title: Nhóm hoán vị

text:
Trong toán học, một nhóm hoán vị là một nhóm G có các phần tử là các hoán vị của một tập hợp cho trước M, và phép toán trên nhóm là phép toán hợp hay tích các hoán vị trong G (hoán vị được xem là một song ánh từ tập M đến chính nó); quan hệ này thường được ký hiệu là (G, M). Lưu ý rằng nhóm tất cả các hoán vị của một tập hợp là một nhóm đối xứng; khái niệm nhóm hoán vị thường để chỉ một nhóm con của nhóm đối xứng. Nhóm đối xứng của n phần tử được ký hiệu bằng
Sn; nếu M là một tập hữu hạn hoặc vô hạn, nhóm tất cả các hoán vị của M thường được ký hiệu là Sym(M).

Ví dụ
Những phép hoán vị thường được biểu diễn dưới dạng chu trình, như vậy với tập hợp M {1,2,3,4}, một hoán vị g của M có g(1)=2, g(2)4, g(4)=1 và g(3)=3 sẽ được biểu diễn dưới dạng (1,2,4) (3), hoặc thông dụng hơn, (1,2,4) bởi vì 3 không thay đổi; nếu các đối tượng được ký hiệu bằng các chữ cái hoặc chữ số, ta còn có thể bỏ qua dấu phẩy, nhu vậy ta có ký hiệu (1 2 4).

Xét tập các hoán vị G sau của tập hợp M = {1,2,3,4}:
 e = (1)(2)(3)(4)
Đây là hoán vị đồng nhất, hoán vị tầm thường không làm thay đổi vị trí các phần tử.
 a = (1 2)(3)(4) = (1 2)
Hoán vị này đổi chỗ 1 và 2, và giữ nguyên vị trí của 3 và 4.
 b = (1)(2)(3 4) = (3 4)
Giống như trường hợp trước, nhưng đổi chỗ 3 và 4, và giữ nguyên phần còn lại.
 ab = (1 2)(3 4)
Hoán vị này, là hợp của hai phép hoán vị trước, đổi chỗ 1 với 2, và 3 với 4.

G tạo thành một nhóm, bởi vì aa = bb = e, ba = ab, và baba = e. Do đó (G, M) tạo thành một nhóm hoán vị.

Trò chơi khối Rubik là ví dụ khác về một nhóm hoán vị. Tập hợp các phần tử được hoán vị chính là các khối lập phương con được tô màu của toàn bộ khối lập phương. Mỗi phép xoay một mặt của khối lập phương là một hoán vị các vị trí và hướng của các khối lập phương con. Đi với nhau, các phép xoay sẽ tạo thành một tập sinh, và sẽ sinh ra một nhóm bằng hợp của các phép xoay. Ta dễ dàng nhận ra các tiên đề của nhóm được thỏa mãn.

Những ví dụ khác về nhóm hoán vị:
trò chơi kaleidoscope và trò chơi eightfold.

Đọc thêm

Hoán vị
Lý thuyết nhóm
Những kiến thức cơ bản của lý thuyết nhóm

Tham khảo

 John D. Dixon and Brian Mortimer. Permutation Groups. Number 163 in Graduate Texts in Mathematics. Springer-Verlag, 1996.
 Akos Seress. Permutation group algorithms. Cambridge Tracts in Mathematics, 152. Cambridge University Press, Cambridge, 2003.
 Meenaxi Bhattacharjee, Dugald Macpherson, Rögnvaldur G. Möller and Peter M. Neumann. Notes on Infinite Permutation Groups. Number 1698 in Lecture Notes in Mathematics. Springer-Verlag, 1998.
 Alexander Hulpke. GAP Data Library "Transitive Permutation Groups".


title: Ébreuil

text:
Ébreuil  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Ebreuil


title: Quận Noxubee, Mississippi

text:
Quận Noxubee là một quận thuộc tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Mississippi


title: Cheumatopsyche tenerrima

text:
Cheumatopsyche tenerrima là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Dicranomyia kauaiensis

text:
Dicranomyia kauaiensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 11124 Mikulášek

text:
11124 Mikulášek là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1255.4757488 ngày (3.44 năm).

Nó được phát hiện ngày 14 tháng 10 năm 1996.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Pyrearinus latus

text:
Pyrearinus latus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Costa miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Pyrearinus


title: Lăng Ông (Bà Chiểu)

text:
Lăng Tả quân Lê Văn Duyệt (tên chữ: Thượng Công Miếu, chữ Hán: 上公廟, tục gọi là Lăng Ông - Bà Chiểu) là khu đền và mộ của Tả quân Lê Văn Duyệt (1764-1832) hiện tọa lạc tại số 1 đường Vũ Tùng, có cổng Tây tại số 126 đường Lê Văn Duyệt, phường 1, quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Do vị trí Lăng Ông nằm ở khu vực Bà Chiểu nên người dân quen gọi chung Lăng Ông - Bà Chiểu (tức là "Lăng Ông ở Bà Chiểu") để chỉ khu vực này.

Trước năm 1975, tuyến đường chạy dọc theo phía tây Lăng Ông (đoạn từ Lăng Ông đến cầu Bông) mang tên đại lộ Lê Văn Duyệt. Đến ngày 14 tháng 8 năm 1975, đoạn này được đổi tên thành Đinh Tiên Hoàng và nhập chung với con đường cùng tên ở phía Quận 1. Đến ngày 16 tháng 9 năm 2020, đoạn đường này được phục hồi tên cũ là đường Lê Văn Duyệt nhân dịp giỗ lần thứ 188 của ông.

Vị trí, tên gọi
Lăng Ông rộng 18.501 m² trên một gò đất cao, nằm giữa bốn con đường: Lê Văn Duyệt, Phan Đăng Lưu, Trịnh Hoài Đức và Vũ Tùng.

Lăng nằm kế bên khu chợ Bà Chiểu nên mỗi khi nhắc đến tên chợ này là nghĩ ngay đến lăng Ông. Rất nhiều người nơi khác thường nhầm rằng đây là lăng thờ ông và bà tên Chiểu. Thật ra không phải như vậy, đây là lăng thờ ông bà Lê Văn Duyệt. Và do lệ kiêng cữ tên, không biết từ lúc nào, người dân đã ghép hai từ "lăng Ông" với hai từ "Bà Chiểu" để chỉ khu lăng của Tả Quân.

Theo nhà văn Sơn Nam, tên Bà Chiểu là tên vùng đất, chỉ mới xuất hiện thời vua Tự Đức. Chiểu có nghĩa là ao nước thiên nhiên, Bà Chiểu là nữ thần được thờ bên ao thiên nhiên. Ở Thủ Đức cũng có vùng đất tên là Linh Chiểu .

Lịch sử

Trong công trình kiến trúc của lăng, được xây dựng sớm nhất là phần mộ .

Năm 1835 sau sự biến thành Phiên An, Lê Văn Duyệt bị lên án và buộc tội đã gián tiếp gây nên biến loạn, vua Minh Mạng đã ra chỉ dụ san bằng mộ, trên dựng bia đá có khắc tám chữ Quyền yêm Lê Văn Duyệt phục pháp xử (chỗ tên hoạn quan Lê Văn Duyệt chịu tội), theo Đại nam thực lục chính biên quốc sử quán triều Nguyễn.

Đến năm Tân Sửu (1841), vua Thiệu Trị lên ngôi cho dẹp bỏ trụ đá hài tội và đắp lại mộ. Năm đầu đời Tự Đức (1848), Đông Các đại học sĩ Võ Xuân Cẩn dâng sớ xin phục hồi quan tước, gia ơn cho con cháu các công thần, trong đó có Lê Văn Duyệt. Nhà vua xem sớ cảm động, truy phong cho cả ba ông và ban phẩm hàm cho con cháu họ. Lại cho đắp phần mộ Lê Văn Duyệt ở Gia Định cao rộng thêm và cho sửa sang miếu thờ . Theo nhà văn Sơn Nam, thì sau đó dân làng Long Hưng đem trình quan sở tại một người cháu nội của Lê Văn Phong (Phong là em ruột Tả quân) tên Lê Văn Thi, bấy lâu sợ tội với triều đình nên mãi trốn tránh. Sau đó, ông Thi được phép đến Bà Chiểu, lo việc chăm sóc Lăng Ông. Ngày nay ở trong miếu vẫn còn thờ ông Thi làm Tiền hiền .

Và từ khi Hội Thượng Công Quý Tế được thành lập vào năm 1914, việc cúng tế được tổ chức đều đặn hàng năm và việc trùng tu cũng được tiến hành nhiều lần. Ngày 6 tháng 12 năm 1989, toàn bộ khu lăng được Bộ Văn hóa công nhận là di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia.

Kiến trúc

Chung quanh khu lăng có bức tường bao bọc dài 500m, cao 1,2 m được trổ bốn cổng ra vào theo bốn hướng, được xây dựng vào năm 1948. Năm sau, cổng Tam quan cũng được xây. Cổng có hàng đại tự nổi bằng chữ Hán Thượng Công Miếu, được đặt ở hướng Nam, mở ra đường Vũ Tùng. Trước năm 1975, cổng này đã từng được chọn là biểu tượng của vùng Sài Gòn-Gia Định xưa.

Khu lăng được xây dựng trên một trục đường chính. Từ cổng Tam quan ở phía nam vào qua một khu vườn cảnh là:
Nhà bia nơi đặt bia đá ghi công đức Tả quân
Mộ Tả quân và vợ, có bình phong và tường hoa bao quanh
Miếu thờ

Nhà bia
Nhà bia được xây dựng như một ngôi điện nhỏ, tường gạch, mái lợp ngói âm dương. Bên trong có tấm bia đá khắc văn bia chữ Hán đề "Lê công miếu bia" (Bia dựng tại miếu thờ Lê công) do Kinh lược sứ Hoàng Cao Khải viết năm Giáp Ngọ (1894). Nội dung văn bia ca tụng công đức Lê Văn Duyệt đối với triều đình và nhân dân.

Lăng mộ
Toàn thể khu mộ đều được xây bằng một loại vữa hợp chất.

Phần mộ gồm hai ngôi mộ song táng: Tả quân và vợ là bà Đỗ Thị Phẫn. Hai ngôi mộ đặt song song và được cấu tạo giống nhau, có hình dạng như nửa quả trứng ngỗng xẻ theo chiều dọc, úp trên bệ lớn hình chữ nhật. Theo các nhà khảo cổ học và kiến trúc sư, mộ này còn được gọi là mộ "quy" (quy tức là rùa, vì ngôi mộ có hình dáng như một con rùa đang nằm). Trước mộ có một khoảnh sân nhỏ để làm lễ. Từ nơi nhà bia nhìn vào, mộ Lê Văn Duyệt phía bên phải. Bao quanh mộ là một bức tường bằng đá ong dày hình chữ nhật, thông ra tận sân đốt nhang đèn.

Ngoài ra, ở đây còn hai phần mộ nhỏ của hai cô hầu .

Miếu thờ
Cách khu lăng mộ một khoảng sân dài đến khu vực "Thượng công linh miếu", nơi diễn ra các sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân trong việc thờ cúng Lê Văn Duyệt. Bố cục của miếu bao gồm tiền điện, trung điện và chính điện. Mỗi gian điện thờ cách nhau bằng một khoảnh sân lộ thiên, gọi là sân thiên tỉnh (giếng trời). Đối xứng hai bên trục nhà chính là hai dãy Đông lang và Tây lang.

Công trình mang dấu ấn của lối kiến trúc miếu thờ nhà Nguyễn, với những mái "trùng thiềm điệp ốc" và kỹ thuật kết nối khung nhà bằng các lỗ mộng. Ngoài ra, nhờ kỹ thuật chạm khắc gỗ, chạm khắc đá, khảm sành sứ mà nơi thờ cúng này còn giữ được vẻ đẹp cổ kính cho đến ngày nay.

Thờ cúng

Nơi chính điện có bức tượng bằng đồng của Tả quân Lê Văn Duyệt. Tượng được đúc bằng đồng nguyên chất, cao 2,65 m, nặng 3 tấn do nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng thực hiện. Đây là ý tưởng của tạp chí Xưa & nay và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam trong chương trình Đúc tượng đồng cho lăng Ông.

Nơi trung điện, thờ Tả quân Lê Văn Duyệt (giữa), Thiếu phó Lê Chất (phải), Kinh lược Phan Thanh Giản (trái).

Hàng năm, tại lăng đều có tổ chức lễ giỗ Tả Quân Lê Văn Duyệt long trọng, vào các ngày 29 hoặc 30 tháng 7, mồng 1 và 2 tháng 8 âm lịch. Lễ giỗ được cử hành theo nghi thức cấp tiểu cung đình triều Nguyễn, lễ tế do Ban Quý Tế Lăng Tả Quân Lê Văn Duyệt thực hiện. Ngoài lễ tế, còn có lễ xây chầu - đại bội và lễ Tôn Vương, diễn những vở tuồng xưa để phụng cúng Đức Tả Quân và bá tánh thưởng thức,

Khi ông mất, dân gian xem ông như một vị thần, vì vậy việc thờ cúng và tế lễ ông tại lăng mang nghi thức thờ thần và tế thần. Nói rõ hơn, lễ hội lăng Ông Bà Chiểu không phải là lễ tưởng niệm anh hùng dân tộc như Trương Định, Nguyễn Trung Trực hay Nguyễn Huỳnh Đức... mà là lễ hội mang tính dân gian như lễ Bà Chúa Xứ (xem Miếu Bà Chúa Xứ) hoặc vía Điện Bà ở Tây Ninh (xem Núi Bà Đen).

Số người dự hội có đến hàng chục vạn, không chỉ người địa phương mà cả khách tỉnh xa cũng về dự hội. Đáng chú ý trong số khách đi lễ số lượng người Hoa chiếm khoảng phân nửa. Bởi họ đến dâng hương để tạ ơn một vị "phúc thần", vì lúc sinh thời khi làm Tổng trấn Gia Định, ông đã có những chính sách, chủ trương nâng đỡ, tạo điều kiện cho cộng đồng người Hoa phát triển ngành nghề, an cư lạc nghiệp trên quê hương thứ hai của họ .

Ngoài Lê Văn Duyệt, Lê Chất, Phan Thanh Giản, trong đền còn thờ vợ ông, các Tiền hiền, Hậu hiền, các "Anh hùng liệt sĩ vị quốc vong thân" và hội viên quá vãng (những hội viên Hội Thượng Công Quý Tế đã qua đời và những vị đã cống hiến và giữ gìn truyền thống tại Lăng).

Chú thích

Liên kết ngoài
 Ảnh của Trung tâm Lưu trữ hải ngoại Cộng hòa Pháp về Lăng Tả quân Lê Văn Duyệt, trong quãng thời gian 1921/1935
 Mùng 2 đi thăm lăng Tổng trấn Gia Định thành
 Lễ hội truyền thống
 Bi kịch Lê Văn Duyệt
 Dựng tượng đồng Lê Văn Duyệt
 Bản vẽ sơ đồ lăng Lê Văn Duyệt năm 2001.  (file PDF) - file AutoCAD R14 (password: sgmedia)
Video chi tiết về Lăng Ông

Di tích tại Thành phố Hồ Chí Minh
Lê Văn Duyệt
Bình Thạnh


title: ANTLR

text:
Trong nhận diện ngôn ngữ dựa theo máy tính, ANTLR (viết tắt cho ANother Tool for Language Recognition) là tên của một bộ phân tích cú pháp dựa trên phân tích LL(k). Phiên bản trước đó của ANTLR là bộ phân tích cú pháp PCCTS (viết tắt của Purdue Compiler Construction Tool Set), được phát triển lần đầu vào năm 1989, và hiện vẫn đang được phát triển. Người phát triển nó là giáo sư Terence Parr của Đại học San Francisco.

Các luật của ANTLR được trình bày khá cẩn thận tuân theo chuẩn EBNF, thay cho các cú pháp mô tả thông thường được sử dụng trong các bộ phân tích cú pháp khác.

Hiện nay, ANTLR đã hỗ trợ việc tạo mã cho các ngôn ngữ sau: C++, Java, Python, C#. ANTLR 3 hiện tuân theo các quy định về bản quyền của Giấy phép BSD.

Có một vài plugin được phát triển trong Eclipse để hỗ trợ cho cú pháp của ANTLR. Ngoài ra có bộ ANTLR Studio, một sản phẩm đăng ký bản quyền, cũng như plugin ANTLR cho Eclipse hỗ trợ bởi SourceForge.

Xem thêm
JavaCC
SableCC

Tham khảo

Liên kết ngoài
ANTLR
ANTLRWorks .
ANTLR Studio
Ngôn ngữ lập trình Mantra .
Các tài liệu đầy đủ về ANTLR (ở Đại học Birmingham)

Các trình biên dịch và thông dịch miễn phí
Bộ phân tích cú pháp
Trình biên dịch và thông dịch miễn phí


title: Orthochromis luichensis

text:
Orthochromis luichensis là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.

Nguồn
 Hanssens, M. & Snoeks, J. 2006. Orthochromis luichensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Tanzania
Orthochromis


title: Thủ dâm hậu môn

text:
Thủ dâm hậu môn là kích thích hậu môn và trực tràng bằng tay nhằm tạo ra khoái cảm. Ở người, phương pháp thường thấy là kích thích lỗ hậu môn bằng tay và đưa một hay nhiều vật như ngón tay, nắm tay, vật hình dương vật hoặc đồ chơi tình dục như anal bead, butt plug, dương vật giả, bộ rung hoặc dụng cụ mát-xa tuyến tiền liệt.

Phương pháp
Khoái cảm có thể bắt nguồn từ thủ dâm hậu môn do các đầu dây thần kinh ở vùng hậu môn và trực tràng.
Ở nam giới, chức năng cực khoái thông qua cơ quan sinh dục phụ thuộc một phần vào hoạt động lành mạnh của các cơ trơn xung quanh tuyến tiền liệt và cơ sàn chậu. Thủ dâm hậu môn có thể đặc biệt gây thích thú với những người có tuyến tiền liệt hoạt động vì nó thường kích thích khu vực này, nơi cũng chứa các đầu dây thần kinh nhạy cảm. Một số đàn ông nhận thấy chất lượng cực khoái của họ được tăng cường đáng kể bằng cách sử dụng phích cắm mông hoặc vật dụng khác được đưa vào trong khi hoạt động tình dục. Đó là điển hình cho một người đàn ông không đạt được cực khoái như một đối tác tiếp nhận chỉ từ quan hệ tình dục qua đường hậu môn.

Một số phụ nữ cũng có thực hành thủ dâm hậu môn. Alfred Kinsey trong "Hành vi tình dục ở nữ giới" đã ghi lại rằng "Vẫn còn [là] các kỹ thuật thủ dâm khác thường được sử dụng thường xuyên hoặc đôi khi được sử dụng bởi khoảng 11% phụ nữ trong tổng số mẫu... Các loại vật đưa vào hậu môn đều đã được sử dụng."

Vì lý do vệ sinh, đồ vật dùng để thụt rửa hậu môn, có thể được thực hiện trước khi thủ dâm hậu môn nếu muốn, kích thích tình dục bằng đồ dùng thụt rửa được gọi là klismaphilia.

Các vật thường được đưa vào hậu môn bao gồm phích cắm hậu môn, hạt hậu môn, dương vật giả, máy rung và ngón tay.

An toàn
Đưa vật lạ vào hậu môn không phải là không có nguy hiểm. Khu vực này rất mỏng manh, thành ruột không cảm thấy đau và đối với các vật bị đẩy quá xa, phẫu thuật có thể cần thiết để loại bỏ (ngay cả khi không có tổn thương). Phương pháp thủ dâm hậu môn không an toàn sẽ gây hại và tạo ra nguy hiểm tiềm năng cần đến phòng cấp cứu bệnh viện. Tuy nhiên, thủ dâm hậu môn có thể được thực hiện một cách an toàn hơn bằng cách đảm bảo ruột già được làm trống trước khi bắt đầu, hậu môn và trực tràng được bôi trơn đầy đủ và thư giãn trong suốt thời gian thủ dâm, và vật được chèn không có kích thước quá lớn.

Các vật đưa vào

Một số vật kích thích hậu môn có chủ ý tạo gân hoặc có dạng sóng để tăng khoái cảm và mô phỏng giao hợp. Kích thích trực tràng bằng một vật nhọn hoặc ngón tay (với mục đích kích thích y tế nhu động ruột hoặc các lý do khác) có thể dẫn đến rách thành trực tràng, đặc biệt là nếu móng tay không được cắt sát. Rau củ quả có các cạnh gồ ghề và hầu hết có vi sinh vật trên bề mặt, và do đó có thể dẫn đến nhiễm trùng nếu không được khử trùng trước khi sử dụng.

Rủi ro liên quan đến chảy máu
Chấn thương nhỏ gây chảy máu trực tràng gây ra rủi ro có thể đo lường được, và thường cần điều trị. Chấn thương có thể được ngăn chặn bằng cách chấm dứt kích thích hậu môn ở bất kỳ dấu hiệu chấn thương, chảy máu hoặc đau. Mặc dù chảy máu nhỏ có thể tự dừng lại, nhưng những người bị thương nặng, vấn đề đông máu hoặc các yếu tố y tế khác có thể phải đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng và cần được chăm sóc y tế.

Chảy máu kéo dài hoặc nặng có thể chỉ ra một tình huống đe dọa tính mạng, vì thành ruột có thể bị tổn thương, dẫn đến tổn thương bên trong khoang phúc mạc và viêm phúc mạc, có thể gây tử vong. Cẩn thận sử dụng dụng cụ không có cạnh sắc hoặc bề mặt gồ ghề sẽ có nguy cơ gây hại thấp hơn đối với thành ruột non.

Việc điều trị cho chảy máu kéo dài hoặc nặng sẽ cần đến phòng cấp cứu để soi đại tràng sigma và cauterization để tránh mất máu thêm. Ngoài khối lượng máu bị mất vào trực tràng, các dấu hiệu dễ nhận thấy khác là cần can thiệp y tế khẩn cấp do mất máu là nhịp tim tăng cao, cảm giác yếu hoặc ngất và mất khoái cảm từ thủ dâm.

Tham khảo

Thủ dâm
Khiêu dâm hậu môn


title: 12 tháng 2

text:
Ngày 12 tháng 2 là ngày thứ 43 trong lịch Gregory. Còn 322 ngày trong năm (323 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện
515 - Bắc Ngụy Tuyên Vũ Đế đột tử, Thái tử Nguyên Hủ mới 5 tuổi kế vị hoàng đế Bắc Ngụy, Hồ thái hậu phụ chính, tức ngày Đinh Tị (13) tháng 1 năm Ất Mùi.
881 – Giáo hoàng Gioan VIII tôn Quốc vương Ý Charles Béo là Hoàng đế La Mã Thần thánh.
1502 – Vasco da Gama khởi hành từ Lisbon, Bồ Đào Nha, trong chuyến đi thứ hai của ông tới Ấn Độ.
1541 – Chinh tướng người Tây Ban Nha Pedro de Valdivia thành lập khu định cư Santiago de Nueva Extremadura, tiền thân của thủ đô Santiago, Chile.
1554 – Một năm sau khi tuyên bố vương vị Anh trong chín ngày, Jane Grey bị xử trảm vì tội mưu phản.
1733 – Một người Anh tên là James Oglethorpe thành lập Georgia, thuộc địa thứ 13 trong Mười ba thuộc địa, và thành phố đầu tiên của thuộc địa tại Savannah.
1832 – Ecuador sáp nhập quần đảo Galápagos tại Thái Bình Dương, đặt tên quần đảo là "Quần đảo Ecuador".
1895 – Chiến tranh Trung-Nhật thứ nhất: Trận Uy Hải Vệ kết thúc.
1912 – Long Dụ hoàng thái hậu lâm triều xưng chế, lấy danh nghĩa Thái hậu ban bố "Thoái vị chiếu thư", Phổ Nghi thoái vị, kết thúc 268 năm triều Thanh thống trị Trung Nguyên, tức ngày Mậu Ngọ (25) tháng 12 năm Tân Hợi.
1947 – Hãng xa xỉ phẩm Christian Dior S.A. của Pháp cho ra mắt bộ sưu tập thời trang đầu tiên của mình cho mùa Xuân/Hè 1947.
1958 – Mao Trạch Đông ký sắc lệnh tiêu diệt hoàn toàn chim sẻ trong Đại Nhảy Vọt
1968 – Thảm sát Phong Nhất và Phong Nhị: các đơn vị quân đội Hàn Quốc đã thảm sát hàng loạt dân thường không có vũ khí, trong đó phần lớn là phụ nữ và trẻ em.
1974 – Tác giả Aleksandr Solzhenitsyn bị bắt giữ và sau đó bị trục xuất khỏi Liên Xô vì viết Quần đảo Gulag nói về hệ thống trại lao động cưỡng bức của nước này.
1993 – James Patrick Bulger bị sát hại tại Kirkby, Merseyside, Anh.
2002 – Phiên tòa xét xử cựu Tổng thống Nam Tư Slobodan Milošević bắt đầu tại Tòa án Hình sự Quốc tế về Nam Tư cũ của Liên Hợp Quốc tại La Hay, Hà Lan.
2009 – Chuyến bay 3407 của Continental Airlines đâm vào một tòa nhà tại New York, khiến toàn bộ người trên khoang thiệt mạng.
2016 – Giáo hoàng Phanxicô và Thượng phụ Kirill ký một tuyên bố chung trong cuộc họp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo của Giáo hội Công giáo Rôma và Giáo hội Chính thống giáo Nga kể từ Ly giáo Đông–Tây.
2019 – Cộng hòa Macedonia đổi tên thành Cộng hòa Bắc Macedonia theo điều khoản trong Hiệp định Prespa, giả quyết tranh chấp đặt tên Macedonia với Hy Lạp.

Sinh
 712 –  Đỗ Phủ, nhà thơ lớn thời Đường (m.770)
1194 – Trần Thủ Độ Tể tướng Thái sư nhà Trần (m. 1264)
 1809 – Abraham Lincoln, Tổng thống thứ 16 Hoa Kỳ (m. 1865).
 1809 – Charles Darwin, nhà sinh học Anh (m. 1882).
1833 – Nguyễn Phúc Miên Uyển, tước phong Quảng Hóa Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (m. 1893)
1835 – Nguyễn Phúc Hồng Phi, tước phong Vĩnh Quốc công, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn (m. 1863)
 1869 – Kiến Phúc, vua nhà Nguyễn (m. 1884).
 1876 – Thổ-đan Gia-mục-thố, Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 (m. 1933).
 1898 – Tống Mỹ Linh, phu nhân Tưởng Giới Thạch, một trong 3 chị em họ Tống (m. 2003).
 1900 – Vasily Ivanovich Chuikov, tướng Hồng Quân Liên Xô (m. 1982).
 1948 – Vũ Đức Sao Biển, nhạc sĩ Việt Nam.
 1963 – Borislav Mikhailov, cầu thủ bóng đá Bulgaria, chủ tịch Liên đoàn bóng đá Bulgaria.
 1969 – Hong Myung-Bo, cầu thủ bóng đá Hàn Quốc.
 1985 – Hoàng Anh Tuấn, vận động viên cử tạ Việt Nam.
 1985 – Yoshika Kato, nữ diễn viên người Nhật
 1992 – Soyou, nữ ca sĩ, diễn viên người Hàn Quốc, cựu thành viên nhóm nhạc nữ Sistar

Mất
 1804 – Immanuel Kant, nhà triết học Đức (s. 1724).
 1856 – Nikolai Ivanovich Lobachevsky, nhà toán học Nga (s. 1792).
 1895 – Đinh Nhữ Xương, chỉ huy Hạm đội Bắc Dương của Đại Thanh (s. 1836).
 1922 – Nguyễn Trọng Trì, danh sĩ Việt Nam, nhà cách mạng kháng Pháp (s. 1845).
 1935 – Auguste Escoffier, đầu bếp Pháp (s. 1846).
 1970 – Jean Renoir, đạo diễn, diễn viên, nhà văn Pháp (s. 1894).
 2003 – Duy Khánh, ca sĩ, nhạc sĩ Việt Nam Cộng Hòa (s. 1936).
 2008 – Imad Fayez Mughniyah, chỉ huy Hezbollah (s. 1962).
2019 – Gordon Banks, huyền thoại bóng đá người Anh

Những ngày lễ và kỷ niệm
 Ngày Quốc tế chống sử dụng Binh sĩ Trẻ em

Tham khảo

Tháng hai
Ngày trong năm


title: Datana integerrima

text:
Datana integerrima (tên tiếng Anh: Walnut Caterpillar Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Bắc Mỹ, from Ontario, through hầu hết các bang miền đông phía tây đến Minnesota và phía nam đến miền bắc México.

Sải cánh dài 35–50 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn các loài cây mại châu, pecan, Carya và Juglans.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide
Images
Species info

I


title: Hoa hậu biển

text:
Hoa hậu biển là một phần thi rất quan trọng trong các cuộc thi sắc đẹp, hoa hậu. Phần thi nhằm đánh giá vẻ đẹp hình thể của các thí sinh dự thi thông qua các chỉ số chiều cao, dáng vóc, số đo 3 vòng, sự cân đối hình thể, sự hài hòa đường nét...Ngoài ra, điệu đi, dáng đứng, sự kết hợp hình thể với nụ cười, khuôn mặt, phong cách biểu diễn...của từng thí sinh cũng được Ban giám khảo chấm điểm tỉ mỉ.

Phần thi Hoa hậu Biển thường có sự tham gia chấm điểm của các chuyên gia nhân trắc học. Sự đánh giá thí sinh cũng tuân theo những chỉ số nghiêm ngặt của nhân trắc học.

Số đo lý tưởng dưới "con mắt" nhân trắc học là chỉ số 3 vòng đạt 90-60-90 (vòng 1(ngực): số đo 90 cm, vòng 2(eo): số đo 60 cm và vòng 3(mông): số đo 90 cm).

Để đạt được sự hoàn thiện về chỉ số cơ thể, một số cuộc thi sắc đẹp như Hoa hậu hoàn vũ cho phép phẫu thuật thẩm mỹ ở mức độ vừa phải, trong khi một số cuộc thi như Hoa hậu thế giới yêu cầu vẻ đẹp tự nhiên, không qua chỉnh sửa, thẩm mỹ. Để đạt được thành tích cao trong các cuộc thi sắc đẹp quốc tế, các thí sinh cần hiểu rõ yêu cầu của từng cuộc thi để có sự tận dụng tốt nhất những quyền lợi mà từng cuộc thi cho phép.

Ngoài số đo 3 vòng thì sự cân đối, hài hòa về hình thể cũng là một yếu tố giúp thí sinh có vẻ đẹp ngoại hình hoàn hảo. Sự cân đối, hài hòa về hình thể ngoài vóc dáng, chỉ số 3 vòng còn đòi hỏi sự đóng góp quan trọng của yếu tố cân nặng, chiều cao.

Để đạt được cân nặng hài hòa, thí sinh người đẹp cần có chế độ ăn uống, tập luyện khoa học. Tại các quốc gia có nền "đào tạo hoa hậu" chuyên nghiệp như Venezuela, Ấn Độ, Nhật Bản, Philippines... các ứng viên dự thi hoa hậu thường phải tuân thủ chế độ kiểm soát ăn uống và tập luyện nghiêm ngặt để đảm bảo giữ vóc dáng, số đo không bị lệch chuẩn.

Theo "lời khuyên" của các chuyên gia nhân trắc học, chiều cao tối thiểu mà thí sinh dự thi các cuộc thi sắc đẹp quốc tế cần đạt được để đạt được sự hài hòa về hình thể nhằm hi vọng một kết quả khả quan là 173 cm (5 ft 8). Trên thực tế, những người đẹp được lựa chọn cho các ngôi vị cao nhất (hoa hậu, á hậu) của các cuộc thi quốc tế đã cho thấy lời khuyên này hoàn toàn có cơ sở.

Phần thi Hoa hậu Biển thường được diễn ra tại các địa điểm gắn liền với nước như hồ bơi, bãi biển và lần cuối cùng thí sinh sẽ trình diễn trên sân khấu trong trang phục áo tắm (bi-ki-ni). Ban giám khảo sẽ chọn ra top và cuối cùng là thí sinh có hình thể đẹp và khỏe khoắn nhất sẽ giành danh hiệu Hoa hậu biển.

Thí sinh đoạt danh hiệu Hoa hậu Biển trong các cuộc thi hoa hậu thông thường nghiễm nhiên được đặc cách lọt vào bán kết cuộc thi.

Tham khảo

Hoa hậu
Biển


title: Saint-Georges-des-Gardes

text:
Saint-Georges-des-Gardes là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 171 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgeorgesdesgardes


title: Astronidium saulae

text:
Astronidium saulae là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Astronidium saulae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
saulae


title: Oecetis avara

text:
Oecetis avara là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=06|4=25}}

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Oecetis


title: Tamale, Ghana

text:
Tamale là một thành phố Ghana, thuộc vùng Bắc Ghana. Dân số ước tính năm 2007 là 390.730 người, là thành phố lớn thứ 3uqoosc gia này, sau thủ đô Accra và Kumasi.  Thành phố có cự ly 600 km về phía bắc Accra.  Dân cư chủ yếu là người Dagomba nói tiếng Dagbani và theo đạo Hồi, trong thành phố có nhiều nhà thờ Hồi giáo.

Khí hậu
Tamale có khí hậu xavan.

Đô thị kết nghĩa
Tamale kết nghĩa với:

  Louisville, Kentucky, Hoa Kỳ
  Fada N'gourma, Burkina Faso
  Niamey, Niger

Người nổi tiếng

 Mubarak Wakaso (sinh 1990) – cầu thủ bóng đá
 Haruna Iddrisu (sinh 1970) – chính trị gia
 Abdul Majeed Waris (sinh 1991) – cầu thủ bóng đá

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu dân cư ở vùng Bắc (Ghana)
Thủ phủ vùng Ghana
Dagbon


title: Polyplectropus nangajna

text:
Polyplectropus nangajna là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Hàng không năm 1934

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1934:

Các sự kiện

Tháng 1
 Phi công Xô Viết là Fedossenko, Wassenko và Usyskin đã đưa chiếc khí cầu Ossoaviachim I lên đến tầng bình lưu, ở độ cao 22.000 m (72.160 ft).
 10 tháng 1-11 - Một chuyến bay của 6 chiếc thuyền bay của hải quân Mỹ, những chiếc Consolidated P2Y đã lập một kỷ lục về quãng đường bay dài 2.400 dặm (3.862 km) giữa San Francisco và Trân Châu Cảng, đồng thời cũng lập luôn một kỷ lục mới về thời gian bay là 24 giờ 35 phút.

Tháng 2
 3 tháng 2 - Lufthansa bắt đầu các chuyến bay vận chuyển bưu phẩm xuyên qua Đại Tây Dương, giữa Berlin và Rio de Janeiro.
 7 tháng 2 - Chuyến bay mang bưu phẩm đầu tiên giữa Úc và New Zealand, được thực hiện bởi Charles Ulm trên một chiếc Avro Ten, trong 14 giờ 10 phút.
 19 tháng 2 - Quân đoàn Không quân Quân đội Hoa Kỳ bắt đầu vận chuyển bưu phẩm trong nước Mỹ, sau khi chính phủ kết thúc hợp động vận chuyển với hãng hàng không, do không quản lý được các điều khoản trong hợp đồng vận chuyển.

Tháng 4
 11 tháng 4 - Renato Donati lập một kỷ lục mới về độ cao, đạt 14.433 m (47.352 ft) trên một chiếc Caproni Ca 113.

Tháng 5
 8 tháng 5-23 - Jean Batten lập một kỷ lục về thời gian bay do phụ nữ thực hiện giữa Anh và Úc. Cô bay trên một chiếc de Havilland DH.60 và thực hiện chuyến bay mất 14 ngày 22 giờ.
 29 tháng 5 - Highland Airways thực hiện các chuyến bay vận chuyển thư tín trong nước Anh, giữa Inverness và Kirkwall.

Tháng 6
 4 tháng 6 - Hải quân Mỹ trang bị vũ khí cho chiếc tàu sân bay đầu tiên được sản xuất theo mục đích, chiếc USS Ranger.
26 tháng 6 - Chuyến bay đầu tiên của Focke-Wulf Fw 61, bài kiểm tra đầu tiên của trực thăng.
 29 tháng 6-30 - Benjamin và Joseph Adamowicz, những phi công nghiệp dư, bay qua Đại Tây Dương.

Tháng 7
 15 tháng 7 - Hãng hàng không Varney Speed Lines (sau này trở thành Continental Airlines) thực hiện các chuyến bay vận chuyển hành khách đầu tiên.
 19 tháng 7 - Chiếc máy bay ký sinh F9C Sparrowhawk được phóng thành công từ khí cầu USS Macon, thực hiện trinh sát tàu tuần dương USS Houston và trở lại khí cầu Macon.
 19 tháng 7-20 tháng 8 - Henry Arnold dẫn đầu 10 chiếc máy bay ném bom Martin B-10, bay một quãng đường dài 8.000 dặm (12.875 km).

Tháng 8
 8 tháng 8-9 - James Ayling và Leonard Reid thực hiện chuyến bay không dừng đầu tiên từ Canada đến Anh, trên một chiếc de Havilland DH84, mất 30 giờ 50 phút.
 28 tháng 8 - 16 tháng 9 - Cuộc thi du lịch quốc tế bằng máy bay lần thứ 4, có tên gọi Challenge 1934 diễn ra ở Warszawa, người chiến thắng là các thành viên do Jerzy Bajan đứng đầu trên chiếc RWD-9.

Tháng 9
 7 tháng 9 - 16 - Cuộc thi Challenge 1934 kéo dài 9.537 km qua châu Âu và Bắc Phi.
 22 tháng 9 - Sir Alan Cobham cố gắng bay không dừng trên một chiếc Airspeed Courier từ Anh đến Ấn Độ, nhưng thất bại.

Tháng 10
 20 tháng 10-3 tháng 11 - Sir Charles Kingsford Smith thực hiện chuyến bay đầu tiên về phía Đông xuyên qua Thái Bình Dương, từ Brisbane, Úc đến San Francisco, California, trên chiếc Lady Southern Cross.
 20 tháng 10-5 tháng 11 - MacRobertson Air Race (Cuộc đua hàng không MacRobertson) khởi hành từ Anh đến Melbourne, Úc để đánh dấu 100 năm ngày thành lập bang Victoria. Số tiền thưởng trị giá 75.000 bảng đã được trao cho Charles Scott và Tom Black bay trên chiếc de Havilland DH88 Comet Grosvenor House.
 23 tháng 10 - Francesco Agello phá vỡ kỷ lục vận tốc năm 1933 bằng kỷ lục mới là 709 km/h (440 mph). Lần này anh ta vẫn bay trên chiếc Macchi M.C.72.

Tháng 12
 8 tháng 12 - Imperial Airways mở rộng dịch vụ vận chuyển thư tín đến Úc.

Chuyến bay đầu tiên

Tháng 1
 14 tháng 1 - De Havilland DH.86

Tháng 2
 Supermarine Type 224

Tháng 3
 30 tháng 3 - Sikorsky S-42

Tháng 4
 Mitsubishi G3M (hay mẫu thử nghiệm Ka-9)
 17 tháng 4 - De Havilland Dragon Rapide
 17 tháng 4 - Fairey Swordfish mẫu thử nghiệm K 4190

Tháng 5
 9 tháng 5 - De Havilland Hornet Moth
 11 tháng 5 - Douglas DC-2

Tháng 6
 26 tháng 6 - Airspeed Envoy

Tháng 7
 27 tháng 7 - Supermarine Stranraer

Tháng 8
 PZL.23 Karas
 14 tháng 8 - Dewoitine D.510

Tháng 9
 7 tháng 9 - Hawker Hardy
 8 tháng 9 - De Havilland DH.88
 12 tháng 9 - Gloster Gladiator
 12 tháng 9 - Hawker Hind

Tháng 10
 7 tháng 10 - Tupolev SB

Tháng 11
 23 tháng 11 - Bloch MB.210

Bắt đầu hoạt động

Tháng 5
 18 tháng 5 - Douglas DC-2 trong hãng hàng không Transcontinental and Western Air

Ngày tháng không rõ - PZL P.11a trong Không quân Ba Lan và PZL P.11b trong Không quân Romania

Tham khảo

Hàng không năm 1934


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 – Khu vực châu Âu (Bảng 7)

text:
Bài viết sau đây là tóm tắt của các trận đấu trong khuôn khổ bảng 7, vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010 khu vực châu Âu. Bảng đấu gồm sự góp mặt các đội Pháp, Serbia, Romania, Áo, Litva và Quần đảo Faroe.

Kết thúc vòng đấu, đội đầu bảng Serbia giành vé trực tiếp tới Nam Phi. Đội nhì bảng Pháp đi đấu vòng play-off.

Kết quả
Lịch thi đấu được quyết định tại buổi họp giữa các đội được tổ chức tại Viên, Áo vào ngày 8 tháng 12 năm 2007. Các trận đấu dự định diễn ra vào tháng 8 năm 2009 được đẩy lên sớm một tuần, chuyển từ ngày 19 tháng 8 tới ngày 12 tháng 8 năm 2009, được thông qua trong phiên họp của Ủy ban Điều hành của FIFA diễn ra vào ngày 27 tháng 5 năm 2008.

Cầu thủ ghi bàn

1 bàn

René Aufhauser
Andreas Ivanschitz
Stefan Maierhofer
Franz Schiemer
Martin Stranzl
Roman Wallner

Egil á Bø
Arnbjørn Hansen
Bogi Løkin
Andreas Lava Olsen
Suni Olsen

William Gallas
Sidney Govou
Yoann Gourcuff

Saulius Mikoliūnas

Iulian Apostol
Răzvan Cociş
Dorin Goian
Ionuţ Mazilu
Florentin Petre
Dorel Stoica
Cristian Tănase

Zdravko Kuzmanović
Ivan Obradović
Marko Pantelić
Neven Subotić
Zoran Tošić
Phản lưới nhà
 Jón Rói Jacobsen (trong trận gặp )
 Julien Escudé (trong trận gặp )
 Dorel Stoica (trong trận gặp )
|}

Lượng khán giả

Chú thích

Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010


title: Caecilia volcani

text:
Caecilia volcani là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Đây là loài đặc hữu của Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C., Fuenmayor, Q. & Wilkinson, M. 2004. Caecilia volcani. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Caecilia
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN


title: Nechesia

text:
Nechesia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Aventiini


title: Paragomphus magnus

text:
Paragomphus magnus là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Loài này có ở Kenya, Mozambique, Tanzania, và Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Paragomphus magnus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Paragomphus


title: Nattō

text:
là một món ăn truyền thống của Nhật Bản làm từ hạt đậu tương lên men.

Đặc điểm
Nattō có màu nâu, mùi khó ngửi, vị bùi và ngăm, có nhiều chất dịch rất nhớt và dính.

Nguồn gốc
Nattō có thể bắt nguồn từ vùng chân dãy núi Himalaya tại Vân Nam lan tỏa ra bên ngoài.

Nattō được truyền đến Nhật Bản lúc nào, hiện chưa thể xác minh. Một thuyết chiếm ưu thế nói rằng tướng Minamoto Yoshiie trong trận chiến vào những năm 1083 ở miền Đông Bắc đã phát hiện ra Nattou. Một ngày nọ thì doanh trại của Yoshiie bất ngờ bị quân địch tập kích trong khi binh sĩ đang nấu đậu nành làm thức ăn cho ngựa. Trong cơn hỗn loạn thì người ta đã vội vàng cho đậu nành đang nấu dở vào những cái túi rơm và không mở trong suốt mấy ngày liền. Khi mở ra thì đậu đã lên men và sinh mùi kỳ lạ. Một người lính ăn thử thấy rất ngon mới trình lên tướng Yoshiie và vị tướng cũng bị cái mùi vị kỳ lạ kia quyến rũ.

Một nguồn khác nói Nattou được làm trong thời Edo (1603~1867) và cách chế biến được thay đổi nhiều trong thời Taisho (1912~1926) khi những nhà nghiên cứu tìm được cách chiết xuất vi khuẩn Nattou kinase mà không cần đến rơm. Phát hiện này đã đơn giản hóa quá trình sản xuất Nattou và đạt hiệu quả cao hơn và ngành sản xuẩt món ăn này đã thay đổi nhiều từ đó. Hiện nay, nó được nhiều người Nhật ưa thích, nhất là vùng Kantō,vùng Tohoku và Hokkaidō.

Ở Hàn Quốc cũng có một loại đậu nành lên men tương tự natto của Nhật với tên gọi là cheonggukjang (청국장).

Dinh dưỡng
Natto được các nhà khoa học kết luận là chứa nhiều thành phần dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe đã được các nghiên cứu y học khẳng định. Đó là các amino acid, enzym Nattokinase, vitamin K2, chất Pyrazine tạo nên mùi đặc trưng của Natto. Cùng với nước tương miso, nattō là một trong những nguồn protein quan trọng ở Nhật Bản thời phong kiến khi mà người ta không ăn thịt các loài thú và chim.

Cách sử dụng
Nattō được ăn như thức ăn kèm với cơm, hoặc nấu thành soup, hoặc làm nhân sushi cuộn, thậm chí làm cả spagetti và soba. Còn có loại nattō sấy khô đóng bao để ăn như một món thức ăn nhẹ (snack).

Cách làm
Người ta chọn các hạt đậu tương nhỏ, ngâm nước trong vòng một ngày cho mềm ra, đem luộc thật chín, rồi làm cho lên men. Cách làm cổ truyền là gói đậu tương đã xử lý như trên vào các túm rơm để lợi dụng trực khuẩn Bacillus subtilis làm lên men đậu tương. Ngày nay, người ta sử dụng một thứ men gọi là kosōkin để bắt đầu quá trình lên men khoảng 24 giờ trong môi trường nhiệt độ chừng 40 °C. Quá trình lên men này sẽ phân tách các protein trong hạt đậu tương thành amino acid chuỗi ngắn, một chất bổ dễ hấp thụ.

Tham khảo

Món ăn Nhật Bản
Thực phẩm lên men
Đậu tương
Ẩm thực Nhật Bản


title: Kính thiên văn SKA

text:
Kính thiên văn SKA (Square Kilometre Array) là dự án kính thiên văn mặt đất xây dựng từ hàng nghìn ăngten nằm rải rác trên diện tích 1.2 km², là hệ thống kính viễn vọng sóng vô tuyến khổng lồ thế hệ mới.

Hình ảnh
Minh họa của họa sĩ

Mục tiêu
Khảo sát vũ trụ buổi sơ khai
Thử nghiệm lý thuyết về trọng lực của Einstein
Tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất
Tìm các bằng chứng về vật chất tối và năng lượng tối

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "Australia may host Square Kilometre Array" , Cosmos magazine, tháng 9 năm 2006

Sinh học vũ trụ
Kính viễn vọng vô tuyến
Khoa học và công nghệ New Zealand


title: Julang-2

text:
Julang-2 (JL-2, đọc theo âm Hán Việt là Cự Lang-2), theo phân loại của phương Tây là kiểu CSS-NX-4, là tên lửa đạn đạo được phóng từ tàu ngầm.

Lịch sử chế tạo

Được phát triển từ kiểu tên lửa Julang-1 (JL-1, hay còn gọi là CSS-N-3) do Học viện số 4 CASIC (đơn vị đóng tại vùng C22-Baoji-Shaanxi) nghiên cứu, thiết kế, phát triển và sản xuất; được phóng thử thành công lần đầu năm 1990. Được triển khai sử dụng đầu năm 2009, dự kiến đến hết năm 2010 sẽ triển khai xong cho các tàu ngầm nguyên tử hạt nhân kiểu K094/Jin (lớp Tần). Mỗi tàu có thể mang 12 tên lửa loại này.

Sơ bộ các đặc điểm kỹ thuật

Tầng đẩy

Gồm 3 tầng động cơ đẩy sử dụng nhiên liệu rắn.

Hình thể

- Hình trụ tròn, đầu thu hình cupon (khác với Julang-1 có đầu thu hình tầng tháp)

- Dài: 13 m (tầng đẩy 10 m, đầu nổ 3m)

- Đường kính (đoạn lớn nhất): 2 m

- Tầm tác xạ có hiệu quả nhất: 7.000 km

- Tầm tác xạ tối đa: đến 8.000 km (gấp 3 lần loại Julang-1)

Có thể từ bờ biển Trung Quốc phóng đến Alska, Guam, Hawai (Mỹ) và khu vực Sibiria của Nga

Phương thức tác xạ và điều khiển

Hành trình trên quỹ đạo

- Khởi động từ buồng phóng trên tàu ngầm bằng thuốc nổ thường. Khi đến trên mặt nước, khởi động tầng đẩy thứ nhất. Khi đến tầng bình lưu, khởi động tàng đẩy thứ hai. Khi ra ngoài tầng bình lưu, khởi động tầng đẩy thứ ba.

- Trang bị hệ thống điều khiển đa phương tiện gồm các chức năng:

+ Tự tìm mục tiêu bằng hình ảnh

+ Điều khiển quỹ đạo bay bằng hệ thống quán tính

+ Điều khiển cưỡng bức quỹ đạo bay bằng lệnh từ mặt đất.

+ Tự định vị thông qua hệ thống định vị vệ tinh quân sự.

+ Tự hủy trên quỹ đạo khi sai số mục tiêu đến 20 độ hoặc cưỡng bức tự hủy từ mặt đất.

+ Tự phá hủy mạch khởi động đầu nổ hạt nhân hoặc cưỡng bức đóng mạch khi chệch mục tiêu hoặc tàu ngầm mang tên mửa bị đánh đắm.

Số lượng đầu đạn mang theo

- Theo CIA: 01 đầu nổ thường 1.000 kg hoặc 01 đầu nổ hạt nhân 25 KT.

- Theo Tạp chí quốc phòng Jane (Mỹ): 3 đến 4 đầu nổ hạt nhân từ 25 KT đến 1.000 KT

Thử nghiệm
Việc phóng thử nghiệm tên lửa JL-2 được giữ bí mật nên ít biết được các cuộc phóng thử này có thành công hay công. Có nguồn tin nói một số đã thành công còn số khác thì tất cả đều thất bại và một trong số các thất bại được biết đến đó suýt làm chìm tàu ngầm phóng thử khi nó rơi ngược trở xuống làm tàu hỏng nặng đầu năm 2012 có một tin là tên lửa được phóng thành công dù không được xác thực, nên đôi khi nó được so sánh là các thất bại của tên lửa RSM-56 Bulava chỉ là việc nhỏ nếu so với JL-2.

Chú thính


title: Châu Tấn (diễn viên)

text:
Châu Tấn (, tiếng Anh: Zhou Xun, sinh 18 tháng 10 năm 1974) là nữ diễn viên, ca sĩ người Trung Quốc. Cô là một trong Tứ Đại Hoa Đán của Trung Quốc vào đầu thập niên 2000, cùng với Chương Tử Di, Từ Tịnh Lôi và Triệu Vy.

Cô được mệnh danh là "Tam Kim Ảnh Hậu" sau khi trở thành diễn viên điện ảnh Trung Quốc đầu tiên trong lịch sử đạt giải Ảnh Hậu (Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất) tại cả 3 giải thưởng danh giá nhất nền điện ảnh Hoa ngữ đó là: Giải Kim Mã (Đài Loan), Giải Kim Kê (Trung Quốc), Giải Kim Tượng (Hồng Kông) thông qua 2 vai chính trong 2 bộ phim là "Nếu Như Yêu" và "Suy đoán của Lý Mễ".

Cô tạo được dấu ấn ở thị trường điện ảnh quốc tế thông qua vai diễn trong phim Sông Tô Châu, bộ phim giúp cô đạt giải "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" tại Liên hoan Phim Paris lần thứ 15 và bộ phim Balzac và Cô bé thợ may Trung Hoa - bộ phim được đề cử Giải Quả cầu vàng cho Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất. Bộ phim điện ảnh Hollywood lần đầu tiên mà Châu Tấn đóng là "Cloud Atlas" đã gây ấn tượng tốt khi cô phải hóa thân thành 3 nhân vật khác nhau trong cùng một bộ phim.

Bên cạnh Điện ảnh, Châu Tấn còn rất thành công ở mảng phim Truyền hình với các tác phẩm nổi tiếng gắn với tên tuổi của mình như "Đại Minh Cung Từ", "Khúc Nhạc Tháng Tư", "Như sương như mưa lại như gió", "Mùa Quýt Chín", "Anh hùng xạ điêu", "Cao Lương Đỏ" và "Hậu cung Như Ý truyện". Châu Tấn còn sở hữu giải thưởng "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" (Thị Hậu) "Tam Đại Truyền hình" của Trung Quốc là Bạch Ngọc Lan.

Ngoài thành công ở lĩnh vực điện ảnh, cô còn được biết đến như là một biểu tượng thời trang tại Trung Quốc. Năm 2006, cô được chọn trở thành đại diện toàn cầu của thương hiệu thời trang cao cấp của Miu Miu (một thương hiệu thuộc Tập đoàn thời trang Prada) cùng với đàn em Đổng Khiết. Năm 2011, cô được giám đốc sáng tạo của Chanel khi ấy là Karl Lagerfeld đích thân bổ nhiệm trở thành "Đại sứ hình tượng thương hiệu" của thương hiệu thời trang cao cấp Chanel tại khu vực Trung Quốc, đây cũng là thương hiệu thời trang đồng hành cùng cô từ trước đến nay ở mọi sự kiện lớn nhỏ. Cô cũng đang nắm giữ kỉ lục về số lần lên trang bìa của 5 tạp chí thời trang phái nữ hàng đầu (Ngũ Đại Nữ San) tại Trung Quốc là Vogue, Elle, Harper's Bazaar, Marie Claire và Cosmopolitan.

Đời tư
Châu Tấn kết hôn với nam diễn viên người Mỹ gốc Hoa là Archie Kao (Cao Thánh Viễn) (anh từng đóng series Power Rangers Lost Galaxy năm 1999) vào ngày 16 tháng 7 năm 2014 tổ chức ngay trong đêm nhạc từ thiện của cô ở Hàng Châu, Trung Quốc. Năm 2020, xác nhận ly hôn chính thức vì không tìm được tiếng nói chung trong chuyện tình cảm và con cái sau này.

Danh sách phim

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Phim ngắn

Giải thưởng
1998
Giải thưởng Kim Ưng cho "Nữ diễn viên trẻ triển vọng nhất" trong phim Ảo vọng và quyền lực
"Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" LH phim Paris lần thứ 15 trong phim Sông Tô Châu

2001
"Nữ diễn viên có triển vọng nhất" tại France Art Group
"Nữ ca sĩ nổi bật nhất" tại Sprite - My Choice of Chinese Original Music Pop Charts
"Nữ diễn viên được yêu thích nhất" tại lễ trao giải thưởng mừng năm mới của truyền hình Trung Quốc

2002
Giải Bách Hoa lần thứ 11 cho "Nữ diễn viên chính xuất sắc" trong phim Người đẹp rỗng tuếch
"Giải thưởng đặc biệt" tại Chinese Music Charts
"Ca sĩ triển vọng nhất của năm" với 2 single Odyssey for Love và Watching the Sea, tại Lễ trao giải CCTV-MTV Grand
"Diễn viên được yêu thích nhất" của THTW Trung Quốc cho vai Hoàng Dung trong phim Anh hùng xạ điêu
Giải thưởng 10 nghệ sĩ yêu thích nhất cho vai Tú Hòa trong phim Mùa Quýt Chín

2003
"Diễn viên được yêu thích nhất" tại liên hoan phim sinh viên lần thứ 10
"Ca sĩ mới xuất sắc nhất" tại China Music Charts-The First season
"Ca sĩ mới nổi bật nhất" tai the Global Chinese Pop Chart Awards

2004
" Ca sĩ mới được yêu thích nhất" tại Giải thưởng âm nhạc tiếng Hoa lần thứ 10"
đoạt 2 giải trong giải thưởng Phong cách Trung Quốc
Nữ nghệ sĩ Trung Quốc có phong cách duyên dáng nhất
Nữ diễn viên có phong cách nhất trên màn bạc

2005
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất" - Giải thưởng Hiệp Hội các đạo diễn Trung Quốc lần thứ nhất trao tặng, với vai Bảo Bối trong phim Baober in Love
"Nữ ca sĩ được yêu thích nhất" tại Trung Hoa đại lục - Giải thưởng âm nhạc MTV - CCTV Trung Quốc lần thứ 7
"Nữ ca sĩ được yêu thích nhất" tại The 4th Sprite - Chinese Original Music Pop Charts
"Nữ ca sĩ được yêu thích nhất" tại Asia Pacific Music - 2004 và 2005 yearly awards
"Nữ diễn viên có phong cách nhất" - Giải thưởng MTV super gala của Trung Quốc
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất năm" - Giải thưởng của báo điện tử giải trí Sina

2006
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất", giải thưởng của hiệp hội phê bình phim Hồng Kông lần thứ 12, vai Tôn Na trong "Nếu Như Yêu"
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất" tại Giải Kim Tượng Hồng Kông lần thứ 25, với vai Tôn Na trong "Nếu Như Yêu"
"Nữ diễn viên được yêu thích nhất" tại Liên hoan phim Sinh viên Bắc Kinh lần thứ 13, cho vai Tôn Na trong "Nếu Như Yêu"
"Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" tại Giải Kim Tử Kinh Hồng Kông lần thứ 11, cho vai Tôn Na trong "Nếu Như Yêu"
"Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" tại Giải Kim Mã Đài Loan lần thứ 43, cho vai Tôn Na trong "Nếu Như Yêu"
"Nhân vật của năm" - do tạp chí thời trang Bund bình chọn
"Nghệ sĩ triển vọng nhất" tại LHP Pusan lần thứ 11.
"Diễn viên xuất sắc nhất" - "Best actress in The 14th CineAsia film awards "
"Nghệ sĩ xuất sắc nhất khu vực châu Á Thái Bình Dương" - Lễ trao giải âm nhạc Trung Quốc 2006

2007
"Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất" tại Giải Kim Tượng Hồng Kông lần thứ 26 cho vai Thanh Nữ trong "Dạ Yến"
"Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất" tại Giải Kim Tử Kinh Hồng Kông lần thứ 12, vai Thanh Nữ trong "Dạ Yến"
"Nữ diễn viên có phong cách nhất" tại lễ trao giải hàng năm của tạp chí thời trang ELLE

2008
"Nữ diễn viên của năm" - giải thưởng tại Liên hoan sinh viên Trung Quốc lần thứ 3
"Ngôi sao nữ của năm" - giải thưởng của báo điện tử Sohu

2009
"Một trong 10 phụ nữ tiêu biểu của Trung Quốc" - Giải thưởng do Hội phụ nữ Trung Quốc phối hợp cùng Sina, Cartier... tổ chức.
"Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" tại LHP châu Á lần thứ 3 - vai "Lý Mễ" trong phim "Suy đoán của Lý Mễ"
"Nữ diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất" tại lễ trao giải Điện ảnh và Truyền hình lần thứ 2
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất" tại LHP sinh viên Bắc Kinh lần thứ 16
"Nghệ sĩ của năm" - Giải thưởng của hiệp hội các nhà sản xuất châu Á Thái Bình Dương lần thứ 3.
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất", vai "Lý Mễ" trong phim "Suy đoán của Lý Mễ" - Giải thưởng của hiệp hội phê bình phim Thượng Hải.
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất", vai "Lý Mễ" trong phim "Suy đoán của Lý Mễ" tại Giải thưởng Truyền thông Điện ảnh Hoa Ngữ lần thứ 9
"Nữ diễn viên xuất sắc nhất" tại giải Kim Kê lần thứ 27 - vai Lý Mễ trong phim "Suy đoán của Lý Mễ"
"Ngôi sao của năm", giải thưởng của CineAsia

2014

 "Nữ diễn viên xuất sắc nhất" -vai Cửu Nhi trong phim " Cao Lương Đỏ " tại giải Quốc Kịch Thịnh Điển
 "Nữ diễn viên xuất sắc nhất" -vai Cửu Nhi trong phim " Cao Lương Đỏ " tại giải Bạch Ngọc Lan-Thượng Hải

2015

 "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" - vai Cửu Nhi trong phim "Cao Lương Đỏ" tại giải Truyền hình Châu Á
 "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" - vai Cửu Nhi trong phim "Cao Lương Đỏ" tại Hoa Đỉnh
 "Nữ diễn viên xuất sắc nhất" - vai Cửu Nhi trong phim "Cao Lương Đỏ" tại LHP Điện ảnh và Truyền hình Hoàng Điếm

2017

"Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" tại LHP SCO National Film - trong phim " Bao giờ trăng sáng "
"Nữ diễn viên xuất chính xuất sắc nhất" tại LHP Sinh viên Bắc Kinh lần thứ 25 - trong phim " Bao giờ trăng sáng "

2019

 "Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" giải Nhật Báo Bắc Kinh 2018 - vai Như Ý trong phim "Hậu cung Như Ý truyện"
"Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất" Giải thưởng Học viện sáng tạo Châu Á 2019 - vai Như Ý trong phim "Hậu cung Như Ý truyện"

Tạp chí, Tuần san và các Phụ bản

Ngũ Đại Nữ San

Nhị tiểu tạp chí

Tạp chí chủ lưu

Ngũ Đại Nam San và Nam San Nhị Tuyến

Tuần San

Đặc San và Phụ Bản Ngũ Đại

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Blog cá nhân Châu Tấn
 Châu Tấn trên PAN

Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Vai nữ phụ
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Vai nữ chính
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Trung Quốc
Sinh năm 1974
Nữ ca sĩ Trung Quốc
Nữ diễn viên từ Chiết Giang
Nhà bảo vệ môi trường Trung Quốc
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Ca sĩ Trung Quốc thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Trung Quốc
Người Trung Quốc
Contralto


title: Sân bay Mykolaiv

text:
Sân bay quốc tế "Mykolaiv" (, )  là một sân bay ở Mykolaiv, Ukraina. Đây là một trong những sân bay lớn nhất Ukraina, có thể phục vụ máy bay có tải trọng 220 tấn cất hạ cánh. Nhà ga có thể phục vụ 400 khánh nội địa và 100 khách quốc tế mỗi tiếng đồng hồ.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Tavrey Airlines (Kiev-Boryspil, Instanbul-Aturk)
UTair (Moscow-Vnukovo)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Các điểm đến Mykolaiv
 NOAA/NWS current  weather observations
 ASN Lịch sử tai nạn UKON

Mykolaiv
Sân bay Ukraina


title: Pachyanthidium bicolor

text:
Pachyanthidium bicolor là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Pachyanthidium
Động vật được mô tả năm 1841


title: Perinthalmanna

text:
Perinthalmanna là một thành phố và khu đô thị của quận Malappuram thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Perinthalmanna có dân số 44.613 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Perinthalmanna có tỷ lệ 81% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 79%. Tại Perinthalmanna, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Brancucciella kolibaci

text:
Brancucciella kolibaci là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Brancucciella


title: 6390 Hirabayashi

text:
6390 Hirabayashi (1990 BG1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 1 năm 1990 bởi Endate, K., Watanabe, K. ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6390 Hirabayashi

Hirabayashi
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Nematophyta

text:
Nematophytes là một nhóm thực vật đất liền chỉ còn thấy dấu vết trong một số mẫu hóa thạch. Chi điển hình là Nematothallus, đại diện điển hình hóa cho cả nhóm, lần đầu tiên được Lang W. H miêu tả vào năm 1933. Ông cho rằng nó là dạng thực vật có tản với đặc trưng dạng ống và là thể bào tử, được che phủ bằng lớp cutin, bảo tồn các dấu vết của các tế bào phía dưới. Ông đã tìm thấy nhiều dấu tích có các đặc trưng này nhưng chúng không kết hợp đồng thời cả ba đặc trưng, điều này làm cho việc tái tạo lại các mảnh vụn thực vật như là các bộ phận của một sinh vật duy nhất mang tính phỏng đoán rất cao.

Sự thiếu vắng định nghĩa rõ ràng của nematophytes đã dẫn tới việc coi nó như là một đơn vị phân loại hình thái trong đơn vị phân loại thùng rác, với mọi loại dấu tích thực vật có dạng ống và các cutin kiểu tế bào có trong giai đoạn thuộc hay xung quanh kỷ Silur được xếp vào nhóm "Nematophytes" với ý nghĩa như là sự thể hiện cho sự không biết gì hơn là sự thể hiện có ý nghĩa khoa học nào đó.

Phân loại Linnaeus gặp vấn đề trong việc sắp xếp phần lớn các nhóm hóa thạch, do chúng có xu hướng tạo ra các nhóm thân cây đối với các đơn vị phân loại hiện đại. Vì thế mặc cho các cố gắng của Strother trong việc chính thức hóa danh pháp của Nematothalli, nhưng tôn ti trật tự của các lớp, bộ và họ tốt nhất nên nghĩ như là một nhóm thân cây đối với thực vật có phôi (thực vật hiện đại ngày nay), với tảo lục như là nhóm thân cây đối với Nematophytes. Thực vậy, do không có (hay chưa tìm thấy) các cấu trúc sinh sản hay sinh dưỡng giống như thường thấy ở thực vật có phôi ngày nay, nên việc giả định mối quan hệ này cũng chưa hẳn đã là tin cậy.

Tham khảo

 McGregor và Narbonne, 1978: "Upper Silurian trilete spores and other microfossils from the Read Bay Formation, Cornwallis Island, Canadian Arctic"

Thực vật kỷ Cambri
Thực vật kỷ Ordovic
Thực vật kỷ Silur
Thực vật kỷ Devon
Thực vật tiền sử
Hóa thạch


title: Everest

text:
Đỉnh Everest (tên khác: đỉnh Chomolungma) nằm trong khối núi Mahalangur Himal thuộc dãy Himalaya, là đỉnh núi cao nhất trên Trái Đất so với mực nước biển, tính đến thời điểm hiện tại là 8848,86 mét, nó đã giảm độ cao 2,4 cm sau trận động đất tại Nepal ngày 25/04/2015 và đã dịch chuyển 3 cm về phía tây nam. Đường biên giới giữa Nepal và Trung Quốc (Tây Tạng) chạy qua đỉnh Everest.

Độ cao chính thức hiện tại là 8.848,86 m (29.032 ft), được Trung Quốc và Nepal công nhận, được thiết lập bởi một cuộc khảo sát của Ấn Độ năm 1955 và được xác nhận bởi một cuộc khảo sát năm 1975 của Trung Quốc.

Năm 1865, Everest được Hiệp hội Địa lý Hoàng gia đặt tên tiếng Anh chính thức của nó, theo đề nghị của Andrew Waugh, Tổng giám sát viên Anh của Ấn Độ, người đã chọn tên của người tiền nhiệm của mình trong bài đăng, Ngài George Everest, bất chấp sự phản đối của Everest.

Tên gọi

Tại Nepal, nó mang tên Sagarmatha ( sagaramastakā, "trán trời"). Trong tiếng Tây Tạng, nó được gọi Chomolangma (ཇོ་མོ་ཀླུངས་མ་ jo mo klungs ma, nghĩa là "Thánh mẫu của vũ trụ"). Trong tiếng Trung Quốc, nó có tên phiên âm từ tiếng Tây Tạng là Châu Mục Lãng Mã Phong (珠穆朗瑪峰),(phiên âm:Zhūmùlǎngmǎ fēng) hoặc được dịch nghĩa là Thánh Mẫu Phong (聖母峰),(phiên âm:Shèngmǔ fēng) "đỉnh núi của Thánh mẫu".

Ngọn núi này được đặt tên tiếng Anh bởi Andrew Scott Waugh, tổng trưởng quan trắc của Ấn Độ người Anh. Với cả Nepal và Tây Tạng đóng cửa với người nước ngoài, ông viết:

Do vậy Waugh đã chọn đặt tên núi theo tên của Sir George Everest, ban đầu sử dụng cách viết Mont Everest, và sau đó là Mount Everest. Tuy nhiên, cách phát âm hiện đại của Everest – IPA:  hay là  (EV-er-est) – khác với cách phát âm họ của Sir George là  (EAVE-rest).

Tên Sagarmatha trong tiếng Nepal được đưa ra trong đầu thập niên 1960 khi nhà nước Nepal nhận ra rằng Đỉnh Everest không có tên trong tiếng Nepal. Điều này xảy ra vì ngọn núi không được biết đến và được đặt tên theo tiếng của một dân tộc thiểu số ở Nepal (vùng thung lũng Kathmandu và khu vực xung quanh). Tên trong tiếng Sherpa/Tây Tạng Chomolangma không được chấp nhận vì nó chống lại ý tưởng thống nhất Nepal.

Số liệu đo đạc

Radhanath Sikdar, một nhà toán học Ấn Độ và một nhà đo đạc từ Bengal, là người đầu tiên xác định Everest là đỉnh núi cao nhất thế giới vào năm 1852, sử dụng các tính toán lượng giác dựa trên các đo đạc bằng theodolite từ khoảng cách xa 240 km (150 dặm) về phía bên trong Ấn Độ. Trước khi được đo đạc và đặt tên, nó được đặt tên là Đỉnh XV bởi đoàn đo đạc.

Núi Everest cao khoảng , mặc dù có một số chênh lệch nhỏ trong các lần đo khác nhau. Núi K2 cao thứ nhì với độ cao 8.611 m (28.251 feet).

Điểm sâu nhất ở đại dương là hơn cả chiều cao của Everest: Vực thẳm Challenger, tọa lạc ở Vũng Mariana, sâu đến mức nếu Everest được đặt vào đó thì cần thêm trên 2 km (1,25 dặm) nước bao phủ ở phía trên.

Đỉnh Everest là đỉnh cao nhất Trái Đất nếu so với mực nước biển, còn nếu so về khoảng cách tới tâm Trái Đất thì núi lửa Chimborazo thuộc dãy Andes ở Ecuador xa hơn (6.382,3 km so với 6.384,4 km); lý do là Trái Đất không phải là một khối cầu hoàn hảo. Trái Đất có hình dáng của một khối phỏng cầu (ellipsoid tròn xoay), hơi lồi ra ở phần xích đạo.
Nếu so về phần vượt lên so với cao độ chung quanh thì nó thua núi Denali ở Alaska. Denali chỉ cao hơn mực nước biển 6.194 m, nhưng nó vượt hơn bình địa chung quanh (có độ cao so với mực nước biển dao động 300–900 m) là 5.300 đến 5.900 m, trong khi Everest chỉ vượt so với sườn phía nam là 4.200 m đến 5.200 m về phía cao nguyên Tây Tạng.
Nếu tính từ chân đến đỉnh, đỉnh Mauna Kea ở Hawaii mới là kỷ lục. Tính từ đáy biển đến đỉnh của Mauna Kea là 10.200 m (đỉnh của nó chỉ nhô trên mực nước biển 4.205 m)

Lộ trình trèo núi

Đỉnh Everest có hai đường leo lên chính, đường leo phía đông nam từ Nepal và đường leo đông bắc từ Tây Tạng, ngoài ra còn 13 đường leo ít thông dụng khác. Trong hai con đường chính, sườn núi phía đông nam dễ hơn về mặt kỹ thuật và do vậy là đường leo được sử dụng thường xuyên hơn. Đây là đường leo lên được sử dụng bởi Edmund Hillary và Tenzing Norgay vào năm 1953. Tuy nhiên quyết định chọn con đường này là do hoàn cảnh chính trị hơn là chủ ý bởi biên giới Tây Tạng đã bị đóng lại đối với người nước ngoài vào năm 1949.

Hầu hết các chuyến leo núi được thực hiện trong tháng 4 hay tháng 5 trước khi mùa mưa (monsoon) trong mùa hè. Một thay đổi trong dòng khí (jet stream) vào thời điểm này trong năm cũng làm giảm tốc độ gió trung bình trên đỉnh núi cao. Trong khi một số cố gắng xảy ra sau mùa monsoon vào tháng 9 và tháng 10, những tuyết dồn thêm vào sau mùa mưa làm việc trèo lên còn khó khăn hơn.

Dãy phía nam
Đường leo lên qua sườn núi phía đông nam bắt đầu với một con đường mòn tại Trại Nền (Base Camp) ở độ cao 5.380 m (17.600 ft) về phía nam của Everest ở Nepal. Các đoàn thám hiểm thường bay vào Lukla (2.860 m) từ Kathmandu và đi xuyên qua Namche Bazaar. Những nhà leo núi sau đó đi bộ lên Trại Nền, thường mất sáu đến tám ngày, cho phép họ có đủ thời gian để làm quen với khí hậu độ cao và ngăn chặn chứng say độ cao. Các phương tiện leo núi và đồ tiếp tế được chuyên chở bởi yak, dzopkyos và phu khuân vác (Sherpa) lên Trại Nền trên Khumbu Glacier. Khi Hillary và Tenzing leo lên đỉnh Everest vào năm 1953, họ bắt đầu từ thung lũng Kathmandu, bởi vì không có đường nào xa hơn về phía đông vào lúc đó.

Những nhà leo núi sẽ nghỉ lại một vài tuần ở Trại Nền, làm quen với độ cao. Trong suốt thời gian đó, những người Sherpa và một số nhà leo núi trong đoàn thám hiểm sẽ thiết lập dây và thang leo trên thác băng Khumbu hiểm trở. Serac, các kẽ nứt trong băng và các khối băng trượt làm thác băng này là một trong những đoạn nguy hiểm nhất của con đường lên đỉnh. Nhiều nhà leo núi và người Sherpa đã tử nạn ở đoạn này. Để làm giảm bớt nguy hiểm, những nhà leo núi thường bắt đầu leo trước bình minh. Một khi ánh nắng mặt trời chiếu tới thác băng, sự hiểm nguy tăng lên đáng kể. Phía trên thác băng là Trại I (hay Advanced Base Camp - ABC) tại độ cao 6.065 m (19.900 ft).

Từ Trại I, những nhà leo núi tiếp tục leo lên dọc theo Western Cwm để đến nền của mặt Lhotse, nơi Trại II được thiết lập ở độ cao 6.500 m (21.300 ft). Western Cwm là một thung lũng đóng băng tương đối bằng phẳng
chỉ hơi nâng lên cao, được đánh dấu bằng một kẽ nứt khổng lồ cạnh bên trung tâm làm ngăn đường đi lên trực tiếp lên phần phía trên của Cwm. Những nhà leo núi bắt buộc phải đi băng ngang qua ở phía rìa phải gần nền của Nuptse đến một đoạn đường đèo nhỏ được biết đến như là "góc Nuptse". Western Cwm cũng còn được gọi là "Thung lũng im lặng" bởi vì địa hình của khu vực chắn gió từ con đường leo lên. Với độ cao và một ngày lặng gió, Western Cwm có thể nóng vượt sức chịu đựng của những người leo núi.

Từ Trại II, các nhà leo núi đi lên theo mặt Lhotse trên những sợi dây cố định đến một mỏm nhỏ ở độ cao 7.470 m (24.500 ft). Từ nơi đó, leo thêm 500 mét nữa là đến Trại IV trên South Col ở độ cao 7.920 m (26.000 ft). Từ Trại III đến Trại IV, các nhà leo núi phải đối mặt với thêm hai thử thách nữa: Gót Geneva và Dải Vàng (Yellow Band). Gót Geneva là một sườn đá đen có hình dạng cái đe được đặt tên bởi một đoàn thám hiểm Thụy Sĩ vào năm 1952. Các sợi dây cố định giúp các nhà leo núi trong việc trèo lên dải đá đầy tuyết phủ này. Dải Vàng là một phần của sa thạch trầm tích cũng cần đến 100 m dây để vượt qua nó.

Trên South Col, các nhà leo núi bước vào vùng chết. Những nhà leo núi thường chỉ có tối đa là hai đến ba ngày để họ có thể chịu đựng được độ cao này trước khi trèo lên đỉnh. Thời tiết trong và ít gió là những yếu tố quan trọng trong việc quyết định có nên cố gắng trèo lên đỉnh hay không. Nếu thời tiết không thuận lợi trong vài ngày ngắn ngủi này, những nhà leo núi bắt buộc phải leo xuống, nhiều người quay lại đến Trạm Nền.

Từ Trại IV, những nhà leo núi sẽ bắt đầu cú leo lên đỉnh vào khoảng nửa đêm với hy vọng lên tới đỉnh (vẫn còn thêm 1.000 mét nữa phía trên) trong vòng từ 10 đến 12 giờ. Những nhà leo núi sẽ đến điểm đầu tiên là "The Balcony" ở độ cao 8.400 m (27.700 ft), một thềm nhỏ nơi họ có thể nghỉ ngơi và ngắm nhìn những đỉnh núi về phia nam và phía đông trong ánh sáng sớm của bình minh. Tiếp tục len lên sườn núi, các nhà leo núi sẽ đối diện với một dãy các bậc đá với cấu trúc thường là buộc họ về phía đông vào sâu trong tuyết đến thắt lưng, với nguy hiểm về các vụ sạt lở. Ở độ cao 8.750 m (28.700 ft), một vòm băng tuyết nhỏ cỡ bằng cái bàn đánh dấu Đỉnh phía Nam (South Summit).

Từ Đỉnh phía Nam, các nhà leo núi đi theo một cạnh như lưỡi dao ở sườn đông nam dọc theo vùng được biết đến như "đường Cornice" (Cornice traverse), nơi mà tuyết xen lẫn với đá. Đây là một đoạn trống trải lộ thiên nhất của đường leo, một bước sẩy chân về phía trái sẽ khiến người leo ngã xuống 2.400 m (8.000 ft) ở mặt đông nam, trong khi ngay phía phải là mặt Kangshung cao 3.050 m (10.000 ft). Điểm cuối của con đường này là một thành đá cao 12 m (40 ft) được gọi là "Bậc Hillary" ở độ cao 8.760 m (28.750 ft). Hillary và Tenzing là những nhà leo núi đầu tiên leo lên bậc đá này và họ đã leo lên với những phương tiện thô sơ cho việc trèo lên băng và không có những sợi dây cố định. Ngày nay, những nhà leo núi sẽ leo lên bậc này sử dụng dây cố định sẵn được thiết lập trước bởi những người Sherpa. Một khi đã ở trên bậc, việc leo lên đỉnh tương đối đơn giản với những sườn tuyết không dốc lắm - mặc dù điều kiện lộ thiên trên sườn núi rất khắc nghiệt khi đi qua một vùng tuyết phủ rộng lớn. Sau Bậc Hilary, các nhà leo núi cũng phải đi qua một đoạn đầy đá dễ sụt lở và có một đống dây lớn khá rối rắm trong thời tiết xấu. Những nhà leo núi thường dành tối đa nửa giờ trên "nóc nhà của thế giới" để có đủ thời gian leo xuống Trại IV trước khi trời tối, tránh những vấn để nghiêm trọng khó lường về thời tiết vào buổi chiều, cũng như các bình oxy đã cạn kiệt.

Dãy phía bắc
Đường lên theo sườn núi phía đông bắc bắt đầu từ phía bắc của Everest ở Tây Tạng. Các đoàn thám hiểm leo lên đến Tảng băng Rongbukr, thiết lập Trại Nền ở độ cao 5.180 m (17.000 ft) trên một mặt bằng đá sỏi ngay bên dưới tảng băng. Để đạt đến Trạm II, các nhà leo núi leo lên dọc theo một đường đất chính giữa phía đông của tảng băng Rongbuk đến nền của Changtse ở độ cao khoảng 6.100 m (20.000 ft). Trại III (ABC) tọa lạc bên dưới North Col ở độ cao 6.500 m (21.300 ft). Để đạt đến Trại IV trên cột phía bắc, các nhà leo núi leo lên theo tảng băng đến chân cột nơi các sợi dây cố định được sử dụng để đạt tới North Col ở độ cao 7.010 m (23.000 ft). Từ North Col, các nhà leo núi leo lên sườn núi đá phía bắc để thiết lập Trại V ở độ cao vào khoảng 7.775 m (25.500 ft). Con đường đi lên mặt phía bắc thông qua một dãy các dốc và cạnh sắc như lưỡi dao vào vùng bằng phẳng hơi dốc xuống trước khi đạt đến địa điểm của Trại VI ở độ cao 8.230 m (27.000 ft). Từ Trại VI, các nhà leo núi sẽ leo lên đoạn cuối cùng. Các nhà leo núi phải vượt qua ba dãy đá gọi là Bậc thứ 1, Bậc thứ 2 và Bậc thứ 3. Một khi đã vượt qua những bậc này, là những dốc cuối cùng (khoảng 50 đến 60 độ) để lên tận đỉnh núi.

Hành trình lên đỉnh Everest

VÌ Everest là ngọn núi cao nhất thế giới, nó đã thu hút rất nhiều sự chú ý của các nhà leo núi. Không rõ đã có ai đã bắt đầu leo từ thời cổ đại hay không. Đỉnh Everest có thể đã bị chinh phục từ năm 1924, tuy nhiên thông tin này chưa bao giờ được xác nhận, vì không có ai thời điểm đó quay trở về.

Tổng quan
Lần đầu tiên đỉnh Everest bị chinh phục được ghi nhận vào năm 1953, sau đó đã thu hút nhiều nhà leo núi khác. Dù đã có nhiều cố gắng, chỉ khoảng 200 nhà leo núi lên tới đỉnh cho tới năm 1987. Đỉnh Everest vẫn là một thử thách leo núi khó khăn, ngay cả với những nhà leo núi dày dạn kinh nghiệm cũng như các tổ chức leo núi nổi tiếng. Cho tới năm những năm 1990, chỉ họ mới được leo núi cho tới khi nó được chính thức thương mại hóa.

Cho tới tháng 3.2012, đã có 5656 cuộc chinh phục với 223 người chết. Although lower mountains have longer or steeper climbs, Everest is so high the jet stream can hit it. Trong điều kiện thời tiết xấu, các nhà leo núi có thể đối mặt với gió với vận tốc trên 320 km/h. Vào những thời điểm nhất định trong năm, các luồng gió thổi về hướng bắc, giúp cho ngọn núi yên tĩnh hơn. Ngoài ra, bão tuyết hay lỡ tuyết cũng có thể xảy ra.

Tới năm 2013, The Himalayan Database đã ghi nhận hơn 6871 lần chinh phục đỉnh bởi 4042 nhà leo núi.

Vào năm 1885, Clinton Thomas Dent, chủ tịch hội Alpine Club, đã đề xuất rằng có thể leo núi Everest trong cuốn sách của ông, Above the Snow Line

Những cố gắng đầu tiên
Đường leo phía Bắc được phát hiện lần đầu bởi George Mallory và Guy Bullock trong cuộc thám hiểm British Reconnaissance lần đầu tiên vào năm 1921. Cuộc thám hiểm này không trang bị những công cụ cần thiết cho việc thực sự leo núi. Mallory là người dẫn đoàn đã leo đến North Col ở độ cao 7005m, từ đây ông cố gắng tìm đường lên đỉnh nhưng nhóm đã phải leo xuống do họ không được chuẩn bị kỹ càng cho thử thách này.

Sau đó 1 năm vào hành trình năm 1922, George Finn đã leo núi mà không dùng bình oxy. Tốc độ leo núi của ông nhanh 1 cách đáng kinh ngạc, 290m/h và đạt độ cao 8320m. Ông được xác nhận là người đầu tiên leo cao hơn 8000m, trong khi đó Mallory và Felix Norton thất bại trong việc chinh phục đỉnh lần thứ 2.

Chuyến leo núi sau đó được tổ chức vào năm 1924, hành trình đầu tiên của Mallory và Geoffrey Bruce đã bị hủy do điều kiện thời tiết khiến họ không thể leo lên Trại IV. Sau đó Norton và Somervell cố gắng leo lên đỉnh mà không dùng bình oxy và với thời tiết rất thuận lợi. Norton đã đạt đến độ cao 8550m, dù vậy ông chỉ lên được khoảng 30m trong giờ cuối cùng trước khi phải leo xuống. Còn Mallory đã trang bị bình oxy trong lần cố gắng thứ 3, đồng hành cùng là Andrew Irvine.

Vào 8 tháng 6 năm 1924, George Mallory và Andrew Irvine, hai người Anh, cố gắng trèo lên đỉnh núi nhưng họ đã không bao giờ quay trở lại. Ngày 1.5.1999,  Đoàn Nghiên cứu Thám hiểm Mallory và Irvine đã tìm ra xác của Mallory trên một sườn băng dưới mặt Bắc, phía tây của Trại IV. Nhiều tranh luận đã diễn ra gay gắt trong cộng đồng những nhà leo núi liệu là hai người đó đã leo đến đỉnh của thế giới, 29 năm trước khi chuyến leo lên đỉnh Everest thành công (và dĩ nhiên, xuống núi an toàn) bởi Sir Edmund Hillary và Tenzing Norgay vào năm 1953. Ý kiến chung giữa những nhà leo núi là họ (Mallory và Irvine) đã chưa leo đến đỉnh, trong khi những phát hiện mới đây chứng tỏ điều ngược lại. Mặc dù không có bằng chứng là một trong hai người nói trên đã lên quá Bậc thứ 2, nếu Mallory đã leo lên cao đến mức đó thì rất có thể là ông đã leo đến đỉnh, bởi không có khó khăn nào trong việc leo thêm cao một ít nữa. Lý thuyết được nhiều người chấp nhận là Mallory chỉ cố gắng trèo lên mặt của Bậc thứ 2 bằng cách đứng lên vai của Irvine. Được trang bị với bình oxy dự trữ của Irvine ông đã có thể leo đến đỉnh muộn hơn trong ngày hôm đó. Đi xuống trong bóng tối ông có thể quyết định đi theo hẻm núi Norton hơn là cố gắng trèo xuống từ Bậc thứ 2 mà không nhìn thấy gì cả. Tất cả mọi người đều đồng ý là Mallory đã tử nạn khi ngã trong lúc leo xuống thông qua hẻm núi, nơi xác ông ta được tìm thấy. Irvine có thể sống sót lâu hơn một chút khi chờ người bạn đồng hành quay lại, dưới chân của Bậc thứ 2, nhưng chết sau đó vì ở lâu ngoài trời băng tuyết. Xác của Irvine có lẽ được tìm thấy bởi một nhà leo núi Trung Quốc khác vào năm 1960 (ở nơi không gần xác của Mallory, chứng tỏ là hai người đã tách ra) nhưng đã không được phát hiện lần nào nữa, mặc cho một số cuộc tìm kiếm vào năm 2004.

Mallory đã đi khắp Hoa Kỳ và diễn thuyết một năm trước vào năm 1923; chính vào lúc đó đã trả lời (lúc phát cáu) một câu nổi tiếng, "Bởi vì nó ở đó," khi một phóng viên ở New York hỏi "Tại sao ông muốn leo lên đỉnh Everest?" cho đến lần thứ 1000.

Thông tin đầy đủ ở đây Mallory và Irvine: Chương cuối cùng bao gồm cả những quan điểm phê phán trái ngược.

Vào năm 1995, George Mallory II từ Cộng hoà Nam Phi (cháu nội) đã leo đến đỉnh Everest.

1933-1953
Vào năm 1933, Lady Houston, một triệu phú và một cựu vũ nữ, đã tài trợ cho chuyến bay Houston Everest năm 1933, một phi đội dẫn đầu bởi Douglas Douglas-Hamilton, Công tước Hamilton (lúc đó chỉ là Hầu tước Clydesdale), bay qua đỉnh núi trong cố gắng đặt một lá cờ Anh (the Union Jack) lên đỉnh núi.

Sau khi tham gia một chuyến bay trinh thám năm 1935, nhà leo núi thám hiểm Bill Tilman được chỉ định là trưởng một đoàn thám hiểm Everest vào năm 1938 với cố gắng leo lên phía sườn tây bắc. Họ đạt được độ cao trên 27.000 ft (8.200 m) mà không cần thêm oxy tiếp tế trước khi buộc phải xuống núi vì thời tiết xấu và bệnh tật.

Các đoàn thám hiểm trước đó đã leo lên núi từ phía Tây Tạng, theo mạn phía bắc. Tuy nhiên, cửa lên này đã bị đóng lại đối với những nhà thám hiểm phương Tây vào năm 1950, sau khi Trung Quốc xâm lược Tây Tạng. Tuy nhiên, vào năm 1950, Bill Tilman và một đoàn nhỏ bao gồm Charles Houston, Oscar Houston và Betsy Cowles tiến hành một cuộc thám hiểm nhỏ lên Everest thông qua Nepal theo một con đường mà bây giờ đã trở thành một cách tiếp cận đỉnh Everest quy chuẩn từ phía nam.

Tenzing và Hillary
Trong năm 1951, một đoàn thám hiểm người Anh dẫn đầu bởi Eric Shipton và gồm cả Edmund Hillary, đi đến Nepal để thăm dò một con đường leo mới qua mặt phía nam.

Theo sau người Anh, vào năm 1952 một đoàn thám hiểm Thụy Sĩ cố gắng leo lên theo mặt phía nam, nhưng đội mở đường của Raymond Lambert và người Sherpa Tenzing Norgay đã quay lại ở độ cao chỉ khoảng 200 mét nữa là tới đỉnh núi. Những người Thụy Sĩ đã cố gắng thám hiểm một lần nữa và mùa thu năm 1952; lần này thì một đội gồm cả Lambert và Tenzing quay trở lại ở một giai đoạn sớm hơn của cuộc leo.

Vào năm 1953, một đoàn thám hiểm Anh lần thứ chín, dẫn đầu bởi John Hunt, quay trở lại Nepal. Hunt chọn ra hai cặp leo với cố gắng đạt lên tới đỉnh. Cặp thứ nhất quay lại sau khi kiệt sức cao trên núi. Ngày hôm sau, đoàn thám hiểm tiến hành lần leo thứ hai và cũng là lần cuối lên đỉnh với cặp leo kinh nghiệm và quyết tâm nhất. Đỉnh núi cuối cùng đã đạt được vào 11:30 am giờ địa phương vào ngày 29 tháng 5 năm 1953 bởi người New Zealand tên là Edmund Hillary và người Sherpa tên là Tenzing Norgay từ phía Nepal leo lên theo con đường phía nam South Col. Vào thời gian đó, cả hai thừa nhận rằng đó là một cố gắng tập thể bởi cả đoàn thám hiểm, nhưng sau nhiều tra hỏi không dứt, Tenzing một vài năm sau đó tiết lộ rằng Hillary đã đặt chân lên đỉnh trước tiên. Họ dừng lại trên đỉnh núi để chụp ảnh và chôn lại một vài viên kẹo và một thánh giá nhỏ vào tuyết trước khi xuống núi. Tin tức về sự thành công của đoàn thám hiểm đã lan về đến London vào buổi sáng Nữ hoàng Elizabeth II lên ngôi. Quay lại Kathmandu một vài ngày sau đó, Hillary và Hunt khám phá ra rằng họ vừa được tấn phong danh hiệu Hiệp sĩ cho sự cố gắng của họ.

1996 - thảm hoạ Everest
Trong mùa leo núi năm 1996 mười chín người đã chết vì cố gắng trèo lên đến đỉnh và cho năm đó là một năm chết người nhất trong lịch sử leo núi Everest. Ngày 10 tháng 5 năm đó là ngày chết chóc nhất trong lịch sử leo Everest, khi một cơn bão đập vào nhiều nhà leo núi ở gần đỉnh (trên bậc Hillary), giết đi tám người. Trong số những người tử nạn là những nhà leo núi kinh nghiệm Rob Hall và Scott Fischer, cả hai đều là những nhà thám hiểm được trả lương cao nhất để lên đến đỉnh. Thảm họa đã được biết đến rộng rãi trong công chúng và đặt ra những câu hỏi về việc thương mại hóa đỉnh Everest.

Sự kiện
Vào ngày 16 tháng 5 năm 1975, Junko Tabei trở thành người phụ nữ đầu tiên đạt đến đỉnh núi Everest. Vào 25 tháng 5 năm 2001, Erik Weihenmayer trở thành người leo núi mù đầu tiên lên đỉnh.

Cho đến cuối mùa leo năm 2003, 1.919 người đã đạt đến đỉnh núi (829 người từ 1998) và 179 người tử nạn khi cố gắng trèo lên đỉnh. Điều kiện trên núi khắc nghiệt đến nỗi các xác người phải để lại nơi mà họ đã ngã xuống; một số xác có thể thấy được từ các đường leo quy chuẩn.

Hầu hết các đoàn thám hiểm sử dụng mặt nạ và bình đựng oxy () ở độ cao trên 26.000 ft (8.000 m); vùng này được biết đến như là vùng chết. Everest có thể được leo lên mà không cần thêm sự oxy hỗ trợ, nhưng điều này cần các huấn luyện thể lực đặc biệt và làm tăng rủi ro cho người leo. Con người không suy nghĩ minh mẫn với lượng oxy thấp, và tổng hợp các điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nhiệt độ thấp, các dốc thẳng đứng đòi hỏi các quyết định nhanh chóng chính xác.

Các nhà leo núi là một nguồn thu lợi từ du lịch khá lớn cho Nepal; họ đủ các thành phần từ các nhà leo núi kinh nghiệm đến các người leo núi nghiệp dư dựa vào những người hướng dẫn thuê để dẫn họ lên đỉnh. Chính quyền Nepal cũng yêu cầu một giấy phép từ tất cả các nhà leo núi; giấy này kèm theo một khoảng lệ phí không nhỏ.

Khu vực đỉnh Everest, và dãy Himalaya nói chung, được cho là đang chịu đựng sự tan băng do ấm lên toàn cầu. Mùa mưa dữ dội vào mùa hè năm 2005 là nhất quán với sự tiếp tục nóng lên và việc nâng lồi lên của đồng bằng Tây Tạng về phía bắc.

Các cột mốc thời gian
 1921 Đoàn thám hiểm người Anh thám hiểm lối vượt qua tảng băng Rongbuk.
 1922 Đoàn thám hiểm Anh thứ hai, dưới sự chỉ huy của Tướng CG Bruce và lãnh đạo leo núi EI Strutt, và gồm cả George Mallory. George Finch cố gắng leo lên đỉnh lần đầu tiên sử dụng bình oxy, và đạt được độ cao kỉ lục 8.321 mét. Chỉ một lúc sau, bảy nhà leo núi người Sherpa tử nạn trong một vụ tuyết lở, trở thành những cái chết đầu tiên được báo cáo trên Everest.
 1924 Đoàn thám hiểm Anh thứ ba đạt đến độ cao 8.500 mét. Vào 6 tháng 6, George Mallory và Andrew Irvine leo lên cố gắng đạt đến đỉnh nhưng lạc mất sau khi những đám mây khép lại. Một người chứng kiến đã nói rằng ông thấy họ gần đến đỉnh.
 1933 Lady Houston cấp tiếp cho một phi đội bay qua đỉnh để thả xuống một lá cờ liên hiệp Anh.
 1934 Maurice Wilson (người Anh) tử nạn trong cố gắng leo lên một mình.
 1938 Nhà thám hiểm leo núi Bill Tilman (Anh) dẫn đầu một đoàn thám hiểm theo sườn tây bắc, đạt được độ cao trên 8.200 meters (27.000 ft) không cần oxygen trước khi bị đẩy xuống vì thời tiết xấu.
 1950 Nepal mở cửa biên giới cho người nước ngoài. Bill Tilman và Charles Houston tổ chức một cuộc thám hiểm do thám lên Everest.
 1952 Một đoàn thám hiểm Thụy Sĩ, bao gồm cả Sherpa Tenzing Norgay bỏ cuộc vì kiệt sức, 200 mét nữa là đến đỉnh.
 1953 Đỉnh được đạt đến lần đầu tiên (trong lịch sử có ghi lại) vào lúc 11:30 am ngày 29 tháng 5 bởi người New Zealand Sir Edmund Hillary và người Sherpa tên Tenzing Norgay từ Nepal leo theo đường South Col.
 1960 Vào 25 tháng 5, một đội Trung Quốc bao gồm Wang Fuzhou, Gongbu và Qu Yinhua leo lên đỉnh lần đầu tiên theo Sườn Bắc.
 1963 Vào 22 tháng 5, hai người Mỹ là Tom Hornbein và Willi Unsoeld leo lên lần đầu tiên theo Sườn Tây.
 1963 Băng ngang lần đầu tiên bởi một đoàn thám hiểm Mỹ, bắt đầu leo từ phía đông và hạ xuống phía tây nam.
 1965 Vào 20 tháng 5, Nawang Gombu Sherpa trở thành người đầu tiên trèo lên đỉnh Everest hai lần.
 1975 Vào 16 tháng 5, Junko Tabei người Nhật là phụ nữ  đầu tiên trên đỉnh núi.
 1975 Vào 27 tháng 5, một phụ nữ Tibet, Phantog, trở thành người phụ nữ đầu tiên leo lên đỉnh từ phía Tibet.
 1975 Đoàn thám hiểm phía tây nam người Anh dẫn đầu bởi Chris Bonington. Đạt lên đỉnh bởi 2 đội bao gồm Doug Scott, Dougal Haston, Peter Boardman, và Sirdar Pertemba. Phóng viên ảnh BBC Michael Burke không quay lại từ một cố gắng leo lên một mình.
 1978 Reinhold Messner (Ý, South Tyrol) và Peter Habeler (Áo) đạt đến đỉnh mà không cần bình oxy.
 1980 Đoàn thám hiểm đầu tiên trong mùa đông bởi một đội từ Ba Lan (Leszek Cichy, Krzysztof Wielicki, Andrzej Czok và Jerzy Kukuczka).
 1980 Reinhold Messner (Ý, South Tyrol), người đầu tiên leo lên Everest một mình mà không cần bình oxy.
 1982 Vào 5 tháng 10, Laurie Skreslet trở thành người Canada đầu tiên đạt đến đỉnh.
 1983 Lou Reichardt, Kim Momb, và Carlos Buhler Mỹ trở thành những người đầu tiên lên đỉnh theo mặt phía Đông.
 1984 Đoàn thám hiểm Úc đầu tiên leo lên Everest. Đoàn thám hiểm bao gồm Tim Macartney-Snape, Greg Mortimer, Andy Henderson và Lincoln Hall, hai người trong họ (Macartney Snape và Mortimer) đạt lên đến đỉnh. Được biết rằng nếu như Hall cố gắng leo đến đỉnh, nguyên cả đoàn sẽ tử nạn trên đỉnh núi.
 1988 Jean-Marc Boivin của Pháp bắt đầu bằng một paraglider từ đỉnh núi.
 1988 Stephen Venables của Anh trở thành người Anh đầu tiên đạt đến đỉnh mà không cần đến bình oxygen. Anh mở ra một con đường leo mới qua mặt phía Đông Kangshung.
 1990 Bertrand "Zebulon" Roche của Pháp trở thành người phương tây trẻ tuổi nhất leo lên Everest, ở tuổi 17.
 1991 Gabriel DeLeon trở thành người Mỹ pha chủng (mixed-race American) đầu tiên lên Đỉnh Everest. Không may, anh tử nạn chỉ sau 1.000 ft trên đường hạ xuống.
 1993 Chín mươi nhà leo núi chỉ trong mùa thu, sự thương mại hóa của việc "leo lên Everest" bắt đầu.
 1993 Ramon Blanco của Tây Ban Nha trở thành người cao tuổi nhất đạt lên đỉnh núi lúc 60 years, 160 ngày (kỉ lục bị phá năm 2001).
 1995 Alison Hargreaves trở thành phụ nữ đầu tiên leo lên Everest một mình không cần bình oxygen.
 1996 Hans Kammerlander (Ý, South Tyrol) leo lên núi từ phía bắc trong 16 giờ 45 phút và trở lại bằng cách trượt xuống.
 1996 Göran Kropp của Thụy Điển trở thành người đầu tiên đi xe đạp nguyên chặng đường từ Thụy Điển đến núi, đem xe lên núi không cần bình oxy, và sau đó đạp xe về lại nhà.
 1997 Veikka Gustafsson của Phần Lan trở thành người Phần Lan đầu tiên leo đến đỉnh mà không cần bình oxygen.
 1998 Tom Whittaker là người tàn tật đầu tiên lên đến đỉnh núi.
 1998 Bear Grylls trở thành người Anh trẻ nhất leo lên Everest và trở lại còn sống.
 1999 Người Sherpa tên Babu Chiri Sherpa của Nepal ở 21 giờ trên đỉnh núi.
 2000 Vào 7 tháng 10 Davo Karničar từ Slovenia trượt tuyết xuống một mạch từ đỉnh đến trại nền trong năm tiếng đồng hồ.
 2001 Vào 23 tháng 5 nhà leo núi 32 tuổi người Guatemala tên Jaime Viñals trở thành người Trung Mỹ đầu tiên leo lên Everest và là người Mỹ Latin thứ hai đạt được điều đó, cùng với nhà leo núi Mỹ tên Andy Lapkass dọc theo Sườn Bắc của Everest.
 2001 Vào 24 tháng 5 người Sherpa tên Temba Tsheri 15 tuổi trở thành người trẻ tuổi nhất leo lên Everest.
 2001 Vào 24 tháng 5 22 tuổi Marco Siffredi của Pháp trở thành người đầu tiên hạ xuống từ Everest bằng bảng trượt tuyết.
 2001 Vào 25 tháng 5, 32 tuổi Erik Weihenmayer, từ Boulder, Colorado, trở thành người mù đầu tiên lên đến đỉnh.
 2001 Cùng ngày 64 tuổi Sherman Bull, của New Canaan, Connecticut, trở thành người cao tuổi nhất đạt đến đỉnh.
 2001 Cùng ngày, 19 đạt đến đỉnh, vượt qua con số 10 người trước đó. Tất cả đều sống sót.
 2002 Atsushi Yamada, sinh viên 23 tuổi người Nhật đã trở thành người trẻ nhất đạt đến 7 đỉnh núi cao nhất thế giới. Tháng 5 năm đó, anh đã leo lên Everest, mang theo máy tính IBM ThinkPad suốt cuộc hành trình
 2003 Vào 21 tháng 5, 21 tuổi Jess Roskelley, của Spokane, Washington, trở thành người Mỹ trẻ nhất leo lên Everest, thông qua đường theo sườn Bắc-Đông Bắc.
 2003 Vào 22 tháng 5, 23 tuổi Ben Clark, từ Clarksville, Tennessee, là người Mỹ trẻ thừ nhì lên Everest, theo sườn Bắc-Đông bắc.
 2003 Yuichiro Miura trở thành người cao tuổi nhất đạt đến đỉnh Everest. Ông 70 tuổi và 222 ngày khi đạt đến đỉnh (vào ngày 22 tháng 5).
 2003 25 tuổi người Nepal Sherpa, Pemba Dorjie, lập kỉ lục leo lên nhanh nhất trong 12 giờ 45 phút vào 23 tháng 5.
 2003 Chỉ 3 ngày sau đó, Sherpa Lakpa Gelu phá kỉ lục này với 10 giờ 56 phút. Sau khi cãi nhau với Dorjie, bộ du lịch khẳng định kỉ lục mới của Gelu vào tháng 7 .
 2004 Pemba Dorjie phá kỉ lục của anh, lần leo lên này mất 8 giờ 10 phút vào 21 tháng 5 .
 2005 Apa Sherpa từ Thame leo lên đỉnh lần thứ 15.
 2005 Nhà nước Trung Quốc bảo trợ một đoàn đo đạc với 24 thành viên đạt lên đỉnh vào 22 tháng 5 để neo các thiết bị đo cho việc đo lại độ cao của đỉnh. GPS, các radar mặt đất, cũng như các phương pháp truyền thống được sử dụng để xem xét độ dày của băng tuyết và so sánh với các số liệu lịch sử .
 2005. Vào 14 tháng 5, một trực thăng của Eurocopter bay lên đỉnh lần đầu tiên. Nó đã đáp xuống nhưng sau đó phi công nói với chính quyền Nepal là điểm đáp thực ra 3.300 feet (1.000 m) bên dưới đỉnh núi  .
 2005 Moni Mulepati và Pemba Dorjie cưới nhau trên đỉnh núi.
 2006 Lakpa Tharke Sherpa đã lập nên một kỷ lục kỳ quái: cởi bỏ áo quần, khỏa thân 3 phút trên đỉnh Everest mà không biết rằng anh này đã bị chỉ trích vì đã làm ô uế ngọn núi linh thiêng.
 2007 Katsusuke Yanagisawa trở thành người cao tuổi nhất (71) leo lên đỉnh Everest.
 2007 Rob Baber lập kỷ lục về việc gọi điện và gửi tin nhắn thành công bằng chiếc ĐTDĐ Motorola Z8 từ trên đỉnh Everest.
 2008 ngày 22 tháng 5 Bùi Văn Ngợi, Phan Thanh Nhiên, Nguyễn Mậu Linh là 3 vận động viên Việt Nam đầu tiên đã đạt được đỉnh Everest; ngày 26 tháng 5 Min Bahadur Sherchan đã vượt qua cụ già người Nhật để trở thành người nhiều tuổi nhất (76) đạt đến đỉnh.
 2010 ngày 21 tháng 5 Apa Sherpa là người trèo lên Everest nhiều lần nhất với 20 lần.
 2010 ngày 22 tháng 5 Jordan Romero, người Mỹ, đã là người trẻ nhất chinh phục Everest khi anh 13 tuổi.

Hình ảnh

Xem thêm
 Danh sách các núi cao nhất thế giới
 Địa lý Trung Quốc
 Vườn quốc gia Sagarmatha
 Địa chất của vùng Himalaya
 Núi tuyết Mai Lý
 Himalaya
 Ojos del Salado

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiếng Anh
 The Rest of Everest Video Podcast, An Almost Unabridged Expedition Experience
 Everest blogs by climbers
 Everest Interactive map
 A fundraising expedition planned for spring 2007
 EverestHistory.com, Mt. Everest timeline
 MountEverest.net
 Mount Everest Photograph
 NOVA site on Mt. Everest, Climbing pioneer history
 National Geographic's page on Mt. Everest
 The Life of Bill Tilman, leader of the 1938 Expedition on Everest
 Hiking to the Base of Mt. Everest David Rich.
 Mount Everest Image by Roddy Mackenzie who climbed the mountain in 1989
 Mount Everest at Peakware
 Google Maps satellite image
 Panorama from the top of Mt.Everest
 Xtreme Everest 2007

Biên giới Nepal-Trung Quốc
Núi cao trên 8000 mét của Himalaya
Điểm cực Trái Đất
Điểm cao nhất ở các tỉnh của Trung Quốc
Núi quốc tế châu Á
Núi Nepal
Bảy đỉnh núi cao nhất
Xigazê
Điểm tham quan ở Tây Tạng
Điểm tham quan ở Nepal
Núi cao nhất quốc gia
Núi Khu tự trị Tây Tạng
Núi Tỉnh Số 1
Khu dự trữ sinh quyển Trung Quốc


title: Subtranstillaspis

text:
Subtranstillaspis là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Subtranstillaspis hypochloris Meyrick, 1932

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: Yamil Mustafyevich Mustafin

text:
Yamil Mustafyevich Mustafin (tiếng Nga: Ямиль Мустафиевич Мустафин, sinh ngày 20 tháng 5 năm 1927 tại làng Usmanov, Bashkir) là một nhà văn, nhà báo Liên Xô - nay là Liên bang Nga.

Tiểu sử và sự nghiệp
Năm 1932, gia đình Mustafin bị lưu đày tới Sibir. Trên đường đi, cha ông bị sốt thương hàn nên họ buộc phải dừng chân ở làng Tayshet, sau đó thì người cha cũng qua đời.

Năm 1945, Yamil Mustafin học xong lớp 10.

Tác phẩm
Các tác phẩm của Yamil Mustafin đã được dịch ra nhiều thứ tiếng Anh, Pháp, Ba Lan, Đức, Mông Cổ, Việt Nam, và ngôn ngữ của một số dân tộc ở Liên Xô.
 Thời thơ ấu gian khổ (tiểu thuyết, 1970)

Vinh danh
 Huy hiệu danh dự, Huân chương hữu nghị (CHND Trung Hoa - 1953)
 Công dân danh dự thành phố Tayshet (Irkutsk)
 Danh nhân văn hóa nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Soviet tự trị Bashkir

Xem thêm

 Thông tin trên Website Vatanym
 Thông tin trên Tạp chí Văn học Nga

Nhà văn Liên Xô
Nhà báo Liên Xô


title: (12705) 1990 TJ

text:
(12705) 1990 TJ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 12 tháng 10 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Kiểm tra độ sụt bê tông

text:
Trong xây dựng và dân dụng, kiểm tra độ sụt bê tông (hoặc đơn giản kiểm tra độ sụt) là công tác được kiểm tra tại công trường hoặc tại phòng thí nghiệm thường xác định và thước đo độ cứng, độ đặc chắc của mẫu bê tông trước khi bảo dưỡng.
Về mặt bản chất, kiểm tra độ sụt là phương thức kiểm soát chất lượng. Đối với mẻ trộn cụ thể độ sụt phải đảm bảo tính nhất quán. Sự thay đổi chiều cao độ sụt biểu thị sự thay đổi không mong muốn trong tỷ lệ thành phần hỗn hợp bê tông và tỷ lệ thành hỗn hợp sau đó được điều chỉnh để đảm bảo mẻ trộn bê tông tính nhất quan. Tính đồng nhất này đảm bảo nâng cao chất lượng và tính toàn vẹn của kết cấu ninh kết của bê tông.

Về mặt lịch sử
Không xác định được chính xác thời gian thử độ sụt lần đầu tiên diễn ra vào năm nào. Một trong những tài liệu đầu tiên sử dụng và nghiên cứu về bê tông vào thời Đế chế Roman. Vitruvius kiến trúc sư đã đề cập vấn đề độ sụt trong cuốn sách của ông ta De Architectura tính tăng cường cường độ bê tông cho mẻ trộn với vật liệu khác theo tỷ lệ nhất định. Vitruvius cũng đề cập quá trình đầm chặt trong khi chuẩn bị hỗn hợp bê tông.
Sau này, do sự phát triển của khoa học tiên tiến thường dùng "tính tỷ lệ hóa" hỗn hợp ximăng và vào thập niên 1820 Xi măng Portland chất lượng tốt được phát hiện bởi một nhà sản xuất xi măng Anh Joseph Aspdin.
Sự thay đổi theo thành phần cấp phối khác nhau của bê tông cho phép nhà sản xuất điều chỉnh cường độ bê tông để đạt được chất lượng tốt nhất theo chức năng chỉ định.Với công năng sử dụng bê tông tăng, tỷ lệ thành phần cấp phối được phát triển và quá trình kiểm tra, đo lường chuyên nghiệp nhất quán của bê tông là cần thiết. Do vậy phương pháp thử độ sụt bê tông được phát triển và đưa vào tiêu chuẩn trên toàn thế giới.

Khái niệm
"Độ sụt" đơn giản là một thuật ngữ để mô tả độ cứng hỗn hợp bê tông như thế nào, hơn là sử dụng sự mô tả chung chung như "tính ẩm ướt" hay "tính lỏng". Chiều cao của hỗn hợp bê tông sau khi được được đổ trong nón sụt giảm khác nhau từ một trong những mẫu khác. Mẫu với chiều cao thấp hơn chủ yếu được sử dụng trong xây dựng, với các mẫu có độ sụt cao thường được sử dụng để xây dựng đường vỉa hè.

Mục đích
Mục đích của thử nghiệm là để đo lường sự đồng nhất của bê tông. Nhiều yếu tố được tính đến khi thỏa mãn các yêu cầu cụ thể của cường độ bê tông, và để đảm bảo rằng một hỗn hợp đồng nhất xi măng đang được sử dụng trong quá trình xây dựng.Các thử nghiệm cũng xác định thêm khả năng ""dễ thi công"" của bê tông, mà cung cấp một quy mô về cách dễ dàng vận chuyển, đầm chặt, và bảo dưỡng bê tông.Các kỹ sư sử dụng kết quả để sau đó làm thay đổi cấp phối bê tông bằng cách điều chỉnh tỷ lệ xi măng-nước hoặc thêm phụ gia hóa dẻo để tăng độ sụt của hỗn hợp bê tông.

Phương pháp thực hiện
Việc kiểm tra độ sụt bê tông chứng tỏ nhiều tiến bộ công nghệ, và một số nước thậm chí thực hiện các thí nghiệm sử dụng máy móc tự động. Tính đơn giản hóa, nhìn chung được chấp nhận phương pháp thực hiện các thí nghiệm như sau:

Thiết bị kiểm tra
Mâm phẳng đủ rộng
Bay xoa gạt phẳng hỗn hợp
Que thép tròn để đầm
Nón sụt(hay nón Abraham)
Thước thép
Bê tông (Ximăng, nước, cát & cốt liệu).

Các bước tiến hành
Đặt chảo trộn trên sàn nhà và làm ẩm nó với một số nước. Hãy chắc chắn rằng đó là ẩm ướt nhưng không có nước tự do đọng lại.
Giữ vững hình nón sụt giảm tại chỗ bằng cách sử dụng 2 chân giữ.
Chèn hỗn hợp bê tông vào một phần ba hình nón. Sau đó, đầm chặt mỗi lớp 25 lần bằng cách sử dụng các thanh thép trong một chuyển động tròn, và đảm bảo không để khuấy.
Thêm hỗn hợp cụ thể hơn để đánh dấu hai phần ba. Lặp lại 25 lần nén cho một lần nữa. Đầm chặt vừa vào lớp trước bê tông.
Chèn hỗn hợp bê tông sao cho đầy nón sụt có thể đầy hơn, sau đó lặp lại quá trình đầm 25 lần.(Nếu hỗn hợp bê tông không đủ để đầm nén, dừng lại, thêm tiếp hỗn hợp và tiếp đầm chặt như trước).
Gạt bỏ hỗn hợp bê tông thừa ở phần trên mở của hình nón sụt bằng cách sử dụng que đầm thép trong một chuyển động quanh cho đến khi bề mặt phẳng.
Từ từ tháo bỏ nón sụt bằng nâng nó theo chiều dọc trong thời gian (10giây + / - 2 giây), và đảm bảo rằng mẫu bê tông không di chuyển.
Đợi cho hỗn hợp bê tông sụt.
Sau khi bê tông ổn định, đo sự sụt giảm theo chiều cao bằng cách chuyển hình nón ngược sụt xuống đặt bên cạnh các mẫu, đặt que thép nén trên nón sụt giảm và đo khoảng cách từ thanh đến tâm di dời ban đầu.

Sự khác nhau ở các quốc gia
Theo Tiêu chuẩn xây dựng và kiểm định thế giới, công tác kiểm tra độ sụt của bê tông là cần thiết để đảm bảo sử dụng quy định của xi măng trong xây dựng. Kiểm tra độ sụt được dựa vào nhiều kiểm định và tiêu chuẩn xây dựng cùng sự khác nhau không đáng kể trong chi tiết thực hiện kiểm tra.

Hoa Kỳ
Tại Hoa Kỳ, khi kiểm tra độ sụt bê tông các kỹ sư thường sử dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật ASTM và AASHTO làm tài liệu để kiểm tra. Các tiêu chuẩn của Hoa Kỳ thường chỉ định cụ thể nón sụt giả phải có chiều cao là 12-in(30,48 cm), có đường kính dưới cùng là 8-in(20,32 cm) và đường kính trên là 4-in (10,16 cm). Các tiêu chuẩn ASTM cũng chỉ định cụ thể quá trình tháo nón sụt, cần nâng lên theo chiều dọc, mà không được quay tròn nón sụt trong quá trình tháo bỏ khỏi khuôn .
Sự kiểm tra độ sụt được xem như là "Tiêu chuẩn phương pháp thử cho việc thử độ sụt của hỗn hợp vữa xi măng và cùng với tiêu chuẩn (ASTM C 143)hay (AASHTO T 119).

Vương Quốc Anh & châu Âu
Tại Anh Quốc tiêu chuẩn chỉ định nón sụt có chiều cao là 300mm, đường kính đáy dưới của nón sụt là 200mm, đường kính trên cùng là 100mm. Tiêu chuẩn Anh không yêu cầu cụ thể cách tháo bỏ nón sụt mà chỉ yêu cầu nón sụt nên lên theo chiều dọc. Công tác kiểm tra trong tiêu chuẩn Anh trước đây thường dùng BS 1881-102)và hiện nay sử dụng tiêu chuẩn hiện hành của châu Âu (BS EN 12350-2)thay thế tiêu chuẩn cũ..

Việt Nam
TCVN 3106 1993 Hỗn hợp bê tông nặng. Phương pháp thử độ sụt,
TCVN 3105 1993 Hỗn hợp bê tông nặng và bêtông nặng. Lấy mẫu, chế tạo và bảo dưỡng mẫu thử

Phương pháp kiểm tra khác
Có rất nhiều kiểm nghiệm để đánh giá bê tông: một kiểm nghiệm tương tự là Kiểm tra độ sụt-K (ASTM C 1362).
Các kiểm định khác đánh giá độ đồng nhất bê tông là Kiểm nghiệm nhân tố độ chặt Anh quốc (BS EN 12350-4), Đồng nhất kế Vebe để đo độ chặt bê tông trong máy trộn (ASTM C 1170), và Bảng kiểm định chảy Đức (DIN 1048-1).

Xem thêm
Kiểm tra độ chảy xòe của bê tông (tức là kiểm tra tính lưu động của bê tông)
Tính đàn hồi

Tham khảo

Bê tông
Thu thập dữ liệu
Kiểm tra và thử nghiệm


title: Cá ó mõm bò

text:
Cá ó mõm bò, còn gọi là cá ó mũi bò hay cá tàng (Rhinoptera javanica) là một loài cá thuộc họ Rhinopteridae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nhật Bản, Madagascar, Malaysia, Mozambique, Pakistan, Philippines, Seychelles, Somalia, Nam Phi, Sri Lanka, Đài Loan, Tanzania, Thái Lan,Việt Nam và có thể Úc. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các biển mở, biển nông, đáy cát bùn, các rạn san hô, cửa sông, và phá nước mặn ven bờ.

Tham khảo

 Dudley, S.F.J, Kyne, P.M. & White, W.T. 2005. Rhinoptera javanica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2007.

J
Cá Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1841


title: 2184 Fujian

text:
2184 Fujian (1964 TV2) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2184 Fujian

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1964


title: Psychomyia suni

text:
Psychomyia suni là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Fusinus diminutus

text:
Fusinus diminutus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Skeptrostachys

text:
Skeptrostachys là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm

Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Cranichideae


title: Nina Sicilia

text:
Alejandrina "Nina" Sicilia Hernández (sinh ngày 3 tháng 12 năm 1962)là người Venezuela đầu tiên giành được vương miện Hoa hậu Quốc tế vào năm 1985. Đây là một trong bốn cuộc thi sắc đẹp lớn nhất thế giới hiện nay (Tứ đại Hoa hậu).

Các cuộc thi sắc đẹp

Nina Sicilia, đại diện bang Monagas trong cuộc thi Hoa hậu Venezuela 1984, giành được danh hiệu hoa hậu thanh lịch và lọt vào top 5 người đẹp nhất.

Sau đó Nina được cử đi tham dự cuộc thi Hoa hậu Quốc tế được tổ chức tại Tsukuba (Nhật Bản) và chiến thắng vào năm 1985, vượt qua nhiều ứng cử viên nặng ký khác như người đẹp Sarie Nerine của Hoa Kỳ
.

Cuộc sống

Cha của Nina (mất năm 2005), một người Tây Ban Nha nhập cư đã nỗ lực để giúp cô hoàn thành bằng cử nhân kế toán. Ngoài ra, Nina cũng được cho theo học piano tại nhạc viện Juan Jose Landaeta, Caracas trong hơn 10 năm.
Nhiều người cho rằng gia đình Nina là người Ý nhưng thực ra cả bố và mẹ cô đều đến từ Đảo Canary, Tây Ban Nha.
Hiện nay, cô đang làm việc tại hãng thông tấn Venevision với tư cách người dẫn chương trình, và là giám đốc một công ty marketing có trụ sở tại Caracas.

Cô đã lập gia đình và có hai con.

Liên kết ngoài
 Video of Nina Sicilia at Miss Venezuela 1985 (YouTube)
 Interview to Nina Sicilia (in Spanish)
 Photos of Nina Sicilia

Ghi chú

Xem thêm

 Hoa hậu Venezuela

Hoa hậu Quốc tế
Sinh năm 1962
Hoa hậu Venezuela
Người mẫu Venezuela
Nhân vật còn sống


title: Cozzo

text:
Cozzo là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Milan và khoảng 40 km về phía tây của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 421 người và diện tích là 17,4 km².

Cozzo giáp các đô thị sau: Candia Lomellina, Castelnovetto, Langosco, Rosasco, Sant'Angelo Lomellina, Valle Lomellina, Zeme.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Lacelle

text:
Lacelle  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Weißenkirchen im Attergau

text:
Weißenkirchen im Attergau là một đô thị thuộc huyện Vöcklabruck thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 27 km², dân số thời điểm năm 2006 là 650 người.

Tham khảo


title: Montefortino

text:
Montefortino là một đô thị ở tỉnh Ascoli Piceno ở vùng Marche, cách khoảng 80 km về phía nam của Ancona và khoảng 20 km về phía tây bắc của Ascoli Piceno. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005, đô thị này có dân số là 1.313 người và diện tích là 78,5 km².

Montefortino giáp các đô thị: Amandola, Bolognola, Castelsantangelo sul Nera, Comunanza, Montemonaco, Sarnano, Ussita.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ascoli Piceno


title: Ignaz Semmelweis

text:
Ignaz Philipp Semmelweis (cũng gọi là Ignac Semmelweis; tên sinh Semmelweis Ignác Fülöp; 1 tháng 7 năm 1818 – 13 tháng 8 năm 1865) là bác sĩ người Hungary được gọi là "cứu tinh những bà mẹ". Vào năm 1847, ông đã khám phá rằng có thể giảm tỷ lệ mắc sốt sản xuống rất nhiều bằng cách thực hiện những tiêu chuẩn rửa tay tại các bệnh viện khoa sản. Sốt sản xuất hiện thường xuyên tại những bệnh viện vào giữa thế kỷ 19, và bệnh này có tỷ lệ chết 10%–35%. Semmelweis đưa ra học thuyết về rửa tay dùng "những thuốc nước chanh được khử trùng bằng chlor" năm 1847 trong chức chủ tịch của Khu khoa sản thứ nhất tại Bệnh viện Đa khoa Wien; những khu bác sĩ của bệnh viện này có tỷ lệ chết gấp ba lần của tỷ lệ tại những khu bà đỡ. Năm 1851, Semmelweis về Hungary, nước này đã chấp nhận học thuyết của ông vào năm 1857.

Mặc dù ông đã xuất bản vào năm 1861 về những cuộc thử theo thống kê và trong bệnh viện có kết quả rằng việc rửa tay giảm tỷ lệ chết xuống 1%, Quy tắc của Semmelweis chỉ được chấp nhận rộng rãi nhiều năm sau khi ông qua đời, khi Louis Pasteur xác nhận thuyết vi trùng (germ theory). Một trận suy nhược thần kinh (hay có thể là bệnh Alzheimer) đẩy ông vào nhà thương điên; ở đấy Semmelweis chết vì bị đánh đập, thọ 47.

Vào tháng 3 năm 2020, ông được Google Doodle vinh danh vì đã khám phá ra những lợi ích về mặt y tế của việc rửa tay.

Gia đình và đầu đời

Ignaz Semmelweis sinh ngày 1 tháng 7 năm 1818 tại Tabán, một khu phố của Buda, Hungary, ngày nay thuộc Budapest. Ông là đứa con thứ năm trong số mười người trong gia đình buôn bán thịnh vượng của József Semmelweis và Teréz Müller.

Có nguồn gốc từ Đức, cha ông là người Đức (hienc, xuất thân từ Heanzenland, một thuật ngữ tiếng Đức cho lịch sử phương Tây-Hungary) sinh ra ở Kismarton, sau đó là một phần của Hungary, bây giờ là Eisenstadt, Áo. Ông đã đạt được sự cho phép thành lập một cửa hàng ở Buda vào năm 1806 và trong cùng năm đó, đã mở một doanh nghiệp bán buôn các loại gia vị và hàng tiêu dùng nói chung. Công ty được đặt tên là zum Weißen Elefanten (tại Voi Trắng) ở Meindl-Haus ở Tabán (ngày nay 1-3, Phố Apród, Bảo tàng Lịch sử Y học Semmelweis). Đến năm 1810, ông là một người đàn ông giàu có và kết hôn với Teréz Müller, con gái của người xây dựng huấn luyện viên (phương tiện) Fülöp Müller.

Ignaz Semmelweis bắt đầu học luật tại Đại học Vienna vào mùa thu năm 1837, nhưng đến năm sau, vì những lý do không còn được biết đến, ông đã chuyển sang ngành y. Ông đã được trao bằng bác sĩ y khoa vào năm 1844. Sau đó, sau khi không đạt được một cuộc hẹn trong một phòng khám nội khoa, Semmelweis quyết định chuyên về sản khoa. Các giáo viên của ông bao gồm Carl von Rokitansky, Joseph Škoda và Ferdinand von Hebra.

Xem thêm
 Đại học Semmelweis (Budapest)
 Joseph Lister

Chú thích

Tham khảo

Ghi chú

Trích dẫn

  (references to Carter's foreword and notes indicated)

Liên kết ngoài

Nhà khoa học Hungary
Bác sĩ Hungary
Nhà khoa học Áo
Bác sĩ Áo
Sinh năm 1818
Mất năm 1865
Vệ sinh y khoa


title: Sân bay quốc tế Yangon

text:
Sân bay quốc tế Yangon  là một sân bay tại Mingaladon Township, Yangon của Myanmar.
Sân bay nằm ở Mingaladon, 15 km về phía bắc trung tâm Yangon, là sân bay hàng đầu và tấp nập nhất Myanmar.

Các hãng hàng không hoạt động

Hàng hóa

Chú thích

Yangon
Yangon


title: Scheibenhardt

text:
Scheibenhardt là một đô thị ở bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này nằm ở biên giới với Pháp, liên tục với đô thị Pháp Scheibenhard, chia nhau qua một con rạch nhỏ có tên Lauter.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Germersheim


title: Eternity (album của Michael Learns to Rock)

text:
Eternity là album phòng thu thứ bảy của ban nhạc Đan Mạch theo thể loại soft rock Michael Learns to Rock. Nó được phát hành vào năm 2008.

Danh sách track
 "When Tomorrow Comes" – 3:31
 "Its Gonna Make Sense" – 3:35
 "Shadow Side of Me" – 4:00
 "You Want More" – 4:21
 "Sweetest Surprise" – 3:10
 "Family Tree" – 4:04
 "I Do" – 4:03
 "Look Around" – 3:48
 "The War Is Not Over" – 3:00
 "Lonely Satellite" – 3:26
 "Walk with Me" – 4:05
 "Eternity" – 5:58

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Michael Learns To Rock official website

 MLTR on Myspace
 Eternity Lyrics on the official MLTR website

Album năm 2008
Album của Michael Learns to Rock