title: Jack Nicholson

text:
John Joseph Nicholson (sinh ngày 22 tháng 4 năm 1937), thường được biết tới với cái tên Jack Nicholson, là một cựu diễn viên kiêm nhà làm phim người Mỹ. Ông được coi là một trong những diễn viên xuất sắc nhất trong lịch sử Hollywood và được khán giả biết đến với việc vào vai những nhân vật bị thần kinh hoặc gặp vấn đề về tâm lý.

Nicholson đã được đề cử giải Oscar Nam diễn viên chính xuất sắc nhất và Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất 12 lần và đã giành chiến thắng 3 lần. Ông và Walter Brennan là hai diễn viên nam đoạt nhiều giải Oscar nhất, hai người cũng chỉ xếp sau nữ diễn viên Katharine Hepburn về tổng số lần đoạt giải Oscar cho diễn xuất (Hepburn đã có 4 giải). Jack Nicholson cũng là một trong hai diễn viên nam duy nhất (người còn lại là Michael Caine) được đề cử giải Oscar cho diễn xuất trong mọi thập kỷ kể từ thập niên 1960. Ông cũng đã có tới 7 giải Quả cầu vàng. Nicholson được biết đến nhiều nhất qua vai diễn của ông trong các phim Chinatown, Bay trên tổ chim cúc cu, The Shining, Batman, As Good as It Gets và mới đây nhất là vai diễn trong phim The Departed (Điệp vụ Boston) của đạo diễn Martin Scorsese. Đây cũng là bộ phim cuối cùng của ông trước khi ông nghỉ hưu vào năm 2010.

Tiểu sử
Nicholson sinh ngày 22 tháng 4 năm 1937 tại bệnh viện Jersey Shore Medical Center ở thành phố Neptune, tiểu bang New Jersey, mẹ ông, June Frances Nicholson, làm nghề ca múa (showgirl) với nghệ danh June Nilson. 6 tháng trước đó, cô June đã cưới một ông bầu gốc Ý tên là Donald Furcillo (nghệ danh Donald Rose) tại Elkton, Maryland. Tuy nhiên Furcillo là một người đã lập gia đình, và mặc dù ông này vẫn đề nghị được nuôi Jack, mẹ của cô June là bà Ethel đã quyết định sẽ nuôi dưỡng cháu mình để June có thể tiếp tục làm việc. Thực tế thì tuy Donald Furcillo tuyên bố mình là bố của Nicholson nhưng theo nhà viết tiểu sử Patrick McGilligan, người đã viết cuốn Jack's Life (Cuộc đời của Jack) thì rất có thể bố của Nicholson lại là Eddie King, người quản lý của mẹ ông, hơn nữa thì có thể chính cô June  cũng không chắc về việc ai là cha của con trai mình. Nicholson đã từ chối thử DNA để xác định vấn đề này.

Nicholson lớn lên mà vẫn tin rằng ông bà ngoại John J. Nicholson và Ethel May Rhoads là bố mẹ mình còn cô June là chị gái mình. Mãi đến năm 1974, một nhà báo của tạp chí TIME trong khi viết bài về Jack Nicholson mới tiết lộ cho ông sự thật về bố mẹ (thực chất là ông bà ngoại) và chị gái (thực chất là mẹ đẻ) của Jack. Khi đó thì cả mẹ và bà ngoại của ông đều đã qua đời, Nicholson, trước đó đã không biết cha mình là ai, nói "Chỉ có Ethel và June biết được người đó và họ đã không nói cho bất kỳ ai".

Nick là tên bạn bè thường gọi Jack Nicholson khi ông học cấp III tại trường Manasquan High School, tại đây năm 1954 cậu được cả lớp bầu là "class clown" (dịch nghĩa: Chú hề của lớp). Sau này một rạp hát và một giải thưởng kịch ở trường đã được mang tên ông. Năm 2004, bạn học của Jack đã rất ngạc nhiên và vui mừng khi Nicholson đã quay về tham dự lễ kỷ niệm 50 năm ngày khóa học của ông ra trường.

Sự nghiệp

Khởi đầu (1958-1967)
Khi mới tới Hollywood, Jack Nicholson làm việc cho hãng phim hoạt hình nổi tiếng Hanna-Barbera. Nhận thấy ông có năng khiếu họa sĩ, hãng đã đề nghị Nicholson học nghề họa sĩ hoạt hình ở đây, tuy nhiên Jack đã từ chối với lý do là ông muốn trở thành diễn viên.

Nicholson bắt đầu sự nghiệp điện ảnh với vai trò diễn viên, biên kịch và nhà sản xuất cho Roger Corman. Vai diễn đầu tiên của ông là trong phim The Cry Baby Killer (1958), đó là vai một đứa trẻ vị thành niên hoảng loạn sau khi bắn hai đứa trẻ khác. Nhưng sau đó, do khó tìm được vai diễn, Nicholson tham gia viết kịch bản phim nhiều hơn. Trong số này có các phim như Thunder Island (1963), Flight to Fury (1964) hay Ride in the Whirlwind (1965). Ông cũng tham gia hai tập của loạt phim truyền hình The Andy Griffith Show năm 1966-1967.

Nổi tiếng
Sau khi khởi đầu sự nghiệp diễn viên chẳng đi đến đâu, Nicholson đã có vẻ định từ bỏ nó và chuyển hẳn sang làm biên kịch hoặc đạo diễn đứng sau máy quay. Thành công đầu tiên trong vai trò biên kịch của ông là khi một cảnh trong phim The Trip (1967), bộ phim này có sự tham gia của Peter Fonda và Dennis Hopper. Tuy nhiên, trong bộ phim tiếp theo của chính hai diễn viên nổi tiếng này, Jack Nicholson lại có được vai diễn lớn đầu tiên của mình, đó là vai luật sư nghiện rượu George Hanson, vai diễn này đã mang lại cho ông đề cử Oscar đầu tiên.

Một đề cử giải Oscar Nam diễn viên chính xuất sắc nhất đến với ông trong năm tiếp theo với vai diễn định hình phong cách diễn sau này của Nicholson, một vai diễn trong phim Five Easy Pieces (1970). Sau đó Jack tiếp tục thành công trong các phim The Last Detail (1973) và bộ phim hình sự kinh điển của đạo diễn Roman Polanski Chinatown (1974) (Jack được đề cử giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn trong cả hai phim này).

Thần tượng nước Mỹ

Nicholson giành giải Oscar đầu tiên cho vai diễn Randle P. McMurphy trong bộ phim của đạo diễn Miloš Forman, Bay trên tổ chim cúc cu (One Flew Over the Cuckoo's Nest) (1975). Đây là một trong 3 bộ phim duy nhất đoạt đủ bộ 5 giải Oscar quan trọng nhất (phim hay nhất, đạo diễn xuất sắc nhất, nam nữ diễn viên chính xuất sắc nhất và kịch bản xuất sắc nhất). Nicholson cũng được đề nghị vào vai Michael Corleone trong phim Bố già nhưng ông từ chối.

Sau đó, Nicholson bắt đầu nhận nhiều hơn những vai diễn khác thường. Ông chỉ đóng một vai nhỏ trong The Last Tycoon, đối đầu với nhân vật do Robert De Niro thủ vai. Ông cũng đóng một vai trong bộ phim miền Tây The Missouri Breaks chủ yếu để làm việc với Marlon Brando. Tiếp theo bộ phim này, Jack Nicholson quay bộ phim đầu tiên do ông đạo diễn, Goin' South.

Tuy vai diễn tiếp theo của Jack Nicholson trong phim The Shining (1980) của đạo diễn nổi tiếng Stanley Kubrick, dựa theo tiểu thuyết của Stephen King không được đề cử giải Oscar, vai diễn này vẫn được coi là một trong những vai diễn đáng chú ý nhất của Nicholson. Đến năm 1983, ông giành giải Oscar thứ hai, giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho vai Garrett Breedlove, một phi hành gia vũ trụ đã về hưu, trong bộ phim Terms of Endearment.

Trong thập niên 1980, Nicholson tiếp tục tham gia đóng nhiều phim, trong đó có The Postman Always Rings Twice (1981), Reds (1981), Prizzi's Honor (1985), The Witches of Eastwick (1987) và Ironweed (1987). Các vai diễn trong Reds, Prizzi's Honor và Ironweed đã mang lại cho ông ba đề cử Oscar tiếp theo.

Năm 1989 bộ phim Batman (Người Dơi), trong đó Nicholson vào vai tên tội phạm The Joker, đã đạt doanh thu rất cao, riêng Jack Nicholson sau bộ phim này đã thu về 60 triệu USD. Nhân vật Joker do Jack Nicholson thể hiện trong phim đứng thứ 45 trong Danh sách 100 anh hùng và kẻ phản diện của Viện phim Mỹ ("AFI's 100 Years...100 Heroes & Villains"),

Jack Nicholson lại nhận được một đề cử Oscar với vai diễn đại tá nóng tính Nathan R. Jessep trong bộ phim A Few Good Men (Chỉ có vài người tốt) (1992). Trong tác phẩm này, câu thoại của Nicholson "You can't handle the truth! (Bạn không thể kiểm soát được sự thật!) đã trở nên rất nổi tiếng và đã được bắt chước trong nhiều bộ phim khác.

Không phải mọi vai diễn của Nicholson đều được đánh giá cao. Ông thậm chí đã được đề cử giải Mâm xôi vàng cho nam diễn viên dở nhất cho vai diễn trong các phim Man Trouble (1992) và Hoffa (1992). Tuy nhiên nghịch lý là cũng chính vai diễn của Nicholson trong Hoffa lại được đề cử giải Quả cầu vàng.

Giải Oscar Nam diễn viên chính xuất sắc nhất thứ hai đến với Nicholson nhờ vai Melvin Udall, một nhà văn bị hội chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế trong bộ phim tình cảm As Good as It Gets (1997).

Những năm gần đây
Trong phim About Schmidt (2002), Nicholson đóng vai một chuyên viên thống kê đã nghỉ hưu đặt câu hỏi với chính cuộc đời mình và về cái chết của người vợ ít lâu sau đó. Diễn xuất kìm nén và lặng lẽ trong bộ phim này của ông tương phản rõ nét với rất nhiều vai diễn trước đó, và nhận được thêm một đề cử Oscar.

Năm 2006, Nicholson đánh dấu sự trở lại với một vai "kẻ ác", Frank Costello, một trùm băng đảng gốc Ireland tàn bạo ở Boston trong bộ phim giành nhiều giải Oscar của đạo diễn Martin Scorsese Điệp vụ Boston (The Departed).

Tháng 11 năm 2006, Nicholson bắt đầu quay bộ phim tiếp theo của ông, The Bucket List, ông đã phải cạo trọc đầu để vào vai cùng diễn viên Morgan Freeman, bộ phim sẽ được ra rạp vào cuối năm 2007.

Cuộc sống riêng

Khi còn trẻ, Nicholson thậm chí đã được bầu vào danh sách "10 huyền thoại tình dục hàng đầu" (Top 10 Living Legends of Sex) của tạp chí khiêu dâm Maxim khi tuyên bố ông đã từng ngủ với 2.000 phụ nữ. Nicholson có 5 đứa con với 4 người phụ nữ khác nhau, trong khi ông chỉ mới cưới vợ một lần:

 Jennifer Nicholson (sinh năm 1963), con của ông với người vợ cũ Sandra Knight (cưới năm 1962, ly dị năm 1968).
 Caleb Goddard (sinh năm 1970), con của ông với with Susan Anspach
 Honey Hollman (sinh năm 1981), con của ông với with người mẫu Đan Mạch Winnie Hollman
 Lorraine Nicholson (sinh năm 1990) và Raymond Nicholson (sinh năm 1992), con của ông với Rebecca Broussard.

Trong vài thập kỷ, ông đã từng có quan hệ tình ái với nhiều diễn viên và người mẫu, trong đó mối quan hệ kéo dài lâu nhất là 17 năm với nữ diễn viên Anjelica Huston, con gái của đạo diễn John Huston. Tuy nhiên, mối quan hệ này cũng chấm dứt khi báo chí đưa tin Rebecca Broussard đang mang thai đứa con của Nicholson.

Jack là bạn thân của đạo diễn Roman Polanski và đã giúp đỡ đạo diễn này vượt qua rất nhiều khủng hoảng cá nhân trong đó có cái chết của vợ Polanski, Sharon Tate. Nicholson còn là hàng xóm trong vài năm với Marlon Brando ở khu Beverly Hills, sau khi Brando qua đời năm 2004, Nicholson đã mua căn nhà gỗ của ông với giá 6,1 triệu USD với mục đích thiêu hủy nó để tỏ lòng kính trọng của Jack với Brando.

Jack Nicholson nổi tiếng là người hâm mộ thể thao, ông là cổ động viên của đội bóng chày New York Yankees và bóng rổ Los Angeles Lakers. Trong suốt 25 năm, Nicholson luôn đến xem các trận đấu bóng rổ của đội Lakers ở hàng ghế đầu tiên sát với sân thi đấu. Năm 2001, Nicholson thậm chí còn phản đối trọng tài nhiều tới mức ông bị phạt lỗi kỹ thuật và đuổi khỏi sân. Cũng vì Jack không muốn bỏ lỡ những trận đấu sân nhà của Lakers mà các hãng phim phải sắp xếp kế hoạch quay phim ở gần sân đấu của đội này mỗi khi có trận đấu diễn ra.

Nicholson hâm mộ truyện tranh Người Dơi (Batman) từ năm 12 tuổi, nhân vật yêu thích của ông là nhân vật phản diện The Joker, ông đã vào vai chính nhân vật này trong bộ phim Batman năm 1989. Khi còn nhỏ, thậm chí ông còn mang tiền mua thức ăn để đi mua truyện tranh.

Phim đã đóng
 The Wild Ride (1960)
 Back Door to Hell (1964)
 The Shooting (1966)
 Ride in the Whirlwind (1966)
 Hells Angels on Wheels (1967)
 Psych-Out (1968)
 Easy Rider (1969)
 Five Easy Pieces (1970)
 Carnal Knowledge (1971)
 The King of Marvin Gardens (1972)
 The Last Detail (1973)
 Chinatown (1974)
 The Fortune (1975)
 Bay trên tổ chim cúc cu (1975)
 The Passenger (1975)
 The Missouri Breaks (1975)
 Tommy (1975)
 The Last Tycoon (1976)
 Goin' South (1978)
 The Shining (1980)
 The Postman Always Ring Twice (1981)
 Reds (1981)
 The Border (1982)
 Terms of Endearment (1983)
 Prizzi's Honor (1985)
 Heartburn (1986)
 The Witches of Eastwick (1987)
 Ironweed (1987)
 Batman (1989)
 A Few Good Men (1992)
 Hoffa (1992)
 Wolf (1994)
 The Crossing Guard (1995)
 Blood and Wine (1996)
 Mars Attacks! (1996)
 As Good as it Gets (1997)
 The Pledge (2001)
 About Schmidt (2002)
 Anger Management (2003)
 Something's Gotta Give (2003)
 The Departed (2006)

Giải thưởng và đề cử

Tính cho đến năm 2008, Jack Nicholson đã có 12 đề cử giải Oscar, nhiều thứ hai trong lịch sử giải thưởng này chỉ sau nữ diễn viên Meryl Streep (15 đề cử) và bằng với Katharine Hepburn (12 đề cử). Nicholson cùng với Paul Newman và Michael Caine là 3 nam diễn viên được đề cử ở hạng mục diễn xuất trong 5 thập niên (với Nicholson và Caine là 1960, 1970, 1980, 1990 và 2000; với Newman là 1950, 1960, 1980, 1990 và 2000). Ông cũng là nam diễn viên giành được nhiều tượng vàng Oscar nhất (3 lần, ngang bằng với Walter Brennan) với 2 chiến thắng ở hạng mục Vai nam chính và 1 ở hạng mục Vai nam phụ. Có một sự trùng hợp là cứ mỗi phim Nicholson giành giải Oscar thì nữ diễn viên đóng vai nữ chính trong phim đó cũng giành được giải Oscar (Louise Fletcher trong Bay trên tổ chim cúc cu, Shirley MacLaine trong Terms of Endearment và Helen Hunt trong As Good as It Gets). Tính cho đến năm 2007, Jack Nicholson đã xuất hiện trong 7 bộ phim giành giải Oscar Phim hay nhất vào các năm 1972, 1977, 1978, 1990, 1993, 2006 và 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Jack Nicholson trên IMDb
 Jack Nicholson trên Yahoo Movies
 Jack Nicholson Online
 Trang web người hâm mộ Jack Nicholson

Sinh năm 1937
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên New Jersey
Phim và người giành giải Oscar cho nam diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Người đoạt giải Grammy
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ireland
Nam diễn viên đến từ thành phố New York
Người giành giải BAFTA cho Nam diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Người giành giải BAFTA cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Người giành giải Quả cầu vàng Cecil B. DeMille
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy


title: Heilsbronn

text:
Heilsbronn là một đô thị ở huyện Ansbach bang Bayern nước Đức. Đô thị Dietenhofen có diện tích 62,23 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 9263 người.

Tham khảo


title: Triepeolus quadratus

text:
Triepeolus quadratus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rightmyer mô tả khoa học năm 2008.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 2008


title: 11899 Weill

text:
11899 Weill (1991 GJ10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 4 năm 1991 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11899 Weill

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Cephaloleia amblys

text:
Cephaloleia amblys là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Staines miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Tinodes chinchinus

text:
Tinodes chinchinus là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Pseudometachilo

text:
Pseudometachilo là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database


title: Cobubatha

text:
Cobubatha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Cobubatha albiciliatus Smith, 1903
 Cobubatha dissociata Dyar, 1912
 Cobubatha dividua Grote, 1879
 Cobubatha hippotes Druce, 1889
 Cobubatha inveterata Dyar, 1914
 Cobubatha ipilla Dyar, 1916 (đồng nghĩa: Cobubatha rustica Dyar, 1918)
 Cobubatha lixiva Grote, 1882 (đồng nghĩa: Cobubatha basicinerea Grote, 1882, Cobubatha lixinites Dyar, 1912)
 Cobubatha megaplaga Dyar, 1912
 Cobubatha melor Dyar, 1912
 Cobubatha melorista Dyar, 1912
 Cobubatha metaspilaris Walker, 1863 (đồng nghĩa: Cobubatha punctifinis Hampson, 1910
 Cobubatha numa Druce, 1889
 Cobubatha ochrocraspis Hampson, 1910
 Cobubatha orthozona Hampson, 1910 (đồng nghĩa: Cobubatha antonita Dyar, 1911, Cobubatha victrix Dyar, 1912)
 Cobubatha cây mậnbifusa Dyar, 1912

Chú thích

Tham khảo

 Cobubatha at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Eustrotiini


title: Saint-Privat, Corrèze

text:
Saint-Privat là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintprivat


title: Lophocerynea

text:
Lophocerynea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Colaspoides olegi

text:
Colaspoides olegi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: Semiotus

text:
Semiotus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1829 bởi Eschscholtz.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Semiotus acutus Candèze, 1874
 Semiotus aeneovittatus Kirsch, 1884
 Semiotus aliciae Wells, 2007
 Semiotus alternatus Schwarz, 1904
 Semiotus angulatus Drury, 1782
 Semiotus angusticollis Blanchard, 1843
 Semiotus angustus Wells, 2007
 Semiotus antennatus Schwarz, 1900
 Semiotus anthracinus Szombathy, 1909
 Semiotus approximatus Candèze, 1857
 Semiotus auripilis Candèze, 1874
 Semiotus badeni Steinheil, 1875
 Semiotus bifasciatus Schwarz, 1902
 Semiotus bispinus Candèze, 1874
 Semiotus boliviensis Candèze, 1897
 Semiotus borrei Candèze, 1878
 Semiotus brevicollis Candèze, 1857
 Semiotus buckleyi Candèze, 1874
 Semiotus candezei Kirsch, 1866
 Semiotus capucinus Candèze, 1857
 Semiotus caracasanus Rojas, 1855
 Semiotus carinicollis Kirsch, 1884
 Semiotus carus Janson, 1882
 Semiotus catei Wells, 2007
 Semiotus chassaini Wells, 2007
 Semiotus chontalenus Candèze, 1874
 Semiotus clarki Wells, 2007
 Semiotus colombianus Wells, 2007
 Semiotus conicicollis Candèze, 1857
 Semiotus convacus Aranda, 2004
 Semiotus convexicollis Blanchard, 1843
 Semiotus cristatus Candèze, 1874
 Semiotus cuspidatus (Chevrolat, 1833)
 Semiotus cuspidatus Chevrolat, 1833
 Semiotus cyrtomaris Wells, 2007
 Semiotus decoratus Candèze, 1857
 Semiotus diptychus Candèze, 1874
 Semiotus distinctus Herbst, 1806
 Semiotus dohrni Candèze, 1889
 Semiotus elegantulus Candèze, 1857
 Semiotus exsolutus Candèze, 1857
 Semiotus fascicularis Candèze, 1857
 Semiotus flavangulus Candèze, 1900
 Semiotus fleutiauxi Szombathy, 1909
 Semiotus formosus Janson, 1882
 Semiotus fryi Candèze, 1874
 Semiotus fulvicollis Blanchard, 1843
 Semiotus furcatus (Fabricius, 1792)
 Semiotus fusciformis Kirsch, 1866
 Semiotus germari Guerin, 1844
 Semiotus gibbosus Wells, 2007
 Semiotus girardi Chassain, 2002
 Semiotus glabricollis Candèze, 1857
 Semiotus hispidus Candèze, 1889
 Semiotus horvathi Szombathy, 1909
 Semiotus illigeri Guerin, 1844
 Semiotus illustris Candèze, 1857
 Semiotus imperialis Guerin, 1844
 Semiotus insignis Candèze, 1857
 Semiotus intermedius Herbst, 1806
 Semiotus jansoni Candèze, 1874
 Semiotus juvenilis Candèze, 1874
 Semiotus kathleenae Wells, 2007
 Semiotus kondratieffi Wells, 2007
 Semiotus lacrimiformis Wells, 2007
 Semiotus langei Schwarz, 1902
 Semiotus ligatus Candèze, 1889
 Semiotus ligneus (Linnaeus, 1767)
 Semiotus limatus Candèze, 1889
 Semiotus limbaticollis Candèze, 1857
 Semiotus linnei Guerin, 1844
 Semiotus luteipennis Guerin, 1838
 Semiotus macer Candèze, 1889
 Semiotus matilei Chassain, 2001
 Semiotus melanocephalus Schwarz, 1902
 Semiotus melleus Wells, 2007
 Semiotus morio Candèze, 1857
 Semiotus multifidus Candèze, 1874
 Semiotus nigriceps Candèze, 1857
 Semiotus nigricollis Candèze, 1857
 Semiotus nigrolineatus Schwarz, 1900
 Semiotus oranense Aranda, 2004
 Semiotus pallicornus Wells, 2007
 Semiotus pectitus Candèze, 1889
 Semiotus perangustus Wells, 2007
 Semiotus pilosus Wells, 2007
 Semiotus pulchellus Candèze, 1889
 Semiotus punctatostriatus Candèze, 1857
 Semiotus punctatus Candèze, 1857
 Semiotus quadricollis Kirsch, 1866
 Semiotus quadrivittis Steinheil, 1875
 Semiotus reaumuri Candèze, 1857
 Semiotus regalis Guerin, 1844
 Semiotus rileyi Wells, 2007
 Semiotus ruber Pjatakowa, 1941
 Semiotus rubricollis Wells, 2007
 Semiotus sanguinicollis Blanchard, 1843
 Semiotus sanguinolentus Candèze, 1900
 Semiotus schaumi Guerin, 1844
 Semiotus scitulus Candèze, 1864
 Semiotus seladonius Guerin-Meneville, 1844
 Semiotus singularis Kirsch, 1884
 Semiotus sommeri Candèze, 1857
 Semiotus spinosus Wells, 2007
 Semiotus splendidus Candèze, 1881
 Semiotus staudingeri Pjatakowa, 1941
 Semiotus stramineus Candèze, 1857
 Semiotus striatus Guerin, 1855
 Semiotus subvirescens Schwarz, 1904
 Semiotus superbus Kirsch, 1866
 Semiotus supplicans Kirsch, 1884
 Semiotus taeniatus Erichson, 1847
 Semiotus trilineatus Candèze, 1857
 Semiotus trinitensis Wells, 2007
 Semiotus triplehorni Wells, 2007
 Semiotus vicinus Fleutiaux, 1920
 Semiotus virescens Candèze, 1857
 Semiotus virgatus Erichson, 1847
 Semiotus woodi Wells, 2007
 Semiotus zonatus Candèze, 1874

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Họ Bổ củi


title: Timarcha trapezicollis

text:
Timarcha trapezicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Timarcha


title: Baslieux-lès-Fismes

text:
Baslieux-lès-Fismes  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Baslieuxlesfismes


title: Vis-en-Artois

text:
Vis-en-Artois là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Vis-en-Artois có cự ly  về phía đông nam Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D939 và đường D9.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Martin, được xây lại sau đệ nhất thế chiến.

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Vis-en-Artois official website
 Vis-en-Artois on the Quid website

Visenartois


title: Hyperolius langi

text:
Hyperolius langi là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo, có thể cả Rwanda, và có thể cả Uganda.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Schiøtz, A. & Drewes, R. 2004. Hyperolius langi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Hyperolius


title: Oxytrigona huaoranii

text:
Oxytrigona huaoranii là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Gonzalez & Roubik mô tả khoa học năm 2008.

Chú thích

Tham khảo

Oxytrigona
Động vật được mô tả năm 2008


title: Coleophora striolatella

text:
Coleophora striolatella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở miền nam Pháp to Ý and from Hungary to Tây Ban Nha.

Ấu trùng ăn Linum narbonense. Chúng tạo tổ kén bằng tơ với một góc miệng khoảng 10°.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Leptoceriella aemulator

text:
Leptoceriella aemulator là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

A


title: Microvoluta miranda

text:
Microvoluta miranda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutomitridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Microvoluta


title: Các trò chơi Command & Conquer bị hủy bỏ

text:
Trong hơn vài năm một số trò chơi của dòng game Command & Conquer đang bắt đầu phát triển, nhưng cuối cùng đã bị hủy bỏ. Command & Conquer: Renegade 2 và Command & Conquer: Continuum đã được phát triển bởi Westwood Studios trước khi bị hủy bỏ do việc Electronic Arts mua lại Westwood Studios vào năm 2003. Tiberian Incursion, phần tiếp theo của Tiberian Sun cũng trong giai đoạn đầu phát triển, nhưng đã bị hoãn lại cho đến khi một số các khái niệm của nó đã được tái sử dụng trong Tiberium Wars. Tiberium đang được phát triển bởi EA Los Angeles trước khi nó bị hủy bỏ do sự quan tâm về chất lượng.

Command & Conquer: Renegade 2

Command & Conquer: Renegade 2 là trò chơi bắn súng góc nhìn người thứ nhất sử dụng một phiên bản cập nhật của "Westwood 3D" engine được sử dụng trong Command & Conquer: Renegade. Renegade có 2 phiên bản: Phiên bản đầu tiên của Renegade 2, đã được soạn thảo như là một kết nối của Red Alert 2 với Command & Conquer. Tuy nhiên, điều này đã bị hủy bỏ do sự nổi tiếng của Red Alert 2 nên trò chơi chuyển sang bối cảnh của Yuri's Revenge. Cốt truyện kể về một chỉ huy của Xô Viết tấn công Mỹ để trả thù cho danh dự của Thủ tướng Romanov. Hầu hết các đơn vị thiết kế trong trò chơi đều dựa trên phong cách Red Alert 2 nhưng Light Tank của Đồng Minh và Hind Gunship của Xô Viết trong Red Alert cũng có mặt.

Command & Conquer: Continuum

Command & Conquer: Continuum là MMORPG thứ hai của Westwood, sau Sole Survivor, thiết lập trong vũ trụ Tiberium. Nó được phát triển trên engine "Westwood 3D". Nó đã bị hủy bỏ do sự chấm dứt của Westwood Studios vào năm 2003. Trò chơi có tính năng di chuyển và phát triển trong thế giới Tiberian, nơi mà người chơi có thể đóng một vai trò lớn trong toàn bộ câu chuyện. GDI, Nod, Mutants và CABAL đã được các phe phái chính với Scrin được thêm vào sau đó. Các địa điểm nổi bật bao gồm một nửa khu ngầm Los Angeles, Khu vực 51, đảo Dino, sân bay Newark, một thành phố của người đột biến, và các địa điểm khác.

Adam 'Ishmael' Isgreen và Rade Stojsavljevic nói rằng nó đã là một MMORPG không đứng-và-swing, có "vùng khủng hoảng" trong nó, đường bay hubbed, và những trận đánh boss theo kịch bản. Những điều này đã xuất hiện trong các trò chơi MMORPG khác kể từ đó.

Command & Conquer: Tiberian Incursion

Tiêu đề làm việc của Westwood là "trò chơi" Tiberium thứ ba (đôi khi gọi là Tiberian Twilight Tiberian Twilight )), với tính năng sự xuất hiện của Scrin. Một sự kiện có kế hoạch cho các trò chơi là việc tạo ra vũ trụ Red Alert 2 do việc sử dụng đi ngược thời gian thời gian, tương tự như cách Einstein tạo ra vũ trụ Tiberium trong đoạn mở đầu của Red Alert. Một số yếu tố của trò chơi bị hủy bỏ đã có lại trong Tiberium Wars.

Tiberium

Tiberium là một trò chơi FPS chiến thuật trong vũ trụ Command & Conquer, đã được phát triển bởi EA Los Angeles (EALA)).. Tiberium ban đầu được tiết lộ khi một cảnh chụp của trò chơi vào tháng 1 năm 2008 của Game Informer bị rò rỉ ref name="GI"></ref>, nhưng đã được chính thức công bố bởi EA chỉ một ngày sau đó. Trước khi công bố, trò chơi đã được sản xuất trong hai năm.

Trong phần xem trước đầu tiên của trò chơi bởi GameSpot và IGN, đã khẳng định Tiberium sử dụng engine trò chơi dựa trên Unreal Engine 3 .

Ngày 18 tháng 1 năm 2008, trailer của Tiberium được phát hành bởi GameTrailers với một tin nhắn là sẽ nhiều hơn vào ngày 25. Tiberium bị hủy bỏ vào ngày 30 tháng 9 năm 2008 do trò chơi thất bại trong việc đáp ứng "tiêu chuẩn chất lượng được thiết lập bởi nhóm phát triển và tầm nhìn của EA" . Blog Kotaku báo cáo là Mariam Sughayer, người phát ngôn của EA, nói rằng "EA đã quyết định đình chỉ Tiberium ngay lập tức. Trò chơi đã không đi đúng hướng để đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng cao được thiết lập bởi nhóm và EA Games Label. Một trò chơi chất lượng thấp hơn không phải là lợi ích tốt nhất của người tiêu dùng và sẽ không thành công trong thị trường này" .

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 First trailer for Tiberium
 Preview of Tiberium by IGN
 Preview of Tiberium by GameSpot
 EA Cancels Tiberium, Cites Quality Issues
 Screenshots, concept art, and test renders of all cancelled Command & Conquer games

Command & Conquer
Command & Conquer


title: Acraea neobule

text:
Acraea neobule (tên tiếng Anh: Wandering Donkey Acraea) là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở sub-Saharan Châu Phi và tây nam Arabia.

Sải cánh dài 48–55 mm đối với con đực và 50–56 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm, but are more common từ tháng 9 đến tháng 4.

Ấu trùng ăn các loài Passiflora edulis, Passiflora incarnata, Adenia gummifera và Hybanthus.

Phụ loài
Acraea neobule neobule (Ethiopia to South Africa và from Cameroon to Kenya)
Acraea neobule seis Feisthamel (Senegal tới miền tây Nigeria, Niger)
Acraea neobule arabica Rebel (tây nam Arabia)
Acraea neobule legrandi Carcasson, 1964 (Aldabra Island, đảo Cosmoledo)

Tham khảo

Acraea


title: Endosamara

text:
Endosamara là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Từ nguyên
Tên chi kết hợp endo- (endocarp, vỏ quả trong) và samara (các hạt có cánh tựa như quả cánh) đáng chú ý của chi/loài này.

Các loài
 Endosamara racemosa (Roxb.) R.Geesink, 1984

Chú thích

Tham khảo


title: Sigapatella novaezelandiae

text:
Sigapatella novaezelandiae là một loài ốc biển, kích thước trung bình, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calyptraeidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., William Collins Publishers Ltd, Auckland 1979 ISBN 0-00-216906-1

Sigapatella
Động vật chân bụng New Zealand


title: Quận Park, Montana

text:
Quận Park là một quận thuộc tiểu bang Montana, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Montana. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 15.694 người, 6.828 hộ gia đình, và 4.219 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 6 người trên một dặm vuông (2/km ²). Có 8.247 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 3 trên một dặm vuông (1/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 96,65% người da trắng, 0,40% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,92% người Mỹ bản xứ, 0,36% châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 0,47% từ các chủng tộc khác, và 1,17% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,84% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 23,5% là người gốc Đức, 12,4% tiếng Anh, Na Uy 9,5%, Ailen 9,0% và 7,9% gốc Mỹ theo điều tra dân số năm 2000.

Có 6.828 hộ, trong đó 28,10% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 51,00% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,30% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 38,20% là không lập gia đình. 32,40% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,70% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,27 và cỡ gia đình trung bình là 2,88.

Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 23,50% dưới độ tuổi 18, 6,50% 18-24, 27,90% 25-44, 27,10% từ 45 đến 64, và 14,90% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 41 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,40 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,10 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 31.739, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 40.561. Phái nam có thu nhập trung bình USD 28.215 so với 19.973 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 17.704 USD. Có 7,20% gia đình và 11,40% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 13,10% những người dưới 18 tuổi và 10,10% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.

Tham khảo

Quận của Montana


title: Eulaema bombiformis

text:
Eulaema bombiformis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Packard mô tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Eulaema
Động vật được mô tả năm 1869


title: Hadriania

text:
Hadriania là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Hadriania bao gồm:
 Hadriania craticulata Bucquoy & Dautzenberg, 1882
 Các loài được đưa vào đồng nghĩa
 Hadriania brocchii : đồng nghĩa của Hadriania craticulata Bucquoy, Dautzenberg & Dollfus, 1882
 Hadriania craticuloides (Vokes, 1964): đồng nghĩa của Hadriania craticulata Bucquoy, Dautzenberg & Dollfus, 1882
 Hadriania oretea (de Gregorio, 1885): đồng nghĩa của Hadriania craticulata Bucquoy, Dautzenberg & Dollfus, 1882

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: Hàm Sơn (định hướng)

text:
Hàm Sơn có thể là:

Việt Nam
Xã cũ Hàm Sơn thuộc huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh; nay là thị trấn Chờ.

Trung Quốc
Quận Hàm Sơn (邯山区) Hàm San khu hay Hàm Sơn khu) là một quận của địa cấp thị Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Huyện Hàm Sơn (chữ Hán giản thể: 含山县, Hán Việt: Hàm San huyện hay Hàm Sơn huyện) là một huyện của địa cấp thị Mã An Sơn, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Megachile malayana

text:
Megachile malayana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1901


title: Bỉ

text:
Bỉ ( ;  ;  ; ), tên chính thức là Vương quốc Bỉ, là một quốc gia có chủ quyền tại Tây Âu. Bỉ có biên giới với Pháp, Hà Lan, Đức, Luxembourg, và có bờ biển ven biển Bắc. Đây là một quốc gia có diện tích nhỏ, mật độ dân số cao, dân số khoảng 11 triệu người. Bỉ thuộc cả hai vùng văn hoá châu Âu German và châu Âu Latinh, với hai nhóm ngôn ngữ chính: Tiếng Hà Lan hầu hết được nói tại cộng đồng người Vlaanderen, đây là bản ngữ của 59% dân số; tiếng Pháp hầu hết được nói trong cư dân vùng Wallonie và là bản ngữ của khoảng 40% dân số; ngoài ra có khoảng 1% dân số là người nói tiếng Đức.

Về mặt lịch sử, Bỉ nằm tại một khu vực được gọi là Các vùng đất thấp (Nederlanden), lớn hơn một chút so với liên minh Benelux hiện nay. Khu vực này được gọi là Belgica trong tiếng Latinh theo tên tỉnh Gallia Belgica của La Mã (Roma). Từ cuối thời Trung cổ cho đến thế kỷ XVII, khu vực Bỉ là một trung tâm thương nghiệp và văn hoá thịnh vượng và có tính chất thế giới. Từ thế kỷ XVI cho đến khi Bỉ độc lập từ Hà Lan bằng Cách mạng Bỉ vào năm 1830, khu vực này trở thành chiến trường giữa các cường quốc chính tại châu Âu, do đó được mệnh danh là "Chiến trường của châu Âu", danh tiếng này được củng cố trong hai thế chiến của thế kỷ XX.

Ngày nay, Bỉ theo chế độ quân chủ lập hiến liên bang, có một hệ thống nghị viện. Quốc gia này được chia thành ba vùng và ba cộng đồng tồn tại cạnh nhau. Hai vùng lớn nhất là Vlaanderen tại miền bắc có cư dân nói tiếng Hà Lan, và Wallonie tại miền nam có hầu hết dân chúng nói tiếng Pháp. Vùng Thủ đô Bruxelles có quy chế song ngữ chính thức, và được vùng Vlaanderen bao quanh. Cộng đồng nói tiếng Đức nằm tại miền đông Wallonie. Các xung đột về đa dạng ngôn ngữ và chính trị liên quan tại Bỉ được phản ánh trong lịch sử chính trị và hệ thống quản lý phức tạp tại đây, với sáu chính quyền khác nhau.

Bỉ tham gia cách mạng công nghiệp, và trong thế kỷ XX từng sở hữu một số thuộc địa tại châu Phi. Nửa sau thế kỷ XX có dấu ấn là gia tăng căng thẳng giữa các công dân nói tiếng Hà Lan và nói tiếng Pháp, được thúc đẩy do khác biệt về ngôn ngữ và văn hoá cũng như phát triển kinh tế không đồng đều của Vlaanderen và Wallonie. Sự đối lập liên tục này dẫn đến một vài cải cách sâu rộng, kết quả là chuyển đổi Bỉ từ một nhà nước đơn nhất sang nhà nước liên bang trong giai đoạn từ 1970 đến 1993. Bất chấp các cải cách này, căng thẳng giữa các nhóm vẫn tồn tại; chủ nghĩa ly khai có quy mô đáng kể tại Bỉ, đặc biệt là trong cộng đồng Vlaanderen; tồn tại pháp luật về ngôn ngữ gây tranh luận trong các khu tự quản đa ngôn ngữ.

Bỉ là một trong sáu quốc gia sáng lập của Liên minh châu Âu, và là nơi đặt trụ sở của Ủy ban châu Âu, Hội đồng Liên minh châu Âu, Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu và nhiều tổ chức quốc tế lớn khác. Bỉ cũng là một thành viên sáng lập của Khu vực đồng euro, NATO, OECD và WTO, và là bộ phận của Liên minh Benelux và Khu vực Schengen. Bỉ là một quốc gia phát triển, có kinh tế thu nhập cao với trình độ tiên tiến, và được phân loại là "rất cao" trong chỉ số phát triển con người.

Tên gọi

Tên gọi của nước Bỉ trong tiếng Việt bắt nguồn từ tên gọi của nước Bỉ trong tiếng Trung. Trong tiếng Trung nước Bỉ được gọi là "比利時" (Bǐlìshí, âm Hán Việt: Bỉ Lợi Thời). Tên gọi "Bỉ" trong tiếng Việt là gọi tắt của "Bỉ Lợi Thời". Tiếng Việt cuối thế kỷ 19 còn phiên âm địa danh này là Bắc Lợi Thì.

Quốc hiệu nước Bỉ ( ;  ;  ) bắt nguồn từ Gallia Belgica, tên gọi của một tỉnh của La Mã ở phần cực bắc của Gallia nơi người Belgae sinh sống.

Lịch sử

Tiền độc lập
Trước khi người La Mã (Roma) xâm chiếm khu vực vào năm 100 TCN, đây là nơi cư trú của người Belgae, pha trộn giữa các dân tộc Celt và German. Các bộ lạc Frank thuộc nhóm German dần di cư đến trong thế kỷ V, đưa khu vực vào phạm vi cai trị của các quốc vương Meroving. Thay đổi từng bước về quyền lực trong thế kỷ VIII khiến vương quốc của người Frank phát triển thành Đế quốc Caroling.

Hiệp ước Verdun năm 843 phân chia khu vực giữa Trung Frank và Tây Frank, khu vực này trở thành một tập hợp các thái ấp có tính độc lập ít nhiều, và là chư hầu của Quốc vương Pháp hoặc của Hoàng đế La Mã Thần thánh. Nhiều thái ấp trong số này thống nhất thành Nederlanden thuộc Bourgogne trong các thế kỷ XIV và XV.
Hoàng đế Karl V mở rộng liên minh cá nhân của Mười bảy tỉnh trong thập niên 1540, khiến nó vượt xa khỏi một liên minh cá nhân theo sắc lệnh năm 1549 và gia tăng ảnh hưởng của ông đối với Lãnh địa Thân vương-Giám mục Liège.

Chiến tranh Tám mươi Năm (1568–1648) phân chia Các Vùng đất thấp thành Các tỉnh Liên hiệp (Belgica Foederata trong tiếng Latin, "Nederlanden Liên bang") và Miền Nam Nederlanden (Belgica Regia, "Nederlanden Hoàng gia"). Miền Nam Nederlanden nằm dưới quyền cai trị liên tiếp của gia tộc Habsburg Tây Ban Nha và Habsburg Áo, bao gồm hầu hết lãnh thổ nay là Bỉ. Đây là chiến trường trong hầu hết chiến tranh Pháp-Tây Ban Nha và Pháp-Áo vào thế kỷ XVII-XVIII.

Sau các chiến dịch trong năm 1794 của Chiến tranh Cách mạng Pháp, Đệ Nhất Cộng hòa Pháp sáp nhập Các vùng đất thấp, kể cả các lãnh thổ chưa từng do gia tộc Habsburg cai trị trên danh nghĩa như Lãnh địa Thân vương-Giám mục Liège, kết thúc quyền cai trị của Áo trong khu vực. Các vùng đất thấp thống nhất thành Vương quốc Liên hiệp Hà Lan (Nederlanden) khi Đệ Nhất Đế chế Pháp giải thể vào năm 1815 sau thất bại của Napoléon Bonaparte.

Độc lập

Năm 1830, Cách mạng Bỉ dẫn đến các tỉnh miền nam ly khai khỏi Hà Lan và hình thành quốc gia Bỉ độc lập theo Công giáo và nằm dưới quyền giai cấp tư sản, có ngôn ngữ chính thức là tiếng Pháp, và trung lập.
Leopold I đăng cơ làm quốc vương vào ngày 21 tháng 7 năm 1831, ngày này hiện là ngày quốc khánh Bỉ, kể từ đó Bỉ theo chế độ quân chủ lập hiến và dân chủ nghị viện, có hiến pháp thế tục dựa theo bộ luật Napoléon. Quyền bầu cử vào lúc đầu bị hạn chế, song nam giới được cấp quyền phổ thông đầu phiếu sau tổng đình công năm 1893, còn với nữ giới là vào năm 1949.

Các chính đảng chủ yếu trong thế kỷ XIX là Đảng Công giáo và Đảng Tự do, còn Công đảng xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX. Tiếng Pháp lúc đầu là ngôn ngữ chính thức duy nhất, ngôn ngữ này được giai cấp quý tộc và tư sản chấp thuận. Tuy nhiên, tiếng Pháp dần để mất tầm quan trọng về tổng thể từ khi tiếng Hà Lan cũng được công nhận. Sự công nhận này được chính thức hoá vào năm 1898 và đến năm 1967 thì Quốc hội chấp nhận một phiên bản tiếng Hà Lan của Hiến pháp.

Hội nghị Berlin 1885 nhượng quyền kiểm soát Nhà nước Tự do Congo cho Quốc vương Leopold II với tư cách là tài sản cá nhân của ông. Từ khoảng năm 1900 quốc tế gia tăng quan tâm về đối xử khắc nghiệt và dã man đối với cư dân Congo dưới quyền Leopold II, đối với ông Congo chủ yếu là một nguồn thu nhập từ ngà voi và cao su. Năm 1908, những phản đối này khiến nhà nước Bỉ đảm nhận trách nhiệm cai trị thuộc địa, từ đó lãnh thổ này được gọi là Congo thuộc Bỉ.

Đức xâm chiếm Bỉ vào tháng 8 năm 1914, động thái này nằm trong Kế hoạch Schlieffen nhằm tấn công Pháp, và hầu hết giao tranh trên Mặt trận phía Tây trong Chiến tranh thế giới thứ nhất diễn ra tại miền tây của Bỉ. Bỉ nắm quyền kiểm soát các thuộc địa Ruanda-Urundi của Đức (nay là Rwanda và Burundi) trong chiến tranh, và đến năm 1924 Hội Quốc Liên uỷ thác chúng cho Bỉ. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Bỉ sáp nhập các huyện Eupen và Malmedy của Phổ vào năm 1925, đây là nguyên nhân xuất hiện một thiểu số nói tiếng Đức trong nước.

Người Đức lại xâm chiếm Bỉ vào tháng 5 năm 1940, và 40.690 người Bỉ bị giết trong cuộc chiếm đóng và nạn diệt chủng sau đó, hơn một nửa trong số đó là người Do Thái. Đồng Minh tiến hành giải phóng Bỉ từ tháng 9 năm 1944 đến tháng 2 năm 1945. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một cuộc tổng đình công buộc Quốc vương Leopold III phải thoái vị vào năm 1951, do nhiều người Bỉ cảm thấy ông đã cộng tác với Đức trong chiến tranh. Congo thuộc Bỉ giành độc lập vào năm 1960 trong Khủng hoảng Congo; Ruanda-Urundi tiếp bước độc lập hai năm sau đó. Bỉ gia nhập NATO với tư cách thành viên sáng lập, và thành lập nhóm Benelux cùng Hà Lan và Luxembourg.

Bỉ trở thành một trong sáu thành viên sáng lập của Cộng đồng Than Thép châu Âu vào năm 1951 và của Cộng đồng Năng lượng nguyên tử châu Âu và Cộng đồng Kinh tế châu Âu thành lập năm 1957. Bỉ hiện là nơi đặt trụ sở các cơ quan hành chính và tổ chức chủ yếu của Liên minh châu Âu, như Ủy ban châu Âu, Hội đồng Liên minh châu Âu cùng các phiên họp đặc biệt và uỷ ban của Nghị viện châu Âu.

Địa lý

Bỉ có biên giới với Pháp (), Đức (), Luxembourg () và Hà Lan (). Tổng diện tích là 30.528 km², trong đó diện tích đất là 30.278 km². Lãnh thổ Bỉ giới hạn giữa vĩ tuyến 49°30 và 51°30 Bắc, giữa kinh tuyến 2°33 và 6°24 Đông.

Bỉ có ba vùng địa lý chính; đồng bằng duyên hải nằm tại tây bắc và cao nguyên trung tâm đều thuộc bồn địa Anh-Bỉ, còn vùng cao Ardenne tại đông nam thuộc vành đai kiến tạo sơn Hercynia. Ngoài ra, bồn địa Paris vươn tới một khu vực nhỏ tại mũi cực nam của Bỉ, gọi là Lorraine thuộc Bỉ.

Đồng bằng ven biển gồm chủ yếu là các đụn cát và đất quai đê. Vùng nội lục sâu hơn có cảnh quan bằng phẳng và dần cao lên, có nhiều sông chảy qua, với các thung lũng phì nhiêu và đồng bằng nhiều cát Campine (Kempen) tại đông bắc. Các vùng đồi và cao nguyên có rừng rậm rạp thuộc khu vực Ardenne có địa hình gồ ghề và nhiều đá hơn, với các hang động và hẻm núi nhỏ. Ardenne trải dài về phía tây sang Pháp, còn về phía đông nối liền đến Eifel tại Đức qua cao nguyên Hautes Fagnes/Hohes Venn, trên đó có đỉnh Signal de Botrange cao nhất Bỉ với độ cao 694 m.

Bỉ thuộc vùng khí hậu đại dương, có lượng mưa đáng kể trong tất cả các mùa (phân loại khí hậu Köppen: Cfb), giống như hầu hết phần tây bắc châu Âu. Nhiệt độ trung bình thấp nhất là trong tháng 1 với 3 °C, và cao nhất là trong tháng 7 với 18 °C. Lượng giáng thủy trung bình tháng dao động từ 54 mm vào tháng 2 và tháng 4 đến 78 mm vào tháng 7. Tính trung bình trong giai đoạn 2000-2006, nhiệt độ thấp nhất trong ngày là 7 °C và cao nhất là 14 °C, còn lượng mưa hàng tháng là 74 mm; lần lượt cao hơn khoảng 1 °C và 10 mm so với các giá trị bình thường của thế kỷ trước.

Về địa lý thực vật, Bỉ nằm giữa các tỉnh châu Âu Đại Tây Dương và Trung Âu thuộc khu vực Circumboreal trong giới Boreal. Theo Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên, lãnh thổ Bỉ thuộc vùng sinh thái rừng hỗn hợp Đại Tây Dương. Do Bỉ có mật độ dân số cao, công nghiệp hoá và có vị trí tại trung tâm của Tây Âu, nên quốc gia này vẫn phải đối diện với một số vấn đề về môi trường. Tuy nhiên, do các nỗ lực kiên định của các cấp chính quyền, nên tình trạng môi trường tại Bỉ dần được cải thiện. Hơn thế, Bỉ còn là một trong các quốc gia có tỷ lệ tái chế chất thải cao nhất tại châu Âu, đặc biệt là vùng Vlaanderen có tỷ lệ phân loại chất thải cao nhất châu lục. Gần 75% chất thải sinh hoạt được tái sử dụng, tái chế hoặc dùng làm phân bón.

Các tỉnh

Lãnh thổ Bỉ được phân thành ba vùng, trong đó vùng Vlaanderen và vùng Wallonie được chia tiếp thành các tỉnh; riêng vùng Thủ đô Bruxelles không phải là một tỉnh hoặc là một phần của tỉnh nào.

Chính trị

Bỉ có chế độ quân chủ lập hiến và quốc dân, và chế độ dân chủ nghị viện liên bang. Nghị viện liên bang Bỉ gồm có một tham nghị viện (thượng viện) và chúng nghị viện (hạ viện). Thượng viện gồm có 50 thượng nghị sĩ được bổ nhiệm từ nghị viện của các cộng đồng và vùng, cùng 10 thượng nghị sĩ được bầu thêm. Trước năm 2014, hầu hết thành viên Thượng viện được bầu cử trực tiếp. 150 đại biểu của Hạ viện được bầu theo một hệ thống đại diện tỷ lệ từ 11 khu vực bầu cử. Bỉ quy định nghĩa vụ bầu cử và do đó duy trì tỷ lệ cử tri bỏ phiếu vào hàng cao nhất thế giới.

Quốc vương (hiện là Philippe) là nguyên thủ quốc gia, song chỉ được hưởng đặc quyền hạn chế. Ông bổ nhiệm các bộ trưởng cùng thủ tướng theo tín nhiệm của Hạ viện để hình thành chính phủ liên bang. Hội đồng Bộ trưởng gồm không quá 15 thành viên. Hội đồng Bộ trưởng phải gồm một số lượng cân bằng các thành viên nói tiếng Hà Lan và nói tiếng Pháp, thủ tướng có thể được ngoại lệ. Hệ thống tư pháp dựa trên dân luật và có nguồn gốc từ bộ luật Napoléon. Toà huỷ án (Cour de cassation) là toà án cấp cuối cùng, còn Toà chống án (Cour d'appel) dưới đó một cấp.

Văn hoá chính trị
Các thể chế chính trị tại Bỉ có tính phức tạp, hầu hết quyền lực chính trị được tổ chức xoay quanh nhu cầu đại diện cho các cộng đồng văn hoá chủ yếu.
Kể từ khoảng năm 1970, các chính đảng quốc gia quan trọng tại Bỉ bị phân chia thành các bộ phận riêng biệt, chủ yếu đại diện cho các lợi ích chính trị và ngôn ngữ của các cộng đồng tương ứng.
Các chính đảng chủ yếu trong mỗi cộng đồng gần với chính trị trung dung, song vẫn được phân thành ba nhóm chính: Dân chủ Cơ Đốc giáo, Tự do và Dân chủ Xã hội.
Các đảng đáng chú ý hơn phát triển mạnh từ giữa thế kỷ trước, chủ yếu xoay quanh chủ đề ngôn ngữ, dân tộc hay môi trường và gần đây có các đảng nhỏ hơn tập trung vào một số tính chất tự do riêng biệt.

Một chuỗi các chính phủ liên minh Dân chủ Cơ Đốc giáo tồn tại suốt từ năm 1958 đã bị phá vỡ vào năm 1999 sau khủng hoảng dioxin lần thứ nhất, đây là một vụ bê bối ô nhiễm thực phẩm quy mô lớn. Một "liên minh cầu vồng" xuất hiện từ sáu đảng: Tự do, Dân chủ Xã hội và Xanh của Vlaanderen và Pháp ngữ. Sau đó, một "liên minh tía" gồm lực lượng Tự do và Dân chủ Xã hội được hình thành sau khi các Đảng Xanh mất hầu hết ghế trong bầu cử năm 2003.

Chính phủ dưới quyền Thủ tướng Guy Verhofstadt từ năm 1999 đến năm 2007 đạt được cân bằng ngân sách, có một số cải cách thuế, một cải cách thị trường lao động, lên kế hoạch kết thúc sử dụng năng lượng hạt nhân và đưa ra khung pháp lý cho phép truy tố nghiêm ngặt hơn tội phạm chiến tranh và khoan dung hơn đối với sử dụng ma tuý nhẹ. Những giới hạn nhằm cản trở an tử được giảm bớt và đồng tính tuyến ái được hợp pháp hoá. Chính phủ thúc đẩy ngoại giao tích cực tại châu Phi và phản đối xâm chiếm Iraq. Đây là quốc gia duy nhất không có giới hạn tuổi về an tử.

Liên minh của Verhofstadt đạt được kết quả kém trong bầu cử vào tháng 6 năm 2007, và Bỉ lâm vào khủng hoảng chính trị trong hơn một năm. Nhiều nhà quan sát suy đoán cuộc khủng hoảng có thể khiến nước Bỉ bị phân chia. Từ 21 tháng 12 năm 2007 đến 20 tháng 3 năm 2008, chính phủ lâm thời của Verhofstadt nắm quyền. Sau đó, chính phủ mới dưới quyền Yves Leterme thuộc phe Dân chủ Cơ Đốc giáo Vlaanderen nhậm chức. Tuy nhiên, đến ngày 15 tháng 7 năm 2008, Leterme tuyên bố nội các từ chức vì không có tiến triển trong cải cách hiến pháp. Đến tháng 12 năm 2008, ông lại đề xuất từ chức trước quốc vương sau một cuộc khủng hoảng quanh việc bán Fortis cho BNP Paribas. Lần này, đề xuất từ chức của ông được chấp thuận và nhân vật cùng đảng là Herman Van Rompuy tuyên thệ làm thủ tướng vào ngày 30 tháng 12 năm 2008.

Sau khi Herman Van Rompuy được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng châu Âu vào năm 2009, ông đề xuất được từ chức vào ngày 25 tháng 11 năm 2009. Ngay sau đó, chính phủ mới dưới quyền Thủ tướng Yves Leterme tuyên thệ. Đến ngày 22 tháng 4 năm 2010, Leterme lại đề xuất với quốc vương cho nội các của ông từ chức sau khi một đối tác là OpenVLD rút khỏi chính phủ, và được quốc vương chính thức chấp thuận vào ngày 26 tháng 4.

Bỉ tổ chức bầu cử nghị viện vào ngày 13 tháng 6 năm 2010, Đảng N-VA theo đường lối dân tộc chủ nghĩa Vlaanderen trở thành đảng lớn nhất tại Vlaanderen, còn Đảng Xã hội trở thành đảng lớn nhất tại Wallonie. Cho đến tháng 12 năm 2011, Bỉ nằm dưới quyền chính phủ tạm thời của Leterme do cuộc đàm phán nhằm thành lập chính phủ mới gặp bế tắc. Đến ngày 30 tháng 3 năm 2011, Bỉ lập kỷ lục thế giới về thời gian không có chính phủ chính thức. Đến tháng 12 năm 2011, chính phủ dưới quyền chính trị gia xã hội Wallonie Elio Di Rupo tuyên thệ nhậm chức.

Trong bầu cử liên bang năm năm 2014 (diễn ra đồng thời với bầu cử địa phương), kết quả là Đảng N-VA giành được nhiều cử tri hơn nữa, song liên minh cầm quyền (gồm các thế lực Dân chủ Xã hội, Tự do và Dân chủ Cơ Đốc giáo của Vlaanderen và Pháp ngữ) duy trì thế đa số vững chắc trong Nghị viện. Ngày 22 tháng 7 năm 2014, Quốc vương Philippe bổ nhiệm Charles Michel (MR) và Kris Peeters (CD&V) chỉ đạo thành lập nội các liên bang mới gồm các đảng N-VA, CD&V, Open Vld của Vlaanderen và MR của cộng đồng Pháp ngữ. Đây là lần đầu tiên N-VA nằm trong nội các liên bang, còn phía Pháp ngữ chỉ có MR là đại diện dù đảng này chiếm thế thiểu số tại Wallonie.

Cộng đồng và vùng

Theo một tập quán có thể truy nguồn gốc từ thời các triều đình Bourgogne và Habsburg, trong thế kỷ XIX, cần phải biết tiếng Pháp nếu muốn thuộc về tầng lớp thượng lưu cai trị, và những người chỉ có thể nói tiếng Hà Lan trên thực tế là những công dân hạng hai. Đến cuối thế kỷ XIX, và tiếp tục sang thế kỷ XX, các phong trào Vlaanderen tiến triển nhằm phản đối tình trạng này.

Cư dân miền nam Bỉ nói tiếng Pháp hoặc các phương ngữ của tiếng Pháp, và hầu hết cư dân Bruxelles tiếp nhận tiếng Pháp làm ngôn ngữ thứ nhất của họ, song người Vlaanderen từ chối làm như vậy và từng bước thành công trong việc đưa tiếng Hà Lan trở thành một ngôn ngữ bình đẳng trong hệ thống giáo dục. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chính trường Bỉ ngày càng chịu sự chi phối bởi quyền tự trị của hai cộng đồng ngôn ngữ chính. Xung đột giữa các cộng đồng nổi lên và hiến pháp được sửa đổi nhằm giảm thiểu tiềm năng xung đột.

Dựa trên bốn khu vực ngôn ngữ được xác định vào năm 1962–63 (tiếng Hà Lan, song ngữ, tiếng Pháp, tiếng Đức), hiến pháp quốc gia liên tục được sửa lại vào năm 1970, 1980, 1988 và 1993 nhằm tạo thành một hình thức nhà nước liên bang độc nhất với quyền lực chính trị tách biệt thành ba cấp:
 Chính phủ liên bang đặt tại Bruxelles.
 Ba cộng đồng ngôn ngữ:
 Cộng đồng Vlaanderen (nói tiếng Hà Lan);
 Cộng đồng Pháp (nói tiếng Pháp);
 Cộng đồng nói tiếng Đức.
 Ba vùng:
 Vùng Vlaanderen, chia thành 5 tỉnh;
 Vùng Wallonie, chia thành 5 tỉnh;
 Vùng thủ đô Bruxelles.

Các khu vực ngôn ngữ theo hiến pháp sẽ xác định ngôn ngữ chính thức trong các khu tự quản của họ, cũng như giới hạn địa lý của các thể chế được cấp quyền về các công việc cụ thể. Mặc dù điều này cho phép có bảy nghị viện và chính phủ, song khi các cộng đồng và vùng được hình thành vào năm 1980, các chính trị gia Vlaanderen quyết định sáp nhập cả hai. Do đó người Vlaanderen chỉ có một thể chế cơ quan và chính phủ duy nhất được cấp quyền trong toàn bộ các vấn đề theo thẩm quyền.

Biên giới chồng chéo của các vùng và cộng đồng tạo ra hai nơi đặc biệt: Lãnh thổ Bruxelles-Vùng thủ đô (tồn tại sau các vùng khác gần một thập niên) thuộc cả hai cộng đồng Vlaanderen và Pháp, còn lãnh thổ của Cộng đồng nói tiếng Đức hoàn toàn nằm trong Vùng Wallonie. Xung đột về thẩm quyền giữa các thể chế được giải quyết thông qua Toà án Hiến pháp Bỉ. Cấu trúc được dự tính là một thoả hiệp nhằm cho phép các nền văn hoá khác biệt cùng tồn tại hoà bình.

Phân cấp thẩm quyền
Thẩm quyền của liên bang gồm có tư pháp, phòng thủ, cảnh sát liên bang, an sinh xã hội, năng lượng hạt nhân, chính sách tiền tệ và nợ công, và các khía cạnh khác của tài chính công. Các công ty quốc hữu gồm có Tập đoàn Bưu chính Bỉ (Bpost) và Công ty Đường sắt Quốc gia Bỉ (SNCB/NMBS). Chính phủ liên bang chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ của Bỉ và của các thể chế liên bang trước Liên minh châu Âu và NATO. Họ kiểm soát một bộ phận đáng kể trong y tế công cộng, nội vụ và ngoại vụ. Ngân sách (không tính nợ) do chính phủ liên bang kiểm soát chiếm khoảng 50% thu nhập công khố quốc gia. Chính phủ liên bang sử dụng khoảng 12% công vụ viên.

Các cộng đồng thi hành thẩm quyền trong ranh giới định lý xác định dựa theo ngôn ngữ, ban đầu chúng có định hướng là các cá nhân của một ngôn ngữ cộng đồng, gồm văn hoá (bao gồm truyền thông nghe nhìn), giáo dục và sử dụng ngôn ngữ thích hợp. Sau đó, mở rộng đến các vấn đề cá nhân ít có liên quan trực tiếp đến ngôn ngữ, gồm chính sách y tế (trị bệnh và phòng bệnh) và trợ giúp cho các cá nhân (bảo hộ thanh thiếu niên, phúc lợi xã hội, hỗ trợ gia đình hay dịch vụ giúp đỡ người nhập cư.).

Các vùng có thẩm quyền trên các lĩnh vực có thể liên kết rộng rãi đến lãnh thổ của họ, gồm có kinh tế, việc làm, nông nghiệp, chính sách nước, nhà ở, công trình công cộng, năng lượng, giao thông, môi trường, quy hoạch đô thị và nông thôn, bảo tồn tự nhiên, tín dụng và ngoại thương. Họ giám sát các tỉnh, khu tự quản và các công ty công ích liên cộng đồng.

Trong một số lĩnh vực, mỗi cấp lại có nhiều mức độ tiếp cận khác nhau với các vấn đề riêng biệt. Chẳng hạn như trong giáo dục, quyền tự trị của các cộng đồng không bao gồm quyền quyết định về khía cạnh bắt buộc hay được phép định ra các yêu cầu tối thiểu về trao bằng cấp, chúng vẫn là công việc của liên bang. Mỗi cấp chính quyền có thể tham gia vào nghiên cứu khoa học và quan hệ quốc tế có liên hệ với quyền lực của họ. Quyền chế định các hiệp ước của chính phủ các vùng và cộng đồng tại Bỉ ở mức rộng rãi nhất so với các đơn vị liên bang trên thế giới.\

Ngoại giao

Do có vị trí trung tâm tại Tây Âu, trong quá khứ Bỉ nằm trên tuyến đường tiến quân của các đội quân xâm lược đến từ các láng giềng hùng mạnh. Do biên giới của Bỉ hầu như không có khả năng phòng thủ, nên quốc gia này có truyền thống về chính sách hoà giải nhằm tránh bị các cường quốc hùng mạnh lân cận thống trị. Điều đình giữa các cường quốc châu Âu chấp thuận cho thành lập nước Bỉ vào năm 1831 với điều kiện quốc gia này duy trì tính trung lập nghiêm ngặt. Chính sách trung lập của Bỉ kết thúc sau khi quốc gia này bị Đức chiếm đóng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Trong những năm trước Chiến tranh thế giới thứ hai, Bỉ cố gắng trở lại chính sách trung lập, song sau đó vẫn bị Đức xâm chiếm. Năm 1948, Bỉ ký kết Hiệp ước Bruxelles với Anh, Pháp, Hà Lan và Luxembourg, và một năm sau trở thành một trong các thành viên sáng lập của Liên minh Đại Tây Dương.

Người Bỉ mạnh mẽ tán thành nhất thể hoá châu Âu, và hầu hết các khía cạnh trong chính sách ngoại giao, kinh tế và mậu dịch của quốc gia này được điều phối thông qua Liên minh châu Âu có trụ sở tại Bruxelles. Ngoài ra, Bỉ còn có trụ sở của Ủy ban châu Âu, Hội đồng Liên minh châu Âu và các phiên họp của Nghị viện châu Âu. Liên minh thuế quan hậu chiến của Bỉ với Hà Lan và Luxembourg mở đường cho việc thành lập Cộng đồng châu Âu (tiền thân của Liên minh châu Âu). Tương tự, việc bãi bỏ kiểm soát biên giới nội bộ Benelux là một hình mẫu cho Hiệp ước Schengen có quy mô rộng hơn, nhằm mục đích chính sách thị thực chung và di chuyển tự do của nhân dân qua biên giới chung. Người Bỉ nhận thức được vai trò nhỏ bé của họ trên trường quốc tế, họ tán thành mạnh mẽ củng cố nhất thể hoá kinh tế và chính trị trong Liên minh châu Âu. Bỉ tích cực tìm cách cải thiện quan hệ với các chế độ dân chủ mới tại Trung và Đông Âu thông qua các diễn đàn như OSCE, các thoả thuận liên quan của EU, và Quan hệ Đối tác vì Hoà bình của NATO.

Một đặc điểm khác thường của chủ nghĩa liên bang Bỉ là việc các cộng đồng và vùng của Bỉ duy trì các quan hệ quốc tế riêng của họ, bao gồm ký kết các hiệp ước. Do đó, có một số thể chế quốc tế Hà Lan-Vlaanderen như Liên minh tiếng Hà Lan hoặc các thể chế kiểm soát sông Scheldt, trong đó chỉ có Vlaanderen tham gia. Tương tự như vậy, chỉ có Cộng đồng người Bỉ nói tiếng Pháp tham gia Cộng đồng Pháp ngữ. Bỉ duy trì các quan hệ đặc biệt với các cựu thuộc địa của họ là Cộng hoà Dân chủ Congo, Rwanda và Burundi, song thường có sóng gió.

Quân đội

Các lực lượng vũ trang Bỉ gồm khoảng 47.000 binh sĩ tại ngũ. Năm 2010, ngân sách quốc phòng của Bỉ đạt tổng cộng 3,95 tỉ euro (chiếm 1,12% GDP). Họ được tổ chức thành một cấu trúc thống nhất gồm bốn thành phần: Lục quân, Không quân, Hải quân và Quân y. Quyền chỉ huy điều hành bốn binh chủng thuộc về Bộ tham mưu về hành quân và huấn luyện thuộc Bộ Quốc phòng, đứng đầu là Phó tham mưu trưởng hành quân và huấn luyện, và thuộc về Tổng tư lệnh Quốc phòng (Chef de la Défense).

Ảnh hưởng từ Chiến tranh thế giới thứ hai khiến cho an ninh tập thể là một ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Bỉ. Bỉ ký kết Hiệp ước Bruxelles và gia nhập NATO vào năm 1948. Tuy nhiên, công việc nhất thể hoá lực lượng vũ trang vào NATO chỉ bắt đầu từ sau Chiến tranh Triều Tiên. Bỉ cùng với Luxembourg phái một phân đội tiểu đoàn đi chiến đấu tại Triều Tiên với tên gọi là Bộ tư lệnh Liên Hợp Quốc Bỉ. Đây là sứ mệnh đầu tiên trong số các sứ mệnh của Liên Hợp Quốc được Bỉ hỗ trợ. Hiện nay, Hải quân Bỉ hoạt động gắn bó mật thiết với Hải quân Hà Lan theo quyền chỉ huy của Đô đốc Benelux.

Kinh tế

Nền kinh tế có tính toàn cầu mạnh mẽ và hạ tầng giao thông của Bỉ được tích hợp với phần còn lại của châu Âu. Bỉ có vị trí nằm tại trung tâm của một khu vực công nghiệp hoá cao độ, giúp quốc gia này đứng thứ 15 thế giới về xuất nhập khẩu vào năm 2007. Kinh tế Bỉ có đặc điểm là lực lượng lao động năng suất cao, tổng sản lượng quốc gia (GNP) cao và xuất khẩu bình quân ở mức cao. Các mặt hàng nhập khẩu chính của Bỉ là nguyên liệu thô, máy móc và thiết bị, hoá chất, kim cương thô, dược phẩm, thực phẩm, thiết bị giao thông và sản phẩm dầu. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Bỉ là máy móc và thiết bị, hoá chất, kim cương gia công, kim loại và các sản phẩm kim loại, cùng thực phẩm.

Kinh tế Bỉ có định hướng dịch vụ mạnh mẽ, và thể hiện tính chất kép: Kinh tế Vlaanderen năng động còn kinh tế Wallonie bị tụt hậu. Với tư cách là một thành viên sáng lập của Liên minh châu Âu, Bỉ ủng hộ mạnh mẽ đối với kinh tế mở và mở rộng quyền lực của các thể chế EU nhằm tích hợp các nền kinh tế thành viên. Từ năm 1922, thông qua Liên minh Kinh tế Bỉ-Luxembourg, Bỉ và Luxembourg có một thị trường mậu dịch duy nhất với liên minh thuế quan và tiền tệ.

Bỉ là quốc gia đầu tiên tại châu Âu lục địa trải qua cách mạng công nghiệp, đó là vào đầu thế kỷ XIX. Liège và Charleroi nhanh chóng phát triển ngành khai mỏ và sản xuất thép, các ngành này phát đạt cho đến giữa thế kỷ XX tại thung lũng sông Sambre và Meuse và khiến Bỉ nằm trong nhóm ba quốc gia có mức độ công nghiệp hoá lớn nhất trên thế giới từ năm 1830 đến năm 1910. Tuy nhiên, đến thập niên 1840 thì ngành dệt của Vlaanderen lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng, và vùng này trải qua nạn đói từ năm 1846 đến năm 1850.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các ngành hoá chất và dầu mỏ được mở rộng nhanh chóng tại Gent và Antwerpen. Các cuộc khủng hoảng dầu mỏ vào năm 1973 và 1979 khiến kinh tế lâm vào một cuộc suy thoái; giai đoạn này đặc biệt kéo dài tại Wallonie, ngành thép trong vùng này trở nên kém cạnh tranh và phải trải qua sụt giảm nghiêm trọng. Trong các thập niên 1980 và 1990, trung tâm kinh tế của quốc gia tiếp tục chuyển về phía bắc và hiện tập trung tại khu vực Kim cương Vlaanderen (Vlaamse Ruit) đông dân.

Đến cuối thập niên 1980, các chính sách kinh tế vĩ mô của Bỉ dẫn đến nợ chính phủ luỹ tích đạt khoảng 120% GDP. Năm 2006, ngân sách được cân bằng và nợ công ngang với 90,3% GDP. Năm 2005 và 2006, mức tăng trưởng GDP thực lần lượt là 1,5% và 3,0%, cao hơn một chút khu vực đồng euro. Tỷ lệ thất nghiệp là 8,4% vào năm 2005 và 8,2% vào năm 2016, gần với trung bình khu vực. Đến tháng 10 năm 2010, tỷ lệ này tăng lên 8,5% trong khi mức trung bình của Liên minh châu Âu là 9,6%. Từ năm 1832 đến năm 2002, đơn vị tiền tệ của Bỉ là franc Bỉ. Bỉ chuyển sang dùng đồng euro vào năm 2002.

Mặc dù suy giảm 18% từ năm 1970 đến năm 1999, song vào năm 1999 Bỉ vẫn có mạng lưới đường sắt dày đặc nhất trong Liên minh châu Âu với 11,38 km/1.000 km². Mặt khác, trong cùng giai đoạn này có sự phát triển lớn (+56%) về mạng lưới xa lộ. Năm 1999, Bỉ có 55,1 km xa lộ mỗi 1.000 km² và 16,5 km xa lộ mỗi 1.000 cư dân, cao hơn đáng kể các mức trung bình của Liên minh châu Âu là 13,7 và 15,9.

Giao thông tại một số nơi tại Bỉ nằm vào hàng đông đúc nhất tại châu Âu. Vào năm 2010, người đến làm việc hàng ngày tại các thành phố Bruxelles và Antwerpen lần lượt phải mất 65 và 64 tiếng mỗi năm do tắc đường. Giống như hầu hết các quốc gia nhỏ khác tại châu Âu, có trên 80% giao thông hàng không tại Bỉ là thông qua một sân bay duy nhất, sân bay Bruxelles. Các cảng Antwerpen và Zeebrugge (Brugge)]] chiếm hơn 80% giao thông hàng hải của Bỉ, Antwerpen là bến cảng lớn thứ nhì tại châu Âu với tổng khối lượng hàng hoá xử lý là 115.988.000 tấn vào năm 2000 sau khi tăng trưởng 10,9% trong suốt 5 năm trước đó. Năm 2016, cảng Antwerpen xử lý 214 triệu tấn hàng hoá, tăng trưởng 2,7% so với năm trước.

Tồn tại cách biệt lớn về kinh tế giữa Vlaanderen và Wallonie. Wallonie trong quá khứ từng thịnh vượng hơn so với Vlaanderen, hầu hết là do có các ngành công nghiệp nặng, song việc ngành thép sụt giảm sau Chiến tranh thế giới thứ hai khiến vùng này suy thoái nhanh chóng, trong khi Vlaanderen thì nổi lên nhanh chóng. Từ đó, Vlaanderen có kinh tế thịnh vượng, nằm trong các vùng giàu nhất châu Âu, trong khi Wallonie thì tiêu điều. Năm 2007, tỷ lệ thất nghiệp của Wallonie cao gấp đôi so với Vlaanderen. Phân chia này góp một phần quan trọng trong căng thẳng giữa hai vùng bên cạnh phân chia ngôn ngữ vốn có. Các phong trào ủng hộ độc lập giành được mức ủng hộ cao tại Vlaanderen là một kết quả của tình trạng này. Liên minh Vlaanderen Mới (N-VA) theo chủ nghĩa phân lập trở thành chính đảng lớn nhất tại Vlaanderen.

Khoa học và kỹ thuật

Trong tiến trình lịch sử quốc gia, Bỉ luôn có các đóng góp cho sự phát triển của khoa học và kỹ thuật. Tây Âu trong thế kỷ XVI thời cận đại có bước phát triển mạnh về khoa học, trong đó Bỉ có nhà bản đồ học Gerardus Mercator, nhà giải phẫu học Andreas Vesalius, nhà y học thảo dược Rembert Dodoens và nhà toán học Simon Stevin cùng các nhà khoa học nổi tiếng khác.

Nhà hoá học Ernest Solvay và kỹ sư Zenobe Gramme (École Industrielle de Liège) lần lượt được đặt tên cho phương pháp Solvay và máy phát điện Gramme trong thập niên 1860. Bakelit được phát triển vào năm 1907–1909 bởi Leo Baekeland. Ernest Solvay cũng đóng vai trò là một nhà nhân đạo lớn và được đặt tên cho Viện Xã hội học Solvay, Trường Kinh tế và Quản trị Solvay Bruxelles, và Viện Vật lý và Hoá học Solvay Quốc tế, nay thuộc Đại học Tự do Bruxelles. Năm 1911, ông khởi đầu một loạt hội nghị, gọi là các hội nghị Solvay về vật lý và hoá học, chúng có tác động sâu sắc đến tiến triển của vật lý và hoá học lượng tử. Một người Bỉ khác cũng có đóng góp lớn cho khoa học cơ bản là Georges Lemaître (Đại học Công giáo Leuven), ông có danh tiếng nhờ đề xuất thuyết Big Bang về nguồn gốc của vũ trụ vào năm 1927.

Có ba cá nhân Bỉ từng được nhận giải Nobel về sinh lý học và y học, đó là Jules Bordet (Đại học Tự do Bruxelles) vào năm 1919, Corneille Heymans (Đại học Gent) vào năm 1938 và Albert Claude (Đại học Tự do Bruxelles) cùng với Christian de Duve (Đại học Công giáo Louvain) vào năm 1974. François Englert (Đại học Tự do Bruxelles) được trao giải Nobel vật lý vào năm 2013. Ilya Prigogine (Đại học Tự do Bruxelles) được trao giải Nobel hoá học vào năm 1977. Hai nhà toán học Bỉ từng được được trao Huy chương Fields: Pierre Deligne vào năm 1978 và Jean Bourgain vào năm 1994.

Nhân khẩu

, tổng dân số Bỉ theo đăng ký dân số là 11.190.845. Hầu như toàn bộ dân chúng sống trong đô thị, đạt 97% vào năm 2004. Mật độ dân số của Bỉ là 365 người/km² tính đến tháng 3 năm 2013. Vlaanderen có mật độ dày đặc nhất. Còn vùng đồi núi Ardenne có mật độ thấp nhất. , vùng Vlaanderen có dân số là 6.437.680, các thành phố lớn nhất trong vùng là Antwerpen (511.771), Gent (252.274) và Brugge (117.787). Wallonie có 3.585.214 người, các thành phố lớn nhất là Charleroi (202.021), Liège (194.937) và Namur (110.447). Bruxelles có 1.167.951 cư dân tại 19 khu tự quản của Vùng Thủ đô, ba trong số đó có trên 100.000 cư dân.

, 89% cư dân là công dân Bỉ. Tính đến năm 2007, công dân các thành viên Liên minh châu Âu khác chiếm khoảng 6% dân số Bỉ. Các cộng đồng ngoại kiều đông đảo nhất lần lượt là người Ý, người Pháp, người Hà Lan, người Maroc, người Bồ Đào Nha, người Tây Ban Nha, người Thổ Nhĩ Kỳ và người Đức. Năm 2007, Bỉ có 1,38 triệu cư dân sinh tại ngoại quốc, chiếm 12,9% dân số. Trong đó, 685.000 (6,4%) sinh bên ngoài Liên minh châu Âu và 695.000 (6,5%) sinh tại các quốc gia thành viên EU khác.

Đầu năm 2012, cư dân có xuất thân ngoại quốc cùng các hậu duệ của họ được ước tính chiếm khoảng 25% tổng dân số, tức có 2,8 triệu người Bỉ mới. Trong số người Bỉ mới này, 1,2 triệu có nguồn gốc châu Âu và 1,35 triệu có nguồn gốc từ bên ngoài phương Tây (hầu hết là từ Maroc, Thổ Nhĩ Kỳ, Cộng hoà Dân chủ Congo). Từ khi luật quốc tịch Bỉ được sửa đổi vào năm 1984, đã có trên 1,3 triệu người nhập cư nhận được quyền công dân Bỉ. Nhóm người nhập cư cùng hậu duệ đông đảo nhất tại Bỉ là người Maroc. 89,2% số cư dân có nguồn gốc Thổ Nhĩ Kỳ đã nhập tịch, tỷ lệ của người gốc Maroc là 88,4%, của người Ý là 75,4%, của người Pháp là 56.2% và của người Hà Lan là 47,8% theo số liệu năm 2012.

Ngôn ngữ

Bỉ có ba ngôn ngữ chính thức là tiếng Hà Lan, tiếng Pháp và tiếng Đức, ngoài ra một số ngôn ngữ thiểu số phi chính thức cũng được nói tại đây. Không có số liệu thống kê chính thức về phân bố hoặc sử dụng ba ngôn ngữ chính thức hoặc các phương ngữ của chúng. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn như ngôn ngữ của cha mẹ, của giáo dục, hoặc tình trạng ngôn ngữ thứ hai của người sinh tại nước ngoài có thể đưa đến các con số giả thuyết. Một ước tính cho rằng 60% dân số Bỉ nói tiếng Hà Lan (thường gọi là tiếng Vlaanderen), và 40% nói tiếng Pháp. Người Bỉ nói tiếng Pháp thường được gọi là người Wallonie, song người nói tiếng Pháp tại Bruxelles không phải người Wallonie.

Tổng số người nói tiếng Hà Lan là hơn 6,2 triệu, tập trung tại vùng Vlaanderen miền bắc, còn người nói tiếng Pháp có hơn 3,3 triệu tại Wallonie và ước tính có 870.000 (chiếm 85%) tại Bruxelles-Vùng thủ đô. Cộng đồng nói tiếng Đức gồm 73.000 người tại phía đông của vùng Wallonie; với khoảng 10.000 người Đức và 60.000 công dân Bỉ nói tiếng Đức. Có khoảng 23.000 người nói tiếng Đức nữa sống trong các khu tự quản gần ranh giới chính thức của cộng đồng này.

Tiếng Hà Lan-Bỉ và tiếng Pháp-Bỉ đều có khác biệt nhỏ về từ vựng và sắc thái ngữ nghĩa với các dạng được nói tại Hà Lan và Pháp. Nhiều người Vlaanderen vẫn nói các phương ngữ của tiếng Hà Lan trong môi trường địa phương của họ. Tiếng Wallon được nhìn nhận là một phương ngữ của tiếng Pháp hoặc là một ngôn ngữ Roman riêng biệt, song hiện nay chỉ thỉnh thoảng được hiểu và nói, hầu hết là trong nhóm người cao tuổi. Tiếng Walloon là tên gọi chung cho bốn phương ngữ tiếng Pháp tại Bỉ. Các phương ngữ của tiếng Wallonie, cùng với các phương ngữ của tiếng Picard, không được sử dụng trong đời sống công cộng và đã bị tiếng Pháp thay thế.

Tôn giáo

Từ khi Bỉ độc lập, Công giáo La Mã giữ thế cân bằng với các phong trào tự do tư tưởng mạnh, và có được một vai trò quan trọng trong nền chính trị Bỉ. Tuy nhiên, Bỉ là một quốc gia thế tục ở mức độ lớn do hiến pháp thế tục quy định tự do tôn giáo, và chính phủ nói chung đều tôn trọng quyền này trong thực tiễn. Dưới thời trị vì của Albert I và Baudouin, quân chủ Bỉ có danh tiếng vì sùng bái Công giáo.

Công giáo La Mã có truyền thống là tôn giáo đa số tại Bỉ; đặc biệt mạnh mẽ tại Vlaanderen. Tuy nhiên, tỷ lệ dự lễ nhà thờ ngày Chủ nhật vào năm 2009 chỉ là 5% trên toàn quốc; riêng Bruxelles là 3%, còn Vlaanderen là 5,4%. Mức dự lễ nhà thờ năm 2009 tại Bỉ bằng khoảng một nửa so với mức năm 1998 (11%). Mặc dù mức dự lễ nhà thờ giảm sút, song bản sắc Công giáo vẫn là một phần quan trọng trong văn hoá Bỉ.

Theo Eurobarometer 2010, 37% công dân Bỉ cho biết rằng họ tin có Thượng đế, 31% tin rằng có một số loại linh hồn hoặc lực sống, 27% không tin rằng có bất kỳ loại linh hồn nào, cũng như Thượng đế hay lực sống nào. Theo Eurobarometer 2015, 60,7% tổng dân số Bỉ trung thành với Cơ Đốc giáo, trong đó Công giáo La Mã là giáo phái lớn nhất với 52,9%, Tin Lành chiếm 2,1% còn Chính thống giáo là 1,6%. Lượng người không theo tôn giáo nào chiếm 32% dân số và gồm người theo thuyết vô thần (14,9%) và thuyết bất khả tri (17.1%). 5,2% dân số là người Hồi giáo và 2,1% tin vào các tôn giáo khác. Một khảo sát tương tự vào năm 2012 cho thấy rằng Cơ Đốc giáo là tôn giáo lớn nhất tại Bỉ, với 65% dân số là tín đồ.

Về mặt tượng trưng cũng như hữu hình, Giáo hội Công giáo La Mã vẫn có một vị trí thuận lợi. Bỉ công nhận chính thức ba tôn giáo: Cơ Đốc giáo (Công giáo, Tin Lành, Chính thống giáo và Anh giáo), Hồi giáo và Do Thái giáo.

Vào đầu thập niên 2000, có khoảng 42.000 người Do Thái tại Bỉ. Cộng đồng người Do Thái tại Antwerpen (khoảng 18.000 người) là một trong các cộng đồng lớn nhất tại châu Âu, và là một trong những cộng đồng lớn cuối cùng trên thế giới có ngôn ngữ chính là tiếng Yiddish. Hầu hết trẻ em Do Thái tại Antwerpen tiếp nhận một chương trình giáo dục Do Thái. Có một vài tờ báo Do Thái và hơn 45 thánh đường Do Thái hoạt động trên toàn quốc (30 trong số này là tại Antwerpen).

Một cuộc điều tra vào năm 2006 tại Vlaanderen, là vùng được cho là sùng đạo hơn so với Wallonie, cho thấy rằng 55% nhận mình theo tôn giáo và 36% tin rằng Thượng đế tạo ra vũ trụ. Mặt khác, Wallonie trở thành một trong các vùng thế tục nhất/ít sùng đạo nhất tại châu Âu, hầu hết cư dân của vùng nói tiếng Pháp không cho rằng tôn giáo là một phần quan trọng trong cuộc đời họ, và có đến 45% dân số nhận rằng họ không theo tôn giáo. Điều này đặc biệt chính xác tại miền đông Wallonie và các khu vực dọc biên giới với Pháp.

Một ước tính vào năm 2008 cho thấy rằng khoảng 6% dân số Bỉ (628.751 người) là người Hồi giáo. Người Hồi giáo chiếm 23,6% dân số tại Bruxelles, 4,9% dân số Wallonie và 5,1% dân số Vlaanderen. Đa số người Hồi giáo tại Bỉ sống trong các thành phố lớn như Antwerpen, Bruxelles và Charleroi. Nhóm người nhập cư lớn nhất tại Bỉ là người Maroc, còn người Thổ Nhĩ Kỳ là nhóm Hồi giáo lớn thứ nhì.

Y tế
Người Bỉ có sức khoẻ tốt, theo ước tính năm 2012 thì tuổi thọ dự tính trung bình của họ là 79,65 năm. Từ năm 1960, tuổi thọ dự tính của người Bỉ tăng lên hai tháng mỗi năm, giống với trung bình của châu Âu. Tử vong tại Bỉ chủ yếu là do rối loạn tim mạch, ung thư, rối loạn hệ thống hô hấp và các nguyên nhân phi tự nhiên (tai nạn, tự vẫn). Các nguyên nhân tử vong phi tự nhiên và ung thư là các nguyên nhân tử vong phổ biến nhất đối với nữ giới từ 24 tuổi trở xuống và nam giới từ 44 tuổi trở xuống.

Y tế tại Bỉ được tài trợ thông qua đóng góp an sinh xã hội và thuế. Bảo hiểm y tế có tính chất bắt buộc. Dịch vụ y tế được đáp ứng bởi một hệ thống hỗn hợp công lập và tư nhân gồm các thầy thuốc độc lập, các bệnh viện công lập, đại học và bán tư nhân. Bệnh nhân phải thanh toán cho dịch vụ y tế, sau đó sẽ được các thể chế bảo hiểm y tế hoàn trả, song với các hạng mục không đủ tiêu chuẩn (của bệnh nhân và dịch vụ) thì sẽ tồn tại cái gọi là hệ thống thanh toán bên thứ ba. Hệ thống y tế Bỉ được chính phủ liên bang, chính phủ cấp vùng Vlaanderen và Wallonie giám sát và tài trợ; Cộng đồng nói tiếng Đức cũng giám sát và chịu trách nhiệm gián tiếp.

Giáo dục
Giáo dục tại Bỉ có tính chất nghĩa vụ đối với người từ 6 đến 18 tuổi. Trong số các quốc gia OECD vào năm 2002, Bỉ có tỷ lệ cao thứ ba về số người từ 18 đến 21 tuổi nhập học tại bậc giáo dục sau trung học, với 42%. Mặc dù theo ước tính có 99% dân số trưởng thành Bỉ biết chữ, song có lo ngại gia tăng về vấn đề mù chữ chức năng. Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA), phối hợp với OECD, vào năm 2016 xếp hạng giáo dục Bỉ tốt thứ 19 trên thế giới, cao hơn đáng kể mức trung bình của OECD. Giáo dục được tổ chức riêng biệt bởi mỗi cộng đồng, Cộng đồng Vlaanderen có thành tích giáo dục cao hơn đáng kể so với các Cộng đồng Pháp và Cộng đồng nói tiếng Đức.

Phán ánh cấu trúc kép của bối cảnh chính trị Bỉ trong thế kỷ XIX, do các đảng Tự Do và Công giáo xác định đặc điểm, hệ thống giáo dục Bỉ được tách biệt trong một phân đoạn thế tục và một phân đoạn tôn giáo. Nhánh giáo dục thế tục nằm dưới quyền kiểm soát của các cộng đồng, các tỉnh hay các khu tự quản; còn nhánh giáo dục tôn giáo, chủ yếu là Công giáo, được tổ chức bởi giới chức tôn giáo, song được các cộng đồng trợ cấp và giám sát.

Văn hoá

Các phong trào nghệ thuật lớn từng có bước phát triển mạnh mẽ tại khu vực nay là Bỉ, tạo được ảnh hưởng to lớn đến nghệ thuật và văn hoá của châu Âu, bất chấp việc tại đây có phân chia về chính trị và ngôn ngữ. Hiện nay, trên một phạm vi nhất định, sinh hoạt văn hoá được tập trung trong mỗi cộng đồng ngôn ngữ, và nhiều rào cản khiến cho không gian văn hoá chung ít được thể hiện. Kể từ thập niên 1970, không còn các đại học hoặc cao đẳng song ngữ tại Bỉ, ngoại lệ là Học viện Quân sự Hoàng gia và Học viện Hàng hải Antwerpen, và cũng không có cơ quan truyền thông chung không có tổ chức đơn lẻ quy mô lớn nào về văn hoá hay khoa học chung giữa các cộng đồng lớn.

Nghệ thuật

Bỉ có đóng góp đặc biệt phong phú cho hội họa và kiến trúc. Nghệ thuật Mosa, hội họa sơ kỳ Vlaanderen, Phục hưng Vlaanderen và Baroque và các điển hình về Kiến trúc Roman, Gothic, Renaissance và Baroque là những dấu mốc trong lịch sử nghệ thuật. Nghệ thuật tại Các vùng đất thấp vào thế kỷ XV chịu sự chi phối từ hội họa tôn giáo của Jan van Eyck và Rogier van der Weyden, đến thế kỷ XVI thì có đặc điểm là đa dạng hơn về phong cách như tranh phong cảnh của Pieter Bruegel còn Lambert Lombard tiêu biểu cho phong cách cổ điển. Phong cách Baroque của Peter Paul Rubens và Anthony van Dyck thăng hoa vào đầu thế kỷ XVII tại miền nam Nederland, song về sau dần bị suy thoái.

Trong thế kỷ XIX và XX, nhiều họa sĩ lãng mạn, biểu hiện và siêu thực của Bỉ nổi lên, như James Ensor và các nghệ sĩ khác thuộc nhóm Les XX, Constant Permeke, Paul Delvaux và René Magritte. Phong trào CoBrA có tính tiên phong xuất hiện trong thập niên 1950, còn nhà điêu khắc Panamarenko vẫn là một nhân vật xuất sắc của nghệ thuật đương đại. Các nghệ sĩ đa lĩnh vực Jan Fabre, Wim Delvoye và Luc Tuymans là các nhân vật nổi tiếng quốc tế khác trong lĩnh vực nghệ thuật đương đại.

Đóng góp của Bỉ cho kiến trúc tiếp tục trong thế kỷ XIX và XX, bao gồm các công trình của Victor Horta và Henry van de Velde, họ là những người khởi xướng chính của phong cách Art Nouveau.

Thanh nhạc thuộc trường phái Pháp-Vlaanderen phát triển tại phần phía nam của Các vùng đất thấp và là một đóng góp quan trọng cho văn hoá Phục hưng. Vào thế kỷ XIX và XX, xuất hiện các nghệ sĩ vĩ cầm lớn như Henri Vieuxtemps, Eugène Ysaÿe và Arthur Grumiaux, trong khi Adolphe Sax phát minh saxophone vào năm 1846. Nhà soạn nhạc César Franck sinh tại Liège vào năm 1822. Âm nhạc đại chúng đương đại tại Bỉ cũng có danh tiếng. Nhạc sĩ Jazz Toots Thielemans và ca sĩ Jacques Brel có được danh tiếng toàn cầu. Ngày nay, ca sĩ Stromae là một ngôi sao âm nhạc tại châu Âu và thế giới, có được thành công lớn. Trong thể loại nhạc rock/pop, Telex, Front 242, K's Choice, Hooverphonic, Zap Mama, Soulwax và dEUS cũng nổi tiếng. Trong sân khấu heavy metal, các ban nhạc như Machiavel, Channel Zero và Enthroned có người hâm mộ trên toàn cầu.

Bỉ sản sinh một số tác giả nổi tiếng, như các nhà thơ Emile Verhaeren, Robert Goffin và các nhà tiểu thuyết Hendrik Conscience, Georges Simenon, Suzanne Lilar, Hugo Claus và Amélie Nothomb. Nhà thơ và biên kịch Maurice Maeterlinck thắng giải Nobel văn học vào năm 1911. Những cuộc phiêu lưu của Tintin của Hergé là tác phẩm nổi tiếng nhất của truyện tranh Pháp-Bỉ, song còn có nhiều tác giả lớn khác như Peyo (Xì Trum), André Franquin (Gaston Lagaffe), Dupa (Cubitus), Morris (Lucky Luke), Greg (Achille Talon), Lambil (Les Tuniques Bleues), Edgar P. Jacobs và Willy Vandersteen, khiến ngành truyện tranh của Bỉ giành được tiếng tăm trên thế giới.

Điện ảnh Bỉ đã đưa một số tiểu thuyết Vlaanderen lên màn ảnh rộng. Các đạo diễn Bỉ phải kể đến là André Delvaux, Stijn Coninx, Luc và Jean-Pierre Dardenne; các diễn viên nổi tiếng là Jean-Claude Van Damme, Jan Decleir và Marie Gillain; các bộ phim thành công gồm có Rundskop, C'est arrivé près de chez vous và De Zaak Alzheimer. Trong thập niên 1980, Viện hàn lâm Mỹ thuật Hoàng gia tại Antwerpen sản sinh những người tiên phong quan trọng về thời trang, gọi là Antwerpen Sáu.

Dân gian

Văn hoá dân gian có vị thế lớn trong đời sống văn hoá Bỉ, quốc gia này có một số lượng tương đối cao các đám rước, đoàn cưỡi ngựa, cuộc diễu hành, 'ommegangs' và 'ducasses', 'kermesse' và các lễ hội địa phương khác, chúng gần như luôn có nguồn gốc tôn giáo hoặc thần thoại. Carnival Binche cùng với các Gilles nổi tiếng của lễ hội này; và những người khổng lồ và rồng trong đám rước tại Ath, Bruxelles, Dendermonde, Mechelen và Mons được UNESCO công nhận là kiệt tác di sản truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại.

Các điển hành khác là Carnival Aalst; các đám rước vẫn còn mang tính sùng đạo rất cao mang tên Thánh Huyết (Heilig Bloedprocessie) tại Brugge, Vương cung thánh đường Virga Jesse tại Hasselt và Vương cung thánh đường Đức mẹ Hanswijk tại Mechelen; lễ hội ngày 15 tháng 8 tại Liège; và lễ hội Walloon tại Namur. Có nguồn gốc từ năm 1832 và được phục dựng trong thập niên 1960, Gentse Feesten đã trở thành một truyền thống hiện đại. Một ngày lễ phi chính thức quan trọng là ngày Thánh Nicholas, đây là một ngày hội cho trẻ em, còn tại Liège là cho sinh viên.

Ẩm thực

Nhiều nhà hàng Bỉ được xếp hạng cao được xuất hiện trong các sách chỉ dẫn nhà hàng có ảnh hưởng nhất như sách Michelin Guide. Bỉ nổi tiếng với bia, sô-cô-la, waffel và khoai tây chiên với mayonnaise. Khoai tây chiên có nguồn gốc tại Bỉ, song không rõ địa điểm chính xác. Các món ăn quốc gia là "thịt nướng và khoai tây chiên với salad", và "trai với khoai tây chiên". Republished from

Các nhãn hiệu sô-cô-la và kẹo nhân quả của Bỉ như Côte d'Or, Neuhaus, Leonidas và Godiva có được danh tiếng, cũng như các nhà sản xuất độc lập như Burie và Del Rey tại Antwerpen và Mary's tại Bruxelles. Bỉ sản xuất trên 1.100 loại bia khác nhau. Bia Trappist (tu sự dòng Luyện tâm) của Tu viện Westvleteren nhiều lần được xếp hạng là bia tuyệt nhất thế giới. Hãng rượu bia lớn nhất thế giới xét về dung tích là Anheuser-Busch InBev, có trụ sở tại Leuven.

Thể thao

Kể từ thập niên 1970, các câu lạc bộ và liên đoàn thể thao tại Bỉ được tổ chức riêng biệt trong mỗi cộng đồng ngôn ngữ. Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất trên toàn nước Bỉ; các môn thể thao rất phổ biến khác là đua xe đạp, quần vợt, bơi, judo và bóng rổ.

Bỉ có số lượng tay đua vô địch Tour de France chỉ sau Pháp. Họ cũng có nhiều chiến thắng nhất tại giải vô địch thế giới đường trường UCI, Philippe Gilbert là nhà vô địch thế giới vào năm 2012. Một tay đua Bỉ khác đang nổi tiếng là Tom Boonen. Với năm chiến thắng tại Tour de France và nhiều thành tích đua xe đạp khác, tay đua người Bỉ Eddy Merckx được xem là một trong các tay đua vĩ đại nhất mọi thời đại. Cựu thủ môn người Bỉ Jean-Marie Pfaff được nhìn nhận là một trong những thủ môn vĩ đại nhất trong lịch sử bóng đá.

Bỉ từng đăng cai Giải vô địch bóng đá châu Âu 1972, và đồng đăng cai Giải vô địch bóng đá châu Âu 2000 cùng Hà Lan. Đội tuyển bóng đá quốc gia Bỉ từng đứng thứ nhất trong bảng xếp hạng của FIFA vào tháng 11 năm 2015 và tháng 9 năm 2018.

Kim Clijsters và Justine Henin đều từng nhận được danh hiệu vận động viên của năm do Hiệp hội quần vợt nữ trao tặng, họ là những nữ vận động viên quần vợt hạng nhất. Trường đua ô tô Spa-Francorchamps tổ chức Grand Prix Bỉ thuộc giải vô địch công thức một thế giới. Tay đua Bỉ Jacky Ickx từng chiến thắng tám cuộc đua Grands Prix và sáu cuộc đua 24 Hours of Le Mans và hai lần là á quân tại giải vô địch công thức một thế giới. Bỉ cũng có nhiều tiếng tăm về đua mô tô địa hình với tay đua Stefan Everts. Các sự kiện thể thao được tổ chức thường niên tại Bỉ gồm giải điền kinh Memorial Van Damme, giải Grand Prix Bỉ, một số cuộc đua xe đạp cổ điển như Ronde van Vlaanderen và Liège–Bastogne–Liège. Thế vận hội Mùa hè 1920 được tổ chức tại Antwerpen.

Ghi chú

 Tham khảo
 Cước chú

 Nguồn chung trên mạng

  (mentioning other original sources)
 Belgium. The World Factbook. Central Intelligence Agency. Retrieved on 7 June 2007.

 —Reflections on nations and nation-state developments regarding Belgium

 Thư mục

 [Also editions [1913], London, ; (1921) D. Unwin and Co., New York  also published (1921) as Belgium from the Roman invasion to the present day, The Story of the nations, 67, T. Fisher Unwin, London, ]
  Facsimile reprint of a 1902 edition by the author, London Facsimile reprint of a 1909 edition by the author, London

 Liên kết ngoài

 Chính phủ
 Trang chính thức của quân chủ Bỉ
 Trang chính thức của chính phủ liên bang Bỉ
 Thành viên nội các

 Thông tin chung

 Bỉ trên Encyclopædia Britannica Bỉ  tại UCB Libraries GovPubs Bỉ tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ

 Portals to the World từ Thư viện Quốc hội Mỹ
 Hồ sơ quốc gia FAO: Bỉ

 Du lịch
 Official Site of the Belgian Tourist Office in the Americas and GlobeScope,– its links to sites of Belgian Tourist Offices in Belgium– its links to sites of Belgian Tourist Offices worldwide

 Khác
 Belgium, entry on the Catholic Encyclopedia 1913, republished on Wikisource
 Belgium , entry on the Public Diplomacy wiki monitored by the USC Center on Public Diplomacy
 History of Belgium: Primary Documents EuroDocs: Online Sources for European History''

Benelux
Quân chủ liên bang
Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ
Quốc gia thành viên NATO
Quốc gia thành viên Ủy hội châu Âu
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Đức
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Hà Lan
Quốc gia châu Âu
Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia thành viên Liên minh tiếng Hà Lan
Quốc gia Tây Âu
Quốc gia thành viên Liên minh Địa Trung Hải


title: Doidae

text:
Doidae là một họ bướm đêm thuộc bộ Lepidoptera. Đôi khi họ này được xếp thành phân họ của họ Notodontidae. Các loài trong họ này đã từng được xếp vào các họ Arctiidae, Lymantriidae và Dioptidae.

Họ này gồm khoảng 6 loài, phân bố ở đông nam Hoa Kỳ, México và các khu vực xung quanh.

Các chi
 Doa (e.g. Doa ampla)
 Leuculodes (e.g. Leuculodes lacteolaria)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Belize moths Image of Doa raspe


title: Algajola

text:
Algajola là một xã trong vùng hành chính Corse, thuộc tỉnh Haute-Corse, quận Calvi (quận), tổng Belgodère. Algajola nằm trên độ cao trung bình là 14 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 269 mét. Xã có diện tích 1,72 km², dân số vào thời điểm 1999 là 216 người; mật độ dân số là 125 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Radkersburg Umgebung

text:
Radkersburg Umgebung () là một đô thị thuộc huyện Radkersburg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 27,76 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1778 người.

Tham khảo


title: Polonghera

text:
Polonghera là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 30 km về phía nam của Torino và khoảng 45 km về phía bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.134 người và diện tích 10,4 km².

Polonghera giáp các đô thị: Casalgrasso, Faule, Moretta, Murello, Pancalieri và Racconigi.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.polonghera.cn.it/

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Pierre Lambert de la Motte

text:
Phêrô (Pierre) Lambert de la Motte (1624–1679) là một Giám mục, nhà truyền giáo người Pháp. Ông là người sáng lập Hội Thừa sai Paris ở châu Á và là người thành lập Dòng Mến Thánh Giá Việt Nam. Ông cùng với François Pallu là 2 Giám mục đầu tiên cai quản mục vụ tại Việt Nam.

Xuất thân
Lambert de la Motte sinh ngày 28 tháng 1 năm 1624 tại Lisieux, vùng hạ Normandie, Tây Bắc nước Pháp, trong một gia đình quý tộc, hành nghề thẩm phán. Ông học trung học tại trường của Dòng Tên ở Caen. Sau khi tốt nghiệp trung học, Lambert tiếp nối nghề nghiệp của cha và thi vào trường luật.

Năm 1646, lúc 22 tuổi, ông trở thành luật sư và làm việc tại Nghị viện Paris, Tòa án Thuế vụ, Trung tâm Xã hội Rouen. Tuy nhiên, chí hướng của ông vẫn thiên về các sinh hoạt tôn giáo và công tác xã hội. Ông đã ghi lại cảm nghĩ của mình là "chỉ thiết tha một điều là chết đi cho trần gian và sống cho một mình Thiên Chúa".

Cuối cùng, ông quyết định từ bỏ nghề luật sư để đi vào con đường tu tập, trở thành một giáo sĩ thừa sai cho vùng Đông Á. Ông đã ghi lại cảm nghĩ của mình sau Thánh lễ mở tay như sau: "Tình yêu Thiên Chúa đã đốt lên nơi tôi lòng nhiệt thành đến với người chưa biết Chúa, để nhờ công nghiệp Máu Thánh Chúa đổ ra, họ cũng được ơn cứu độ".

Ngày 29 tháng 7 năm 1658, Giáo hoàng Alexanđê VII ban hành Đoản sắc bổ nhiệm các tân Giám mục Lambert de la Motte và François Pallu làm Đại diện Tông tòa tại Đại Việt. Giám mục Lambert được cử làm Đại diện Tông Tòa miền truyền giáo Đàng Trong và miền Nam Trung Hoa.. Tuy nhiên, mãi đến ngày 11 tháng 6 năm 1660, lễ tấn phong Giám mục hiệu tòa Berytus cho Linh mục Lambert de la Motte mới được cử hành dưới sự chủ phong của Tổng Giám mục Victor Le Bouthilier và do Giám mục Louis Laneau làm phụ phong.

Con đường truyền giáo
Ngày 18 tháng 6, năm 1660, Giám mục Lambert tới Thái Lan cùng với hai linh mục. Tại đây, ông triệu tập công đồng địa phương gọi là Công đồng Juthia. Qua công đồng này, việc thành lập một chủng viện chung cho vùng Đông Nam Á đã được khởi sự. Đây là một huấn thị quan trọng được soạn thảo nhằm gởi cho tất cả các thừa sai tại vùng này.

Ngày 15 tháng 6 năm 1679, ông qua đời tại Juthia, Thái Lan.

Mục vụ tại Việt Nam
Giám mục Lambert đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng hàng Giáo sĩ Việt Nam. Ông là người thành lập Chủng viện Thánh Giuse và phong chức cho những linh mục Việt Nam đầu tiên tại Juthia năm 1668. Ông đã cử hành hai lễ phong chức Linh mục đầu tiên ở Việt Nam: tại Đàng Ngoài năm 1670, tại Đàng Trong năm 1676.

Qua Công đồng Phố Hiến năm 1670, Lambert de la Motte đã củng cố và phát triển một cơ chế độc đáo của Giáo phận Đàng Ngoài: cơ chế "Nhà Đức Chúa Trời". Đây là Cộng đoàn Nhà xứ, gồm các Cha chánh, phó xứ, các thầy giảng, các chủng sinh, ông từ, ông bõ, và tất cả những ai phục vụ cho nhà Chúa. Với cơ chế này, mầm mống ơn gọi Linh mục và tu trì như nhận được mảnh đất tốt để sinh hoa kết trái, hầu phục vụ cho công việc truyền giáo".

Tháng 9 năm 2009, phái đoàn Giám mục Việt Nam đã đệ trình hồ sơ xin phong Chân phước cho hai Giám mục de la Motte và Pallu vì đóng góp của hai Giám mục với Giáo hội Công giáo Việt Nam.

Xem thêm

 Francois Pallu
 Danh sách giám mục Công giáo ngoại quốc quản nhiệm giáo phận tại Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le père inconnu de la Mission moderne, Pierre Lambert de la Motte
 La scheda su catholic-hierarchy.org
 Sự nghiệp Truyền giáo tại Việt Nam (1533-1960)

Giám mục Công giáo người Pháp
Nhà truyền giáo người Pháp
Nhà truyền giáo tại Việt Nam
Sinh năm 1624
Mất năm 1679


title: Abusejo

text:
Abusejo là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Dân số năm 2008 là 244 người. Đô thị Abusejo có diện tích 23,10 km², nằm ở khu vực có độ cao 845 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số
Biến động dân số Abusejo thế kỷ 20.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Thúy Bình

text:
Thúy Bình (翠屏区) là một khu (quận) thuộc thành phố Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Nhai đạo
 Bắc Thành 北城街道
 Đông Thành 东城街道
 Nam Thành 南城街道
 Tây Thàh 西城街道
 Nam Ngạn 南岸街道
 Nam Giao 西郊街道
 An Phụ 安阜街道
 Triệu Trường 赵场街道
 Tượng Tỵ 象鼻街道
 Bạch Sa Loan 白沙湾街道

Trấn
Nam Quảng 南广镇
Lý Trang 李庄镇
Thái Bá 菜坝镇
Kim Bình 金坪镇
Cao Điếm 高店镇
Sa Bình 沙坪镇
Mưu Bình 牟坪镇
Lý Đoan 李端镇

Hương
Tống Gia 宋家乡
Minh Uy 明威乡
Lương Khương 凉姜乡
Khâu Trường 邱场乡
Tư Pha 思坡乡
Tông Trường 宗场乡

Tham khảo

Nghi Tân
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Leioproctus cardaleae

text:
Leioproctus cardaleae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Maynard mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1997


title: Anthidiellum sternale

text:
Anthidiellum sternale là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Anthidiellum
Động vật được mô tả năm 1984


title: Pharangispa heliconiae

text:
Pharangispa heliconiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Pharangispa


title: Anachloris subochraria

text:
Anachloris subochraria là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở New Zealand và miền nam half của Úc bao gồm Tasmania và from Queensland across tới Tây Úc.

Sải cánh dài khoảng 30 mm.

Ấu trùng ăn các loài Hibbertia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anachloris
Động vật được mô tả năm 1843
Hydriomenini
Bướm đêm Úc
Bướm đêm New Zealand


title: Melissodes mitchelli

text:
Melissodes mitchelli là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Melissodes
Động vật được mô tả năm 1956


title: Nassarius paucicostatus

text:
Nassarius paucicostatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 1877


title: Jason Castro

text:
Jason René Castro (sinh ngày 25 tháng 3 năm 1987) là một nam ca sĩ người Mỹ gốc Colombia. Anh tham dự cuộc thi American Idol 7 và giành vị trí thứ tư chung cuộc. Anh được nhiều người yêu quý bởi chất giọng đặc biệt truyền cảm và đặc biệt hợp với đàn ghi ta cũng như các nhạc cụ mộc khác. Các bài hát Jason Castro đã thể hiện trong chương trình American Idol:
- Nhóm 24: Day dream
- Nhóm 20: I just want to be your everything
- Nhóm 16: Hallelujah
- Nhóm 12: If I fell
- Nhóm 11: Michelle
- Nhóm 10: Fragile
- Nhóm 9: Travelling through
- Nhóm 8: Somewhere over the rainbow
- Nhóm 7: I don't want to cry
- Nhóm 6: Memory
- Nhóm 5: September morn và Forever in my blue jeans
- Nhóm 4: Mr. Tambourine man và I shot the sheriff

Tham khảo

Thí sinh American Idol
Người Mỹ gốc Colombia
Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ của Atlantic Records
Tín hữu Kitô giáo Mỹ
Nam ca sĩ Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Nghệ sĩ trống người Mỹ
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nghệ sĩ đa nhạc cụ người Mỹ


title: Sến đỏ

text:
Sến đỏ hay sến mủ, sến cát, cà chít, có danh pháp hai phần là Shorea roxburghii C. Don (tên khác S. harmandii Pierre, S. cochinchinensis Pierre), là một loài cây thuộc họ Dầu (hay họ Sao dầu, Dipterocarpaceae).

Phân bố
Cây sến đỏ phân bố ở Campuchia, Ấn Độ, Lào, Malaysia, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Tại Việt Nam, cây mọc trong rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới, rừng nửa rụng lá ở độ cao dưới 1300m, từ Thừa Thiên Huế đến Kiên Giang.

Mô tả
Cây gỗ lớn, cao đến 30m. Lá hình bầu dục hay thuôn, dài 8–15 cm, rộng 4–6 cm, màu tía. Hoa thành chùm hay chuỳ, dài 7–8 cm, ở nách các lá đã rụng; cánh hoa màu vàng. Quả thuôn, có mùi, dài 2 cm.

Cây sến đỏ ra hoa tháng 1-2; có quả tháng 3-5.

Công dụng
Các bộ phận như hoa, vỏ cây có tác dụng chữa bệnh. Vỏ có vị chát; có tác dụng thu liễm trừ lỵ, cũng dùng để ăn trầu. Hoa được dùng làm thuốc hạ sốt, trợ tim.

Vỏ cây sến đỏ được dùng để ngăn hay làm chậm sự lên men của đường thốt nốt.

Chú thích

Tham khảo

Chú thích

Tham khảo

R
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Malaysia
Thực vật Myanmar
Thực vật Việt Nam
Thực vật Đông Dương
Thực vật Thái Lan
Thực vật Indomalesia
Cây Malaysia bán đảo


title: (5499) 1981 SU2

text:
{{DISPLAYTITLE:(5499) 1981 SU2}}

(5499) 1981 SU2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện ở Đài thiên văn Haute-Provence east thuộc Avignon, Pháp, ngày 29 tháng 9 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bracieux

text:
Bracieux là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Molophilus lackschewitzianus

text:
Molophilus lackschewitzianus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Setodes laios

text:
Setodes laios là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Conraua alleni

text:
Conraua alleni là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Bờ Biển Ngà, Guinea, Liberia, và Sierra Leone.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Rödel, M.-O. & Schiøtz, A. 2004. Conraua alleni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Conraua
Động vật được mô tả năm 1927


title: Cryptocala

text:
Cryptocala là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Cryptocala acadiensis (Bethune, 1870)
 Cryptocala chardinyi (Boisduval, 1829)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Cryptocala at funet

Noctuinae


title: Vân Khánh (ca sĩ)

text:
Trần Vân Khánh (sinh ngày 25 tháng 4 năm 1978) thường được biết đến với nghệ danh Vân Khánh, là một nữ ca sĩ thành danh với dòng nhạc dân ca, quê hương. Tên tuổi của cô gắn liền với những ca khúc về miền Trung, đặc biệt là những ca khúc mang đậm chất dân ca Huế.
{{Thông tin nghệ sĩ
| tiền tố = Nghệ sĩ Ưu tú
| Tên nghệ sĩ = Vân Khánh
| tên khai sinh = Trần Vân Khánh
| hình =
| chú thích hình =
| nền = ca sĩ
| con = 3
| danh hiệu = Nghệ sĩ Ưu tú (2012)
| quốc tịch =
| ngày sinh =
| nơi sinh = Quảng Trị, Việt Nam
| dòng nhạc =
| nghề nghiệp = Ca sĩ
| nghệ danh âm nhạc = Vân Khánh
| nhạc cụ = Hát
| đào tạo âm nhạc = Học viện Âm nhạc HuếNhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh
| năm hoạt động âm nhạc = 1992–nay
| giải thưởng âm nhạc = Danh sách
| hãng đĩa =
| ca khúc = Huế thươngTình HuếCa dao em và tôi
}}

Tiểu sử và sự nghiệp
Vân Khánh sinh năm 1978, trong một gia đình nghệ sĩ, cha mẹ đều là diễn viên, nhạc công của Đoàn Văn công Vĩnh Linh. Cô học nhạc từ nhỏ và học thanh nhạc ở Học viện Âm nhạc Huế (hệ trung cấp) và tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh.

Vân Khánh từ nhỏ đã sớm bộc lộ tài năng ca hát của mình. Năm 12 tuổi, cô đã đoạt giải nhất cuộc thi Tiếng hát Hoa phượng đỏ và trở thành thành viên nhỏ nhất của đội ca Đoàn Nghệ thuật Quảng Trị. Học xong lớp 10, cô vào Trường Âm nhạc Huế học trung cấp thanh nhạc. Khoảng thời gian này là dấu mốc cho sự nghiệp của chị sau này, xuất hiện trong đêm giao thừa tại đầu cầu Huế năm 1997, tham gia SV96. Cả hai lần xuất hiện đều với ca khúc Huế thương'' (nhạc sĩ An Thuyên). Chính ca khúc này đã đưa tên tuổi của cô đến với công chúng, Vân Khánh đến Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục theo bậc đại học thanh nhạc tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh . Chị vừa cho ra bộ sản phẩm mới gồm CD và DVD mang tên "Chỉ là mơ thôi" sau khi cho ra mắt CD nhạc trữ tình "Con đường mang tên em". Tới đây sẽ tiếp tục cho ra 2 CD "Huế xưa" và "Huế bây giờ", và 1 CD về miền Trung, nơi cô đã sinh ra và lớn lên. Vân Khánh còn đưa chầu văn Huế - loại hình hát chầu văn cửa đình thịnh hành nhất Trung Bộ biểu diễn trên những sân khấu lớn nhỏ, đặc biệt là Festival Huế.

Album
 "Bông lau Trắng"
 "Thương Huế mùa đông"
 "Tưởng như Huế trong lòng"
 "Huế xưa"
 "Một thời Tôn Nữ"
 "Thương mãi câu hò"
 "Hoài niệm trường giang"
 "Huế ngày trở về"
 "Đêm phương nam nghe câu hò huế"
 "Con đường mang tên em"
 "VCD Vẫn là Em"
 "CD-DVD Chỉ là Mơ thôi"

Giải thưởng
 HCV liên hoan hát ru toàn quốc năm 1992
 HCV tiếng hát HS-SV chuyên nghiệp toàn quốc tại HÀ NỘI năm 1996
 Giải mai vàng năm 2005, 2007
 HCV liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc tại nha trang năm 2009

Đời tư
Vân Khánh đã kết hôn, chồng cô làm việc tại ngân hàng Eximbank. Họ có ba con, hai gái, một trai.

Chú thích

Liên kết ngoài

Người giành giải Mai vàng
Sinh năm 1978
Người Quảng Trị
Ngâm sĩ
Nữ ca sĩ Việt Nam
Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Ca sĩ nhạc tình tự quê hương


title: Oncidium reflexum

text:
Oncidium reflexum là một loài phong lan đặc hữu của tây nam México.

Synonyms
Oncidium funereum Lindl.
Oncidium pelicanum Lindl.
Oncidium suttonii Bateman ex Lindl.
Oncidium suave Lindl.
Oncidium macropterum A.Rich. & Galeotti
Oncidium wendlandianum Rchb.f.
Oncidium tayleurii Lindl.
Oncidium reflexum var. intermedium Regel
Oncidium acrochordonia Rchb.f. ex Kraenzl.
Oncidium liebmannii Rchb.f. ex Kraenzl.
Oncidium uncia Rchb.f. ex Kraenzl.
Oncidium durangense Hágsater

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

R
Thực vật México


title: Triplonychus boliviensis

text:
Triplonychus boliviensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Triplonychus


title: Janauaria amazonica

text:
Janauaria là một chi nấm trong họ Agaricaceae. Đây là chi đơn loài, chứa một loài Janauaria amazonica.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Janauaria at Index Fungorum

Janauaria


title: La Ferté-Macé

text:
La Ferté-Macé là một xã của tỉnh Orne, thuộc vùng hành chính Normandie miền tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Orne

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Orne


title: Cryptalaus melancholicus

text:
Cryptalaus melancholicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Cryptalaus


title: Limonia garoana

text:
Limonia garoana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Nycteola

text:
Nycteola là một chi bướm đêm thuộc họ Nolidae.

Các loài
 Nycteola aroa (Bethune-Baker, 1906)
 Nycteola asiatica (Krulikovsky, 1904)
 Nycteola avola (Bethune-Baker, 1906)
 Nycteola baeopis (Turner, 1906)
 Nycteola brunneicosta (Bethune-Baker, 1906)
 Nycteola cana (Hampson, 1912)
 Nycteola canaphaea Holloway, 2003
 Nycteola canoides Holloway, 1979
 Nycteola cinereana Neumoegen & Dyar, 1893
 Nycteola columbana (Turner, 1925)
 Nycteola columbiana (H. Edwards, 1873)
 Nycteola coreana (Leech, 1900)
 Nycteola costalis Sugi, 1959
 Nycteola degenerana (Hübner, [1799])
 Nycteola dufayi Sugi, 1982
 Nycteola eremostola Dufay, 1961
 Nycteola exophila (Meyrick, 1888)
 Nycteola fasciosa (Moore, 1888)
 Nycteola fletcheri Rindge, 1961
 Nycteola frigidana (Walker, 1863)
 Nycteola gandzhana Obraztsov, 1953
 Nycteola glaucus (Wileman & West, 1929)
 Nycteola indica (Felder, 1874)
 Nycteola indicatana (Walker, 1863)
 Nycteola indicatella (Berio, 1957)
 Nycteola kebea (Bethune-Baker, 1906)
 Nycteola kuldzhana Obraztosv, 1953
 Nycteola malachitis (Hampson, 1912)
 Nycteola mangifera (Tams, 1938)
 Nycteola mauritia (Joannis, 1906)
 Nycteola mesoplaga (Hampson, 1905)
 Nycteola metaspilella (Walker, 1866) (đồng nghĩa: Nycteola scriptana (Walker, 1863))
 Nycteola minutum (Turner, 1902)
 Nycteola nolalella (Walker, 1866)
 Nycteola oblongata (Mell, 1943)
 Nycteola poliophaea (Hampson, 1907)
 Nycteola polycyma (Turner, 1899)
 Nycteola pseudoindica Holloway, 2003
 Nycteola pseudonilotica Holloway, 1979
 Nycteola revayana (Scopoli, 1772)
 Nycteola siculana (Fuchs, 1899)
 Nycteola sinuosa (Moore, 1888)
 Nycteola symmicta (Turner, 1902)
 Nycteola triangularis Gaede, 1937
 Nycteola underwoodi (Druce, 1901)
 Nycteola virescens (Hampson, 1902)

Hình ảnh

Tham khảo

Nycteola at funet

Liên kết ngoài

Sarrothripini


title: Melitoma nudipes

text:
Melitoma nudipes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Burmeister mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Melitoma
Động vật được mô tả năm 1876


title: Lũng hẹp Biển Đỏ

text:
Lũng hẹp Biển Đỏ hay ripơ Biển Đỏ là trung tâm tách giãn giữa hai mảng kiến tạo là mảng châu Phi và mảng Ả Rập. Nó trải dài xuống theo chiều dài của Biển Đỏ, kéo dài từ đầu mút phía nam của phay biến đổi Biển Đỏ tới điểm nối ba với sống núi biển Aden và lũng hẹp Đông Phi (điểm nối ba Afar) trong vùng lõm Afar ở miền đông châu Phi.

Khu vực lũng hẹp này bao gồm cả đảo Jabal al-Tair, được hình thành từ núi lửa tầng bazan cùng tên, nằm ở phía tây bắc eo biển Bab al-Mandab trong Hồng Hải, khoảng một nửa quãng đường biển từ Yemen tới Eritrea. Lần phun trào gần đây nhất của núi lửa này diễn ra vào ngày 30 tháng 9 năm 2007, sau 124 năm im lìm.

Tham khảo

Biển Đỏ
Thung lũng tách giãn