title: Seagate Technology

text:
Seagate Technology PLC (gọi tắt là Seagate) (), là một trong những nhà sản xuất thiết bị lưu trữ lớn nhất thế giới. Được được thành lập năm 1978 với tên gọi là Shugart Technology, Từ 2010, Seagate chuyển trụ sở sang Dublin, Ireland và có các văn phòng điều hành chính đặt tại Cupertino, California, Mỹ. David Mosley là CEO hiện tại  cùng với Stephen J. Luczo là chủ tịch Hội đồng quản trị. Tháng 1 năm 2009, Luczo, chủ tịch của Seagate, được bổ nhiệm làm chủ tịch và CEO, đưa ông trở lại vị trí mà ông đã nắm giữ tại Seagate từ năm 1998 đến năm 2004. Ngày 2 tháng 10 năm 2017 David Mosley được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành và Luczo từ chức.

Seagate đưa ra thành công giải pháp lưu trữ không dây chạy pin đầu tiên trên thế giới.

Lịch sử
Seagate đã phát triển ổ đĩa cứng (HDD) 5,25 inch đầu tiên, ST-506 5-megabyte, năm 1980. Họ là nhà cung cấp chính trên thị trường máy vi tính  trong suốt những năm 1980, đặc biệt là sau sự ra mắt của IBM XT vào năm 1983. Ngày nay Seagate, cùng với đối thủ Western Digital, đang thống trị thị trường ổ cứng. Phần lớn sự phát triển của họ đến từ việc mua lại các đối thủ cạnh tranh. Năm 1989, Seagate mua lại bộ phận Imprimis của Control Data Corporation, bộ phận sản xuất các sản phẩm HDD của CDC. Seagate mua lại Conner Peripherals năm 1996, Maxtor năm 2006 và mảng kinh doanh HDD của Samsung năm 2011.

Thành lập với tên gọi Shugart Technology
Seagate Technology (trước đây là Shugart Technology) thàng lập ngày 1 tháng 11 năm 1978,và bắt đầu hoạt động với các đồng sáng lập Al Shugart, Tom Mitchell, Doug Mahon, Finis Conner và Syed Iftikar tháng 10 năm 1979. Công ty ra đời khi Conner tiếp cận Shugart với ý tưởng thành lập một công ty mới để phát triển ổ cứng 5,25 inch mà Conner dự đoán sẽ là một sự bùng nổ kinh tế sắp tới trên thị trường ổ đĩa. Tên này được đổi thành Seagate Technology để tránh vụ kiện từ công ty con Shugart Associates của Xerox (cũng được Shugart thành lập).

Lịch sử sơ khai và thời Tom Mitchell

Sản phẩm đầu tiên của công ty, Ổ cứng ST-506 5-megabyte, được ra mắt năm 1980. Đây là đĩa cứng đầu tiên phù hợp với kích thước 5,25 inch của ổ "đĩa mềm mini" Shugart. Nó sử dụng mã hóa Modified Frequency Modulation (MFM) và sau đó được phát hành trong phiên bản 10 megabyte, ST-412.  Với việc này, Seagate đã đảm bảo hợp đồng với tư cách là nhà cung cấp OEM chính cho IBM XT, máy tính cá nhân đầu tiên của IBM trang bị ổ cứng. Khối lượng lớn các đơn vị được bán cho IBM đã thúc đẩy sự phát triển ban đầu của Seagate. Trong năm đầu tiên của mình, Seagate đã phân phối 10 triệu USD giá trị sản phẩm đến các khách hàng. Đến năm 1983, công ty đã xuất xưởng hơn 200.000 chiếc với doanh thu 110 triệu USD.

Năm 1983, Al Shugart bị thay vị trí chủ tịch bởi giám đốc điều hành lúc đó là Tom Mitchell để tiến tới việc tái cơ cấu doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường đang thay đổi. Shugart tiếp tục giám sát việc lập kế hoạch của công ty. Tính đến thời điểm này, công ty đã chiếm 45% thị phần trên thị trường ổ cứng cho người dùng, với việc IBM mua 60% tổng công việc mà Seagate đang kinh doanh vào thời điểm đó.

Năm 1989, Seagate mua lại Imprimis Technology của Control Data (CDC),  bộ phận sản xuất các sản phẩm HDD của CDC, dẫn đến thị phần kết hợp là 43%. Seagate được hưởng lợi từ công nghệ hàng đầu và danh tiếng của Imprimis trong khi Imprimis được tiếp cận với các thành phần và chi phí sản xuất thấp hơn của Seagate.

Thời Al Shugart thứ 2 (những năm 1990)
Vào tháng 9 năm 1991, Tom Mitchell từ chức chủ tịch dưới áp lực của hội đồng quản trị, với việc Al Shugart được tái đảm nhiệm chức vụ chủ tịch công ty Shugart đã tái tập trung công ty vào các thị trường béo bở hơn và vào các ổ đĩa máy tính lớn thay vì ổ đĩa ngoài. Ông cũng rút khỏi triển khai gia công sản xuất các linh kiện ở nước ngoài, điều này cho phép Seagate bắt kịp nhu cầu tốt hơn khi nhu cầu về PC tăng cực kỳ nhanh chóng vào năm 1993 trên toàn thị trường. Điều này bao gồm đối tác trong nước Corning Inc. bắt đầu sử dụng một hợp chất gốm thủy tinh mới để sản xuất chất nền đĩa. Năm 1991, Seagate cũng giới thiệu ổ cứng Barracuda,  đĩa cứng đầu tiên trong ngành có tốc độ trục quay 7200 RPM.

Tháng 5 năm 1993, Seagate trở thành công ty đầu tiên xuất xưởng tổng cộng 50 triệu ổ cứng HDD trong lịch sử của nó. Năm sau Seagate Technology Inc chuyển từ sàn giao dịch Nasdaq sang New York Stock Exchange, giao dịch dưới mã SEG. Sau khi rời đi, công ty là công ty lớn thứ 17 về khối lượng giao dịch trên sàn giao dịch Nasdaq. Năm 1996, Seagate sáp nhập với Conner Peripherals để tạo thành nhà sản xuất ổ cứng độc lập lớn nhất thế giới. Sau khi hợp nhất, công ty bắt đầu một hệ thống hợp nhất các bộ phận và phương pháp sản xuất trong chuỗi nhà máy sản xuất của mình nhằm hợp lý hóa cách thức sản xuất sản phẩm giữa các nhà máy.

Tháng 5 năm 1995, Seagate Technology mua lại Frye Computer Systems, một công ty phần mềm có trụ sở tại Boston, Massachusetts. đã phát triển bộ phần mềm giám sát mạng The Frye Utilities for Networks, đã giành được giải thưởng "Editor's Choice" của  PC Magazine năm 1995.

Năm 1996, Seagate giới thiệu đĩa cứng đầu tiên trong ngành với tốc độ trục quay 10.000 vòng/phút, Cheetah 4LP. Sản phẩm đã tăng lên tốc độ 15.000 vòng/phút vào năm 2000 khi phát hành Cheetah 15X. tháng 5 năm 1997, Tòa án Công lý Tối cao ở Anh đã trao cho Amstrad PLC 93 triệu đô la trong một vụ kiện về các ổ đĩa bị lỗi mà Seagate bán cho Amstrad, một nhà sản xuất và tiếp thị máy tính cá nhân của Anh. Năm đó Seagate cũng giới thiệu ổ cứng giao diện Fiber Channel đầu tiên.

Năm 1997, Seagate trải qua thời kỳ suy thoái cùng với phần còn lại của ngành. Tháng 7 năm 1998, Shugart từ chức các vị trí của mình trong công ty. Stephen J. "Steve" Luczo trở thành giám đốc điều hành mới, đồng thời tham gia hội đồng quản trị.

Thời kỳ Steve Luczo lần đầu (1998–2004)
Luczo gia nhập Seagate Technology vào tháng 10 năm 1993 với tư cách Phó Chủ tịch Cấp cao về Phát triển Doanh nghiệp. Tháng 3 năm 1995, ông được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Điều hành Phát triển Doanh nghiệp kiêm Giám đốc điều hành của Seagate Software Holdings. Năm 1996, Luczo đã lãnh đạo Seagate mua lại Conner Peripherals, tạo ra nhà sản xuất ổ đĩa lớn nhất thế giới và hoàn thành chiến lược của công ty về tích hợp dọc và sở hữu các thành phần ổ đĩa quan trọng. Tháng 9 năm 1997, ông được đề bạt giữ chức vụ Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Seagate Technology Inc.

Năm 1998, hội đồng quản trị bổ nhiệm Luczo làm Giám đốc điều hành mới và Seagate khởi động một nỗ lực tái cấu trúc. Trong lịch sử, các trung tâm thiết kế của Seagate đã được tổ chức theo chức năng, với một người quản lý dòng sản phẩm chịu trách nhiệm theo dõi tiến độ của tất cả các chương trình. Năm 1998,Năm 1998, Luczo và CTO Tom Porter đã đặc trưng cho việc thiết kế lại tổ chức các trung tâm thiết kế thành các nhóm cốt lõi được tổ chức xung quanh các dự án riêng lẻ để đáp ứng mục tiêu của công ty là có thời gian đưa ra thị trường nhanh hơn. Với tư cách là CEO, Luczoquyết định tăng cường đầu tư vào công nghệ và đa dạng hóa thành các doanh nghiệp phát triển nhanh hơn, có tỷ suất lợi nhuận cao hơn. Ông quyết định thực hiện chiến lược sản xuất nền tảng tự động hóa cao. Từ năm 1997 đến năm 2004, Seagate đã giảm số lượng nhân viên của mình từ khoảng 111.000 xuống còn khoảng 50.000, hợp lý hóa diện tích nhà máy từ 24 nhà máy xuống còn 11 nhà máy và giảm các trung tâm thiết kế từ bảy xuống còn ba. Trong giai đoạn này, sản lượng của Seagate đã tăng từ khoảng 9 triệu ổ mỗi quý lên xấp xỉ 20 triệu ổ mỗi quý.

Năm 1998, cơ sở Nghiên cứu Seagate của công ty cũng được thành lập tại Pittsburgh, khoản đầu tư 30 triệu USD tập trung vào các công nghệ và nguyên mẫu trong tương lai. Công nghệ do trung tâm phát triển sẽ bao gồm các thiết bị như đĩa cứng cho Xbox đầu tiên của Microsoft.

Năm 1999, Seagate xuất xưởng ổ cứng thứ 250 triệu.

Tháng 5 năm 1999, Seagate bán Network & Storage Management Group (NSMG) của nó cho Veritas Software để đổi lấy 155 triệu cổ phiếu của Veritas. Với thương vụ này, Seagate trở thành cổ đông lớn nhất tại  Veritas, với tỷ lệ sở hữu hơn 40%. Tuy nhiên, ban giám đốc Seagate cảm thấy rằng thị trường đang định giá cổ phiếu của Seagate một cách đáng kinh ngạc, điều này rõ ràng là cổ phiếu Veritas tăng 200% so với cổ phiếu Seagate chỉ tăng 25%.

Trở thành công ty tư nhân năm 2000
Năm 2000, Seagate trở lại thành một công ty tư nhân. Luczo dẫn đầu một thương vụ mua lại Seagate của ban lãnh đạo, tin rằng Seagate cần đầu tư vốn đáng kể để đạt được mục tiêu của mình. Ông quyết định chuyển công ty thành tư nhân, vì các nhà sản xuất ổ đĩa rất khó thu được vốn cho các dự án dài hạn.

Đầu tháng 11 năm 1999, Luczo đã gặp gỡ đại diện của Silver Lake Partners để thảo luận về việc tái cơ cấu lớn Seagate. Sau hai lần thất bại trong việc tăng giá cổ phiếu của Seagate và mở khóa giá trị từ Veritas, ban giám đốc Seagate đã ủy quyền cho Luczo tìm kiếm lời khuyên từ Morgan Stanley vào tháng 10 năm 1999. Đầu tháng 11 năm 1999, Morgan Stanley đã sắp xếp một cuộc họp giữa các giám đốc điều hành Seagate và đại diện của Silver Lake Partners. Ngày 22 tháng 11 năm 2000, ban quản lý Seagate, Veritas Software và một nhóm nhà đầu tư do Silver Lake dẫn đầu đã chốt một thỏa thuận phức tạp, đưa Seagate trở thành công ty tư nhân trong vụ mua lại lớn nhất từ trước đến nay của một công ty công nghệ tại thời điểm đó. Tổng thương vụ trị giá khoảng 20 tỷ đô la, bao gồm việc bán các hoạt động ổ đĩa của mình với giá 2 tỷ đô la cho một nhóm nhà đầu tư do Silver Lake Partners dẫn đầu.Mục tiêu của thương vụ này là để giải quyết giá trị của 33% cổ phần mà Seagate sở hữu tại Veritas, vốn đã đưa giá trị cổ phiếu của Seagate vào khoảng 33 tỷ USD mặc dù vốn hóa thị trường của nó chỉ là 15 tỷ USD. Công ty được incorporated  tại tại Grand Cayman và là công ty tư nhân cho đến khi khi tái gia nhập thị trường đại chúng vào năm 2002.

Cả Stanford Graduate School of Business và Harvard Business School đã viết nhiều nghiên cứu điển hình về việc mua lại và quay vòng của Seagate. Ngoài ra, một số cuốn sách quản lý hàng đầu đã trích dẫn sự thay đổi của Seagate trong nội dung.

Tái xuất như một công ty đại chúng (2002–2010)
Luczo trở thành Chủ tịch Hội đồng quản trị của Seagate Technology ngày 19 tháng 6 năm 2002. năm 2003, ông đã chấp nhận lời mời từ New York Stock Exchange để tham gia vào Listed Companies Advisory Committee.

Năm 2003, Seagate tái gia nhập thị trường ổ cứng HDD cho máy tính xách tay và cung cấp ổ cứng đĩa 1 inch cho iPod đầu tiên. Điều này dẫn đến xu hướng thiết bị kỹ thuật số được tạo ra với ngày càng nhiều bộ nhớ, đặc biệt là trong máy ảnh và thiết bị nghe nhạc. Năm sau, The New York Times gọi Seagate là "nhà sản xuất ổ cứng hàng đầu của quốc gia được sử dụng để lưu trữ dữ liệu trong máy tính", vì dự báo doanh thu của nó vượt xa ước tính của Phố Wall vào cuối năm.

Khi công ty tách vai trò Chủ tịch và Giám đốc điều hành vào năm 2004, Luczo từ chức Giám đốc điều hành Seagate vào ngày 3 tháng 7 năm 2004, nhưng vẫn giữ vị trí Chủ tịch hội đồng quản trị.  Bill Watkins trở thành Giám đốc điều hành.

Vào đầu năm 2006, tạp chí Forbes đã vinh danh Seagate là Công ty của năm là công ty được quản lý tốt nhất tại Hoa Kỳ. Forbes đã viết rằng, "Seagate đang thúc đẩy sự bùng nổ thiết bị của thế giới. Ổ đĩa 1 inch của họ là kho lưu trữ cho máy ảnh và máy nghe nhạc MP3."  Forbes cũng ghi nhận Seagate là công ty đã "châm ngòi cho cuộc cách mạng máy tính cá nhân cách đây 25 năm với ổ cứng 5,25 inch đầu tiên cho PC".

Năm 2007, Seagate tạo ra concept hybrid drive.

Tháng 4 năm 2008, Seagate là hãng đầu tiên xuất xưởng 1 tỷ HDD. Theo CNet, họ mất 17 năm để xuất xưởng 100 triệu đầu tiên và 15 năm để xuất xưởng 900 triệu tiếp theo. Năm 2009, Bill Watkins được cho thôi việc với tư cách là Giám đốc điều hành.

Thời kỳ Steve Luczo thứ hai (2009–2017)
Tháng 1 năm 2009, Luczo được Hội đồng quản trị Seagate yêu cầu trở lại làm Giám đốc điều hành của công ty, thay thế Bill Watkins. khi đó, Seagate đã mất thị phần, đối mặt với doanh thu giảm nhanh chóng, tụt hậu trong việc phân phối sản phẩm với chi phí sản xuất cao, có cơ cấu chi phí hoạt động quá mức và có một bảng cân đối kế toán với khoản nợ 2 tỷ đô la. đáo hạn trong vòng 2 năm. Giá trị thị trường của công ty dưới 1,5 tỷ đô la.

Luczo đã cải tổ lại toàn bộ đội ngũ quản lý, và nhanh chóng tổ chức lại công ty theo cấu trúc chức năng sau một nỗ lực không thành công trong việc tổ chức của các đơn vị kinh doanh vào năm 2007. Được dẫn dắt bởi người đứng đầu bộ phận bán hàng mới, Dave Mosley, người đứng đầu bộ phận hoạt động và phát triển mới, Bob Whitmore, và một giám đốc tài chính mới, Pat O'Malley, nhóm đã làm việc để giải quyết vô số thách thức mà nhóm phải đối mặt.  Vào cuối năm 2009, công ty đã tái cấp vốn và bắt đầu quay vòng hoạt động của mình. Năm 2010, Seagate khôi phục cổ tức và bắt đầu kế hoạch mua lại cổ phiếu.

Năm 2010, Seagate thông báo rằng họ đang chuyển trụ sở chính và hầu hết nhân viên từ Scotts Valley đến Cupertino, California.

Tháng 6 năm 2010, Seagate phát hành ổ cứng 3 TB đầu tiên trên thế giới. Vào tháng 9, Seagate đã phát hành ổ cứng di động 1,5 TB đầu tiên.

Tháng 7 năm 2011, công ty đã thay đổi quốc gia thành lập từ Quần đảo Cayman thành Ireland.

Tháng 12 năm 2011, Seagate mua lại mảng kinh doanh HDD của Samsung.

Năm 2012, Seagate tiếp tục nâng cổ tức và mua lại gần 30% số cổ phiếu đang lưu hành của công ty. Trong năm tài chính kết thúc vào tháng 6 năm 2012, Seagate đã đạt được doanh thu kỷ lục, tỷ suất lợi nhuận gộp kỷ lục, lợi nhuận kỷ lục và giành lại vị trí là nhà sản xuất ổ đĩa lớn nhất, và giá trị thị trường của nó đã tăng lên hơn 14 tỷ USD. IVào tháng 3, Seagate đã trình diễn ổ cứng mật độ 1 TB / inch vuông đầu tiên, với khả năng mở rộng lên 60 TB vào năm 2030.

Năm 2013, Seagate là công ty HDD đầu tiên bắt đầu xuất xưởng các ổ shingled magnetic recording, thông báo vào tháng 9 rằng họ đã xuất xưởng hơn 1 triệu ổ như vậy.

Tháng 2 năm 2016, Seagate đã phải đối mặt với vụ kiện tập thể về các ổ cứng bị lỗi mà họ đã bán.

Tháng 8 năm 2016, Seagate đã trình diễn SSD 60 TB của mình, được tuyên bố là "SSD lớn nhất từng được chứng minh", tại Flash Memory Summit ở Santa Clara.

Tháng 1/2017, Seagate thông báo đóng cửa một trong những nhà máy lắp ráp ổ cứng lớn nhất của hãng tại Tô Châu, Trung Quốc.

Thời kỳ Dave Mosley (2017 – nay)
Ngày 25/7/2017, David "Dave" Mosley được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành, có hiệu lực từ ngày 1/10/2017.

Sản phẩm

Ổ cứng gắn trong SSD và HDD

Seagate cung cấp nhiều sản phẩm ổ đĩa thể rắn (SSD) và ổ đĩa cứng (HDD) gắn trong được phân loại theo tên cho mục đích sử dụng của chúng:

Barracuda – Ổ cứng SSD và HDD thông dụng phổ biến với giá thấp nhất của Seagate dành cho các thiết bị như máy tính, máy tính xách tay, máy chơi game và hộp giải mã tín hiệu số (set-top-boxes). Dòng ổ cứng Barracuda có tốc độ vòng quay ổ cứng là 5200 – 7200 RPM, dung lượng lưu trữ từ 500 GB – 8 TB, tốc độ truyền tải dữ liệu tối đa lên tới 190 MB/s. SSD Barracuda đi kèm với giao diện SATA hoặc NVMe, dung lượng lưu trữ từ 240GB – 2 TB và tốc độ đọc lên tới 550 MB/s đối với SATA và 2.400 MB/sđối với NVMe.

Firecuda – Để sử dụng trò chơi trong máy tính, máy tính xách tay và máy chơi game cầm tay (console). Seagate cung cấp ổ cứng SSD và HDD Firecuda gắn trong và gắn ngoài với giao diện SATA, NVMe hoặc USB-C với dung lượng lưu trữ từ 250 GB – 16 TB.

Ironwolf – Ổ cứng lưu trữ dành cho thiết bị NAS, với dung lượng lưu trữ HDD từ 1–20 TB, loại ổ đĩa thông thường hoặc ổ cứng helium, giao diện SATA và lên đến 260 MB/s. SSD Ironwolf có dung lượng từ 240 GB – 4 TB, giao tiếp SATA hoặc NVMe và tốc độ lên tới 560 MB/s đối với SATA và 5000 MB/giây đối với NVMe.

Skyhawk – Ổ cứng lưu trữ dành cho hệ thống giám sát để sử dụng trong các thiết bị như DVR hoặc NVR có 2 sê-ri. Sê-ri đầu tiên, Skyhawk AI, có dung lượng từ 8 – 20 TB, loại ổ đĩa thông thường hoặc helium, công nghệ ghi CMR và tốc độ lên tới 260 MB/s. Sê-ri Skyhawk thông thường có dung lượng từ 1 – 8 TB, loại ổ đĩa thông thường, công nghệ ghi CMR hoặc SMR và tốc độ lên tới 210 MB/s.

Exos – Ổ cứng dành cho doanh nghiệp để sử dụng trong trung tâm dữ liệu, với hai dòng sản phẩm được cung cấp:

 Exos E – dung lượng 300 GB – 8 TB, giao diện SAS hoặc SATA và tốc độ lên tới 300 MB/s.
 Exos X – dung lượng 12 – 20 TB, loại ổ đĩa heli, giao diện SAS hoặc SATA và tốc độ lên tới 524 MB/s trên một số model nhất định.

Nytro – Ổ cứng gắn trong (SSD) thể rắn với giao diện SAS (Serial Attached SCSI) dành cho doanh nghiệp, với dung lượng lên đến 15 TB.

Ổ cứng di động SSD và HDD
Seagate cung cấp nhiều dòng ổ cứng di động cho máy tính và máy tính xách tay:

 Ổ cứng di động HDD Basic
 Ổ cứng di động SSD và ổ cứng gắn ngoài HDD Seagate Expansion
 Ổ cứng di động SSD và ổ cứng gắn ngoài HDD One Touch
 Ổ cứng di động HDD Ultra Touch

Ổ cứng lưu trữ cho thiết bị trò chơi cầm tay (Console)
Seagate đã hợp tác với cả PlayStation và Xbox để cung cấp nhiều thiết bị lưu trữ khác nhau cho PlayStation 4, PlayStation 5 , Xbox One và Xbox Series X/S . Đối với Dòng PlayStation 4, PlayStation 5 và Xbox One, Seagate cung cấp "Game Drive" là ổ cứng ngoài 2 – 4 TB USB 3.0. Ngoài ra, đối với dòng Xbox One, Seagate hiện cung cấp "New Game Drive" có dung lượng từ 2–5 TB và "Game Drive Hub" có dung lượng lên tới 8 TB, cả hai đều sử dụng giao diện USB 3.0. Trong quá trình phát triển Xbox Series X/S mới, Seagate đã hợp tác với Xbox để tạo ra một thẻ mở rộng SSD độc quyền được lắp vào mặt sau của bảng điều khiển, có dung lượng 1 TB, với 2 TB.

Lyve Cloud
Lyve Cloud là dịch vụ lưu trữ dựa trên đám mây do Seagate cung cấp lần đầu tiên vào tháng 2 năm 2021. Dịch vụ này được phát triển với sự hợp tác của Equinix và dành cho doanh nghiệp muốn sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây.

Hệ thống lưu trữ dữ liệu
Seagate cung cấp nhiều hệ thống lưu trữ dữ liệu khác nhau cho các doanh nghiệp như "hệ thống tính toán & lưu trữ" và các mảng flash, hybrid và disk.

Vào tháng 6 năm 2021, Seagate giới thiệu Exos CORVAULT, hệ thống lưu trữ khối 4U với bộ điều khiển lưu trữ kép được cung cấp bởi chip VelosCT của chính Seagate. Mảng lưu trữ sử dụng Công nghệ bảo vệ tự động phân tán nâng cao (ADAPT) và Tái tạo ổ đĩa tự động (ADR) để tự động hóa bảo trì và qua đó giảm rác thải điện tử.

Các dòng sản phẩm kế thừa
Một số dòng sản phẩm cũ của Seagate không còn được sản xuất bao gồm:

 U-Series – Ổ cứng máy tính để bàn hiệu suất thấp hơn, rẻ hơn được giới thiệu vào cuối những năm 1990.
 Medalist – Một dòng ổ cứng chính để sử dụng trong máy tính để bàn và hơn thế nữa. Sau đó được thay thế bởi dòng sản phẩm Barracuda.
 Cheetah – HDD tốc độ và hiệu suất cao với tốc độ 10.000–15.000 RPM. Ngừng hoạt động vào đầu những năm 2000.
 Momentus – Ổ cứng máy tính xách tay hiệu suất cao.
 Decathlon – Ổ cứng máy tính để bàn hiệu suất cao phổ biến nhưng đắt tiền vào thời điểm đó.

Các vấn đề của công ty

Seagate thành lập ban đầu với tư cách là một công ty đại chúng với mã "SGAT" trên sàn NASDAQ, sau đó chuyển sang NYSE với mã "SEG" vào những năm 1990. Năm 2000, Seagate thành lập tại quần đảo Cayman để giảm thuế thu nhập. Năm 2000, công ty được thành lập bởi một nhóm đầu tư bao gồm ban quản lý Seagate, Silver Lake Partners, Texas Pacific Group và những thành viên khác trong một cuộc hợp nhất ba bên với Veritas Software; Veritas sát nhập với Seagate, và được nhóm các nhà đầu tư mua lại. Veritas sau đó ngay lập tức được chia tách cho các cổ đông, giành được quyền đối với Seagate Software Network và Storage Management Group (với các sản phẩm như Backup Exec),cũng như cổ phần của SanDisk và Dragon Systems. Seagate Software Information Management Group được đổi tên thành  Crystal Decisions vào tháng 5 năm 2001. Seagate tái gia nhập thị trường đại chúng vào tháng 12 năm 2002 trên NASDAQ với mã "STX."

Hợp tác và mua lại
Finis Conner  rời Seagate vào đầu năm 1985 và thành lập Conner Peripherals, công ty ban đầu chuyên sản xuất ổ cứng dạng nhỏ cho máy tính di động. Conner Peripherals cũng tham gia vào lĩnh vực kinh doanh ổ băng từ với việc mua Archive Corporation. Sau mười năm với tư cách là một công ty độc lập, Conner Peripherals được Seagate mua lại trong một vụ sáp nhập năm 1996.

Năm 2005, Seagate mua lại Mirra Inc một nhà sản xuất máy chủ cá nhân để phục hồi dữ liệu. Nó cũng mua lại ActionFront Data Recovery Labs, nhà cung cấp dịch vụ khôi phục dữ liệu.  Năm 2006, Seagate mua lại Maxtor trong một thỏa thuận toàn bộ cổ phần trị giá 1,9 tỷ đô la, và tiếp tục đưa ra thị trường thương hiệu Maxtor riêng biệt. Năm sau, Seagate mua lại EVault và MetaLINCS, sau đó đổi tên thành i365.

Tháng 3 năm 2012, Seagate mua lại LaCie với giá 186 triệu USD.

Năm 2014, Seagate mua lại Xyratex, một công ty hệ thống lưu trữ, với giá khoảng 375 triệu USD. Cùng năm đó, họ mua lại các sản phẩm bộ điều khiển flash và bộ điều khiển SSD PCIe dành cho doanh nghiệp của LSI và khả năng kỹ thuật của nó từ Avago với giá 450 triệu đô la.

Tháng 10 năm 2015, Seagate mua lại Dot Hill Systems Corp, nhà cung cấp hệ thống lưu trữ phần mềm và phần cứng, với giá khoảng 696 triệu USD.

Tranh cãi
Vào năm 2015, một trong những thiết bị lưu trữ không dây của Seagate được phát hiện có mật khẩu được mã hóa cứng không có tài liệu.

ngày 21 tháng 1 năm 2014, nhiều bài báo công nghệ trên toàn cầu đã công bố kết quả từ nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ đám mây Backblaze rằng ổ cứng Seagatekém tin cậy nhất trong số các nhà sản xuất đĩa cứng nổi tiếng. Tuy nhiên, các bài kiểm tra Backblaze đã bị chỉ trích vì có một phương pháp luận thiếu sót, có các biến môi trường không nhất quán, chẳng hạn như nhiệt độ xung quanh và độ rung, và việc sử dụng đĩa; Ngoài ra, số liệu thống kê của Backblaze cho thấy rằng phần lớn các ổ đĩa được cài đặt tại Backblaze là Seagate và biên tập viên Andy Klein của Backblaze đã lưu ý rằng "một số lượng lớn các ổ Seagate mới đang được triển khai có thể chịu trách nhiệm về mặt thống kê" đối với tỉ lệ dữ liệu hỏng hóc trong quần thể trung tâm dữ liệu cụ thể của chúng. Trong bối cảnh rộng hơn, ổ đĩa dành cho doanh nghiệp của Seagate đã được vinh danh là đáng tin cậy nhất trong bảy năm hoạt động trong cuộc khảo sát về IT Brand Pulse được đánh giá cao của các chuyên gia CNTT hàng đầu và được coi là dẫn đầu trong hai năm qua ở mọi hạng mục đo lường: độ tin cậy, hiệu suất, đổi mới, giá cả, dịch vụ và hỗ trợ. Backblaze đã phát hành một trang thống kê cập nhật cho thấy ổ đĩa Seagate gặp lỗi nhiều nhất trong quý 2 năm 2019. Tốt nhất cho đến nay là Toshiba.

Xem thêm

 Western Digital
 Sandisk

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ

Công ty phần cứng máy tính
Công ty được niêm yết trên NASDAQ
Nhãn hiệu Mỹ
Công ty công nghệ thông tin Hoa Kỳ


title: Phục Hưng, Hàm Đan

text:
Phục Hưng () là một khu của địa cấp thị Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc.

Nhai đạo
 Thắng Lợi Kiều (胜利桥街道)
 Bàng Thôn (庞村街道)
 Thiết Lộ Đại Viện (铁路大院街道)
 Thạch Hóa (石化街道)
 Hóa Lâm Lộ (化林路街道)
 Nhị Lục Thất Tam (二六七二街道)
 Bách Gia Thôn (百家村街道)

Hương
 Bành Gia Trại (彭家寨乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Hàm Đan


title: Laccophilus octolineatus

text:
Laccophilus octolineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Pontirolo Nuovo

text:
Pontirolo Nuovo là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 40 km về phía đông nam của Milano và khoảng 18 km về phía đông nam của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.649 người và diện tích là 10,8 km².

Đô thị Pontirolo Nuovo có các frazione (đơn vị cấp dưới) Fornasotto.

Pontirolo Nuovo giáp các đô thị: Arcene, Boltiere, Brembate, Canonica d'Adda, Ciserano, Fara Gera d'Adda, Treviglio.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Chiến tranh Xô Viết–Thổ Nhĩ Kỳ (1917–1918)

text:
Chiến tranh Xô Viết-Thổ Nhĩ Kỳ là một xung đột trong Nội chiến Nga giữa quân đội can thiệp Thổ Nhĩ Kỳ và Xô Viết. Người Thổ từ Biển Đen và Kavkaz tấn công chống người Xô Viết từ năm 1917 đến 1918. Năm 1918, Thổ Nhĩ Kỳ chấm dứt cuộc can thiệp.

Trước đó, người Nga lên kế hoạch để tái tấn công các vị trí của Thổ nhưng sự hỗn loạn gây ra bởi Cách mạng Nga buộc tất cả chiến dịch quân sự Nga kết thúc. Người Thổ, chịu sức ép từ người Anh tại Palestine và Lưỡng Hà, rút phần lớn lực lượng và chuyển đến miền Nam. Trong giai đoạn cuối năm 1917, quân Nga từ từ tan rã cho đến khi lực lượng quân sự không còn hiệu quả.

Tham khảo

 Attila và Balázs Weiszhár: Lexicon chiến tranh(Háborúk lexikona) Atheneaum Budapest, 2004. ISBN 9789639471252
 New Lexicon Hungary (Új Magyar Lexikon) Akadémia phát hành 1981. ISBN 9630528037

Nội chiến Nga
Chiến tranh Nga–Thổ Nhĩ Kỳ


title: Dipseudopsis curvata

text:
Dipseudopsis curvata là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Dipseudopsis


title: Kleinaitingen

text:
Kleinaitingen là một đô thị tại huyện Augsburg bang Bayern nước Đức. Đô thị Kleinaitingen thuộc liên xã Großaitingen, có diện tích 15,67 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1230 người.

Tham khảo


title: 19662 Stunzi

text:
19662 Stunzi (1999 RG132) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19662 Stunzi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Tháp giáo đường ở Jam

text:
Tháp giáo đường ở Jam là một tháp giáo đường và Di sản thế giới nằm ở phía Tây của Afghanistan. Nó nằm tại huyện Shahrak thuộc tỉnh Ghor, bên cạnh sông Hari. Tòa tháp giáo đường cao  được xây dựng vào năm 1190, hoàn toàn bằng gạch nung với vữa và gạch tráng men trang trí nằm trên bề mặt, xen kẽ là chữ thư pháp Kufic và Naskh, các mẫu hình học và câu thơ trong Qur’an. Từ năm 2002, nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới và đồng thời cũng bị liệt vào danh sách di sản thế giới bị đe dọa cùng năm đó do sự đe dọa bởi xói mòn cũng như công tác bảo tồn thiếu tích cực. Năm 2014, báo cáo từ BBC, nguy cơ sụp đổ của tòa tháp sắp xảy ra.

Mô tả
Nó trải qua thời gian dài bị quên lãng cho đến khi được phát hiện bởi nhà thám hiểm người Anh Thomas Holdich vào năm 1886 và được thế giới biết đến vào năm 1956 qua những nghiên cứu của hai nhà khảo cổ học người Pháp André Maricq và Wiet Herberg. Tòa tháp có hình tròn nằm trên nền móng hình bát giác cao 9 mét. Nó có hai ban công gỗ và trên đỉnh là một cửa trời. Tháp giáo đường ở Jam có sự tương đồng đáng kinh ngạc với tháp giáo đường Ghazni được xây dựng bởi Masud III. Công trình được cho là nguồn cảm hứng trực tiếp của tháp Qutb Minar ở Delhi, Ấn Độ.

Tháp giáo đường này là một trong số 60 tháp giáo đường được xây dựng từ thế kỷ 11 đến 13 ở Trung Á, Iran và Afghanistan bao gồm cả tháp giáo đường Kutlug Timur ở Urgench cổ, từ lâu được coi là tháp giáo đường cao nhất trong số đó còn tồn tại. Nó được xây dựng như là biểu tượng chiến thắng của đạo Hồi, trong khi nhiều tòa tháp đơn giản chỉ là cột mốc hoặc tháp canh nhỏ.

Cảnh quan khảo cổ bao quanh là tàn tích của một cung điện, công sự, lò gốm, nghĩa trang Do Thái, được cho là phần còn lại của thành phố bị lãng quên của dãy núi Turquoise.

Tòa tháp mang đầy đủ những đặc điểm về kiến trúc, văn hóa và nghệ thuật của thời kỳ và vùng đất xây dựng. Tuyệt tác của tháp chính là vị trí nằm ở con sông bên dưới Thung lũng với vách núi phía sau. Nó là đại diện tiêu biểu cho nền văn hóa Hồi giáo với lối kiến trúc và trang trí. Tòa tháp chính là chứng nhân cho sự thịnh vượng của Triều đại Ghurid cực thịnh vào thế kỷ 12, đánh dấu những chiến công của các Sultan ở đất nước thuộc lục địa Tiểu Ấn này.

Lịch sử

Tháp giáo đường ở Jam có lẽ nằm ở vị trí từng là thủ đô của Vương triều Ghurid, Firozkoh. Trong thế kỷ 12 và 13, lãnh thổ của Vương triều này gồm phần bây giờ là Afghanistan và cả phía đông Iran, phía bắc Ấn Độ và một phần của Pakistan.

Các mô tả bằng tiếng Ả Rập về ngày dựng nên tháp giáo đường này không rõ ràng, có thể là 1193-94 hoặc 1174-75. Theo một giả thuyết thì nó kỉ niệm chiến thắng của sultan Ghurid là Ghiyas ud-Din trước quân Ghaznevid vào năm 1186 ở Lahore. Tuy nhiên, một nhà khảo cổ người Anh và là giám đốc của Viện nghiên cứu Afghanistan của Anh, Ralph Pinder-Wilson, trong một nghiên cứu về tháp giáo đường ở Jam và Ghazni ở thập niên 1970 đã cho rằng tháp giáo đường này được xây dựng để kỉ niệm chiến thắng của em trai của Ghiyath ud-Din là Muhammad của Ghor trước Prithviraj Chauhan để có thể mở rộng phạm vi ảnh hưởng của Hồi giáo. Pinder-Wilson tin rằng tháp này được xây theo phong cách của thời kì mà các tháp chiến thắng được dựng để khẳng định sức mạnh chinh phục của Hồi giáo.

Tháp giáo đường này được cho là có mối liên hệ với Nhà thờ Hồi giáo chính ở Firozkoh. Theo nhà chép sử của Ghurid Abu 'Ubayd al-Juzjani thì nhà thờ này đã bị cuốn trôi mất sau một trận lụt lớn, ở thời điểm trước khi quân Mông Cổ vây hãm đầu thế kỉ 13. Khi Dự án khảo cổ Tháp giáo đường ở Jam làm việc tại đây đã tìm ra các bằng chứng cho thấy một công trình có sân lớn ở bên cạnh tháp và những trầm tích của sông ở trên lớp gạch nung.

Thời kì thịnh trị của đế chế Ghurid kết thúc sau cái chết của Ghiyath ud-Din vào năm 1202. Lãnh thổ của đế chế này bị đế chế Khwarezm xâm chiếm. Theo Juzjani thì Firuzkuh bị người Mông Cổ phá huỷ vào năm 1222..

Tháp giáo đường này ít được thế giới bên ngoài biết đến, cho tới khi Thomas Holdich có báo cáo về nó năm 1886 khi đang làm việc cho Uỷ ban biên giới Afghanistan. Tuy nhiên nó vẫn không được chú ý đến cho đến năm 1957 với công trình của các nhà khảo cổ người Pháp André Maricq và Gaston Wiet. Sau đó, Werner Herberg thực hiện một số nghiên cứu hạn chế ở địa điểm này trong thập niên 1970 và Ralph Pinder-Wilson hoàn tất nghiên cứu cũng trong thập niên 1970, trước khi quân Liên Xô vào Afghanistan năm 1979, cắt đứt việc nghiên cứu của các nhà khoa học phương Tây.

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài

 Minaret of Jam Archaeological Project
 UNESCO site on threats to the minaret
 UNESCO World Heritage Center-Minaret and Archaeological Remains of Jam
 Asian Historical Architecture: Minaret of Jam
 Turquoise Mountain Foundation
 Hidden jewel of Afghan culture BBC News ngày 3 tháng 5 năm 2008

Jam
Jam
Jam


title: 553 Kundry

text:
553 Kundry

553 Kundry là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S và thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó có thời gian quay vòng là 12.605 giờ.

Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 27.12.1904 ở Heidelberg, và được đặt theo tên
Kundry, nhân vật trong vở opera Parsifal của Richard Wagner.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu S
Thiên thể phát hiện năm 1904
Richard Wagner
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh Flora
Tiểu hành tinh được đặt tên
553


title: 29328 Hanshintigers

text:
29328 Hanshintigers (1994 TU14) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 29328 Hanshintigers

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Secondigné-sur-Belle

text:
Secondigné-sur-Belle là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 49 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Thạch (đơn vị đo lường)

text:
Thạch là một đơn vị đo lường dùng để tính thể tích ở các nước Đông Á khi xưa.

Trung Quốc
Ở Trung Quốc, "Thạch" có thể là đơn vị đo khối lượng hoặc thể tích.

Về thể tích, 1 Hộc là 10 Đấu (cho đến Ngũ Đại). Còn từ đời Tống trở đi thì chỉ là 5 Đấu. Còn Thạch thì thực ra là bằng Hộc, tuy nhiên từ đời Tống trở đi thì lại là 2 Hộc. Tức là 1 Thạch lúc nào cũng là 10 Đấu.

Về khối lượng, từ thời Tống, 1 Thạch là khoảng 71,616 kg. 1 thạch = 4 quân, 1 quân = 30 cân, 1 cân = 16 lạng, 1 cân = 0,6 kg

Nhật Bản
Thạch(石, koku) hay Thạch cao (石高) là một đơn vị đo lường Nhật Bản dùng để tính thể tích, một thạch tương đương với mười xích khối hay mười thước (Nhật) khối. Cụ thể, 3,5937 thạch có thể tích tương đương một mét khối hay 1 thạch tương đương 278,3 lít. Ban đầu, đơn vị thạch dùng để đo dung tích gạo, theo các tài liệu sử thì 1 thạch gạo tương đương với số gạo một người tiêu thụ trong 1 năm (còn 1 đấu là lượng gạo 1 người tiêu thụ trong 1 ngày). Tính ra thì 1 thạch gạo nặng 150 kilôgram (23,6 stone hay 330 pound). Kể từ năm 1891 trở đi, 1 thạch được quy định chính xác là  lít, tương đương 180,39 lít (5 bushel hay 48 gallon), một con số nhỏ hơn con số cũ.

Trong Thời kỳ Giang Hộ, mỗi phiên đều tổ chức đánh giá thu nhập và số ruộng đất của mình bằng đơn vị thạch. Phiên có thu nhập thấp nhất (và diện tích nhỏ nhất) là "phiên một vạn thạch", còn phiên Kaga - lãnh chúa lớn nhất sau Mạc phủ - được gọi là "phiên một trăm vạn thạch" (cụ thể là 1,025 triệu thạch). Phần lớn các võ sĩ, kể cả hạng võ sĩ cấp cao hatamoto vẫn nhận bổng lộc bằng gạo chứ không phải bằng tiền, và vì vậy số bổng lộc này cũng được tính bằng thạch. Ở các phiên Tōhoku và Hokkaidō - nơi không phải lúc nào cũng trồng lúa được - thì họ vẫn duy trì đơn vị "thạch" nhưng không điều chỉnh, sửa đổi nó từ năm này qua năm khác. Chú ý là có một số phiên có giá trị nền kinh tế lớn hơn con số "thạch" được thống kê rất nhiều, điều này giúp họ có thể đầu tư nhiều hơn vào một số dự án phát triển kinh tế. Thạch cũng được dùng làm đơn vị tính sức chứa của những chiếc thuyền chở gạo. Những chiếc thuyền nhỏ thường là loại "50 thạch" (7,5 tấn), trong khi đó loại lớn nhất có dung tích lên tới 1 nghìn thạch (150 tấn), những chiếc này còn lớn hơn cả các tàu chiến trong đội thuyền của Mạc phủ.

Sau cuộc Minh Trị duy tân, Nhật Bản chuyển sang dùng các đơn vị đo lường thuộc hệ mét và vì vậy các đơn vị cũ như "thạch" dần dần bị bãi bỏ. Nhưng đơn vị thạch hiện nay vẫn được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp khai thác và chế biến gỗ của Nhật Bản.

"Lễ hội Trăm vạn thạch" Hyakumangoku Matsuri tổ chức ở Kanazawa có nguồn gốc từ lễ mừng đại danh Maeda Toshiie vào năm 1583 - mặc dù ông ta chỉ gia nhập vào đẳng cấp 100 vạn thạch sau trận Quan Ngã Nguyên năm 1600.

Xem thêm
 Kokudaka

Tham khảo

Đơn vị đo lường dựa theo cơ thể người
Đơn vị đo lường lỗi thời
Đơn vị đo thể tích


title: Lipotriches analis

text:
Lipotriches analis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1964


title: Máy bay tàng hình

text:
Máy bay tàng hình (còn gọi là phi cơ tàng hình hay không hạm tàng hình) là một loại máy bay áp dụng công nghệ tàng hình để chống lại việc bị phát hiện từ radar. Máy bay tàng hình đóng vai trò nổi bật kể từ cuộc chiến tranh vùng Vịnh.

Cần lưu ý về 3 vấn đề. Thứ nhất, "tàng hình" ở đây là khả năng không bị phát hiện bởi sóng radar chứ không phải là tàng hình trước ánh sáng và mắt thường (tức là máy bay tàng hình vẫn có thể dễ dàng quan sát bằng mắt, camera hoặc ống nhòm giống như máy bay thông thường). Thứ hai, không có loại máy bay tàng hình nào là hoàn toàn vô hình trước radar, thực ra chúng chỉ giảm mức độ bộc lộ mà thôi (các loại máy bay tàng hình hiện nay có mức độ bộc lộ radar khoảng 0,1m2, radar công suất cao vẫn có thể phát hiện được ở cự ly vài chục kilômét). Thứ ba, không có phương pháp tàng hình nào là hiệu quả trước mọi loại radar (máy bay tàng hình hiện nay chỉ tàng hình trước radar bước sóng centimet, nhưng vẫn dễ bị phát hiện bởi các loại radar dùng sóng dài cỡ mét, hoặc radar quang điện dùng chùm photon). Dựa vào các đặc điểm này, các nước trên thế giới đã và đang nghiên cứu các công nghệ để phát hiện, đánh chặn hoặc vô hiệu hóa khả năng tàng hình của máy bay đối phương.

Nguyên lý của máy bay tàng hình
Máy bay tàng hình là loại máy bay áp dụng các công nghệ để giảm khả năng bị phát hiện bởi Radar. Một nhược điểm của radar đó là nó chỉ phát hiện ra đối phương khi sóng phản xạ (phản xạ lại từ đối phương) cùng phương với sóng tới (là sóng mà radar phát ra) và nếu mặt cát tán xạ trên máy bay càng nhỏ thì khả năng phát hiện ra của radar càng thấp.

Năm 1954, nhà khoa học Pyotr Yakovlevich Ufimtsev tại Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Vô tuyến Trung ương thuộc Liên Xô đã tìm hiểu về sự phản xạ của sóng điện từ. Ufimtsev viết rất nhiều bài báo quan trọng về cách sóng vô tuyến phản xạ từ vật thể hai chiều và ba chiều. Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất là hình dạng vật thể quyết định tín hiệu phản xạ sóng vô tuyến, chứ không phải kích thước của nó. Điều này nghĩa là vật thể lớn có thể chỉ xuất hiện như một chấm nhỏ hoặc biến mất hoàn toàn khỏi màn hình radar nếu có hình dáng thích hợp.

Năm 1962, Ufimtsve đã xây dựng mô hình toán học để giải các vấn đề nhiễu xạ tần số cao trong bài viết có tựa đề "Phương pháp Sóng cạnh trong Lý thuyết Vật lý Nhiễu xạ." Phương pháp này cho phép tính toán mô hình nhiễu xạ của sóng radar từ máy bay, cũng như giúp thiết kế những hình dạng không phản xạ sóng radar trở lại nguồn phát, khiến phi cơ gần như biến mất khỏi màn hình radar. Các công trình nghiên cứu của Ufimtsev đã được dịch sang nhiều thứ tiếng, mở đường cho việc thiết kế các mẫu máy bay tàng hình đầu tiên vào thập niên 1980. Các tập đoàn Mỹ cũng đã sử dụng nghiên cứu của Ufimtsev để lập trình siêu máy tính nhằm xây dựng mô hình tín hiệu phản xạ radar của các loại oanh tạc cơ tàng hình F-117 Nighthawk và B-2 Spirit, cũng như tiêm kích F-22 và F-35.

Các phương pháp có thể tàng hình

Lựa chọn vật liệu
Vật liệu làm khung của máy bay tàng hình thì có nhiều, chủ yếu là nguyên liệu phức hợp gồm carbon trộn với nhựa cây. Vật liệu phức hợp kiểu như thế này có đặc điểm là cứng, nhẹ, có thể hấp thụ được sóng của radar. Còn phải kể thêm rằng máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ có vỏ ngoài sử dụng vật liệu kiểu tổ ong làm lớp vải lót để giảm thiểu tối đa khả năng phản xạ của sóng radar. Để thu được hiệu quả cao nhất, người ta còn sơn ngoài chiếc máy bay một lớp sơn tàng hình bằng bột mịn niken, coban hoặc kim loại-kim loại đã bị oxy hóa. Lớp sơn này có thể làm tổn thương sóng radar, có tác dụng làm trong sóng. Ngoài ra, cũng phải kể tới một chất liệu của muối kiềm chuyển sóng radar thành nhiệt năng và không thể phản xạ lại.

Kết cấu
Đây cũng là yếu tố không thể không đề cập đến nếu nói về máy bay tàng hình. Phải nhớ rằng, kết cấu ngoại hình đặc biệt cũng có thể làm máy bay tàng hình được. Thông thường, thân máy bay có hình trụ tròn và thân, cánh, đuôi tạo thành một kết cấu liên kết liên tiếp, đều có thể làm cho sóng radar sinh ra quay trở lại radar và thu sóng phản xạ của anten. Các nhà thiết kế máy bay tàng hình nếu biến đổi hình trụ tròn của máy bay thành hình mặt cắt, hình chóp nhọn, hoặc biến phần nối giữa cánh và thân thành hình ống tròn, tạo nên sự hòa hợp giữa thân và cánh, không bố trí giá thân và cánh theo đạn đạo, bỏ đuôi cánh, sử dụng đuôi chữ V lệch, v.v... thì có thể phá vỡ sự phản hồi sóng radar, làm cho sóng phản xạ yếu đi, thậm chí hầu như không có.

Thoát khỏi con mắt khác ngoài radar

Tia hồng ngoại
Để có thể tàng hình với tia hồng ngoại, người ta bố trí miệng nhận và thoát khí của động cơ máy bay ở phần đỉnh và tại lỗ thoát khí lại lắp đặt máy thải khí và thiết bị hút nhiệt để thải nguồn nhiệt ở miệng động cơ.

Tiếng ồn
Để giải quyết vấn đề này, người ta có thể dùng thiết bị hút âm hoặc thiết kế loại động cơ có âm thanh rất nhỏ.

Lợi ích của những mẫu máy bay tàng hình

Một số lượng máy bay tàng hình nhỏ có thể thay thế một toán lớn những phi cơ bình thường mà vẫn có thể tạo được hiệu quả chiến đấu tương đương, có khi còn cao hơn. Biện pháp này đôi khi giúp tiết kiệm đáng kể ngân sách quân đội sau một thời gian dài sử dụng.

Máy bay tàng hình cho phép người ta tấn công vào những điểm mục tiêu quan trọng, trong khi vẫn che giấu được hành vi của mình. Bởi vì không ai có thể phát hiện ra hay ít nhất là biết được kẻ tấn công, những người trong cuộc có thể từ chối bình luận và từ đó tránh được chiến tranh.

Khả năng chiến đấu của máy bay tàng hình có thể làm tê liệt bộ phận chỉ huy và reo rắc hoang mang cho đối phương vì họ không thể biết liệu những đợt không kích khác đã được tiến hành hay chưa; từ đó đưa họ đến việc xem xét giải pháp ngoại giao. Dù vậy, lập luận này được một số người bác bỏ là chưa chắc chắn.

Sự sản xuất và vận hành mẫu chiến đấu cơ tàng hình này có thể gây động lực cho đối thủ trong quyết định của họ về việc tiến hành chạy đua vũ trang với mục đính tạo ra những máy bay tương tự. Điều này có thể làm suy yếu nền kinh tế (có thể giả sử là yếu hơn) của họ, tức là tạo thuận lợi cho kẻ thù. Chương trình Chiến lược phòng ngự kế hoạch ("Chiến tranh giữa các vì sao") của Hoa Kỳ thực hiện năm 1980 cũng để đạt mục đính tương tự nhằm chống lại Liên Xô.

Hạn chế của các máy bay tàng hình

Bất ổn của mẫu thiết kế

Khi thiết kế các máy bay tàng hình, người ta thường chú tâm vào việc giảm tối thiểu mức độ phản hồi sóng điện từ bất thường của vật thể (Radar Cross Section: mặt cắt ra đa) hơn là hoàn thiện chúng về mặt khí động học. Những máy bay tàng hình cao cấp (như chiếc F-117 và B-2) không ổn định về khí động học trên cả ba trục và đòi hỏi hiệu chỉnh liên tục từ hệ thống điều khiển với giao tiếp được điện tử hóa (fly-by-wire system) để có thể tiếp tục vận hành trên không trung. Phần lớn các máy bay chiến đấu không tàng hình hiện nay (như F-16 Fighting Falcon, Su-27 Flanker, Eurofighter Typhoon, JAS 39 Gripen, Dassault Rafale) chỉ vận hành không ổn định trên một hay hai trục mà thôi. Máy bay tàng hình cần rất nhiều hệ thống điều khiển với giao tiếp được điện tử hóa để đảm bảo an toàn nên thường gây tốn thêm chi phí đồng thời làm mẫu máy bay tăng thêm trọng lượng. Trong trường hợp có xung điện từ mạnh (hiện tượng nổ hạt nhân trong khí quyển), sẽ tác động đến các bộ phận điều khiển và có thể gây những hậu quả rất nghiêm trọng cho các phi cơ tàng hình, như rơi máy bay. Tuy vậy, điều này rất khó có thể xảy ra nhờ vào các thiếc kế chống tác động của các thiết bị điện tử được tiến hành bởi Không quân Hoa Kỳ.

Khả năng không chiến
Máy bay tàng hình chịu nhiều bất lợi lớn khi bị phát hiện bởi kẻ thù. Các mẫu máy bay tàng hình hoàn toàn hiện nay (F-117 và B-2) thiếu các thùng chất đốt phụ, do nhiệt độ từ khí thải của chúng có thể làm tăng mặt cắt ra đa và các dấu vết nhạy cảm với tia hồng ngoại của máy bay. Vì bất lợi đó mà các phi cơ này không thể vượt qua tốc độ âm thanh mà tẩu thoát một cách nhanh chóng. Điều này khiến chúng dễ bị tấn công bởi các máy bay đánh chặn, loại máy bay có khả năng đạt tới tốc độ Mach 2 (tốc độ siêu thanh 2) hoặc cao hơn nhờ có thùng chất đốt phụ. Hình dạng kỳ dị của các máy bay tàng hình còn làm giảm đi sự nhanh nhẹn của chúng trong các cuộc không không chiến, và do vậy, làm tăng nguy cơ bị tiêu diệt của chúng bởi pháo tự động từ các phản lực cơ truyền thống, cho dù mặt cắt ra đa thấp và lá chắn hồng ngoại có hiệu quả thế nào đi chăng nữa trong việc ngăn chặn khả năng khóa mục tiêu của tên lửa. Về hỏa lực, chiếc F-117 có thể mang theo hai quả tên lửa không-đối-không để tự vệ, nhưng thường không hiệu quả (hệ quả của tính linh hoạt thấp); chiếc B-2 thì không thể mang theo bất kỳ một loại vũ khí không-đối-không nào.

Sự rò rỉ sóng điện từ và sóng hồng ngoại
Sự điện toán hóa ở mức độ cao cùng một số lượng lớn các thiết bị điện tử được lắp đặt trong máy bay tàng hình làm chúng dễ trở thành mục tiêu bởi các sự phát hiện thụ động. Thiết bị dã chiến di động Tamara được sản xuất bởi Cộng Hòa Séc có thể bắt được những rò rỉ điện từ rất nhỏ, thậm chí là từ các máy bay có lá chắn tốt nhất. Các máy dò Tamara cung cấp cự ly tổng quát / thông tin về khoảng cách cho các radar phòng không, để rồi các radar này sẽ tiến hành khóa mục tiêu bằng cách sử dụng phép quét hội tụ cao.

Máy bay tàng hình được thiết kế để có mức độ bộc lộ trước radar rất thấp, nhưng mức độ phát ra tia hồng ngoại thì vẫn tương tự như máy bay thường do đều phải sử dụng động cơ phản lực tỏa ra nhiều nhiệt. Do vậy, nếu đối phương sử dụng các thiết bị trinh sát, phát hiện tín hiệu hồng ngoại thì vẫn có thể phát hiện máy bay tàng hình (các thiết bị loại này hiện nay đã có thể phát hiện tín hiệu hồng ngoại tỏa ra từ máy bay địch ở cự ly tới vài chục kilômét).

Chi phí bảo dưỡng
Các máy bay tàng hình là những thiết bị đòi hỏi bảo trì ở mức độ cao. Tính chất của vỏ máy bay quyết định hiệu quả tàng hình của nó, bằng cách làm chệch hướng xung lực radar nhờ vào đặc trưng hình học của khung máy bay và/hoặc vào sự hấp thụ sóng điện từ nhờ lớp sơn bề mặt được cấu tạo từ những vi cầu ferit-than chì. Các cửa sổ buồng lái được dát một lớp kim loại mỏng bằng vàng và idium. Nếu vỏ máy bay bị đâm thủng bởi một viên sỏi bắn lên từ đường băng, hay nếu mưa lớn làm hư hại các lớp sơn trên, mức độ phản hồi sóng điện từ bất thường của máy bay sẽ có thể tăng đột ngột. Các máy bay tàng hình thường được vận hành từ các căn cứ nhà, nơi có những nhà kho được trang bị điều hòa nhiệt độ có khả năng cung cấp những điều kiện bảo trì và cất giữ tối ưu. Dù cho khả năng duy trì và số lượng khung máy bay có phát triển tăng vọt theo chiều tích cực từ những năm cuối thập niên 90, giá thành của máy bay, chi phí của việc thiết lập những thiết bị chất lượng cao ở căn cứ nhà, và của những đợt xuất kích đi xa được thực hiện để chống lại những mục tiêu hải ngoại từ quê nhà vẫn còn là một gánh nặng kinh tế lớn cho những nước đang vận hành máy bay tàng hình.

Các mẫu bay dễ bị công kích
Các máy bay tàng hình vẫn có nguy cơ bị phát hiện một cách tức thì trước, trong khi và sau khi nó sử dụng vũ khí. Bởi vì các đầu đạn tàng hình (các loại bom có giảm mặt cắt ra đa và tên lửa hành trình) nói chung là vẫn chưa có sẵn, nên tất cả các loại quân trang cho máy bay đều phải được mang ở bên trong thân của máy bay để tránh việc tăng mặt cắt ra đa. Ngay khi cửa chứa bom được mở ra, chỉ số RCS của máy bay sẽ tăng gấp bội và thậm chí một hệ thống radar đời cũ cũng có thể xác định được vị trí của nó. Các phi công điều khiển máy bay tàng hình nhận được một khoá huấn luyện đặc biệt để giảm thiểu sự phản hồi sóng của vũ khí trong vòng 15-25 giây. Đối với các oanh tạc cơ (bán tàng hình) thể hệ thứ 4 và thứ 5, vũ khí không đối đất được mang chủ yếu trên các khoang chứa vũ khí bên ngoài, chấp nhận nguy cơ bị phát hiện cao hơn. Khoang vũ khí bên trong được dành riêng cho các loại tên lửa chống máy bay khác nhau.

Giới hạn về sức tải
Bởi vì tất cả các máy bay tàng hình hoàn toàn đều mang vũ khí ở bên trong thân nên lượng đầu đạn vũ trang có thể sử dụng được là hạn chế. Chiếc F-117 chỉ mang được hai quả bom laser trên thân, đòi hỏi tin tức tình báo phải ở mức độ tin cậy cao để có thể thực hiện thành công phi vụ. Bên ngoài phạm vi chiến tranh truyền thống, các máy bay này còn có thể thả các lực lượng đặc biệt xuống vùng địch, các đơn vị này sẽ thâm nhập lãnh thổ của địch và nhận diện các mục tiêu có giá trị chiến lược cho việc tấn công bằng bom laser bởi các máy bay tàng hình.

Chiếc B-2 Spirit tải theo một lượng lớn bom, nhưng cũng vì vậy mà nó có tốc độ thấp (gần tốc độ âm thanh), dẫn đến việc kéo dài thời gian thực hiện phi vụ. Ví dụ sẽ là 18 - 24 tiếng đồng hồ nếu nó bay nửa vòng trái đất để tấn công các mục tiêu ở hải ngoại. Bởi vậy việc lên kế hoạch chi tiết và thu thập các thông tin tình báo một cách đúng lúc là tối quan trọng cho sự thành công của mỗi lần xuất kích. Trong trường hợp các mục tiêu di động có thể bị tấn công, chiếc Spirit sẽ phải tin vào các thông tin từ vệ tinh hay làm theo chỉ dẫn của các hoa tiêu để đảm bảo thực hiện thành công hành trình bay.

Chi phí
Các máy bay tàng hình thường có một khả năng vận hành tối đa hạn chế. Dù chiếc B-2 Spirit có thể thả bom lên bất kì một dặm vuông nào trên bề mặt địa cầu trong vòng 12 giờ từ khi cất cánh, nhưng về phương diện vận hành, nó trở nên bất tiện bởi hai nhân tố: chi phí chế tạo quá cao (khoảng 2 tỷ USD/chiếc), chi phí vận hành cũng rất đắt và phải bảo dưỡng rất phức tạp. Các loại máy bay mới như F-22 Raptor tuy có giá rẻ hơn nhưng vẫn lên tới 200-400 triệu USD/chiếc, vượt ngoài khả năng chi tiêu ngân sách quân sự tại phần lớn các quốc gia, điều này dẫn đến một sự phân tích đầy thách thức về hiểm họa / thuận lợi khi xem xét việc triển khai của nó.

Máy bay tàng hình vẫn có thể được thấy bởi mắt thường, khiến quá trình triển khai của nó phụ thuộc nào thời tiết và thời điểm trong ngày. Những nhiệm vụ tầm xa và đặc tính tránh xa các thiết bị radar làm cho không quỹ đạo, quỹ đạo hạ cánh và cất cánh của nó có thể được dự đoán một cách dễ dàng hơn. Trong khi chiếc máy bay có thể ngụy trang tốt, các vật dụng tiếp tế rất có thể làm lộ sự hiện diện của nó.

Các biện pháp chống máy bay tàng hình
Xét về phương diện lý thuyết, tồn tại một số phương pháp phát hiện máy bay tàng hình từ xa. Các công ty tuyên bố là đã phát triển được những hệ thống như vậy nhưng chưa thể thử nghiệm sản phẩm của mình trên những chiếc máy bay tàng hình thật sự (hoặc đã thử nghiệm nhưng kết quả được quân đội các nước giữ bí mật).

Dò tìm xung động trong không khí
Bất kỳ loại máy bay này cũng sẽ tạo ra nhiễu động trong không khí tại nơi nó bay qua. Úc và Nga tuyên bố rằng họ đã phát triển được một kỹ thuật xử lý cho phép có thể bắt được các chấn động trong không khí phát ra từ máy bay ở một tầm xa tương đối (có thể chống lại công nghệ tàng hình). Ví dụ, Chương trình radar vượt quá đường chân trời Jindalee của Australia được cho là có thể phát hiện ra máy bay tàng hình thông qua sự hỗn loạn không khí yếu do một máy bay tạo ra mà không cần biết tới những công nghệ tàng hình của nó..

Dò tìm tín hiệu điện từ
Để tác chiến, máy bay tàng hình vẫn sử dụng các thiết bị điện tử phát ra tín hiệu (radar, máy tính, radio thông tin liên lạc...) Như vậy, nếu dò tìm được vị trí phát ra các tín hiệu điện từ thì có thể phát hiện được vị trí máy bay tàng hình.

Radar thụ động, radar bán tĩnh và đặc biệt là hệ thống đa tĩnh được tin tưởng là có thể phát hiện máy bay tàng hình tốt hơn so với các radar đơn tĩnh thường, bởi vì công nghệ tàng hình phản hồi năng lượng các bước sóng của máy phát, điều này mặt khác làm tăng mặt cắt ra đa một cách hiệu quả, nó là thứ mà các radar thụ động tìm kiếm. Một hệ thống có thể sử dụng các tín hiệu từ cả sóng TV băng tần thấp và sóng radio FM (các giải tần thấp này có thể gây ra sự cộng hưởng mặt cắt ra đa) hoặc điện thoại di động.

Radar bước sóng dài
Radar bước sóng dài cỡ mét có khả năng phát hiện máy bay tàng hình tốt hơn nhiều so với radar thường (sử dụng bước sóng cỡ cm). Radar sử dụng dải sóng mét (m) có thể phát hiện nhiều loại máy bay tàng hình từ khoảng cách xa, có thể được tích hợp với các hệ thống phòng không hiện đại, và chia sẻ các thông tin cần thiết. Máy bay tàng hình hiện đại chủ yếu được thiết kế để tránh bị radar sóng ngắn và khả năng tàng hình của chúng chưa có nhiều hiệu quả với radar sóng dài cỡ mét. Một hệ thống SA-3 của Nam Tư, dù cũ kỹ nhưng nhờ sử dụng radar loại này đã bắn hạ thành công một chiếc F-117 của Mỹ vào năm 1999.

Radar sử dụng dải sóng mét có nhược điểm là độ chính xác thấp khi định vị mục tiêu, độ sai số vị trí có thể lên tới 1 km nên không thể dùng nó để điều khiển tên lửa tấn công chính xác máy bay địch. Tuy nhiên, với công nghệ hiện nay thì nhược điểm này đã được khắc phục bằng 2 cách:
Trang bị đầu dò chủ động cho tên lửa đối không (radar, hồng ngoại, quang học), theo đó chỉ cần phóng tên lửa vào khu vực có bán kính sai số 1 km, khi tên lửa bay tới nơi thì đầu dò tên lửa sẽ tự định vị máy bay tàng hình để tiêu diệt (ở cự ly này thì đầu dò sẽ nhận dạng rõ ràng máy bay dù nó có áp dụng công nghệ tàng hình hay không).
Sử dụng các hệ thống xử lý tín hiệu tinh vi để tăng độ chính xác: Bố trí nhiều ăng-ten phát và thu cao hàng chục mét, nằm rải rác trong phạm vi hàng trăm mét. Chúng có thể liên tục bao phủ bầu trời khi radar sóng dài phát ra cảnh báo. Thông tin từ nhiều ăng-ten giúp xác định chính xác vị trí các máy bay tàng hình bằng cách tổng hợp các thông số và dữ liệu dưới sự hỗ trợ của các máy tính mạnh và thuật toán tiên tiến.

Radar công nghệ mới
Các radar mảng pha mới, nhất là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) đã khắc phục được các sai số về góc tà và phương vị do chúng có thể lái các chùm sóng bằng điện tử. Hơn nữa, radar AESA có thể tạo ra nhiều chùm tia và có thể định hình các chùm tia đó theo chiều rộng, điều chỉnh tốc độ quét và các đặc tính khác. Ví dụ như Radar dẫn bắn AESA N036 Byelka được phát triển dành riêng cho Su-57 của Nga gồm 3 radar (mũi và hai bên thân trước) hoạt động trên 2 băng tần X và L, sự kết hợp của 3 radar có bước sóng khác nhau sẽ tạo ra khả năng phát hiện máy bay tàng hình. Một số chuyên gia cho rằng sự kết hợp giữa đường truyền dữ liệu tốc độ cao và radar mảng pha tần số thấp có thể tạo ra các hệ thống vũ khí có thể tiêu diệt máy bay tàng hình.

Dựa vào các hình ảnh được công bố thì radar trên Su-57 được bố trí ở hai vị trí, thứ nhất là các rađa bước sóng dài mức dm, dùng băng tần L chuyên dụng đối phó mục tiêu tàng hình được lắp trên mép cánh chính do yêu cầu về diện tích và độ lớn. Thứ 2 là radar chính được lắp ở mũi giống như máy bay truyền thống. Như vậy Su-57 có thêm hai rađa phụ vuông góc hai bên, cho phép tăng góc quét gấp nhiều lần các máy bay chiến đấu hiện tại trên thế giới (vốn chỉ có 1 rađa nằm ở mũi), giải pháp này làm tăng góc quét lên mức rất cao. Giải pháp này đến nay vẫn là độc quyền của Nga và chưa quốc gia nào làm được. Ngoài ra còn có đề xuất gắn thêm rađa ở hai cánh đuôi đứng của T-50 và phần đuôi giữa hai động cơ giống của các máy bay dòng Sukhoi Su-27 để tăng góc quét lên tối đa.

Năm 2020, chiếc Su-57 của Nga lần đầu tiên được trang bị một rađa thế hệ mới, radar quang-điện tử quét mảng pha chủ động (ROFAR). ROFAR là thế hệ radar dựa tên nền tảng radar mảng định pha chủ động (AESA) phối hợp với chùm quang tử photon. Công nghệ radar mới này giúp giảm đáng kể kích thước và khối lượng tổng thể nhờ việc chuyển từ sử dụng dải sóng radio sang dải sóng quang có bước sóng ngắn hơn rất nhiều. Ước tính rằng ROFAR nhỏ gọn và hoạt động hiệu quả hơn từ 2-3 lần so với các hệ thống AESA hiện tại. Radar photon được xem là sẽ đưa công nghệ radar bước sang một kỷ nguyên phát triển mới: vi sóng có khoảng cách phát hiện xa, hiệu suất chuyển đổi năng lượng đến 60% (radar truyền thống chỉ đạt được 30%), độ ồn tín hiệu/âm thanh thấp hơn 100 lần so với radar thông thường. Hơn nữa, băng thông phát xung radar mới rộng gấp hàng chục lần so với radar truyền thống, độ phân giải trong phạm vi hoạt động của radar có thể tăng đến hàng chục lần.

Khác biệt lớn nhất của ROFAR so với AESA hiện nay là việc mở rộng băng tần hoạt động với sự góp mặt hệ thống phát chùm quang tử photon kết hợp với sóng radar truyền thống. Việc có thể thay đổi hỗn hợp các chế độ làm việc và mở rộng băng tần quét radar ở bước sóng tới 100 GHz, ROFAR có lợi thế rất lớn vì chưa máy bay tàng hình nào có khả năng đối phó hiệu quả với nó. Các máy bay tàng hình hiện nay được trang bị công nghệ giúp hấp thụ sóng radio phát từ radar, nhưng phương pháp truy tìm dựa trên chùm photon thì không bị ảnh hưởng bởi các kỹ thuật này. Khi hạt photon va phải thứ gì đó như máy bay tàng hình, nó sẽ bị dội ra và lệch hướng, sự thay đổi trạng thái của photon va chạm với máy bay sẽ ngay lập tức được phản ánh trong trạng thái của photon giữ cố định trong radar do hiệu ứng rối lượng tử, và phép đo khoảng thời gian này sẽ là dữ kiện giúp tính toán vị trí lẫn tốc độ của máy bay tàng hình đối phương.

Nhờ nguyên lý này, radar ROFAR thậm chí có thể thu được hình ảnh quét 3D trực tiếp của máy bay đối phương với độ phân giải ảnh cao hơn vài chục lần so với radar thông thường. ROFAR không chỉ có hiệu quả trong việc xác định vị trí mục tiêu và còn giúp phi công biết rõ mục tiêu có hình dạng như thế nào (tức là có thể biết rõ máy bay đối phương là loại gì, đang mang theo loại vũ khí nào). Góc quét rađa rộng và sử dụng dải sóng dài khiến T-50 có thể phát hiện mục tiêu ở rất xa, kể cả đối với máy bay tàng hình, giúp nó đối đầu hiệu quả với bất cứ máy bay chiến đấu nào của phương Tây (kể cả các máy bay tàng hình thế hệ 5 như F-22 Raptor) mà vẫn chiếm ưu thế tuyệt đối.

Với việc được trang bị hệ thống radar ROFAR, tiêm kích Su-57 có thể dễ dàng phát hiện mục tiêu tàng hình cách xa tới 500 km. Tất nhiên công nghệ ra-đa này cũng sẽ sớm được Nga trang bị trên các kiểu vũ khí khác như tàu chiến, tên lửa phòng không... để vô hiệu hóa công nghệ tàng hình của đối phương.

Phát hiện tín hiệu hồng ngoại (IRST)
Máy bay tàng hình được thiết kế để có mức độ bộc lộ trước radar rất thấp, nhưng mức độ phát ra tia hồng ngoại thì vẫn tương tự như máy bay thường do đều phải sử dụng động cơ phản lực tỏa ra nhiều nhiệt. Do vậy, nếu sử dụng các thiết Tìm kiếm và theo dõi bằng tia hồng ngoại thì vẫn có thể phát hiện máy bay tàng hình (các thiết bị loại này hiện nay đã có thể phát hiện tín hiệu hồng ngoại tỏa ra từ máy bay địch ở cự ly tới vài chục kilômét).

Những máy bay sử dụng hệ thống IRST hiện đại nhất được biết đến là các phiên bản Sukhoi Su-27 của Nga. Hệ thống OLS-35 trang bị trên Su-35 được tuyên bố có thể phát hiệu tín hiệu hồng ngoại phát ra từ máy bay địch ở cự ly tới 90 km, trong khi những hệ thống mạnh hơn vẫn đang được phát triển liên tục. Với tia hồng ngoại phản hồi cùng tên lửa "bắn và quên," máy bay sử dụng công nghệ này có thể nhắm bắn máy bay tàng hình mà không phải sử dụng tín hiệu radar dò tìm.

Tìm kiếm bằng quang học
Máy bay tàng hình "biến mất" trước radar nhưng nó không tàng hình về quang học, tức là vẫn quan sát được bằng mắt thường. Do vậy, các máy bay trang bị hệ thống tìm kiếm mục tiêu bằng quang học, các trạm quan sát sử dụng kính viễn vọng vẫn có thể phát hiện ra máy bay tàng hình từ cự ly vài kilômét tới vài chục kilômét (tùy thuộc vào điều kiện thời tiết, ngày hoặc đêm).

Ứng dụng của máy bay tàng hình
Công nghệ tàng hình ra đời có tác dụng quan trọng đối với ngành hàng không quân sự, việc thiết kế, chế tạo, trang bị và sử dụng các máy bay tàng hình cho phép lực lượng không quân đạt được khả năng tác chiến hiệu quả, chiếm ưu thế trước các lực lượng thù địch. lợi thế của máy bay tàng hình là cho phép nó khó bị phát hiện bởi radar và các thiết bị trinh sát tương tư, điều này đặc biệt có lợi trong các nhiệm vụ tấn công thọc sâu, bất ngờ, không cho đối phương có thời gian phản ứng phù hợp giúp tăng khả năng sống sót cho phi công và phương tiện bay, bên cạnh đó gây tâm lý cho đối phương.

Hiện nay không chỉ máy bay được ứng dụng công nghệ tàng hình mà đã xuất hiện các hệ thống tên lửa đối đất, đối hạm ứng dụng công nghệ này, giảm khả năng bị phát hiện và đánh chặn của đối phương, tăng xác suất tấn công mục tiêu một cách hiệu quả.

Các mẫu máy bay tàng hình

 Lockhed Martin F-35 Lightning II
 Lockheed Martin F-22 Raptor
 Sukhoi Su-57
 Chendu J-20
 Lockheed F-117 Nighthawk
 Northop Grumman B-2 Spirit
 MQ-1 Predator
 MQ-9 Reaper
 RQ-4 Global Hawk
 X-47B
 Wing Loong
 Harpy
 Hermes 900
 Bayraktar TB2
 Anka
 RQ-7 Shadow

Tham khảo

Máy bay
Quân sự


title: Thập niên 1520

text:
Thập niên 1520 là thập niên diễn ra từ năm 1520 đến 1529.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: Acid picric

text:
Axit Picric (công thức phân tử: C6H3N3O7, công thức cấu tạo: C6H2(NO2)3OH) là một hợp chất hóa học thường được biết đến với cái tên 2,4,6-trinitrophenol. Nó có dạng tinh thể màu vàng và là một trong những hợp chất có tính axit mạnh nhất của phenol. Như các hợp chất chứa nhiều nitrat khác (TNT), axit picric là một chất nổ. Tên của axit picric bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp πικρος-có nghĩa là đắng, để diễn tả vị đắng của nó.

Lịch sử

Axit picric được đề cập lần đầu tiên trong một bản viết tay về giả kim thuật của Jonann Rudolf Glauber năm 1742. Lúc đầu nó được tạo ra bằng cách nitrat hóa một số chất như sừng động vật, lụa, cây chàm và nhựa tự nhiên. Sự tổng hợp từ phenol và công thức phân tử chính xác của nó được hoàn thành vào năm 1841. Tới tận năm 1830 các nhà hóa học mới nghĩ tới việc sử dụng axit picric như một chất nổ. Trước đó họ cứ tưởng chỉ có muối của axit picric là chất nổ, không phải chính axit. Vào năm 1873 Hermann Sprengel chứng minh nó có thể nổ được và năm 1894 những người công nhân Nga đã tìm ra phương pháp dùng nó để sản xuất đạn pháo. Ngay sau đó, phần lớn quân lực sử dụng axit picric như thuốc nổ mạnh chính. Tuy nhiên, đạn pháo nhồi axit picric trở nên rất không bền khi chất này ăn mòn vỏ bom tạo ra picrate kim loại, vốn kém bền hơn phenol nguyên mẫu. Tính nhạy của axit picric được biểu thị qua vụ nổ Halifax (Halifax Explosion). Vào thế kỷ 20 phần lớn việc sử dụng axit picric được thay thế bằng TNT. Axit picric vẫn còn được sử dụng trong việc phân tích hóa học của kim loại, mỏ và khoáng chất.

Vào năm 1885, dựa trên những nghiên cứu của Hermann Sprengel, nhà hóa học người Pháp Eugene Turpin đăng ký sáng chế sử dụng axit picric nén và đúc để chế tạo bộc phá vào đạn pháo. Năm 1887, chính phủ Pháp sử dụng nó với cái tên melinite với việc thêm vào thuốc súng bông. Từ 1888, nước Anh bắt đầu sản xuất một hỗn hợp tương tự ở Lydd, Kent với tên lyddite. Nhật Bản tiếp theo đó với một công thức cải tiến tên schimose. Vào 1889, một hợp chất tương tự nữa là hỗn hợp của amoni cresylate với trinitrocresol (hay một muối của amoni với trinitrocresol) được sản xuất dưới cái tên ecrasite.

Tổng hợp

Axit Picric có thể được tổng hợp bằng cách nitrate hóa phenol, benzene (trong phản ứng Wolfenstein-Boters), hay ngay cả axit acetylsalicylic (aspirin).

Ứng dụng

Axit picric được ứng dụng nhiều nhất trong vũ khí và đạn dược, như đã được đề cập ở trên.

Trong thao tác với kính hiển vi, picric được sử dụng như một chất phản ứng để nhuộm mẫu vật, ví dụ như nhuộm Gram. Nó cũng có một số sử dụng trong hóa hữu cơ nhằm tạo thành muối kết tinh của base hữu cơ (picrate) cho việc nhận dạng và xác định tính chất.

Bouin's picro-formol là một phương pháp bảo quản cho tiêu bản sinh học.

Kiểm tra ma túy còn sử dụng axit picric để phát hiện creatinine bằng phản ứng Jaffe. Nó tạo thành một hỗn hợp màu phức tạp có thể đo bằng quang phổ kế.

Ít thông dụng hơn, axit picric ẩm còn được dùng cho việc nhuộm da hay việc đóng dấu tạm thời. Nó phản ứng với protein của da tạo ra màu nâu tối và có thể tồn tại gần một tháng.

Đầu thế kỷ 20, axit picric được ngành dược phẩm sử dụng như chất diệt khuẩn và cách chữa cho phỏng, sốt rét, mụn giộp, đậu mùa.

Tính an toàn

Những phương pháp an toàn hiện nay khuyến cáo nên lưu trữ axit picric ẩm. Khi axit picric khan, nó khá nhạy với sốc và ma sát. Do đó các phòng thí nghiệm thường lưu trữ nó trong lọ dưới một lớp nước và khiến nó an toàn hơn. Một yêu cầu nữa là phải dùng lọ nhựa hoặc thủy tinh vì axit picric có thể tạo thành muối picrate với kim loại, vốn nhạy và nguy hiểm hơn chính axit. Trong một tai nạn năm 2007, một số nhân công dược ở Comlumbus, Wisconsin đã tìm thấy một chiếc lọ đựng hai ounce một loại chất lỏng, đáng lẽ phải được giải quyết bởi đội xử lý bom mìn.

Bên lề

Axit picric được biết tới như một thứ chất nổ rất dễ chế biến tại gia. Việc tổng hợp nó chỉ yêu cầu các hóa chất có thể mua được dễ dàng ở các cửa hàng hay nhà thuốc tây, mặc dù đã có rất nhiều người bị thương hoặc tử vong trong quá trình chế biến. Bên cạnh nguy cơ nổ, chất khí cực độc NO2 còn có thể được tạo thành trong quá trình chế biến.

Tham khảo

Lớp phenol
Hợp chất nitơ
Thuốc nổ
Picric


title: Crudia glauca

text:
Crudia glauca là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống. Gỗ của cây này được gọi là "merbau kera", hoặc "kempas rimau", hoặc "jering tupai" trong ngôn ngữ địa phương (tùy vùng).

Chú thích

Tham khảo
 Chua, L.S.L. 1998. Crudia glauca. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

glauca
Thực vật Malaysia


title: Paradip

text:
Paradip là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Jagatsinghapur thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Paradip có dân số 73.633 người. Phái nam chiếm 58% tổng số dân và phái nữ chiếm 42%. Paradip có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Paradip, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa
Thành phố cảng Ấn Độ


title: Giao hưởng số 8 (Beethoven)

text:
Giao hưởng số 8 vẫn được gọi là "Bản giao hưởng nhỏ", được coi như một quãng nghỉ của Beethoven trước khi dồn sức cho Giao hưởng số 9 kỳ vĩ. Với tác phẩm này, Beethoven sử dụng lối sáng tác thịnh hành từ giai đoạn trước đó, mang nhiều phong cách Haydn, trong sáng, rõ ràng và cân đối.

Chương 1 mộc mạc, vui tươi và yêu đời. Sự năng động mang phong cách Beethoven thể hiện chút ít ở phần phát triển. Chương 2 có nội dung hài hước, kể câu chuyện vui của riêng nhạc sĩ về người bạn đã phát minh ra máy đánh nhịp (metronome) với nét nhạc hồn nhiên, duyên dáng. Chủ đề chính vang lên trên nền nhịp điệu đều đặng của các hợp âm mô phỏng tiếng gõ của máy đánh nhịp. Chương 3 theo nhịp điệu menuet nhắc nhớ những âm điệu đồng quê. Chương 4 có chủ đề chính vui nhộn với những hình ảnh rực rỡ và vui tươi.

Tham khảo

Giao hưởng của Beethoven
Giao hưởng
Nhạc khúc Fa trưởng


title: Lapidostenus longicornis

text:
Lapidostenus longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Lapidostenus


title: Giáo xứ

text:
Giáo xứ (hoặc họ đạo, tiếng Latinh: paroecia hay parochia) là một cộng đoàn và đơn vị địa giới trong một giáo phận. Đây là cách phân chia về mặt mục vụ và quản trị trong một số giáo hội Kitô giáo như Công giáo Rôma, Chính thống giáo, Anh giáo, Lutheran, một số giáo hội Trưởng lão và Giám lý.

Từ nguyên
Parish trong tiếng Anh xuất phát từ từ tiếng Anh gốc Pháp parosse (1075), về sau là paroche (1292), từ tiếng Pháp cổ paroisse, lấy từ tiếng Latinh paroechia, từ tiếng Hy Lạp cổ παροικία paroikia có nghĩa gốc là tạm trú trên đất khách (trong phiên bản viết bằng tiếng Hy Lạp phổ thông của kinh thánh Hê-brơ Septuagint) hoặc cộng đồng người tạm trú, chỉ đến những người Do Thái ở ngoại quốc (vào thế kỷ thứ 1 TCN), về sau chỉ đến một cuộc sống tạm nơi trần thế (thế kỷ thứ nhất Công nguyên, Tân Ước: 1 Peter 1:17, 2:11), từ này có nghĩa chỉ đến cộng đồng Kitô giáo (thế kỷ thứ 3 Công nguyên), giáo phận (diocese) (thế kỷ thứ 3 Công nguyên), và cuối cùng là parish (thế kỷ thứ 4 Công nguyên).

Công giáo Rôma
Trong Giáo hội Công giáo Rôma, giáo xứ là đơn vị tổ chức cộng đồng tín hữu cơ bản của một giáo phận. Chỉ có giám mục giáo phận mới có quyền thành lập, giải tán hoặc điều chỉnh địa giới các giáo xứ. Một khi đã được thành lập hợp lệ, giáo xứ đương nhiên được hưởng tính cách pháp nhân theo luật. Đơn vị địa giới trung gian giữa giáo xứ và giáo phận là giáo hạt. Tại Việt Nam, còn có phân cấp nhỏ hơn của giáo xứ là giáo họ, hoặc giáo khu (một giáo họ, giáo khu có thể là một đơn vị trực thuộc một giáo xứ, hoặc có thể độc lập nhưng cơ bản là không có linh mục quản xứ cho đơn vị kiểu này).

Nhà thờ xứ là trung tâm của các hoạt động tôn giáo của tín hữu, là nơi mà họ tham gia cử hành thờ phượng, lãnh nhận các bí tích. Tại một số nơi, đây còn là trung tâm của sinh hoạt cộng đồng người Công giáo. Nếu vì lý do địa lý, tình trạng quá tải giáo dân thì có thể xây dựng thêm nhà thờ hoặc nhà nguyện phụ trợ. Ngoài ra, tùy điều kiện mà mỗi giáo xứ có thể có thêm các cơ sở bổ sung như trường học giáo lý (nhà giáo lý), trường học văn hóa, tu viện, nghĩa trang... ngay trong khu đất của nhà thờ hoặc khu đất liền kề với nhà thờ. Mỗi giáo xứ thường được giám mục bổ nhiệm một linh mục về coi sóc. Khi linh mục này có thư bổ nhiệm và tuyên thệ nhậm chức thì gọi là linh mục quản xứ (hoặc linh mục chính xứ, cha sở), nếu linh mục này chỉ được trao quyền quản lý một thời gian tạm thì gọi là linh mục quản nhiệm (hoặc linh mục đặc trách).

Việc đặt tên và tước hiệu
Mỗi giáo xứ có một tên gọi thông dụng và một tước hiệu. Tước hiệu là tên được chọn khi làm phép cung hiến nhà thờ và xức dầu bàn thờ lần đầu tiên. Nghi thức Cung hiến nhà thờ và xức dầu bàn thờ quy định rằng tên nhà thờ của giáo xứ phải được chọn từ một trong các tên sau:
tên của Thiên Chúa Ba Ngôi
tên hoặc các tước hiệu liên quan đến Chúa Giêsu (Kitô Vua, Thánh Tâm, Chúa Quan phòng, Thánh Thể...) hoặc các mầu nhiệm liên quan đến cuộc đời Chúa Giêsu (Phục Sinh, Thăng Thiên, Biến Hình...)
tên hoặc danh hiệu của Chúa Thánh Thần (Thánh Linh, Hiện Xuống...)
tên hoặc tước hiệu của Maria (Đức Mẹ Lên Trời - Mông Triệu, Đức Mẹ Sầu Bi, Mân Côi...)
tên của một thiên thần
tên của một vị thánh đã được tuyên thánh (Các thánh tử đạo Việt Nam, Thánh Phanxicô...)
tên của một vị chân phước, nhưng chỉ với sự cho phép của Tòa Thánh

Tước hiệu nhà thờ giáo xứ sẽ không được thay đổi mỗi khi đã xức dầu bàn thờ. Nếu có từ hai giáo xứ được sáp nhập lại, nhà thờ của mỗi giáo xứ được giữ lại tước hiệu của mình, nhưng giáo xứ mới sáp nhập này có thể đặt một tên khác nhau vì những lý do mục vụ.

Chú thích

Tham khảo
 ECCLESIA IN ASIA

Thuật ngữ Công giáo
Anh giáo
Thuật ngữ Kitô giáo


title: Leucaena matudae

text:
Leucaena matudae là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở México.

Chú thích

Tham khảo

 Hughes, C. 1998. Leucaena matudae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

matudae
Thực vật México


title: Cờ châu Á

text:
Dưới đây là bộ sưu tập quốc kỳ của các quốc gia và tổ chức quốc tế hoạt động tại lục địa châu Á.

Các tổ chức quốc tế

Trung Á

Đông Á

Đông Nam Á

Nam Á

Tây Á

Bắc Á

Xem thêm

Tham khảo

Châu Á
Châu Á


title: Limnephilus rothi

text:
Limnephilus rothi là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Limnephilus


title: Douvrin

text:
Douvrin là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official Douvrin website
 Douvrin on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Dufourea davidsoni

text:
Dufourea davidsoni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1902


title: Nguyễn Tường Tam

text:
Nguyễn Tường Tam (chữ Hán: 阮祥三 hay 阮祥叄; 1906 - 7 tháng 7 năm 1963) là một nhà văn, nhà báo với bút danh Nhất Linh (一灵), Tam Linh, Bảo Sơn, Lãng du, Tân Việt, Đông Sơn (khi vẽ); và cũng là chính trị gia nổi tiếng của Việt Nam trong thế kỷ 20.

Ông là người thành lập Tự Lực văn đoàn và là cây bút chính của nhóm, và từng là Chủ bút tờ tuần báo Phong Hóa, Ngày Nay. Về sau, ông còn là người sáng lập Đại Việt Dân chính Đảng, từng làm Bí thư trưởng của Việt Nam Quốc dân Đảng (khi Đại Việt Dân chính Đảng hợp nhất với Việt Nam Quốc dân Đảng và Đại Việt Quốc dân Đảng) và giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao trong Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến.

Thân thế
Ông sinh ra tại phố huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Nguyên quán của ông là làng Cẩm Phô, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Ông nội Nguyễn Tường Tam là Nguyễn Tường Tiếp, làm tri huyện Cẩm Giàng, gọi là Huyện Giám, rồi về hưu tại đây. Cụ có người con trai duy nhất là Nguyễn Tường Chiếu (húy Nhu) làm Thông phán, nên được gọi là Thông Nhu, hay Phán Nhu. Ông Nhu mất năm 1918 khi mới 37 tuổi. Ông lập gia đình với bà Lê Thị Sâm, và có được 7 người con, trong đó có 6 con trai và 1 con gái:
Nguyễn Tường Thụy, tổng giám đốc bưu điện
Nguyễn Tường Cẩm, kỹ sư canh nông
Nguyễn Tường Tam, tức nhà văn Nhất Linh
Nguyễn Tường Long, tức nhà văn Hoàng Đạo
Nguyễn Thị Thế
Nguyễn Tường Lân, tức nhà văn Thạch Lam
Nguyễn Tường Bách, bác sĩ.

Gia đình Nguyễn Tường Tam sống ở Cẩm Giàng, một huyện nhỏ. Cha ông mất sớm, cả nhà lâm vào cảnh khó khăn. Từ bé, anh em Nguyễn Tường Tam đã tiếp xúc với những người nông dân nghèo khổ, điều đó ảnh hưởng đến văn học của Nhất Linh và Thạch Lam sau này.

Cuộc đời và sự nghiệp

Thời niên thiếu
Thuở nhỏ, Nguyễn Tường Tam theo học tiểu học ở Cẩm Giàng, học trung học tại trường Bưởi ở Hà Nội. Năm 16 tuổi, Nguyễn Tường Tam làm thơ đăng báo Trung Bắc Tân Văn, và năm 18 tuổi ông có bài "Bình Luận Văn Chương về Truyện Kiều" trên Nam Phong tạp chí .

Cuối năm 1923 ông đậu bằng Cao tiểu. Nhưng vì chưa đến tuổi vào trường cao đẳng, nên ông làm thư ký ở sở tài chính Hà Nội. Ông làm quen với Tú Mỡ và viết cho tờ Nho Phong. Thời gian đó, ông lập gia đình với bà Phạm Thị Nguyên.

Năm 1924, ông tiếp tục học ngành Y và Mỹ thuật, nhưng chỉ một năm rồi bỏ. Năm 1926, Nguyễn Tường Tam vào Nam, gặp Trần Huy Liệu và Vũ Đình Di định cùng làm báo. Nhưng vì tham dự đám tang Phan Chu Trinh nên hai người này bị bắt, Nguyễn Tường Tam phải trốn sang Campuchia, sống bằng nghề vẽ và tìm đường đi du học.

Năm 1927, Nguyễn Tường Tam sang Pháp du học. Ở nơi ấy, ông vừa học khoa học, vừa nghiên cứu về nghề báo và nghề xuất bản. Năm 1930, ông đậu bằng Cử nhân Khoa học Giáo khoa (Lý, Hóa) và trở về nước trong năm đó.

Hoạt động văn chương
Trở về nước, Nguyễn Tường Tam xin ra tờ báo trào phúng "Tiếng cười", nhưng lần nào hỏi thăm đều nghe Sở Báo chí của Phủ Thống sứ bảo rằng "chờ xét". Trong thời gian chờ đợi giấy phép ra báo, ông xin dạy học tại trường Tư thục Thăng Long. Ở đó ông quen biết với thầy giáo dạy Việt văn là Trần Khánh Giư (tức Khái Hưng).

Năm 1932, Nguyễn Tường Tam mua lại tờ tuần báo Phong Hóa của Phạm Hữu Ninh và Nguyễn Xuân Mai, và trở thành Giám đốc kể từ số 14, ra ngày 22 tháng 9 năm 1932. Ông chủ trương dùng tiếng cười trào phúng để đả kích các hủ tục phong kiến, hô hào "Âu hóa", đề cao chủ nghĩa cá nhân.... Trong năm ấy, ông và các cộng sự quyết định thành lập Tự Lực văn đoàn trên nguyên tắc "dựa vào sức mình, theo tinh thần anh em một nhà. Tổ chức không quá 10 người để không phải xin phép Nhà nước, chỉ nêu ra trong nội bộ mục đích tôn chỉ, anh em tự nguyện tự giác noi theo". Về sau, tính chuyện lâu dài, văn đoàn này mới chính thức tuyên bố thành lập ngày 2 tháng 3 năm 1934 (báo Phong Hóa số 87).

Tháng 6 năm 1935, báo Phong Hóa bị nhà cầm quyền ra lệnh đóng cửa ba tháng vì loạt bài "Đi xem mũ cánh chuồn " châm biếm Tổng đốc Hà Đông Hoàng Trọng Phu. Sau đó ra tiếp được hơn một năm, thì bị đóng cửa vĩnh viễn (số cuối 190 ra ngày 5 tháng 6 năm 1936) cũng vì tội "chế nhạo". Tờ tuần báo Ngày Nay, trước ra kèm với Phong Hóa, tiếp tục và kế tiếp Phong Hóa. Tháng 12 năm 1936, trên báo Ngày Nay, Nguyễn Tường Tam cùng nhóm Tự Lực văn đoàn phát động phong trào Ánh Sáng, một tổ chức từ thiện với mục đích cải tạo nếp sống ở thôn quê, trong đó có việc làm nhà hợp vệ sinh cho dân nghèo...

Hoạt động chính trị
Năm 1938, Nguyễn Tường Tam thành lập Đảng Hưng Việt, rồi đổi tên là Đại Việt Dân chính Đảng năm 1939 mà ông làm Tổng Thư ký. Hoạt động chống Pháp của nhóm Tự Lực trở thành công khai.

Năm 1940, Hoàng Đạo, Khái Hưng, Nguyễn Gia Trí bị thực dân Pháp bắt và đày lên Sơn La, đến năm 1943 mới được thả. Trong thời gian này, Thạch Lam và Nguyễn Tường Bách tiếp tục quản trị tờ Ngày Nay. Tháng 9 năm ấy, báo Ngày Nay bị đóng cửa sau khi ra số 224.

Năm 1942 Nhất Linh chạy sang Quảng Châu. Thạch Lam mất tại Hà Nội vì bệnh lao. Đại Việt Dân chính Đảng thì đã gần như tan rã. Trong thời gian từ 1942 đến 1944, ông học Anh Văn và Hán văn.

Tại Quảng Châu và Liễu Châu ông gặp Nguyễn Hải Thần và Hồ Chí Minh mới ở tù ra. Nguyễn Tường Tam cũng bị giam bốn tháng ở Liễu Châu, được Nguyễn Hải Thần bảo lãnh mới được Trương Phát Khuê thả ra. Nguyễn Tường Tam hoạt động trong Việt Nam Cách mạng Đồng minh Hội, rồi về Côn Minh hoạt động trong hàng ngũ Việt Nam Quốc dân đảng, tá túc với Vũ Hồng Khanh. Tháng 3 năm 1944, tại Liễu Châu, Nguyễn Tường Tam được bầu làm ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội, tức Việt Cách.

Giữa năm 1945, Nguyễn Tường Tam trở về Hà Giang cùng quân đội, nhưng rồi lại quay lại Côn Minh và đi Trùng Khánh. Giai đoạn này đã được phản ánh trong tiểu thuyết Giòng sông Thanh Thủy. Theo lệnh của Nhất Linh từ Trung Quốc gửi về, báo Ngày Nay, với Hoàng Đạo, Khái Hưng, Nguyễn Gia Trí và Nguyễn Tường Bách, lại tục bản, khổ nhỏ, ngày 5 tháng 3 năm 1945 và trở thành cơ quan ngôn luận của Việt Nam Quốc Dân Đảng.

Tháng 5 năm 1945, tại Trùng Khánh, Đại Việt Dân chính đảng sáp nhập với Việt Nam Quốc dân đảng, đồng thời Việt Nam Quốc dân Đảng liên minh với Đại Việt Quốc dân Đảng. Nguyễn Tường Tam làm Bí thư Trưởng của Việt Nam Quốc dân Đảng. Cuối năm 1945, Đại Việt Quốc dân Đảng và Việt Nam Quốc dân Đảng thành lập Mặt trận Quốc dân Đảng.

Sau khi quân Tưởng vào Việt Nam, đầu năm 1946 Nguyễn Tường Tam trở về Hà Nội, tổ chức hoạt động đối lập chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, xuất bản báo Việt Nam. Tháng 3 năm 1946, sau khi đàm phán với chính phủ, ông giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao trong Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến.

Ông cũng tham gia Quốc hội khóa I đặc cách không qua bầu cử.

Nguyễn Tường Tam được cử làm Trưởng đoàn Việt Nam dự Hội nghị trù bị Đà Lạt đàm phán với Pháp, mặc dù trên thực tế Võ Nguyên Giáp là người lãnh đạo phái đoàn. Theo đại tướng Võ Nguyên Giáp, do bất đồng Tam đã không tham gia hầu hết các phiên họp còn theo sử gia David G. Marr Tam là người phát ngôn có năng lực và giúp giải quyết một số tranh cãi về chiến thuật đàm phán trong đoàn. Ông được cử đứng đầu Phái đoàn Việt Nam dự Hội nghị Fontainebleau nhưng cáo bệnh không đi mà rời bỏ Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến, lưu vong sang Trung Quốc tháng 5 năm 1946 và ở lại Hồng Kông cho tới 1951.

Sau đó xảy ra sự kiện vụ án phố Ôn Như Hầu, lực lượng công an khám xét các của cơ sở của Việt Nam Quốc dân Đảng và Đại Việt Quốc dân Đảng, bắt giữ nhiều đảng viên hai đảng này, và tịch thu được nhiều vũ khí truyền đơn khẩu hiệu chống chính quyền. Khi Nguyễn Tường Tam rời bỏ chính phủ, chính phủ đã tuyên bố ông đào nhiệm và biển thủ công quỹ, tiền chi phí cho phái đoàn sang Pháp đàm phán. Tuy nhiên, theo sử gia David G. Marr, việc biển thủ công quỹ này khó xảy ra, vì ông khó lòng được giao trách nhiệm giữ tiền của phái đoàn.

Năm 1947, Nguyễn Tường Tam cùng Trần Văn Tuyên, Phan Quang Đán, Nguyễn Văn Hợi, Nguyễn Hải Thần, Lưu Đức Trung thành lập Mặt trận Thống nhất Quốc gia Liên hiệp ủng hộ giải pháp Bảo Đại thành lập Quốc gia Việt Nam, chống cả Việt Minh lẫn Pháp, nhưng đến năm 1950 thì mặt trận này giải thể.

Năm 1951, ông từ Hồng Kông về nước, mở nhà xuất bản Phượng Giang, tái bản sách của Tự Lực văn đoàn, và tuyên bố không tham gia các hoạt động chính trị nữa. Năm 1953, Nguyễn Tường Tam lên sống tại Đà Lạt. Tuy nhiên trong Quốc dân Đảng vẫn tồn tại phái Nguyễn Tường Tam, cạnh tranh với hai phái khác.

Năm 1958, ông rời Đà Lạt về Sài Gòn, ông mở giai phẩm Văn hóa Ngày Nay ở Sài Gòn, phát hành được 11 số thì bị đình bản. Năm 1960 ông thành lập Mặt trận Quốc dân Đoàn kết, ủng hộ cuộc đảo chính của Đại tá Nguyễn Chánh Thi và Trung tá Vương Văn Đông. Đảo chính thất bại, ông bị chính quyền Ngô Đình Diệm giam lỏng tại nhà riêng.

Ông bị chính phủ Ngô Đình Diệm gọi ra xử ngày mùng 8 tháng 7 năm 1963. Đêm 7 tháng 7, tại nhà riêng, nghe tin sẽ bị đưa ra tòa xét xử, Nguyễn Tường Tam dùng thuốc độc quyên sinh để phản đối chính quyền độc tài của Ngô Đình Diệm, để lại phát biểu nổi tiếng:

Gia đình
Vợ ông là bà Phạm Thị Nguyên (1909-1981), quê làng Phượng Dực, Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay thuộc ngoại thành Hà Nội). Tuy là người Tây học, nhưng cuộc hôn nhân này do cha mẹ ông quyết định. Vợ ông trước năm 1945 là chủ hiệu buôn cau khô có tiếng ở Hà Nội mang tên Cẩm Lợi ở số 15 phố Hàng Bè. Bà mất tại Pháp ngày 6 tháng 5 năm 1981.

Ông và bà Phạm Thị Nguyên có bảy người con, gồm năm con trai (Nguyễn Tường Việt, Nguyễn Tường Triệu, Nguyễn Tường Thạch, Nguyễn Tường Thiết, Nguyễn Tường Thái) và hai con gái (Nguyễn Kim Thư, Nguyễn Kim Thoa).

Nơi an nghỉ
Đêm 7 tháng 7 năm 1963, Nhất Linh đã quyên sinh bằng rượu pha thuốc độc. Theo lệnh của nhà cầm quyền lúc bấy giờ, gia đình phải chôn ông gấp tại nghĩa trang chùa Giác Minh ở Gò Vấp, không cho đợi người con cả của ông ở Pháp về dự lễ tang.

Năm 1975, Nguyễn Tường Thạch (con trai Nhất Linh) đã hỏa thiêu di cốt của cha, rồi gửi bình tro tại chùa Kim Cương, đường Trần Quang Diệu, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1981, vợ ông sang Pháp đoàn tụ với các con, rồi qua đời và an táng tại đó. Năm 2001, các con của ông quyết định đưa di cốt của cha mẹ và của chị gái lớn là Nguyễn Kim Thư về trong khu mộ của dòng họ Nguyễn Tường tại Hội An (Quảng Nam).

Tác phẩm

Tiểu thuyết
Gánh hàng hoa (cùng Khái Hưng, 1934), 13 chương
Đời mưa gió (cùng Khái Hưng, 1934), 3 chương
Nắng thu (1934)
Đoạn tuyệt (1934-1935), 28 chương
Lạnh lùng (1935-1936), 7 chương
Đôi bạn (1936-1937), 19 chương
Bướm trắng (1938-1939), 9 chương
Con đường sáng (cùng Hoàng Đạo, 1940), 19 chương
Xóm cầu mới (1949-1957), trường thiên, viết dở dang, 24 chương
Giòng sông Thanh Thủy (1960-1961). Trường thiên, tác phẩm cuối cùng, gồm ba tập:
Ba người bộ hành (1960), 13 chương
Chi bộ hai người (1960), 13 chương
Vọng quốc (1961), 12 chương

Tập truyện
Nho phong (1924)
Người quay tơ (1926), 11 truyện
Anh phải sống (cùng Khái Hưng, 1932 - 1933), 13 truyện
Đi Tây (1935)
Tối tăm (1936)
Hai buổi chiều vàng (1934-1937), 6 truyện
Thế rồi một buổi chiều (1934-1937)
Thương chồng (1961), 6 truyện
Những ngày diễm áo (1973)

Tiểu luận
Viết và đọc tiểu thuyết (1952-1961), 5 bài

Dịch phẩm
Đỉnh gió hú của Emily Bronte (đăng báo 1960, xuất bản 1974)

Di cảo
Đời làm báo

Hội họa
Mặc dầu thời gian theo học Trường Mỹ thuật không lâu, Nhất Linh cũng đã để lại một số tranh vẽ trong đó có bức Scène de Marché de rue Indochinois (Cảnh Phố Chợ Đông Dương) vẽ trên lụa thực hiện khoảng 1926-1929. Bức tranh này năm 2010 được hãng Sotheby's bán đấu giá ở Hương Cảng với giá 596.000 Đô la Hồng Kông, tương đương với 75.000 Mỹ kim.

Chú thích

Xem thêm
Tự Lực văn đoàn
Báo Phong Hóa
Báo Ngày Nay

Liên kết ngoài

Giòng sông Thanh Thủy - Nhất Linh
Nhất Linh, cha tôi  - Nguyễn Tường Thiết

Tự Lực văn đoàn
Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc
Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Nhà báo Việt Nam thời kỳ 1945-1975
Tổng biên tập Việt Nam
Học sinh trường Bưởi
Người Hải Dương
Người Quảng Nam
Nguyễn Tường Tam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I
Nguyễn Tường Tam
Nhà văn Việt Nam
Người tự sát ở Việt Nam
Chính khách Việt Nam chết do tự sát
Nhà văn Việt Nam chết do tự sát
Nhà báo Việt Nam chết do tự sát
Người tự sát bởi sử dụng chất độc
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Nhà ngoại giao Việt Nam


title: Limonius approximans

text:
Limonius approximans là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Limonius


title: Vepagunta

text:
Vepagunta là một thị trấn thống kê (census town) của quận Visakhapatnam thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vepagunta có dân số 26.881 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Vepagunta có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Vepagunta, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Ceratina flavipes

text:
Ceratina flavipes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1879


title: Taytay, Palawan

text:
Taytay là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Palawan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 53.657 người trong 10.083 hộ.

Trong thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha, Taytay đã trở thành thủ phủ của tỉnh Calamianes, toàn bộ lãnh thổ Palawan vào năm 1818 và tỉnh Castilla, một khu vực phía bắc Palawan vào năm 1858. Trong thời kỳ thuộc địa Mỹ, Taytay không còn là thủ phủ của Palawan và ranh giới hành chính bị giảm xuống còn 500.000 héc ta khi lập đô thị El Nido in 1916.

Barangay
Taytay được chia thành 31 barangay.

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Tham khảo

Đô thị của Palawan


title: Dolichopeza dactylophora

text:
Dolichopeza dactylophora là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Japonia shigetai

text:
Japonia shigetai là một loài ốc có nắp, là động vật chân bụng sống trên cạn thuộc họ Cyclophoridae. Đây là loài đặc hữu của Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo

 Mollusc Specialist Group 1996. Japonia shigetai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Japonia
Động vật được mô tả năm 1985
Động vật thân mềm Nhật Bản


title: Rhyacophila hippocrepica

text:
Rhyacophila hippocrepica là một loài Trichoptera thuộc họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Montmain, Seine-Maritime

text:
Montmain là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Official commune website
Montmain on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Cymatiella eburnea

text:
Cymatiella eburnea là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cymatiella


title: 8306 Shoko

text:
8306 Shoko (1995 DY1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 2 năm 1995 bởi A. Nakamura ở Kuma Kogen.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8306 Shoko

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính
Hệ tiểu hành tinh đôi


title: 10 tháng 8

text:
Ngày 10 tháng 8 là ngày thứ 222 (223 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 143 ngày trong năm.

Sự kiện
654 - Thánh Eugene đắc cử giáo hoàng thứ 75 của Giáo hội Công giáo Rôma
1519 – Năm chiếc tàu dưới quyền chỉ huy của Fernão de Magalhães rời khỏi Sevilla để bắt đầu cuộc hành trình vòng quanh thế giới.
1675 - Đài thiên văn Hoàng gia Greenwich được vua Charles II của Anh cho xây dựng.
1787 - Wolfgang Amadeus Mozart sáng tác xong bản serenade mang tên Eine kleine Nachtmusik tại Viên.
1792 - Công xã Paris tấn công cung điện Tuileries, bắt vua Louis XVI làm tù nhân.
1793 – Bảo tàng Louvre chính thức mở cửa tại Paris trong thời kỳ Cách mạng Pháp.
1821 - tiểu bang Missouri gia nhập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ
1904 - Chiến tranh Nga-Nhật: hải quân Nhật Bản và Nga giao chiến trong hải chiến Hoàng Hải, ở ngoài khơi bán đảo Sơn Đông.
1920, khánh thành rạp chiếu bóng cổ nhất Hà Nội, cũng là cổ nhất Việt Nam và Đông Dương
1961 – Chiến tranh Việt Nam: Quân đội Hoa Kỳ bắt đầu sử dụng Chất độc da cam tại Việt Nam.
1990 - Tàu vũ trụ Magellan tiếp cận Sao Kim sau một hành trình dài hơn 15 tháng.
1991 và 1993, ngày hội của giới trẻ Công giáo toàn thế giới
1996 – Hội nghị toàn thể của Ủy ban trù bị Khu hành chính đặc biệt Hồng Kông thông qua khu kỳ và khu huy của Khu hành chính đặc biệt.
2003, phi hành gia người Mỹ gốc Nga  đã trở thành người đầu tiên tổ chức đám cưới khi đang bay trên ISS

Sinh
 941 - Lê Hoàn, vua Tiền Lê (m. 1005).
 1871 - Trần Tế Xương, nhà thơ trào phúng nổi tiếng Việt Nam (m. 1907).
 1960 - Antonio Banderas, diễn viên, đạo diễn - nhà sản xuất phim, ca sĩ, nhạc sĩ người Tây Ban Nha

Mất
1907 - Alfred von Keßler, tướng Phổ (s. 1833)
1991 - Lưu Trọng Lư, nhà thơ, nhà văn, nhà soạn kịch Việt Nam (s. 1911)
2017 - Johnny Paul Koroma, nguyên thủ quốc gia Sierra Leone (s. 1960)

Những ngày lễ và kỷ niệm
Việt Nam: Ngày vì nạn nhân chất độc màu da cam
Ecuador: Quốc khánh Cộng hoà Ê-cu-a-đo
 Ngày Diesel sinh học Quốc tế

Tham khảo

Tháng tám
Ngày trong năm


title: Quận Jasper, Georgia

text:
Quận Jasper là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Monticello . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 11.426 người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 13.660 người.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân  năm 2000, quận đã có dân số 11.426 người, 4.175 hộ, và 3.122 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 31 người cho mỗi dặm vuông (12/km ²). Có 4.806 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 13 cho mỗi dặm vuông (5/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận gồm có 70,95% người da trắng, 27,26% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,21% người Mỹ bản xứ, 0,16% người châu Á, 0,02% người đảo Thái Bình Dương, 0,61% từ các chủng tộc khác, và 0,79% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,07% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.

Có 4.175 hộ, trong đó 34,60% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 56,80% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 13,30% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 25,20% là không lập gia đình. 21,40% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 7,70% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,72 và cỡ gia đình trung bình là 3,14.

Độ tuổi dân số quận với 27,20% ở độ tuổi dưới 18, 7,90% 18-24, 28,60% 25-44, 24,50% 45-64, và 11,80% 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình 36 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 96,20 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 93,00 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt 39.890 Mỹ kim, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 43.271 USD. Nam giới có thu nhập trung bình $ 32.351 so với 21.785 $ cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt 19.249 USD. Giới 10,90% gia đình và 14,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 19,20% những người dưới 18 tuổi và 13,50% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Georgia

Georgia 1807
Khu dân cư thành lập năm 1807
Quận của vùng đô thị Atlanta


title: Astyris lunata

text:
Astyris lunata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Astyris


title: Palanpur

text:
Palanpur là một thành phố và khu đô thị của quận Banas Kantha thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Palanpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 209 mét (685 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Palanpur có dân số 110.383 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Palanpur có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Palanpur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Chapmannia reghidensis

text:
Chapmannia reghidensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Yemen.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Chapmannia reghidensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 7 năm 2007.

Thực vật Yemen
Chapmannia


title: Coenolarentia

text:
Coenolarentia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Larentiinae


title: 9M113 Konkurs

text:
9M113 Konkurs (; ) là một tổ hợp tên lửa chống tăng dẫn hướng bằng dây SACLOS của Liên Xô. "9M113" là tên gọi theo quy định của GRAU. Tên ký hiệu của NATO cho loại tên lửa này là AT-5 Spandrel.

Phát triển
9M113 Konkurs được phát triển bởi Phòng thiết kế máy Tula (Tula KBP). Việc phát triển bắt đầu vào năm 1962 với mục đích chế tạo các thế hệ ATGM SACLOS tiếp theo, nhằm trang bị cho cá nhân, xe cơ giới để tiêu diệt xe tăng. 9M113 Konkurs được phát triển cùng với 9M111 Fagot (AT-4 Spigot); cả hai loại tên lửa này đều có cùng công nghệ nhưng khác nhau về kích thước. So với AT-4 Spigot, 9M113 Konkurs có kích thước lớn hơn (14,6 kg so với 11,5 kg) và tầm bắn xa hơn (4 km so với 2,5 km).

Tên lửa được trang bị vào năm 1974. Iran bắt đầu sản xuất nội địa tên lửa 9M113 với tên gọi là Towsan-1/M113, với số lượng khoảng 2000 quả.

Miêu tả
Tên lửa được thiết kế để có thể bắn từ xe cơ giới, dù nó có thể bắn đi từ kiểu mới nhất của thiết bị phóng 9M111. Tổ hợp 9M113 là một phần không thể thiếu của xe BMP-2, BMD-2 và BRDM-2. Tên lửa được bảo quản và mang trong ống sợi.

Hệ thống sử dụng một máy phát khí để đẩy tên lửa ra khỏi ống phóng - khí cũng thoát ra từ phía sau của ống phóng giống như kiểu của một súng không giật. Tên lửa bay ra khỏi ống phóng với vận tốc 80 m/s. Nó nhanh chóng tăng tốc lên tới 200 m/s bằng động cơ nhiên liệu rắn của mình. Tốc độ ban đầu làm giảm tầm sát thương của tên lửa, vì nó có thể được phóng trực tiếp đến mục tiêu, thay vì bắn theo đường vòng cung. Trong khi bay tên lửa quay 5 đến 7 vòng trên giây.

Người phóng theo dõi vị trí của một đèn hồng ngoại ở phía sau của tên lửa để điều chỉnh tên lửa đến mục tiêu - và truyền lệnh thích hợp đến tên lửa thông qua một dây mảnh được nói đằng sau tên lửa. Tổ hợp 9M113 có bộ phận báo động khi phát hiện nhiễu từ một hệ thống như Shtora. Người thao tác có thể thực hiện điều khiển bằng tay, lúc này tên lửa có hệ dẫn hướng MCLOS. Hệ dẫn hướng SACLOS có nhiều lợi thế hơn MCLOS, nó có độ chính xác lên đến 90%, mặc dù hiệu quả của nó chỉ có thể so sánh với TOW hay phiên bản sau của 9K11 Malyutka (AT-3 Sagger) dùng SACLOS.

Lịch sử
Israel đã phát hiện ra lực lượng Hezbollah đã sử dụng tổ hợp 9M113 Konkurs trong Chiến tranh Liban 2006. Quân đội Israel xác nhận rằng Hezbollah đã sử dụng phiên bản do Iran sản xuất để tấn công các xe tăng chiến đấu chủ lực của Israel tại Liban.

Trong nội chiến Yemen năm 2017, tổ hợp 9M113 Konkurs tiếp tục được sử dụng để chống lại các xe tăng của quân đội Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất. Ít nhất 1 chiếc xe tăng AMX-56 Leclerc hiện đại do Pháp sản xuất đã bị phá hủy bởi 9M113 Konkurs. Quả tên lửa đã bắn xuyên giáp trước của chiếc AMX-56 Leclerc, giết chết 1 thành viên tổ lái và làm 1 người khác bị thương. Điều này cho thấy 9M113 Konkurs vẫn là một vũ khí chống tăng nguy hiểm dù nó đã ra đời được 40 năm.

Các kiểu
 9M113 Konkurs (NATO: AT-5 Spandrel, AT-5A Spandrel A)
 9M113M Konkurs-M (NATO: AT-5B Spandrel B) đầu nổ nối tiếp

Quốc gia sử dụng

  - sản xuất theo giấy phép

 , còn gọi là PstOhj 82M bắn từ thiết bị phóng 9P135M-1 (ngừng hoạt động)

  - 15.000 Konkurs-M
  sản xuất và nâng cấp với tên gọi Towsan

  trang bị cho BRDM-2

  - chỉ dùng huấn luyện

Tham khảo

 Hull, A.W., Markov, D.R., Zaloga, S.J. (1999). Soviet/Russian Armor and Artillery Design Practices 1945 to Present. Darlington Productions. ISBN 1-892848-01-5.

Liên kết ngoài

 ATGM launcher vehicle "KONKURS" (BRDM-2) – Walk around photos
 AT-5 SPANDREL Anti-Tank Guided Missile
 PTRK Konkurs

Xem thêm
 9M133 Kornet
 9K115-2 Metis-M

Tên lửa điều khiển chống tăng thời Chiến tranh Lạnh
Tên lửa chống tăng Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh
Tên lửa chống tăng của Nga
Tên lửa Nga