title: Sự kiện Tunguska

text:
Bài viết này có chứa ngày tháng tham khảo theo Lịch Julius đã cũ. Cần nhớ ngày tháng đó có thể không đồng nhất với Lịch Gregory.
Sự kiện Tunguska là một vụ nổ xảy ra tại tọa độ , gần sông Podkamennaya Tunguska ở vùng tự trị Evenk, Siberia thuộc Nga hiện nay, lúc 7:17 sáng ngày 30 tháng 6 năm 1908. Thỉnh thoảng sự kiện này được gọi là Vụ nổ lớn Siberi.

Có thể sự kiện đã được gây ra bởi vụ nổ trên không của một tiểu hành tinh hay sao chổi từ khoảng cách 5 đến 10 kilômét (3–6 dặm) trên bề mặt Trái Đất. Năng lượng của vụ nổ sau này được ước tính trong khoảng 10 đến 20 triệu tấn TNT, tương đương với Castle Bravo, Vũ khí hạt nhân mạnh nhất của Hoa Kỳ. Vụ nổ đã làm đổ khoảng 60 triệu cây trên diện tích 2.150 kilômét vuông (830 dặm vuông).

Miêu tả

Khoảng 7:15 sáng, những người Tungus bản địa và người định cư Nga trên những quả đồi phía tây bắc hồ Baikal quan sát thấy một cột ánh sáng xanh, hầu như sáng bằng Mặt Trời, di chuyển ngang bầu trời. Khoảng 10 phút sau có một vụ nổ và một âm thanh "va chạm" lớn tương tự tiếng pháo nổ ngắn và ngày càng mở rộng ra xa. Những nhân chứng tận mắt chứng kiến vụ nổ nói rằng nguồn âm thanh di chuyển mỗi khi gặp chướng ngại, từ đông sang bắc. Tiếp sau âm thanh là một đợt sóng xung kích hất ngã mọi người và đập vỡ cửa sổ ở khoảng cách hàng trăm dặm. Đa số người chứng kiến đều chỉ thông báo về âm thanh và các cơn chấn động, không quan sát thấy vụ nổ; đối với những nhân chứng khác nhau quá trình vụ nổ và khoảng thời gian diễn ra của sự kiện cũng khác nhau.

Vụ nổ đã được các trạm địa chấn khắp vùng Âu-Á ghi nhận, và đã gây ra các dao động bất thường trong áp suất khí quyển ở mức đủ mạnh để có thể được phát hiện bằng các khí áp kế mới được phát minh khi đó tại Vương quốc Anh. Trong vài ngày sau, bầu trời đêm trở nên đỏ rực tới mức mọi người có thể đọc sách bằng ánh sáng đó. Tại Hoa Kỳ, Trạm quan sát Vật lý học thiên thể Smithsonian và Trạm quan sát Thiên văn Núi Wilson đã quan sát thấy sự giảm sút mật độ trong khí quyển kéo dài vài tháng.

Một số tường thuật của những người tận mắt chứng kiến
 Lời tường thuật của S. Semenov, như được ghi lại trong chuyến khảo sát của Leonid Kulik năm 1930.

 Lời kể của Chuchan of Shanyagir tribe, được I.M.Suslov ghi lại năm 1926.

 Báo Sibir, 2 tháng 7 năm 1908

 Báo Sibirskaya zhiznj (Cuộc sống Siberi), 27 tháng 7 năm 1908

 Báo Krasnoyaretz, 13 tháng 7 năm 1908

Lịch sử
Khá ngạc nhiên, ở thời điểm ấy giới khoa học ít chú ý tới vụ va chạm này, có thể vì vị trí địa lý cách biệt của vùng Tunguska. Những bản ghi chép từ các cuộc khảo sát hiện trường sớm cũng đã mất sau những năm hỗn loạn sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Cách mạng tháng 10 Nga năm 1917, và cuộc Nội chiến Nga.

Ghi chép sớm nhất còn lại từ các đoàn thám hiểm diễn ra hơn một thập kỷ sau vụ nổ. Năm 1921, nhà khoáng vật học người Nga Leonid Kulik, đã tới khu lưu vực Sông Podkamennaya Tunguska trong một phần chuyến khảo sát cho Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô, sau khi nghiên cứu những lời kể của người dân địa phương về sự kiện cho rằng vụ nổ do một vụ va chạm thiên thạch lớn gây nên. Ông đã thuyết phục chính phủ Xô viết cấp chi phí cho một đoàn khảo sát tới vùng Tunguska, dựa trên lý luận cho rằng sắt thiên thạch có thể được dùng cung cấp cho ngành công nghiệp Liên Xô. Và giá trị số sắt thu được sẽ lớn hơn nhiều chi phí cho cuộc khảo sát.

Đội khảo sát của Kulik tới địa điểm này năm 1927. Trước sự ngạc nhiên của họ, không hề có sự hiện diện của một miệng hố kiểu núi lửa nào. Thay vào đó là một vùng cây cối cháy xém rộng khoảng 50 kilômét (30 dặm). Đáng ngạc nhiên, một số cây gần khu vực trung tâm vẫn đứng thẳng, cành của chúng bị xé nát. Những cây ở xa bị hất đổ theo hướng từ tâm ra ngoài.

Trong mười năm sau đó, đã có ba cuộc khảo sát khác tới khu vực. Kulik đã tìm thấy một "hốc" đầm lầy nhỏ nơi ông cho là miệng hố thiên thạch nhưng sau nhiều nỗ lực rút nước ra khỏi đầm lầy đó, ông chỉ thấy những mẩu gốc cây dưới đáy, loại trừ khả năng đây là hố do thiên thạch gây ra. Năm 1938, Kulik tìm cách chụp ảnh khu vực từ trên không, những bức ảnh cho thấy vụ nổ đã làm đổ rạp cây cối trên một vùng rộng theo hình cánh bướm. Dù có sức tàn phá lớn, nhưng vụ nổ không để lại dấu vết miệng hố kiểu núi lửa nào.

Những đoàn thám hiểm tới nơi này trong thập kỷ 1950 và 1960 đã tìm thấy những mảnh kính hình cầu cực nhỏ khi lọc sàng đất. Phân tích hóa học cho thấy những hình cầu này chứa hàm lượng niken và iridi cao so với sắt, vốn thường thấy có nhiều trên các thiên thạch, cho thấy khả năng nguồn gốc ngoài Trái Đất của chúng. Nhưng điều này vẫn chưa thể khẳng định, đặc biệt khi dựa trên các nguyên tố vi lượng nơi xảy ra sự kiện Tunguska, bởi vì Tunguska là một vùng núi lửa cũ vốn có nhiều nguyên tố iridi. Sau đó nhiều người tới đây nhặt nhưng không may họ chết do nhiễm phóng xạ.

Chậm nhất từ năm 1959 những lời tường thuật của nhân chứng tận mắt chứng kiến sự kiện đã được ghi chép, hệ thống hóa và thu thập sau khi các cuộc phỏng vấn được tiến hành với nhiều người thổ dân sống trong vòng bán kính 100 kilômét (60 dặm) từ vụ nổ. Đa số những lời tường thuật cho rằng sau vụ nổ người dân địa phương đã bị một cơn gió nóng bao phủ, nhiều gia đình không còn ai sống sót. Những bác sĩ đi cùng đoàn thám hiểm đã kết luận rằng ở thời điểm ấy vùng này đang có dịch đậu mùa. Những cuộc khảo sát do Gennady Plekhanov dẫn đầu không phát hiện thấy lượng phóng xạ ở mức độ cao như dự đoán nếu đã xảy ra một vụ nổ hạt nhân trong môi trường.

Giả thuyết va chạm Trái Đất

Vụ nổ tiểu thiên thạch
Trong giới khoa học, nguyên nhân hàng đầu giải thích sự kiện là vụ nổ trên không của một thiên thạch 6 đến 10 kilômét (4–6 dặm) bên trên bề mặt Trái Đất.

Các thiên thạch lao vào bầu khí quyển Trái Đất từ ngoài vũ trụ hàng ngày, thường có vận tốc lớn hơn 10 km/giây (6 dặm/s). Đa số chúng có kích thước nhỏ nhưng thỉnh thoảng cũng có những thiên thạch cỡ lớn. Nhiệt sinh ra do khí bị nén lại trước thiên thạch khi nó lao vào khí quyển rất lớn khiến đa số thiên thạch bốc cháy hết hay nổ trước khi rơi xuống đất. Từ nửa cuối thế kỷ 20, quan sát khí quyển Trái Đất tầm thấp cho thấy những vụ nổ thiên thạch trên không diễn ra khá thường xuyên. Một thiên thạch đá đường kính khoảng 10 mét (30 ft) có thể gây ra một vụ nổ khoảng 20 nghìn tấn, tương tự với sức công phá của quả bom hạt nhân Little Boy ném xuống Hiroshima, và dữ liệu do Chương trình Hỗ trợ Phòng vệ của Không quân Hoa Kỳ cung cấp cho thấy những vụ nổ như vậy xảy ra trong khí quyển tầm cao ít nhất mỗi năm một lần. Những vụ nổ kiểu Tunguska với sức công phá mức triệu tấn ít hơn nhiều. Eugene Shoemaker đã ước tính rằng một vụ nổ như vậy có xác suất xảy ra một lần trong 300 năm.

Những mô hình vụ nổ
Tác động kỳ lạ của vụ nổ Tunguska với cây cối xung quanh khu vực trung tâm đã được tái hiện trong những vụ thử vũ khí hạt nhân trên không trong thập kỷ 1950 và 1960. Các tác động đó do sóng xung kích phát sinh từ những vụ nổ lớn gây ra. Cây cối trực tiếp bên dưới vụ nổ bị lột vỏ khi sóng xung kích đi thẳng theo chiều dọc xuống dưới, trong khi cây cối phía xa bị ngã rạp bởi sóng xung kích đi tới theo chiều ngang khi tác động tới chúng.

Những cuộc thực nghiệm do người Xô viết tiến hành hồi giữa thập kỷ 1960, với các mô hình rừng (làm bằng các bao diêm) và một lượng nhỏ thuốc nổ trượt xuống theo dây treo, đã tạo ra những mô hình vụ nổ hình cánh bướm rất giống với mô hình ghi được tại Tunguska. Những cuộc thực nghiệm cho thấy vật thể đã lao xuống theo góc khoảng 30 độ so với mặt đất và 115 độ từ hướng bắc và đã nổ tung trên không trung.

Thiên thạch hay Sao chổi?
Thành phần những mảnh sót lại của vật thể Tunguska vẫn là một vấn đề gây tranh cãi. Năm 1930, nhà thiên văn học người Anh F.J.W. Whipple đã cho rằng vật thể Tunguska là một sao chổi. Một sao chổi thiên thạch, gồm chủ yếu là băng và bụi, đã hoàn toàn bốc hơi sau khi va chạm vào khí quyển Trái Đất và không để lại dấu vết rõ ràng nào. Giả thuyết sao chổi càng được ủng hộ thêm khi trong nhiều đêm sau vụ nổ trên toàn châu Âu đều có bầu trời đêm sáng rực, rõ ràng do bụi phân tán trên tầng cao khí quyển gây ra. Hơn nữa, phân tích những mẫu lấy từ vùng này cho thấy chúng chứa nhiều vật chất sao chổi.

Năm 1978, nhà thiên văn Slovakia Ľubor Kresák đề xuất vật thể đó là một mảnh của sao chổi thời gian ngắn Encke, và chính nó đã gây ra trận mưa sao băng Beta Taurid; sự kiện Tunguska trùng khớp với đỉnh điểm trận mưa sao băng này. Hiện chúng ta biết rằng các vật thể kiểu đó thường nổ phía trên bề mặt Trái Đất từ hàng chục tới hàng trăm kilômét. Những vệ tinh quân sự cũng đã từng quan sát các vụ nổ như vậy trong nhiều thập kỷ.

Năm 1983, nhà thiên văn Zdeněk Sekanina đã xuất bản một bài viết chỉ trích giả thuyết sao chổi. Ông chỉ ra rằng một vật thể gồm những vật chất kiểu sao chổi, đi qua khí quyển theo một quỹ đạo hẹp như vậy, phải bị tan rã, trong khi vật thể Tunguska rõ ràng vẫn còn nguyên vẹn khi nó đi vào vùng khí quyển thấp. Sekanina cho rằng bằng chứng cho thấy đó phải là một vật thể đặc chắc, dạng đá, có thể có nguồn gốc thiên thạch. Giả thuyết này càng nổi tiếng năm 2001, khi Farinella, Foschini và những người khác xuất bản một cuộc nghiên cứu cho thấy vật thể đó tới từ hướng vành đai thiên thạch.

Những người đề xướng giả thuyết sao chổi đã đưa ra lý lẽ rằng vật thể đó là một sao chổi đã vỡ nhưng còn lại lõi đá bên trong cho phép nó đi sâu vào khí quyển.

Khó khăn lớn nhất của giả thuyết thiên thạch là một vật thể đá phải tạo ra một hố va chạm ở nơi nó lao xuống mặt đất, nhưng không hề có một hố nào như vậy được tìm thấy. Cũng có lý thuyết cho rằng khi thiên thạch đi qua khí quyển gây ra áp suất và nhiệt độ lớn tới mức nó đột ngột nổ tung tan vỡ thành nhiều mảnh. Vụ nổ phải lớn tới mức không hề có một mảnh thiên thạch còn lại nào đủ lớn ở mức có thể phân biệt, và vật chất còn lại trên khí quyển sau vụ nổ đã gây ra hiện tượng rực sáng trên bầu trời đêm. Những mô hình được công bố năm 1993 cho rằng vật thể đá có đường kính khoảng 60 mét với các đặc tính vật lý trong khoảng giữa một chondrit thông thường và một chondrit chứa cacbon.

Christopher Chyba và những người khác đã đưa ra một quá trình theo đó một thiên thạch đá sẽ hoạt động tương tự như vật thể Tunguska. Những mô hình của họ cho thấy khi các lực ngược hướng lao xuống của vật thể trở nên lớn hơn lực liên kết trong vật thể, nó sẽ bị tan vỡ, hầu như giải phóng toàn bộ năng lượng ở một thời điểm. Vì thế sẽ không để lại dấu vết hố va chạm, và sức công phá sẽ ảnh hưởng trong một phạm vi khá rộng, toàn bộ thiệt hại do sóng xung kích và nhiệt gây ra.

Những hiện tượng chưa được giải thích
Vẫn còn một số vấn đề chưa được giải thích thỏa đáng. Địa điểm này nằm ở giữa một khu vực núi lửa cũ, và các nhà nghiên cứu từng một lần phát hiện sự phun trào khí radon kéo dài bốn giờ. Những nỗ lực nhằm tiến hành xác định niên đại cacbon-14 cho thấy đất ở đây có nhiều phóng xạ cacbon-14 .

Nhà địa chất người Nga Vladimir Epifanov và nhà vật lý học thiên thể người Đức Wolfgang Kundt đã cho rằng vụ nổ là một đợt phun trào khí metan từ trong lòng Trái Đất. Một thứ gì đó tương tự như điều đã xảy ra năm 1994 gần làng Cando ở Tây Ban Nha. So sánh với hiện tượng Cando.

Nhà vật lý người Nga Tiến sĩ Ol'khovatov đã chỉ ra những vấn đề khi giải thích vụ nổ bằng lý thuyết thiên thạch hay sao chổi, và có khuynh hướng cho rằng Tunguska là một sự kiện địa vật lý.

Các giả thuyết dự đoán
Đầu thế kỷ 20 tầm hiểu biết của con người về cách tác động của các thiên thạch trong khí quyển Trái Đất còn khá khiêm tốn. Vì sự hạn chế đó, cũng như số lượng dữ liệu khoa học ít ỏi về sự kiện Tunguska do chính sách giữ bí mật của người Xô viết trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, rất nhiều giả thuyết giải thích sự kiện Tunguska đã được đưa ra, và cũng có độ tin cậy rất khác nhau. Những giả thuyết được liệt kê dưới đây đều đã bị các nhà khoa học hiện đại và những người theo chủ nghĩa hoài nghi bác bỏ.

Hố đen
Năm 1973, Jackson và Ryan đã đưa ra giả thuyết rằng sự kiện Tunguska do một hố đen "nhỏ" (khoảng 10-20 g tới 10-22 g) đi qua Trái Đất gây nên. Không may cho giả thuyết này, không hề có bằng chứng về một vụ nổ thứ hai như vậy xảy ra khi hố đen rời khỏi Trái Đất và nó cũng không được chấp nhận rộng rãi. Hơn nữa, giả thuyết sau đó của Stephen Hawking về việc các hố đen bức xạ năng lượng cho thấy một hố đen nhỏ như vậy sẽ bốc hơi từ lâu trước khi nó có thể chạm tới Trái Đất.

Phản vật chất
Năm 1965, Cowan, Atluri, và Libby cho rằng sự kiện Tunguska do sự hủy diệt của một khối phản vật chất rơi xuống từ vũ trụ gây nên. Tuy nhiên, như với những giả thuyết khác ở phần này, nó không tính tới lượng rác khoáng chất còn lại trong vùng sau vụ nổ. Hơn nữa, không hề có bằng chứng thiên văn học nào cho thấy những khối phản vật chất như vậy hiện diện trong vùng vũ trụ của chúng ta. Nếu những vật thể như vậy thực sự tồn tại, chúng phải luôn tạo ra các tia gamma mạnh vì sự hủy diệt với môi trường giữa các vì sao nhưng những tia gamma như vậy không hề được quan sát thấy.

Bom H tự nhiên
Năm 1989, các nhà thiên văn học D'Alessio và Harms đã cho rằng một số deuteri trong một sao chổi rơi vào khí quyển Trái Đất có thể trải qua một quá trình phản ứng tan rã hạt nhân, để lại dấu vết dễ phát hiện ở hình thức cacbon-14. Họ kết luận rằng việc giải phóng năng lượng hạt nhân có thể đã là không đáng kể. Độc lập với họ, năm 1990, César Sirvent đã đề xuất rằng một sao chổi deuteri,
ví dụ, một sao chổi có mức độ tập trung deuteri lớn bất thường trong thành phần của nó, có thể sẽ nổ tung như một quả bom nhiệt hạch, tạo ra phần lớn năng lượng được giải phóng. Ban đầu nó là một vụ nổ cơ học hay động lực, và chỉ khoảnh khắc sau một phản ứng nhiệt hạch do vụ nổ thứ nhất gây nên sẽ diễn ra.

Điện từ
Một số giả thuyết lại liên hệ sự kiện Tunguska với các cơn bão địa từ tương tự với những gì đã xảy ra sau những vụ nổ nhiệt hạch tại tầng bình lưu. Ví dụ, năm 1984 V. K. Zhuravlev và A. N. Dmitriev đã đưa ra một mô hình "vật lý mặt trời" (heliophisical) dựa trên những "plasmoid" do Mặt Trời phát ra. Valeriy Buerakov cũng đã phát triển một mô hình độc lập về một quả "bóng lửa" điện từ.

Vật thể bay không xác định
Những người ủng hộ Vật thể bay không xác định (UFO) từ lâu đã tuyên bố rằng sự kiện Tunguska là kết quả một vụ nổ tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh hay thậm chí là một loại vũ khí của người ngoài hành tinh được sử dụng để "cứu Trái Đất khỏi một mối đe dọa sắp tới". Giả thuyết này dường như có nguồn gốc từ câu chuyện khoa học viễn tưởng do kỹ sư Liên Xô Alexander Kazantsev viết năm 1946, trong đó một con tàu vũ trụ chạy bằng năng lượng nguyên tử của người Sao Hỏa, trong khi tìm kiếm nước sạch ở hồ Baikal, đã bị nổ tung trên không. Câu chuyện này có cảm hứng từ chuyến thăm Hiroshima của Kazantsev cuối năm 1945.

Nhiều sự kiện trong câu chuyện của Kazantsev sau này đã bị nhầm lẫn thành những gì diễn ra trên thực tế tại Tunguska. Giả thuyết tàu vụ trụ năng lượng nguyên tử của người ngoài hành tinh đã được hai nhà phê bình điện ảnh là Thomas Atkins và John Baxter ủng hộ trong cuốn sách The Fire Came By (1976) của họ. Loạt phim truyền hình The Secret KGB UFO Files (Phenomenon: The Lost Archives) năm 1989, được phát sóng trên Turner Network Television, đã liên hệ sự kiện Tunguska với vụ "Roswell của người Nga" và cho rằng những mảnh vỡ của con tàu ngoài hành tinh phủ đầy khu vực. Năm 2004, một nhóm các nhà khoa học Nga của Tunguska Space Phenomenon Public State Fund tuyên bố đã tìm thấy những mảnh vỡ của một tàu vũ trụ ngoài hành tinh tại địa điểm vụ nổ.

Những người ủng hộ giả thuyết UFO chưa bao giờ có thể cung cấp bất kỳ một bằng chứng xác đáng nào cho lý thuyết của họ ngoại trừ đoạn video này do một người nông dân  tại vùng núi British Columbia ở Canada cho thấy vật thể Tunguska không bị phá hủy mà tiếp tục lang thang trên các vùng phụ cận Trái Đất. Hình ảnh video tương ứng chính xác với những điều mô tả của nhân chứng về vật thể Tunguska do báo Sibir (Nga) cung cấp ngày 2 tháng 7 năm 1908. Điều này giúp giải quyết vấn đề khó khăn của những người ủng hộ các giả thuyết khác cho rằng vật thể Tunguska đã bị phá hủy và vì thế không thể tìm thấy bất kỳ mảnh nào còn lại của nó cũng như miệng hố va chạm. Cũng cần nhớ rằng địa điểm Tunguska là một vùng hạ cánh của Sân bay vũ trụ Baikonur và đã liên tục phải hứng chịu rác thải từ các trạm vũ trụ Nga, mà nổi tiếng nhất là lần phóng thử nghiệm lần thứ năm không thành công Chương trình Vostok ngày 22 tháng 12 năm 1960. Con tàu vũ trụ rơi xuống gần địa điểm vụ nổ Tunguska, và một đội kỹ sư đã được phái tới đó nhằm thu thập các khí cụ và hai chú chó trên khoang (vẫn sống sót).

Một tiểu thuyết năm 1951, và một bộ phim sau đó (1960 Der Schweigende Stern), đều dựa trên khái niệm UFO.

Tháp Wardenclyffe
Cũng có ý kiến cho rằng vụ nổ Tunguska là kết quả của một cuộc thực nghiệm do Nikola Tesla tiến hành tại Tháp Wardenclyffe, cuộc thực nghiệm diễn ra trong thời gian Robert Peary đang tiến hành các cuộc thám hiểm Bắc Cực. Họ cho rằng Tesla đã gửi điện tín cho Peary thông báo về một 'hiện tượng bình minh bất thường' sẽ gặp phải khi ông tới Bắc Cực. Tuy nhiên, ở thời điểm diễn ra sự kiện Tunguska đa số công việc tại Wardenclyffe đã chấm dứt và địa điểm này cũng đã bị bỏ hoang. Hơn nữa, rõ ràng là không thể có phương tiện để chỉ với một nguồn năng lượng nhỏ tại Wardenclyffe lại gây ra được một nguồn năng lượng lớn như vậy ở một nơi khác.

Vị trí sự kiện còn gây tranh cãi
Một giả thuyết khác cho rằng một thiên thạch đã rơi tại một vùng khác ở Siberi.

Nhà khoáng vật học người Nga Leonid Kulik đã xác định vị trí va chạm trong một khu rừng gần sông Podkamennaja (tọa độ 60° 53' 40" vĩ độ Bắc và 101° 53' 40" kinh độ Đông.) Trong khoảng từ năm 1921 đến năm 1938 Kulik đã tổ chức năm cuộc khảo sát tới khu vực này nhưng không hề tìm thấy một miệng hố va chạm hay một bằng chứng nào về vụ va chạm đó.

Những bức ảnh về khu rừng bị tàn phá và những thân cây gãy đổ do Kulik chụp năm 1927 và 1928, không mang tính thuyết phục: chúng có vẻ ở tình trạng được giữ gìn hoàn hảo 20 năm sau vụ nổ, trong khi những cây duy nhất còn sống là những cây non không thể hơn vài năm tuổi. Những cây do Kulik chụp có lẽ bị đổ do Evenk, những người dân địa phương, chặt để tạo đồng cỏ cho các loài tuần lộc, để dựng những căn lều hình nón của họ, và để lấy củi đốt.

Hơn nữa, bằng chứng khác cho thấy những miệng hố va chạm được tìm thấy là một thành tạo tự nhiên gây ra do tuyết tan, và một hòn đá lớn từng được coi là một thiên thạch sau này lại bị cho là một phiến đá băng tích thông thường. Tuy nhiên, Kulik và những người cộng sự của mình quả quyết mạnh mẽ rằng họ đã tìm được địa điểm chính xác nơi sự kiện xảy ra, vì thế họ vẫn được coi là những nhà khoa học và những nhà nghiên cứu giỏi giang.

Giả thuyết nổ khí mêtan
Tunguska xảy ra do sự giải phóng 10 triệu tấn khí giàu mê-tan nằm trong lớp vỏ Trái Đất. Bằng chứng của sự thoát khí hủy diệt tương tự có thể được phát hiện tại Blake Ridge, đáy biển ngoài Na Uy: một "vết rỗ" rộng 700km2.

Nhận định
 "Nếu sự kiện Tungaska thực sự do một sao chổi gây ra, nó thuộc loại độc nhất vô nhị chứ không chỉ là một trường hợp quan trọng nằm trong những hiện tượng đã được phân loại. Mặt khác, nếu thực sự một thiên thạch phát nổ trên bầu trời Siberi vào sáng tháng 6 đó, tại sao không ai tìm thấy một mảnh vỡ nào?", Gasperini, Tạp chí Khoa học Mỹ.

Sự kiện Tunguska trong văn học, truyện tranh, trò chơi, phim, TV và âm nhạc

Tham khảo
 Lerman, J. C., Mook, W. G. & Vogel, J. C. Nature, 216, 990–1 (1967).
 Cowan, C., Atluri, C. R. & Libby, W. F. Nature 206, 861–865 (1965).
 Brown, J.C, and Hughes, D.W. Nature 268, 512 - 514 (1977)
 Ol'khovatov, A.Yu. Earth, Moon and Planets, v.93, pp. 163–173 (2003)

Những cuốn sách về Tunguska
 John Baxter and Thomas Atkins, The Fire Came By: The Riddle of the Great Siberian Explosion, Macdonald and Jane's, London 1975
 Rupert Furneaux, The Tungus Event, Nordon Publications, New York, 1977
 Roy A. Gallant, The Day the Sky Split Apart: Investigating a Cosmic Mystery, Atheneum Books for Children, New York, 1995
 E.L. Krinov, Giant Meteorites, trans. J.S. Romankiewicz (Part III: The Tunguska Meteorite), Pergamon Press, Oxford, 1966
 Jack Stoneley, Cauldron of Hell: Tunguska, Simon and Schuster, New York, 1977
 Surendra Verma, The Tunguska Fireball: Solving One of the Great Mysteries of the 20th Century, Icon Books, Cambridge, 2005

Xem thêm
 Các chiến lược làm chệch hướng thiên thạch
 Ngày tận thế
 Vitim event

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tunguska similar impacts and origin of life, Dr. Andrei E. Zlobin, article in electronic journal "Modern scientific researches and innovations." – December 2013. - № 12.
 Discovery of probably Tunguska meteorites at the bottom of Khushmo river's shoal, Dr. Andrei E. Zlobin, Paper 1304.8070 in arXiv.org, 2013 (PDF)
 Quasi Three-Dimensional Modeling of Tunguska Comet Impact (1908), Planetary Defense Conference 2007
 Tunguska Comet Impact 1908
 Astrobiology, V.4, N.3, 2004, 391-399
 Tunguska A research group at University of Bologna that has conducted several recent expeditions to the site.
 The Tectonic Interpretation Of The 1908 Tunguska Event specifies problems of the asteroidal and cometary interpretations, and explains why Tunguska probably was a geophysical event.
 Tunguska and other pictures Many Tunguska-related photos with comments in English.
 Tunguska.ru Russian site with a tiny English section. Includes some gorgeous Tunguska photos.
 The Tunguska event Includes several photos from Kulik's expedition.
 Preliminary results from the 1961 combined Tunguska meteorite expedition
 Probable asteroidal origin of the Tunguska Cosmic Body  A 2001 paper arguing for the asteroidal hypothesis.
 Geomagnetic effects as one aspect of the Tunguska event
 Tunguska genetic anomaly
 "Russian Alien Spaceship Claims Raise Eyebrows, Skepticism" article, arguing the event was caused by meteor explosion
 Tunguska cosmic body an alien Article which argues for the alien battle hypothesis
 Vladimir V. Rubtsov, Ph.D.  Comprehensive discussion about what is and is not known about the Tunguska Event by a proponent of the alien battle model
 "The Vurdalak Conjecture" website explores the science behind the black-hole impact hypothesis.
 NASA's Deep Impact project attempts to discover the internal structure of a comet, which may help explain some of the lingering questions about Tunguska.
 The Tunguska Event (UK Band)
 TFC Books article Tesla & Tunguska.
 Tunguska event and mirror matter
 1908 Siberia Explosion. Reconstruction.
 The Tunguska Event - A Rotten Library article
 Simulation of such an event & origin of King Tut's glass

Sự kiện va chạm Trái Đất hiện đại
Vụ nổ tại Nga
Thiên tai tại Siberia
Đế quốc Nga năm 1908
Môi trường năm 1908
Sự kiện Holocen
Thiên tai năm 1908
Hỏa hoạn tại Nga
Địa lý vùng Krasnoyarsk
Châu Á Holocen
Vùng Krasnoyarsk
Vấn đề chưa được giải quyết trong vật lý học
Lịch sử Siberia
Vụ nổ năm 1908


title: Salavat, Nga

text:
Salavat (; , Salauat) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Bashkortostan. Thành phố có dân số 158.600 người (theo điều tra dân số năm 2002. Đây là thành phố lớn thứ 107 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số:
Thành phố được đặt tên theo anh hùng dân tộc Bashkir Salawat Yulayev. Nó được lập năm 1948 và trở thành thành phố năm 1954.
Thành phố được lập để cung cấp nơi ở cho nhà máy hóa dầu Salavat - một đơn vị sử dụng lao động chính. Thành phố còn có các nhà máy khác như nhà máy kính, dệt may.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Bashkortostan
Thành phố Liên Xô


title: Pungitius hellenicus

text:
Pungitius hellenicus là một loài cá thuộc họ Gasterosteidae. Nó là loài đặc hữu của Hy Lạp. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và suối. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống và được IUCN xếp vào loài bị de dọa.

Chú thích

Tham khảo

 Crivelli, A.J. 2005. Pungitius hellenicus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 05 tháng 8 năm 2007.
 Keivany, Y., và J.S. Nelson. 1998. Comparative osteology of the Greek ninespine stickleback, Pungitius hellenicus (Teleostei, Gasterosteidae). Journal of Ichthyology, 38(6): 430-440.
 Keivany, Y., và J.S. Nelson. 2000. Taxonomic review của chi Pungitius, ninespine sticklebacks (Gasterosteidae). Cybium, 24(2): 107-122.
 Keivany, Y., J.S. Nelson, và P.S. Economidis. 1997. Validity of Pungitius hellenicus, a stickleback fish from Greece. Copeia, 1997(3): 558-564.
 Keivany, Y., C.K. Daoulas, J.S. Nelson, và P.S. Economidis. 1999. Threatened fishes of the world: Pungitius hellenicus Stephanidis, 1971 (Gasterosteidae). Environmental Biology of Fishes, 55(4): 390.

Động vật được mô tả năm 1971
H
Động vật Hy Lạp
Cá châu Âu
Cá nước ngọt châu Âu


title: Hymenagaricus

text:
Hymenagaricus là một chi nấm trong họ Agaricaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hymenagaricus at Index Fungorum

Agaricaceae


title: Parantica garamantis

text:
Parantica garamantis là một loài bướm giáp trong phân họ Danainae. Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea and the Quần đảo Solomon.

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo

Parantica


title: Lladó

text:
Lladó (Lledó d'Empordà) là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Empordà, Girona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Girona
Alt Empordà


title: Tipula ravana

text:
Tipula ravana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Bulbus fragilis

text:
Bulbus fragilis là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bulbus


title: Anchastomorphus posticus

text:
Anchastomorphus posticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Anchastomorphus


title: Silesis candezei

text:
Silesis candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: Gerlebogk

text:
Gerlebogk là một đô thị thuộc huyện Salzland, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Temnocthispa

text:
Temnocthispa là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1940 bởi Uhmann.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Temnocthispa deplanata (Waterhouse, 1881)
 Temnocthispa jocosa Uhmann, 1940
 Temnocthispa truncata (Fabricius, 1801)

Chú thích

Tham khảo

Chalepini


title: Khurai

text:
Khurai là một thành phố và khu đô thị của quận Sagar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Khurai có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 436 mét (1430 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Khurai có dân số 31.887 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Khurai có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Khurai, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Villard, Haute-Savoie

text:
Villard là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Saviore dell'Adamello

text:
Saviore dell'Adamello là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 82 km², dân số 1159 người. Các đô thị giáp ranh gồm: Cevo, Daone, Edolo, Ponte di Legno, Sonico, Spiazzo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Grindelwald

text:
Grindelwald là một đô thị thuộc huyện hành chính Interlaken-Oberhasli, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 171,1 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 3860 người.

Chú thích

Đô thị của bang Bern
Khu nghỉ mát trượt tuyết Thụy Sĩ


title: Limnephilus turanus

text:
Limnephilus turanus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Đường hầm Seikan

text:
Đường hầm Seikan (青函トンネル Thanh Hàm Tunnel hay 青函隧道 Thanh Hàm toại đạo) là một đường hầm đường sắt dài 53.85 km tại Nhật Bản, với một đoạn dài 23.3 km ngầm dưới đáy biển. Đây là đường hầm ngầm dưới biển dài nhất thế giới, dù Đường hầm eo biển Manche giữa Anh quốc và Pháp có đoạn ngầm dưới biển dài hơn. Nó chạy bên dưới Eo biển Tsugaru — nối tỉnh Aomori trên hòn đảo Honshū của Nhật với đảo Hokkaidō — như một phần của Tuyến đường Kaikyo của Công ty Đường sắt Hokkaido. Dù nó là đường hầm giao thông (đường sắt hay đường bộ) dài nhất thế giới, việc đi lại bằng đường không nhanh hơn và rẻ hơn đã khiến Đường hầm Seikan hoạt động không hết công suất. Kỷ lục đường hầm dài nhất của nó đã bị phá khi Đường hầm Gotthard Base, một hầm đường sắt châu Âu, được khánh thành vào ngày 1 tháng 6 năm 2016. Nó cũng là hầm đường sắt sâu nhất thế giới.

Lịch sử

Việc liên kết hai hòn đảo Honshū và Hokkaidō bằng một đường nối cố định đã được xem xét từ thời kỳ Taishō (1912–1925), nhưng việc khảo sát nghiêm túc chỉ bắt đầu năm 1946, vì việc mất những lãnh thổ hải ngoại ở cuối Thế chiến II và nhu cầu bố trí cho những binh lính phục viên. Năm 1954, năm chiếc phà, gồm cả Toya Maru, đã bị đắm tại Eo biển Tsugaru trong một trận cuồng phong, làm thiệt mạng 1,430 hành khách. Năm sau đó Công ty Đường sắt Quốc gia Nhật Bản (JNR) đã cho tiến hành việc khảo sát đường hầm.

Một vấn đề lo ngại khác là sự gia tăng giao thông giữa hai hòn đảo. Một nền kinh tế bùng nổ làm tăng mạnh mức độ giao thông tại Seikan (nơi có các thành phố quan trọng Aomori và Hakodate) Số hành khách đi phà đã tăng gấp đôi lên 4,040,000 người/năm từ năm 1955 đến năm 1965, và mức độ vận chuyển hàng hoá tăng lên 1.7 lần lên 6,240,000 tấn/năm. Năm 1971, những dự báo về giao thông cho thấy nó sẽ vượt quá khả năng chuyên chở của bến phà, vốn bị giới hạn bởi các điều kiện địa lý. Tháng 9 năm 1971, quyết định bắt đầu xây dựng đường hầm được đưa ra. Một đường hầm có khả năng lưu thông cho loại tàu Shinkansen được lựa chọn, với những kế hoạch mở rộng mạng lưới Shinkansen.

Việc xây dựng đầy khó khăn trên những điều kiện địa chất phức tạp được tiến hành. 34 công nhân đã thiệt mạng trong khi xây dựng.

Ngày 27 tháng 1 năm 1983, Thủ tướng Nhật Yasuhiro Nakasone đã nhấn nút thực hiện vụ nổ hoàn thành hầm dẫn hướng. Ngày 10 tháng 3 năm 1985, Bộ trưởng giao thông Tokuo Yamashita đã đào một hố mang tính biểu tượng xuyên hầm chính.

Ở thời điểm ấy sự thành công của dự án đã bị nghi ngờ, với những dự báo về giao thông năm 1971 bị cho là quá thổi phồng. Thay vì tỷ lệ tăng giao thông như được dự đoán cho một đỉnh điểm năm 1985, đã tới trước vào năm 1978 và sau đó bắt đầu giảm. Sự giảm sút được cho là có nguyên nhân từ sự sụt giảm tốc độ phát triển của nền kinh tế Nhật Bản từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ lần thứ nhất năm 1973, và bởi những tiến bộ trong ngành vận tải hàng không và vận tải đường biển tầm xa.

Đường hầm được mở cửa ngày 13 tháng 3 năm 1988, với tổng chi phí xây dựng ¥538.4 tỷ (US$3.6 tỷ).

Ngay khi đường hầm hoàn thành, mọi hoạt động vận tải đường sắt giữa Honshū và Hokkaidō đều sử dụng đường hầm. Tuy nhiên, với vận tải hành khách, 90% người dân sử dụng hàng không vì chi phí và tốc độ. Ví dụ để đi từ Tokyo và Sapporo bằng xe lửa mất hơn 10 giờ 30 phút, với nhiều lần chuyển tàu. Bằng đường không, chuyến đi chỉ kéo dài 3 giờ 30 phút, gồm cả thời gian tới sân bay. Việc bãi bỏ quy định và cạnh tranh trong thị trường hàng không nội địa Nhật Bản đã làm giảm giá tuyến Tokyo-Sapporo, khiến giá đường sắt trở nên đắt hơn.
Dịch vụ tàu hỏa xuyên đêm Hokutosei, bắt đầu phục vụ sau khi Đường hầm Seikan hoàn thành, vẫn là cách đi lại chính của mọi người. Dịch vụ xuyên đêm Cassiopeia mới và cao cấp hơn thường được đặt kín.

Những đoàn tàu Shinkansen thường không chạy xuyên đường hầm, dù Đường hầm Seikan được xây dựng thích hợp cho tàu Shinkansen. Công ty JR East đã quyết định kéo dài Tohoku Shinkansen tới Aomori và sau đó sẽ kết nối với tuyến Hokkaido Shinkansen trong tương lai. Từ Aomori, Hokkaido Shinkansen sẽ tiếp tục chạy tới Ga Shin-Hakodate-Hokuto ở Hakodate, Hokkaido vào năm 2015 và sau đó là tới Ga Sapporo. Tuyến Hokkaido Shinkansen tương lai sẽ được điều hành bởi JR Hokkaido.

Khảo sát, xây dựng và địa chất

Công việc khảo sát bắt đầu năm 1946, và 25 năm sau vào năm 1971 công trình bắt đầu xây dựng. Vào tháng 8 năm 1982, khoảng 700 m hầm còn lại đã được đào xong. Hai phía của đường hầm gặp nhau vào năm 1983.

Eo biển Tsugaru có hai chỗ hẹp nhất ở phía đông và phía tây với bề rộng khoảng 20 km. Các khảo sát đầu tiên vào năm 1946 cho thấy rằng độ sâu đáy biển ở eo phía đông sâu đến 200 m với địa chất chủ yếu là núi lửa. Eo phía đông có độ sâu tối đa 140 m và địa chất chủ yếu là các đá trầm tích Neogen. Do đó, eo phía tây được chọn để xây dựng đường hầm.

Địa chất bên dưới đáy biển mà phần lớn đường hầm đi qua bao gồm đá núi lửa, đá mảnh vụn, và đá trầm tích tuổi đệ Tam muộn. Khu vực bị uốn nếp tạo thành các nếp lồi gần như dốc đứng, và các đá trẻ nhất nằm ở giữa của eo biển, and encountered last. Địa chất có thể được chia làm 3 phần, phía đảo Honshū gồm các đá núi lửa (như andesit, bazan); phía Hokkaidō gồm các đá trầm tích (tuff, đá bùn đệ Tam); và phần giữa bao gồm địa tầng Kuromatsunai (bột kết tuổi đệ Tam). Các đá xâm nhập và đứt gãy làm các đá bị cà nát nên gây khó khăn cho việc đào hầm.

Khảo sát địa chất ban đầu được thực hiện vào thời gian 1946–1963 bao gồm việc khoan thăm dò dưới đáy biển, khảo sát đáy biển, lấy mẫu đáy biển, khảo sát dùng tàu ngầm nhỏ, và thăm dò từ và địa chấn. Để hiểu rõ hơn điều kiện địa chất, công việc khoan dẫn hướng được thực hiện dọc theo cả hai hầm dịch vụ và hầm dẫn hướng.

Việc đào hầm được tiến hành đồng thời từ cả đầu nam và đầu bắc. Các đoạn trên đất liền được áp dụng các kỹ thuật đào hầm trong núi truyền thống, với chỉ một đường hầm chính. Tuy nhiên, với đoạn ngầm dưới biển dài 23.3 kilômét, ba lỗ khoan được đào với đường kính dần to thêm: một đường hầm dẫn hướng thứ nhất, một đường hầm dịch vụ, và cuối cùng là đường hầm chính. Hầm dịch vụ nối với hầm chính theo từng đoạn bởi các hố kết nối, với khoảng cách 600 tới 1,000 mét. Đường hầm dẫn hướng được dùng làm hầm dịch vụ cho đoạn đoạn 5 kilômét ở trung tâm.

Bên dưới Eo biển Tsugaru, một máy đào hầm (TBM) đã bị bỏ đi sau khi đào chưa tới 2 kilômét vì tính chất biến đổi của đá và sự khó khăn trong việc tiếp cận bề mặt để đổ vữa lỏng phía trước máy đào. Sau đó việc đào hầm được tiến hành bằng cách nổ mìn và dùng máy đào.

Bảo dưỡng
Một báo cáo năm 2002 của Michitsugu Ikuma miêu tả đoạn ngầm dưới biển rằng "kết cấu đường hầm có vẻ vẫn đang ở tình trạng tốt". Khối lượng dòng chảy vào đã giảm theo thời gian, dù nó "tăng ngay sau một trận động đất lớn".

Kết cấu

Ban đầu chỉ khổ đường hẹp được đặt trong hầm, nhưng vào năm 2005 dự án Hokkaido Shinkansen bắt đầu việc xây dựng có đặt đường khổ đôi và nối đường hầm với mạng lưới Shinkansen. Các đoàn tàu Shinkansen sẽ có thể đi qua đường hầm tới Hakodate từ năm 2015 và cuối cùng là tới Sapporo. Đường hầm có 52 kilômét đường ray hàn liên tục.
Hai ga nằm bên trong chính đường hầm: Ga Tappi-Kaitei và Ga Yoshioka-Kaitei. Các ga đồng thời là điểm thoát hiểm khẩn cấp. Trong trường hợp hỏa hoạn hay thảm hoạ, cả hai ga đều có thể cung cấp dịch vụ hỗ trợ ở khoảng cách gần hơn. Hiệu quả của các đường thoát hiểm tại các ga khẩn cấp được tăng cường thêm bằng các quạt thông gió để thổi khói ra ngoài, các camera để hướng dẫn hành khách tới nơi an toàn, các hệ thống báo cháy (hồng ngoại) nhiệt và các họng phun nước.

Trước kia, cả hai ga đều có những bảo tàng có thông tin chi tiết về lịch sử và chức năng của đường hầm và có thể được tới thăm bằng các tour đặc biệt. Chỉ Tappi-Kaitei hiện còn một bảo tàng, bảo tàng tại Yoshioka-Kaitei đã bị bãi bỏ ngày 16 tháng 3 năm 2006 để nhường chỗ cho những công việc chuẩn bị cho Hokkaido Shinkansen.

Hai ga này là ga đường sắt đầu tiên trên thế giới được xây dựng dưới biển.

Xem thêm
 Đường hầm eo biển Manche, một hầm đường sắt ngầm dưới biển nối Anh Quốc và Pháp.
 Đường hầm Seikan Tuyến Tappi Shako
 Tàu trên tàu, một ý tưởng thực nghiệm để chuyên chở hàng xuyên đường hầm với tốc độ lớn hơn

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Seikan Tunnel, Aomori Prefecture Government, version of ngày 3 tháng 5 năm 2006 at the Internet Archive

Kiến trúc năm 1988
Hầm đường sắt Nhật Bản
Xây dựng bờ biển
Đường hầm dưới đáy biển
Đường hầm Nhật Bản


title: (11979) 1995 SS5

text:
{{DISPLAYTITLE:(11979) 1995 SS5}}

(11979) 1995 SS5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 25 tháng 9 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Melanoxanthus exitiosus

text:
Melanoxanthus exitiosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Noyers-Pont-Maugis

text:
Noyers-Pont-Maugis  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Noyerspontmaugis


title: Eugenia benjamina

text:
Eugenia benjamina là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Kochummen, K.M. 1998. Eugenia benjamina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
B
Thực vật dễ tổn thương


title: Cháy rừng Nga 2010

text:
Cháy rừng ở Nga năm 2010 là một vụ cháy rừng ở Nga năm 2010. Ngạt khói vì cháy rừng (hình vệ tinh) và nắng nóng làm số người chết trung bình hằng ngày tăng gấp hai đến 700 ở Moskva.
Vụ cháy rừng này chủ yếu xảy ra ở phía tây nước Nga, từ cuối tháng 7 năm 2010 cho đến nay, do nhiệt độ cao kỷ lục và hạn hán trong khu vực. Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong 7 vùng có hoả hoạn, còn 28 vùng khác đặt dưới tình trạng khẩn cấp do mùa màng thất bát vì hạn hán. Ước tính thiệt hại lên đến 15 tỷ đô la Mỹ.

Chú thích

2010
Nga năm 2010
Thiên tai năm 2010
Nga


title: Gymnopilus hillii

text:
Gymnopilus hillii là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus hillii at Index Fungorum

hillii


title: Salsolicola

text:
Salsolicola là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Salsolicola eremobia Falkovitsh, 1964
Salsolicola rjabovi Kuznetzov, 1960
Salsolicola stshetkini Kuznetzov, 1960

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Buccinidae

text:
Buccinidae là một họ ốc trong liên họ Buccinoidea.

Các chi

Phân họ Buccininae

tribe Ancistrolepidini
 Ancistrolepis Dall, 1895

tribe Buccinini
 Buccinum Linnaeus, 1758
 Sulcosinus Dall, 1895

tribe Buccinulini
 Buccinulum Deshayes, 1830

tribe Colini
 Colus Röding, 1798
 Neptunea Röding, 1798 - synonym: Chrysodomus Swainson, 1840
 Truncaria Adams & Reeve, 1850

tribe Cominellini
 Cominella Gray, 1850

tribe Liomesini
 Liomesus Stimpson, 1865

tribe Parancistrolepidini
 Parancistrolepis Azuma, 1965

tribe Prosiphonini
 Prosipho Thiele, 1912

tribe Volutopsiini
 Volutopsius Mörch, 1857

Phân họ Beringiinae
 Beringius Dall, 1887

Phân họ Busyconinae

tribe Busyconini
 Busycon Röding, 1798

tribe Busycotypini
 Busycotypus Wenz, 1943

Phân họ Donovaniinae

Phân họ Pisaniinae
 Dianthiphos Watters, 2009
 Pisania Bivona, 1832

Phân họ Siphonaliinae
 Siphonalia A. Adams, 1863

Phân họ ?

 Aeneator Finlay, 1927
 Afer Conrad, 1858
 Afrocominella Iredale, 1918
 Ameranna Landau & Vermeij, 2012
 Americominella Klappenbach & Ureta, 1972 - synonym: Echinosipho Kaiser 1977
 Anna Risso, 1826
 Anomacme Strebel, 1905
 Anomalosipho Dautzenberg & H. Fischer, 1912
 Antarctodomus A. Adams, 1863
 Antarctoneptunea Dell, 1972
 Antillophos Woodring, 1928
 Antistreptus Dall, 1902
 Atractodon Charlesworth, 1837
 Aulacofusus Dall, 1918
 Austrofusus Kobelt, 1879
 Bailya M. Smith, 1944
 Barbitonia Dall, 1916
 Bartschia Rehder, 1943
 Bathyancistrolepis Habe & Ito, 1968
 Bathybuccinum Golikov & Sirenko, 1989
 Bathydomus Thiele, 1912
 Bayerius Olsson, 1971
 Belomitra P.Fischer, 1882
 Beringion Habe & Ito, 1965
 † Boreokelletia Anderson, 1964
 Buccipagoda Ponder, 2010 - synonym: Kapala Ponder, 1982
 Burnupena Iredale, 1918
 Caducifer Dall, 1904
 Calagrassor Kantor, Puillandre, Fraussen, Fedosov & Bouchet, 2013
 Calliloncha Lus, 1978
 Cancellopollia Vermeij & Bouchet, 1998
 Cantharus Röding, 1798
 Cavineptunea Powell, 1951
 Chauvetia Monterosato, 1884
 Chickcharnea Petuch, 2002 - with the only species Chickcharnea fragilis Petuch, 2002
 Chlanidota Martens, 1878
 Chlanidotella Thiele 1929
 Chlanificula Powell, 1958
 Clea A. Adams, 1855
 Clinopegma Grant & Gale, 1931
 Clivipollia Iredale, 1929
 Corneobuccinum Golikov & Gulbin, 1977
 Costaria Golikov, 1977
 Crassicantharus Ponder, 1972
 Crenatosipho Linse, 2002
 Drepanodontus Harasewych & Kantor, 2004
 Egotistica Marwick, 1934
 Engina Gray, 1839
 Enginella Monterosato, 1917
 Engoniophos Woodring, 1928
 Enigmatocolus Fraussen, 2008
 Eosipho Thiele, 1929
 Euthrenopsis Powell, 1929
 Euthria M. E Gray, 1850
 Euthriostoma 	Marche-Marchard & Brebion, 1977
 Falsilatirus Emerson & Moffitt, 1988
 Falsimohnia Powell, 1951
 Falsitromina Dell, 1990
 Fascinus Hedley, 1903
 Fax Iredale, 1925
 Fusinella Thiele, 1917
 Fusipagoda Habe & Ito, 1965
 Gemophos Olsson & Harbison 1953
 Germonea Harasewych & Kantor, 2004
 Glaphyrina Finlay, 1927
 Glypteuthria Strebel, 1905
 Godfreyena Iredale, 1934
 † Golikovia Habe & Sato, 1972
 Habevolutopsius Kantor, 1983
 Harpofusus Habe & Ito, 1965
 Helicofusus Dall, 1916
 Hesperisternia Gardner, 1944
 Hindsia A. Adams, 1855
 Japelion Dall, 1916
 Japeuthria Iredale, 1918
 Jerrybuccinum Kantor & Pastorino, 2009
 Kanamarua Kuroda, 1951
 Kelletia Fischer, 1884
 Kryptos Dautzenberg & Fischer, 1896
 Latisipho Dall, 1916
 Limatofusus Vaught, 1989
 Lirabuccinum Vermeij, 1991
 Lusitromina Harasewych & Kantor, 2004
 Lussivolutopsius Kantor, 1983
 Manaria E. A. Smith, 1906
 Metaphos Olsson, 1964
 Meteuthria Thiele, 1912
 Metula H. & A. Adams, 1853
 Mohnia Friele in Kobelt, 1879
 Monostiolum Dall, 1904
 Muffinbuccinum Harasewych & Kantor, 2004
 Nassaria Dall, 1916
 Neancistrolepis Habe & Sato, 1972
 Neoberingius 	Habe & Ito, 1965
 Neobuccinum Smith, 1877
 Neoteron Pilsbry & Lowe, 1932
 Northia Gray, 1847
 Ornatoconcha Lus, 1987
 Ovulatibuccinum Golikov & Sirenko, 1989
 Parabuccinum Harasewych, Kantor & Linse, 2000
 Paracalliloncha Lus, 1987
 Paranotoficula Kantor & Harasewych, 2008
 Pararetifusus Kosuge, 1967
 Pareuthria Strebel, 1905
 Parficulina Powell, 1958
 Parviphos Sarasua, 1984
 Penion Fischer, 1884
 Phaenomenella Fraussen, 2006
 Phos Montfort, 1810
 Plicibuccinum Golikov & Gulbin, 1977
 Plicifusus Dall, 1902
 Pollia Gray, 1834
 Preangeria K. Martin, 1921
 Probuccinum Thiele, 1912
 Prodotia Dall, 1924
 Proneptunea Thiele, 1912
 Pseudoliomesus Habe & Sato, 1972
 Pseudoneptunea Kobelt, 1882
 Ptychosalpinx Gill, 1868
 Pusio Gray, 1833
 Pyrolofusus Friele, 1882
 Reticubuccinum Ito & Habe, 1980
 Retifusus Dall, 1916
 Retimohnia McLean, 1995
 Savatieria Rochebrune & Mabille, 1885
 Searlesia Harmer, 1914
 Serratifusus Darragh, 1969
 Siphonofusus Kuroda & Habe, 1952
 Solenosteira Dall, 1890
 Spikebuccinum Harasewych & Kantor, 2004
 Steye Faber, 2004
 Tacita Lus, 1971
 Tasmeuthria Iredale, 1925
 Thalassoplanes Dall, 1908
 Tomlinia Peile, 1937
 Tomlinia rapulum
 Tomlinia frausseni (ốc cà na)
 Trajana Gardner, 1948
 Troschelia Mörch, 1876
 Turrisipho Dautzenberg & Fischer, 1912
 Volutharpa Fischer, 1856

Genera brought into synonymy
 Acamptochetus Cossmann, 1901: synonym ofMetula H. Adams & A. Adams, 1853
 Adansonia Pallary, 1902: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Agassitula Olsson & Bayer, 1972: synonym of Metula H. Adams & A. Adams, 1853
 Anomalosipho: synonym of Anomalisipho Dautzenberg & H. Fischer, 1912
 Antemetula Rehder, 1943: synonym of Metula H. Adams & A. Adams, 1853
 Antimitra Iredale, 1917: synonym ofMetula H. Adams & A. Adams, 1853
 Bathyclionella Kobelt, 1905: synonym of Belomitra P. Fischer, 1883
 Benthindsia Iredale, 1936: synonym of Nassaria Link, 1807
 Boreofusus G.O. Sars, 1878: synonym of Troschelia Mörch, 1876
 Brevisiphonia Lus, 1973: synonym of Thalassoplanes Dall, 1908
 Buccinopsis Jeffreys, 1867: synonym of Liomesus Stimpson, 1865
 Chauvetiella F. Nordsieck, 1968: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Chrysodomus Swainson, 1840: synonym of Neptunea Röding, 1798
 Colicryptus Iredale, 1918: synonym of Turrisipho Dautzenberg & H. Fischer, 1912
 Colubrarina Kuroda & Habe in Kuroda, Habe & Oyama, 1971: synonym of Metula H. Adams & A. Adams, 1853
 Cryptomitra Dall, 1924: synonym of Belomitra P. Fischer, 1883
 Dellina Beu, 1970: synonym of Belomitra P. Fischer, 1883
 Donovania Bucquoy, Dautzenberg & Dollfus, 1883: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Donovaniella F. Nordsieck, 1968: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Echinosipho Kaiser, 1977: synonym of Americominella Klappenbach & Ureta, 1972
 Enzinopsis Iredale, 1940: synonym of Clivipollia Iredale, 1929
 Floritula Olsson & Bayer, 1972: synonym of Metula H. Adams & A. Adams, 1853
 Folineaea Monterosato, 1884: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Fulgur Montfort, 1810: synonym of Busycon Röding, 1798
 Jumala Friele, 1882: synonym of Beringius Dall, 1887
 Kapala Ponder, 1982: synonym of Buccipagoda Ponder, 2010
 Lachesis Risso, 1826: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Mada Jeffreys, 1867: synonym of Buccinum Linnaeus, 1758
 Madiella Wenz, 1943: synonym of Buccinum Linnaeus, 1758
 Mala Cossmann, 1901: synonym of Buccinum Linnaeus, 1758
 Minitula Olsson & Bayer, 1972: synonym of Metula H. Adams & A. Adams, 1853
 Morrisonella Bartsch, 1945: synonym of Belomitra P. Fischer, 1883
 Neptunia Locard, 1886: synonym of Neptunea Röding, 1798
 Nesaea Risso, 1826: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Parasipho Dautzenberg & H. Fischer, 1912: synonym of Plicifusus Dall, 1902
 Subfamily Photinae: synonym of Pisaniinae
 Pleurobela Monterosato in Locard, 1897: synonym of Belomitra P. Fischer, 1883
 Quasisipho Petrov, 1982: synonym of Plicifusus Dall, 1902
 Sipho Mörch, 1852: synonym of Colus Röding, 1798
 Siphonorbis Mörch, 1869: synonym of Colus Röding, 1798
 Strombella Gray, 1857: synonym of Volutopsius Mörch, 1857
 Strongylocera Mörch, 1852: synonym of Phos (Strongylocera) Mörch, 1852
 Syntagm] Iredale, 1918: synonym of Chauvetia Monterosato, 1884
 Tritonidea Swainson, 1840: synonym of Cantharus Röding, 1798
 Tritonium O.F. Müller, 1776: synonym of Buccinum Linnaeus, 1758
 Tritonofusus Beck, 1847: synonym of Colus Röding, 1798

Chú thích

Tham khảo

 Hayashi S. (2005). "The molecular phylogeny of the Buccinidae (Caenogastropoda: Neogastropoda) as inferred from the complete mitochondrial 16S rRNA gene sequences of selected representatives". Molluscan Research 25(2): 85-98. abstract PDF
 The Seashells of New South Wales: Buccinidae
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1
 Glen Pownall, New Zealand Shells and Shellfish, Seven Seas Publishing Pty Ltd, Wellington, New Zealand 1979 ISBN 0-85467-054-8
 Checklist of Mollusca
 OBIS
 Obis Indo-Pacific Molluscan Database: Buccinidae
 Worldwide Malacological Catalog: Buccinidae

Buccinoidea


title: 3762 Amaravella

text:
3762 Amaravella (1976 QN1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 8 năm 1976 bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3762 Amaravella

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: La Roque-sur-Pernes

text:
La Roque-sur-Pernes là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 290 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Vaucluse


title: Gastão Vidigal

text:
Gastão Vidigal là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này có diện tích 180,818 km².

Địa lý
Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º47'55" độ vĩ nam và kinh độ 50º11'13" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 401 m. Dân số năm 2004 ước tính là 3.459 người.

Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 3.586
Dân số thành thị: 2.936
Dân số nông thôn: 650
 Nam giới: 1.794
 Nữ giới: 1.792
Mật độ dân số (người/km²): 19,83

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 17,70

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,27

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 1,94

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 87,32%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,768
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,707
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,754
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,842
(Nguồn: IPEADATA)

Các xa lộ
 SP-473
 SP-461

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Gastão Vidigal trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Brunellia acostae

text:
Brunellia acostae là một loài thực vật thuộc họ Brunelliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Brunellia acostae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
A
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật được mô tả năm 1954


title: Toxorhina superstes

text:
Toxorhina superstes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Secret (nhóm nhạc)

text:
Secret là nhóm nhạc nữ Hàn Quốc gồm 4 thành viên, được thành lập vào năm 2009. Nhóm bao gồm: Hyosung (trưởng nhóm), Jung Ha-na, Song Ji-eun và Han Sun-hwa. Trong năm 2009, nhóm ký hợp đồng với TS Entertainment và phát hành đĩa đơn đầu tay "I Want You Back". Năm 2010, nhóm phát hành 2 mini-album là Secret Time với ca khúc chủ đề "Magic" và Madonna với ca khúc chủ đề cùng tên với album.

Trong năm 2011, Secret phát hành ba đĩa đơn là "Shy Boy", "Starlight Moonlight" và "Love is Move". Jieun, giọng ca chính của nhóm, cũng cho ra mắt đĩa đơn solo đầu tay, "Going Crazy" song ca với rapper Bang Yong Guk. Tháng 8 năm 2010, nhóm chính thức ra mắt tại Nhật. Secret là một trong 3 nhóm nhạc nữ Hàn Quốc ra mắt trong top 10 bảng xếp hạng Oricon, sau Kara và Girls' Generation. Album phòng thu đầu tiên của họ, Moving in Secret được phát hành vào ngày 18 tháng 10 năm 2011. Bên cạnh những thành công về mặt thương mại, nhóm còn được biết đến với việc thay đổi hình tượng, từ những hình ảnh gợi cảm trong những ngày đầu thành lập cho đến hình ảnh trong sáng, ngây thơ.

Ngày 26 tháng 9 năm 2016, thành viên Sunhwa quyết định tách nhóm khi nhóm hết hạn hợp đồng và cô không muốn gia hạn hợp đồng và sau đó cô sẽ tập trung trong ngành diễn xuất ở công ty mới.

Ngày 28 tháng 2 năm 2018, thành viên Jieun rời nhóm.

Thành viên

Thành viên hiện tại

Thành viên cũ

 Seungin từng thực tập sinh tại YG Entertainment trong 9 năm (từ 2006-2015)
 Taein là cựu thành viên AOM thuộc Rainbow Bridge World ra mắt năm 2016 nhưng đến năm 2017 thì tan rã, Taein rời công ty.

Dòng thời gian

Danh sách đĩa nhạc

Korean discography
Album phòng thu
 2011: Moving in Secret

Mini-album
 2010: Secret Time
 2010: Madonna
2014: "Secret Summer"
Đĩa đơn
 2011: Shy Boy
 2011: Starlight Moonlight

Đĩa đơn kỹ thuật số
 2009: "I Want You Back"
 2009: "Yesterday" (Jieun solo)
 2011: "Going Crazy" (Jieun solo)

Nhật Bản
Mini-album
 2011: Shy Boy

Đĩa đơn
 2011: Madonna

Giải thưởng

Chương trình âm nhạc

M! Countdown

Music Bank

Inkigayo

Chú thích

Liên kết ngoài
 by SonyMusic
Official Secret Fan Cafe

Nhóm nhạc K-pop
Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc
Khởi đầu năm 2009 ở Hàn Quốc
Nghệ sĩ của Sony Music Entertainment
Nhóm nhạc dance Hàn Quốc


title: Hạ Trữ

text:
Hạ Trữ (chữ Hán: 夏杼, qua đời vì: cú sốc suy sụp), cũng gọi là Mân, Thư hay Trừ, là vị vua thứ bảy của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Giúp cha khôi phục nhà Hạ
Trữ là con của vua Thiếu Khang. Ông sinh ra và lớn lên khi kinh thành nhà Hạ bị Hàn Trác chiếm đóng. Ông nội của Trữ là Tướng bị Hàn Trác giết ở nước Châm Tầm, bà nội là Hậu Mân trốn thoát rồi sinh ra Thiếu Khang.

Thiếu Khang khôn lớn, chạy sang nước chư hầu Hữu Ngu là dòng dõi của vua Thuấn, được vua nước Hữu Ngu giúp đỡ. Trữ cùng cha quy tụ lực lượng chống lại Hàn Trác.

Được sự phối hợp của một quý tộc nhà Hạ khác là Mỵ ở nước Hữu Cách, năm 1946 TCN, cha con Thiếu Khang và Trữ mang quân trở về đánh Hàn Trác. Quân Hạ đánh bại và bắt giết Trác.

Hàn Trác vốn phong cho Kiêu ở nước Quá và Ế ở nước Qua để làm vây cánh. Thiếu Khang sau khi giết được Hàn Trác lại đem quân đi diệt nước Quá, giết chết Kiêu. Trong khi đó Trữ nhận lệnh vua cha đi đánh nước Qua của Ế. Ông dùng mưu dụ Ế ra ngoài thành giết chết, tiêu diệt nước Qua.

Các thế lực phản nhà Hạ hoàn toàn bị tiêu diệt. Trữ có công cùng cha trung hưng nhà Hạ. Năm 1946 TCN, Thiếu Khang qua đời, Trữ lên nối ngôi.

Sử sách không chép rõ các sự kiện xảy ra trong thời gian ông làm vua. Hạ Trữ làm vua trong 17 năm. Năm 1929 TCN, ông qua đời, con ông là Hạ Hòe lên nối ngôi.

Xem thêm
 Thiếu Khang
 Hàn Trác
 Hạ Hòe

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Hạ bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá
 Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), 365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên

Chú thích

Vua nhà Hạ


title: Farnese

text:
Farnese là một đô thị ở tỉnh Viterbo trong vùng Latium của Ý, có cự ly khoảng 100 km về phía tây bắc của Roma và khoảng 35 km về phía tây bắc của Viterbo.

Farnese giáp các đô thị: Ischia di Castro, Pitigliano, Valentano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Viterbo


title: Nyêmo

text:
Nyêmo (; , Hán Việt: Ni Mộc huyện) là một huyện của địa cấp thị Lhasa, khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. Năm 2003, dân số của huyện là 30.000 người.

Địa lý
Nyêmo nằm ở miền trung Tây Tạng. Sông Yarlung Tsangpo chảy qua khu vực phía bắc của huyện. Huyện lị là Nyêmo, nằm cách phía tây-tây nam của Lhasa 94 km. Diện tích của huyện là 3275 km². Các ngọn núi và hung lũng nhấp nhô với các đồng cỏ xanh là khung cảnh chính của huyện trên độ cao trung bình 4.000 mét. Huyện nằm trên một khu vực có khí hậu gió mùa cao nguyên bán khô hạn với bốn mùa phân biệt. Các cơn mưa tập trung trong mùa hè với lượng mưa trung bình là 324,2 mm, số giờ nắng trung bình năm là 2947,2 giờ.

Kinh tế
Nyêmo là một huyện nông nghiệp và được biết đến với những đồng cỏ xanh cùng các sản phẩm ngũ cốc. Tài nguyên chính của huyện là đồng, molybden, than bùn, và các loài động vật hoang dã như báo, gấu, linh miêu, hươu, sếu cổ đen, gà lôi. Năm 2000, huyện có 189 cơ sở kinh doanh với 3.319 việc làm. Xa lộ Trung Quốc -Nepal (Quốc lộ 318) đi qua huyện Nyêmo và nối Lhasa với Shigatse.

Trấn
 Tháp Vinh 塔荣镇

Hương

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Lhasa


title: Sân bay quốc tế Thạc Phóng Vô Tích

text:
Sân bay quốc tế Thạc Phóng Vô Tích () là một sân bay (cảng hàng không, phi trường) ở Vô Tích, Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa .

Các hãng hàng không và tuyến bay

Hành khách

Hàng hóa

Xem thêm
Danh sách sân bay Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thạc Phóng Vô Tích
Vô Tích


title: Monêtier-Allemont

text:
Monêtier-Allemont là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Monetierallemont


title: Montguers

text:
Montguers là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Montguers nằm ở khu vực có độ cao từ 639-1217 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Crisilla semistriata

text:
Crisilla semistriata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Little, C.; Morritt, D.; Seaward, D.R.; Williams, G.A. (1989). Distribution of intertidal molluscs in lagoonal shingle (The Fleet, Dorset, U.K.). J. Conch., Lond. 33: 225-232

S
S
S
S
Động vật được mô tả năm 1808


title: 8374 Horohata

text:
8374 Horohata (1992 AK1) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 1 năm 1992 bởi S. Otomo ở Kiyosato.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8374 Horohata

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Decan

text:
Decan (decane) là một hydrocarbon thuộc nhóm ankan có công thức C10H22. Công thức triển khai CH3(CH2)8CH3.

Có 75 đồng phân của decan, tất cả đều là các chất lỏng dễ cháy trong điều kiện nhiệt độ phòng. Decan là một trong các hợp chất cấu thành của xăng. Tương tự như các alkan khác, nó không phân cực và vì thế nó không hòa tan trong các dung môi phân cực như nước.

Các đồng phân của C10H22

Mạch thẳng

 Decane

Nonane

 2-metylnonane
 3-metylnonane
 4-metylnonane
 5-metylnonane

Octan

Etyl

 3-ethyloctan
 4-ethyloctan

Dimethyl

Heptane

Propyl

 4-n-Propylheptan hoặc 4-Propylheptan
 4 - (1-metyletyl) heptan hoặc 4-Isopropylheptan

Etyl + Metyl

Trimethyl

Hexane

Methyl + Propyl

 2-metyl-3- (1-metyletyl) hexan hoặc 3-isopropyl-2-metylhexan

Đietyl

 3,3-Diethylhexan
 3,4-Diethylhexan

Etyl + Dimetyl

Tetramethyl

Pentane

Dimethyl + Propyl

 2,4-Dimetyl-3- (1-metyletyl) pentan hoặc 3-Isopropyl-2,4-đimetylpentan

Dietyl + Metyl

 3,3-dietyl-2-metylpentan

Etyl + Trimetyl

 3-etyl-2,2,3-trimetylpentan
 3-etyl-2,2,4-trimetylpentan
 3-etyl-2,3,4-trimetylpentan

Pentamethyl

 2,2,3,3,4-Pentametylpentan
 2,2,3,4,4-Pentametylpentan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hướng dẫn về an toàn cho decan
 Thông tin về decan
 75 đồng phần của decan


title: Arraya de Oca

text:
Arraya de Oca là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 53 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Orbey

text:
Orbey là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 3.548 người (thời điểm 1999). Trong Orbey có tu viện Jean Babtiste de Unterlinden.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Jimmii Nguyễn

text:
Jimmii Nguyễn (sinh năm 1970), còn gọi là Jimmii J.C Nguyễn, là một ca sĩ kiêm sáng tác nhạc người Việt ở hải ngoại.

Thân thế
Jimmii Nguyễn tên thật là Nguyễn Thanh Dũng Ngọc Long, sinh ngày 1 tháng 11 năm 1970 tại Sài Gòn, trong một gia đình có năm con trai và một con gái. Tuy vậy, cha mẹ anh lại là người gốc Huế. Chịu ảnh hưởng của cha mẹ từng là những nghệ sĩ nghiệp dư thời trẻ (cha là nhạc công guitar và mẹ là một ca sĩ), nên các anh em đều biểu lộ khả năng âm nhạc của mình.

Jimmii Nguyễn bắt đầu biểu diễn khi còn rất nhỏ tuổi và nhận được những khoản thù lao là "một cái sáo tre và một ít bánh kẹo" khi mới 5 tuổi và "một chuyến đi Sở thú Sài Gòn và một vé xem bộ phim Kung Fu" vào năm 7 tuổi.

Năm lên 10 tuổi, Jimmii Nguyễn cùng cha đến định cư tại Hoa Kỳ, để lại mẹ và các em ở quê nhà. Anh lấy tên tiếng Anh của mình là Jimmii J.C Nguyễn, đặt theo tên "những con chó" của mình. Năm lớp 6, anh tham gia ban nhạc H&N (Hocka & Nguyễn), sau đó là Melody.

Khi lớn lên, Jimmii Nguyễn theo học trường Luật tại Golden Gate University of Law, thành phố San Francisco. Vào năm 1992, toàn bộ gia đình của anh được đoàn tụ. Cũng trong năm này, anh thành lập công ty thu âm và phát hành băng đĩa JC Records tại San Francisco, bang California với mục đích phát hiện, nâng đỡ và phát triển những tài năng âm nhạc trong lĩnh vực sáng tác và biểu diễn.

Sự nghiệp âm nhạc
Năm 1993, em gái út của anh qua đời do một tai nạn ôtô vào ngày Lễ Độc lập của Mỹ. Đau đớn trước sự việc này, anh sáng tác nhạc phẩm đầu tay Mãi mãi bên em, để tưởng nhớ đến người em gái đã mất, nằm trong album đầu tay cùng tên. Album này trở thành hiện tượng vào năm 1993 và đã đưa tên tuổi Jimmii Nguyễn trở nên nổi tiếng trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại và tại Việt Nam. Anh tiếp tục phát hành nhiều album tiếp theo, bao gồm: Người con gái (năm 1994); Một hình dung (Nguyên Từ Mỹ, năm 1995); Tình như lá bay xa (Calvin Music, năm 1996); Hỏi đá buồn không (đĩa đơn, năm 1996); và Seasons of Love (Intrsumental, năm 1996).

Năm 1997, anh trở về Việt Nam biểu diễn xuyên Việt với chương trình Tuổi 20 và những Tình khúc của Jimmii Nguyễn do Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam tổ chức, với đơn vị tài trợ chính thức là Carlsberg. Kỷ niệm sự kiện này, nhà báo Lưu Trọng Văn đã đặt cho anh nghệ danh Việt Nguyễn. Cũng trong năm này, Jimmii Nguyễn tiếp tục cho ra đời album mới với chủ đề Tình và Đời (cũng được phát thanh trên các sóng radio công cộng của Hoa Kỳ) và video âm nhạc Ngồi đây vẫn mong đợi. Đến thời điểm này, Jimmii Nguyễn đã sáng tác được khoảng 70 tác phẩm bằng tiếng Anh và tiếng Việt với các chủ đề: tình yêu, con người và thiên nhiên. Với khối lượng tác phẩm đồ sộ như thế, Jimmii Nguyễn đã tạo cho mình một phong cách và một vị trí đặc biệt trong cộng đồng nghệ thuật. Dòng nhạc tự sự mang màu sắc của thể loại pop, ballad cùng với chất giọng riêng đã tạo dựng thương hiệu âm nhạc của Jimmii Nguyễn.

Ngoài bộ ba ca khúc Mãi mãi bên em, Nhớ về em và Tình như lá bay xa, các album của anh cũng được nhiều người biết đến như Vĩnh biệt màu xanh (Calvin Music Entertainment, năm 1998); Tưởng đã phôi pha (Calvin ME, năm 2000); Còn đây nỗi nhớ (Tình Music Entertainment, năm 2001) và Best Hits of Jimmii Nguyễn (Tình Music Entertainment, năm 2002).

Năm 2003, Jimmii Nguyễn thành lập ban nhạc riêng với tên gọi Jimmii Band, mang đậm phong cách nghệ thuật Việt Nam, xuất hiện nhiều lần trên các đài phát thanh và truyền hình quốc gia của Việt Nam như sóng AM, HTV, VTV... Tiêu biểu trong giai đoạn này là các ca khúc: Nhớ mẹ Việt Nam, Nỗi niềm kẻ ở miền xa, Quê hương tôi nhớ lắm… Anh cũng cho phát hành nhiều video clip ấn tượng như Hỏi đá buồn không, Người nói, Người tình nơi chốn xa, Niềm đau chớm hạ, Tôi đã, Fantasy và Cuộc tình ở lại.

Danh sách đĩa nhạc
Mãi Mãi Bên Em (Jimmii Music, 1993)
Người Con Gái (Jimmii Music, 1994)
Một Hình Dung (Heart Productions, 1995)
Seasons of Love (Intrsumental, 1996)
Hỏi Đá Buồn Không (Đĩa đơn, 1996)
Tình Như Lá Bay Xa (Calvin ME, 1996)
Tình Và Đời (Calvin ME, 1997)
Tình Xưa Nghĩa Cũ (Calvin ME, 1997)
Vĩnh Biệt Màu Xanh (Calvin ME, 1998)
Tưởng Đã Phôi Pha (Calvin ME, 2000)
Còn Đây Nỗi Nhớ (Tình Productions, 2001)
The Best of Jimmii Nguyễn (Tình Productions, 2002)

Hoạt động xã hội
Bên cạnh hoạt động âm nhạc, Jimmii Nguyễn còn tham gia hoạt động nhân đạo, từ thiện, thông qua tổ chức phi lợi nhuận có tên VUA (Vietnamese Unified Artists) do chính anh điều hành, trực tiếp hiến tặng rất nhiều vật phẩm-trang thiết bị y tế, tài chính cho các bệnh viện, các trại dưỡng lão và trẻ mồ côi, nhất là ở Việt Nam. Toàn bộ lợi nhuận của chuyến biểu diễn xuyên Việt nói trên cũng dành cho hoạt động này. VUA đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ các cá nhân và nhiều tổ chức nhân đạo khác như: Paster Esther and Pastor Tino from Open Your Heart To Hati, Magik; Mother Wright; VUA members; sinh viên Berkley và những người hâm mộ khắp thế giới.

Đời tư
Năm 22 tuổi, Jimmii Nguyễn từng dự định kết hôn với một cô gái người gốc Hà Nội. Tuy nhiên, trước ngày cưới không lâu, vợ sắp cưới của anh bị cưỡng bức và giết chết với 187 vết chém trên người. Cộng với cái chết của em gái, anh bị trầm cảm nặng, phải trải qua một năm điều trị ở bệnh viện tâm thần và mất một thời gian dài sau đó để trở lại với cuộc sống bình thường.

Sau khi về Việt Nam biểu diễn, từng có nhiều đồn đoán về mối quan hệ của Jimmii Nguyễn với nhiều người đẹp, trong đó có cả Hoa khôi Thể thao năm 2000 Nguyễn Hồng Hà. Tuy nhiên, nhiều thông tin truyền thông cho rằng anh và trợ lý của mình (cũng là một ca sĩ) Ngọc Phạm có mối quan hệ khăng khít và đã có chung với nhau một đứa con nhưng cho đến nay hai người vẫn không làm lễ cưới. Thông tin mới nhất thì hai người sống rất hạnh phúc, và Jimmii Nguyễn có một gia đình hạnh phúc với Ngọc Phạm.

Chú thích

Liên kết ngoài
"Có đấu đá thế mới vui", bài viết về Jimmii Nguyễn by petrotimes.vn
"Jimmii Nguyễn diễn tình tứ với bạn gái" , bài viết tại Ngoisao.net
"Bài phỏng vấn Jimmii Nguyễn" tại Giadinh.net.vn
"Jimmii Nguyễn lần đầu tiên ra album tại VN", bài viết tại vnexpress.net tháng 5 năm 2008
"Đàm Vĩnh Hưng hóa quỷ dự tiệc của ca nhạc sĩ Jimmii Nguyễn"  - 2sao.vietnamnet.vn
"Tình yêu giúp tôi đi tiếp" , bài phỏng vấn Jimmii Nguyen tại ngoisao.net

Nhạc sĩ Việt Nam
Người Sài Gòn
Người Thừa Thiên Huế
Ca sĩ hải ngoại
Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam


title: Desur

text:
Desur là một thị xã panchayat của quận Tiruvanamalai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Desur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 114 mét (374 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Desur có dân số 5156 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Desur có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Desur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Sardón de Duero

text:
Sardón de Duero là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 668 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Idiocera gaigei

text:
Idiocera gaigei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Meroglossa gemmata

text:
Meroglossa gemmata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Houston mô tả khoa học năm 1975.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Meroglossa
Động vật được mô tả năm 1975


title: Don Álvaro

text:
Don Álvaro là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 633 người.

Don Álvaro (Tarfe) is the name of the principle characters in another version of the second book of Don Quixote published by Alonso Fernández de Avellaneda in Tarragona in 1614.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Willem II của Hà Lan

text:
Willem II của Hà Lan (Willem Frederik George Lodewijk van Oranje-Nassau) (6 tháng 12 năm 1792 - 17 tháng 3 năm 1849) là vua của Hà Lan, Đại công tước của Luxembourg, và Công tước của Limburg từ ngày 7 tháng 10 năm 1840 cho đến khi ông qua đời vào năm 1849, kế vị bởi Willem III.

Tuổi trẻ và giáo dục
Willem Frederik George Lodewijk sinh ngày ngày 06 tháng 12 năm 1792 tại Den Haag. Ông là con trai cả của vua Willem I của Hà Lan và Wilhelmine của nước Phổ. Ông bà ngoại của ông là vua Friedrich Wilhelm II của Phổ và người vợ thứ hai Frederika Louisa của Hesse-Darmstadt.

Khi Willem lên ba tuổi, ông và gia đình ông chạy sang Anh sau khi quân đồng minh Cộng hòa Hanover-Anh đồng minh rời nước cộng hòa và đội quân Pháp tiến vào gia nhập những người yêu nước chống dòng họ Orange. Willem đã trải qua tuổi trẻ của mình ở Berlin tại triều đình Phổ. Ở đó, ông đã đi theo một nền giáo dục quân sự và phục vụ trong quân đội Phổ. Sau đó ông học tại Đại học Oxford.

Quân ngũ

Ông vào quân đội Anh, và vào năm 1811, làm aide-de-camp cho Arthur Wellesley, Công tước xứ Wellington 1, đã tham gia vào nhiều chiến dịch của Chiến tranh bán đảo. Ông là trung tá trong quân đội Anh vào ngày 11 tháng 6 năm 1811 và đại tá vào ngày 21 tháng 10 năm đó. Ngày 08 Tháng 9 năm 1812 ông đã được thực hiện một Aide-de-Camp cho Hoàng thân nhiếp chính and on ngày 14 tháng 12 năm 1813 promoted Major-General.
và 14 tháng 12 năm 1813 thăng lên thiếu tướng. Ông trở lại Hà Lan vào năm 1813 khi cha của ông đã trở thành vua.
Hoàng thân nhiếp chính
Năm 1815, Willem trở thành thái tử và ông đã phục vụ trong quân đội khi Napoléon I của Pháp thoát khỏi Elba. Ông đã chiến đấu như là chỉ huy của Quân đoàn I Đồng minh trong trận Quatre Bras (16 tháng 6 năm 1815) và Trận Waterloo (18 tháng 6 năm 1815), nơi ông đã bị thương.

Chú thích

Quốc vương Hà Lan
Đại công tước Luxembourg
Vương tộc Oranje-Nassau
Hoàng tộc LGBT
Mất năm 1849
Thân vương xứ Oranje


title: Carpignano Sesia

text:
Carpignano Sesia là một đô thị ở tỉnh Novara ở vùng Piedmont của Ý, tọa lạc cách 80 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 15 km về phía tây bắc của Novara. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.572 người và diện tích là 14,8 km².

Carpignano Sesia giáp các đô thị: Briona, Fara Novarese, Ghemme, Ghislarengo, Lenta, Sillavengo, và Sizzano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Novara
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Aequatorium rimachianum

text:
Aequatorium rimachianum là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Peru.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Aequatorium rimachianum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Aequatorium
Thực vật Peru
Thực vật dễ tổn thương


title: Pachyderes pusillus

text:
Pachyderes pusillus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Pachyderes


title: Megapenthes kieneri

text:
Megapenthes kieneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Tipula lhabu

text:
Tipula lhabu là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Girardelater longicornis

text:
Girardelater longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Girardelater


title: Paray-sous-Briailles

text:
Paray-sous-Briailles  là một xã ở tỉnh Allier department in central Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Paraysousbriailles


title: Thermagrion webbianum

text:
Thermagrion webbianum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Thermagrion webbianum được miêu tả khoa học năm 1906 bởi Förster.

Chú thích

Tham khảo

Thermagrion


title: Aphrophila chilena

text:
Aphrophila chilena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Aphrophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: CN

text:
CN hay cn có thể là từ viết tắt cho:

Công Nguyên
chủ nhật (hay Chúa nhật)
công nghiệp
công nghệ
công nhân
chủ nghĩa (xem Hệ thống xã hội chủ nghĩa)
Trung Quốc (mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2, cn)
Cyanide (CN)
Gnaeus (Cn.)
Kênh Cartoon Network

CN


title: Eduard Georgevich Bagritsky

text:
Eduard Georgevich Bagritsky (tiếng Nga: Эдуа́рд Гео́ргиевич Багри́цкий, họ thật là Dzyubin, 22 tháng 10 năm 1895 – 16 tháng 2 năm 1934) – nhà thơ, dịch giả, nhà viết kịch Nga.

Tiểu sử
Eduard Bagritsky sinh ở Odessa, trong một gia đình tư sản Do Thái với truyền thống tôn giáo rất nghiêm khắc. Bố mẹ muốn Eduard trở thành một kỹ sư hay bác sĩ nhưng Eduard thì lại mê say chất nghệ sĩ từ nhỏ. Từ năm 1915 lấy bút danh Eduard Bagritsky và bút danh tên phụ nữ Nina Voskresenskaya, bắt đầu in thơ trên các báo, tạp chí ở Odessa và trở thành nhà thơ nổi tiếng nhất trong số những nhà thơ trẻ của Odessa, những người sau này đã trở thành những nhà thơ, nhà văn lớn của Liên Xô như Semen Isaakovich Kirsanov, Vera Mikhaylovna Inber, Yuri Olesha…

Năm 1918 tình nguyện gia nhập Hồng quân, làm chính trị viên và viết nhiều thơ tuyên truyền trong thời kỳ Nội chiến. Sau chiến tranh làm việc tại chi nhánh điện báo Nga ở Ukraina. In ở các báo và tạp chí Odessa với các bút danh: "Некто Вася", "Нина Воскресенская", "Рабкор Горцев".

Năm 1925 Bagritsky đến Moskva, trở thành thành viên của nhóm văn chương Перевал. Năm 1928 in tập thơ Tây Nam (Юго-запад), năm 1932 in tập thứ 2 Người chiến thắng (Победители). Năm 1930 gia nhập Hội các nhà thơ vô sản Nga (РАПП) và sống ở Ngôi nhà Hợp tác xã Văn (Дом писательского кооператива) nổi tiếng ở Moskva. Ngoài sáng tác, ông còn dịch nhiều tác phẩm của các nhà thơ lớn của thế giới.

Từ năm 1930 ông bị bệnh suyễn (Asthma) hành hạ. Eduard Bagritsky mất ngày 16 tháng 2 năm 1934 ở Moskva. Vợ ông bị bắt đi cải tạo năm 1937 và đến năm 1957 mới được trở về đời thường. Con trai ông cũng hy sinh ngoài mặt trận năm 1942.

Tác phẩm
1918, 1926 — «Птицелов»
1918, 1922, 1926 — «Тиль Уленшпигель»
1926 — «Дума про Опанаса» (Tây Nam)
1927 — «Контрабандисты». Положено на музыку Леонидом Утёсовым, Виктором Берковским и другими бардами.
1927 — «От черного хлеба и верной жены»
1932 — «Смерть пионерки»
1932 — «Последняя ночь» (Người chiến thắng)

Thư mục
Беспалов И. Поэзия Эдуарда Багрицкого. – В кн.: Беспалов И. Статьи о литературе. М., 1959
Багрицкий Э. Стихотворения и поэмы. М., 1964
Багрицкий Э. Избранное. М., 1987
Лежнев А. Эдуард Багрицкий. – В кн.: Лежнев А. Статьи о литературе. М., 1987
Адамович Г. Эдуард Багрицкий и советская поэзия. – В кн.: Адамович Г. С того берега. М., 1996

Một bài thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Багрицкий Эдуард стихи в Антологии русской поэзии
 Багрицкий на Стихии
 Эдуард Багрицкий читает «Песню про четыре ветра» — отрывок из либретто ненаписанной оперы «Дума про Опанаса», mp3
 Сборник русской поэзии «Лирикон» — Багрицкий Э. Г.
 П. Баренбойм — Тиль Уленшпигель времен сталинизма («Время новостей», 16.02.2009)

Nhà thơ Nga
Nhà văn Nga
Mất năm 1934


title: College Road Trip

text:
College Road Trip là bộ phim hài khởi chiếu vào năm 2008 do hãng Walt Disney Pictures sản xuất. Bộ phim có sự tham gia của nhiều diễn viên như Raven-Symoné, Martin Lawrence, Brenda Song, Lucas Grabeel...

Nội dung
Melanie Porter (Raven Symoné) - 1 cô gái tuổi teen và cha cô - cảnh sát James cùng lái xe đi đến trường đại học mới. Vì quá quan tâm chăm sóc con gái cưng nên ông bố đã gây ra đống vụ lộn xộn trên đường.

Diễn viên
Raven-Symoné - Melanie Porter
Martin Lawrence - James Porter
Brenda Song - Christina Wong
Margo Harshman - Katie
Vincent Pastore - Freddy
Joseph R. Gannascoli - Mr. Arcarra
Daniel Raymont[5] - Steve
Michael Landes - Donny
Daniel Raymont - Steve
Brianna Russo - Ally

Thời gian chiếu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang Disney Channel

Phim năm 2008
Phim hài Mỹ
Phim hãng Walt Disney
Phim tiếng Anh
Phim của Walt Disney Pictures
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim Mỹ
Phim đường phố
Phim hài thập niên 2000
Phim quay tại Connecticut


title: Bến Thượng Hải

text:
Bến Thượng Hải (; Thượng Hải Ngoại Than) là khu vực thuộc quận Hoàng Phố tại Thượng Hải, Trung Quốc. Khu vực này tập trung ở một phần của đường Trung Sơn bên trong khu Thượng Hải Công cộng Tô giới (tô giới cho người nước ngoài định cư) trước kia, chạy dọc theo bờ sông Hoàng Phố, đối diện với Phố Đông, ở phần phía đông của quận Hoàng Phố. Bến Thượng Hải thường được dùng để đề cập đến các toà nhà và cầu tàu ở phần này của con đường, cũng như một số vùng lân cận.

Địa lý
Bến Thượng Hải trải dài khoảng 1 dặm dọc bờ sông Hoàng Phố. Theo truyền thống, Bến bắt đầu từ đường Diên An (Yan’an, trước kia là Đại lộ Edward VII) ở phía nam và kết thức ở cầu Ngoại Bạch Độ (Waidaibu, trước kia là cầu Garden) ở phía bắc, băng qua sông Tô Châu.

Bến Thượng Hải có trục giữa là một quãng đường Trung Sơn (Zhongshan). Đường Trung Sơn (được đặt tên theo tên của Tôn Dật Tiên) là một đường lớn vòng quanh tạo biên giới theo khái niệm truyền thống của thành phố Thượng Hải "đích thực". Phía tây của đoạn đường này là 52 toà nhà thuộc các phong cách Tây phương cổ điển lẫn hiện đại, là đặc trưng chính của Bến. Phía Đông của con đường trước đây là phần đất công viên mà đỉnh của nó là Công viên Hoàng Phố. Khu vực này ngày nay bị giảm đi nhiều do đường Trung Sơn được mở rộng. Về phía đông nữa là con đê cao được xây vào thập kỉ 1990 để ngăn cản nước lụt. Việc xây dựng này đã làm thay đổi đáng kể bộ diện của Bến Thượng Hải.

Gần giao lộ với đường Nam Kinh (Nanjing) có bức tượng đồng duy nhất của Bến. Đây là tượng của Trần Nghị, thị trưởng Cộng sản đầu tiên của thành phố. Cực bắc của Bến, dọc theo bờ sông, là công viên Hoàng Phố, tại đó có đặt Đài kỉ niệm Anh hùng nhân dân, một toà tháp cao làm bằng bê tông dùng để tưởng niệm những người đã chết trong cuộc đấu tranh cách mạng của Thượng Hải vào thời kì Chiến tranh Nha phiến.

Lịch sử
Bến Thượng Hải có khoảng chục toà nhà lịch sử, nằm dọc sông Hoàng Phố, từng là nơi đặt của nhiều ngân hàng và toà nhà thương mại từ Anh, Pháp, Hoa Kỳ, Nga, Đức, Nhật, Hà Lan và Bỉ, cũng như toà lãnh sự của Nga và Anh, một toà báo, Shanghai Club và Masonic Club. Bến Thượng Hải nằm ở phía bắc của thành phố cổ, có tường bao quanh của Thượng Hải. Lúc đầu nó là khu định cư của người Anh, sau đó các khu định cư của người Anh và Mĩ kết hợp lại ở Thượng Hải Công cộng Tô giới. Đợt bùng phát xây dựng các toà cao ốc vào cuối thế kỉ 19 và đầu thế kỉ 20 đưa Bến Thượng Hải trở thành trung tâm tài chính lớn ở Đông Á.

Vào thập kỉ 1940 Bến Thượng Hải tập trung trụ sở của nhiều, nếu không nói là hầu hết, các định chế tài chính lớn hoạt động ở Trung Quốc, gồm ‘’tứ đại’’ ngân hàng quốc gia vào thời kì Trung Hoa Dân Quốc. Tuy nhiên, với chiến thắng của bên Cộng sản trong cuộc nội chiến Trung Hoa, nhiều định chế tài chính dần dần rút khỏi vào thập kỉ 1950, các khách sạn và câu lạc bộ đóng cửa hoặc chuyển mục đích sử dụng. Tượng của các nhân vật thực dân và nhân vật nổi bật nước ngoài từng được đặt dọc bờ sông cũng được dỡ bỏ.

Vào cuối thập kỉ 1970 và đầu thập kỉ 1980, với sự tan băng trong chính sách kinh tế của Cộng hoà Nhân dân Trung Quốc, các toà nhà dọc Bến Thượng Hải dần dần được sử dụng trở lại như trước. Các cơ quan chính quyền được dời ra nhường cho các tổ chức tài chính, và các khách sạn cũng hoạt động trở lại. Cũng trong giai đoạn này các đợt lụt do bão gây ra đã khiến chính quyền cho xây dựng con đê cao dọc bờ sông, làm cho bến tàu cao hơn mặt đường khoảng 10 mét. Vào thập kỉ 1990, đường Trung Sơn được mở rộng thành 10 làn xe. Do đó, phần lớn đất công viên trước đó không còn nữa. Cũng trong giai đoạn này các cầu phà nối Bến Thượng Hải với Phố Đông dọc theo con đường, vốn là mục đích ban đầu của vùng này, cũng được dỡ bỏ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Buildings of the Bund
 The Bund and its Environs
 Pictures of the Bund taken in 1994  (Not Found)
 Old panoramic picture of the Bund
 Detailed list of buildings along the Bund
 Flickr photos tagged "The Bund"
 Key to Buildings with history
 The Bund Photos

Thượng Hải
Điểm tham quan ở Thượng Hải


title: Thiên Đàn (đền)

text:
Thiên Đàn (; tiếng Mãn Châu: Abkai mukdehun), có nghĩa là Đàn tế Trời, đây là một quần thể các tòa điện thờ ở nội thành phía Đông Nam của Bắc Kinh, vị trí tương ứng ở quận Tuyên Vũ hiện tại. Đây là một công trình to lớn có giá trị văn hóa cao, được UNESCO xếp vào di sản văn hóa của thế giới.

Việc xây dựng quần thể Thiên Đàn bắt đầu năm 1420 thời Minh Thành Tổ Vĩnh Lạc Đế. Như một trung tâm cúng bái của hoàng gia, đây là nơi mà các Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh thực hiện các nghi lễ tế vị thần của trời là Hạo Thiên Thượng đế - một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong năm qua các triều đại. Đền thờ được xây theo kiểu hơi hướng Đạo giáo, dù thực tế việc thờ trời ở Trung Hoa đã có từ xa hơn nữa. Đây là một quần thể kiến trúc rất có giá trị văn hóa.

Thiên Đàn là đàn lớn nhất trong 4 đàn ở Bắc Kinh. Các đàn còn lại là: Nhật Đàn (日坛) ở phía Đông, Địa Đàn (地坛) ở phía Bắc, và Nguyệt Đàn (月坛) ở phía Tây.

Lịch sử
Năm Vĩnh Lạc thứ 18 (1420), triều đại Minh Thành Tổ, Hoàng đế phỏng theo Nam Kinh, bắt đầu cho thiết kế và xây dựng đàn tế trời đất tại Bắc Kinh. Vào lúc này, tòa kiến trúc được gọi là Thiên Địa đàn (天地坛). Năm Gia Tĩnh thứ 9 (1530), thời Minh Thế Tông, thực hành chế độ "Tứ giao phân tự" (四郊分祀), tại Bắc giao tiến hành khảo sát tạo nên Địa Đàn, còn Thiên Địa đàn cũ bị đổi tên thành Thiên Đàn. Từ đấy, nơi này gọi là Thiên Đàn. Sang thời nhà Thanh, Càn Long Đế noi theo quy chế thời Minh, cho sửa sang đại bộ phận Thiên Đàn, riêng Niên môn (年门) cùng Hoàng Càn điện (皇乾殿) vẫn giữ lại quy mô kiến trúc có từ thời nhà Minh.

Năm 1900, sự kiện Liên quân tám nước diễn ra, nơi này bị quân của liên quân chiếm dụng lập làm cơ sở tác chiến. Tại chính trên đàn Viên Khâu, quân liên quân đã dùng đại pháo bắn vào Chính Dương môn của Tử Cấm Thành. Các đồ cúng tế có trong Thiên Đàn đều bị các binh sĩ quét sạch không còn thứ gì.

Năm 1912, Trung Hoa dân quốc thành lập, ngoại trừ Tổng thống Viên Thế Khải từng mặc áo Cổn Miện tự chế tiến hành tế trời, thì ở Thiên Đàn từ ấy về sau không còn diễn ra bất kỳ hoạt động thần thánh nào khác nữa. Năm 1918, mở cửa làm thành công viên.

Năm 1998, Thiên Đàn được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Theo Tân Hoa Xã, vào đầu năm 2005, Thiên Đàn được trải một cuộc trang hoàng bề mặt với chi phí 47 triệu Nhân dân tệ (5,9 triệu đô la Mỹ) để chuẩn bị cho Thế vận hội Bắc Kinh mùa hè năm 2008. Việc sửa sang này hoàn tất ngày 1 tháng 5 năm 2006.

Bố cục và ý nghĩa

Quần thể được xây trên diện tích 2,73 km² của khuôn viên, bao gồm 3 tổ hợp công trình, bố cục chặt chẽ theo các đòi hỏi của triết học:

 Viên Khâu đàn (圜丘坛): bệ thờ chính. Đây là đài rỗng hình tròn, gồm ba tầng bằng đá hoa cương có lan can, nơi Hoàng đế làm lễ tế trời;
 Hoàng Khung vũ (皇穹宇): là một điện nhỏ một tầng hình tròn, nằm ở phía Bắc của Viên Khâu, là nơi đặt các bài vị tế trời vào những ngày không phải dịp tế lễ. Xung quanh Hoàng Khung vũ có một bức tường cao 6m quây thành hình tròn có đường kính 32.5 m, đây là bức tường hồi âm nổi tiếng mà đứng một đầu tường có thể nghe rõ tiếng nói ở đầu tường bên kia.
 Kỳ Niên điện (祈年殿): tòa điện lớn hình tròn có ba tầng mái, được xây trên ba tầng của đài đá hoa cương, là nơi Hoàng đế đến cầu vào mùa hè cho mùa màng tươi tốt. Tòa nhà này là biểu tượng chính khi nói đến Thiên Đàn.

Thiết kế của Thiên Đàn mang ý đồ thể hiện tư tưởng xông ra không trung, mở ra chân trời cao. Bố cục chính của đàn tế ở hướng Đông, cả Viên Khâu đàn lẫn Kỳ Niên điện đều hướng về phía Đông của trục chính, hoàn toàn khiến bố cục bên phía Tây có chiều hướng trống trải và rộng rãi. Do đó, khi nhóm đoàn người làm lễ tiến vào khu vực tế đàn từ hướng Tây, có tầm nhìn rất rộng khi nhìn tế đàn, mang cảm giác chân trời rất cao. Các Hoàng Khung vũ cùng Kỳ Niên điện đều theo kiểu hình tròn, phần mái theo kết cấu chóp nhọn cong vút, cũng cho cảm giác nhìn vào toàn thể kiến trúc như bay lên trời.

Bên cạnh 3 cụm kiến trúc chính, còn khá nhiều tòa kiến trúc phụ trong quần thể Thiên Đàn. Đầu tiên có Trai cung (斋宫) cùng Thần Nhạc thự (神乐署), nguyên bản còn có Hi Sinh sở (牺牲所) nhưng đã bị hủy.

Trai cung ở bên trong Tây Thiên môn, là nơi Hoàng đế tắm rửa, tiến hành thanh tịnh cơ thể trước khi cử hành hiến tế. Cung điện xoay về hướng Đông, diện tích ước chừng 400.000m², bên ngoài có hào thành bao quanh, bên trong phòng ốc tổng cộng 60 gian. Đại điện mặt rộng 5 gian, trong điện không có "Lương phương mộc trụ", bởi vậy cũng bị gọi Vô Lương điện (无梁殿). Chính điện là Nguyệt đài (月台), có 2 tòa thạch đình, bên trái tên Trai Giới Đồng Nhân đình (斋戒铜人亭; tương truyền phỏng theo tượng Ngụy Trưng thời Đường), phải là Thì Thần Bài Vị đình (时辰牌位亭). Sau điện có tẩm điện 5 gian, phía Đông Bắc có Chung Cổ lâu (钟鼓楼), bên trong cheo chiếc chuông đúc từ thời Vĩnh Lạc tên "Thái Hòa chung" (太和钟).

Thần Nhạc thự ở bên ngoài Tây Thiên môn, là cơ sở của các nhân viên phụ trách các nhạc tế trong quá trình làm lễ, tục gọi Thiên Đàn Đạo viện (天坛道院).

Thời Trung Hoa cổ đại, các Hoàng đế Trung Hoa được xem như Thiên tử - con của Trời, người thay mặt Trời cai trị thiên hạ. Việc cúng tế Trời được coi là cực kỳ quan trọng. Khu đền này được xây dựng để dành cho các nghi lễ này, trong đó các lời cầu khấn chủ yếu là để cho thiên hạ thái bình, mưa thuận gió hòa. Bản thân Trời cũng được người Trung Hoa thần thánh hóa và hình tượng hóa, tạo nên Hạo Thiên Thượng đế, trong Kỳ Niên điện cũng có bày biện thần vị của Hạo Thiên Thượng đế.

Ngày Đông chí hàng năm, Hoàng đế và toàn bộ đoàn tùy tùng đi qua thành phố để đến đóng trại bên trong khu Thiên Đàn, mặc những bộ trang phục đặc biệt và ăn chay; tại đó hoàng đế sẽ đích thân cử hành lễ tế Trời cho mùa màng bội thu. Nghi lễ phải được hoàn tất một cách hoàn hảo; người ta tin rằng chỉ một sơ suất nhỏ nhất cũng có thể là một điềm xấu cho toàn bộ quốc gia trong năm tới.

Hình ảnh

Xem thêm
 Thượng đế

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thiên Đàn Bắc Kinh

Di sản thế giới tại Trung Quốc
Công trình kiến trúc Bắc Kinh
Khởi đầu năm 1406
Điểm tham quan tại Trung Quốc
Thắng cảnh loại AAAAA


title: Cormery

text:
Cormery là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 1631 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 57-94 mét trên mực nước biển.
Thị trấn có cự ly 21 km so với Tours và 18 km so với Jouè-les-Tours.

Tham khảo

Xã của Indre-et-Loire


title: Conus collisus

text:
Conus collisus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Conus
Động vật được mô tả năm 1849


title: Tam Thuấn

text:
Tam Thuấn là một xã thuộc huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Xã nằm về phía hữu ngạn (tức bờ Tây) sông Đáy, tiếp giáp các xã cùng huyện sau: Thanh Đa ở phía Bắc, Ngọc Tảo ở phía Tây, Tam Hiệp ở phía Tây Nam, Hiệp Thuận ở phía Đông Nam. Phía Đông và phía Đông Bắc, xã lần lượt tiếp giáp các xã của huyện Đan Phượng là: Đồng Tháp và Phương Đình. Ranh giới phía Nam của Tam Thuấn với xã Hiệp Thuận là đường quốc lộ 32.

Hiện nay Tam Thuấn gồm 4 thôn: Thôn Ngoại, Thôn Nội, Thôn Trung, Thôn Táo.

Lịch sử
Nguyên xưa, xã bắt nguồn từ một làng gọi là Thuấn Nhuế, tục gọi là kẻ Thón, cùng thờ một vị thành hoàng. Vào đầu thế kỷ 19, làng phát triển thành xã Thuấn Nhuế, thuộc tổng Thượng Hiệp huyện Đan Phượng phủ Quốc Oai trấn Sơn Tây. Do xã gồm 3 thôn: Nội, Ngoại, Trung, bắt đầu bằng chữ Thuấn, do đó mà có tên Tam Thuấn.

Về sau do biến động hành chính trong các thời kỳ của nhà Nguyễn (thành lập các tỉnh Hà Nội và Sơn Tây, rồi thời Pháp thuộc), đến thế kỷ 20, Tam Thuấn thuộc huyện Phúc Thọ tỉnh Sơn Tây (sau là tỉnh Hà Tây, tỉnh Hà Sơn Bình, rồi Thành phố Hà Nội, rồi lại thuộc Hà Tây). Đến năm 2008, Tam Thuấn cùng huyện Phúc Thọ và cả tỉnh Hà Tây được sáp nhập về Hà Nội.

Chú thích

Tham khảo


title: Macrotera texana

text:
Macrotera texana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Macrotera
Động vật được mô tả năm 1878


title: San Giovanni Rotondo

text:
San Giovanni Rotondo là một đô thị thuộc tỉnh Foggia trong vùng Puglia ở Ý. Đô thị này có diện tích 259 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 26.442 người.

Đô thị này có các làng sau:
San Salvatore

Đô thị này giáp với các đô thị sau:
Foggia, Manfredonia, Monte Sant'Angelo, San Marco in Lamis

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Foggia


title: 6524 Baalke

text:
6524 Baalke (1992 AO) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 1 năm 1992 bởi Helin, E. F. ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6524 Baalke

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Alurnus ornatus

text:
Alurnus ornatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Alurnus


title: Chandausi

text:
Chandausi là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Moradabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Chandausi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 184 mét (603 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chandausi có dân số 103.757 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Chandausi có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Chandausi, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: 5887 Yauza

text:
5887 Yauza (1976 SG2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1976 bởi N. S. Chernykh ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5887 Yauza

Thiên thể phát hiện năm 1976
Tiểu hành tinh vành đai chính