title: Kết giới sư

text:
là một bộ truyện tranh siêu nhiên Nhật Bản được viết và minh họa bởi Tanabe Yellow. Truyện được đăng định kì trên tạp chí Shōnen Sunday của Shogakukan từ 2003 đến 2011, và được Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành ở Việt Nam. Bộ truyện cũng đã được Sunrise chuyển thể thành 52 tập phim hoạt hình và được phát sóng từ tháng 10 năm 2006 đến tháng 2 năm 2008. Nội dung nói về một Kết giới sư trẻ tên Yoshimori Sumimura và hành trình tiêu diệt yêu ma của cậu bằng phép kết giới gia truyền. Tác phẩm đã nhận được Giải Manga Shogakukan 2007 cho hạng mục manga shōnen

Sơ lược cốt truyện

500 năm trước, tại một vùng đất màu mỡ, có vị lãnh chúa tên Karasumori đã mang trong mình một sức mạnh tâm linh kỳ bí mà chính ông cũng không hề biết. Chính nguồn sức mạnh đó đã thu hút những con yêu quái đến, làm cuộc sống của người dân trong thành không khi nào được yên ổn. Do đó họ đã mời một vị pháp sư đến để diệt trừ yêu quái, pháp sư Hazama Tokimori sư tổ hệ phái Hazama. Lượng yêu quái đến càng nhiều, Hazama cũng không thể ngăn chặn hết, rồi ông lâm bệnh nặng. Trong khi đó, nguồn sức mạnh tâm linh của lãnh chúa ngày càng mạnh và yêu quái tìm đến cũng ngày một nguy hiểm hơn. Đến một ngày, khi pháp sư Hazama trở vào thành sau 3 ngày ốm nặng thì cả thành đã chìm trong tang tóc, cả dòng họ Karasumori đều diệt vong. Vị lãnh chúa cùng nguồn sức mạnh bí ẩn đó được chôn sâu dưới lòng đất, nhưng loài yêu quái hàng đêm vẫn kéo nhau về vùng đất đó, để mong có một ngày chiếm được nguồn sức mạnh tâm linh, thống trị cả thế gian.

Ngày nay, vùng đất dữ hay còn gọi là khu rừng quạ, lại là khuôn viên của trường trung học Karasumori cấp 2 và 3. Sư tổ Hazama Tokimori đã truyền lại thuật kết giới cho hai đệ tử của mình, cũng là hai chủ nhân của hai dòng họ nổi tiếng trong giới pháp sư là Sumimura (墨村: Mặc Thôn) và Yukimura (雪村: Tuyết Thôn). Truyền nhân chính thức có dấu phương ấn hình vuông màu đen, trên lòng tay trái đối với dòng họ Sumimura và trên ngực trái đối với dòng họ Yukimura. Hai dòng họ cùng tồn tại và cùng làm nhiệm vụ bảo vệ vùng đất Karasumori. Họ dùng phép kết giới để tiêu diệt yêu quái nên họ được gọi là kết giới sư, tên bộ truyện bắt đầu từ đấy.

400 năm qua, từng thế hệ trải qua, từng thành viên của hai dòng họ cùng nhau bảo vệ vùng đất, đến truyền nhân chính thức đời thứ 22 của hai dòng họ là cậu bé  và cô bé . Chính truyền thống của dòng họ, khiến họ không giống như bất kì đứa trẻ nào khác, hàng đêm trong lúc tất cả đều ngủ yên, Yoshimori (14 tuổi) và Tokine (16 tuổi) phải tuần tra xung quanh trường học, bảo vệ bình yên nơi đây. Yoshimori được miêu tả và một cậu bé bộp chộp, lười biếng, hay ngủ. Chính Tokine là người giúp cậu ngày càng trưởng thành hơn, qua các cuộc chiến với những ác ma bình thường, đến đối đầu với những âm mưu đen tối của các pháp sư biến chất trong tổ chức Hội kín (裏会) cậu bé bộc lộ những khả năng diệu kỳ mà cũng chính cậu cũng không thể ngờ tới.

Sự thật
Quay về 400 năm trước, khi đó sư tổ Hazama Tokimori xuất thân là 1 người mồ côi, đó cũng chính là động lực mà ngài đã tập luyện sức mạnh nhưng sức mạnh đó không được người thường công nhận. Rồi Tokimori lang thang đến nhà gia tộc của Karasumori, ở đây rất thu hút yêu quái vì sức mạnh tâm linh của công chúa nhà Karasumori tên là Tsukikage. Tokimori bảo vệ công chúa và theo thời gian 2 người yêu nhau và có với nhau đứa con gọi là Chusinmaru. Từ lúc công chúa có mang thì Tokimori đã bị đuổi khỏi Karasumori, mong muốn cho đứa con của mình được sinh ra khỏe mạnh nhất mà Tokimori đã nghiên cứu những cấm thuật rồi áp dụng lên con mình. Ngay sau khi sinh ra đứa trẻ thì cũng là lúc công chúa qua đời. Sau khi tìm hiểu thì chính là do sức mạnh được xem là do "bị nguyền rủa" của Chusinmaru mà công chúa và tất cả mọi người trong thành đều bị chết. Bản thân ngài Tokimori lúc bấy giờ cũng đã nhận ra là đã thực sự sai lầm khi cho Chusinmaru một sức mạnh lớn đến như vậy. Nhà Karasumori hoàn toàn sụp đổ. Sức mạnh của đứa bé truyền cho ma quỷ khi tiếp xúc và ngày càng tăng lên và ngay cả đứa bé cũng không nhận thức được sức mạnh của bản thân mình. Tokimori tìm cách phong ấn nguồn sức mạnh này và cố gắng tìm một nơi yên bình cho đứa bé sinh sống, và cuối cùng ông ấy tìm đến được khu rừng quạ, cố gắng thuyết phục vị thần của khu rừng nhường cho mình vùng đất này. Tiếp đến Tokimori tạo ra một tòa thành màu đen dưới trường hoc-nơi đứa bé sinh sống- nhưng cũng không thể phong ấn hoàn toàn nguồn sức mạnh này. Tokimori lập ra và rèn dũa cho 2 tổ tiên nhà Sumimura và Yukimura và gắn liền họ với việc bảo vệ vùng đất này. Như vậy, sự thật của nguồn sức mạnh Karasumori chính là đứa con của tổ sư phái Hazama Tokimori và công chúa của gia tộc Karasumori.

Phép kết giới phái Hazama
Thuật kết giới là tên một loại thuật được sử dụng trong truyện kết giới sư. Thuật được sáng chế bởi sư tổ Hazama Tokimori , tuy đơn giản mà hết sức hiệu quả, thuật nhằm tạo ra một hộp kết giới dùng để tiêu diệt yêu ma, hay bảo vệ kết giới sư tránh sự mọi tấn công. Thuật kết giới hình thành có dạng to, nhỏ hay có nhiều hình dạng khác nhau tùy thuộc vào người tạo ra, nhưng đơn giản nhất là khối vuông.

Hai dòng họ Sumimura và Yukimura sử dụng  để tiêu diệt các ayakashi (yêu quái). Theo lời Sumimura Shigemori (ông ngoại của Sumimura Yoshimori) phép thuật này là sự kết hợp tiện ích và hiệu quả các khả năng của kết giới. Các bước của phép thuật này bao gồm:

 : Chỉ định mục tiêu.
 : Xác định nơi đặt kết giới.
 : Tạo kết giới (thường có hình hộp chữ nhật) bao quanh mục tiêu.
 : Làm tan kết giới nhưng không gây ảnh hưởng đến mục tiêu bên trong.
 : Phá hủy kết giới và tiêu diệt mục tiêu bên trong.
 : Mở một cánh cửa sang thế giới khác nhằm chuyển những mảnh còn lại của yêu quái đi để chúng không tái sinh được nữa, để thực hiện phép thuật này cần sử dụng một shakujo.
 : Một phép thuật cho phép kết giới sư chặn một đòn tấn công hay tiêu diệt kẻ thù. Tuỳ thuộc vào sức mạnh của kết giới sư, tuyệt kết giới có thể xuất hiện dưới dạng một quả cầu đen hay những dạng biến đổi khác. Vì thường được tạo ra do sự chi phối của những cảm xúc tiêu cực nên không được lạm dụng phép thuật này.
 : Là một phép thuật tạo nên một sợi chỉ có sức mạnh được dùng để trói, bắt hay làm biến dạng bằng cách thắt chặt lại. niệm mịch thoát ra từ lòng bàn tay của kết giới sư. Phong ấn trên cổ của Madarao, linh hồn đồng hành của Yoshimori, là các hạt được xâu lại bằng niệm mịch.
 : Một phép thuật dùng để phá hủy một kết giới của người khác. Tokine đã cố gắng dùng phép này để hủy kết giới của Yoshimori ở Kokuborou nhưng không được vì kết giới của cậu ấy quá chắc chắn.
 : Phép thuật khôi phục, sửa chữa lại một vật.
 : Những hình nhân bằng giấy làm theo mện lệnh của kết giới sư.
 : Một trạng thái mà khi đó kết giới sư không bị chi phối bởi bất cứ cảm xúc nào, trạng thái này giúp nâng cao tốc độ, sức mạnh và hiệu quả của kết giới.

Giới thiệu nhân vật

Các nhân vật chính

! Giới thiệu
|-----
| Sumimura Yoshimori (14 tuổi) là truyền nhân thứ 22 của nhà Sumimura. Ý chí, thể lực, khả năng sử dụng kết giới tốt nhưng suy nghĩ còn thiếu chín chắn, bộp chộp, ham ngủ và học hành khá tệ. Yoshimori luôn đối xử chân thật, tốt bụng đối với mọi người xung quanh, có tình cảm với cô bạn "đồng nghiệp" Tokine nhưng chưa dám thổ lộ. Dù có vẻ ngoài khá vô tư nhưng thật ra cậu luôn suy nghĩ tìm cách phong ấn khu rừng quạ cùng nguồn sức mạnh Karasumori để mang đến sự bình yên vĩnh viễn cho vùng đất này.

Phép thuật đặc biệt: Tuyệt kết giới, đạt được trạng thái vô thường.
|-----
| Yukimura Tokine (16 tuổi) là truyền nhân thứ 22 của nhà Yukimura. Tuy thể lực của cô kém hơn Yoshimori nhưng ý chí và đặc biệt là kĩ thuật không hề kém cạnh. Tokine sớm có suy nghĩ chín chắn, đề cao nhiệm vụ bảo vệ khu rừng quạ nên luôn mắng Yoshimori mỗi khi cậu hành động không đúng nhiệm vụ. Từ nhỏ, cô luôn coi Yoshimori như một đứa em, có lần vì bảo vệ cậu mà cô bị một vết thương lớn trên cánh tay và bị để lại sẹo. Nhưng càng lớn lên cô càng ý thực rõ ràng được thực lực của Yoshimori và dần coi cậu như một đồng nghiệp ngang hàng.Qua lần được Yoshimori và mọi người cứu thoát khỏi đảo Trảm, Tokine dần dần tin tưởng Yoshimori hơn

Phép thuật đặc biệt: Kết giới nhiều tầng, đi xuyên tường, cảm nhận bùa chú bằng tay.
|}

Một số nhân vật phụ

! Giới thiệu
|-----
| Bà Yukimura Tokiko và ông Sumimura Shigemori là truyền nhân thứ 21 của phái Hazama. Bà Tokiko là bà nội của Tokine và ông Shigemori là ông ngoại cả Yoshimori. Dù lúc trẻ hai người khá hòa thuận nhưng khi "về hưu" (nhường trách nhiệm chính coi sóc rừng quạ cho hai đứa cháu) thì luôn hạnh họe nhau. Ở thế hệ truyền nhân này bà Tokiko có phần mạnh hơn ông Shigemori. Hai ông bà vẫn luôn giúp đỡ Tokine và Yoshimori khi cần.
|-----
| Sumimura Masamori là anh trai của Yoshimori. Tuy là anh nhưng Masamori không được nhận dấu phương ấn của truyền nhân. Anh sớm rời khỏi gia đình để tìm con đường cho riêng mình. Masamori gia nhập Hội kín và trở thành thủ lĩnh của Dạ hành (một tổ chức thuộc Hội kín, gồm các thành viên phần lớn đều nửa người nửa yêu, có năng lực đặc biệt). Khi ở rừng quạ có biến cố xảy ra Masamori luôn phái người của Dạ hành đến giúp đỡ.

Sau một thời gian làm việc, Masamori được thăng cấp lên thành một trong 12 thành viên thường trực của Hội kín (số hiệu Thất - số 7) và dần khám phá ra những sự thật đen tối đằng sau tổ chức này.
|-----
| Shishio Gen là một chiến binh xuất sắc của Dạ hành. Gen cũng là một người có nửa dòng má yêu quái. Lúc nhỏ, cậu bị ba anh trai bắt nạt, hành hạ. Sau đó, vì quá uất ức, sức mạnh yêu quái trong người cậu thức tỉnh, Gen ra tay giết ba người anh trai của mình và làm bị thương người chị mà cậu yêu quý. Khi đó, Masamori và Dạ hành đã có mặt kịp thời để khống chế dòng máu yêu quái, nhận cậu vào Dạ hành và đưa cậu trở về con đường chính nghĩa.

Gen được Masamori phái đến giúp đỡ các pháp sư của rừng quạ. Dù ban đầu Gen và Yoshimori không thân thiện lắm nhưng cuối cùng hai người cũng hiểu nhau và trở thành bạn tốt. Không may thay, Gen đã hy sinh trong một lần làm nhiệm vụ ở tuổi 14.
|-----
| Hiura Shouji tự xưng là người do Hội kín phái đến khu rừng quạ để giúp đỡ các kết giới sư nhưng thực ra cậu bị một tay chân của người đứng đầu Hội kín khống chế. Từ khi còn nhỏ Hiura đã được nuôi dạy để trở thành chiến binh, một cỗ máy chiến đấu thực sự, gần như vô hồn. Nhưng từ khi đến rừng quạ, cậu đã bắt đầu thay đổi với những tình cảm đa dạng hơn.
|}

Xem thêm
 Ma
 Kết giới
 Gọi hồn

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiếng Việt

Đọc các chương tiếng Việt tiếp theo tại:
Diễn đàn ma5mvn - HDX4 Group

Tiếng nước ngoài
 Shōnen Sunday official manga website
 Sunrise official anime website
 Yomiuri TV official anime site
 Namco Bandai official DS game site
 Viz Media official manga site

Manga dài tập
Manga năm 2003
Shōnen manga
Anime và manga phiêu lưu
Anime và manga siêu nhiên
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng


title: Triglavia

text:
Triglavia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Hồ Huân Nghiệp

text:
Hồ Huân Nghiệp  (胡勳業, 1829 – Giáp Tý 1864), tự Thiệu Tiên, (紹先) là một nhà giáo tận tụy, một gương mặt tiêu biểu, thuộc thế hệ tham gia chiến đấu chống Pháp đầu tiên trên đất Gia Định xưa.

Thân thế
Hồ Huân Nghiệp sinh năm Kỷ Sửu (1829) tại làng An Định, tổng Dương Hòa, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, trấn Phiên An (nay thuộc quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh).

Ông nội ông là Hồ Văn Thuận Ký lục trấn Phiên An. Cha ông là Hồ Lợi, một danh sĩ có khí tiết. Nhờ vậy, từ nhỏ Hồ Huân Nghiệp được chăm sóc, dạy dỗ chu đáo. Lớn lên, Hồ Huân Nghiệp, cũng như cha, ông nổi tiếng văn hay chữ đẹp, sống có khí tiết, được nhiều người kính trọng.

Khi cha mất, ông Nghiệp làm nhà bên cạnh mộ, để vừa trông nom mộ, vừa dạy học trò và nuôi mẹ. Bọn trộm thấy nhà ông ngăn cản đường qua lại của chúng nên đốt cháy. Ông cùng học trò làm nhà lại, bọn trộm thấy ông thành thực nên tìm ngã khác.

Vì có mẹ già, năm 30 tuổi, dù có khoa thi nhưng ông không thi, để ở nhà phụng dưỡng mẹ.

Hoạt động chống Pháp
Khi liên quân Pháp – Tây Ban Nha đánh chiếm ba tỉnh miền Đông Nam Bộ (1859), và rồi quan quân nhà Nguyễn cứ liên tiếp bị thua trận, khiến Trương Định phải lui về đóng quân ở Tân Hòa (Gò Công), hội các nhân sĩ để định kế hoạch xướng nghĩa. Trước cảnh "nước mất, nhà tan", Hồ Huân Nghiệp đưa mẹ về Chợ Đệm (nay thuộc xã Tân Túc, Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh), lấy vợ để mẹ có người phụng dưỡng rồi nhận lời Trương Định, giữ chức tri phủ Tân Bình để lo việc dân, việc quân.

Buổi ấy, đất Gia Định đã bị quân Pháp chiếm cứ, các quan lại phủ huyện do Trương Định đặt ra đều phải ẩn trong nhà dân làm việc, không có nha thự. Vậy mà Hồ Huân Nghiệp vẫn điều động được binh lính và tiếp tế được lương thực cho nghĩa quân.

Khi Gò Công bị Pháp tấn công, bản doanh Đám lá tối trời thất thủ, Nguyên soái Trương Định bị trọng thương và đã rút gươm tự sát tại Ao Dinh, thì ông Nghiệp vẫn cùng Phó lãnh binh Huỳnh Trí Viễn và Quản cơ Mạnh, lãnh đạo nghĩa quân gồm các trai làng Tân Túc, Tân Kiên, Tân Tạo, Tân Nhựt, Tân Bửu, An Lạc, An Phú Tây và Bình Chánh đã đánh địch nhiều trận, nổi tiếng nhất là trận đánh vào Ngã ba Cai Tâm, trên sông Chợ Đệm năm 1886, gây cho đối phương nhiều thiệt hại, mở rộng đường cho nghĩa quân Trương Quyền (con Trương Định) từ miền Đông rút về Bến Lức.

Mãi sau đối phương dò biết được, vào ngày 17 tháng 4 năm 1864, quân Pháp ập đến bắt ông, giải về huyện lỵ cũ huyện Tân Bình. Sau nhiều lần chiêu dụ không thành, thực dân Pháp quyết định hành quyết ông. Năm ấy, ông mới 35 tuổi.

Sau khi Hồ Huân Nghiệp mất, người vợ trẻ sinh cho ông một đứa con trai.

Một tấm lòng vì nghĩa
Khi có người bạn hỏi: Trương Định làm việc nghĩa, hào kiệt bốn phương tụ họp đông đảo, liệu sẽ thành công chăng?, thì ông Hồ Huân Nghiệp trả lời rằng: Ông Trương Định làm việc nghĩa, không kể thành bại. Thành làm, mà bại cũng làm, bởi vì đây là việc đại nghĩa.

Trong quyển Kỳ Xuyên văn sao của Nguyễn Thông, cũng có đoạn viết:
(Ông Nghiệp bị bắt), bọn quan Tây tra hỏi ông tên những người cầm đầu nghĩa binh, nhưng ông không trả lời. Chúng lại hỏi hòa ước đã định, sao còn sinh sự (để) hại dân? ông khẳng khái cãi lại, bọn Tây không sao làm cho ông thua lý được. Rồi chúng đem máy chém ra. Có tên cố đạo biết chữ Hán, thấy Huân nghiệp là một người nho học, muốn tìm cách cho ông được tha. Hắn đem giá chữ thập ra bảo ông lạy, nhưng ông không chịu khuất, lấy giá chữ thập vất xuống đất.
Đến lúc sắp hành hình, Huân Nghiệp rửa mặt, sửa khăn áo ung dung đọc bốn câu thơ rồi chịu chém. Ai thấy cũng sa nước mắt...Kiến nghĩa ninh cam bất dũng vi,Toàn bằng trung hiếu tác nam nhi.Thử thân sinh tử hà tu luận,Duy luyến cao đường bạch phát thùy.Bảo Định Giang dịch thơ:Thấy nghĩa lòng đâu dám hững hờ,Làm trai ngay thảo, quyết tôn thờ.Thân này sống chết không màng nhắc,Thương bấy mẹ già tóc bạc phơ.Đề cập đến ông, GS. Trần Văn Giàu đã khen rằng:Lớn thay tư tưởng "thấy việc nghĩa tất phải làm, không kể thành bại", nhất là khi việc nghĩa đó lại là việc cứu nước. Cũng lớn thay thái độ đặt chữ "trung với nước" lên trên chữ "hiếu với mẹ", trung với nước tứ là hiếu với mẹ rồi vậy. Càng lớn thay tinh thần bình thản trước cái chết vì đại nghĩa, một thái độ thấm nhuần triết lý sống Việt Nam.Ở Chợ Đệm vẫn còn lưu truyền bài hịch của Hồ Huân Nghiệp kêu gọi nhân dân đứng lên chống Pháp:Ở đâu mà chẳng thấy: Phá chùa chiền, đào mồ mả, làm những việc bất nhơn?Ở đâu mà chẳng hay: Đốt nhà cửa, hãm vợ con, làm những điều vô đạo?... Bớ tướng sĩ ơi! ở các làng ơi!Sống có danh, thác cũng có danh, sống thác để thơm danh nhà nước!Phải đoái lại lưỡi gươm đầu hố.Muốn đó khỏi vòng lao khổ.Gặp vận trời đến lúc gươm hanh.Thời mới thấy người trong thiện ác...''

Hiện nay, tên Hồ Huân Nghiệp được chọn để đặt tên một con đường tại phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh , nhưng ghi sai là Huấn.

Chú thích

Liên kết ngoài
Hồ huân Nghiệp  trên website Thành phố Hồ Chí Minh.

[

Nhà giáo Việt Nam
Người Sài Gòn
Nghĩa quân chống Pháp
Khởi nghĩa Trương Định


title: Định luật Moore

text:
Định luật Moore được xây dựng bởi Gordon Moore - một trong những sáng lập viên của tập đoàn sản xuất chip máy tính nổi tiếng Intel. Định luật ban đầu được phát biểu như sau:

"Số lượng transistor trên mỗi đơn vị inch vuông sẽ tăng lên gấp đôi sau mỗi 24 tháng." (1 inch vuông xấp xỉ 6,45 cm²). Năm 2000 định luật được sửa đổi và công nhận là sau mỗi chu kỳ 18 tháng. Tuy nhiên, có một số thông tin cho rằng Gordon Moore đã công bố sửa đổi định luật của ông là 24 tháng nhưng báo chí tại thời điểm đó đã viết là 18 tháng.

Định luật Moore lần đầu tiên được công bố rộng rãi trên tạp chí Electronics Magazine số ra ngày 19 tháng 4 năm 1965.

Tác dụng của Định luật Moore
Định luật Moore là một bước ngoặt lớn trong ngành công nghệ điện tử, giải thích tại sao nhà sản xuất có thể giảm giá thành trong khi vẫn tiếp tục nâng cao hiệu suất của phần cứng.

Định luật Moore cũng là một động lực kích thích cho ngành công nghiệp điện tử duy trì sự phát triển mạnh mẽ trong hàng thập kỷ qua.

Thực tế, từ "định luật" trong tên gọi "Định luật Moore" không mang cùng một ý nghĩa với từ "định luật" trong tên gọi "định luật Newton" hay "định luật Gauss". Vào năm 1965, trong một bài báo có tiêu đề "Đưa thêm nhiều thành phần vào mạch tích hợp" cho tạp chí Electronics, Gordon Moore đưa ra tiên đoán rằng số lượng thành phần (bóng bán dẫn) trong các mạch tích hợp – bộ não của máy tính – sẽ tăng gấp đôi sau mỗi năm. Khoảng 1 thập kỷ sau, tiến sĩ Moore thay đổi lại kết luận của mình, theo đó số lượng bóng bán dẫn sẽ phải mất 2 năm để tăng gấp đôi - con số "18 tháng" được nhiều người đưa ra chưa bao giờ tồn tại trên Định luật Moore.

Định luật Moore tại thời điểm hiện tại và dự báo trong tương lai
Tuy nhiên, trong thời gian gần đây định luật Moore đã có nhiều biểu hiện bị thay đổi và kéo dài dần thời gian tăng đôi số transistor trên một đơn vị diện tích (một inch vuông). Tại thời điểm hiện nay (năm 2007), khoảng thời gian để tăng đôi số transistor là xấp xỉ 60 tháng. Nhiều nhà phân tích cho rằng trong tương lai không xa khi mà các áp dụng kỹ thuật đã không thể rút nhỏ kích cỡ của một transistor xuống hơn được (cụ thể là khi kiến trúc của transistor đã được rút xuống đến mức độ phân tử) thì định luật Moore sẽ không còn đúng nữa.

Tham khảo

Tương lai học
Lịch sử phần cứng máy tính
MOSFET
Quy tắc ngón cái


title: Chính thống giáo Đông phương

text:
Chính thống giáo Đông phương là nhánh Kitô giáo lớn thứ nhì trên thế giới, sau Giáo hội Công giáo Rôma. Là một trong những định chế lâu đời nhất thế giới, Giáo hội Chính thống giáo Đông phương đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử và văn hóa Đông Âu, Hy Lạp, Nga, Kavkaz và Cận Đông. Cấu trúc của Chính thống giáo Đông phương là một khối hiệp thông các giáo hội tự chủ, được cai quản bởi Thánh Công đồng bao gồm các giám mục. Chính thống giáo truy nguyên nguồn gốc của họ về Kitô giáo sơ khai và tuyên bố họ mới là sự tiếp nối duy nhất và chính thống của giáo hội do Chúa Kitô thiết lập, xem chính mình là Giáo hội Duy nhất, Thánh thiện, Công giáo và Tông truyền. Trong thiên niên kỉ đầu của Kitô giáo, Chính thống giáo Đông phương và Công giáo Rôma cùng là một giáo hội, mặc dù có một số khác biệt giữa đông phương và tây phương. Vào thế kỷ 11, các khác biệt này dẫn đến cuộc Ly giáo Đông–Tây năm 1054, phân chia thành Chính thống giáo Đông phương và Công giáo Rôma.

Tín hữu Chính thống giáo vẫn xem giáo hội của mình là truyền thống Kitô giáo trung thành nhất với các giá trị thần học bắt nguồn từ thời hội thánh tiên khởi. Giáo hội cấu trúc tổ chức bao gồm các giáo phận độc lập cùng chia sẻ một nền thần học, đặt dưới quyền cai quản của các Giám mục có nhiệm vụ bảo vệ các truyền thống giáo hội được lưu truyền từ Mười hai Sứ đồ qua quyền tông truyền, đặc biệt là Thánh Anrê.

Tín hữu Chính thống giáo xem giáo hội của họ là:
Hội thánh nguyên thủy được thiết lập bởi Chúa Giê-su Ki-tô và các sứ đồ.
Giáo huấn và truyền thống giáo hội được bảo tồn bởi các tín hữu thời kỳ hội thánh sơ khai được lưu truyền từ các sứ đồ, cùng các truyền thống khác được phát triển sau này nhằm mở rộng và làm sáng tỏ các giáo huấn nguyên thủy.
Tân Ước viết cho tín hữu thời kỳ hội thánh sơ khai và trình bày các giáo lý đã có sẵn của hội thánh (ngụ ý Giáo hội là nền tảng của Tân Ước).
Giáo hội thiết lập và bảo tồn lịch Kitô giáo nguyên thủy (dựa trên lịch Julius), xác lập những ngày lễ kỷ niệm các sự kiện quan trọng trong cuộc đời Chúa Giê-su.

Theo dòng lịch sử, các Giáo hội Chính thống giáo chịu ảnh hưởng của văn hóa Hy Lạp với các thành phố như Alexandria, Antiochia, và Constantinopolis (nay là Istanbul); trong khi đó Giáo hội Công giáo gắn liền với văn hóa Latinh với trung tâm là Roma. Sự khác biệt ngày càng gia tăng khi Đế quốc La Mã bị chia cắt thành hai phần: phương Đông và phương Tây.

Cấu trúc

Chính thống giáo xem Chúa Giê-su là đầu của hội thánh và hội thánh là thân thể của ngài. Người ta tin rằng thẩm quyền và ân điển của Thiên Chúa được truyền trực tiếp xuống các Giám mục và chức sắc giáo hội qua việc đặt tay – một nghi thức được khởi xướng bởi các sứ đồ, và sự nối tiếp lịch sử liên tục này là yếu tố căn bản của giáo hội (Công vụ 8:17; 1Tim 4:14; Heb 6:2). Mỗi Giám mục cai quản giáo phận của mình. Nhiệm vụ chính của Giám mục là gìn giữ các truyền thống và quy tắc của giáo hội khỏi bị vi phạm. Các Giám mục có thẩm quyền ngang nhau và không được can thiệp vào công việc nội bộ của nhau. Về mặt hành chính, các Giám mục và các giáo phận được tổ chức thành các nhóm tự quản, trong đó các Giám mục họp ít nhất hai lần mỗi năm để bàn bạc về các vấn đề liên quan đến giáo phận của họ. Khi xuất hiện các học thuyết dị giáo, một "đại" công đồng được triệu tập qui tụ tất cả Giám mục. Giáo hội xem bảy công đồng đầu tiên (từ thế kỷ 4 đến thế kỷ 8) là quan trọng nhất mặc dù các hội nghị khác cũng góp phần định hình quan điểm của Chính thống giáo. Những công đồng này không thiết lập giáo lý cho hội thánh nhưng chỉ so sánh các học thuyết mới với các xác tín truyền thống của giáo hội. Học thuyết nào không phù hợp với truyền thống giáo hội bị xem là dị giáo và bị loại trừ khỏi giáo hội. Các công đồng được tổ chức theo thể thức dân chủ dựa trên nguyên tắc mỗi Giám mục một lá phiếu. Dù được phép dự họp và phát biểu tại công đồng, quan lại triều đình Rôma hay Byzantine, tu viện trưởng, linh mục, tu sĩ hoặc tín đồ không có quyền bầu phiếu. Trước cuộc Đại Ly giáo năm 1054, Giám mục thủ đô La Mã, tức Giáo hoàng, dù không có mặt tại tất cả công đồng, vẫn được xem là chủ tọa công đồng và được gọi là "Người đứng đầu giữa những người bình đẳng". Một trong những nghị quyết của công đồng thứ nhì, được khẳng định bởi các công đồng sau, là Giám mục thành Constantinople (Constantinople được xem là Rôma mới) được dành vị trí thứ hai. Sau khi tách khỏi Rôma, vị trí chủ tọa công đồng được dành cho Thượng phụ thành Constantinopolis với danh hiệu "Người đứng đầu giữa những người bình đẳng", thể hiện sự bình đẳng của chức vụ này trong phương diện hành chính và tâm linh. Người đảm nhiệm chức vụ này không được xem là đầu của hội thánh hoặc giáo chủ.

Theo các ước tính, số tín hữu Chính thống giáo là từ 150-350 triệu người. Chính Thống Đông phương cũng là tôn giáo phổ biến nhất ở Belarus (89%), Bulgaria (86%), Cộng hòa Cyprus (88%), Gruzia (89%), Hy Lạp (98%), Macedonia (70%), Moldova (98%), Montenegro (84%), România (89%), Nga(76%), Serbia (88%), và Ukraina (83%). Tại Bosnia và Herzegovina, tỷ lệ này là 31%, tại Kazakhstan là 48%, tại Estonia là 13% và 18% ở Latvia. Thêm vào đó là các cộng đồng Chính thống giáo ở châu Phi, châu Á, Úc, Bắc Mỹ và Nam Mỹ.

Giáo lý

Ba Ngôi
Tín hữu Chính thống giáo tin một Thiên Chúa duy nhất, hiện hữu trong Ba Ngôi vị (Hypostases) là Cha và Con và Thánh Thần. Chúa Cha tự hữu, Chúa Con sinh bởi Chúa Cha và Chúa Thánh Thần nhiệm xuất từ Chúa Cha. Thiên Chúa là Ba Ngôi hiệp nhất trong một Bản thể (Ousia), không lẫn giữa các ngôi với nhau, cũng không phân chia bản thể – Thiên Chúa duy nhất là Đấng tự hữu, hằng hữu, vĩnh cửu, và phi vật chất. Xác tín này được trình bày trong bản Tín điều Nicaea.

Tội lỗi và sự Cứu rỗi
Bản chất của con người, trước khi sa ngã, là tinh tuyền và vô tội. Nhưng hành động bất tuân Thiên Chúa của Adam và Eva trong Vườn Eden đã để tội lỗi và sự bại hoại thâm nhập vào bản chất tinh tuyền ấy. Tình trạng bất khiết này đã ngăn cản con người hưởng Vương quốc Thiên đàng. Song, khi Thiên Chúa hóa thân thành người trên dương thế, Ngài đã thay đổi bản chất ấy bằng cách hiệp nhất con người với Thiên Chúa; do đó, Chúa Kitô thường được gọi là "Adam mới". Bằng cách trở thành người, chết trên cây thập tự, và sống lại, Ngài đã thánh hóa các phương tiện ân điển, nhờ đó chúng ta được trở lại với tình trạng tinh tuyền nguyên thủy và phục hòa với Thiên Chúa. Điều này Chính thống giáo gọi là được cứu khỏi tình trạng bệnh tật của tội lỗi. Quyền năng của sự cứu rỗi giải thoát mọi người công chính khỏi quyền lực trói buộc của tội lỗi, kể từ buổi sáng thế, trong đó có cả Adam và Eva.

Phục sinh
Sự Phục sinh của Chúa Giê-su là sự kiện quan trọng nhất mà lịch phụng vụ Chính thống giáo đặt làm trọng tâm. Chính thống giáo tin đây là một sự kiện lịch sử và Chúa Giê-su thật sự sống lại trong thân xác. Chúa Giê-su, Con Thiên Chúa, bị đóng đinh, sau khi chết, đến ngày thứ ba Ngài sống lại để cứu rỗi nhân loại. Ngài đã giải thoát loài người khỏi quyền lực của hỏa ngục. Như thế, mọi kẻ tin Ngài đều có thể thông phần vào sự sống vĩnh hằng.

Thánh Kinh và Thánh Truyền
Chính thống giáo xem mình là sự nối tiếp lịch sử từ hội thánh tiên khởi được thành lập bởi Chúa Giê-su và các sứ đồ. Đức tin được truyền dạy bởi Chúa Giê-su và các sứ đồ mặc lấy sức sống bởi Chúa Thánh Linh trong ngày Lễ Ngũ Tuần, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, được gọi là Thánh Truyền (Truyền thống thánh). Lời chứng chủ yếu và có thẩm quyền cho Thánh Truyền là Kinh Thánh, được viết ra và được chuẩn thuận bởi các sứ đồ để ký thuật chân lý được mặc khải và lịch sử tiên khởi của hội thánh. Bởi vì Thánh Kinh được linh hứng, nên được xem là trọng tâm của sự sống hội thánh.

Theo quan điểm Chính thống giáo, Thánh Kinh luôn được giải thích trong nội hàm của Thánh Truyền. Thánh Truyền đã hình thành và quy điển Thánh Kinh. Tín hữu Chính thống giáo tin rằng Thánh Kinh không độc lập với giáo hội. Do đó, cách duy nhất để hiểu Thánh Kinh là giải thích Thánh Kinh trong nội dung truyền thống giáo hội.

Thánh Truyền còn bao gồm lễ nghi, ảnh thánh, phán quyết của các công đồng và giáo huấn của các Giáo phụ. Từ sự đồng thuận của các Giáo phụ (consensus patrum) mà người ta có thể hiểu biết sâu sắc và đầy đủ hơn về đời sống của giáo hội. Tín hữu Chính thống giáo tin rằng quan điểm của từng giáo phụ riêng lẻ không được xem là vô ngộ (không sai lầm), nhưng sự đồng thuận của các giáo phụ sẽ giúp mang đến một sự hiểu biết chân xác về Thánh Kinh và các giáo thuyết, nhờ sự hướng dẫn của Chúa.

Theotokos và các Thánh

Chính thống giáo tin rằng sự chết và sự tách rời linh hồn khỏi thể xác vốn là điều không bình thường, là hậu quả của tình trạng sa ngã của loài người. Họ cũng tin rằng hội thánh bao gồm người sống và người đã khuất. Mọi người đang sống trên thiên đàng đều là thánh, dù tên tuổi của họ có được biết đến hay không. Tuy nhiên, có những vị thánh đặc biệt mà Chúa muốn chúng ta biết để noi theo. Khi một vị thánh được đa số trong giáo hội thừa nhận, một buổi lễ vinh danh được cử hành cho vị thánh này. Điều này không có nghĩa là phong thánh cho vị ấy, nhưng chỉ đơn giản là thừa nhận vị thánh và công bố cho toàn thể hội thánh được rõ. Các thánh được tôn kính nhưng không được sùng bái. Sự thờ phượng chỉ dành cho Thiên Chúa.

Nổi bật giữa các thánh là Nữ Đồng trinh Maria, Theotokos ("Mẹ Thiên Chúa"). Theotokos là người được Thiên Chúa tuyển chọn để trở nên Mẹ của Chúa Giê-su, Đấng là Chúa thật và là Người thật. Chính thống giáo tin rằng ngay từ lúc hoài thai, Đức Giê-su đã vừa là Thiên Chúa trọn vẹn vừa là Người trọn vẹn. Maria được gọi là Theotokos là sự xác định rõ ràng thần tính của Đấng được hoài thai trong thân xác của bà. Tín hữu Chính thống giáo tin rằng Maria là đồng trinh khi sinh hạ Chúa Giê-su, bà không bị đau đớn, cũng không bị tổn thương, và bà đồng trinh mãi mãi. Do vị trí đặc biệt của Maria trong công cuộc cứu rỗi, bà được tôn trọng hơn các thánh khác.
Do sự thánh khiết trong cuộc đời các thánh, thân thể và vật dụng của mẹ được giáo hội xem là thánh tích. Người ta thuật lại nhiều phép lạ liên quan đến các thánh tích, như chữa bệnh và chữa lành các vết thương.

Chung thời học
Chính thống giáo tin rằng khi chết linh hồn "tạm thời" tách rời khỏi thể xác, có thể sẽ ở một thời gian ngắn trên đất; sau khi chịu xét xử tạm thời sẽ được đưa đến một trong hai nơi chốn (trạng thái): trong lòng tổ phụ Abraham là nơi an lạc (Paradise) hoặc trong bóng tối của âm phủ (Sheol hay Hades). Linh hồn ở trong tình trạng này cho đến ngày Phán xét Cuối cùng, khi đó linh hồn và thể xác được hợp nhất. Theo quan điểm này, tình yêu và lời cầu nguyện của người công chính có thể mang lại lợi ích cho các linh hồn đang ở âm phủ cho đến khi họ ứng hầu trong ngày phán xét chung thẩm. Đó là lý do giáo hội dành những ngày đặc biệt để cầu nguyện cho người chết. Chính thống giáo không công nhận giáo lý về Luyện ngục (Purgatory) như Công giáo Rôma nhưng cả hai giáo hội đều nhấn mạnh tới sự cầu nguyện cho những người đã chết là những người trong âm phủ hoặc những người được cứu rỗi nhưng đang được thanh luyện trong Luyện ngục.

Dù được xem là một phần của Kinh Thánh, sách Khải Huyền, theo quan điểm Chính thống giáo, là sách thần bí. Không chỉ có rất ít luận giải về nội dung, sách Khải Huyền không bao giờ được đọc trong các lễ thờ phượng trong nhà thờ.

Truyền thống

Hội họa và Kiến trúc

Kiến trúc Giáo đường

Kiến trúc giáo đường mang nhiều ý nghĩa biểu tượng; có lẽ hình ảnh lâu đời nhất và nổi bật nhất là khái niệm xem nhà thờ là biểu trưng cho con tàu Noah (từng cứu nhân loại khỏi họa diệt vong gây ra bởi cơn Đại Hồng thủy), nay hội thánh cứu con người khỏi bị nhấn chìm trong cơn lũ của nhiều loại cám dỗ. Vì vậy, hầu hết nhà thờ Chính thống giáo được xây dựng theo hình chữ nhật, hoặc hình thập tự giá với cánh ngang là chỗ dành cho ca đoàn.

Ảnh thánh
Thuật từ Icon (hay Ikon) có nguồn gốc từ Hi văn eikona, có nghĩa là hình ảnh. Chính thống giáo tin rằng những bức linh ảnh hay tranh thánh đầu tiên của Chúa Giêsu và Nữ Đồng trinh Maria được ghi lại bởi Thánh sử Luca, tác giả quyển Tin Mừng thứ ba.

Các bức tượng với thế đứng tự do (miêu tả ba chiều) hầu như không được chấp nhận trong Chính thống giáo, một phần do giáo hội chống lại tục lệ thờ lạy ngẫu tượng của người Hy Lạp ngoại giáo thời cổ đại. Trong khi đó, tranh ảnh thánh thường được dùng để trang trí vách nhà thờ. Phần lớn nhà ở của tín hữu Chính thống giáo đều dành một chỗ cho gia đình cầu nguyện, thường là bức vách về hướng đông, ở đây người ta treo nhiều tranh thánh.

Tranh ảnh thường được trưng bày chung với nến hoặc đèn dầu. (Nến sáp ong và đèn dầu olive được chuộng hơn do tự nhiên và sạch sẽ). Ngoài công dụng chiếu sáng, nến và đèn dầu còn biểu trưng cho "Ánh Sáng Thế gian", tức là Chúa Giêsu.

Huyền nhiệm

Theo thần học Chính thống giáo, mục tiêu của đời sống Kitô giáo là đạt đến theosis, sự hợp nhất huyền nhiệm giữa con người và Thiên Chúa, theo như cách diễn đạt của Athanasius thành Alexandria trong tác phẩm Incarnation, "Ngài (Chúa Giê-su) là Thần Linh trở thành người để con người có thể trở thành thần linh (θεοποιηθῶμεν)".

Trong ngôn ngữ của Chính thống giáo, thuật từ "sự huyền nhiệm" được dùng để chỉ tiến trình hợp nhất với Thiên Chúa. Nước, dầu, bánh mì, rượu nho…. là các phương tiện được Chúa sử dụng để đem con dân Chúa đến gần ngài. Tiến trình này được vận hành như thế nào là một sự "huyền nhiệm" khó có thể diễn đạt trong ngôn ngữ loài người.

Những nghi thức Kitô giáo mà Tây phương gọi là bí tích (sacraments), Đông phương gọi là huyền nhiệm thiêng liêng (sacred mysteries). Trong khi Giáo hội Công giáo Rôma có bảy bí tích, và phần lớn cộng đồng Kháng Cách công nhận hai điển lễ (ordinances), Chính thống giáo không hạn định cụ thể số lượng. Tuy nhiên, có bảy huyền nhiệm chính trong Chính thống giáo: Thánh Thể, Thánh tẩy, Thêm sức, Hoà giải, Xức dầu, Hôn phối, và Truyền chức.

Chức sắc

Từ buổi sơ khai, giáo hội phát triển đến nhiều nơi, các nhà lãnh đạo hội thánh tại mỗi địa phương được gọi là episkopoi (người cai quản – Hy văn ἐπίσκοπος), tức là Giám mục. Một chức vụ khác được thiết lập trong hội thánh là presbyter (trưởng lão – Hy văn πρεσβύτερος), sau trở thành "prester", rồi "priest" (thầy tư tế hoặc linh mục), và diakonos (διάκονος, người phục vụ), về sau thành deacon (chấp sự hoặc phó tế).

Chỉ có các Giám mục được yêu cầu phải sống độc thân, giáo hội cho phép linh mục và phó tế lập gia đình, và nên kết hôn trước khi được phong chức. Nhìn chung, linh mục giáo xứ được khuyến khích kết hôn, như vậy họ có đủ kinh nghiệm để khuyên bảo tín hữu trong các vấn đề hôn nhân và gia đình. Linh mục độc thân thường là tu sĩ sống trong các tu viện. Linh mục hoặc phó tế góa vợ không nên tái hôn, thường những người này sẽ vào tu viện. Tương tự, vợ góa của các linh mục cũng không nên tái hôn, mà vào tu viện khi con cái đã trưởng thành. Trước đây, phụ nữ có thể đảm nhiệm chức vụ phó tế. Tân Ước và các bản văn khác có đề cập đến vấn đề này. Các nữ phó tế từng được giao các chức trách mục vụ và giáo nghi.
Mặc dù truyền thống này không được duy trì (lần cuối cùng phong chức phó tế cho một phụ nữ là trong thế kỷ 19), ngày nay xem ra không có lý do gì ngăn cản phụ nữ đảm trách chức phó tế.

Thượng phụ Đại kết, tức Thượng phụ thành Constantinopolis là Tổng giám mục thành Constantinopolis và là phẩm bậc cao nhất trong Chính thống giáo Đông phương, được coi là "primus inter pares" ("đứng đầu giữa những người bình đẳng").

Lịch sử

Hội thánh tiên khởi
Kitô giáo phát triển mau chóng trên toàn lãnh thổ Đế quốc La Mã, một phần nhờ tiếng Hy Lạp là chuyển ngữ (lingua franca) được sử dụng rộng rãi trong dân chúng, phần khác là do thông điệp Kitô giáo được xem là mới và khác với các tôn giáo cũ của người La Mã và người Hy Lạp. Phao-lô và các sứ đồ khác đi khắp nơi trong Đế chế, trong đó có vùng Tiểu Á, thiết lập hội thánh trong các cộng đồng dân cư, từ thành Jerusalem và Xứ Thánh, đến Antioch và vùng phụ cận, đến La Mã, Alexandria, Athens, Thessalonika, và Byzantium. Byzantium về sau chiếm vị trí nổi bật ở phương đông, được mệnh danh là La Mã mới. Trong thời kỳ này, Kitô giáo cũng là mục tiêu của nhiều đợt bách hại, nhưng hội thánh vẫn tiếp tục phát triển. Năm 324, Hoàng đế Constantine chấm dứt các cuộc bách hại.

Trong thế kỷ thứ tư, hội thánh phát triển sâu rộng trên nhiều xứ sở, cũng là lúc xuất hiện nhiều giáo thuyết mới, đáng kể nhất là học thuyết Arius. Học thuyết này gây nhiều ảnh hưởng, đồng thời là nguyên nhân của những tranh luận thần học bên trong hội thánh. Constantine quyết định triệu tập một công đồng lớn nhằm xác lập các quan điểm thần học cho giáo hội.

Các công đồng

Chính thống giáo công nhận bảy công đồng đại kết, được triệu tập từ năm 325 (Công đồng Nicaea I) đến năm 787 (Công đồng Nicaea II). Các công đồng này được triệu tập để giải quyết các tranh chấp thần học, đồng thời khẳng định giáo lý và giáo luật cho Chính thống giáo.

Các dân tộc Slavơ

Trong thế kỷ thứ 9 và 10, Chính thống giáo phát triển về phía đông châu Âu, đến lãnh thổ Rus’ ở Kiev (một quốc gia thời Trung Cổ - tiền thân của Nga, Ukraina và Belarus) nhờ những nỗ lực của các thánh Kyrillos và Methodios. Khi Rastislav, vua Moravia, yêu cầu Byzantium gởi giáo viên đến dạy người Moravia bằng ngôn ngữ của họ, Hoàng đế Byzantine, Michael III, chọn hai anh em Kyrillos và Methodios. Vì mẹ của họ là người Slav đến từ Thessaloniki, cả hai đều có thể sử dụng phương ngữ Slav để dịch Kinh Thánh và các sách kinh cầu nguyện. Khi các bản dịch của họ được những người sử dụng các phương ngữ khác sao chép, một ngôn ngữ văn chương gọi là tiếng Slav Giáo hội cổ được hình thành. Được sai phái truyền giáo cho người Slav ở vùng Đại Moravia, Kyrillos và Methodios phải cạnh tranh với các giáo sĩ người Frank đến từ giáo phận Rôma. Năm 886, các môn đồ của họ bị trục xuất khỏi Moravia.

Một số trong những môn đồ của Kyrillos và Methodios như Clement, Naum (thuộc dòng dõi quý tộc Bulgaria), và Angelarius, trở lại Bulgaria. Tại đây, họ được Tsar Boris I đón tiếp. Trong một thời gian ngắn, những người này dạy các chức sắc Bulgaria bảng mẫu tự Glagolitic và các văn bản Kinh Thánh. Năm 893, ngôn ngữ Slav được công nhận là ngôn ngữ chính thức của giáo hội và nhà nước. Những thành công tại Bulgaria giúp đẩy mạnh các hoạt động qui đạo của các dân tộc Slav, đáng kể nhất là dân tộc Rus’, thủy tổ của các sắc dân Belarus, Nga, và Ukraine.

Một trong những yếu tố dẫn đến sự thành công trong công cuộc truyền giáo cho các dân tộc Slav là các nhà truyền giáo sử dụng ngôn ngữ địa phương thay vì tiếng Latinh, không giống cách các giáo sĩ Roma vẫn làm. Hiện nay, Giáo hội Chính thống giáo Nga là giáo hội lớn nhất trong cộng đồng Chính thống giáo.

Đại Ly giáo

Thế kỷ 11 chứng kiến cuộc Đại Ly giáo, chia cắt giáo hội thành hai phần, phương Tây với Giáo hội Công giáo Rôma, và phương Đông với Giáo hội Chính thống Đông phương. Ngoài những bất đồng về thần học như mệnh đề Filioque, và thẩm quyền của Giáo hoàng, những dị biệt từ trước đó về văn hóa và ngôn ngữ giữa hai nền văn hóa Latinh và Hy Lạp cũng là những nhân tố quan trọng thúc đẩy sự chia cắt.

Sự chia rẽ càng thêm nghiêm trọng sau sự chiếm đóng và cướp phá thành Constantinople trong cuộc thập tự chinh thứ tư vào năm 1204. Sự kiện cướp phá Nhà thờ Hagia Sophia (Thánh Trí) và nỗ lực thiết lập Đế quốc Latinh nhằm thay thế Đế quốc Byzantium vẫn là một mối hiềm khích giữa hai phía kéo dài cho đến ngày nay. Năm 2004, Giáo hoàng Gioan Phaolô II chính thức xin lỗi về việc tàn phá thành Constantinople năm 1204; và lời xin lỗi được Thượng phụ Bartholomew thành Constantinople chấp nhận. Tuy nhiên, nhiều đồ vật bị đánh cắp như thánh tích, tài sản và nhiều món đồ khác, vẫn chưa được hoàn trả, nhưng còn lưu giữ ở phương Tây, nhất là ở Venice.

Năm 1272 tới năm 1274 đã có những nỗ lực hàn gắn phương Đông và phương Tây tại Công đồng Lyon II, cũng như năm 1439 tại Công đồng Florence. Nhưng cả hai công đồng đều bị cộng đồng Chính thống giáo bác bỏ. Năm 1964, Giáo hoàng Phaolô VI và Thượng phụ Đại kết Athenagoras I đã có cuộc gặp ở Jerusalem vào năm sau đó, vạ tuyệt thông năm 1054 đã được hai giáo hội xóa bỏ.

Giáo hội Hy Lạp thời Ottoman

Giáo hội Nga trong Đế quốc Nga

Chính thống giáo dưới chế độ cộng sản

Giáo hội ngày nay

Chính thống giáo Đông phương bao gồm nhiều giáo hội, được công nhận là tự chủ (autocephalous) hoặc tự trị (autonomous), hiệp nhất trong thần học và phụng vụ. Mỗi giáo hội lại bao gồm các giáo phận, đứng đầu bởi giám mục.

Ngoài khối các giáo hội chính, còn có những nhóm nhỏ theo chủ nghĩa duy truyền thống, đã ly khai do các vấn đề như cải cách phụng vụ và lịch pháp. Từ năm 2007, các mối quan hệ đã được phục hồi giữa Giáo hội Chính thống giáo Nga Hải ngoại và Tòa Thượng phụ Moskva; hai cộng đồng này của Chính thống giáo Nga đã tách rời khỏi nhau từ thập niên 1920, do các lý do chính trị trong thời Xô viết.

Những bất đồng ngấm ngầm vẫn tồn tại trong vòng các giáo hội cấp quốc gia, một phần là do sự khác biệt trong lập trường đối với Phong trào Đại kết. Ở Mỹ, đa số các giám mục tập hợp thành Hội đồng Giám mục Chính thống giáo Hoa Kỳ. Các Giám mục România mở các cuộc đàm phán với Giáo hội Công giáo Rôma. Mặt khác, nhiều người, trong đó có các tu sĩ Núi Athos, các Giám mục Nga, Serbia, cùng các chức sắc Hy Lạp và Bulgaria xem phong trào đại kết là một sự thỏa hiệp về thần học.

Gần đây, mối quan hệ trong Chính thống giáo bị rạn nứt với cuộc Ly giáo Moskva–Constantinopolis 2018. Tính chung hiện nay, Chính thống giáo Đông phương có khoảng 250 triệu tín hữu.

Xem thêm
 Chính thống
 Chính thống giáo Hy Lạp
 Giáo hội Chính thống giáo Nga
 Chính thống giáo tại Việt Nam
 Chính thống giáo, Chuyên chế và Dân tộc
 Chính thống giáo Cổ Đông phương
 :Thể loại:Nhà thờ Chính Thống giáo Đông phương

Chú thích

Tham khảo
 The Orthodox Church. Ware, Timothy. Penguin Books, 1997. (ISBN 0-14-014656-3)
 The Orthodox Church; 455 Questions and Answers. Harakas, Stanley H. Light and Life Publishing Company, 1988. (ISBN 0-937032-56-5)

Liên kết ngoài
 An Online Orthodox Catechism published by the Russian Orthodox Church
 OrthodoxWiki
 Orthodox Dictionary  at Kursk Root Hermitage of the Birth of the Most Holy Theotokos
 Orthodox books – Lives of Holy People at skete.com
 An Orthodox View of Salvation
 IV Pre-Conciliar Pan-Orthodox Conference
 Orthodox Icons and Paintings
 Prologue from Ohrid – (Saints of the Orthodox Church Calendar)
 A repository with scientific papers on various aspects of the Byzantine Orthodox Church in English and in German
 IOCC: Gaza’s Orthodox Community Struggles to Endure

Relations Between the Roman Catholic Church and Orthodoxy
 Pope Benedict XIV, Allatae Sunt (On the observance of Oriental Rites), Encyclical, 1755
 Orientale Lumen – Apostolic Letter of Pope John Paul II on the Eastern Churches, 1995
 Common Declaration of Pope Benedict XVI and the Ecumenical Patriarch Bartholomew I, 2006

Kitô giáo Đông phương


title: 4506 Hendrie

text:
4506 Hendrie (1990 FJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 3 năm 1990 bởi Brian G. W. Manning ở Stakenbridge.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4506 Hendrie

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Centris caelebs

text:
Centris caelebs là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1900


title: Eugène Rutagarama

text:
Eugène Rutagarama là nhà bảo vệ môi trường người Rwanda.

Ông đã được trao tặng Giải Môi trường Goldman năm 2001, cho các nỗ lực cứu vãn nhóm khỉ đột núi (mountain gorilla) ở Vườn quốc gia núi lửa trong dãy núi Virunga (Tây Phi) trong thời kỳ chiến tranh và trong cuộc xung đột mới đây ở Cộng hòa Dân chủ Congo.

Tham khảo

Nhà bảo vệ môi trường Rwanda


title: Phan Thanh Hùng

text:
Phan Thanh Hùng  (sinh năm 1960 tại Đà Nẵng) là cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá Việt Nam. Ông từng là huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia và đội tuyển U23 quốc gia Việt Nam năm 2012.

Sự nghiệp

Cầu thủ
Khi còn là cầu thủ, ông là một cầu thủ đa năng, có thể thi đấu nhiều vị trí. Vị trí sở trường là tiền vệ hoặc tiền đạo, tuy nhiên khi cần ông cũng có thể chơi ở vị trí hậu vệ. Ông đã giành được chức vô địch giải bóng đá quốc gia năm 1992 với đội Quảng Nam Đà Nẵng và 1 lần giành huy chương bạc giải quốc gia. Ông cùng với đội bóng Quảng Nam Đà Nẵng lọt vào tới bán kết cúp C2 châu Á năm 1992. Đây là kết quả tốt nhất của các đội bóng Việt Nam ở sân chơi châu lục.

Năm 1991, ông được gọi vào đội dự tuyển quốc gia tham dự SEA Games 16. Tuy nhiên, ông nằm trong số 11 cầu thủ đã đào nhiệm. Do sự kiện này, ông đã bị treo giò trong một thời gian. Ông trở lại đội tuyển năm 1993 để thi đấu vòng loại World Cup 1994 khi đã 33 tuổi. Ông đã ghi một bàn cho đội tuyển Việt Nam trong trận thua trước Singapore 2-3 vào phút 77. Đây cũng là bàn thắng duy nhất của Phan Thanh Hùng ghi cho đội tuyển Việt Nam. Sau đó, Phan Thanh Hùng cũng tham gia SEA Games 17, nhưng thi đấu không thành công.

Quốc tế

Bàn thắng

Huấn luyện viên
Trước khi chính thức dẫn dắt đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam vào ngày 1/9/2012, ông Hùng đã khá thành công từ các giải trẻ, sau đó thì kiêm nhiệm một câu lạc bộ giàu có ở vô địch quốc gia Việt Nam.

 Vô địch Giải bóng đá U14 quốc tế Yamaha năm 2004 khi dẫn dắt U14 Đà Nẵng.
 Hạng nhì vòng chung kết U17 Việt Nam năm 2006 trong vai trò huấn luyện viên trưởng U17 Đà Nẵng.
 Hạng nhì vòng chung kết U17 Việt Nam năm 2007 trong vai trò huấn luyện viên trưởng U17 Đà Nẵng.
 Vô địch giải U21 báo Thanh niên năm 2008 khi dẫn dắt U21 Đà Nẵng.
 Vô địch AFF Suzuki Cup 2008 cùng đội tuyển Việt Nam trong vai trò trợ lý.
 Vô địch giải U21 báo Thanh niên năm 2009 khi dẫn dắt U21 Đà Nẵng.
 Hạng nhì Seagame 2009 cùng đội tuyển U23 Việt Nam trong vai trò trợ lý.
 Vô địch V-league 2010 trong vai trò huấn luyện viên trưởng câu lạc bộ Hà Nội T&T.
 Vô địch V-league 2013 trong vai trò huấn luyện viên trưởng câu lạc bộ Hà Nội T&T.
 Vô địch Siêu cúp Việt Nam 2010 trong vai trò huấn luyện viên trưởng câu lạc bộ Hà Nội T&T.
 Hạng nhì V-league 2011 trong vai trò huấn luyện viên trưởng câu lạc bộ Hà Nội T&T.
 Hạng nhì V-league 2012 trong vai trò huấn luyện viên trưởng câu lạc bộ Hà Nội T&T.
 Hạng nhì V-league 2014 trong vai trò huấn luyện viên trưởng câu lạc bộ Hà Nội T&T.

Vì đội tuyển Việt Nam thi đấu không thành công tại AFF Cup 2012, ông Hùng đã từ chức huấn luyện viên trưởng.

Đầu năm 2016 Phan Thanh Hùng chuyển về làm Huấn luyện viên trưởng câu lạc bộ Than Quảng Ninh.

Kết thúc mùa giải 2016, ông cùng đội Than Quảng Ninh đoạt chức vô địch Cup Quốc gia và Siêu cúp Quốc gia.

Năm 2019, ông và đội bóng đã đánh bại Hà Nội với tỉ số 4-2 để đứng thứ 3 chung cuộc.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Phan Thanh Hùng, cờ đã đến tay
 "Tướng" Hùng siết kỷ luật như thầy "Tô"
 luyện viên-Phan-Thanh-Hung-va-nhung-thanh-cong-buoc-dau-voi-DTVN/201210/241511.datviet huấn luyện viên Phan Thanh Hùng và những thành công bước đầu với ĐTVN

Người Đà Nẵng
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Đà Nẵng
Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Huấn luyện viên đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Tiền đạo bóng đá
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Bình Dương
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Than Quảng Ninh


title: 9460 McGlynn

text:
9460 McGlynn (1998 HS30) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 4 năm 1998 bởi JPL/GEODSS NEAT ở Haleakala.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9460 McGlynn

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Cardiophorus ferrugatipes

text:
Cardiophorus ferrugatipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Saint-Jean-d'Ardières

text:
Saint-Jean-d'Ardières là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Cư Knia

text:
Cư Knia là một xã thuộc huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Cư Knia nằm ở phía nam huyện Cư Jút, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Nam Dong
Phía tây giáp huyện Đắk Mil
Phía nam giáp xã Trúc Sơn và huyện Đắk Mil
Phía bắc giáp xã Đắk D'rông.

Xã Cư Knia có diện tích 32,16 km², dân số năm 2020 là 8.805 người, mật độ dân số đạt 274 người/km².

Hành chính
Xã Cư Knia được chia thành 13 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, Năm Tầng.

Lịch sử
Xã Cư Knia được thành lập vào ngày 15 tháng 8 năm 2001 trên cơ sở 2.987 ha diện tích tự nhiên và 3.278 người của xã Trúc Sơn.

Ngày 12 tháng 1 năm 2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1190/NQ-UBTVQH14 về việc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính cấp huyện, xã thuộc tỉnh Đắk Nông (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2021). Theo đó, điều chỉnh 2,56 km² diện tích tự nhiên của thôn Năm Tầng thuộc xã Đắk R'La, huyện Đắk Mil về xã Cư Knia quản lý.

Chú thích

Tham khảo


title: (55751) 1991 NM4

text:
{{DISPLAYTITLE:(55751) 1991 NM4}}

(55751) 1991 NM4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 8 tháng 7 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 55001–56000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Flottemanville

text:
Flottemanville  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 50 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Tạ Thu Thâu

text:
Tạ Thu Thâu (chữ Hán: 謝秋收; 5 tháng 5 năm 1906–1945) là một nhà cách mạng chủ nghĩa Marx người Việt đầu thế kỷ 20, một lãnh tụ Cộng sản Đệ Tứ thời sơ khai của các phong trào cộng sản tại Đông Dương.

Tiểu sử
Tạ Thu Thâu sinh tại làng Tân Bình, tổng An Phú, quận Thốt Nốt (sau này tách ra thành lập quận Lấp Vò), tỉnh Long Xuyên (ngày nay thuộc thị trấn Lấp Vò, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp), là con thứ tư trong một gia đình đông con và nghèo khó. Cha ông là Tạ Văn Sóc làm nghề thợ mộc kiêm nghề bốc thuốc. Từ năm 11 tuổi, sau khi mẹ qua đời, ông đậu bằng tiểu học và trúng tuyển nhập học trường trung học Chasseloup Laubat.

Sau khi đậu bằng tú tài Bản xứ (Baccalauréat Franco-Indigène) ông dạy học ở trường tư thục Nguyễn Xích Hồng, Sài Gòn và tham gia những tổ nhóm thanh niên yêu nước, trong đó có đảng An Nam trẻ (Jeune Annam) năm 1925. Sau đó hội đoàn này bị nhà cầm quyền thuộc địa giải tán. Tạ Thu Thâu coi giai đoạn này trong đời ông là "giấc mộng liều mạng của tuổi trẻ".

Năm 1926, Tạ Thu Thâu tham gia nhiều cuộc biểu tình phản đối chính phủ Pháp, đòi các quyền tự do, dân chủ cho dân Việt. Qua Pháp tháng 7 năm 1927 khi 21 tuổi, học Khoa học tại Đại học Paris, ông gia nhập An Nam Độc lập Đảng (tiếng Pháp: Parti Annamite de l'Indépendance, PAI) của Nguyễn Thế Truyền và đảm nhiệm điều khiển đảng này năm 1928 sau khi Nguyễn Thế Truyền về nước. Ông đứng tên cùng với Huỳnh Văn Phương xuất bản tờ La Résurrection chống chính phủ Thuộc địa. Chỉ được ít lâu báo bị đình bản và đảng Độc lập bị giải tán.

Năm 1929, ông tham gia hội nghị Liên đoàn Phản Đế (Liên hiệp Chống Chủ nghĩa Đế quốc) ở Frankfurt, Đức. Cùng năm đó, ông bắt đầu tiếp xúc với các nhóm cánh tả, chống chủ nghĩa thực dân tại Paris, như Felicien Challey, Francis Jourdain và nhà văn, nhà sử học Daniel Guérin. Ông được Alfred Rosmer - một người bạn, người đồng chí, học trò của Trotsky - giới thiệu vào tổ chức Trốt-kít tại Pháp. Từ đó, ông trở thành một lãnh tụ Trốt-kít Việt Nam đầu tiên.

Ngày 20 tháng 5 năm 1930, Tạ Thu Thâu cùng một số kiều dân Việt ở Pháp tham gia cuộc biểu tình trước điện Elysée phản đối việc xử tử Nguyễn Thái Học và 12 đồng chí Việt Nam Quốc dân đảng ở Yên Bái. Vì vậy, ông bị bắt cùng 18 thành viên Tổng hội Sinh viên Đông Dương (Association Générale des Etudiants Indochinois) trong đó có Nguyễn Văn Tạo và Trần Văn Giàu) và bị trục xuất về Việt Nam vào cuối tháng 5.

Về nước, Tạ Thu Thâu là một lãnh tụ ái quốc nổi bật. Là người tổ chức và lãnh đạo phong trào Tả Đối lập Trốt-kít (L'Opposition de Gauche), ông hoạt động cách mạng bằng nhiều phương tiện. Về báo chí, ông xuất bản tờ Vô sản (tháng 5 năm 1932), làm báo Pháp ngữ La Lutte (Tranh đấu; tháng 4 năm 1933); nhóm trí thức làm báo này được gọi là "Les Lutteurs" (nhóm Tranh đấu) theo tên tờ báo. Có tên trong đó còn có Nguyễn An Ninh, Phan Văn Hùm, Huỳnh Văn Phương, Trần Văn Thạch và Dương Bạch Mai. Vì những hoạt động này Tạ Thu Thâu bị kết án hai năm tù treo.

Đầu năm 1937, ông và các nhân vật trong nhóm Tranh đấu ứng cử vào Hội đồng Thành phố Sài Gòn nhân danh Sổ lao động cùng với Dương Bạch Mai, Nguyễn Văn Tạo, Phan Văn Hùm đắc cử vẻ vang. Tuy vậy Tạ Thu Thâu bị bắt giam, mãi đến năm 1939 ông mới được thả.

Năm 1939, ông cùng nhóm Tranh đấu ứng cử vào Hội đồng Quản hạt (Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ). Cho rằng cuộc bầu cử tổ chức gian lận, ông phản đối với Toàn quyền Đông Dương và Quốc hội Pháp. Trong khi đó có nhiều cuộc biểu tình chống bầu cử gian lận. Pháp bắt hết cả liên danh đưa ra tòa với tội "phá rối trị an". Từ năm 1932 đến 1940, Tạ Thu Thâu 6 lần bị bắt và 5 lần bị kết án. Nếu cộng hết các án ông lãnh, ông bị tất cả 13 năm tù và 10 năm biệt xứ.

Cuối năm 1944, sau khi được phóng thích từ tù Côn Đảo, ông dự định thành lập đảng Xã hội Thợ thuyền. Ông ra Bắc bắt liên lạc với một số đồng chí nhằm xuất bản tờ báo Chiến Đấu, để làm cơ quan ngôn luận của đảng Xã hội Thợ thuyền miền Bắc. Ông cũng tham gia nhiều cuộc mít tinh của thợ mỏ tại Hải Phòng, Nam Định, Hải Dương.

Đánh giá
Nhà văn, nhà phê bình Thiếu Sơn viết:
Không ai phủ nhận được tấm lòng yêu nước của ông, chẳng những yêu nước mà còn hy sinh cho nước. Chỉ có điều khác là nói tới nước, ông liền nghĩ tới dân, thứ nhất là dân vô sản. Còn những ông XY thì chỉ nói tới giang sơn gấm vóc, để nghĩ ngay đến những gấm vóc che phủ nơi nhà các ông, mà không cần biết tới những kẻ khố rách, áo ôm là đa số đồng bào ruột thịt của mình...

Tưởng niệm
Từ ngày 22 tháng 3 năm 1955, tại quận Nhì (quận 2) của Sài Gòn (nay đã nhập chung vào quận 1 thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) có một đường phố được đặt tên là đường Tạ Thu Thâu; đến ngày 14 tháng 8 năm 1975, Ủy ban quân quản thành phố Sài Gòn - Gia Định đổi tên thành đường Lưu Văn Lang cho đến nay.

Ngoài ra có một số tỉnh lỵ, thị xã ở miền Nam cũng có tên đường Tạ Thu Thâu vào trước năm 1975 như Sa Đéc (nay là đường Đinh Tiên Hoàng), Cần Thơ (nay là một phần đường Mậu Thân đoạn từ đường 30 tháng 4 đến đường 3 tháng 2), Long Xuyên (nay là đường Nguyễn Thanh Sơn chạy dọc Kinh Đào)

Trước đây ở thành phố Mỹ Tho tỉnh Tiền Giang có một con đường mang tên ông ở phường 8 nhưng hiện nay đã đổi thành đường Nguyễn Văn Nguyễn . Hiện tại tên ông được đặt cho một con đường ở quận 9 (nay đã sáp nhập với quận 2 và quận Thủ Đức thành Thành phố Thủ Đức),Thành phố Hồ Chí Minh.

Năm 1989, nhân dịp kỷ niệm 200 năm cách mạng Pháp, "Ủy ban nước Pháp của di dân, nước Pháp của tự do" (France Des Immigrés, France Des Libertés) chọn đăng ảnh và tiểu sử họ Tạ trong một cuộc triển lãm tại Grande Arche tại khu La Défense, Paris.

Hiện nay tên của ông được đặt làm tên đường ở thị trấn Cái Bè và thị trấn Chợ Mới.

Việc bị sát hại
Tới nay, tuy không có tranh cãi về việc mặt trận Việt Minh sát hại Tạ Thu Thâu, vẫn còn nghi vấn về lệnh giết từ đâu đến.

Nhà sử học Daniel Hémery cho rằng Việt Minh đã ám sát ông.
Trong buổi phỏng vấn ngày 25 tháng 6 năm 1946, Hồ Chí Minh đã trả lời đảng viên Xã hội Daniel Guérin về cái chết của Tạ Thu Thâu như sau: Ce fut un patriote et nous le pleurons... Mais tous ceux qui ne suivent pas la ligne tracée par moi seront brisés (Tạ Thu Thâu) là một nhà ái quốc, chúng tôi đau buồn khi hay tin ông mất... Nhưng tất cả những ai không theo con đường tôi đã vạch đều sẽ bị "đứt gãy".
Nhóm Đệ Tứ Việt Nam cho rằng Tạ Thu Thâu bị Việt Minh bắt theo lệnh Trần Văn Giàu và bị giết theo lệnh của Giàu và Hồ Chí Minh.

Chú thích

Tham khảo

Daniel Guérin. Au Service des Colonies. Paris: Editions du Minuit.
Richardson, A.(Ed.) (2003) The Revolution Defamed: A documentary history of Vietnamese Trotskyism, London: Socialist Platform Ltd.
Hemery, D. (1974) Révolutionnaires Vietnamiens et Pouvoir Colonial en Indochine: Communistes, trotskystes, nationalistes à Saigon de 1932 à 1937,Paris: François Maspero.
Hammer, E. (1954) The Struggle for Indochina, Stanford, California: Stanford University Press.
I. Milton Sacks, 'Marxism in Vietnam' [Chapter 4] in Trager, F.(1959) Marxism in South-East Asia, Stanford, California: Stanford University Press.
Anh Van and Jacqueline Roussel (1947) National Movements and Class Struggle in Vietnam, London: New Park Publications [English translation 1987].
Bà Phuong-Lan[Bui-The-My](1974) Nhà Cách Mang:Ta Thu Thâu, Saigon: Nhà Sách KHAI-TRĺ [in Vietnamese].
Ngo Van (1995) Revolutionaries they could not break: The fight for the Fourth international in Indochina 1930-1945, London: Index Books.
Huynh kim Khánh (1982) Vietnamese Communism 1925-1945, London: Cornell University Press.

Liên kết ngoài
Ta Thu Thau: Vietnamese Trotskyist Leader (Marxists.org)
Nhận định của Đệ Tứ Quốc tế

Nhà cách mạng Việt Nam
An Nam Độc lập Đảng
Việt Nam Quốc gia Độc lập Đảng
Phong trào cộng sản Việt Nam
Nhân vật Cộng sản Đệ Tứ Việt Nam
Chính khách Việt Nam bị ám sát
Nhà lý luận Mác-xít
Người An Giang
Người họ Tạ tại Việt Nam


title: Le Châtenet-en-Dognon

text:
Le Châtenet-en-Dognon () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Earias insulana

text:
Earias insulana là một loài bướm đêm thuộc họ Nolidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết Africa, miền nam châu Âu, Cận Đông và Trung Đông, Nhật Bản, Đài Loan, Philippines, Úc và Hawaii. Một lượng hiếm hoi in immigrant in Đảo Anh.

Sải cánh dài 20–22 mm. Ấu trùng ăn okra, cotton và hibiscus, nhưng cũng được ghi nhận ăn lúa, mía và ngô.

Tham khảo

Liên kết ngoài
UKmoths
Crop Compendium

Earias
Côn trùng châu Âu
Côn trùng Ethiopia
Côn trùng Malawi


title: Estacada, Oregon

text:
Estacada là một thành phố trong Quận Clackamas, tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ. Nó nằm cách Portland khoảng 30 dặm Anh về phía đông nam. Nguồn gốc tên của thành phố nay vẫn còn bị tranh cãi. Một lời giải thích cho rằng cái tên của thành phố này là một sự biến thể tên của một cư dân địa phương tên Esther Katie. Tuy nhiên không có bằng chứng nào cho thấy là người này từng tồn tại. Lời giải thích khá hơn là người nào đó có biết đến vùng Llano Estacado mà ngày nay là Texas đã bỏ cái tên đó vào nón và nó được chọn nhưng bằng cách nào đó chữ o cuối cùng lại trở thành chữ a. Cho dù sự thật là thế nào đi nữa thì không còn nghi ngờ gì khi nó là nơi duy nhất tại Hoa Kỳ (có lẽ là trên địa cầu) mang cái tên Estacada mặc dù người ta có thể mua một loại rượu Tây Ban Nha có tên gọi là Finca La Estacada.

Dân số theo điều tra dân số năm 2000 là 2.371 người. Ước tính năm 2007 là 2.695 cư dân.

Địa lý
Estacada nằm ở vị trí  (45.290009, -122.334537).
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích là 1,1 dặm vuông Anh (2,8 km²) trong đó đất chiếm khoảng 1,0 dặm vuông (2,7 km²) và nước chiếm 0,04 dặm vuông (0,1 km²) hay 3,67%. Sông Clackamas chảy ngang thị trấn và đổ vào Sông Willamette và rồi sau đó đổ ra Sông Columbia. Có bốn đập nước trong địa giới của Estacada: Đập Sông Mill, Đập Cazadero, Đập Faraday và Đập North Fork. Đập Cazadero nguyên thủy bị tàn phá bởi một trận lụt lớn vào năm 1965 và được xây lại thành Đập Faraday.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 City of Estacada website
 Estacada/Clackamas River Area Chamber of Commerce
 Estacada history page, with many old photos
 Estacada School District No. 108
 Oregon Blue Book entry for Estacada

Thành phố của Oregon
Quận Clackamas, Oregon

fa:برنز، اورگن


title: Phố Mouffetard

text:
Phố Mouffetard là một con phố nằm ở Quận 5 thành phố Paris. Là một trong những trục chính của khu phố La Tinh, Mouffetard là con phố cổ, đặc biệt đông đúc bởi nhiều nhà hàng, quán cà phê và các cửa hàng buôn bán nhỏ.

Dài 606 m, phố Mouffetard bắt đầu từ đồi Sainte-Geneviève, hơi dốc xuống, kéo dài tới nhà thờ Saint-Médard.

Phố Mouffetard

Phố Mouffetard không phải con phố sang trọng hay quan trọng về giao thông. Nơi đây được biết đến nhờ không khí đông đúc của những nhà hàng, quán cà phê và cửa các hàng buôn bán nhỏ. Phía cuối Mouffetard, cho tới chỗ cắt ngang phố Jean Calvin, tập trung nhiều cửa hiệu truyền thống của các dân cư khu phố này: đóng giày, hiệu bánh mỳ, cửa hàng thịt, cửa hàng rau, ăn uống, thực phẩm khô...

Lịch sử

Nằm ở phía Nam của trung tâm lịch sử Paris, Mouffetard vốn thuộc con đường nối đến Roma có từ thời thành phố còn mang tên Lutetia thuộc Đế chế La Mã.

Vào thế kỷ 13, một con đường nhỏ có tên Mons Cetarius hoặc Mons Cetardus, trong tiếng Pháp là « Mont-Cétard », nhưng sau đó được đổi tên thành Mouffetard. Nó còn mang một vài tên khác, như đầu thế kỷ 17 được gọi là phố Saint-Marcel.

Cho tới giữa thế kỷ 19, phố Mouffetard ngang qua sông Bièvre gần nhà thờ Saint-Médard và dốc lên về phía Nam cho tới rào chắn Italie của bức tường Thuế quan kiểm soát hàng hóa vào Paris, nơi ngày nay là quảng trường Italie. Phố dài hơn 1.500 m và chiếm một phần của quận 12 thời kỳ đó. Đến thời Đệ nhị Đế chế, những cải tạo của nam tước Haussmann đã cắt bỏ phần phía Nam của phố, trở thành đại lộ Gobelins.

Tham khảo

La rue Mouffetard  trên trang L'Art Nouveau

Liên kết ngoài

Phố Mouffetard và đại lộ Gobelins trên trang Paris Pittoresque
Bản đồ phố Mouffetard trên trang Paris Best Lodge
Các công trình quanh Mouffetard trên trang Paris Balades

Mouffetard
Mouffetard


title: Plectrocnemia furcata

text:
Plectrocnemia furcata là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Polycentropodidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Plectrocnemia


title: Champagnac-de-Belair

text:
Champagnac-de-Belair (tiếng Occitan Champanhac) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 18,46 km2, dân số năm 2004 là 736 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

}}

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Champagnac-de-Belair trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Champagnac-de-Belair trên trang mạng Cộng đồng các xã du Pays de Champagnac-en-Périgord

Champagnac-de-Belair


title: Santa María del Campo Rus

text:
Santa María del Campo Rus là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 762 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Pataeta

text:
Pataeta carbo là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae và là loài duy nhất thuộc chi Pataeta. Nó được tìm thấy ở xung quanh phía tây Thái Bình Dương, bao gồm Úc (ở Lãnh thổ Thủ đô Úc, Lãnh thổ Bắc Úc, Queensland và Victoria) cũng như ở Fiji và Hồng Kông.

Sải cánh dài khoảng 50 mm. Ấu trùng ăn các loài Eucalyptus và Callistemon.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài
Moths of Australia

Euteliinae


title: Megapenthes macdougalli

text:
Megapenthes macdougalli là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blair miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Anthophora robusta

text:
Anthophora robusta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Klug mô tả khoa học năm 1845.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1845


title: Megalognatha ruficollis

text:
Megalognatha ruficollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Họ Trâu bò

text:
Họ Trâu bò (Bovidae) là một họ động vật có vú guốc chẵn nhai lại gồm bò rừng bison, trâu rừng châu Phi, trâu nước, linh dương, cừu, dê, bò xạ hương và gia súc. Có 143 loài còn tồn tại và 300 loài đã bị tuyệt chủng được biết đến, họ này bao gồm 8 phân họ chính, ngoài Họ Peleinae và Họ Pantholopinae vẫn đang được tranh chấp. Họ này tiến hóa từ cách đây 20 triệu năm, vào đầu thế Miocen. Họ này phân bố rộng rãi, các loài hoang dã có ở gần như mọi châu lục, ngoại trừ Nam Mỹ, Úc và châu Nam Cực.

Đặc trưng
Loài động vật họ Trâu bò to lớn nhất có thể cân nặng trên 1 tấn và cao 2 m (tính từ vai) trong khi loài nhỏ nhất chỉ cân nặng khoảng 3 kg và không cao hơn một con mèo nhà lớn. Một số loài có cơ thể đầy cơ bắp và to béo, những loài khác có cơ thể nhẹ nhõm và chân dài. Loài vật có khối lượng và tầm vóc lớn nhất còn tồn tại trong họ này là bò tót (phân loài Bò tót Đông Dương). Nhiều loài tụ tập lại thành các bầy lớn với cấu trúc và trật tự xã hội phức tạp, nhưng những loài khác lại ưa thích sống cô độc. Trong phạm vi sinh sống rộng lớn của mình chúng chiếm lĩnh một khoảng rộng các kiểu môi trường sống, từ các sa mạc tới lãnh nguyên, từ những cánh rừng nhiệt đới rậm rạp tới các khu vực núi cao.

Phần lớn các thành viên của họ này là động vật ăn cỏ, ngoại trừ phần lớn các loài kỉ linh (linh dương hoẵng) trong phân họ Cephalophinae là động vật ăn tạp. Tất cả các loài trong họ đều có dạ dày 4 ngăn (túi), cho phép phần lớn trong chúng có thể tiêu hóa và hấp thụ các loại thức ăn nghèo dinh dưỡng đối với nhiều loài thú khác, chủ yếu trong đó là các loại cỏ. Không có động vật bậc cao nào có thể trực tiếp tiêu hóa xenluloza, nhưng tương tự như kangaroo, mối và một số loài khác, các loài họ Trâu bò dựa vào các vi sinh vật sinh sống trong dạ dày của chúng để phân hủy xenluloza bằng cách lên men.

Do kích thước và trọng lượng của hệ tiêu hóa phức tạp nên nhiều loài họ Trâu bò có cơ thể to và rắn chắc; các loài thanh mảnh hơn có xu hướng có thức ăn mang tính chọn lọc hơn và chúng thường bứt lá thay vì gặm cỏ. Các răng nanh và răng cửa của hàm trên của chúng không có và được thay thế bằng tấm đệm dạng chất sừng và cứng để các răng của hàm dưới cọ xát vào để cắt đứt lá hay cỏ. Các răng nanh hoặc không có hoặc bị biến đổi để có thể hoạt động như là các răng cửa phụ thêm vào. Các răng hàm là dạng móc (dạng liềm) và cách biệt với các răng phía trước bằng một khoảng hở rộng (kẽ răng). Công thức bộ răng của họ Trâu bò là tương tự như của các động vật nhai lại khác:

Tất cả các loài họ này có 4 ngón chân trên mỗi chân – chúng đi bằng hai ngón (guốc) trung tâm, trong khi 2 ngón ngoài (móng huyền) ít khi chạm vào mặt đất. Tất cả các con đực và nhiều con cái có sừng (ngoại trừ ở một vài giống thuần hóa); kích thước và hình dạng các sừng này không đồng nhất nhưng cấu trúc cơ bản luôn luôn là phần lồi ra đơn bằng chất xương không có nhánh và được che phủ bằng lớp vỏ bao vĩnh cửu chứa keratin.

Tiến hóa
Họ Trâu bò được biết đến trong các mẫu hóa thạch từ Tiền Miocen, khoảng 20 Ma. Các loài dạng bò sớm nhất, như Eotragus, là các động vật nhỏ, hơi tương tự như linh dương Gazelle ngày nay và có lẽ đã sống trong môi trường đồng rừng. Số lượng loài họ Trâu bò gia tăng mạnh vào Hậu Miocen, khi nhiều loài thích nghi với môi trường đồng cỏ và thoáng đãng hơn.

Số lượng lớn nhất số loài hiện đại của họ Trâu bò thuộc về châu Phi,trong khi số lượng quần thể lớn chủ yếu nhưng ít đa dạng hơn lại thuộc về châu Á và Bắc Mỹ. Người ta cho rằng nhiều loài họ này đã tiến hóa ở châu Á nhưng không thể sống sót do sự săn bắt của các loài người đến từ châu Phi vào cuối thế Pleistocen. Ngược lại, các loài châu Phi có nhiều nghìn hay vài triệu năm để thích nghi với sự phát triển dần dần trong kĩ năng săn bắn của con người. Tuy nhiên, nhiều loài trong họ này được thuần hóa lại có nguồn gốc châu Á (dê, cừu, trâu và bò Tây Tạng). Điều này có thể là do các loài này ít e ngại con người hơn và dễ sai bảo hơn.

Một lượng nhỏ các loài hiện đại trong họ Trâu bò thuộc châu Mỹ là tương đối gần đây theo đường cầu đất liền Bering, nhưng chúng vẫn đến khu vực này trước khi con người đặt chân tới đây.

Phân loại
Họ Bovidae
 Phân họ Bovinae (Phân họ Trâu bò): gồm các loài trâu và bò với 26 loài trong 10 chi
 Phân họ Caprinae (Phân họ Dê cừu): gồm các loài dê và cừu với 33 loài trong 10 chi
 Phân họ Alcelaphinae (Phân họ Quyến linh): quyến linh, 7 loài trong 4 chi
 Phân họ Hippotraginae (Phân họ Mã linh): mã linh (linh dương ngựa, linh dương gặm cỏ), 6 loài trong 5 chi
 Phân họ Cephalophinae (Phân họ Kỉ linh): kỉ linh (linh dương hoẵng), 19 loài trong 2 chi
 Phân họ Reduncinae (Phân họ Vi linh): Vi linh, 8 loài trong 2 chi
 Phân họ Pantholopinae (Phân họ Tạng linh): Linh dương Tây Tạng (chiru)
 Phân họ Antilopinae (Phân họ Linh dương): linh dương gazen, linh dương lùn và linh dương saiga, 34 loài trong 13 chi
 Phân họ Aepycerotinae: linh dương Impala, 1 loài trong 1 chi
 Phân họ Peleinae: linh dương xám sừng ngắn (rhebok), 1 loài trong 1 chi

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây vẽ theo Hernandez-Fernandez và Vrba (2005). Lưu ý rằng trong phát sinh chủng loài này thì phân họ Peleinae được gộp trong phân họ Reduncinae còn phân họ Pantholopinae thì nằm trong phân họ Caprinae.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Họ động vật có vú


title: Villers-Cotterêts

text:
Villers-Cotterêts là một xã ở tỉnh Allier, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Địa lý
Xã này cách Paris 80 km về hướng đông nam. Xã này còn có biệt danh là Petite villa sur la côte de Retz.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tourist office website  (bằng tiếng Pháp)
 Historic society of Villers-Cotterêts (bằng tiếng Pháp)
 The Catholic Encyclopedia entry on Gilles-Marie Oppenordt

Villerscotterets


title: Truyền thuyết Jumong

text:
Jumong (Triều Tiên: 주몽, Hanja: 朱蒙) hay Truyền thuyết Jumong, là một bộ phim truyền hình phát sóng trên kênh MBC của (Hàn Quốc). Ban đầu dự tính dài 60 tập, MBC đã quyết định tăng số tập phim lên 81 do mức độ phổ biến của nó. Bộ phim đã được trình chiếu tại hơn 13 nước và doanh thu bộ phim này hơn 45 tỷ won Hàn Quốc (50 triệu đô la Mỹ)
.

Bộ phim miêu tả cuộc đời của Cao Chu Mông, (người sáng lập của vương quốc Cao Câu Ly). Các yếu tố kỳ ảo bao quanh truyền thuyết của Jumong đã được thay thế với nhiều sự kiện dựa trên thực tế, chẳng hạn như liên quan đến ngày sinh của ông.

Bộ phim đạt được thành công lớn và cũng được xem là một phần quan trọng của Làn sóng Hàn Quốc (Hallyu), với tỷ suất người xem tại Iran đạt hơn 80%.

Tại Việt Nam, phim được phát sóng trên kênh VTV1 từ ngày 7 tháng 3 năm 2007, và trên kênh SCTV Phim Tổng Hợp.

Nội dung
Truyền thuyết Jumong kể về cuộc đời gian khổ của chàng vương tử Jumong, tức Đông Minh Thánh Vương Cao Chu Mông, vị vua và cũng là anh hùng dân tộc của đất nước Triều Tiên đã chiến đấu với hàng ngàn quân giặc để lập nên đất nước Cao Câu Ly (Kokorea) một thời lừng lẫy.

Toàn bộ những diễn biến xảy ra xung quanh cuộc đời của Jumong. Bộ phim kể về cuộc tranh tài của ba vị vương tử là Daeso, Yeongpo, Jumong và hai nước Đông Phù Dư, Cao Câu Ly. Sau bao nhiêu khó khăn, cuối cùng Jumong trở thành vua. Vua Jumong đã đưa Cao Câu Ly trở thành một cường quốc kể từ sau khi lập nước.

Cao Chu Mông (Tiếng Triều Tiên: 주몽, 朱蒙 Ko Chumong), hay Đông Minh (Thánh) Vương (東明聖王 Dongmyeongseongwong hay 東明王 Dongmyeongwong) (58 - 19 TCN) là vị vua đầu tiên của Cao Câu Ly và là vị anh hùng khai quốc của đất nước Triều Tiên xưa.

Diễn viên
 Song Il Gook (송일국): Hoàng tử Jumong (주몽)
Han Hye Jin (한혜진): Tiểu thư Soseono (소서노)
Kim Seung Soo (김성수): Hoàng tử Daeso (대소)
Jeon Gwang Ryeol (전광렬): Vua Geumwa (금와)
Oh Yeon Soo (오연수): Vương phi Yuhwa (유화)
Kyeon Mi Ri (견미리): Hoàng hậu Wonhu (원후)
Song Ji Hyo (송지효): Tiểu thư Ye So-ya (예소야)
Park Tam Hee (박탐희): Tiểu thư Yang Seol Ran (양설란)
Ahn Young Jun: Hoàng tử Yuri - con đầu của Jumong
Kim Byeong Ki (김병기): Tộc trưởng Yeon Tabal (연타발)
Jin Hee Kyeong (진희경): Thần nữ Yeo Mi eul (여미을)
Lee Jae Yong (이재용): Đại sứ giả Bu Deuk Bul (부득불)
Heo Joon Ho (허준호): Tướng quân Hae Mosu (해모수)
Won Ki Joon (원기준): Hoàng tử Yeongpo (영포)
Bae Soo Bin (배수빈): Sayong (사용)
Lim So Yeong (임소영): Bu - yeong (부영)
Yoon Dong Hwan (윤동환): Tổng trấn Yang Jeong (양정)
Oh Uk Chul (오욱철): Hwang (황자경)
Lee Kye In (이계인): Mo Pal Mo (모팔모)
Yeo Ho Min (여호민): Oi (오이)
Ahn Jeong Hoon (안정훈): Mari (마리)
Lim Dae Ho (임대호): Hyeoppo (협보)
Park Kyeong Hwan (박경환): Bu Buhn-No (부분노)
Jeong Ho Bin (정호빈): Woo-tae (우태)

Các nhân vật khác
Thần nữ Bi Geum Son (비금선), Tae Ma Jin, Jin Jong Mun, Mu Seong, Tướng Hê môn su (cha của ju Mông), Mu Deuk, Tổng trấn Thành Liêu Đông Hoàng Tư Kính...

Xếp hạng
Jumong có mức xếp hạng cao nhất trong tất cả các bộ phim truyền hình Hàn Quốc trong năm 2006 tại Hàn Quốc .

Cao nhất
Seoul: 52,7%
Cả nước: 51,9%
Trung bình
Seoul: 41,8%.
Cả nước: 40,9%
Thấp nhất
Seoul: 17.5%
Cả nước: 16.3%

Jumong đã lập nên một kỉ kục của phim truyền hình HQ, tạo nên một cơn sốt dữ dội tại đây.

Sản xuất
Bộ phim được quay tại MBC Dramia nằm tại Cheoin-gu, Yongin ở tỉnh Gyeonggi. Đây cũng là nơi các bộ phim truyền hình lịch sử khác như Dong Yi, The Moon Embracing the Sun và Queen Seondeok cũng được quay .

Giải thưởng

Thắng
2006 MBC Awards: Grand Prize (Song Il Gook)
2006 MBC Awards: Dành cho diễn viên xuất sắc nhất năm (Song Il Gook & Jeon Kwang Yeol) .
2006 MBC Awards: Dành cho nữ diễn viên xuất sắc nhất năm (Han Hye Jin) .
2006 MBC Awards: Dành cho diễn viên xuất sắc nhất (Kim Seung Soo) .
2006 MBC Awards: Dành cho diễn viên mới xuất sắc nhất (Won Ki Jun) .
2006 MBC Awards: Dành cho nam diễn viên (vàng) tốt nhất (Heo Joon Ho) .
2006 MBC Awards: Dành cho nữ diễn viên (vàng) tốt nhất (Oh Yeon Soo) .
2006 MBC Awards: Dành cho đạo diễn năm (Lee Joo Hwan) .
2006 MBC Awards: Dành cho nhà văn năm (Choi Wan Kyu & Jung Hyung Soo) .
2007 43rd Baeksang Awards: Dành cho phim truyền hình hay nhất năm..
2007 43rd Baeksang Awards: Dành cho kịch bản xuất sắc nhất năm (Jung Hyung Soo và Choi Wan Kyu) .

Tranh cãi
Tại Hồng Kông, Asia Television mua bản quyền để phát sóng chương trình, nhưng tranh cãi xung quanh bản dịch của chương trình trở nên phổ biến rộng rãi, tiếp tục leo thang cuộc tranh luận về tính độc lập trong biên tập của ATV trong các tin tức và hoạt động.

Tranh cãi chủ yếu là xung quanh việc cắt một số phân đoạn nhất định , dịch sai tên địa điểm và nghề nghiệp của một số nhân vật, như chuyển chủ của một lâu đài thành tội phạm địa phương.

Ngoài ra, nghĩa của từ "quốc gia" (chỉ Cao Câu Ly) lại được dịch thành "bộ tộc", và dịch nhà Hán thành "Thiên triều" đã thu hút nhiều tranh cãi về tính độc lập trong biên tập của đài. Tầm quan trọng của điều này là nó có liên quan đến những tranh cãi gần đây giữa chính phủ của Trung Quốc và Hàn Quốc về lịch sử của Cao Câu Ly.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của Jumong trên MBC

Phim truyền hình MBC, Hàn Quốc
Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2006
Phim cổ trang Hàn Quốc
Phim cung đấu Hàn Quốc


title: Mulino, Oregon

text:
Mulino, Oregon là một ấp nằm trong Quận Clackamas, Oregon, Hoa Kỳ trên Xa lộ Oregon 213 giữa thành phố Oregon City và Molalla.

Lịch sử
Cộng đồng này được đặt tên của một nhà máy sản xuất bột được xây dựng ở đó vào năm 1851 khi cộng đồng này được biết với cái tên "Howards Mill". "Mulino" là cái tên biến thể của từ tiếng Tây Ban Nha molino có nghĩa là "nhà máy" và nó đã được chọn làm tên khi các quan chức bưu điện phản đối sử dụng "Molino" vì nó dễ nhầm lẫn với địa phương Molalla lân cận. Bưu điên Mulino được thiết lập năm 1882. Cho đến năm 2007, tòa nhà của nhà máy, đã được sửa sang thành một ngôi nhà ở, vẫn còn đứng đó. Nó là tòa nhà công nghiệp xưa cổ nhất vẫn còn tồn tại ở Oregon và là tòa nhà xưa cổ nhất phục vụ liên tục như là một bưu điện địa phương.

Chính quyền địa phương
Tháng 5 năm 2007, cư dân Mulino đã bỏ phiếu thành lập ấp. Đây là cộng đồng thứ ba tại Oregon bỏ phiếu thành lập ấp. Cộng đồng này được quận chính thức công nhận là ấp vào ngày 7 tháng 6 năm 2007.

Nơi hấp dẫn
Mulino là nơi có Phi trường Portland-Mulino, một cơ xưởng tổng thể hàng không do Cảng Portland làm chủ và điều hành.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Oregon History Project: Mulino Flour Mill from the Oregon Historical Society
Photos of Howard's Gristmill from millpictures.com

Quận Clackamas, Oregon
Khởi đầu năm 1882 ở Oregon


title: Thịt nhân tạo

text:
Thịt nhân tạo có thể là

Thịt giả, một loại thực phẩm chay với thành phần chính là chất đạm có nguồn gốc thực vật
Thịt trong ống nghiệm hay thịt nuôi cấy, một loại thịt được hình thành bởi việc nuôi cấy các tế bào cơ trong phòng thí nghiệm


title: Xenophora solarioides

text:
Xenophora solarioides là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Xenophoridae, the carrier shells.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xenophora
Động vật được mô tả năm 1845


title: Patellapis trizonula

text:
Patellapis trizonula là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1909


title: Oecetis aduncata

text:
Oecetis aduncata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Xenarthracella

text:
Xenarthracella là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1940 bởi Laboissiere.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Xenarthracella sylvatica (Laboissiere, 1920)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Chalcolepidius dugesi

text:
Chalcolepidius dugesi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Chalcolepidius


title: Satna

text:
Satna là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận Satna thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Satna có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 315 mét (1033 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Satna có dân số 225.468 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Satna có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Satna, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Satna


title: Hoa hậu Hoàn vũ 1991

text:
Hoa hậu Hoàn vũ 1991 là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 40 được tổ chức vào ngày 17 tháng 5 năm 1991 tại thành phố Las Vegas, Nevada, Hoa Kỳ. Có tổng cộng 73 thí sinh tham gia cuộc thi và với chiến thắng thuộc về Lupita Jones, người đẹp Mexico. Lupita được trao vương miện bởi Hoa hậu Hoàn vũ 1990 Mona Grudt đến từ Na Uy.

Kết quả

Thứ hạng

Thứ tự gọi tên

Top 10

Top 6

Top 3

Chung kết
(#) Xếp hạng ở mỗi phần thi

Giải thưởng đặc biệt

Giám khảo
José Luis Rodríguez - ca sĩ diễn viên người Venezuela
Janet Hubert - nữ diễn viên điện ảnh và truyền hình người Mỹ
Kuh Ledesma - nữ ca sĩ và diễn viên người Philippines
Jorge Rivero - diễn viên người Mexico
Barbara Lauren
 Christophe - ca sĩ và nhạc sĩ người Pháp
Dustin Nguyen - nam diễn viên điện ảnh người Mỹ gốc Việt.
Nadia Comăneci - cựu vận động viên thể dục dụng cụ người Rumani

Thí sinh

  - Verónica Honnorat
  - Farrah Fiona Saunders
  - Katia Alens
  - Josephine Gault
  - Andrea Sullivan
  - María Selva Landívar
  - Patricia Franco de Godói
  - Anne Lennard
  - Christy Drumeva
  - Leslie McLaren
  - Bethea Michelle Christian
  - Cecilia del Rosario Alfaro
  - Maribel Gutiérrez Tinoco
  - Raema Chitty
  - Viviana Múñoz
  - Jacqueline Krijger
  - Renata Gorecka
  - Melissa Vargas
  - Diana Neira
  - Rebecca Dávila
  - Tanja Vienonen
  - Mareva Georges
  - Katrin Richter
  - Dela Tamakole
  - Marina Popou
  - Jevon Pellacani
  - Lorena Palacios
  - Viên Vịnh Nghi
  - Dis Sigurgeirsdóttir
  - Christabelle Howie
  - Siobhan McClafferty
  - Miri Goldfarb
  - Maria Biscotti
  - Kimberley Mais
  - Atsuko Yamamoto
  - Seo Jung-min
  - Fida Chehayeb

  - Annette Feydt
  - Elaine Chew
  - Michelle Zarb
  - Dhandevy Jeetun
  - Lupita Jones
  - Ronel Liebenberg
  - Pauline Huizinga
  - Ana Sofía Pereira
  - Tonia Okogbenin
  - Sharon Rosario
  - Lene Maria Pedersen
  - Liz De León
  - Vivian Benítez
  - Eliana Martínez
  - Maria Lourdes Gonzalez
  - Joanna Michalska
  - Lissette Bouret
  - Lâm Thụ Quyên
  - Daniella Nane
  - Samantha Robertson
  - Eileen Yeow
  - Esther Arroyo
  - Diloka Seneviratne
  - Simone Vos
  - Susanna Gustafsson
  - Jiraprapa Sawettanan
  - Josie Anne Richards
  - Pinar Ozdemir
  - Kathy Hawkins
  - Helen Upton
  - Adriana Comas
  - Kelli McCarty
  - Julia Lemigova
  - Monique Lindesay
  - Jackeline Rodríguez
  - Natasha Pavlovich

Thông tin thêm
 México lần đầu tiên trong lịch sử đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ.
 Liên Xô đoạt danh hiệu Á hậu 2, thành tích tốt nhất mà quốc gia này có. Đây cũng là lần tham dự cuối cùng Hoa hậu Hoàn vũ của Liên Xô vì đến cuối năm 1991, Liên Xô đã sụp đổ.

Lần đầu tham dự

Trở lại
Lần cuối tham dự vào 1952:
  từ năm 1955 đến năm 1990, mỗi quốc gia thành phần của Vương quốc Anh (Anh, Scotland và Wales) cử một thí sinh riêng biệt tham gia cuộc thi. Các thí sinh từ Bắc Ireland thì tranh tài tại Hoa hậu Ireland.
Lần cuối tham dự vào 1978:

Lần cuối tham dự vào 1984:
  tham dự lần đầu tiên với tư cách là một quốc gia độc lập sau khi giành được độc lập từ Nam Phi vào tháng 2 năm 1990.
Lần cuối tham dự vào 1985:

Lần cuối tham dự vào 1986:

Lần cuối tham dự vào 1987:

Lần cuối tham dự vào 1988:

Lần cuối than dự vào 1989:

Chỉ định
  : Jackeline Rodríguez

Thay thế
  : Maria Lourdes Gonzalez thay thế Anjanette Abayari, người không phải là công dân Philippines.
  - Sharon Luengo: Giám đốc của cuộc thi Hoa hậu Venezuela, Osmel Sousa muốn gửi cô ấy đến Hoa hậu Hoàn vũ do cuộc thi Hoa hậu Venezuela 1991 bị trì hoãn, nhưng Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ đã từ chối cô ấy do vị trí Á hậu 2 của cô ấy tại Hoa hậu Thế giới 1990, và họ quyết định chọn đại diện Venezuela cho Hoa hậu Hoàn vũ 1991 theo sự chỉ định đặc biệt.
  : Người chiến thắng Hoa hậu Liên Xô 1990, Maria Kezha, chưa đủ tuổi sau ngày 1 tháng Hai.

Bỏ cuộc
  : cuộc thi Miss Aruba năm 1991 đã bị trì hoãn và người chiến thắng năm 1991 của họ, Jerusha Rasmijn, đã được cử tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 1992.
  : do thiếu tài trợ và kinh phí
  : Christine Heiss
  : Sharon Givskav - do thiếu tài trợ và kinh phí. Cô ấy tham dự Hoa hậu Thế giới 1991.
  : không có cuộc thi.
  : tham dự với tư cách Vương quốc Anh (United Kingdom hay Great Britain) từ bây giờ.
  : Sarah Yeats (mất giấy phép của họ với tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ.)
 : Bibiane Holm - mất giấy phép của họ với tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ và tham dự Hoa hậu Thế giới 1991.
  : Claudia Mercedes Caballero (Cô ấy ngã bệnh và rút lui do bị mệt mỏi kinh niên và phải nghỉ ngơi theo đơn thuốc.)
  : Carla Lopes Da Costa Caldeira
  : tham dự với tư cách Vương quốc Anh (United Kingdom hay Great Britain) từ bây giờ.
  : Priscilla Leimgruber (Cô ấy bị ốm và bỏ cuộc vào phút chót.)
  : tham dự với tư cách Vương quốc Anh (United Kingdom hay Great Britain) từ bây giờ.

Không tham dự
  : Aisha Wawira Lieberg - do thiếu tài trợ và kinh phí. Cô ấy tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 1992.
  : Adele Valerie Kenny (cô ấy chưa đủ tuổi trước ngày 1 tháng Hai)

Đổi tên
 : bắt đầu dùng danh xưng tiếng Anh Netherlands thay cho Holland.
 : Great Britain bắt đầu tham dự với tên gọi United Kingdom lần đầu tiên.

Tham khảo

1991
Năm 1991
Hoa Kỳ năm 1991


title: Chi Tiểu hồi hương

text:
Chi Tiểu hồi hương (danh pháp khoa học: Foeniculum) là một chi của khoảng 9-10 loài cây thân thảo trong họ Hoa tán (Apiaceae hay Umbelliferae).

Loài cây được biết đến nhiều nhất là tiểu hồi hương hay tiểu hồi (Foeniculum vulgare), được một số nhà thực vật học coi như là loài duy nhất của chi này. Tên gọi khoa học của chi có nguồn gốc từ tiếng La tinh feniculum, fœniculum, cách gọi giảm nhẹ của fenum, fœnum, nghĩa là "cỏ khô".

Loài
 Foeniculum scoparium Quézel
 Foeniculum subinodorum Maire, Weiller & Wilczek
 Foeniculum vulgare Mill. (đồng nghĩa: F. capillaceum, F. dulce, F. foeniculum, F. officinale, F. panmorium, F. rigidum)
 Foeniculum vulgare convar. azoricum (F. azoricum)
 Foeniculum vulgare subsp. sativum (F. vulgare convar. sativum, F. vulgare var. sativum)
 Foeniculum vulgare subsp. subinodorum (F. subinodorum)

Khác
 Foeniculum capense = Carum capense
 Foeniculum carvi = Carum carvi
 Foeniculum graecum = Sium graecum
 Foeniculum kraussianum = Pimpinella caffra
 Foeniculum peucedanoides = Silaus carvifolius
 Foeniculum salsum = Sium salsum
 Foeniculum segetum = Ridolphia segetum

Chú thích

Tham khảo

F


title: Anoplischius parvulus

text:
Anoplischius parvulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Gingidiobora

text:
Gingidiobora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Động vật đặc hữu New Zealand


title: Xylocopa wilmattae

text:
Xylocopa wilmattae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1912


title: Moggio Udinese

text:
Moggio Udinese (tiếng Friulia Mueç) là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 100 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 40 km về phia bắc của Udine, on the border with Austria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.991 người và diện tích là 143,5 km².

Đô thị Moggio Udinese có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Bevorchians, Campiolo, Dordolla, Grauzaria, Moggessa, Monticello, Ovedasso, Pradis-Chiaranda, và Stavoli.

Moggio Udinese giáp các đô thị: Amaro, Arta Terme, Chiusaforte, Dogna, Hermagor-Pressegger See (Austria), Paularo, Pontebba, Resiutta, Tolmezzo, Venzone.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Udine


title: Colostethus pittieri

text:
Allobates pittieri là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 La Marca, E. 2006. Colostethus pittieri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Colostethus
Allobates
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Bulbophyllum colubrimodum

text:
Bulbophyllum colubrimodum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Colletes albohirtus

text:
Colletes albohirtus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1946


title: Saint-Ciers-du-Taillon

text:
Saint-Ciers-du-Taillon là một xã ở tỉnh Charente-Maritime thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Dân số

Xã của tỉnh Charente-Maritime

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Saint-Ciers-du-Taillon on the Quid site
 Location of Saint-Ciers-du-Taillon in the map of France

Saintciersdutaillon


title: Louis III của Pháp

text:
Louis III (863 / 65—5 tháng 8 năm 882) là một vị vua của Tây Francia (tiền thân của Vương quốc Pháp) từ năm 879 cho đến khi ông qua đời vào năm 882. Ông kế vị cha mình và đồng cai trị Tây Francia với người em trai Carloman II. Louis kiểm soát phần phía bắc của Tây Francia (Neustria), bao gồm cả thủ đô Paris, trong khi Carloman kiểm soát phần phía nam (Aquitania). Louis cai trị từ tháng 3 năm 880 đến ngày 5 tháng 8 năm 882, khi ông qua đời và để lại phần còn lại của Tây Francia cho em trai mình. Triều đại ngắn ngủi của ông bị ảnh hưởng sâu sắc bởi thành công quân sự mà ông có được, bao gồm cả việc ông chiến thắng người Viking phương Bắc vào tháng 8 năm 881.

Đầu đời
Ông là người con trai cả của Louis II của Pháp và người vợ đầu tiên của ông, Ansgarde xứ Bourgogne, Louis được sinh ra trong khi cha của ông là Vua của Aquitaine và ông nội của ông là Charles Hói đang cai trị Tây Francia. Một số nghi ngờ đã được dấy lên về tính chính thống của ông, chủ yếu do cha mẹ ông đã bí mật kết hôn. May mắn cho Louis rằng ông là con đẻ hợp pháp và điều đó đã được chứng minh.

Khi Charles Hói và Louis II qua đời lần lượt vào những năm 877 và năm 879, một số quý tộc người Frank ủng hộ việc bầu Louis làm vua duy nhất, nhưng một thế lực khác ủng hộ mỗi người anh em cai trị một phần riêng biệt của vương quốc. Vào tháng 9 năm 879, Louis được đăng quang tại Tu viện Ferrières.

Thành công trong quân sự
Vào ngày 2 tháng 2 năm 880, Louis bị đánh bại bởi Quân đội ngoại đạo người Viking trong trận Lüneburg Heath. Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 880 tại Amiens, hai anh em phân chia vương quốc của cha họ để lại, với Louis nhận phần phía bắc và phía tây, được gọi là Neustria. Em trai ông nhận phần còn lại là phía nam và phía đông. Công tước Boso xứ Provence, một trong những trung úy đáng tin cậy nhất của Charles the Hói đã từ bỏ niềm tin với cả hai anh em và được bầu làm Vua của Provence.

Vào mùa hè năm 880, Carloman II và Louis III đã tiến quân chống lại Boso và chiếm được Mâcon cũng như phần phía bắc của vương quốc mà Boso cai trị. Sau đó, họ tiến hành hợp nhất lực lượng của mình với người anh em họ của họ, Charles Béo, khi đó đang cai trị Đông Francia và Vương quốc Ý, nhưng cuộc bao vây thành Vienne từ tháng 8 đến tháng 11 năm 880 đã không thành công.

Để có thể đối mặt với người Norman, hai anh em buộc phải thương lượng với người anh họ Ludwig trẻ (con trai của Ludwig Người Đức), vua của Đông Francia, người tuyên bố miền Tây Lotharingia được Hiệp ước Meerssen mua lại vào năm 870. Vào đầu năm 880, họ buộc phải nhượng lại vùng lãnh thổ cho Louis trẻ bằng cách ký kết Hiệp ước Ribemont.

Tuy nhiên, Neustria không giữ được sự an toàn nhất định. Những kẻ đột kích đã xâm chiếm Francia trong vài năm. Cuộc vây hãm Vienne thất bại của Louis đã dẫn đến nhiều vấn đề khác. Tuy nhiên, sự tồi tệ này đã không kéo dài lâu. Vào năm 881, Louis III đã đạt được một chiến thắng quan trọng trước những kẻ xâm lược người Viking, những kẻ xâm lược đã liên tục hoành hành kể từ triều đại của ông nội ông trong trận Saucourt-en-Vimeu. Nhà vua và chiến thắng của ông đã được ca ngợi đến nỗi trong vòng một năm sau trận chiến, một nhà thơ vô danh đã tôn vinh ông vì cả tài năng và lòng mộ đạo của ông trong một bài thơ ngắn Ludwigslied, sáng tác bằng tiếng Đức cổ. Louis đã trở nên rất nổi tiếng nhờ sự ra đời của Ludwigslied và chiến thắng của ông.

Qua đời và di sản
Vào thời điểm đạt được nhiều thành công, Louis còn rất trẻ khi chỉ mới 16 đến 17 tuổi. Những chiến thắng rực rỡ của ông chống lại người Viking đã làm nức lòng công chúng, và ông được hầu hết người dân Francia yêu mến. Ở Neustria, ông được tôn vinh rộng rãi, và ông là người nổi tiếng nhất trong vương quốc.

Louis III qua đời vào ngày 5 tháng 8 năm 882 ở tuổi 17 tại Saint-Denis, trung tâm vương quốc mà Louis cai trị. Khi đó, ông đang đuổi theo một cô gái chạy về nhà của người cha. Bất ngờ vị vua bị đập đầu vào lanh tô (thanh ngang trên cửa) của một chiếc cửa thấp và ngã xuống, khiến cho hộp sọ của Louis bị vỡ và tử vong. Vì qua đời mà không để lại hậu duệ nên em trai của ông là Carloman II trở thành vị vua duy nhất của Tây Francia. Vị vua trẻ Louis được chôn cất trong lăng mộ hoàng gia của Vương cung thánh đường Thánh Denis.

Mặc dù chỉ trị vì trong thời gian ngắn ngủi nhưng Louis III đã được nhớ tới rất nhiều trong thời gian mà ông cai trị về tài năng quân sự. Tuy vậy trong thời hiện đại, ông bị lãng quên trầm trọng. Điều này được cho là do thời gian trị vì của ông ngắn và xét với các thành công quân sự khác thì thành tích của ông vẫn chưa đáng kể.

Xem thêm

 Charles VIII của Pháp, một vị vua Pháp khác đã chết sau khi đập đầu vào rầm cửa.
 Carloman II, người kế vị Louis III.

Tham khảo

Nguồn

 Green, Dennis H. "The Ludwigslied and the Battle of Saucourt", in Judith Jesch (ed.), The Scandinavians from the Vendel Period to the Tenth Century (Oxford: Boydell Press, 2002), 281–302.
 Fouracre, Paul. "The Context of the Old High German Ludwigslied", Medium Aevum, 46 (1985), 87–103.
 MacLean, Simon. Kingship and Politics in the Late Ninth Century: Charles the Fat and the end of the Carolingian Empire. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

Vương triều Caroling
Mất năm 882
Sinh thập niên 860
Vua Pháp


title: Argyresthia canadensis

text:
Argyresthia canadensis (tên tiếng Anh: Canadian Arborvitae Leafminer hoặc Cedar Leafminer) là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ.

Ấu trùng ăn Thuja occidentalis.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Info at Forestpests

Argyresthia


title: Orimarga subtartarus

text:
Orimarga subtartarus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Australphilus montanus

text:
Australphilus montanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Australphilus


title: Orciano di Pesaro

text:
Orciano di Pesaro là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 45 km về phía tây của Ancona và khoảng 25 km về phía nam của Pesaro. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.257 và diện tích là 23,8 km².

Orciano di Pesaro giáp các đô thị sau: Barchi, Mondavio, Monte Porzio, Montemaggiore al Metauro, San Giorgio di Pesaro, Sant'Ippolito, Serrungarina.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pesaro và Urbino


title: Hồ Duy Hùng

text:
Hồ Duy Hùng (sinh năm 1947) là một điệp viên của Quân đội nhân dân Việt Nam cài vào làm phi công trực thăng của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Ông là người đã lấy cắp chiếc máy bay UH-1A, của Việt Nam Cộng hòa bay ra vùng kiểm soát của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, làm xôn xao dư luận miền Nam thời bấy giờ với "Vụ án tản thất quân dụng" cuối năm 1973.

Xuất thân và bắt đầu hoạt động bí mật
Ông sinh năm 1947, tại làng Cấm Sơn, xã Duy Tụng, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Nguyên tổ của ông là Trạng nguyên Hồ Hưng Dật, sau dời ra Thanh Hóa, đến đời ông Hồ Kha thì cư trú tại Quỳnh Đôi, Nghệ An (1314) . Sau khi quân Minh xâm lược Đại Việt, chi họ ông chạy vào ở làng Cấm Sơn, Duy Xuyên. Đến đời ông nội là người giàu có, nhiều ruộng và làm thêm nghề dệt lụa.

Do nhà giàu có, cha ông là Hồ Duy Từ được ăn học đàng hoàng, giỏi tiếng Pháp. Năm 1926, gia nhập Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, năm 1929 vào An Nam Cộng sản đảng, năm 1930 là huyện ủy viên Duy Xuyên. Bị Pháp bắt giam đến năm 1936, đến khi phong trào Mặt trận bình dân Pháp nắm chính quyền thì được trả tự do và tiếp tục hoạt động. Tham gia cướp chính quyền tháng 8 năm 1945 và hoạt động cho Việt Minh, đến năm 1954 thì tập kết ra Bắc cùng với người con trai cả là Hồ Duy Diệm. Ông mất năm 1958.

Sau khi cha tập kết, mẹ và các anh chị em của Hồ Duy Hùng ở lại và sinh sống tại quê nhà. Năm 14 tuổi, ông vào học tại trường Trần Cao Vân, Tam Kỳ, Quảng Nam và tham gia hoạt động trong phong trào học sinh chống chính quyền. Trong thời gian này, ông được móc nối để hoạt động. Năm 1967, khi đang học đệ nhất thì bị lộ và bị khủng bố. Hồ Duy Hùng phải rời quê vào Quy Nhơn ở nhờ nhà người chú học tiếp tú tài 2. Tại đây, ông tiếp tục hoạt động bí mật trong phong trào sinh viên Sài Gòn - Gia Định do Phạm Chánh Trực  trực tiếp lãnh đạo.

Năm 1968, theo chỉ đạo của tổ chức, ông gia nhập Quân lực Việt Nam Cộng hòa và vào học trường sĩ quan Thủ Đức. Cuối năm đó, ông được chọn vào nhóm các sinh viên sĩ quan được chọn học Anh ngữ phi hành. Tháng 12 năm 1969, sau khi tốt nghiệp sinh ngữ từ trường sinh ngữ quân đội, ông được chọn đi học lái trực thăng ở Mỹ.

Trở thành điệp viên và bị sa thải khỏi quân đội
Tháng 10 năm 1970, ông trở về nước với quân hàm thiếu úy lái máy bay trực thăng ở Nha Trang. Cũng trong giai đoạn này, ông được tổ chức bí mật chuyển sang công tác quân báo thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Tuy nhiên, chỉ sau 5 tháng, tháng 3 năm 1971, ông bị An ninh quân đội Sài Gòn bắt do bị phát hiện gia đình có quá nhiều người tham gia hoạt động cho Mặt trận Giải phóng . Ông bị An ninh quân đội giam giữ và xét hỏi trong 5 tháng, tuy nhiên do thiếu bằng chứng kết tội ông hoạt động chống chính quyền nên ông chỉ bị sa thải khỏi quân đội với tội danh khai man lý lịch, có dấu hiệu thân Cộng.

Sau khi bị sa thải khỏi quân đội, ông bị chuyển sang điều tra ở Tổng nha Cảnh sát với mục đích điều tra về nhân thân của ông. Ba tháng sau, ông được thả nhưng bị buộc phải cư trú ở Hội An và phải trình diện với cảnh sát. Tuy nhiên ông bỏ trốn ngay vào Sài Gòn, tìm cách bắt liên lạc với tổ chức. Bị cảnh sát truy nã, ông trốn ra Đà Lạt, liên tục thay đổi nơi cư trú, sống bất hợp pháp. Mãi đến tháng 4 năm 1973, ông mới bắt liên lạc được với tổ chức Thành đoàn và ra vùng giải phóng ở Củ Chi. Mãi đến tháng 8 thì ông mới trở về được đơn vị quân báo.

Vụ án tản thất quân dụng
Ngay khi ông về đơn vị cũ, cơ quan quân báo đã có ý định giao cho ông nhiệm vụ lấy cắp 1 máy bay trực thăng UH-1 để gây tiếng vang và huấn luyện. Vì vậy, ngày 27 tháng 10 năm 1973, ông tìm cách trở về Sài Gòn để điều nghiên, tìm cách thực hiện kế hoạch. Lợi dụng sự lỏng lẻo của cơ quan cảnh sát, ông đã tìm cách lấy được giấy tờ hợp lệ và lập kế hoạch đánh cắp máy bay.

Trước đó, ngày 26 tháng 10 năm 1973, Bộ tư lệnh Cảnh sát Quốc gia có gởi cho Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa công văn cảnh báo thông tin Hồ Duy Hùng xuất hiện ở Đà Lạt và có khả năng bị đánh cắp máy bay do tình trạng khinh suất của các phi công trực thăng thường xuyên đậu ở cạnh hồ Xuân Hương.

Ngày 3 tháng 11 năm 1973, ông dự định lấy cắp một chiếc máy bay trực thăng UH-1B đậu tại bãi cỏ hồ Xuân Hương. Tuy nhiên ý định này bất thành vì máy bay không đủ nhiên liệu để bay ra vùng kiểm soát của Mặt trận Giải phóng.

Ngày 7 tháng 11 năm 1973, lợi dụng lúc Trung tá phi đoàn trưởng Nguyễn Ngọc Phan, Thiếu tá phi công Huỳnh Văn Thu và trung sĩ nhất xạ thủ đại liên sáu nòng M60 Trần Xuân Mẫn đi vào chợ Đà Lạt, Hồ Duy Hùng lấy cắp chiếc máy bay UH-1A số hiệu 60139, thuộc phi đoàn 215, Sư đoàn 2 Không quân, đang đậu cạnh hồ Xuân Hương, bay len lỏi trong dãy Trường Sơn để tránh hỏa lực của cả hai phía rồi bất ngờ hạ cánh xuống Dầu Tiếng (Tây Ninh) thuộc vùng giải phóng.

Còn về các sĩ quan tản thất chiếc UH-1A, sau khi sự việc xảy ra, đã ra trình diện. Trung tá Nguyễn Ngọc Phan đã nhận toàn bộ trách nhiệm về mình. Ngày 12 tháng 7 năm 1974, tòa án quân sự Nha Trang do đại tá Từ Dương làm chánh án xét xử vụ án để mất chiếc UH-1A với tội danh "tản thất quân dụng" và kết án Trung tá Nguyễn Ngọc Phan 8 tháng tù giam. Do bị tạm giam từ tháng 11 năm 1973, tính đến tháng 7 năm 1974, trung tá Phan đã thụ án xong và trở lại chức vụ cũ.

Số phận chiếc UH-1A số hiệu 60139
Sau khi hạ cánh tại Dầu Tiếng, chiếc máy bay được ngụy trang và bảo vệ kỹ lưỡng để tránh bị phát hiện. Nhờ đó, chiếc máy bay đã tránh bị phá hủy bởi các cuộc không kích. Sau đó, Hồ Duy Hùng được lệnh bay từ Dầu Tiếng về Lộc Ninh theo một đường bay đã được thông báo để tránh bị bắn nhầm. Tuy nhiên, một số du kích dọc tuyến bay không được phổ biến, đã bắn cho "lủng đuôi", buộc máy bay phải hạ cánh khẩn cấp xuống căn cứ Tà Thiết.

Ban đầu, chiếc máy bay được dự định dùng để ném bom dinh Độc Lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1974. Tuy nhiên, kế hoạch bị hoãn nhiều lần. Đến giữa tháng 3 năm 1974, Hồ Duy Hùng nhận được lệnh cùng một số kỹ sư tháo rời và dùng xe tải vận chuyển chiếc UH-1A ra Hà Nội. Ngày 26 tháng 4 năm 1974, xe tải chở chiếc trực thăng được tháo rời về đến sân bay Hòa Lạc. Ông được giao nhiệm vụ thuyết minh tính năng tác dụng và huấn luyện sử dụng UH-1A cho một số phi công trực thăng, trong đó có Nguyễn Xuân Trường (sau là Đại tá, trưởng đoàn bay dầu khí) và Nguyễn Đình Khoa (sau là Tham mưu phó Quân chủng Không quân, Anh hùng Lực lượng vũ trang).

Tham gia công tác huấn luyện và chiến đấu
Cuối năm 1974, ông trở về miền Nam công tác trong đơn vị quân báo cũ. Đầu năm 1975, ông được lệnh tham gia chuẩn bị sân bay Lộc Ninh để đón phi công Nguyễn Thành Trung ném bom dinh Độc Lập trở về.

Ngày 21 tháng 5 năm 1975, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Trung đoàn không quân 917 (Đoàn C17 hay Đoàn Đồng Tháp), làm nhiệm vụ tiếp quản, thu hồi các máy bay, trực thăng chiến lợi phẩm, như: UH-1, CH-47, U-17 và L-19, để nhanh chóng tổ chức huấn luyện sử dụng. Các giáo viên bay UH-1 đầu tiên gồm có Hồ Duy Hùng (được công nhận quân hàm Đại úy Không quân Quân đội nhân dân Việt Nam), Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Hữu Nhậm, Nguyễn Đình Khoa. Ngày 5 tháng 6 năm 1975, các máy bay trực thăng vũ trang UH-1 bắt đầu tham gia chiến dịch đánh vào các điểm cố thủ còn lại của quân Việt Nam Cộng hòa trên đảo Hòn Ông và đảo Hòn Bà.

Trong cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam, Hồ Duy Hùng tham gia chiến đấu rất dũng cảm chống quân Khơme Đỏ. Cuối năm 1978, ông bị thương, phải chuyển sang công tác mặt đất. Sau đó không lâu, ông chuyển ngành vì lý do sức khỏe.

Trở thành doanh nhân
Cuối năm 1984, khi đang công tác trong Công ty dịch vụ văn hóa tổng hợp Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh, ông được giao nhiệm vụ thực hiện đề án cải tạo một hồ nước tại Quận 11 thành một công viên. Dự án được thực hiện và trở thành Công viên Đầm Sen ngày 8 tháng 1 năm 1989, trực thuộc Công ty du lịch Quận 11 (tiền thân của Công ty Dịch vụ Du lịch Phú Thọ). Ông được giao nhiệm vụ Giám đốc Công viên.

Từ một hồ nước, ông có nhiều đóng góp để xây dựng để Đầm Sen trở thành một công viên lớn nhất thành phố. Năm 1996, cùng với các cộng sự của mình, ông được trao giải thưởng Sáng tạo kỹ thuật TP. HCM năm 1996, với công trình Nhạc nước Đầm Sen. Ông từng giữ chức Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ Du lịch Phú Thọ thuộc Tổng công ty Du lịch Sài gòn.

Hiện tại, ông đang giữ chức Ủy viên Hội đồng Quản trị Tổng công ty Du lịch Sài gòn, Phó chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Công viên nước Đầm Sen, TP. Hồ Chí Minh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Những cánh én quân báo

Phi công Quân đội nhân dân Việt Nam
Điệp viên Việt Nam
Đại úy Quân đội nhân dân Việt Nam
Phi công Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Nhân vật còn sống