title: Ống kính zoom

text:
Ống kính zoom là một bộ các thấu kính ghép lại với nhau và có khả năng thay đổi tiêu cự (ngược với ống kính gốc, có tiêu cự không đổi). Ống kính zoom thường được dùng trong các máy chụp ảnh, máy quay phim, một số ống nhòm, kính hiển vi, kính viễn vọng, và các dụng cụ quang học.

Các ứng dụng
Các ống kính zoom thường được mô tả bằng tỉ số giữa tiêu cự dài nhất và tiêu cự ngắn nhất. Ví dụ, một ống kính zoom có tiêu cự thay đổi từ 100mm tới 400mm thì được gọi là zoom 4:1 hay zoom 4x. Người ta gọi các ống kính zoom có tỉ số rất lớn (tới 10x hay 14x) là superzoom hay hyperzoom. Tỉ số này có thể lên tới 100x trong các ống kính truyền hình chuyên nghiệp. Hiện nay, ống kính zoom lớn hơn 3x thì có chất lượng ảnh kém hơn ống kính gốc. Vì vậy, những ống kính zoom chụp ảnh chuyên nghiệp thường có tỉ số nhỏ hơn 3 (ví dụ, ống kính 28-70mm, 70-200mm).

Đừng lẫn lộn giữa ống kính zoom và ống kính tele, ống kính có góc nhìn rất hẹp. Một số ống kính zoom thuộc loại tele, một số thuộc loại wide, một số kiêm luôn vừa wide vừa tele.
Các máy ảnh được bán ra thời nay đã thay thế ống kính gốc bằng ống kính zoom từ wide tới tele.

Một số máy ảnh số có khả năng cắt và phóng lớn hình, để giả hiệu ứng zoom xa của ống kính zoom. Đó gọi là zoom số học, nó làm giảm chất lượng ảnh.

Ngoài việc ứng dụng trong chụp ảnh, ống kính zoom còn được dùng như một viễn vọng kính có độ phóng đại thay đổi được, dùng để phát một tia laser có công suất trên một đơn vị diện tích thay đổi được.

Lịch sử

Những dạng đầu tiên của ống kính zoom được dùng trong viễn vọng kính quang học để có được độ phóng đại thay đổi liên tục, việc này đã được ghi lại trong biên bản của Hội khoa học hoàng gia London năm 1834. Những bằng phát minh đầu tiên của ống kính tele cũng có đề cập đến việc dời những thấu kính để thay đổi tiêu cự của cả ống kính. Những ống kính như vậy gọi là ống kính thay đổi hội tụ, vì mỗi khi tiêu cự thay đổi thì mặt phẳng hội tụ cũng thay đổi, và phải điều chỉnh lại độ hội tụ.

Ống kính zoom thật sự đầu tiên, gần như không phải chỉnh hội tụ lại sau khi tiêu cự thay đổi, được phát minh trong năm 1902 bởi Clile. C. Allen (U.S. Patent 696788). Sản phẩm công nghiệp đầu tiên vào năm 1932 là cái Bell and Howell Cooke "Varo" 40-120mm dùng cho máy quay phim 35mm. Cái Kilfitt 36-82mm/2.8 Zoomar sản xuất năm 1959 là ống kính zoom đầu tiên của máy chụp ảnh 35mm.

Từ đó về sau, những tiến bộ trong thiết kế quang học, đặc biệt là việc dùng máy tính để mô phỏng tia sáng đã làm cho việc thiết kế ống kính zoom dễ dàng hơn, và bây giờ từ dân chuyên nghiệp đến dân nghiệp dư đều có ống kính zoom để dùng.

Thiết kế

Có nhiều cách khác nhau để thiết kế ống kính zoom. Thiết kế phức tạp nhất dùng tới 30 thấu kính và có nhiều thấu kính di chuyển được. Tuy nhiên, hầu hết đều dùng chung một thiết kế căn bản. Nói chung thì nó gồm một vài thấu kính, cái thì cố định, cái thì di chuyển dọc theo trục. Khi thay đổi độ phóng đại, ta còn phải tính đến việc giữ mặt phẳng hội tụ cố định để cho ảnh luôn rõ, gọi là bù mặt phẳng hội tụ. Để giữ mặt phẳng hội tụ cố định, có thể dùng phương pháp cơ học (dời toàn bộ ống kính khi thay đổi tiêu cự), hoặc phương pháp quang học (cách sắp xếp các thấu kính). Những ống kính thay đổi hội tụ đầu tiên vì thiết kế đơn giản không làm được việc giữ mặt phẳng hội tụ cố định nên người dùng phải chỉnh lại hội tụ sau mỗi lần zoom.

Một sơ đồ đơn giản của ống kính zoom gồm hai phần: phần kính hội tụ tương tự như một ống kính có tiêu cự cố định, và phía trước là một hệ thống kính không hội tụ (hoặc phân kỳ), là một nhóm gồm các thấu kính cố định và di chuyển được không hội tụ tia sáng mà thay đổi độ lớn của chùm tia sáng, nghĩa là thay đổi độ phóng đại của cả hệ thống.

Trong ống kính zoom dùng phương pháp bù quang học đơn giản sau đây, hệ thống kính không hội tụ gồm có hai thấu kính hội tụ có cùng tiêu cự (thấu kính L1 và L3), và một thấu kính phân kỳ (thấu kính L2) ở giữa, tiêu cự của thấu kính L2 nhỏ hơn một nửa tiêu cự của thấu kính L1. Thấu kính L3 được cố định. Thấu kính L1 và L2 di chuyển được, độ dịch chuyển của chúng có liên hệ với nhau một cách không tuyến tính. Việc di chuyển được làm bằng một hệ thống bánh răng và cam phức tạp, hoặc là dùng các servo được điều khiển bằng vi xử lý.

Thấu kính L2 di chuyển từ trước tới sau, còn thấu kính L1 di chuyển ra trước rồi lùi lại theo một hàm parabol. Khi di chuyển như vậy, độ khuếch đại của cả hệ thống thay đổi, tương đương với việc thay đổi tiêu cự của cả hệ thống. Trong ba vị trí trong hình vẽ, hệ thống ba thấu kính đều không hội tụ hay phân kỳ, do đó không làm thay đổi mặt phẳng hội tụ của cả ống kính. Ở các vị trí khác ba vị trí trên, thì hệ thống ba thấu kính này hơi hội tụ (hoặc phân kỳ), do đó nó làm mặt phẳng hội tụ hơi thay đổi, thay đổi này rất nhỏ (chừng 0,01mm nếu ống kính được thiết kế tốt) nên coi như không đáng kể.

Một vấn đề quan trọng trong thiết kế ống kính zoom là sửa quang sai (như là sai màu, và đặc biệt là sự cong hình) trên toàn bộ dải hoạt động của ống kính. Việc sửa sai này ở ống kính zoom khó hơn so với ống kính cố định. Vấn đề này là một lý do làm cho ống kính zoom chậm phổ biến. Những ống kính zoom thời ban đầu thường kém hơn ống kính cố định thông dụng, và thường chỉ hoạt động tốt trong một dải hẹp các độ mở ống kính tương đối. Những ống kính zoom sau này đã sửa được quang sai tốt trên một dải rộng của tiêu cự và độ mở ống kính.

Trong khi ống kính dùng cho quay phim thì cần luôn luôn phải hội tụ trong khi thay đổi tiêu cự, ống kính cho máy chụp hình thì không yêu cầu khó như vậy. Vì làm ống kính luôn luôn hội tụ thì khó đạt được chất lượng ảnh cao như ống kính thay đổi hội tụ, nên các ống kính máy chụp ảnh thường thuộc loại thay đổi hội tụ. Điều này không ảnh hưởng đến việc sử dụng vì hầu hết máy chụp ảnh thời nay đều có khả năng tự lấy nét. Một số ống kính zoom có độ zoom lớn còn phải chấp nhận một số quang sai bất thường để đạt được chất lượng ảnh cao.

Ví dụ, ống kính zoom trong dải từ wide đến đến tele cỡ 10x hay hơn phải chấp nhận một ít cong hình ở vị trí wide. Độ méo này khó nhận ra nếu trong hình không có một vật thẳng nằm ở mép. Để làm được như vậy thì phải chấp nhận mặt phẳng hội tụ thay đổi rất nhiều từ vị trí wide tới vị trí photo.

Xem thêm
 Ống kính tele
 Ống kính gốc
 Ống kính wide
 Superzoom
 Parfocal lens

Tham khảo

 Kingslake, R. (1960), "The development of the zoom lens". Journal of the SMPTE 69, 534
 Clark, A.D. (1973), Zoom Lenses, Monographs on Applied Optics No. 7. Adam Hildger (London).
 Malacara, Daniel and Malacara, Zacarias (1994), Handbook of Lens Design. Marcel Dekker, Inc. ISBN 0-8247-9225-4

Liên kết

 Zoom from the Milky Way to a quark
 In-Depth Discussion of Zoom vs. Prime Camera Lenses
 Renaming zoom lenses

Nhiếp ảnh
Z
Kính viễn vọng
Quang học
Thuật ngữ truyền hình


title: Troarn

text:
Troarn là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de la commune de Troarn
 Troarn sur le site de l'Institut géographique national
 Troarn sur le site de l'Insee
 Troarn sur le site du Quid
 Localisation de Troarn sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Troarn sur Mapquest

Xã của Calvados


title: Brandivy

text:
Brandivy (Brandevi trong tiếng Bretagne) là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 25,88 km², dân số năm 1999 là 930 người. Khu vực này có độ cao từ 28-171 mét trên mực nước biển.
Cư dân của Brandivy danh xưng trong tiếng Pháp là Brandivyens.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Brandivy
Bản đồ của Brandivy trên Michelin

Xã của Morbihan
Lễ hội âm nhạc Celt


title: Gerbécourt-et-Haplemont

text:
Gerbécourt-et-Haplemont  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 238 mét trên mực nước biển.

Sông Madon chảy qua thị trấn.

Tham khảo

Gerbecourtethaplemont


title: Andy Cole

text:
Andy Cole hay Andrew Cole, tên đầy đủ là Andrew Alexander Cole, sinh ngày 15 tháng 10 năm 1971 tại Nottingham, là cựu cầu thủ bóng đá người Anh. Anh từng là cầu thủ của Arsenal, Fulham, Bristol City, Manchester United, Blackburn Rovers và Manchester City, Portsmouth và Birmingham City.Là một cầu thủ, Anh là một tiền đạo từ năm 1988 đến năm 2008. Anh nhớ nhất là quãng thời gian của mình tại Premier League, với Manchester United, nơi Anh đã dành sáu năm sự nghiệp của mình và gặt hái được nhiều danh hiệu nhất.

Anh cũng góp mặt trong sự nghiệp bóng đá Anh sau thời đỉnh cao với Arsenal, Newcastle United, Blackburn Rovers, Fulham, Manchester City, Portsmouth và Sunderland, cũng như tại Football League của Bristol City, Birmingham City, Burnley và Nottingham Forest. Anh là cầu thủ ghi bàn cao thứ 3 trong lịch sử Premier League với 187 bàn thắng.

Cole có sự khác biệt khi trở thành một trong số ít cầu thủ của đội tuyển Anh đã vượt qua tất cả các danh hiệu có thể có trong các giải đấu, bao gồm giải Cầu thủ trẻ của năm PFA, cũng như chức vô địch UEFA Champions League. Cole cũng đã góp mặt mười lăm lần cho tuyển Anh từ năm 1995 đến năm 2001, ghi bàn một lần chống lại Albania trong vòng loại World Cup.

Sự nghiệp của câu lạc bộ

Sự nghiệp từ sớm.
Cole bắt đầu sự nghiệp của mình khi anh còn là cầu thủ trẻ của Arsenal khi rời khỏi trường vào năm 1988, ký hợp đồng chuyên nghiệp vào năm 1989. Anh đã có lần xuất hiện duy nhất cho Arsenal, 19 tuổi, vào thay người trong trận với Sheffield United tại Highbury trong trận đấu của Đội 1 ngày 29 tháng 12 năm 1990; Arsenal thắng 4-1 nhưng Cole không ghi bàn. Anh cũng đã có một lần vào thay người trận gặp Tottenham Hotspur tại Charity Shield vào năm 1991 và gần như đã có một ảnh hưởng ngay lập tức, sút trúng vào cạnh lưới ngoài. Mùa giải sau, anh được cho mượn Fulham ở giải hạng 3, nơi anh ghi 3 bàn trong 13 trận.

Cole đã được bán cho Second Division Bristol City với hợp đồng trị giá 500.000 bảng Anh - lúc đó anh là cầu thủ đắt giá nhất của họ. Cole đã nhanh chóng trở thành một trong những cầu thủ hàng đầu tại Anh và tên của anh ấy thường xuyên được biết đến như là một tài năng trẻ tuổi với Bristol City (người đã bắt đầu mùa giải 1992-93 tại Liên đoàn Bóng đá Liên đoàn 1 sau khi thành lập Premier League) Liên kết với các câu lạc bộ Premier League trong suốt mùa giải 1992-93.

Newcastle United.
Tháng 2 năm 1993, Tại giải hạng nhất Anh,Newcastle United phá kỷ lục câu lạc bộ của CLB bằng cách chi 1,75 triệu bảng để ký hợp đồng với Cole. Anh đã ghi được 12 bàn thắng trong nhiều trận đấu khi mà Magpies(biệt hiệu của Newcastle) lọt vào giải hạng nhất Anh và giành quyền lên Premier League. 12 bàn thắng của anh bao gồm hai hat-tricks, trận đầu tiên chống lại Barnsley vào ngày 7 tháng 4, thứ hai vào ngày cuối cùng của mùa giải trong trận thắng 7-1 của Leicester City. Anh cũng ghi được bàn thắng đầu tiên của hai đội trong chiến thắng 2-0 trước Grimsby Town ở sân Blundell Park vào ngày 4 tháng 5.

Sau khi David Kelly được bán cho Wolverhampton Wanderers, HLV Kevin Keegan đã đưa Peter Beardsley trở thành đối tác tấn công của Cole trong chiến dịch Premier League 1993-94.

Cole đã ghi 34 bàn trong 40 trận trong mùa giải Premier League đầu tiên của Newcastle khi họ đứng thứ ba và đủ điều kiện chơi UEFA Cup. Cole ghi được tổng cộng 41 bàn thắng trong tất cả các trận đấu - phá kỷ lục ghi bàn của câu lạc bộ mà Hughie Gallacher đã đặt gần 70 năm trước đó (Gallacher vẫn giữ kỷ lục số bàn thắng cao nhất trong mùa giải với 36 bàn). Mục tiêu đầu tiên của anh ở giải đấu này là trong trận hòa 1-1 với nhà vô địch giải Ngoại hạng Anh Manchester United (người giành chiến thắng trong trận đấu) tại Old Trafford vào ngày 21 tháng 8. Đây là bàn thắng đầu tiên của Newcastle ở Premier League.

Chính xác ba tháng sau, anh ghi được ba bàn thắng khi Magpies(biệt hiệu của Newcastle) nghiền nát Liverpool 3-0 ở nhà. Một hat-trick tiếp theo trận gặp Coventry City vào cuối tháng 2 và Peter Beardsley gần như chết lặng khi đối mặt với anh, Magpies đã đứng thứ 3 trong giải đấu và lần đầu tiên giành chức vô địch UEFA Cup kể từ những năm 1970. Cole sau đó đã được bình chọn là cầu thủ trẻ xuất sắc của năm PFA cho mùa giải đó.

Cole sau đó ghi được thêm chín bàn thắng ở Premier League trong 18 trận đấu cho Newcastle sau khi bắt đầu mùa giải 1994-95, và cũng đã ghi một hat-trick chống lại Royal Antwerp tại UEFA Cup.

Tổng cộng, Cole đã ghi 68 bàn trong 84 trận cho Newcastle tỷ suất ghi bàn là 81%, trong quá khứ Newcastle, chỉ có Hughie Gallacher mới có được thành tích tốt nhất. Bàn thắng cuối cùng của Cole cho Newcastle là trong trận hòa 1-1 với Ipswich Town vào ngày 26 tháng 11 năm 1994.

Manchester United
Vào ngày 10 tháng 1 năm 1995, Cole đột ngột bị bán với giá 7 triệu bảng Anh(trong đó 6 triệu bảng Anh cộng với Keith Gillespie 1 triệu bảng, đi theo chiều ngược lại), lập kỷ lục mới về mức giá đắt nhất 1 kỳ chuyển nhượng Anh thời bấy giờ.

Mặc dù mới gia nhập nửa cuối mùa giải 1994-95, Cole vẫn ghi được 12 bàn trong 18 trận đấu tại Premier League cho United. đầu tiên anh là người ghi bàn duy nhất trong chiến thắng 1-0 trước Aston Villa vào ngày 4 tháng 2 tại Old Trafford và sau đó là 5 bàn trong trận thắng Town Ipswich; Khiến anh trở thành cầu thủ đầu tiên ghi được 5 bàn trong một trận đấu tại Premier League.

Tuy nhiên, anh đã để mất hai cơ hội trong những phút cuối cùng với West Ham United vào ngày cuối cùng của mùa giải khi họ chỉ có thể cầm hòa 1-1, và danh hiệu của giải đấu đã được chuyển tới Blackburn Rovers. Anh đã bị hụt hơi trong trận chung kết FA Cup một tuần sau đó. Man United thua Everton 1-0 trong trận vắng mặt anh, trận đó cũng không có sự góp mặt của Eric Cantona bị cấm và Andrei Kanchelskis bị thương, hai cầu thủ ghi bàn cao nhất của CLB trong mùa giải đó.

Mùa bóng đầu tiên anh ra sân đủ trận cho Manchester United năm 1995-96 lại tỏ ra rất khó khăn, Cole đã phải vật lộn để tìm ra vị trí của mình khi đội bóng đang được xây dựng xung quanh Eric Cantona là trung tâm khi anh trở lại. Mặc dù Cole đã ghi 4 trận liên tiếp trong suốt mùa đông, bao gồm cả một bàn mở đầu quan trọng trong trận thắng 2-0 trước United đối đầu Newcastle United vào ngày 27 tháng 12, Cole đã bị fan hâm mộ và các nhà phê bình bêu riếu trong suốt mùa giải khi chỉ ghi 14 bàn và đã để mất nhiều cơ hội. Tuy nhiên, Cole đã tìm lại được phong độ của mình vào cuối mùa giải và ghi được những bàn thắng quan trọng bao gồm cả bàn thắng trong trận bán kết cúp FA với Chelsea để giúp United trở lại Wembley một lần nữa. Sau đó, anh đã giành chức vô địch Premier League đầu tiên trong sự nghiệp khi ghi bàn thứ hai vào lưới Middlesbrough trong trận thắng 3-0 của United vào ngày cuối cùng của mùa giải để giúp United giành danh hiệu Premier League lần thứ ba trong bốn năm. Anh cũng đã chơi trong trận chung kết giải FA Cup giúp United trở thành đội bóng Anh đầu tiên giành cú ăn hai trong một mùa giải.

Danh hiệu
Arsenal
FA Charity Shield: 1991 (đồng đoạt cúp)

Newcastle United
Football League First Division(EFL Championship hiện nay): 1992–93

Manchester United
Premier League: 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2000–01
FA Cup: 1995–96, 1998–99
FA Charity Shield: 1997
UEFA Champions League: 1998–99

Blackburn Rovers
Football League Cup: 2001–02

Tham khảo

Liên kết ngoài

BBC profile

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Arsenal F.C.
Cầu thủ bóng đá Blackburn Rovers F.C.
Cầu thủ bóng đá Fulham F.C.
Cầu thủ bóng đá Manchester City F.C.
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ bóng đá Portsmouth F.C.
Cầu thủ bóng đá Birmingham City F.C.
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Newcastle United F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Sunderland A.F.C.
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh
Vận động viên Nottingham
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Anh


title: Pwd

text:
Trong hệ điều hành tựa Unix và một số hiệu điều hành khác, lệnh pwd (viết tắt từ print working directory) được dùng để in ra đường dẫn đến thư mục làm việc hiện tại.

Lệnh này là lệnh nội trú trong các Unix shell như sh và bash. Nó có thể hiện thực dễ dàng bằng ngôn ngữ C sử dụng hàm của POSIX như getcwd() hoặc/và getwd().

Lệnh tương đương trên DOS (COMMAND.COM) và Microsoft Windows (cmd.exe) là lệnh cd không có tham số. Windows PowerShell cung cấp lệnh tương đương là "Get-Location" với alias "gl" và "pwd". Lệnh tương đương của OpenVMS là "show default".

Ví dụ
$ pwd
/home/foobar

Chú thích

Tham khảo

Unix
Tiện ích Unix SUS2008


title: Dassault Hirondelle

text:
Dassault M.D.320 Hirondelle là một máy bay vận tải tiện ích 14 chỗ ngồi của Pháp trong thập niên 1960, nó được thiết kế và chế tạo bởi hãng Dassault Aviation. Chỉ có duy nhất một chiếc được chế tạo.

Thiết kế và phát triển
Năm 1967, Không quân Pháp nghiên cứu một loại máy bay mới thay thế cho Douglas DC-3 và Beechcraft 18 hai động cơ được sử dụng để vận tải hạng nhẹ và huấn luyện dẫn đường cho phi công. Họ cố gắng đạt được các đề xuất từ phía cộng đồng công nghiệp Pháp, và chỉ rõ rằng bất kỳ mẫu máy bay nào cũng sẽ trang bị động cơ phản lực cánh quạt Astazou công suất 870 mã lực.

Để đáp ứng yêu cầu này, hãng Dassault đã thiết kế và chế tạo một nguyên mẫu có tên gọi là M.D.320. Sau đó nguyên mẫu này đổi tên thành Hirondelle (Swallow). Nó được thiết kế và chế tạo khá nhanh, vì nó sử dụng phần lớn thiết kế của Dassault Falcon 20 (bay lần đầu vào năm 1963). Chiều dài thân và thể tích giống hệt như Falcon 20, và cánh của nó cũng phỏng theo Falcon 20.

Hirondelle là một mẫu máy bay một tầng cánh, cánh đặt dưới, hoàn toàn bằng kim loại. Cánh chính và cánh đuôi có góc xuôi sau nhỏ. Nó sử dụng một bộ phận hạ cánh ba càng, với bánh đáp chính thu vào trong vỏ động cơ.

Hirondelle có buồng lái cho 2 phi công và cabin cho tối đa là 14 hành khách. Mỗi bên thân của máy bay có 5 cửa sổ.

Nguyên mẫu (số đăng ký dân sự của Pháp là F-WPXB) trang bị 2 động cơ tuabin phản lực cánh quạt Turbomeca Astazou XIVD đặt ở cánh. Máy bay sản phẩm sẽ trang bị động cơ Astazou XVI.

Cánh của Hirondelle chứa các ngăn chứa nhiên liệu. Khung máy bay được thiết kế sử dụng nguyên tắc tự phục hồi.

Lịch sử
Nguyên mẫu bay lần đầu vào 11 tháng 9-1968, tại Bordeaux-Mérignac. Do phi công Hervé Leprince và Jean Foureau điều khiển.

Vào năm 1968, không quân Pháp đã tuyên bố tìm được máy bay thay thế cho Douglas DC-3 và Beechcraft 18, do đó không quan tâm đến Hirondelle nữa, và không có các mẫu khác được chế tạo thêm.

Kinh nghiệm thu được từ chương trình Hirondelle đã được ứng dụng vào dự án Dassault Falcon 10 tiếp theo, nguyên mẫu của dự án Falcon 10 bay lần đầu vào năm 1970.

Hirondelle trở thành máy bay trang bị động cơ cánh quạt cuối cùng được thiết kế bởi Dassault.

Thông số kỹ thuật (M.D.320 Hirondelle)
Dữ liệu The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 2
Sức chứa: 8 đến 12 hành khách
Chiều dài: 40.19 ft (12.25 m)
Sải cánh: 47.74 ft (14.55 m)
Chiều cao: n/a
Diện tích cánh: 290.64 ft² (27 m²)
Trọng lượng rỗng: 7.716 lb (3.500 kg)
Trọng lượng cất cánh: n/a
Trọng lượng cất cánh tối đa: 11.905 lb (5.400 kg)
Động cơ: 2× Turbomeca Astazou XIVD, 920 ehp (686 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 311 mph (500 km/h)
Tầm bay: 1.864 dặm (3.000 km)
Trần bay: 16.405 ft (5.000 m)
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: n/a
Lực đẩy/trọng lượng: n/a

Tham khảo

Dassault website (bằng tiếng Pháp)
Picture of Hirondelle in flight
Information on Hirondelle program
Description of Hirondelle program

Xem thêm

Máy bay có tính năng tương đương
Dassault Communauté

Máy bay tiện ích dân sự Pháp 1960-1969
Hirondelle
Máy bay cánh dưới
Máy bay nhiều động cơ
Máy bay động cơ tuốc bin cánh quạt


title: Giano Vetusto

text:
Giano Vetusto là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 40 km về phía bắc của Napoli và khoảng 20 km về phía tây bắc của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 663 người và diện tích là 11,5 km².

Giano Vetusto giáp các đô thị: Calvi Risorta, Camigliano, Formicola, Pastorano, Pignataro Maggiore, Rocchetta e Croce.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Sân bay quốc tế Galileo Galilei

text:
Sân bay quốc tế Galileo Galilei  là một sân bay ở Pisa, Italia. Đây là một trong 2 sân bay chính ở Tuscany, cùng với Sân bay Peretola ở Florence. Sân bay này được đặt tên theo Galileo Galilei, người quê quán Pisa. Sân bay này nằm ở San Giusto, cách nhà ga trung tâm thành phố gần 2 km.

Sân bay được kết nối với thành phố bằng xe buýt và đường ray. Đây cũng là căn cứ không quân của Aeronautica Militare (Không quân Ý) với các loại máy bay C-130 Hercules và Alenia C-27J Spartan.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
 Aerocondor (Elba Island)
 Air France (Paris-Charles de Gaulle)
 Alitalia
 được cung ứng bởi Alitalia Express (Milanoo-Malpensa, Rome-Fiumicino)
 British Airways (London-Gatwick)
 Delta Air Lines (New York-JFK)
 easyJet (Berlin-Schönefeld, Bristol, London-Gatwick, London-Luton, Paris-Orly)
 Finnair (Helsinki)
 Iberia
 Iberia được Air Nostrum cung ứng (Madrid)
 Jet2.com (Belfast-International, Edinburgh, Leeds/Bradford, Manchester, Newcastle)
 Lufthansa
 Lufthansa Regional được Air Dolomiti cung ứng (Munich)
 Norwegian Air Shuttle (Oslo)
 Ryanair (Alghero, Alicante, Billund, Birmingham, Bournemouth, Brussels-Charleroi, Constanţa, Dublin, East Midlands, Edinburgh, Eindhoven, Girona, Glasgow-Prestwick, Frankfurt-Hahn, Lamezia, Liverpool, London-Stansted, Hamburg-Lübeck, Malta, Oslo-Torp, Paris-Beauvais, Porto, Seville, Stockholm-Skavsta, Trapani, Valencia)
 Thomsonfly (Manchester)
 transavia.com (Amsterdam)
 TUIfly (Cologne/Bonn, Hanover, Stuttgart)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sân bay quốc tế Galileo Galilei (trang mạng chính thức)

Sân bay Ý
Galileo Galilei
Pisa


title: Rhyacophila chandzo

text:
Rhyacophila chandzo là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Hedemora (đô thị)

text:
Hedemora Municipality (Hedemora kommun) là một đô thị thuộc hạt Dalarna ở trung bộ Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Hedemora.

Năm 1966, thành phố Hedemora đã được hợp nhất với đô thị nông nghiệp cùng tên và với Husby.

Các địa phương
 Hedemora (thủ phủ)
 Långshyttan
 Vikmanshyttan
 Garpenberg
 Västerby
 Husby

Thành phố kết nghĩa

  Bauska, Latvia
  Ishozi-Ishunju-Gera, Tanzania
  Nord Fron, Na Uy
  Nysted, Đan Mạch
  Vehkalahti, Phần Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hedemora  - Trang mạng chính thức

Đô thị Thụy Điển
Đô thị của hạt Dalarna


title: Nicole (ca sĩ Chile)

text:
Denisse Lilian Laval Soza (sinh ngày 19 tháng 1 1977) với nghệ danh là Nicole, là một ca sĩ-nhạc sĩ người Chile.

Danh sách đĩa nhạc

Album

Album phòng thu
 1989: Tal vez me estoy enamorando
 1994: Esperando nada
 1997: Sueños en tránsito
 2002: Viaje infinito
 2006: APT.

Album tổng hợp
 2002: Grandes éxitos

Album trực tiếp
 2010: 20 años de música

Những nhạc phẩm tiêu biểu

 1989:
 Tal vez me estoy enamorando
 1990:
 Qué hacer para conquistarlo
 Qué está pasando en mí
 Bicicletas
 1991:
 Príncipe azul
 1994:
 Sin gamulán
 1995:
 Esperando nada
 Dame luz
 1996:
 Extraño ser
 Sigo buscándote
 Sólo el mar
 1997:
 Despiértame
 Todo lo que quiero
 1998:
 No soy de nadie
 Noche
 Sirenas

 2002:
 Viaje infinito
 Amanecer
 Vida
 2003:
 Lágrimas de sal
 2004:
 Siempre (với Marciano)
 2005:
 No me confundas
 2006:
 Si vienes por mí
 2007:
 Veneno
 Culpables
 2008:
 El camino
 2009:
 Hoy
 Arráncame la vida

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Nicole trên IMDb
 Nicole trên Allmusic
 Nicole trên Rolling Stone

Sinh năm 1977
Nữ ca sĩ Chile
Nhân vật còn sống
Người Chile gốc Tây Ban Nha
Ca sĩ từ Santiago de Chile


title: Calliotropis multisquamosa

text:
Calliotropis multisquamosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Acrocanthosaurus

text:
Acrocanthosaurus (, hay thằn lằn gai sống cao) là một chi khủng long chân thú từng tồn tại ở khu vực ngày nay là Bắc Mỹ vào tầng Apt và giai đoạn đầu của tầng Alba thuộc kỷ Phấn Trắng. Giống như hầu hết các chi khủng long khác, Acrocanthosaurus chỉ có một loài duy nhất: A. atokensis. Phần lớn các hóa thạch của chi này được tìm thấy ở tiểu bang Hoa Kỳ Oklahoma, Texas, Wyoming; tuy nhiên, đã phát hiện một số răng về phía đông xa tận Maryland, ám chỉ một vùng phân bố rộng khắp châu lục.

Acrocanthosaurus là động vật ăn thịt hai chân. Như tên "thằn lằn gai sống cao" cho thấy, nó được biết đến với những gai thần kinh cao trên các đốt sống, mà rất có thể được dùng để nâng đỡ một dãy bướu thịt trên lưng, cổ và hông. Acrocanthosaurus là một trong những loài khủng long chân thú lớn nhất, có thể dài tới  và nặng đến . Những dấu chân lớn của khủng long chân thú tại Texas rất có thể là của chi này, mặc dù không có mối liên hệ trực tiếp nào với hóa thạch xương ở đó.

Khám phá gần đây đã làm sáng tỏ thêm nhiều chi tiết về giải phẫu học, cho phép nghiên cứu chuyên ngành tập trung vào cấu trúc não bộ và chức năng chi trước. Acrocanthosaurus là khủng long chân thú lớn nhất trong hệ sinh thái của nó lúc bấy giờ và rất có thể là một động vật ăn thịt đầu bảng. Nó có thể săn các khủng long chân thằn lằn, khủng long chân chim và giáp long lớn.

Mô tả hóa thạch

Acrocanthosaurus là một trong các chi khủng long chân thú lớn nhất từng tồn tại. Mẫu vật lớn nhất (NCSM 14345) được ước tính dài  từ mõm đến chóp đuôi và nặng từ  đến khoảng ,, tối đa . Hộp sọ của nó dài gần .

Sọ Acrocanthosaurus, như phần lớn các dị long khác, đều dài, dẹp và hẹp. Vùng cửa sổ trước hố mắt khá là lớn, chiếm hơn 1/4 chiều dài và 2/3 chiều cao. Phần bên ngoài hàm trên và phần bên trên xương mũi không thô ráp nhiều như ở Giganotosaurus và Carcharodontosaurus. Xương mũi chạy 2 đường thấp và dài từ lỗ mũi, dọc theo sống mũi, tới mắt rồi kết thúc tại xương lệ. Đặc điểm này có ở tất cả các dị long. Khác với Allosaurus, không có một chỏm nào gồ lên đặc biệt ở vùng xương này. Xương lệ và xương sau hố mắt gặp nhau phía trên mắt, làm cho vùng lông mày lồi lên, thường thấy ở dị long răng cá mập và khủng long Abel. Mỗi bên hàm trên có 19 cái răng cong, rời nhau. Số lượng răng cho hàm dưới hiện chưa được công bố chính thức. Răng Acrocanthosaurus rộng hơn Carcharodontosaurus nhưng không có những vết nhăn như ở các dị long răng cá mập khác. Phía trước xương hàm dưới khá là vuông vức như ở Giganotosaurus, và nông, trong khi các phần phía sau rất là sâu. Acrocanthosaurus và Giganotosaurus có một cạnh dày ở mặt ngoài xương góc trên, bên dưới phần khớp nối với hộp sọ.

Đặc điểm nổi bật nhất của Acrocanthosaurus là hàng gai thần kinh cao mọc trên các đốt sống cổ, lưng, hông và phần thượng đuôi. Hàng gai này cao hơn 2.5 lần chiều cao đốt sống mà từ đó chúng mọc. Một số loài khủng long khác cũng có các gai này, thậm chí còn to hơn nữa. Ví dụ như Spinosaurus, các gai của nó cao gần 2 mét, gấp 11 lần chiều cao đốt sống. Những gai thấp hơn có các búi cơ to được đắp, tương tự như ở bò rừng bizon hiện đại, cho nên có lẽ ở đây đã có một đường cao và dày chạy dọc trên lưng. Người ta hiện chưa rõ các gai dùng để làm gì, có khả năng là để giao tiếp, trữ mỡ hoặc điều hòa thân nhiệt. Tất cả các đốt sống cổ và đốt sống lưng đều có các khoang bên lớn (khoang bên là phần xương rỗng ở các bên cột sống của khủng long, giúp làm giảm khối lượng xương mà vẫn giữ nguyên sức bền), trong khi ở đốt sống đuôi các khoang bên nhỏ hơn. Đặc điểm này giống với dị long răng cá mập hơn là với Allosaurus.

Trừ các đốt sống, Acrocanthosaurus có một bộ xương tiêu biểu của một dị long. Nó đi bằng 2 chân, với một cái đuôi dài và nặng đối trọng với đầu và mình, giữ cho trọng tâm ở trên eo. Hai chi trước ngắn và khỏe hơn Allosaurus, nhưng các đặc điểm còn lại thì đều giống: mỗi tay có 3 ngón, các ngón đều có móng vuốt. Khác với nhiều loài khủng long thích nghi để chạy, xương đùi Acrocanthosaurus dài hơn xương chày và xương bàn chân, cho nên có lẽ nó không chạy nhanh lắm. Tuy thế, chân nó mạnh hơn Allosaurus. Mỗi bàn chân có 4 ngón, một đặc điểm thường thấy ở các loài khủng long chân thú, nhưng ngón cái thì nhỏ hơn nhiều so với các ngón khác, và cũng không bao giờ chạm đất.

Lịch sử khai quật

Mẫu phụ và định danh
Mùa xuân năm 1940, J. Willis Stovall nhận được tin báo phát hiện nhiều mẫu xương lớn tại nông trại của Herman Arnold thuộc quận Atoka, Oklahoma. Đây là một bộ xương không hoàn chỉnh của một loài khủng long ăn thịt lớn, sau xác định là Acrocanthosaurus. Từ 1940 đến 1941, hoạt động khai quật được Work Progress Administration (một tổ chức lao động thuê tại Mĩ) thực hiện một cách không liên tục dưới sự chỉ đạo của Stovall. Địa hình rừng rú, thiếu đường đi gây không ít trở ngại cho công việc đào bới. Khu vực đào thì khá mềm với cát vàng mịn xen lẫn với các kết hạch đất sét màu xám. Tuy nhiên, hỗn hợp cát-sét bám dính vào các hóa thạch làm cho chúng trở nên khó xử lý. Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra làm hoãn tiến trình khai quật cho đến năm 1945. Lúc hoàn thành, nhóm Stovall đào được cho mẫu này, ký số MUO 8-0-S8, hai xương lưng giữa, bốn đốt sống lưng rời rạc, 13 đốt sống đuôi, tám xương sườn lưng, một xương chữ V trước, pubes trái và phải, đoạn cuối gần thân của xương đùi trái, xương chày trái, xương đốt bàn chân trái II và III cùng đốt ngón III chân trái. Đây là mẫu phụ, hiện mang ký số OMNH 10147.

Trong quá trình đào mẫu phụ, nhóm của Stovall phát hiện thêm nhiều bộ xương khủng long không hoàn thiện tại chín địa điểm khác nhau trong khu vực. Đáng kể đến là một bộ xương Acrocanthosaurus, nhỏ hơn nhưng hoàn chỉnh hơn, tìm thấy tại nông trại của Cochran cách đó gần một dặm. Stovall chọn mẫu này làm gốc, kí số MUO 8-0-S9, sau đổi thành OMNH 10146. OMNH 10146 nằm kẹp trong đá phiến sậm đỏ nâu lẫn cát, gần như lộ thiên với chỉ vài inch đất đá phủ lên. Tuy nhiên, nó bị rễ cây trong khu vực làm hư hại phần nào. Cả hai mẫu định danh và mẫu phụ đều không hoàn chỉnh, tuy nhiên mẫu này thiếu cái gì thì được mẫu kia bổ sung. Cả hai tương hỗ tạo nên một bức tranh cốt học tương đối hoàn chỉnh cho chi này.

Dựa trên mẫu OMNH 10146, Stovall và Wann Langston miêu tả và đặt tên cho giống khủng long này vào năm 1950. Langston đã gọi chi này là "Acracanthus atokaensis" trong luận văn thạc sĩ chưa công bố của mình vào năm 1947, nhưng cuối cùng tên chính thức được đổi thành Acrocanthosaurus atokensis. Acrocanthosaurus nghĩa là "thằn lằn gai sống cao", dựa trên từ Hy Lạp cổ ɑκρɑ/akra ('cao'), ɑκɑνθɑ/akantha ('gai') và σɑʊρος/sauros ('thằn lằn'). Loài duy nhất, A. atokensis, đặt tên theo hạt Atoka tại bang Oklahoma, nơi mà nó được tìm thấy.

Các mẫu khác

Sau đó người ta đào được hai mẫu khác hoàn chỉnh hơn nhiều, miêu tả vào thập niên 1990. Mẫu thứ nhất (SMU 74646) là một bộ xương không hoàn chỉnh, thiếu phần lớn hộp sọ, tìm thấy ở nông trại Hobson trong thành hệ Twin Mountains ở Texas, hiện nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Khoa học và Lịch sử Forth Worth. Mẫu còn lại hoàn chỉnh hơn nhiều (NCSM 14345, biệt danh 'Fran'), được Cephis Hall và Sid Love đào được từ thành hệ Antlers ở Oklahoma, tái dựng bởi Viện Black Hills, South Dakota và đang được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học Tự nhiên North Carolina ở Raleigh. Đây là mẫu lớn nhất và cũng là mẫu duy nhất có hộp sọ và 2 chi trước hoàn chỉnh. Các cá thể của hai mẫu OMNH 10147 và NCSM 14345 có lẽ to gần bằng nhau, do xương của chúng có cùng kích thước, trong khi xương của mẫu định danh và mẫu SMU 74646 thì nhỏ hơn nhiều.

Vào năm 2012, người ta phát hiện ra một mẫu không hoàn chỉnh nữa, ký hiệu UM 20796, tại thành hệ Cloverly từ một lớp chứa xương ở Bighorn Basin miền Trung-Bắc Wyoming. UM 20796 gồm xương đùi, xương mác, 2 phần đốt sống, một phần xương mu và một số mảnh vụn, mô tả một cá thể còn trẻ. Cạnh mẫu này người ta còn tìm thấy xương vai của một con Sauroposeidon nữa. Một số mảnh xương khác của khủng long chân thú trong thành hệ Cloverly cũng có lẽ là của Acrocanthosaurus. Nói đúng hơn Acrocanthosaurus có lẽ là chi khủng long chân thú lớn duy nhất trong thành hệ này.

Không chỉ ở Oklahoma, Texas, Wyoming, hóa thạch Acrocanthosaurus cũng được tìm thấy ở Arizona và một số nơi khác nữa. Người ta cho rằng một mẫu răng và những vết răng tìm thấy trên xương của khủng long chân thằn lằn ở miền Nam Arizona là của Acrocanthosaurus. Vài mẫu răng từ thành hệ Arundel ở Maryland cũng mang những đặc điểm hầu như giống hệt với Acrocanthosaurus, và người ta nghĩ những mẫu này đại diện cho 1 chi bà con nào đó với nó tại miền đông. Nhiều mẫu răng và mẫu xương khác từ nhiều thành hệ địa chất khác nhau ở phía tây nước Mỹ cũng đã được nghĩ là của Acrocanthosaurus, nhưng phần lớn là phân loại sai; Dù thế, vẫn có những bất đồng xung quanh việc này.

Biểu đồ phân nhánh

Acrocanthosaurus được xếp vào liên họ Allosauroidea (dị long) trong phân thứ bộ Tetanurae (khủng long đuôi cứng). Đặc điểm của liên họ này là 2 đường thấp và dài chạy từ mũi đến mắt trên xương mũi và xương tuyến nước mắt, hàng gai thần kinh cao trên cổ, hông... cùng một số đặc điểm khác. Mãi cho tới năm 2000, người ta vẫn nghĩ Acrocanthosaurus thuộc họ Allosauridae như Allosaurus. Các nghiên cứu gần đây cho thấy nó thuộc họ Carcharodontosauridae (dị long răng cá mập).

Lúc mới được phát hiện, Acrocanthosaurus chỉ được biết qua một số mẩu vụn như phần lớn các chi khủng long chân thú khác, do vậy đã có rất nhiều cách phân loại khác nhau. Đầu tiên, J. Willis Stovall và Wann Langston, Jr. xếp nó vào họ "Antrodemidae", tức Allosauridae ngày nay. Sau đó năm 1956 Alfred Sherwood Romer chuyển nó vào đơn vị phân loại thùng rác Megalosauridae (đại long). Việc có hàng gai trên lưng cũng làm cho một số học giả nghĩ rằng Acrocanthosaurus có quan hệ nào đó với Spinosaurus. Việc mô tả Acrocanthosaurus như là một đại long xương gai rất phổ biến vào thập kỷ 1980, trong các sách bán chuyên thời đó về khủng long.

Vào đầu thập niên 1850, người ta tìm thấy 3 gai thần kinh cao tại Anh có niên đại kỷ Phấn Trắng sớm. Lúc đầu những gai thần kinh này được xem là rất giống với các gai của Acrocanthosaurus, cho nên vào năm 1988, Gregory S. Paul đã đặt giống khủng long trên là loài thứ 2 trong chi Acrocanthosaurus, với tên A. altispinax. Trước đó, vào năm 1923, một chi khủng long khác, cũng ở Anh, được mô tả chỉ dựa trên một hóa thạch răng, và cũng có tên Altispinax. Điều này đã làm cho ít nhất một học giả nhầm rằng Altispinax là đồng nghĩa của Acrocanthosaurus. 3 gai thần kinh này hiện nay được xếp vào chi Becklespinax, chẳng phải Acrocanthosaurus hay là Altispinax.

Phần lớn các phân tích miêu tả theo nhánh học xếp Acrocanthosaurus vào họ Carcharodontosauridae, ở vị trí cơ bản so với họ hàng Carcharodontosaurus từ châu Phi và Gigantosaurus từ Nam Mỹ. Nó được xem là đồng cơ bản với chi Eocarcharia, cũng ở châu Phi, trong khi chi Neovenator, phát hiện ở Anh, thường được xem là còn cơ bản hơn nữa, hoặc là một thành viên cơ bản của nhóm chị em Neovenatoridae. Điều này ám chỉ dị long răng cá mập có nguồn gốc từ châu Âu và sau đó được phân tán ra các lục địa phía Nam (thuở các châu lục còn hợp nhất trong siêu lục địa Gondwana). Nếu Acrocanthosaurus là một dị long răng cá mập thì chi này đã được phát sinh từ sự phân tán xuống Bắc Mỹ. Mọi chi dị long răng cá mập được biết từ trước đến giờ đều sống từ giai đoạn đầu cho đến giữa kỷ Phấn trắng.

Dưới đây là biểu đồ phân nhánh do Novas et al. vẽ năm 2013, thể hiện vị trí của Acrocanthosaurus trong Carcharodontosauridae.

Đặc điểm cổ sinh

Tuổi thọ và tốc độ tăng trưởng

Dựa vào các đặc điểm xương từ mẫu định danh OMNH 10146 cũng như mẫu NCSM 14345, người ta ước tính Acrocanthosaurus mất 12 năm để đạt tới kích thước trưởng thành. Con số này có thể cao hơn nhiều do trong quá trình tái tạo xương và phát triển khoang tủy, một số đường Harris đã bị mất. Nếu tính cả các đường này thì Acrocanthosaurus mất khoảng 18-24 năm để lớn lên.

Tại thời điểm chết, cá thể mẫu định danh đã sống được ít nhất 21 năm, trong khi NCSM 14345 chết khi vừa trưởng thành. Hai cá thể này có tốc độ phát triển không đồng đều, có thể là do khác biệt về giới tính, sức khỏe, hoặc thể trạng của từng con. Mẫu thứ ba, UM 20796, là từ một cá thể chưa trưởng thành. Dựa trên mẫu này và công thức mà Christiansen và Fariña đưa ra vào năm 2004, người ta ước tính Acrocanthosaurus trong những năm đầu đời của mình mỗi năm tăng khoảng 144 kg/năm, tức khoảng 384 g/ngày, tương đương với Allosaurus (150 kg/năm) và một số bạo long chuẩn khác như Gorgosaurus, Albertosaurus, Daspletosaurus. Với tốc độ tăng trưởng trên, cá thể này sẽ mất 20-25 năm để đạt tới kích thước trưởng thành.

Hoạt động chi trước

Như các loài khủng long chân thú không biết bay khác, chi trước của Acrocanthosaurus không dùng để đi và không chạm đến đất; thay vào đó, chúng thực hiện chức năng săn mồi. Việc phát hiện ra lần đầu tiên một chi trước hoàn chỉnh (NCSM 14345) đã giúp cho các nhà khoa học phân tích rõ hơn về chức năng và vùng chuyển động của phần này. Nghiên cứu đặc biệt quan tâm đến các phần khớp để xem chúng có thể di chuyển đến mức nào mà không bị trật. Ở rất nhiều vùng khớp, các phần xương không thực sự 'ăn' nhau lắm, chỉ ra ở đây có rất nhiều sụn, một đặc điểm thường thấy ở các thằn lằn chúa. Người ta còn thấy, ở tư thế nghỉ, phần xương cánh tay của nó hơi chếch về phía sau, khuỷu tay gập lại còn móng vuốt thì hướng vào trong.

Vai của Acrocanthosaurus không thể chuyển động thoải mái như ở người. Tay của nó không thể quay được một vòng tròn hoàn chỉnh, nhưng có thể rụt vào (quay về phía sau) 109° so với phương thẳng đứng để cho phần cánh tay có thể hơi dựng lên một chút. Nó chỉ có thể kéo ra (quay về phía trước) 24° so với phương thẳng đứng. Khi giạng xuống, tay nó không thể đạt được vị trí hoàn toàn thẳng đứng, nhưng có thể đạt được 9° trên phương ngang khi giạng lên. Phần khuỷu tay cũng không gập được thoải mái như người, với phạm vi quay chỉ có 57°. Tay Acrocanthosaurus không thể nào duỗi thẳng được, cũng như không thể gập lại quá sâu. Xương cánh tay thậm chí không thể tạo được một góc vuông với xương cẳng tay nữa. Xương trụ và xương quay dính lại với nhau, vậy nên chắc nó không thể nào quay sấp hay lật ngửa bàn tay mình được.

Không có một xương cổ tay nào khớp với nhau cả, cho thấy ở đây đã có rất nhiều sụn, làm cho tay của nó cứng hơn. Tất cả các ngón đều có thể bẻ hết mức về phía sau (về phía mặt sấp của bàn tay) cho đến khi gần chạm cổ tay. Khi gập lại, ngón giữa hơi hướng về ngón cái, trong khi ngón út sẽ cong lại vào trong. Ngón cái có móng vuốt lớn nhất, luôn luôn cong vào trong. Cũng như thế, ngón giữa có lẽ cũng luôn cong, trong khi ngón út có thể cong hoặc duỗi.

Dựa trên những nghiên cứu về chuyển động phần chi trước của Acrocanthosaurus, người ta nêu lên một số giả thiết về tập tính săn mồi của nó. Nó không thể chộp lấy con mồi bằng chi trước, vì hai chi này không thể quay về trước nhiều được. Có lẽ nó dùng mõm để ngoạm thì đúng hơn. Mặt khác, 2 chi trước có thể rụt vào (quay về phía sau) rất gắt. Khi con mồi đã bị dính vào móng vuốt, nó có thể dùng các cơ mạnh ở chi trước để kéo con mồi sát vào mình, không cho chạy thoát. Con mồi sẽ bị thương vĩnh viễn nếu cố gắng thoát ra vì 2 ngón đầu của Acrocanthosaurus luôn gập vào trong. 3 ngón của nó linh hoạt cực kì, có thể bẻ về mọi phía, giúp cho nó thoải mái giữ con mồi đang giẫy giụa mà không sợ trật khớp. Khi con mồi đã gần sát, Acrocanthosaurus có thể xé xác nó bằng các móng vuốt của mình. Một giả thuyết khác là nó có thể giữ mồi bằng các móng vuốt, trong khi tay liên hồi rụt vào, làm cho con mồi bị những vết thương dài và sâu.

Não và cấu trúc tai trong

Vào năm 2005, các nhà khoa học đã dựng lại một bản nội đúc khoang sọ của Acrocanthosaurus bằng phương pháp chụp cắt lớp vi tính (chụp CT) để phân tích vùng bên trong hộp sọ của nó (cá thể ký hiệu OMNH 10146). Lúc nó còn sống thì vùng này còn chứa màng não và dịch não tủy nữa, chứ không chỉ não mà thôi. Tuy nhiên, từ nội đúc này và các nội đúc đã được làm cho những chi khủng long chân thú khác, người ta có thể nhận ra những điểm cơ bản về não cũng như dây thần kinh sọ. Các đặc điểm này giống như các họ khác trong nhóm khủng long chân thú, nhưng giống nhất là với liên họ  Allosauroidea (dị long). Trong liên họ này, nó có nhiều điểm tương đồng với Carcharodontosaurus và Giganotosaurus hơn là với Allosaurus hay Sinraptor, tạo nên giả thiết rằng Acrocanthosaurus thuộc họ Carcharodontosauridae (dị long răng cá mập).

Não Acrocanthosaurus hơi có dạng xích ma (hình chữ S). Hai bán cầu não không phát triển lắm, giống với cá sấu hơn là chim. Đặc điểm này thường thấy trong các chi khủng long ngoài nhánh Khủng long đuôi rỗng. Acrocanthosaurus có một hành khứu giác lớn và phồng ra, một dấu hiệu cho thấy nó có khả năng đánh hơi tốt. Vùng ống bán khuyên màng (có trách nhiệm giữ thăng bằng) cho thấy đầu Acrocanthosaurus chúc xuống 25° dưới đường nằm ngang. Người ta biết được điều này bằng cách xoay bản nội đúc sao cho vùng ống bán khuyên màng song song với mặt đất, một tư thế thường thấy khi động vật đang trong trạng thái tỉnh.

Dấu chân

Rất nhiều dấu chân khủng long đã được tìm thấy trong thành hệ Glen Rose ở miền Trung Texas, bao gồm những dấu chân ba ngón đặc trưng khủng long chân thú. Nổi tiếng nhất trong số các mẫu dấu này là mẫu được tìm thấy dọc theo sông Paluxy tại Vườn Quốc gia Thung lũng Khủng long. Một phần của mẫu này hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ ở New York. Rất nhiều nơi khác trong bang Texas cũng có những mẫu dấu tương tự. Tuy nhiên, không thể nào biết chắc được loài nào đã làm ra những dấu đó, vì không có hóa thạch nào kèm theo cả. Dù vậy, các nhà khoa học từ lâu đã cho rằng những dấu chân đó là của Acrocanthosaurus. Trong một nghiên cứu năm 2001, người ta lấy những dấu chân tại Glen Rose đem so với những bàn chân của nhiều loài khủng long chân thú lớn khác nhau. Dù không thể xác định được chính xác loài nào nhưng họ cũng đi tới nhận định rằng hình dạng và kích thước những dấu chân này phù hợp với Acrocanthosaurus. Thành hệ Glen Rose gần với thành hệ Antlers và Twin Mountains, cả về tuổi lẫn vị trí, mà chi khủng long chân thú duy nhất được biết trong 2 thành hệ này là Acrocanthosaurus, cho nên nghiên cứu trên kết luận Acrocanthosaurus là chi khủng long có khả năng nhất đã làm nên các dấu này.

Mẫu dấu Glen Rose nổi tiếng được đề cập ở trên gồm dấu chân của nhiều cá thể khủng long chân thú khác nhau di chuyển cùng hướng với 12 cá thể khủng long chân thằn lằn. Các dấu chân khủng long chân thú thường nằm đè lên các dấu chân khủng long chân thằn lằn, cho thấy các dấu này được hình thành sau đó. Điều này tạo nên giả thiết một đàn Acrocanthosaurus nhỏ lén đi theo một đàn khủng long chân thằn lằn. Giả thiết này không phải là không thể và khá là thú vị, nhưng để chứng minh thì khá là khó và người ta cũng có thể giải thích theo cách khác. Ví dụ như, nhiều con khủng long chân thú đơn độc đi cùng một đường vào các khoảng thời gian khác nhau sau khi đàn khủng long chân thằn lằn đi qua, tạo nên cảm giác một đàn này rình theo đàn kia. Lập luận này cũng có thể được áp dụng với "đàn" khủng long chân thằn lằn kia, vì chắc gì chúng đã đi theo đàn. Tại một điểm giao với đường đi của một trong số các con khủng long chân thằn lằn, đường đi của một cá thể khủng long chân thú thiếu mất một dấu chân, tạo nên cảm giác đã xảy ra một cuộc "tấn công". Dù vậy, nhiều nhà khoa học nghi ngờ tính chính xác của giả thiết này, vì nếu có một con khủng long ăn thịt lớn đang bám vào, dáng đi của con khủng long chân thằn lằn phải thay đổi, đằng này nó vẫn giữ nguyên.

Bệnh lý

Hộp sọ mẫu định danh Acrocanthosaurus atokensis cho thấy một điểm lồi xương nhỏ tại vùng xương vảy. Gai thần kinh tại đốt sống thứ 11 có dấu hiệu đã bị rạn sau đó lành lại, và gai thần kinh tại đốt sống đuôi thứ 3 bị biến dạng thành một cái móc.

Đặc điểm cổ sinh thái

Hóa thạch của Acrocanthosaurus được tìm thấy ở thành hệ Twin Mountains ở miền Bắc Texas, thành hệ Antlers ở miền Nam Oklahoma, thành hệ Cloverly ở bắc-trung Wyoming, và có thể cả thành hệ Arundel ở Maryland. Các thành hệ địa chất kể trên không được định tuổi bằng phương pháp đồng vị phóng xạ, nhưng thông qua các đặc điểm sinh địa tầng. Dựa vào những thay đổi trong phân lớp Cúc đá, người ta thấy được sự chuyển tiếp giữa tầng Apt và tầng Alba của Phấn Trắng sớm trong thành hệ Glen Rose. Thành hệ này có hai đặc điểm: 1) nó nằm ngay trên thành hệ Twin Mountains và 2) các dấu chân được tìm thấy ở đây rất có thể là của Acrocanthosaurus. Điều này cho thấy thành hệ Twin Mountains nằm hẳn trong tầng Apt, có niên đại từ 125 đến 112 triệu năm trước đây. Hơn thế nữa, trong thành hệ Antlers người ta còn tìm thấy hóa thạch của Deinonychus và Tenontosaurus. Hai chi này cũng có tại thành hệ Cloverly, mà thành hệ này đã được định tuổi bằng phương pháp đồng vị phóng xạ cho kết quả tầng Apt và tầng Alba. Thành thử ra thành hệ Antlers cũng có lẽ thuộc 2 giai đoạn này. Do đó, có khả năng nhất Acrocanthosaurus đã tồn tại từ khoảng 125 đến 100 triệu năm trước đây.

Vào thời điểm kể trên, vùng thuộc thành hệ Twin Mountains và thành hệ Antlers là một bãi bồi lớn chảy từ một vùng biển nội hải. Vài triệu năm sau, vùng biển này sẽ lan rộng ra phía bắc, trở thành đường biển Western Interior và sẽ chia Bắc Mỹ ra làm hai cho tới gần hết Phấn Trắng muộn. Glen Rose là một thành hệ đặc trưng cho miền duyên hải. Những dấu chân rất có thể của Acrocanthosaurus tại đây đã được in trong thềm bùn nơi những vùng ven biển cổ xưa. Vì là một loài ăn thịt lớn, Acrocanthosaurus có thể đã có một vùng phân bố rất rộng trong nhiều môi trường sống khác nhau. Con mồi thường là những chi khủng long chân thằn lằn như Astrodon có lẽ cả Sauroposeidon khổng lồ nữa, và những chi khủng long chân chim như Tenontosaurus. Deinonychus, một chi khủng long ăn thịt khác, cũng kiếm ăn trong khu vực này. Nhưng với chiều dài chỉ , khó có thể nó là đối thủ cạnh tranh được với Acrocanthosaurus.

Trong văn hóa đại chúng
Cũng như các loài khủng long ăn thịt khác như Tyrannosaurus, Spinosaurus, Acrocanthosaurus được hưởng sự ái mộ từ công chúng và xuất hiện nhiều lần trong nhiều phương tiện truyền thông khác nhau:
Acrocanthosaurus xuất hiện trong tập 5 của Monster Resurrected dưới dạng một con trưởng thành và một con non. Cả hai bị giết bởi một đàn Deinonychus.
Acrocanthosaurus xuất hiện trong tập 15, mùa 1 "Volcanic threat" trong series Dinosaur King.
Acrocanthosaurus xuất hiện trong Jurassic Park, trong các game Android "Jurassic World the game" và "Jurassic Park Builder", cũng như game Jurassic Park Operation Genesis, Warparth: Jurassic Park và trong Jurassic World Evolution với "Carnivore Dinosaur Pack ".
Acrocanthosaurus là một trong các khủng long có thể chơi được trong game Primal Carnage Extinction và cũng là một trong các boss trong mode Survival.
Acrocanthosaurus có trong "The Isle" trên Steam.

Bảo tàng
Một số nơi để xem hóa thạch hoặc xương phục dựng của Acrocanthosaurus:

Xem thêm
Danh sách khủng long
Paluxysaurus
Sauropelta
Deinonychus

Chú thích

Liên kết ngoài

Acrocanthosaurus Các câu thường hỏi về Acrocanthosaurus từ Bảo tàng Lịch sử Tự Nhiên Bắc Carolina.
Acrocanthosaurus entry tại The Theropod Database.
Lịch sử của ""Fran" the Acrocanthosaurus atokensis" (NCSM 14345)
The Glen Rose Trackway tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ.

The Glen Rose Trackway tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ. Lưu trữ 27/2/2003
  Xuất bản 26-10-2013

Động vật bò sát kỷ Creta
Động vật được mô tả năm 1950


title: Busuanga, Palawan

text:
Busuanga là một đô thị in the tỉnh Palawan, Philippines. Busuanga nằm trên một phần ba phía tây đảo Busuanga thuộc nhóm đảo Calamia nằm giữa Mindoro và đại lục Palawan. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 16.287 người trong 3.047 hộ.

Barangay

Busuanga được chia thành 16 barangay.

 Bogtong
 Buluang
 Cheey
 Concepcion
 Maglalambay
 New Busuanga (Pob.)
 Old Busuanga
 Panlaytan
 Quezon
 Sagrada
 Salvacion
 San Isidro
 San Rafael
 Santo Niño
 Burabod
 Halsey

Ghi chú

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Palawan


title: Piney (tổng)

text:
Tổng Piney là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Aube trong vùng Grand Est.
Tổng này được tổ chức xung quanh Piney ở quận Troyes.

Các đơn vị hành chính
Tổng Piney bao gồm 11 xã với dân số 4 334 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Assencières || align="right" | 145 || align="right" | 10220 || align="right" | 10014
|-
| Val-d'Auzon || align="right" | 351 || align="right" | 10220 || align="right" | 10019
|-
| Bouy-Luxembourg || align="right" | 160 || align="right" | 10220 || align="right" | 10056
|-
| Brévonnes || align="right" | 584 || align="right" | 10220 || align="right" | 10061
|-
| Dosches || align="right" | 237 || align="right" | 10220 || align="right" | 10129
|-
| Géraudot || align="right" | 291 || align="right" | 10220 || align="right" | 10165
|-
| Luyères || align="right" | 382 || align="right" | 10150 || align="right" | 10210
|-
| Mesnil-Sellières || align="right" | 377 || align="right" | 10220 || align="right" | 10239
|-
| Onjon || align="right" | 240 || align="right" | 10220 || align="right" | 10270
|-
| Piney || align="right" | 1 226 || align="right" | 10220 || align="right" | 10287
|-
| Rouilly-Sacey || align="right" | 341 || align="right" | 10220 || align="right" | 10328
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Aube
Quận của Aube
 Tổng của ‘Aube
Xã của Aube
Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Piney trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Piney sur Mapquest
 Localisation du canton de Piney trên bản đồ Pháp

Piney


title: Ocinebrina ingloria

text:
Ocinebrina ingloria là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ocinebrina


title: Trung úy Suvorov

text:
Trung úy Suvorov (tiếng Nga: Лейтенант Суворов) là một bộ phim truyền hình thuộc thể loại tâm lý - chiến tranh của Điện ảnh Nga. Bộ phim được công chiếu trong dịp kỷ niệm 64 năm ngày Chiến thắng phát xít Đức (9/5/1945 - 9/5/2009).

Nội dung
Vào ngày hòa bình cuối cùng. Vừa tốt nghiệp trường sĩ quan cao cấp, Trung úy Aleksandr Vasilyevich Suvorov vô tình bước vào một cuộc chiến mà anh chưa từng biết đến để bảo vệ quê hương, khi mà hầu hết dân làng đều trở nên hoảng loạn. Nhưng chỉ đến khi hạ gục một toán lính Đức đột nhập vào làng, Alyosha và các đồng chí của mình mới hiểu rằng một cuộc chiến tranh tàn khốc đã đến. Tình yêu đôi lứa và tình yêu quê hương đã tiếp thêm sức mạnh cho những người trẻ tuổi bước vào cuộc chiến đấu chống lại quân thù...

Diễn viên
 Aleksandr Lyapin... Trung úy Aleksandr Vasilyevich Suvorov
 Dmitry Averin... Timokha
 Igor Klyuchnikov... Perfilov
 Aleksey Kozlov
 Konstantin Panchenko... phụ bếp
 Sergey Parshin... Samokhin
 Sergey Russkin... Nikolai Petrovich (Bí thư Đảng ủy)
 Svetlana Smirnova-Martsinkrvich... Anyuta
 Sergey Kochevykh... Sĩ quan SS

Ê-kíp
 Giám đốc sản xuất: Sergey Shcheglov (II)
 Âm nhạc: Maksim Koshevarov

Tham khảo

 Chiến tranh Vệ quốc (1941 - 1945)

Xem thêm
 Thông tin chi tiết trên Website Dennis-Rodman.LiveJournal
 Thông tin trên Website Kino-Teatr
 Thông tin trên Website WebTeleRadio
 Thông tin trên Website RuTracker

Phim của Feniksfilm
Phim truyền hình Nga
Phim về Chiến tranh Vệ quốc
Phim chiến tranh
Phim tâm lý
Phim hành động
Phim năm 2009


title: Hoterodes

text:
Hoterodes là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Hoterodes albiceps (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Hoterodes ausonia (Cramer, 1777)
Hoterodes violescens (Dognin, 1903)

 Các loài trước đây
Hoterodes regalis Butler, 1882
Hoterodes sericealis Pagenstecher, 1900

Tham khảo

Margaroniini
Spilomelinae


title: Isotes pallas

text:
Isotes pallas là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Malimono, Surigao del Norte

text:
Malimono là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Surigao del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 14.597 người trong 2.817 hộ.

Các đơn vị hành chính

Malimono được chia thành 14 barangay.

 Bunyasan
 Cagtinae
 Can-aga
 Cansayong
 Cantapoy
 Cayawan
 Doro (Binocaran)
 Hanagdong
 Karihatag
 Masgad
 Pili
 San Isidro (Pob.)
 Tinago
 Villariza

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Surigao del Norte


title: Dendropsophus berthalutzae

text:
Dendropsophus berthalutzae là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đầm lầy, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng đồng cỏ.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Gonçalves da Cruz, C.A. 2004. Dendropsophus berthalutzae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Dendropsophus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Hội nghị cấp cao ASEAN

text:
Hội nghị cấp cao ASEAN (tiếng Anh: ASEAN Summit, báo chí tiếng Việt thường gọi tắt là "Cấp cao") là hội nghị giữa các nhà lãnh đạo của các quốc gia thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á để thảo luận về các vấn đề hợp tác phát triển kinh tế, văn hóa, và an ninh giữa các nước thành viên với nhau cũng như với các thành viên đối thoại của ASEAN.

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ nhất được tổ chức vào năm 1976, Cấp cao V được tổ chức vào năm 1995. Từ đó các nhà lãnh đạo ASEAN nhận thấy sự cần thiết phải tổ chức hội nghị định kỳ hàng năm. Tuy nhiên, trong thời gian đầu, do tính chất nội dung hội nghị không có gì đặc biệt, nên chỉ tổ chức hội nghị không chính thức. Từ năm 2001, hội nghị chính thức mới được tổ chức thường niên. Cấp cao XII dự định tổ chức vào năm 2006, song vì lý do an ninh mà nước chủ nhà Philippines đã quyết định lùi thời gian tổ chức sang đầu năm 2007.

Từ năm 2009, hội nghị cấp cao ASEAN được tổ chức 2 lần mỗi năm.

Các phiên họp
Thông thường, một Hội nghị cấp cao ASEAN bao gồm các phiên họp nội bộ giữa các nhà lãnh đạo mười nước thành viên, phiên hội nghị giữa các nhà lãnh đạo với các ngoại trưởng của các nước thành viên trong Diễn đàn An ninh ASEAN, phiên họp giữa các nhà lãnh đạo ASEAN+3 (thêm Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc), phiên họp giữa các nhà lãnh đạo ASEAN, Úc và New Zealand. Từ Hội nghị cấp cao XI, bắt đầu có thêm phiên hội nghị giữa các nhà lãnh đạo ASEAN với các nhà lãnh đạo của sáu nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Australia, New Zealand, và Ấn Độ với tên gọi chính thức là Hội nghị cấp cao Đông Á. Ngoài ra còn có phiên hội nghị giữa các nhà lãnh đạo ASEAN với lãnh đạo Nga.

Các kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN
Hội nghị Cấp cao ASEAN được tổ chức luân phiên giữa các quốc gia thành viên, và quốc gia nào tổ chức thường kiêm luôn chức Chủ tịch luân phiên ASEAN, thường là vị tổng thống hay thủ tướng quốc gia đó.

Các kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN không chính thức
Sau Hội nghị Cấp cao lần thứ năm tại Bangkok, các nhà lãnh đạo đã quyết định tổ chức các cuộc hội nghị "không chính thức" giữa mỗi kỳ họp Hội nghị Cấp cao chính thức.

Năm 2020, trong năm đảm nhiệm vai trò Chủ tịch luân phiên ASEAN, Việt Nam đã đăng cai tổ chức Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN và Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 Đặc biệt nhằm bàn luận về vấn đề dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp.

Xem thêm
 ASEAN
 Hiến chương ASEAN
 Cộng đồng Kinh tế ASEAN
 Cộng đồng An ninh ASEAN
 Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN
 ASEAN+3
 Hội nghị cấp cao Đông Á

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website của Ban Thư ký ASEAN
 Thanh Hà, Bất đồng cố hữu giữa các nước ASEAN trước sự bành trướng của Trung Quốc, RFI 9/4/2012

Sự kiện ASEAN


title: Back to Basics (album)

text:
Back to Basics là album phòng thu thứ ba trong sự nghiệp của ca sĩ nhạc pop người Mỹ Christina Aguilera. Album được phát hành từ ngày 9 tháng 8 đến 22 tháng 8 năm 2006 trên toàn thế giới. Khác hẳn với nét khêu gợi và bốc lửa trong Stripped, Back to Basics đánh dấu bước trưởng thành trong phong cách âm nhạc của Aguilera với hình tượng một cô đào tóc vàng quý phái, sang trọng và thánh thiện của thế kỷ trước.

Album được giới phê bình đánh giá cao khi làm một cú lội ngược dòng trở lại những năm 1920-1940 với dòng nhạc soul, jazz và blues nhưng có sự pha trộn của dòng nhạc pop và R&B hiện đại đầy sôi động. Chính vì thế, album đã đem về cho Aguilera hai đề cử Grammy 2007 và 2008 ở hạng mục "Album giọng Pop xuất sắc nhất" và. Đặc biệt, album góp phần giúp Aguilera nhận được giải Grammy thứ năm trong sự nghiệp của mình ở hạng mục "Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất" với bài hát "Ain't No Other Man". Album đã bán được hơn 4,5 triệu bản trên toàn thế giới.

Danh sách bài hát

Đĩa 1
 "Intro (Back to Basics)" – 1:47
 "Makes Me Wanna Pray" – 4:10
 "Back in the Day" – 4:13
 "Ain't No Other Man" – 3:48
 "Understand" – 3:46
 "Slow Down Baby" – 3:29
 "Oh Mother" – 3:46
 "F.U.S.S." – 2:21
 "On Our Way" – 3:36
 "Without You" – 3:56
 "Still Dirrty" – 3:46
 "Here to Stay" – 3:19
 "Thank You (Dedication to Fans...)" – 4:59

Đĩa 2
 "Enter the Circus" – 1:42
 "Welcome" – 2:42
 "Candyman" – 3:14
 "Nasty Naughty Boy" – 4:45
 "I Got Trouble" – 3:42
 "Hurt" – 4:03
 "Mercy on Me" – 4:33
 "Save Me from Myself" – 3:13
 "The Right Man" – 3:51
 Bonus: Video clip – 10:07

Xếp hạng và lượng tiêu thụ

Xếp hạng

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

</ref>

Nguồn tham khảo

Album của Christina Aguilera
Album năm 2006
Album sản xuất bởi Mark Ronson


title: (19166) 1991 EY1

text:
{{DISPLAYTITLE:(19166) 1991 EY1}}

(19166) 1991 EY1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 7 tháng 3 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 19001–20000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Đảng Tân Đại Việt

text:
Đảng Tân Đại Việt là một đảng phái chính trị tách rời từ Đại Việt Quốc dân đảng vào năm 1964. Cũng như Đại Việt Quốc dân Đảng, đảng này cũng lấy Chủ nghĩa dân tộc sinh tồn làm nền tảng lý thuyết.

Lịch sử

Bước ra tham chính
Sau khi Tổng thống Diệm bị lật đổ bởi cuộc đảo chính năm 1963, các đảng phái chính trị đối lập, trong đó có Đại Việt Quốc dân đảng, hoạt động trở lại. Tuy nhiên, giữa các lãnh đạo của Đại Việt đã có sự phân hóa trầm trọng. Trung ương đảng sau năm 1964 không nhóm họp nữa vì những chia rẽ nội bộ.

Nguyên do chính là khác biệt căn bản về đường lối đấu tranh. Nguyễn Ngọc Huy chủ trương bỏ phương thức cách mạng quân sự mà theo hẳn phương pháp ôn hòa qua lá phiếu.

Ngày 14 tháng 11 năm 1964, một nhóm các đảng viên Đại Việt, chủ yếu là các đảng viên trẻ ở vùng Lục tỉnh, tập hợp và lập ra một chính đảng mới lấy tên là Đảng Tân Đại Việt, với cờ hiệu giống Đại Việt Quốc dân đảng, nhưng chen một dải màu vàng vào giữa nền đỏ. Tuy Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy chính là lãnh tụ, nhưng giữ chức Tổng thư ký và để ông Phan Thông Thảo làm Chủ tịch đầu tiên. Giáo sư Huy cũng là một người trong phái đoàn Việt Nam Cộng hòa ở Hòa đàm Paris. Tân Đại Việt còn lập ra tổ chức ngoại vi Phong trào Quốc gia Cấp tiến để thu hút các thành phần không phải đảng viên nhưng hợp tác được với nhau.

Bên cạnh Tân Đại Việt, một nhóm các đảng viên Đại Việt khác, thành phần nòng cốt khu vực Quảng Trị và Thừa Thiên cũng tập hợp lại, đến ngày 25 tháng 12 năm 1965 ra tuyên cáo thành lập chính đảng với tên mới Đảng Đại Việt Cách mạng. Cờ hiệu của Đại Việt Cách mạng cũng thay đổi, giữ sao trắng trong vòng tròn xanh nhưng nửa trên của cờ màu đỏ, nửa dưới màu vàng. Ông Hà Thúc Ký là Chủ tịch kiêm Tổng Bí thư của đảng, Trần Việt Sơn làm Phó tổng bí thư.

Bên cạnh hai nhóm này, còn có một số nhóm đảng viên vẫn giữ lại danh xưng Đại Việt Quốc dân đảng, nhưng hoạt động độc lập và không có sự liên kết với nhau. Mãi đến năm 1972, các đảng viên Đại Việt còn lại mới tổ chức đại hội hợp nhất, do Giáo sư Phạm Đăng Cảnh làm Chưởng nhiệm.

Tuy vậy, xét về tổng quan, Đại Việt (bao gồm cả Tân Đại Việt, Đại Việt Cách mạng và Đại Việt Quốc dân đảng) là một đảng phái chính trị lớn ở miền Nam bấy giờ. Một số đảng viên tên tuổi tham chính trong chính phủ Việt Nam Cộng hòa như:
 Bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn: Phó Thủ tướng
 Hà Thúc Ký: Tổng trưởng Nội vụ
 Bác sĩ Phan Huy Quát: Thủ tướng
 Đại tướng Trần Thiện Khiêm: Thủ tướng Chính phủ
Lê Quang Lưỡng (Dù)
Chung Tấn Cang (Hải Quân)
Đỗ Kiến Nhiễu (Đô Trưởng)

Trong cuộc tuyển cử Thượng viện Quốc hội Việt Nam Cộng hòa năm 1967, liên danh của Đại Việt là một trong 6 liên danh chấp chính. Số đảng viên vào cuối thập niên 1960 là khoảng 20.000 người.

Tập san Đuốc Việt và báo Tự quyết làm cơ quan ngôn luận và liên lạc của Đảng. Đảng cũng nắm giữ hai tờ báo Saigon Post (Anh ngữ) và Chính luận, là một trong những tờ nhật báo lớn nhất miền Nam.

Tái tổ chức ở hải ngoại

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, đại bộ phận của Đại Việt thoát ra nước ngoài. Bắt đầu từ năm 1981, Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy, với các đảng viên Tân Đại Việt làm nòng cốt, lập ra Liên minh Dân chủ Việt Nam, vận động kết hợp mọi đảng viên Đại Việt cũ nay lưu vong ở Bắc Mỹ, Úc và Châu Âu trở lại sinh hoạt Đảng. Tân Đại Việt không hoạt động công khai, phần lớn các đảng viên hoạt động với tư cách đoàn viên LMDCVN. Ngày 28 tháng 5 năm 1988, Nguyễn Ngọc Huy và cựu Đại sứ Bùi Diễm tổ chức cuộc họp với các lãnh đạo của ba hệ phái Đại Việt tại San José, California, đề nghị thống nhất Đại Việt Quốc dân Đảng, nhưng không thành. Ngày 28 tháng 7 năm 1990, Giáo sư Nguyễn Ngọc Huy qua đời tại Paris và ý định thống nhất 3 đảng Đại Việt cũng tan thành mây khói.

Sau khi giáo sư Huy qua đời, một lãnh đạo tạm thời của Tân Đại Việt là Cao Minh Châu tạm thời nắm quyền chỉ đạo ở hải ngoại. Đầu năm 1992, ông Châu ra thông báo cử giáo sư Nguyễn Đình Huy, bấy giờ mới được phóng thích ở Việt Nam, làm Đảng trưởng kiêm phụ trách phát triển phong trào trong nước. Ngày 16 tháng 7 năm 1992, ông Nguyễn Đình Huy đã cho thành lập tổ chức "Phong trào thống nhất dân tộc và xây dựng dân chủ", nhằm mục đích hình thành tổ chức chính trị chuẩn bị cho việc "đa nguyên đa đảng" tại Việt Nam. Tuy nhiên, chỉ hơn 1 năm sau thì tổ chức này bị nhà nước Việt Nam giải thể với lý do "Hoạt động nhằm lật đổ chánh quyền nhân dân".

Tân Đại Việt vẫn tiếp tục không hoạt động công khai, ông Trương Vỹ Trí, cựu dân biểu VNCH, là Chủ Tịch. Mãi đến năm 2002, tổ chức hải ngoại của Tân Đại Việt mới nhóm họp trở lại với ông Ung Ngọc Nghĩa (Hoài Sơn) làm Chủ tịch qua 2 nhiệm kỳ. Năm 2007, ông Nguyễn Ngọc Sẳng kế nhiệm và đến năm 2009, Bác sĩ Mã Xái, cựu dân biểu VNCH, được bầu làm Chủ tịch Đảng, cùng với Đệ I Phó Chủ tịch ông Lê Minh Nguyên, Đệ II Phó Chủ tịch ông Hồ Trung, và Tổng thư ký ông Huỳnh Công Luận.

Cuối tháng 9/2013, Tân Đại Việt tổ chức Đại hội Thế giới kỳ 7 tại Nam California và bầu cử thành phần lãnh đạo nhiệm kỳ 2013-2017. Bác sĩ Mã Xái tái đắc cử chức Chủ tịch. Đệ I Phó Chủ tịch ông Lê Minh Nguyên, Đệ II Phó Chủ tịch Kỹ sư Phạm Đức Duy, Tổng thư ký ông Dương Tấn Hải là thành phần lãnh đạo Ban Chấp hành Trung ương đảng Tân Đại Việt. Tân Đại Việt tu chính Hiến chương và Đảng quy, bắt đầu công khai hoạt động tại hải ngoại, và là một trong những tổ chức chính trị năng động của người Việt quốc gia.

Giữa tháng 11/2017, đảng Tân Đại Việt tổ chức Đại hội Thế giới kỳ 8 tại Nam California và bầu cử thành phần lãnh đạo nhiệm kỳ 2017-2021. Bác sĩ Mã Xái không tái ứng cử. Thành phần lãnh đạo Ban Chấp hành Trung ương đảng Tân Đại Việt nhiệm kỳ mới gồm Chủ tịch ông Lê Minh Nguyên, Đệ I Phó Chủ tịch Kỹ sư Phạm Đức Duy, Đệ II Phó Chủ tịch ông Hoàng Đình Khuê và Tổng thư ký ông Dương Tấn Hải.

Xem thêm

 Danh sách tổ chức chính trị Việt Nam Cộng hòa
 Danh sách tổ chức chính trị Việt Nam tại hải ngoại
 Liên minh Dân chủ Việt Nam
 Đại Việt Quốc dân Đảng
 Đại Việt Cách mạng Đảng
 Việt Nam Quốc dân Đảng
 Chủ nghĩa dân tộc sinh tồn

Tham khảo

 Đảng Tân Đại Việt
 Liên minh Dân chủ Việt Nam, tổ chức ngoại vi của Đảng Đại Việt
 Đại Việt Quốc dân Đảng
 Hà Thúc Ký. Sống còn với Dân tộc, hồi ký chính trị. ?: Phương Nghi, 2009.
 Penniman, Howard R. Elections in South Vietnam. Stanford, CA: Hoover Institution on War, Revolution and Peace, 1972.
 Smith, Harvey, et al. Area Handbook for South Vietnam. Washington, DC: US Government Printing Office, 1967.


title: Muñopedro

text:
Muñopedro là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 382 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Augochloropsis berenice

text:
Augochloropsis berenice là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1879


title: Homalispa variabilis

text:
Homalispa variabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Homalispa


title: Halystina

text:
Halystina là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Seguenziidae.

Các loài
Các loài trong chi Halystina gồm có:

 Halystina globulus Poppe, Tagaro & Dekker, 2006

Chú thích

Tham khảo

Seguenziidae


title: Canarium mutabile

text:
Canarium mutabile, tên tiếng Anh: variable stromb, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Strombidae, họ ốc nhảy.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Gastropoda Stromboidea - Ulrich Wieneke and Han Stoutjesdijk
 Canarium mutabile on Gastropoda Stromboidea - Ulrich Wieneke and Han Stoutjesdijk

M
Động vật được mô tả năm 1821


title: Marasmarcha

text:
Marasmarcha là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Marasmarcha aibasovi Ustjuzhanin, 2001
Marasmarcha asiatica (Rebel, 1906)
Marasmarcha bonaespei (Walsingham, 1881)
Marasmarcha brevirostris Walsingham, 1915
Marasmarcha cinnamomeus (Staudinger, 1870)
Marasmarcha colossa Caradja, 1920
Marasmarcha ehrenbergianus (Zeller, 1841)
Marasmarcha fauna (Millière, 1871)
Marasmarcha iranica Arenberger, 1999
Marasmarcha lunaedactyla (Haworth, 1811)
Marasmarcha lydia Ustjuzhanin, 1996
Marasmarcha oxydactylus (Staudinger, 1859)
Marasmarcha picardi Gibeaux, 1990
Marasmarcha pulcher (Christoph, 1885)
Marasmarcha rhypodactylus (Staudinger, 1870)
Marasmarcha samarcandica Gerasimov, 1930
Marasmarcha sisyrodes Meyrick, 1921
Marasmarcha spinosa Meyrick, 1925
Marasmarcha tugaicola Zagulajev, 1986
Marasmarcha verax (Meyrick, 1909)

Chú thích

Tham khảo

Exelastini


title: 21770 Wangyiran

text:
21770 Wangyiran (1999 RF211) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 9 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21770 Wangyiran

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Saul Bellow

text:
Saul Bellow (tên thật là Solomon Bellows, 12 tháng 6 năm 1915 – 5 tháng 4 năm 2005) là nhà văn Mỹ đoạt giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu năm 1976 và giải Nobel Văn học năm 1976.

Tiểu sử
Saul Bellow sinh ở Lachine, Quebec (nay thuộc Montreal), là con út trong một gia đình Do Thái ở Sankt-Peterburg, Nga nhập cư đến Canada. Bố ông là nhà buôn rượu nhưng sau khi gia đình chuyển đến Chicago (1924) chuyển sang buôn than. Từ nhỏ S. Bellow đã đọc Shakespeare và các nhà văn thế kỉ XIX, nói thạo bốn ngoại ngữ và được dạy dỗ theo những truyền thống được ghi trong Kinh Cựu Ước. S. Bellow học Đại học Chicago, nhận bằng cử nhân danh dự ngành xã hội học và nhân chủng học Đại học Northwestern (1937); làm nghiên cứu sinh tại Đại học Wisconsin.

Trong Thế chiến II, S. Bellow là lính thủy đánh bộ. Năm 1944 ông xuất bản tiểu thuyết đầu tay Người lơ lửng, kể về một kẻ không có vị trí xã hội, không biết thích ứng, lửng lơ giữa đời. Sau chiến tranh, S. Bellow giảng dạy và làm việc ở một số trường đại học, sống ở New York, Paris, Roma. Từ năm 1962, ông định cư ở Chicago, tiếp tục viết văn. S. Bellow là nhà văn được trao rất nhiều giải thưởng: giải Guggenheim năm 1948 cho tiểu thuyết Nạn nhân; giải Pulitzer năm 1976 cho Món quà của Humboldt (1975), giải thưởng quốc gia năm 1954 cho Những cuộc phiêu lưu của Augie March, và cho Herzog năm 1964, Hành tinh của ngài Sammler năm 1971. Tháng 1/1968, nước Pháp trao tặng ông giải thưởng văn học cao nhất dành cho những người không phải là công dân của nước Pháp. Tháng 3/1968, ông được trao giải Di sản Do Thái cho sự "hiểu biết sâu sắc nền văn học Do Thái". Năm 1976 ông lại được nhận giải kế thừa nền dân chủ Mỹ. Đây là lần đầu tiên giải thưởng này được trao cho một nhà văn. Năm 1976 S. Bellow được trao giải Nobel vì những đóng góp lớn lao cho sự phát triển văn học Mỹ và thế giới bằng những tác phẩm mang tính nhân đạo sâu sắc có ngôn ngữ và văn phong bậc thầy.

S. Bellow còn là nhà viết kịch. Ông là tác giả của vở kịch Sự phân tích cuối cùng và một số vở kịch ngắn khác. Ông viết nhiều truyện và bài cho rất nhiều báo như Partisan Review, Playboy, Harper's Bazaar... Trong cuộc chiến tranh Israel – Arập năm 1967, ông là phóng viên chiến tranh của tờ Newsday. Ông đã dạy ở trường Cao đẳng Bard, các Đại học Princeton, Minnesota và là thành viên của Ủy ban các tư tưởng xã hội tại Đại học Chicago. Ông mất ở Brooklin (bang Massachusetts, Mỹ).

Tác phẩm

Các tác phẩm
Người lơ lửng (Dangling man, 1944), tiểu thuyết
Nạn nhân (Victim, 1947), tiểu thuyết
Những cuộc phiêu lưu của Augie March (Adventures of Augie March, 1953), tiểu thuyết
Nắm lấy một ngày (Seize the day,1956), tiểu thuyết
Henderson Thần mưa (Henderson the Rain King, 1959), tiểu thuyết
Herzog (Herzog, 1964), tiểu thuyết
Sự phân tích cuối cùng (The last analysis, 1966), kịch
Khó ở (Under the weather, 1966), kịch
Hồi ký của Mosby và những câu chuyện khác (Mosby's memoirs and other stories, 1968), tập truyện.
Hành tinh của ngài Sammler (Mr. Sammler's planet, 1970), tiểu thuyết.
Món quà của Humboldt (Mr. Humboldt's gift, 1975), tiểu thuyết.
Tới Jerusalem và trở về: những ấn tượng riêng (To Jerusalem and back: a personal account, 1976), ghi chép
Tháng 12 của ngài trưởng khoa (Dean's december, 1982), tiểu thuyết
Gã khờ và những câu chuyện khác (Him with his foot in mouth and other stories, 1984), tập truyện
Nỗi đau buồn hơn cái chết (More die of heartbreak, 1987), tiểu thuyết
Kẻ trộm (A theft, 1989), tiểu thuyết
Họ hàng nhà Bellarosa (The Bellarosa connection, 1989), tiểu thuyết
Đôi điều nhớ về tôi, ba câu chuyện phiếm (Something to remember my by, three tales, 1992), truyện ngắn
Tất cả đều có lý (It all adds up, 1994), tự truyện
Trên thực tế (The actual, 1997), tự truyện
Ravelstien (Ravelstien, 2000), tiểu thuyết

Các bản dịch tiếng Việt
Henderson, Ông hoàng mưa; Thiếu Khanh (Nguyễn Huỳnh Điệp) dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học và Công ty cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam, 2010.
Herzog, Thiếu Khanh dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Công ty cổ phần Sách Tao Đàn, 2019.
Cuộc phiêu lưu của Augie March, Nguyễn Vân Hà dịch, Hà Nội: Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Công ty cổ phần Sách Tao Đàn, 2021.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Canada đoạt giải Nobel
Cựu sinh viên Đại học Northwestern
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Cựu sinh viên Đại học Chicago
Mất năm 2005
Người đoạt Huy chương Nghệ thuật Quốc gia
Nhà văn Chicago
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20


title: Theo van Boven

text:
Theo van Boven (sinh năm 1934) là nhà luật học người Hà Lan và là giáo sư danh dự về luật quốc tế ở Đại học Maastricht (Hà Lan).

Sự nghiệp
Năm 1959 ông đậu bằng cử nhân luật ở Đại học Leiden (Hà Lan). Năm 1960 ông đậu bằng thạc sĩ về Luật học so sánh ở Southern Methodist University, Dallas, Texas, (Hoa Kỳ). Sau đó, ông trở lại lấy bằng tiến sĩ ở Đại học Leiden năm 1967.

Năm 1977 ông được bổ nhiệm làm giám đốc Phân ban Nhân quyền của Liên Hợp Quốc.
Từ năm 1986 tới 1991, ông làm Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về Quyền bồi thường cho các nạn nhân của các vụ vi phạm thô bạo Nhân quyền. Từ năm 2001 tới 2004,  ông làm Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về Tra tấn. Ông cũng là thành viên của Ủy ban quốc tế các luật gia (International Commission of Jurists). Từ tháng 2 năm 1994 tới tháng 12 năm 1994, ông làm viên chức thứ nhất phụ trách hồ sơ (first registrar) của Tòa án Hình sự quốc tế cho Nam Tư cũ (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia).

Ngày 16 tháng 12 năm 2005 Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết 60/147, mang tên "Các nguyên tắc cơ bản và đường lối về Quyền hưởng biện pháp cứu chữa và bồi thường cho các nạn nhân của các vi phạm thô bạo Luật Quốc tế về Nhân quyền và các vi phạm nghiêm trọng Luật Nhân đạo quốc tế". Các nguyên tắc trên phần lớn được phỏng theo kết quả việc làm của Van Boven và Cherif Bassiouni và được biết đến như các nguyên tắc Van Boven/Bassiouni.

Giải thưởng và Vinh dự
1985 Giải thưởng Right Livelihood.
 2004 Giải Hòa bình Wateler
 Tháng 11 năm 2009 ông được trao tặng bằng tiến sĩ danh dự của Đại học Buenos Aires.

Chú thích và Tham khảo

Liên kết ngoài
BASIC PRINCIPLES AND GUIDELINES ON THE RIGHT TO A REMEDY AND REPARATION FOR VICTIMS OF VIOLATIONS OF INTERNATIONAL HUMAN RIGHTS AND HUMANITARIAN LAW  ("Van Boven Principles")
The Basic Principles and Guidelines on the Historic Archives of the  UN Audiovisual Library of International Law, with an introductory note by Theo van Boven
 Theo van Boven auf der Homepage des Right Livlihood Award (tiếng Anh)
 Universität Maastricht, niederländisch

Sinh năm 1934
Luật gia người Hà Lan
Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc
Nhân vật còn sống
Luật gia Hà Lan


title: Kangnam (huyện)

text:
Kangnam (Hán Việt: Giang Nam) là một huyện thuộc tỉnh Hwanghae Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Năm 1963, huyện được chuyển từ tỉnh Pyongan Nam về thủ đô Bình Nhưỡng. Đến năm 2010, huyện lại được chuyển từ thủ đô về tỉnh Hwanghae Bắc. Năm 2008, dân số của huyện là 69.279 người (32.144 nam và 37.135 nữ), trong đó dân số đô thị là 19.254 người (27,8%) còn dân số nông thôn là 50.025 người (72,2%).

Hành chính
Huyện được chia thành 1 thị trấn (ŭp) và 18 xã (ri).

Xem thêm
Phân cấp hành chính Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Tham khảo

Hwanghae Bắc
Huyện Bắc Triều Tiên
Quận Bình Nhưỡng


title: Charlas

text:
Charlas  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 345 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Clinus spatulatus

text:
Clinus spatulatus là một loài cá thuộc họ Clinidae. Chúng là loài đặc hữu của Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

 Skelton, P. 1996. Clinus spatulatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 4 tháng 8 năm 2007.

S
Cá nước ngọt Nam Phi


title: Rasbora baliensis

text:
Rasbora baliensis là một loài cá vây tia thuộc chi Rasbora.
Nó chỉ được tìm thấy ở Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Rasbora baliensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Rasbora
Cá Indonesia
Cá nước ngọt Indonesia


title: Điểm kỳ dị trần trụi

text:
Là điểm kỳ dị của không-thời gian,có độ cong không-thời gian vô hạn giống điểm kỳ dị của lỗ đen nhưng không bị bao quanh bởi chân trời sự kiện. Trong thuyết tương đối rộng, kỳ dị trần trụi là điểm kỳ dị không thời gian, là  ở đó, thời  gian không tồn tại, cong không thời gian vô hạn giống điểm kỳ dị của lỗ đen nhưng không bị bao quanh bởi chân trời sự kiện. Ở lỗ đen, lực hấp dẫn bên trong chân trời sự kiện mạnh đến mức ngay cả ánh sáng cũng không thoát ra được bên ngoài, vì vậy mà lỗ đen không thể quan sát trực tiếp được. Trái lại, kỳ dị trần trụi có thể quan sát từ bên ngoài.

Sự tồn tại của kỳ dị trần trụi về mặt lý thuyết rất quan trọng, nó cho thấy khả năng quan sát quá trình sụp đổ tới mật độ vô hạn của vật chất. Nó cũng chứa những vấn đề cơ bản của thuyết tương đối rộng, vì với sự hiện hữu của kỳ dị trần trụi, thuyết tương đối rộng không thể đưa ra các tiên đoán về sự tiến triển của không-thời gian.

Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng nếu lý thuyết hấp dẫn lượng tử vòng là đúng, thì kỳ dị trần trụi có thể tồn tại trong tự nhiên, và phủ định giả thuyết vũ trụ kiểm duyệt. Vài tính toán toán học và lý luận cũng cho thấy điều này là có thể.

Cho đến ngày nay, vẫn chưa có vụ quan sát kỳ dị trần trụi nào được ghi nhận.

Tham khảo

Lỗ đen


title: Coelioxys ateneata

text:
Coelioxys ateneata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1920


title: Saint-Juvin

text:
Saint-Juvin  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Saintjuvin


title: .tp

text:
.tp là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) cũ của Đông Timor. Việc lựa chọn ký tự, đại diện cho chữ Timor Português hay Timor thuộc Bồ Đào Nha là những gì còn lại của tình trạng trước đây của đất nước, thuộc địa của Bồ Đào Nha. Nó lần đầu được Connect Ireland giới thiệu vào năm 1997, một nhà cung cấp dịch vụ Internet ở Dublin, Ireland, khi Đông Timor vẫn nằm dưới quyền cai trị của Indonesia.

Nó vẫn còn sử dụng, mặc dù không phù hợp với tiêu chuẩn ISO 3166-1 với mã hai ký tự cho tên của quốc gia, vì mã dành cho Đông Timor đã từ TP chuyển thành TL do đã độc lập.

Tranh cãi
Vào năm 1999, trước cuộc trưng cầu dân ý về quyền tự quyết của Đông Timor, các trang web có tên miền '.tp' bị các hacker tấn công với kiểu ủng hộ cho Indonesia, và Connect Ireland đã nhận được những cuộc gọi điện thoại mang tính đe dọa. Tuy nhiên, khi nhà lãnh đạo độc lập José Ramos Horta, giờ là Thủ tướng của Đông Timor, đã tuyên bố sẽ sử dụng hacker để tấn công các trang của Indonesia, Connect Ireland đã có cuộc họp báo chỉ trích việc sử dụng phương pháp hack, hầu như chỉ vì mục đích chính trị.

Chuyển sang.tl
.tl là ccTLD phù hợp với tiêu chuẩn ISO 3166-1, và Văn phòng Công nghệ Thông tin ở Đông Timor hiện đang hợp tác với Connect Ireland để đảm bảo một cuộc chuyển giao ổn định và an toàn đến ccTLD.tl, với những người đăng ký hiện tại ở tên miền.tp được đảm bảo sẽ có cùng tên miền ở.tl mà không mất phí. Cả "phiên bản".tp và.tl sẽ tiếp tục giải quyết và đăng ký thông tin, dữ liệu whois, và ủy quyền máy chủ tên sẽ giống nhau đối với cả.tp và.tl.

Cho đến gần đây, địa chỉ web duy nhất đúng với.tl là Trung tâm Thông tin Mạng, www.nic.tl, nhưng nay đã có những trang khác như trang của Chính phủ www.timor-leste.gov.tl  và Timor Telecom www.timortelecom.tl.

Vào tháng 10, 2005, không còn chấp nhận đăng ký ở tên miền .tp.

Thông tin IANA đề nghị
Trong một thời gian dài, theo như trang IANA,.tl bị liệt vào chưa cấp phát, với.tp vẫn còn được dùng cho Đông Timor. (Xanana Gusmão, hiện là nhân vật chính trị có tiếng và từng là tổng thống, vẫn được liệt vào địa chỉ liên lạc.) Khoa Công nghệ Thông tin ở Đông Timor đã gửi một lá thư  yêu cầu đến IANA rằng thông tin này cần được cập nhật. Vào ngày 30 tháng 9 năm 2005, đã được cập nhật và.tl được liệt vào tên miền cấp cao nhất đang hoạt động.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Timor-Leste (.TL) & East Timor (.TP) ccTLD NIC
 Legacy www.nic.tp website
 IANA .tp whois information
 IANA .tl whois information

Tên miền quốc gia cấp cao nhất
Viễn thông Đông Timor


title: Piedralaves

text:
Piedralaves là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 2.120.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Sách Đệ Nhị Luật

text:
Đệ nhị luật là cuốn sách thứ năm của Kinh thánh Do Thái và Cựu Ước. Đệ nhị luật tiếp tục ghi chép lại hành trình bốn mươi năm của dân tộc Israel trong sa mạc, nhưng được cách ngôn bởi Moses. Trung tâm của nó là hệ thống lề luật mà Moses tha thiết căn dặn Israel phải ghi nhớ và thực thi vì chính đây là những điều Thiên Chúa đã truyền dạy cho họ thông qua ông. Tất cả gồm ba bài đại thuyết giảng. Phần lớn giới nghiên cứu cho rằng, Đệ nhị luật có thể được biên soạn vào cuối thế kỷ 7 trước Công Nguyên, trong quá trình triển khai thực hiện cải cách tôn giáo theo vua Josiah (Giô-si-a), cho đến khi Judah (Giuđa) bị sụp đổ trước người Babylon năm 586 TCN.

Tên gọi "Đệ nhị luật" trong tiếng Việt của Công giáo Rôma bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp: Deuteronomion (Latinh: Deuteronomium), nghĩa là "pháp luật thứ hai". Tuy nhiên, Tin Lành lại gọi quyển sách này là "Phục truyền luật lệ ký".

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SÁCH ĐỆ NHỊ LUẬT (Nhóm Phiên dịch CGKPV) - Ủy ban Kinh Thánh, Hội đồng Giám mục Việt Nam
 Phục Truyền - Thư Viện Tin Lành.
 Deuteronomy at Bible Gateway

 Jewish translations:
 Deuteronomy at Mechon-Mamre (modified Jewish Publication Society translation)
 Deuteronomy (The Living Torah)  Rabbi Aryeh Kaplan's translation and commentary at Ort.org
 Devarim – Deuteronomy (Judaica Press) translation [with Rashi's commentary] at Chabad.org
 דְּבָרִים Devarim – Deuteronomy (Hebrew – English at Mechon-Mamre.org)
 Christian translations:
Online Bible at GospelHall.org (King James Version)
 Deuteronomy – Chapter Indexed  (King James Version)
 oremus Bible Browser (New Revised Standard Version)
 oremus Bible Browser (Anglicized New Revised Standard Version)
 Deuteronomy at Wikisource (Authorized King James Version)

D


title: Orthosiphon ferrugineus

text:
Orthosiphon ferrugineus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Lamiaceae.
Loài này chỉ có ở Yemen.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Orthosiphon ferrugineus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Orthosiphon
Thực vật Yemen
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật được mô tả năm 1883


title: Epeolus anticus

text:
Epeolus anticus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1871


title: Khu bảo tồn thiên nhiên Sjaunja

text:
Khu bảo tồn thiên nhiên Sjaunja  (Thụy Điển: Naturreservat Sjaunja, trong tiếng Sami là Sjávnja)  là một khu bảo tồn thiên nhiên nằm gần Gällivare, Norrbotten, Thụy Điển. Nó trải dài trên 150 km và có diện tích 850 km², được bao bọc bởi vườn quốc gia Stora Sjöfallet ở phía đông và khu bảo tồn thiên nhiên Stubba ở phía tây.

Khu vực bảo vệ hệ thống đầm lầy than bùn ngập nước lớn nhất châu Âu, xen kẽ với rừng lá kim và núi thấp được bao phủ bởi rừng bạch dương. Khu bảo tồn nổi bật với sự phong phú về các loài chim. Xa hơn về phía đông, cảnh quan tăng dần dần với sự xuất hiện trong dãy núi Scandinavia. Ở đây, có các nền đá granit hình thành từ thời kỳ tiền Cambri, và đang dần được thay thế bởi địa chất giàu calci hơn, khiến thảm thực vật phong phú và đa dạng hơn.

Được thành lập vào năm 1986, mở rộng năm 2011, tuy nhiên giá trị của nó đã được công nhận từ trước khi nó là một khu Ramsar vào năm 1974 và cũng là một phần của hệ thống bảo tồn thiên nhiên Natura 2000 của châu Âu. Năm 1996, khu bảo tồn này cũng là một phần của Vùng đất Laponia được UNESCO công nhận là di sản thế giới.

Khu bảo tồn này có nhiều loại chim mặt nước như vịt, ngỗng, sếu, thiên nga và nhiều loài chim khác có nguy cơ bị tuyệt chủng. Do vậy, một số khu vực của khu bảo tồn thiên nhiên Sjaunja cấm đi lại trong mùa sinh sản của các loài chim.

Năm 2006, bất chấp các sự phản đối của những người địa phương, công ty khai thác mỏ IGE của Thụy Điển đã được phép thăm dò mỏ đồng trong khu vực núi đá thuộc khu bảo tồn thiên nhiên này.

Sách tham khảo
 Angelika Lang, Sven Halling, Detlef Singer: Nördliches Skandinavien mit Finnland. BLV, München, Wien, Zürich 1994, ISBN 3-405-14512-0.
 Frank Baldus: Sjaunja - Die Weisheit der Wildnis. Eine fast missglückte Trekkingreise. Nunatak-Verlag, Wuppertal, 240 S., 25 Abb., gebunden, ISBN 3-935694-00-8.
 Margareta Söderberg (Hrsg.): Värt att se i Sveriges natur. Bonnier Alba, Stockholm 1994, ISBN 91-34-51297-7.

Tham khảo

Liên kết ngơài
 Mô tả chính thức về khu bảo tồn thiên nhiên ở tỉnh Norrbotten (tiếng Thụy Điển)
 Kanuguide für den Sjaunja-Fluss (tiếng Đức)
Thông tin về Sjaunja với bản đồ

Sjaunja
Sjaunja
Địa lý Norrbotten


title: Limonia anthracina

text:
Limonia anthracina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Cẩm Yên, Cẩm Thủy

text:
Cẩm Yên là một xã thuộc huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Cẩm Yên nằm ở phía nam của huyện Cẩm Thủy, thuộc hữu ngạn sông Mã.
Phía bắc giáp các thị trấn Phong Sơn và xã Cẩm Ngọc, huyện Cẩm Thủy.
Phía đông giáp các xã Cẩm Ngọc và Cẩm Tân (ranh giới tự nhiên là sông Mã), huyện Cẩm Thủy.
Phía nam giáp các xã Cẩm Vân và Cẩm Tâm, huyện Cẩm Thủy.
Phía tây giáp xã Cẩm Châu, huyện Cẩm Thủy.

Hành chính
Xã Cẩm Yên được thành lập năm 1964 trên cơ sở chia tách từ xã Cẩm Vân và xã Cẩm Ngọc. Xã Cẩm Yên sau khi chia tách gồm có 5 xóm: Yên Duyệt, Vô Kỵ 1, Vô Kỵ 2, Ruộng và Đồng Trâm,() trong đó xóm Ruộng được chuyển từ xã Cẩm Ngọc sang.xã cẩm yên huyện cẩm thủy hiện giờ theo tên địa danh gồm 8 làng, làng Cò, làng Ruộng, làng Lở, làng Ngọc, Làng Lụt, làng Trâm, Làng Kẹ, Làng Mới.còn theo tên hành chính mới UBND xã Cẩm yên chia tên gọi theo các thôn, từ thôn 100 đến thôn 106 là từ làng Cò cho đến hết làng Trâm, xã Cẩm yên nằm theo dọc sông Mã địa hình hiểm trở.
 phía Bắc giáp xã Cẩm Sơn, Cẩm Ngọc,huyện Cẩm Thủy.
 phía Đông giáp xã Cẩm Tân,cẩm Ngọc, huyện cẩm Thủy.
 phía Nam giáp xã Cẩm Vân, huyện Cẩm Thủy.
 phía Tây giáp xã Cẩm Châu,Cẩm Tâm, huyện Cẩm Thủy.

Chú thích


title: Calliostoma bellatrix

text:
Calliostoma bellatrix là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

B


title: Muối quý hơn vàng (phim)

text:
Muối quý hơn vàng (tiếng Slovak: Soľ nad zlato/Xô-lơ na-đơ giơ-la-thơ, tiếng Đức: Der Salzprinz/Đơ Xa-lơ-prin-giơ/Hoàng tử Muối) là một bộ phim thần tiên - cổ tích của đạo diễn Martin Hollý, ra mắt lần đầu năm 1983.

Phỏng theo truyện cổ cùng tên của nhà văn Pavol Dobšinský (1828 - 1885), chủ đề bộ phim gắn liền với muối - một hương vị quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày xem chừng vô giá lại được so sánh với vàng - cũng gắn liền với cuộc sống nhưng rất quý giá trong mọi thời đại.

Nội dung
Ở vương quốc nọ, một ngày kia bỗng dưng không còn muối nữa - tất cả muối đã hóa vàng, khắp mọi nơi người ta phải dùng đường thay thế. Khi biết tin này, nhà vua rất mực hoang mang và bắt đầu tìm mọi cách cứu vãn tình thế. Để có đủ muối sử dụng lâu dài trong cung đình và dân chúng, nhà vua đã đem tất cả vàng bạc châu báu trong kho sang nước láng giềng đổi lấy muối.

Thế rồi khi muối được ban phát cho toàn dân, cả đất nước vui mừng khôn xiết vì đã thoát được đại dịch thiếu muối.

Diễn viên
Karol Machata... vua Pravoslav
Libuše Šafránková... Công chúa Marie
Gábor Nagy... Hoàng tử Muối
Ladislav Chudík... Diêm vương
Zuzana Kocúriková... Công chúa Vanda
Dietlinde Turban... Công chúa Barbora
Ľubomír Paulovič... Hoàng tử Kazimír
Juraj Kukura... vua Norbert
Diethard Kirschlechner... Argonit
Jozef Kroner... thằng hề
Viera Strnisková... Thần Nữ
Vlasta Fabiánová... hầu gái
Tibor Bogdan... Cố vấn Hoàng gia
Anton Šulík... Bếp trưởng
Ján Kramár... Cận vệ trưởng
Juraj Paška... viên chủ tế
Anton Korenčí... thủ quỹ Hoàng gia
Milan Kiš... thợ kim hoàn
Ivan Krivosudský... thợ làm vườn
Boris Farkaš... Hoàng tử ngoại quốc
Jaroslav Rozsíval... người bán muối
Helena Húsková... thợ may

Ê-kíp
 Âm nhạc: Karel Svoboda
 Dựng phim: Dodo Simoncic
 Thiết kế trang phục: Theodor Pištěk
 Quay phim: Martin Bartko, Vladimír Vavrek
 Dàn nhạc: Stepán Konícek (nhạc trưởng)

Xem thêm

 Thông tin trên Website Cơ sở Dữ liệu Điện ảnh Tiệp Khắc

Phim của SFT
Phim của Omnia Film
Phim Tiệp Khắc
Phim Slovakia
Phim Séc
Phim năm 1982
Phim năm 1983


title: (8464) 1981 EF28

text:
{{DISPLAYTITLE:(8464) 1981 EF28}}

(8464) 1981 EF28 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 2 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính