title: Northrop F-20 Tigershark

text:
Northrop F-20 Tigershark (Cá Mập Hổ) - tên khởi đầu là F-5G - là một máy bay tiêm kích được thiết kế và chế tạo bằng kinh phí riêng của hãng Northrop Hoa Kỳ bắt đầu từ năm 1975, được chào bán trong thập niên 1980 và cuối cùng chính thức kết thúc vào đầu thập niên 1990.

Khởi đầu là một phiên bản cải tiến của chiếc F-5 Freedom Fighter/Tiger II, nhưng F-20 chia sẻ rất ít các thành phần chung với kiểu máy bay đó.

Lịch sử

Tên ban đầu là F-5G được Không quân Hoa Kỳ chấp thuận vào tháng 5 năm 1981. Năm 1982, đề nghị đổi tên thành F-20 bị từ chối vào. Thay vào đó, Không quân đã đề nghị tên F-19, nhưng hoàn toàn không được sử dụng. Cuối cùng, Không quân Mỹ chấp nhận tên F-20 vào tháng 11-1982 và bổ sung thêm tên lóng Tigershark (Cá Mập Hổ) vào tháng 3 năm 1983.

Cải tiến chủ yếu là thay thế hai động cơ General Electric J85 của F-5 bằng một động cơ turbo phản lực General Electric F404 (giống loại động cơ trang bị cho F/A-18 Hornet để gia tăng lực đẩy toàn phần lên 60%. Giống như F-5, F-20 là loại máy bay tiêm kích giá rẻ, tính năng cao, dễ bảo trì. Nó có thể đạt được tốc độ Mach 2,1 và có tầm bay tối đa 2.760 km (1.715 dặm); được trang bị radar General Electric AN/APG-67 có hiệu năng tốt hơn radar Emerson AN/APQ-159 nguyên thủy trên chiếc F-5E/F.

F-20 bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 30 tháng 8 năm 1982, và tổng cộng có 3 kiểu mẫu tiền sản xuất được chế tạo. Kiểu máy bay này được dự tính sẽ chào bán cho quân đội các nước đồng minh, nhưng nó đã không có thị trường, vì Tổng thống Ronald Reagan đã rỡ bỏ những hạn chế cung cấp những kiểu máy bay tiêm kích như F-16 Fighting Falcon đến các nước khác. Thêm vào đó, trong năm 1986, chính phủ Hoa Kỳ đã không đặt hàng kiểu máy bay này, mà chọn F-16 làm máy bay thay thế để trang bị cho Không lực Vệ binh Quốc gia, đã ảnh hưởng mạnh đến quyết định của các nước không mua F-20. Không quân Pakistan đã được chào mời F-20 và A-10 Thunderbolt II, nhưng họ đã chọn F-16 vì cho rằng sẽ được một số lợi điểm về kỹ thuật.

Sau 6 năm không chào mời được một khách hàng đáng kể nào, hãng Northrop cho ngừng chương trình tiêu tốn 1,2 tỉ Đô la Mỹ. Người ta có cảm giác là Không lực Hoa Kỳ đã lơ là kiểu máy bay này do việc phát triển không bình thường ít bị chi phối bởi sự kiểm soát của Không lực Mỹ. Lực lượng không quân nước nào có khả năng mua F-20 đã chuyển sang mua F-16, trong khi các nước không đủ khả năng đã mua F-5E/F Tiger II rẻ hơn hay MiG-21 của Nga. Trong khi tính năng của F-20 tương đương với F-16 (lô 1/5/10) và trội hơn so với phiên bản F-16/79 xuất khẩu, khung sườn của nó thực sự không còn khả năng cải tiến vì dựa trên thiết kế đã cũ trên 20 năm với những giới hạn của nó. Khung cánh thấp và hệ thống càng đáp gắn vào cánh đã hạn chế số lượng và trọng lượng vũ khí mang trên cánh (4 đế trên F-20 so với 6 đế trên F-16). F-16 là kiểu máy bay hoàn toàn mới chưa tận dụng hết những đặc tính thiết kế của nó. Nguồn tin nội bộ trong nhóm thiết kế F-20 đã cho rằng Không lực Hoa Kỳ gây ảnh hưởng đến quân đội các nước ngoài để mua F-16, nhằm làm cho nguồn linh kiện thay thế dồi dào hơn.

Chiếc F-20 cuối cùng đang được trưng bày tại Trung tâm Khoa học California. Hai chiếc kiểu mẫu tiền sản xuất còn lại đã bị mất trong những chuyến đi thao diễn tại các nước, đều do lỗi của phi công điều khiển mà không liên quan gì đến hoạt động của máy bay.

Phi công thử nghiệm kỳ cựu Chuck Yeager, vốn là phát ngôn viên của hãng Northrop trong giai đoạn phát triển chiếc F-20, thường xuyên xuất hiện trong các buổi trình diễn và quảng cáo.

Các thương vụ tiềm năng

Mặc dù không bán được chiếc nào, F-20 đã được nhận xét đánh giá và suýt được mua bán. Nhiều nước cuối cùng đã chọn mua F-16 Fighting Falcon, nhờ vào việc nới lỏng giới hạn xuất khẩu (như trường hợp Venezuela, vốn đã định mua F-20). Đài Loan là trường hợp tương tự, khi mà dự án thầu sản xuất theo giấy phép nhượng quyền bị ngăn chặn bởi chính quyền Mỹ vì những lý do chính trị. Đài Loan đã sử dụng F-16 và phát triển chiếc AIDC F-CK-1 Ching-kuo của riêng mình. Thụy Điển là một thất bại khác, khi chiếc 'F-5S' (một phiên bản F-20 dành riêng cho Thụy Điển) bị bỏ qua để dành ưu tiên phát triển chiếc máy bay tiêm kích JAS 39 Gripen của họ. Dù sao Thụy Điển vẫn trang bị cho Gripen kiểu động cơ RM12 cải tiến từ động cơ F404 của F-20. Các thương lượng trong năm 1985 nhằm cung cấp 20 chiếc F-20 cho Không lực Hoàng gia Maroc vốn có phi đội máy bay tiêm kích quá cũ hay bị bắn rơi, nhưng việc đặt hàng bị hủy bỏ và kết thúc thương lượng. F-20 cũng được chào hàng cho Ấn Độ trong thập niên 1990. Máy bay này cũng được giới thiệu cho một số nhiệm vụ tại Mỹ trong thời kỳ đó nhưng không đạt được kết quả nào (một lần nữa F-16 được chọn cho một số trong các vai trò đó).

Những nỗ lực nhằm tiếp thị chiếc F-20 cho Hàn Quốc đã gây ra xì-căng-đan hối lộ đưa đến sự từ chức của Chủ tịch Northrop là Thomas V. Jones vào năm 1989 .

Đặc điểm kỹ thuật(F-20)

Đặc điểm chung
 Đội bay: 01 người
 Chiều dài: 14,2 m (46 ft 6 in)
 Sải cánh: 8,1 m (26 ft 8 in)
 Chiều cao: 4,2 m (13 ft 10 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 17 m² (186 ft²)
 Trọng lượng không tải: 5.090 kg (11.220 lb)
 Trọng lượng có tải: 6.830 kg (15.060 lb)
 Trọng lượng cất cánh lớn nhất: 11.920 kg (26.290 lb)
 Động cơ: 01 động cơ General Electric F404-GE-100, lực đẩy 76 kN (17.000 lbf)

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 2,1 Mach
 Tầm bay tối đa: 2.760 km (1.490 nmi; 1.715 mi)
 Bán kính chiến đấu: 555 km (300 nmi; 345 mi)
 Trần bay: 16.800 m (55.000 ft)
 Tốc độ lên cao: 255 m/s (50.030 ft/min)
 Lực nâng của cánh: 395 kg/m² (81,0 lb/ft²)
 Tỉ lệ lực đẩy/khối lượng: 1,13

Vũ khí
 2 × pháo M39 20 mm (0,787 in)
 2 x Tên lửa đối không AIM-9X Sidewinder
 5 x Đế gắn vũ khí, mang tối đa 3.600 kg (8.000 lb)

Tham khảo

Liên kết ngoài
California Science Center - F-20 Tigershark exhibit
F-20A Tigershark Home Page
National Museum of the United States Air Force

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 Northrop F-5
 T-38 Talon
 YF-17 Cobra

Máy bay có tính năng tương đương
 AIDC F-CK-1 Ching-kuo
 F-16 Fighting Falcon
 HAL Tejas
 JF-17 Thunder

Danh sách tiếp nối
Với tên gọi F-5G: F-2 - F-3 - F-4 - F-5G - F-6 - F-7 - F-8
Với tên gọi F-20: YF-17 - F/A-18 - F-19 - F-20 - F-21 - F-22 - YF-23

Xem thêm
 Danh sách máy bay
 Danh sách máy bay tiêm kích
 Danh sách máy bay quân sự của Hoa Kỳ

F-020 Tigershark
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ 1980–1989
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ
Máy bay một động cơ phản lực


title: Toroderoides

text:
Toroderoides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1998 bởi Doeberl.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Toroderoides quadrimaculata Doeberl, 1998
 Toroderoides wiesneri Doeberl, 1998

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Hadrothemis scabrifrons

text:
Hadrothemis scabrifrons là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Kenya, Malawi, Mozambique, Tanzania, Zambia, và Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Clausnitzer, V. 2005. Hadrothemis scabrifrons. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Hadrothemis


title: Ormosia defessa

text:
Ormosia defessa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: 18359 Jakobstaude

text:
18359 Jakobstaude (1990 TL7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 10 năm 1990 bởi L. D. Schmadel và F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18359 Jakobstaude

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Kirchberg am Wagram

text:
Kirchberg am Wagram là một đô thị thuộc huyện Tulln trong bang Niederösterreich, Áo.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: SOCCSKSARGEN

text:
SOCCSKSARGEN là một vùng của Philippines. Vùng nằm ở trung tâm của đảo Mindanao. Tên của Vùng được ghép từ tên của 4 tỉnh và 1 thành phố trực thuộc là Nam Cotabato (SOuth Cotabato), Cotabato, Sultan Kudarat, SARangani và Thành phố GENeral Santos. Trung tâm Vùng là Thành phố Koronadal. Thành phố Cotabato tuy nằm sâu trong tỉnh Maguidanao nhưng là một phần của Vùng SOCCKSARGEN, và dộc lập so với tỉnh này. Tỉnh Maguindanao là một phần của một vùng khác là Vùng tự trị Hồi giáo Mindanao. Toàn bộ Vùng và tỉnh Maguindanao đã từng là các đơn vị hành chính của tỉnh Cotaboto cũ.

Hành chính

 Thành phố Cotabato là thành phố độc lập ở tỉnh Maguindanao province, tỉnh này thuộc Vùng tự trị Hồi giáo Mindanao. Chính quyền vùng tự trị cũng đặt trụ sở ở thành phố Thành phố Cotabato.
 General Santos City là một thành phố đô thị hóa cao; được tính bên ngoài tỉnh Nam Cotabato.

Thành phố hợp thành
SOCCSKSARGEN có 3 thành phố hợp thành.
Kidapawan, Cotabato
Koronadal, Nam Cotabato.
Tacurong, Sultan Kudarat

Chú thích

Liên kết ngoài
 Sắc lệnh Số 36

Vùng của Philippines


title: Castiglione a Casauria

text:
Castiglione a Casauria là một đô thị thuộc tỉnh Pescara trong vùng Abruzzo của Ý. Ý. Đô thị này có diện tích 16 km², dân số 913 người. Các làng trực thuộc: Madonna della Croce, San Clemente a Casauria, Cervarano, Piano da Capo, Piano del Ponte. Các đô thị giáp ranh gồm: Bolognano, Bussi sul Tirino, Pescosansonesco, Pietranico, Tocco da Casauria, Torre de' Passeri.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pescara


title: Bảo Định

text:
Bảo Định (tiếng Trung: 保定市) là một địa cấp thị của tỉnh Hà Bắc, cách thủ đô Bắc Kinh khoảng 150 km về phía tây nam. Bảo Định có diện tích 22.185 km2 (8.566 sq mi), với dân số là 11.194.379 người, trong đó có 2.176.857 người cư trú tại các quận nội thành (điều tra dân số năm 2010) trên diện tích 365 km2 (141 sq mi). Bảo Định xếp thứ 7 trong 13 địa cấp thị của Trung Quốc có dân số hơn 10 triệu.

Lịch sử
Bảo Định là một thành phố có lịch sử từ thời Tây Hán. Thành phố đã bị người Mông Cổ phá hủy vào thế kỷ 13, nhưng sau khi người Mông Cổ thiết lập nhà Nguyên, nó đã được xây dựng lại. Nó có được cái tên "Bảo Bình" dưới thời Nguyên - cái tên được hiểu đại khái là "bảo vệ kinh đô", ám chỉ sự lân cận của thành phố với Bắc Kinh. Bảo Bình đã phục vụ trong nhiều năm với tư cách là thủ phủ của Trực Lệ, và là một trung tâm văn hóa quan trọng vào triều đại nhà Minh và đầu triều đại nhà Thanh. Trong phong trào Nghĩa Hòa Đoàn, phiến quân của phe nổi loạn đã giết chết một người Thổ Nhĩ Kỳ, hai người Thụy Sĩ và một người Ý ở Bảo Định.

Vào ngày 1 tháng 8 năm 1949, chính quyền nhân dân tỉnh Hà Bắc được thành lập, Bảo Định là thủ phủ của tỉnh và thành phố Bảo Định là một đô thị của tỉnh. Vào ngày 9 tháng 8, văn phòng thanh tra hành chính của quận Bảo Định đã được thành lập và được thành lập với tư cách là văn phòng thanh tra hành chính của quận hạt.

Vào tháng 5 năm 1958, thủ phủ của Hà Bắc được chuyển đến Thiên Tân. Vào tháng 1 năm 1966, thủ phủ của tỉnh được chuyển từ Thiên Tân trở lại Bảo Định. Tháng 2/1968, thủ phủ của tỉnh lại chuyển đến Thạch Gia Trang. Vào tháng 12 năm 1994, khu vực lân cận Bảo Định hợp nhất với Bảo Định để trở thành một thành phố tỉnh.

Vào tháng 4 năm 2017, Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Hội đồng Nhà nước đã ra thông báo quyết định thành lập dự án mới Xiong ở 3 khu vực thuộc Bảo Định bao gồm huyện Hùng, Dung Thành và An Tân, một khu vực phát triển mới có ý nghĩa quốc gia, tập trung vào đổi mới, tính bền vững và chất lượng cuộc sống sau thành công của đặc khu kinh tế Thâm Quyến và Khu vực mới Phố Đông Thượng Hải.

Địa lí
Bảo Định nằm ở phía tây gần trung tâm của tỉnh Hà Bắc và nằm trên bình nguyên Hoa Bắc, với dãy núi Thái Hành Sơn ở phía tây. Giáp các thành phố cấp tỉnh trong tỉnh là Trương Gia Khẩu ở phía bắc, Lang Phường và Thương Châu ở phía đông, và Thạch Gia Trang và Hành Thủy ở phía nam. Bảo Định cũng giáp thủ đô Bắc Kinh ở phía đông bắc và Sơn Tây ở phía tây.

Độ cao trong khu vực hành chính của Bảo Định giảm từ tây bắc sang đông nam. Các phần phía tây bị chi phối bởi các ngọn núi và đồi thường cao hơn 1.000 mét (3.300 ft); khu vực này bao gồm các phần của các quận Laishui, Yi, Mancheng, Shunping, Tang và Fuping cũng như toàn bộ quận Laiyuan, chiếm 30,6% diện tích của tỉnh. Đỉnh cao nhất là Núi Waitou (山), với độ cao 2.286 mét (7.500 ft). Di chuyển về phía đông nam từ khu vực này, người ta bắt gặp những ngọn núi và đồi thấp, chiếm 18,9% diện tích của tỉnh. Xa hơn về phía đông là địa hình bằng phẳng thường có độ cao từ 30 đến 100 mét (98 đến 330 ft). Ở đây, các con sông chính là Juma, Yishui (易水), Cao (漕河), Longquan (龙泉 河), Tang (唐河) và sông Sha. Hồ Baiyangdian, hồ tự nhiên lớn nhất ở miền Bắc Trung Quốc, có thể được tìm thấy gần đó.

Khí hậu
Bảo Định có khí hậu lục địa ẩm, chịu ảnh hưởng của gió mùa (Köppen: Dwa),giáp với khí hậu bán khô hạn (Koppen:BSk)  đặc trưng bởi mùa hè nóng và ẩm do gió mùa Đông Á, và mùa đông lạnh, nhiều gió và khô do ảnh hưởng của áp cao Siberia. Mùa xuân có thể chứng kiến những cơn bão cát thổi đến từ thảo nguyên Mông Cổ, kèm theo thời tiết ấm lên nhanh chóng, nhưng nói chung là khô ráo. Mùa thu tương tự như mùa xuân về nhiệt độ và ít mưa. Lượng mưa hàng năm, khoảng 60% trong số đó chỉ rơi vào tháng Bảy và tháng Tám, rất khác nhau và không đáng tin cậy. Ở thành phố, con số này trung bình lên tới 513 mm (20,2 in) mỗi năm. Nhiệt độ trung bình 24 giờ hàng tháng dao động từ -3,2 °C (26,2 °F) vào tháng 1 đến 26,8 °C (80,2 °F) vào tháng 7 và trung bình hàng năm là 12,9 °C (55,2 °F). Có 2.500 đến 2.900 giờ xuất hiện ánh sáng mặt trời hàng năm và thời gian không có sương giá kéo dài 165−210 ngày.

Các đơn vị hành chính trực thuộc
Địa cấp thị Bảo Định quản lý 24 đơn vị cấp huyện sau:
Tân Thị (新市区)
Liên Trì (莲池区)
Từ Thủy (徐水区)
Mãn Thành (满城区)
Thanh Uyển (清苑区)
thành phố cấp phó địa Định Châu (定州市)
thành phố cấp huyện Trác Châu (涿州市)
thành phố cấp huyện An Quốc (安国市)
thành phố cấp huyện Cao Bi Điếm (高碑店市)
Dịch huyện (易县),
Lai Nguyên (涞源县)
Thuận Bình (顺平县),
Đường huyện (唐县),
Vọng Đô (望都县)
Lai Thủy (涞水县),
Cao Dương (高阳县),
Lễ (蠡县)
Khúc Dương (曲阳县),
Phụ Bình (阜平县),
Bác Dã (博野县)
Định Hưng (定兴县)
Tân khu Hùng An (雄安新区)
An Tân (安新县)
Hùng huyện (雄县),
Dung Thành (容城县)

Nhân khẩu

Theo Tổng điều tra dân số năm 2010, dân số cư trú ở mức 11.194.379, tăng 605.100 (5,71%) từ năm 2000. Tỷ lệ nam-nữ là 101,94: 100. Trẻ em từ 14 tuổi trở xuống là khoảng 1.915.800 (17,11% dân số), công dân từ 15 đến 64 được đánh số 8.370.600 (74,78%) và 65+ được xác định là 908.000 (8,11%). Khu vực đô thị của Bảo Định có dân số khoảng 1.006.000 (năm 2009). Phần lớn dân số là người Hán. Ngôn ngữ của người Bảo Định là tiếng Quan thoại - cụ thể là phương ngữ Quan thoại kiểu Hà Bắc. Bất chấp sự gần kề của Bảo Định với Bắc Kinh, người Trung Quốc ở Bảo Định có giọng nói đặc biệt không giống với phương ngữ Bắc Kinh - thay vào đó, nó liên quan chặt chẽ hơn với phương ngữ Thiên Tân.

Kinh tế
Bảo Định nằm ở trung tâm của khu vực kinh tế Bột Hải bao gồm Bắc Kinh, Thiên Tân và Thạch Gia Trang. Một trong những nhà tuyển dụng lớn nhất ở Bảo Định là China Lucky Film, nhà sản xuất vật liệu cảm quang và ghi âm lớn nhất ở Trung Quốc. Và tập đoàn Yingli (thành lập năm 1987), nhà tài trợ World Cup 2010, có trụ sở tại Bảo Định, nhà sản xuất tấm pin mặt trời Top 10 toàn cầu. Các công ty nổi tiếng khác bao gồm ZhongHang HuiTeng Windpower Equipment Co., Ltd (Wind Turbine), Baoding Tianwei Group Co., Ltd (Transformer) và Great Wall Motor.

Bảo Định đang tự thúc đẩy để trở thành trung tâm sản xuất năng lượng mặt trời, gió và các nguồn năng lượng khác, bằng cách chuyển đổi các nguồn năng lượng này phục vụ cho sinh hoạt. Bảo Định là ví dụ điển hình về sự nỗ lực của chính phủ Trung Quốc trong việc kiếm lợi nhuận từ nhu cầu năng lượng sạch trên toàn cầu, thúc đẩy phát triển năng lượng mặt trời, gió và thủy điện để hạn chế nhu cầu ngày càng tăng về dầu và khí đốt nhập khẩu. Đồng thời, thành phố này cũng coi coi xuất khẩu công nghệ là một hướng đi để phát triển năng lượng sạch và tạo việc làm lương cao.

Năm 2006, lãnh đạo thành phố tuyên bố Bảo Định là "Thành phố năng lượng sạch". Hiện tại, Bảo Định có 2 phòng nghiên cứu của chính phủ và 170 công ty sản xuất thiết bị năng lượng sạch. Trong đó, công ty thiết bị năng lượng gió Zhonghang Huiteng là một trong những nhà sản xuất lớn nhất trong lĩnh vực tua bin gió. Các lĩnh vực khác Bảo Định phát triển bao gồm pin và truyền tải điện. Theo chính quyền thành phố, năm ngoái, các công ty năng lượng sạch của Bảo Định có doanh thu 7 tỉ đô la. Dự kiến, ngành này ở Bảo Định sẽ tăng khoảng 30% một năm đến năm 2016. Ngoài ra, chính quyền địa phương cũng phối hợp chặt chẽ với các công ty, tổ chức hội chợ việc làm, đào tạo và giúp đỡ để tuyển dụng nhân viên thông qua các trường học địa phương.

Vào tháng 4 năm 2017, một khu vực ở Bảo Định được chỉ định là Khu vực mới của Xiong, khu vực phát triển ban đầu là 100 km2 và lên tới 2000 km2, địa điểm cuối cùng sẽ là một thành phố mới và là trung tâm của Bắc Kinh-Thiên Tân- Khu vực phát triển Hà Bắc.

Năng lượng tái chế
Thành phố Bảo Định có một trong những nhà máy lớn nhất của Trung Quốc chuyên sản xuất cánh quạt dùng trong máy phát điện tua bin gió, phục vụ chủ yếu cho thị trường nội địa. Công nghệ điện gió Tianwei là một trong ba nhà máy chính ở Bảo Định sản xuất máy phát điện gió. Nó đã sản xuất 20 tuabin đầu tiên vào năm 2008 và sẽ sản xuất 150 chiếc vào năm 2009 và 500 chiếc khác vào năm 2010. Tuy nhiên, Bảo Định hiện được liệt kê là thành phố ô nhiễm nhất ở Trung Quốc.

Giao thông

Bảo Định có kết nối tốt đến các thành phố khác, nằm trên một trong những tuyến đường chính trong và ngoài Bắc Kinh. Đường cao tốc Jingshi kết nối hai thành phố và Bảo Định cũng là điểm cuối phía tây của Đường cao tốc Baojin nối Bảo Đinh với Thiên Tân, là một trong hai cảng gần nhất (Huanghua là một trong hai cảng khác). Tuyến đường sắt Jingguang cung cấp dịch vụ thường xuyên đến Ga xe lửa Tây Bắc. Vào ngày 30 tháng 12 năm 2012, một nhà ga Bảo Định mới đã được mở, trong khi nhà ga xe lửa cũ đã đóng cửa. Ga xe lửa Bảo Định Đông nằm 9,5 km (5,9 mi) về phía đông trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Quảng Châu - Thâm Quyến - Hồng Kông.

Quân sự
Bảo Định là trụ sở của Quân đoàn Cơ giới 38 của Quân đội Giải phóng Nhân dân, một trong ba đội quân bao gồm Quân khu Bắc Kinh chịu trách nhiệm bảo vệ thủ đô của Trung Quốc.

Văn hóa

Có lẽ vật phẩm nổi tiếng nhất được cho là bắt nguồn từ Bảo Định là bóng Bảo Định, có thể được sử dụng để thư giãn bàn tay của một người và tăng sức mạnh cho cổ tay của một người. Món ăn đặc sản địa phương nổi tiếng nhất là bánh mì kẹp thịt lừa (tiếng Trung: 驴肉火烧).

An Tân, Bảo Định là nhà của Hiệp hội âm nhạc làng Quantou (头村), một nhóm nhạc truyền thống nổi tiếng biểu diễn trên guan (oboes), sheng (cơ quan miệng) và bộ gõ. Ngôi làng Quantou nằm trên một hòn đảo ở hồ Baiyangdian.

Các đường phố của thành phố theo mô hình lưới thô, mặc dù điều này ít rõ ràng hơn ở phần cũ của thành phố. Con đường chính truyền thống của Bảo Định cũ là đường Yuhua, chạy từ trung tâm thành phố đến rìa phía đông - hầu hết các tòa nhà lịch sử của thành phố nằm ở khu vực này, cùng với một số trung tâm mua sắm lớn hơn. Các đường phố lớn khác bao gồm đường Đông Phong và Đại lộ Triều Dương. Có một đường vành đai quanh thành phố.

Bảo Định là nhà của Đại học Hà Bắc, Đại học Điện lực Bắc Trung Quốc với 3 trường đại học và 12 trường cao đẳng khác.

Bảo Định có một số địa điểm lịch sử đáng chú ý. Trong thành phố, có thể tìm thấy biệt thự của một thống đốc tỉnh lịch sử và một vườn sen cổ truyền thống. Trên những ngọn đồi ở phía tây bắc thành phố, gần ngoại ô Mãn Thành, có lăng mộ của hoàng tộc nhà Hán, nơi chôn cất tổ phụ của vua thời Tam Quốc Lưu Bị là Lưu Thắng và vợ là vương phi Đậu thị. Ở khu vực ngoại ô còn có Thanh Tây lăng, lăng tẩm của 79 thành viên thuộc hoàng tộc nhà Thanh, trong đó có 4 hoàng đế của vương triều này.

Khu vực hành chính Bảo Định rộng lớn hơn có 16 di tích văn hóa cấp nhà nước được chỉ định.

Tham khảo

Thành phố tỉnh Hà Bắc


title: Polo tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

text:
Giải polo tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra từ ngày 6 đến ngày 15 tháng 12 năm 2007 với 1 nội dung thi đấu.

Bảng huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn polo tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
2007


title: Helicopsyche euchloe

text:
Helicopsyche euchloe là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Melphina

text:
Melphina là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erionotini


title: Ceraclea valentinae

text:
Ceraclea valentinae là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera miền Cổ bắc
Ceraclea


title: Tetragonisca weyrauchi

text:
Tetragonisca weyrauchi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Tetragonisca
Động vật được mô tả năm 1943


title: Mehmed II

text:
"Fatih Sultan Mehmet" đổi hướng đến đây. Để biết về một chiếc cầu bắc qua eo biển Bosphorus, xem cầu Fatih Sultan Mehmet

Mehmed II (Tiếng Thổ Ottoman: محمد الثانى {{Unicode|Meḥmed-i s̠ānī}}, ), (còn được biết như Mehmed vô địch, tức el-Fātiḥ (الفاتح) trong tiếng Thổ Ottoman, hay, Fatih Sultan Mehmet trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ; còn gọi là Mahomet II ở châu Âu thời cận đại) (30 tháng 3 năm 1432, Edirne – 3 tháng 5 năm 1481, Hünkârçayırı, gần Gebze) là vị Sultan thứ bảy của đế quốc Ottoman (Rûm trước cuộc chinh phạt) trong hai giai đoạn, đầu tiên là trong một thời gian ngắn từ năm 1444 tới tháng 9 năm 1446 và sau đó là từ tháng 2 năm 1451 tới 1481. Ở tuổi 21, ông chinh phạt Constantinopolis, dẫn tới sự sụp đổ của Đế quốc Đông La Mã. Mehmed tiếp tục chinh chiến ở châu Á, thống nhất lại Tiểu Á, và mở rộng lãnh thổ tới Beograd ở châu Âu. Sau đó, ông hợp nhất chính sách trị dân cũ của Đông La Mã với chính sách trị dân của nhà Ottoman. Mehmed II không được xem là vị vua người dân tộc Turk đầu tiên của Constantinopolis, nhưng không lạ gì vì trước ông, Leo IV người Khazar, theo đạo Thiên Chúa, là Hoàng đế La Mã trên danh nghĩa. Ngoài Thổ Nhĩ Kỳ, ông còn nói được các tiếng Ả Rập, Hy Lạp, Ba Tư, Serbia, Ý,…

Mặc dù Mehmed II đã qua đời khi còn nhiều chiến dịch đang dang dở và không thỏa mãn được mục tiêu xây dựng một đế chế toàn cầu tuy nhiên ông lại là người đã thiết lập sự ưu việt cho Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman trong thế giới Hồi giáo. Trong nỗ lực chinh phục, ông đã mở rộng ảnh hưởng của Ottoman ở phía đông tới tận Euphrates và phía tây trên khắp Balkan và thậm chí trên bán đảo Ý. Dù ông bị chửi rủa vì sự tàn bạo và lòng nhiệt thành của mình hay là được chào đón vì những thành công này, Mehmed II, Kẻ chinh phục, đã khẳng định uy quyền của vương quốc và bảo vệ tính cách của Đế chế Ottoman. Từ phần còn lại của Byzantium, ông đã xây dựng một thủ đô rực rỡ của một Đế chế Thổ Nhĩ Kỳ đang phát triển, sẽ là một cường quốc thế giới trong bốn thế kỷ tiếp theo.

Thiếu thời
Mehmed II là con trai thứ ba của Murad II (1404 - 1451), vị vua thứ sáu của Đế quốc Ottoman. Ngay từ nhỏ, Mehmed đã là một đứa trẻ khỏe mạnh và lanh lợi, trong khi đó những người anh trước của ông thường hay gầy yếu bệnh tật. Vì vậy, dù mẹ của Mehmed, Huma Hatun chỉ là một nô lệ, Mehmed lại được cha đặc biệt thương yêu và tin tưởng, chính Murad đã lấy tên cha mình là vua Mehmed I (1379-1420) để đặt cho con trai mình, với mong muốn đứa trẻ sau này sẽ làm nên nghiệp lớn như người ông nội của nó. Khi Mehmed vừa bập bẹ biết nói thì Murad đã vời các thầy giáo giỏi nhất nước vào làm gia sư cho con trai mình. Tiếp theo, Murad II sắp xếp cho Mehmed vào học một trường học đặc biệt ở nội cung, đó cũng là nơi học của con cháu của các nhà quý tộc hoặc những đứa trẻ thông minh lanh lợi, con của các tù binh. Việc này nhằm giúp cho Mehmed kết giao với những người bạn tài năng để sau này họ sẽ giúp đỡ ông làm nên nghiệp lớn. Đồng thời, khi bắt đầu trưởng thành thì Mehmed được vua cha cử đi làm tổng trấn tỉnh Manisa tại Tiểu Á để học tập kinh nghiệm trị quốc.

Trị vì lần đầu (1444 - 1446)

Năm 1444, Sultan Murad II đã cảm thấy quá mệt mỏi với các công việc triều chính và chiến tranh nên quyết định về phủ Manisa an hưởng tuổi già, và truyền ngôi cho Mehmed. Về phần vua con, được sự giúp đỡ của các thầy học và các đại thần, ông dần dần đã nắm được cách trị vì đất nước.

Nhưng giữa lúc đó thì một sự biến quan trọng xảy ra: vua Władysław III của Ba Lan và Hungary gây chiến. Ông này trước đây đã phát động Thập tự chinh đánh bại quân Ottoman và ký hòa ước Segedin với Murad, nay nhân cơ hội Mehmed còn nhỏ tuổi liền cất binh, xé bỏ hòa ước Segedin, lấy cớ là hòa ước này do Władysław ký với Murad và khi Murad đã thoái vị thì nó không còn hiệu lực nữa. Được cộng hòa Venezia, Giáo hoàng, hoàng đế Đông La Mã và một số thế lực châu Âu khác ủng hộ, Władysław III đã tổ chức được một cuộc Thập tự chinh lớn. Thập tự quân nhanh chóng tiến sâu vào lãnh thổ Ottoman và áp sát trọng trấn Varna nằm trên bờ Hắc Hải. Đồng thời, một số quan lại địa phương cũng nhân cơ hội tuyên bố độc lập.

Trước tình hình đó, Mehmed buộc phải vội vã phi ngựa tới phủ Manisa mời vua cha về chấp chính. Sau đó, Murad II đã xuất quân đánh tan tác đạo Thập tự quân tại trận Varna (1444), Władysław III cũng tử trận. Mối họa xâm lược bị đẩy lùi. Sang năm sau, Murad II lại trao quyền cho vua con rồi quay về Manisa.

Tuy nhiên, một bộ phận Cấm vệ quân Janissary lại nổi loạn, tỏ ý không phục ấu chúa và đòi Murad quay trở lại ngôi vị. Không còn cách nào khác, tháng 5 năm 1446 Mehmed II lại phải đích thân ra Manisa mời vua cha về lên ngôi thêm một lần nữa.

Khoảng thời gian chuẩn bị tích cực cho việc kế ngôi (1446 - 1451)

Sau hai cuộc phong ba nói trên, Mehmed cảm thấy rất rõ là với trình độ hiện có của mình, việc cai trị một tỉnh nhỏ thì được chứ cai trị một đất nước rộng lớn thì rõ ràng là ông chưa đủ sức. Vì vậy, sau đó ông đã ra sức học hỏi thêm kiến thức và chăm chỉ làm việc để bồi dưỡng kinh nghiệm cho mình.

Trong thời gian này, Mehmed đọc rất nhiều truyện ký về Alexandros Đại đế cũng như các tướng lĩnh La Mã nổi tiếng để từ đó rút ra kinh nghiệm về cách trị quốc cũng như các tri thức quân sự, chiến thuật, chiến lược, hậu cần… Ông cũng ra sức học thêm nhiều ngôn ngữ, ví dụ tiếng Ả Rập, Hy Lạp, Ba Tư, Serbia, Ý v.v… vì ông ý thức rõ rằng, quốc gia Ottoman nằm giáp giới giữa châu Âu và châu Á nên tình hình dân tộc và ngôn ngữ ở khu vực này khá đa dạng và phức tạp. Ngoài ra ông cũng rất yêu thích thi ca, thuộc lòng các bài thơ cổ Hy Lạp, La Mã, Ba Tư, bản thân Mehmed cũng là một nhà thơ. Mehmed còn là một người làm vườn giỏi, ông thường thư giãn bằng cách trồng tỉa vườn hoa và vườn cây ăn quả ở nội cung.

Triết học cũng thu hút niềm yêu thích của Mehmed, nhất là triết học Aristotle và triết học Khắc kỉ (Stoicism). Dần dần, sau năm năm, Mehmed từ một thiếu niên còn rất ngây thơ đã trở thành một thanh niên tài năng có học vấn rất uyên bác.

Trị vì lần thứ hai (1451 - 1481)

Ngày 18 tháng 2 năm 1451, Murad II lâm bệnh và qua đời tại Edirne. Mehmed hay tin, lập tức cùng những người thân tín phi ngựa bất kể ngày đêm đến thủ đô, chấm dứt bổn phận của tổng trấn Manisa. Ngày 18 tháng 2 năm 1451, ông lên ngôi ở Edirne, trở thành vua thứ bảy của đế quốc Ottoman. Ngay ngày hôm đó, Mehmed đã hạ lệnh giết chết một người em trai cùng cha khác mẹ mới tám tháng tuổi của mình vì người em trai này, con của Murad II với một công chúa người Serbia, là một kẻ thù tiềm tàng trong việc tranh ngôi của Mehmed II. Vài năm sau ông còn ra một chiếu thư mà khiến ai cũng rùng mình, quy định rằng các hoàng đế nhà Ottoman có quyền giết chết các anh em của mình để duy trì hoàng vị và an ninh quốc gia. Đây cũng là cơ sở cho các cuộc nồi da xáo thịt trong hoàng tộc Osman sau này. Từ đó, Mehmed hoàn toàn thay đổi cá tính, từ một con người nho nhã nhu nhược trở thành kẻ quyết tâm dùng cường quyền để mở rộng và củng cố nền thống trị của mình.

Trong suốt cuộc đời của mình, Mehmed đã tỏ ra căm thù với Kitô giáo và ông rất mong muốn nhanh chóng tiêu diệt nó. Do đó, trước hết cần phải làm là tìm kiếm vị trị, cuối cùng ông đã nhìn về phía Tây, hành động quân sự quan trọng đầu tiên của ông ta là xây dựng một pháo đài lớn ở phía tây của eo biển Bosporus để cảnh sát việc vận chuyển hàng hóa và nô lệ đến Biển Đen. Đây như là một đòn giáng mạnh mẽ xuống thị quốc Constantinople ở gần đó, nơi đã bị cô lập giữa lòng Hồi Giáo trong hàng thế kỷ. Theo quốc vương Mehmed, "Ghaza (Chiến tranh thần thánh) chính là một nhiệm vụ cơ bản đối với tất cả những chiến binh Hồi Giáo, như trong trường hợp của cha chúng tôi." Cụ thể, ông đã từng nói rằng, "Cuộc chinh phạt (ở đây ám chỉ Constantinople) là một điều vô cùng cần thiết cho tương lai và sự an toàn của nhà nước Ottoman." Những cư dân còn lại của thành phố sôi động và quan trọng này đã vô cùng sợ hãi trước những ý định đó của Mehmed. Từ ngày 6 tháng 4 năm 1453, quốc vương Mehmed, với sự trợ giúp của những khẩu đại bác khổng lồ, đã đến và bắt đầu bao vây tàn dư cuối cùng của nhà nước Đông La Mã đã tồn tại trong hơn 1000 năm. Tuy vậy, cư dân thị quốc này vẫn chống cự rất quyết liệt với các cuộc tấn công của vua Mehmed. Các lực lượng của Venice và Hungary đã được huy động đến để bảo vệ thành phố, tuy nhiên đã quá muộn, quốc vương Mehmed đã hành động nhanh chóng để tiêu diệt thành phố với số quân áp đảo của ông ta.

Đối với nhiều người, sự sụp đổ của Byzantium và nền tảng của một Đế chế Hồi giáo thống nhất đang đứng giữa châu Âu và châu Á đã đánh dấu sự phân chia giữa thời trung cổ và thời kỳ hiện đại. Đối với Mehmed, một vị vua quan trọng nhất trong thế giới Hồi giáo, việc đó đã đánh dấu sự khởi đầu của giấc mơ Hồi giáo là tạo ra một đế chế phổ dài trên khắp Á Âu. Sau khi chiếm xong Constantinople, ông đổi tên cho nó thành Istanbul, nghĩa là Thành phố Hồi giáo.

Năm 1448, ông đã đánh bại liên minh Kitô giáo tại trận chiến thứ hai ở Kosovo (trận đầu tiên diễn ra vào năm 1389). Khi mặt trận ở Balkan được bảo đảm an toàn, quốc vương Murad II phi ngựa quay về hướng đông để đánh bại liên quân lính Ba Tư và các tiểu vương quốc của Karamanid và orum-Amasya do con trai của Timur, Shah Rokh chỉ huy. Năm 1450, Murad II đã chỉ huy đoàn quân của mình tiến vào Albania, tuy nhiên ông đã gặp thất bại trong một cuộc bao vây lâu đài Kruje trong một nỗ lực đánh bại cuộc kháng chiến do Skanderbeg lãnh đạo.

Mở rộng bờ cõi

Sự thất thủ Constantinopolis

Một trong những mục tiêu đầu tiên mà Mehmed II nhắm tới chính là lãnh thổ của Đế quốc Đông La Mã, lúc này chỉ còn kinh đô Constantinopolis và một số vùng phụ cận nhỏ xung quanh. Khi Mehmed II lên ngôi, đế quốc Ottoman đã có lãnh thổ hết sức to lớn nằm vắt ngang châu Âu và châu Á. Tuy nhiên, tại trung tâm của đế quốc vẫn tồn tại lãnh thổ chưa chịu khuất phục của người Byzantine. Sự tồn tại này của chẳng khác một cây đinh đóng chặt vào ngay giữa quả tim của đế quốc.
Vì vậy các vua nhà Ottoman đã từng nhiều lần có ý đồ nhổ bỏ chiếc đinh này khỏi lãnh thổ của mình. Ông cố của Mehmed là Bayezid I (1389 - 1402) đã từng mấy lần đem quân vây đánh Constantinopolis. Cha của Mehmed là Murad II cũng đã từng có lần bao vây thành này suốt hai tháng. Nhưng vì địa thế hiểm trở cũng như sự vững chãi của các tường thành mà tất cả những nỗ lực này đều không thành công. Nay Mehmed II một lần nữa chuẩn bị lực lượng vây đánh Constantinopolis, quyết tâm hoàn tất sự nghiệp dang dở của các bậc tổ phụ. Vì vậy không ngạc nhiên khi Mehmed rất khát khao làm chủ được Constantinopolis và biến nó thành thủ đô của Hồi giáo, điều này thể hiện qua hai câu nói:

Năm 1451, Mehmed ráo riết củng cố hải quân Ottoman, và chuẩn bị cuộc chinh phạt Constantinopolis. Ở eo biển Bosporus chật hẹp, trước kia Bayezid I đã xây thành Anadoluhisarı ở phần châu Á; Mehmed dựng nên một ngôi thành vững chắc hơn, Rumelihisari ở phần châu Âu, thế là ông hoàn toàn làm chủ eo biển Bosporus. Để xây ngôi thành này, Mehmet hạ lệnh đánh thuế lên những chiếc thuyền chạy trong phạm vi tầm ngắm của đại bác họ. Một tàu thủy Venezia đòi ông phải ngưng làm việc đó, bị bắn và chìm nghỉm.

Ngày 6 tháng 4 năm 1453, Mehmed II và quân đội bắt đầu vây thành Constantinopolis. Ngày 29 tháng 5 năm 1453, ông và quân đội đến sát chân thành nhưng đã gặp phải sự kháng cự mạnh mẽ của quân hoàng đế Constantinus XI. Nhưng với ưu thế quá vượt trội về quân số cũng như trang bị, sau những cuộc giao chiến khốc liệt, quân Ottoman cuối cùng cũng tràn được vào thành. Tuyệt vọng, hoàng đế Constantinus XI thốt lên: "Thành đã mất thì ta còn sống làm gì nữa!" rồi xông thẳng vào biển quân Ottoman và hy sinh, thành Constantinopolis thất thủ. Quân Ottoman tàn phái thành và bắt 6000 người làm nô lệ. Nhưng sau đó, Mehmed thiên đô về Constantinopolis. Ngày 30 tháng 5 năm 1453, Mehmed chuyển đại thánh đường Hagia Sophia thành một thánh đường Hồi giáo, và bắt đầu xây dựng tân đô của Đế quốc.

Sau chiến thắng Constantinopolis, Mehmed II xưng hiệu "Hoàng đế La Mã" (Kayser-i Rûm), dù điều này không được công nhận bởi các vương quốc Tây Âu, giáo hội Chính thống giáo Hy Lạp hay các cộng đồng người Hy Lạp khác. 10 năm sau khi chinh phạt thành Constantinopolis, Sultan Mehmed II thân hành đến di tích thành cũ Troia và tuyên bố rằng ông đã rửa hận cho người thành Troia bằng việc chinh phạt người Hy Lạp - ở đây chỉ người Đông La Mã.

Chinh chiến ở châu Á

Cuộc chinh phạt Constantinopolis khiến cho Mehmed II chuyển sự chú ý của mình sang phía đông. Trước đó, ông cố của Mehmed là Bayezid I đã thống nhất được Tiểu Á, nhưng cuộc tấn công của Đế quốc Timur đã phá nát Vương quốc Ottoman và khiến các vương quốc của người Thổ Nhĩ Kỳ ở miền Đông bán đảo Tiểu Á ly khai trở lại. Chính vì vậy, Mehmed II quyết tâm hoàn tất sự nghiệp dang dở của các bậc tổ phụ. Trước hết, ông chinh phạt các xứ của người Thổ, sau đó tiến lên phía Bắc và tiêu diệt Đế quốc Trebizond của người Đông La Mã vào năm 1461. Tiếp theo, Mehmed lại đánh nhau với xứ Ak Konyulu (hay còn được gọi là White Sheep) đang thống trị khu vực Đông Tiểu Á và Armenia.

Lúc bấy giờ, với mục đích giảm nhẹ áp lực của Đế quốc Ottoman lên các thuộc địa của mình tại bán đảo Balkan, Cộng hòa Venezia đã xúi giục vua Ak Konyulu là Uzun Hasan gây chiến với Mehmed, đồng thời viện trợ vũ khí cho Hasan. Để đối phó với Hasan, Mehmed II đã phải huy động một đạo quân hùng mạnh với rất nhiều nhân lực và vật lực của toàn đế quốc, ngay cả hai người con trai là Mustafa và Bayezid cùng với quan chưởng ấn cũng trực tiếp tham gia chiến đấu. Cuối cùng, quân Ottoman đại thắng trong trận Otlukbeli năm 1473. Các lực lượng Ottoman đã đồng thời tham gia vào nhiều lĩnh vực khác. Họ đang xông vào quần đảo Aegean và bao vây pháo đài trên đảo Rhodes. Đã có những cuộc tấn công tiếp tục vào Balkan, nhưng đáng kể nhất, Đế quốc đã tham gia vào một cuộc đấu tranh khác ở phía đông nam Anatolia với Ai Cập.

Đến đây, Mehmed II đã nắm được quyền kiểm soát toàn bộ vùng Tiểu Á, đồng thời xây dựng vùng này thành khu vực trung tâm của đế quốc Ottoman và cả nhà nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ sau này. Thật vậy, những chiến thắng quân sự liên tiếp của Đế quốc Ottoman đã biến người Thổ Nhĩ Kỳ từ một ngoại tộc thành dân tộc chủ thể của Tiểu Á. Có thể nói, việc chinh phạt của Mehmed tại châu Á đã xúc tiến cho sự thành hình của dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại.

Chinh chiến ở châu Âu
Từ năm 1454, Mehmed chủ động chống lại các hòn đảo trên Biển Aegean và chống lại Bán đảo Balkan với chi phí của cả Serbia và Hungary. Ông đã gặp nhiều thành công ở Aegean, và về phía bắc, ông buộc phải cống nạp hàng năm từ Moldavia. Các cuộc thám hiểm ban đầu vào Serbia đã đưa nó chặt chẽ hơn dưới sự kiểm soát của Ottoman, nhưng chiến dịch quân sự quy mô lớn đầu tiên sau khi Constantinople thất thủ đã được chỉ đạo chống lại Hungary.

Belgrade được coi là thiết yếu để tiếp tục mở rộng vào lục địa châu Âu. Mehmed bắt đầu cuộc bao vây tồi tệ vào tháng 6 năm 1456. Sau khi ném bom dữ dội vào thành phố trong một thời gian dài, người Thổ Nhĩ Kỳ buộc phải rút lui và Mehmed bị thương ở đùi.

Trong khu vực Biển Đen, Mehmed cũng thành công. Ngay từ đầu trong triều đại của mình, ông đã buộc phải cống nạp từ các thuộc địa Genova khác nhau, sau đó chiếm đóng chúng hoàn toàn. Đến năm 1475, ông đã biến Crimea thành một quốc gia chư hầu của Đế chế, biến toàn bộ vùng biển gần như là một hồ nước của Ottoman.

Tiếp đó, năm 1460 Mehmed II lại xua quân xâm chiếm lãnh địa của người Đông La Mã ở châu Âu là Morea trên bán đảo Peloponnese. Đến năm sau, Mehmed lại xâm chiếm Đế quốc Trebizond ở châu Á. Kết quả là hai lãnh địa cuối cùng của người Đông La Mã đều nằm dưới sự cai trị của Đế quốc Ottoman. Cuộc chinh phạt Constantinopolis đã đem lại niềm vinh dự và thanh thế lớn cho người Thổ Nhĩ Kỳ.

Quân Ottoman tiến về Đông Âu, tới cửa ngõ Beograd và bắt đầu nỗ lực đánh chiếm thành phố này từ tay Đại tướng Janós Hunyadi trong Cuộc vây hãm Beograd năm 1456. Các võ tướng Hungary giữ được thành, quân Ottoman phải triệt binh với tổn thất nặng nề. Dù vậy, cuối cùng thì người Thổ cũng chiếm được hầu hết Serbia.

Năm sau (1463), sau một cuộc tranh chấp về cống vật của vương quốc Bosnia, Mehmed đã chinh phạt Bosnia và nhanh chóng toàn thắng, vua cuối cùng của Bosnia là Stjepan Tomasevic (1461 - 1463) bại vong.

Ông cũng gây chiến với chư hầu cũ của mình là vương công Vlad III Dracula xứ Wallachia. Năm 1462 Mehmed II đã gặt hái thảm bại khi bị Vlad tấn công trong cuộc tấn công ban đêm. Thế rồi, Mehmed chuyển sang giúp đỡ anh trai Vlad là Radu để trả thù cho những thất bại của quân đội Ottoman trên mặt trận. Với sự hỗ trợ của người Thổ, Radu nhanh chóng tước đoạt lãnh địa Wallachia trong cùng năm đó và buộc Vlad phải chạy trốn khỏi Wallachia.

Năm 1475, quân Ottoman giao chiến với Moldavia và bị Vương công Stefan III (1457 - 1504) đánh tan tành trong trận Vaslui. Tuy nhiên đến năm 1476 Mehmed trả được thù khi tiêu diệt gần như hoàn toàn quân đội ít ỏi của Moldavia trong trận Valea Albă. Tiếp đó ông tiến quân đến Suceava và cướp bóc, tàn phá thủ phủ của vùng này, mặc dù sau đó ông đã thất bại trong việc đánh chiếm lâu đài Suceava và pháo đài Piatra Neamţ. Đúng lúc đó thì một trận dịch bùng lên trong hàng ngũ quân Ottoman, đồng thời với nguồn nước trở nên thiếu hụt và Vương công Stefan III lại nhận được 3 vạn viện binh do cựu thù của Mehmed, Vlad III Dracula chỉ huy. Mehmed II buộc phải bỏ dở chiến dịch và quân đội Ottoman triệt thoái.

Năm 1480, Mehmed II chinh phạt bán đảo Ý, để thực hiện mưu đồ "thống nhất Đế quốc La Mã cổ đại" của Mehmed. Thoạt đầu, quân Ottoman dễ dàng đánh chiếm thành phố Otranto vào năm 1480, nhưng ngay năm sau (1481) quân đội của Giáo hoàng Sixtus IV (1471 - 1485) đã đoạt lại vùng này sau khi Mehmed qua đời.

Trong những năm 1443 - 1468, Đế quốc Ottoman phải đối phó với cuộc khởi nghĩa của nhân dân Albania do Skanderbeg lãnh đạo. Skanderbeg nguyên là một nhà quý tộc Albania và là đại diện của nhà Ottoman tại Albania dưới thời Murad II. Nhưng thay vì phục vụ cho sultan, Skanderbeg đã vùng lên khởi nghĩa và cố gắng lôi kéo lực lượng của các hoàng thân Albania yêu nước, nhắm cùng đấu tranh chống lại ách đô hộ của nhà Ottoman. Cuộc khởi nghĩa này đã ngăn trở mưu đồ tấn công vào bán đảo Ý của Đế quốc Ottoman trong suốt một thời gian dài.

Kết quả
Những cuộc chiến của Mehmed II tại châu Âu chứng tỏ sự hiện diện của người Thổ ở đó không phải là nhất thời. Dưới thời Mehmed II, quân Ottoman chưa thể chiếm ưu thế trội hơn hẳn quân các nước vùng Balkan, nhưng cuộc chiến hãy còn tiếp diễn.

Kết quả của các cuộc chinh phạt trên là Mehmed đã nắm trong tay một Đế quốc Ottoman hết sức rộng lớn, gồm 28 tỉnh ở châu Âu và 21 tỉnh ở châu Á, bao trùm các phần đất của Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, Bulgaria, Albania, Armenia và một phần Ukraina. Đến cuối đời, Mehmet bắt đầu sử dụng danh xưng "chúa tể của hai đất và hai biển" (hai đất là Tiểu Á và Romania, hai biển là Aegean và Hắc Hải).

Các chính sách đối nội

Chính sách hành chính
Mehmed II sở dĩ có thể liên tục chiến thắng trên chiến trường, một phần là vì các đối thủ của ông là những thế lực phong kiến cát cứ hoặc các vương triều già nua đang suy sụp, nhưng cũng là nhờ ông có những biện pháp cai trị đất nước và quản lý quân đội rất hữu hiệu. Trong mọi sự vụ, ông luôn cực lực bài trừ thái độ lề mề chậm chạp, thiếu khí thế của các quan chức và luôn chú ý đến hiệu quả thực tế của công việc. Ông đã hợp nhất chính sách trị dân cũ của hoàng đế Đông La Mã với chính sách trị dân của hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ. Mehmed còn viết một cuốn sách tổng hợp các học thuyết chính trị ở Đông La Mã và trong sách này, thuật ngữ 'chính trị' được dịch sang tiếng Ả Rập như "siyasah".

Là người thừa kế của Đế quốc Byzantine, Mehmed buộc phải sửa đổi một chút hệ thống chính phủ mà ông đã kế thừa và kết hợp một số tổ chức hành chính và văn hóa nước ngoài. Tất cả những điều này đã được ông ghi chép tỉ mỉ trong quyển: Sách Pháp luật.

Ngay trong năm đầu tiên cai trị, Mehmed II đã bắt tay vào cải tổ các cơ quan của triều đình, đặc biệt là ngân khố của quốc gia. Ông ra lệnh cho các quan viên thu thuế phải kiểm tra kỹ lưỡng sổ sách, rồi lại phái người đến kiểm tra các sổ sách này thêm một lần nữa. Bất cứ quan viên nào để sổ sách không rõ ràng đều bị cách chức chờ xét xử. Các cơ quan triều đình và địa phương cũng được cải tổ sâu rộng. Mehmet quy định ba cơ quan: Phủ Thái tể, Văn phòng Tài vụ Đại thần và Văn phòng Chánh án Tối cao đều có quyền lấy danh nghĩa hoàng đế để ra các mệnh lệnh về hành chính, tài chính và tôn giáo. Tất cả những điều lệ về triều phục, địa vị, đãi ngộ,… của các quan viên đều được quy định chặt chẽ và ghi chép trong sách Nghi lễ.

Lúc này, triều đình Ottoman chia các quan chức ra làm hai loại: Nhân viên Nội đình bao gồm các sở Nội, Đốc sát, Tài chính, Đại sảnh, Tiểu sảnh chuyên lo việc sinh hoạt của hoàng đế và sinh hoạt trong cung, đảm nhiệm bởi các thái giám mặc áo dài trắng; nhân viên Ngoại đình gồm cố vấn của hoàng đế, thị vệ và các nhân viên triều đình chuyên lo việc sự vụ đất nước. Ở Trung ương gọi là hội nghị Quốc vụ, thành viên gồm cả tể tướng, chánh án Tối cao, tài chính Đại thần và thư ký Quốc vụ. Cơ quan này sẽ họp bàn với vua trong vòng mấy tiếng đồng hồ vào mỗi thứ bảy, chủ nhật, thứ hai và thứ ba hàng tuần. Còn ở sự vụ ở địa phương, bao gồm cả việc trưng binh trong thời chiến sẽ do những viên tổng trấn đảm nhiệm.

Quốc vương Mehmed cho phép các Kitô hữu Byzantine ở lại Constantinople và tự do thực hành đức tin của họ. Ông đã cố gắng để tạo nên một liên kết văn hóa với các quốc gia châu Âu, ông cho mời các nghệ sĩ và học giả về kinh thành mới (Constantinople) để sáng tác dưới sự bảo trợ của ông. Ông đã cải thiện lại các con đường và kênh rạch ở thủ đô mới bị chinh phục của mình và ông cũng đã xây dựng lại nhiều công trình quan trọng, bao gồm cả Cung điện Topkapi nổi tiếng, nơi là nhà của các vị Sultan kế tiếp trong suốt lịch sử Ottoman.

Xây dựng
Trong triều đại của mình, quốc vương Mehmed II đã cho xây dựng rất nhiều công trình, nổi bật nhất trong số này là cung điện của ông và nhiều Nhà thờ Hồi giáo vĩ đại, với các bệnh viện, trường cao đẳng và nhà tắm công cộng. Nhiều thành phố của Đế quốc dưới thời ông dã trở thành một trung tâm về chính trị, văn hóa và tâm linh của thế giới. Ông còn cho tái định cư cho nhiều công dân của vương quốc, khuyến khích người dân đến tân đô Istanbul để làm ăn, sinh sống.

Chính sách quân sự
Về quân sự, Mehmed II cũng tiến hành nhiều cải cách. Dưới triều của ông, quân đội Ottoman mới được chia làm bộ binh (Akincis), kỵ binh và hải quân.

Bộ binh là nòng cốt của quân đội Ottoman. Trong chiến đấu, bộ binh cùng gươm và cung tên tác chiến cùng với kỵ binh, hoặc tập hợp thành các đội pháo binh để công phá thành lũy. Kỵ binh rất được Mehmed quan tâm, vì thời bấy giờ tác chiến chủ yếu dựa vào kỵ binh. Số kỵ binh do các lãnh chúa phong kiến cung cấp cho quân đội. Ngoài ra, Mehmed cũng tổ chức một đội kỵ binh thường trực, tuyển mộ từ Cấm vệ quân hoặc những người hầu.

Hải quân Ottoman mãi tới thời sultan Mehmed II mới được xem là một lực lượng chính quy, và nó bắt đầu phát triển mạnh mẽ cũng vào thời của ông. Mehmed đã bắt đầu cho xây dựng một số xưởng đóng thuyền chiến trên các cảnh ven bờ biển để gia tăng số lượng hải thuyền của đế quốc. Nguyên nhân của việc này là nhằm hoàn thành việc vây hãm, cô lập Constantinopolis và khống chế hải lộ trên biển Đen và biển Aegean. Kết quả, trong một thời gian ngắn Ottoman đã có một lực lượng hải quân to lớn gồm ba bốn trăm chiếc thuyền, đủ sức đương đầu với các hạm đội Tây Ban Nha, Pháp và cộng hòa Venezia đương thời. Trong trận Constantinopolis, hải quân Ottoman đã đóng một vai trò rất quan trọng.

Pháp luật và quan hệ phong kiến dưới thời Mehmed II
Mehmed II đã ban bố bộ luật đầu tiên của đế quốc Ottoman. Bộ luật này đã xác định nghĩa vụ của người nông dân đối với lãnh chúa phong kiến, đồng thời xác định chế độ phân phối ruộng đất phong kiến của đế quốc.

 Thân phận người nông dân: theo bộ luật, người nông dân phải đóng đủ thứ tô thuế nặng nề cho lãnh chúa, đồng thời còn phải đi phu tải lương cho chúa phong kiến và làm việc bảy ngày không công trên đất của chúa phong kiến hàng năm. Nếu người nông dân để ruộng đất bỏ hoang trong một năm thì chúa phong kiến có quyền tịch thu nhà cửa ruộng đất của họ, đồng thời đánh thuế nặng trên phần đất này để bù vào tổn thất của mình. Tất cả những điều này có mục đích là buộc chặt người nông dân với ruộng đất.
 Phân chia ruộng đất: ruộng đất được chia làm ba loại: của Giáo hội, của quốc gia và của tư nhân. Trong đó ruộng đất của quốc gia là lớn nhất. Ruộng của quốc gia lại được chia làm ba loại nhỏ. Loại thứ nhất là ruộng của hoàng gia và các đại thần, mỗi năm thu nhập vào khoảng 10 vạn akche (đơn vị tiền tệ Ottoman, thời đó 1 akche mua được 7 kg bột mì). Số ruộng hai loại kia được cấp phát cho các địa chủ bậc trung (thu nhập hằng năm từ 2 vạn - 10 vạn akche) và bậc nhỏ (thu nhập hằng năm 2000 - 1 vạn akche), tính tổng cộng có chừng 1 vạn địa chủ loại này. Các lãnh chúa phong kiến có nghĩa vụ phải nộp thuế và cống phẩm cho vua, trưng tập kỵ binh (trong thời chiến) và phải vâng theo mệnh lệnh của vua. Số lãnh chúa này tạo nên nền tảng thống trị của đế quốc.

Chính sách tôn giáo

Có một điều đáng chú ý là thái độ của Mehmed II đối với tôn giáo rất là khoan dung và rộng rãi so với nhiều bậc đế vương cùng thời. Ông đã chấp nhận Chính thống giáo Đông phương, cho phép cho các giáo trưởng Thiên Chúa giáo truyền đạo ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông đối xử rất khoan hồng với giáo dân và giáo hội Thiên Chúa giáo tại Constantinopolis và trên toàn đế quốc. Mehmed II cho phép cộng đồng Thiên Chúa giáo được tự trị ở Constantinopolis, và ông bổ nhiệm một cựu giáo trưởng Constantinopolis có quan điểm bất đồng với hoàng đế Constantinus XI làm tổng Giám mục của thành phố. Sau khi quân Ottoman chiếm Constantinopolis, tất nhiên là nhiều thánh đường Thiên Chúa giáo bị phá bỏ hoặc đổi thành thánh đường Hồi giáo (ví dụ đại thánh đường St. Sophia nổi tiếng ở Constantinopolis đã bị đổi thành thánh đường Hồi giáo Hagia Sophia), nhưng phần lớn những thánh đường Thiên Chúa giáo khác vẫn tồn tại. Dưới sự lãnh đạo của tổng Giám mục, họ có quyền tự trị về mặt tôn giáo, văn hóa và có một hệ thống pháp luật riêng (tất nhiên là họ vẫn phải tuân theo một số luật chung của đế quốc Ottoman). Thậm chí họ còn khỏi phải đi binh dịch và được phép mở trường học riêng để dạy bằng ngôn ngữ dân tộc. Tuy nhiên ông chỉ cho phép các tín đồ Chính thống giáo Đông phương được sống ở Constantinopolis, trục xuất di dân đến từ Genova và Venezia cũng như các tín đồ Hồi giáo và Do Thái giáo ra khỏi thành phố này.

Về sau, Mehmed cũng cho phép giáo hội Thiên Chúa giáo của người Armenia, giáo hội Do Thái giáo của người Do Thái và giáo hội Hy Lạp cũng được hoạt động tự do trong khuôn khổ pháp luật của đế quốc Ottoman. Tất cả các giáo hội này được gọi là millet, (tạm dịch là tập đoàn hoặc dân tộc có tín ngưỡng đặc thù trong đế quốc Ottoman) mỗi millet do một lãnh tụ đứng đầu, có trách nhiệm trưng thu thuế cho hoàng đế Ottoman và đảm bảo các giáo dân biết giữ pháp luật và trung thành với triều đình Osman. Các millet ngoài việc chịu chung nghĩa vụ binh dịch, thuế má, tất cả phần còn lại đều được Mehmed cho phép tự trị. Những giáo dân trong millet khi phạm tội cũng chỉ bị xét xử trong các tòa án riêng của millet và chỉ chịu phạt theo luật riêng của millet, trừ những tội có dính đến trị an và hình sự thì phải bị trừng trị theo luật chung của đế quốc. Chính miệng ông đã nói với lãnh thụ người Serbia rằng:

Mehmed cũng đã tuyển mộ đội tân binh đến từ Devshirme. Trong đội quân này có nhiều giáo dân Thiên Chúa giáo trẻ tuổi. Đội quân này được chia làm 2 nhóm: các lính tráng có đủ tư cách nhất sẽ được phục vụ nhà vua trong cung điện; những người kém tài hơn nhưng có thể lực tốt thì sẽ được gia nhập toán Cấm vệ quân janissary của vua.

Văn hóa - Giáo dục

Ngay từ thời niên thiếu, Mehmed II đã bộc lộ một sự yêu thích đặc biệt về văn học và nghệ thuật. Sau này khi lên làm vua, ông mời nhiều danh họa Ý, người theo chủ nghĩa nhân văn và nhà triết học Hy Lạp đến cung điện, nói đúng hơn là chung quanh Mehmed thường tụ tập rất nhiều văn nhân học giả, cùng nhau bàn chuyện quốc sự hay làm thơ, vẽ tranh.

Mehmed II cũng đã sáng tác một tập thơ thể hiện tình yêu thiên nhiên tha thiết và miêu tả những khung cảnh hoành tráng trên chiến trường. Đặc biệt, Mehmed đã phá vỡ thông lệ "không sùng bái hình nộm" của đạo Hồi, mà mời nhiều danh họa nổi tiếng ở Ý về vẽ chân dung cho ông. Một trong số họ chính là họa sĩ Gentile Bellini người Venezia, đã vẽ một bức chân dung nổi tiếng của Mehmet II. ông đã ra lệnh sưu tập nhiều bức danh họa nổi tiếng của đế quốc Đông La Mã cũng như những bức họa nổi tiếng khác trên thế giới. Đáng chú ý, trong số những bức họa được triều đình Ottoman cất giữ từ thời Mehmet II trở đi, có nhiều bức họa đời nhà Minh của Trung Quốc đương thờ.

Giáo dục cũng là một mặt được Mehmed II quan tâm. Ông đã đầu tư xây dựng nhiều thư viện, trường học… tại kinh đô mới Constantinopolis. Chỉ riêng tại thánh đường Hồi giáo The Conqueror, Mehmed đã cho dựng lên bốn trường cao đẳng kinh văn xung quanh. Đồng thời ông cũng cho xây một trường học nội cung mới tại địa điểm của cung vua cũ ở Constantinopolis, nhằm đào tạo những quan viên được huấn luyện bài bản về mặt hành chính, bù đắp vào nhu cầu ngày càng tăng về các quan chức hành chính do cương thổ đế quốc càng lúc càng mở rộng. Học sinh chủ yếu là các tù binh 10-15 tuổi hoặc các thanh thiếu niên ở các giáo khu Thiên Chúa giáo. Chương trình học kéo dài 10-12 năm, bao gồm các môn như ngữ văn, văn học, nhạc, pháp luật, thần học, quân sự, toán, triết học, quản lý học và quản lý hành chính, thuế vụ, tài chính… Những học sinh nào không qua được các kỳ kiểm tra sẽ bị đuổi học ngay. Bản thân Mehmed cũng thường đến thăm hỏi tiến độ học tập của các học sinh trong trường.

Để nâng cao chất lượng giáo dục, Mehmed II không ngại tốn kém, cho vời nhiều học giả nổi tiếng trong giới Hồi giáo cũng như tại châu Âu thời đó về giảng dạy tại các ngôi trường của Ottoman. Có dạo, khi ông vời được một nhà thiên văn nổi tiếng người Trung Á về thủ đô Constantinopolis, ngay lập tức tại ngoại ô Constantinopolis liền tiến hành xây dựng một ngôi trường lớn về toán học và một đài thiên văn bên cạnh.

Qua đời

Giống như nhiều vị đế vương khác, trong thời kỳ cai trị của mình Mehmed II luôn luôn phải đối phó với những cuộc đấu tranh quyền lực trong triều đình. Đặc biệt nghiêm trọng, năm 1472 các đại thần phản loạn từng tổ chức âm mưu phế bỏ Mehmed để lập Cem, một đứa con nhỏ của ông lên ngôi, nhưng may mắn thay âm mưu bị phát hiện và những người dính líu đều bị trừng phạt. Vì vậy, từ một vị vua cởi mở, ưa kết giao, Mehmed II về cuối đời trở nên hết sức đa nghi. Ông đã sắp xếp rất nhiều biện pháp nhằm bảo vệ sự an toàn của bản thân. Ví dụ ông không cho bất kỳ ai mang vũ khí khi vào cung, kể cả những cận vệ của ông cũng phải vào tay không. Khi ăn ông không bao giờ ngồi chung bàn với người khác, và món ăn nào ông cũng bắt thuộc hạ nếm thử, khi biết không có độc ông mới ăn. Ông cũng xây dựng rất nhiều cụm bố phòng quanh cung điện. Để đề phòng bị giết hại khi tắm, ông đã đặt nhiều thiết bị phòng vệ chung quanh nhà tắm, và các cửa vào nhà tắm chỉ có thể từ trong mở ra, người ngoài không vào được. Cánh cửa cuối cùng còn lắp đặt máy bắn tên tự động.

Theo Thập đại tùng thư, đề phòng kỹ như vậy Mehmed vẫn chết do bị ám sát. Cụ thể, Mehmed II bị sát hại tại Hunkârçayiri gần Gebze, Constantinopolis ngày 3 tháng 5 năm 1481 lúc mới 52 tuổi, được tin là do bị các thái y gốc Do Thái đầu độc, còn kẻ chủ mưu là thái tử Bayezid, do Bayezid quá nôn nóng kế thừa vương vị. Tình cảnh chết của ông rất thê thảm, cả mũi và miệng đều trào máu. Tương truyền trong thời gian này ông đang điều động binh mã đến miền Bắc Tiểu Á để chuẩn bị một cuộc viễn chinh, nhưng cái chết bất ngờ của ông đã khiến cuộc viễn chinh cùng với Mehmed vĩnh viễn nằm sâu dưới ba tấc đất.

Trong văn hoá đại chúng
Murad II (cha của Mehmed II) được miêu tả bởi İlker Kurt trong bộ phim năm 2012 ''Fetih 1453. Trong'' phim, Murad II được miêu tả là một vị vua cố gắng chinh phục thành Constantinople và do đó, ông ta thiếu quan tâm đến người con trai Mehmed II (do diễn viên Devrim Evin thủ vai).

Ông cũng được Vahram Papazian miêu tả trong bộ phim Albania ''The Great Warrior Slanderbeg'' năm 1953. Trong phim, Mehmed được miêu tả như một kẻ xâm lược tàn bạo.

Xem thêm
Chính Sultan, Padishah, Caesar, Đế quốc Byzantine, Đế quốc Ottoman
Các sự kiện Các cuộc chinh phạt của Đế quốc Ottoman, Thời kì suy vong của Đế quốc Byzantine, Sự thất thủ của Constantinopolis, Trận chiến Varna
Lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ
Khác Cem Sultan (em của vua Bayezid II)

Tham khảo

 Philippides, Marios. Emperors, Patriarchs, and Sultans of Constantinople, 1373-1513: An Anonymous Greek Chronicle of the Sixteenth Century. Nguồn về Lịch sử và Giáo hội tại Thư viện Tổng Giám mục Iakovos, số 13. Brookline, Mass: Nhà xuất bản Hellenic College Press, 1990.
 Dwight, Harrison Griswold. Constantinople, Old and New. New York: Nhà xuất bản C. Scribner's Sons, 1915.
 Hamlin, Cyrus. Among the Turks. New York: Nhà xuất bản R. Carter & Bros, 1878.

 Silburn, P. A. B. (1912). The evolution of sea-power. London: Nhà xuất bản Longmans, Green and Co.
 Dyer, T. H., & Hassall, A. (1901). [http://books.google.com/books?id=glwMAAAAYAAJ A history of modern Europe From the fall of Constantinople]. London: Nhà xuất bản G. Bell and Sons.
 Fredet, Peter (1888). Modern History; From the Coming of Christ and Change of the Roman Republic into an Empire, to the Year of Our Lord 1888. Baltimore: Nhà xuất bản J. Murphy & Co. Trang 383+
 Lê Ngọc Thái (chủ biên), Văn minh nhân loại và những bước ngoặt lịch sử, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, 2002
 Kohen, Elli; History of the Turkish Jews and Sephardim: Memories of the past golden age, University Press of America, (2007)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Tiểu sử tại trang OttomanOnline.
 Contemporary portraits
 Chapter LXVIII: Reign Of Mahomet The Second, Extinction Of Eastern Empire của Edward Gibbon

[tuổi 49]

Phong trào ly giáo Đông-Tây
Vua thiếu nhi thời Trung Cổ
Vua thiếu nhi bị truất phế
Sinh năm 1432
Mất năm 1481
Người Edirne
Người được in hình trên đồng tiền Thổ Nhĩ Kỳ
Khalip thế kỷ 15
Sultan nhà Ottoman thế kỉ 15
Vua Turk
Vua bị giết
Ly giáo Đông–Tây
Người bị ám sát


title: 2NE1

text:
2NE1 () là một nhóm nhạc nữ của Hàn Quốc được thành lập bởi YG Entertainment vào năm 2009. Nhóm bao gồm 4 thành viên: Bom, CL, Dara, và Minzy. Sau khi xuất hiện cùng nhóm nhạc nam Big Bang trong đĩa đơn quảng cáo "Lollipop", nhóm đã trở nên nổi tiếng với việc phát hành mini album cùng tên 2NE1 (2009) và 2NE1 (2011) và các album phòng thu, To Anyone (2010) và Crush (2014); tất cả đều đạt vị trí cao nhất trên ở hai vị trí hàng đầu trên Gaon Album Chart. Nhóm cũng đã tích lũy 9 đĩa đơn quán quân trên Gaon Digital Chart, bao gồm "Go Away", "Lonely", "I Am the Best", "I Love You" và "Come Back Home".

Bài hát chủ đề trong mini album đầu tay của nhóm, "Fire" và "I Don't Care", ngay lập tức đưa nhóm đến với sự chú ý trên toàn quốc, cả hai đĩa đơn đều đạt được nhiều thành công ở Nam Hàn và các khu vực khác của châu Á. "I Don't Care" nhận được giải Bài hát của năm tại Mnet Asian Music Awards năm 2009, đưa nhóm trở thành nhóm nhạc đầu tiên giành được Daesang trong cùng năm ra mắt. Nhóm tiếp tục thành công với album phòng thu đầu tiên To Anyone và mini album thứ hai năm 2011, sản phẩm thứ hai trong số đó đã tạo ra 4 đĩa đơn quán quân trên bảng xếp hạng, "Don't Cry", "Lonely", "I Am the Best" và "Ugly". Sau đĩa đơn "I Love You" năm 2012, nhóm bắt đầu chuyến lưu diễn New Evolution Global Tour, đã dừng chân tại 11 thành phố ở 7 quốc gia của châu Á và Bắc Mỹ, đồng thời đặt một cột mốc quan trọng trong ngành công nghiệp âm nhạc Hàn Quốc khi trở thành chuyến lưu diễn thế giới đầu tiên của một nhóm nhạc nữ K-pop. Album phòng thu cuối cùng Crush của nhóm vào năm 2014 đã trở thành album K-pop có vị trí cao nhất trên Billboard 200 trong hơn 2 năm, đạt vị trí số 61.

Bộ tứ cũng tiến hành sự nghiệp song song ở Nhật Bản, lần đầu tiên phát hành phiên bản tiếng Nhật của mini album thứ hai Nolza (2011), tiếp theo là album phòng thu Collection (2012) và phiên bản tiếng Nhật của Crush (2014). Sau một thời gian dài gián đoạn, Minzy rời nhóm vào tháng 4 năm 2016, trong khi nhóm tan rã cùng với các thành viên còn lại vào tháng 11 năm đó. Đĩa đơn cuối cùng "Goodbye" của nhóm được phát hành vào ngày 21 tháng 1 năm 2017.

Được biết đến với phong cách thời trang độc đáo, khả năng xuất hiện trên sân khấu và thần thái, 2NE1 được coi là một trong những nhóm nhạc nữ Hàn Quốc thành công và nổi tiếng nhất trong suốt sự nghiệp của nhóm. Theo báo cáo, nhóm đã bán được 66,5 triệu bản đĩa, giúp 2NE1 trở thành một trong những nhóm nhạc nữ bán chạy nhất mọi thời đại. Tạp chí Billboard đã xếp hạng 2NE1 là một trong những nhóm nhạc nữ K-pop xuất sắc nhất thập kỷ qua, trong khi The New York Times bình chọn chuyến lưu diễn thế giới New Evolution Global Tour của 2NE1 dừng chân tại Prudential Center ở New Jersey là một trong những "Buổi hòa nhạc xuất sắc nhất năm 2012".

Lịch sử

Ra mắt và thành công về mặt thương mại
Đầu năm 2009, YG Entertainment thông báo rằng một nhóm nhạc nữ bao gồm 4 thành viên sẽ ra mắt vào tháng 5 năm đó. Công ty tuyên bố rằng nhóm đã được đào tạo trong 4 năm và album đầu tay của họ sẽ có các bài hát do cựu trưởng nhóm Teddy Park của 1TYM sản xuất. Tên của nhóm ban đầu được công bố là "21" nhưng do phát hiện ra một ca sĩ trùng tên, nhóm nhanh chóng được đổi tên thành "2NE1". Tên "2NE1" của nhóm là từ viết tắt của "New Evolution of The 21 Century" và có cách phát âm trong tiếng Hàn gần giống với cụm từ tiếng Anh là "To Anyone" hoặc "Twenty One". Vào năm 2015, có thông tin tiết lộ rằng trước khi thành lập nhóm, Bohyung của Spica và Linzy của Fiestar từng được đào tạo để trở thành những thành viên của nhóm, nhưng đã bị loại khỏi đội hình trước khi ra mắt.

Mini album đầu tiên 2NE1 (2009) của 2NE1 có 2 đĩa đơn đã được phát hành trước đó, trong đó đĩa đơn đầu tiên, "Lollipop", được thu âm với nhóm nhạc nam cùng công ty Big Bang và phát hành vào ngày 27 tháng 3 năm 2009, để quảng cáo cho điện thoại LG Cyon. Mặc dù đã ghi hình một video âm nhạc, "Lollipop" đã không được quảng bá và điều này đã gây ra vấn đề với tính đủ điều kiện của bảng xếp hạng. Đĩa đơn thứ hai, "Fire", được viết và sản xuất bởi Teddy Park của 1TYM. Nó được phát hành vào tháng 5 và bao gồm các yếu tố của hip hop và reggae. Hai phiên bản cho video âm nhạc của "Fire" đã được sản xuất — một phiên bản "space" và một phiên bản "street". Trong vòng 24 giờ đầu tiên phát hành, cả hai video đã đạt được hơn 1 triệu lượt xem. Bài hát "Fire" và "2NE1" cũng đã trở thành cụm từ tìm kiếm trực tuyến phổ biến. Đĩa đơn cuối cùng, "I Don't Care", được phát hành cùng với mini album cùng tên đầu tiên của nhóm vào tháng 7. Các hoạt động quảng bá đã nhanh chóng được diễn ra ngay sau đó để thể hiện hình ảnh mềm mại, nữ tính hơn của nhóm, đối lập với hình ảnh sắc sảo được miêu tả trước đó trong "Fire". "I Don't Care" đã trở thành bài hát được tải xuống nhiều nhất trong tháng đó, sau đó giành giải Bài hát của năm tại Mnet Asian Music Awards năm 2019.

Mặc dù các thành viên trong nhóm đã thu âm và phát hành sản phẩm solo của riêng họ vào tháng 8, nhưng 2NE1 đã trình diễn phiên bản reggae của "I Don't Care" trên Inkigayo vào tháng 9; phiên bản reggae trở nên phổ biến và nó được phát hành vào ngày 3 tháng 9 dưới dạng đĩa đơn kỹ thuật số. Được thúc đẩy bởi sự thành công của các đĩa đơn của nhóm, doanh số của 2NE1 đã đạt 100,000 bản vào cuối năm. 2NE1 sau đó đã biểu diễn tại Asia Song Festival, lần thứ 6, đại diện cho Hàn Quốc cùng với ba nhóm nhạc khác và giành được giải thưởng Tân binh châu Á xuất sắc nhất.

Vào tháng 2 năm 2010, 2NE1 phát hành "Try to Follow Me" dưới dạng đĩa đơn kỹ thuật số để quảng cáo cho điện thoại di động Samsung Corby với không thông báo trước hoặc quảng bá. Bài hát đạt vị trí số 1 trên Gaon Digital Chart. Vào giữa năm 2010, 2NE1 đã đến Los Angeles và London để thu âm các bài hát tiếng Anh cho album tiếng Anh đầu tay của nhóm với nhà sản xuất âm nhạc will.i.am của The Black Eyed Peas. Nhóm đã thu âm 10 bài hát trong những buổi thu âm đầu tiên của nhóm. Vào tháng 9 năm đó, nhóm đã phát hành album phòng thu đầu tiên To Anyone, ra mắt ở vị trí số 7 trên bảng xếp hạng album thế giới của Billboard. Trước khi phát hành, album đã nhận được 120,000 bản đặt trước. 4 trong số 12 bài hát của To Anyone đã được phát hành dưới dạng đĩa đơn; top 5 bản hit "Clap Your Hands", "Can't Nobody", "It Hurts (Slow)" và "Go Away". Bài hát thứ năm có tên "Don't Stop the Music" đã được thu âm như một "món quà đặc biệt dành cho người hâm mộ Thái Lan" và cũng được sử dụng để quảng bá cho hợp đồng quảng cáo Yamaha Fiore của nhóm. Tại Mnet Asian Music Awards năm 2010, 2NE1 đã giành được nhiều giải thưởng danh giá nhất trong số các nhóm nhạc tham dự lễ trao giải tối hôm đó, bao gồm "Nghệ sĩ của năm", "Video âm nhạc xuất sắc nhất" cho "Can't Nobody", "Nhóm nhạc nữ xuất sắc nhất" và giải "Album của năm".

2011–2012: Ra mắt tại Nhật Bản, đột phá và chuyến lưu diễn đầu tiên

Vào ngày 19 tháng 1 năm 2011, "Can't Nobody (phiên bản tiếng Anh)" được phát hành trên nhà bán lẻ kỹ thuật số Nhật Bản Recochoku dưới dạng nhạc chuông và nhạc chờ. Tháng sau, một video âm nhạc đi kèm đã có sẵn để tải xuống thông qua iTunes Nhật Bản. Đĩa đơn tiếng Nhật đầu tay "Go Away" của nhóm được phát hành dưới dạng nhạc chuông vào ngày 9 tháng 3, và sau đó được sử dụng làm bài hát chủ đề cho chương trình truyền hình Nhật Bản Mezamashi TV. Vào ngày 16 tháng 3, Mini album tiếng Hàn đầu tiên của 2NE1 đã có sẵn tại Nhật Bản; các hoạt động quảng bá đã bị hủy bỏ do trận động đất và sóng thần Tōhoku. 2NE1 ra mắt ở vị trí thứ 24 trên bảng xếp hạng Oricon, bán được 3,860 bản trong tuần đầu tiên phát hành. Kế hoạch ban đầu cho việc ra mắt chính thức tại Nhật Bản trên chương trình Music Station đã bị hoãn lại cho đến cuối năm đó do trận động đất, mặc dù nhóm đã tham gia chiến dịch "Pray for Japan" của Naver cùng với những người nổi tiếng Hàn Quốc khác để gây quỹ cho các nạn nhân động đất.

Nhóm trở lại Nam Hàn và phát hành mini album thứ hai 2NE1 (2011), mang đến những bản hit quán quân "Lonely", "I Am the Best" — đồng thời giành giải "Bài hát của năm" tại Mnet Asian Music Awards năm 2011 — và "Ugly", cũng như bản hit "Hate You". Bản thân mini album đã là một thành công lớn, đứng đầu bảng xếp hạng Gaon và bán được hơn 108,000 bản. Spin Magazine đã xếp hạng mini album là album nhạc pop xuất sắc nhất thứ sáu của năm 2011, xếp trên Coldplay, Ellie Goulding và Rihanna. Sau khi kết thúc các đợt quảng bá vào tháng 8, 2NE1 đã tổ chức buổi hòa nhạc riêng đầu tiên bán cháy vé tại Hội trường Olympic ở Chamsil Olympic Park, Seoul, vào ngày 26, 27 và 28 tháng 8 trước khi bay về Nhật Bản.

Nhóm đã thu âm lại mini album thứ hai 2NE1 (2011) bằng tiếng Nhật; được tái phát hành với tên Nolza cùng năm, đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Oricon và bán được hơn 48,000 bản. Các phiên bản tiếng Nhật của "I Am the Best", "Hate You", "Go Away" và "Lonely" đã được phát hành dưới dạng đĩa đơn. Nhóm cũng bắt đầu chuyến lưu diễn Nhật Bản đầu tiên 2NE1 First Japan Tour – Nolza vào ngày 19 và 20 tháng 9 tại Yokohama Arena. That October, Tháng 10 năm đó, Iggy của MTV đã tổ chức một cuộc thi toàn cầu, trong đó 10 nhóm nhạc từ khắp nơi trên thế giới tranh tài trong một cuộc thi bình chọn cho danh hiệu "Nhóm nhạc mới xuất sắc nhất". Với bài hát "I Am the Best", 2NE1 đã được trao danh hiệu này vào ngày 10 tháng 11 năm 2011, đây là giải thưởng đầu tiên của nhóm tại Hoa Kỳ. 2NE1 đã biểu diễn tại Quảng trường Thời đại của thành phố New York vào tháng 12 để nhận vinh dự này. Cuối năm 2011, 2NE1 được đề cử tại Japan Record Awards cho "Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất", thua nhóm nhạc nữ Nhật Bản Fairies.

Vào ngày 28 tháng 3 năm 2012, 2NE1 phát hành album phòng thu tiếng Nhật đầu tiên Collection cùng với đĩa đơn tiếng Nhật thứ hai "Scream". Album bao gồm các phiên bản tiếng Nhật của các bài hát tiếng Hàn của nhóm như "Love Is Ouch", "Fire" và "I Don't Care" và cover bản hit "Like A Virgin" năm 1984 của Madonna. Nhiều phiên bản của album đã được phát hành, một số phiên bản bao gồm một DVD chứa các video âm nhạc tiếng Nhật và tiếng Hàn của nhóm, theo trang web âm nhạc của Oricon. Album đạt vị trí số 5 trên bảng xếp hạng album hàng ngày của Oricon và tiếp tục bán được hơn 32,000 bản tại Nhật Bản.

Cuối năm đó, 2NE1 và nhóm nhạc nam cùng công ty Big Bang được mời biểu diễn lần đầu tiên tại lễ hội Springroove năm 2012 ở Nhật Bản cùng với một số nghệ sĩ hip hop hàng đầu của Hoa Kỳ và Nhật Bản. 2NE1 và nhóm nhỏ GD & TOP đã được mời biểu diễn tại lễ hội vào năm trước nhưng nó đã bị hủy bỏ do thảm kịch động đất và sóng thần ở Nhật Bản. 2NE1 cũng hợp tác với nhóm nhạc hip hop Nhật Bản M-Flo cho bài hát "She's So (Outta Control)", nằm trong album phòng thu thứ sáu Square One của M-Flo. "She's So (Outta Control)" được phát hành với tư cách là bài hát mở đường trong album trong hai tuần trước khi phát hành vào ngày 29 tháng 2 năm 2012. "She's So (Outta Control)" đạt vị trí số 43 trên bảng xếp hạng Billboard Japan Hot 100. Nhóm đã kết thúc các hoạt động quảng bá tại Nhật Bản bằng việc biểu diễn tại lễ trao giải MTV Video Music Awards Japan năm 2012, diễn ra vào ngày 23 tháng 6 tại Makuhari Messe, nơi 2NE1 đã giành được giải thưởng "Nghệ sĩ mới có video xuất sắc nhất" cho bài hát "I Am the Best". Đĩa đơn ngoài album "I Love You" đã được phát hành tại quê nhà của nhóm, đứng đầu bảng xếp hạng và trở thành đĩa đơn quán quân thứ sáu của nhóm. Tháng 12 năm đó, 2NE1 và Big Bang được xếp trong danh sách "Nhóm nhạc có phong cách xuất sắc nhất năm 2012" của MTV Style; hai nhóm nhạc của YG Entertainment là những nghệ sĩ châu Á duy nhất góp mặt trong danh sách xếp hạng 10 nhóm nhạc, bao gồm One Direction, The Wanted, Backstreet Boys, Spice Girls, Destiny's Child, Fun và No Doubt.

2013–2014: Hợp tác, thành công toàn cầu và chuyến lưu diễn thế giới

Vào ngày 14 tháng 3 năm 2013, 2NE1 phát hành đĩa đơn tiếng Anh "Take the World On", đây là sản phẩm hợp tác với ca sĩ người Mỹ will.i.am. Bài hát trước đây đã được sử dụng trong một quảng cáo cho máy tính Intel Ultrabook. Vào ngày 21 tháng 3, trong một cuộc phỏng vấn với Elle, CL xác nhận nhóm vẫn chưa lên kế hoạch cho một album ở Hoa Kỳ nhưng muốn sản xuất thêm nhiều bài hát bằng tiếng Anh. Nhóm đã hợp tác với will.i.am lần thứ hai cho đĩa đơn "Gettin' Dumb", bao gồm apl.de.ap, người bạn cùng nhóm của anh. Bài hát xuất hiện trong album thứ hai #willpower của will.i.am, được phát hành vào ngày 23 tháng 4 năm 2013. Các đĩa đơn tiếp theo của 2NE1 được phát hành như đĩa đơn riêng lẻ và không gắn liền với một album, "Falling in Love" và "Missing You" trở thành đĩa đơn quán quân thứ bảy và thứ tám của nhóm. Đĩa đơn thứ ba ngoài album, "Do You Love Me", là bản hit top 3 của nhóm.

Vào tháng 1 năm 2014, 2NE1 xuất hiện trong một tập của chương trình The Bachelor và sau đó xuất hiện trong đêm chung kết của America's Next Top Model, được ghi hình tại Nam Hàn. Tháng sau, 2NE1 phát hành album phòng thu thứ hai Crush (2014). Đĩa đơn "Come Back Home" và "Happy" đồng thời được phát hành; "Come Back Home" đạt vị trí số 1 trên Gaon Singles Chart, trở thành bản hit quán quân thứ chín của nhóm. Đĩa đơn thứ ba của nhóm trong album, "Gotta Be You", được phát hành cùng với một video âm nhạc vào ngày 20 tháng 5. Crush đã bán được 5,000 bản trong 4 ngày ở Hoa Kỳ, đạt vị trí số 1 trên Billboard 200 và lập kỷ lục mới tại Hoa Kỳ cho "Album K-pop xếp hạng cao nhất và bán chạy nhất", đánh bại Girls' Generation và Big Bang. Vào ngày 26 tháng 6 năm 2014, 2NE1 phát hành phiên bản tiếng Nhật của Crush, đứng ở vị trí thứ 4 trên bảng xếp hạng album hàng ngày của Oricon.

Sau khi phát hành Crush, nhóm đã tổ chức All Or Nothing World Tour, bao gồm các điểm dừng tại Trung Quốc, Singapore, Đài Loan, Thái Lan, Philippines, Nhật Bản, Malaysia và Indonesia. Từ tháng 3 đến tháng 10, nhóm đã tổ chức 20 buổi hòa nhạc trên 16 thành phố, với tổng cộng 180,000 người tham dự.

Đĩa đơn "I Am The Best" năm 2011 của 2NE1, được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 11 tháng 12 bởi Capitol Records. Vào ngày 18 tháng 12, MTV Iggy đã trao giải "Bài hát của năm" cho "Gotta Be You". Nhóm đã nhận được sự công nhận trên toàn thế giới vào cuối năm 2014; Crush là kỷ lục duy nhất của một nghệ sĩ châu Á được vinh danh trong danh sách "40 album xuất sắc nhất năm 2014" của Fuse TV", và đứng đầu trong danh sách "album K-pop xuất sắc nhất năm 2014" của tạp chí Billboard. Album cũng đứng ở vị trí số 11 trên bảng xếp hạng World Album cuối năm của Billboard, trở thành lần ra mắt đầu tiên của một nhóm nhạc K-pop trong lịch sử bảng xếp hạng.

2015–2017: Hoạt động solo, Minzy rời nhóm và tan rã
Sau khi Bom gián đoạn sự nghiệp do vụ bê bối chất cấm năm 2014, các thành viên khác của 2NE1 bắt đầu rẽ hướng sang các hoạt động cá nhân, khiến nhóm tạm ngừng hoạt động. Dara tái lập sự nghiệp diễn xuất của mình bằng cách đóng vai chính trong các bộ phim truyền hình web như Dr.Ian và We Broke Up, cũng như Missing You của KBS. Minzy đã mở nhóm viện khiêu vũ Millennium Dance Academy. CL bắt đầu sự nghiệp solo tại Hoa Kỳ với việc phát hành đĩa đơn "Hello Bitches". Hoạt động duy nhất của nhóm trong năm 2015 là buổi biểu diễn bất ngờ tại Mnet Asian Music Awards năm 2015 ở Hồng Kông. Sau buổi biểu diễn solo "The Baddest Female" and "Hello Bitches" của CL, tất cả các thành viên của 2NE1 đã tái hợp để biểu diễn "Fire" và "I Am the Best". Buổi biểu diễn đã trở thành buổi biểu diễn MAMA được xem nhiều nhất bởi bất kỳ nhóm nhạc nữ nào. Nó đã được hoan nghênh và kết quả là Fuse đã liệt kê nó là một trong những buổi biểu diễn xuất sắc nhất năm 2015. Mặc dù không trở lại, 2NE1 là nhóm nhạc K-pop được reblog thứ 16 trên Tumblr trong năm 2015, và Spotify đã đề cập đến cả 2NE1 và CL trong chiến dịch "Year in Music" của Twitter vì đạt được hơn 1 triệu người nghe. Nhóm cũng đã giành được chiến thắng tại Korea First Brand Awards năm 2016 của Trung Quốc cho "10 ngôi sao Hàn Quốc được mong đợi nhất năm 2016".

Sau một năm gián đoạn, YG Entertainment xác nhận sự ra đi của Minzy vào tháng 4 năm 2016, tuyên bố nhóm sẽ tiếp tục hoạt động như một bộ ba. Tuy nhiên, vào cuối tháng 11, công ty đã thông báo về sự tan rã của nhóm. CL và Dara vẫn ký hợp đồng với tư cách nghệ sĩ solo trong khi Bom không gia hạn hợp đồng. Đĩa đơn cuối cùng mang tên "Goodbye" được phát hành vào tháng 1 năm 2017 như một lời tạm biệt dành cho người hâm mộ của nhóm; lấy cảm hứng từ một bức thư CL viết cho Minzy sau khi cô rời nhóm. Bài hát đã đứng đầu bảng xếp hạng Billboard World Digital Songs.

2022: Tái hợp tại Coachella
Vào ngày 17 tháng 4 năm 2022, 2NE1 bất ngờ xuất hiện và trình diễn ca khúc I Am the Best sau sân khấu của CL thuộc chuỗi sân khấu của công ty âm nhạc 88rising tại Coachella 2022. Đây là sân khấu đầu tiên của 2NE1 có đầy đủ cả 4 thành viên sau 6 năm kể từ khi nhóm tan rã vào năm 2016. Tờ The A.V. Club của Hoa Kì đã xếp hạng tiết mục là 1 trong 10 phần trình diễn Coachella xuất sắc nhất của năm.

Cựu thành viên
 Bom () (2009–2016, 2017)
 Dara () (2009–2016, 2017)
 CL () (2009–2016, 2017)
 Minzy () (2009–2016)

Nghệ thuật và hình tượng

Phong cách âm nhạc và ảnh hưởng
2NE1 đã thu âm nhiều bài hát R&B với phong cách kết hợp các yếu tố của urban và dance-pop. Trong mini album đầu tay 2NE1 (2009) của 2NE1, nhóm được nhận xét là có phong cách đặc biệt và cá tính. Trong khi "Lollipop" được phân loại là nhạc pop, đĩa đơn đầu tay của nhóm "Fire" chủ yếu chịu ảnh hưởng của hip hop và "I Don't Care" chịu ảnh hưởng của reggae. Album trở lại To Anyone của nhóm được đánh dấu bằng sự chuyển hướng sang nhạc điện tử. "Go Away", đĩa đơn thành công nhất trong album, được xếp vào thể loại nhạc dance, một số bài hát, bao gồm "It Hurts (Slow)", là R&B, một phong cách khác cũng đặc trưng cho mini album đầu tiên của nhóm. Các đĩa đơn "Clap Your Hands", "Go Away" và "Can't Nobody" đã được ghi nhận nhờ những ấn tượng lâu dài của nhóm.

2NE1 đã nhắc đến The Spice Girls và TLC là những nguồn cảm hứng âm nhạc. Mỗi thành viên của nhóm đều được nhận xét là khác biệt về chất giọng, hình ảnh và phong cách thời trang; Park Bom đã nhắc đến nữ ca sĩ người Mỹ Beyoncé và Mariah Carey là những nghệ sĩ có ảnh hưởng chính đến cô vì giọng hát khỏe và biểu diễn đầy nội lực. Cô đã liệt kê hip hop và R&B là thể loại âm nhạc yêu thích của mình. Minzy nhắc đến ca sĩ Michael Jackson và Rihanna, trong khi trưởng nhóm CL nhắc đến nhà sản xuất Teddy Park và nghệ sĩ giải trí người Mỹ Madonna và chọn Lauryn Hill là hình mẫu của cô. Dara nhắc đến nữ ca sĩ kiêm diễn viên Uhm Jung-hwa là nguồn cảm hứng của cô và cô thần tượng Regine Velasquez, một ca sĩ nổi tiếng người Philippines. Dara cũng thích phong cách và âm nhạc của Britney Spears, nhắc đến nữ ca sĩ như là một hình mẫu của những bài hát mà cô thường hát khi lớn lên.

Hình tượng
thế=2NE1 onstage, seen from the side|trái|nhỏ|2NE1 tại MTV Daum Music Fest vào năm 2011.
Kể từ khi ra mắt với "Fire" vào năm 2009, 2NE1 đã được biết đến với phong cách của họ, với thần thái và khả năng biểu diễn trên sân khấu. Sau khi phát hành đĩa đơn đầu tay, nhóm đã được biết đến với hình tượng là "hip hop" và là phiên bản nữ của Big Bang; tuy nhiên, "I Don't Care" đã thay đổi nhận thức này thành quan niệm của những người phụ nữ mạnh mẽ và nữ tính. Sau khi phát hành video âm nhạc cho "It Hurts (Slow)", các thành viên đã được chú ý với trang phục màu đen, phong cách gothic, kiểu tóc quái dị và tóc giả. Zack Greenburg từ tạp chí kinh doanh Forbes của Hoa Kỳ đã mô tả 2NE1 là một nhóm nhạc pop đặc trưng bởi những bộ trang phục táo bạo, tươi sáng và to lớn, điệp khúc cuốn hút được nhấn nhá bằng những câu rap và một giọng nói "vênh váo trước mặt". Anh cũng coi nhóm là "lớn hơn Psy", ca sĩ của đĩa đơn ăn khách trên toàn thế giới "Gangnam Style".

Nhóm đã thu hút sự chú ý với phong cách thời trang kỳ lạ, nổi bật và được coi là những người tạo xu hướng và biểu tượng phong cách trong nước. Các thành viên trong nhóm đã sử dụng hình tượng của 2NE1 trong một số quảng cáo và chương trình quảng bá. Năm 2009, nhóm ký hợp đồng làm người mẫu với Fila cho một chiến dịch thương mại mới. Vào đầu tháng 5 năm 2013, trang web "2NE1Loves.com" được tung ra cùng với những video bí ẩn của các thành viên. Dự án sau đó được tiết lộ là 2NE1 Loves Shinsegae, một sự chứng thực cho một cửa hàng bách hóa và thương hiệu Chrome Hearts. Các bài hát của nhóm đã được sử dụng trong nhiều quảng cáo; "Lollipop" cho điện thoại LG Cyon, "Follow Me" cho Corby Folder của Samsung, và "Don't Stop the Music" cho Yamaha Fiore. "Go Away" được sử dụng làm bài hát chủ đề cho chương trình truyền hình Mezamashi TV của Nhật Bản. Sau hậu quả của trận động đất và sóng thần Tōhoku năm 2011, 2NE1 đã sử dụng hình tượng của nhóm cho chiến dịch "Pray for Japan" của Naver để giúp gây quỹ cho các nạn nhân.

Ảnh hưởng và di sản

Được công nhận là đã phá vỡ hình ảnh khuôn mẫu của nhóm nhạc nữ K-pop, 2NE1 được biết đến là người đi tiên phong trong khái niệm "girl crush". Ngược lại với những định kiến về phụ nữ "sexy" hay "dễ thương", nhóm được cho là đã viết lại lịch sử và mang đến sự mở rộng phong cách nhóm nhạc nữ trong ngành. Rolling Stone gọi họ là "không thể phủ nhận là một trong những nghệ sĩ có ảnh hưởng nhất" trong thời đại của họ, mở rộng phạm vi âm nhạc của K-pop và tuyên bố rằng trong quá trình này, họ "đã tạo ra ảnh hưởng rất lớn đến thế hệ nghệ sĩ" sau họ. Tamar Herman từ Billboard nhận xét rằng "thái độ nữ tính và khái niệm âm nhạc sáng tạo của 2NE1 đã mở đường cho một thế hệ ngôi sao K-pop mới." Tạp chí xếp 2NE1 trong số các nhóm nhạc nữ K-pop hàng đầu thập kỷ; "bộ tứ thống trị K-pop với sức hút mãnh liệt ngay từ ngày đầu" và "phong cách hip-pop mạnh mẽ của 2NE1 đã khởi đầu sự nghiệp đưa nhóm lên tầm cao thiên văn và mở đường cho một khía cạnh được trao quyền nhiều hơn cho các nhóm nhạc nữ K-pop." Fuse nhấn mạnh âm nhạc gây nghiện và phong cách thời trang tiên tiến của họ, đồng thời cho biết họ "dẫn đầu cho sự phát triển quốc tế của nhạc pop và hip hop Hàn Quốc." South China Morning Post gọi họ là một trong những nhóm nhạc nữ mang tính biểu tượng nhất trong thời đại của họ, nơi họ "chứng minh tính nghệ thuật của mình thông qua hình ảnh sắc sảo, ý tưởng độc đáo và âm thanh linh hoạt, đồng thời trở thành một trong những nhóm nhạc có sức ảnh hưởng nhất của K-pop."

Rolling Stone Korea gọi 2NE1 là nhóm nhạc huyền thoại, nhưng sau khi tan rã, "cuối cùng đã được vinh danh trên đại sảnh danh vọng của K-pop" khi "K-pop chào đón một thế hệ mới." Tác phẩm của nhóm đã được công nhận trên toàn cầu—Caitlin Kelley của Billboard đã gọi "I Am the Best" là "một trong những concept girl crush mang tính biểu tượng nhất ở nhiều cấp độ", trong khi Tom Breihan của Stereogum xếp video của nó là video âm nhạc hay thứ 2 trong những năm 2010. Năm 2012, tạp chí Spin xếp hạng bài hát tương tự cùng với "Ugly" lần lượt là các bài hát K-pop hay thứ ba và thứ chín mọi thời đại. Pitchfork gọi "Missing You" là một trong 20 bài hát quan trọng của K-pop trong khi "I Am the Best" được coi là một trong 45 bài hát nổi bật trong lịch sử nhóm nhạc nữ. Billboard xếp bài hát thứ hai và "I Love You" là bài hát K-pop hay thứ tư và thứ 67 trong những năm 2010, lưu ý đến tính linh hoạt của 2NE1 và khả năng "[đã] vượt qua rào cản ngôn ngữ" của họ. "Fire" và "I Am the Best" đã được các chuyên gia trong ngành âm nhạc đánh giá là một số bài hát tiêu biểu của thể loại này dành cho nhóm nhạc nữ trong Melon và danh sách top 100 Những kiệt tác K-pop mọi thời đại của Seoul Shinmun, “thắp lửa” cho một “thái độ hoàn toàn mới” đối với âm nhạc của các nhóm nhạc nữ K-pop. GQ vinh danh "I Am the Best" là một trong 24 bài hát định hình thập kỷ trên toàn thế giới trong khi British GQ gọi 2NE1 là một trong những người thay đổi cuộc chơi của ngành công nghiệp K-pop trong những năm 2010.

Nhiều ấn phẩm truyền thông khác nhau như The Independent, Billboard và Official UK Charts, đã gọi họ là "Nữ hoàng K-pop". Sau khi bộ tứ tan rã vào cuối năm 2016, tổng biên tập webzine Idology viết rằng nhóm đã xây dựng được hình ảnh mới về nữ thần tượng Hàn Quốc và tiến xa nhất, tạo dựng nên một cộng đồng fan K-pop ở nước ngoài. Nhà phê bình âm nhạc Kim Yun-ha đã viết rằng "câu nói 'gợi nhớ đến 2NE1' sẽ mãi mãi là lời ca ngợi vĩnh viễn của những nhà cách mạng K-pop". 2NE1 đã được nhiều người coi là người có ảnh hưởng hoặc nguồn cảm hứng cho nhiều nghệ sĩ trong đó có (G)I-dle, Blackpink, Mamamoo, Jeremy Scott, Diplo, Chungha, Ailee, Jeon Somi, Choi Yena, Seunghee của Oh My Girl, Choi Yoo-jung, Woo!ah!, Lapillus, Secret Number, Chocolat, Dal Shabet, Stellar, Jane của Momoland, Vivi của Loona, Lia của Itzy, Hyeongshin của Hot Issue, Tsuki của Billlie, Dayoung của WJSN, Kim Na-kyoung của TripleS, và Sio của Fifty Fifty. Trong cuộc phỏng vấn với Allure vào tháng 2 năm 2021, Key của Shinee đã đề cập rằng phong cách của các fan nữ của nhóm bị ảnh hưởng bởi các nhóm nhạc nam, anh cũng lấy cảm hứng từ 2NE1.

Các dự án kinh doanh khác

Danh sách đĩa nhạc

 To Anyone (2010)
 Collection (2012)
Crush (2014)

Chuyến lưu diễn

Chuyến lưu diễn chính
 The Party in Philippines (2011)
 Nolza (2011)
 New Evolution Global Tour (2012)
 All or Nothing World Tour (2014)

Chuyến lưu diễn khác

 YG Family Concert (2010)
 YG Family 15th Anniversary Concert (2011–2012)
 YG Family World Tour: Power (2014)

Danh sách phim

Phim điện ảnh

Chương trình thực tế

Giải thưởng và đề cử

Khi 2NE1 ra mắt, bài hát "Fire" của nhóm và những buổi biểu diễn trực tiếp sau đó đã được gọi là độc đáo và ấn tượng. Nhóm đã giành được nhiều giải thưởng trên các chương trình âm nhạc hàng tuần, chẳng hạn như Inkigayo và Music Bank. "Fire" cũng giành được cho nhóm giải Bài hát của tháng và Tân binh của tháng vào tháng 5 năm 2009. "I Don't Care" đã mang lại cho nhóm thành công và sự công nhận tương tự, đồng thời giúp 2NE1 giành giải Bài hát của năm tại Mnet Asian Music Awards năm 2009. Cùng năm, nhóm đã giành chiến thắng tại Cyworld Digital Music Awards với giải Nghệ sĩ bán chạy nhất, Nhóm nhạc tân binh xuất sắc nhất, giải Bonsang và Bài hát xuất sắc nhất cho "I Don't Care". Nhóm cũng đã được đề cử tại Golden Disk Awards năm 2009 cho giải thưởng Phổ biến, Tân binh và Bonsang kỹ thuật số. Tại Melon Music Awards, nhóm là nghệ sĩ mới duy nhất chiến thắng trong danh sách 10 nghệ sĩ Hàn Quốc hàng đầu và giải Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất. Nhóm đã giành được giải thưởng cho Sân khấu của năm, Album của năm, Bài hát của năm tại GQ Awards năm 2009.

2NE1 đã giành được giải thưởng Nghệ sĩ của năm và Album của năm đầu tiên cho To Anyone tại Mnet Asian Music Awards năm 2010, đồng thời giành giải Nhóm nhạc nữ xuất sắc nhất và Video âm nhạc xuất sắc nhất cho "Can't Nobody". Nhóm là nghệ sĩ đầu tiên giành được cả 3 giải thưởng Daesang tại Mnet Asian Music Awards.

Vào ngày 29 tháng 11 năm 2011, 2NE1 đã giành được giải Nhóm nhạc có giọng ca xuất sắc nhất cho bài hát "Lonely" và lần thứ hai được trao giải Bài hát của năm cho "I Am the Best" tại Mnet Asian Music Awards năm 2011. Sau buổi lễ, 2NE1 đã được ghi nhận khi giành được nhiều giải thưởng Daesang nhất cho nghệ sĩ nữ trong lịch sử MAMA với 4 lần chiến thắng (2 giải Bài hát của năm, 1 giải Album của năm và 1 giải Nghệ sĩ của năm).

Tham khảo

Liên kết ngoài

2NE1
Ban nhạc thập niên 2000
Ban nhạc từ Seoul
Khởi đầu năm 2009 ở Hàn Quốc
Nhóm nhạc K-pop
Nhóm nhạc hip hop Hàn Quốc
Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc
Bộ ba âm nhạc
Bộ tứ âm nhạc
Ca sĩ tiếng Triều Tiên
Nghệ sĩ của Capitol Records
Nghệ sĩ của YG Entertainment


title: Tam Phước, Long Điền

text:
Tam Phước là một xã thuộc huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tam Phước nằm ở phía đông huyện Long Điền, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Đất Đỏ
Phía tây giáp xã An Ngãi
Phía nam giáp xã Phước Hưng và huyện Đất Đỏ
Phía bắc giáp các xã An Ngãi và An Nhứt.

Xã có diện tích 14,01 km², dân số năm 1999 là 4.873 người, mật độ dân số đạt 348 người/km².

Hành chính
Xã Tam Phước được chia thành 5 ấp: Phước Bình, Phước Hưng (trung tâm hành chính xã), Phước Lăng, Phước Nghĩa và Phước Trinh.

Lịch sử
Xã Tam Phước được thành lập vào ngày 23 tháng 7 năm 1999 trên cơ sở 1.400,91 ha diện tích tự nhiên và 4.453 người của xã Tam An cũ. Khi mới thành lập, xã thuộc huyện Long Đất.

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, huyện Long Đất được chia thành hai huyện Long Điền và Đất Đỏ, xã Tam Phước thuộc huyện Long Điền như hiện nay.

Chú thích

Xem thêm


title: Pagodidaphne colmani

text:
Pagodidaphne colmani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pagodidaphne


title: Eugenia ericoides

text:
Eugenia ericoides là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Eugenia ericoides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
E
Thực vật dễ tổn thương


title: Chimarra bicuspidalis

text:
Chimarra bicuspidalis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Miệng phun thủy nhiệt

text:
Miệng phun thủy nhiệt là một khe nứt trên bề mặt một hành tinh, tạo ra một vùng nước được hâm nóng bởi địa nhiệt. Miệng phun thủy nhiệt thường được tìm thấy gần những khu vực núi lửa hoạt động, những nơi mà các mảng kiến tạo đang rời xa nhau, vùng trũng đại dương và các điểm nóng.

Miệng phun thủy nhiệt rất phổ biến trên Trái Đất vì Trái Đất vừa có hoạt động địa chất mạnh, vừa có một lượng lớn nước trên bề mặt và trong vỏ của nó. Các dạng thường thấy ở trên cạn là suối nước nóng, hồ nước nóng và miệng hơi khói. Có lẽ miệng phun thủy nhiệt trên cạn nổi tiếng nhất là ở trong Công viên quốc gia Yellowstone, Hoa Kỳ. Những miệng phun thủy nhiệt ở dưới biển được gọi là ống khói đen.

Những khu vực xung quanh miệng phun thủy nhiệt dưới đáy biển là những nơi đa dạng về sinh học, thường là nơi trú ngụ của nhiều cộng đồng phức tạp được nuôi dưỡng bởi các chất hóa học hòa tan trong vùng nước nơi đấy. Các loài vi khuẩn hóa hợp cổ hình thành cái gốc của chuỗi thức ăn, nuôi sống nhiều sinh vật khác nhau như giun ống khổng lồ, thân mềm hai mảnh, tôm và các loại sên biển.

Người ta tin có những miệng phun thủy nhiệt hoạt động ở trên vệ tinh Europa của Sao Mộc và vệ tinh Enceladus của Sao Thổ, và có suy đoán rằng có cả những miệng phun thủy nhiệt cổ xưa ở trên Sao Hỏa.

Chú thích

Đọc thêm

 Glyn Ford and Jonathan Simnett, Silver from the Sea, September/October 1982, Volume 33, Number 5, Saudi Aramco World Accessed ngày 17 tháng 10 năm 2005
 Ballard, Robert D., 2000, The Eternal Darkness, Princeton University Press.
 http://www.botos.com/marine/vents01.html#body_4
 Anaerobic respiration on tellurate and other metalloids in bacteria from hydrothermal vent fields in the eastern pacific ocean

Liên kết ngoài

Ocean Explorer (www.oceanexplorer.noaa.gov) - Public outreach site for explorations sponsored by the Office of Ocean Exploration.
 Hydrothermal Vents Video - The Smithsonian Institution's Ocean Portal
Vent geochemistry
a good overview of hydrothermal vent biology, published in 2006  (PDF)
Images of Hydrothermal Vents in Indian Ocean- Released by National Science Foundation
How to Build a Hydrothermal Vent Chimney
NOAA, Ocean Explorer YouTube Channel

Kinh tế địa chất


title: Thái Hồ, An Khánh

text:
Thái Hồ (chữ Hán giản thể: 太湖县, Hán Việt: Thái Hồ huyện) là một huyện của địa cấp thị An Khánh, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2031 km², dân số 560.000 người, mã số bưu chính 246400, huyện lỵ đóng tại trấn Phổ Hi. Về mặt hành chính, huyện Thái Hồ được chia thành 9 trấn và 6 hương.
Trấn: Phổ Hi, Từ Kiều, Di Đà, Tân Thương, Tiểu Trì, Tjư Tiền, Hoàng Trấn, Ngưu Trấn, Bắc Trung.
Hương: Đại Thạch, Giang Đường, Thành Tây, Lưu Phán, Bách Lý, Triệu Hà.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
An Khánh


title: Quận Loup, Nebraska

text:
Quận Loup là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Newton, Massachusetts

text:
Newton, Massachusetts là một thành phố thuộc quận Middlesex trong tiểu bang thịnh vượng chung Massachusetts, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 85.146 người, là thành phố lớn thứ 11 trong tiểu bang.

Newton là một thành phố ngoại ô khoảng bảy dặm từ trung tâm thành phố Boston. Thay vì có một trung tâm thành phố, Newton là một sự chắp vá của mười ba "làng", nhiều làng tự hào nhỏ "trung tâm" của riêng mình. 13 làng là: Auburndale, Chestnut Hill, Newton Trung tâm, Newton Corner, Newton Highlands, Newton Lower Falls, Newton Upper Falls (trên sông Charles, và cả hai lần nhỏ các trang web công nghiệp), Newtonville, Nonantum (còn gọi là "Hồ "), Oak Hill, Thompsonville, Waban và West Newton. Oak Hill Park là một nơi trong làng Oak Hill mà chính nó được thể hiện như một ngôi làng riêng biệt và khác biệt trên một số bản đồ thành phố, (bao gồm cả một bản đồ ngày năm 2010 thành phố chính thức của trang web Newton) và Four Corners cũng được hiển thị như là một ngôi làng trên một số bản đồ thành phố. Mặc dù hầu hết các làng có một bưu điện, họ không có định nghĩa pháp lý và không có biên giới vững chắc được xác định. Hệ thống này dựa trên làng thường gây ra một số nhầm lẫn với các địa chỉ và cho du khách lần đầu tiên.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Massachusetts

Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm


title: Lasionycta frigida

text:
Lasionycta frigida là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Chúng phân bố trong khu vực giới hạn của Dãy núi Rocky Alberta. Chúng cũng có thể hiện diện ở Yukon và Alaska.
Nơi sinh sống là ở rừng hỗn hợp ở tiểu khí hậu lạnh.

Sải cánh dài 26 mm đối với con đực và 27 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào giữa tháng 7.

Liên kết ngoài
A Revision of Lasionycta Aurivillius (Lepidoptera, Noctuidae) for Bắc Mỹ và notes on Eurasian species, with descriptions of 17 new species, 6 new subspecies, a new genus, và two new species of Tricholita Grote

Chú thích

Lasionycta


title: Agriotes birmanicus

text:
Agriotes birmanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Thành phố trực thuộc trung ương (Trung Quốc)

text:
Thành phố trực thuộc trung ương (tiếng Trung: 直轄市/直辖市; bính âm: zhíxiáshì, phiên âm Hán-Việt: trực hạt thị) là thành phố cấp cao nhất ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Đài Loan. Đây là đơn vị hành chính tương đương cấp tỉnh. Cả Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Trung Hoa Dân Quốc đều áp dụng quy chế thành phố trực thuộc trung ương, tuy nhiên mức độ có khác nhau. Thành phố trực thuộc trung ương là các thành phố lớn, có tầm quan trọng về mặt chính trị, văn hóa, kinh tế, giao thông. Trong các thành phố trực thuộc trung ương của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Trùng Khánh là thành phố có diện tích lớn nhất, rộng hơn tỉnh nhỏ nhất là tỉnh Hải Nam.

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) hiện có 4 thành phố trực thuộc trung ương là:
 Bắc Kinh (北京) (thủ đô),
 Thượng Hải (上海) (thủ đô kinh tế),
 Trùng Khánh (重庆) (thành phố có diện tích lớn nhất và đông dân nhất)
 Thiên Tân (天津).

Tham khảo

Thành phố của Trung Quốc
Đơn vị hành chính địa phương cấp tỉnh của Trung Quốc
Đơn vị hành chính Trung Quốc
Phân cấp hành chính Trung Quốc

zh-min-nan:Ti̍t-hat-chhī
es:Municipio bajo jurisdicción central
zh-classical:直轄市
zh:直辖市


title: Sân bay Bremen

text:
Sân bay Bremen  là một sân bay phục vụ Bremen, Đức.

Sân bay này được thiết lập năm 1913. Năm 1920, hãng hàng không đóng ở Hà Lan KLM đã phục vụ tuyến nối Amsterdam qua Bremen và Hamburg với Copenhagen.

Năm 1945, quân đội Hoa Kỳ chiếm sân bay này và đã giao lại cho thành phố năm 1949. Trong thập niên 1950, có thêm các tuyến nối với Thành phố New York và Rio de Janeiro.

Năm 1989 là năm đầu tiên sân bay này đạt số lượng khách 1 triệu lượt trong một năm.

Các hãng hàng không và các tuyến bay

airberlin (Antalya, Las Palmas, Nuremberg [starts in November 2008], Palma de Mallorca)
airberlin do Luftfahrtgesellschaft Walter cung cấp (Berlin-Tegel)
Air Europa (Palma de Mallorca) [theo mùa]
Air France
Air France do Régional đảm trách (Paris-Charles de Gaulle)
Air Via (Bourgas, Varna) [theo mùa]
Blue Wings (Antalya)
Germania (Antalya, Palma de Mallorca) [theo mùa]
Hamburg International (Antalya, Izmir)
Inter Airlines (Istanbul-Atatürk)
Karthago Airlines (Monastir) [theo mùa]
KLM
KLM do KLM Cityhopper cung ứng (Amsterdam)
Lufthansa (Frankfurt, Munich)
Lufthansa Regional do Eurowings cung ứng (Frankfurt)
Lufthansa Regional do Lufthansa CityLine cung ứng (Munich, Stuttgart)
Ostfriesische Lufttransport (Bristol, Brussels, Copenhagen, Hamburg, Palma de Mallorca, Nuremberg, Toulouse, Zurich)
Ryanair (Alghero, Alicante, Budapest, Dublin, Edinburgh, Girona, Haugesund, London-Stansted, Málaga, Malta, Manchester, Milan-Bergamo, Oslo-Torp, Palma de Mallorca, Paris/Beauvais, Pisa, Riga, Stockholm-Skavsta, Tampere, Trapani, Venice-Treviso, Verona)
Sky Airlines (Antalya)
SunExpress (Antalya)
Tunis Air (Monastir)
XL Airways Germany (Antalya, Fuerteventura, Heraklion, Kos, Las Palmas, Palma de Mallorca, Rhodes, Tenerife-South)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Airport Bremen (tiếng Anh)
 Một vài bức ảnh về sân bay Bremen (từ trang mạng chính thức)
 Bremenflug
 Aircraft photography of Airport Bremen (non-official website)

Sân bay Đức
Bremen


title: Sphecodes washingtoni

text:
Sphecodes washingtoni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1904


title: Pärnu

text:
Pärnu là thành phố lớn thứ năm của đất nước Estonia. Thành phố có dân số 44.083 người.
Thành phố nằm bên vịnh Pärnu, một nhánh của vinh Riga trên biển Baltic. Đây là một thành phố du lịch với các bãi tắm, cơ sở phục vụ du khách. Sông Pärnu chảy qua thành phố. Thành phố có sân bay Pärnu.

Dân số học

Thay đổi dân số theo năm

Dân tộc

Ngôn ngữ

Khí hậu
Pärnu nằm trong vùng lục địa ôn đới ẩm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Narva – Trang mạng chính thức

Thành phố của Estonia
Khởi đầu năm 1251


title: Lead

text:
Lead có thể chỉ đến:

 Lead, South Dakota, một thành phố nhỏ của Hoa Kỳ
 Lead (ban nhạc)


title: Aeneator benthicolus

text:
Aeneator benthicolus là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A W B, New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

B
B
Động vật chân bụng New Zealand


title: Nữ chiến binh

text:
Nữ chiến binh hay chiến binh nữ là những chiến binh là phụ nữ, hình ảnh người nữ chiến binh trong văn học và văn hóa là một chủ đề nghiên cứu trong lịch sử, các nghiên cứu nghiên cứu văn học, văn hóa dân gian và thần thoại, các nghiên cứu về giới và văn hóa.

Tổng quan
Năm 1997, những chiến binh nữ được biết đến sớm nhất được phát hiện tại một gò chôn cất đã được khai quật ở miền nam nước Nga. Họ đã được chôn cùng với thanh kiếm, dao găm, đầu mũi tên, đây là những người Scythian-Sarmatian. Đến năm 2004, 2000 ngành khảo cổ phát hiệm thêm về sự hiện diện của một nữ chiến binh ở Iran đã được tìm thấy ở phía tây bắc của thành phố Tabriz. Vai trò của những nữ chiến binh cũng được đề cập đến trong lịch sử Trung Quốc. Đế chế La Mã đôi khi có phụ nữ tham gia vào những cuộc chiến đấu sinh tử, được gọi là gladiatrix (nữ võ sĩ giác đấu).

Tại Nam Á và Tiểu lục địa Ấn Độ, các khái niệm về một "nữ chiến binh" tồn tại cả trong thần thoại và lịch sử, và có những ghi chép của phụ nữ, những người đã dẫn quân đội vào trận chiến. Rani Lakshmibai của Jhansi là một trong những nhân vật hàng đầu của cuộc nổi dậy của Ấn Độ năm 1857 và được mô tả bởi người Anh. Unniyarcca là một nàng công chúa chiến binh nổi tiếng sống tại tiểu bang phía nam Ấn Độ Kerala trong thế kỷ 16. Kittur Chennamma đã dẫn đầu một cuộc nổi loạn chống lại nước Anh trước khi cuộc nổi dậy 1857.

Trong thần thoại Hindu, Chitrāngadā, vợ của Arjuna là chỉ huy quân đội của cha cô. Nữ chiến binh Amazon được toàn bộ một bộ lạc của người phụ nữ chiến binh trong truyền thuyết Hy Lạp. Nhiều chiến binh người phụ nữ khác đã xuất hiện trong văn học cổ điển: Belphoebe và Britomart trong Edmund Spenser Queene Faerie Bradamante và Marfisa trong Orlando Furioso, và Camilla trong Aeneid.

Tham khảo

Alvarez, Maria. "Feminist icon in a catsuit (female lead character Emma Peel in defunct 1960s UK TV series The Avengers)", New Statesman, ngày 14 tháng 8 năm 1998.
Au, Wagner James. "Supercop as Woman Warrior." Salon.com.
Barr, Marleen S. Future Females, the Next Generation: New Voices and Velocities in Feminist Science Fiction Criticism. Lanham, Md.: Rowman & Littlefield, 2000.
 Davis-Kimball, Jeannine. Warrior Women: An Archaeologist's Search for History's Hidden Heroines. New York: Warner Books, 2001.
 Deuber-Mankowsky, Astrid and Dominic J. Bonfiglio (Translator). Lara Croft: Cyber Heroine. Minneapolis: University Of Minnesota Press, 2005.
Early, Frances and Kathleen Kennedy, Athena's Daughters: Television's New Women Warriors, Syracuse University Press, 2003.
Garner, Jack. "Strong women can be heroes, too." Democrat and Chronicle. ngày 15 tháng 6 năm 2001.

Văn hóa học
Lý thuyết chủ nghĩa nữ giới
Văn hóa dân gian
Người trong truyền thuyết
Nữ thần chiến tranh
Thể thao nữ

Nhân vật nữ kiểu mẫu trong manga và anime
Nghề nghiệp chiến đấu
Miêu tả phụ nữ
Giới tính và xã hội
Nguyên mẫu thần thoại
Chủ đề trong văn hóa đại chúng


title: Rhypholophus oregonicus

text:
Rhypholophus oregonicus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Rhypholophus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Kalan Wali

text:
Kalan Wali là một thành phố và là nơi đặt ủy ban đô thị (municipal committee) của quận Sirsa thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kalan Wali có dân số 25.155 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kalan Wali có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Kalan Wali, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Maasholm

text:
Maasholm () là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Maasholm có diện tích 8,4 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 662 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Anameristes

text:
Anameristes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Anameristes cyclopleura (Turner, 1916)
Anameristes doryphora (Liu & Bai, 1986)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricini


title: Hylaeus krebsianus

text:
Hylaeus krebsianus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1912


title: Bulbophyllum deceptum

text:
Bulbophyllum deceptum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

D


title: Limnophila jordanica

text:
Limnophila jordanica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Epicompsa

text:
Epicompsa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Epicompsa xanthocrossa Guest, 1887

Chú thích

Tham khảo

 Epicompsa at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Nacophorini
Geometridae


title: Quận Ellis, Kansas

text:
Quận Ellis là một quận thuộc tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 29.926 người. Quận lỵ đóng ở Hays.

Tham khảo

Quận của Kansas


title: Proxiphocentron anakmata

text:
Proxiphocentron anakmata là một loài Trichoptera thuộc họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Proxiphocentron


title: 2410 Morrison

text:
2410 Morrison (1981 AF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 1 năm 1981 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2410 Morrison

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981