title: Tổng cung

text:
Trong kinh tế vĩ mô, tổng cung (Tiếng Anh: Aggregate Supply) hay AS, là tổng khối lượng hàng hóa và dịch vụ mà các doanh nghiệp trong nước và chính phủ có thể sản xuất và phân phối trong một khoảng thời gian nhất định.

Phân tích
Có hai lý do chính giải thích cho việc vì sao tổng khối lượng hàng hóa cung ứng ra thị trường tăng khi mức giá trung bình P tăng, nói theo cách khác là lý do vì sao biểu đồ tổng cung lại tăng nhanh hơn theo thời gian:

 Biểu đồ tổng cung được dùng để biểu thị các giá trị dự đoán trong một khoảng thời gian ngắn, ví dụ như tỉ số lương dự báo. Vì vậy, mức giá trung bình cao tương ứng với tỉ số lương thấp hơn và thúc đẩy việc tăng nguồn cung ứng. Ngược lại, trong nền kinh tế học tân cổ điển, trong khoảng thời gian dài, tỉ số lương dự báo sẽ có sự thay đổi do đặc điểm của thị trường kinh tế (tỉ lệ thất nghiệp cao dẫn đến tỉ số lương giảm, từ đó lại dẫn tới việc giảm tỉ lệ thất nghiệp). Vì vậy, trong quãng đường dài, biểu đồ tổng cung là một đường chạy thẳng đứng
 Một mô hình khác được xây dựng dựa trên quan điểm rằng bất cứ nền kinh tế nào đều bao gồm một số lượng lớn nhân tố đầu vào không đồng nhất, bao gồm cả tiền vốn cố định cho máy móc thiết bị và lực lượng lao động. Cả hai nhân tố chủ lực này đều có thể “mất việc”. Biểu đồ tổng cung cao dần do (1) một số nhân tố đầu vào dự đoán đã được xác định trong khoảng thời gian ngắn và (2) vì lượng cung ngày càng tăng, càng nhiều dây chuyền sản xuất gặp phải hiện tượng “thắt nút chai” -  lượng hàng hóa sản xuất ra vượt quá nhu cầu của thị trường, gây nên việc tồn kho hàng hóa. Trong thời kì nhu cầu tiêu dùng thấp, có rất nhiều các dây chuyền sản xuất, xí nghiệp không sử dụng hết 100% năng lực sản xuất của mình. Do vậy, sản xuất có thể tăng trưởng trong khi lợi nhuận không giảm và mức giá trung bình không tăng quá nhiều (nếu mà có tăng). Biểu đồ tổng cung sẽ phẳng. Ngược lại, khi nhu cầu cao, chỉ có một số xí nghiệp có bộ phận dây chuyền không sử dụng. Do vậy, hiện tượng “thắt nút chai” ở mức bình thường. Bất cứ việc tăng lên của nhu cầu hay sản xuất đều bao gồm việc tăng giá. Từ đó, biểu đồ tổng cung sẽ đi lên theo đường thẳng, dốc đứng.

Các phạm vi khác
Thông thường, sẽ có ba mức độ khác nhau của sự tương tác giữa giá cả và tổng cung, bao gồm:

 Tổng cung ngắn hạn (SRAS) - Trong ngắn hạn, các tổ chức sở hữu một yếu tố sản xuất cố định (thông thường là tiền vốn) và một số yếu tố ảnh hưởng đến việc giữ nguyên giá cả. Tổng lượng cung ứng ra ngoài phụ thuộc rất lớn vào mức giá trung bình và có thể được mô phỏng thông qua vùng phẳng của biểu đồ ở phía trên.
 Tổng cung dài hạn (LRAS) - Trong dài hạn, chỉ có tiền vốn, nhân công và công nghệ là những yếu tố ảnh hưởng đến tổng cung dài hạn trong mô hình kinh tế vĩ mô do tại thời điểm đó, tất cả các yếu tố trong nền kinh tế đều được đánh giá sử dụng tối ưu. Trong hầu hết các trường hợp, tổng cung dài hạn được đánh giá ổn định do có sự thay đổi chậm nhất trong cả ba mô hình. Tổng cung dài hạn được biểu diễn theo một đường thẳng, thể hiện quan điểm của các nhà kinh tế học rằng sự thay đổi trong tổng cầu (AD) chỉ là tạm thời trong tổng sản lượng của nền kinh tế.
 Tổng cung trung hạn (MRAS) - Nằm giữa tổng cung dài hạn và tổng cung ngắn hạn, tổng cung trung hạn tạo thành một đường cong đi lên và thể hiện khi tiền vốn và nhân công thay đổi. Cụ thể hơn, tổng cung trung hạn dựa trên ba nguyên lý - nguyên lý tiền lương cứng nhắc (Sticky-Wage Theory), nguyên lý tiền hàng hóa cứng nhắc (Sticky-Price Theory) và nguyên lý về sự ngộ nhận (Misperception Theory). Vị trí của biểu đồ tổng cung trung hạn bị chi phối bởi tiền vốn, nhân công, công nghệ và mức lương.

Trong mô hình tổng cung-tổng cầu tiêu chuẩn, sản lượng thực tế (Y) được minh họa theo trục ngang và mức giá trung bình (P) theo trục dọc. Mức sản lượng và mức giá trung bình được quyết định dựa trên phần giao giữa biểu đồ tổng cung và biểu đồ tổng cầu.

Chính sách can thiệp
Tổng cung được quản lý bởi “Chính sách trọng cung” của chính phủ nhằm tăng trưởng năng suất và từ đó tăng sản lượng cung ứng quốc gia. Một số ví dụ của chính sách này bao gồm giảng dạy và tập huấn, phân tích và phát triển, giúp đỡ các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, giảm thuế doanh nghiệp, cải thiện thị trường nhân lực nhằm loại bỏ các nhân tố cản trở sản lượng và đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Ví dụ, dự báo tài chính mùa thu của chính phủ Anh năm 2011 bao hàm một loạt các thước đo trọng cung được chính phủ sử dụng nhằm tái cân bằng và củng cố nền kinh tế trong trung hạn, bao gồm mở rộng khoản đầu tư cơ sở hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực có trình độ cao. Sự thay đổi trọng cung trong ngân sách năm 2015 đề cập tới cơ sở hạ tầng viễn thông của quốc gia, giao thông vận tải, năng lượng và tự nhiên. Trong một phát biểu tại hội nghị G20 vào tháng 2 năm 2016, Mark Carney, Thống đốc ngân hàng Anh đã thúc giục các thành viên của khối G20 “phát triển một cách tiếp cận nhất quán và khẩn cấp đối với các vấn đề trọng cung” . Các chính sách về thay đổi trọng cung tiếp tục được trình bởi cựu thủ tướng Anh Liz Truss và Bộ trưởng Bộ Tài chính Kwasi Kwarteng là một phần trong chương trình kinh tế năm 2022 của họ,  với cụm “một gói chính sách chi tiết về thay đổi trọng cung và giảm thuế” được bao gồm trong Kế hoạch phát triển được thông báo vào ngày 23 tháng 9 năm 2022 cùng với những biện pháp đo lường sự tăng trưởng của trọng cung vào tháng 10 và đầu tháng 11, bao gồm những tính toán ảnh hưởng tới quy hoạch, quy định kinh tế, chăm sóc trẻ em, nhập cư, năng suất nông nghiệp và hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin. Tuy nhiên, Larry Elliott của tờ báo The Guardian đã miêu tả kế hoạch này như “một ván cược lớn”.

Trong nội bộ chính phủ Anh, hoạt động của Ngân khố Quốc chủ Bệ hạ liên quan đến “bên cung” được thực hiện bởi Cục Khởi nghiệp và Phát triển (EGU), hợp tác với các phòng ban khác của chính phủ và các cơ quan khác. Sir John Kingman, từng là một công chức được miêu tả là “ngọn cờ đầu của Ngân khố Quốc chủ Bệ hạ về hoạt động bên cung”, đã đề cập tới “bên cung cấp” là “nhiệm vụ thứ 3” của Ngân khố, nhắc tới cựu thống đốc Nigel Lawson như là một ví dụ điển hình của “những người tin vào tầm quan trọng của sự thay đổi trọng cung”.

“Chủ nghĩa bi quan trọng cung” thể hiện mối bận tâm rằng năng suất sản xuất sẽ mất đi khi không được sử dụng (ví dụ: trong thời kì suy thoái), do đó nền kinh tế mất đi khả năng phục hồi tổng cung khi nhu cầu phục hồi. Ví dụ, những nhà máy bị bỏ hoang sẽ không được duy trì trong trạng thái sẵn sàng sản xuất khi nền kinh tế bắt đầu tăng trưởng trở lại, hoặc công nhân sẽ bỏ lỡ các kỹ năng mà họ thường có thể học hỏi được trong quá trình sản xuất. Spencer Dale, một nhà kinh tế học người Anh, người đã làm việc ở Ngân hàng Trung ương Anh trong giai đoạn 2008 - 2014, bày tỏ một cái nhìn bi quan trước năng lực của phía các nhà cung ứng trong giai đoạn kinh tế suy thoái 2012. Trong báo cáo về sự bi quan trước năng suất vào năm 2012, nhà kinh tế học của Cambridge Bill Martin đã ghi nhận rằng đã có một tranh luận về việc liệu đã có sự mất đi vĩnh viễn của năng suất sản xuất, việc được thể hiện thông qua sự tiếp diễn của “những hoài nghi liên quan đến năng suất lao động và nguồn cung hiệu quả” khi nền kinh tế phục hồi vào năm 2013.

Tham khảo

Kinh tế học vĩ mô


title: Sarotherodon lohbergeri

text:
The leka keppe (Sarotherodon lohbergeri) là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Cameroon.

Nguồn

Tham khảo

Động vật Cameroon
Sarotherodon
Động vật được mô tả năm 1930
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Mundra

text:
Mundra là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kachchh thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Mundra có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 14 mét (45 feet).

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: 482

text:
Năm 482 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 482


title: Tarnów

text:
Tarnów là một thành phố Ba Lan. Thành phố này thuộc tỉnh. Thành phố có diện tích  km², dân số người.

Tham khảo

Huyện thành phố của Ba Lan


title: Cerophysa mandarensis

text:
Cerophysa mandarensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Cerophysa


title: Hailakandi

text:
Hailakandi là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Hailakandi thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Địa lý
Hailakandi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 21 mét (68 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hailakandi có dân số 29.634 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Hailakandi có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Hailakandi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam


title: San Jose, Batangas

text:
San Jose là một đô thị cấp một ở tỉnh Batangas, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số more than 76.971 người trong.

Các đơn vị hành chính

San Jose, về mặt hành chính, được chia thành 33 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
San Jose on the Web

Đô thị của Batangas


title: Senago

text:
Senago là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng 13 km về phía bắc Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 20.199 và diện tích là 8,6 km².

Senago giáp các đô thị: Limbiate, Cesate, Paderno Dugnano, Garbagnate Milanese, Bollate.

The Villa San Carlo Borromeo in Senago:

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.senago.mi.it/

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Coptocephala hellenica

text:
Coptocephala hellenica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Warchalowski miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Coptocephala


title: Morula aglaos

text:
Morula aglaos là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

A
A


title: Alpeñés

text:
Alpeñés là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2018 (INE), đô thị này có dân số là 22 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Ân (họ)

text:
Ân là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Trung Quốc (chữ Hán: 殷, Bính âm: Yin) và Triều Tiên (Hangul: 은, Romaja quốc ngữ: Eun). Trong danh sách Bách gia tính họ Ân xếp thứ 74.

Người Trung Quốc họ Ân nổi tiếng
 Ân Kiệu, một trong 24 khai quốc công thần của nhà Đường
 Ân Thừa Tông, nghệ sĩ piano và nhà soạn nhạc Trung Quốc
 Ân Nhữ Canh, chính trị gia Trung Quốc đầu thế kỉ 20
 Ân Phương Long, Thượng tướng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc
 Ân Kì, giám đốc điều hành Tập đoàn đường sắt cao tốc Đài Loan

Người Triều Tiên họ Eun nổi tiếng
 Eun Ji Won (Hangul: 은지원, Hanja: 殷志源, Hán Việt: Ân Chí Nguyên), ca sĩ Hàn Quốc

Tham khảo

Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ tên


title: Ruộng lúa

text:
Ruộng lúa, đồng lúa, hoặc cánh đồng lúa hay còn gọi đơn giản là ruộng là một khu đất ngập nước có diện tích đất dùng để canh tác và được sử dụng cho việc trồng lúa và các cây trồng khác. Ruộng lúa là một đặc trưng điển hình cho loại hình canh tác lúa nước ở vùng Đông Á và Đông Nam Á. Ruộng lúa có thể được khai khẩn dựa vào sườn đồi dốc như ruộng bậc thang hoặc các thửa ruộng tiếp giáp với các bờ sông, đầm lầy.....

Canh tác trên ruộng lúa đòi hỏi rất nhiều lao động là những người nông dân gắn bó với ruộng đất. Để canh tác trên ruộng lúa nước luôn cần một lượng nước nhất định, thường là rất lớn chính vì vậy những công trình thủy lợi như đê điều, kè, kênh, mương, mán... luôn được thiết kế xây dựng gần với các khoảnh ruộng. Những cánh đồng ngập nước cung cấp một môi trường lý tưởng cho việc trồng lúa. Trong việc canh tác trên ruộng lúa thì các con trâu là một trong những động vật quan trọng nhất để cày cấy vì nói thích nghi đặc điểm khí hậu, môi trường ở các vùng đất ngập nước, trâu được sử dụng rộng rãi trong việc canh tác, ngày nay máy cày dần thay thế cho việc sử dụng trâu.

Trong thế kỷ XX và XXI, Sản xuất lúa là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp được chú trọng và cây lúa nước chiếm ưu thế lớn. Sản xuất lúa đã trở nên phổ biến tại các quốc gia như Campuchia, Bangladesh, Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Hàn Quốc, Malaysia, Myanmar, Nepal, Pakistan, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan, Việt Nam và Lào, cũng như tại vùng Piedmont ở Ý, Camargue tại Pháp, thung lũng Artibonite ở Haiti, và thung lũng Sacramento ở California, Hoa Kỳ.

Ruộng lúa cũng là một nguồn chính cung cấp khí metan và đã được ước tính đóng góp trong khoảng 50 đến 100 triệu tấn khí đốt mỗi năm. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng điều này có thể được giảm đáng kể trong khi cũng thúc đẩy năng suất cây trồng bằng cách thoát nước các cánh đồng để cho phép đất để thông khí làm gián đoạn sản xuất methane.

Việt Nam

Tại Việt Nam, ruộng lúa hay còn được gọi là ruộng đất, điền địa... thường được chia thành các khoảnh ruộng nhỏ gọi là các thửa ruộng, mẫu ruộng... Khi khai phá, trồng trọt người Việt phân loại ruộng lúa thành hai loại.
 Loại ruộng núi, gọi là sơn điền, khi mới khai khẩn thì đẵn chặt cỏ cây, để cho khô rồi đốt làm phân tro, đến khi mưa xuống thì gieo thóc, không cần cày bừa, dùng sức ít mà đạt lợi nhiều, trong 3, 4 năm lại đổi trồng chỗ khác. Vùng trũng, thấp thì làm ruộng núi, lâu ngày ruộng thành thục và cày bừa như ruộng thấp (thảo điền).
 Loại ruộng thấp (ruộng cỏ hay thảo điền), có nhiều lùng, lác, lúc nắng khô nứt nẻ như vẽ mu rùa, đường nẻ sâu, phải đợi mưa ngấm cho bùn tan thì mới cày được, mà phải lựa trâu khỏe. Loại ruộng này cho năng suất cao.

Do đặc thù là một nước nông nghiệp, vấn đề ruộng luôn là mối quan tâm của xã hội trong suốt quá trình lịch sử của nước này. Ruộng lúa gắn liền với người nông dân, tá điền, là sở hữu của các tầng lớp địa chủ, điền chủ ngày xưa. Trong lịch sử thời kỳ Phong kiến, các triều đại luôn coi trọng việc cày cấy, đồng áng, nhiều vị vua đã đích thân cày cấy trong lễ tịch điền.

Vấn đề phân chia ruộng đất luôn được quy định chặt chẽ, một số chính sách liên quan đến ruộng như: Quân điền, hạn điền, ruộng dành để tặng thưởng (ví dụ: ruộng thác đao)... Sau này khi Đảng Cộng sản Việt Nam hoạt động, họ cũng đặt nặng vấn đề "người cày có ruộng" để tập hợp các lực lượng nông dân, tá điền. Sau đó là các cuộc cải cách ruộng đất ở miền Bắc và cải cách điền địa ở miền Nam.

Ngày nay, Việt Nam vẫn là một nước nông nghiệp và là nước xuất khẩu gạo, tuy vậy diện tích cách tác, số lượng thửa ruộng trên đầu người ngày càng thu hẹp vì dân số quá đông, nhu cầu sử dụng đất vào các mục đích khác như ở, xây dựng đô thị, sử dụng để sản xuất các cây trồng khác, trang trại hoặc để làm sân golf đang diễn ra phổ biến.

Xem thêm
 Ruộng bậc thang
 Ruộng muối
 Ruộng công
Nông thôn Việt Nam

Một số hình ảnh

Tham khảo

Bale, Martin T. Archaeology of Early Agriculture in Korea: An Update on Recent Developments. Bulletin of the Indo-Pacific Prehistory Association 21(5):77-84, 2001.
Barnes, Gina L. Paddy Soils Now and Then. World Archaeology 22(1):1-17, 1990.
Crawford, Gary W. and Gyoung-Ah Lee. Agricultural Origins in the Korean Peninsula. Antiquity 77(295):87-95, 2003.
Kwak, Jong-chul. Urinara-eui Seonsa – Godae Non Bat Yugu [Dry- and Wet-field Agricultural Features of the Korean Prehistoric].In Hanguk Nonggyeong Munhwa-eui Hyeongseong [The Formation of Agrarian Societies in Korea]: 21-73. Papers of the 25th National Meetings of the Korean Archaeological Society, Busan, 2001.

Nông nghiệp
Nước và môi trường
Nông nghiệp Việt Nam
Khảo cổ Triều Tiên
Nông nghiệp Nhật
Quản lý đất đai
Cây trồng
Cơm
Phát minh của Trung Quốc


title: Colletes everaertae

text:
Colletes everaertae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1993


title: Apamea submarginata

text:
Apamea submarginata là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền tây Trung Quốc.

Liên kết ngoài

Chú thích

Apamea


title: Phyllonorycter malayana

text:
Phyllonorycter malayana là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Malaysia (Pahang).

Sải cánh dài 6.2-6.8 mm.

Ấu trùng ăn Engelhardia spicata. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Chiến tranh Vùng Vịnh (định hướng)

text:
Chiến tranh vùng Vịnh có thể chỉ đến một trong các cuộc chiến tranh sau:
Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ nhất, năm 1991
Chiến tranh vùng Vịnh lần thứ hai, năm 2003


title: Serratophyga

text:
Serratophyga là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cassymini


title: Lương (họ)

text:
Lương (chữ Hán: 梁) là tên một họ của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á, họ Lương phổ biến là ở Việt Nam, Trung Quốc, Triều Tiên (Yang 양 hoặc Ryang 량).

Lịch sử hình thành tại Trung Quốc
Theo sách Bách gia tính được soạn vào đầu thời Bắc Tống ở Trung Quốc, họ Lương xếp thứ 128.

Thuyết họ Lương từ tộc Doanh mà ra
Theo sách "Danh hiền Thị Tộc Ngôn hành loại Cảo" thì họ Lương thuộc tộc họ Doanh (嬴姓). Tộc này đã lập nên một triều đại nổi tiếng và có công thống nhất Trung Hoa. Đó là nhà Tần (秦朝; Qín Cháo; Wade-Giles: Ch'in Ch'ao, 221 TCN - 206 TCN), triều đại kế tục nhà Chu (周,Zhou, 1122 TCN – 256 TCN) và trước nhà Hán (漢朝, Han cháo, 206TCN - 220) trong lịch sử Trung Quốc.

Họ của hoàng gia Tần là Doanh tính (嬴姓). Theo thông lệ, chỉ ngành trưởng (trưởng tộc - 長族) nối ngôi, mới được mang họ Doanh, còn các ngành khác mang họ là tên đất nơi phong ấp. Người nối ngôi Tần Trọng hiệu là Tần Trang công (秦莊公, cai trị 822 TCN - 778 TCN) huý là Doanh Dã (嬴也). Một người con khác của ông được ban đất Hạ Dương (贺阳) (ở tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc nay) và phong tước Lương bá (梁伯). Cháu chắt ông nhận tên tước vị Lương Bá làm tên họ, ví dụ như Lương Bá Tiên,...

Thuyết họ Lương từ họ Bạt Liệt Lan đổi thành
Một tài liệu khác cho rằng thời Bắc Ngụy, vua Hiếu Văn Đế Nguyên Hoành (孝文帝元宏, 471-499) ra nhiều sắc lệnh cải cách xã hội, đẩy mạnh quá trình Hán hóa trong đó có việc tự đổi họ Thác Bạt (拓拔氏) ra họ Nguyên (元氏). Những người họ Thác Bạt xa thì đổi làm họ Trưởng Tôn, họ Ất Phiên đổi thành Thúc Tôn. Các họ kép (hai chữ) đều đổi thành họ đơn (1 chữ), trong đó 8 họ sang nhất là: Mục, Lục, Hạ, Lưu, Lâu, Vũ, Hệ, Uất và đổi họ ba chữ Bạt Liệt Lan (拔列兰) thành họ đơn là Lương (梁).

Bên Trung Hoa có một số triều đại Lương, nhưng tên triều đại không phải là họ của hoàng gia. Do vậy vua các triều nhà Lương (凉朝, 梁朝) tại Trung Hoa không phải người họ Lương mà là họ Tiêu.

Họ Lương tại Việt Nam

Trong suốt chiều dài lịch sử, xã hội đã có không ít biến động, nhiều người di cư, thay tên đổi họ nên nguồn gốc khởi thủy của họ Lương ở Việt Nam còn nhiều tranh cãi. Hiện có một số ý kiến .

Gốc từ Trung Quốc sang
Một số người Hán sống ở miền nam Trung Hoa di cư xuống miền bắc Việt Nam để lập nghiệp. Trong số đó có hậu duệ của Lương Long sau khởi nghĩa 178-181 thất bại hay là hậu duệ của Lương Thạc (梁硕), người từng giành quyền và tự lĩnh chức Thứ sử Giao Châu vào năm Mậu Dần (318) thời Đông Tấn.

Thuyết về người dân tự đặt tộc danh
Vào đầu Công nguyên thì người phương Nam nói chung chưa có họ. Khi người Hán hoàn thành việc chiếm Âu Lạc, thực hiện cai trị thì trong quản lý người có việc đặt tên họ theo kiểu Hán và viết được bằng chữ Hán. Sử sách không ghi chép lại về quy định chọn họ tên này. Tự chọn ra họ là tình trạng chung của nhiều họ, cũng như cả một số dân thiểu số tại Việt Nam sau này. Việc tự đặt họ có thể là khá phổ biến, trong đó có người chọn họ Lương. Tại xã Hồng Việt, huyện Đông Hưng, Thái Bình đã có hai chị em Lương Thị Kiền và Lương Thị Tấu là hai vị nữ tướng tham gia khởi nghĩa Hai Bà Trưng, và có thể là người họ Lương tại Việt Nam sớm nhất ghi nhận được.

Ý kiến khởi phát từ làng Hội Trào
Có ý kiến này cho rằng từ lâu đời đã có dòng họ Lương cư ngụ tại miền Trung Việt Nam, là làng Hội Triều (Hội Trào), huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, gần bãi biển Sầm Sơn. Nơi đây, hiện nay vẫn còn đền thờ ông Lương Đắc Bằng, một thành viên của dòng họ.

Vào khoảng cuối thế kỷ XVII, một số người trong họ di cư ra Hà Nội (Bắc Việt Nam), thành lập một chi hội mới và thành lập một làng mới: làng Nam Phổ (phố Hàng Bè, Hà Nội). Trên mộ bia của ông Lương Ngọc Thụ ở Ngã tư Sở (Hà Nội) có ghi chữ Hán "Thanh-Hà Đệ Lục Đại" (đời thứ sáu Thanh Hóa - Hà Nội) - và chính ông cũng đã tự đặt bút hiệu là Triều Nam (Hội Triều, Nam Phổ) để ghi rõ sự liên hệ giữa 2 chi họ.

Một phiên bản khác về nguồn gốc họ Lương giải thích rằng có 2 anh em là người Chiết Giang (Trung Quốc) di cư sang Việt Nam vào thế kỷ XIV, một đến làng Hội Trào như đã nêu trên, và một đến làng Cao Hương (Vụ Bản, Nam Định) lập ra họ Lương ở Cao Hương, họ của ông Lương Thế Vinh.

Tuy nhiên tướng nhà Đinh Lương Văn Hoằng đã có từ 500 năm trước, nên họ Lương Hội Trào và họ Lương Cao Hương đều không thể là thủy tổ chung.

Tại Hồng Việt, Đông Hưng, Thái Bình
Một dòng họ Lương tại xã Hồng Việt, Đông Hưng tỉnh Thái Bình có lưu truyền tích về cụ tổ lập ra họ Lương là ở Bắc Quảng Bình, và truyền lại câu "Nam bang Lương tính duy ngã tử tôn", nghĩa là "họ Lương ở nước Nam đều là con cháu ta cả" . Mộ tổ đặt ở đông nam Hoành Sơn (Đèo Ngang), nay không còn dấu tích. Con cháu sau này phát tán khắp nơi, chi nhánh đến Cao Hương tới đời ông Lương Thế Vinh cũng đã nhiều đời. Từ Vụ Bản lại có các nhánh đi các miền khác của đất nước. Nhánh đến xã Hồng Việt thì cỡ sau ông Lương Thế Vinh chừng 3-6 đời, và nay đã có hơn chục đời, nhưng không có tư liệu để ghép phả hệ với họ Lương ở Cao Hương.

Song tại mấy xã ở phía tây huyện Đông Hưng này đã có tới 4 dòng họ Lương, và sự kết duyên dẫn đến có nhà thì cả vợ chồng đều có họ Lương. Tức là việc truy tìm tổ của họ chỉ có ý nghĩa tương đối mà thôi.

Lời truyền "Nam bang..." được nhiều dòng họ Lương nhắc đến, nhưng không thấy nói về tổ, người xướng lên "duy ngã tử tôn" và mộ của tổ.

Các dân tộc thiểu số
Với các dân tộc thiểu số, một vài nơi họ Lương được gọi là họ Lường nhưng xem các bài cúng bằng chữ Nôm thấy vẫn ghi là 梁, tức Lương. Một số người Hoa cũng ghi là họ Lường trong tiếng Việt, do cách phiên âm trực tiếp từ tiếng Quảng Đông sang chứ không dựa vào âm Hán Việt. Họ Lương hay Lường ở các dân tộc thiểu số phía Bắc Việt Nam như Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai,... được cho là di cư từ Trung Quốc từ hàng ngàn năm trước.

Trong khi đó một số chi nhánh họ Lương ở Nam Bộ không thuộc dạng này bởi đó là những di dân có nguồn gốc từ Phúc Kiến, Triều Châu sang hồi thế kỷ XVII sau sự sụp đổ của nhà Minh. Đó là những người Minh Hương (明鄉人), tự nhận và nhà nước công nhận họ là Hoa kiều.

Nguyễn Khôi trong cuốn Các Dân tộc ở Việt Nam, cách dùng Họ và đặt Tên  cho rằng: "Các họ phổ biến của người Thái là: Bạc, Bế, Bua, Bun, Cà, cầm, Chẩu, Chiêu, Đèo, Hoàng, Khằm, Leo, Lều, Lềm, Lý, Lò, Lô, La, Lộc, Lự, Lường, Mang, Mè, Nam, Nông, Ngần, Ngu, Nho, Nhọt, Panh, Pha, Phia, Quàng, Sầm, Tụ, Tày, Tao, Tạo, Tòng, Vang, Vì, Sa, Xin. Trong đó 12 họ gốc là Lò, Lường, Quàng, Tòng, Cà, Lỡo, Mè, Lù, Lềm, Ngần, Nông".

Ông cũng cho rằng "Họ Lường còn gọi là họ Lương" và chép một truyền thoại về dòng họ là: "Sau nạn hồng thủy, chỉ còn sống sót một cặp vợ chồng. Người vợ có một thỏi đồng liền đem ra nấu và đúc thành dụng cụ. Quá trình đúc đồng được chia làm mấy giai đoạn như: lúc đầu làm đồng nguyên, sau nấu gọi là lô, muốn tăng sức nóng thì phải quạt, rồi đảo quấy đều, sau đó thành nước loãng, đem luyện lại, tô luyện thành công cụ rắn chắc. Vì vậy khi sinh con, họ đặt cho con đầu lòng mang họ Tông (đồng), con thứ hai là Ló nay gọi là Lò (lô), con thứ ba họ Ví (quạt), con thứ tư họ Quá (quàng), con thứ năm họ Đèo (đồng thành nước), con thứ sáu họ Liếng (đã luyện) nay gọi chệch là Lường viết bằng Hán tự là Lương, con thứ bảy họ Cả (tôi luyện rắn thành công cụ), nay gọi là Cà".

Cần để ý rằng do chọn họ kiểu tiếng Hán nên họ của người Tày, Nùng, Thái tại Việt Nam có phát âm Hán Việt, còn họ của người Thái tại Thái Lan, người Lào thì có phát âm theo ngôn ngữ Tai-Kadai nguyên gốc, không liên quan đến âm tiếng Hán.

Phân bố hiện nay
Từ thời vua Lê Đại Hành (thứ 6), trong tập "Bắc Địa Tấu Từ" có ghi như sau: các tỉnh phía Bắc Việt Nam, từ Quảng Nam trở ra có rất nhiều tộc họ sinh sống, riêng tộc Lương chỉ thấy ở 5 tỉnh:
 Tỉnh Sơn Tây có: Thủy tổ tộc Lương: Lương Trọng Lịch
 Tỉnh Hà Tĩnh có: Thủy tổ tộc Lương: Lương Công Anh
 Tỉnh Quảng Bình (làng Lệ Sơn, nay là xã Văn Hóa, huyện Tuyên Hóa): Thủy tổ tộc Lương: Lương Bá Phiếm

 Tỉnh  Quảng Nam  (làng Bảo An nay là xã Điện Quang, thị xã Điện Bàn): Thủy tổ tộc Lương: Lương văn Sỹ (thường gọi là ông Áo) Tim kiem tren Gogle map "TỘC LƯƠNG - BẢO AN, Tỉnh lộ 610B, Điện Quang, Điện Bàn, Quảng Nam"

Tỉnh Thừa Thiên Huế (làng Phước Tích): Thủy tổ tộc Lương: Lương Vĩnh Đạo
Từ đời Tiền Lê, tộc Lương phát triển đến nhiều tỉnh khác nhau. Ở xã Hoà Bình, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình có dòng họ Lương với hàng trăm con cháu, thấy các cụ bảo họ Lương nhà ta xuất thân từ Sơn Tây về đây lập nghiệp.

Nhân vật

Việt Nam

Trung Quốc

Tham khảo

Xem thêm
 Họ người Việt Nam
 Danh sách một số họ phổ biến
 Danh sách họ người Trung Quốc phổ biến

Liên kết ngoài
tocluongbaoan.blogspot.com

Họ người Việt Nam
Họ người Trung Quốc
Họ người Triều Tiên


title: Tourtour

text:
Tourtour là một xã ở tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 28,69 km², dân số năm 2006 là 533 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 635 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
  Site officiel de la commune de Tourtour
  « Tourtour notre village », site personnel consacré au village de Tourtour

Xã của Var


Chuyển tự tiếng Hy Lạp sang ký tự Latinh là một việc cần thiết để viết các tên hay các địa danh dưới dạng tiếng Hy Lạp trong các ngôn ngữ dùng ký tự Latinh, như tiếng Việt. Sự cần thiết này được nhận thấy rõ nhất bởi các người dùng máy tính nhưng không có một bàn phím đặc biệt để gõ ký tự Hy Lạp.

Bảng chuyển tự
Bảng sau đây liệt kê 4 phương pháp chuyển tự cho tiếng Hy Lạp. Một phương pháp truyền thống, đã được dùng rất lâu, và Phương pháp chuyển tự khoa học (còn có tên là International Scholarly System) là hai phương pháp được dùng cho tiếng Hy Lạp cổ. Phương pháp BGN/PCGN (Board on Geographic Names của Hoa Kỳ và Permanent Committee on Geographical Names của Anh) và phương pháp của Liên Hợp Quốc là hai phương pháp được dùng cho tiếng Hy Lạp hiện đại.

Chú ý:
 trước αι, ε, ει, η, ι, οι, υ, υι.
 giữa ν và ρ.
 dùng với spiritus asper.
 đôi khi được viết hai lần nếu đứng giữa hai nguyên âm (thí dụ, Larissa).
 trước β, γ, δ, ζ, λ, μ, ν, ρ và nguyên âm.
 trước θ, κ, ξ, π, σ, τ, φ, χ, ψ và tại cuối của chữ.
 tại đầu của chữ.
 tại giữa của chữ.
 khi dùng với một nguyên âm: viết h trước nguyên âm; khi dùng với ρ: viết thành rh.
 dưới một nguyên âm dài.
 ngoại trừ khi có dấu ¨ cho nguyên âm thứ hai.

Các dấu phụ trong tiếng Hy Lạp
Tiếng Hy Lạp, bắt đầu, là một tiếng đa thanh điệu (polytonic). Qua nhiều thời đại, hệ thống ghi thanh điệu đã được đơn giản hóa dần dần và làm cho các dấu phụ (diacritics) dành cho thanh điệu trở nên không cần thiết. Năm 1982, một phương pháp mới đã được chính thức áp dụng cho tiếng Hy Lạp hiện đại. Trong tất cả các dấu phụ dành cho thanh điệu, chỉ còn dấu ' (dùng để chỉ trọng âm trong một từ đa âm tiết) và dấu ¨ (viết trên nguyên âm thứ hai của hai nguyên âm đứng cạnh nhau để chỉ hai nguyên âm riêng biệt, thay vì một nguyên âm kép) còn được dùng. Cả hai dấu này được dùng trong phương pháp BGN/PCGN và phương pháp của Liên Hợp Quốc. Chỉ có một điểm ngoại lệ: trong các trường hợp αυ, ευ và ηυ dấu chỉ trọng âm được chuyển sang nguyên âm đầu (vì υ có thể được chuyển tự thành v hay f).

Tham khảo

 Transliteration of Non-Roman Scripts, Thomas T. Pederson (dạng PDF)
 Tài liệu của Nhóm Chuyển tự Latinh của Liên Hợp Quốc
 Bảng chuyển tự của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ (dạng PDF)

Hy Lạp
Tiếng Hy Lạp


title: 3129 Bonestell

text:
3129 Bonestell (1979 MK2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 6 năm 1979 bởi Helin, E. F. và Bus, S. J. ở Siding Spring. Nó được đặt theo tên Chesley Bonestell.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3129 Bonestell

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Baliosus donckieri

text:
Baliosus donckieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Bảo tàng Lâm Đồng

text:
Bảo tàng Lâm Đồng là nơi trưng bày các hiện vật truyền thống và lịch sử của địa phương, đặc biệt là những hiện vật thể hiện truyền thống văn hóa của vùng đất Lâm Đồng. Bảo tàng ở số 4 đường Hùng Vương của Đà Lạt, trên một ngọn đồi cao. Trước kia đây là dinh thị trưởng, trên đỉnh đồi cao quanh co rất thơ mộng nên được mệnh danh là con đường tình ái. Tòa biệt thự là của ông Nguyễn Hữu Hào, một cự phú cực kỳ giàu có, cha của Hoàng hậu Nam Phương.

Bảo tàng có 9 phòng trưng bày gồm các chuyên mục:
 Các thời kỳ lịch sử.
 Các hiện vật khảo cổ do cơ quan công an và quản lý thị trường thu giữ.
 Các hiện vật khảo cổ tại di chỉ Đại Làng.
 Các hiện vật khảo cổ tại di chỉ Đại Lào và Đạ Đờn.
 Các hình thức cư trú, các dụng cụ săn bắt và hái lượm.
 Các nghề truyền thống.
 Các trang phục và sinh hoạt.
 Lễ hội truyền thống và đời sống văn hóa tinh thần.
 Các hiện vật về 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Tham khảo
 http://baotanglamdong.com.vn

Công trình kiến trúc Pháp tại Đà Lạt
Bảo tàng tại Việt Nam
Bảo tàng lịch sử
Du lịch Đà Lạt
Văn hóa Lâm Đồng


title: Turleque

text:
Turleque là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 944 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Kim Tuấn

text:
Kim Tuấn có thể là tên của:
Kim Tuấn - tác giả có thơ được phổ nhạc thành bài Anh cho em mùa xuân
Kim Tuấn - nhạc sĩ, tác giả của các ca khúc Biển cạn, Hãy thắp ánh sáng, Tôi ngàn năm đợi, Câu chuyện tình tôi, Hãy để mưa rơi.
Thiếu tướng Kim Tuấn thuộc Quân đội Nhân dân Việt Nam


title: Chelostoma laticaudum

text:
Chelostoma laticaudum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Chelostoma
Động vật được mô tả năm 1938


title: Pleiomeris canariensis

text:
Pleiomeris canariensis là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Tây Ban Nha.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Bañares, A. et al. 1998. Pleiomeris canariensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Tây Ban Nha
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Santa Marina del Rey

text:
Santa Marina del Rey là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 2.350 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Bách Nootka

text:
Bách Nootka (danh pháp hai phần: Callitropsis nootkatensis), trước đây gọi là Cupressus nootkatensis, Xanthocyparis nootkatensis hay Chamaecyparis nootkatensis, là một loài bách thuộc họ Hoàng đàn (Cupressaceae) với lịch sử phân loại và đặt tên khoa học đầy sóng gió.

Lịch sử phân loại
Lần đầu tiên nó được đặt vào chi Cupressus với tên gọi Cupressus nootkatensis vào năm 1824, sau đó bị chuyển sang chi Chamaecyparis vào năm 1841 trên cơ sở hình thái học của bộ lá có dạng cành phẳng, giống như các loài khác trong chi Chamaecyparis, chứ không giống với phần lớn (mặc dù không phải là tất cả) các loài Cupressus khác.

Tuy nhiên, việc sắp đặt này không phù hợp với hình thái học và vật hậu học của quả nón của nó, do nó lại giống với Cupressus hơn, chẳng hạn các quả nón này chín vào năm thứ hai, chứ không phải một năm như ở Chamaecyparis. Các chứng cứ di truyền học, do Gadek và những người khác công bố năm 2000, ủng hộ mạnh mẽ việc đưa nó trở lại chi Cupressus và loại khỏi chi Chamaecyparis.

Gần đây hơn nữa, Farjon và những người khác (năm 2002) chuyển nó sang chi mới là Xanthocyparis, cùng với loài bách vàng Việt Nam mới được phát hiện (Callitropsis vietnamensis); loài này là tương tự như bách Nootka và việc sắp đặt này có nhiều luận cứ ủng hộ, do chúng không có quan hệ với Chamaecyparis mà cũng chẳng phù hợp hoàn toàn với Cupressus mặc dù có nhiều điểm tương đồng.

Little và những người khác (năm 2004), trong khi vẫn xác nhận mối quan hệ trên đây với các chứng cứ mới, đã chỉ ra rằng tổ hợp danh pháp có sớm hơn trong chi Callitropsis đã tồn tại, là Callitropsis nootkatensis (D.Don) Oerst., công bố vào năm 1864 nhưng đã bị các tác giả khác hoặc là bỏ qua hoặc là không nhận ra. Little và những người khác vì thế đã coi Xanthocyparis là đồng nghĩa của Callitropsis, tên gọi chính xác cho các loài này theo quy tắc của ICBN khi xử lý một chi khác biệt. Tên gọi Xanthocyparis hiện nay đã được đề xuất để bảo lưu, nhưng điều này chỉ được quyết định tại Đại hội Thực vật học quốc tế năm 2011, cho đến thời gian này thì tên gọi chính xác cần phải là Callitropsis theo nguyên tắc đặt trước.

Mặc dù việc chấp nhận sự phân loại sửa đổi này đã được chấp nhận rộng rãi trong giới các nhà thực vật học, nhưng quán tính trong các ngành làm vườn và lâm nghiệp (cả hai nói chung rất chậm chạp trong việc chấp nhận các kết quả nghiên cứu thực vật học) đã giúp cho tên gọi Chamaecyparis nootkatensis còn được tiếp tục liệt kê trong nhiều tình huống.

Loài này có nhiều tên gọi trong tiếng Anh, như Nootka cypress (bách Nootka), Yellow cypress (bách vàng), hay Alaska cypress (bách Alaska). Mặc dù nó không phải là tuyết tùng, nhưng nó cũng hay bị gọi một cách nhầm lẫn là Nootka cedar (tuyết tùng Nootka), Yellow cedar (tuyết tùng vàng), Alaska cedar (tuyết tùng Alaska) hay Alaska yellow cedar (tuyết tùng vàng Alaska). Tên gọi Nootka có nguồn gốc từ việc phát hiện ra nó trên các vùng đất của Dân tộc đầu tiên của Canada, người Nuu-chah-nulth trên đảo Vancouver, British Columbia, trước đây được gọi là người Nootka.

Bách Nootka có nguồn gốc ở bờ biển phía tây Bắc Mỹ, từ bán đảo Kenai ở Alaska, kéo dài về phía nam tới phần phía bắc của California, thường có mặt trong các khu vực miền núi ẩm ướt, nhưng đôi khi cũng xuất hiện ở các cao độ thấp.

Đặc điểm
Nó là loài cây thân gỗ thường xanh, cao tới 40 m, nói chung có các cành rủ xuống. Bộ lá hình kim phẳng, có màu lục sẫm, các lá-vảy dài 3–5 mm. Quả nón có 4 (đôi khi 6) vảy bắc, tương tự như quả nón của bách Mexico (Cupressus lusitanica) hay các loài bách khác trong chi Cupressus với các bộ lá kim phẳng) có quan hệ họ hàng gần, ngoại trừ vảy của nó nhỏ hơn, thường chỉ khoảng 10–14 mm theo đường kính; mỗi vảy bắc có lá bắc hình tam giác nhọn đầu, dài khoảng 1,5–2 mm, rất giống với các loài Cupressus và không giống với các lá bắc hình lưỡi liềm, không nhọn đầu của quả nón trong chi Chamaecyparis. Dãy núi Caren ở bờ biển phía tây British Columbia là quê hương của các cây bách Nootka già nhất trên thế giới, với một cây đã phát hiện là có từ năm 1834 (Gymnosperm DataBase).

Nó là cha (hoặc mẹ) của một giống cây lai (bách Leyland). Do loài cây để lai ghép còn lại là bách Monterey (Cupressus macrocarpa), thuộc về chi Cupressus, nên việc hình thành ra giống cây lai ghép này là một trong số các chứng cứ cho việc sắp đặt bách Nootka gần hơn với chi Cupressus.

Sử dụng

Xây dựng
Các tính chất cơ lý khác nhau của gỗ bách Nootka làm cho nó trở thành vật liệu hấp dẫn cho việc xây dựng và làm thuyền. Do nó phát triển khá chậm nên cũng giống như các loài bách khác, gỗ của nó có độ cứng và độ bền cao; tạo sự ổn định cao về hình dáng và kích thước, có khả năng chống chịu thời tiết và côn trùng hay sự tiếp xúc với đất ẩm. Gỗ của nó cũng dễ gia công bằng tay hay máy móc; sự uốn cong hay chạm khắc là rất tốt. Nó cũng có thể được dán bằng keo, đinh vít v.v. Vân gỗ, màu sắc đồng nhất của bách Nootka làm cho vật được làm từ nó có bề mặt đẹp.

Do giá thành khá đắt, nên nó chủ yếu được dùng làm các đồ cần độ bền cao như thuyền. Các công dụng điển hình là làm ván lót bên ngoài, ván lợp, sàn thuyền, sống neo v.v. Trong công tác bảo tồn bảo tàng các di tích lịch sử, nó có thể được dùng để thay thế cho gỗ của trắc bá (chi Thuja) hay gỗ bụt mọc (chi Taxodium), do các khó khăn trong việc có được gỗ chất lượng cao của các loài này vì các e ngại liên quan đến môi trường cũng như sự khai thác kiệt quệ trong quá khứ (dù điều này cũng là vấn đề với bách Nootka).

Sử dụng khác của bách Nootka là vách ốp trong các nhà tắm hơi hay làm thùng chứa ắc quy do nó chịu được nhiều axít.

Trong lịch sử thì các loại mái chèo (cho thuyền), mặt nạ gỗ, bát hay đĩa gỗ cũng được làm từ gỗ bách Nootka.

Cảnh quan
Các cành rủ xuống làm cho loài cây này có dáng vẻ kiều diễm. Vì thế, nó được trồng trong các công viên và các khu vực có không gian thoáng đãng. Nó cũng được coi là hàng rào cao trong làm vườn.

Nó có thể phát triển được trong các khu vực có độ khắc nghiệt theo USDA từ 5 tới 9, nhưng có thể rất khó phát triển. Nó phát triển tốt nhất trên các loại đất nhẹ hay nặng nhưng cần thông thoát nước tốt và khí hậu có mùa hè mát. Điều kiện về ánh sáng là từ bán râm tới nhiều nắng.

Bách Nootka cũng được dùng làm cây cảnh trong nghệ thuật bonsai.

Chú thích

Tham khảo

 Gadek P. A., Alpers D. L., Heslewood M. M., & Quinn C. J. năm 2000. Relationships within Cupressaceae sensu lato: a combined morphological and molecular approach. American Journal of Botany 87: 1044–1057. Bản tóm tắt
 Farjon A., Hiệp N. T., Harder D. K., Lộc P. K., & Averyanov L. năm 2002. A new genus and species trong Cupressaceae (Coniferales) from northern Vietnam, Xanthocyparis vietnamensis. Novon 12: 179–189.
 Little D. P., Schwarzbach A. E., Adams R. P. & Hsieh Chang-Fu. 2004. The circumscription and phylogenetic relationships of Callitropsis and the newly described genus Xanthocyparis (Cupressaceae). American Journal of Botany 91 (11): 1872–1881. Bản tóm tắt
 Mill R. R. và Farjon A. (2006). Proposal to conserve the name Xanthocyparis against Callitropsis Oerst. (Cupressaceeae). Taxon 55(1): 229-231.
 Gymnosperm Database: Callitropsis nootkatensis (hay Xanthocyparis nootkatensis)
 Ảnh quả nón

N
N
N
Cây Alaska
Thực vật được mô tả năm 1824


title: Semiotus convacus

text:
Semiotus convacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Aranda miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Tlaquepaque

text:
Tlaquepaque là một đô thị thuộc bang Jalisco, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 563006 người.

Tham khảo

Đô thị bang Jalisco


title: Gia tộc Azai

text:
Gia tộc Azai (tiếng Nhật: 浅井氏 Azai-shi, Thiển Tỉnh thị) là một gia tộc daimyo Nhật Bản ở tỉnh Ōmi trong thời đại Sengoku. Gia tộc Azai, cùng với gia tộc Asakura, chống lại Oda Nobunaga vào cuối thế kỷ 16. Họ bị Oda Nobunaga đánh bại trong trận Anegawa năm 1570, và toàn gia tộc bị tiêu diệt khi lâu đài Odani của họ bị đánh chiếm ba năm sau đó.

Những nhân vật đáng chú ý
 Azai Sukemasa – xây dựng lâu đài Odani năm 1516
 Azai Hisamasa – con trai của Sukemasa, bị gia tộc Sasaki đánh bại
 Azai Nagamasa – con trai của Hisamasa, giao tranh với Oda Nobunaga và chống lại ông, bắt đầu liên mình với gia tộc Asakura và các nhà sư ở núi Hiei; ông cuối cùng bị Nobunaga đánh bại năm 1570. Hai con gái của ông là: Yodo-Dono (vợ hai của Toyotomi Hideyoshi và mẹ của Toyotomi Hideyori) và Oeyo (vợ của Tokugawa Hidetada và mẹ của Iemitsu).

Tham khảo

 Turnbull, Stephen (1998). 'The Samurai Sourcebook'. London: Cassell & Co.
 Turnbull, Stephen (2002). 'War in Japan: 1467-1615'. Oxford: Osprey Publishing.

Azai


title: Pyxichromis orthostoma

text:
Pyxichromis orthostoma là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Uganda.

Nguồn
 Kaufman, L. 1996. Pyxichromis orthostoma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Distribution:
Lake Victoria

Food:
Piscivore; mix of dry and frozen (or live) foods

Reference:
Seehausen (1996)

Chú thích

Tham khảo

Động vật Uganda
Pyxichromis
Haplochromis
Động vật được mô tả năm 1922


title: Bản Mế

text:
Bản Mế là xã thuộc huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bản Mế nằm ở phía tây bắc của huyện Si Ma Cai, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Nàn Sán và Quan Hồ Thẩn
Phía nam giáp các xã Quan Hồ Thẩn và Sín Chéng
Phía tây giáp xã Thào Chư Phìn
Phía bắc giáp xã Thào Chư Phìn và huyện Mường Khương (ranh giới tự nhiên là sông Chảy).

Cac dân tộc trên địa bàn xã gồm: Nùng có 1.301 người, H'Mông có 573 người, Thu Lao có 87 người, Kinh có 40 người.

Lịch sử
Năm 1966, huyện Bắc Hà thuộc tỉnh Lào Cai được chia tách thành huyện Bắc Hà mới và huyện Si Ma Cai, xã Bản Mế thuộc huyện Si Ma Cai.

Năm 1975, các tỉnh Yên Bái, Lào Cai và Nghĩa Lộ (trừ huyện Bắc Yên và huyện Phù Yên) sáp nhập thành tỉnh Hoàng Liên Sơn, xã Bản Mế thuộc huyện Si Ma Cai, tỉnh Hoàng Liên Sơn.

Năm 1979, huyện Si Ma Cai lại sáp nhập vào huyện Bắc Hà, xã Bản Mế thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Hoàng Liên Sơn.

Năm 1991, tỉnh Hoàng Liên Sơn chia tách thành 2 tỉnh là Yên Bái và Lào Cai, xã Bản Mế thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.

Năm 2000, xã Bản Mế thuộc huyện Si Ma Cai mới tái lập.

Chú thích

Tham khảo


title: Nam Cường, Tiền Hải

text:
Nam Cường là một xã ven biển của huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Hành chính
Xã được thành lập theo quyết định số 234/BT ngày 5 tháng 9 năm 1975 của Thủ tướng Chính phủ. Địa giới hành chính xã phía Tây bắc giáp xã Tây Tiến; phía Bắc giáp xã Đông Lâm, phía đông giáp với Biển Đông; phía Tây nam và phía Nam giáp các xã Nam Thắng và Nam Thịnh.

Xã được phân thành các thôn Đức Cường, Chí Cường và Hoàng Môn.

Kinh tế
Xã Nam Cường chỉ còn chưa đến 8% số hộ nghèo, phần lớn các hộ dân đều đã ở mức khá và giàu (năm 2005). Trước đây, thu nhập từ lúa chỉ đạt xấp xỉ 11 triệu đồng/ha. Từ năm 2002, xã chuyển đổi thành công hơn 100 ha đất sản xuất lúa năng suất thấp sang nuôi tôm. Hiện cả xã có hơn 540 hộ dân nuôi tôm, thu nhập đạt 114 triệu đồng/ha, tức là gấp hơn mười lần trồng lúa. Thu nhập bình quân đầu người từ 2,9 triệu đồng đã tăng lên 5 triệu đồng/năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nam Cường làm được điều Bác Hồ mong


title: Chiusa di Pesio

text:
Chiusa di Pesio là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 80 km về phía nam của Torino và khoảng 13 km về phía đông nam của Cuneo, on the border with Pháp. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.709 người và diện tích là 94 km².

Chiusa di Pesio borders the municipalities of Beinette, Briga Alta, La Brigue (France), Limone Piemonte, Margarita, Peveragno, Pianfei, Roccaforte Mondovì và Villanova Mondovì.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Megachile habropodoides

text:
Megachile habropodoides là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Meade-Waldo mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1912


title: Pháo đài Eben-Emael

text:
Pháo đài Eben-Emael là một pháo đài hiện không hoạt động của Bỉ nằm giữa Liège và Maastricht, trên biên giới Bỉ-Hà Lan, gần kênh đào Albert, và được thiết kế để bảo vệ Bỉ khỏi bị cuộc tấn công của Đức trên vành đai hẹp của lãnh thổ Hà Lan trong khu vực. Xây dựng vào 1931-1935, nó nổi tiếng là nơi bất khả xâm phạm, đồng thời, vào thời điểm đó là pháo đài lớn nhất trên thế giới. Pháo đài này đã thành công trong việc vô hiệu hóa quân Đức vào ngày 10 tháng 5 năm 1940 trong Thế chiến thứ hai. Các hành động dọn đường cho lực lượng mặt đất Đức vào Bỉ, không bị cản trở do hoả lực từ Eben-Emael. Vẫn còn những tài sản của quân đội Bỉ, pháo đài đã được bảo tồn và có thể được vào tham quan.

Tham khảo

Pháo đài châu Âu


title: Biển Scotia

text:
Biển Scotia () có một phần ở Đại Tây Dương và phần lớn ở Nam Đại Dương.

Khu vực và mô tả
Với khí hậu thường bão và giá lạnh, biển Scotia là vùng nước nằm giữa Tierra del Fuego, Nam Georgia, quần đảo Nam Sandwich, quần đảo Nam Orkney và bán đảo Nam Cực, và có biên giới phía tây với Drake Passage.

Có một số nhóm đảo (đảo ngầm dưới đại dương) nằm trên đỉnh Scotia, là tạo thềm lục địa cho biển Scotia phía đông, bắc và nam. Biển Scotia rộng khoảng 900,000 km². Khoảng 1/2 biển nằm trên thềm lục địa.

Các đảo ở biển đa số là đất đá và bị bao quanh bởi một phần băng tuyết quanh năm.

Lịch sử

Biển Scotia được đặt tên vào năm 1932 sau khi tàu "Scotia", được sử dụng thám hiểm các vùng biển của Scotland ở Nam Cực vào giai đoạn (1902-1904) dưới sự chỉ huy của William S. Bruce. Tàu đi qua những nơi nổi tiếng nhất trên mặt biển băng giá vào năm 1916 cùng Ernest Shackleton và bốn người khác trong xuồng cứu sinh "James Caird" khi họ rời của đảo Elephant và đến Nam Georgia hai tuần sau đó.

Ở Argentina, biển Scotia được xem là một phần của biển Argentine (tiếng Tây Ban Nha Mar Argentino), và nhiều lãnh thổ được tuyên bố thuộc Argentina như Nam Georgia và quần đảo Falkland nằm trong khu vực này.

Vào ngày 20 tháng 8 năm 2006, một trận động mạnh 7.0 độ Richter xảy ra vào lúc 1:41 sáng giờ địa phương (0314 GMT). Chấn tâm là 61.011°S, 34.375°W ở độ sâu 10 km với số liệu đo được bởi USGS.

Hệ động thực vật

Mặc dù các điều kiện khắc nghiệt, quần đảo là nơi phát triển của thảm thực vật và đã được mô tả là lãnh nguyên biển đảo Scotia   (vùng sinh thái), bao gồm Nam Georgia, núi lửa quần đảo Nam Sandwich và Nam Orkney ở biển Scotia cũng như quần đảo Nam Shetland xa xôi gần bán đảo Nam Cực và các núi lửa nhỏ bị cô lập trên đảo Bouvet. Tất cả các quần đảo này nằm ở vùng biển lạnh dưới hội tụ Nam Cực. Thảm thực vật vùng lãnh nguyên bao gồm rêu, địa y và tảo, trong khi các loài động vật bao gồm chim biển, chim cánh cụt, hải cẩu và chuỗi thức ăn ở vùng nước ven bờ.

Chim biển bao gồm bốn loài chim hải âu lớn: Hải âu trán đen (Diomedea melanophris), Hải âu đầu xám (Thalassarche chrysostoma), Hải âu Light-mantled (Phoebetria palpebrata), và Hải Âu Lang thang (Diomedea exulans). Chỉ có năm loài chim đất trên đảo, và bao gồm hai loài bản địa: vịt nước vàng (Anas Georgica) và chim sơ ca Nam Georgia (Anthus antarcticus).

Chim cánh cụt cũng tìm thấy ở đây với số lượng lớn chim cánh cụt hoàng đế, chim cánh cụt Chinstrap, chim cánh cụt Macaroni, chim cánh cụt Gentoo, chim cánh cụt Adelie, chim cánh cụt Rockhopper (Eudyptes chrysocome).

Các loài hải cẩu bao gồm: hải cẩu Antarctic Fur (Arctocephalus gazella), hải cẩu Sub-Antarctic Fur (Arctocephalus tropicalis) với số lượng lớn, ngoài ra còn có hải cẩu Báo (Hydrurga leptonyx), hải cẩu Weddell (Leptonychotes weddellii), hải cẩu Voi phía Nam (Mirounga leonina)' và hải cẩu Crabeater (Lobodon carcinophagus).

Các hiểm họa & công tác bảo tồn

Mặc dù các đảo có khí hậu khắc nghiệt và chưa bao giờ có con người định cư, tuy nhiên khu vực săn bắt cá & hải cẩu đã được xây dựng ở đây. Động vật hoang dã trên những hòn đảo hẻo lánh bị đe dọa bởi các loài nhập cư, đặc biệt từ miền Nam Georgia, nơi mà ngay cả động vật lớn bao gồm tuần lộc cũng được mang tới.

Hiểm họa xa hơn cho hệ sinh thái là việc đánh bắt cá tràn lan. Ở Nam Georgia, phía Nam quần đảo Sandwich và đảo Bouvet được bảo tồn như một tài nguyên thiên nhiên, cùng với đảo Bird, Nam Georgia trở thành nơi nghiên cứu khoa học lý tưởng. Hải cẩu biển được bảo vệ bởi các giao ước quốc tế và số lượng hải cẩu dần được hồi sinh.

Đỉnh núi Nam Scotia

Đỉnh núi Nam Scotia () là đỉnh núi ngầm dưới biển có tên liên quan đền biển Scotia. Tên đã được phê duyệt 6/87 (ACUF 255).

Tham khảo

 Scotia Sea Islands tundra (WWF scientific report)

Xem thêm
 Google Maps

Biển Nam Đại Dương
Vùng Nam Cực


title: Les contes d'Hoffmann

text:
Những câu chuyện của Hoffmann (tên gốc tiếng Pháp: Les contes d'Hoffmann) là một vở opera của Jacques Offenbach. Các lời kịch bằng tiếng Pháp được viết bởi Jules Barbier, dựa trên những truyện ngắn của E.T.A. Hoffmann, cũng là tên của nhân vật chính trong vở opera (trong truyện nhân vật chính là tác giả).

Barbier cùng với Michel Carré đã viết một vở kịch Les contes fantastiques d'Hoffmann, Offenbach đã xem vở diễn tại nhà hát Odeon ở Paris vào năm 1851.

Vở Opera dựa trên các mẫu truyện: Die Gesellschaft im Keller, Der Sandmann, Die Abendteuer der Sylvester-Nacht, Rath Krespel, và Das verlorene Spiegelbild.

Lịch sử
Vở Opera lần đầu công diễn nhưng không có màn 'Giulietta' là vào tháng 10 năm 1881 tại nhà hát Opéra-Comique. Nó được trình diễn đầy đủ trọn vẹn tại nhà của Offenbach, số 8 Boulevard des Capucines vào ngày 18 tháng 5 năm 1879, với sự tham gia của Madame Franck-Duvernoy trong vai ca sĩ soprano, Auguez vai Hoffmann và Émile-Alexandre Taskin trong cả bốn vai phản diện, với Edmond Duvernoy chơi ở vị trí piano và dàn đồng ca của đạo diễn Albert Vizentini. Giám đốc nhà hát Ringtheater ở Vienna, Franz von Jauner cũng có mặt, và một phiên bản gồm 4 màn này sau đó cũng được dàn dựng ở Vienna vào ngày 8 tháng 12 năm 1881.

Các vai diễn

Tóm tắt

Dẫn nhập: Hoffmann
Quán rượu của Luther

Trong một quán rượu ở Nuremberg, Muse nàng thơ xuất hiện và tiết lộ cho khán giả về mục đích của cô là thu hút sự chú ý của Hoffmann cho riêng mình, và Muse kêu gọi sự trợ giúp tinh thần của rượu và bia làm cho anh ta từ bỏ tất cả các niềm đam mê khác để anh hoàn toàn chỉ dành riêng cho cô: thơ.

Bên kia quán rượu, trong nhà hát Opera, người ta đang diễn vở Don Giovanni của Mozart với vị trí ca sĩ chính prima donna do cô gái Stella xinh đẹp đảm nhiệm. Stella yêu Hoffmann nhưng cô lại bị đối thủ của Hoffmann là ông hội viên hội đồng Lindorf theo đuổi. Stella nhờ người hầu Andrès mang một lá thư cho Hoffmann, trong thư cô tỏ tình với Hoffmann và đề nghị anh đến gặp mình trong phòng thay đồ sau buổi diễn. Lá thư và chìa khóa phòng đã bị ông hội đồng Lindorf chặn lại (Dans les rôles d'amoureux langoureux), đây là hóa thân đầu tiên của cái ác trong vở opera này, thần báo ứng của Hoffmann. Lindorf mưu tính sẽ thay thế Hoffmann tại điểm hẹn này.

Vở diễn kết thúc, đám đông sinh viên huyên náo đổ về quán rượu. Họ cùng nâng cốc chúc mừng Stella. Hoffmann và bạn thân của anh là Nicklausse bước vào quán. Đám đông yêu cầu anh hát một bài. Hoffmann đáp lại lời yêu cầu bằng một khúc ballad kể về truyền thuyết chú lùn Kleinzach (Il ètait une fois à la Cour d'Eisenach), nhưng hát nữa bài thì tâm trí của anh lại lạc vào một giấc mơ về người phụ nữ anh từng yêu. Đám sinh viên cắt đứt sự mơ mộng của anh và yêu cầu anh hát tiếp bài hát về chú lùn.

Hoffmann và đám đông yêu cầu Luther mang thêm rượu và bia. Lúc này, anh bắt gặp Lindorf và nhận biết hắn là kẻ thù của mình. Hoffmann mắng hắn và gọi hắn là tay sai của quỷ dữ. Anh cho rằng quỷ dữ mang lại những điềm gỡ, và làm tổn hại đến tình yêu. Đám đông lại yêu cầu Hoffmann kể về những người tình của mình. Anh đồng ý kể cho họ nghe về 3 mối tình, người đầu tiên là Olympia.

Màn 1: Olympia
Trong nhà của tiến sĩ Spalanzani

Người yêu đầu tiên của Hoffmann là Olympia, một người máy được tạo ra bởi nhà khoa học Spalanzani. Hoffmann đã yêu cô ấy mà không biết rằng Olympia chỉ là một con búp bê cơ khí (Allons! Courage et confiance...Ah! vivre deux!). Nicklausse là người biết sự thật về Olympia nên đã hát một câu chuyện về con búp bê cơ khí nhưng trông giống như một con người để cảnh báo Hoffmann nhưng bị anh ta phớt lờ (une poupée aux yeux d'email). Coppélius là người đồng sáng tạo ra Olympia và trong màn này chính là hóa thân của thần báo ứng, đã bán cho Hoffmann một kính ma thuật khi đeo vào thì thấy Olympia như là một người phụ nữ thực sự (J'ai des yeux).

Olympia hát một đoạn aria rất nổi tiếng của opera, Les oiseaux dans la charmille (), trong đoạn này, Olympia đang hát thì ngừng lại và phải được lên dây cót mới có thể tiếp tục được. Hoffmann bị lừa tin rằng tình cảm của mình được đền đáp, và Nicklausse thì cố gắng cảnh báo bạn mình một cách tế nhị (Voyez-la sous son éventail). Trong khi nhảy múa với Olympia, Hoffmann làm rơi kính của mình xuống đất. Cùng lúc đó, Coppélius xuất hiện và chặt đứt Olympia làm đôi, để trả đũa vì đã bị Spalanzani lừa trong việc trả tiền công. Đám đông cười chế giễu Hoffmann và anh nhận ra rằng người yêu của mình là một người máy.

Màn 2: Antonia
Antonia hát một bài tình ca não nùng, tưởng nhớ đến người mẹ đã chết là một ca sĩ nổi tiếng.
Cha cô, Crespel, đã đưa Antonia đi với hy vọng kết thúc chuyện tình cảm của cô với Hoffmann và cầu xin cô hãy ngừng hát: Antonia bị yếu tim và nếu cố sức thì sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng.

Hoffmann đến và Antonia cùng hát với anh cho đến khi cô gần như lả đi. Crespel trở về, lo lắng bởi sự xuất hiện của tay bác sĩ lang băm Miracle, người đã chữa cho vợ Crespel vào ngày bà qua đời. Bác sĩ tuyên bố ông ta có thể chữa cho Antonia nhưng Crespel tống khứ hắn ra khỏi nhà. Hoffmann, nghe lỏm được cuộc trò chuyện của họ nên đã đề nghị Antonia từ bỏ ca hát và cô miễn cưỡng đồng ý.

Không lâu sau thì bác sĩ Miracle quay trở lại và thuyết phục Antonia vẫn tiếp tục việc ca hát. Ông gọi hồn giọng nói của mẹ cô và cho là mẹ cô muốn con gái của bà phải sống lại những vinh quang nổi tiếng của mình. Antonia không thể cưỡng lại. Giọng ca của cô, kèm với tiếng violon điên cuồng của Miracle, càng lúc càng cuồng nhiệt cho đến khi cô ngã vật xuống. Miracle lạnh lùng tuyên bố Antonia đã chết.

Màn 3: Giulietta

Venice

Ả điếm Giulietta người vùng Veneto cùng hát với Nicklausse (cũng tức là nàng thơ Muse của Hoffmann) một khúc hát chèo đò (Barcarolle). Một bữa tiệc đang diễn ra, và Hoffmann đang ca ngợi một cách chế diễu những lạc thú của xác thịt. Khi Giulietta giới thiệu với Hoffmann người yêu hiện tại của cô là Schlémil, thì Nicklausse đã cảnh báo Hoffmann nên đề phòng sự quyến rũ của ả điếm này nhưng Hoffmann phủ nhận là anh ta không có bất kỳ hứng thú nào với cô ta. Thuyền trưởng gian ác Dapertutto mua chuộc Giulietta ăn cắp cái bóng (hình ảnh phản chiếu từ gương) của Hoffmann cho hắn với lời hứa sẽ thưởng cho cô một viên kim cương - cũng tương tự như việc cô đã làm với Schlémil trước đó.

Hoffmann sắp khởi hành, Giulietta đã cám dỗ anh phải thú nhận tình cảm của mình đối với cô. Schlémil trở lại và buộc tội Giulietta đã rời bỏ anh để theo Hoffmann, lúc này thì Hoffmann đã phát hiện ra 1 sự thật kinh hoàng là anh đã bị mất cái bóng của mình. Schlémil thách đấu với Hoffmann và bị giết chết. Hoffmann lấy chìa khóa vào phòng của Giulietta từ Schlémil nhưng căn phòng hoàn toàn trống rỗng. Lúc trở về anh thấy Giulietta đang bỏ đi trong vòng tay của tên lùn Pitichinaccio. Hoffmann cho Dapertutto biết là người bạn Nicklausse của anh ta sẽ đến và cứu anh ta. Dapertutto chuẩn bị một ly rượu độc để giết Nicklausse, nhưng Giulietta uống nhầm và chết trong vòng tay của nhà thơ.

Phần kết
Tại quán rượu ở Nuremberg'''

Hoffmann đang say rượu và thề sẽ không bao giờ yêu một lần nữa, anh giải thích rằng Olympia, Antonia, và Giulietta ba khía cạnh của cùng một người, Stella. Họ đại diện một cách tương ứng cho hình ảnh một cô gái trẻ, một ca sĩ, và một ả điếm của prima donna Stella. Khi Hoffmann nói rằng ông không muốn yêu nữa, Nicklausse tiết lộ chính anh là nàng thơ Muse và yêu cầu Hoffmann: "Hãy tái sinh thành một nhà thơ. Em yêu anh, Hoffmann! Hãy là của em!". Sự kỳ diệu của thơ ca đã đến với Hoffmann và anh hát O Dieu! de quelle ivresse một lần nữa, kết thúc với "Muse, người anh yêu, anh là của em!!" Tại thời điểm này, Stella người đang mệt mỏi vì chờ đợi Hoffmann đến điểm hẹn với mình, bước vào quán và nhìn thấy anh ta đang say rượu. Nhà thơ nói cô nên đi đi ("Vĩnh biệt, anh sẽ không theo em, bóng ma, nỗi ám ảnh của quá khứ"), và Lindorf, người đã chờ đợi trong bóng tối bước ra.

Nicklausse giải thích Stella rằng Hoffmann không còn yêu cô ấy nữa, nhưng Lindorf thì vẫn luôn mong đợi cô. Một số sinh viên vào quán để uống thêm, trong khi Stella và Lindorf cùng nhau ra về.

Barcarolle
Barcarolle là một điệu hát chèo đò của người xứ Venice. Trong vở opera này, đoạn "Barcarolle" (Belle nuit, ô nuit d'amour) xuất hiện trong màn 4 (Giulietta). Ban đầu đoạn aria này được Offenbach viết với tựa Song Elves dùng trong vở opera Die Rheinnixen (Les fées du Rhin) được biểu diễn tại Viên vào ngày 08/2/1864 chứ không phải cho vở Les contes d'Hoffmann. Offenbach chết khi vở Les contes d'Hoffmann chưa được hoàn tất. Ernest Guiraud đã hoàn thành phần bè và viết đoạn nói lối cho buổi diễn ra mắt và tích hợp đoạn trích Barcorolle từ một vở opera đã bị lãng quên trước đó của Offenbach vào vở opera này.

Barcarolle đã truyền cảm hứng cho nhà soạn nhạc người Anh Kaikhosru Shapurji Sorabji sáng tác Passeggiata veneziana sopra la Barcarola di Offenbach (1955-1956). Moritz Moszkowski cũng đã viết một chuyển biên từ đoạn này.

Barcarolle đã được sử dụng trong nhiều bộ phim, bao gồm cả phim Life Is Beautiful (Cuộc sống tươi đẹp) và Titanic. Nó cũng truyền cảm hứng cho Elvis Presley sáng tác bài hát "Tonight Is So Right For Love" trong phim G.I. Blues (1960).

Các phiên bản khác nhau

Offenbach đã không sống để kịp xem vở opera của mình được công diễn chỉ hơn bốn tháng sau khi ông qua đời vào ngày 5 tháng 10 năm 1880. Trước khi chết, Offenbach đã hoàn thành phần bè cho đàn piano và sắp xếp các đoạn mở đầu và màn 1. Do ông vẫn chưa viết xong tác phẩm của mình, cho nên xuất hiện nhiều phiên bản khác nhau của vở opera này.

Các thay đổi chính thường gặp phải là:

Bổ sung phần nhạc mà Offenbach chưa hoàn tất:
Thông thường đạo diễn sẽ chọn một trong 2 đoạn aria trong màn Giulietta:
"Scintille, Diamant", dựa trên âm hưởng từ khúc dạo đầu trong 1 vở opera khác của Offenbach "Journey to the Moon"
"Sextet" (đôi khi còn gọi là "Septet") không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhưng có chứa các yếu tố của Barcarolle.

Thay đổi thứ tự của các màn:
Ba màn độc lập với nhau, kể những câu chuyện khác nhau về cuộc sống của Hoffmann (ngoại lệ có 1 điểm đề cập về Olympia trong màn Antonia), do đó có thể dễ dàng được hoán đổi mà không ảnh hưởng đến tổng thể của cốt truyện. Offenbach đề nghị trình tự Dẫn nhập - Olympia - Antonia - Giulietta - Phần kết, nhưng trong thế kỷ 20 vở diễn thường được thực hiện với màn Giulietta trước màn Antonia. Chỉ đến gần đây thì thứ tự ban đầu mới được khôi phục, và ngay cả bây giờ cũng vẫn chưa phổ biến. Lý do chuyển đổi là màn Antonia làm hoàn hảo âm nhạc hơn.

Đặt tên các màn:
Ngoài ra, việc chỉ định các màn cũng đang tranh cãi. Học giả người Đức Josef Heinzelmann, và một số người khác, ủng hộ số gọi phần dẫn nhập prologue là màn 1, và phần kết Epilogue là màn 5, Olympia là màn 2, Antonia là màn 3, và Giulietta là màn 4.

Thay đổi cốt truyện:
Vở opera này đôi khi được trình diễn (ví dụ như trong buổi ra mắt tại Opéra-Comique) mà không có toàn bộ màn Giulietta, tuy nhiên đoạn Barcarolle nổi tiếng từ màn này được đưa vào màn Antonia, và đoạn aria của Hoffmann "Amis l'Amour! Tendre et rêveur" đã được đưa vào phần kết. Năm 1881, khi vở opera lần đầu tiên được trình diễn tại Vienna, màn Giulietta đã được khôi phục, nhưng sửa đổi để nhân vật ả điếm không bị chết do bị ngộ độc thuốc vào cuối màn mà trốn thoát bằng 1 chiếc thuyền gondola cùng với Pitichinaccio. Cách kết thúc này đã được diễn một lần duy nhất, kể từ đó gần như không có trường hợp thay đổi tương tự.

Thay đổi cuộc đối thoại từ nói thường sang nói lối, kết quả trong việc loại bỏ các một số màn:
Do trong thể loại Opera-Comique một số phần nguyên bản có rất nhiều cuộc đối thoại đôi khi được thay thế bằng đoạn nói lối để kéo dài vở opera vì một số màn đã bị bỏ đi (xem ở trên).

Thay đổi số ca sĩ trình diễn:
Offenbach dự định có bốn vị trí soprano được diễn bởi một ca sĩ, trong các vai Olympia, Giulietta và Antonia là ba khía cạnh của Stella. Tương tự như vậy, bốn nhân vật phản diện (Lindorf, Coppelius, Miracle, và Dapertutto) sẽ cùng được thực hiện bởi một ca sĩ giọng baritone-bass, bởi vì họ đều là những biểu hiện của cái ác. Việc sử dụng 2 ca sĩ để đóng bốn nhân vật phản diện là khá phổ biến, ngoài ra hầu hết các buổi biểu diễn thường sử dụng nhiều ca sĩ soprano cho vị trí các nhân vật nữ chính. Điều này là do khả năng của mỗi diễn viên khác nhau cần thiết cho từng vai diễn: nhân vật Olympia đòi hỏi ca sĩ phải có một giọng nữ màu sắc (coloratura soprano) với kỹ năng hát những nốt cao trung tốt, Antonia được viết bằng một giọng trữ tình hơn, và Giulietta thường được thực hiện bởi một giọng nữ kịch tính (dramatic soprano) hoặc giọng nữ trung (mezzo-soprano). Khi cả ba vai (bốn nếu vai nhỏ nhưng quan trọng của Stella được tính) được thực hiện bởi một giọng nữ soprano duy nhất trong buổi biểu diễn, điều này được xem là một trong những thách thức lớn nhất. Các ca sĩ soprano nổi tiếng đã từng cố gắng diễn tất cả ba vai là: Karan Armstrong, Dame Josephine Barstow, Ninon Vallin, Beverly Sills, Anja Silja, Edita Gruberová, Carol Vaness, Catherine Malfitano, Ruth Ann Swenson, and Virginia Zeani. Joan Sutherland, Josephine Barstow, Elizabeth Futral, and Elena Moșuc diễn cả bốn vai.

Một phiên bản gần đây bao gồm cả phần nhạc do chính Offenbach viết đã được phục hồi bởi học giả người Pháp chuyên nghiên cứu Offenbach, Jean-Christophe Keck. Một vở diễn thành công của phiên bản này được trình diễn tại Nhà hát lớn Lausanne (Thụy Sĩ). Tuy nhiên, hầu hết các nhà sản xuất vẫn thích phiên bản truyền thống được công bố bởi Choudens, với các bổ sung từ một phiên bản được chuẩn bị bởi Fritz Oeser, vì các lý do tài chính. Một phiên bản gần đây của Michael Kaye đã được thực hiện vào năm 2007 tại Opéra National de Lyon và the Hamburg State Opera với Elena Moşuc hát trong các vai Olympia, Antonia, Giulietta, và Stella.

Một lời giải thích đầy đủ về các phiên bản khác nhau, cũng như một bản dịch của các kịch bản (libretto) sang tiếng Anh, IPA và bản dịch sang tiếng Anh từ các nguồn văn bản đã được xuất bản.

Chuyển thể thành phimHoffmanns Erzählungen (1916) một phim câm do đạo diễn Richard Oswald thực hiện.The Tales of Hoffmann'' (1951) một bộ phim của Anh được viết, đạo diễn và sản xuất bởi Michael Powell và Emeric Pressburger.

Chú thích

Liên kết ngoài

 : libretto of a modified version (as first performed in the USA) in French and English
Analysis of The Tales of Hoffman in The Ultimate Art, Chap. 13: "The Odd Couple: Offenbach and Hoffmann"

Opera
Opera năm 1881


title: Vierzon (quận)

text:
Quận Vierzon là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Cher, trongvùng Centre. Quận này có 8 tổng và 43 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Vierzon là:
 Argent-sur-Sauldre
 Aubigny-sur-Nère
 La Chapelle-d'Angillon
 Graçay
 Lury-sur-Arnon
 Mehun-sur-Yèvre
 Vierzon - Tổng thứ nhất
 Vierzon - Tổng thứ nhì

Các xã
Các xã của quận Vierzon, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vierzon trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Vierzon


title: Miantonota

text:
Miantonota là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Neureclipsis bimaculata

text:
Neureclipsis bimaculata là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae.Loài này được tìm thấy ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trichoptera miền Cổ bắc
Neureclipsis


title: Đỗ Thanh Nhơn

text:
Đỗ Thanh Nhơn (? - 1781) là một danh tướng Việt Nam cuối thế kỷ XVIII dưới thời chúa Nguyễn Phúc Ánh. Cùng với Võ Tánh, Châu Văn Tiếp, ông được người đương thời xưng tụng là "Gia Định tam hùng".

Thân thế
Đỗ Thanh Nhơn () hay Đỗ Thanh Nhân hoặc Đỗ Thành Nhơn, là người huyện Hương Trà, phủ Thừa Thiên. Sau dời về trấn Phiên An trong Nam.

Ông sinh vào năm nào không rõ, chỉ biết khi Định vương Nguyễn Phúc Thuần còn ở Phú Xuân, ông chỉ là võ quan bậc thấp, chức Hữu đội trưởng.

Sự nghiệp

Phò trợ Nguyễn Phúc Thuần
Năm 1771, anh em Tây Sơn hiệu triệu dân chúng: "Đánh đổ Trương Phúc Loan và ủng hộ Hoàng tôn Dương, Lấy của nhà giàu chia cho nhà nghèo", để phất cờ khởi nghĩa. Quân khởi nghĩa ngày càng lớn mạnh, đánh chiếm nhiều nơi thuộc quyền kiểm soát của chúa Nguyễn.

Năm 1775, bị quân Tây Sơn và tướng Bắc Hà là Hoàng Ngũ Phúc rượt đuổi, Nguyễn Phúc Thuần chạy đến Trấn Biên, rồi ra lệnh triệu tướng Tống Phước Hiệp. Nhưng vì quân cứu viện không đến kịp, nhân cơ hội, Đỗ Thanh Nhơn gọi Nguyễn Huỳnh Đức, Trần Búa, Đỗ Vàng (Hoành), Đỗ Kỵ (Ky), Vũ Nhàn, Đỗ Bảng... cùng họp binh ở Ba Giồng (chữ Hán là Tam Phụ) được hơn 3.000 người, xưng là "Đông Sơn thượng tướng quân", rồi đi cứu giá.

Từ Ba Giồng, Đỗ Thanh Nhơn đưa quân tiến lên đánh úp quân Tây Sơn do tướng Nguyễn Lữ chỉ huy, thắng luôn ba trận. Nguyễn Lữ biết không địch nổi, bèn lấy thóc trong kho chở hơn hai trăm thuyền chạy về Quy Nhơn. Đỗ Thanh Nhơn lấy lại được Gia Định (lần thứ nhất) bèn đón chúa Nguyễn Phúc Thuần trở lại Bến Nghé, Gia Định. Do lập được đại công, Đỗ Thanh Nhơn được chúa Nguyễn cho giữ hàm Chưởng dinh Ngoại hữu, phong tước Phương quận công. Tướng sĩ quân Đông Sơn đều được ban thưởng theo thứ bậc.

Kết oán với Lý Tài
Bấy giờ, có viên tướng đi theo tướng Tống Phúc Hiệp tên là Lý Tài, gốc người Hoa, chỉ huy đạo Hòa Nghĩa quân, trước khi tham gia phong trào Tây Sơn từng kiếm sống bằng nghề buôn bán. Đi với Tây Sơn một thời gian Lý Tài, từng làm phó tướng cho tướng Nguyễn Huệ, nhưng do nhiều phen bại trận, thay vì quyết chí lập công, Lý Tài lại tỏ ra bất mãn. Tướng của chúa Nguyễn ở Phú Yên biết rất rõ điều này nên đã chiêu hàng được Lý Tài.

Chúa Nguyễn Phúc Thuần muốn thu dùng Lý Tài, nhưng Đỗ Thanh Nhơn vì muốn tranh giành địa vị nên nói:
Lý Tài chẳng qua cũng chỉ là loài chó, loài heo, có dùng cũng vô ích mà thôi

Bởi lời này, Lý Tài kết oán với Đỗ Thanh Nhơn. Đến khi Tống Phúc Hiệp mất, Lý Tài lo Đỗ Thanh Nhơn làm hại mình, bèn đem thuộc hạ chiếm giữ núi Châu Thới ) để chống lại Thanh Nhơn. Một lần Lý Tài đem quân đánh úp quân Đông Sơn. Thanh Nhơn chống cự không nổi, phải đắp lũy từ sông Bến Nghé đến Bến Than để cố thủ.

Trả thù Lý Tài
Tháng 11 năm Bính Thân (1776) do sức ép của Lý Tài, chúa Nguyễn Phúc Thuần làm lễ nhường ngôi cho cháu ruột mình là Nguyễn Phúc Dương (Tân Chính vương, ). Lý Tài được Nguyễn Phúc Dương phong là Bảo giá đại tướng quân. Đỗ Thanh Nhân vì đang chống đối Lý Tài nên không đến dự lễ nhường ngôi, Tân Chính Vương phong cho Phạm Công Lý giữ chức Ngoại hữu thay Nhân.

Nguyễn Ánh biết Lý Tài là người kiêu ngạo ngang ngược, khó kiềm chế, nói với chúa xin đi Tam Phụ (Ba Giòng) chiêu dụ quận Đông Sơn để mưu đồ khôi phục. Lý Tài nghe tin, đem quân đón ép chúa đi Dầu Mít. Tân Chính vương không thể ngăn được, bèn khiến Trương Phước Dĩnh theo hộ giá. Ngày hôm sau lại rước giá trở về Sài Gòn.

Năm Đinh Dậu (1777), tướng Nguyễn Huệ đem quân vào đánh chiếm Gia Định lần thứ hai. Tân Chính Vương sai Lý Tài đem Nghĩa Hòa quân ra Hóc Môn (tên đất thuộc Gia Định) cự chiến, chém được tuần sát địch là Tuyên (không rõ họ), quân Tây Sơn phải hơi lui. Bấy giờ, vừa lúc Trương Phước Thận từ Cần Vọt đem quân đến cứu. Lý Tài xa thấy bóng cờ, ngờ là quân Đông Sơn đến đánh úp mình, tự rút quân về. Quân Tây Sơn thừa thế đuổi theo. Quân Lý Tài hoảng loạn chạy về Ba Giồng (Tam Phụ) thì bị quân Đông Sơn của Đỗ Thanh Nhân đón đường giết chết toàn bộ.

Phò trợ Nguyễn Ánh
Tân Chính vương Nguyễn Phúc Dương được thêm quân Trương Phước Thận, bèn lui giữ Tranh Giang (thuộc tỉnh Gia Định).

Chúa Nguyễn Phúc Thuần chạy đến Đăng Giang (thuộc tỉnh Định Tường). Nguyễn Ánh đem 4.000 quân Đông Sơn đến cứu viện. Chúa bèn dựng cờ Đông Sơn thượng tướng quân rồi đem quân đến Tài Phụ (Tài Phụ hay Giòng Tài là một trong ba giòng thuộc tỉnh Gia Định).

Chúa bảo Tân Chính vương rằng: “Phía sau Tranh Giang vương tự đương lấy, phía trước Tài Phụ thì ta cáng đáng”, rồi sai các quân quay lưng về phía sông mà bày trận để chờ.

Mùa hạ, tháng 4, Đinh dậu 1777, quân Tây Sơn đánh Tài Phụ. Chúa Nguyễn Phúc Thuần đi Long Hưng (tên đất thuộc tỉnh Định Tường). Gặp mưa to, Tây Sơn đuổi không kịp. Đỗ Thanh Nhân từ Giá Khê (Rạch Giá) dẫn quân lại. Chúa lại đi Cần Thơ (tên đất, tức thủ sở đạo Trấn Giang, Mạc Thiên Tứ từ khi thất thủ Hà Tiên lui đóng ở đấy), hợp quân với Mạc Thiên Tứ. Chúa thấy binh lực của Thiên Tứ ít và yếu, khó chống được Tây Sơn, bèn sai Đỗ Thanh Nhân cùng thuộc hạ là Cai đội Nguyễn Quân lẻn đi Bình Thuận gọi Chu Văn Tiếp và Trần Văn Thức vào cứu.

Quân Tây Sơn đánh Tranh Giang. Tân Chính vương lùi giữ Trà Tân (Bến Trà, tên xã thuộc tỉnh Định Tường). Chưởng cơ Thiêm Lộc đem thủy binh đón đến Vương ở đất Ba Việt (Ba Vát). Vương sai Tống Phước Hựu giữ Mỹ Lung, Thiêm Lộc giữ Hương Đôi (Ba Việt, Mỹ Lung, Hương Đôi đều là tên đất, thuộc tỉnh Vĩnh Long). Tống Phước Hòa quản lĩnh các quân hộ vệ mặt trận để chống Tây Sơn.

Tướng Tây Sơn là Nguyễn Huệ vào chiếm được Sài Gòn, giết tham tán Nguyễn Đăng Trường. Tháng 7, Tham tán Trần Văn Thức từ Phú Yên vào cứu viện, đến Bình Thuận thị bị quân Tây Sơn đánh bại. Tây Sơn đánh Ba Việt, giết được Thiếu phó Tôn Thất Chí, Nội tả Nguyễn Mẫn, Chưởng cơ Tống Phước Hựu. Chỉ còn mỗi Chưởng cơ Tống Phước Hòa chống giữ. Tháng 8, tướng Tây Sơn Nguyễn Huệ có thêm quân, tiến đánh Hương Đôi. Chưởng cơ Thiêm Lộc chạy đi Ba Việt. Tân Chính Vương định bàn kế cũng Châu Văn Tiếp chạy ra Bình Thuận nhưng không được. Chưởng cơ Tống Phước Hòa tự vẫn, Tân Chính Vương cùng cận thần bị Tây Sơn bắt giết.

Thái-thượng-vương Nguyễn Phúc Thuần bỏ chạy về Long Xuyên (thuộc tỉnh Hà Tiên) nhưng tới tháng 9 năm 1777 cũng bị Tây Sơn bắt giết.

Không thể để ngôi chúa bỏ trống, đầu năm Mậu Tuất (1778), Nguyễn Phúc Ánh, cháu họ chúa Nguyễn Phúc Thuần, khi này mới 17 tuổi được các tướng tôn làm Đại nguyên soái, Nhiếp quốc chính. Kể từ đó, Đỗ Thanh Nhơn luôn được cầu cận để phò tá Nguyễn Phúc Ánh.

Bị sát hại
Năm 1778, Đỗ Thanh Nhơn cùng Lê Văn Quân giết Tư Khấu Oai ở sông Bến Nghé, rồi cùng Hồ Văn Lân đi Chân Lạp. Ở đây, ông giết Nặc Vinh, tôn Nặc Ấn lên ngôi Chân Lạp, để Hồ Văn Lân ở lại bảo hộ, còn ông thì kéo quân về lại Gia Định.

Mùa xuân năm Canh Tý (1780), Nguyễn Ánh chính thức xưng đế, Đỗ Thanh Nhơn được phong làm Ngoại hữu phụ chính Thượng tướng quân, tước Quận công.

Mùa hạ, tháng 4 năm 1780, Nguyễn Ánh sai Đỗ Thanh Nhân đánh phủ Trà Vinh. Người gốc Chân Lạp đến ở Trà Vinh đã lâu thành dân nội thuộc, hằng năm cung nộp phú thuế. Nhân lúc loạn Tây Sơn, thủ lĩnh là Ốc nha Suất mưu làm phản. Vua sai đem quân đi đánh. Ốc nha Suất giữ vững lũy chống lại. Nơi ấy rừng sâu chằm lớn, rậm rạp um tùm, Suất dựa địa thế hiểm trở để chống, lấy nỏ khoẻ làm món sở trường, quan quân đánh không được. Vua bèn sai Thanh Nhân đốc chiến, Dương Công Trừng thuộc theo. Công Trừng sai các quân dùng vòng sắt móc liền các chiến thuyền với nhau, bắc sàn ở trên, kèm dựng cây chuối để đỡ tên đạn, nhân nước thủy triều lên cho thuyền đến sát lũy để đánh. Giặc mất thế hiểm vỡ chạy. Thanh Nhân đem quân tinh nhuệ đuổi đánh, chặt phá cây rừng, mở thông đường lối, lại đặt phục binh trong rừng, bốn bề nổ súng. Suất cùng đường bị quan binh bắt được. Thanh Nhân chiêu dụ dân chúng trở về làm ăn.

Mùa thu, tháng 7, sai các quân đóng binh thuyền. Đỗ Thanh Nhân sai thủy quân lấy thứ gỗ nam kiền kiền để đóng thuyền trường đà bánh lái dài, trên gác sàn chiến đấu, hai bên dựng phên tre che thủy binh ở dưới để cho chuyên sức mà chèo, còn trên thì bày bộ binh để xung trận mà đánh. Do đó đi đường biển thuận lợi mà nghề thủy quân sở trường càng tinh thêm.

Năm Tân Sửu, 1781, mùa xuân, tháng 3, Nguyễn Phúc Ánh theo kế của Chưởng cơ Tống Phước Thiêm, giả bệnh gọi Đỗ Thanh Nhơn đến chầu rồi ngầm sai võ sĩ giết chết. Nguyên do Nguyễn Ánh thấy Đỗ Thanh Nhơn lấn lướt uy quyền, sợ ngày sau sẽ bị cướp ngôi.

Hai tướng tâm phúc của Thanh Nhơn là Võ Nhàn và Đỗ Bảng, sau khi an táng chủ tướng xong, cùng rút binh về Ba Giồng, chống Tây Sơn lẫn chúa Nguyễn. Nguyễn Phúc Ánh cho người đi khuyết dụ, nhưng hai vị tướng này không tin nữa. Về sau nhờ cho người trà trộn vào trong quân, Nguyễn Ánh bắt sống được Võ Nhàn và Đỗ Bảng rồi đem chém. Từ đó, binh Đông Sơn bị phân tán.

Hay tin Đỗ Thanh Nhơn bị giết, thủ lĩnh phong trào Tây Sơn là Nguyễn Nhạc nói: Thanh Nhơn chết rồi, các tướng khác không đáng sợ nữa, rồi cùng em là Nguyễn Huệ cử đại binh vào đánh Gia Định. Quân Tây Sơn vào cửa Cần Giờ, đại thắng trận thủy chiến trên sông Ngã Bảy, khiến Nguyễn Phúc Ánh phải bỏ thành Sài Gòn chạy về Ba Giồng rồi lánh sang Phú Quốc... Đó là hồi tháng 3 năm Nhâm Dần (1782).

Luận bàn
Trích một số để tham khảo:

 Sách "Đại Nam chính biên liệt truyện" (Sơ tập, Quyển 27):
Trước, Đỗ Thanh Nhơn tự phụ là người có tài và dũng cảm hơn thiên hạ, trong tay lại có quân đội Đông Sơn cho nên vẫn ngấm ngầm làm chuyện ngang ngược và lộng hành. Từ khi có chút công lao phò tá, y lại càng sinh kiêu căng hơn. Hắn tự cho mình là người có quyền sinh sát, ai sống, ai chết hoặc giả có ban chức tước cho ai đều do hắn quyết định. Thậm chí, hắn còn tự ý cắt bớt sự chi dùng trong cung, không chịu cung đốn đầy đủ, đến cả ngày kỵ ở Hưng Miếu mà hắn cũng không dâng lễ vật khiến Thế tổ ta [Nguyễn Phúc Ánh] phải bỏ của nhà ra mà sắm sửa lấy.

Trong đám tay chân, thế hắn thấy ai nặng lòng với mình thì cho lấy theo họ của hắn. Xử tội thì dùng cực hình, dám thiêu cả người sống, bắn giết cả đàn bà đang có thai...Ai ai nghe chuyện cũng nghiến răng tức giận. Khi Tây Sơn vào lấn cướp [chỉ việc Tây Sơn tấn công vào Gia Định], hắn lén đem quân vào núi để đầu hàng làm phản, nhưng mưu ấy không thành.

Vua [Gia Long] vẫn nghĩ đến công lao của hắn mà ưu đãi, dung túng. Vua thân đến nhà riêng mà Đỗ Thanh Nhơn cũng không biết kính giữ lễ. Đã thế bọn tay chân của hắn càng phụ họa thêm, không biết kinh sợ, chỉ rắp tâm làm điều trái phép mà thôi.

Bấy giờ có quan Chưởng cơ là Tống Phúc Thiêm mật tâu với vua xin trừ bỏ hắn là tên giặc ở cạnh vua. Vua cho là phải bèn giả vờ bị bệnh, rồi sai triệu Đỗ Thanh Nhơn vào bàn việc. Nhân đó sai võ sĩ bắt và giết đi. Bè đảng của Đỗ Thanh Nhơn là bọn Võ Nhàn, Đỗ Bảng lại chiếm cứ chỗ Ba Giồng để làm phản. Vua sai các tướng tiến đánh, bắt được bọn Võ Nhàn và giết đi. Lũ còn lại đều bị đánh tan cả.

 Sách "Hoàng Việt Long hưng chí":
Tống Phước Thiêm nói: Thanh Nhơn ôm lòng Tào Tháo, Vương Mãng, không thể không trừ hắn đi. Nếu chúa thượng cho dùng mưu, thì chỉ cần sức một vũ khí là đủ.Thế Tổ (chỉ Nguyễn Phúc Ánh) bèn lấy cớ bị mệt cho gọi Thanh Nhơn vào dinh bàn công việc. Đỗ Thanh Nhơn đến, liền bị vệ sĩ xông ra bắt giết. Lại truyền phân tán quân Đông Sơn làm bốn đội để phòng bọn chúng làm phản. Sách '"Tự Điển Nhân vật lịch sử Việt Nam":Tính ông cương trực, khí khái nên bị ganh ghét. Nhân vụ ông giết tri huyện Đặng Hữu Tâm, chưởng cơ Huỳnh Thiên Lộc<ref>Trong Hoàng Việt hưng long chí ghi là Thiêm Lộc, và rất có thể Thiêm Lộc tức Tống Phúc Thiêm (Nhà xuất bản Văn học, 1993, tr.87). Huỳnh Minh trong Vĩnh Long xưa (Nhà xuất bản Thanh Niên, 2002, tr. 71) và Từ điển nhân vật lịch sử" (tr. 486) đều cho rằng Tống Phúc Thiêm và Huỳnh Thiêm Lộc là hai người khác nhau.</ref> gièm với Nguyễn Phúc Ánh rằng ông lộng quyền sau này sẽ khó trị.
Thuộc hạ ông là Võ Nhàn và Đỗ Bảng chôn cất ông xong, rút quân Đông Sơn về đất cũ Ba Giồng, không phục Nguyễn Ánh nữa, bắt được Huỳnh Thiên Lộc giết đi để trả thù cho chủ tướng

 Sách "Việt sử tân biên":
Trong khi Đỗ Thanh Nhơn lập nhiều công lớn, thì chúa Nguyễn Ánh đã nghe lời dèm pha đem giết đi...Rồi sử sách (Gia Định thông giám) của triều Nguyễn đã cố bào chữa cho họ Nguyễn về cái chết này: họ bảo Đỗ Thanh Nhơn đã quá cậy công, đã có ý thông đồng với Tây Sơn để làm phản, không tuân theo nghi lễ của triều đình, tự chuyên mọi việc v.v...Sử của người Âu Châu cho rằng cái tội của họ Đỗ chỉ là do làm được nhiều công lớn, uy thế lừng lẫy hầu làm lu mờ cả địa vị ông chúa trẻ tuổi (lúc này Nguyễn Ánh mới 18 tuổi). Trước vụ này Giám mục Bá Đa Lộc đã hết lời can ngăn chúa Nguyễn mà không xong...

Nguyễn Liên Phong, tác giả Nam Kỳ Phong Tục Nhân vật Diễn Ca (1909), có thơ vịnh về Đỗ Thanh Nhơn:

Cờ nghĩa Đông Sơn nổi tợ phao.
Tấm kình Nam Hải sóng đang xao
Thời may gặp chúa trang trần thánh
Vận rủi xui tôi thói Mãng Tào
Mấy thứ công lao trôi bích thủy,
Ba hùng danh tướng nhẹ hồng mao.
Suối vàng như gặp Châu hùng võ
Hồn luống ăn năn biết tại sao.

Đường phố
Ở Sài Gòn trước năm 1985 có tới hai con đường mang tên Đỗ Thanh Nhơn. Đường Đỗ Thanh Nhơn của Đô thành Sài Gòn cũ hiện nay là đường Đoàn Văn Bơ ở quận 4; còn đường Đỗ Thanh Nhơn của tỉnh Gia Định cũ nay là đường Trần Văn Kỷ ở quận Bình Thạnh. Điều đặc biệt là cả hai con đường đều bị đổi tên cùng ngày 4 tháng 4 năm 1985.

Xem thêm
 Nguyễn Ánh
 Lý Tài
 Nguyễn Phúc Dương
 Tống Phúc Thiêm

Sách tham khảo
 Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều chính biên toát yếu (bản dịch). Nhà xuất bản Văn học, 2002.
 Ngô Giáp Đậu, Hoàng Việt Long hưng chí. Nhà xuất bản Văn học, 1993.
 Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 3 và 4), Sài Gòn, 1959 và 1961.
 Nguyễn Khắc Thuần, Việt sử giai thoại (Tập 8), Nhà xuất bản Giáo dục, 1998, tr 75-78.
 Nguyễn Q. Thắng và Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
Đại Nam thực lục. Bản dịch của Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, Viện sử học Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học phiên dịch. Nhà xuất bản Giáo Dục xuất bản năm 2007.
Trần Trọng Kim (1919), Việt Nam sử lược.

Chú thích

Mất năm 1781
Năm sinh không rõ
Người Thừa Thiên Huế
Võ tướng chúa Nguyễn
Quan lại chúa Nguyễn
Lịch sử quân sự Việt Nam


title: Olinda

text:
Olinda () là một thành phố lịch sử nằm trên bờ biển Đại Tây Dương thuộc bang Pernambuco, đông bắc Brasil, thuộc đại đô thị Recife (thủ phủ của bang Pernambuco). Nó có diện tích  với dân số 389.494 người, tức là 9 người trên mỗi kilômét vuông. Olinda là một trong những thành phố thuộc địa được bảo tồn tốt nhất ở Brasil.

Olinda có một số điểm thu hút khách du lịch lớn như khu vực trung tâm lịch sử thành phố đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, nhà thờ, lễ hội hóa trang của Olinda, một bữa tiệc đường phố nổi tiếng rất giống với các lễ hội hóa trang ở Bồ Đào Nha với việc bổ sung các điệu nhảy ảnh hưởng của châu Phi. Không giống như ở Rio de Janeiro và Salvador, việc tham dự lễ hội hóa trang ở Olinda hoàn toàn miễn phí.

Lịch sử

Một số bộ lạc bản địa đã chiếm giữ bờ biển đông bắc Brasil trong vài nghìn năm và những ngọn đồi của đô thị Olinda ngày nay là nơi có các khu định cư của các bộ lạc Caetés và Tupinambá, thường xuyên xảy ra chiến tranh. Những người lính đánh thuê Pháp được cho là những người châu Âu đầu tiên đến khu vực này, nhưng người Bồ Đào Nha đã cạnh tranh với các thực dân khác khi xây dựng một thành trì trên ngôi làng Caeté cũ ở ngọn đồi cao nhất. Các nghiên cứu gần đây của Đại học Liên bang de Pernambuco đã phát hiện ra bằng chứng mới về dân cư trước thời thuộc địa trong khu vực. Khu định cư của Olinda được thành lập năm 1535 bởi Duarte Coelho Pereira, nó trở thành một thị trấn từ ngày 12 tháng 3 năm 1537. Nó được đặt làm trụ sở của lãnh thổ đoàn giáo sĩ Pernambuco năm 1614 và trở thành trụ sở của giáo phận Olinda năm 1676. Nền kinh tế của khu vực bị chi phối bởi việc sản xuất mía đường. Việc buôn bán nô lệ từ châu Phi hỗ trợ nền kinh tế đã biến Olinda thành một thành trì thuộc địa. Chế độ nô lệ tồn tại ở Olinda cho đến khi Lei Áurea hay Luật Vàng xóa bỏ chế độ nô lệ ở Brasil vào năm 1888.

Vào thế kỷ 17, Vương quốc Bồ Đào Nha đã hợp nhất với Tây Ban Nha (thời kỳ Liên minh Iberia 1580-1640). Tận dụng thời kỳ Bồ Đào Nha đang yếu kém, khu vực xung quanh Olinda và Recife đã bị chiếm đóng bởi những người Hà Lan, những người có quyền ra vào các đồn điền mía của Bồ Đào Nha. John Maurice, Hoàng tử Nassau-Siegen được bổ nhiệm làm thống đốc các vùng đất của Hà Lan tại Brasil vào năm 1637 bởi Công ty Tây Ấn Hà Lan theo đề nghị của Frederick Henry. Ông đã đến Recife, cảng của Pernambuco và là thành trì chính của Hà Lan vào tháng 1 năm 1637. Bằng một loạt các cuộc thám hiểm thành công, ông dần dần mở rộng lãnh thổ thuộc địa của Hà Lan từ Sergipe ở phía nam đến São Luís de Maranhão ở phía bắc. Ông cũng đã chinh phục các vùng đất của người Bồ Đào Nha là Saint George del Mina, Saint Thomas, và Luanda, Angola, trên bờ biển phía tây của châu Phi. Sau khi giải thể Liên minh Iberia năm 1640, Bồ Đào Nha thiết lập quyền lực tại các lãnh thổ đã mất của đế quốc.

Olinda suy giảm tầm quan trọng sau cuộc xâm lược của Hà Lan. Recife trở thành thủ phủ của Pernambuco vào năm 1827. Thành phố hiện đóng vai trò là vùng ngoại ô của khu vực đại đô thị Recife. Do vị trí lịch sử của nó mà nhà thờ chính tòa São Salvador do Mundo vẫn là trụ sở của tổng giáo phận Olinda và Recife, với thêm một nhà thờ chính tòa phụ ở Recife, ngoài ra Olinda còn có một tiểu vương cung thánh đường là Abacial do Mosteiro de São Bento de Olinda. Cả hai nhà thờ chính tòa và vương cung thánh đường này ở Olinda đều là một phần của Di sản thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
http://www.olindavirtual.org
http://www.olinda.com.br  Commercial site
 Video Olinda, Pernambuco (PT)
 Video Olinda street Carnival

Khởi đầu năm 1535
Di sản thế giới tại Brasil
Thành phố ven biển Pernambuco
Khu dân cư thành lập bởi Công ty Tây Ấn Hà Lan


title: Nhà thờ Thánh Phêrô (bang Pennsylvania)

text:
Nhà thờ Thánh Phêrô là một nhà thờ có tính lịch sử của Giáo hội Luther được xây dựng tại Middletown, Quận Dauphin ở bang Pennsylvania của Mỹ. Nhà thờ dược khởi công xây dựng bắt đầu vào năm 1767 và đã thiết kế chuyên dụng dành riêng cho Henry Muhlenberg vào năm 1769. Nhà thờ Thánh Phêrô đã được sử dụng thường xuyên cho đến khi 1879 khi một nhà thờ lớn khác đã được hoàn thành. Vào năm 1973, nhà thời được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia của Hoa Kỳ.

Thiết kế
Nhà thờ Thánh Phêrô nằm ở giao lộ của Union and High Streets ở Middletown. Nhà thờ này được xây dựng từ đá sa thạch (sa thạch) màu đỏ. Ban đầu, phòng chính được đặt ở phía đông, phía tây và phía nam đối diện với bục giảng kinh ở phía bắc. Các tháp chuông đã được xây dựng 46 năm sau ở phần phía sau của nhà thờ tức là ở phía tây của nhà thờ. Các mặt của nhà thờ có ba cửa sổ. Mỗi cửa sổ có khoảng 23 × 30 cm tấm kính- với mười một tấm.

Lịch sử
Ngày 18 tháng 9 năm 1764, lô đất này đã được mua về tay một số cư dân địa phương, với mục đích xây dựng một nhà thờ Giáo hội Luther, ho mua căn nhà này từ tay gã George Fisher, người khai phá nên Middletown, với giá rẻ mạt là 7 shilling và 6 pence, cùng với một hợp đồng thuê đất hàng năm và phai trả bằng lúa mì.

Nhà thờ chính thức xác lập vào ngày 13 tháng 7 năm 1767 bởi James Burd. Nhà thờ này được xây dựng dành riêng cho Henry Muhlenberg vào ngày 12 tháng 9 năm 1769. Tháp chuông được xây dựng vào năm 1813, chuông được đúc ở Philadelphia và treo ở đây vào năm 1855. Năm 1876, do sự gia tăng về nhân khẩu trong nhà thờ này  dẫn đến một quyết định xây dựng một nhà thờ mới. Từ đó nhà thờ này không còn được sử dụng chính cho đến nay. Nhà thờ đã được xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia của Hoa Kỳ vào ngày 17 tháng 6 năm 1973.

Tham khảo

Nhà thờ ở quận Dauphin, Pennsylvania


title: Phaedon pseudopyritosus

text:
Phaedon pseudopyritosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Codina Padilla miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Phaedon


title: Lagraulet-Saint-Nicolas

text:
Lagraulet-Saint-Nicolas là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 271 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Lagrauletsaintnicolas


title: Xuân Lộc (định hướng)

text:
Xuân Lộc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Huyện Xuân Lộc thuộc tỉnh Đồng Nai
 Xã Xuân Lộc, thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên
 Xã Xuân Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh
 Xã Xuân Lộc, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ
 Xã Xuân Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Xuân Lộc, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Xuân Lộc, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Xuân Lộc, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế
 Thị xã cũ Xuân Lộc, tỉnh lỵ tỉnh Long Khánh trong phân cấp hành chính của Việt Nam Cộng hòa, gần tương ứng với khu vực trung tâm thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai ngày nay.
 Thị trấn cũ Xuân Lộc, huyện lỵ huyện Xuân Lộc (sau thuộc về huyện Long Khánh), tỉnh Đồng Nai đến năm 2003; nay tương ứng với địa bàn các phường Phú Bình, Xuân An, Xuân Bình, Xuân Hòa, Xuân Thanh, Xuân Trung và xã Bàu Trâm thuộc thành phố Long Khánh.


title: Mannophryne larandina

text:
Mannophryne larandina là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 La Marca, E. & García-Pérez, J.E. 2004. Mannophryne larandina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Mannophryne
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Phim truyền hình

text:
Phim truyền hình là thể loại phim được sản xuất đại trà để phát sóng trên các kênh truyền hình một cách rộng rãi. Ở Nhật Bản, Hàn Quốc cũng như toàn bộ khối Hoa ngữ, khái niệm này thường được gọi với cái tên là điện thị kịch ().

Phim truyền hình có thể được thu hình trên băng từ, đĩa kỹ thuật số hoặc phim nhựa 16 ly. Đặc điểm chung của thể loại phim này là khuôn hình hẹp, cỡ cảnh lớn hơn phim điện ảnh chiếu rạp do giới hạn về độ lớn và cả chiều sâu cũng như độ nét của màn ảnh tivi. Vì vậy, phim truyền hình cũng có những hạn chế về nghệ thuật thẩm mỹ nhất định so với phim điện ảnh. Phim truyền hình có giá thành rẻ hơn phim điện ảnh chiếu rạp do kỹ thuật chế tác đơn giản, gọn nhẹ và nhanh hơn. Tuy nhiên để làm được phim truyền hình ăn khách vẫn là công việc khó khăn không kém so với làm phim điện ảnh, dựa vào sự sáng tạo khổ công và tài năng.

Phim truyền hình có nhiều loại như phim truyện, phim gia đình, phim tài liệu, phim hoạt hình. Tuy không thu tiền trực tiếp từ người xem truyền hình nhưng phim truyền hình có thể kiếm tiền nếu phim có nhiều người xem, và vì thế bán được các quảng cáo giá cao xen kẽ trong thời gian chiếu phim. Bên cạnh đó, một phần trong doanh thu của phim truyền hình cũng đến từ cước phí truyền hình cáp.

Xem thêm

 Hãng phim truyền hình
 Danh sách hãng phim truyền hình Hàn Quốc
 Đài truyền hình/Mạng truyền hình
 Chương trình truyền hình
 Phim dài tập
 Phim ngắn tập
 Nhà sản xuất phim truyền hình
 Phim chính kịch

Tham khảo

Liên kết ngoài

Truyền hình
Thể loại phim
Thuật ngữ truyền hình

it:Fiction televisiva#Non seriale


title: Calomicrus ochraceus

text:
Calomicrus ochraceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Quần đảo Sunda Lớn

text:
Quần đảo Sunda Lớn (tiếng Indonesia: Kepulauan Sunda Besar) là một nhóm các đảo nằm trong bán đảo Mã Lai. Các đảo bao gồm trong nhóm này bao gồm (từ tây sang đông): Sumatra, Java, Borneo, Sulawesi  và các đảo phụ cận nhỏ hơn. Nhóm đảo này thuộc các quốc gia Brunei, Indonesia, và Malaysia.

Cùng với quần đảo Sunda Nhỏ ở phía đông, chúng tạo nên quần đảo Sunda.

Chú thích

Quần đảo Đông Nam Á
Quần đảo của Indonesia
Quần đảo quốc tế
Đông Nam Á hải đảo
Quần đảo vòng cung núi lửa


title: Mairano

text:
Mairano là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 11 km², dân số 2412 người.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Azzano Mella, Brandico, Dello, Lograto, Longhena, Maclodio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Tam Bành

text:
Tam Bành (Chữ Hán: 三彭) là ba vị thần được coi là trú ngụ bên trong con người theo tín ngưỡng Đạo giáo.

Xem thêm
 Độc Cước
 Linh hồn
 Thất khiếu
 Cửu khiếu

Tham khảo

Truyền thuyết Việt Nam
Thần thánh Việt Nam


title: Tam Mao

text:
Tam Mao là:

 Tam Mao, bút danh của nhà văn nữ Đài Loan Trần Bình
 Tam Mao, nhân vật truyện tranh của họa sĩ truyện tranh Trung Quốc Trương Nhạc Bình
 Tên khai sinh (Hồng Tam Mao) của diễn viên Hồng Kông Hồng Kim Bảo
 Tam Mao, phim truyền hình dài 46 tập do Hãng phim Thượng Hải sản xuất
 Tam Mao Lưu Lang Ký


title: Tôn Ngô

text:
Tôn Ngô có thể chỉ:
Nước Đông Ngô trong thời kỳ Tam Quốc của lịch sử Trung Hoa.
Huyện Tôn Ngô thuộc địa cấp thị Hắc Hà, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Alos, Ariège

text:
Alos  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Cầu hành hoa đơn

text:
Cầu hành hoa đơn (danh pháp hai phần: Bulbophyllum monanthum) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

M


title: Phố Ô Quan Chưởng

text:
Phố Ô Quan Chưởng là một con phố cổ thuộc phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội và là một trong những phố ngắn nhất thành phố này.

Địa lý
Phố Ô Quan Chưởng dài khoảng 75m, nối từ cửa Ô Quan Chưởng cuối phố Hàng Chiếu ra đường Trần Nhật Duật. Phố thuộc phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm. Đây là con phố nhỏ, ít người qua lại. Trên phố chỉ có hơn chục số nhà, kinh doanh một số ít các mặt hàng.

Từ phố Ô Quan Chưởng có thể dẫn ra 4 phố Hàng Chiếu, Đào Duy Từ, Thanh Hà và Trần Nhật Duật.

Lịch sử
Theo sử sách ghi chép vào đời vua Lê Hiến Tông (1740-1786) niên hiệu Cảnh Hưng, Thăng Long có mười sáu cửa ô. Đến thế kỷ XX thì trên sách báo chỉ còn nhắc đến tên của năm cửa ô, với câu thơ nổi tiếng của Xuân Diệu khi nói về ngôi sao vàng "năm cánh xòe trên năm cửa ô". Đó là Ô Cầu Giấy, Ô Cầu Dền, Ô Chợ Dừa, Ô Đống Mác và Ô Quan Chưởng.

"Ở đâu năm cửa ô chàng ơi

Sông Nhĩ Hà mấy khúc nước chảy xuôi một dòng!"

Ngày hôm nay hầu hết các cửa ô khác chỉ còn lưu lại địa danh sau này trở thành tên gọi của phường phố như ô Chợ Dừa là tên gọi một cái chợ phía tây-nam thành phố, ô Cầu Giấy còn biết được vì là tên gọi của cái cầu gạch bắc qua sông Tô Lịch… chứ không còn một kiến trúc nào có thể gợi lại vết tích xưa. Thậm chí còn có một cửa ô thứ sáu chỉ còn tên gọi trong ký ức chứ không ai biết nằm ở chỗ nào như ô Đồng Lầm, nay thuộc khu vực Kim Liên phía nam thành phố. Tuy nhiên, ngày nay Hà Nội vẫn còn một cửa Ô gần như nguyên vẹn đó là Ô Quan Chưởng.

Ô Quan Chưởng- Đầu thế kỉ XX

Sau khi chiếm đóng Hà Nội, người Pháp đã cho phá bỏ các công trình cũ quanh thành thị để mở rộng khu phố mới. Nhưng riêng ô Quan Chưởng, nhờ có sự đấu tranh kiên trì của nhân dân và của ông cai tổng Đồng Xuân, Đào Đăng Chiểu (1845-1916), nên chủ trương đó không thực hiện được. Vì ông Cai tổng cùng với dân chúng nhất định không chịu ký tên vào tờ trình xin phép phá cửa ô nên cuối cùng người Pháp phải nhượng bộ.

Theo Tuyển tập văn bia Hà Nội, tập 1, cửa Đông Hà xây từ năm Cảnh Hưng 10 (1749) được sửa chữa lại năm Gia Long (Đinh Sửu 1817). Ngang lối đi giữa cổng có một tấm bia đá gắn vào tường mé trong. Bia khắc tờ sức của Hà Ninh tổng đốc Hoàng Diệu và tuần phủ Hà Nội Hoàng Hữu Xứng đề năm Mậu Dần 1878 cấm lính canh gác xách nhiễu nhân dân.

Trong cuốn "Người và cảnh Hà Nội" của nhà Hà Nội học Hoàng Đạo Thúy, có ghi chép về Ô Quan Chưởng như sau: "Song song với Hàng Đậu là Hàng Khoai. Dưới chợ là Phố Mới; đầu phố, chỗ gần bờ sông có cửa Ô Quan Chưởng (cửa Đông Hà), còn nguyên cổng xây cũ, đoạn này gọi là phố Hàng Chiếu. Trước khi Tây sang, tên Jean Dupuis (Đồ Phổ Nghĩa) gây cơ sở ở đây cùng với bọn khách trú khi Francisco Garnier đánh thành thì một ông Chưởng Cơ, cùng một trăm chiến sĩ, đã giữ cửa này đến người cuối cùng!"

Đây là một trong nhiều cửa ô, mở qua tường phía đông, của tòa thành đất bao quanh khu kinh thành Thăng Long xưa. Tòa thành ấy đắp vào năm 1749. Nhưng diện mạo Ô Quan Chưởng như hiện nay là do lần sửa chữa lớn vào năm 1817. Tên chính thức là Đông Hà môn, tức là cửa ô Đông Hà. Gọi là Ô Quan Chưởng, để ghi nhớ sự hy sinh của viên Chưởng cơ và binh lính nhà Nguyễn, chiến đấu chống Pháp, khi chúng đánh thành Hà Nội.

Ô Quan Chưởng hôm nay

Ô Quan Chưởng ở trên đầu phố Hàng Chiếu, mặt trước nhìn về phía đông và sông Hồng, mặt sau nhìn về phía tây và phố Hàng Chiếu kéo dài. Về kiến trúc có vòm cửa trấn giữ, trên lại còn lưu giữ một lầu địch vọng là nơi canh gác. Cửa được xây vòm tò vò rộng, trước đây có hai cổng bằng gỗ dày lớn, ban đêm lính canh đóng cửa thành và mở ra buổi sớm cho người dân qua lại, buôn bán.

Phố Ô Quan Chưởng thời thuộc Pháp có tên là Rue des Nattes en Joncs - Phố Hàng Chiếu Cói, là nơi tập trung buôn bán chiếu cói, sản phẩm của những vùng ven biển Ninh Bình, Thái Bình, Nam Định, chở lên bằng thuyền.

Ngày nay, Ô Quan Chưởng là cửa ô duy nhất còn lại của Hà Nội, vừa là dấu vết của thành Thăng Long xưa vừa là một bằng chứng tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân trong việc chống giặc ngoại xâm và gìn giữ di sản văn hóa dân tộc./.

Tham khảo

Đường phố Hà Nội
Ô Quan Chưởng
Ô Quan Chưởng


title: 16007 Kaasalainen

text:
16007 Kaasalainen (1999 BC11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 1 năm 1999 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16007 Kaasalainen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Xenothictis

text:
Xenothictis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Xenothictis atriflora Meyrick, 1930
Xenothictis gnetivora Brown Miller & Horak, 2003
Xenothictis noctiflua Diakonoff, 1961
Xenothictis paragona Meyrick, 1910
Xenothictis sciaphila (Turner, 1925)
Xenothictis semiota Meyrick, 1910

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Rhyacophila pacifica

text:
Rhyacophila pacifica là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Daniel Powter

text:
Daniel Richard Powter (sinh ngày 25 thâng 2 năm 1971) là một ca sĩ người Canada. Anh lớn lên ở Vernon, vùng Okanagan thuộc British Columbia, Canada. Anh nổi tiếng với đĩa đơn hit "Bad Day", đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Hot 100 Mỹ trong 5 tuần vào năm 2006.

Sự nghiệp

Danh sách đĩa nhạc

Album
2000: I'm Your Betty
2005: Daniel Powter
2008: Under the Radar
2015: Turn on the Lights
2018: Giants

Đĩa đơn

Chú thích

Liên kết ngoài

Ca sĩ thập niên 2000
Ca sĩ thập niên 2010
Ca sĩ Canada
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1971
Nghệ sĩ của Warner Bros. Records
Ca sĩ pop Canada
Người giành giải Juno


title: Chaudefontaine, Marne

text:
Chaudefontaine là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 136 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Hyposmocoma cuprea

text:
Hyposmocoma cuprea là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Cardiophorus binotatus

text:
Cardiophorus binotatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1851.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: 1271 Isergina

text:
1271 Isergina (1931 TN) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 10 năm 1931 bởi Neujmin, G. ở Simeis.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1271 Isergina

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1931
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Steinkjer

text:
là một đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy. Đô thị này thuộc vùng Innherad. Trung tâm hành chính là thị trấn Steinkjer.

Thị trấn Steinkjer đã được tách khỏi Stod để lập thành đô thị riêng vào ngày 23 tháng 10 năm 1858. Các đô thị Beitstad, Egge, Kvam, Ogndal, Sparbu, và Stod đã được hợp nhất với Steinkjer vào ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Thị trấn đã được đặt tên theo nông trang cũ Steinkjer (tiếng Na Uy Cổ: Steinker).

Huy hiệu được ban hành sử dụng từ ngày 8 tháng 3 năm 1957. Các điểm là các làng cấu thành đô thị này: Beitstad, Egge, Kvam, Ogndal, Sparbu, và Stod.

Cư dân nổi tiếng
 Anders Bardal, vận động viên trượt tuyết
 Asbjørn Følling
 Silje Nergård, nhạc sĩ
 Otto Sverdrup, nhà thám hiểm
 Kristoffer Uppdal, nhà thơ, nhà văn
 Jakob Weidemann, nghệ sĩ
 Gisle Govasmark, vận động viên bóng đá

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nhà văn hóa Dampsaga
 Steinkjer2007.no
 Steinkjer.net – Tin tức về thương mại ở Steinkjer

Đô thị của Trøndelag

Thành phố của Na Uy


title: Reichardtswerben

text:
Reichardtswerben là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Reichardtswerben có diện tích 9,3 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1266 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Gary Lineker

text:
Gary Winston Lineker, OBE (sinh 30 tháng 11 năm 1960 tại Leicester) là một cựu cầu thủ bóng đá người Anh, người đã ghi 10 bàn cho đội tuyển Anh tại hai kỳ World Cup và hiện là bình luận viên thể thao cho đài BBC. Ông cũng được biết đến là người quảng cáo cho nhãn hiệu Bimbim Walkers. Ở Barcelona ông là cầu thủ người Anh duy nhất trong lịch sử đã thi đấu cho câu lạc bộ này.

Khả năng chọn vị trí và sự thính nhạy trước khung thành khiến Lineker trở thành một trong những tay săn bàn xuất chúng nhất của bóng đá Anh. Lineker là cầu thủ có khả năng nắm bắt trận đấu và một quyết tâm cầu tiến. Năm 2004, Pelé bầu ông vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất của bóng đá thế giới.

Ngoài tiếng Anh, Lineker có thể nói hai thứ tiếng là tiếng Tây Ban Nha và tiếng Nhật.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Leicester City
Football League Second Division: 1979–80

Everton
FA Charity Shield: 1985

Barcelona
Copa del Rey: 1987–88
European Cup Winners' Cup: 1988–89

Tottenham Hotspur
FA Cup: 1990–91
FA Charity Shield: 1991 (đồng đoạt cúp)

Quốc tế
Đội tuyển Anh
FIFA World Cup Hạng tư: 1990

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Everton F.C.
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá Tottenham Hotspur F.C.
FIFA 100
Vua phá lưới World Cup
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Leicester City F.C.
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1986
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1990


title: The Man with the Gun

text:
Người cầm súng (tiếng Nga: Человек с ружьём, tên gọi khác: Ноябрь/Tháng Mười Một) là một bộ phim lịch sử, khai thác đề tài Cách mạng Tháng Mười của đạo diễn Sergey Yutkevich. Truyện phim dựa theo bộ ba vở kịch Cách mạng của nhà văn Nikolai Pogodin: Người cầm súng, Chuông đồng hồ điện Kremlin, Khúc thứ ba bi tráng.

Nội dung

Diễn viên

Hậu trường
 Ca khúc trong phim:

Тучи над городом встали. В городе пахнет грозой.
По далёкой по Нарвской заставе парень идёт молодой.
Далека ты, путь-дорога. Выйди, милая, встречай.
Мы простимся с тобой у порога, ты мне счастья пожелай.
Чёрные силы мятутся. Ветры нам дуют в лицо.
За счастье народное бьются отряды рабочих бойцов.
Далека ты, путь-дорога. Выйди, милая моя.
Мы простимся с тобой у порога, и, быть может, навсегда.
Жаркою страстью пылаю. Сердцу тревожно в груди.
Кто ты ? Тебя я не знаю. Но наша любовь впереди.
Приходи же, друг мой милый. Поцелуй меня в уста.
И клянусь, я тебя до могилы не забуду никогда.

Xem thêm

 Thông tin trên Website Kino-Teatr

Sergey Yutkevich
Phim của Lenfilm
Phim Liên Xô
Phim về Cách mạng Tháng Mười
Phim tuyên truyền Liên Xô
Phim lịch sử
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim năm 1938


title: Tetragonisca buchwaldi

text:
Tetragonisca buchwaldi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Tetragonisca
Động vật được mô tả năm 1925


title: Nomia scitula

text:
Nomia scitula là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bingham mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1903


title: Nomada oregonica

text:
Nomada oregonica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1903


title: Errenteria

text:
Errenteria (, ) là một thị trấn toạ lạc tại tỉnh Gipuzkoa của Xứ Basque, miền bắc Tây Ban Nha, gần biên giới với Pháp.

Các khu vực bên trong
Agustinak/Agustinas
Alaberga
Beraun
Kaputxinoak/Capuchinos
Etxe Berriak/Casas Nuevas
Gaztaño
Erdialdea/Centro
Fanderia
Gabierrota
Galtzaraborda
Iztieta
Lartzabal
Listorreta
Olibet - Ugarritze
Ondartxo
Perurena
Pontika
Zamalbide

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website   and Basque.
 ERRENTERIA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Gipuzkoa
Khu dân cư ở Gipuzkoa


title: Plataplecta

text:
Plataplecta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae