title: Chi Cẩm lai

text:
Chi Cẩm lai hay chi Trắc, chi Sưa (danh pháp khoa học: Dalbergia) là một chi lớn của các loài cây thân gỗ có kích thước từ nhỏ đến trung bình hay các loại cây bụi và dây leo trong phân họ Đậu (Faboideae) thuộc họ Đậu (Fabaceae). Chi này phân bổ rộng khắp, có nguồn gốc từ khu vực nhiệt đới của Trung và Nam Mỹ, châu Phi, Madagascar và Nam Á. Số lượng loài trong chi này còn nhiều mâu thuẫn, với các nguồn khác nhau liệt kê các con số trong phạm vi 100-600 loài; ví dụ PlantSystematics liệt kê 470 danh pháp còn ILDIS chấp nhận 159 loài.

Một số loài
Dalbergia abbreviata
Dalbergia abrahamii
Dalbergia acariiantha
Dalbergia acuta
Dalbergia acutifoliolata
Dalbergia adami
Dalbergia afzeliana
Dalbergia ajudana
Dalbergia albertisii
Dalbergia albiflora
Dalbergia altissima
Dalbergia amazonica
Dalbergia andapensis
Dalbergia annamensis - Trắc trung, Trắc dây
Dalbergia arbutifolia
Dalbergia armata
Dalbergia assamica - Cọ khẹt, cọ khiết, bạt ong, trắc balansa; sưa hạt tròn, muống nước, trắc Assam.
Dalbergia aurea
Dalbergia bakeri
Dalbergia balansae - Cọ khẹt trắng, hoàng đàn Lĩnh Nam
Dalbergia bariensis - Cẩm lai Bà Rịa
Dalbergia baronii
Dalbergia bathiei
Dalbergia beccarii
Dalbergia beddomei
Dalbergia benthamii - Hoàng đàn lưỡng việt
Dalbergia berteroi
Dalbergia bignonae
Dalbergia bintuluensis
Dalbergia boehmii
Dalbergia bojeri
Dalbergia boniana
Dalbergia borneensis
Dalbergia brachystachya
Dalbergia bracteolata
Dalbergia brasiliensis
Dalbergia brownei
Dalbergia burmanica
Dalbergia calderonii
Dalbergia calycina
Dalbergia cambodiana - Trắc Cam bốt
Dalbergia campenonii
Dalbergia cana
Dalbergia candenatensis - Trắc một hột, me núi, me nước, dây cổ rùa.
Dalbergia canescens
Dalbergia capuronii
Dalbergia carringtoniana
Dalbergia catingicola
Dalbergia caudata
Dalbergia cearensis - Kingwood Brasil
Dalbergia chapelieri
Dalbergia chlorocarpa
Dalbergia chontalensis
Dalbergia clarkei
Dalbergia cochinchinensis - Trắc Nam Bộ, cẩm lai Nam Bộ, hồng đàn Xiêm, trắc bông, trắc, cẩm lai nam; giâu ca (tiếng Gia Rai), ka rắc (tiếng Ba Na), ka nhong.
Dalbergia commiphoroides
Dalbergia confertiflora
Dalbergia congensis
Dalbergia congesta
Dalbergia congestiflora
Dalbergia coromandeliana
Dalbergia crispa
Dalbergia cubilquitzensis
Dalbergia cucullata
Dalbergia cuiabensis
Dalbergia cultrata - Trắc dao, cẩm lai dao.
Dalbergia curtisii
Dalbergia cuscatlanica
Dalbergia dalzielii
Dalbergia darienensis
Dalbergia darlacensis - Dây trắc Đắc Lắc
Dalbergia davidii
Dalbergia debilis
Dalbergia decipularis - Hoàng dương Brasil
Dalbergia delphinensis
Dalbergia densa
Dalbergia densiflora
Dalbergia dialoides - Dây trắc đia
Dalbergia discolor
Dalbergia dongnaiensis - Cẩm lai Đồng Nai
Dalbergia duarensis
Dalbergia duperreana
Dalbergia dyeriana - Dây trắc dyer
Dalbergia ealaensis
Dalbergia ecastaphyllum
Dalbergia elegans
Dalbergia emirnensis
Dalbergia enneaphylla
Dalbergia entadoides - Dây trắc bàm bàm
Dalbergia eremicola
Dalbergia ernest-ulei
Dalbergia errans
Dalbergia erubescens
Dalbergia falcata
Dalbergia fischeri
Dalbergia floribunda
Dalbergia florifera
Dalbergia foliolosa
Dalbergia foliosa
Dalbergia forbesii
Dalbergia fouilloyana
Dalbergia frutescens
Dalbergia funera
Dalbergia fusca
Dalbergia gardneriana
Dalbergia gentilii
Dalbergia gilbertii
Dalbergia glaberrima
Dalbergia glabra
Dalbergia glandulosa
Dalbergia glaucescens
Dalbergia glaucocarpa
Dalbergia glaziovii
Dalbergia glomerata
Dalbergia godefroyi
Dalbergia gossweileri
Dalbergia gracilis
Dalbergia granadillo
Dalbergia grandibracteata
Dalbergia grandistipula
Dalbergia greveana
Dalbergia guttembergii
Dalbergia hainanensis - Trắc Hải Nam, sông lá
Dalbergia hancei - Trắc Hance, đằng hoàng đàn, dây trắc hoàng đàn
Dalbergia havilandii
Dalbergia henryana - Dây trắc henry
Dalbergia heudelotii
Dalbergia hiemalis
Dalbergia hildebrandtii
Dalbergia hirticalyx
Dalbergia horrida
Dalbergia hortensis
Dalbergia hoseana
Dalbergia hostilis
Dalbergia hullettii
Dalbergia humbertii
Dalbergia hupeana - Cọ khẹt, hoàng đàn
Dalbergia hygrophila
Dalbergia intermedia
Dalbergia intibucana
Dalbergia inundata
Dalbergia iquitosensis
Dalbergia jaherii
Dalbergia jingxiensis
Dalbergia junghuhnii
Dalbergia kerrii
Dalbergia kingiana
Dalbergia kisantuensis
Dalbergia kostermansii
Dalbergia kunstleri
Dalbergia kurzii
Dalbergia lacei
Dalbergia lactea
Dalbergia lakhonensis
Dalbergia lanceolaria
Dalbergia lanceolaria subsp. paniculata, đồng nghĩa: Dalbergia nigrescens - Quành quạch, trắc đen.
Dalbergia lastoursvillensis
Dalbergia lateriflora
Dalbergia latifolia - Hồng sắc Ấn Độ, sonokeling
Dalbergia laxiflora
Dalbergia lemurica
Dalbergia librevillensis
Dalbergia louisii
Dalbergia louvelii
Dalbergia macrosperma
Dalbergia madagascariensis
Dalbergia malabarica
Dalbergia malangensis
Dalbergia mammosa
Dalbergia marcaniana
Dalbergia maritima
Dalbergia martinii
Dalbergia mayumbensis
Dalbergia melanocardium
Dalbergia melanoxylon - Trắc đen châu Phi
Dalbergia menoeides
Dalbergia mexicana
Dalbergia microphylla
Dalbergia millettii
Dalbergia mimosella
Dalbergia mimosoides - Hoàng đàn lá trinh nữ
Dalbergia miscolobium
Dalbergia mollis
Dalbergia monetaria
Dalbergia monophylla
Dalbergia monticola
Dalbergia multijuga
Dalbergia negrensis
Dalbergia neoperrieri
Dalbergia ngounyensis
Dalbergia nigra - Hồng sắc Brasil, Jacarandá
Dalbergia nitida
Dalbergia nitidula
Dalbergia noldeae
Dalbergia normandii
Dalbergia oblongifolia
Dalbergia obovata
Dalbergia obtusifolia - Hoàng đàn lá nhụt
Dalbergia odorifera - Giáng hương
Dalbergia oligophylla
Dalbergia oliverri - Cẩm lai, cẩm lai Bà Rịa, cẩm lai Đồng Nai, cẩm lai vú, cẩm lai bông, cẩm lai mật, trắc lai
Dalbergia orientalis
Dalbergia ovata - Trắc trứng
Dalbergia pachycarpa
Dalbergia palo-escrito
Dalbergia parviflora
Dalbergia paucifoliolata
Dalbergia peguensis
Dalbergia peishaensis
Dalbergia peltieri
Dalbergia pervillei
Dalbergia pierreana
Dalbergia pinnata - Dây trắc lá me, trắc ăn trầu, chàm bìa ăn trầu
Dalbergia pluriflora
Dalbergia polyadelpha - Trắc nhiều bó nhị, sóng lá
Dalbergia polyphylla
Dalbergia prainii
Dalbergia pseudo-ovata
Dalbergia pseudo-sissoo
Dalbergia pseudobaronii
Dalbergia purpurascens
Dalbergia reniformis
Dalbergia reticulata
Dalbergia retusa - Cocobolo
Dalbergia revoluta
Dalbergia richardsii
Dalbergia riedelii
Dalbergia rimosa - Cọ khẹt leo, trắc dây, trắc cựa gà, trắc biến màu, đăng trườn
Dalbergia riparia
Dalbergia rostrata
Dalbergia rubiginosa
Dalbergia rufa
Dalbergia rugosa
Dalbergia sacerdotum
Dalbergia sambesiaca
Dalbergia sampaioana
Dalbergia sandakanensis
Dalbergia saxatilis
Dalbergia scortechinii
Dalbergia sericea - Trắc lông tơ, cà gion.
Dalbergia setifera
Dalbergia simpsonii
Dalbergia sissoides
Dalbergia sissoo - Hồng sắc Ấn Độ, sheesham, sissoo
Dalbergia spinosa
Dalbergia spruceana
Dalbergia stenophylla
Dalbergia stercoracea
Dalbergia stevensonii - Hồng sắc Honduras
Dalbergia stipulacea - Dây trắc lá bẹ.
Dalbergia suaresensis
Dalbergia subcymosa
Dalbergia succirubra - Dây trắc nhung hổ phách đỏ.
Dalbergia teijsmannii
Dalbergia teixeirae
Dalbergia thomsonii
Dalbergia thorelii - Dây trắc biển, trắc Thorel.
Dalbergia tilarana
Dalbergia tinnevelliensis
Dalbergia tonkinensis - Sưa, trắc thối, trắc Bắc Bộ, sưa đỏ
Dalbergia travancorica
Dalbergia trichocarpa
Dalbergia tricolor
Dalbergia tsaratananensis
Dalbergia tsiandalana
Dalbergia tsoi
Dalbergia tucurensis
Dalbergia uarandensis
Dalbergia urschii
Dalbergia vacciniifolia
Dalbergia velutina - Dây trắc nhung, trắc Pierre.
Dalbergia verrucosa
Dalbergia vietnamensis - Dây trắc Việt, chùm bầu, súc sạc, trắc dây.
Dalbergia viguieri
Dalbergia villosa
Dalbergia volubilis - Trắc leo.
Dalbergia wattii
Dalbergia xerophila
Dalbergia ximengensis
Dalbergia yunnanensis - Trắc Vân Nam.

Sử dụng
Nhiều loài trong chi Dalbergia là các loại cây lấy gỗ quan trọng, có giá trị vì các tính chất trang trí của chúng cũng như vì mùi thơm của gỗ, do chúng chứa nhiều tinh dầu thơm. Các loài lấy gỗ quan trọng nhất là trắc, cẩm lai.

Loại gỗ hồng sắc có chất lượng cao nhất được thế giới phương Tây ưa chuộng là D. nigra và được gọi là gỗ hồng sắc Rio, Bahia, Brasil, Palisander de Rio Grande hay Jacarandá; đã bị khai thác kiệt quệ trong quá khứ và hiện nay được liệt kê trong danh sách của CITES. Loại gỗ hồng sắc được ưa chuộng thứ hai tại phương tây là D. latifolia được biết đến như là hồng sắc (Đông) Ấn Độ hay sonokeling. Phần lớn các loại gỗ hồng sắc có màu nâu và các vân gỗ đẹp. Lưu ý rằng chỉ một phần nhỏ các loài trong chi Dalbergia có gỗ hồng sắc.

Gỗ của loài hoàng dương Brasil (D. decipularis) có màu kem với các sọc đỏ hay hồng. Nó thông thường được dùng trong dán viền vắt chéo và các lớp gỗ dán mặt khác. Lưu ý rằng cây hoàng dương này không có gì liên quan đến hoàng dương Bắc Mỹ (Liriodendron tulipifera) còn gọi là cây mõm chó thuộc họ Mộc lan (Magnoliaceae), là loài cây có gỗ màu ánh vàng-lục cũng như không liên quan gì với cây hoàng dương Úc (Harpullia pendula) thuộc họ Bồ hòn (Sapindaceae).

Được sử dụng một cách tương tự (màu tía với các sọc sẫm) còn có kingwood Brasil lấy từ D. cearensis. Nó là một loại cây gỗ nhỏ, cao tới 10 m chỉ có rất hạn chế tại Brasil. Một loại gỗ khác đáng chú ý là cocobolo, chủ yếu khai thác từ D. retusa, một loài cây gỗ ở Trung Mỹ với các vân gỗ màu đỏ hay da cam trên mặt gỗ mới xẻ và nhanh chóng xỉn màu trong không khí.

Các nhà sản xuất và buôn bán đồ lưu niệm tại Ấn Độ bán các đồ vật làm từ Dalbergia sissoo (đôi khi có các vết màu tía). Gỗ của một số loài có thể dùng làm chuôi công cụ, xem ở đây.

Trắc đen châu Phi (D. melanoxylon) là một loại gỗ đen được dùng nhiều để làm các loại nhạc cụ thổi bằng hơi.

Các loài trong chi Dalbergia bị ấu trùng của một số côn trùng cánh vẩy (Lepidoptera) phá hoại, bao gồm Bucculatrix mendax chỉ ăn lá của Dalbergia sissoo.

Các loài trong chi Dalbergia cũng được biết đến vì gây ra dị ứng do sự có mặt của các quinon gây mẫn cảm trong gỗ.

Tham khảo

Cẩm lai, chi


title: Nhái cây Tần Lĩnh

text:
Nhái cây Tần Lĩnh, còn gọi là nhái cây Thiểm Tây, tên khoa học Hyla tsinlingensis, là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Chúng được 2 nhà khoa học Trung Quốc Lưu Thừa Chiêu và Hồ Thục Cầm phân loại vào năm 1966.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ôn đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và đất có tưới tiêu. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Hu, Zhao & Liu, 1966: A herpetological survey of the Tsinling and Ta-Pa Shan region. Acta Zoologica Sinica, , n. 1,  (texte intégral ).
 Pipeng, L. & Gang, L. 2004. Hyla tsinlingensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

T


title: Bombus brodmannicus

text:
Bombus brodmannicus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vogt mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1909


title: Duiven

text:
Duiven là một đô thị thuộc tỉnh Gelderland, Hà Lan. Đô thị này có diện tích 35,15  km², dân số thời điểm ngày 1/1/2007 là 25.627 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị Gelderland


title: Tana, Finnmark

text:
Deatnu (tiếng Bắc Sami) hoặc Tana (tiếng Na Uy) là một đô thị hạt Finnmark, Na Uy. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Bru Tana.

Các khu vực của Tana, Berlevåg, và Polmak (tách khỏi Lebesby vào ngày 1 tháng 1 năm 1846) đã được sáp nhập với nhau với khu vực Nesseby (tách khỏi Vadsø cùng ngày) để tạo ra các đô thị lớn hơn Nesseby.

Tana (cùng với Berlevåg) được tách từ Nesseby ngày 1 tháng 1 năm 1864 và cùng với khu vực Gamvik (tách khỏi Lebesby cùng ngày) này được sáp nhập để tạo ra các đô thị lớn hơn Tana.

Các khu vực của Berlevåg và Gamvik đã được tách ra từ Tana làm thành phố riêng ngày 1 tháng 7 năm 1913. Các đô thị của Polmak (tách biệt khỏi Nesseby vào ngày 1 tháng 1 năm 1903) được sáp nhập với Tana ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị Finnmark


title: Cardiophorus keyserlingi

text:
Cardiophorus keyserlingi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Koenig miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Royal Oak, Michigan

text:
Royal Oak là một thành phố thuộc quận Oakland trong tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 57.236 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Michigan
Royal Oak, Michigan


title: Clytrini

text:
Clytrini là một tông trong phân họ Cryptocephalinae, mặc dù trong quá khứ nó thường được coi là một phân họ riêng biệt, với danh pháp Clytrinae. Giống như các nhóm khác trong Cryptocephalinae, chúng thuộc về nhóm bọ cánh cứng lá mang hộp gọi là Camptosomata.

Một số chi và loài
 Anomoea Agassiz
 Anomoea flavokansiensis Moldenke, 1970
 Anomoea laticlavia Forster, 1771
 Anomoea nitidicollis Schaeffer, 1919
 Anomoea rufifrons Lacordaire, 1848
 Babia Chevrolet, 1837
 Babia quadriguttatus Olivier, 1796
 Babia tetraspilota Leconte, 1858
 Cheilotoma
 Chilotomina
 Clytra
Clytra laeviuscula Ratzeburg, 1837
 Coleorozena Moldenke, 1981
 Coleorozena alicula Fall, 1927
 Coleorozena fulvilabris Jacoby, 1888
 Coleorozena lecontii Crotch, 1873
 Coleorozena longicollis Jacoby, 1888
 Coleorozena pilatei Lacordaire, 1848
 Coleorozena pusilla Horn	1872
 Coleorozena subnigra Schaeffer, 1905
 Coleorozena vittata Leconte, 1858
 Coleothorpa Moldenke, 1981
 Coleothorpa aenescens Crotch, 1873
 Coleothorpa axillaris Leconte, 1868
 Coleothorpa dominicana Fabricius, 1801
 Coleothorpa mucorea Leconte, 1858
 Coleothorpa seminuda Horn, 1892
 Coleothorpa vittigera Leconte, 1861
 Coptocephala
 Coscinoptera Lecordaire, 1848
 Coscinoptera aeneipennis Leconte, 1858
 Coscinoptera panochensis Gilbert, 1981
 Labidostomis
 Lachnaia
 Macrolenes
 Megalostomis Chevrolet, 1837
 Megalostomis dimidiata Lacordaire, 1848
 Megalostomis pyropyga Lacordaire, 1848
 Megalostomis subfasciata Leconte, 1868
 Melitonoma
 Otiocephala
 Otiothraea
 Saxinis Lacordaire, 1848
 Saxinis apicalis Leconte, 1884
 Saxinis deserticola Moldenke, 1970
 Saxinis hornii Fall, 1909
 Saxinis knausii Schaeffer, 1906
 Saxinis omogera Lacordaire, 1848
 Saxinis saucia Leconte, 1857
 Saxinis sierramadrensis Moldenke, 1970
 Saxinis sinuata Schaeffer, 1906
 Saxinis sonorensis Jacoby, 1889
 Saxinis subpubescens Schaeffer, 1906
 Smaragdina Chevrolet, 1837
 Smaragdina militaris Leconte, 1858
 Tituboea
 Urodera Lacordaire, 1848
 Urodera crucifera Lacordaire, 1848
 Urodera dilaticollis Jacoby, 1889

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài

Họ Ánh kim


title: Hexatoma tricolor

text:
Hexatoma tricolor là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Karina Pinilla

text:
Karina Pinilla Corro là một người mẫu của Panama và cũng là người chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Siêu quốc gia 2010 diễn ra tại thành phố Plock, Ba Lan. Karina Pinilla cũng từng tham dự Realmente Bella Señorita Panamá 2008 vào ngày 26 tháng 5 năm 2008 và cô đạt được danh hiệu Á hậu 1, người chiến thắng là Carolina Dementiev đã đại diện Panama tại Hoa hậu Hoàn vũ 2008 ở Nha Trang, Việt Nam. Cô từng tham dự Miss Continente Americano 2008 vào ngày 6 tháng 9 năm 2008 tại Guayaquil, Ecuador nhưng không đoạt giải. Sau đó cô tham gia cuộc thi Miss Atlántico Internacional 2009 vào ngày 24 tháng 1 năm 2009 tại Uruguay và đạt danh hiệu Á hậu 2.

Liên kết
Trang chủ của cuộc thi Hoa hậu Siêu quốc gia

Tham khảo

Hoa hậu Siêu quốc gia


title: Tiềm sinh

text:
Tiềm sinh là trạng thái sinh lý của sinh vật làm giảm cường độ trao đổi chất đến mức thấp hoặc không thể đo đạc, quan sát được. Tuy nhiên, khi gặp những điều kiện ngoại cảnh thích hợp, sinh vật có thể phục hồi các hoạt động sống của mình.

Các sinh vật có những kỹ thuật tiềm sinh khác nhau như tardigrade (sống không cần nước), cryobiosis (sống trong điều kiện cực lạnh), osmobiosis (trong muối) và anoxybiosis (thiếu oxy).

Xem thêm
 Tiềm tan của virus
 Ngủ đông của động vật
 Bào tử

Chú thích


title: Villar del Rey

text:
Villar del Rey là một đô thị ở tỉnh Badajoz, cộng đồng tự trị Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2010 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 2387 người. Diện tích đô thị này là 98,9 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 241 m trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Calliotropis patula

text:
Calliotropis patula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Oecetis perdix

text:
Oecetis perdix là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Bourbon-l'Archambault (tổng)

text:
Tổng Bourbon-l'Archambault là một tổng ở tỉnh Allier trong vùng Auvergne.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Bourbon-l'Archambault thuộc quận Moulins. Độ cao thay đổi từ 204 m (Franchesse) đến 420 m (Saint-Hilaire) với độ cao trung bình 293 m.

Histoire

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Bourbon-l'Archambault gồm 8 xã với dân số là 6 532 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Bourbon-l'Archambault || align="right" | 2 564 || align="right" | 03160 || align="right" | 03036
|-
| Buxières-les-Mines || align="right" | 1 180 || align="right" | 03440 || align="right" | 03046
|-
| Franchesse || align="right" | 451 || align="right" | 03160 || align="right" | 03117
|-
| Saint-Aubin-le-Monial || align="right" | 278 || align="right" | 03160 || align="right" | 03218
|-
| Saint-Hilaire || align="right" | 567 || align="right" | 03440 || align="right" | 03238
|-
| Saint-Plaisir || align="right" | 443 || align="right" | 03160 || align="right" | 03251
|-
| Vieure || align="right" | 268 || align="right" | 03430 || align="right" | 03312
|-
| Ygrande || align="right" | 781 || align="right" | 03160 || align="right" | 03320
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Bourbon-l'Archambault trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Bourbon-l'Archambault sur Mapquest
 Vị trí của tổng Bourbon-l'Archambault trên một bưu thiếp của Pháp

Tổng của Allier


title: Thersistrombus

text:
Thersistrombus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Strombidae, họ ốc nhảy.

Các loài
Các loài thuộc chi Thersistrombus bao gồm:

 Thersistrombus thersites (Swainson, 1823)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Họ Ốc nhảy


title: Acromyrmex heyeri

text:
Acromyrmex heyeri là một loài kiến ăn lá Tân Thế giới, trong họ Myrmicinae thuộc chi Acromyrmex. Loài này thuộc một trong hai chi kiến nấm thuộc tông Attini.

Phân bố
This species được tìm thấy ở Paraguay, Argentina, Brasil, và Uruguay.

Xem thêm
List of leafcutter ants

Chú thích

Tham khảo

 Genetics và Molecular Biology, 25, 2, 173-178 (2002), ''Isoenzyme variation in the leaf-cutting ants Acromyrmex heyeri và Acromyrmex striatus Hymenoptera, formicidae)", Brazilian Society of Genetics
GENETIC VARIABILITY AND SOCIAL STRUCTURE OF COLONIES IN Acromyrmex heyeri AND A. striatus (HYMENOPTERA: FORMICIDAE)

Acromyrmex


title: Boujailles

text:
Boujailles là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: I'm Yours

text:
"I'm Yours" có thể là:

[[I'm Yours (album)|I'm Yours (album)]], album năm 1998 của Linda Davis.
Một vài bài hát tên "I'm Yours", bao gồm:
"I'm Yours" (bài hát năm 1930), ca khúc do John Green và E. Y. Harburg sáng tác.
"I'm Yours" (bài hát năm 1952), ca khúc do Robert Mellin sáng tác, được Eddie Fisher và nhiều người khác phổ biến.
"I'm Yours", ca khúc cua Brandy từ album LP đầu tay của cô Brandy''.
"I'm Yours" (bài hát của Jason Mraz), ca khúc do Jason Mraz thu âm năm 2008.
"Baby I'm Yours", ca khúc do Van McCoy sáng tác và Barbara Lewis thu âm năm 1965.


title: Sankt Johann-Köppling

text:
là một đô thị thuộc huyện Voitsberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 10,17 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 16,72 người.

Tham khảo


title: Helicopsyche minuscula

text:
Helicopsyche minuscula là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: 4179 Toutatis

text:
4179 Toutatis/1989 AC ( ) là một tiểu hành tinh trong nhóm Apollo, nhóm Alinda, và tiểu hành tinh bay qua quỹ đạo Sao Hỏa.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Toutatis radar information
 Toutatis Home Page, bởi one of the asteroid's discoverers (private access only)
 Space.com: Video of Toutatis's close approach to Earth, 29 Sept, 2004
 Interesting views of asteroid
 Astrobiology Magazine article
 Simulating the Quỹ đạo của Toutatis exposes its resonance with Jupiter
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Toutatis Hi-res Video
 Six-Centimeter Radar Observations of 4179 Toutatis

Tiểu hành tinh Alinda
Tiểu hành tinh Apollo
Toutatis
Toutatis
Toutatis
Tiểu hành tinh được chụp bằng radar
Tiểu hành tinh kiểu Sk (SMASS)
Vật thể có khả năng gây nguy hiểm
Hành tinh nhỏ quay quanh trục chậm
20121212
19890104


title: Rhyacophila producta

text:
Rhyacophila producta là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Toilet no Kamisama

text:
"Toilet no Kamisama" (トイレの神様 Toire no Kamisama, "Nữ thần trong toa lét") là một bài hát của ca sĩ-nhạc sĩ người Nhật Uemura Kana, có nội dung thuật lại những suy nghĩ của cô về người bà quá cố của mình. Đây là bài hát chính trong EP Watashi no Kakera-tachi của cô, phát hành vào ngày 10 tháng 3 năm 2010. Nó được tái ghi âm bởi Oshio Kotaro, và được làm bản nhạc quảng cáo cho album của Uemura, đó là Kana: My Favorite Things, phát hành vào cuối tháng 9 năm 2010.

Với giai điệu ngọt ngào sâu lắng cùng phần lời đậm chất trữ tình, bài hát nhanh chóng trở nên phổ biến và đưa tên tuổi của Uemura lên cao. Nó đã được tải về 250.000 lần về điện thoại và 100.000 lần về máy tính. Nó cũng làm tăng nhanh doanh số của Watashi no Kakera-tachi, khiến EP này trở thành album đầu tiên của Uemura được chứng nhận giải vàng.

Bài hát giành được Giải thưởng Thu âm Nhật Bản (Japan Record Awards) vào năm 2010. Bên cạnh đó Uemura cũng giành được giải thưởng nhạc sĩ trữ tình cho bài hát này.

Lối sáng tác
Bài hát là một bản ballad, bắt đầu với một đoạn ghita nhẹ nhàng, đơn giản, nhưng sau đó được mở rộng ra với một đoạn gồm nhiều nhạc cụ. Lời bài hát là một bài tường thuật kể về câu chuyện giữa Uemura và người bà của cô.

Khi Uemura gặp nhà sản xuất âm nhạc Teraoka Yohito, cô đã tâm sự câu chuyện về người bà của mình. Teraoka đã gợi ý cô chuyển thể câu chuyện đó thành bài hát.

Chuyển thể
Bài hát đã truyền cảm hứng cho hai cuốn sách của Uemura. Cuốn đầu tiên là một tự truyện phát hành tháng 7 năm 2010, nói về người bà của cô và quá trình hình thành bài hát. Cuốn thứ hai là một cuốn sách hình, xuất bản bởi Kodansha vào tháng 9 năm 2010.

Công ty hệ thống truyền hình Mainichi (Mainichi Broadcasting System, Inc.) đã phát sóng một bộ phim truyền hình (drama) dài hai tiếng dựa trên giai thoại Toilet no Kamisama vào ngày 5 tháng 1 năm 2011 trên 28 đài truyền hình. Đây là một trong những chương trình được thực hiện nhằm chiếu trong lễ kỷ niệm 60 năm ngày mở cửa của đài MBS. Cốt truyện của bộ phim được lấy cảm hứng từ những sự kiện trong giai thoại Toilet no Kamisama của Uemura, chẳng hạn như cái chết của người bà và con đường đến với sự nghiệp ca hát của cô.

Vị trí trong các bảng xếp hạng

Doanh thu và các chứng nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lễ kỷ niệm 60-năm MBS, phim Toilet no Kamisama

Nhạc dân gian Nhật Bản
Bài hát Nhật Bản
Dân ca
Đĩa đơn năm 2010
Đĩa đơn quán quân Japan Hot 100
Bài hát tiếng Nhật
Bài hát năm 2010


title: Sirka

text:
Sirka là một census town ở quận Hazaribag ở bang Jharkhand.

Cơ cấu dân số
Theo kết quả cuộc điều tra dân số năm 2001 ở Ấn Độ, Sirka có dân số 20.170. Nam giới chiếm 53% và nữ giới chiếm 47% dân số. Sirka có tỷ lệ biết chữ 57%, cao hơn mức trung bình của cả nước là 59,5%: trong đó tỷ lệ nam giới biết chữ là 66% và nữ giới là 46%. Ở Siuliban, 14% dân số dưới 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Protandrena duplonotata

text:
Protandrena duplonotata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1955


title: Andrena incognita

text:
Andrena incognita là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1975


title: Dercetina rufipennis

text:
Dercetina rufipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: An Châu (định hướng)

text:
An Châu có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Thị trấn An Châu, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang
 Thị trấn An Châu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
 Xã An Châu, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình
 Xã cũ An Châu thuộc huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang; nay là một phần thị trấn An Châu cùng huyện.
 Xã cũ An Châu thuộc thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương; nay là một phần xã An Thượng.


title: Howard Martin Temin

text:
Howard Martin Temin (10.12.1934 – 9.2.1994) là nhà di truyền học người Mỹ đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1975. Cùng với Renato Dulbecco và David Baltimore, ông đã phát hiện ra reverse transcriptase trong thập niên 1970 ở Đại học Wisconsin–Madison

Sự nghiệp
Việc Temin mô tả cách mà các virus u bướu tác động trên chất di truyền của tế bào thông qua reverse transcription là có tính cách mạng. Điều này đã lật đổ thuyết "Central Dogma" của sinh học phân tử được tin tưởng nhiều ở thời đó và được thừa nhận bởi người đoạt giải Nobel Francis Crick - một trong các người đồng phát hiện ra cấu trúc của DNA (cùng với James Watson và Rosalind Franklin). Crick, cùng với phần lớn các nhà sinh học phân tử khác thời đó, tin rằng thông tin di truyền chỉ xuất phát từ DNA tới RNA tới protein.

Temin đã chỉ ra rằng một vài virus ung bướu có chứa khả năng của enzym để đảo ngược lượng thông tin từ RNA trở lại DNA bằng cách sử dụng reverse transcriptase. Hiện tượng này cũng được phát hiện đồng thời và riêng rẽ bởi David Baltimore, người cũng đoạt chung giải Nobel với Temin.

Việc phát hiện reverse transcriptase là một trong các phát hiện quan trọng nhất trong y học ở thời nay, vì reverse transcriptase là enzyme trung tâm trong nhiều căn bệnh phổ biến của loài người, chẳng hạn như HIV, virus gây ra bệnh AIDS, và Hepatitis B. Reverse transcriptase cũng là một thành phần quan trọng của nhiều kỹ thuật quan trọng trong sinh học phân tử và y học chẩn đoán bệnh. Temin được thưởng Huy chương Khoa học quốc gia (Mỹ) năm 1992.

Đời tư
Ông sinh tại Philadelphia, Pennsylvania và là người nhiều năm đã biện hộ chống việc hút thuốc lá. Temin từ trần ở tuổi 59 do bị ung thư phổi, mặc dù ông không bao giời hút thuốc.

Một lối đi dành cho người đi bộ và xe đạp ở khu trường sở của Đại học Wisconsin–Madison được đặt theo tên ông để vinh danh ông. Ông đậu bằng cử nhân sinh học ở Swarthmore College năm 1955 và bằng tiến sĩ ở Học viện Công nghệ California năm 1959.

Vợ của Temin - bà Rayla- cũng là nhà di truyền học. Người em của Temin - Peter – là giáo sư kinh tế học ở Học viện Công nghệ Massachusetts và là cựu trưởng phân khoa kinh tế của Học viện này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, Giải Nobel Sinh lý và Y khoa 1975
 Howard M. Temin - Autobiography
 Homage to Howard Temin

Sinh năm 1934
Mất năm 1994
Nhà khoa học Hoa Kỳ
Chết vì ung thư phổi
Nhà di truyền học
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Mỹ gốc Do Thái


title: Megalognatha verticalis

text:
Megalognatha verticalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: 16132 Angelakim

text:
16132 Angelakim (1999 XH99) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16132 Angelakim

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Inga cuspidata

text:
Inga cuspidata là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Panama.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga cuspidata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

C
Thực vật Panama
Thực vật dễ tổn thương


title: Robecq

text:
Robecq là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Robecq có cự ly khoảng về phía tây bắc Béthune và  về phía tây nam của Lille, tại giao lộ của các tuyến đường D937, the D69 và đường D94.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Maurice, thế kỷ 14.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The CWGC graves in the churchyard
 Robecq on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Phyllonorycter pavoniae

text:
Phyllonorycter pavoniae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Ấu trùng ăn Pavonia burchellii và Pavonia praemorsa. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Phyllonorycter


title: Epicrionops lativittatus

text:
Epicrionops lativittatus là một loài không chân thuộc họ Rhinatrematidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Monteza, J.I., Angulo, A. & Wilkinson, M. 2004. Epicrionops lativittatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Peru
Epicrionops
Động vật được mô tả năm 1968


title: Nephrotoma helvetica

text:
Nephrotoma helvetica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Gnophomyia distifurcula

text:
Gnophomyia distifurcula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ctenophora nikkoensis

text:
Ctenophora nikkoensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Ctenophora


title: Haag, Amstetten

text:
Haag là một thị trấn ở huyện Amstetten trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 54,77 km², dân số năm 2001 là 5310 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Psylliodes kiesenwetteri

text:
Psylliodes kiesenwetteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kutschera miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Ngân hàng Thái Lan

text:
Ngân hàng Thái Lan (, ) là ngân hàng trung ương của Vương quốc Thái Lan.

Ngân hàng Thái Lan bắt đầu hoạt động ngày 10 tháng 12 năm 1942. Ban lãnh đạo ngân hàng này gồm một thống đốc và 4 phó thống đốc.

Tarisa Watanagase đã được bổ nhiệm làm thống đốc vào ngày 17 tháng 10 năm 2006, thay thế Pridiyathorn Devakula, người đã trở thành bộ trưởng tài chính.

Vai trò của ngân hàng này  :
 Đẩy mạnh sự ổn định và ban hành trình bày chính xác các chính sách tiền tệ.
 Xúc tiến sự ổn định của các thể chế và giám sát các thể chế tài chính.
 Cung cấp các điều kiện thuận lợi về nghiệp vụ ngân hàng và kiến nghị các chính sách kinh tế cho chính phủ.
 Cung cấp các điều kiện thuận lợi cho các thể chế tài chính.
 Quản lý dự trữ ngoại hối của quốc gia.
 In và phát hành giấy bạc.

Kể từ tháng 5 năm đã theo đuổi mục tiêu kiểm soát lạm phát, hơn là tổng lượng tiền tệ lưu thông, trong việc thiết lập chính sách tiền tệ. Mục tiêu lạm phát của ngân hàng này hiện nay là 0%-3,5%.

Lãi suất được quyết định bởi Ủy ban Chính sách Tiền tệ, bao gồm 3 quan chức từ Ngân hàng Thái Lan và 4 chuyên gia từ bên ngoài.

Xem thêm
 baht Thái Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
   Website chính thức: Ngân hàng Thái Lan

Ngân hàng Thái Lan
Thái Lan


title: Conoderus flavidus

text:
Conoderus flavidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Google Developers

text:
Google Developers (tên cũ là Google Code) là một trang web của Google trong đó tập trung các nhà phát triển các dự án phần mềm mã nguồn mở được hỗ trợ bởi Google. Trang có rất nhiều mã nguồn phần mềm và danh sách các dịch vụ có hỗ trợ các API công cộng để phục vụ cho việc phát triển các phần mềm hỗ trợ khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Google Developers Group Community
 Google Developer Student Clubs

Dịch vụ Google
Cộng đồng phát triển phần mềm


title: Harpa costata

text:
Harpa costata, tên tiếng Anh: ribbed harp, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Harpidae, họ ốc đàn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Harpa


title: Nambak

text:
Nambak hay Nam Bak (tiếng Lào: ເມືອງນ້ຳບາກ) là một muang (mường, huyện) thuộc tỉnh Luangprabang ở thượng Lào .

Hành chính

Chú thích

Liên kết ngoài

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Louangphabang


title: Châu Giang (sông Trung Quốc)

text:
Châu Giang (tiếng Trung: 珠江, bính âm: Zhū Jiāng) là con sông lớn thứ ba tại Trung Quốc với chiều dài 2.200 km, sau Trường Giang và Hoàng Hà, và là sông lớn thứ hai tính theo lưu lượng (sau Trường Giang). Nằm ở miền nam Trung Quốc, nó chảy vào biển Đông tại đoạn giữa Hồng Kông và Ma Cao. Khu vực hạ lưu của nó tạo thành vùng châu thổ Châu Giang.

Nó được đặt tên theo một hòn đảo cát và đá tại đoạn giữa của sông với tên gọi Hải Châu (海珠). Đảo này hiện nay nằm tại một bờ sông, do con sông đã thay đổi dòng chảy. Châu Giang còn có tên gọi là Việt Giang (粵江 - tức "sông Quảng Đông").

Nó được tạo thành từ hợp lưu của ba con sông là Tây Giang, Bắc Giang và Đông Giang. Con sông này chảy qua các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Quý Châu, một phần các tỉnh Hồ Nam và Giang Tây, tạo thành lưu vực Châu Giang (珠江流域) có diện tích 409.480 km².

Đường dây cao thế 500 kV, vượt qua sông này trên ba cột điện cao thế (phía đông: 240 m, giữa: 253 m và tây: 80 m) tại khu vực gần cửa sông, trong đó cột 253 m là cao nhất trên thế giới, được xây dựng trên một hòn đảo nhân tạo ở giữa sông. Khoảng cách giữa hai cột cao 253 m và 240 m là 1.547 m. Với khoảng cách này, điểm thấp nhất của đường dây cách mặt sông 70 m. Khẩu độ của hai thanh giằng của hai cột này là 63,5 m (cột cao 240 m) và 54,5 m (cột cao 253 m). Chúng được xây dựng năm 1987.

Tham khảo

Xem thêm
 Địa lý Trung Quốc
 Danh sách các sông Trung Quốc
 Âu thuyền tại Trung Quốc

Sông của Trung Quốc
Lưu vực Thái Bình Dương
Địa lý Hoa Nam
Địa lý Tây Trung Quốc
Sông Vân Nam
Sông Quảng Đông
Sông Quý Châu
Sông Quảng Tây
Thủy vực Hồng Kông
Thủy vực Ma Cao
Hoa Nam
Thủy vực Biển Đông


title: 17910 Munyan

text:
17910 Munyan (1999 FG37) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17910 Munyan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Canegrate

text:
Canegrate là một đô thị ở tỉnh Milano thuộc vùng Lombardia của Italia, khoảng 20 km về phía tây bắc củaMilano. Đến thời điểm 31 tháng 12 năm 2004, dân số đô thị này là 12.059 người, diện tích là 5,3 km².

Canegrate giáp các đô thị: Legnano, San Vittore Olona, San Giorgio su Legnano, Parabiago, Busto Garolfo.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.canegrate.mi.it/

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Lanelater sobrinus

text:
Lanelater sobrinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Lanelater


title: Liên minh các Vương hầu

text:
Liên minh các Vương hầu (), hay chính xác hơn là Liên minh các Vương hầu người Đức, là một liên minh các tiểu quốc Đức được thành lập ở Đức vào năm 1785. Được thành lập ngày 21 tháng 7 năm 1785, khi ba nước Phổ, Sachsen và Hanover ký kết hiệp ước Liên minh Ba Tuyển hầu (Drei-Kurfürstenbund) ở Berlin, kinh đô của Phổ, xác nhận vai trò bảo hộ quyền tự do của Phổ đối với các vương hầu người Đức trong Đế quốc La Mã Thần thánh, chống lại âm mưu thôn tính xứ Bayern của vua Áo. Liên minh nhanh chóng được mở rộng thông qua sự gia nhập của 14 vương hầu khác nhỏ hơn, hình thành Liên minh các Vương hầu. Liên minh không chỉ bao gồm các thanh viên là các vương hầu theo Tin Lành, mà còn có sự ủng hộ của Tổng giám mục xứ Mainz, Thân vương giáo hội quan trọng nhất trong Đế chế La Mã Thần thánh.

Mặc dù chỉ tồn tại 5 năm ngắn ngủi, Liên minh các Vương hầu là bước tiến đầu tiên và quan trọng trong công cuộc thống nhất Đế chế Đức dưới sự lãnh đạo của Phổ trong tương lai sau đó.

Khái lược

Khởi nguồn: Áo - Phổ tranh hùng
Vốn Quốc vương nước Phổ đã nhận thấy rõ ràng rằng việc nước Áo thôn tính xứ Bayern sẽ đưa đến sự hùng mạnh hơn cả của Hoàng đế Áo trên đất Đức, và tiến hành thiết lập liên minh này sau khi Bá tước xứ Zweibrücken cầu cứu ông vì bị hai nước Nga và Áo đe dọa. Đây là một trong những thành tựu mang tầm quốc tế, thành tựu vĩ đại cuối cùng của vị vua kiệt xuất Friedrich II Đại Đế - được xem là "nhân vật số một của thế kỷ", ông đã toàn thắng trong việc thiết lập liên minh này với sự thất bại của liên minh Áo - Nga. Với liên minh này, nhà vua nước Phổ (vốn đã mang đại binh tinh nhuệ đi đánh và giành chiến thắng trước quân Áo của vua Joseph II trong cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern vào các năm 1778 - 1779) một lần nữa giữ vững hiện trạng của Đế quốc La Mã Thần thánh qua việc làm phá sản các tham vọng của Triều đình Áo, và đạt được mục tiêu mà ông nhắm vào trong suốt đời: nước Phổ là một kình địch của Đế quốc Áo, và giành thắng lợi.

Nước Phổ - minh chủ của "Liên minh các Vương hầu" - vốn đã là một cường quốc trên thế giới sau chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Kế vị Áo (1740 - 1748), chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Bảy năm (1756 - 1763) và cuộc chia cắt Ba Lan (1772), và tiếp tục thể hiện vai trò này với thắng lợi của "Liên minh các Vương hầu". Cùng năm với thắng lợi của ông và "Liên minh các Vương hầu", minh chủ của Liên minh là vua Phổ Friedrich II Đại Đế - vị anh hùng dân tộc nước Phổ - đã già và dần yếu đi (73 tuổi), nhưng ông vẫn còn sống qua năm 1785, rồi qua đời vào năm sau (1786).

Ngòi nổ: Chiến tranh Kế vị Bayern

Dưới triều đại huy hoàng của Quốc Vương Friedrich II Đại Đế, Vương quốc Phổ từ một nước chư hầu của các nước phong kiến phía Đông, trở thành một cường quốc phát triển lớn mạnh, chiếm được tỉnh Silesia của Áo. Nước Phổ liên minh với Nga vào năm 1764 - một liên minh lâu dài và lâu bền nhất trong lịch sử nền quân chủ Phổ, giúp Triều đình Phổ có thể chi phối những chính sách của Triều đình Nga về vấn đề xâm chiếm Ba Lan. Vào năm 1772, ba nước Phổ, Áo và Nga tiến hành cuộc chia cắt Ba Lan lần thứ nhất, đem lại lợi thế lớn lao cho nước Phổ. Nước Phổ trở nên một liệt cường đáng sợ, tranh giành quyền Bá chủ Đế chế Đức với nước Áo. Tuy nước Áo thất bại nặng nề, Hoàng Đế nước Áo là Joseph II lại có đầy tham vọng. Tuy rất ngưỡng mộ vua Friedrich II Đại Đế, khi tưởng rằng ông qua đời vì ông lâm vào một căn bệnh gút vào năm 1775, Hoàng Đế Joseph II dự định phái quân Áo đến biên giới nước Phổ để buộc vị tân vương Phổ phải trả lại tỉnh Silesia - một tỉnh giàu có từng bị Quốc Vương Friedrich II Đại Đế. Không may cho Hoàng Đế nước Áo, Quốc Vương nước Phổ khỏe lại, và dĩ nhiên là dự định chiếm lại tỉnh Silesia của quân Áo lập tức thất bại. Khi Tuyển hầu tước xứ Bayern là Maximilian III Joseph (1727 - 1777) qua đời vào ngày 30 tháng 12 năm 1777.

Sau đó, ngôi chúa xứ Bayern được truyền cho người một người họ hàng của ông ta - đó là Karl Theodor (1724 - 1799), Sứ quân Tuyển hầu tước vùng sông Rhine. Ông này cũng không có con cái, và vào ngày 3 tháng 1 năm 1778, ông ta đành phải từ bỏ hết mọi quyền thừa kế của mình, theo Thỏa thuận tại Viên. Thỏa thuận này bị phản đối bởi người kế thừa có cơ sở của lãnh địa Sứ quân Tuyển hầu tước vùng sông Rhine - Quận công xứ Deux-Ponts, và bởi cả Tuyển hầu tước xứ Sachsen - hậu duệ của vị Tuyển hầu tước quá cố của xứ Bayern. Họ bèn cầu cứu Triều đình vua Friedrich II Đại Đế. Vốn từ năm 1763, Quốc vương Friedrich II Đại Đế đã giành chiến thắng hoàn toàn trong cuộc Chiến tranh Bảy năm chống liên quân Áo - Nga - Pháp - Thụy Điển v.v... và qua đó, ông giữ vững được đất nước, Vương quốc Phổ trở thành một cường quốc hùng mạnh nhất vùng Trung Âu, là cường quốc quân sự đóng vai trò Bá chủ ở châu Âu: ông cùng Quân đội Phổ hùng mạnh đã đánh bại được tất cả các cường quốc trên lục địa châu Âu. Thanh thế của nước Phổ vươn lên trên toàn cõi châu Âu, và họ củng cố hoàn toàn vai trò liệt cường, với một trong những đội quân hùng mạnh nhất trên toàn cõi châu Âu. Sau đó, Quốc vương Friedrich II Đai Đế tái thiết quốc gia hùng cường.

Nghe lời cầu cứu của Quận công xứ Deux-Ponts và Tuyển hầu tước xứ Sachsen, ông thân chinh mang đại binh tinh nhuệ đi đánh Đế quốc Áo của nhà Habsburg do Nữ hoàng Maria Theresia (1714 - 1780) và con trai là vua Joseph II trị vì. Ông chỉ đánh Áo nhằm bảo vệ sự cân bằng qưyền lực, không phải vì những tham vọng lớn lao nào hết. Nước Áo một lần nữa là kẻ thất bại, Quốc vương nước Phổ phá vỡ ý tưởng sáp nhập xứ Bayern vào nước Áo, tiêu diệt Thỏa thuận Viên với Hiệp định Teschen vào ngày 13 tháng 5 năm 1779, sau cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern ngắn ngủi. Đế quốc Nga và Vương quốc Pháp đóng vai trò trung gian trong Hiệp định Teschen. Như vậy là Quốc vương Friedrich II Đại Đế đã trở thành một nhà chính trị lão luyện của châu Âu, bảo vệ trật tự đất Đức và châu Âu trước những tham vọng của kình địch của ông - Hoàng đế Áo Joseph II. Bước vào thập niên 1780, Quốc vương Friedrich II Đại Đế nước Phổ và Nữ hoàng Ekaterina II Đại Đế nước Nga trở thành hai nhân vật duy nhất có tầm vóc anh hùng trên chính trường châu Âu. Lúc này, ông đã trải qua những năm tháng danh tiếng, huy hoàng quân sự, và đã mất luôn cả kẻ cựu thù Maria Theresia.

Diễn biến và ý nghĩa của Liên minh
Nhưng vài năm sau, để cung cố uy quyền của nền quân chủ chuyên chế Áo, vị Hoàng đế đầy tham vọng Joseph II (1741 - 1790) - kẻ thất bại trong cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern - lại nghĩ đến chuyện thôn tính xứ Bayern. Trong lúc này, cả vua cha Franz I lẫn Nữ hoàng Maria Theresia đã qua đời và do đó ông ta nắm giữ Hoàng quyền chuyên chế. Ông ta xây dựng một chế độ quân chủ chuyên chế, noi gương vua Friedrich II Đại Đế. Vốn sau thắng lợi cuộc Chiến tranh Bảy năm, vua Friedrich II Đại Đế đã hứa rằng ông sẽ tôn Joseph II làm Hoàng đế. Với tham vọng hung dữ của mình, ông ta mong muốn đưa nước Áo trở lại thành Bá chủ của đất Đức như trước Hòa ước Westfalen (1648). Thông qua các hoạt động ngoại giao rộn rịp, ông đã thiết lập liên minh với Pháp và Nga, cô lập nhà vua nước Phổ. Trong lần này, Nữ hoàng Nga Ekaterina II (1729 - 1796) còn đề nghị trao đổi vùng Hà Lan thuộc Áo cho Tuyển hầu tước xứ Bayern. Tuyển hầu tước Karl Theodor sẽ nhận được vùng Hà Lan thuộc Áo (ngoại trừ Luxemburg và Namur), không những thế, ông sẽ làm Vua của Burgundy. Sứ thần Áo là Von Lehrbach đã buộc vị Tuyển hầu tước này phải tuân lệnh, còn người kế thừa hợp pháp của ngôi chúa vùng sông Rhine cũng bị sứ thần Nga là Bá tước Romanzoff buộc phải làm theo. Ban đầu Nga và Áo thành công, và cả hai vị lãnh chúa được mua chuộc bằng một khoản tiền gồm 3.000 florin Áo. Bá tước xứ Zweibrücken được biết rằng, Tuyển hầu tước Karl Theodor không còn ý kiến ý cọt gì, và việc trao đổi lãnh thổ nhất định sẽ xảy ra. Tuy nhiên, Bá tước xứ Zweibrücken đã phản đối, thế là ông cầu cứu vua Friedrich II Đại Đế.

Vua Áo vốn thực chất là quan thầy của các tiểu quốc người Đức, và họ không thể chống lại được nếu không có vua Phổ làm quan thầy. Về phía Phổ, họ vốn đã mất nhiều đồng minh trong suốt những cuộc chiến tranh Silesia, và sau khi Ngoại trưởng Nga là Nikita Ivanovich Panin bị mất chức thì liên minh Nga - Phổ cũng sụp đổ (1780). Bị các cường quốc cô lập, ông hết sức lo buồn, thường than rằng việc thống trị nước Phổ đã trở thành một nỗi lo đối với tấm thân 70 tuổi của mình. Ông nhận thấy một khi nước Áo được lợi thế, cường quốc Công giáo này sẽ phát triển thịnh vượng ở phương Nam, lại còn thù địch với đến nước Phổ. Ông kịch liệt phản đối dự định của triều đình Nga hoàng, thể hiện qua lá thư mà Bá tước xứ Zweibrücken gửi cho Nữ hoàng Nga Ekaterina II Đại Đế. Nữ hoàng Nga bèn thông báo rằng, bà ta chỉ nghĩ cả hai bên đều có quyền chao đổi lãnh thổ, nếu hai bên đã đồng ý. Vua nước Pháp là Louis XVI - ông vua đã đứng ra trung gian trong Hiệp định Teschen và sẽ không tán thành với dự án chiếm đóng xứ Bayern - đã làm cho vua Friedrich II Đại Đế trở nên cam đoan rằng Hoàng đế Joseph II đã xóa bỏ dự định của mình do Bá tước xứ Zweibrücken có phản đối, triều đình Áo vẫn không chịu tiến hành hòa giải. Thế là nhà vua nước Phổ liền ra tay, ông trở nên năng nổ và thể hiện sự vĩ đại của ông trong tình hình khó khăn. Sự phản đối tham gia dự định chiếm đóng xứ Bayern của Pháp cũng là một sự kiện mở đường cho ông tiến hành thắng lợi cuối cùng của mình, góp phần phá sản kế hoạch chiếm đóng Bayern, và ông vốn đã tìm kiếm đồng minh mới để chống Áo ngay từ khi Nga liên minh với Áo. Thực chất, chính nhờ một lực lượng Quân đội tinh nhuệ mà vua Phổ vẫn giữ vững được uy thế của đất nước sau khi liên minh Nga - Phổ tan rã. Nhưng lần này, ông không phải đi chinh chiến thêm một lần nữa, thay vì đó ông đưa Triều đình Phổ trở thành một minh chủ của các Vương hầu người Đức chống lại những âm mưu bành tráng của Hoàng đế Joseph II. Ông gửi thư cho Thủ tướng Chính phủ Phổ khi đó là Bá tước Karl-Wilhelm Finck von Finckenstein, nói về việc thiết lập một liên minh:

Lúc này ông đã 73 tuổi, nhưng ông khỏe lên kể từ sau cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern (1778 - 1779). Vào năm 1785, ông thành lập "Liên minh các Vương hầu" (tên tiếng Đức: Fürstenbund), bao gồm Vương quốc Phổ (quốc gia hùng mạnh nhất trên đất Đức), Lãnh địa Tuyển hầu tước Sachsen, Lãnh địa Tuyển hầu tước Hanover và một số nước khác sau này (Saxe-Weimar, Saxe-Gotha), tổng cộng là mười lăm nước, với minh chủ chính là nhà vua Friedrich II Đại Đế. Vua Phổ hiểu rằng, ông phải thật công bằng mới có thể liên minh được với họ, và ông đã thắng lợi khi liên minh được với những tiểu quốc hùng mạnh. Với một liên minh giữa những vua chúa hùng cường trên đất Đức, ông vua thiên tài Phổ đã có một liên minh vững chắc chống Áo. Đây là một Liên minh độc đáo, và cũng giống như những Liên minh đã được thiết lập để các thành viên cùng nhau trong lịch sử. Các thành viên cùng chịu trách nhiệm chung với nhau để đối đầu với đế quốc Áo, tuân thủ theo Hòa ước Westfalen năm xưa. Chỉ trong vài tháng, đã nhiều nước tham gia liên minh (trong số đó có Bá tước xứ Zweibrücken), thế là Quốc vương nước Phổ đã toàn thắng. Không những thế, qua những điều ước bí mật, họ ra đặt những biện pháp chống lại ý đồ thôn tính xứ Bayern của Áo: nếu cần thiết, họ sẽ dùng đến Quân đội để dẹp tan mưu đồ này. Liên minh đã chiến thắng huy hoàng qua việc thu nhập được cả vị Tuyển hầu tước - Tổng giám mục xứ Mainz - một nhân vật đóng vai trò rất quan trọng trên đất Đức. Đây là thành tựu quan trọng của một nhân vật có công lớn trong lịch sử Phổ - Nam tước Heinrich Friedrich Karl vom und zum Stein, khi đó ông mới 27 tuổi và nhà vua Friedrich II Đại Đế đã giao phó cho ông trọng trách ngoại giao. "Liên minh các Vương hầu" không phải là một quốc gia Liên bang, mà là một Liên minh giữa các quốc gia nhằm chống lại tham vọng dữ dằn của Hoàng đế Joseph II. Theo Norwood Young trong cuốn tiểu sử vua Friedrich II Đại Đế vốn mang nội dung bỉ bác ông, Liên minh này không mang lại ý nghĩa gì trong thời gian đó, nhưng được đời sau ghi nhớ tới. Tuy nhiên, theo nhà sử học Thomas Carlyle trong bộ truyện về vua Friedrich II Đại Đế (Carlyle vốn là một người có am hiểu thấu đáo hơn về ý nghĩa của "Liên minh các Vương hầu"), Liên minh này là một ý tưởng độc đáo.

Nhà vua nước Phổ viết như vậy. Với "Liên minh các Vương hầu" này, ông đã thực hiện được những gì ông mơ ước từ thời bé, mà thành công này còn huy hoàng hơn cả việc thực hiện ước mơ của một vị vua khai quốc. Ông không còn là vị vua trị vì dưới cái bóng của Hoàng đế La Mã Thần thánh như trong hai cuộc chiến tranh Silesia (1740 - 1745) nữa (hồi đó ông liên minh với Hoàng đế Karl VII); mà giờ đây, với tư cách là vị quan thầy của dân tộc Đức, ông vinh hiển xưng hùng xưng bá với cả thế giới. Một lần nữa, Hoàng đế Joseph II lại không thực hiện được tham vọng bá chủ của mình. Cả Áo lẫn Nga đều phải hoàn toàn từ bỏ ý định của họ. Điều này còn là dấu hiệu báo trước về một nước Đức thống nhất và dự báo ngày tàn của Đế quốc La Mã Thần thánh do Áo đứng đầu.

Ngay từ khi Liên minh mới được thành lập, nhiều lãnh chúa ở Đức đã tin rằng sự thống nhất sẽ đến với họ. Việc nước Áo phải phá sản âm mưu chiếm đóng xứ Bayern đã làm cho các cường quốc láng giềng - vốn luôn lợi dụng sự yếu kém của dân tộc Đức để nhảy vô xâm lược - đều hết sức lo sợ. Do đó, Nga và Pháp phản đối, vì Nga muốn giành lấy lợi nhuận qua việc liên minh với Áo, nên dĩ nhiên họ không thể chấp nhận việc Liên minh này làm cho đồng minh của họ bị yếu đi. Tuy nhiên, mọi nước phản đối đều không làm được trò trống gì đối với "Liên minh các Vương hầu". Được xem là người chiến binh xuất sắc nhất thời ấy, Quận công xứ Brunswick-Wolfenbüttel là Charles William Ferdinand trở thành Tổng tư lệnh của Quân đội "Liên minh các Vương hầu".

Các thành viên gia nhập liền sau đó bao gồm Hessen-Kassel và Zweibrücken, Braunschweig-Wolfenbüttel, Sachsen-Gotha và Sachsen-Weimar, Mecklenburg, Baden và Brandenburg-Ansbach. "Liên minh các Vương hầu" không những đánh một đòn đau vào danh tiếng của vị Hoàng đế tài năng Joseph II, mà cũng là hành động công khai, cống hiến cuối cùng của nhà vua nước Phổ đối với nền chính trị châu Âu và cả thế giới, đỉnh cao của những chiến thắng mà ông đạt được trong suốt cuộc đời ông, là một chiến thắng lừng lẫy đưa Vương quốc Phổ thoát khỏi sự đe dọa nguy hiểm nhất trong lúc đó. Là minh chủ của "Liên minh các Vương hầu", đây là lần đầu tiên nước Phổ hòng thống nhất các vua chư hầu người Đức thành một Đế chế Đức do Quốc vương nước Phổ thống trị. Qua việc thành lập liên minh này, vị minh chủ "Liên minh các Vương hầu" đã công khai cố gắng thống trị nước Đức, một lần nữa thể hiện địa vị liệt cường của nước Phổ, và đẩy lùi ảnh hưởng của Đế quốc Nga và nước Pháp ra khỏi Đế chế Đức. "Liên minh các Vương hầu" còn ảnh hưởng lớn đến việc sáng tác "Huyền thoại Friedrich" của phong trào dân tộc chủ nghĩa Đức - một huyền thoại có nội dung khác hẳn với sự thật về những chính sách của ông.

Phá bỏ tham vọng của nước Áo, "Liên minh các Vương hầu" đã mở đường cho Đế chế Đức thống nhất 85 năm sau đó, và cũng mở đường cho sự thành lập một nhà nước Cộng hòa Đại Đức sau này. Một năm sau thắng lợi, thiên tài quân sự - minh quân độc đoán - "Nhà ẩn dật trong Khu vườn Sanssouci" Friedrich II Đại Đế ngã bệnh qua đời vào năm 1786 sau một thời gian làm việc siêng năng, để lại một nước Phổ hùng mạnh, sánh vai với Áo trong việc thống trị vùng Trung Âu. Trong suốt đời, ông luôn thể hiện là "một thiên tài đích thực xuất sắc nhất đã lên kế vị ngai vàng vào thời kỳ cận đại" - theo nhận định của nhà sử học người Anh là John Dalberg-Acton, Nam tước Acton thứ nhất (Huân tước Acton). Nước Phổ giờ đây đứng ngang hàng với mọi liệt cường Âu châu, chứ không còn là liệt cường yếu nhất châu lục này như hồi ông mới lên chính vị hiệu. Thành công của "Liên minh các Vương hầu", tức Furstenbund chống lại dự định của Áo và Nga, là thắng lợi cuối cùng của ông (1785). Do xứ Hanover do vua Anh thống trị vào lúc ấy, việc xứ này tham gia "Liên minh các Vương hầu" cho thấy một sự kiện quan trọng: trước khi nước Phổ thắng trận trong bảy năm chinh chiến, Anh Quốc xé bỏ liên minh với nước Phổ vào năm 1762 giữa lúc cuộc Chiến tranh Bảy năm vẫn còn khốc liệt, dẫn đến sự giận dữ của vua Friedrich II Đại Đế. Giờ đây, nước Phổ đã hòa giải với Anh Quốc, điều này làm tổn hại nghiêm trọng đến quyền lợi của Pháp, dù nước này không tham gia dự định chiếm đóng xứ Bayern: cụ thể hơn, trước khi Liên minh ra đời, sự quan tâm của vua Pháp vào vấn đề Bayern chỉ phục thuộc vào vua Phổ. Việc ông thiết lập "Liên minh các Vương hầu", cũng với một loạt sự kiện khác ở Trung Âu và Đông Âu vào các thập niên 1770 - 1780, đã cho thấy nước Pháp ngày càng trở nên bất lực. Phong trào Cách mạng Pháp nổ ra vào năm 1789, và vua Louis XVI bị xử tử, chấm dứt chế độ quân chủ của Vương triều Bourbon.

Nhà sử học quân sự người Anh là Christopher Duffy (thế kỷ XX), trong tác phẩm "Frederick the Great: A Military Life" được đánh giá rất cao, cho rằng "Liên minh các Vương hầu" của ông không phải là tiền thân của một nước Đức thống nhất, ông làm liên minh trở nên có hiệu lực thông qua việc Pháp không tham gia dự định chiếm đóng xứ Bayern và hoàn toàn mang lại quyền lợi cho Vương quốc Phổ; nhưng "Liên minh các Vương hầu" khẳng định rằng, trong những ngày cuối đời của ông, ông trầm mình trong ánh hoàng hôn rực rỡ của cuộc đời của một vị anh hùng dân tộc Đại Đức. Nhà sử học vĩ đại người Đức là Gerhard Ritter (cũng thế kỷ XX), trong tuyệt tác "Frederick the Great: a historical profile" được đánh giá rất cao của ông (và cũng được nhà sử học quân sự người Mỹ là Peter Paret ca ngợi và dịch sang tiếng Anh), đã ghi nhận rằng việc thiết lập "Liên minh các Vương hầu" (1785) có mang lại một ý nghĩa nổi bật: vị vua vĩ đại Friedrich II Đại Đế của nước Phổ - một kẻ hủy diệt hùng cường của Đế quốc La Mã Thần thánh - đảm nhận vai trò là vị quan thầy hùng mạnh của những truyền thống dân tộc Đức trong những ngày cuối đời của ông. Cũng theo Gerhard Ritter, việc tái xây dựng một Đế chế Đức do người Phổ thống trị sẽ là mục tiêu đáng khát khao của nước Đức mãi về sau này. Nhưng trên thực chất thì khác: chỉ có nỗi lo sợ đối với người Áo đã đưa các Vương hầu người Đức về với cánh đại bàng Phổ - họ tham gia liên minh vì chủ nghĩa phân lập chứ không phải là vì chủ nghĩa dân tộc. Và, Gerhard Ritter cũng cho rằng nước Phổ cũng chỉ thành lập Liên minh để thực hiện được những mục tiêu riêng của họ.

Đương thời với việc thiết lập Liên minh, tuy các cường quốc láng giềng như Nga, Pháp đều lo lắng và sợ sệt, thì triều đình Torino - vốn ngưỡng mộ vị vua Phổ vĩ đại - coi Liên minh này là vị "Thần hộ mệnh của các quốc gia Ý" (lúc bấy giờ nước Ý hãy còn chưa hợp nhất thành một quốc gia). Theo nhà sử học người Anh là Đại tá Charles Booth Brackenbury trong tác phẩm "Frederick the Great" được đánh giá rất cao của ông, nếu liên minh này được thiết lập vài năm trước đó, Triều đại vua Phổ sẽ chiếm ngôi Hoàng đế Đức của Áo trong đúng thế kỷ XVIII.

Theo nhà sử học vĩ đại người Đức là Heinrich von Sybel, trong công trình nghiên cứu "The founding of the German empire by William I.: Based chiefly upon Prussian state documents", thì vua Friedrich II Đại Đế không có chủ ý muốn lập ra một quốc gia mới thông qua việc thiết lập "Liên minh các Vương hầu" này, nhưng rõ ràng, Liên minh đã làm cho cơ cấu Đế quốc La Mã Thần thánh suy vong, mang lại lợi thế cho nước Phổ. Còn tác giả Friedrich Kohlrausch trong tác phẩm A history of Germany: from the earliest period to the present time, thì cho hay, thất bại này đã dạy cho Hoàng gia Áo về trách nhiệm của họ đối với các quốc gia châu Âu lúc ấy, họ phải lo mà bảo vệ nguyên trạng của họ, chống lại tinh thần chinh phạt, v.v... nếu không họ nhất định sẽ suy yếu. Nhưng do vị vua anh hùng này mất vào năm sau (1786) nên Liên minh cũng không làm gì được thêm.

"Liên minh các Vương hầu" trong thi ca

Việc thiết lập "Liên minh các Vương hầu" đã ảnh hưởng không nhỏ tới đại thi hào Johann Wolfgang von Goethe (1749 - 1832) khi ông ở xứ Saxe-Weimar, và chính ông cũng từng gọi vua Friedrich II Đại Đế là "một ngôi sao Bắc Đẩu... mà cả dân tộc Đức, cả châu Âu, thậm chí cả thế giới đang hướng về". Nhà thơ người Đức là Christian Friedrich Daniel Schubart (1739 - 1791) vốn luôn ngưỡng mộ ông, vì ông đã đánh tan tác một liên quân hùng mạnh vào những năm tháng chiến tranh, phá vỡ thế bá chủ của nước Pháp ở châu Âu, cùng nhiều công trạng đối nội. Khi Quốc vương nước Phổ thiết lập "Liên minh các Vương hầu" (1785), nhà thơ Schubart có viết:

(Lưu ý: Trong các bài thơ ca tụng Quốc vương Friedrich II Đại Đế, nhà thơ Christian Friedrich Daniel Schubart thường ví von ông với những người anh hùng của dân tộc Teuton như Hermann hay Wotan. Bài thơ trên được tạm dịch từ bản tiếng Anh trong sách The Culture of Power and the Power of Culture: Old Regime Europe 1660-1789, trang 231.)

Từ lâu vùng Bắc Đức không được bảo vệ, mà nay Quốc vương Friedrich II Đại Đế đã bảo vệ thành công vang dội qua một loạt công trạng hiển hách của ông. Với một sự nghiệp lẫy lừng, ông đã trở thành một vị anh hùng của toàn dân Đức, thu hút các nhà văn, họa sĩ. Vào năm 1857, một họa sĩ người Đức nổi tiếng là Adolf Menzel có vẽ tranh về cuộc gặp gỡ giữa ông và vua Joseph II (hai vị vua này từng gặp gỡ nhau trước cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern và Liên minh các Vương hầu).

Chú thích

Tham khảo
 Ulrich Krämer: Carl August von Weimar und der Deutsche Fürstenbund. Hardt und Hauck, Wiesbaden 1961.
 Johannes Kunisch: Friedrich der Große. Der König und seine Zeit. Beck, München 2004, ISBN 3-406-52209-2, S. 518–523
 k. A.: Bemerkungen bey Gelegenheit des neuesten Fürstenbundes im Deutschen Reiche. Berlin u. Leipzig, 1786 online in der Bayerischen StaatsBibliothek digital
 Politische Correspondenz Karl Friedrichs von Baden 1783–1806. Bearbeitet von B. Erdmannsdörffer, 1. Band (1783–1792), Heidelberg 1888; S. 29 ff. online im Internet archive
 Leopold von Ranke: Die deutschen Mächte und der Fürstenbund. Deutsche Geschichte von 1780 bis 1790, Leipzig 1871/72, 2 Bände online im Internet archive

Lịch sử Đức
Đế quốc La Mã Thần thánh
Chính trị năm 1785


title: Gangkofen

text:
Gangkofen là một đô thị ở huyện Rottal-Inn bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Heleanna

text:
Heleanna là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Heleanna chloreis (Turner, 1916)
Heleanna fukugi Nasu, 1999
Heleanna melanomochla (Meyrick, 1936)
Heleanna physalodes (Meyrick, 1910)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Heliotropium nigricans

text:
Heliotropium nigricans là một loài thực vật thuộc họ Boraginaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Heliotropium nigricans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
N
Thực vật dễ tổn thương


title: Quinssaines

text:
Quinssaines  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Jacobyanella femorata

text:
Jacobyanella femorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Jacobyanella


title: Livonia, Michigan

text:
Livonia, Michigan là một thành phố thuộc quận quận trong tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Michigan
Livonia, Michigan


title: Barajas de Melo

text:
Barajas de Melo là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 136,81 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1026 người với mật độ 7,5 người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Amblans-et-Velotte

text:
Amblans-et-Velotte là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Riencourt

text:
Riencourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc 15 dặm Anh về phía tây bắc của Amiens, trên giao lộ giữa đường D121 và đường D69.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Riencourt trên trang mạng của INSEE
 Riencourt trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Bộ Đàn hương

text:
Bộ Đàn hương (danh pháp khoa học: Santalales) là một bộ thực vật có hoa, với sự phân bổ rộng khắp thế giới, nhưng chủ yếu tập trung tại các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Phần lớn có các hạt không có vỏ ngoài, và đây là điểm bất thường đối với thực vật có hoa. Nhiều loài trong bộ này là các loài thực vật ký sinh hay bán ký sinh, có khả năng sản xuất ra chất bột nhờ quang hợp nhưng lại chích hút thân hay rễ của các loài thực vật khác để hấp thụ nước và các chất khoáng; một số (chẳng hạn chi Arceuthobium) là ký sinh hoàn toàn, chúng thiếu chất diệp lục (chlorophyll) và sống dựa hoàn toàn vào cây chủ để có các chất dinh dưỡng.

Tiến hóa
Anderson và ctv. (2005) ước tính niên đại cho nhóm thân cây của bộ Santalales là khoảng 115-113 triệu năm trước (Ma), còn nhóm chỏm cây là khoảng 108-101 Ma. Magallón và Castillo (2009) đề xuất các con số tương ứng là 113,8 và 114,5 Ma cho sự phân kỳ của nhóm thân cây trong bộ Santalales - nhưng lưu ý rằng các vị trí của Berberidopsidales và Santalales là đảo ngược trên cây phát sinh của họ - và niên đại khoảng 90,2 và 90,7 Ma cho sự phân kỳ nhóm chỏm cây.

Phân loại

Hệ thống APG
Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi từ hệ thống APG năm 1998) đưa vào bộ này các họ sau:
 Bộ Đàn hương (Santalales)
 Họ Loranthaceae: Tầm gửi, chùm gửi
 Họ Misodendraceae
 Họ Olacaceae: Rau nghiến, dương đào, dương đầu.
 Họ Opiliaceae: Sơn dữu, rau sắng
 Họ Santalaceae: Đàn hương

AP-Website chỉ ra rằng họ Balanophoraceae nên được đưa vào trong bộ này (sau khi đã có APG II). Nó cũng chỉ ra rằng họ Olacaceae (theo nghĩa của APG II) không phải là một họ tốt và nên được chia nhỏ ra. Ngoài ra, nó cũng đưa ra nghi vấn về họ Santalaceae. Website của APG II (truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2007) cho thấy APG đã đưa thêm hai họ nữa vào trong bộ này là:
 Họ Erythropalaceae
 Họ Schoepfiaceae

Như vậy tính đến thời điểm năm 2009, bộ Đàn hương có 7-8 họ với khoảng 155-172 chi và khoảng 2.254-2.304 loài (số liệu lớn hơn khi coi họ Balanophoraceae cũng thuộc bộ này).

Hệ thống APG III năm 2009 đưa vào các họ sau:
 Bộ Đàn hương (Santalales)
 Balanophoraceae Rich.
 Loranthaceae Juss.
 Misodendraceae J.Agardh
 Santalaceae R.Br.
 Olacaceae R.Br.
 Opiliaceae Valeton
 Schoepfiaceae Blume

Tuy nhiên, website của APG với số liệu cập nhật ngày 6/11/2010 đưa vào bộ này 13 họ với 151 chi và 1.985 loài như sau:
 Bộ Đàn hương (Santalales)
 Họ Aptandraceae: 8 chi và 34 loài.
 Họ Balanophoraceae: 17 chi và 50 loài. Các tên gọi thường gặp: Cu chó; liệt đương, dó đất, dương đài, củ đo, xà cô.
 Họ Coulaceae: 3 chi và 3 loài.
 Họ Erythropalaceae: 4 chi và 40 loài. Các tên gọi hay gặp: Rau bù khai; dây hương, hạ hòa.
 Họ Loranthaceae: Tầm gửi, chùm gửi. 68 chi và 950 loài.
 Họ Misodendraceae: 1 chi và 8 loài.
 Họ Octoknemaceae: 1 chi và 7 loài.
 Họ Olacaceae: Rau nghiến, dương đào, dương đầu, mao trật, thiết thanh. 3 chi và 57 loài.
 Họ Opiliaceae: Sơn dữu, rau sắng, sơn cam, lân vĩ. 11 chi và 36 loài
 Họ Santalaceae: Đàn hương, huỳnh đàng, bạch đàn. 44 chi và 990 loài.
 Họ Schoepfiaceae: Sô phi, 3 chi và 55 loài.
 Họ Strombosiaceae: 6 chi và 18 loài.
 Họ Ximeniaceae: 4 chi và 13 loài.

Hệ thống Cronquist
Hệ thống Cronquist (1981) đưa các họ sau vào bộ này:
 Bộ Đàn hương (Santalales)
 Họ Balanophoraceae: Hệ thống APG II năm 2003 công nhận họ này nhưng lại không xếp nó vào bộ nào. AP-Website và APG III đặt họ này trong bộ Santalales (sau khi đã có APG II).
 Họ Dipentodontaceae với 1 chi duy nhất là Dipentodon. APG không đặt nó vào họ hay bộ nào. Tuy nhiên, AP-Website chỉ ra rằng họ này tốt nhất cùng với họ Tapisciaceae và chi Perrottetia nên đặt trong bộ Huerteales trong phân nhóm Hoa hồng thực thụ II (eurosids II).
 Họ Eremolepidaceae: APG gộp họ Eremolepidaceae trong họ Santalaceae.
 Họ Loranthaceae
 Họ Medusandraceae với 1 chi duy nhất là Medusandra. APG không đặt nó vào họ hay bộ nào.
 Họ Misodendraceae
 Họ Olacaceae
 Họ Opiliaceae
 Họ Santalaceae
 Họ Viscaceae: Hệ thống APG II năm 2003 không công nhận họ này, coi nó như là từ đồng nghĩa của Santalaceae. Tuy nhiên, như AP-Website đã chỉ ra là họ Santalaceae trong nghĩa mới lại gộp tới 7 phân nhánh khác nhau rõ rệt, cho nên hoàn toàn có thể là họ Santalaceae sẽ bị tách ra và họ Viscaceae hiện tại là nhánh Visceae của họ Santalaceae trong APG III.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Daniel L. Nickrent và ctv., ngoại trừ họ Balanophoraceae chưa rõ vị trí. Lưu ý rằng ở đây các tác giả tách họ Santalaceae ra làm 7 họ nhỏ hơn, bao gồm Comandraceae, Thesiaceae, Cervantesiaceae, Nanodeaceae, Amphorogynaceae, Viscaceae và Santalaceae nghĩa hẹp. Bên cạnh đó, họ Olacaceae cũng được hạn chế trong định nghĩa theo nghĩa hẹp như trên website của APG chứ không giống như định nghĩa trong APG III.

Xem thêm
 Thực vật ký sinh

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Santalales tại Parasitic Plants
 NCBI Taxonomy Browser


title: Đánh bạc

text:
Đánh bạc (hay cờ bạc, bài bạc, trò đỏ đen, kiếp đỏ đen) là trò chơi rủi ro lấy tiền hay một vật có giá trị ra để đánh cược. Đánh bạc cũng có thể được hiểu là việc chấp nhận được thua bằng tiền hay bằng một vật có giá trị dựa vào kết quả chưa rõ ràng của một sự kiện với một mục đích có thêm tiền bạc hoặc giá trị vật chất. Do vậy đánh bạc dựa trên 3 yếu tố: sự tính toán, cơ hội và phần thưởng. Thông thường, các kết quả hay biến cố nói trên sẽ được biết rõ ràng trong thời gian ngắn, chẳng hạn như việc lắc xúc xắc hoặc quay bi trên bàn roulette; tuy vậy các biến cố xa hơn cũng được sử dụng, như đánh bạc cho kết quả của cả một mùa giải thể thao (vd: cá độ bóng đá).

Hoạt động đánh bạc là một phần quan trọng trong thương mại quốc tế. Vào năm 2009, thị trường đánh bạc hợp pháp được ước tính có tổng giá trị lên đến 335 tỷ đô la. Đánh bạc không chỉ dùng tiền mà còn có thể sử dụng những vật phẩm có giá trị khác. Ví dụ, trong trò chơi Đánh bi, người chơi có thể đặt cược bằng những viên bi. Tương tự, trong các trò chơi như "Pogs" hoặc "Magic: The Gathering", người chơi có thể sử dụng những đĩa nhỏ hoặc thẻ giao dịch làm tiền cược.

Thuật ngữ
Thuật ngữ "gaming" trong ngữ cảnh này thường ám chỉ đến các trường hợp hoạt động đã được phê duyệt cụ thể bởi pháp luật. Hai từ này không hoàn toàn trái ngược nhau; tức là một công ty "gaming" cung cấp các hoạt động "gambling" (cờ bạc) hợp pháp cho công chúng và có thể được điều chỉnh bởi một trong nhiều "gaming control board" (Ủy ban kiểm soát trò chơi), ví dụ như "Nevada Gaming Control Board" (Ủy ban kiểm soát trò chơi Nevada). Tuy nhiên, phân biệt này không được quan sát phổ biến trong thế giới nói tiếng Anh. Ví dụ, ở Vương quốc Anh, cơ quan quản lý hoạt động cờ bạc được gọi là "Gambling Commission" (Ủy ban cờ bạc), chứ không phải "Gaming Commission" (Ủy ban trò chơi). Từ "gaming" được sử dụng phổ biến hơn kể từ sự gia tăng của trò chơi máy tính và trò chơi điện tử để mô tả các hoạt động không nhất thiết liên quan đến đánh cược, đặc biệt là trò chơi trực tuyến, tuy vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn định nghĩa cũ là định nghĩa chính trong từ điển thông thường. "Gaming" cũng đã được sử dụng để né tránh luật pháp về "gambling". Truyền thông và những người khác đã sử dụng một thuật ngữ hoặc một thuật ngữ khác để đặt nền tảng cho cuộc trò chuyện về các chủ đề này, dẫn đến sự thay đổi nhận thức trong công chúng.

Lịch sử
Cờ bạc xuất hiện từ thời kỳ đồ đá cũ, khi lịch sử vẫn chưa được viết lại. Ở vùng đất Mesopotamia, người ta sử dụng xúc xắc sáu mặt sớm nhất, khoảng 3000 năm trước Công nguyên. Tuy nhiên, chúng được làm từ astragali, các hạt xương đã tồn tại hàng ngàn năm trước đó. Ở Trung Quốc, người ta đã rất phổ biến việc đánh bạc từ thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên, và cược vào những trận đấu giữa các con vật đã trở nên phổ biến. Trò chơi xổ số và domino (nguồn gốc của Pai Gow) đã xuất hiện ở Trung Quốc vào đầu thế kỷ thứ 10.

Bài bài xuất hiện vào thế kỷ thứ 9 ở Trung Quốc. Có hồi ký ghi lại việc đánh bạc ở Nhật Bản ít nhất từ thế kỷ thứ 14.

Trò chơi bài Poker, một trò chơi đánh bạc nổi tiếng ở Hoa Kỳ, xuất phát từ trò chơi Ba Tây có tên là As-Nas ở Ba Tư, đã tồn tại từ thế kỷ 17.

Casino đầu tiên được biết đến là Ridotto, và nó bắt đầu hoạt động từ năm 1638 tại thành phố Venice, Ý.

Vương quốc Anh

Trải qua nhiều thế kỷ, đánh bạc đã trở thành một hoạt động giải trí chính phổ biến ở Vương quốc Anh. Nữ hoàng Elizabeth I phê chuẩn tổ chức một cuộc xổ số vào năm 1569. Đua ngựa đã trở thành một chủ đề ưa thích trong hơn ba thế kỷ. Hoạt động này đã được quy định chặt chẽ. Lịch sử cho thấy rằng phần lớn sự phản đối đến từ các tín đồ không tuân theo (Nonconformist Protestants) và các nhà cải cách xã hội.

Hoa Kỳ

Đánh bạc đã trở thành một hoạt động phổ biến ở Hoa Kỳ trong nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, trong suốt thời gian đó, luật pháp đã hạn chế đánh bạc ở nhiều khu vực. Vào đầu thế kỷ 20, đánh bạc gần như bị cấm hoàn toàn trên toàn bộ Hoa Kỳ và trở thành một hoạt động không hợp pháp, điều này đã làm tăng sự phát triển của mafia Mỹ và các tổ chức tội phạm khác. Ở cuối thế kỷ 20, thái độ của công chúng đối với đánh bạc đã thay đổi và các luật pháp chống đánh bạc cũng đã được nới lỏng.

Pháp lý
Nhiều địa phương cũng như quốc gia, hoặc cấm cờ bạc hoặc kiểm soát nó chặt chẽ bằng cách cấp phép. Các quy định như vậy thường dẫn đến du lịch cờ bạc và cờ bạc bất hợp pháp trong các quốc gia mà nó không được cho phép. Sự tham gia của các chính phủ, thông qua các quy định và thuế, đã dẫn đến một kết nối chặt chẽ giữa các chính phủ và các tổ chức trò chơi, nơi cờ bạc hợp pháp cung cấp doanh thu chủ yếu cho ngân sách, chẳng hạn như tại các vùng lãnh thổ Monaco hoặc Macao.

Có luật yêu cầu rằng tỷ lệ cược trong các thiết bị chơi game là ngẫu nhiên theo thống kê, để ngăn chặn việc cản trở một số kết quả trả tiền thưởng cao. Vì các kết quả thưởng phạt cao có xác suất rất thấp, sự thiên vị cho nhà cái dễ dàng bị bỏ qua trừ khi tỷ lệ cược được kiểm tra một cách cẩn thận.

Hầu hết các khu vực pháp lý mà cho phép đánh bạc đòi hỏi người tham gia phải trên một độ tuổi nhất định. Trong một số khu vực pháp lý, tuổi cờ bạc khác nhau tùy thuộc vào loại cờ bạc. Ví dụ, ở nhiều bang của Mỹ, người chơi phải trên 21 tuổi mới được vào sòng bạc, nhưng có thể mua một vé xổ số khi đến tuổi 18.

Thu hồi tài sản
Theo Thông luật, chủ yếu là hệ thống pháp luật Anh, một hợp đồng đánh bạc có thể không cung cấp cho một casino quyền được mua, cho phép thu hồi vốn bị đánh cắp trong một số tình huống. Trong vụ kiện Lipkin Gorman v Karpnale Ltd, có một luật sư đã sử dụng tiền bị đánh cắp để đánh bạc tại một sòng bạc, Thượng Nghị viện Vương quốc Anh bác bỏ phán quyết trước đây của Tòa án thượng thẩm, bắt các sòng bạc trả lại tiền bị đánh cắp cho người bị mất tiền. Tiền lệ của Luật Hoa Kỳ có phần tương tự.

Tôn giáo
Quan điểm tôn giáo về cờ bạc khác biệt khá nhiều. Các bài thơ Hindu cổ xưa như Lament của Gambler và Mahabharata làm chứng cho sự phổ biến của cờ bạc trong xã hội Ấn Độ cổ đại. Tuy nhiên, các văn bản Arthashastra (khoảng thế kỷ 4 TCN) khuyến cáo đánh thuế và kiểm soát cờ bạc. Chính quyền Do Thái cổ đại phản đối cờ bạc, thậm chí con bạc chuyên nghiệp được cho là không đủ điều kiện làm chứng tại tòa án.

Giáo hội Công giáo cho rằng không có trở ngại về đạo đức đối với đánh bạc, miễn là đánh bạc công bằng, tất cả người chơi đều có một cơ hội hợp lý để thắng bạc và không có gian lận liên quan, các bên liên quan không biết trước kết quả đặt cược (trừ khi họ đã tiết lộ thông tin này). Cờ bạc đã thường được xem như là tệ nạn xã hội, với các hậu quả được ghi chép trong các tác phẩm châm biếm của Balzac. Vì những lý do xã hội và tôn giáo, pháp lý của hầu hết các nước hạn chế cờ bạc, và Pascal cũng chủ trương như vậy miễn là các điều kiện sau đây được đáp ứng; các con bạc có thể đủ khả năng chấp nhận thua cược, dừng lại khi đã đạt giới hạn, động cơ đánh bạc chỉ là giải trí và không thu lợi cá nhân dẫn đến việc "yêu tiền" hoặc đánh bạc để kiếm sống. Nói chung, các giám mục Công giáo có quan điểm phản đối đánh bạc với lý do nó cám dỗ mọi người quá thường xuyên và tạo ra các vấn đề, có thể dẫn đến nghiện cờ bạc, đặc biệt là tác động tiêu cực đến người nghèo; đôi khi họ cũng trích dẫn tác dụng phụ như làm tăng việc cho vay nặng lãi, mại dâm, tham nhũng, vô đạo đức của công chúng. Trong ít nhất một trường hợp, các giám mục ở đối diện với sòng bạc đã bán đất được sử dụng để xây dựng nó. Một số mục sư giáo xứ cũng đã phản đối sòng bạc với lý do bổ sung: Họ sẽ mất khách hàng từ trò chơi bingo tại nhà thờ và lễ hội hàng năm, nơi các trò chơi như blackjack, roulette, craps, và poker được sử dụng để gây quỹ từ thiện cho nhà thờ.

Mặc dù luật sharia có nhiều cách giải thích trong thế giới Hồi giáo, đồng thuận của các ulema với cờ bạc là haraam (tội lỗi). Trong nhận định đưa ra trong quá trình cấm cờ bạc, các luật gia Hồi giáo mô tả cờ bạc như là hành động phi Koran và có hại cho cộng đồng Hồi giáo. Các thuật ngữ Hồi giáo cho cờ bạc là maisar, tuy vậy nó có nghĩa khác là tiền nhanh. Trong các vùng của thế giới thực hiện pháp luật sharia đầy đủ như Aceh, hình phạt cho các con bạc người Hồi giáo có thể lên tới 12 roi hoặc phạt tù một năm, và phạt tiền đối với những người cung cấp địa điểm chơi cờ bạc. Một số quốc gia Hồi giáo cấm cờ bạc; hầu hết các nước khác quản lý nó chặt chẽ.

Đạo Phật
Đức Phật đã xác định cờ bạc là nguồn gốc của sự phá hủy trong Kinh Singalovada.

Đạo Hindu
Các bài thơ Hindu cổ như "Than vãn của kẻ đánh bạc" và "Mahabharata" chứng tỏ sự tồn tại của cờ bạc trong xã hội Ấn Độ cổ đại, đồng thời nhấn mạnh tác động tiêu cực của nó. Văn bản "Arthashastra" (khoảng thế kỷ 4 trước Công nguyên) khuyến nghị thuế và kiểm soát đánh bạc.

Do Thái giáo
Các nhà lãnh đạo Do Thái cổ xưa không tán thành việc đánh bạc, thậm chí không cho phép người đánh bạc chuyên nghiệp làm chứng trong tòa án.

Kitô giáo

Công giáo
Giáo hội Công giáo cho rằng không có cản trở đạo đức nào đối với đánh bạc, miễn là nó công bằng, tất cả những người đặt cược có cơ hội thắng hợp lý, không có gian lận, và các bên liên quan không có thông tin thực tế về kết quả đặt cược (trừ khi họ đã tiết lộ thông tin này), và miễn là đáp ứng các điều kiện sau đây: người đánh cờ có đủ khả năng để thua cược và dừng lại khi đạt đến giới hạn, và động cơ là để giải trí và không phải là lợi ích cá nhân dẫn đến "sự yêu của tiền" hoặc làm thu nhập. Nhìn chung, các giám mục Công giáo đã phản đối việc đánh bạc ở các sòng bạc vì nó thường xuyên kích thích con người trở thành nghiện cờ bạc hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đặc biệt đối với người nghèo; họ đôi khi cũng đề cập đến các tác động phụ như tăng cường cho vay nặng lãi, mại dâm, tham nhũng và tội phạm công cộng chung. Một số linh mục giáo xứ cũng chống lại sòng bạc vì lý do thêm là nó sẽ cướp khách hàng của trò Bingo và các lễ hội hàng năm của nhà thờ, nơi các trò chơi như blackjack, roulette, craps và poker được sử dụng để gây quỹ. Thánh Tôma Aquino đã viết rằng đánh bạc nên bị cấm đặc biệt khi người đặt cược thua là dưới tuổi vị thành niên hoặc không có khả năng đồng ý với giao dịch. Đánh bạc thường được coi là có hệ quả xã hội, như được châm biếm bởi Balzac. Vì các lý do xã hội và tôn giáo này, hầu hết các quy định pháp luật hạn chế đánh bạc, như được tán thành bởi Pascal.

Công giáo Kháng cự
Quan điểm về đánh bạc giữa các tôn giáo Công giáo Kháng cự có sự khác biệt, với một số cản trở hoặc cấm thành viên của họ tham gia đánh bạc. Người Mặc áo, theo tư tưởng của ngoại hình thiêng liêng, chống lại đánh bạc vì họ cho rằng đó là một tội lỗi sinh ra từ lòng tham. Các giáo phái khác cản trở đánh bạc bao gồm Hội thánh Chúa Cứu Thế, Hội thánh Phương pháp Hàn Quốc, Hội thánh Wesleyan Cơ đốc giáo, Lữ đoàn Cứu Thế và Hội thánh Nazarene.

Những giáo phái Cơ Đốc khác chống lại đánh bạc bao gồm Mê-nô-nít, Anh em Schwarzenau, Người Tin lành, Giáo Hội Cải cách Cơ đốc giáo ở Bắc Mỹ, Giáo hội Công đồng Tin Lành, Hội thánh Baptist Miền Nam, Hội thánh Cơ Đốc Giáo Mỹ, và Hội thánh Cửu Sắc thái đức Adventista.

Các tôn giáo Cơ Đốc khác
Các nhà thờ khác chống lại đánh bạc bao gồm Nhân chứng Giê-hô-va, Hội Thánh Chúa Jesus Kitô Các Thánh Cuối Cùng, Iglesia ni Cristo, và Hội Thánh Của Chúa Thuộc Về Tất Cả Mọi Người.

Hồi giáo
Có sự nhất trí giữa các Ulema (những nhà học giả Hồi giáo) rằng đánh bạc là haram (cấm hoặc đồi trụy). Trong các luận điểm được đưa ra trong quá trình cấm đánh bạc, các nhà pháp lý Hồi giáo mô tả đánh bạc là không tuân thủ Kinh Quran và tổng quát gây hại cho Ummah Hồi giáo (Cộng đồng). Thuật ngữ tiếng Ả Rập cho đánh bạc là Maisir.

Ở một số khu vực trên thế giới thực hiện toàn bộ Luật Shari'ah, như Aceh, các hình phạt đối với người Hồi giáo đánh bạc có thể lên đến 12 cái roi hoặc tù một năm và tiền phạt đối với những người cung cấp nơi để tiến hành đánh bạc. Một số quốc gia Hồi giáo cấm đánh bạc; hầu hết các quốc gia khác quy định nó.

Đạo Bahá'í
Theo Sách Thiêng Liêng Nhất của Đạo Bahá'í, đoạn 155, đánh bạc bị cấm.

Tại Việt Nam
Theo quy định Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật hình sự năm 2009. Điều 248: Người nào đánh bạc dưới bất kỳ hình thức nào được thua dưới dạng tiền mặt hay hiện vật ít nhất từ 2 hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng đã bị kết án về tội này hoặc tội quy định tại Điều 249 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 5-50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 2-7 năm: "Có tính chất chuyên nghiệp; tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc có giá trị rất lớn hoặc đặc biệt lớn; tái phạm nguy hiểm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 3-30 triệu đồng".

Mặt khác theo quy định tại tiểu mục 6.2 mục 6 Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự thì: Tiền hoặc hiện vật có giá trị từ 1 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng là có giá trị lớn;Tiền hoặc hiện vật có giá trị từ 10 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng</u> là có giá trị rất lớn; Tiền hoặc hiện vật có giá trị từ một trăm triệu đồng trở lên là có giá trị đặc biệt lớn.

Theo Nghị định 06/2017/NĐ-CP về kinh doanh đặt cược đua ngựa và đá bóng quốc tế, cá độ không được coi là hình thức đánh bạc. Công dân Việt Nam từ 21 tuổi trở lên và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật được phép tham gia vào hoạt động này. Tuy nhiên, đến năm 2022, việc triển khai nghị định này vẫn chưa được thực hiện. Do vậy, nó vẫn được xem là hành vi đánh bạc trái phép.

Hậu quả tiêu cực

Các nghiên cứu cho thấy mặc dù nhiều người tham gia cờ bạc như một hình thức giải trí hoặc để kiếm thu nhập, cờ bạc, giống như bất kỳ hành vi nào liên quan đến sự biến đổi trong hóa chất não, có thể trở thành một nghiện hành vi. Nghiện hành vi có thể xảy ra với tất cả những hậu quả tiêu cực trong cuộc sống của một người mà không có vấn đề về sức khỏe vật lý như những người ám thị hay nghiện ma túy và rượu bia.

Nghiện cờ bạc có nhiều triệu chứng. Những người chơi cờ bạc thường đánh cờ để cố gắng lấy lại tiền mà họ đã mất, và một số người đánh cờ để giảm những cảm giác vô ích và lo lắng.

Ở Vương quốc Anh, Cơ quan Tiêu chuẩn Quảng cáo đã chỉ trích một số công ty cá cược vì đăng quảng cáo giả dạng như các bài viết tin tức, gợi ý một cách sai lệch rằng một người đã trả nợ và chi trả chi phí y tế bằng cách đánh cờ trực tuyến. Các công ty này đối diện với nguy cơ bị phạt.

Một nghiên cứu năm 2020 về 32 quốc gia phát hiện ra rằng càng có nhiều hoạt động cờ bạc trong một quốc gia, thì thị trường chứng khoán của quốc gia đó càng không ổn định.

Những định kiến tâm lý
Người chơi cờ bạc có thể có những quan điểm và suy nghĩ không đúng về khả năng xảy ra của các sự kiện và sự ảnh hưởng đến việc đặt cược của họ.

 Ưu tiên cho kết quả có khả năng. Khi chơi cờ bạc, người ta thường ưu tiên đặt cược vào kết quả có khả năng xảy ra cao hơn. Đối với các cuộc thi thể thao, người chơi thường ưa thích đặt cược cho đội yêu thích và có thể chấp nhận mức cược cao hơn để có lợi thế trên kết quả ít có khả năng xảy ra.
 Định kiến Lạc quan/Định kiến Mong muốn. Người chơi cờ bạc thường lạc quan và tin vào khả năng xảy ra của sự kiện. Ví dụ, người hâm mộ đội bóng trong NFL thích đặt cược cho đội của họ với tỷ lệ cược ngang hàng, bất kể số tiền cược là nhỏ hay lớn.
 Khó lòng đặt cược ngược lại với kết quả mong muốn. Mọi người thường không muốn đặt cược ngược lại kết quả mà họ mong muốn vì nó xung đột với niềm tin và lòng trung thành của họ. Người chơi cờ bạc cũng có xu hướng tránh đặt cược chống lại ứng cử viên hoặc đội bóng mà họ ưa thích, dù được đề xuất mức cược thuận lợi. Điều này phản ánh sự đánh đổi giữa lợi ích tài chính và lòng trung thành trong quyết định của họ.
 Định kiến tỷ lệ. Người chơi cờ bạc thường ưa thích các cược với tỷ lệ xấu hơn được lấy từ một mẫu lớn, ví dụ như rút một quả bóng màu đỏ từ một hũ có 89 quả bóng màu đỏ và 11 quả bóng màu xanh, hơn là từ một mẫu nhỏ, ví dụ như rút một quả bóng màu đỏ từ một hũ có 9 quả bóng màu đỏ và 1 quả bóng màu xanh.
 Lỗi tưởng tượng người chơi cờ bạc/định kiến gần đây tích cực.

Tham khảo

Đọc thêm

 Chambers, Kerry. Gambling for profit: Lotteries, gaming machines, and casinos in cross-national focus (U of Toronto press, 2011).
 Ferentzy, Peter, and Nigel Turner. "Gambling and organized crime-A review of the literature." Journal of Gambling Issues 23 (2009): 111–155.
 Ferentzy, Peter, and Nigel E. Turner. A history of problem gambling (Springer-Verlag, 2013)
 Haller, Mark H. "The changing structure of American gambling in the twentieth century." Journal of Social Issues 35.3 (1979): 87–114.
 Richard, Brian. "Diffusion of an economic development policy innovation: Explaining the international spread of casino gambling." Journal of Gambling Studies 26.2 (2010): 287–300.  Online
 Schwartz, David G. Roll The Bones: The History of Gambling (2006), scholarly history with global perspective excerpt

Liên kết ngoài

 Center for Gaming Research – at University of Nevada, Las Vegas
 Institute for the Study of Gambling and Commercial Gaming at the University of Nevada, Reno

Bài cơ bản sơ khai


title: Họ Ô rô

text:
Họ Ô rô (danh pháp khoa học: Acanthaceae) là một họ thực vật hai lá mầm trong thực vật có hoa, chứa khoảng 214-250 chi (tùy hệ thống phân loại) và khoảng 2.500-4.000 loài, trong khi đó các hệ thống phân loại của APG chấp nhận ít chi hơn nhưng lại nhiều loài hơn (khoảng 220 chi và khoảng 4.000 loài).

Phần lớn là cây thân thảo, cây bụi hay dây leo nhiệt đới; một số có gai. Chỉ có một số ít loài sinh sống trong khu vực ôn đới, bốn trung tâm phân bổ chính là khu vực Indo-Malaya, châu Phi, Brasil và Trung Mỹ. Các đại diện của họ này có thể được tìm thấy ở gần như mọi môi trường sinh sống, chẳng hạn trong các rừng rậm và rừng thưa, trong các bụi cây hay trên các cánh đồng và thung lũng ẩm ướt, ven biển và trong các khu vực biển, đầm lầy như là một thành phần của các rừng đước.

Đặc điểm
Các loài trong họ này có các lá đơn, mọc đối xếp chéo chữ thập với mép lá nhẵn (hoặc đôi khi có răng cưa hay thùy). Lá có thể chứa các nang sỏi, nhìn thấy dưới dạng các sọc trên bề mặt. Hoa hoàn hảo, đối xứng hai bên tới gần như đối xứng tỏa tia, các hoa này mọc thành một cụm hoa hoặc là kiểu cành hoa hoặc kiểu xim. Thông thường có lá bắc nhiều màu sắc đối diện với mỗi hoa; ở một vài loài thì lá bắc lớn và sặc sỡ. Đài hoa thông thường là loại 4-5 thùy; tràng hoa hình ống, 2 môi hay 5 thùy; các nhị hoa hoặc là 2 hay 4 được sắp xếp thành cặp và lồng vào tràng hoa; bầu nhụy lớn, 2-lá noãn, với kiểu đính noãn gắn trụ. Quả là loại quả nang 2 ngăn, nứt ra có phần hơi mạnh. Ở phần lớn các loài, hạt gắn liền với cuống móc nhỏ (một loại cán phôi biến đổi) để đẩy chúng ra khỏi quả nang. Hạt là loại không có nội nhũ với các phôi lớn.

Loài quen thuộc với khu vực ôn đới là Acanthus mollis hay ô rô gấu, một loài cây thân thảo sống lâu năm với các lá lớn và cành hoa cao tới 2 m. Các chi nhiệt đới quen thuộc với những người làm vườn có Thunbergia và Justicia.

Chi Mắm (Avicennia), thông thường được đặt trong họ Verbenaceae hay trong họ của chính nó, Avicenniaceae, được Angiosperm Phylogeny Group đưa vào họ Acanthaceae trên cơ sở của nghiên cứu phát sinh loài ở mức phân tử chỉ ra rằng nó cần được gắn liền với họ này.

Phân loại
Họ này được phân chia thành các phân họ và tông như sau:

Phân họ Nelsonioideae
 Phân họ Nelsonioideae Lindl. ex Pfeiff., 1871, đồng nghĩa: Nelsoniaceae Sreemadhavan, 1977, 5 chi, khoảng 170-180 loài.
 Anisosepalum: 3 loài.
 Elytraria (bao gồm cả Tubiflora): 21 loài.
 Nelsonia: 3 loài.
 Saintpauliopsis: 1 loài (Saintpauliopsis lebrunii).
 Staurogyne (bao gồm cả Ancistrostylis, Ebermaiera, Erythracanthus, Gynocraterium, Neozenkerina, Ophiorrhiziphyllon, Staurogynopsis, Zenkerina). Khoảng 140-150 loài.

Phân họ Acanthoideae
 Phân họ Acanthoideae Link: 217 chi, 3.220 loài. Phổ biến khắp thế giới; có nhiều loài hơn tại Tân thế giới, nhưng lại đa dạng về chi hơn tại Cựu thế giới.
 Tông Acantheae: 21 chi, 500 loài. Các chi đa dạng nhất: Aphelandra (170 loài), Blepharis (130 loài).
 Acanthopsis
 Acanthus (bao gồm cả Cheilopsis): Ô rô
 Achyrocalyx
 Aphelandra (bao gồm cả Amathea, Aphelandrella, Cuenotia, Hemisandra, Hydromestus, Lagochilium, Lepidacanthus, Odontophyllum, Sreemadhavana, Strobilorhachis, Synandra): Lá ngựa vằn.
 Blepharis (bao gồm cả Acanthodium, Blepharacanthus, Trichacanthus): Tai rìa.
 Crossandra (bao gồm cả Harrachia, Pleuroblepharis, Polythrix, Strobilacanthus): Hỏa hoàng
 Crossandrella
 Cynarospermum
 Cyphacanthus
 Encephalosphaera
 Geissomeria
 Holographis (bao gồm cả Berginia, Lundellia, Pringleophytum)
 Neriacanthus (bao gồm cả Aphanandrium)
 Orophochilus
 Rhombochlamys
 Salpixantha (bao gồm cả Salpingantha, Salpinxantha)
 Sclerochiton (bao gồm cả Butayea, Isacanthus, Pseudoblepharis)
 Stenandriopsis
 Stenandrium
 Streptosiphon
 Xantheranthemum
 Tông Ruellieae: 44 chi. Các chi đa dạng nhất Strobilanthes (250 loài), Ruellia (250 loài).
 Acanthopale
 Apassalus
 Benoicanthus
 Bravaisia (bao gồm cả Androcentrum, Onychacanthus)
 Brillantaisia (bao gồm cả Leucoraphis, Leucorhaphis, Plaesianthera, Ruelliola)
 Brunoniella
 Calacanthus
 Dischistocalyx (bao gồm cả Distichocalyx)
 Duosperma (bao gồm cả Disperma)
 Dyschoriste (bao gồm cả Calophanes, Chaetacanthus, Phillipsia): Đi khốt
 Echinacanthus
 Epiclastopelma (bao gồm cả Sooia)
 Eranthemum (bao gồm cả Daedalacanthus)
 Eremomastax (bao gồm cả Paulowilhelmia)
 Hemiadelphis
 Hemigraphis
 Heteradelphia
 Hygrophila (bao gồm cả Asteracantha, Cardanthera, Kita, Nomaphila, Synnema)
 Ionacanthus
 Kosmosiphon
 Leptosiphonium
 Louteridium (bao gồm cả Neolindenia)
 Lychniothyrsus
 Mellera (bao gồm cả Onus)
 Mimulopsis
 Pararuellia
 Petalidium (bao gồm cả Pseudobarleria)
 Phaulopsis (bao gồm cả Micranthus, Phaylopsis)
 Physacanthus (bao gồm cả Haselhoffia)
 Pseudoruellia
 Ruellia (bao gồm cả Aphragmia, Arrhostoxylum, Blechum, Copioglossa, Cryphiacanthus, Dinteracanthus, Dipteracanthus, Endosiphon, Eusiphon, Gymnacanthus, Gymnacanthus, Neowedia, Nothoruellia, Ophthalmacanthus, Pattersonia, Pentstemonacanthus, Polylychnis, Sclerocalyx, Stemonacanthus, Stenoschista, Stephanophysum, Tacoanthus, Tremacanthus, Ulleria): quả nổ.
 Ruelliopsis
 Sanchezia (bao gồm cả Steirosanchezia)
 Santapaua
 Satanocrater (bao gồm cả Haemacanthus)
 Sautiera
 Spirostigma
 Stenothyrsus
 Strobilanthes (bao gồm cả Adenacanthus, Adenostachya, Aechmanthera, Baphicacanthus, Buteraea, Carvia, Championella, Clarkeasia, Ctenopaepale, Didyplosandra, Diflugossa, Ditrichospermum, Dossifluga, Echinopaepale, Endopogon, Eriostrobilus, Gantelbua, Goldfussia, Gutzlaffia, Gymapsis, Hymenochlaena, Kanjarum, Kjellbergia, Lamiacanthus, Larsenia, Leptacanthus, Lissospermum, Listrobanthes, Mackenziea, Microstrobilus, Nilgirianthus, Pachystrobilus, Parachampionella, Paragoldfussia, Paragutzlaffia, Parastrobilanthes, Parasympagis, Perilepta, Phlebophyllum, Pleocaulus, Pseudaechmanthera, Pseudostenosiphonium, Pteracanthus, Pteroptychia, Pyrrothrix, Semnostachya, Semnothyrsus, Sericocalyx, Sinthroblastes, Stenosiphonium, Supushpa, Sympagis, Taeniandra, Tarphochlamys, Tetraglochidium, Tetragoga, Tetragompha, Thelepaepale, Triaenacanthus, Triaenanthus, Xanthostachya, Xenacanthus): Cham biên, chùy hoa.
 Strobilanthopsis (bao gồm cả Psacadopaepale, Pseudacanthopale)
 Suessenguthia
 Trichanthera
 Trichosanchezia
 Zygoruellia
 Tông Justicieae: 105 chi. Các chi đa dạng nhất: Justicia (600 loài), Ptysiglottis (60 loài).
 Afrofittonia (bao gồm cả Talbotia)
 Ambongia
 Ancistranthus
 Angkalanthus (bao gồm cả Ancalanthus)
 Anisacanthus
 Anisotes (bao gồm cả Himantochilus, Macrorungia, Symplectochilus)
 Aphanosperma
 Ascotheca
 Asystasia (bao gồm cả Asystasiella, Dicentranthera, Isochoriste, Parasystasia, Styasasia): Biến hoa, thập vạn thác, song biển.
 Ballochia
 Brachystephanus (bao gồm cả Oreacanthus)
 Calycacanthus
 Carlowrightia (bao gồm cả Cardiacanthus, Croftia)
 Celerina
 Cephalacanthus
 Chalarothyrsus
 Chamaeranthemum (bao gồm cả Chameranthemum)
 Chileranthemum (bao gồm cả Trybliocalyx)
 Chlamydocardia
 Chlamydostachya
 Chorisochora
 Clinacanthus: Mảnh cộng, lá cầm, bìm bịp, xương khỉ.
 Clistax
 Codonacanthus: Gai chuông
 Conocalyx
 Cosmianthemum
 Cyclacanthus: Luân rô
 Danguya
 Dasytropis
 Dichazothece
 Dicladanthera
 Dicliptera (bao gồm cả Brochosiphon, Dactylostegium): Lưỡng thiệt, lá diễn, cửu căn, cây gan heo, hạ mái phù.
 Ecbolium: Đao loan, dao loan.
 Filetia
 Fittonia (bao gồm cả Adelaster)
 Glossochilus
 Graptophyllum
 Gypsacanthus
 Harpochilus
 Henrya (bao gồm cả Solenoruellia)
 Herpetacanthus (bao gồm cả Standleyacanthus)
 Hoverdenia
 Hypoestes (bao gồm cả Amphiestes, Periestes)
 Ichthyostoma
 Isoglossa (bao gồm cả Chingiacanthus, Ecteinanthus, Leda, Plagiotheca, Rhytiglossa, Schliebenia, Strophacanthus)
 Isotheca
 Jadunia
 Juruasia
 Justicia (bao gồm cả Acelica, Adhatoda, Amphiscopia, Anisostachya, Aulojusticia, Beloperone, Bentia, Calliaspidia, Calophanoides, Calymmostachya, Centrilla, Chaetochlamys, Chaetothylax, Chaetothylopsis, Chiloglossa, Corymbostachys, Cyphisia, Cyrtanthera, Cyrtantherella, Dianthera, Dimanisa, Drejerella, Duvernoia, Dyspemptemorion, Emularia, Ethesia, Gendarussa, Glosarithys, Harnieria, Heinzelia, Hemichoriste, Heteraspidia, Ixtlania, Jacobinia, Kuestera, Libonia, Linocalyx, Lophothecium, Lustrinia, Mananthes, Neohallia, Nicoteba, Orthotactus, Petalanthera, Plagiacanthus, Plegmatolemma, Porphyrocoma, Psacadocalymma, Pupilla, Rhacodiscus, Rhaphidospora, Rhiphidosperma, Rhyticalymma, Rodatia, Rostellaria, Rostellularia, Saglorithys, Salviacanthus, Sarojusticia, Sarotheca, Sericographis, Simonisia, Siphonoglossa, Solenochasma, Stethoma, Tabascina, Thalestris, Thamnojusticia, Tyloglossa): xuân tiết
 Kalbreyeriella
 Kudoacanthus
 Leptostachya
 Linariantha
 Mackaya (bao gồm cả Odontonemella)
 Marcania
 Megalochlamys
 Megalostoma
 Megaskepasma
 Melittacanthus
 Metarungia
 Mexacanthus
 Mirandea
 Monechma (bao gồm cả Pogonospermum, Schwabea)
 Monothecium
 Odontonema (bao gồm cả Diateinacanthus, Thyrsacanthus)
 Oplonia (bao gồm cả Anthacanthus, Forsythiopsis)
 Pachystachys
 Pelecostemon
 Peristrophe (bao gồm cả Psiloesthes, Ramusia)
 Phialacanthus
 Phidiasia
 Podorungia (bao gồm cả Warpuria)
 Poikilacanthus
 Populina
 Pranceacanthus
 Pseuderanthemum (bao gồm cả Antheliacanthus, Buceragenia, Chrestienia, Morsacanthus, Siphoneranthemum)
 Pseudodicliptera (bao gồm cả Delphinacanthus)
 Psilanthele
 Ptyssiglottis (bao gồm cả Ancylacanthus, Hallieracantha, Oreothyrsus, Polytrema)
 Pulchranthus
 Razisea (bao gồm cả Kolobochilus)
 Rhinacanthus
 Ritonia
 Rungia: Rung.
 Ruspolia
 Ruttya (bao gồm cả Haplanthera)
 Salpinctium
 Samuelssonia
 Sapphoa
 Schaueria
 Sebastiano-schaueria
 Spathacanthus
 Sphacanthus
 Sphinctacanthus
 Stenostephanus (bao gồm cả Cylindrosolenium, Gastranthus, Glockeria, Habracanthus, Hansteinia, Kalbreyeracanthus, Syringidium)
 Streblacanthus (bao gồm cả Sciaphyllum)
 Tessmanniacanthus
 Tetramerium (bao gồm cả Averia)
 Thyrsacanthus (bao gồm cả Drejera)
 Thysanostigma
 Trichaulax
 Trichocalyx
 Vavara
 Xerothamnella
 Yeatesia (bao gồm cả Gatesia)
 Tông Barlerieae: Khoảng 13 chi và 420 loài. Chi đa dạng nhất Barleria (300 loài).
 Acanthostelma
 Acanthura
 Barleria (bao gồm cả Barleriacanthus, Barlerianthus, Barleriosiphon, Barlerites, Dicranacanthus, Isaloa, Parabarleria, Prionitis, Pseudo-Barleria): Hoa chông, gai kim.
 Barleriola
 Borneacanthus
 Boutonia (bao gồm cả Periblema)
 Chroesthes: Đài mác
 Crabbea
 Golaea
 Hulemacanthus
 Lasiocladus (bao gồm cả Synchoriste)
 Lepidagathis (bao gồm cả Apolepsis, Liberatia, Lindauea, Lophostachys, Teliostachya, Volkensiophyton)
 Pericalypta
 Tông Andrographidae: Khoảng 7 chi và 75 loài.
 Andrographis (bao gồm cả Haplanthoides, Haplanthus, Indoneesiella): Xuyên tâm liên
 Cystacanthus: Gai phổng, hỏa rô.
 Diotacanthus
 Graphandra
 Gymnostachyum (bao gồm cả Cryptophragmium, Odontostigma, Parajusticia, Petracanthus): Ẩn mạc
 Haplanthodes (bao gồm cả Bremekampia)
 Phlogacanthus (bao gồm cả Meninia)
 Tông Whitfieldieae: 8 chi
 Camarotea
 Chlamydacanthus
 Forcipella
 Lankesteria
 Leandriella
 Theileamea
 Vindasia
 Whitfieldia (bao gồm cả Leiophaca, Pounguia, Stylarthropus)
 Nhóm Neuracanthus
 Neuracanthus
 Khác
 Leucobarleria. Có thể gộp trong Neuracanthus.
 Dolichostachys
 Gymnophragma

Các tông Barlerieae, Andrographideae, Whitfieldieae và nhóm Neuracanthus hợp lại thành cái gọi là nhánh BAWN.

Phân họ Thunbergioideae
 Phân họ Thunbergioideae Kosteletzky: Khoảng 5 chi và 190 loài. Các chi đa dạng nhất Thunbergia (90-150 loài), Mendoncia (90 loài). Phân bố chủ yếu tại châu Mỹ nhiệt đới, châu Phi đại lục, Madagascar; một ít loài tại Đông Nam Á và Malesia.
 Anomacanthus (bao gồm cả Gilletiella)
 Mendoncia (bao gồm cả Afromendoncia, Lirayea, Monachochlamys)
 Meyenia
 Pseudocalyx
 Thunbergia (bao gồm cả Flemingia, Hexacentris): cát đằng.

Phân họ Avicennioideae
 Phân họ Avicennioideae Miers: 1 chi, 8 loài. Đôi khi tách riêng thành họ Avicenniaceae.
 Avicennia (bao gồm cả Sceura)

Thư viện ảnh

Liêt kết ngoài
 Acanthaceae trong Đa dạng sự sống.
 Acanthaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu.  http://delta-intkey.com
  (abstract here).

Tham khảo


title: Geitoneura minyas

text:
Geitoneura minyas, hay Western Xenica  là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae, được tìm thấy ở tây nam Tây Úc.

Sải cánnh dài khoảng 3,5 cm.

Chú thích

Tham khảo

Geitoneura


title: Pectinivalva endocapna

text:
Pectinivalva endocapna là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy dọc theo tây nam bờ biển của Tây Úc.

Sải cánh dài 4.7-5.7 mm đối với con đực và about 5.5 mm đối với con cái.

Ấu trùng có thể ăn Eucalyptus species. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Nepticulidae (Lepidoptera): Redescription of the named species

Pectinivalva


title: Undulambia

text:
Undulambia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài

Undulambia albitessellalis
Undulambia arnoulalis
Undulambia asaphalis
Undulambia cantiusalis (Schaus, 1924)
Undulambia cymialis (Hampson, 1907)
Undulambia dendalis
Undulambia electrale (Dyar, 1914)
Undulambia flavicostalis
Undulambia fovecosta
Undulambia fulvicolor
Undulambia fulvitinctalis (Hampson, 1897)
Undulambia grisealis (Hampson, 1906)
Undulambia hemigrammalis
Undulambia intortalis
Undulambia jonesalis
Undulambia leucocymalis (Hampson, 1906)
Undulambia leucostictalis
Undulambia lindbladi B. Landry in Landry & Roque-Albelo, 2006
Undulambia marconalis
Undulambia niveiplagalis (Hampson, 1917)
Undulambia oedizonalis (Hampson, 1906)
Undulambia perornatalis (Schaus, 1912)
Undulambia phaeochroalis (Hampson, 1906)
Undulambia polystichalis
Undulambia rarissima Munroe, 1972
Undulambia semilunalis
Undulambia striatalis (Dyar, 1906)
Undulambia symphorasalis (Schaus, 1924)
Undulambia tigrinale
Undulambia vitrinalis (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Musotiminae


title: Idiocera glabriapicalis

text:
Idiocera glabriapicalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Afrotropic