Pāli-Việt):
Nguyên văn tiếng Pāli:

sabbo rāgo pahīno me, sabbo doso samūhato,
sabbo me vigato moho, sītibhūto `smi nibbuto. ||79||

Dịch nghĩa:

Ta đã buông xả tất cả những tham dục (pi. rāga), đã tiêu diệt tất cả sân hận (pi. dosa), ta đã lìa xa tất cả si mê (pi. moha)—Ta đã đạt sự tĩnh lặng (pi. sītibhūta), chứng niết-bàn (pi. nibbuta). ||79||
Với sự xuất hiện của Đại thừa (sa. mahāyāna), người ta có một quan điểm mở rộng của Niết-bàn dựa trên khái niệm Bồ Tát (zh. 菩薩, sa. bodhisattva, pi. bodhisatta). Ở đây Niết-bàn được xem như hết Khổ, khi có sự giải thoát khỏi mọi ảo giác, mọi tham ái.

Trong nhiều kinh sách, người ta miêu tả Niết-bàn như một "ngọn lửa đã tắt". Đó là xuất thế (zh. 出世; sa. lokottara) và chỉ có những hành giả đã đạt mới biết được. Vì vậy, trong đạo Phật nguyên thủy, Niết-bàn được hiểu là giải thoát khỏi phiền não. Tập bộ kinh (pi. suttanipāta) miêu tả như sau (Chân Nguyên dịch Pāli-Việt):
Nguyên văn tiếng Pāli:

accī yathā vātavegena khitto, atthaṃ paleti na upeti sankhaṃ,
evaṃ munī nāmakāyā vimutto, atthaṃ paleti na upeti sankhaṃ. ||1074||

atthan gatassa na pamāṇaṃ atthi, yena naṃ vajju taṃ tassa n`atthi
sabbesu dhammesu samūhatesu, samūhatā vādapathā pi sabbe. ||1076||

Dịch nghĩa:

Như ngọn lửa (pi. accī) đã bị sức mạnh của cơn gió (pi. vātavega) dập tắt, đến nơi an nghỉ, không thể được định nghĩa—cũng như vậy, một mâu-ni đã được giải thoát ra khỏi danh xưng và thân xác (pi. nāmakāya) đi về chốn an nghỉ, vượt khỏi mọi định nghĩa.||1074||

Người đã đến chỗ an nghỉ thì người ta không thể dùng sự quy ước (pi. pamāṇa) để diễn tả ông ta. Cái đó không thuộc về ông ta. Khi tất cả các pháp (ý tưởng) đã tiêu diệt thì tất cả những phương tiện ngôn ngữ (pi. vādapatha) cũng tiêu diệt.||1076||
Trong một số kinh sách khác, Niết-bàn được hiểu là sự "an lạc" nhưng phần lớn được hiểu là sự giải thoát khỏi cái Khổ (sa. duḥkha, pi. dukkha).

Niết-bàn theo quan điểm của Phật Thích Ca
Niết-bàn có 2 loại, đó là:

1- Hữu-dư Niết-bàn (Sa upādisesanibbāna) là Niết-bàn đối với bậc Thánh A-la-hán đã diệt tận được tất cả mọi tham-ái, mọi phiền-não không còn dư sót, còn gọi là kilesaparinibbāna: tất cả mọi phiền-não Niết-bàn, nhưng ngũ-uẩn vẫn còn tồn tại cho đến khi hết tuổi thọ.

2- Vô-dư Niết-bàn (Anupādisesanibbāna) là Niết-bàn đối với bậc Thánh A-la-hán đã diệt tận được tất cả mọi tham-ái, mọi phiền-não không còn dư sót, đến lúc hết tuổi thọ, tịch diệt Niết-bàn, còn gọi là khandha- parinibbāna: ngũ-uẩn Niết-bàn nghĩa là ngũ-uẩn diệt rồi không còn ngũ-uẩn nào tái-sinh kiếp sau nữa, giải thoát khổ tử sinh luân-hồi trong ba giới bốn loài.

Niết-bàn có ba loại theo đối-tượng thiền-tuệ, đó là:

1-Vô-hiện-tượng Niết-bàn(Animittanibbāna) là Niết- bàn đối với hành-giả thực-hành pháp-hành thiền-tuệ có trí-tuệ-thiền-tuệ thấy rõ, biết rõ sự sinh, sự diệt của sắc-pháp, danh-pháp tam-giới; thấy rõ, biết rõ trạng-thái vô-thường (aniccalakkhaṇa) hiện rõ hơn trạng-thái khổ và trạng-thái vô-ngã, do năng lực tín-pháp-chủ có nhiều năng lực hơn 4 pháp-chủ còn lại (tấn-pháp-chủ, niệm-pháp-chủ, định-pháp-chủ, tuệ-pháp-chủ), hoặc do năng lực của giới, dẫn đến chứng ngộ Niết-bàn gọi là vô-hiện-tượng Niết-bàn (animittanibbāna): Niết-bàn không có hiện-tượng các pháp-hữu-vi.

2- Vô-ái Niết-bàn (Appaṇihitanibbāna) là Niết-bàn đối với hành-giả thực-hành pháp-hành thiền-tuệ có trí-tuệ-thiền-tuệ thấy rõ, biết rõ sự sinh, sự diệt của sắc-pháp, danh-pháp tam-giới; thấy rõ, biết rõ trạng-thái khổ (dukkhalakkhaṇa) hiện rõ hơn trạng-thái vô-thường và trạng-thái vô-ngã, do năng lực định-pháp-chủ có nhiều năng lực hơn 4 pháp-chủ còn lại (tín-pháp-chủ, tấn-pháp-chủ, niệm-pháp-chủ, tuệ-pháp-chủ), hoặc do năng lực của định, dẫn đến chứng ngộ Niết-bàn gọi là vô-ái Niết-bàn (appaṇihitanibbāna): Niết-bàn không có tham-ái nương nhờ.

3- Chân-không Niết-bàn (Suññatanibbāna) là Niết- bàn đối với hành-giả thực-hành pháp-hành thiền-tuệ có trí-tuệ-thiền-tuệ thấy rõ, biết rõ sự sinh, sự diệt của sắc-pháp, danh-pháp tam-giới; thấy rõ, biết rõ trạng-thái vô-ngã (anattalakkhaṇa) hiện rõ hơn trạng-thái khổ và trạng-thái vô-thường, do năng lực tuệ-pháp-chủ có nhiều năng lực hơn 4 pháp-chủ còn lại (tín-pháp-chủ, tấn-pháp-chủ, niệm-pháp-chủ, định-pháp-chủ), hoặc do năng lực của tuệ, dẫn đến chứng ngộ Niết-bàn gọi là chân-không Niết-bàn (suññatanibbāna): Niết-bàn hoàn toàn vô-ngã, không phải ta, không phải của ta.

Những đối-tượng Niết-bàn ấy thuộc về diệt khổ- Thánh-đế là pháp nên chứng ngộ.

Quan điểm Ấn Độ giáo
Theo Ấn Độ giáo, Niết-bàn là sự thật tuyệt đối. Theo S.K. Belvalkar thì khái niệm Niết-bàn này xuất hiện trước khi Phật giáo được thành lập. Theo trường sử thi Mahābhārata thì Niết-bàn được xem là sự tịch tĩnh (sa. śānti) và sự thỏa mãn (sa. susukkti). Trong tác phẩm Anugītā, Niết-bàn được xem như "một ngọn lửa không có chất đốt". Chí Tôn ca như chủ ý nhấn mạnh tính đối nghịch với khái niệm Niết-bàn trong Phật giáo vì bài này miêu tả Niết-bàn như sự chứng đắc Brahma (sa. brahman, 2,71). Du-già sư (sa. yogin) ở đây không được xem như một ngọn đèn đã tắt (như trong Phật giáo), mà là một ngọn đèn không đứng giữa cơn gió, không bị lay chuyển (6,19). Chứng đạt Niết-bàn được gọi là giải thoát (sa. mokṣa).

Tham khảo

Tài liệu chủ yếu
 Trưởng lão tăng kệ (zh. 長老僧偈, pi. theragāthā).
 Tập bộ kinh (zh. 集部經, pi. suttanipāta).
 Lăng-già kinh (zh. 楞伽經, sa. laṅkāvatārasūtra), bản dịch trong Schumann, H.W.: Mahāyāna-Buddhismus. Die zweite Drehung des Dharma-Rades, München 1990.
 Trung luận (zh. 中論, sa. madhyamakaśāstra). Madhyamakaśāstra, ed. by P.L Vaidya. Darbhanga 1960 (BST no. 10)
Tài liệu thứ yếu
 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Kala, Acharya. Buddhānusmṛti, A Glossary of Buddhist Terms. Mục từ nirvāṇa trang 161.

Triết lý Phật giáo
Ấn Độ giáo
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Quan niệm về thiên đường


title: Utrecht

text:
Utrecht () là thành phố tỉnh lỵ và là thành phố đông dân nhất tỉnh Utrecht. Thành phố có diện tích 99,32 km², dân số vào ngày 1 tháng 31-01-2023 là 368,024 người. Thành phố nằm ở rìa Đông của Randstad, và là thành phố lớn thứ tư của Hà Lan. Khu vực đô thị Utrecht gồm các khu ngoại ô phụ cận và các thị xã kề nó có dân số 640.000 người, còn vùng đô thị có phạm vi rộng hơn có dân số 820.000 người.

Phố cổ trung tâm Utrecht có nhiều công trình cổ. Đây đã từng là trung tâm tôn giáo của Hà Lan từ thế kỷ thứ 8.

Utrecht có Đại học Utrecht, trường đại học lớn nhất ở Hà Lan, cũng như một số tổ chức giáo dục đại học khác. Do vị trí trung tâm của nó trong nước, nó là một trung tâm vận tải quan trọng cho cả vận tải đường sắt và đường bộ. Nó có số lượng các sự kiện văn hóa cao thứ hai ở Hà Lan, sau Amsterdam. Vào năm 2012, Lonely Planet đã đưa Utrecht vào top 10 trong số những địa điểm chưa được biết đến trên thế giới.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Utrecht
Thành phố của Hà Lan
Khu dân cư ở Utrecht (tỉnh)


title: Diasporus diastema

text:
Diasporus diastema là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng được tìm thấy ở Costa Rica, Honduras, Nicaragua, miền tây Ecuador, and Panama.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồn điền, vườn nông thôn và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, từ mực nước biến đến độ cao lên đến 1800 mét (5900 ft).

Màu sắc của nó trong giờ ánh sáng ban ngày, khi ẩn, là xám nâu với những đốm hoặc quán thanh, khi nó xuất hiện vào ban đêm và trở nên hoạt động, con ếch có màu hồng hoặc nâu nhạt.

Con cái trưởng thành đạt đến kích thước lên đến 1 inch (24 mm) dài, và con đực khoảng 3/4 inch (21 mm). Loài này không có giai đoạn nòng nọc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Pounds, A., Bolaños, F., Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C., Chaves, G., Savage, J., Acevedo, M., Cruz, G., Wilson, L.D. & Köhler, G. 2004. Diasporus diastema. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.
 Kinsey, T. Beth, Dink Frogs, The Firefly Forest web site, retrieved tháng 7 năm 2008.
 Common Tink Frog, Anywhere Costa Rica web site, retrieved tháng 7 năm 2008.

D
Động vật được mô tả năm 1875
C
I
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật lưỡng cư Honduras
Động vật lưỡng cư Panama


title: Eupithecia scoriodes

text:
Eupithecia scoriodes,là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó là loài đặc hữu của Maui.

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 7, Macrolepidoptera

Tham khảo

S
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Rio Grande do Sul

text:
Rio Grande do Sul là bang nằm ở cực nam Brasil, giáp biên giới với các tỉnh Misiones, Corrientes của Argentina, các tỉnh Artigas, Rivera, Cerro Largo, Treinta y Tres, Rocha của Uruguay và Đại Tây Dương. Thành phố Chuí thuộc bang này, tiếp giáp Uruguay, là thành phố cực nam của Brasil. Các vùng Bento Gonçalves và Caxias do Sul của bang là trung tâm sản xuất rượu lớn nhất Brasil.

Chú thích

Liên kết

 Brasil
 Official Website
 Brazilian Tourism Portal

Bang của Brasil


title: Valbeleix

text:
Valbeleix  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Durangonella coahuilae

text:
The durangonella de Coahuila snail, danh pháp khoa học Durangonella coahuilae, là một loài là một chi ốc nước ngọt nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài sống trong môi trường nước ngọt trong họ Hydrobiidae.

Đây là loài đặc hữu của México; Coahuila being a state ở khu vực đông bắc of Mexico.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Durangonella coahuilae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật được mô tả năm 1966
Durangonella
Động vật đặc hữu México


title: Banari

text:
Banari là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 150 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 20 km southvề phía đông của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 652 người và diện tích là 21,3 km².

Banari giáp các đô thị: Bessude, Florinas, Ittiri, Siligo.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.banari.net

Đô thị tỉnh Sassari


title: 560 Delila

text:
560 Delila

560 Delila là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 13.3.1905 ở Heidelberg và được đặt theo tên Delilah, nhân vật trong Cựu Ước, trong vở opera Samson et Délila của Saint-Saëns.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh được đặt tên
560
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1905
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Leptotarsus similior

text:
Leptotarsus similior là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Acrocercops telearcha

text:
Acrocercops telearcha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Xylocopa ramakrishnai

text:
Xylocopa ramakrishnai là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Maa mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1938


title: Mirabello Monferrato

text:
Mirabello Monferrato là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 70 km về phía đông của Torino và khoảng 15 km về phía tây bắc của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.381 người và diện tích là 13,3 km².

Mirabello Monferrato giáp các đô thị: Giarole, Lu, Occimiano, San Salvatore Monferrato, và Valenza.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Anthophora planca

text:
Anthophora planca là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1895


title: Nephrotoma kaulbacki

text:
Nephrotoma kaulbacki là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Sant'Alessio in Aspromonte

text:
Sant'Alessio in Aspromonte là một đô thị ở tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 110 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 10 km về phía đông bắc của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 396 người và diện tích là 4,2 km².

Sant'Alessio in Aspromonte giáp các đô thị: Laganadi, Reggio Calabria, Santo Stefano in Aspromonte.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: Saint-Satur

text:
Saint-Satur là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Chú thích
 INSEE commune file

Saintsatur


title: Poupry

text:
Poupry  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 127 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir