title: James Clerk Maxwell

text:
James Clerk Maxwell  (13 tháng 6 năm 1831 – 5 tháng 11 năm 1879) là một nhà toán học, một nhà vật lý học người Scotland. Thành tựu nổi bật nhất của ông đó là thiết lập lên lý thuyết cổ điển về bức xạ điện từ, mà đã lần đầu tiên bắc chiếc cầu nối giữa điện học, từ học, và ánh sáng như là biểu hiện của cùng một hiện tượng. Phương trình Maxwell của trường điện từ đã được gọi là "lần thống nhất vĩ đại thứ hai trong vật lý" sau lần thống nhất bởi Isaac Newton.

Với bài báo Một lý thuyết động lực học của trường điện từ công bố năm 1865, Maxwell đã chứng tỏ được rằng lực tĩnh điện và từ trường lan truyền trong không gian như là các sóng chuyển động với vận tốc bằng tốc độ ánh sáng. Maxwell cho rằng ánh sáng là một dạng dao động sóng trong cùng một môi trường mà là nguyên nhân gây các các hiện tượng điện và từ. Sự thống nhất của ánh sáng với các hiện tượng điện đã đưa đến tiên đoán tồn tại sóng vô tuyến.

Maxwell đóng vai trò trong việc phát triển phân phối Maxwell–Boltzmann, một phương pháp thống kê miêu tả các đặc điểm của thuyết động học chất khí. Ông là người đầu tiên đưa ra phương pháp tạo ra ảnh màu bền lâu vào năm 1861 và ông có những công trình nền tảng trong lý thuyết phân tích độ cứng của hệ khung liên kết bởi các nút và thanh (khung giàn) như ở kết cấu cầu.

Các khám phá của ông đã mở ra lối đi cho vật lý hiện đại, đặt cơ sở cho các lĩnh vực như thuyết tương đối hẹp và cơ học lượng tử. Nhiều nhà vật lý coi Maxwell là nhà khoa học thế kỷ 19 có ảnh hưởng lớn nhất đến vật lý thế kỷ 20. Đóng góp của ông đối với khoa học được sánh ngang với các nhà khoa học Isaac Newton và Albert Einstein. Trong một cuộc khảo sát bỏ phiếu chọn ra 100 nhà vật lý có tầm ảnh hưởng nhất trong 1000 năm qua—Maxwell được đánh giá xếp thứ ba, chỉ xếp sau Newton và Einstein. Vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Maxwell, Einstein đã miêu tả các công trình của Maxwell "có tầm sâu sắc nhất và là mảnh đất màu mỡ nhất mà vật lý có được kể từ thời của Newton".

Cuộc đời

Thời trẻ, 1831–39

James Clerk Maxwell sinh ngày 13 tháng 6 năm 1831 tại nhà số 14 đường India, Edinburgh, con của ông John Clerk-Maxwell của Middlebie, một người biện hộ, và Frances Cay con của Robert Hodshon Cay và chị của John Cay. Bố ông là một người có địa vị và giàu có của dòng họ Clerk ở Penicuik, những người giữ tước tòng nam (baronetcy) Clerk của Penicuik. Bác của ông là tòng nam tước thứ 6. Tên khai sinh của bố ông là "John Clerk", cộng thêm tên đệm Maxwell sau khi ông thừa hưởng (lúc thơ ấu năm 1793) đất đai xứ Middlebie gần Corsock, Kirkcudbrightshire, từ mối liên hệ với dòng họ Maxwell, cũng là một tầng lớp quý tộc. James Clerk Maxwell cũng là anh em họ của họa sĩ Jemima Blackburn và của (con trai của cậu) kỹ sư xây dựng William Dyce Cay. Họ là những người bạn thân và Cay là phù rể trong lễ cưới của Maxwell.

Bố mẹ của Maxwell gặp nhau và làm đám cưới khi họ đã ngoài 30 tuổi; khi ông sinh ra thì mẹ ông đã gần 40 tuổi. Họ đã từng có một đứa con gái trước đó, tên là Elizabeth, tuy vậy đã chết yểu.

Gia đình Maxwell chuyển đến ngôi nhà Glenlair khi ông còn trẻ, mà bố mẹ ông đã xây dựng trên khu đất Middlebie hơn . Mọi chứng cứ gợi ý rằng Maxwell đã có tính tò mò không ngừng ngay từ hồi nhỏ. Cho đến lúc ba tuổi, mọi thứ chuyển động, phát sáng hay gây ra tiếng ồn đều khiến cậu đưa ra câu hỏi: "cái gì khiến nó như thế?" Trong một lá thư của bố ông đến mợ Jane Cay vào năm 1834, mẹ ông đã miêu tả tính hay tò mò này của ông:

Giáo dục, 1839–47
Nhận ra khả năng tiềm tàng của cậu bé, mẹ của Maxwell bà Frances đã có trách nhiệm trong việc giáo dục James từ lúc còn nhỏ, cũng do đây là một công chủ yếu của người phụ nữ trong gia đình ở thời kỳ Victoria. Lúc 8 tuổi ông có thể đọc thuộc lòng các đoạn thơ dài của John Milton và toàn bộ bài thánh Vịnh thứ 119 (176 câu thơ). Quả thực ông hiểu biết rất chi tiết về kinh thánh; ông có thể nói ra chương và câu thơ đối với hầu hết đoạn trích nào từ thánh Vịnh. Mẹ ông có sức khỏe yếu dần do ung thư dạ dày, sau một lần phẫu thuật không thành công, bà qua đời vào tháng 12 năm 1839. Việc giáo dục của James lúc đó do bố ông và dì Jane giám sát, mà cả hai người này đóng vai trò quan trọng trong cuộc đời ông. Việc đi học chính thức của ông khởi đầu không thành công dưới sự hướng dẫn của một học sinh 16 tuổi ở lớp trên. Thông tin về thanh niên này được John thuê về để dạy con trai ông không có nhiều, ngoại trừ anh ta khắt khe với cậu bé, chê mắng cậu vì tính chậm chạp và ương ngạnh. John đuổi gia sư này vào tháng 11 năm 1841, và suy nghĩ cẩn thận, ông gửi James tới trường học Edinburgh Academy danh giá. Ông ở tại nhà của dì Isabella trong thời gian học ở đây. Thời gian này ông trở lên hứng thú với hội họa bởi ảnh hưởng từ chú Jemima lớn tuổi hơn ông.

Cậu bé Maxwell 10 tuổi, được nuôi nấng tách biệt trong khu đất nông thôn của bố ông, đã không hợp lắm với trường học. Học xong năm đầu tiên, ông tiếp tục được vào học cùng với các anh lớn tuổi trong năm thứ hai. Phong cách và giọng nói vùng Galloway của ông tác động vào các chàng trai khác một cách mộc mạc. Ngày đầu tiên đến trường ông đi đôi giày và mặc áo dài thắt ngang lưng của nhà làm, và người ta đặt cho cậu biệt danh là "Daftie" (gàn dở). Có vẻ ông chưa bao giờ bực bội với biệt danh này, và chẳng phàn nàn gì về nó trong nhiều năm. Cách sống biệt lập tại trường Academy kết thúc khi ông gặp Lewis Campbell và Peter Guthrie Tait, hai chàng trai cùng lứa tuổi và sau này trở thành những học giả có tiếng. Họ đã trở thành những người thân hữu lâu năm.

Maxwell đã thích thú hình học ngay từ khi còn bé, cậu khám phá lại các khối đa diện đều trước khi bắt được đi học chính thức. Mặc dù chiến thắng trong cuộc thi tìm hiểu về kinh thánh ở năm học thứ hai, các công trình hàn lâm của ông vẫn không được chú ý tới cho đến khi, lúc ông 13 tuổi, ông giành được huy chương toán học của trường và giải nhất về văn học Anh và thơ ca.

Những quan tâm của Maxwell vượt ra ngoài phạm vi chương trình dạy ở trường và ông cũng không quá tập trung vào các kỳ thi kiểm tra. Ông viết bài báo khoa học đầu tiên lúc 14 tuổi. Nội dung bài báo miêu tả cách vẽ bằng cơ học của các đường cong toán học với sợi dây cuộn, và các tính chất của elíp, oval Descartes, và các đường cong liên quan có nhiều hơn hai tiêu điểm. Nghiên cứu của ông về các đường cong oval được trình bày tại Hội Hoàng gia Edinburgh bởi James Forbes, một giáo sư triết học tự nhiên ở đại học Edinburgh, bởi Maxwell quá trẻ để có thể trình bày công trình. Nghiên cứu này hoàn toàn không phải là nghiên cứu gốc, do René Descartes cũng đã kiểm tra các tính chất của elíp đa tiêu điểm trong thế kỷ 17, nhưng Maxwell đã chỉ ra cách dựng hình đơn giản hơn.

Đại học Edinburgh, 1847–50

Maxwell rời trường Academy vào năm 1847 lúc 16 tuổi và bắt đầu tham dự các lớp của đại học Edinburgh. Ông đã có cơ học để học tại đại học Cambridge, nhưng sau một học kỳ đầu tiên ông đã quyết định học một chương trình đại học hoàn toàn ở đại học Edinburgh. Các giảng viên ở trường Edinburgh khi ấy bao gồm một số tên tuổi lớn như thầy dạy năm thứ nhất của ông là tòng nam tước Sir William Hamilton, người dạy ông môn logic và siêu hình học, Philip Kelland dạy về toán học, và James David Forbes dạy về triết học tự nhiên. Chương trình dạy ở Edinburgh không quá yêu cầu nặng nề đối với ông, vì vậy ông có thể tự thực hiện nghiên cứu trong thời gian rãnh rỗi khi ở trường và đặc biệt khi quay về thăm nhà ở Glenlair. Ông có thể làm thí nghiệm với các hóa chất tùy biến, dòng điện và các thiết bị từ, nhưng ông có sự quan tâm chủ yếu vào tính chất của ánh sáng bị phân cực. Ông tạo ra các khối gelatin, cho chúng chịu dưới nhiều ứng suất khác nhau, và với một cặp lăng trụ phân cực do William Nicol làm cho ông, ông đã quan sát thấy các vân giao thoa tương tự như ở các con sứa. Nhờ thí nghiệm này mà ông đã khám phá ra phương pháp quang đàn hồi học, cho phép xác định sự phân bố ứng suất bên trong cấu trúc vật liệu và kết cấu.

Ở tuổi 18, Maxwell đã viết hai bài báo cho Tạp chí Triết học của Hội hoàng gia Edinburgh. Một bài báo với tiêu đề On the Equilibrium of Elastic Solids (Về sự cân bằng của vật rắn đàn hồi), đã đặt cơ sở cho khám phá quan trọng về sau của ông, đó là lưỡng chiết tạm thời hình thành trong chất lỏng có độ nhớt dưới tác dụng của ứng suất cắt. Bài báo kia có tiêu đề Rolling Curves (Các đường cong tạo từ sự lăn không trượt) và, giống như bài báo Oval Curves mà ông đã viết tại trường Edinburgh Academy, một lần nữa ông bị xem là quá trẻ để có thể đứng trước bục thuyết trình. Bài báo này sau đó do người thầy Kelland của ông trình bày trước Hội hoàng gia.

Đại học Cambridge, 1850–56

Tháng 10 năm 1850, lúc này ông đã trở thành một nhà toán học, Maxwell rời Scotland chuyển đến đại học Cambridge. Lúc đầu ông đăng ký vào Peterhouse, nhưng trước khi kết thúc nhiệm kỳ thứ nhất ông chuyển tới Trinity, nơi ông tin nhận được học bổng dễ dàng hơn. Ở Trinity, ông được bầu chọn vào một hội bí mật quan trọng là Những người cải cách Cambridge (Cambridge Apostles). Tri thức hiểu biết của Maxwell về đức tin Cơ đốc và khoa học phát triển nhanh chóng trong những năm ông ở Cambridge. Ông gia nhập "Hội những người cải cách", một hội quy tụ những tri thức lớn khi đó, nơi nhờ các bài luận của ông mà ông có thể nắm bắt dần kiến thức về thế giới quan.

Vào mùa hè năm thứ ba, Maxwell đã có thời gian ở nhà của Charles Benjamin Tayler tại Otley thuộc hạt Suffolk, chú của người bạn cùng lớp G.W.H. Tayler. Tình yêu đối với chúa của gia đình đã gây ấn tượng với Maxwell, đặc biệt sau khi ông được chăm sóc trong lúc ốm bởi ông bộ trưởng và vợ của ông.

Tháng 11 năm 1851, Maxwell học thầy William Hopkins, người đã dạy nhiều thiên tài toán học mà được mọi người đặt cho biệt danh "người đào tạo những sinh viên giỏi" (senior wrangler-maker).

Năm 1854, Maxwell tốt nghiệp trường Trinity với bằng cử nhân toán học. Ông xếp thứ hai trong kỳ thi tốt nghiệp, xếp sau Edward Routh và được trao danh hiệu sinh viên giỏi. Về sau ông đạt đồng giải nhất với Routh trong kỳ thi của Giải Smith. Ngay sau khi tốt nghiệp, Maxwell đã đọc bài báo On the Transformation of Surfaces by Bending trước Hội Triết học Cambridge. Đây là một trong số ít bài báo thuần túy toán học do ông viết, chứng tỏ sự tiến triển trong tầm vóc của Maxwell như là một nhà toán học. Maxwell quyết định ở lại Trinity sau khi tốt nghiệp và nộp hồ sơ để làm thành viên của trường, một quá trình mà ông nghĩ có thể mất hai năm. Nhờ sự thành công khi còn là sinh viên nghiên cứu, ông có thể tự do khỏi trách nhiệm giảng dạy và coi thi, để theo đuổi mục tiêu nghiên cứu khoa học theo ý ông muốn.

Bản chất và sự cảm nhận màu sắc là một trong những quan tâm của ông khi ông học ở Đại học Edinburgh dưới sự hướng dẫn của giáo sư Forbes. Với con quay nhiều màu sắc do Forbes sáng chế ra, Maxwell có thể chứng minh được ánh sáng trắng là tổ hợp của ánh sáng màu đỏ, lục và lam. Bài báo Experiments on Colour của ông đặt cơ sở cho các nguyên lý kết hợp màu sắc và được trình bày trước Hội Hoàng gia Edinburgh vào tháng 3 năm 1855. Thời điểm này Maxwell đã có thể tự trình bày các bài báo của mình trước hội đồng các nhà khoa học.

Maxwell chính thức trở thành thành viên của trường Trinity ngày 10 tháng 10 năm 1855, sớm hơn so với thông thường, và được yêu cầu chuẩn bị các bài giảng về thủy tĩnh học và quang học cũng như các câu hỏi kiểm tra. Tháng 2 năm sau thầy Forbes hối thúc ông đảm nhiệm vị trí mới là Chủ tịch phân viện Triết học tự nhiên tại Marischal College, Aberdeen. Bố ông đã hỗ trợ ông chuẩn bị những thứ cần thiết, nhưng ông đã qua đời vào ngày 2 tháng 4 tại Glenlair trước khi biết kết quả của việc ứng cử của Maxwell. Maxwell được nhận làm giáo sư ở Aberdeen, và ông rời Cambridge tháng 11 năm 1856.

Trường Marischal College, Aberdeen, 1856–60

Chàng thanh niên Maxwell 25 tuổi trẻ hơn 15 tuổi so với bất kỳ giáo sư nào khác ở Marischal. Ông đảm trách vị trí trưởng khoa, đưa ra đề cương và chuẩn bị các bài giảng. Ông tự cam kết sẽ tham gia giảng dạy khoảng 15 tiếng một tuần, bao gồm bài giảng cuối tuần miễn phí (pro bono) tại một trường đào tạo công nhân ở địa phương. Ông sống ở Aberdeen trong thời gian sáu tháng của năm học và dành thời gian của mùa hè ở trại Glenlair, nơi ông được thừa kế từ bố ông.

Ông tập trung chú trọng vào một vấn đề làm đau đầu các nhà khoa học trong suốt 200 năm: đó là bản chất của vành đai Sao Thổ. Trước đó, người ta không biết được tại sao nó vẫn ổn định mà không bị vỡ tan ra, bay ra khỏi hoặc rơi trở lại Sao Thổ. Vấn đề này còn thu hút sự chú ý đặc biệt vào lúc đó bởi trường St John's College, Cambridge đã chọn nó làm chủ đề cho giải Adams vào năm 1857. Maxwell đã dành 2 năm để nghiên cứu vấn đề này, ông chứng minh rằng một vành đai đặc rắn sẽ không thể ổn định, trong khi một vành chất lỏng sẽ bị tác động bởi lực thủy triều và xé nhỏ thành các mảnh nhỏ. Vì chi tiết cấu tạo vành đai chưa từng được quan sát kỹ, Maxwell kết luận rằng các vành đai phải là tổ hợp của nhiều hạt nhỏ mà ông gọi là những viên gạch vỡ ("brick-bats"), từng hạt quay độc lập quanh Sao Thổ. Maxwell được trao giả Adams trị giá £130 vào năm 1859 cho bài luận của ông On the stability of the motion of Saturn's rings; ông là người duy nhất đã viết về vấn đề này. Công trình rất chi tiết đầy thuyết phục của ông được George Biddell Airy bình luận khi ông đọc nó là "Đây là một trong những ứng dụng nổi bật nhất của toán học đối với vật lý mà tôi từng xem." Vấn đề này được chứng thực cho tới tận khi tàu Voyager bay qua Sao Thổ vào thập niên 1980 và xác nhận tiên đoán của Maxwell.

Năm 1857 Maxwell trở thành bạn với Reverend Daniel Dewar, lúc đó là hiệu trưởng của trường Marischal. Thông qua đó mà Maxwell đã gặp con gái của Dewar, Katherine Mary Dewar. Họ đính hôn vào tháng 2 năm 1858 và làm lễ cưới ở Aberdeen vào ngày 2 tháng 6 năm 1858. Ở giấy đăng ký kết hôn, Maxwell được ghi là giáo sư Triết học tự nhiên ở Marischal College, Aberdeen. Thông tin về Katherine ít được biết đến, người ta chủ yếu biết rằng bà đã trợ giúp ông trong văn phòng của mình và làm các nghiên cứu thực nghiệm tính nhớt của chất lỏng. Người bạn và người viết về tiểu sử Maxwell - Lewis Campbell, người viết về Katherine như một người trầm lặng, thông qua miêu tả cuộc sống hôn nhân của họ như là "một trong những sự cống hiến chưa từng có".

Năm 1860, Marischal College sáp nhập với trường King's College để thành lập lên Đại học Aberdeen. Không có phòng cho hai giáo sư về Triết học tự nhiên, do vậy Maxwell - mặc dù ông với danh tiếng khoa học, ông phải tự mình chuyển đi. Ông đăng ký không thành công vào vị trí mà giáo sư Forbes gần đây đã bỏ trống tại Edinburgh, do vị trí này được trao cho nhà vật lý Tait. Thay vào đó, Maxwell được chọn làm chủ tịch khoa Triết học tự nhiên ở King's College, London. Sau khi bình phục từ một lần bị đậu mùa thập tử nhất sinh vào năm 1860, Maxwell chuyển tới London cùng với vợ ông.

King's College, London, 1860–65

Thời gian Maxwell ở trường King's là những năm hoàng kim của ông. Ông được trao huy chương Rumford của Hội Hoàng gia Luân Đôn năm 1860 cho nghiên cứu của ông về màu sắc và sau đó ông được bầu làm thành viên của Hội vào 1861. Giai đoạn cuộc đời này chứng kiến ông trình bày máy chụp ảnh màu chớp sáng đầu tiên trên thế giới, các ý tưởng phát triển về độ nhớt của khí, và đề xuất hệ thống xác định các đại lượng vật lý—mà ngày nay gọi là phân tích thứ nguyên. Maxwell thường tham dự các bài giảng của Viện Hoàng gia (Royal Institution), nơi ông thường gặp Michael Faraday. Mối quan hệ giữa hai người không thể miêu tả là thân thiết, bởi Faraday hơn Maxwell 40 tuổi và đã có dấu hiệu suy giảm trí nhớ. Họ chưa từng thể hiện sự kính trọng cao đối với tài năng của mỗi người.

Thời gian này đặc biệt đáng nhớ đối với sự nghiệp của Maxwell trong nghiên cứu về điện trường và từ trường. Ông xem xét bản chất của cả từ trường và điện trường trong bài báo hai phần On Physical Lines of Force, công bố năm 1861. Trong bài báo này ông đưa ra mô hình tưởng tượng về hiện tượng cảm ứng điện từ, chứa những lý thuyết xoắn phân tử mô tả cho từ thông. Thêm hai phần nữa được đưa thêm vào và công bố trong cùng bài báo vào đầu năm 1862. Trong phần viết thêm thứ nhất, ông thảo luận về bản chất của tĩnh điện học và dòng điện dịch chuyển. Trong phần viết thêm thứ hai, ông nghiên cứu về sự quay mặt phẳng của phân cực ánh sáng trong trường điện từ, một hiện tượng do Faraday khám phá và ngày nay được gọi là hiệu ứng Faraday.

Những năm cuối đời, 1865–1879

Năm 1865 Maxwell thôi vị trí trưởng khoa tại King's College, London, và trở về Glenlair cùng với Katherine. Trong bài báo On reciprocal figures, frames and diagrams of forces (1864, 1870) ông đã miêu tả phương pháp xác định biểu đồ lực đối với kết cấu giàn mà ngày nay được biết đến như là phương pháp Cremona-Maxwell trong cơ học kết cấu. Ông viết cuốn sách Theory of Heat (1871) và chuyên luận Matter and Motion (1876). Maxwell cũng lần đầu tiên sử dụng phương pháp phân tích thứ nguyên vào năm 1871.

Năm 1871 ông trở thành giáo sư Cavendish về Vật lý đầu tiên ở Cambridge. Maxwell được giao nhiệm vụ phát triển Phòng thí nghiệm Cavendish, giám sát từng bước trong quá trình xây dựng và mua các trang thiết bị thí nghiệm. Một trong những đóng góp lớn cuối cùng của Maxwell đối với khoa học đó là tham gia soạn thảo (với những ghi chú gốc) các nghiên cứu của Henry Cavendish, mà từ đó phát hiện ra các nghiên cứu của Cavendish, mà một trong số đó là vấn đề về khối lượng riêng của Trái Đất và thành phần của nước.

Maxwell qua đời ở Cambridge do ung thư dạ dày vào ngày 5 tháng 11 năm 1879 ở tuổi 48. Mẹ ông cũng mất với cùng độ tuổi và cùng căn bệnh ung thư.

Maxwell được chôn cất tại Parton Kirk, gần thị trấn Castle Douglas ở Galloway gần nơi ông lớn lên. Cuốn tiểu sử The Life of James Clerk Maxwell, viết bởi người bạn lâu năm là giáo sư Lewis Campbell, được xuất bản năm 1882. Tuyển tập các công trình của ông được in thành hai tập bởi Nhà xuất bản Đại học Cambridge năm 1890.

Cá nhân
Là một người yêu thơ Scotland, Maxwell ghi nhớ về chúng và cũng tự mình làm thơ. Bài thơ nổi bật nhất là Rigid Body Sings, dựa trên bài "Comin' Through the Rye" của Robert Burns, mà ông thường dùng nó để hát khi chơi guitar. Các đoạn đầu của bài thơ là

Tập hợp các bài thơ của ông được người bạn Lewis Campbell công bố vào năm 1882.

Sự nghiệp khoa học

Điện từ học

Maxwell bắt đầu nghiên cứu và phê bình về điện và từ học vào năm 1855 khi bài báo của ông On Faraday's lines of force được đọc tại Hội Triết học Cambridge. Bài báo trình bày một mô hình đơn giản về nghiên cứu của Faraday và hai hiện tượng liên hệ với nhau như thế nào. Ông thu gọn mọi hiểu biết thời đó vào trong hệ 20 phương trình vi phân có 20 biến. Công trình này sau này được công bố trong bài báo On Physical Lines of Force vào tháng 3 năm 1861.

Khoảng năm 1862, khi đang giảng dạy tại King's College, Maxwell đã tính ra tốc độ lan truyền của một trường điện từ xấp xỉ bằng tốc độ ánh sáng. Ông coi kết quả này không chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, khi viết, "Chúng ta khó tránh khỏi kết luận rằng ánh sáng chứa những dao động theo phương ngang của cùng một môi trường mà gây ra các hiện tượng điện và từ."

Nghiên cứu vấn đề xa hơn, Maxwell chứng tỏ rằng các phương trình dự đoán sự tồn tại các sóng dao động của từ trường và điện trường truyền qua chân không với một tốc độ có thể tiên đoán được từ thí nghiệm điện đơn giản; sử dụng dữ liệu có được lúc đó, Maxwell thu được vận tốc của sóng bằng . Trong bài báo năm 1864 Một lý thuyết động lực học của trường điện từ - A Dynamical Theory of the Electromagnetic Field, Maxwell viết, "Các kết quả khớp nhau dường như cho thấy ánh sáng và từ học là những ảnh hưởng của cùng một thứ, và rằng ánh sáng là một dao động điện từ lan truyền qua trường tuân theo các định luật của điện từ học".

Phương trình nổi tiếng của ông, trong dạng hiện đại chứa bốn phương trình đạo hàm riêng, xuất hiện đầy đủ lần đầu tiên trong cuốn sách của ông A Treatise on Electricity and Magnetism xuất bản năm 1873. Maxwell thực hiện phần lớn công trình này ở Glenlair trong thời gian ông giữ vị trí ở London và đảm nhiệm chức danh giáo sư Cavendish. Maxwell biểu diễn thuyết điện từ trong dạng đại số của các quaternion và sử dụng thế điện từ làm đối tượng trung tâm của lý thuyết. Năm 1881, Oliver Heaviside thay đại lượng thế điện từ của Maxwell bằng 'trường lực' trở thành trung tâm của lý thuyết. Heaviside đã giảm thiểu tính phức tạp của lý thuyết Maxwell xuống còn bốn phương trình vi phân, mà ngày nay biết tới như là các định luật Maxwell hay phương trình Maxwell. Theo Heaviside, trường thế điện từ là tùy ý và cần phải "loại bỏ". Cách sử dụng thế vô hướng và vectơ ngày nay trở thành mẫu mực trong trình bày nghiệm của phương trình Maxwell.

Một vài năm sau đã có cuộc tranh luận giữa Heaviside và Peter Guthrie Tait về vai trò của giải tích vectơ và quaternion. Kết quả là các nhà vật lý nhận ra rằng không cần có ý nghĩa vật lý đem lại bởi quaternion nếu lý thuyết là định xứ thuần túy, và giải tích vectơ trở lên phổ biến. Maxwell đã được chứng minh là đúng, và mối liên hệ định lượng của ông giữa ánh sáng và điện từ học được coi là một trong những thành tựu vĩ đại của vật lý toán trong thế kỷ 19.

Maxwell cũng giới thiệu ra khái niệm trường điện từ khi so sánh với các đường sức mà Faraday miêu tả. Bằng cách hiểu sự lan truyền của điện từ như là một trường phát ra các hạt, Maxwell có thể tiến bước trong lý thuyết của ông về ánh sáng. Lúc đó, Maxwell tin rằng sự lan truyền của ánh sáng đòi hòi môi trường cho các sóng, mà ông đặt là ête siêu sáng (luminiferous aether). Về sau, sự tồn tại của một môi trường như thế, thấm vào toàn bộ không gian và không phát hiện được bằng bất kỳ cơ chế nào, được chứng minh là không tương hợp với kết quả một số thí nghiệm như thí nghiệm Michelson–Morley. Hơn nữa, nó dường như đòi hỏi một hệ quy chiếu tuyệt đối mà trong đó các phương trình vẫn còn đúng, nhưng dạng của phương trình bị thay đổi một cách khó chịu khi viết trong hệ quy chiếu của một người đang chuyển động. Những khó khăn này đã thúc đẩy Albert Einstein thiết lập ra thuyết tương đối hẹp; trong đó Einstein đã bác bỏ sự cần thiết có một môi trường ê te siêu sáng.

Thị giác màu sắc

Như các nhà vật lý thời đó, Maxwell rất quan tâm tới tâm lý học. Ông đặc biệt chú ý tới, theo các hướng của Isaac Newton và Thomas Young, nghiên cứu thị giác màu sắc (colour vision). Từ 1855 đến 1872, ông công bố một loạt đều đặn các bài báo khảo cứu về cảm nhận màu sắc, rối loạn sắc giác, và lý thuyết màu sắc, và được trao Huy chương Rumford về bài báo On the Theory of Colour Vision.

Isaac Newton đã chứng minh, sử dụng lăng kính, rằng ánh sáng trắng, như ánh nắng Mặt Trời, là tổ hợp của một số ánh sáng đơn sắc mà có thể kết hợp thành ánh sáng trắng. Newton cũng chỉ ra rằng một màu sơn vàng cam làm từ màu đỏ và vàng nhìn y hệt như ánh sáng đơn sắc vàng cam, mặc dù là tổ hợp của hai ánh sáng đơn sắc đỏ và vàng. Từ đây xuất hiện nghịch lý thách thức các nhà vật lý thời đó: hai ánh sáng phức hợp (là tổ hợp của hai hay nhiều ánh sáng đơn sắc) có thể nhìn giống nhau nhưng khác nhau về mặt vật lý, gọi là hiện tượng phân dị (metamerism). Thomas Young về sau đề xuất cách lý giải nghịch lý này bởi cảm nhận màu sắc thông qua một số giới hạn các kênh trong mắt, mà ông đề xuất lý thuyết ba màu đơn sắc, hay lý thuyết Young–Helmholtz. Maxwell sử dụng công cụ đại số tuyến tính phát triển gần đây để chứng minh lý thuyết Young. Bất kỳ ánh sáng đơn sắc nào kích thích ba thụ thể có thể được kích thích bằng nhau bởi ba ánh sáng đơn sắc khác nhau (thực tế, bởi bất kỳ ba ánh sáng khác nhau). Ông chứng minh đó là trường hợp, phát minh ra thí nghiệm làm phù hợp màu và so khớp màu (colorimetry).

Maxwell cũng thích thú áp dụng lý thuyết của ông đến cảm nhận màu sắc, hay chụp ảnh màu. Xuất phát trực tiếp từ nghiên cứu tâm lý học của ông về cảm nhận màu sắc: nếu tổng của bất lỳ ba ánh sáng màu nào có thể tái tạo bất kỳ màu được cảm nhận nào, thì có thể tạo ra các bức ảnh màu thông qua bộ lọc ba màu sắc. Trong nội dung bài báo năm 1855, Maxwell đề xuất là, nếu ba bức ảnh màu đen trắng về một cảnh được chụp thông qua bộ lọc ba màu đỏ, lục và lam và các phim trong suốt của các bức ảnh này được chiếu lên một màn sử dụng ba máy chiếu trang bị các bộ lọc tương tự, thì khi ghép chồng trên màn ảnh sẽ cho cảm nhận của mắt người như một bức ảnh đầy đủ về màu sắc.

Trong một bài giảng về màu sắc tại Viện Hoàng gia vào năm 1861 về lý thuyết màu sắc, Maxwell trình bày bức ảnh màu đầu tiên trên thế giới dựa theo nguyên lý phân tích và tổng hợp ba màu này. Nhiếp ảnh gia Thomas Sutton, người sáng chế ra máy ảnh phản xạ ống kính đơn, đã chụp bức ảnh này. Ông chụp một dải ruy băng ba lần, thông qua các bộ lọc đỏ, lục và lam, đồng thời chụp một bức ảnh thứ tư thông qua bộ lọc vàng, mặc dù theo như Maxwell, đã không được sử dụng trong bức ảnh tổng hợp. Bởi vì tấm kính ảnh (photographic plate) của Sutton không đủ nhạy với màu đỏ và chỉ hơi nhạy với màu lục, bức ảnh tổng hợp tiên phong này còn khá xa so với mục đích mong muốn. Trong bài giảng ông viết rằng "nếu ảnh màu đỏ và lục được chụp đầy đủ như ảnh màu lục," nó "sẽ trở thành một bức ảnh ruy bông màu thực sự. Bằng cách tìm các vật liệu chụp ảnh có độ nhạy hơn với các tia ít khúc xạ hơn, độ biểu diễn màu sắc của vật thể có thể được nâng cao nhiều lên." Các nhà nghiên cứu vào năm 1961 kết luận rằng chất lượng ảnh thấp do ảnh hưởng tự bộ lọc màu đo là vì ánh sáng tử ngoại, nó bị phản xạ mạnh bởi một số thuốc nhuộm màu đỏ, và không hoàn toàn bị chặn bởi bộ lọc màu đỏ này, và trong phạm vi nhạy của quá trình nhúng ướt mà Sutton đã áp dụng.

Thuyết động học chất khí và nhiệt động lực học

Maxwell cũng quan tâm nghiên cứu thuyết động học của chất khí. Bắt đầu từ Daniel Bernoulli, lý thuyết này phát triển bởi các nghiên cứu của John Herapath, John James Waterston, James Joule, và đặc biệt là của Rudolf Clausius, đạt đến mức độ chính xác của nó nói chung vượt ra khỏi sự nghi ngờ; lý thuyết cũng nhận nhiều sự đóng góp lớn từ Maxwell, người trong lĩnh vực này như là một nhà thực nghiệm (về các định luật ma sát chất khí) cũng như một nhà toán học.

Giữa các năm 1859 và 1866, ông phát triển lý thuyết phân bố vận tốc của hạt trong một chất khí, mà công trình này về sau được Ludwig Boltzmann tổng quát hóa lên. Công thức phân phối Maxwell–Boltzmann cho tỷ lệ các phân tử khí chuyển động ở một vận tốc cho trước tại một nhiệt độ bất kỳ. Trong thuyết động học chất khí, nhiệt độ và nhiệt lượng đóng góp chỉ bởi chuyển động của phân tử. Cách tiếp cận này tổng quát các định luật nhiệt động lực học thiết lập trước đó theo cách tốt hơn phương pháp áp dụng trước đây. Công trình của Maxwell về nhiệt động lực học đưa ông đi đến thí nghiệm tưởng tượng mà ngày nay gọi là con quỷ Maxwell, nơi định luật hai nhiệt động lực học bị vi phạm bằng tưởng tượng có một cách sắp xếp lại phân bố của các hạt phân tử theo năng lượng.

Năm 1871 ông thiết lập liên hệ nhiệt động lực học Maxwell, phát biểu về sự bằng nhau giữa đạo hàm bậc hai của thế nhiệt động lực với từng biến nhiệt động lực khác nhau. Năm 1874, ông làm một mặt nhiệt động lực bằng thạch cao khi nghiên cứu về sự chuyển pha, dựa trên các bài báo về nhiệt động lực học bằng đồ thị của nhà vật lý người Mỹ Josiah Willard Gibbs.

Lý thuyết điều khiển

Maxwell viết một bài báo tiêu đề On governors trong Proceedings of Royal Society, tập 16 (1867–1868). Bài báo này chứa đựng nội dung trung tâm của lý thuyết điều khiển tự động trong những ngày đầu. Ở đây "governors" nói tới bộ điều tốc hoặc bộ điều tốc ly tâm sử dụng trong động cơ hơi nước.

Vinh danh

Maxwell đã được vinh danh bởi:
 Đơn vị maxwell (Mx), một đơn vị dẫn xuất trong hệ CGS đo từ thông
 Giải thưởng Maxell của IEEE
 Dãy núi Maxwell, một dãy núi trên Sao Kim
 Khoảng trống Maxwell trong vành đai Sao Thổ
 Kính thiên văn James Clerk Maxwell, một kính thiên văn bước sóng dưới milimét, có đường kính 15 m.
 Tòa nhà James Clerk Maxwell của Đại học Edinburgh, nơi đặt khoa toán, vật lý và khí tượng học.
 Tòa nhà James Clerk Maxwell tại khu Waterloo của trường King's College London, một chức danh trong khoa vật lý, và hội các sinh viên vật lý được mang tên ông tại đại học này.
 Trung tâm James Clerk Maxwell tại trường Edinburgh Academy.
 Trung tâm Maxwell tại Đại học Cambridge, dành cho hợp tác giữa doanh nghiệp và các nhà khoa học trong lĩnh vực Công nghệ và khoa học Vật lý.
 Một bức tượng được dựng ở đường George, Edinburgh.
 Nhà sản xuất GPU Nvidia đã đặt tên của ông cho kiến trúc của dòng chip xử lý đồ họa GeForce 900.
Phần mềm ANSYS dành cho phân tích điện từ, mang tên Maxwell.

Công bố khoa học

Three of Maxwell's contributions to Encyclopædia Britannica appeared in the Ninth Edition (1878): Atom, Attraction,, and Ether; and three in the Eleventh Edition (1911): Capillary Action, Diagram, and Faraday, Michael.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục tham khảo

Liên kết ngoài

 James Clerk Maxwell, "Experiments on colour as perceived by the Eye, with remarks on colour-blindness". Proceedings of the Royal Society of Edinburgh, vol. 3, no. 45, pp. 299–301. (digital facsimile from the Linda Hall Library)

Nhà vật lý Scotland
Nhà vật lý lý thuyết
Nhà toán học Scotland
Hội viên Hội Hoàng gia
Nhà phát minh Scotland
Chết vì ung thư dạ dày
Mất năm 1879


title: Lecythis lurida

text:
Lecythis lurida là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil, nơi chúng được gọi là castanha-jarana.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Lecythis lurida. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Lecythis
Thực vật Brasil


title: Blue (ban nhạc)

text:
Blue là ban nhạc người Anh bao gồm 4 thành viên là Duncan James, Simon Webbe, Lee Ryan và Anthony Costa. Ban nhạc gây tiếng vang với các album phòng thu All Rise (2001), One Love (2002) và Guilty (2003), đều đạt vị trí quán quân tại Anh. Chỉ trong 4 năm hoạt động, họ phát hành tổng cộng 16 đĩa đơn và thực hiện 4 tour diễn vòng quanh thế giới, hợp tác thu âm cùng nhiều nghệ sĩ hàng đầu như Stevie Wonder, Elton John và Lil' Kim. Ban nhạc tạm dừng hoạt động vào năm 2004 và cho phát hành album tuyển tập Best of Blue vào cuối năm.

Blue tái hợp vào năm 2011 và là đại diện của Vương quốc Anh tham dự Eurovision Song Contest 2011 tại Düsseldorf với ca khúc "I Can" (vị trí 11 với 100 điểm). Năm 2013, họ phát hành album tiếp theo Roulette theo cùng là đĩa đơn "Hurt Lovers". Không lâu sau, họ nhận lời tham gia sự kiện tái hợp The Big Reunion cùng nhiều ban nhạc đình đám khác như Liberty X, Atomic Kitten và 5ive, sau đó là tour diễn cùng tên vòng quanh nước Anh. Ngày 27 tháng 3 năm 2013, Blue chính thức giới thiệu tour diễn vòng quanh thế giới đầu tiên của họ sau 10 năm.

Tổng cộng, Blue bán được hơn 15 triệu đĩa toàn thế giới. Theo British Phonographic Industry, ban nhạc bán được 3,6 triệu album và 1,4 triệu đĩa đơn tại Anh.

Tháng 4 năm 2015, Blue bị Sony Music thanh lý hợp đồng thu âm sau khi album cuối cùng của họ, Colours, chỉ bán được 4.000 đĩa trong tuần đầu tiên phát hành.

Lịch sử

2000–01: Thành lập và All Rise
Tháng 5 năm 1999, Lee Ryan (khi đó 15 tuổi) và Anthony Costa (17 tuổi) lần đầu gặp nhau khi Simon Cowell thành lập một ban nhạc cho chương trình This Morning của ITV. Ryan cùng Will Young (người sau này trở thành quán quân đầu tiên của chương trình Pop Idol vào năm 2002) được lựa chọn, tuy nhiên Cowell không lựa chọn Costa.

Năm 2000, Costa rủ người bạn thân Duncan James thành lập ban nhạc chung, và anh liền gọi cho Ryan. Quản lý Daniel Glatman nhớ lại: "Duncan tới gặp tôi cùng người bạn Antony Costa. Cả hai người họ cùng có mong muốn thành lập một ban nhạc. Khi tôi hỏi liệu họ còn có ai tham gia dự án này nữa không, thì họ nói có một người muốn gia nhập tên là Ryan. Cả ba người bọn họ tới gặp tôi vài ngày sau đó, và ngay lập tức tôi choáng váng trước khả năng của họ." Ryan, Costa, James và Glatman cảm thấy ban nhạc vẫn còn thiếu một yếu tố nào đó, vậy nên họ tổ chức một buổi thử giọng. Và thành viên thứ tư của ban nhạc lại chính là người chung phòng với Ryan, Simon Webbe.

Blue ngay lập tức thu âm với đội hình hoàn toàn mới mẻ này. Họ cho ra mắt đĩa đơn đầu tay "All Rise" vào tháng 5 năm 2001, đạt vị trí số 4 tại UK Singles Chart. Đĩa đơn tiếp theo "Too Close" được phát hành vào tháng 8 và có được vị trí quán quân. Không lâu sau đó, họ tới New York ghi hình đĩa đơn "If You Come Back" và tận mắt chứng kiến Sự kiện 11 tháng 9. Phỏng vấn trên tờ The Sun, Ryan đã bình luận "Thành phố New York đã trở nên tan hoang", và thốt lên câu hỏi "Vậy còn những con cá voi thì sao? Họ có vẻ đang phớt lờ đi mạng sống của động vật. Động vật cần được bảo vệ, và điều đó mới thực sự quan trọng." Sự kiện này tạo nên nhiều tranh cãi và khiến Blue mất hợp đồng thu âm lớn tại Mỹ và nhận được yêu cầu sa thải Ryan khỏi dự án. Tuy nhiên, ban nhạc vẫn giành được vị trí quán quân với "If You Come Back".

Album All Rise sau đó được ra mắt vào đúng dịp Giáng sinh và nhanh chóng có được vị trí số 1 tại UK Albums Chart với hơn 1,3 triệu bản chỉ riêng tại Anh. All Rise nhận được chứng chỉ 4x Bạch kim và có 63 tuần nằm trong top 75 của bảng xếp hạng trên. Đĩa đơn cuối cùng của album này, "Fly by II", đạt vị trí số 6 vào tháng 3 năm 2002.

Album nhận được phản ứng khá trái chiều từ giới phê bình. Sharon Mawer từ AllMusic cho album điểm 3.5/5 "Giọng hát hòa âm mang lại những cảm xúc đích thực, và có lẽ chính điều đó tạo nên sự khác biệt của Blue với những nhóm khác." Andre Paine từ tạp chí NME chỉ chấm điểm 5/10 khi cho rằng các ca khúc "nhìn chung cũng ổn, nhưng không quá khác biệt so với những bài hát của các cô nhóc mới lớn. Đó cũng là phong cách của những nhóm boyband thịnh hành. 'If You Come Back' là bản ballad... kiểu Backstreet Boys. Nhưng ít nhất Stargate & Ray Ruffin đều biết mình đang làm gì. Blue còn trẻ và rất tài năng, hứa hẹn sẽ thành công trong sự nghiệp âm nhạc sau này."

2002–04: One Love và Guilty
Album thứ hai của Blue, One Love, được phát hành vào tháng 10 năm 2002. Ba đĩa đơn trích từ album này là "One Love", "Sorry Seems to Be the Hardest Word" (cùng Elton John) và "U Make Me Wanna" lần lượt đạt các vị trí 6, 1 và 4 tại UK Singles Chart. "Supersexual" được ban nhạc lựa chọn để quảng bá cho tour diễn tại Nam Mỹ và Tây Ban Nha. Album đạt vị trí quán quân tại UK Albums Chart trong vòng một tuần, và tới ngày 20 tháng 12 năm 2003, album đạt chứng chỉ 4× Bạch kim.

Tháng 6 năm 2003, Hugh và David Nicholson tới nhóm Blue (Scotland) tiến hành khởi kiện tác quyền đối với ban nhạc và hãng đĩa EMI với khoản bồi thường 5 triệu bảng. Đơn kiện được toà Phúc thẩm xem xét do liên quan tới vấn đề sử dụng tên Blue làm nghệ danh. Sau vài phiên thương thảo, cả hai bên đã tiến tới thống nhất cùng chia sẻ tên Blue cho các hoạt động thương mại.

Album thứ 3 của Blue có tên Guilty phát hành vào tháng 11 năm 2003, đạt vị trí quán quân tại Anh ngay tuần đầu tiên phát hành với doanh số hơn 100.000 bản. Cả 4 đĩa đơn theo kèm đều lọt vào top 10 tại Anh bao gồm "Guilty" (2), "Signed, Sealed, Delivered, I'm Yours" (cùng Stevie Wonder và Angie Stone, 11), "Breathe Easy" (4) và "Bubblin'" (9). "The Gift" được ban nhạc lựa chọn để quảng bá tại thị trường Nhật Bản. Tổng cộng, album bán được hơn 1 triệu bản chỉ riêng tại Anh và nhận chứng chỉ 2x Bạch kim đúng một tháng sau.

2004–05: Best of Blue và tạm dừng hoạt động

Tháng 11 năm 2004, Blue ra mắt album tuyển tập mang tên Best of Blue. Các đĩa đơn theo kèm bao gồm "Curtain Falls" đạt vị trí số 4 tại Anh, "Get Down on It" và "Only Words I Know" có vị trí số 2 tại Ý và Pháp. Album cũng giành được vị trí á quân tại UK Albums Chart và nhận chứng chỉ 2x Bạch kim.

Mặt B của album là những giai điệu chưa từng được công bố của ban nhạc, do các thành viên Costa và Webbe lựa chọn. Ba ca khúc chỉ phát hành tại thị trường Nhật Bản là "The Gift", "It's Alright" và "Elements" cũng được bổ sung vào album. Best of Blue còn có cả đĩa đơn solo đầu tay của James là "I Believe My Heart", trong bản thu trực tiếp "Lonely This Christmas" từ đĩa CD:UK vốn được đề xuất chọn làm ca khúc số 7 của album lại bị loại bỏ không rõ lý do. Phiên bản album này được ra mắt vào tháng 7 năm 2005 tại nhiều quốc gia châu Âu, tại Nhật Bản, Thái Lan và Trung Quốc, nhưng lại không được phát hành tại Anh.

Cuối năm 2005, ban nhạc chính thức tuyên bố tạm dừng hoạt động để các thành viên có cơ hội phát triển sự nghiệp ca sĩ. Họ có ý định tái hợp vào năm 2009 nhưng không thành công.

2011–12: Eurovision Song Contest
Ngày 29 tháng 1 năm 2011, Blue tuyên bố tái hợp để đại diện Vương quốc Anh tranh tài tại Eurovision Song Contest 2011 với đĩa đơn mới "I Can". Lần tái hợp này cũng đánh dấu 10 năm thành lập ban nhạc, và họ quyết định ra mắt bộ phim tài liệu nhỏ có tên Eurovision: Your Country Needs Blue, công chiếu vào tháng 4 cùng năm ngay trước đêm chung kết của cuộc thi. Đây là lần thứ 3 mà ban nhạc được tận hưởng không khí của cuộc thi này từ vòng sơ loại của Vương quốc Anh: Ryan từng sáng tác ca khúc "Guardian Angel", trình bày Andy Scott-Lee (2005); Costa thậm chí về nhì vòng sơ loại năm 2005 với ca khúc "It's A Beautiful Thing"; trong khi James từng dẫn chương trình cho Eurovision: Your Country Needs You 2009. Bản thân James cũng là người được công bố thể lệ bình chọn cho cuộc thi Eurovision Song Contest 2009.

Blue là nghệ sĩ đầu tiên kể từ The Shadows (1975) từng có đĩa đơn quán quân UK Singles Chart trước khi tham gia vòng loại Eurovision, và cũng là nghệ sĩ đầu tiên kể từ Sonia (1993) đạt thành tựu này trước khi tham gia vòng chung kết châu lục. Ca khúc "I Can" lần đầu được giới thiệu vào ngày 11 tháng 3 năm 2011 trong chương trình The Graham Norton Show. Tại đêm chung kết, ca khúc về vị trí 11 với 100 điểm. Sau cuộc thi, Blue cho rằng kết quả của họ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố chính trị, khi cho rằng thứ hạng của họ hoàn toàn có thể được cải thiện nếu nhiều quốc gia từ chối bỏ phiếu cho Vương quốc Anh. Quan điểm này có cơ sở khi European Broadcasting Union công bố Blue về thứ 5 trong vòng bỏ phiếu của công chúng, nhưng chỉ đạt thứ 22 từ phía phiếu bầu của ban giám khảo. James khẳng định rằng kết quả không ảnh hưởng tới sự trở lại của âm nhạc Anh: "Hoàn cảnh tệ nhất cũng không thể khiến chúng tôi từ bỏ ý định ra mắt album mới. Và đó không phải là sản phẩm cuối cùng của chúng tôi – chúng tôi thực sự mong muốn tái hợp ban nhạc."

Trong một bài phỏng vấn, Blue cho biết sẽ hợp tác cùng ca sĩ R&B Bruno Mars trong album tiếp theo của ban nhạc. Trả lời Digital Spy, Ryan chia sẻ: "Chúng tôi cũng hợp tác cùng Ne-Yo, và một số ca khúc do cá nhân tôi sáng tác cũng sẽ được đưa vào album. Ngoài ra có một ca khúc trình bày cùng Mars có tên "Black and Blue" mà anh ấy từng gửi cho chúng tôi nghe từ vài năm trước với nhiều nốt hay ở đoạn điệp khúc." RedOne tham gia sản xuất 3 ca khúc, và ban nhạc cảm thấy đây là "sản phẩm tốt nhất từ trước tới nay của mình". Tháng 2 năm 2012, Blue tổ chức tour diễn nhỏ tại Manila cùng nhóm A1 và Jeff Timmons trong 3 buổi diễn khác nhau (ngày 25 tháng 2 tại Smart Araneta Coliseum và ngày 28 tháng 2 tại Singapore Indoor Stadium). Tour diễn này có tên Boybands: The Greatest Hits Tour.

2012–2019: Roulette và Colours
Ngày 22 tháng 6 năm 2012 tại Trung Quốc, Blue lần đầu giới thiệu với công chúng ca khúc mới có tên "Hurt Lovers". Trong đoạn phỏng vấn ngắn ngay sau tour diễn, họ tiết lộ đây là một trong những album chủ đạo của album tái hợp ban nhạc. Sau những phản hồi tích cực tại châu Á, đĩa đơn này chính thức ra mắt tại Đức vào ngày 6 tháng 10 cùng năm. Không lâu sau, bộ phim Schlussmacher xin phép quyền sử dụng bài hát này, và ca khúc chính thức được phát hành toàn cầu vào ngày 4 tháng 1 năm 2013. Đĩa đơn theo kèm bản trình diễn trực tiếp tại Vocea României vào tháng 12 năm 2012 và trong khuôn khổ tour diễn vòng quanh nước Đức của ban nhạc. Trước đó vào tháng 10, trên trang facebook chính thức, Blue tuyên bố album tiếp theo của nhóm mang tên Roulette. Album cũng sớm được ưu tiên phát hành trước tại thị trường Đức vào cuối tháng 1 năm 2013 Bìa đĩa là hình ban nhạc chụp trong một quán casino không có người. Ngày 25 tháng 2 năm 2013, Blue nhận lời tham gia chương trình The Big Reunion của kênh truyền hình ITV 2.

Blue lên kế hoạch trình diễn tại nhà hát Hammersmith Apollo vào ngày 26 tháng 2 năm 2013, và toàn bộ vé chương trìnhd đã bán chạy hết ngay khi được giới thiệu vào ngày 31 tháng 1. DVD của chương trình được phát hành vào tháng 4 cùng năm. Ngày 11 tháng 2, với hiệu ứng tích của dự án The Big Reunion, ban nhạc tuyên bố sẽ lưu diễn vòng quanh nước Anh từ ngày 3–12 tháng 5 năm 2013.

Ngày 28 tháng 4 năm 2013, Blue phát hành album thứ tư mang tên Roulette tại Anh và Ireland. "I Can" được ban nhạc chọn làm đĩa đơn quảng bá của album. Đĩa đơn này được ra mắt vào ngày 1 tháng 5 dưới dạng tải kỹ thuật số, kèm với phiên bản thường được bày bán sau đó vài ngày. Tuy nhiên, "I Can" chỉ đạt vị trí 16 tại UK Singles Chart và là đĩa đơn có thứ hạng thấp nhất của Blue từ trước tới nay. "Hurt Lovers" là đĩa đơn chính thức đầu tiên của Roulette, được phát hành vào ngày 4 tháng 1. "Without You" là đĩa đơn tiếp theo của album, theo kèm là video âm nhạc được ra mắt tại Đức, Áo và Thụy Sĩ. Đĩa đơn thứ ba "Break My Heart" được giới thiệu trên sóng phát thanh vào ngày 29 tháng 6 và dưới dạng tải kỹ thuật số vào ngày 5 tháng 8 năm 2013. Đĩa đơn này được quảng bá tại Đức và Anh, với video âm nhạc theo kèm được ra mắt vào ngày 18 tháng 8. Tiếp theo đó là các đĩa đơn "Broken" và "Ayo", được phát hành vào ngày 2 tháng 2 năm 2014.

Tháng 11 năm 2014, Blue tuyên bố đạt được thỏa thuận sản xuất album cùng Sony Music, và album phòng thu thứ 5 của họ sẽ mang tên Colours, phát hành ngày 9 tháng 3 năm 2015. Tuy nhiên, doanh thu nghèo nàn với chỉ 4.000 đĩa tiêu thụ trong tuần đầu tiên khiến họ ngay lập tức bị thanh lý hợp đồng vào tháng 4 cùng năm. Blue vẫn thực hiện tour diễn vòng quanh nước Anh trong các thảng 3 và 4 năm 2015. Ngày 9 tháng 5, họ trình diễn tại chương trình VE Day 70: A Party to Remember tại Horse Guards Parade. Họ lên kế hoạch sản xuất album phòng thu tiếp theo vào năm 2017, tuy nhiên đề xuất đã bị Sony từ chối. Họ quyết định đi tour trong vòng 2 năm trước khi mỗi thành viên bắt đầu những dự án cá nhân: Costa và James tập trung vào diễn xuất, trong khi Ryan và Webbe tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp ca hát solo. Năm 2019, ban nhạc tuyên bố không còn tham vọng sản xuất album phòng thu mà chỉ đi lưu diễn cùng nhau.

2021–nay: 20th Anniversary Heart & Soul Tour
Ngày 30 tháng 11 năm 2021, Blue tuyên bố tái hợp và lưu diễn nhân dịp kỷ niệm 20 năm thành lập ban nhạc. Tour diễn có sự tham gia của ban nhạc Atomic Kitten. Trong bài phỏng vấn trên chương trình This Morning, họ tiết lộ sẽ thu âm một album mới và cho ra mắt trong thời gian lưu diễn này. Ngày 11 tháng 4 năm 2022, ban nhạc cho giới thiệu album phòng thu thứ 6 mang tên Heart & Soul, dự kiến phát hành vào ngày 9 tháng 9 cùng năm.

Danh sách đĩa nhạc

 All Rise (2001)
 One Love (2002)
 Guilty (2003)
 Roulette (2013)
 Colours (2015)

Tour

 One Love Tour (2002–2003)
 Guilty Tour (2003–2004)
 Greatest Hits Tour (2005)
 Roulette Tour (2013)
 Colours Tour (2015–2016)
 Blue Live (2016–2017)
 20th Anniversary Heart & Soul Tour (2022)

Tour kết hợp
 The Big Reunion  (2013)
 The Big Reunion Boy Band Tour  (2014)

Đề cử và giải thưởng

|-
| style"text-align:center;" rowspan="2"|2001
|"All Rise"
|The Record of the Year cho Đĩa đơn của năm
|
|-
|Blue
|TMF Award cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất
|
|-
| style"text-align:center;" rowspan="2"|2002
|Blue
|Giải Brit cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất
|
|-
|Blue
|Giải Brit cho Nghệ sĩ Pop xuất sắc nhất
|
|-
| style"text-align:center;" rowspan="4"|2003
|Blue
|Giải Brit cho Ban nhạc xuất sắc nhất
|
|-
|Blue
|Giải Brit cho Nghệ sĩ Pop xuất sắc nhất
|
|-
|Blue
|MTV Asia Awards cho Nghệ sĩ Pop được yêu thích nhất
|
|-
|Blue
|MTV Asia Awards cho Nghệ sĩ mới đuợc yêu thích nhất
|
|-
| style"text-align:center;"|2004
|Blue
|MTV Asia Awards cho Nghệ sĩ Pop được yêu thích nhất
|
|-
| style"text-align:center;"|2005
|Blue
|MTV Asia Awards cho Nghệ sĩ Pop được yêu thích nhất
|
|}

Tham khảo

Ban nhạc pop
Người đoạt giải BRIT
Nghệ sĩ của Virgin Records
Ban nhạc từ Luân Đôn
Nghệ sĩ của Sony/ATV Music Publishing
Người tham gia Eurovision Song Contest 2011


title: Laujuzan

text:
Laujuzan  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 122 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Đạo Phu

text:
Đạo Phu(chữ Hán giản thể: 道孚县, tiếng Tạng: rtavu, Hán Việt: Đạo Phu huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 7546 km2, dân số năm 2000 là 44.848 người. Đây là nơi sinh sống của người Tạng, Hán, Khương, Hồi, Miêu…tổng cộng có 16 dân tộc. Huyện Đạo Phu có 2 trấn (Tiên Thủy và Bát Mỹ); 20 hương: Cách Tây, MaTư, Khổng Sắc, Cát Tạp, Á Trá, Trọng Ni, Hồng Đính, Trát Thi, Hạ Tha, Ngoã Nhật, Mộc Như, Giáp Tư Khổng, Giáp Tông, Thất Mỹ, Ngân Ân, Duy Tha, Long Đăng, Hiệp Đức, Sắc Tạp, Sa Xung.

Tham khảo

Cam Tư
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Wormerland

text:
là một đô thị ở tỉnh Noord-Holland của Hà Lan.

Các trung tâm dân cư
Đô thị Wormerland bao gồm các trung tâm dân cư sau:  Jisp, Neck, Oostknollendam, Spijkerboor, Wijdewormer, Wormer.

Đô thị này giáp Beemster, Graft-De Rijp, Zaanstad, Oostzaan, Landsmeer và Purmerend.

Tham khảo

Đô thị Noord-Holland


title: Rophites schoenitzeri

text:
Rophites schoenitzeri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Dubitzky mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Rophites
Động vật được mô tả năm 2005


title: Ferdinand de Saussure

text:
Ferdinand de Saussure  (; 26 tháng 11 năm 1857 – 22 tháng 2 năm 1913) là một nhà ngôn ngữ học và ký hiệu học người Thụy Sĩ sinh ra và lớn lên tại Genève. Những tư tưởng của ông đã đặt nền móng cho những thành tựu phát triển rực rỡ của ngôn ngữ học cũng như ký hiệu học thế kỷ 20. Ông được công nhận rộng rãi là một trong những cha đẻ của ngôn ngữ học hiện đại và một trong hai cha đẻ của ngành ký hiệu học (cùng với Charles Sanders Peirce), hay sémiologie theo cách gọi của Saussure.

Tiểu sử
De Saussure sinh ra vào năm 1857. Thiếu thời, ông đã bộc lộ những bẩm chất tài năng và thông thái. Sau một năm học các thứ tiếng Latin, Hy Lạp, Phạn và một số các học phần khác tại Đại học Genève, ông bắt đầu công việc tại Đại học Leipzig từ năm 1876. Hai năm sau ông trải qua một năm học tập tại Berlin. Tại đây ông đã cho ra đời tác phẩm Mémoire sur le système primitif des voyelles dans les langues indo-européenes (Dẫn luận về hệ thống nguyên âm nguyên thủy trong ngôn ngữ Ấn-Âu). Ông quay lại Đại học Leipzig và nhận bằng tiến sĩ vào năm 1880. Không lâu sau đó ông định cư ở Paris. Tại đây ông làm giảng viên bộ môn ngôn ngữ cổ đại và hiện đại. Ông giảng dạy 11 năm tại Paris và trở về Genève vào năm 1891. Tại đây, ông giảng dạy tiếng Phạn và ngôn ngữ Ấn-Âu cho Đại học Genève. Mãi cho đến năm 1906, ông bắt đầu giảng dạy khóa trình Ngôn ngữ học Đại cương và đây chính bộ môn mà de Saussure dồn hết tâm huyết vào nó cho đến khi ông nhắm mắt vào năm 1913.

Ảnh hưởng của de Saussure

Giáo trình Ngôn ngữ học Đại cương
Tác phẩm để đời của de Saussure là Cours de linguistique génerale (Giáo trình Ngôn ngữ học Đại cương), xuất bản vào năm 1916 bởi hai cựu sinh viên của ông là Charles Bally và Albert Sechehaye. Ấn bản dựa trên các bài giảng của de Saussure tại Đại học Genève. Giáo trình đã trở thành hạt mầm cho các công trình ngôn ngữ học của thế kỷ 20.

Trong giáo trình, de Saussure đưa ra một số các cặp lưỡng phân để làm ranh giới phân định việc nghiên cứu ngôn ngữ. Trong các cặp đó có các cặp như: ngôn ngữ và lời nói; nội tại và ngoại vi. Sau đó ông đi đến giới hạn việc nghiên cứu, không quan tâm tới những vấn đề thuộc lời nói và các mặt ngoại vi của ngôn ngữ.

Mặt tích cực
De Saussure đã tạo ra một bước ngoặt trong lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ học. Ông đã phát hiện bản chất hệ thống của ngôn ngữ và sự quy định lẫn nhau của ngôn ngữ trong một hệ thống. Ông đã vạch ra một phương hướng tiếp cận mới cho việc nghiên cứu ngôn ngữ, làm nền tảng cho những nghiên cứu khoa học khác, ngay cả những lĩnh vực không thuộc ngôn ngữ học. Ông đã nâng vị trí nghiên cứu ngôn ngữ lên ngang tầm với những lĩnh vực nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn đương thời.

Mặt hạn chế
De Saussure đã tự "đóng khung" vào việc chỉ nghiên cứu nội tại ngôn ngữ học, làm cho mọi hướng nghiên cứu mở rộng của ngôn ngữ học đi vào ngõ cụt: "Chúng tôi cho rằng việc nghiên cứu các hiện tượng ngoại vi của ngôn ngữ có thể đạt được những thành quả tốt đẹp, nhưng không thể cho rằng không có nó thì không thể hiểu được cơ chế nội tại của ngôn ngữ.". Ông đã loại bỏ hẳn những cái thuộc phạm trù lời nói ra khỏi phạm vi nghiên cứu ngôn ngữ: "Gộp ngôn ngữ và lời nói vào một quan điểm duy nhất sẽ là không tưởng.". Việc tạo ra cặp lưỡng phân giữa ngôn ngữ và lời nói của de Saussure đã hình thành sự khái quát hóa trong ngôn ngữ, nhưng mặt khác nó lại làm cho việc nghiên cứu những đơn vị cao hơn của ngôn ngữ bị bế tắc. Câu và các đơn vị trên câu đều bị Saussure xếp vào lời nói và coi như nằm ngoài phạm vi nghiên cứu của ngôn ngữ.

Tham khảo

Thư mục

Nguồn sơ cấp

Nguồn thứ cấp

Sách chuyên khảo

Tuyển tập và kỷ yếu

Liên kết ngoài

Nhà ngôn ngữ học Thụy Sĩ
Sinh năm 1857
Mất năm 1913
Người Genève


title: Lasioglossum deliense

text:
Lasioglossum deliense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1910


title: Galerucella funesta

text:
Galerucella funesta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Biarre

text:
Biarre là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Thị trấn này tọa lạc 35 dặm Anh về phía đồng nam của Amiens trên đường D227.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(Tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Biarre sur le site de l'Insee
 Biarre sur le site du Quid

Xã của Somme


title: Quán bar

text:
Quầy bar hay quán bar là một cái bàn hẹp dài hoặc ghế dài được thiết kế để pha chế bia hoặc đồ uống có cồn khác. Ban đầu bàn cao ngang ngực, và một phần thanh thường bằng đồng, chạy theo chiều dài của bàn, ngay trên chiều cao sàn, để khách hàng đặt chân lên, đặt tên cho cái bàn. Trong nhiều năm, chiều cao của các thanh được hạ xuống, và phân cao được thêm vào và thanh bằng đồng thau vẫn còn cho đến ngày nay.

Tên gọi bar trở nên đồng nhất với công việc kinh doanh, (còn được gọi là một saloon hay một tửu quán hoặc đôi khi là một pub hay club, đề cập đến cơ sở thực tế, như trong pub bar hoặc club bar v.v.) là một cơ sở kinh doanh bán lẻ phục vụ đồ uống có cồn, như bia, rượu vang, rượu mùi, cocktail cùng các loại đồ uống khác như nước khoáng và nước ngọt. Các quán bar cũng thường bán các loại đồ ăn nhẹ như khoai tây lát mỏng (còn gọi là khoai tây chiên) hoặc đậu phộng, để phục vụ các khách hàng có nhu cầu.

Một số loại quán bar chẳng hạn như quán rượu, cũng có thể phục vụ thức ăn từ thực đơn nhà hàng.  Thuật ngữ này cũng dùng để chỉ quầy và khu vực phục vụ đồ uống. Thuật ngữ "bar" xuất phát từ thanh kim loại hoặc thanh gỗ (rào chắn) thường nằm dọc theo chiều dài của quầy bar.

Lịch sử

Đã có nhiều tên khác nhau cho các không gian uống rượu công cộng trong suốt lịch sử.  Trong thời kỳ thuộc địa của Hoa Kỳ, các tửu quán là một nơi gặp gỡ quan trọng, vì hầu hết các tổ chức khác đều yếu.  Trong thế kỷ 19, các "saloon" có vai trò quan trọng đối với thời gian giải trí của tầng lớp lao động. Ngày nay, ngay cả khi một cơ sở sử dụng tên khác, chẳng hạn như "tavern" (tửu quán) hay "saloon" hoặc, ở Vương quốc Anh, một "pub", khu vực nơi người pha chế rót hoặc pha chế đồ uống trong cơ sở thường được gọi là "quầy bar".

Việc bán và/hoặc tiêu thụ đồ uống có cồn đã bị cấm trong nửa đầu thế kỷ 20 tại một số quốc gia, bao gồm Phần Lan, Iceland, Na Uy và Hoa Kỳ. Tại Mỹ, các quán bar bất hợp pháp trong thời kỳ Cấm rượu được gọi là các "speakeasy", "blind pig" và "blind tiger".

Hạn chế pháp lý

Luật pháp tại nhiều khu vực pháp lý cấm trẻ vị thành niên đi vào một quán bar.

Các thành phố, thị xã thường có những hạn chế pháp lý vào nơi các quán bar có thể được mở và trên các loại rượu mà họ có thể phục vụ cho khách hàng của họ.

Một số quốc gia Hồi giáo, bao gồm Brunei, Iran, Libya, Ả Rập Xê Út và UAE, cấm quán bar vì lý do tôn giáo. Một số nước Hồi giáo khác, bao gồm Qatar và UAE, cho phép các quán bar dành riêng cho người không theo đạo Hồi.

Các loại quầy bar

Phân loại theo tính chất

Một quầy cocktail là một quầy bar rộng quy mô thường nằm bên trong một khách sạn, nhà hàng, hoặc sân bay.

Một quầy rượu là một quầy bar mang tính thanh lịch chỉ phục vụ rượu vang (không có bia hay rượu). Khách quen của các quầy bar này có thể nếm rượu vang trước khi quyết định mua chúng. Một số quầy rượu cũng phục vụ đồ ăn nhẹ.

Một dive bars là một quầy bar rất" bình dân", và có thể mang nhiều tính chất thô tục.

Phân loại theo loại hình giải trí

Các quầy bar phân loại theo các loại hình giải trí mà họ cung cấp bao gồm:

Vũ thoát y, các quán bar có thể cung cấp các loại hình múa cột, và vũ nữ thoát y. Hầu hết các quán bar loại này kiểm soát chặt chẽ độ tuổi khách hàng
Quán bar thể thao, nơi mà người hâm mộ thể thao có thể xem các trò thể thao trên màn hình lớn ngay tại quán
 Quán bar - vũ trường, (hay còn gọi là hộp đêm) nơi các khách hàng có thể nhảy trên một sàn nhảy lớn theo các điệu nhạc do một DJ điều khiển. Đây cũng là nguồn gốc của điệu nhảy Disco.

Phân loại theo khách hàng

Các quán bar phân loại theo các loại khách hàng quen thường đến quán như:
 Quán bar dành cho người đi xe gắn máy và những người đam mê hay thành viên câu lạc bộ xe gắn máy. Loại hình này phổ biến tại Mỹ
 Quán bar đồng tính, nơi mà đồng tính nam hay nữ có thể sinh hoạt xã hội với nhau.
 Quán bar cho cảnh sát và những người làm công việc an ninh ngoài giờ làm.
 Quán bar nơi những người chưa lập gia đình của cả hai giới có thể gặp nhau và giao tiếp
 Quán bar sinh viên, thường nằm gần các trường đại học, nơi mà hầu hết các khách hàng quen là sinh viên.

Nghĩa của từ "Bar"
Một quầy lớn nơi các loại rượu được phục vụ bởi một "bartender" gọi là quầy bar. Thuật ngữ này được áp dụng, như là một phép chuyển nghĩa với từ bar (nghĩa là Thanh cứng trong tiếng Anh). Các quầy bar thường trữ một loạt các loại bia, rượu vang, rượu, và nguyên liệu, và được tổ chức để tạo thuận lợi về điều kiện làm việc của các bartender.

Từ "bar" trong hoàn cảnh này đã sử dụng từ năm 1592 khi nhà soạn kịch Robert Greene đề cập trong A Noteable Discovery of Coosnage. Tuy nhiên cách phục vụ đồ uống kiểu này được cho là do Isambard Kingdom Brunel sáng chế nhằm phục vụ thật nhanh các khách hàng đang vội bắt tàu hỏa tại ga Swindon khi công ty Great Western Railway đổi tàu.Cũng có ý kiến cho rằng các bar đầu tiên để phục vụ rượu được lắp đặt tại các khách sạn Great Western trên trạm Paddington, Luân Đôn.

Quầy phục vụ các loại thực phẩm và đồ uống cũng có thể được gọi là quán bar. Ví dụ như quán bar salad, sushi bar, và sundae bar.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
International Bar Database

Quán uống

Quán uống theo loại
Nhà hàng theo loại


title: Saint-Laurent-l'Abbaye

text:
Saint-Laurent-l'Abbaye là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Histricosceptrum

text:
Histricosceptrum là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Histricosceptrum bao gồm:

 Histricosceptrum atlantis (Clench & Aguayo, 1938)
 Histricosceptrum bartletti (Clench & Aguayo, 1940)
 Histricosceptrum xenismatis (Harasewych, 1983)

Chú thích

Tham khảo

Turbinellidae


title: Carmona, Cavite

text:
Đô thị Carmona (Tiếng Filipino: Bayan ng Carmona) là đô thị hạng 4 ở tỉnh of Cavite, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 68.135 người với diện tích 30,9  km².

Các đơn vị dân cư

Carmona được chia thành 14 khu dân cư (khu phố) (barangay).

 Bancal
 Cabilang Baybay
 Lantic
 Mabuhay
 Maduya
 Milagrosa
 Barangay 1 (Pob.)
 Barangay 2 (Pob.)
 Barangay 3 (Pob.)
 Barangay 4 (Pob.)
 Barangay 5 (Pob.)
 Barangay 6 (Pob.)
 Barangay 7 (Pob.)
 Barangay 8 (Pob.)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
Philippine Carmona Estates

Đô thị của Cavite


title: Bufo caeruleostictus

text:
Bufo caeruleostictus là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

Cisneros-Heredia, D., Almandáriz, A., Yánez-Muñoz, M., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Bufo caeruleostictus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

C
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật được mô tả năm 1859
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Ecuador


title: Notylia pentachne

text:
Notylia pentachne là một loài phong lan thấy từ Panama tới miền bắc Venezuela.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

pentachne
Thực vật được mô tả năm 1854


title: Martin Weinek

text:
Martin Weinek (sinh ngày 5 tháng 6 năm 1964 ở Leoben, Steiermark) là một nam diễn viên người Áo, chuyên đóng các vai lập dị, chủ trại nho, doanh nhân và làm việc trong ngành giải trí, có thể được biết nhiều với vai diễn chính trong một series phim truyền hình Chú chó Thám tử Rex (tựa gốc: Inspector Fritz Kunz). Anh cũng còn làm chủ một hãng sản xuất rượu tại Áo.

Weinek học kịch nghệ từ năm 1983 đến 1986 giáo sư Peter P. Jost.

Từ năm 1986, anh tham gia một vai trong vở Nhóm 80 tại những nhà hát ở Viên và đóng một vai nhỏ trong bộ phim Nachsaison (After-season), trong vai một cậu bé thợ máy.

Vào năm 1987, anh tham gia các kỳ lễ hội Recklinghausen dưới sự đạo diễn của Georg Mittendrein trong phim The Lechner Edi looks into Paradise và vào vai một người quét đường trong phim Müllomania của đạo diễn Dieter Berner. Sau khi chuyển đến Jura Soyfertheater Wien (1988-1989) cũng như là đến các sân khấu kịch nghệ khác hay vào vai trò của một đạo diễn kịch, tham gia vào vai trò chỉ đạo nghệ thuật tại nhà hát thành phố Hernalser từ khoản năm 1990 đến 1991.

Trong khoảng thời gian đó, đã một lần nữa và lần nữa đóng các bộ phim nhựa cũng như truyền hình, ví dụ vào năm 1989 trong mùa thứ sáu của series phim truyền hình dạng "mì ăn liền" có tên Calafati Joe.

Ngoài công việc diễn xuất, an cũng là người người chuyên trông nho cùng với vợ tên là Eva, cô cũng một diễn viên kịch sau khi đã học xong kịch nghệ trước tiên. Cả hai người bắt đầu sở thích trồng nho vào năm 1993, và có một trang trại nho rộng 3 hecta gần Heiligenbrunn.

Các phim đã tham gia

 1989: Calafati Joe (tv series)
 1999-2004, 2008-: Chú chó Thám tử Rex (tv series)
 2004: Silentium
 2005: Grenzverkehr
 2006: Unter weißen Segeln (Episode Träume am Horizont)
 2007: Die Rosenheim-Cops (Episode Liebe bis zum Ende)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Link ORF  (in Tiếng Đức)
 Weinek als Weinbauer,His Wine Production  (in Tiếng Đức)

Diễn viên sân khấu Áo
Diễn viên điện ảnh Áo
Viticulturists


title: 8568 Larrywilson

text:
8568 Larrywilson (1996 RU2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 9 năm 1996 bởi NEAT ở Haleakala.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Chirnogeni

text:
Chirnogeni là một xã ở hạt Constanţa, România.

Xã này có 2 làng:
 Chirnogeni (tên lịch sử: Ghiuvenlia, )
 Credinţa (tên lịch sử: Sofular)
 Plopeni (tên lịch sử: Cavaclar)

Tham khảo

Xã của hạt Constanța


title: Gymnopilus fulvosquamulosus

text:
Gymnopilus fulvosquamulosus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus fulvosquamulosus at Index Fungorum

fulvosquamulosus


title: Beilschmiedia pahangensis

text:
Beilschmiedia pahangensis là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Beilschmiedia pahangensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
P


title: Chuyển tự tiếng Thái sang ký tự Latinh

text:
Chuyển tự tiếng Thái sang ký tự Latinh hiện có một hệ thống chính thức, sử dụng để ghi các tên đường phố và các ấn phẩm của Chính phủ. Hệ thống này do Hội Hoàng gia Thái Lan lập ra, gọi là Hệ thống Chuyển tự Tiếng Thái Hoàng gia, tên tiếng Anh là Royal Thai General System of Transcription và viết tắt là RTGS.

Đặc điểm
Hệ thống chuyển tự tiếng Thái sang ký tự Latinh này có đặc điểm sau:
 Chỉ sử dụng các chữ cái Latinh, không dùng dấu thanh.
 Các nguyên âm đơn hay đôi đều được biểu hiện bằng 5 chữ cái a, e, i, o, u của Bảng mẫu tự phiên âm quốc tế đứng một mình hoặc ghép với nhau.
 Các phụ âm cũng sử dụng từ Bảng mẫu tự phiên âm quốc tế, ngoại trừ:
 các phụ âm p, t, k khi được ghép với h để có "h" as "ph", "th", "kh" và phát âm giống [pʰ, tʰ, kʰ] trong Bảng mẫu tự phiên âm quốc tế.
 có thêm chữ cái "ng".
 "ch" được phát âm nhẹ giống như trong tiếng Việt.
 phụ âm đứng cuối từ không được phát âm, giống như trong tiếng Việt.

Phê phán
Hệ thống chuyển tự tiếng Thái sang ký tự Latinh chính thức này bị phê phán là không đủ để giúp người nước ngoài học tiếng Thái Lan vì nó không có các dấu thanh trong khi tiếng Thái có tới 5 thanh điệu.

Bảng chuyển tự

Phụ âm

Nguyên âm

Nhóm khác

Bảng Unicode

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Công cụ chuyển đổi ký tự tiếng Thái sang ký tự Latinh dựa trên nền Windows.

Tiếng Thái
Thái
Văn hóa Thái Lan


title: Haustellum tweedianum

text:
Haustellum tweedianum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo
 Macpherson, J.H. 1959. New gastropods from North Australia. Memoirs of the National Museum of Victoria, Melbourne 24: 51–57, 1 pl.
 Macpherson, J.H. 1962. New name for Murex espinosus Macp. Memoirs of the National Museum of Victoria 25: 176
 Ponder, W.F. & Vokes, E.H. 1988. A revision of the Indo-West Pacific fossil and recent species of Murex s.s. and Haustellum (Mollusca: Gastropoda: Muricidae). Records of the Australian Museum 8: 1–160
 Wilson, B. 1994. Australian Marine Shells. Prosobranch Gastropods. Kallaroo, WA : Odyssey Publishing Vol. 2 370 pp.
 Merle D., Garrigues B. & Pointier J.-P. (2011) Fossil and Recent Muricidae of the world. Part Muricinae. Hackenheim: Conchbooks. 648 pp. page(s): 69
 Houart R. (2014). Living Muricidae of the world. Muricinae. Murex, Promurex, Haustellum, Bolinus, Vokesimurex and Siratus. Harxheim: ConchBooks. 197 pp.
 Ponder W.F. & Vokes E.H. (1988) A revision of the Indo-West Pacific fossil and Recent species of Murex s.s. and Haustellum (Mollusca: Gastropoda: Muricidae). Records of the Australian Museum suppl.8: 1–160

T
Động vật được mô tả năm 1962


title: Emmanuelle Béart

text:
Emmanuelle Béart (sinh ngày 14.8.1963) là nữ diễn viên người Pháp, đã xuất hiện trên hơn 50 phim và sản phẩm truyền hình từ năm 1972. Béart đã đoạt một giải César cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất cho vai diễn trong phim Manon des Sources (1986). Cô cũng được đề cử 7 lần cho giải César cho nữ diễn viên triển vọng và giải César cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.

Thời niên thiếu
Béart có tên khai sinh là Emmanuelle Béhart-Hasson sinh tại Saint Tropez (vài nguồn nói là tại Gassin), ở vùng Riviera thuộc Pháp, là con gái của Geneviève Galéa - một cựu người mẫu - và Guy Béart, một ca sĩ kiêm thi sĩ. Mẹ của Beart là người có 3 dòng máu Hy Lạp, Malta, và Croatia, còn người cha sinh trong một gia đình Do Thái – có tổ tiên là người Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Nga.

Ở tuổi 15, côị được gia đình gửi sang Montréal để học tiếng Anh trong vài năm.

Sự nghiệp
Béart được nhận vai diễn trong phim Tomorrow's Children năm 1976. Ở tuổi thanh thiếu niên, cô xuất hiện trong các đoạn ngắn trên truyền hình, sau đó sang Montréal, Canada làm cô giữ trẻ. Năm sau, cô trở về Pháp để theo học trường kịch nghệ ở Paris. Một thời gian ngắn sau, cô diễn xuất vai người lớn đầu tiên trong một phim, và năm 1986, cô trở nên nổi tiếng trong vai diễn đối diện với Yves Montand trong phim Manon des Sources. Phim này đã mang lại cho cô Giải César cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất năm 1987. Cô cũng đoạt "Giải nữ diễn viên xuất sắc nhất" tại Liên hoan phim quốc tế Moskva cho vai chính trong phim A French Woman năm 1995.

Ngoài ra, cô cũng được đề cử cho 7 giải César trong các thể loại giải César cho nữ diễn viên triển vọng và giải César cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong các phim dưới đây:

Đề cử giải César cho nữ diễn viên triển vọng:
 1985 — A Strange Passion
 1986 — Love on the Quiet

Đề cử giải César cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất:
 1990 — Children of Chaos
 1992 — The Beautiful Troublemaker
 1993 — A Heart in Winter
 1996 — Nelly and Mr. Arnaud
 2001 — Les Destinées

Tháng 5 năm 2003, Béart, ở tuổi 39, đã xuất hiện khỏa thân cùng với một người đàn ông trẻ hơn trên tạp chí Elle của Pháp và cho tới năm 2007, số tạp chí này (tức số tháng 5 năm 2003) vẫn là số tạp chí bán chạy hơn mọi số phát hành khác.

Đời tư
Vào giữa thập niên 1980, cô bắt đầu quan hệ với Daniel Auteuil (nam diễn viên đồng diễn vai chính với cô trong các phim Love on the Quiet, Manon des Sources, A Heart in Winter và A French Woman). Họ kết hôn năm 1993, nhưng ly dị năm 1998. Béart cũng có quan hệ lãng mạn với nhà sản xuất nhạc David Moreau (từ năm 1995 sau khi ly thân với Auteuil) và với nhà sản xuất phim Vincent Meyer trong 2 năm cho tới khi anh ta tự tử trong tháng 5 năm 2003. Cô có hai con: Nelly Auteuil (sinh năm 1993), và Johan Moreau (sinh năm 1996). Cô tái hôn với nam diễn viên Michaël Cohen ngày 13 tháng 8 năm 2008.

Ngoài việc diễn xuất, Béart cũng nổi tiếng về các hoạt động xã hội. cô là đại sứ cho Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc, và đã trở thành tin thời sự khi cô chống đối dự luật chống nhập cư vào Pháp. Năm 1996, cô được đưa tin trên trang nhất khi bảo vệ quyền của các người "không có giấy tờ tùy thân" (các người nhập cư lậu), cô đã bị đưa ra ngoài sau khi nhóm của cô chiếm đóng nhà thờ Saint-Bernard de la Chapelle de Paris.

Danh mục phim

 La Course du lièvre à travers les champs (1972) (uncredited)
 Tomorrow's Children (1976)
 First Desires (1983)
 A Strange Passion (1984)
 Love on the Quiet (1985)
 Manon des Sources (1986)
 Date with an Angel (1987)
 Door on the Left as You Leave the Elevator (1988)
 Children of Chaos (1989)
 The Voyage of Captain Fracassa (1990)
 La Belle Noiseuse (1991) - chuyển thể tiểu thuyết Balzac
 Le bateau de Lu (1991)
 A Heart in Winter (1992)
 La Belle Noiseuse: Divertimento (1992)
 Rupture(s) (1993)
 L'Enfer (1994)
 Nelly and Mr. Arnaud (1995)
 A French Woman (1995)
 Le dernier chaperon rouge (1996)
 Mission: Impossible (1996)
 Stolen Life (1998)
 Don Juan (1998)

 In Search of Lost Time (1999)
 Elephant juice (1999)
 Season's Beatings (1999)
 Les Destinées (2000)
 Fortune Tellers and Misfortune (2001)
 La Répétition (2001)
 8 Women (2002)
 Searching for Debra Winger (2002)
 The Story of Marie and Julien (2003)
 Nathalie... (2003)
 Strayed (2003)
 A boire (2004)
 Un fil à la patte (2005)
 D'Artagnan et les trois mousquetaires (2005)
 Hell (2005)
 A Crime (2005)
 The Witnesses (2007)
 Disco (2008)
 Mes Stars et moi (2008)
 Nous trois (2010)
 Ça commence par la fin (2010)
 Bye Bye Blondie (2010) (filming)
 Ma compagne de nuit (2010) (in production)

Truyền hình
 Le grand Poucet (1980)
 Zacharius (1984)
 Raison perdue (1984)
 La femme de sa vie (1986)
 Et demain viendra le jour (1986)
 Les jupons de la révolution (1 episode, 1989)
Vinyan 2008

Sách viết về Béart

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Emmanuelle Béart Site
 ACTRESS CONCEALS GRIEF AT CANNES Article detailing the suicide of her boyfriend Vincent Meyer in 2003

Sinh năm 1963
Nhân vật còn sống
Người đoạt giải phim châu Âu
Người đoạt giải César
Nữ diễn viên truyền hình Pháp
Nữ diễn viên điện ảnh Pháp


title: Nagercoil

text:
Nagercoil là một thành phố và khu đô thị của quận Kanniyakumari thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Nagercoil có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 13 mét (42 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nagercoil có dân số 208.149 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Nagercoil có tỷ lệ 85% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 87%, và tỷ lệ cho phái nữ là 83%. Tại Nagercoil, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Nagercoil


title: Triaenodes florida

text:
Triaenodes florida là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Triaenodes


title: Ecnomina lamingtonensis

text:
Ecnomina lamingtonensis là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomina


title: Genyorchis macrantha

text:
Genyorchis macrantha là một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Cable, S. 2000. Genyorchis macrantha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cameroon
macrantha
Thực vật dễ tổn thương


title: 3737 Beckman

text:
3737 Beckman (1983 PA) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1983 bởi Helin, E. F. ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3737 Beckman

Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Megalagrion xanthomelas

text:
Megalagrion xanthomelas là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Coenagrionidae là loài đặc hữu của Hawaii. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và đất ngập nước với cây bụi là chủ yếu. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Megalagrion
Côn trùng Hawaii
Động vật mô tả năm 1876
Động vật đặc hữu Hawaii


title: Khu đô thị mới Thủ Thiêm

text:
Khu đô thị mới Thủ Thiêm là một dự án phát triển đô thị mới tại bán đảo Thủ Thiêm, thuộc thành phố Thủ Đức, đối diện Quận 1 qua sông Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh. Khu đô thị mới Thủ Thiêm có diện tích 7.3 km² (730 ha) được xem như có vai trò đối với Thành phố Hồ Chí Minh như Manhattan của New York, Hoa Kỳ. Theo quy hoạch tỉ lệ 1/2000 đã được Ủy ban Nhân dân Thành phố phê duyệt ngày 27 tháng 12 năm 2005, đây sẽ là quận trung tâm mới của Thành phố Hồ Chí Minh với khu trung tâm thương mại, tài chính gồm các tòa nhà cao 10–40 tầng, một số khu 32 tầng, khu dân cư đáp ứng chỗ ở cho 130.000 người và 1 triệu khách vãng lai. Hơn một nửa diện tích của khu đô thị sẽ được dành cho cây xanh và giao thông. Đây là khu đô thị sinh thái đậm chất Nam Bộ với hệ thống kênh rạch, ao hồ được nạo vét và giữ nguyên.

Lịch sử quy hoạch
Chủ trương quy hoạch KĐTM Thủ Thiêm bắt đầu từ năm 1992, ngay từ lúc khu vực này còn thuộc huyện Thủ Đức cũ. Sau khi chuẩn bị hơn 3 năm, đồ án này được tập thể lãnh đạo thành phố thông qua, trong đó có UBND Thành phố Hồ Chí Minh, và được sự đồng ý của Bộ Xây dựng. Sau khi có ý kiến của Bộ Chính trị, Thủ tướng Võ Văn Kiệt ký Quyết định số 367/TTg ngày 4 tháng 6 năm 1996 phê duyệt quy hoạch xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Đến 9 năm sau, ngày 27 tháng 12 năm 2005, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Đua đã ký QĐ số 6565 thay thế QĐ số 367 của Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm. Theo đó, quy hoạch chung của KĐTM Thủ Thiêm được thay đổi khá nhiều so với QĐ phê duyệt ban đầu của Thủ tướng.

Tái định cư và bồi thường
Để đầu tư xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Thành phố Hồ Chí Minh đã giải tỏa trắng gần như toàn bộ bán đảo Thủ Thiêm, 14.600 hộ dân với hơn 60,000 nhân khẩu đã di dời để nhường chỗ cho siêu dự án này. Thành phố cũng đã huy động lượng vốn gần 30.000 tỉ đồng (tương đương 1,5 tỉ USD) để chi trả bồi thường, tái định cư. Mức đền bù 18,38 triệu VND cho một mét vuông đất vào năm 2009 được cho là không hợp lý, vì chủ đầu tư có đất đã bán lại với giá 350 triệu đồng.

Theo tin đưa vào thời điểm đầu năm 2017, 99% diện tích đất tại KĐTM Thủ Thiêm đã được bồi thường giải tỏa, 382 ha đất phát triển nhà ở và 334 ha đất khác để phát triển các khu thương mại đã sẵn sàng. Dự kiến khi hoàn thành, Thủ Thiêm sẽ là nơi cư trú cho 150.000 cư dân và thu hút 220.000 lao động đến làm việc.

Cơ sở tôn giáo
Chùa Liên Trì bị san bằng trong tháng 9 năm 2016. Thượng toạ chủ trì Thích Không Tánh khẳng định chùa và các quí thầy không chấp nhận cơ sở do chính quyền đã dựng sẵn ở Cát Lái để đền bồi cho chùa. Linh mục Đinh Hữu Thoại, thuộc Phòng Công lý Hoà bình Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn cho là việc san bằng này là vì lý do chính trị, và hy vọng Nhà thờ Thủ Thiêm và Tu viện Mến Thánh Giá sẽ không phải chịu cùng chung số phận.

Chính quyền bị cho là trong hồ sơ quy hoạch KĐTM Thủ Thiêm không nêu ra yêu cầu phải bảo tồn và tích hợp các di sản văn hoá, tôn giáo, kiến trúc vào khu đô thị mới. Cả hai công ty thiết kế Sasaki của Mỹ và Norman Foster của Anh cũng không có tư vấn, góp ý gì về vấn đề này. Khu vực thuộc quy hoạch làm Khu đô thị mới Thủ Thiêm, có gần 30 công trình tôn giáo, tín ngưỡng khác nhau; bao gồm các đình, chùa, đền, miếu, tịnh xá, tu viện, nhà thờ và nhà nguyện. Tuy nhiên, tới tháng 9 năm 2016, nhiều công trình trong số đó đã bị phá dỡ, di dời.

Cơ sở hạ tầng

Theo quy hoạch về hạ tầng, có 5 cây cầu và 1 hầm chui nối những khu vực khác nhau của trung tâm thành phố với Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Hiện nay, cầu Thủ Thiêm, hầm chui vượt sông Sài Gòn và Cầu Ba Son đã hoàn thành nối quận 1 và thành phố Thủ Đức.

Có 4 tuyến đường bộ chính trong khu vực được đầu tư theo phương thức đổi đất lấy hạ tầng. Tổng mức chi phí đầu tư 4 tuyến đường được ký kết giữa Nhà đầu tư Đại Quang Minh và Thành phố có giá trị 12.182 tỷ đồng là dựa trên thiết kế cơ sở do Liên danh Chodai - Yooshin (Nhật Bản - Hàn Quốc) thiết kế, nhà đầu tư khi đó là Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) trình UBND Thành phố Hồ Chí Minh lấy ý kiến thẩm định của Bộ Xây dựng và được các cơ quan quản lý chuyên ngành xem xét thẩm định.
Tuy nhiên, tổng vốn đầu tư thanh toán cho nhà đầu tư 8.265 tỷ đồng (trừ đi 3.917 tỷ đồng lãi vay và trượt giá mà nhà đầu tư không được thanh toán).

Tổng vốn đầu tư 8.265 tỷ bao gồm chi phí xây dựng 6.500 tỷ và các khoản chi phí dự phòng khác 1.765 tỷ đồng. Đây là tổng mức đầu tư được xác định ở bước Báo cáo Nghiên cứu khả thi.

Trong quá trình triển khai thiết kế bản vẽ thi công, căn cứ các số liệu khảo sát chi tiết, tư vấn thiết kế tối ưu hóa giải pháp thiết kế nhằm giảm chi phí xây dựng so với khái toán ban đầu. Thực tế, đến hiện nay, tổng giá trị xây lắp của dự án chỉ khoảng 6.000 tỷ đồng, tiết kiệm được hơn 500 tỷ đồng so với chi phí xây lắp trong tổng mức đầu tư ban đầu.

Các dự án
 Khu phức hợp Sóng Việt, tọa lạc trong Khu chức năng số 1 của KĐTMTT được thành phố giao cho Cty Cổ phần Quốc Lộc Phát. Công ty này cam kết sẽ thực hiện theo đúng mục tiêu và các chỉ tiêu quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2.000 của KĐTM. Ngoài ra, Cty Cổ phần Quốc Lộc Phát cam kết xây dựng hoàn chỉnh đường giao thông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật không chỉ trên 4 lô đất mà còn bên ngoài dự án; bảo đảm kết nối hạ tầng đồng bộ với các công trình cầu Thủ Thiêm 2, đại lộ vòng cung, quảng trường trung tâm... đang được triển khai xây dựng. Thành phố sẽ thu về được khoảng 2.000 tỉ đồng tiền sử dụng đất.
 Công ty Đại Quang Minh cũng được Thành phố chọn giao dự án với phương thức đổi đất lấy hạ tầng. Cty Đại Quang Minh đầu tư 4 trục đường chính của KĐTM. Đổi lại, thành phố giao cho Cty Đại Quang Minh 78,98 ha. Tuy nhiên trong 78,98 ha đất mà Đại Quang Minh được giao chỉ có 37,71 ha là đất kinh doanh khai thác xây dựng các khu chung cư cao cấp như: Sala, Saroma, khu biệt thự, trung tâm thương mại. Có 34,13ha là đất để xây dựng hạ tầng giao thông kỹ thuật gồm: đường giao thông, công viên, cây xanh. Có 7,13 ha đất xây dựng các công trình công cộng như trường học, nhà văn hóa ...
 Tập đoàn Lotte (Hàn Quốc) sẽ xây dựng dự án Khu phức hợp thông minh (Thủ Thiêm Eco Smart City), dự kiến sẽ bao gồm khu thương mại hạng sang, khách sạn, văn phòng và căn hộ trên khu đất rộng 10 ha, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 2 tỉ USD.
 Liên danh các Cty cổ phần Bất động sản Tiến Phước, Cty TNHH Bất Động sản Trần Thái và Cty Denver Power Ltd đang thực hiện dự án Khu phức hợp tháp quan sát Thủ Thiêm, Empire City Complex, một khu đất rộng 15 ha và sẽ bao gồm một toà nhà 86 tầng, một khách sạn 5 sao, một trung tâm thương mại và một tòa nhà văn phòng có tổng vốn đầu tư khoảng 1,2 tỉ USD.

Các vấn đề và lo ngại

Địa thế
Các nhà quy hoạch đô thị thời Pháp thuộc tránh phát triển thành phố Sài Gòn về hướng Nam, Đông Nam - khu vực có khu đô thị Thủ Thiêm - vì vùng đất này thấp, xây dựng hạ tầng tốn kém và chịu nhiều rủi ro như sạt lở, lún đất. Họ cũng cho rằng cần lấy đất từ đồi núi của 3 tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận và Lâm Đồng về đắp để tránh ngập cho khu vực này. Sau này, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, kỹ sư Trần Lê Quang, nhà quy hoạch đô thị người Mỹ Doxiadis đều cho rằng hướng phát triển chính của thành phố là hướng Bắc, Đông Bắc gồm Thuận An, Dĩ An, Tân Uyên (tỉnh Bình Dương) và thành phố Biên Hoà (tỉnh Đồng Nai) và hướng Tây Bắc ở khu vực Củ Chi. Tuy nhiên Sở Quy hoạch - Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng các nhà thiết kế dự án đã nghiên cứu để hiểu rõ quy luật sông nước, văn hóa đặc trưng Nam Bộ, khai thác tối đa lợi thế kênh rạch, và việc quản lý tốt sau này sẽ giúp tránh ngập.

Bản đồ gốc và văn bản số 367 thất lạc
Ngày 02 tháng 5 năm 2018, ông Võ Văn Hoan, Chánh Văn phòng kiêm người phát ngôn của UBND Thành phố Hồ Chí Minh, xác nhận bản đồ quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm tỷ lệ 1/5000 kèm theo Quyết định số 367/QĐ-TTg ngày 4/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ đã thất lạc. Đây là văn bản pháp lý về quy hoạch dự án.

Kiểm tra, thanh tra của Chính phủ
Ngày 6 tháng 9 năm 2018, Thanh tra Chính phủ công bố kết quả kiểm tra một số nội dung liên quan khiếu nại của người dân cho biết, trong quá trình thực hiện đầu tư xây dựng, UBND Thành phố Hồ Chí Minh và các sở ngành liên quan đã để xảy ra những thiếu sót vi phạm, ảnh hưởng đến quyền lợi của một số hộ dân trong địa bàn, phát sinh khiếu nại đông người gay gắt và kéo dài, với các điểm chính như sau:
 Chênh lệch khoảng 10 ha so với diện tích được Bộ Xây dựng thẩm định; thiếu một số hồ sơ quan trọng kèm theo của cả Khu đô thị mới Thủ Thiêm và khu tái định cư 160 ha (không có bản đồ quy hoạch 1/5000, chưa có ý kiến thẩm định của Bộ Xây dựng đối với 160 ha đất tái định cư).
Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phê duyệt quy hoạch 1/2000 tại Quyết định số 13585 năm 1998, trong đó có điều chỉnh diện tích và ranh giới là không đúng thẩm quyền.
 Quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư ở dự án này có nhiều vi phạm như: thực hiện không đúng quy định của Luật Đất đai 2003; không lập phương án đền bù giải phóng mặt bằng; không có kế hoạch xây dựng nhà tái định cư trước khi giải phóng mặt bằng... dẫn đến phát sinh khiếu nại về chế độ, chính sách đền bù, hỗ trợ.
 Trong số 87 ha đất để xây dựng nhà tái định cư, UBND Thành phố chỉ định nhà đầu tư không thông qua đấu giá theo quy định là trên 76 ha.
Ngày 17 tháng 6 năm 2022, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và UBND TP.HCM tiếp tục đối thoại với người dân Khu đô thị mới Thủ Thiêm về khúc mắc ranh quy hoạch. Cả 4 nhóm đại diện cho hơn 100 người đang khiếu kiện đều nêu quan điểm không đồng tình với hai thông báo kết luận của Thanh tra Chính phủ là 1483 (năm 2018) và 1169 (năm 2021) .  Ông Lê Sỹ Bảy, phó Tổng Thanh Tra Chính Phủ đề xuất: “Các nội dung chủ yếu xoay quanh vấn đề quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm và các bản đồ chứng minh ranh quy hoạch. Tôi đề nghị UBND TP.HCM sớm trả lời với dân trên cơ sở pháp lý và ý kiến của các cơ quan chức năng”.Tuy nhiên, theo quan điểm của Đài Á Châu Tự Do, dân Thủ Thiêm tố cáo đối thoại để diễn nhằm đánh lừa dư luận . Cũng theo đài này:Tại buổi đối thoại, người dân và ban tổ chức mâu thuẫn trong phương thức đối thoại, khi nhiều người bày tỏ sự bức xúc, phản biện lại ý kiến của đại diện bộ ban ngành, mong muốn được nêu hết ý kiến… thì nhiều người dân cho biết họ đã bị tắt micro… với lý dành thời gian để các cơ quan chức năng trả lời câu hỏi.

Tuy nhiên, các câu hỏi của người dân chỉ được đại diện cơ quan Trung ương trả lời là đã ghi nhận, tiếp thu và xin trả lời sau.Theo báo điện tử Vietnamnet, cuộc đối thoại với người dân Thủ Thiêm ngày 17/06 năm 2022 đã "bất thành" :Cuộc đối chất nhiều lần bị gián đoạn vì người dân và ban tổ chức mâu thuẫn trong phương thức đối thoại. Nhiều người bày tỏ sự bức xúc, phản biện lại ý kiến của đại diện bộ ban ngành, mong muốn được nêu hết ý kiến, nhưng chủ tọa đề nghị dành thời gian để các cơ quan chức năng trả lời câu hỏi.

Trưởng ban Tiếp công dân Trung ương (TTCP) Nguyễn Hồng Điệp liên tục đề nghị bà con tôn trọng chủ toạ và yêu cầu tắt micro để ngắt lời, dành thời gian cho cơ quan chức năng giải đáp. Tuy nhiên, trước hàng loạt câu hỏi của người dân, đại diện cơ quan Trung ương đều chỉ ghi nhận, tiếp thu và xin trả lời sau.

Chỉ đạo của Bộ Chính Trị
Trong buổi làm việc với Thường trực Thành uỷ TP HCM chiều 14/4 năm 2022, Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc đề nghị TTCP chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan, thống nhất và tham mưu Chính phủ tháo gỡ khó khăn giúp TP HCM xử lý dứt điểm 5 vụ việc còn lại ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm . Trưởng ban Nội chính Trung ương đề nghị Bộ Công an chỉ đạo điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật các vụ việc có dấu hiệu sai phạm tại dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm mà Thanh tra Chính phủ đã chuyển qua.

Quan điểm Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Trong Thông cáo sáng 21/9/2018, UBND Thành phố Hồ Chí Minh thừa nhận rằng việc xác định ranh giới chưa đúng nên thu hồi đất đối với phần diện tích 4,3 ha để thực hiện một số dự án trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm chưa đủ cơ sở pháp lý, không đúng với quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt. Thành phố hứa là "sẽ đảm bảo không để người dân bị thiệt thòi do những bất cập về chính sách và sai phạm trong công tác quản lý quy hoạch về đất đai".

Vi phạm Ban Thường vụ Thành ủy và Ban Cán sự Đảng
Ngày 8 tháng 1 năm 2020, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương kết luận: Ban Thường vụ Thành ủy nhiệm kỳ 2010 - 2015 và Ban Cán sự Đảng UBND Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2011 - 2016 đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc, thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện dự án đầu tư Khu đô thị mới Thủ Thiêm, gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm thiệt hại lớn tiền và tài sản của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của một bộ phận nhân dân thành phố, gây bức xúc trong xã hội. Ông Lê Thanh Hải, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy; ông Lê Hoàng Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Bí thư Ban Cán sự Đảng, nguyên Chủ tịch UBND thành phố; ông Nguyễn Văn Đua, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Ủy viên Ban Cán sự Đảng, nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố và các ông bà Nguyễn Thị Hồng, Lê Văn Khoa, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, nguyên Ủy viên Ban Cán sự Đảng, nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố; ông Vũ Hùng Việt, nguyên Thành ủy viên, nguyên Ủy viên Ban Cán sự Đảng, nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố, phải bị xem xét kỷ luật.

Quyết định của Ủy ban Kiểm tra Trung ương năm 2020
Đầu tháng 3 năm 2020, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2010 - 2015. Ông Lê Thanh Hải, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy và ông Lê Hoàng Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó bí thư Thành ủy, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Chủ tịch UBND Thành phố đã để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện dự án đầu tư Khu đô thị mới Thủ Thiêm, gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm thiệt hại lớn tiền và tài sản của Nhà nước. UBKT Trung ương đồng thời đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh thi hành kỷ luật Ban Cán sự đảng UBND Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2011-2016. UBKT Trung ương cũng quyết định thi hành kỷ luật khiển trách đối với bà Nguyễn Thị Hồng, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, nguyên Ủy viên Ban Cán sự Đảng, nguyên Phó Chủ tịch UBND Thành phố. Riêng vi phạm của ông Nguyễn Văn Đua, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy và ông Vũ Hùng Việt, nguyên Thành ủy viên, nguyên Ủy viên Ban Cán sự đảng, nguyên Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh đến mức phải kỷ luật bằng hình thức khiển trách, song đã hết thời hiệu xử lý kỷ luật theo quy định của Đảng.

Quyết định của Ủy ban Kiểm tra Trung ương năm 2022
Theo thông cáo báo chí Kỳ họp thứ 16 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương : Ban cán sự đảng UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, Quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, để UBND Thành phố và nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong quản lý tài chính, tài sản nhà nước; xảy ra nhiều vụ án, vụ việc trên địa bàn Thành phố; nhiều tổ chức đảng, đảng viên bị xử lý kỷ luật; nhiều cán bộ, đảng viên trong đó có cả lãnh đạo chủ chốt của UBND Thành phố và các sở, ngành,… bị xử lý hình sự.

Những vi phạm nêu trên đã gây hậu quả nghiêm trọng, khó khắc phục, làm thất thoát rất lớn tài sản, ngân sách của Nhà nước, gây bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến uy tín của cấp ủy và chính quyền địa phương. Xét nội dung, tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm; căn cứ quy định của Đảng, UBKT Trung ương quyết định thi hành kỷ luật:

- Cảnh cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Sở Xây dựng và Ban Thường vụ Đảng ủy Văn phòng UBND Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2015-2020.

- Khiển trách đồng chí Võ Văn Hoan, Thành ủy viên, Ủy viên Ban cán sự đảng, Phó Chủ tịch UBND Thành phố, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Chánh Văn phòng UBND Thành phố Hồ Chí Minh.

UBKT Trung ương đề nghị Bộ Chính trị xem xét, thi hành kỷ luật Ban cán sự đảng UBND Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2016-2021 và đồng chí Nguyễn Thành Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh.

UBKT Trung ương yêu cầu Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo, xem xét, xử lý kỷ luật các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến các vi phạm nêu trên.

Nhận xét
 Phó giáo sư, tiến sĩ Erik Harms, ngành Nhân học Văn hóa xã hội thuộc Đại học Yale, Mỹ, người thường xuyên đến Việt Nam để nghiên cứu từ năm 1997, nhận xét:

 Chiều 9/5/2018, khi đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh tiếp xúc cử trị ở Quận 2 về dự án KĐTM Thủ Thiêm, Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, ĐBQH, Chủ tịch HĐND Thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ:

 Nói chuyện với Zing.vn, ông Võ Viết Thanh - nguyên Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh phụ trách quản lý đô thị, nguyên Quyền Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh (giai đoạn 7/1996–8/1997), nguyên Phó Bí thư Thành ủy kiêm Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh (08/1997 - 17/05/2001) cho rằng "đồng tiền đã làm biến dạng quy hoạch"

Xem thêm
Lê Thanh Hải

Lê Hoàng Quân

Võ Văn Hoan

Đại Quang Minh
Tập đoàn Novaland

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang chủ chính thức của Ban QLDA Thủ Thiêm
"Thủ Thiêm đã rất gần" trên Báo Tuổi Trẻ ngày 13/6/2007

Thủ Thiêm, mới
Khu đô thị Việt Nam
Công trình xây dựng ở Thành phố Hồ Chí Minh
Thủ Đức


title: Sofia Alekseyevna

text:
Công chúa Sofia Alekseyevna hay Sophia Alekseyevna Romanova (tiếng Nga: Софья Алексеевна; 17 tháng 9 năm 1657 – 3 tháng 7 năm 1704) là con đầu lòng của Sa hoàng Aleksei I và Hoàng hậu Maria Ilyinichna Miloslavskaya (người vợ thứ nhất của Aleksei I), chị ruột của Sa hoàng Fyodor III và Sa hoàng Ivan V, chị cùng cha khác mẹ của Pyotr Đại đế, và làm Phụ chính nước Nga từ 1682–1689.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Robert K. Massie: Peter the Great – His life and world, Nhà xuất bản: Sphere Books Ltd., London, 1980.

Vương tộc Romanov
Nhiếp chính Nga
Nhân vật được tiểu thuyết hóa
Mất năm 1704
Sinh năm 1657


title: Teucholabis subclara

text:
Teucholabis subclara là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chimarra xingu

text:
Chimarra xingu là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: 22138 Laynrichards

text:
22138 Laynrichards (2000 VD25) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 11 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22138 Laynrichards

Thiên thể phát hiện năm 2000
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gastrophysa viridula

text:
Gastrophysa viridula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được De Geer miêu tả khoa học năm 1775.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1775
Gastrophysa
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Trentepohlia chiriquiana

text:
Trentepohlia chiriquiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ma-Na

text:
Ma-Na là album biên tập, được Key Sounds Label phát hành lần đầu tiên vào ngày 12 tháng 8 năm 2005 tại Comiket 68, Nhật Bản, mang số catalog KSLA-0018. Album gồm một đĩa và bốn track được phối lại từ nhạc nền của bốn tiểu thuyết ảo của Key: Kanon, AIR, planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~, và CLANNAD.

Danh sách track

Chú thích

Liên kết ngoài
Key Sounds Label's official website

Key Sounds Label


title: Ngô (Thập quốc)

text:
Ngô (tiếng Trung: 吳), còn gọi là Hoài Nam (淮南) hay Dương Ngô (杨吴) hoặc Nam Ngô (南吴), là một trong mười nước tại miền Trung Nam Trung Quốc, tồn tại từ khoảng năm 904 tới năm 937. Kinh đô của nhà nước này là Quảng Lăng (廣陵) hay Giang Đô (江都), ngày nay là Dương Châu (揚州) tại tỉnh Giang Tô. Quốc gia này bị nhà nước Nam Đường thay thế năm 937.

Thành lập
Người thành lập ra nước Ngô là Dương Hành Mật (852-905) (楊行密) bắt đầu sự nghiệp của mình từ một người lính đầu quân tình nguyện trước khi giành được quyền lực tại Lư Châu trong một vụ đảo chính quân sự để làm Thứ sử. Triều đình nhà Đường khi đó đã suy yếu không thể làm gì ngoài việc công nhận chức vụ của ông. Năm 885, Tiết độ sứ Hoài Nam Cao Biền bị thủ lĩnh quân nổi loạn là Tất Sư Đạc cùng Tần Ngạn bắt giữ. Dương Hành Mật lấy danh nghĩa báo thù cho Cao Biền, đã đánh bại Tất Sư Đạc và chiếm luôn Dương Châu, nhưng khi đó Cao Biền đã bị giết chết. Một thủ lĩnh quân nổi loạn khác là Tôn Nho (孫儒) đã nắm lấy quyền chỉ huy toàn bộ quân đội của Cao Biền. Dương Hành Mật buộc phải rời khỏi Dương Châu để rút về Lư Châu. Tại Lư Châu, Dương Hành Mật đã tăng cường sức mạnh của mình cho đến khi tái chiếm Dương Châu vào năm 892. Vì công lao này, nhà Đường phong ông làm Tiết độ sứ Hoài Nam thay Cao Biền.

Trong khi về danh nghĩa vẫn trung thành với nhà Đường, nhưng các lãnh chúa địa phương đã bắt đầu tạo ra các nhà nước nhỏ của chính mình. Dương Hành Mật đã có xung đột với Chu Ôn của Hậu Lương tại phía bắc và Tiền Lưu của Ngô Việt tại phía nam, nhưng đã bảo vệ thành công lãnh thổ của mình. Năm 902, Dương Hành Mật được Đường Chiêu Tông phong làm Ngô Vương.

Độc lập
Dương Hành Mật chết năm 905, được truy tặng thụy hiệu Vũ Trung Vương. Con trai trưởng của ông là Dương Ác (886-908) kế nghiệp. Năm 907, Chu Ôn buộc Hoàng đế cuối cùng của nhà Đường phải thoái vị và tự xưng làm Hoàng đế đầu tiên của nhà Hậu Lương. Dương Ác đã từ chối công nhận điều này và vẫn sử dụng niên hiệu của nhà Đường. Từ thời điểm này, Ngô trở thành một chính thể độc lập và tự chủ.

Quyền thần Từ Ôn
Còn trẻ và không từng trải khi Dương Hành Mật chết nên Dương Ác phải dựa vào chỉ dẫn của hai nha tướng Từ Ôn và Trương Hạo để chỉ đạo công việc, nhưng sau đó dần dần trở nên phẫn nộ vì ảnh hưởng quá lớn của Từ Ôn. Tuy nhiên, trước khi có thể thoát khỏi ảnh hưởng của hai người này thì Dương Ác đã bị Từ Ôn cùng Trương Hạo sát hại vào năm 908. Ban đầu, Từ Ôn và Trương Hạo có kế hoạch phân chia Ngô giữa hai người và đầu hàng nhà Hậu Lương, nhưng họ đã nhanh chóng bất hòa với nhau. Từ Ôn giết chết Trương Hạo và đưa em trai Dương Ác là Dương Long Diễn (897-920) lên ngôi. Trên thực tế, Dương Long Diễn chỉ là bù nhìn còn Từ Ôn mới là chủ thật sự. Từ Ôn tự phong làm Quản nội thủy lục mã bộ chư quân Đô Chỉ huy sứ, Lưỡng Chiết Đô Chiêu thảo sứ, tước Tề Quốc Công, trấn giữ Nhuận Châu (nay thuộc Trấn Giang, Giang Tô) và chuyển chỉ huy sở của mình tới Kim Lăng. Công việc tại Triều đình được Từ Ôn giao lại cho con trai ông ta là Từ Tri Huấn, một người kiêu ngạo và hoang dâm.

Sau khi Từ Tri Huấn bị Chu Cấn sát hại năm 918 thì chức vụ này đã được con nuôi Từ Ôn là Từ Tri Cáo đảm nhiệm. Năm 919, Dương Long Diễn tự xưng làm Quốc vương nước Ngô và cải niên hiệu thành Vũ Nghĩa, và đây là lần đầu tiên nước Ngô chính thức được coi là một nhà nước độc lập có chủ quyền vì từ đó trở về trước đều dùng niên hiệu nhà Đường. Long Diễn chết vì bệnh năm 920 và em trai Dương Phổ, con trai thứ tư Dương Hành Mật, lên kế vị.

Năm sau, 921, Dương Phổ cải niên hiệu thành Thuận Nghĩa. Giống như trước đây, Từ Ôn mới là người có thực quyền. Ông đã có ý định ép buộc Dương Phổ phải thoái vị và tự lập làm vua, nhưng đã chết năm 927, trước khi điều này có thể thực hiện ý định. Ngày 29 tháng 11 năm 927, Dương Phổ tự xưng làm Hoàng đế nước Ngô, cải niên hiệu thành Càn Trinh.

Mở rộng lãnh thổ
Ban đầu, Kinh đô nước Ngô đặt tại Quảng Lăng (nay là Dương Châu) và lãnh thổ bao gồm Nam An Huy, Nam Giang Tô, phần lớn Giang Tây, Hồ Nam cùng Đông Hồ Bắc. Kinh đô sau này được chuyển tới Kim Lăng (nay là Nam Kinh).

Kết thúc
Từ Tri Cáo (888-943), tên thật Lý Biện, ban đầu là con nuôi Dương Hành Mật, nhưng sau này lại nhận Từ Ôn làm cha nuôi và nhanh chóng chứng tỏ mình là người có năng lực. Ông nhanh chóng chiếm lĩnh quyền lực tại nước Ngô sau khi cha nuôi chết năm 927 và tiếp tục cai quản đất nước trong vai trò Tiết độ sứ Kim Lăng. Năm 935, được phong làm Tề Vương. Cuối cùng, đến năm 937, ông chính thức chiếm đoạt quyền hành và tự xưng Hoàng đế.

Cho rằng mình là dòng dõi nhà Đường nên ông đã cải lại thành họ Lý, lại nhân nhà Hậu Đường mới mất (936), ông đặt quốc hiệu là Nam Đường, có ý làm theo việc kế tục nhà Đường như Vua Hậu Đường Lý Tồn Úc.

Các vị quân chủ
 904 - 905: Dương Hành Mật (楊行密), Dương Phổ truy phong Thái Tổ Hiếu Vũ Hoàng đế 太祖孝武皇帝)
 905 - 908: Dương Ác (楊渥), Dương Phổ truy phong Liệt Tông Cảnh Hoàng đế (烈宗景皇帝)
 908 - 920: Dương Long Diễn (楊隆演), Dương Phổ truy phong Cao Tổ Tuyên Hoàng đế (高祖宣皇帝)
 920 - 937: Dương Phổ (楊溥) (Duệ Hoàng đế 睿皇帝)

Tham khảo

Xem thêm
 Ngũ Đại Thập Quốc

Liên kết ngoài
 Các vị vua nước Ngô thời Ngũ Đại

Ngô (Thập quốc)
Thành lập 904
Kết thúc 937
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Ngũ đại Thập quốc


title: Longitarsus zangherii

text:
Longitarsus zangherii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Warchalowski miêu tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus
Động vật đặc hữu Ý
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Calophasia

text:
Calophasia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Calophasia almoravida Graslin, 1863
 Calophasia angularis (Chrétien, 1911)
 Calophasia barthae Wagner, 1929
 Calophasia hamifera Staudinger, 1863
 Calophasia lunula – Toadflax Brocade Hufnagel, 1766
 Calophasia opalina Esper, 1793
 Calophasia platyptera Esper, 1788
 Calophasia sinaica (Wiltshire, 1948)

Tham khảo

 Calophasia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Diadasia albovestita

text:
Diadasia albovestita là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Provancher mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Diadasia
Động vật được mô tả năm 1896


title: Agoniella biformis

text:
Agoniella biformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Agoniella


title: Dufourea boregoensis

text:
Dufourea boregoensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1937


title: Chicomurex rosadoi

text:
Chicomurex rosadoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố
Loài này phân bố ở the miền tây Thái Bình Dương.

Chú thích

Tham khảo

Chicomurex


title: Maxdorf

text:
Maxdorf là một đô thị thuộc thuộc huyện Rhein-Pfalz, bang Rheinland-Pfalz,phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 7 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 6998 người.

Đô thị này có cự ly khoảng 11 km về phía tây của Ludwigshafen.

Maxdorf là thủ phủ của Verbandsgemeinde ("cộng đồng đô thị") Maxdorf.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rhein-Pfalz


title: Nectandra matogrossensis

text:
Nectandra matogrossensis là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo
 Rohwer, J.G. 1998. Nectandra matogrossensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
Nectandra
Thực vật đặc hữu
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Bahia
Môi trường Mato Grosso