title: MediaWiki

text:
MediaWiki là phần mềm wiki tự do nguồn mở được phát hành dưới Giấy phép Công cộng GNU (GPL). Nó được sử dụng trên Wikipedia và gần như tất cả các trang web Wikimedia khác, bao gồm Wiktionary, Wikimedia Commons và Wikidata; các trang này xác định phần lớn yêu cầu đặt ra cho MediaWiki. Nó được phát triển để sử dụng trên Wikipedia vào năm 2002 và được đặt tên là "MediaWiki" vào năm 2003. MediaWiki ban đầu được phát triển bởi Magnus Manske và được cải tiến bởi Lee Daniel Crocker. Kể từ đó sự phát triển của MediaWiki đã được điều phối bởi Wikimedia Foundation.

MediaWiki được viết bằng ngôn ngữ lập trình PHP và lưu trữ tất cả nội dung văn bản vào cơ sở dữ liệu. Phần mềm này được tối ưu hóa để xử lý hiệu quả các dự án lớn, có thể có hàng terabyte nội dung và hàng trăm nghìn lượt xem mỗi giây. Bởi vì Wikipedia là một trong những trang web lớn nhất thế giới, mối quan tâm chính của các nhà phát triển là đạt được khả năng mở rộng thông qua nhiều lớp bộ nhớ đệm và sao chép cơ sở dữ liệu. Một khía cạnh khác của MediaWiki là tính quốc tế hóa của nó; giao diện của nó có sẵn trong hơn 300 ngôn ngữ. MediaWiki hiện có hơn 1.000 cài đặt cấu hình. và hơn 1.800 tiện ích mở rộng có sẵn để cho phép thêm hoặc thay đổi các tính năng khác nhau

Bên cạnh việc sử dụng trên các trang Wikimedia, MediaWiki đã được sử dụng như một hệ thống quản trị nội dung và quản lý tri thức trên hàng chục nghìn trang web và hàng nghìn công ty, công cộng và tư nhân, bao gồm các trang web Fandom (website), wikiHow, Miraheze và các cài đặt nội bộ lớn như Intellipedia và Diplopedia.

Giấy phép
MediaWiki là một phần mềm tự do nguồn mở và được phân phối theo các điều khoản của Giấy phép Công cộng GNU phiên bản 2 hoặc bất kỳ phiên bản nào mới hơn. Tài liệu của MediaWiki hiện có tại www.mediawiki.org và được phát hành theo giấy phép Creative Commons BY-SA 3.0 và một phần thuộc phạm vi công cộng. Cụ thể, hướng dẫn sử dụng và nội dung khác tại MediaWiki.org được cấp phép Creative Commons, trong khi tập hợp các trang trợ giúp dự định được sao chép tự do vào bản cài đặt wiki mới và/hoặc được phân phối cùng với phần mềm MediaWiki thuộc về phạm vi công cộng. Điều này được thực hiện để loại bỏ các vấn đề pháp lý phát sinh từ các trang trợ giúp được nhập vào wiki với các giấy phép không tương thích với giấy phép Creative Commons. Nói chung, sự phát triển của MediaWiki ủng hộ việc sử dụng các định dạng phương tiện mã nguồn mở.

Phát triển
MediaWiki có một cộng đồng tình nguyện tích cực để phát triển và bảo trì. Bất kể ai có đóng góp cho dự án bằng cách gửi các bản vá thường được cấp quyền truy cập để thực hiện các sửa đổi đối với kho lưu trữ Git/Gerrit của dự án theo yêu cầu. Cũng có nhiều lập trình viên được trả lương chủ yếu phát triển các dự án cho Wikimedia Foundation. Các nhà phát triển MediaWiki tham gia Google Summer of Code bằng cách tạo điều kiện phân công cố vấn cho các sinh viên muốn làm việc trong các dự án lõi và phần mở rộng của MediaWiki. Trong năm trước tháng 11 năm 2012, có khoảng hai trăm nhà phát triển đã thực hiện các thay đổi đối với lõi hoặc phần mở rộng của MediaWiki. Các bản phát hành chính của MediaWiki được tạo ra khoảng sáu tháng một lần bằng cách chụp nhanh nhánh phát triển, được lưu giữ liên tục ở trạng thái ổn định; các bản phát hành nhỏ được phát hành khi cần thiết để sửa lỗi (đặc biệt là các vấn đề về bảo mật).

MediaWiki được phát triển trên mô hình phát triển tích hợp liên tục, trong đó các thay đổi phần mềm được đẩy trực tiếp lên các trang Wikimedia trên cơ sở thường xuyên.

Trang web theo dõi lỗi của MediaWiki là phabricator.wikimedia.org, chạy Phabricator. Trang web cũng được sử dụng cho các yêu cầu tính năng và cải tiến.

Lịch sử

Khi Wikipedia được ra mắt vào tháng 1 năm 2001, nó chạy trên hệ thống phần mềm wiki UseModWiki. UseModWiki được viết bằng ngôn ngữ lập trình Perl và lưu trữ tất cả các trang wiki trong tệp văn bản (.txt). Phần mềm này sớm được chứng minh là hạn chế cả về chức năng lẫn hiệu suất. Vào giữa năm 2001, Magnus Manske - một nhà phát triển và sinh viên tại Đại học Cologne, đồng thời là biên tập viên Wikipedia - bắt đầu làm việc trên phần mềm mới thay thế UseModWiki, được thiết kế đặc biệt để Wikipedia sử dụng. Phần mềm này được viết bằng ngôn ngữ kịch bản PHP và lưu trữ tất cả thông tin của nó trong cơ sở dữ liệu MySQL. Phần mềm mới được phát triển phần lớn vào ngày 24 tháng 8 năm 2001 và một wiki thử nghiệm cho nó đã được khởi tạo ngay sau đó.

Lần triển khai đầy đủ đầu tiên của phần mềm này là Meta Wikipedia mới vào ngày 9 tháng 11 năm 2001. Ngay lập tức, cộng đồng Wikipedia mong muốn triển khai nó trên Wikipedia tiếng Anh. Tuy nhiên, Manske lo sợ về bất kỳ lỗi tiềm ẩn nào gây hại cho trang web non trẻ trong thời gian diễn ra kỳ thi cuối kỳ mà anh ấy phải hoàn thành ngay trước Giáng sinh; điều này dẫn đến việc ra mắt trên Wikipedia tiếng Anh bị trì hoãn cho đến ngày 25 tháng 1 năm 2002. Sau đó, phần mềm dần dần được triển khai trên tất cả các trang Wikipedia tiếng Anh vào thời điểm đó. Phần mềm này được gọi là "tập lệnh PHP" và là "giai đoạn II", với tên "giai đoạn I", có hiệu lực hồi tố cho việc sử dụng UseModWiki.

Việc sử dụng ngày càng tăng nhanh chóng khiến các vấn đề về quá tải lại phát sinh và ngay sau đó, một lần viết lại phần mềm khác bắt đầu; lần này được thực hiện bởi Lee Daniel Crocker, được gọi là "giai đoạn III". Phần mềm mới này cũng được viết bằng PHP, với phần phụ trợ MySQL và giữ giao diện cơ bản của phần mềm giai đoạn II, nhưng có thêm chức năng có khả năng mở rộng rộng hơn. Phần mềm "giai đoạn III" xuất hiện trên Wikipedia vào tháng 7 năm 2002.

Wikimedia Foundation được công bố vào ngày 20 tháng 6 năm 2003. Vào tháng 7, một biên tập viên Wikipedia, Daniel Mayer đã đề xuất tên "MediaWiki" cho phần mềm, như một cách chơi chữ trên "Wikimedia". Tên "MediaWiki" dần dần được đưa vào sử dụng bắt đầu từ tháng 8 năm 2003. Tên này thường gây nhầm lẫn do sự giống nhau (có chủ ý) của nó với tên "Wikimedia" (bản thân tên này cũng tương tự như "Wikipedia").

Biểu trưng cũ do Erik Möller tạo ra, sử dụng một bức ảnh bông hoa do Florence Nibart-Devouard chụp, và ban đầu được gửi tới cuộc thi biểu trưng cho một biểu trưng mới của Wikipedia, được tổ chức từ ngày 20 tháng 7 đến ngày 27 tháng 8 năm 2003. Biểu trưng đứng ở vị trí thứ ba và được chọn để đại diện cho MediaWiki chứ không phải Wikipedia, với biểu trưng ở vị trí thứ hai được sử dụng cho Wikimedia Foundation. Dấu ngoặc vuông kép ( ) tượng trưng cho cú pháp mà MediaWiki sử dụng để tạo siêu liên kết đến các trang wiki khác; trong khi đóa hoa hướng dương đại diện cho sự đa dạng về nội dung trên Wikipedia, sự phát triển không ngừng và cả sự hoang dã của nó.

Sau đó, , Giám đốc kỹ thuật của Wikimedia Foundation đã đảm nhận vai trò Quản lý phát hành và Nhà phát triển tích cực nhất.

Các cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển MediaWiki bao gồm: hệ thống phân loại bằng thể loại (2004); chức năng phân tích cú pháp, (2006); Flagged Revision, (2008); "ResourceLoader", một hệ thống phân phối CSS và JavaScript (2011); và Trình soạn thảo trực quan, một nền tảng chỉnh sửa "những gì bạn đang thấy là những gì bạn sẽ nhận được" (WYSIWYG) (2013).

Lịch sử phiên bản

Phiên bản đầu tiên của MediaWiki là phiên bản 1.1, được phát hành vào tháng 12 năm 2003.

Trang web sử dụng MediaWiki

Nhờ vào việc được sử dụng trong Wikipedia và các dự án khác của Wikimedia Foundation, MediaWiki dần trở nên nổi tiếng. Fandom, một dịch vụ lưu trữ wiki trước đây gọi là Wikia. Miraheze, một nền tảng hosting lưu trữ wiki khá phổ biến với hơn 7000 wiki được lưu trữ cũng chạy trên MediaWiki. wikiHow và SNPedia cũng là những wiki công khai khác chạy trên MediaWiki. WikiLeaks cũng bắt đầu như một trang web dựa trên MediaWiki nhưng hiện không còn là wiki nữa.

Có một số bách khoa toàn thư wiki thay thế cho Wikipedia chạy trên MediaWiki, bao gồm Citizendium, Metapedia, Scholarpedia và Conservapedia. MediaWiki cũng được sử dụng nội bộ bởi một số lượng lớn các công ty, bao gồm cả Novell và Intel.

Việc sử dụng MediaWiki đáng chú ý trong các chính phủ bao gồm Intellipedia, được sử dụng bởi Cộng đồng Tình báo Hoa Kỳ, Diplopedia, được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ sử dụng và milWiki, một phần của milSuite được Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ sử dụng. Các cơ quan của Liên Hợp Quốc như Chương trình Phát triển của Liên Hợp Quốc và INSTRAW đã chọn triển khai wiki của họ bằng MediaWiki, bởi vì "phần mềm này chạy Wikipedia và do đó được đảm bảo sẽ được kiểm tra kỹ lưỡng, sẽ tiếp tục được phát triển tốt trong tương lai và các kỹ thuật viên tương lai trên các phần mềm này wiki sẽ có nhiều khả năng tiếp xúc với MediaWiki hơn bất kỳ phần mềm wiki nào khác."

Quỹ Phần mềm Tự do sử dụng MediaWiki để triển khai trang LibrePlanet.

Tính năng chính
MediaWiki cung cấp một bộ tính năng cốt lõi phong phú và một cơ chế để đính kèm phần mở rộng để cung cấp chức năng bổ sung.

Quốc tế hoá và địa phương hoá

Do sự nhấn mạnh vào tính đa ngôn ngữ trong các dự án Wikimedia, quá trình quốc tế hóa và địa phương hóa đã nhận được sự quan tâm đáng kể của các nhà phát triển. Giao diện người dùng đã được dịch toàn bộ hoặc một phần sang hơn 300 ngôn ngữ trên translatewiki.net, và có thể được quản trị viên trang web tùy chỉnh thêm (toàn bộ giao diện có thể chỉnh sửa thông qua wiki).

Một số tiện ích mở rộng, đáng chú ý nhất là những tiện ích được thu thập trong Gói tiện ích mở rộng ngôn ngữ MediaWiki, được thiết kế để nâng cao hơn nữa tính đa ngôn ngữ và quốc tế hóa của MediaWiki.

Cài đặt và cấu hình
Việc cài đặt MediaWiki yêu cầu người dùng có đặc quyền quản trị trên máy chủ chạy cả PHP và loại cơ sở dữ liệu SQL tương thích. Một số người dùng thấy rằng việc thiết lập máy chủ ảo là hữu ích nếu phần lớn trang web của họ chạy trong một framework (chẳng hạn như Zope hoặc Ruby on Rails) phần lớn không tương thích với MediaWiki. Lưu trữ đám mây có thể loại bỏ nhu cầu triển khai một máy chủ mới.

Một tập lệnh cài đặt PHP được truy cập thông qua trình duyệt web để khởi tạo trình cài đặt của wiki. Nó hiện lên cho người dùng về một bộ tham số bắt buộc tối thiểu, để lại các thay đổi khác, chẳng hạn như cho phép tải lên, thêm biểu trưng trang web và cài đặt tiện ích mở rộng, được thực hiện bằng cách sửa đổi cài đặt cấu hình có trong tệp có tên LocalSettings.php. Một số khía cạnh khác của MediaWiki có thể được cấu hình thông qua các trang đặc biệt hoặc bằng cách chỉnh sửa các trang nhất định; chẳng hạn, các bộ lọc sai phạm có thể được định cấu hình thông qua một trang đặc biệt và một số tiện ích nhất định có thể được thêm vào bằng cách tạo các trang JavaScript trong không gian tên MediaWiki. The MediaWiki community publishes a comprehensive installation guide.

Mã đánh dấu
Một trong những khác biệt sớm nhất giữa MediaWiki (và tiền thân của nó, UseModWiki) và các công cụ wiki khác là việc sử dụng "free links" thay vì CamelCase. Khi MediaWiki được tạo ra, thông thường các wiki yêu cầu văn bản như "WorldWideWeb" để tạo liên kết đến một trang về World Wide Web; mặt khác, các liên kết trong MediaWiki được tạo bởi các từ xung quanh có dấu ngoặc vuông kép và bất kỳ khoảng trắng nào giữa chúng đều được giữ nguyên, ví dụ: World Wide Web.

MediaWiki sử dụng mã đánh dấu wiki nhẹ có thể mở rộng được thiết kế để dễ sử dụng và dễ học hơn HTML. Có một số công cụ chuyên dụng để chuyển đổi nội dung chẳng hạn như các bảng giữa mã đánh dấu MediaWiki và HTML. Những nỗ lực đã được thực hiện để tạo ra một đặc tả đánh dấu MediaWiki, nhưng dường như đã đạt được sự đồng thuận rằng mã Wiki yêu cầu các quy tắc ngữ pháp nhạy cảm với ngữ cảnh. Bảng so sánh song song sau đây minh họa sự khác biệt giữa mã đánh dấu wiki và HTML:

(Trích dẫn ở trên từ Alice ở xứ sở thần tiên của Lewis Carroll)

Giao diện sửa đổi

Các công cụ chỉnh sửa trang mặc định của MediaWiki được mô tả là hơi khó học. Một cuộc khảo sát các sinh viên được chỉ định sử dụng wiki dựa trên MediaWiki cho thấy rằng khi họ được hỏi một câu hỏi mở về các vấn đề chính với wiki, 24% đã trích dẫn các vấn đề kỹ thuật với định dạng, ví dụ:. "Không thể tìm ra cách đưa hình ảnh vào. Không thể tìm ra cách hiển thị liên kết bằng từ; nó chèn một số."

Để giúp việc sửa đổi các trang dài dễ dàng hơn, MediaWiki cho phép sửa đổi một đề mục của một trang (được xác định bởi tiêu đề của nó). Người dùng đã đăng ký cũng có thể cho biết liệu sửa đổi của họ có nhỏ hay không. Sửa lỗi chính tả, ngữ pháp hoặc dấu chấm câu là những ví dụ về chỉnh sửa nhỏ, trong khi thêm các đoạn văn bản mới là một ví dụ về chỉnh sửa không nhỏ.

Đôi khi trong khi một người dùng đang chỉnh sửa, người dùng thứ hai sẽ lưu phần chỉnh sửa vào cùng một phần của trang. Sau đó, khi người dùng đầu tiên cố gắng lưu trang, mâu thuẫn sửa đổi sẽ xảy ra. Sau đó, người dùng thứ hai có cơ hội hợp nhất nội dung của họ vào trang vì nó hiện tồn tại sau lần lưu trang của người dùng đầu tiên.

Giao diện người dùng của MediaWiki đã được địa phương hóa bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Ngôn ngữ cho chính nội dung wiki cũng có thể được đặt, để gửi trong tiêu đề HTTP "Ngôn ngữ-nội dung" và thuộc tính HTML "lang".

Giao diện lập trình ứng dụng
MediaWiki có một Web API (giao diện lập trình ứng dụng) có thể mở rộng cung cấp quyền truy cập trực tiếp, cấp cao vào dữ liệu có trong cơ sở dữ liệu MediaWiki. Các chương trình máy khách có thể sử dụng API để đăng nhập, nhận dữ liệu và đăng các thay đổi. API hỗ trợ các ứng dụng khách JavaScript và ứng dụng người dùng cuối dựa trên web mỏng (chẳng hạn như các công cụ chống phá hoại). API có thể được truy cập bởi thành phần backend của một trang web khác. Một thư viện bot Python mở rộng, Pywikibot, và một công cụ bán tự động phổ biến có tên là AutoWikiBrowser, cũng có giao diện với API. API được truy cập thông qua các URL như https://en.wikipedia.org/w/api.php?action=query&list=recentchanges. Trong trường hợp này, truy vấn sẽ yêu cầu Wikipedia cung cấp thông tin liên quan đến 10 lần sửa đổi cuối cùng đối với trang web. Một trong những lợi thế được nhận thấy của API là tính độc lập về ngôn ngữ của nó; nó nhận các kết nối HTTP từ máy khách và có thể gửi phản hồi ở nhiều định dạng khác nhau, chẳng hạn như XML, PHP được tuần tự hóa hoặc JSON. Mã máy khách đã được phát triển để cung cấp các lớp trừu tượng cho API.

Nội dung phong phú

MediaWiki hỗ trợ nội dung phong phú được tạo thông qua cú pháp chuyên biệt. Ví dụ: phần mềm đi kèm với hỗ trợ tùy chọn để hiển thị các công thức toán học bằng LaTeX và trình phân tích cú pháp đặc biệt được viết bằng OCaml. Chức năng tương tự cho các nội dung khác nhau, từ dòng thời gian đồ họa đến các điểm toán học và khuông nhạc cho đến chữ tượng hình Ai Cập, đều có sẵn thông qua các tiện ích mở rộng.

Phần mềm đã trở nên mạnh mẽ hơn trong việc xử lý nhiều loại tệp phương tiện đã tải lên. Chức năng phong phú nhất của nó là trong lĩnh vực hình ảnh, nơi có thể tạo các thư viện hình ảnh và hình thu nhỏ tương đối dễ dàng. Ngoài ra còn có hỗ trợ cho siêu dữ liệu Exif. Việc sử dụng MediaWiki để vận hành Wikimedia Commons, một trong những kho lưu trữ nội dung đa phương tiện miễn phí lớn nhất, đã thúc đẩy nhu cầu có thêm chức năng trong lĩnh vực này.

Đối với việc sửa đổi theo WYSIWYG, VisualEditor có sẵn để sử dụng trong MediaWiki giúp đơn giản hóa quá trình chỉnh sửa cho các biên tập viên và đã được đóng gói kể từ MediaWiki 1.35. Các tiện ích mở rộng khác tồn tại để xử lý chỉnh sửa WYSIWYG ở các mức độ khác nhau.

Xem thêm
 GetWiki, dự án phái sinh
 translatewiki.net - trang dịch thuật của Mediawiki

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của dự án MediaWiki (51 ngôn ngữ)
 Thêm thông tin về MediaWiki tại Wikimedia Meta-Wiki (47 ngôn ngữ)

Wikimedia
Wiki
Hệ thống quản lý nội dung
Phần mềm tự do
PHP
Phần mềm năm 2002


title: Chimarra lissuorum

text:
Chimarra lissuorum là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Dierhagen

text:
Dierhagen là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Oecetis jasikana

text:
Oecetis jasikana là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Nad Tatrou sa blýska

text:
Nad Tatrou sa blýska ("Tia chớp trên dãy Tatra") là quốc ca Slovakia, lời thơ được Janko Matúška sáng tác cuối năm 1843 trên nền nhạc bài dân ca Kopala studienku. Lời thơ mang thông điệp chống áp bức và thức tỉnh dân tộc được viết khi phong trào hồi sinh dân tộc Slovak đòi độc lập đang đến cao điểm, cùng thời với các dân tộc Slav khác phụ thuộc vào các dân tộc lớn đang khao khát quyền tự quyết dân tộc.

Bài hát được ghi nhận lần đầu năm 1844 khi nhóm sinh viên Trường Tin lành Batislava bỏ học lên đường về Levoča để phản đối việc Ľudovít Štúr bị sa thải do các hoạt động lãnh đạo phong trào dân tộc của ông. Bài hát được yêu chuộng trong Khởi nghĩa Slovakia trong những năm 1848 - 1849, lời thơ được dùng làm một phần quốc ca Tiệp Khắc năm 1918 và quốc ca Slovakia độc lập năm 1993.

Vấn đề tác giả bị tranh cãi trong nhiều thời gian cho đến năm 1967, sau khi các nhà nguyên cứu tìm thấy và công bố bài thơ được bạn học của Janko Matúška ghi lại vào sổ tay của mình từ năm 1844.

Bối cảnh

Phong trào độc lộc dân tộc
Các tư tưởng trụ cột về tự do và bình đẳng của Phong trào Khai sáng đã thúc đẩy các dân tộc riêng lẻ phụ thuộc vào các dân tộc lớn đi tìm sự tồn tại riêng cho mình như Bạch Nga, Séc, Slovak, Ucraina, Serbia v.v. bằng nổ lực độc lập ngôn ngữ, văn hóa và chính trị.

Dân tộc Slovak trong Vương quốc Hungary khởi đầu công cuộc hình thành dân tộc Slovak hiện đại qua Phong trào Hồi sinh dân tộc Slovak từ thế kỉ 18 với hai luồn chính: bên Tin lành muốn giữ lập trường về sự thống nhất các dân tộc Slav, nhưng cánh Công giáo đứng đầu là Anton Bernolák theo xu hướng tách riêng cho dân tộc Slovak. Đến giữa thế kỉ 19, khuynh hướng độc lập dân tộc và yêu cầu quyền tự quyết của người Slovak biểu hiện mạnh mẽ trong phong trào Štúr đứng đầu là Ľudovít Štúr và ngược lại, Hungary hóa cũng đã quá mạnh, công chức và cảnh sát thẳng tay với các nổ lực độc lập của các dân tộc phụ thuộc Hungary.

Sáng tác lời

Từ năm 1839, nhà thơ trẻ Janko Matúška là thành viên Viện Ngôn ngữ và Văn học Séc-Slovak thuộc Trường Tin lành Bratislava, trung tâm hoạt động quan trọng nhất của phong trào dân tộc Slovak. Ông bắt đầu làm thơ, trong đó ông đã thể hiện rung động về nhịp điệu lấy từ các bài dân ca. Cải biên các bài dân ca vào thơ là một trong những xu hướng của nhiều nhà thơ lãng mạn Slovak thời này.

Trong bầu không khí sáng tạo của viện, Juraj Palkovič và Ľudovít Štúr đã thúc dục những nhà dân tộc trẻ gần gũi với dân chúng hơn, kêu gọi sinh viên từ bỏ tiếng Bernolák của Anton Bernolák, người đã có công khơi thủy các nổ lực thống nhất ngôn ngữ Slovak tản mát và chyển sang dùng tiếng Slovak chuẩn của Ľudovít Štúr.

Cuối năm 1843, giáo hội của trường dưới áp lực chính trị đã quyết định cách chức và sa thải Ľudovít Štúr, người đang thay thế các công việc của giáo sư Juraj Palkovič đã già ốm.
  Những nỗi buồn và căm giận từ sự kiện này được Janko Matúška gửi gắm vào bài thơ Ponad Tatrou blýska vào giao thừa năm 1843, mang lời kêu gọi dân tộc Slovak đứng lên chống áp bức, viết trên nền nhạc bài dân ca Kopala studienku.

Những lời thơ khuấy động đấu tranh này được các sinh viên theo phong trào Štúr hát lên lần đầu tiên khi họ chia tay nhóm bạn học rời bỏ Trường Tin lành Bratislava về Levoča để phản đối vào tháng 3 năm 1844,

 từ đó về sau nó trở thành bài hát được ưu thích nhất của thế hệ Štúr trẻ.

Huyền thoại và lịch sử

Quốc ca là một trong các biểu tượng quan trọng của quốc gia. Các biểu tượng có thể mang nhiều câu chuyện huyền thoại cũng như những trang sử tỉnh táo.

Việc ra đời quốc ca Slovak còn có một huyền thoại
 lãng lạng và được nhiều người biết đến. Câu chuyện kể rằng, Janko Matúška cùng các bạn học với lòng căm phẫn trên đường về Levoča để biểu tình, khi nghe bài dân ca Kopala studienku ông đã ngẫu hứng viết bài thơ Nad Tatrou sa blyska trên nền nhạc của nó, sau đó những người biểu tình đã vang tiếng ca hát khi tiến vào thành phố. Câu chuyện có thể tìm thấy gián tiếp trong các quảng bá của Matica Slovenská, bao gồm các chi tiết gắn liền đến quốc ca như tên tuổi Janko Matúška, các đỉnh núi Tatra hùng vĩ, bài dân ca Kopala studienku, các sinh viên năm 1844 và ngôi làng Batizovce.

Câu chuyện này có nhiều liên hệ đến các sự kiện đến với sinh viên của Viện Ngôn ngữ và Văn học Séc-Slovak với các tuần tự thời gian khác. Đó là những cha đạo và những người giảng đạo tương lai, họ thường tụ họp sau giờ học để giải trí. Một trong những thú vui của họ là ca hát và họ chơi được nhiều nhạc cụ khác nhau. Họ lập thành các nhóm chơi đàn vi ô lông, kèn túi, đàn gita, đàn bas, sáo và cùng hát các bài hát đấu tranh dân tộc.
 Khi xảy ra sự kiện Ľudovít Štúr, nhiều sinh viên của ông quyết định bỏ trường để học tiếp nơi khác, viện tiếp tục hoạt động nhưng chỉ còn dạy kinh thánh.

Vào giao thừa 1843, nhóm 22 sinh viên đã họp nhau trong một ngôi nhà nhỏ không xa trường ở Bratislava để quyết định bỏ trường để biểu hiện thái độ phản đối, họ quyết định về Trường Tin lành ở Levoča để học tiếp. Một số trong số họ ra đi còn do lo ngại của phụ huynh từ các áp lực của chính quyền. Kế hoạch được thực hiện vào đầu tháng 3 năm 1844 khi vẫn còn tuyết lạnh, tuy nhiên, chỉ có 13 sinh viên đến Levoča và học hết khóa.

Theo tài liệu của cảnh sát còn được giữ lại về việc tìm kiếm các sinh viên thất lạc, chín sinh viên vắng mặt được ghi nhận khi nhóm sinh viên 13 người đã đến gần đích tại ngôi làng Batizovce. Việc tìm kiếm các sinh viên vắng mặt diễn ra trên những chiếc xe ngựa đường dài trong mùa đông lạnh giá giữa các ngôi làng dưới các ngọn núi Tatra hùng vĩ trên trục đường Svit – Veľký Slavkov – Poprad – Abrahámovce – Jánovce – Spišský Štvrtok – Levoča.

Tác giả lời thơ

Tranh cãi
Do nguyên bản của Janko Matúška không được lưu giữ, mặc dù bài hát mang phong cách quốc ca này xuất hiện từ giữa hai năm 1843 và 1844, một thời gian dài sau đó nó được sử dụng vô danh hoặc tác giả là vấn đề tranh cãi.

Bản thân Janko Matúška sau khi rời Trường Tin lành Bratislava ông tham gia khởi nghĩa Slovakia 1848 - 1849. Sau 1849, Janko Matúška ngừng xuất bản các sáng tác của mình và làm công chức nhà nước ở quê nhà Dolný Kubín. Ông không hạnh phúc với vợ, bà Žofia Veselovská xứ Námestovo, không toại nguyện với kết cục của khởi nghĩa cũng như với công việc công chức của mình, cuối cùng ông rơi vào cờ bạc và mất ở tuổi 56.

Trong những năm Khởi nghĩa Slovak, những người tình nguyện viên thường hát bài này, từ đó nó mang tên Tình nguyện viên trong cả hai thế chiến và cả khi Tiệp Khắc ra đời năm 1918. Cuối chiến tranh thế giới thứ nhất, bài ca được hát lên trong các chiến hào và các trại tù binh nhiều hơn các bài ca mang phong cách quốc ca cùng thời như Hej Slováci (Samo Tomášik, 1834) hay Kto za pravdu horí (Karol Kuzmány, 1848).

Bài thơ Tình nguyện viên bốn khổ không tên tác giả được in lần đầu trên tờ rơi năm 1849 tại Banská Bystrica cùng với bài thơ Do zbroja! của Karol Kuzmány.

Cùng năm, bài thơ với đúng nội dung như thế được phát hành ở Banská Štiavnica. Hai năm sau đó, năm 1851 Daniel Lichard phát hành bài thơ không tên tác giả trên ấn phẩm lịch Domová pokladnica của mình tại Banská Bystrica.
Bản in cũ nhất của bài thơ Tình nguyện viên không có tên tác giả in vào năm 1851 còn giữ được đang được lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Slovakia. Đầu thế kỉ 20, quyền tác giả vẫn còn được coi là của Karol Kuzmány.

Năm 1893, Jozef Podhradský, bạn học của Janko Matúška

đăng bài về Ján Kollár trên tạp chí Slovenské pohľady trong đó có đoạn ông kể ông phải chơi đàn gita khi bạn học của ông, Janko Matúška viết thơ như bài Nad Tatrou sa blýska, hromy divo bijú.

Sổ tay Viliam Pauliny - Tóth
Mãi đến năm 1966 các nhà nguyên cứu mới nhận được di vật từ gia đình của Viliam Pauliny - Tóth, bạn học của Janko Matúška, trong đó có sổ tay ghi lại bài thơ Ponad Tatrou blýska. Trong sự kiện năm 1844, Viliam Pauliny - Tóth quyết định không về Levoča mà ở lại trường, ông đã ghi lại bài hát tiễn biệt vào sổ tay của mình để làm kỉ niệm.

Đây là phiên bản quốc ca lâu đời nhất còn được lưu trữ được ghi chép vào năm 1944 với tựa đề Prešporský Slowáci, budaucj Lewočané, có 6 khổ thơ và tên tác giả là Janko Matúška. Trong tựa đề, Viliam Pauliny - Tóth nói về những người bạn học Slovak rời bỏ thành phố Bratislava, lúc này mang tên Prešporok (Prešporský Slowáci - người Slovak ở Prešporok), và sẽ trở thành sinh viên trường Tin lành Levoča (budaucj Lewočané - người Levoča tương lai). Nhờ di vật này, Janko Matúška được khẩng định là tác giả của bài thơ sau xuất bản năm 1967 của Pavol Vongrej.

Lời thơ qua các thời kì

Bài ca của các tình nguyện viên
Bốn năm sau khi Janko Matúška viết lời, khởi nghĩa vũ trang Slovakia nổ ra trong hai năm 1848 - 1849 giữa vài chục nghìn tình nguyện viên Slovak với sự ủng hộ của Đế quốc Áo chống lại Vương quốc Hungary. Bài hát Nad Tatrou sa blýska không tác giả được các tình nguyện viên yêu thích và được gọi là Tình nguyện viên. Bài thơ được in ấn lần đầu với bốn khổ thơ mang tên Tình nguyện viên, từ đó đến vài thập kỉ sau đa số đều chấp nhận rằng bài thơ chỉ có bốn khổ thơ, cho đến khi tìm thấy sổ tay của Viliam Pauliny - Tóth.

Ponad Tatrou blýska trong di vật của Viliam Pauliny - Tóth
Viliam Pauliny - Tóth ghi lại bài thơ của Janko Matúška bằng ngôn ngữ Slovak trong thời kì đang được hoàn thiện, lời thơ ghi chép từ năm 1844 còn mang những dấu tích từ tiếng Séc và chính tả ngữ âm của Ľudovít Štúr. Sổ tay Viliam Pauliny - Tóth không chỉ thay đổi quan điểm về tác giả mà còn mang đến đầy đủ 6 khổ thơ của Janko Matúško. Tài liệu lâu năm nhất này đang được được lưu trữ trong kho lưu trữ văn học của Thư viện Quốc gia Slovakia tại Martin.

Quốc ca Tiệp Khắc 1918

Khi Tiệp Khắc hình thành năm 1918, các cuộc tranh luận nảy lửa đã diễn ra về vấn đề quốc ca. Quốc ca có những giới hạn có nhiệm vụ thay mặt cho nhiều dân tộc trong một quốc gia mới hình thành vói nhiều dân tộc, trong đó có nhiều dân tộc lớn chiếm tỉ lệ dân số cao vào đầu thế kỉ 20 trên lãnh thỏ Séc và Slovakia trong quốc gia Tiệp Khắc như Séc, Slovak, Morava, Hung. Ngoài ra, nó còn phải đại diện cho nhiều xu hướng chính trị cùng thời.

Về phần người Slovak, bài thơ của Janko Matúška được chọn từ các bài hát mang phong cách quốc ca: Hej, Slováci của Samo Tomášik, Kto za pravdu horí của Karol Kuzmány và Nad Tatrou sa blýska của Jank Matúška. Bên Séc chọn bài Kde domov můj. Quốc ca Tiệp Khắc ra đời không nhận được sự đồng thuận từ tất cả các bên về việc chọn bài hát, nội dung lời và hình thức, nhiều năm sau khi quốc gia hình thành nó vẫn không được ghi nhận trong bộ luật quốc gia. Đến năm 1930, hội đồng bộ trưởng quyết định về quốc ca Tiệp Khắc: khổ thơ đầu của bài thơ Nad Tatrou sa blýska tiếng Slovak đã trở thành phần hai của quốc ca song ngữ của Tiệp Khắc, trong đó phần đầu là bài Kde domov můj tiếng Séc.

Các phản ứng của những người Slovak không đồng tình tiếp diễn sau đó, nhất là những người theo chủ nghĩa tự trị, họ vẫn hát bài Hej, Slováci hay Kto za pravdu horí thay cho quốc ca chính thức. Trong thời kì phụ thuộc Phát xít Đức, chính bài Hej, Slováci đã là quốc ca của Cộng hòa Slovakia (1939–1945).

Một chi tiết quan trọng trong phần Slovak, trong câu Zastavme sa bratia khác với nội dung thơ của Janko Matúška Zastavme ich bratia trong cả lịch sử Tiệp Khắc. Hoán đổi này nhiều khả năng đã xảy ra do sai lẫn hay do một quyết định quan liêu vào năm 1918 khi Tiệp Khắc hình thành. Câu thơ Zastavme ich bratia (Hới những người anh em hãy chặn chúng lại) bị viết lại thành một nội dung thụ động Zastavme sa bratia (Hỡi những người anh em hãy dừng lại) để giữ vần với chữ sa trong câu thứ ba.
 Câu này được hát lại đúng theo thơ của Janko Matúška trong cách mạng Nhung 1989, trước khi Slovakia tách khỏi Tiệp Khắc.

Quốc ca còn được viết bằng tiếng Đức cho người dân tộc Đức sống tại Tiệp Khắc. Giữa các năm 1918 - 1938 còn tồn tại phiên bản quốc ca Tiệp Khăc tiếng Hung nhưng chỉ lấy lời từ phần quốc ca Séc Kde domov můj, chỉ có câu cuối cùng tiếng Séc země česká, domov můj (đất nước Séc, quê hương tôi) được dịch và chuyền lời sang tiếng Hung thành Csehszlovák föld a hazám (Đất nước Tiệp Khắc, quê hương tôi).

Quốc ca Slovakia 1993

Nad Tatrou sa blýska là quốc ca Slovakia từ năm 1993.

Vào những ngày thâng 11 năm 1989, khi cách mạng Nhung đang diễn ra, các cuôc biểu tình đều kết thúc bằng quốc ca Slovak, khi này mọi người vẫn hát câu Zastavme sa bratia trong quốc ca Tiệp Khắc. Một lần, khi Milan Kňažko chuẩn bị bắt nhịp bài quốc ca cho người biểu tình hát, Ľubomír Feldek đứng cạnh đã khuyên ông hãy hát thành Zastavme ich (Hãy chặn chúng lại). Milan Kňažko đã hát như thế vào microfon và cả quảng trường cùng hát theo, từ đó câu thơ của Janko Matúška đã trở lại quốc ca Slovakia. Đây là thay đổi duy nhất được thực hiện giữa phần Slovak trong quốc ca Tiệp Khắc và quốc ca Slovak hiện tại. Qua thời gian, có nhiều tác giả nổ lực viết quốc ca mới nhưng không có kết quả.

Nhạc

Dân ca
Kopala studienku là một bài hát dân gian của Slovakia. Năm 1844, Janko Matúška đã đề nghị dùng nhạc bài dân ca Kopala studienku cho lời thơ mang chất quốc ca của mình, sau đó nó đã trở thành quốc ca chính thức của Slovakia, ban đầu như phần thứ hai trong quốc ca Tiệp Khắc năm 1818 và sau này là quốc ca Slovakia riêng biệt từ 1993.

Béla Bartók sưu tầm các bài dân ca Slovak từ năm 1906. Năm 1908 trong sưu tập các bài hát dân ca, ông có ghi nhận một bài hát có lời Hungary Azt mondják, nem adnak engem galambomnak có cùng nhạc của bài Kopala studienku. Trong quyển sách Các bài dân ca Slovak ông còn ghi nhận thêm hai bài khác hơi khác về lời và nhạc.

Giao hưởng

Bài hát được Ján Levoslav Bella hòa âm cho dàn hợp xướng nam trong B-moll năm 1864. Trong thời Tiệp Khắc, phần Slovak trong quốc ca chung qua sửa đổi của nhà soạn nhạc người Séc Václav Trojan chỉ có một đoạn trong bài thơ Nad Tatrou sa blýska của Janko Matúška.

Năm 1992, quốc ca của Slovakia độc lập được hoàn thiện và cải biên từ các phát họa của nhà soạn nhạc Alexander Moyzes cho quốc ca Slovak từ những năm 1934 - 1945 và được nhà soạn nhạch Ladislav Burlas hoàn thiện tổng thể. Bài nhạc được dàn nhạc giao hưởng Slovak thực hiện vào tháng 12 năm 1992 dưới sự chỉ đạo của nhạc trưởng Ondrej Lenárd.

Quốc ca trong hiện thực

Quốc ca dân tộc Slovak xuất hiện cùng thời với các dân tộc khác trong Phong trào Khai sáng. Quốc ca các dân tộc phụ thuộc như Slovak đều mang niềm khát khao thay vì biểu tượng  thực tiễn do các quốc gia này chưa tồn tại  so với quốc ca các nước lớn như Hungary với lãnh thổ tồn tại trải dài từ các cao nguyên Carpat đến sông Danube, Đức từ Maas đến Memel từ Etsch qua Balt.

Trong lời thơ của Janko Maúška, sấm dữ (Hromy divo bijú) trong câu đầu ám chỉ các thế lực thù địch mà người Slovak phải chặn lại, sét sấm (blesky hromu) trong câu thứ hai mang ý nghĩa tích cực như một cơn bão đánh thức đất nước Slovakia còn say ngủ.

Có những ý kiến cho rằng, quốc ca đã lỗi thời và không phản ánh hiện thực dân tộc ngày nay. Tuy nhiên đó cũng là tình trạng của nhiều quốc ca khác trên thế giới, nhưng ít có trường hợp quốc ca truyền thống được thay đổi ngoài trường hợp quốc ca Nga. Tuy nhiên yếu tố tinh thần bất biến trong nhạc điệu của quốc ca cũng là điều không thể bỏ qua trong mục tiêu nâng cao lòng yêu nước và khẳng định bản sắc quốc gia.

Tham khảo

Quốc ca Châu Âu
Biểu tượng quốc gia Slovakia
Quốc ca
Khởi nghĩa Slovakia
Bài hát Slovakia


title: 11316 Fuchitatsuo

text:
11316 Fuchitatsuo (1994 TR3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 10 năm 1994 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11316 Fuchitatsuo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Le Crocq

text:
Le Crocq là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 178 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Crocq


title: Hylaeus joergenseni

text:
Hylaeus joergenseni là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

J
Động vật được mô tả năm 1906


title: Hippotion scrofa

text:
Hippotion scrofa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Úc, Nouvelle-Calédonie và Vanuatu.

Sải cánh dài khoảng 70 mm.

Ấu trùng ăn Epilobium, Coprosma repens, Ipomoea và Fuchsia.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Hippotion scrofa

Tham khảo

Hippotion


title: Caden

text:
Caden (Kaden trong tiếng Bretagne) là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 38,1 km², dân số năm 1999 là 1478 người. Khu vực này có độ cao từ 1-91 mét trên mực nước biển.

Cư dân của Caden danh xưng trong tiếng Pháp là Cadenais.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Caden
Bản đồ của Caden trên Michelin

Xã của Morbihan


title: On Every Street

text:
On Every Street là album thứ sáu của ban nhạc rock Dire Straits đến từ Vương quốc Anh, phát hành vào năm 1991. Không thành công được như album trước là Brothers in Arms, On Every Street bán được khoảng 8 triệu bản trên khắp thế giới.

Sau khi ban nhạc tan rã vào năm 1995, Mark Knopfler theo nghiệp hát solo và phát hành album đầu tiên của anh Golden Heart vào năm 1996.

Danh sách các bài trong album
(các bài đều do Mark Knopfler hát)

"Calling Elvis" – 6:26
"On Every Street" – 5:04
"When It Comes to You" – 5:01
"Fade to Black" – 3:50
"The Bug" – 4:16
"You and Your Friend" – 5:59
"Heavy Fuel" – 5:10
"Iron Hand" – 3:09
"Ticket to Heaven" – 4:25
"My Parties" – 5:33
"Planet of New Orleans" – 7:48
"How Long" – 3:49

Các bài hát thêm:

Millionare Blues
Kingdome Come

Tham gia
Dire Straits
Mark Knopfler - hát, ghi ta
Alan Clark - keyboard, đàn dây, chỉ huy
Guy Fletcher - ghi ta, keyboards, hát nền
John Illsley - ghi ta bass

Những người tham gia khác
Danny Cummings - bộ gõ
Paul Franklin - pedal steel
Vince Gill - ghi ta, hát nền
Manu Katche - bộ gõ, trống
George Martin - chỉ huy
Phil Palmer - ghi ta
Jeff Porcaro - trống, bộ gõ
Chris White - kèn flute, saxophone

Sản xuất
Nhà sản xuất: Mark Knopfler, Dire Straits
Kỹ thuật: Chuck Ainlay, Bill Schnee
Trợ lý kỹ thuật: Steve Orchard, Jack Joseph Puig, Andy Strange
Hòa âm: Bob Clearmountain
Điều phối viên dự án: Jo Motta
Thiết kế: Sutton Cooper

Xếp hạng
Album - Tạp chí Billboard (Bắc Mỹ)

Đĩa đơn - Billboard (Bắc Mỹ)

Tham khảo

Album của Dire Straits
Album năm 1991
Album của Warner Bros. Records


title: Myodocarpus

text:
Myodocarpus là một chi thực vật thuộc họ Myodocarpaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):

 Myodocarpus angustialatus Lowry, ined.
 Myodocarpus crassifolius Dubard & R.Vig., 1904
 Myodocarpus fraxinifolius Brongn. & Gris, 1866
 Myodocarpus gracilis (Dubard & R.Vig.) Lowry, 2004
 Myodocarpus involucratus Dubard & R.Vig., 1904
 Myodocarpus lanceolatus Dubard & R.Vig. ex Guillaumin, 1908
 Myodocarpus pinnatus Brongn. & Gris, 1861
 Myodocarpus simplicifolius Brongn. & Gris, 1861
 Myodocarpus vieillardii Brongn. & Gris, 1866


title: Caloptilia saccisquamata

text:
Caloptilia saccisquamata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc (Guangdong).

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Phương trình chuyển động

text:
Trong vật lý toán học, phương trình chuyển động là các phương trình mô tả hành vi của một hệ vận động về chuyển động của nó như một hàm số theo thời gian.

Trong chuyển động của chất điểm, hàm số biểu diễn được sự thay đổi vị trí của chất điểm trong không gian theo thời gian được gọi là phương trình chuyển động. Thuật ngữ này phân biệt với phương trình quỹ đạo là phương trình mô tả mối liên hệ giữa các tọa độ vị trí của vật mà không có tham số thời gian. Phương trình chuyển động có thể sử dụng để tìm ra phương trình quỹ đạo.

Chuyển động thẳng
Chuyển Động Thẳng một loại di chuyển của vật theo đường thẳng hàng
 Vận tốc có ký hiệu, , bằng quãng đường chia cho thời gian:

 Quãng đường có ký hiệu, , bằng vận tốc nhân thời gian:

 Gia tốc có ký hiệu là , bằng vận tốc chia thời gian:

 Lực có ký hiệu , bằng khối lượng nhân gia tốc:

 Công có ký hiệu , bằng lực nhân quãng đường:

 Công suất có ký hiệu , bằng công chia thời gian:

Động lượng
Chuyển động thẳng một Khối lượng ở một vận tốc
 Động lượng có Ký hiệu, , bằng tích Khối lượng nhân Vận tốc

 Lực có ký hiệu , bằng tích Khối lượng nhân Gia tốc

 Công có ký hiệu , bằng lực nhân quãng đường:

 Năng lượng có Ký hiệu , bằng tỉ lệ năng lực chia thời gian

Chuyển động không thẳng
Chuyển động thẳng một loại di chuyển của vật theo đường thẳng hàng
 Vận tốc có ký hiệu, , bằng tỉ lệ đường dài chia thời gian

 Thời gian có ký hiệu, , thời gian

 Đường dài có ký hiệu, , bằng tích vận tốc nhân thời gian

 Gia tốc có ký hiệu, , bằng tỉ lệ vận tốc chia thời gian

 Lực có Ký hiệu , bằng tích Khối lượng nhân Gia tốc

 Công có ký hiệu , bằng tích lực nhân đường dài

 Năng lượng có Ký hiệu , bằng tỉ lệ công chia thời gian

Chuyển động tuần hoàn (dao động điều hòa)
Chuyển động tuần hoàn là một dạng chuyển động có phương cố định nhưng chiều thay đổi theo thời gian và quãng đường di chuyển không đổi

Thường được biểu diễn bằng hàm sin hoặc hàm cos như sau:

Dao động
Là sự di chuyển liên hồi của một vật tại một điểm xác định với tần số (hz) trên thời gian (s).

Xem thêm

Đại lượng vật lý vô hướng
Vectơ
Khoảng cách
Li độ
Tốc độ
Vận tốc
Gia tốc
Tần số góc
Vận tốc góc
Gia tốc góc
Quỹ đạo
Các định luật về chuyển động của Newton
 Định luật chuyển động của Euler

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Equations of Motion Applet

Cơ học cổ điển


title: Kuhlia marginata

text:
Kuhlia marginata là một loài cá thuộc họ Kuhliidae. Chúng được tìm thấy ở Úc, Đông Timor, Fiji, Guam, Indonesia, Nhật Bản, Micronesia, Nouvelle-Calédonie, Papua New Guinea, Philippines, quần đảo Solomon, Đài Loan, và Vanuatu.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Kuhlia


title: Anthene

text:
Anthene là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Subgenera và species
Sắp xếp theo bảng chữ cái trong phân chi.
Phân chi Anthene Doubleday, 1847
Anthene abruptus (Gaede, 1915)
Anthene afra (Bethune-Baker, 1910)
Anthene alberta (Bethune-Baker, 1910)
Anthene amarah (Guérin-Méneville, 1847) – Black-striped Hairtail
Anthene arnoldi (Jones, 1917)
Anthene arora Larsen, 1983
Anthene atewa Larsen & Collins, 1998
Anthene aureobrunnea Ungemach, 1932
Anthene aurobrunnea (Ungemach, 1932)
Anthene bakeri (Druce, 1910)
Anthene barnesi Stevenson, 1940
Anthene bipuncta (Joicey & Talbot, 1921)
Anthene bjoernstadi Collins & Larsen, 1991
Anthene buchholzi (Plötz, 1880)
Anthene butleri (Oberthür, 1880) – Pale Hairtail
Anthene chirinda (Bethune-Baker, 1910)
Anthene collinsi D'Abrera, 1980
Anthene contrastata Ungemach, 1932 – Mashuna Hairtail
Anthene crawshayi (Butler, 1899)
Anthene definita (Butler, 1899) – Common Hairtail
Anthene discimacula (Joicey & Talbot, 1921)
Anthene emkopoti Larsen & Collins, 1998
Anthene erythropoecilus (Holland, 1893)
Anthene flavomaculatus (Grose-Smith & Kirby, 1893)
Anthene helpsi Larsen, 1994
Anthene hobleyi (Neave, 1904)
Anthene hodsoni (Talbot, 1935)
Anthene indefinita (Bethune-Baker, 1910)
Anthene irumu (Stempffer, 1948)
Anthene ituria (Bethune-Baker, 1910)
Anthene janna Gabriel, 1949
Anthene juanitae Henning & Henning, 1993 – Juanita's Hairtail
Anthene juba (Fabricius, 1787)
Anthene kampala (Bethune-Baker, 1910)
Anthene katera Talbot, 1937
Anthene kersteni (Gerstaecker, 1871) – Kersten's Hairtail
Anthene kikuyu (Bethune-Baker, 1910)
Anthene lachares (Hewitson, [1878])
Anthene larydas (Cramer, [1780])
Anthene lasti (Grose-Smith & Kirby, 1894)
Anthene lemnos (Hewitson, 1878) – Large Hairtail
Anthene leptala (Courvoisier, 1914)
Anthene leptines (Hewitson, 1874)
Anthene levis (Hewitson, 1878)
Anthene ligures (Hewitson, 1874)
Anthene lindae Henning & Henning, 1994 – Linda's Hairtail
Anthene liodes (Hewitson, 1874) – Liodes Hairtail
Anthene locuples (Grose-Smith, 1898)
Anthene lunulata (Trimen, 1894)
Anthene lycaenolus Tite, 1966
Anthene lychnaptes (Holland, 1891)
Anthene lychnides (Hewitson, 1878)
Anthene lysicles (Hewitson, 1874)
Anthene madibirensis (Wichgraf, 1921)
Anthene mahota (Grose-Smith, 1887)
Anthene makala (Bethune-Baker, 1910)
Anthene melambrotus (Holland, 1893)
Anthene millari (Trimen, 1893) – Millar's Hairtail
Anthene minima (Trimen, 1893) – Little Hairtail
Anthene montana Kielland, 1990
Anthene mpanda Kielland, 1990
Anthene ngoko Stempffer, 1962
Anthene nigropunctata (Bethune-Baker, 1910)
Anthene onias (Hulstaert, 1924)
Anthene opalina Stempffer, 1946
Anthene otacilia (Trimen, 1868) – Otacillia Hairtail or Trimen's Ciliate Blue
Anthene pitmani Stempffer, 1936
Anthene princeps (Butler, 1876) – Cupreous Hairtail
Anthene pyroptera (Aurivillius, 1895)
Anthene radiata (Bethune-Baker, 1910)
Anthene ramnika D'Abrera, 1980
Anthene rhodesiana Stempffer, 1962
Anthene rothschildi (Aurivillius, 1922)
Anthene rubricinctus (Holland, 1891)
Anthene rubrimaculata (Strand, 1909)
Anthene rufomarginata (Bethune-Baker, 1910)
Anthene ruwenzoricus (Grünberg, 1911)
Anthene saddacus (Talbot, 1935)
Anthene schoutedeni (Hulstaert, 1924)
Anthene scintillula (Holland, 1891)
Anthene sheppardi Stevenson, 1940
Anthene starki Larsen, 2005
Anthene suquala (Pagenstecher, 1902)
Anthene sylvanus (Drury, 1773)
Anthene talboti Stempffer, 1936 – Talbot's Hairtail
Anthene ukerewensis (Strand, 1909)
Anthene uzungwae Kielland, 1990
Anthene versatilis (Bethune-Baker, 1910)
Anthene wilsoni (Talbot, 1935)
Anthene xanthopoecilus (Holland, 1893)
Anthene zenkeri (Karsch, 1895)
Phân chi Australasia:
Anthene emolus (Godart, [1824]) – Ciliate Blue
Anthene licates (Hewitson, 1874)
Anthene lycaenina (R. Felder, 1868) – Pointed Ciliate Blue
Anthene lycaenolus Tite, 1966
Anthene lycaenoides (Felder, 1860)
Anthene paraffinis (Fruhstorfer, 1916)
Anthene philo Hopffer, 1874
Anthene seltuttus (Röber, 1886)
Anthene villosa Snellen, 1878
Phân chi Neurellipes Bethune-Baker, 1910
Anthene aequatorialis Stempffer, 1962
Anthene chryseostictus (Bethune-Baker, 1910)
Anthene fulvus Stempffer, 1962
Anthene gemmifera (Neave, 1910)
Anthene likouala Stempffer, 1962
Anthene lusones (Hewitson, 1874)
Anthene meander Plötz, 1880
Anthene staudingeri (Grose-Smith & Kirby, 1894)
Phân chi Neurypexina Bethune-Baker, 1910
Anthene kalinzu (Stempffer, 1950)
Anthene lamprocles (Hewitson, 1878)
Anthene lyzanius (Hewitson, 1874)
Anthene quadricaudata (Bethune-Baker, 1926)
Phân chi Triclema Karsch, 1893
Anthene africana (Bethune-Baker, 1926)
Anthene coerulea (Aurivillius, 1895)
Anthene fasciatus (Aurivillius, 1895)
Anthene hades (Bethune-Baker, 1910)
Anthene inconspicua (Druce, 1910)
Anthene inferna (Bethune-Baker, 1926)
Anthene kamilila (Bethune-Baker, 1910)
Anthene kimboza (Kielland, 1990)
Anthene krokosua (Larsen, 2005)
Anthene lacides (Hewitson, 1874)
Anthene lamias (Hewitson, 1878)
Anthene lucretilis (Hewitson, 1874)
Anthene lutzi (Holland, 1920)
Anthene marshalli (Bethune-Baker, 1903)
Anthene nigeriae (Aurivillius, 1905)
Anthene obscura (Druce, 1910)
Anthene oculatus (Grose-Smith & Kirby, 1893)
Anthene phoenicis (Karsch, 1893)
Anthene rufoplagata (Bethune-Baker, 1910)
Anthene tisamenus (Holland, 1891)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Asahi  Correctly determined photos of Anthenespecies from Philippines

Lycaenesthini


title: Discodoris rosi

text:
Discodoris rosi là một loài sên biển mang trần thuộc nhánh Doridacea, là động vật thân mềm chân bụng không vỏ sống ở biển trong họ Discodorididae.

Chú thích

Tham khảo

Discodoris
Discodorididae


title: Hylaeus trisulcus

text:
Hylaeus trisulcus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1910


title: (11502) 1989 WU2

text:
{{DISPLAYTITLE:(11502) 1989 WU2}}

(11502) 1989 WU2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 21 tháng 11 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Phyllocnistis wygodzinskyi

text:
Phyllocnistis wygodzinskyi là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, known from Argentina. Nó được miêu tả bởi E.M. Hering năm 1958. Ấu trùng ăn Asteraceae species. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis
Động vật đặc hữu Argentina


title: Luperus pubipennis

text:
Luperus pubipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Luperus


title: Đại học Quốc gia Việt Nam

text:
Đại học Quốc gia Việt Nam có thể chỉ đến:

Trường Đại học Quốc gia Việt Nam: trường đại học công lập, thành lập ở Hà Nội vào cuối năm 1945, sau Cách mạng tháng Tám, dưới chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trên cơ sở tiếp quản Viện Đại học Đông Dương.
Viện Đại học Quốc gia Việt Nam: viện đại học công lập, thành lập ở Sài Gòn sau Hiệp định Genève 1954 trên cơ sở một chi nhánh của Viện Đại học Hà Nội (hậu thân của Viện Đại học Đông Dương trước 1945) ở Sài Gòn và một phần của Viện Đại học Hà Nội di chuyển từ Hà Nội vào Sài Gòn vào năm 1954. Năm 1957, dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa, Viện Đại học Quốc gia Việt Nam đổi tên thành Viện Đại học Sài Gòn.
Đại học Quốc gia Hà Nội: đại học công lập cấp quốc gia, thành lập ở Hà Nội vào năm 1993, dưới chính thể Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh: đại học công lập cấp quốc gia, thành lập ở Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1995, dưới chính thể Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Đại học trọng điểm quốc gia Việt Nam: một nhóm các đại học (cấp vùng và cấp quốc gia), trường đại học, và học viện công lập hàng đầu của Việt Nam, được chính phủ Việt Nam ưu tiên đầu tư và giao nhiều quyền tự chủ.


title: BitTornado

text:
BitTornado là một trình khách BitTorrent. Nó là phiên bản kế thừa của trình khách thử nghiệm Shad0w, và được viết bởi người đã tạo ra Shad0w. Giao diện của BitTornado gần giống với giao diện của trình khách BitTorrent nguyên bản nhưng nó có thêm một số tính năng sau:
Giới hạn tốc độ tải lên/tải về
Dành ưu tiên cho một tải về nhất định khi tải về theo lô (tải nhiều tệp cùng lúc)
Thông tin chi tiết các kết nối của các máy đồng đẳng khác
UPnP Chuyển tiếp cổng

Các tính năng chế độ siêu gieo hạt (tiếng Anh: Super seeding và trao đổi máy đồng đẳng (tiếng Anh: peer exchange) đều được nhóm BitTornado phát triển đầu tiên trước trình khách BitTorrent nguyên bản.

BitTornado được viết bằng ngôn ngữ lập trình Python, vì vậy BitTornado không phụ thuộc vào hệ điều hành.

Xem thêm
So sánh các phần mềm BitTorrent

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ BitTornado
Trang chủ của giao thức BitTorrent

Trình khách BitTorrent tự do
Phần mềm năm 2004


title: Badiza

text:
Badiza là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Cypholomia

text:
Cypholomia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Crambinae


title: (7546) 1979 MB4

text:
{{DISPLAYTITLE:(7546) 1979 MB4}}

(7546) 1979 MB4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 25 tháng 6 năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1979
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Discipline (album của Janet Jackson)

text:
{{Infobox album
| Name = Discipline
| Type = studio
| Artist = Janet Jackson
| Cover = Disciplinehqcover.jpg
| Border = yes
| Released = 26 tháng 2 năm 2008
| Recorded = Tháng 7 năm 2007 – Tháng 1 năm 2008
| Genre = R&B, pop
| Length = 53:55
| Label = Island
| Producer = Janet Jackson, Darkchild, D'Mile, The-Dream, Jermaine Dupri, David Gough, Ne-Yo, No I.D., Manuel Seal, Jr., Stargate, Tricky Stewart, Shea Taylor
| Last album = 20 Y.O.(2006)
| This album = Discipline(2008)
| Next album = Number Ones(2009)
| Misc =
}}Discipline là album phòng thu thứ 10 của ca sĩ người Mỹ Janet Jackson, phát hành ngày 26 tháng 2 năm 2008 bởi Island Records. Đây là album phòng thu duy nhất của Jackson phát hành cho Island, sau 5 album phát hành dưới hãng đĩa Virgin đã kết thúc hợp đồng với 20 Y.O.. Trong album này, Jackson đã làm việc với các nhà sản xuất như Darkchild, Jermaine Dupri, Ne-Yo, Shea Taylor, Stargate, Johnta Austin, Tricky Stewart, và The-Dream. Cộng tác viên lâu năm của Jackson là Jimmy Jam & Terry Lewis, đã không tham gia dự án này.

Bốn đĩa đơn đã được phát hành từ "Discipline". Đĩa đơn đầu, "Feedback", được phát hành dưới dạng tải kỹ thuật số trong tháng 12 năm 2007. Ca khúc đạt vị trí thứ 19 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn xếp hạng cao nhất của Jackson kể từ đĩa đơn năm 2001 "Someone to Call My Lover". Các đĩa đơn sau của album đã không lập lại được sự thành công của "Feedback". Phiên bản sang trọng của "Discipline" còn kèm theo một DVD, trong đó ghi lại quá trình sản xuất và quảng bá cho album cũng như các video ca nhạc.

Album đã nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ lập luận rằng album này là một sự cải tiến từ hai album trước của Jackson. Mặc dù nhận được những đánh giá tích cực, "Discipline" trở thành một trong những album ít thành công nhất của Jackson. Ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard 200, trở thành album thứ sáu của Jackson quán quân trên bảng xếp hạng danh giá này và là album đầu tiên đạt được số một tại Mỹ sau album "All for You" phát hành năm 2001. Tuy nhiên, sau đó, doanh số bán hàng của album đã giảm dần và kế hoach quảng bá cho album đã chính thức kết thúc vào tháng 6. Jackson tổ chức tour diễn Rock Witchu Tour - với sự hỗ trợ của Live Nation trong đầu tháng 9 nhằm quảng bá cho album. Tour diễn nhận được đánh giá tích cực, nhưng vào cuối tháng đó, Jackson đã chia tay với hãng thu âm của cô.

Danh sách bài hát

(*) tức là đồng sản xuất

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Chứng nhận

Xếp hạng cuối năm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Discipline'' tại Metacritic
 Discipline Video Page at janetjackson.com

Album năm 2008
Album của Janet Jackson
Album quán quân Billboard 200
Album sản xuất bởi No I.D.
Album sản xuất bởi Rodney Jerkins
Album sản xuất bởi Stargate
Album sản xuất bởi Tricky Stewart
Album của Island Records


title: Morum ninomiyai

text:
Morum ninomiyai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Harpidae, họ ốc đàn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Morum


title: Austrotinodes ariasi

text:
Austrotinodes ariasi là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Austrotinodes


title: Quận Tama, Iowa

text:
Quận Tama là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Toledo. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Ectinus dahuricus

text:
Ectinus dahuricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Ectinus


title: Caloptilia dactylifera

text:
Caloptilia dactylifera là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc (Jiangxi).

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Euplocia membliaria

text:
Euplocia membliaria là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở đông bắc Himalaya tới Sundaland, Philippines, Sulawesi và the Lesser Sundas.

Sải cánh dài khoảng 70 mm.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Species info
 The Moths of Borneo

Chú thích

Euplocia
Động vật được mô tả năm 1780


title: Paramiella kondoi

text:
Paramiella kondoi là một loài ốc đất liền có mang và nắp (động vật chân bụng)|nắp ốc, là động vật chân bụng sống trên cạn động vật thân mềm thuộc họ Neocyclotidae. Nó là loài đặc hữu của Micronesia.

Chú thích

Paramiella
Động vật Micronesia


title: Liotia microgrammata

text:
Liotia microgrammata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Liotiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liotia


title: Glyphonyx zonatus

text:
Glyphonyx zonatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Smicridea villarricensis

text:
Smicridea villarricensis là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Morgongiori

text:
Morgongiori là một đô thị ở tỉnh Oristano trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 70 km về phía tây bắc của Cagliari và cách khoảng 25 km southvề phía đông của Oristano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 877 người và diện tích là 45,3 km².

Morgongiori giáp các đô thị: Ales, Curcuris, Marrubiu, Masullas, Pompu, Santa Giusta, Siris, Uras.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Oristano


title: Viévy

text:
Viévy  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Myrmecia nigriceps

text:
Myrmecia nigriceps là một loài kiến bản địa của Úc.

Chú thích

Tham khảo

Myrmecia
Động vật đặc hữu Úc
Côn trùng Úc
Động vật được mô tả năm 1862


title: Ẩn tinh (thạch học)

text:
Trong thạch học và khoáng vật học, ẩn tinh là dạng kiến trúc của đá, khoáng vật, trong đó các tinh thể khoáng vật có kích thước rất nhỏ (0,1 - 1 μm), không phân biệt được ranh giới các hạt dưới kính hiển vi thông thường. Ví dụ, mã não là thạch anh dạng ẩn tinh.

Các đá ẩn tinh phổ biến
 Andesit
 Bazan
 Basanit
 Dacit
 Felsit
 Leucitophyr
 Phonolit
 Ryolit
 Trachyt

Tham khảo

Đá ẩn tinh
Thạch luận
Đá núi lửa


title: Dicranoptycha vulpes

text:
Dicranoptycha vulpes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranoptycha
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: 15045 Walesdymond

text:
15045 Walesdymond (1998 XY21) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 12 năm 1998 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 15045 Walesdymond

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Marginella nebulosa

text:
Marginella nebulosa, tên tiếng Anh: cloudy marginella, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Pseudopostega ferruginea

text:
Pseudopostega ferruginea là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó là loài đặc hữu của Tây Indies, được tìm thấy ở Puerto Rico và St. Thomas.

Chiều dài cánh trước là 2.1-2.9 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 3 và tháng 7 và chủ yến có màu trắng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A Revision of the New World Plant-Mining Moths of the Family Opostegidae (Lepidoptera: Nepticuloidea)

Pseudopostega
Động vật được mô tả năm 2007


title: Aeolus apicatus

text:
Aeolus apicatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Beograd

text:
Beograd ( / Beograd, "thành phố trắng" (beo ("trắng") + grad ("thành phố") và phiên âm tiếng Việt là Bê-ô-grát), ) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Serbia; tọa lạc cạnh nơi hợp lưu của sông Sava và Danube, nơi đồng bằng Pannonia tiếp giáp với Balkan. Đô thị Grad Beograd (Thành phố Beograd) có dân số 1,23 triệu người. Tổng cộng có 1,68 triệu người sống trong vùng biên giới hành chính của thành phố.

Lịch sử

Một trong những nền văn hóa thời tiền sử nổi bật nhất châu Âu, nền văn hóa Vinča, đã phát triển trong khu vực Beograd vào thiên niên kỷ 6 TCN. Thời cổ, người Thracia-Dacia sinh sống trong vùng, năm 279 TCN người Celt đánh chiếm thành phố, đặt nó cái tên Singidūn. Nó bị người La Mã chinh phục dưới triều Augustus, và được trao quyền thành phố vào giữa thế kỷ 2. Người Slav đến đây vào những năm 520, và từ đó, thành phố rơi vào sự kiểm soát của nhiều thế lực khác nhau, gồm Đế quốc Byzantine, Đế quốc Frank, Đế quốc Bulgaria và Vương quốc Hungary, trước khi nó trở thành kinh đô Vương quốc Serbia vào đời vua Stephen Dragutin (1282–1316). Năm 1521, Beograd bị Đế quốc Ottoman chiếm và trở thành thủ phủ của Sanjak Smederevo. Beograd một lần nữa trở thành thủ đô của Serbia năm 1841. Bắc Belgrad vẫn là thành lũy cực nam của Habsburg cho tới năm 1918, khi thành phố thống nhất. Do vị trí chiến lược của mình, thành phố đã chứng kiến 115 cuộc chiến tranh và bị phá hủy 44 lần. Beograd là thủ đô của Nam Tư kể từ khi thực thể này hình thành năm 1918.

Beograd có địa vị hành chính đặc biệt trong Serbia và là một trong năm vùng thống kê của nước này. Nó được phân loại là một Beta-Global City.

Beograd từng là thủ đô của Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Nam Tư và Liên bang Nam Tư cho đến năm 2004. Sau khi Liên Bang Nam Tư cũ và mới giải thể, Beograd trở thành thủ đô của nước Cộng hòa Serbia và Montenegro.

Địa lý
Beograd có độ cao  trên mực nước biển và tọa lạc bên chỗ hợp lưu giữa sông Danube và Sava. Phần lõi lịch sử của Beograd, Kalemegdan, nằm bên tả ngạn hai dòng sông. Từ thế kỷ 19, thành phố đã mở rộng về phía nam và đông; sau Thế chiến II, Belgrade Mới được xây nên bên tả ngạn sông Sava, nối Belgrade với Zemun. Những cộng đồng dọc sông Danube, như Krnjača, Kotež và Borča, hợp nhất với thành phố, còn Pančevo, một thành phố công nghiệp vệ tinh, vẫn là một đô thị riêng. Beograd có diện tích , còn vùng đô thị của nó thì rộng tới .

Khí hậu

Beograd có khí hậu cận nhiệt đới ẩm, với bốn mùa và mưa rải đều suốt năm. Nhiệt độ trung bình tháng dao động từ  (tháng 1) đến  (tháng 7), trung bình năm . Trung bình, một năm có 31 ngày mà nhiệt độ đạt trên , và 95 ngày nhiệt độ đạt trên . Beograd nhận lượng mưa chừng  mỗi năm, với khoảng cuối xuân là thời gian ẩm nhất. Số giờ nắng trung bình năm là 2.112.

Nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận chính thức là  vào ngày 24 tháng 7 năm 2007, còn nhiệt độ thấp nhất là  vào ngày 10 tháng 1, 1893.

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức
 Bản đồ môi trường của Beograd

Thủ đô châu Âu
Quận của Serbia
Vùng đô thị Serbia
Vùng thống kê của Serbia
Thành phố cảng Serbia
Thành phố cổ đại Serbia
Khởi đầu thế kỷ 3 TCN
Khu dân cư trên sông Danube
Šumadija
Khu dân cư trên sông Sava


title: 22857 Hyde

text:
22857 Hyde (1999 RJ143) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22857 Hyde

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Phạm Du

text:
Phạm Du (chữ Hán: 范猷 ? – 1209) là tướng nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, dưới triều vua Lý Cao Tông - vị vua thứ bảy của nhà Lý.

Đối đầu với Phạm Bỉnh Di
Sử sách không chép rõ về thân thế của Phạm Du, không rõ quê quán, chỉ thấy ông xuất hiện từ đầu thế kỷ 13.

Thời Lý Cao Tông, Phạm Du giữ chức Thượng phẩm phụng ngự. Tháng 3 năm 1207, hào trưởng ở Hồng Châu (Hải Dương và Hải Phòng) là Đoàn Thượng, Đoàn Chủ nổi dậy, xây đắp thành lũy, xưng vương hiệu. Cao Tông phái nhiều tướng quân đi đánh Hồng Châu như Đàm Dĩ Mông, Phạm Bỉnh Di, Trần Hinh, Bảo Trinh hầu cùng họp nhau đánh Đoàn Thượng. Liệu thế không chống nổi, Đoàn Thượng liền ngầm sai người đem của cải đút lót cho Phạm Du, nguyện xin đem quân chúng theo ông. Phạm Du cố vì Thượng mà xin với Cao Tông tha cho. Từ đó ông và họ Đoàn có đi lại với nhau.

Đầu năm 1209, Cao Tông sai Phạm Du coi việc quân ở châu Nghệ An. Bấy giờ miền này đang đói lớn, số người bị chết đói rất nhiều. Những người còn sống sót cũng bị phá sản, lưu vong. Nhân cơ hội ấy, Phạm Du nói với vua rằng:
Nay thiên hạ rối loạn, bọn gian tặc nổi lên khắp nơi... xin cho phép tôi được tuyển bọn trai tráng để tự đề phòng, mới mong khỏi lo tai họa.

Vua bằng lòng. Phạm Du bèn chiêu tập những người vong mệnh ngang nhiên đi khắp các nơi. Từ đó đường đất bị cắt đứt, thuyền bè không đi lại được. Cao Tông thấy tình hình nguy khốn liền sai Phạm Bỉnh Di lấy quân ở Đằng Châu (thị xã Hưng Yên) để đánh Phạm Du. Ông trở về Cổ Miệt cùng với Đoàn Thượng, Đoàn Chủ ở Hồng Châu hợp binh làm phản triều đình, đánh Đằng Châu. Bỉnh Di bị thua.

Tháng 2 năm 1209, Bỉnh Di lại đem binh ở Đằng Châu, Khoái Châu đi đánh Du. Phạm Du thua trận bỏ trốn. Bỉnh Di tịch biên gia sản của ông rồi đốt hết.

Tháng 4 năm 1209, Phạm Bỉnh Di đánh tan quân Đoàn Thượng. Phạm Du ngầm sai người về kinh đút lót cho các quan lại trong triều, nói rằng Bỉnh Di tàn ác, giết hại người vô tội và kể lể tình oan. Cao Tông sai Trần Hinh triệu Phạm Du về kinh, lại triệu cả Bỉnh Di về triều. Phạm Du về kinh trước hầu Cao Tông, lấy lời lẽ làm vừa lòng vua, lại được vua tin cẩn.

Tháng 7 năm đó, Bỉnh Di cùng con là Phạm Phụ đến kinh sau, vào triều phụng mệnh. Lý Cao Tông sai bắt Bỉnh Di và Phụ giam ở Thủy Viên. Bộ tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc nghe tin bèn đem binh lính phá cửa Đại Thanh kéo vào nội điện để cứu chủ. Cao Tông thấy việc kíp quá, sai giải Bỉnh Di và Phụ vào chỗ bệ đá nghỉ mát trong điện Kim Tinh. Phạm Du cùng em là Phạm Kinh ở trong ngự đường đi ra, lấy luôn binh khí trong cung đâm chết cha con Bỉnh Di rồi cùng Cao Tông bỏ kinh thành Thăng Long chạy trốn.

Ham sắc hại thân
Quách Bốc chiếm đóng kinh thành, lập con thứ của Cao Tông là Lý Thầm lên ngôi. Phạm Du cùng Cao Tông chạy lên Quy Hóa, Thái tử Lý Sảm cùng mẹ và em gái chạy về Hải Ấp nương nhờ Trần Lý. Thấy con gái của Trần Lý là Trần Thị Dung có nhan sắc, Lý Sảm liền lấy làm vợ. Nhân đó Thái tử Sảm phong Trần Lý làm Minh Tự, Phạm Du làm Thượng phẩm phụng ngự, Tô Trung Từ làm Điện tiền Chỉ huy sứ.

Biết tin Thái tử Sảm lập triều đình riêng và tự ý phong tước cho Trần Lý, Tô Trung Từ, Phạm Ngu..., vua Lý Cao Tông ở Quy Hóa muốn đánh dẹp, bèn sai Phạm Du đi để liên lạc với họ Đoàn (Đoàn Thượng, Đoàn Văn Lôi) ở vùng Hồng để đánh dẹp, vì họ cùng Phạm Du từng có kết giao.

Họ Đoàn hẹn với Phạm Du cho thuyền đến đón ông. Nhưng khi thuyền họ Đoàn tới chỗ hẹn, Phạm Du đang mải tư thông với công chúa Thiên Cực. Thuyền họ Đoàn đợi mãi không thấy Phạm Du nên quay trở về. Phạm Du đến chỗ hẹn sau nên không có thuyền, phải tự kiếm thuyền đi gặp họ Đoàn. Nhưng khi tới Ma Lãng thì ông bị quân của hào trưởng Bắc Giang là Nguyễn Nậu và Nguyễn Nải đón bắt, mang về Hải Ấp nộp cho Thái tử Sảm. Ông bị Thái tử Sảm giết chết.

Không lâu sau phe họ Trần ủng hộ Thái tử Sảm thắng thế, dẹp được Quách Bốc và nắm quyền điều hành triều đình.

Xem thêm
 Lý Cao Tông
 Phạm Bỉnh Di
 Đoàn Thượng

Tham khảo
 Đại Việt sử lược
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục

Chú thích

Năm sinh thiếu
Mất năm 1209
Võ tướng nhà Lý
Năm sinh không rõ


title: Échiré

text:
Échiré là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 30 mét trên mực nước biển.

Ở đây có các địa điểm khảo cổ 'Les Loups' xác định bởi Maurice Marsac và các địa điểm khảo cổ khác. Kinh tế dựa vào ngành chăn nuôi bò sữa và sản xuất sữa.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Corcondray

text:
Corcondray là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 130.Ước lượng năm 2006 là 120.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Puerto Padre

text:
Puerto Padre là một đô thị và thành phố ở tỉnh Las Tunas của Cuba. Thành phố này nằm ở vùng duyên hải phía bắc tỉnh, ở cửa sông (Estero El Espanolito) đổ vào vịnh Puerto Padre.

Thành phố này có lịch sử từ thế kỷ 16. Đây là một trung tâm công nghiệp mía đường cũng như du lịch.

Đô thị này được chia thành các phường (barrio) Chaparra, Delicias, Estrada Palma, La Lima, La Yaya, Los Alfonsos, Maniabón, Norte, San Manuel, Santa María, Sur, Vedado và Yarey.

Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Puerto Padre có dân số 93.705 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Xem thêm
Đô thị Cuba
Danh sách thành phố Cuba

Tham khảo

Thành phố của Cuba
Đô thị tỉnh Holguín


title: Đường thẳng Simson

text:
Trong hình học, định lý về đường thẳng Simson được phát biểu như sau:

Cho tam giác  và một điểm  nằm trên đường tròn ngoại tiếp của tam giác. Khi đó, các hình chiếu của điểm  trên các cạnh của tam giác thẳng hàng. Đường thẳng đi qua các hình chiếu đó được gọi là Đường thẳng Simson''' của điểm  đối với tam giác .
Đường thẳng này được đặt theo tên của nhà toán học Robert Simson. Tuy nhiên, khái niệm này được xuất bản lần đầu bởi William Wallace.

Mệnh đề đảo của định lý này cũng đúng: Nếu hình chiếu của một điểm  trên các cạnh của một tam giác thẳng hàng thì điểm  nằm trên đường tròn ngoại tiếp của tam giác đó.

Đường thẳng Simson của một điểm chính là tam giác bàn đạp của nó nhưng trong trường hợp tam giác đó suy biến thành đường thẳng.

Tính chất

Cho tam giác  nội tiếp đường tròn .

Xét tính chất các đường thẳng Simson của các điểm trên .

Đường thẳng Simson của đỉnh  của tam giác là đường cao hạ từ đỉnh đó, và đường thẳng Simson của điểm  đối xứng với đỉnh  qua tâm  là cạnh  của tam giác.
Nếu  và  là các điểm thuộc , thì các góc giữa hai đường thẳng Simson của  và  bằng nửa số đo cung . Trong trường hợp đặc biệt, nếu  và  đối xứng nhau qua tâm , thì các đường thẳng Simson của chúng vuông góc với nhau tại một điểm nằm trên đường tròn chín điểm.
Nếu gọi  là trực tâm của tam giác , thì đường thẳng Simson của  đi qua trung điểm của đoạn  (trung điểm này nằm trên đường tròn chín điểm).
Nếu hai tam giác cùng nột tiếp , thì góc giữa hai đường thẳng Simson lines của một điểm  trên  đối với hai tam giác đó không phụ thuộc vào vị trí của  trên .
Đường thẳng Simson luôn tiếp xúc với tam giác cong Steiner.
Mở rộng
Mở rộng 1Cho điểm  trên đường tròn ngoại tiếp của tam giác , và một đường thẳng  đi qua tâm đường tròn đó. Ba đường thẳng  cắt đường thẳng  tại ba điểm phân biệt . Khi đó hình chiếu của ba điểm  tương ứng trên ba cạnh  sẽ thẳng hàng. Đã có bốn chứng minh cho mở rộng trên.Nguyen Van Linh, https://nguyenvanlinh.files.wordpress.com/2015/12/simson-generalization.pdfNguyen Le Phuoc and Nguyen Chuong Chi (2016). 100.24 A synthetic proof of Dao's generalisation of the Simson line theorem. The Mathematical Gazette, 100, pp 341-345. doi:10.1017/mag.2016.77. The Mathematical Gazette

Mở rộng 2 Cho điểm  trong mặt phẳng và đường conic, ba đường thẳng phân biệt qua . Đường thẳng thứ nhất cắt conic tại các điểm , . Định nghĩa các điểm ,  và ,  tương tự. Gọi  điểm trong mặt phẳng, gọi , ,  là ba điểm giao bởi ba đường thẳng , ,  với ba cạnh tam giác , ,  của tam giác  khi đó bốn điểm , , ,  thẳng hàng khi nếu và chỉ nếu  nằm trên đường conic.
Chúng ta có thể xem chi tiết hơn về mở rộng này tại định lý Đào (conic)

Mở rộng 3

Mở rộng này của Lazare Carnot một nhà toán học người Pháp.

Gọi D là một điểm nằm trên đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC và A0, B0, C0 lần lượt là các điểm trên ba cạnh BC, CA, AB khi đó góc hợp bởi các đường thẳng DA0, DB0, DC0 lần lượt với ba cạnh BC, CA, AB bằng nhau thì A0, B0, C0 thẳng hàng .

Xem thêm
Tam giác bàn đạp
Robert Simson
Định lý Sondat
Định lý Đào (Conic)
Định lý Carnot
Định lý Đào (mở rộng đường thẳng Simson)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Simson Line
 F. M. Jackson and
 A generalization of Neuberg's theorem and the Simson-Wallace line  at Dynamic Geometry Sketches

Hình học tam giác
S
Hình học Euclid
Hình học sơ cấp
S


title: Bulbophyllum entomonopsis

text:
Bulbophyllum entomonopsis là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

entomonopsis]]

E


title: Obelagnostus

text:
Obelagnostus là một chi bọ ba thùy thuộc bộ Agnostida, đã từng tồn tại ở nơi nay là Châu Nam Cực. Nó đã được mô tả bởi Shergold và Webers vào năm 1992, và loài đặc trưng là Obelagnostus imitor.

Tham khảo

Agnostida


title: Chimarra auriceps

text:
Chimarra auriceps là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Melanotus burckhardti

text:
Melanotus burckhardti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Avatha stigmata

text:
Avatha stigmata  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở châu Á, bao gồm quần đảo quần đảo quần đảo Andaman và Indonesia (Buru, Ambon).

Tham khảo

Avatha


title: Phosinella clathrata

text:
Phosinella clathrata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Phosinella


title: Bad Abbach

text:
Bad Abbach là một đô thị ở huyện Kelheim, Bayern, Đức. Đô thị này có các suối nước nóng lưu huỳnh, là nơi nghỉ mát. Diện tích là 55,33 km2.

Tham khảo

 Trang mạng của Bad Abbach


title: Anthophora uljanini

text:
Anthophora uljanini là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fedtschenko mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1875


title: Melanotus watanabei

text:
Melanotus watanabei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Panzweiler

text:
Panzweiler là một đô thị thuộc huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 3,85 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Bữa ăn

text:
Một bữa ăn () một dịp ăn uống diễn ra vào một thời điểm nhất định và bao gồm thực phẩm chế biến sẵn. Trong tiếng Anh, từ được sử dụng để chỉ các bữa ăn cụ thể khác nhau, tùy thuộc vào văn hóa của người nói, thời gian trong ngày hoặc kích thước của bữa ăn.

Các bữa ăn chủ yếu tại nhà, nhà hàng và quán ăn tự phục vụ cũng có thể diễn ra ở bất cứ đâu. Bữa ăn được diễn ra thường xuyên hàng ngày, thường là vài lần một ngày. Các bữa ăn đặc biệt thường được tổ chức kết hợp với các dịp như sinh nhật, đám cưới, ngày kỷ niệm và ngày lễ. Một bữa ăn khác với một bữa ăn nhẹ trong đó các bữa ăn thường lớn hơn, đa dạng hơn và nhiều hơn so với đồ ăn nhẹ.

Loại hình bữa ăn được phục vụ hoặc ăn tại bất kỳ thời điểm nào cũng khác nhau tùy theo tùy chỉnh và địa điểm. Trong hầu hết các nền văn hóa hiện đại, ba bữa chính để ăn: vào buổi sáng, đầu giờ chiều và buổi tối. Hơn nữa, tên của các bữa ăn thường được hoán đổi cho nhau theo tùy chỉnh. Một số phục vụ bữa tối như bữa ăn chính vào giữa ngày, với supper như bữa chiều muộn / bữa tối sớm; trong khi những người khác có thể gọi bữa ăn giữa ngày của họ bữa trưa và bữa ăn nhẹ đầu giờ tối. Ngoại trừ "bữa sáng", những tên này có thể thay đổi từ vùng này sang vùng khác hoặc thậm chí từ gia đình này sang gia đình khác.

Bữa sáng

Bữa sáng là bữa ăn đầu tiên trong ngày, thường được ăn vào sáng sớm trước khi thực hiện công việc trong ngày. Một số người tin rằng nó là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày. Từ tiếng Anh là breakfast theo nghĩa đen có nghĩa phá vỡ (break) quãng thời gian nhịn ăn (fasting) từ đêm hôm trước.

Thực phẩm ăn sáng rất đa dạng từ nơi này đến nơi khác, nhưng thường bao gồm carbohydrate như các loại hạt hay ngũ cốc, hoa quả, rau, thực phẩm chứa protein như trứng, thịt hoặc cá, các loại đồ uống như trà, coffee, sữa hay nước trái cây, nước ép thường được sử dụng trước hết. Cà phê, sữa, trà, nước trái cây, ngũ cốc ăn sáng, bánh kếp, bánh quế, xúc xích, bánh mì Pháp, thịt xông khói, bánh mì ngọt, trái cây tươi, rau quả, trứng, các loại đậu nướng, bánh muffin, bánh xốp và bánh mì nướng với bơ, bơ thực vật, mứt quả hoặc mứt cam là những ví dụ phổ biến của các món ăn sáng phương Tây, mặc dù một loạt các chế phẩm và nguyên liệu có liên quan đến bữa sáng trên toàn cầu.

Bữa sáng đầy đủ
Một bữa ăn sáng đầy đủ của người phương Tây gồm thịt xông khói, xúc xích, trứng gà, và một loạt các thực phẩm nấu chín khác, với đồ uống nóng như cà phê hoặc trà. Nó đặc biệt phổ biến ở Anh và Ireland, đến mức nhiều quán cà phê và quán rượu cung cấp bữa ăn bất cứ lúc nào trong ngày như một "bữa sáng cả ngày". Điều này cũng phổ biến ở các nước nói tiếng Anh khác.

Tại Anh, thường được gọi là 'bữa sáng đầy đủ kiểu Anh' (thường được rút ngắn thành 'full English') hoặc 'fry-up'. Tên khu vực và các biến thể khác bao gồm 'full Scottish', 'full Welsh', 'full Irish' và 'Ulster fry'.

Bữa sáng đầy đủ nằm trong số những món ăn kiểu Anh được quốc tế công nhận nhiều nhất, cùng với các món chủ yếu như bangers & mash, bánh của người chăn cừu, cá và khoai tây chiên và bữa tối Giáng sinh. Bữa sáng đầy đủ đã trở nên phổ biến ở Quần đảo Anh trong thời đại Victoria, và xuất hiện như một trong nhiều bữa sáng được đề cập trong Mrs Beeton's Book of Household Management (1861) của nhà kinh tế học gia đình, Isabella Beeton. Một bữa sáng đầy đủ thường tương phản (ví dụ: trên thực đơn của khách sạn) với phiên bản thay thế nhẹ nhàng hơn của bữa sáng kiểu lục địa, theo truyền thống bao gồm trà, sữa hoặc cà phê, nước ép hoa quả với bánh mì, bánh sừng bò hoặc món ngọt.

Bữa trưa

Từ bữa trưa trong tiếng Anh lunch, là viết tắt của từ luncheon (tiệc trưa) là một bữa ăn nhẹ thường ăn vào buổi trưa. Nguồn gốc của các từ lunch và luncheon liên quan đến một bữa ăn phụ nhỏ ban đầu được ăn bất cứ lúc nào trong ngày hay đêm. Trong thế kỷ 20, ý nghĩa dần dần thu hẹp thành một bữa ăn nhỏ hoặc cỡ trung vào giữa trưa. Bữa trưa thường là bữa ăn thứ hai trong ngày sau bữa sáng. Các bữa ăn khác nhau về kích thước tùy thuộc vào văn hóa, và các biến thể đáng kể tồn tại ở các khu vực khác nhau trên thế giới.
Ở một số vùng của Vương quốc Anh, nó có thể được gọi là bữa tối hoặc bữa trưa, với bữa ăn cuối cùng được gọi là trà.

Biến thể của bữa trưa

Một bữa trưa gói sẵn (còn được gọi là pack lunch, sack lunch hay bag lunch in Bắc Mỹ hay packed lunch tại Vương quốc Anh], cũng như các biến thể tuỳ khu vực: bagging ở Lancashire, Merseyside và Yorkshire,) là một bữa ăn trưa được chuẩn bị ở nhà và được mang đi ăn ở một nơi khác, chẳng hạn như trường học, nơi làm việc hoặc đi chơi. Thức ăn thường được bọc trong hộp nhựa, giấy nhôm hoặc giấy và có thể mang theo ("packed") trong hộp ăn trưa, túi giấy ("sack") hoặc túi nhựa. Mặc dù bữa trưa gói sẵn được mang đi bởi những người chắc chắn sẽ ăn nhưng ở Mumbai, Ấn Độ, những hộp tiffin thường được mang từ nhà và được mang đến nơi làm việc sau đó trong ngày, gọi là  dabbawalla.

Cũng có thể mua bữa trưa đóng gói từ các cửa hàng ở một số quốc gia. Hộp cơm trưa làm từ kim loại, nhựa hoặc nhựa vinyl hiện đang phổ biến với giới trẻ ngày nay. Hộp ăn trưa dùng cho bữa ăn kích thước lớn trong một hộp hoặc túi chắc chắn hơn và cũng là thân thiện với môi trường.

Bữa ăn Việt Nam
Người Việt thường gọi bữa ăn là bữa cơm hay ăn cơm, họ thường ăn nhẹ vào bữa sáng với các thức quà vặt (như các loại bánh, xôi, cháo, phở, bún). Một bữa ăn chính, đặc trưng của một gia đình Việt Nam diễn ra vào buổi trưa và/hoặc buổi tối, thông thường là khi gia đình đã tụ họp đông đủ. Bữa ăn chính của người Việt thường bao gồm một món chủ lực (cơm), một món gia vị (nước chấm) và ba món ăn cơ bản đủ chất và hài hòa:
 Một nồi cơm chung cho cả gia đình (mỗi người một bát và đôi đũa)
 Một bát nhỏ đựng nước chấm (nước mắm, tương hoặc xì dầu) cả gia đình dùng chung.
 Một món mặn có chất đạm động vật và chất béo được luộc, rán hoặc kho như thịt, cá
 Một món rau luộc hoặc xào, hoặc rau thơm, rau sống, dưa muối
 Một món canh có thể đậm đà, cầu kỳ nhưng cũng không hiếm khi chỉ đơn giản là một bát nước luộc rau.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Bảy điều gây hại sau bữa ăn
 Sau bữa ăn nên tránh

Bữa ăn

nl:Eten#Maaltijden


title: Ashmeadiella bequaerti

text:
Ashmeadiella bequaerti là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Ashmeadiella
Động vật được mô tả năm 1931


title: Carnac-Rouffiac

text:
Carnac-Rouffiac là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Millebosc

text:
Millebosc là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Seine-Maritime
 Seine-Maritime
 Normandy

Tham khảo
 INSEE

Liên kết ngoài
 Millebosc on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Conus papuensis

text:
Conus papuensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

P
Động vật được mô tả năm 1982


title: Sotiris Kaiafas

text:
Sotiris Kaiafas (sinh 17 tháng 12 năm 1949 tại Mia Milia, Nicosia) là một cựu cầu thủ bóng đá đảo Síp, chơi ở vị trí tiền đạo, từng thi đấu cho câu lạc bộ AC Omonia Nicosia và đội tuyển Síp và giành được Chiếc giày vàng châu Âu. Ông được xem là cầu thủ Síp xuất sắc nhất trong lịch sử và là một trong hai vận động viên xuất sắc nhất Síp thế kỉ 20.

Sinh năm 1949, ban đầu Kaiafas chơi cho đội bóng trẻ của làng Mia Milia, có tên là Proodos. Năm 1965 ông gia nhập Omonia và năm 1967 ông có trận đầu tiên ở đội chính của Omonia khi mới 16 tuổi. Không lâu sau Kaiafas đã trở thành một trong những tiền đạo xuất sắc nhất mà Omonia từng có.

Đến đầu thập kỉ 1970 là lúc Kaiafas thể hiện tài năng. Mùa bóng 1971-72, ông đoạt danh hiệu Vua phá lưới của Síp đầu tiên với 12 bàn thắng, góp công giúp Omonia có được danh hiệu vô địch quốc gia thứ ba.

Kaiafas, cũng như các ngôi sao người Síp khác như Andreas Stylianou, Panicos Efthymiades và Leonidas Leonidou, được các cổ động viên ngưỡng mộ. Đó là thời gian mối quan hệ giữa cầu thủ và cổ động viên rất gần gũi, cầu thủ chơi trên các sân đất có lẫn sỏi chứ không phải sân cỏ và các cầu thủ chỉ nhận những khoản thù lao ít ỏi từ câu lạc bộ.

Một biến cố đến với Síp năm 1974 khi xảy ra cuộc xâm lược Síp của Thổ Nhĩ Kỳ và người Thổ chiếm đóng phần bắc nước Síp, trong đó có ngôi làng Mia Milia của Kaiafas. Kaiafas cùng với 200 000 người Síp gốc Hy Lạp khác mất nhà cửa và trở thành người tị nạn ở phần còn lại của Síp. Ông có thời gian sang Nam Phi với gia đình một năm sau khi nhà cửa bị người Thổ phá hủy, nhưng sau đó ông trở lại quê hương và từ đó tới nay Kaiafas cùng gia đình sống tại thủ đô Nicosia. Ông cũng chơi bóng trong thời gian ở Nam Phi.

Ông là Vua phá lưới của giải hạng Nhất của Síp trong 7 mùa bóng (1973-74, 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1980-81 và 1981-82) và ghi được tới gần 300 bàn thắng, lập kỉ lục về số bàn thắng ghi được trong một mùa bóng ở Síp với 44 bàn thắng. Cũng trong thời gian đó, ông cùng Omonia AC giành 6 chức vô địch quốc gia.

Thành tích nổi bật nhất của Kaifas trong mùa bóng 1975-76. Với 39 bàn thắng ghi được ở giải vô địch quốc gia đủ để giúp ông giành danh hiệu Chiếc giày vàng châu Âu và là cầu thủ Síp đầu tiên (cũng là duy nhất đến nay) giành được một danh hiệu cao nhất ở tầm mức châu lục. Ông được Hiệp hội phóng viên Síp bầu là Vận động viên Síp xuất sắc nhất năm 1976 và 1978.

"Giành được danh hiệu Chiếc giày vàng là một trong những ngày hạnh phúc nhất của đời tôi," Kaiafas phát biểu. "Đó là phần thưởng rất đặc biệt đối với bất kì cầu thủ châu Âu nào."

Ngày 7 tháng 11 năm 1979 Kaiafas có một trong những trận đấu xuất sắc nhất trong màu áo Omonia khi ghi 2 bàn trong chiến thắng 4-0 trước một trong những đội bóng hàng đầu châu lục thời đó là Ajax của Hà Lan ở vòng hai Cúp C1 châu Âu (một phần vì đó là trận lượt về, ở lượt đi Omonia đã thua 0-10 tại Amsterdam). Tại Cúp C1 năm đó ông ghi được tổng cộng 6 bàn, là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ ba trong giải đấu.

Thành công của Kaiafas ở tầm mức câu lạc bộ không thể hiện được ở tầm mức đội tuyển quốc gia, một phần vì phong cách đá phòng ngự của đội tuyển Síp tại thời kì đó. Một nguyên nhân nữa là việc ghi bàn thắng quốc tế của Síp, một đội tuyển yếu, ở thời điểm đỉnh cao của những tên tuổi như Pelé, Johan Cruijff và Franz Beckenbauer không phải dễ dàng. Tuy vậy Kaiafas cũng ghi được 2 bàn trong 18 lần khoác áo đội tuyển.

Kaiafas giải nghệ vào tháng 5 năm 1984. Sự nghiệp của ông gắn liền với thời kì huy hoàng trong lịch sử câu lạc bộ Omonia với 7 chức vô địch quốc gia. Ông từng bày tỏ câu lạc bộ là gia đình thứ hai của mình.

Năm 2003 Kaiafas được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất của bóng đá Síp trong nửa thập kỉ và đại diện cho quốc gia mình nhận danh hiệu Cầu thủ vàng UEFA.

Con trai ông, Costas Kaiafas, là tiền vệ trong đội tuyển Síp và đội trưởng câu lạc bộ Omonia, kế tục sự nghiệp cha mình.

Danh hiệu

Câu lạc bộ
  '''AC Omonia
 Vô địch quốc gia (9 lần): 1971-72, 1973-74, 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1980-81, 1981-82, 1982-83, 1983-84
 Cúp quốc gia (6): 1971-72, 1973-74, 1979-80, 1980-81, 1981-82, 1982-83
Siêu cúp quốc gia (5): 1979, 1980, 1981, 1982, 1983

Cá nhân
 Vua phá lưới giải vô địch quốc gia Síp (8): 1971/72, 1973/74, 1975/76, 1976/77, 1978/79, 1979/80, 1980/81, 1981/82
 Chiếc giày vàng châu Âu: 1976
 Vận động viên Síp xuất sắc nhất năm (do các phóng viên Síp bình chọn) (2): 1976, 1978
 Cầu thủ vàng UEFA cho cầu thủ Síp xuất sắc nhất nửa thế kỉ: 2003
 Một trong hai vận động viên Síp xuất sắc nhất thế kỉ 20 (do Hiệp hội thể thao Síp bình chọn) (cùng với vận động viên điền kinh Stavros Tziortzis)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cầu thủ vàng của Síp

Sinh năm 1949
Cầu thủ vàng UEFA
Cầu thủ bóng đá Síp
Cầu thủ bóng đá AC Omonia
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá


title: Allopachria flavomaculata

text:
Allopachria flavomaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Kamiya miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Allopachria


title: Acanthoscelides darlingtoni

text:
Acanthoscelides darlingtoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Johnson miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

D