title: Vườn quốc gia Pyrénées

text:
Vườn quốc gia Pyrénées (Phì Nhiêu, ) là 1 vườn quốc gia ở miền nam Pháp nằm trong tỉnh Hautes-Pyrénées (vùng Occitanie)và tỉnh Pyrénées-Atlantiques (vùng Nouvelle-Aquitaine), kề bên Vườn quốc gia Ordesa y Monte Perdido của Tây Ban Nha ở bên kia biên giới, cũng như Khu bảo tồn thiên nhiên Néouvielle ở phía đông. Phần phía đông của vườn quốc gia này làm thành khu vực của Pháp trực thuộc khu Di sản thế giới Pyrénées-Mont Perdu (gồm phần phía đông của vườn quốc gia Pyrénées của Pháp và vườn quốc gia Ordesa y Monte Perdido của Tây Ban Nha ở phía bên kia biên giới).

Địa lý
Vườn quốc gia Pyrénées được thành lập năm 1968, có diện tích là 45.707 ha, kéo dài từ khu thượng thung lũng Aspe ở phía tây tới khu thượng thung lũng Aure ở phía đông. 60% diện tích của vườn nằm trong tỉnh Hautes-Pyrénées. Vườn quốc gia Pyrénées thông trên 100 km với Vườn quốc gia Ordesa y Monte Perdido của Tây Ban Nha ở bên kia biên giới, và thông với các khu bảo tồn thiên nhiên, như Khu bảo tồn thiên nhiên Néouvielle (2.313 ha). Một vùng ngoại vi rộng 206.352 ha bao gồm 86 thị xã hoặc xã.

Vườn quốc gia Pyrénées có 230 hồ ở độ cao và các ngọn núi cao nhất của dãy núi Pyrénées thuộc Pháp cũng ở trong khu vườn này.

Vườn này cung cấp nhiều hoạt động ngoài trời như đi bộ đường dài, trượt tuyết, leo núi và quan sát cuộc sống của các động vật hoang.

Hệ động vật và thực vật

Vườn quốc gia Pyrénées có hệ thực vật đa dạng gồm 150 loài thực vật (trong đó 12% là loài đặc hữu).

Về động vật, vườn có khoảng 1.000 loài sâu bọ cánh cứng, 300 loài sâu bọ cánh vảy (cánh phấn), các sơn dương vùng Pyrénées (biểu tượng của vườn), nhiều loài chim săn mồi bị đe dọa tuyệt diệt cũng như các chim diều râu (gypaètes), các chim kền kền cánh đen, các chim đại bàng. số chim kền kền hoang và marmottes (đưa từ dãy núi Alpes tới) đang tăng nhanh. Vườn cũng có 1 loài động vật có vú sống dưới nước duy nhất trên thế giới, con chuột chũi desman vùng Pyrénées, hầu như không thể quan sát trực tiếp được. Cũng có các linh miêu, các con cầy đốm (genettes) và cá con gấu nâu dòng Pyrénée (Ursus arctos arctos).

Các gấu nâu cuối cùng này (các con đực) sống ở các thung lũng Aspe và thung lũng Ossau. Ở vùng trung Pyrénées có ba con gấu Slovenia được đưa vào - hai con cái trong năm 1996 và một con đực năm 1997 - đã quen với khí hậu vùng này, không kể việc mất một con gấu có con theo sau bị 1 thợ săn giết chết năm 1997. Tóm lại, vườn có 1 hệ động vật khá đa dạng.

Vườn quốc gia này không có các hàng rào chắn, nơi các động vật hoang dã hoàn toàn tự do.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức
 Atlas du parc
 Site des Parcs Nationaux de France
  Fiche de la zone centrale du parc sur le site UNEP-WCMC
  Fiche de la zone périphérique du parc sur le site UNEP-WCMC
 Randonnées dans le parc national des Pyrénées
 8000 ha protégés en vallée d'Ossau

Pyrénées
Pyrénées
IUCN Loại II


title: Dolichopeza subballator

text:
Dolichopeza subballator là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Boudeville

text:
Boudeville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Boudeville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


Đội tuyển bóng đá quốc gia Quần đảo Bắc Mariana là đội tuyển cấp quốc gia của Quần đảo Bắc Mariana do Hiệp hội bóng đá Quần đảo Bắc Mariana quản lý. Vào ngày 02 tháng 7 năm 2023, FIFA và AFC cấp phép cho đội tuyển tham dự Vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2027

Thành tích tại giải quốc tế

Thành tích tại Cúp Challenge AFC
 2006 đến 2012 - Không tham dự
 2014 - Không vượt qua vòng loại

Thành tích tại Cúp bóng đá châu Á
 1956 đến 2011 - Không tham dự
 2015 - Không vượt qua vòng loại
 2019 đến 2023 - Không được tham dự vòng loại

Thành tích tại Giải vô địch bóng đá Đông Á
 2003 đến 2005 - Không tham dự
 2008 đến 2013 - Hạng 10

Đội hình hiện tại
Danh sách các cầu thủ cho trận đấu giao hữu ở Quần đảo Bắc Mariana với Guam.

Tham khảo

Bắc Mariana
Bắc Mariana


title: Bruille-lez-Marchiennes

text:
Bruille-lez-Marchiennes là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Bruillelezmarchiennes


title: Brumath

text:
Brumath, also Brumpt, là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Sông Ea H'leo

text:
Sông Ea H’Leo là một trong những phụ lưu của sông Serepôk. Sông bắt nguồn trên địa phận xã Dliê Ya, huyện Krông Năng ở độ cao 800 m. Sông có chiều dài 143 km, chảy qua hai huyện Ea H'leo và Ea Súp trước khi hợp lưu vào sông Serepôk. Sông Ea H’Leo có một nhánh chính quan trọng là suối Ea Súp, trên dòng suối này hiện tại có hai công trình thủy lợi lớn là Hồ Ea Súp Hạ và Hồ Ea Súp Thượng.

Tham khảo

Ea H'leo
Krông Năng
Ea H'leo
Ea Súp


title: Melanotus persimilis

text:
Melanotus persimilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Latifi miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Amphigena

text:
Amphigena là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
 Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
 Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
 Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Disa


title: Sân bay quốc tế Trường Thủy Côn Minh

text:
Sân bay quốc tế Trường Thủy Côn Minh  là một sân bay ở thôn Trường Thủy cũ và Hoa Tinh của nhai đạo Đại Bản Kiều, khu Quan Độ, Côn Minh, Vân Nam, Trung Quốc. Sân bay có cự ly 22 km về phía đông trung tâm Côn Minh. Sân bay này thay thế sân bay quốc tế Vu Gia Bá Côn Minh. Tất cả các tuyến bay ở Vu Gia Bá đã chuyển qua Trường Thủy vào năm 2012. Sân bay có 2 đường băng (so với 1 đường băng ở sân bay Vu Gia Bá) và có công suất 38 triệu lượt khách mỗi năm vào năm 2020.
Sân bay có diện tích 22,97 km2.

Nhà ga

Nhà ga chính có diện tích 548.300 m² sẽ là nhà ga sân bay lớn thứ nhì ở Trung Quốc..

Xây dựng
Công tác xây dựng bắt đầu vào năm 2009 và thời điểm đó được đề xuất đặt tên Sân bay quốc tế Trịnh Hòa. Trong quá trình xây dựng có hai tai nạn, tai nạn đầu tiên xảy ra vào ngày 3 tháng 1 năm 2010 khi 7 công nhân chết khi một cầu dẫn sụp đổ Tai nạn tiếp theo diễn ra vào ngày 28 tháng 6 năm 2011 khi 11 công nhân bị thương khi một đường hầm đang xây bị sụp đổ.. Công tác xây dựng nhà ga chính hoàn thành vào tháng 6 năm 2011.

Hãng hàng không và tuyến bay

Hành khách

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của sân bay Côn Minh mới  (tiếng Trung)
 The Fourth Air Hub in China—Kunming International New Airport
 GoKunming: Officials: New Kunming airport to be operational by the end of 2011

Côn Minh
Trường Thủy Côn Minh


title: Funa hadra

text:
Funa hadra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Funa


title: Villamiroglio

text:
Villamiroglio (Vilamireu in Piedmontese) là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 35 km về phía đông của Torino và khoảng 45 km về phía tây bắc của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 336 người và diện tích là 9,7 km².

Villamiroglio giáp các đô thị: Cerrina Monferrato, Gabiano, Moncestino, Odalengo Grande, và Verrua Savoia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Thời kỳ Chiến Quốc (Nhật Bản)

text:
Thời kỳ Chiến quốc  là thời kỳ trong lịch sử Nhật Bản với nhiều chuyển biến xã hội lồng trong bối cảnh mưu mô chính trị và xung đột quân sự gần như là liên tục bắt đầu từ năm 1467 cho đến tận năm 1615.

Thời kỳ Chiến Quốc được mở đầu với Loạn Ōnin năm 1467, khiến thể chế phong kiến tại Nhật Bản dưới chế độ Mạc phủ Ashikaga sụp đổ. Nhiều lãnh chúa và các gia tộc samurai nhân khoảng trống quyền lực đó đã ra tay gây chiến để chiếm cứ thêm lãnh thổ trong giai đoạn này. Vì trung ương bị suy yếu, thời đại chiến quốc cũng là khi phong trào Ikkō-ikki nổi dậy chống lại thể chế samurai. Đồng thời sự xuất hiện của người Châu Âu vào năm 1543 cho ra mắt kỹ thuật vũ khí mới: súng hỏa mai. Hỏa pháo này nhanh chóng được sử dụng trong chiến trận, làm thay đổi cục bộ thế lực tham chiến.

Nhật Bản kể từ năm 1549 trở đi cũng dần xa lìa quỹ đạo chính trị của Trung Hoa. Năm 1573 Oda Nobunaga xuống lệnh giải tán Mạc phủ Ashikaga và phát động cuộc chiến thống nhất quyền bính. Nobunaga tiến đánh Ishiyama Hongan-ji nhưng rồi bị ám sát vào năm 1582. Người kế vị Nobunaga là Toyotomi Hideyoshi tiếp tục công cuộc thống nhất Nhật Bản, thâu tóm quyền lực và dẹp phá cát cứ địa phương của giới quý tộc. Hideyoshi sau đó lại mở cuộc xâm lăng Triều Tiên năm 1592, nhưng chiến cuộc dai dẳng và cuối cùng đi đến thất bại. Hideyoshi mất uy tín và mất năm 1598. Nhật Bản bước qua trang sử mới: Tokugawa Ieyasu lên nắm quyền bính, truất ấu chúa là con của Hideyoshi. Trận Sekigahara năm 1600 là thời điểm quyết liệt. Ieyasu thắng lớn và tái lập chế độ mạc phủ dưới sự cai trị của dòng họ Tokugawa. Thời đại Chiến quốc kết thúc năm 1615 khi thành Osaka thất thủ; phe của Toyotomi bại trận và Ieyasu chiếm đoạt địa vị quyền lực nhất nước Nhật, lập ra trật tự mới.

Thời đại Chiến quốc của Nhật Bản còn hay được các sử gia gọi dưới cái tên thời đại Sengoku để phân biệt với thời đại Chiến Quốc của Trung Quốc. Người Nhật thời nay coi Nobunaga, Hideyoshi và Ieyasu là "Ba người Thống nhất Vĩ đại" vì đã khôi phục lại hệ thống chính quyền trung ương cho đất nước.

Tên gọi
Cái tên "Thời kỳ chiến quốc" ám chỉ thời kỳ hỗn loạn sau Chiến tranh Ōnin-Bunmei, được các quý tộc triều đình thời đó ví như hỗn loạn thời “Xuân Thu Chiến Quốc” ở Trung Quốc cổ đại.

Trong một tựa đề "Những Shugo liêm trực tại các tỉnh" trên Shōdanchiyō (樵談治要 Tiều đàm trị yếu), được viết bởi Ichijō Kaneyoshi vào năm 1480 (năm Bunmei 12), ông viết, "Kokushi (国司 Quốc ty) một tỉnh chỉ được bổ nhiệm trong bốn năm, và mặc dù chức Shugo (守護 Thủ hộ) lúc bấy giờ cũng giống như Kokushi ngày xưa, nhưng việc Shugo được truyền lại cho con cháu thì không khác gì mười hai chư hầu thời Xuân Thu, hay thất hùng thời Chiến Quốc". Ngoài ra, ngày 16 tháng 4 năm 1508 trong nhật ký của Konoe Hisamichi, "Hậu Hōjōji Shōtsu công kí" (後法成寺尚通公記), viết "đây cũng giống như thời kỳ Chiến quốc". Thuật ngữ "Thời kỳ Chiến quốc" được sử dụng bởi các quý tộc triều đình thời đó trực tiếp gọi Thời kỳ Chiến quốc Trung Quốc cổ đại.

Điều 20 trong "Kōshū hattoshidai" (甲州法度次第 Kōshū Pháp độ thứ đệ) của Takeda Shingen nói rằng, "Trong thời đại thiên hạ chiến quốc, điều cần thiết là chuẩn bị vũ khí trong khi làm nhiều việc khác nhau", cho thấy rằng các samurai thời đó cũng nhận thức được rằng thời đại mà họ đã sống trong thời kỳ "chiến quốc".

Trong "Nihon Gaishi" (日本外史 Nhật Bản ngoại sử), một cuốn sách bán chạy nhất được xuất bản vào thời Edo (1603-1867), các cụm từ "chiến quốc" xuất hiện không thường xuyên chỉ thời kỳ này, cụm từ thường được dân chúng gọi là "thời kỳ Genki Tenshō" (niên hiệu Thiên hoàng Ōgimachi). Mãi cho đến sau Minh Trị Duy tân, thuật ngữ "thời kỳ chiến quốc" như một giai đoạn lịch sử của Nhật Bản mới được dân chúng sử dụng rộng rãi.

Tóm tắt
Trong giai đoạn này, mặc dù Hoàng đế Nhật Bản là người cai trị chính thức của quốc gia và tất cả các lãnh chúa đều thề trung thành với ông, tuy nhiên, thực tế ông lại chỉ giống như một bù nhìn, là một hình tượng về lễ nghi và tôn giáo, là người đã trao bộ toàn bộ quyền lực cho shōgun, một quý tộc có vai trò tương đương với một Tướng quân. Trước khi thời kỳ chiến quốc diễn ra, chính quyền Mạc phủ (Shogun) dần mất đi tầm ảnh hưởng và quyền kiểm soát lên các daimyō (đại danh hay lãnh chúa địa phương). Mặc dù Mạc phủ Ashikaga vẫn áp dụng cấu trúc cai trị như thời Mạc phủ Kamakura và thiết lập một chính phủ quân đội dựa trên các quyền và nghĩa vụ kinh tế xã hội được thiết lập bởi Hōjō với bộ luật Jōei vào năm 1232, chính phủ này vẫn thất bại trong việc giữ được sự trung thành của các đại danh, đặc biệt là tại những vùng cách xa kinh đô Kyoto. Nhiều lãnh chúa bắt đầu gây chiến với nhau một cách khó kiểm soát nhằm giành lấy đất đai và tạo ảnh hưởng lên Mạc phủ. Với sự gia tăng trong giao thương với nhà Minh, kinh tế dần dần phát triển, và việc sử dụng tiền dần trở nên phổ biến khi các chợ và thành phố thương mại xuất hiện. Kết hợp với sự phát triển về nông nghiệp và giao thương nhỏ lẻ, điều này đã dẫn tới tham vọng giành quyền tự chủ lớn hơn tại các địa phương trên mọi giai cấp và tầng lớp xã hội. Cho tới đầu thế kỷ 15, những thảm hoạt do động đất và nạn đói diễn ra liên miên đã châm ngòi cho các cuộc nổi dậy của tầng lớp nông dân nhằm giảm sưu thuế.

Loạn Ōnin (1467–1477), một cuộc xung đột bắt nguồn từ suy thoái kinh tế và nổ ra sau những tranh cãi về người kế vị cho shogun, được đa số coi là điểm khởi đầu của thời kỳ Chiến Quốc. Quân đội "phía đông" của nhà Hosokawa và các đồng minh chiến đấu với quân đội "phía tây" của nhà Yamana. Cuộc chiến diễn ra trong và xung quanh Kyoto kéo dài ròng rã gần 11 năm trời, khiến cho thành phố gần như bị phá hủy hoàn toàn. Cuộc chiến tại Kyoto sau đó đã lan rộng đến cả các tỉnh ở phía xa.

Cuộc chiến lên tới đỉnh điểm với sự tham gia lần lượt của ba lãnh chúa là Oda Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi và Tokugawa Ieyasu, người mà sau này đã thống nhất Nhật Bản. Sau khi Tokugawa Ieyasu giành chiến thắng cuối cùng tại cuộc vây hãm Osaka vào năm 1615, Nhật Bản đã bước sang giai đoạn hòa bình trong suốt 200 năm dưới quyền cai trị của Mạc phủ Tokugawa.

"Hạ khắc thượng"

Sự chuyển biến dẫn đến sự yếu đi trông thấy của chính quyền trung ương đã tạo cơ hội để các lãnh chúa đại danh trên toàn Nhật Bản vươn lên để lấp đầy khoảng trống quyền lực đó. Trong cuộc chuyển giao quyền lực này, những gia tộc đã chuẩn bị tốt như gia tộc Takeda và gia tộc Imagawa, những người đã trở thành các thế lực cát cứ ngay cả dưới thời Mạc phủ Kamakura và Muromachi, có điều kiện mở rộng khu vực ảnh hưởng của mình. Có nhiều người, tất nhiên, dần mất quyền lực và cuối cùng bị lật đổ bởi kẻ dưới trướng. Hiện tượng những người địa vị thấp kém nhưng tài giỏi từ chối tuân theo đẳng cấp của mình và dùng vũ lực để lật đổ kẻ lãnh đạo bạc nhược được gọi là "Hạ khắc thượng" (下克上, gekokujō).

Ví dụ đầu tiên của hiện tượng này là Hōjō Sōun, người có xuất thân khiêm nhường nhưng đã đoạt lấy quyền lực ở tỉnh Izu năm 1493. Dựa trên thành quả của Sōun, gia tộc Hōjō vẫn giữ được quyền lực lớn ở vùng Kanto cho đến khi bị Toyotomi Hideyoshi chinh phục vào cuối thời kỳ Chiến quốc. Một số trường hợp tiêu biểu khác bao gồm việc gia tộc Hosokawa bị thay thế bởi nhà Miyoshi, Toki bị thay thế bởi Saitō, và gia tộc Shiba bị thay thế bởi nhà Oda, rồi sau đó tất cả cũng bị lật đổ bởi một người thấp kém hơn là Toyotomi Hideyoshi, con trai của một nông dân không có họ.

Những tổ chức tôn giáo có tổ chức tốt cũng đoạt lấy quyền lực chính trị bằng cách tập hợp nông dân khởi nghĩa và quân nổi dậy chống lại luật lệ của các daimyo. Các nhà sư của phái Tịnh độ chân tông tập hợp rất nhiều thành viên của Ikkō-ikki, là tổ chức thành công nhất, làm cho tỉnh Kaga giữ được độc lập gần 100 năm.

Thống nhất

Sau một thế kỷ rưỡi chiến tranh và bất ổn chính trị, Nhật Bản đã gần như được thống nhất bởi Oda Nobunaga, một lãnh chúa hạng vừa ở tỉnh Owari (ngày nay là tỉnh Aichi) để thống trị miền trung nước Nhật. Tuy nhiên vào năm 1582 chính Nobunaga trở thành nạn nhân của sự phản bội của chính tướng quân của mình, Akechi Mitsuhide. Điều này tạo cơ hội cho Toyotomi Hideyoshi (người xuất thân từ một anh lính "túc khinh" (ashigaru), vốn đã thành tướng quân ưu ái của Nobunaga từ trước do chứng minh được tài năng của mình trên chiến trường) dẫn quân về trừng phạt Akechi và trở thành người kế vị ông. Hideyoshi cuối cùng củng cố quyền thống trị của mình lên các lãnh chúa còn lại, và mặc dù ông không đủ tiêu chuẩn để được phong tước Chinh di Đại tướng quân như những người đứng đầu Mạc phủ khi xưa vì xuất thân thấp kém của mình, ông vẫn thống trị với tư cách một "Nhiếp chính" (Kampaku) cho gia đình của Nobunaga.

Khi Hideyoshi qua đời năm 1598 mà không có một người kế vị có tiềm năng, đất nước lại một lần nữa rơi vào cuộc tranh giành quyền lực, và lần này Tokugawa Ieyasu là người tận dụng được cơ hội.

Hideyoshi trên giường bệnh đã chỉ định một nhóm các lãnh chúa hùng mạnh nhất Nhật Bản — Tokugawa, Maeda, Ukita, Uesugi, Mōri — để thành lập Hội đồng Ngũ Nguyên lão cho đến khi người con trai thơ bé của ông, Hideyori, đến tuổi trưởng thành. Một nền hòa bình giả tạo diễn ra sau cái chết của Maeda Toshiie năm 1599. Ngay sau đó, Ishida Mitsunari buộc tội Ieyasu không trung thành với gia tộc Toyotomi, hấp tấp tạo ra một cuộc khủng hoảng rồi dẫn đến trận Quan Ngã Nguyên (tức Sekigahara) vào năm 1600. Thường được coi là trận chiến lớn cuối cùng của thời Chiến quốc, chiến thắng của Ieyasu ở Quan Ngã Nguyên đã kết thúc sự thống trị của triều đại Toyotomi. Ba năm sau, Ieyasu nhận tước hiệu "Chinh di Đại tướng quân", và thiết lập Mạc phủ cuối cùng ở Nhật Bản (Mạc phủ Tokugawa), cho đến Minh Trị Duy Tân năm 1868.

Những nhân vật nổi tiếng

Các Daimyo nổi tiếng thời Chiến quốc
 Oda Nobunaga
 Toyotomi Hideyoshi
 Tokugawa Ieyasu
Tính cách tương phản của ba vị lãnh đạo đã làm Nhật Bản cuối cùng cũng được thống nhất—Nobunaga, Hideyoshi, và Ieyasu—được gói gọn trong một senryu nổi tiếng:
 Nakanunara, koroshiteshimae, hototogisu (Nếu con chim cúc cu không hót, giết nó)
 Nakanunara, nakashitemiseyou, hototogisu (Nếu con chim cúc cu không hót, vuốt ve nó)
 Nakanunara, nakumadematou, hototogisu (Nếu con chim cúc cu không hót, chờ đợi nó)

Nobunaga, được biết đến với tính cách tàn bạo của mình, là chủ đề của câu thứ nhất; Hideyoshi, nổi tiếng với tài tháo vát, là câu thứ hai; và Ieyasu, nổi tiếng với tính nhẫn nại, là chủ đề của câu thứ ba.

Những lãnh chúa Đại danh nổi tiếng khác bao gồm:
 Azai Nagamasa
 Chōsokabe Motochika
 Date Masamune
 Hōjō Sōun
 Imagawa Yoshimoto
 Maeda Toshiie
 Mōri Motonari
 Saitō Dōsan
 Sanada Masayuki
 Shimazu Yoshihiro
 Tachibana Ginchiyo
 Takeda Shingen
 Uesugi Kenshin
 Ukita Hideie

Những cá nhân nổi tiếng khác
 Akechi Mitsuhide
 Fūma Kotarō
 Hattori Hanzō
 Honda Tadakatsu
 Ii Naomasa
 Ishida Mitsunari
 Maeda Keiji
 Miyamoto Musashi
 Mori Ranmaru
 Naoe Kanetsugu
 Oda Nobutada
 Saika Magoichi
 Sanada Yukimura
 Sasaki Kojirō
 Shibata Katsuie
 Shima Sakon
 Fukushima Masanori
 Kato Kiyomasa

Trong văn hóa đương đại
Cũng như cuộc Tây tiến của người Mỹ, thời kỳ Chiến quốc là nguồn cảm hứng của vô số các cuốn sách, bộ phim, anime, và video game.

Xem thêm

 Lịch sử Nhật Bản
 Danh sách các trận chiến ở Nhật Bản

Tham khảo

 Mikiso Hane, Modern Japan: A Historical Survey (Westview Press, 1992)

Liên kết ngoài
 Samurai Archives Japanese History page
 Sengoku Expo: Japanese Design, Culture in the Age of Civil Wars held in Gifu Prefecture, 2000-2001
  Danh sách các daimyo thời Sengoku
 SengokuDaimyo.com website của tác giả chuyên về lịch sử và các samurai Anthony J. Bryant
 Anthony J. Bryant là tác giả của Sekigahara 1600: The Final Struggle for Power, Praeger Publishers; (September, 2005)

< Thời kỳ Nam-Bắc triều | Thời kỳ Chiến Quốc | Thời kỳ Azuchi-Momoyama >

Phong kiến Nhật Bản


title: Colletes arabicus

text:
Colletes arabicus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Kuhlmann mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 2002


title: Saint-Cloud

text:
Saint-Cloud là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 28.395 người (thời điểm 1999).

Các thành phố kết nghĩa
  Bad Godesberg, Đức

Những người con của thành phố
 Marie Bonaparte, nữ tâm lý học
 Jean-Claude Killy, vận động viên trượt tuyết
 Philippe II, công tước của Orléans
 Robert Hertz, nhà nhân loại học

Tham khảo

Xã của Hauts-de-Seine


title: Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo

text:
Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo (tiếng Anh: Central Intelligence Office hay Central Intelligence Organization, viết tắt là CIO) là cơ quan tình báo chiến lược trung ương của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, trực thuộc Phủ Tổng thống, tức Nha Hành chính và Nhân viên Phủ Tổng thống. Trụ sở Phủ Đặc ủy đặt tại số 3 Bến Bạch Đằng, Sài Gòn.

Lịch sử
Phủ Đặc ủy được thành lập năm 1961 theo sắc lệnh số 109/TTP do tổng thống Ngô Đình Diệm ký ngày 5 tháng 5 năm 1961 tuy nhiên đến năm 1962 mới bắt đầu hoạt động thu nhận nhân viên và đào tạo tác vụ.

Trước khi thành lập cơ quan này thì nền Đệ Nhất Cộng hòa đã có Sở Nghiên cứu Chính trị Xã hội (SEPES) nhưng đơn vị đó chỉ chú trọng đến việc thu nhập tình báo chính trị mà thôi trong khi những thông tin và hoạt động ngoài tầm chính trị quốc nội thì không có hoạt động. SEPES chỉ mở thêm tác vụ hướng về Bắc Việt sau khi Đoàn Công tác Đặc biệt Miền Trung khám phá ra hệ thống tình báo của lực lượng cộng sản hoạt động phía nam vĩ tuyến 17. CIO vì thế được lập ra với nhiệm vụ điều tra, thu thập tin tình báo chiến lược của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và các nước liên quan; cùng cố vấn cho chính phủ về an ninh quốc gia qua Ủy ban Quốc gia Phối hợp An ninh và Tình báo.

Sau cuộc đảo chánh năm 1963 thì Hội đồng Quân nhân Cách mạng ra lệnh bắt các giám đốc và chủ sự của SEPES và Đoàn Công tác Đặc biệt Miền Trung vì cho họ thuộc phe phái Cần Lao nên Phủ Đặc ủy trở thành cơ quan tình báo duy nhất còn lại. Hoạt động dù vậy hạn chế vì tình hình chính trị bất ổn, liên tiếp những chính phủ được lập lên rồi đổ. Mãi đến năm 1967 thì Phủ Đặc ủy Tình báo Trung ương mới có địa vị vững vàng.

Tổ chức
Nguyên thủy Phủ Đặc ủy chia thành hai phần: Nha Nghiên cứu và Nha Điều vụ. Nha Nghiên cứu lãnh phần kế hoạch và phân tích thông tin tình báo trong khi Nha Điều vụ là phần thi hành công tác thu thập và điệp vụ.

Sau năm 1963 thì Phủ Đặc ủy được tổ chức lại và đến năm 1968 thì theo cơ chế mới, có Nha Kế hoạch Điều vụ (ban A). Ủy viên ban A cũng là người soạn báo cáo gửi lên tổng thống.

Ngoài ra là Nha Tình báo Quốc nội gồm các đơn vị: Điệp báo (ban K), Phản gián (ban U) và Chính trị (ban Z); Nha Tình báo Quốc ngoại; và Trung tâm Quốc gia Thẩm vấn (cơ quan này chỉ làm nhiệm vụ tiếp nhận các tù binh từ các quân khu đưa về thẩm tra). Trong vùng kiểm soát của Việt Nam Cộng hòa thì có bảy Đoàn công tác đặc biệt phân bố trên các vùng chiến thuật, trực thuộc Nha Tình báo Quốc nội. Mục đích chính của các đoàn này là thu thập thông tin và xâm nhập các tổ chức của lực lượng cộng sản. Họ hoạt động song song với các đơn vị của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Ở nước ngoài, có các biệt nha trực thuộc Nha Tình báo Quốc ngoại như ở Lào (2 đơn vị), Cao Miên, Thái Lan, Pháp, Nhật, và Hồng Kông.

Đặc vụ
Trong những hoạt động đáng ghi nhận của Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo là việc phát giác ra liên lạc giữa Hoa Kỳ và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở Paris vào năm 1969 khi Hoa Kỳ muốn tìm cách điều đình chấm dứt chiến tranh. Trạm tình báo ở Paris gửi báo cáo về Sài Gòn sau khi săn được tin qua ngả tình báo của Sûreté Pháp. Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu triệu đại sứ Hoa Kỳ Ellsworth Bunker vào để trả lời. Phía Việt Nam Cộng hòa sau đó tiếp tục theo dõi nhưng giữ im lặng.

Trong Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975
Theo cuốn Bên Thắng cuộc của nhà báo Huy Đức thì ngày 24/04/1975, Nguyễn Khắc Bình lặng lẽ di tản không một lời bàn giao cho thuộc cấp. Tổng thống Trần Văn Hương bổ nghiệm ông Nguyễn Phát Lộc, phụ tá của ông Bình, làm đặc ủy trưởng. Chiều ngày 28/04/1975, tòa Đại sứ Mỹ yêu cầu tất cả nhân viên Phủ Đặc ủy tập trung ở số 3 Bạch Đằng chờ, sau đó chuyển sang số 2 Nguyễn Hậu. Nhưng, tới 1 giờ sáng ngày 30/04/1975 thì tất cả liên lạc giữa Tòa Đại sứ và Phủ Đặc ủy đều bị cắt. Hầu như tất cả cán bộ của Phủ Đặc ủy đều bị kẹt ở lại.

Các Đặc ủy trưởng qua các thời kỳ
 Trung tá Lê Liêm
 Đại tá Nguyễn Văn Y
 Trung tướng Mai Hữu Xuân
 Chuẩn tướng Nguyễn Ngọc Loan
 Trung tướng Linh Quang Viên
 Đại tá Nguyễn Khắc Bình
 Nguyễn Phát Lộc

Tham khảo và chú thích

Xem thêm
Nha Kỹ thuật, Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Sở Nghiên cứu Chính trị Xã hội
Đoàn Công tác Đặc biệt Miền Trung

Tình báo Việt Nam Cộng hòa
Chiến tranh Việt Nam
Chính phủ Việt Nam
Cơ quan tình báo
Việt Nam
Việt Nam Cộng hòa
Cơ quan tình báo Việt Nam


title: Sông Sặt

text:
Sông Sặt (hay sông Kẻ Sặt) là một con sông chảy ở phía Đông của tỉnh Hưng Yên, sông nối giữa sông Sinh (Hải Dương) vào khúc cuối của sông Cửu An, có chiều dài 35 km. Đoạn chảy ở Hưng Yên có chiều dài trên 20 km, từ Thịnh Vạn (Mỹ Hào) đến Tòng Hóa (Phù Cừ).

Sông này chảy song song với sông Hồng, tạo thành địa giới tự nhiên phía Đông của tỉnh Hưng Yên, làm cho Hưng Yên có ba mặt đều là sông.

Tham khảo

Sông tại Hưng Yên
Sông tại Hải Dương


title: Cambounet-sur-le-Sor

text:
Cambounet-sur-le-Sor là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: DNA tái tổ hợp

text:
DNA tái tổ hợp(viết tắt là rDNA) là phân tử DNA được tạo thành từ hai hay nhiều trình tự DNA của các loài sinh vật khác nhau. Trong kỹ thuật di truyền, DNA tái tổ hợp thường là được tạo thành từ việc gắn những đoạn DNA có nguồn gốc khác nhau vào trong vectơ tách dòng. Những vectơ tách dòng mang DNA tái tổ hợp này có thể biểu hiện thành các protein tái tổ hợp trong các sinh vật. Ví dụ một số dược phẩm là hormone peptide được tạo ra từ công nghệ DNA tái tổ hợp là insulin, hormone tăng trưởng, và oxytocin. Những vắc-xin cũng có thể được sản phẩm bằng phương thức này. Sinh vật chủ được sử dụng phổ biến nhất trong công nghệ DNA này là Escherichia coli.

DNA tái tổ hợp là tên chung cho một đoạn DNA đã được tạo ra bằng cách kết hợp hai hoặc nhiều đoạn từ các nguồn khác nhau. Việc hình thành DNA tái tổ hợp là có thể vì các phân tử DNA từ tất cả các sinh vật có chung cấu trúc hóa học, chỉ khác nhau về trình tự nucleotide. Các phân tử DNA tái tổ hợp đôi khi được gọi là DNA khảm vì chúng có thể được tạo thành từ vật liệu từ hai loài khác nhau như chimera trong thần thoại. Công nghệ rDNA sử dụng trình tự palindromic và dẫn đến việc tạo ra sticky and blunt ends.

Các trình tự DNA được sử dụng trong việc xây dựng các phân tử DNA tái tổ hợp có thể bắt nguồn từ bất kỳ loài nào. Ví dụ, DNA của thực vật có thể nối với DNA của vi khuẩn hoặc DNA của con người có thể nối với DNA của nấm. Ngoài ra, các trình tự DNA không xuất hiện ở bất kỳ đâu trong tự nhiên có thể được tạo ra bằng tổng hợp hóa học của DNA và  đưa vào các phân tử DNA tái tổ hợp. Bằng cách sử dụng công nghệ DNA tái tổ hợp và DNA tổng hợp, bất kỳ trình tự DNA nào cũng có thể được tạo ra và đưa vào cơ thể sống.

Protein có thể là kết quả của sự biểu hiện của DNA tái tổ hợp trong các tế bào sống được gọi là protein tái tổ hợp. Khi ADN tái tổ hợp mã hóa protein được đưa vào cơ thể vật chủ, protein tái tổ hợp không nhất thiết được tạo ra. Sự biểu hiện của các protein ngoại lai đòi hỏi phải sử dụng các vectơ biểu hiện chuyên biệt và thường đòi hỏi phải tái cấu trúc đáng kể bằng cách
trình tự mã hóa nước ngoài.

DNA tái tổ hợp khác với tái tổ hợp di truyền ở chỗ tái tổ hợp là kết quả của các phương pháp nhân tạo trong khi tái tổ hợp là một quá trình sinh học bình thường dẫn đến việc trộn lại các chuỗi DNA hiện có trong tất cả các sinh vật.

Tạo DNA
nhỏ|618x618px
Nhân bản phân tử là quá trình tạo ra DNA tái tổ hợp trong phòng thí nghiệm.

Đây là một trong hai phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất, cùng với phản ứng chuỗi polymerase (PCR), được sử dụng để định hướng sao chép bất kỳ trình tự DNA cụ thể nào do nhà thực nghiệm chọn. Có hai sự khác biệt cơ bản giữa các phương pháp. Một là nhân bản phân tử liên quan đến việc sao chép DNA trong một tế bào sống, trong khi PCR sao chép DNA trong ống nghiệm, không có tế bào sống. Sự khác biệt nữa là nhân bản liên quan đến việc cắt và dán các chuỗi DNA, trong khi PCR khuếch đại bằng cách sao chép một chuỗi hiện có.

Biểu thức DNA
Sau khi cấy ghép vào sinh vật chủ, DNA ngoại lai có trong cấu trúc DNA tái tổ hợp có thể hoặc không biểu hiện. Nghĩa là, DNA có thể được sao chép đơn giản mà không biểu hiện, hoặc có thể phiên mã và dịch mã và protein tái tổ hợp được tạo ra. Nói chung, sự biểu hiện của một gen ngoại lai đòi hỏi phải tái cấu trúc gen để bao gồm các trình tự cần thiết để tạo ra một phân tử mRNA có thể được sử dụng bởi bộ máy dịch mã của vật chủ (ví dụ: promoter, tín hiệu bắt đầu dịch mã, và điểm kết thúc phiên mã). Những thay đổi cụ thể đối với sinh vật chủ có thể được thực hiện để cải thiện biểu hiện của gen ngoài tử cung. Ngoài ra, những thay đổi cũng có thể cần thiết đối với trình tự mã hóa, để tối ưu hóa quá trình dịch mã, làm cho protein hòa tan, hướng protein tái tổ hợp đến vị trí thích hợp trong tế bào hoặc ngoại bào và ổn định protein khỏi sự thoái hóa.

Lịch sử

Ý tưởng về DNA tái tổ hợp lần đầu tiên được đề xuất bởi Peter Lobban, một sinh viên tốt nghiệp của Giáo sư Dale Kaiser tại Khoa Hóa sinh tại Trường Y Đại học Stanford. Các ấn phẩm đầu tiên mô tả quá trình sản xuất thành công và sao chép nội bào của DNA tái tổ hợp xuất hiện vào năm 1972 và 1973, từ Stanford và UCSF. Năm 1980 Paul Berg, giáo sư Khoa Hóa sinh tại Stanford và là tác giả của một trong những bài báo đầu tiên , đã được trao giải Nobel Hóa học cho công trình của ông về axit nucleic "đặc biệt liên quan đến DNA tái tổ hợp". Werner Arber, Hamilton Smith, và Daniel Nathans đã chia sẻ Giải thưởng Nobel Sinh lý học và Y học năm 1978 cho việc khám phá Endonuclease hạn chế đã nâng cao các kỹ thuật của công nghệ rDNA.

Đại học Stanford đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế của Hoa Kỳ về DNA tái tổ hợp vào năm 1974, liệt kê các nhà phát minh là Herbert W. Boyer (giáo sư tại Đại học California, San Francisco) và Stanley N. Cohen (giáo sư tại Đại học Stanford); bằng sáng chế này đã được trao vào năm 1980. Loại thuốc nhận giấy phép đầu tiên được tạo ra bằng công nghệ DNA tái tổ hợp là insulin nhân học, do Genentech phát triển và Eli Lilly and Company cấp phép.

Tranh cãi
Các nhà khoa học liên quan đến sự phát triển ban đầu của các phương pháp DNA tái tổ hợp đã nhận ra rằng tiềm năng tồn tại đối với các sinh vật chứa DNA tái tổ hợp có các đặc tính không mong muốn hoặc nguy hiểm. Tại Hội nghị Asilomar về DNA tái tổ hợp năm 1975, những lo ngại này đã được thảo luận và một lệnh cấm tự nguyện đối với nghiên cứu DNA tái tổ hợp đã được bắt đầu đối với các thí nghiệm được coi là đặc biệt rủi ro. Lệnh cấm này đã được tuân thủ rộng rãi cho đến khi Viện Y tế Quốc gia (Hoa Kỳ) phát triển và ban hành các hướng dẫn chính thức cho công việc của rDNA. Ngày nay, các phân tử DNA tái tổ hợp và protein tái tổ hợp thường không được coi là nguy hiểm. Tuy nhiên, vẫn còn những lo ngại về một số sinh vật biểu hiện DNA tái tổ hợp, đặc biệt là khi chúng rời khỏi phòng thí nghiệm và được đưa vào môi trường hoặc chuỗi thức ăn. Những lo ngại này được thảo luận trong các bài báo về sinh vật biến đổi gen và tranh cãi về thực phẩm biến đổi gen. Hơn nữa, có những lo ngại về các sản phẩm phụ trong sản xuất dược phẩm sinh học, trong đó DNA tái tổ hợp tạo ra các sản phẩm protein cụ thể. Sản phẩm phụ chính, được gọi là protein tế bào chủ, xuất phát từ hệ thống biểu hiện của vật chủ và gây ra mối đe dọa đối với sức khỏe của bệnh nhân và môi trường tổng thể.

Xem thêm
Kỹ thuật di truyền
Sinh vật biến đổi gen

Tham khảo

Đọc thêm
 The Eighth Day of Creation: Makers of the Revolution in Biology. Touchstone Books, . 2nd edition: Cold Spring Harbor Laboratory Press, 1996 paperback: .
 Micklas, David. 2003. DNA Science: A First Course. Cold Spring Harbor Press: .
 Rasmussen, Nicolas, Gene Jockeys: Life Science and the rise of Biotech Enterprise, Johns Hopkins University Press, (Baltimore), 2014. .
 Rosenfeld, Israel. 2010. DNA: A Graphic Guide to the Molecule that Shook the World. Columbia University Press: .
 Schultz, Mark and Zander Cannon. 2009. The Stuff of Life: A Graphic Guide to Genetics and DNA. Hill and Wang: .
 Watson, James. 2004. DNA: The Secret of Life. Random House: .

Liên kết ngoài

Recombinant DNA fact sheet  (từ Đại học New Hampshire)
Plasmids in Yeasts (Tờ thông tin từ Đại học bang San Diego)
Animation illustrating construction of recombinant DNA and foreign protein production by recombinant bacteria
Recombinant DNA research at UCSF and commercial application at GenentechBiên bản đã được chỉnh sửa của cuộc phỏng vấn năm 1994 với Herbert W. Boyer, Dự án lịch sử sống. Lịch sử truyền miệng.
Recombinant Protein Purification Principles and Methods Handbook
Massachusetts Institute of Technology, Oral History Program, Oral History Collection on the Recombinant DNA Controversy, MC-0100. Viện Công nghệ Massachusetts, Bộ sưu tập đặc biệt, Cambridge, Massachusetts

Công nghệ sinh học
Di truyền học
Sinh học phân tử
Phát minh của Hoa Kỳ
Công nghệ sinh học
Kỹ thuật di truyền
Sinh học tổng hợp
Sinh học phân tử


title: Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ

text:
Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ là tuyên bố được thông qua bởi cuộc họp của Đệ nhị Quốc hội Lục địa tại Tòa nhà bang Pennsylvania (nay là Independence Hall) ở Philadelphia, Pennsylvania, vào ngày 4 tháng 7 năm 1776. Tuyên ngôn này tuyên bố rằng Mười ba thuộc địa trong tình trạng chiến tranh với Vương quốc Liên hiệp Anh sẽ coi mình là mười ba quốc gia độc lập có chủ quyền,không còn dưới sự cai trị của người Anh và nước Anh .Với Tuyên ngôn độc lập các quốc gia mới này đã thực hiện bước đầu tiên tập thể để hình thành Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.Tuyên ngôn được ký bởi các đại diện từ New Hampshire, vịnh Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, New York, New Jersey, Pennsylvania, Maryland, Delaware, Virginia, Bắc Carolina, Nam Carolina và Georgia.

Nghị quyết Lee về độc lập đã được thông qua vào ngày 2 tháng 7 mà không có phiếu chống đối. Hội đồng Năm đã soạn thảo Tuyên ngôn để sẵn sàng khi Quốc hội bỏ phiếu độc lập. John Adams, một nhà lãnh đạo thúc đẩy độc lập, đã thuyết phục ủy ban chọn Thomas Jefferson để soạn thảo bản thảo gốc của tài liệu, mà Quốc hội chỉnh sửa để tạo ra phiên bản cuối cùng. Tuyên ngôn là một lời giải thích chính thức về lý do tại sao Quốc hội đã bỏ phiếu tuyên bố độc lập khỏi Vương quốc Anh, hơn một năm sau khi Chiến tranh Cách mạng Mỹ nổ ra. Adams đã viết thư cho vợ Abigail như sau: "Ngày thứ hai của tháng 7 năm 1776, sẽ là Kỷ nguyên đáng nhớ nhất, trong Lịch sử Hoa Kỳ" - mặc dù Ngày Độc lập thực sự được tổ chức vào ngày 4 tháng 7, ngày mà Chữ nghĩa của Tuyên ngôn Độc lập đã được phê duyệt.

Sau khi phê chuẩn văn bản vào ngày 4 tháng 7, Quốc hội đã ban hành Tuyên ngôn độc lập dưới nhiều hình thức. Ban đầu nó được xuất bản dưới dạng bản in Dunlap được phát hành rộng rãi và đọc cho công chúng. Bản sao nguồn được sử dụng cho việc in ấn này đã bị mất và có thể là bản sao trong tay Thomas Jefferson. Bản nháp gốc của Jefferson được lưu giữ tại Thư viện Quốc hội, được hiệu chỉnh với những thay đổi được thực hiện bởi John Adams và Benjamin Franklin, cũng như các ghi chú của Jefferson về những thay đổi được thực hiện bởi Quốc hội. Phiên bản nổi tiếng nhất của Tuyên bố là một bản sao đã ký được trưng bày tại Cục Lưu trữ Quốc gia ở Washington, D.C., và được coi là tài liệu chính thức. Bản sao bằng chữ to này (bản hoàn chỉnh, bản sao thư pháp) đã được Quốc hội đặt hàng vào ngày 19 tháng 7 và ký chủ yếu vào ngày 2 tháng 8.

Các nguồn và giải thích của Tuyên bố đã là chủ đề của nhiều cuộc điều tra học thuật. Tuyên bố biện minh cho sự độc lập của Hoa Kỳ bằng cách liệt kê 27 bất bình của thuộc địa chống lại Vua George III và bằng cách khẳng định một số quyền tự nhiên và pháp lý, bao gồm cả quyền cách mạng. Mục đích ban đầu của nó là tuyên bố độc lập, và các tài liệu tham khảo về văn bản của Tuyên bố là rất ít trong những năm tiếp theo. Abraham Lincoln đã biến nó thành trung tâm của các chính sách và tài hùng biện của mình, như trong Diễn văn Gettysburg năm 1863. Kể từ đó, nó đã trở thành một tuyên bố nổi tiếng về quyền con người, đặc biệt là câu thứ hai:

Chúng tôi khẳng định những chân lý này là hiển nhiên, mọi người sinh ra đều bình đẳng, họ được Tạo hoá ban cho một số quyền tất yếu bất khả xâm phạm, trong đó có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.

Đây được gọi là "một trong những câu nổi tiếng nhất trong tiếng Anh", có chứa "những từ có tiềm năng và hệ quả nhất trong lịch sử Hoa Kỳ". Đoạn văn đã thể hiện một tiêu chuẩn đạo đức mà Hoa Kỳ nên phấn đấu. Quan điểm này được Lincoln đề cao một cách đáng chú ý, người coi Tuyên ngôn là nền tảng của triết lý chính trị của mình và cho rằng đó là một tuyên bố về các nguyên tắc mà theo đó Hiến pháp Hoa Kỳ nên được giải thích.

Tuyên ngôn độc lập đã truyền cảm hứng cho nhiều tài liệu tương tự ở các quốc gia khác, lần đầu tiên là Tuyên ngôn 1789 của nước Bỉ thống nhất được ban hành trong cuộc Cách mạng Brabant ở Hà Lan thuộc Áo. Nó cũng là mô hình chính cho nhiều tuyên bố độc lập ở châu Âu và châu Mỹ Latinh, cũng như châu Phi (Liberia) và Châu Đại Dương (New Zealand) trong nửa đầu thế kỷ 19.

Bối cảnh

Vào thời điểm Tuyên ngôn Độc lập được thông qua vào tháng 7 năm 1776, Mười ba thuộc địa và Vương quốc Anh đã có chiến tranh trong hơn một năm. Mối quan hệ đã xấu đi giữa các thuộc địa và nước mẹ kể từ năm 1763. Quốc hội ban hành một loạt các biện pháp để tăng doanh thu từ các thuộc địa, như Đạo luật tem năm 1765 và Đạo luật Townshend năm 1767. Quốc hội tin rằng những hành vi này là một biện pháp hợp pháp về việc các thuộc địa phải trả phần chi phí hợp lý của họ để giữ họ nằm trong Đế quốc Anh.

Tuy nhiên, nhiều người dân thuộc địa đã phát triển một quan niệm khác về đế quốc. Các thuộc địa không được đại diện trực tiếp trong Nghị viện và thực dân cho rằng Nghị viện không có quyền đánh thuế đối với họ. Tranh chấp về thuế này là một phần của sự khác biệt lớn hơn giữa các diễn giải của Anh và Mỹ về Hiến pháp Anh và phạm vi quyền lực của Nghị viện tại các thuộc địa. Quan điểm chính thống của Anh, có từ Cách mạng Vinh quang năm 1688, là Nghị viện là cơ quan quyền lực tối cao trên toàn đế quốc, và theo định nghĩa, bất cứ điều gì mà Nghị viện làm đều là hiến pháp. Tuy nhiên, tại các thuộc địa, ý tưởng đã phát triển rằng Hiến pháp Anh công nhận một số quyền cơ bản nhất định mà không chính phủ nào có thể vi phạm, ngay cả Nghị viện. Sau Đạo luật Townshend, một số nhà tiểu luận thậm chí bắt đầu đặt câu hỏi liệu Quốc hội có quyền tài phán hợp pháp nào ở các thuộc địa hay không. Dự đoán sự sắp xếp của Khối thịnh vượng chung Anh, trước năm 1774 nhà văn Mỹ như Samuel Adams, James Wilson, và Thomas Jefferson đang tranh luận rằng Nghị viện chỉ là cơ quan lập pháp của Vương quốc Anh, và rằng các thuộc địa, có cơ quan lập pháp riêng, là kết nối với phần còn lại của đế chế chỉ thông qua lòng trung thành của họ với Vương miện.

Triệu tập Đại hội

Vấn đề thẩm quyền của Nghị viện ở các thuộc địa đã trở thành một cuộc khủng hoảng sau khi Nghị viện thông qua Đạo luật cưỡng chế (được gọi là Đạo luật Không thể dung thứ ở các thuộc địa) vào năm 1774 để trừng phạt những kẻ thực dân vì vụ Gaspee năm 1772 và Tiệc trà Boston năm 1773. Đạo luật cưỡng chế là vi phạm Hiến pháp Anh và do đó là mối đe dọa đối với quyền tự do của tất cả các thuộc địa Mỹ, vì vậy Quốc hội Lục địa đầu tiên đã triệu tập tại Philadelphia vào tháng 9 năm 1774 để phối hợp trả lời. Quốc hội đã tổ chức tẩy chay hàng hóa của Anh và kiến nghị nhà vua bãi bỏ các Đạo luật trên. Các biện pháp này đã không thành công vì Vua George và Thủ tướng, Bá tước North đã quyết tâm thực thi quyền tối cao của quốc hội tại Mỹ. Như nhà vua đã viết cho North vào tháng 11 năm 1774, "những cú đánh phải quyết định, họ phải chịu sự chi phối của đất nước này hoặc độc lập".

Hầu hết những người dân thuộc địa vẫn hy vọng hòa giải với Vương quốc Anh, ngay cả sau khi giao tranh bắt đầu trong Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ tại Lexington và Concord vào tháng 4 năm 1775. Đệ Nhị Quốc hội Lục địa được triệu tập tại Tòa nhà bang Pennsylvania ở Philadelphia vào tháng 5 năm 1775 và một số đại biểu hy vọng độc lập cuối cùng, nhưng không ai ủng hộ tuyên bố đó. Nhiều người dân thuộc địa không còn tin rằng Quốc hội có bất kỳ chủ quyền nào đối với họ, nhưng họ vẫn tuyên bố trung thành với Vua George, người mà họ hy vọng sẽ thay mặt họ. Họ đã thất vọng vào cuối năm 1775 khi nhà vua từ chối kiến nghị thứ hai của Quốc hội, đưa ra Tuyên ngôn nổi loạn và tuyên bố trước Quốc hội vào ngày 26 tháng 10 rằng ông đang xem xét "đề nghị hỗ trợ nước ngoài một cách thân thiện" để đàn áp cuộc nổi loạn. Một nhóm thiểu số thân Mỹ trong Quốc hội cảnh báo rằng chính phủ đang đẩy thực dân tiến tới độc lập.

Hướng tới độc lập

Cuốn sách nhỏ của Thomas Paine, Lẽ Thông Thường được xuất bản vào tháng 1 năm 1776, ngay khi các thuộc địa thấy rõ rằng nhà vua không có khuynh hướng hành động như một hòa giải viên. Paine chỉ vừa mới đến các thuộc địa từ Anh, và ông lập luận ủng hộ độc lập thuộc địa, ủng hộ chủ nghĩa cộng hòa như là một thay thế cho chế độ quân chủ và cai trị. Lẽ Thông Thường đã đưa ra một trường hợp đầy thuyết phục và sôi nổi về giành độc lập, chưa được xem xét nghiêm túc về mặt trí tuệ ở các thuộc địa của Mỹ. Paine kết nối độc lập với niềm tin Tin lành như một phương tiện để thể hiện bản sắc chính trị rõ rệt của Mỹ, do đó kích thích tranh luận công khai về một chủ đề mà trước đây ít ai dám thảo luận công khai, và sự ủng hộ của công chúng về việc tách khỏi Vương quốc Anh tăng dần sau khi xuất bản.

Một số người thực dân vẫn giữ hy vọng hòa giải, nhưng sự phát triển vào đầu năm 1776 càng củng cố thêm sự ủng hộ của công chúng cho nền độc lập. Vào tháng 2 năm 1776, những người dân thuộc địa biết được thông qua Đạo luật ngăn cấm của Quốc hội, nơi đã thiết lập một cuộc phong tỏa các cảng của Mỹ và tuyên bố tàu Mỹ là tàu của kẻ thù. John Adams, một người ủng hộ độc lập mạnh mẽ, tin rằng Nghị viện đã tuyên bố độc lập một cách hiệu quả trước khi Quốc hội có thể. Adams đã gán cho Đạo luật Ngăn cấm là "Đạo luật Độc lập", gọi đó là "Sự chia cắt hoàn hảo của Đế quốc Anh". Sự ủng hộ tuyên bố độc lập thậm chí còn tăng lên khi được xác nhận rằng Vua George đã thuê lính đánh thuê người Đức sử dụng để chống lại người Mỹ.

Mặc dù sự ủng hộ quần chúng ngày càng tăng đối với việc độc lập, Quốc hội thiếu thẩm quyền rõ ràng để tuyên bố. Các đại biểu đã được bầu vào Quốc hội bởi 13 chính phủ khác nhau, bao gồm các công ước ngoại khóa, ủy ban đặc biệt và các hội đồng được bầu, và họ bị ràng buộc bởi các chỉ thị dành cho họ. Bất kể ý kiến cá nhân của họ, các đại biểu không thể bỏ phiếu để tuyên bố độc lập trừ khi có chỉ thị cho phép một hành động như vậy. Trên thực tế, một số thuộc địa đã cấm các đại biểu của họ thực hiện bất kỳ bước nào để tách khỏi Vương quốc Anh, trong khi các phái đoàn khác có những chỉ dẫn mơ hồ về vấn đề này;, do đó, những người ủng hộ độc lập đã tìm cách sửa đổi các chỉ thị của Quốc hội. Để Quốc hội tuyên bố độc lập, đa số các phái đoàn sẽ cần ủy quyền bỏ phiếu cho nó, và ít nhất một chính quyền thuộc địa sẽ cần chỉ thị cụ thể cho phái đoàn của mình đề xuất tuyên bố độc lập tại Quốc hội. Từ tháng 4 đến tháng 7 năm 1776, một "cuộc chiến chính trị phức tạp" đã được tiến hành để mang lại điều này.

Sửa đổi chỉ thị

Trong chiến dịch sửa đổi các hướng dẫn của Quốc hội, nhiều người Mỹ chính thức bày tỏ sự ủng hộ của họ đối với việc tách khỏi Vương quốc Anh trong những tuyên bố độc lập của bang và địa phương một cách hiệu quả. Nhà sử học Pauline Maier xác định hơn chín mươi tuyên bố như vậy được ban hành trong suốt mười ba thuộc địa từ tháng 4 đến tháng 7 năm 1776. Những "tuyên bố" này có nhiều hình thức. Một số là các hướng dẫn chính thức bằng văn bản cho các phái đoàn của Quốc hội, chẳng hạn như các Nghị quyết Halifax ngày 12 tháng 4, trong đó Bắc Carolina trở thành thuộc địa đầu tiên ủy quyền rõ ràng cho các đại biểu của mình bỏ phiếu độc lập. Những người khác là các hành động lập pháp chính thức chấm dứt sự cai trị của Anh tại các thuộc địa riêng lẻ, chẳng hạn như cơ quan lập pháp Rhode Island tuyên bố độc lập khỏi Vương quốc Anh vào ngày 4 tháng 5, thuộc địa đầu tiên làm như vậy. Nhiều "tuyên ngôn" là các nghị quyết được thông qua tại các cuộc họp của thị trấn hoặc quận nhằm hỗ trợ cho việc độc lập. Một số ít xuất hiện dưới hình thức chỉ thị của bồi thẩm đoàn, chẳng hạn như tuyên bố được đưa ra vào ngày 23 tháng 4 năm 1776, bởi Chánh án William Henry Drayton ở Nam Carolina: "luật đất đai cho phép tôi tuyên bố... rằng George Đệ tam, Vua của Vương quốc Anh... không có thẩm quyền đối với chúng tôi và chúng tôi không phải vâng lời ông ta. " Hầu hết các tuyên bố này hiện không rõ ràng và đã bị lu mờ bởi tuyên bố được Quốc hội phê chuẩn vào ngày 2 tháng 7 và ký ngày 4 tháng 7.

Một số thuộc địa đã kìm chế koi sự độc lập được tán thành. Kháng chiến tập trung ở các thuộc địa miền Trung gồm New York, New Jersey, Maryland, Pennsylvania và Delaware. Những người ủng hộ độc lập coi Pennsylvania là nơi cốt yếu; nếu thuộc địa đó chuyển sang ủng hộ độc lập, người ta tin rằng những thuộc địa khác sẽ làm theo. Tuy nhiên, vào ngày 1 tháng 5, những người phản đối độc lập vẫn giữ quyền kiểm soát Hội đồng Pennsylvania trong một cuộc bầu cử đặc biệt tập trung vào vấn đề độc lập. Đáp lại, Quốc hội đã thông qua một nghị quyết vào ngày 10 tháng 5 đã được thúc đẩy bởi John Adams và Richard Henry Lee, kêu gọi các thuộc địa không có "chính phủ đủ để giải quyết vấn đề của họ" để thông qua các chính phủ mới. Nghị quyết đã được nhất trí thông qua, và thậm chí còn được John Dickinson, lãnh đạo phe chống độc lập tại Quốc hội ủng hộ, người tin rằng nó không ảnh hưởng đến thuộc địa của mình.

Lời mở đầu ngày 15 tháng 5

Theo thông lệ, Quốc hội đã chỉ định một ủy ban soạn thảo một lời mở đầu để giải thích mục đích của nghị quyết. John Adams đã viết lời mở đầu, trong đó tuyên bố rằng vì Vua George đã từ chối hòa giải và đang thuê lính đánh thuê nước ngoài sử dụng để chống lại các thuộc địa, "cần phải thực thi mọi loại quyền lực dưới vương miện nói trên".] Lời mở đầu của Adams là nhằm khuyến khích sự lật đổ của chính phủ Pennsylvania và Maryland, nơi vẫn thuộc quyền quản lý độc quyền. Quốc hội đã thông qua lời mở đầu vào ngày 15 tháng 5 sau nhiều ngày tranh luận, nhưng bốn trong số các thuộc địa giữa đã bỏ phiếu chống lại nó, và phái đoàn Maryland đã đi biểu tình. Adams coi lời mở đầu ngày 15 tháng 5 của mình là một tuyên bố độc lập của Mỹ, mặc dù một tuyên bố chính thức vẫn sẽ phải được thực hiện.

Nghị quyết của Lee

Cùng ngày mà Quốc hội đã thông qua lời mở đầu cực đoan của Adams, Công ước Virginia đã tạo tiền đề cho một tuyên bố độc lập chính thức của Quốc hội. Vào ngày 15 tháng 5, Công ước đã chỉ thị cho phái đoàn quốc hội của Virginia "đề xuất với cơ quan đáng kính đó tuyên bố các Bang tự do và độc lập của Hoa Kỳ, được miễn trừ khỏi mọi sự trung thành hoặc phụ thuộc vào Vương miện hoặc Nghị viện của Vương quốc Anh". Theo các hướng dẫn đó, Richard Henry Lee của Virginia đã trình bày nghị quyết gồm ba phần trước Quốc hội vào ngày 7 tháng 6 Đề xuất đã được John Adams tán thành, kêu gọi Quốc hội tuyên bố độc lập, hình thành các liên minh nước ngoài và chuẩn bị một kế hoạch của liên minh thuộc địa. Một phần của nghị quyết liên quan đến tuyên bố độc lập là:

Vấn đề đã được giải quyết, rằng các Thuộc địa Thống nhất này phải là các bang độc lập và tự do, rằng họ phải được miễn trừ khỏi mọi sự trung thành với Vương quốc Anh, và tất cả các kết nối chính trị giữa họ và Nhà nước Anh đều phải được, và nên được dẹp tan hoàn toàn.

Nghị quyết của Lee đã gặp phải sự kháng cự trong cuộc tranh luận sau đó. Những người phản đối nghị quyết thừa nhận rằng việc hòa giải là không thể xảy ra với Vương quốc Anh, trong khi lập luận rằng tuyên bố độc lập lúc bấy giờ còn quá sớm, và đảm bảo viện trợ nước ngoài nên được ưu tiên. Những người ủng hộ nghị quyết phản bác rằng các chính phủ nước ngoài sẽ không can thiệp vào một cuộc đấu tranh nội bộ của Anh, và vì vậy cần có một tuyên bố độc lập chính thức trước khi có thể xin viện trợ nước ngoài. Tất cả những gì Quốc hội cần làm đó là "tuyên bố một sự thật đã tồn tại". Các đại biểu từ Pennsylvania, Delaware, New Jersey, Maryland và New York vẫn chưa được phép bỏ phiếu độc lập, tuy nhiên, một số người trong số họ đe dọa sẽ rời Quốc hội nếu nghị quyết được thông qua. Do đó, Quốc hội đã bỏ phiếu vào ngày 10 tháng 6 để hoãn thảo luận thêm về nghị quyết của Lee trong ba tuần. Cho đến lúc đó, Quốc hội đã quyết định rằng một ủy ban nên chuẩn bị một tài liệu công bố và giải thích sự độc lập trong trường hợp nghị quyết của Lee được phê chuẩn khi nó được đưa ra một lần nữa vào tháng Bảy.

Chú thích cuối cùng

Hỗ trợ cho một tuyên ngôn độc lập của Quốc hội đã được củng cố trong những tuần cuối cùng của tháng 6 năm 1776. Vào ngày 14 tháng 6, Hội đồng Connecticut đã chỉ thị cho các đại biểu của mình đề xuất độc lập và ngày hôm sau, các cơ quan lập pháp của New Hampshire và Delaware đã ủy quyền cho các đại biểu của họ tuyên bố độc lập. Tại Pennsylvania, các cuộc đấu tranh chính trị đã kết thúc bằng việc giải tán hội đồng thuộc địa và một Hội nghị ủy ban mới dưới thời Thomas McKean ủy quyền cho các đại biểu của Pennsylvania tuyên bố độc lập vào ngày 18 tháng 6. Đại hội tỉnh New Jersey đã điều hành tỉnh này từ tháng 1 năm 1776; họ đã quyết tâm vào ngày 15 tháng 6 rằng Thống đốc Hoàng gia William Franklin là "kẻ thù đối với tự do của đất nước này" và đã bắt giữ ông. Vào ngày 21 tháng 6, họ đã chọn các đại biểu mới vào Quốc hội và trao quyền cho họ tham gia tuyên bố độc lập.

Chỉ Maryland và New York vẫn chưa cho phép độc lập vào cuối tháng Sáu. Trước đây, các đại biểu của Maryland đã đi ra ngoài khi Quốc hội Lục địa thông qua lời mở đầu ngày 15 tháng 5 của Adams, và đã gửi đến hội nghị Annapolis để được hướng dẫn. Vào ngày 20 tháng 5, hội nghị Annapolis đã từ chối lời mở đầu của Adams, hướng dẫn các đại biểu của mình tiếp tục chống lại độc lập. Nhưng Samuel Chase đã đến Maryland và nhờ các nghị quyết địa phương ủng hộ độc lập, đã có thể khiến hội nghị Annapolis thay đổi quyết định vào ngày 28 tháng 6. Chỉ có các đại biểu New York không thể nhận được hướng dẫn sửa đổi. Khi Quốc hội đang xem xét nghị quyết độc lập vào ngày 8 tháng 6, Đại hội tỉnh New York đã nói với các đại biểu chờ đợi. Nhưng vào ngày 30 tháng 6, Đại hội tỉnh đã sơ tán New York khi các lực lượng Anh tiếp cận, và sẽ không triệu tập lại cho đến ngày 10 tháng 7. Điều này có nghĩa là các đại biểu của New York sẽ không được phép tuyên bố độc lập cho đến khi Đại hội ra quyết định.

Dự thảo và thông qua

Sự vận động chính trị đã tạo tiền đề cho một tuyên bố độc lập chính thức trong khi một tài liệu được viết để giải thích quyết định này. Vào ngày 11 tháng 6 năm 1776, Quốc hội đã chỉ định một "Hội đồng Năm" để soạn thảo một bản tuyên bố, bao gồm John Adams của Massachusetts, Benjamin Franklin của Pennsylvania, Thomas Jefferson của Virginia, Robert R. Livingston ở New York và Roger Sherman ở Connecticut. Ủy ban không mất một phút nào, vì vậy có một số điều không chắc chắn về quá trình soạn thảo được tiến hành như thế nào; các bản sao mâu thuẫn đã được viết và nhiều năm sau đó bởi Jefferson và Adams, quá nhiều năm để được coi là hoàn toàn đáng tin cậy mặc dù bản sao của họ cũng thường được trích dẫn. Điều chắc chắn là ủy ban đã thảo luận về đề cương chung mà bản tuyên ngôn nên tuân theo và quyết định rằng Jefferson sẽ viết bản thảo đầu tiên. Ủy ban nói chung, và Jefferson nói riêng, nghĩ rằng Adams nên viết tài liệu, nhưng Adams đã thuyết phục họ chọn Jefferson và hứa sẽ đóng góp ý kiến cá nhân của mình. Xem xét lịch trình bận rộn của Quốc hội, có lẽ Jefferson đã giới hạn thời gian viết trong 17 ngày tới và có khả năng ông đã viết một bản thảo nhanh chóng. Sau đó, ông đã tham khảo ý kiến của những người khác và thực hiện một số thay đổi, và sau đó tạo ra một bản sao khác kết hợp những thay đổi này. Ủy ban đã trình bản sao này cho Quốc hội vào ngày 28 tháng 6 năm 1776. Tiêu đề của bản tuyên ngôn là "Tuyên ngôn của các Đại diện Hoa Kỳ, trong Đại hội đồng được tập hợp."

Quốc hội đã ra chỉ thị rằng để dự thảo "trên bàn" và sau đó chỉnh sửa một cách có phương pháp bản thảo chính của Jefferson trong hai ngày tiếp theo, rút ngắn nó xuống một phần tư, loại bỏ từ ngữ không cần thiết và cải thiện cấu trúc câu. Họ đã xóa bỏ khẳng định của Jefferson rằng Vương quốc Anh đã ràng buộc chế độ nô lệ vào các thuộc địa để bản Tuyên ngôn trở nên ôn hòa và xoa dịu những người ở Vương quốc Anh ủng hộ Cách mạng. Jefferson đã viết rằng Quốc hội đã "đọc sai" phiên bản dự thảo của mình, nhưng bản Tuyên ngôn cuối cùng được tạo ra là "một văn kiện hùng vĩ đã truyền cảm hứng cho cả người đương thời và hậu thế", theo lời của nhà viết tiểu sử John Ferling.

Quốc hội đã công bố bản dự thảo tuyên ngôn vào thứ Hai, ngày 1 tháng 7 và chuyển nó sang một ủy ban toàn diện, với chủ tịch Benjamin Harrison của Virginia, và họ đã tiếp tục cuộc tranh luận về nghị quyết độc lập của Lee. John Dickinson đã thực hiện một nỗ lực cuối cùng để trì hoãn quyết định, cho rằng Quốc hội không nên tuyên bố độc lập mà không đảm bảo liên minh nước ngoài và hoàn thiện Các điều khoản Hợp bang. John Adams đã có một bài phát biểu khi trả lời Dickinson, khôi phục lại vụ kiện để tuyên bố ngay lập tức.

Một cuộc bỏ phiếu đã được thực hiện sau một ngày dài các bài phát biểu, mỗi thuộc địa bỏ một phiếu bầu như mọi khi. Phái đoàn mỗi thuộc địa được đánh số từ hai đến bảy thành viên và mỗi phái đoàn đã bỏ phiếu để xác định phiếu bầu của thuộc địa. Pennsylvania và Nam Carolina đã bỏ phiếu chống lại tuyên ngôn độc lập. Phái đoàn New York đã bỏ phiếu trắng vì không được phép bỏ phiếu độc lập. Delaware không bỏ phiếu vì phái đoàn đã bị chia rẽ giữa Thomas McKean, người đã bỏ phiếu đồng ý và George Read, người đã bỏ phiếu chống. Chín phái đoàn còn lại đã bỏ phiếu ủng hộ độc lập, điều đó có nghĩa là nghị quyết đã được ủy ban toàn diện phê chuẩn. Bước tiếp theo là nghị quyết được bầu bởi chính Quốc hội. Edward Rutledge của Nam Carolina đã phản đối nghị quyết của Lee nhưng mong muốn sự nhất trí, và anh ta cảm động khi biết rằng cuộc bỏ phiếu sẽ bị hoãn lại cho đến ngày hôm sau.

Vào ngày 2 tháng 7, Nam Carolina đã đổi ý và bỏ phiếu độc lập. Trong phái đoàn Pennsylvania, Dickinson và Robert Morris đã bỏ phiếu trắng, cho phép phái đoàn bỏ phiếu ba thắng hai ủng hộ độc lập. Sự cân bằng trong phái đoàn Delaware đã bị phá vỡ bởi sự xuất hiện kịp thời của Caesar Rodney, người đã bỏ phiếu ủng hộ độc lập. Phái đoàn New York đã bỏ phiếu trắng một lần nữa vì họ vẫn không được phép bỏ phiếu độc lập, mặc dù họ được phép làm như vậy một tuần sau đó bởi Đại hội tỉnh New York. Nghị quyết độc lập đã được thông qua với mười hai phiếu thuận và một phiếu trắng, và các thuộc địa chính thức cắt đứt quan hệ chính trị với Vương quốc Anh. John Adams đã viết cho vợ vào ngày hôm sau và dự đoán rằng ngày 2 tháng 7 sẽ trở thành một ngày lễ lớn của nước Mỹ Ông nghĩ rằng cuộc bỏ phiếu độc lập sẽ được kỷ niệm; ông đã không biết rằng người Mỹ thay vào đó sẽ kỷ niệm Ngày quốc khánh vào ngày mà thông báo về hành động đó được hoàn tất.

Tôi có thể tin rằng [Ngày quốc khánh] sẽ được tổ chức, bởi các Thế hệ kế cận, như là Lễ hội kỷ niệm lớn. Nó nên được tưởng niệm, như Ngày Giải phóng bằng Hành động thành tâm đầy tôn nghiêm để gửi đến Thiên Chúa toàn năng. Nó nên được tổ chức long trọng với nghi thức trang trọng và diễu binh, với các chương trình, trò chơi, hoạt động thể thao, bắn súng, rung chuông, bắn pháo bông và thắp đèn màu từ đầu này đến đầu kia của lục địa từ thời khắc này cho đến mãi về sau.

Quốc hội tiếp theo chuyển sự chú ý đến dự thảo tuyên bố của ủy ban. Họ đã thực hiện một vài thay đổi về từ ngữ trong vài ngày tranh luận và xóa gần một phần tư văn bản. Từ ngữ của Tuyên ngôn Độc lập đã được phê duyệt vào ngày 4 tháng 7 năm 1776 và được gửi đến nhà in để xuất bản.

Có một sự thay đổi rõ rệt trong cách diễn đạt từ bản in đại trà ban đầu này của Tuyên ngôn và bản sao chính thức cuối cùng. Từ "nhất trí" được chèn vào do kết quả của nghị quyết của Quốc hội được thông qua vào ngày 19 tháng 7 năm 1776:

Đã được giải quyết, Tuyên ngôn đó đã được thông qua vào ngày 4, bằng chữ khá to với giấy da, với tiêu đề và bản tuyên bố "Tuyên ngôn nhất trí của mười ba Hoa Kỳ," và tương tự, với bản chữ to, được ký bởi mọi thành viên Quốc hội

Nhà sử học George Billias nói:

Độc lập lên tới một tình trạng phụ thuộc lẫn nhau mới: Hoa Kỳ hiện là một quốc gia có chủ quyền được hưởng các đặc quyền và trách nhiệm đi kèm với tình trạng đó. Do đó, Mỹ trở thành một thành viên của cộng đồng quốc tế, có nghĩa là trở thành nhà sản xuất các hiệp ước và liên minh, một đồng minh quân sự trong ngoại giao và là đối tác trong ngoại thương trên cơ sở bình đẳng hơn.

Văn bản chú thích của tuyên ngôn bằng chữ to

Tuyên bố không được chia thành các phần chính thức; nhưng nó thường được thảo luận bao gồm năm phần: giới thiệu, mở đầu, cáo trạng của Vua George III, tố cáo của người Anh và kết luận.

Ảnh hưởng và tình trạng pháp lý

Các nhà sử học thường tìm cách xác định các nguồn có ảnh hưởng nhiều nhất đến các từ ngữ và triết lý chính trị của Tuyên ngôn Độc lập. Bằng sự thừa nhận của chính Jefferson, Tuyên bố không có ý tưởng nào độc đáo, mà thay vào đó là một tuyên bố đầy tình cảm được chia sẻ rộng rãi bởi những người ủng hộ Cách mạng Mỹ. Như ông đã giải thích vào năm 1825:

Không nhằm mục đích làm độc đáo về nguyên tắc hay tình cảm, cũng không được sao chép từ bất kỳ văn bản cụ thể nào trước đó, nó được dự định là một biểu hiện của tâm hồn người Mỹ, và để cung cấp cho biểu hiện đó giai điệu và tinh thần thích hợp được kêu gọi trong dịp này.

Các nguồn trực tiếp nhất của Jefferson là hai tài liệu được viết vào tháng 6 năm 1776: bản thảo của ông về phần mở đầu của Hiến pháp Virginia và bản dự thảo Tuyên ngôn Nhân quyền Virginia của George Mason. Ý tưởng và cụm từ từ cả hai tài liệu này xuất hiện trong Tuyên ngôn độc lập. Đến lượt họ, họ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1689 của Anh, chính thức chấm dứt triều đại của Vua James II. Trong cuộc Cách mạng Hoa Kỳ, Jefferson và những người Mỹ khác đã xem Tuyên ngôn Nhân quyền của Anh như là một mô hình về cách chấm dứt triều đại của một vị vua bất công. Tuyên ngôn Arbroath của Scotland (1320) và Đạo luật Chối bỏ Hà Lan (1581) cũng đã được đưa ra làm mô hình cho Tuyên bố của Jefferson, nhưng những mô hình này hiện được một số học giả chấp nhận.

Jefferson đã viết rằng một số tác giả đã gây ảnh hưởng chung đến các từ của Tuyên bố. Nhà lý luận chính trị người Anh John Locke thường được coi là một trong những người có ảnh hưởng chính, một người đàn ông mà Jefferson gọi là một trong "ba người đàn ông vĩ đại nhất từng sống". Năm 1922, nhà sử học Carl L. Becker đã viết, "Hầu hết người Mỹ đã tiếp thu các tác phẩm của Locke như một loại phúc âm chính trị, và Tuyên ngôn, dưới hình thức, theo cách nói của nó, theo các câu nhất định trong Hai luận thuyết về chính phủ của Locke." Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của Locke đối với Cách mạng Mỹ đã bị một số học giả sau đó nghi ngờ. Nhà sử học Ray Forrest Harvey đã lập luận vào năm 1937 về ảnh hưởng chi phối của luật sư Thụy Sĩ Jean Jacques Burlamaqui, tuyên bố rằng Jefferson và Locke là "hai cực đối lập" trong triết lý chính trị của họ, bằng chứng là việc sử dụng của ông Peter trong Tuyên ngôn Độc lập của cụm từ "theo đuổi hạnh phúc "thay vì" tài sản ". Các học giả khác nhấn mạnh ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng hòa hơn là chủ nghĩa tự do cổ điển của Locke. Nhà sử học Garry Wills lập luận rằng Jefferson bị ảnh hưởng bởi Khai sáng Scotland, đặc biệt là Francis Hutcheson, chứ không phải Locke, một cách giải thích đã bị chỉ trích mạnh mẽ.

Nhà sử học pháp lý John Phillip Reid đã viết rằng sự nhấn mạnh vào triết lý chính trị của Tuyên ngôn đã bị đặt sai chỗ. Tuyên ngon không phải là một vấn đề triết học về quyền tự nhiên, Reid lập luận, thay vào đó là một tài liệu pháp lý, một bản cáo trạng chống lại vua George vì vi phạm quyền lập hiến của thực dân. Như vậy, nó tuân theo quy trình của Tuyên bố Magdeburg năm 1550, đã hợp pháp hóa cuộc kháng chiến chống lại Hoàng đế La Mã thần thánh Charles V trong một công thức pháp lý gồm nhiều bước được gọi là học thuyết của thẩm phán Ít hơn. Nhà sử học David Armitage đã lập luận rằng Tuyên ngôn bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi Luật Quốc gia của de Vattel, chuyên luận luật quốc tế thống trị thời kỳ này, và một cuốn sách mà Benjamin Franklin nói là "liên tục nằm trong tay các thành viên của Quốc hội chúng ta". Armitage viết, "Vattel làm cho nền độc lập trở thành nền tảng cho định nghĩa của ông về chế độ nhà nước"; do đó, mục đích chính của Tuyên bố là "thể hiện chủ quyền pháp lý quốc tế của Hoa Kỳ". Nếu Hoa Kỳ có bất kỳ hy vọng nào được các cường quốc châu Âu công nhận, thì các nhà cách mạng Mỹ trước tiên phải nói rõ rằng họ không còn phụ thuộc vào Vương quốc Anh. Tuyên ngôn Độc lập không có lực lượng pháp luật trong nước, tuy nhiên nó có thể giúp cung cấp sự rõ ràng về lịch sử và pháp lý về Hiến pháp và các luật khác.

Ký kết

Tuyên ngôn đã được chính thức hóa khi Quốc hội bỏ phiếu cho nó vào ngày 4 tháng 7; chữ ký của các đại biểu là không cần thiết để làm cho nó chính thức. Bản sao viết tay của Tuyên ngôn Độc lập được Quốc hội ký ngày 4 tháng 7 năm 1776. Chữ ký của năm mươi sáu đại biểu được đóng dấu; tuy nhiên, ngày chính xác khi mỗi người ký tên từ lâu đã là chủ đề tranh luận. Jefferson, Franklin và Adams đều viết rằng Tuyên ngôn đã được Quốc hội ký ngày 4 tháng 7. Nhưng vào năm 1796, người ký Thomas McKean đã tranh luận rằng Tuyên ngôn đã được ký vào ngày 4 tháng 7, chỉ ra rằng một số người ký đã không có mặt, bao gồm một số người thậm chí không được bầu vào Quốc hội cho đến sau ngày đó.

Tuyên bố được chuyển trên giấy, được Quốc hội Lục địa thông qua và được ký bởi John Hancock, Chủ tịch Quốc hội, vào ngày 4 tháng 7 năm 1776, theo hồ sơ các sự kiện năm 1911 của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ dưới thời Bộ trưởng Philander C. Knox. Vào ngày 2 tháng 8 năm 1776, một bản sao giấy tờ của Tuyên ngôn đã được ký bởi 56 người. Nhiều người trong số những người ký tên này đã không có mặt khi Tuyên bố ban đầu được thông qua vào ngày 4 tháng 7 Người ký Matthew Thornton từ New Hampshire đã ngồi trong Đại hội lục địa vào tháng 11; ông đã yêu cầu và nhận được đặc quyền thêm chữ ký của mình tại thời điểm đó và ký vào ngày 4 tháng 11 năm 1776.

Các nhà sử học thường chấp nhận phiên bản sự kiện của McKean, cho rằng phiên bản Tuyên ngôn nổi tiếng đã được tạo ra sau ngày 19 tháng 7 và không được Quốc hội ký cho đến ngày 2 tháng 8 năm 1776. Năm 1986, nhà sử học pháp lý Wilfred Ritz lập luận rằng các nhà sử học đã hiểu sai các tài liệu chính và trao quá nhiều tín nhiệm cho McKean, người đã không có mặt tại Quốc hội vào ngày 4 tháng 7. Theo Ritz, khoảng ba mươi bốn đại biểu đã ký Tuyên bố vào ngày 4 tháng 7 và những người khác đã ký vào hoặc sau ngày 2 tháng 8 Các nhà sử học phủ nhận buổi ký kết ngày 4 tháng 7 và xác nhận là hầu hết các đại biểu đã ký vào ngày 2 tháng 8, và những người ký cuối cùng không có mặt đã thêm tên của họ sau đó.

Hai tổng thống tương lai của Hoa Kỳ nằm trong số những người ký kết: Thomas Jefferson và John Adams. Chữ ký nổi tiếng nhất trên bản sao chữ to là của John Hancock, người có lẽ đã ký đầu tiên với tư cách là Chủ tịch Quốc hội. Chữ ký lớn, lòe loẹt của Hancock đã trở thành biểu tượng và thuật ngữ John Hancock nổi lên ở Hoa Kỳ như một từ đồng nghĩa không chính thức cho "chữ ký". Một tài khoản thường được lưu hành nhưng tận thế tuyên bố rằng, sau khi Hancock ký, đại biểu đến từ Massachusetts đã bình luận: "Người Anh có thể đọc tên đó mà không cần đeo kính." Một báo cáo đáng ngờ khác nói rằng Hancock tự hào tuyên bố: "Đấy! Tôi đoán Vua George sẽ có thể đọc được nó!"

Nhiều truyền thuyết khác nhau xuất hiện nhiều năm sau đó về việc ký Tuyên ngôn, khi tài liệu này đã trở thành một biểu tượng quốc gia quan trọng. Trong một câu chuyện nổi tiếng, John Hancock được cho là đã nói rằng Quốc hội, đã ký Tuyên ngôn, giờ đây "tất cả phải đoàn kết với nhau" và Benjamin Franklin trả lời: "Vâng, chúng tôi thực sự phải đoàn kết với nhau, hoặc chắc chắn nhất là tất cả chúng tôi sẽ độc lập cùng nhau." Các trích dẫn đã không xuất hiện trong bản in cho đến hơn năm mươi năm sau cái chết của Franklin.

Giá để bút mực Syng được sử dụng trong buổi ký kết cũng được sử dụng trong buổi ký kết Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1787.

Công bố và phản ứng

Sau khi Quốc hội phê chuẩn văn từ cuối cùng của Tuyên ngôn vào ngày 4 tháng 7, một bản sao viết tay đã được gửi một vài khối tới cửa hàng in của John Dunlap. Qua đêm, Dunlap đã in khoảng 200 bản phát hành để phân phối. Không lâu sau, nó đã được đọc cho khán giả và được in lại trên các tờ báo trên khắp 13 tiểu bang. Các bài đọc công khai chính thức đầu tiên của tài liệu diễn ra vào ngày 8 tháng 7, tại Philadelphia (bởi John Nixon trong sảnh của Hội trường Độc lập), Trenton, New Jersey, và Easton, Pennsylvania; tờ báo đầu tiên xuất bản nó là Pennsylvania Evening Post ngày 6 tháng 7. Bản dịch tiếng Đức của Tuyên ngôn đã được xuất bản tại Philadelphia vào ngày 9 tháng 7.

Chủ tịch Quốc hội John Hancock đã gửi một bản tới Tướng George Washington, để ông đọc tuyên ngôn "với tư cách là Người đứng đầu Quân đội theo cách ông sẽ nghĩ là đúng đắn nhất". Washington đã đọc Tuyên bố gửi cho quân đội của mình tại thành phố New York vào ngày 9 tháng 7, với hàng ngàn lính Anh trên các tàu trong bến cảng. Washington và Quốc hội hy vọng rằng Tuyên ngôn sẽ truyền cảm hứng cho các binh sĩ và khuyến khích những người khác gia nhập quân đội. Sau khi nghe Tuyên bố, đám đông ở nhiều thành phố xé xuống và phá hủy các biển hiệu hoặc biểu tượng của chính quyền hoàng gia. Một bức tượng cưỡi ngựa của vua George ở thành phố New York đã bị kéo xuống và đầu được sử dụng để tạo ra những quả bóng súng hỏa mai.

Các quan chức Anh ở Bắc Mỹ đã gửi các bản sao của Tuyên ngôn tới Vương quốc Anh. Nó được xuất bản trên các tờ báo của Anh bắt đầu vào giữa tháng 8, nó đã đến Florence và Warsaw vào giữa tháng 9, và một bản dịch tiếng Đức xuất hiện ở Thụy Sĩ vào tháng Mười. Bản sao đầu tiên của Tuyên ngôn gửi đến Pháp đã bị mất và bản sao thứ hai chỉ đến vào tháng 11 năm 1776. Nó đến được nước Mỹ Bồ Đào Nha bởi sinh viên y khoa người Brazil "Vendek" José Joaquim Maia e Barbalho, người đã gặp Thomas Jefferson ở Nîmes.

Chính quyền Mỹ gốc Tây Ban Nha đã cấm lưu hành Tuyên ngôn, nhưng nó đã được truyền tải và dịch rộng rãi: bởi một người Venezuela, ông Manuel García de Sena, người Colombia Miguel de Pombo, bởi Vicente Rocafuerte người Ecuador, và Richard Cleveland và William Shaler người New England, người phân phối Tuyên ngôn và Hiến pháp Hoa Kỳ giữa các Creoles ở Chile và Ấn Độ ở Mexico năm 1821. Bộ miền Bắc không đưa ra câu trả lời chính thức cho Tuyên ngôn, mà thay vào đó, bí mật ủy thác tờ rơi John Lind để công bố một phản hồi mang tên Phản hồi Tuyên ngôn của Quốc hội Hoa Kỳ. Học thuyết Anh đã tố cáo những người ký Tuyên ngôn không áp dụng các nguyên tắc tương tự "cuộc sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc" cho người Mỹ gốc Phi. Thomas Hutchinson, cựu thống đốc hoàng gia Massachusetts, cũng phản bác. Những cuốn sách nhỏ này đã thách thức các khía cạnh khác nhau của Tuyên ngôn. Hutchinson lập luận rằng Cách mạng Hoa Kỳ là công việc của một số kẻ âm mưu muốn giành độc lập ngay từ đầu, và cuối cùng đã đạt được nó bằng cách thúc đẩy thực dân trung thành khác nổi dậy. Cuốn sách nhỏ của Lind đã có một cuộc tấn công nặc danh vào khái niệm quyền tự nhiên được viết bởi Jeremy Bentham, một lập luận mà ông đã lặp lại trong Cách mạng Pháp. Cả hai cuốn sách nhỏ đều hỏi làm thế nào những người chủ nô Mỹ trong Quốc hội có thể tuyên bố rằng "tất cả đàn ông được tạo ra như nhau" mà không giải phóng nô lệ của chính họ.

William Whipple, một người ký Tuyên ngôn độc lập đã chiến đấu trong chiến tranh, đã giải thoát nô lệ Prince Whipple của mình vì lý tưởng cách mạng. Trong những thập kỷ sau chiến tranh, những người chủ nô khác cũng giải phóng nô lệ của họ; từ 1790 đến 1810, tỷ lệ người da đen tự do ở Thượng Nam tăng lên 8,3% từ dưới một phần trăm dân số da đen. Tất cả các bang miền Bắc đã bãi bỏ chế độ nô lệ vào năm 1804.

Lịch sử của các tài liệu

Bản sao chính thức của Tuyên ngôn Độc lập là bản in vào ngày 4 tháng 7 năm 1776, dưới sự giám sát của Jefferson. Nó đã được gửi đến các tiểu bang và Quân đội và được đăng lại rộng rãi trên các tờ báo. "Bản sao chu to" hơi khác biệt (hiển thị ở đầu bài viết này) đã được thực hiện sau đó để các thành viên ký tên. Phiên bản chu to là phiên bản được phân phối rộng rãi trong thế kỷ 21. Lưu ý rằng các dòng mở đầu khác nhau giữa hai phiên bản.

Bản sao của Tuyên bố được ký bởi Quốc hội được gọi là bản sao chữ to hoặc giấy da. Nó có lẽ đã được thảo (nghĩa là viết tay cẩn thận) bởi thư ký Timothy Matlack. Một bản fax được thực hiện vào năm 1823 đã trở thành nền tảng của hầu hết các bản sao hiện đại thay vì bản gốc vì bảo tồn kém bản sao chữ to trong suốt thế kỷ 19. Năm 1921, quyền lưu giữ bản sao Tuyên ngôn chữ to đã được chuyển từ Bộ Ngoại giao sang Thư viện Quốc hội, cùng với Hiến pháp Hoa Kỳ. Sau cuộc tấn công của Nhật Bản vào Trân Châu Cảng năm 1941, các tài liệu đã được chuyển đến để giữ an toàn cho Kho lưu trữ vàng thỏi của Hoa Kỳ tại Fort Knox ở Kentucky, nơi chúng được lưu giữ cho đến năm 1944. Năm 1952, Tuyên ngôn chữ to đã được chuyển đến Cục lưu trữ và Quản lý tài liệu quốc gia và hiện được trưng bày vĩnh viễn tại Cục Lưu trữ Quốc gia trong "Phòng lớn dành cho Hiến chương Tự do".

Tài liệu được ký bởi Quốc hội và được lưu giữ trong Cục Lưu trữ Quốc gia thường được coi là Tuyên ngôn Độc lập, nhưng nhà sử học Julian P. Boyd cho rằng Tuyên ngôn, như Magna Carta, không phải là một tài liệu duy nhất. Boyd coi các bản in được Quốc hội ra lệnh là văn bản chính thức. Tuyên bố lần đầu tiên được xuất bản dưới dạng một bản phát hành được in vào đêm 4 tháng 7 bởi John Dunlap của Philadelphia. Dunlap đã in khoảng 200 bản, trong đó 26 bản được biết là còn tồn tại. Bản sao thứ 26 được phát hiện trong Cơ quan lưu trữ quốc gia ở Anh năm 2009.

Năm 1777, Quốc hội ủy quyền cho Mary Katherine Goddard in một bản in mới liệt kê những người ký Tuyên ngôn, không giống như bản in của Dunlap. Chín bản sao của Goddard được biết là vẫn còn tồn tại. Một loạt các bản in được in bởi các tiểu bang cũng còn tồn tại.

Một số bản sao viết tay ban đầu và bản nháp của Tuyên ngôn cũng đã được bảo tồn. Jefferson đã giữ một bản thảo dài bốn trang mà cuối đời ông gọi là "bản nháp thô gốc". Người ta không biết có bao nhiêu bản nháp mà Jefferson đã viết trước đó, và bao nhiêu văn bản được đóng góp bởi các thành viên ủy ban khác. Năm 1947, Boyd đã phát hiện ra một đoạn của một bản thảo trước đó bằng chữ viết tay của Jefferson. Jefferson và Adams đã gửi các bản sao của bản thảo thô cho bạn bè, với những thay đổi nhỏ.

Trong quá trình viết, Jefferson đã đưa ra bản thảo thô cho Adams và Franklin, và có lẽ cho các thành viên khác trong ủy ban soạn thảo, người đã thực hiện một vài thay đổi nữa. Franklin, chẳng hạn, có thể đã chịu trách nhiệm thay đổi cụm từ gốc của Jefferson "Chúng tôi giữ những sự thật này là thiêng liêng và không thể chối cãi" thành "Chúng tôi giữ những sự thật này là hiển nhiên". Jefferson đã kết hợp những thay đổi này thành một bản sao được đệ trình lên Quốc hội dưới danh nghĩa của ủy ban. Bản sao được đệ trình lên Quốc hội vào ngày 28 tháng 6 đã bị mất và có lẽ đã bị hủy trong quá trình in, hoặc bị hủy trong các cuộc tranh luận theo quy tắc bí mật của Quốc hội.

Vào ngày 21 tháng 4 năm 2017, người ta đã phát hiện ra rằng một bản sao chữ to thứ hai đã được phát hiện trong kho lưu trữ tại Hội đồng Hạt West Sussex ở Chichester, Anh. Được người tìm thấy đặt tên là "Tuyên ngôn Sussex", nó khác với bản sao ở cục Lưu trữ Quốc gia (mà những người tìm thấy gọi là "Tuyên ngôn Matlack") ở chỗ các chữ ký trên đó không được nhóm bởi các bang. Làm thế nào nó đến được ở Anh vẫn chưa được biết, nhưng những người tìm thấy tin rằng sự ngẫu nhiên của các chữ ký chỉ ra một nguồn gốc với người ký tên James Wilson, người đã lập luận mạnh mẽ rằng Tuyên ngôn không phải do Hoa Kỳ mà là của toàn dân.

Di sản

Tuyên ngôn đã được chú ý rất ít trong những năm ngay sau Cách mạng Hoa Kỳ, đã phục vụ mục đích ban đầu của nó là tuyên bố độc lập của Hoa Kỳ. Lễ kỷ niệm sớm ngày quốc khánh phần lớn đã bỏ qua Tuyên ngôn, cũng như lịch sử ban đầu của Cách mạng. Hành động tuyên bố độc lập được coi là quan trọng, trong khi văn bản tuyên bố hành động đó thu hút ít sự chú ý. Tuyên ngôn hiếm khi được đề cập trong các cuộc tranh luận về Hiến pháp Hoa Kỳ và ngôn ngữ của nó không được đưa vào tài liệu đó. Dự thảo Tuyên ngôn nhân quyền Virginia của George Mason có ảnh hưởng lớn hơn và ngôn ngữ của nó được lặp lại trong các hiến pháp tiểu bang và các dự luật về nhân quyền của tiểu bang thường xuyên hơn so với những lời của Jefferson. "Trong những tài liệu này", Pauline Maier đã viết, "có bằng chứng nào cho thấy Tuyên ngôn Độc lập trong tâm trí con người như một tuyên bố kinh điển về các nguyên tắc chính trị của Mỹ."

Ảnh hưởng ở các nước khác

Nhiều nhà lãnh đạo của Cách mạng Pháp ngưỡng mộ Tuyên ngôn Độc lập nhưng cũng quan tâm đến các hiến pháp mới của nhà nước Mỹ. Cảm hứng và nội dung của Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền (1789) nổi lên phần lớn từ những lý tưởng của Cách mạng Hoa Kỳ. Dự thảo quan trọng của nó đã được chuẩn bị bởi Lafayette, làm việc chặt chẽ ở Paris với người bạn Thomas Jefferson. Nó cũng mượn ngôn ngữ từ Tuyên ngôn nhân quyền Virginia của George Mason. Tuyên bố cũng ảnh hưởng đến Đế quốc Nga. Tài liệu này có tác động đặc biệt đến Khởi nghĩa tháng Chạp và các nhà tư tưởng Nga khác.

Theo nhà sử học David Armitage, Tuyên ngôn Độc lập đã chứng tỏ có ảnh hưởng quốc tế, nhưng không phải là một tuyên bố về quyền con người. Armitage lập luận rằng Tuyên bố là lần đầu tiên trong một thể loại tuyên ngôn độc lập mới tuyên bố thành lập các nhà nước mới.

Các nhà lãnh đạo Pháp khác bị ảnh hưởng trực tiếp bởi văn bản Tuyên ngôn Độc lập. Tuyên ngôn của tỉnh Flanders (1790) là bản phát hành nước ngoài đầu tiên của Tuyên ngôn; khác bao gồm Tuyên ngôn độc lập của Venezuela (1811), Tuyên ngôn độc lập của Liberia (1847), Tuyên bố ly khai của Liên minh miền Nam (1860-61), và Tuyên ngôn độc lập của Việt Nam (1945). Những tuyên bố này lặp lại Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ trong việc tuyên bố độc lập của một quốc gia mới, mà không nhất thiết phải tán thành triết lý chính trị của bản gốc.

Các quốc gia khác đã sử dụng Tuyên bố làm nguồn cảm hứng hoặc có các phần được sao chép trực tiếp từ nó. Chúng bao gồm tuyên ngôn Haiti ngày 1 tháng 1 năm 1804, trong Cách mạng Haiti, Các tỉnh thống nhất của New Granada năm 1811, Tuyên ngôn độc lập Argentina năm 1816, Tuyên ngôn độc lập Chile năm 1818, Costa Rica năm 1821, El Salvador năm 1821, Guatemala năm 1821, Honduras năm (1821), Mexico năm 1821, Nicaragua năm 1821, Peru năm 1821, Chiến tranh giành độc lập của Bolivia năm 1825, Uruguay năm 1825, Ecuador năm 1830, Colombia năm 1831, Paraguay năm 1842, Cộng hòa Dominica năm 1844, Tuyên ngôn Độc lập Texas vào tháng 3 năm 1836, Cộng hòa California vào tháng 11 năm 1836, Tuyên ngôn Độc lập Hungary năm 1849, Tuyên ngôn Độc lập New Zealand năm 1835 và Tuyên ngôn độc lập Tiệp Khắc từ năm 1918 được soạn thảo tại Washington DC với Gutzon Borglum trong số những người soạn thảo. Tuyên ngôn độc lập đơn phương của Rhodesia, được phê chuẩn vào tháng 11/1965, cũng dựa trên cơ sở của người Mỹ; tuy nhiên, nó bỏ qua các cụm từ "tất cả đàn ông được tạo ra bằng nhau" và "sự đồng ý của người được cai trị". Tuyên bố ly khai của Nam Carolina từ tháng 12 năm 1860 cũng đề cập đến Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ, mặc dù nó cũng giống như tuyên bố của người Rhodesia, không dùng các đoạn "tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng" và "là do có sự ưng thuận của nhân dân".

Phục hưng sự quan tâm

Sự quan tâm đến Tuyên ngôn đã được hồi sinh vào những năm 1790 với sự xuất hiện của các đảng chính trị đầu tiên của Hoa Kỳ. Trong suốt những năm 1780, rất ít người Mỹ biết hoặc quan tâm đến người đã viết Tuyên ngôn. Nhưng trong thập kỷ tiếp theo, những người Đảng Dân chủ-Cộng hòa đã tìm kiếm lợi thế chính trị so với những người Đảng Liên bang đối thủ của họ bằng cách phát huy cả tầm quan trọng của Tuyên ngôn và Jefferson với tư cách là tác giả của nó. Những người liên bang đã phản ứng bằng cách nghi ngờ về quyền tác giả hoặc tính nguyên bản của Jefferson, và bằng cách nhấn mạnh rằng sự độc lập đã được toàn bộ Quốc hội tuyên bố, với việc ông chỉ là một thành viên của ủy ban soạn thảo. Những người liên bang nhấn mạnh rằng hành động tuyên bố độc lập của Quốc hội, trong đó đảng viên đảng Liên bang John Adams đã đóng một vai trò quan trọng, quan trọng hơn tài liệu công bố nó. Nhưng quan điểm này đã biến mất, giống như chính Đảng Liên bang và không lâu sau đó, hành động tuyên bố độc lập đã trở thành đồng nghĩa với tài liệu này.

Một sự đánh giá ít đảng phái hơn đối với Tuyên ngôn đã xuất hiện trong những năm sau Chiến tranh năm 1812, nhờ một chủ nghĩa dân tộc Mỹ đang phát triển và một mối quan tâm mới trong lịch sử Cách mạng. Năm 1817, Quốc hội đã ủy thác bức tranh về những người ký tên nổi tiếng của John Trumbull, được trưng bày trước đám đông trước khi được lắp đặt tại Tòa nhà Quốc hội. Các bản in kỷ niệm sớm nhất của Tuyên ngôn cũng xuất hiện vào thời điểm này, cung cấp cho nhiều người Mỹ cái nhìn đầu tiên về tài liệu đã ký. Tiểu sử tập thể của những người ký tên được xuất bản lần đầu tiên vào những năm 1820, khai sinh ra thứ mà Garry Wills gọi là "giáo phái của những người ký tên". Trong những năm sau đó, nhiều câu chuyện về việc viết và ký tài liệu đã được xuất bản lần đầu tiên.

Khi quan tâm đến Tuyên bố được hồi sinh, các phần quan trọng nhất vào năm 1776 không còn phù hợp: thông báo về sự độc lập của Hoa Kỳ và sự bất bình chống lại Vua George. Nhưng đoạn thứ hai đã được áp dụng rất lâu sau khi chiến tranh kết thúc, với phần nói về những sự thật hiển nhiên và quyền không thể thay đổi. Hiến pháp và Tuyên ngôn nhân quyền Hoa Kỳ thiếu các tuyên bố sâu rộng về quyền và bình đẳng, và những người ủng hộ các nhóm có khiếu nại đã chuyển sang Tuyên bố để được hỗ trợ. Bắt đầu từ những năm 1820, các biến thể của Tuyên bố đã được ban hành để tuyên bố các quyền của công nhân, nông dân, phụ nữ và những người khác. Ví dụ, vào năm 1848, Hội nghị Thác Seneca về những người ủng hộ quyền phụ nữ tuyên bố rằng "tất cả đàn ông và phụ nữ đều được tạo ra như nhau".

Bức tranh Tuyên ngôn độc lập của John Trumbull (1817-1826)

Bức tranh Tuyên ngôn Độc lập của John Trumbull đã đóng một vai trò quan trọng trong các quan niệm phổ biến về Tuyên ngôn Độc lập. Bức tranh có kích thước 12 x 18 feet (3,7 x 5,5 m) và được Quốc hội Hoa Kỳ ủy quyền vào năm 1817; nó đã được treo tại phòng mái vòm Tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ từ năm 1826. Đôi khi nó được mô tả là việc ký Tuyên ngôn Độc lập, nhưng nó đang diển tả cảnh Hội đồng Năm trình bày dự thảo Tuyên ngôn của họ cho Đệ Nhị Quốc hội Lục địa vào ngày 28 tháng 6 năm 1776 chứ không phải là việc ký văn bản, diễn ra sau đó.

Trumbull đã vẽ các nhân vật còn sống bất cứ khi nào có thể, nhưng một số đã chết và không thể xác định được hình ảnh; do đó, bức tranh không bao gồm tất cả những người ký Tuyên ngôn. Một nhân vật đã tham gia soạn thảo nhưng không ký vào tài liệu cuối cùng; một người khác từ chối ký. Trên thực tế, tư cách thành viên của Đại hội lục địa lần thứ hai đã thay đổi theo thời gian, và các nhân vật trong bức tranh không bao giờ ở cùng một phòng cùng một lúc. Tuy nhiên, đó là một mô tả chính xác của căn phòng trong Hội trường Độc lập, trung tâm của Công viên Lịch sử Quốc gia Độc lập ở Philadelphia, Pennsylvania.

Bức tranh của Trumbull đã được miêu tả nhiều lần trên tiền tệ và tem bưu chính của Hoa Kỳ. Lần sử dụng đầu tiên của nó là mặt trái của tờ 100 đô la giấy bạc quốc gia phát hành năm 1863. Vài năm sau, bản khắc thép được sử dụng để in tiền giấy ngân hàng đã được sử dụng để sản xuất một con tem 24 cent, được phát hành như một phần của phát hành tranh ảnh năm 1869. Một bản khắc của cảnh ký đã được đặc trưng ở mặt trái của tờ tiền hai đô la Mỹ kể từ năm 1976.

Chế độ nô lệ và Tuyên ngôn

Mâu thuẫn rõ ràng giữa tuyên bố rằng "tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng" và sự tồn tại của chế độ nô lệ Mỹ đã thu hút bình luận khi Tuyên bố được công bố lần đầu tiên. Như đã đề cập ở trên, Jefferson đã thêm một đoạn trong dự thảo ban đầu của mình, người đã cáo buộc mạnh mẽ vai trò của Vương quốc Anh trong buôn bán nô lệ, nhưng điều này đã bị xóa khỏi phiên bản cuối cùng. Bản thân Jefferson là một chủ nô nổi tiếng ở Virginia, sở hữu hàng trăm nô lệ. Đề cập đến mâu thuẫn có vẻ mâu thuẫn này, Thomas Day, người theo chủ nghĩa bãi nô người Anh đã viết trong một bức thư năm 1776, "Nếu có một đối tượng thực sự lố bịch, đó là một người yêu nước Mỹ, vừa ký một tuyên ngôn độc lập vừa cầm roi chống lại những nô lệ đang khiếp đảm của họ. "

Vào thế kỷ 19, Tuyên bố mang một ý nghĩa đặc biệt đối với phong trào bãi bỏ. Nhà sử học Bertram Wyatt-Brown đã viết rằng "những người theo chủ nghĩa bãi nô có xu hướng giải thích Tuyên ngôn Độc lập như một thần học cũng như một tài liệu chính trị". Các nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa bãi nô, Benjamin Lundy và William Lloyd Garrison, đã sử dụng "hòn đá song sinh" của "Kinh thánh và Tuyên ngôn độc lập" làm cơ sở cho các triết lý của họ. "Miễn là vẫn còn một bản sao của Tuyên ngôn Độc lập, hoặc Kinh thánh, trên đất của chúng tôi," Garrison viết, "chúng tôi sẽ không tuyệt vọng." Đối với những người theo chủ nghĩa bãi nô triệt để như Garrison, phần quan trọng nhất của Tuyên ngôn là sự khẳng định quyền cách mạng. Garrison kêu gọi phá hủy chính phủ theo Hiến pháp và thành lập một nhà nước mới dành riêng cho các nguyên tắc của Tuyên ngôn.

Câu hỏi gây tranh cãi về việc có nên thêm các bang có nô lệ vào Hoa Kỳ trùng với tầm vóc ngày càng tăng của Tuyên ngôn hay không. Cuộc tranh luận công khai lớn đầu tiên về chế độ nô lệ và Tuyên ngôn đã diễn ra trong cuộc tranh luận ở Missouri năm 1819 đến 1821. Các nghị sĩ chống độc quyền lập luận rằng ngôn ngữ của Tuyên ngôn chỉ ra rằng Nhóm lập quốc Hoa Kỳ đã chống lại chế độ nô lệ về nguyên tắc, và vì vậy không nên thêm các bang có nô lệ mới vào nước này. Các nghị sĩ đảng Cộng hòa do Thượng nghị sĩ Nathaniel Macon của Bắc Carolina dẫn đầu lập luận rằng Tuyên ngôn không phải là một phần của Hiến pháp và do đó không liên quan đến câu hỏi.

Với phong trào chống độc quyền đang có được động lực, những người bảo vệ chế độ nô lệ như John Randolph và John C. Calhoun thấy cần phải lập luận rằng tuyên bố của Tuyên ngôn rằng "tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng" là sai, hoặc ít nhất là nó không áp dụng cho người da đen. Ví dụ, trong cuộc tranh luận về Đạo luật Kansas-Nebraska năm 1853, Thượng nghị sĩ John Pettit của Indiana lập luận rằng tuyên bố "tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng" không phải là "sự thật hiển nhiên" mà là "lời nói dối tự hiển nhiên". Những người phản đối Đạo luật Kansas-Nebraska, bao gồm Salmon P. Chase và Benjamin Wade, đã bảo vệ Tuyên ngôn và những gì họ coi là các nguyên tắc chống chế độ nô lệ của nó.

Lincoln và Tuyên ngôn

Mối quan hệ của Tuyên ngôn với chế độ nô lệ đã được đưa ra vào năm 1854 bởi Abraham Lincoln, một cựu Dân biểu ít được biết đến, người đã thần tượng các Cha sáng lập. Lincoln nghĩ rằng Tuyên ngôn Độc lập đã thể hiện những nguyên tắc cao nhất của Cách mạng Hoa Kỳ, và những Người sáng lập đã dung túng chế độ nô lệ với mong muốn cuối cùng nó sẽ khô héo. Để Hoa Kỳ hợp pháp hóa việc mở rộng chế độ nô lệ trong Đạo luật Kansas-Nebraska, Lincoln nghĩ, là để từ chối các nguyên tắc của Cách mạng. Trong bài phát biểu Peoria tháng 10 năm 1854, Lincoln nói:

Ý nghĩa của Tuyên bố là một chủ đề lặp đi lặp lại trong các cuộc tranh luận nổi tiếng giữa Lincoln và Stephen Douglas vào năm 1858. Douglas lập luận rằng cụm từ "tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng" trong Tuyên ngôn chỉ nói đến đàn ông da trắng. Mục đích của Tuyên ngôn, theo ông, chỉ đơn giản là để biện minh cho sự độc lập của Hoa Kỳ, và không tuyên bố sự bình đẳng của bất kỳ "chủng tộc thấp kém hay suy thoái" nào. Tuy nhiên, Lincoln nghĩ rằng ngôn ngữ của Tuyên ngôn là cố ý phổ quát, đặt ra một tiêu chuẩn đạo đức cao mà nền cộng hòa Mỹ nên khao khát. "Tôi đã nghĩ rằng Tuyên ngôn đã dự tính sự cải thiện tiến bộ trong tình trạng của tất cả đàn ông ở khắp mọi nơi," ông nói. Trong cuộc tranh luận chung thứ bảy và cuối cùng với Steven Douglas tại Alton, Illinois vào ngày 15 tháng 10 năm 1858, Lincoln đã nói về tuyên ngôn:

Theo Pauline Maier, cách giải thích của Douglas chính xác hơn về mặt lịch sử, nhưng quan điểm của Lincoln cuối cùng đã thắng thế. "Trong tay Lincoln," Maier viết, "Tuyên ngôn độc lập trở thành tài liệu sống đầu tiên và quan trọng nhất" với "một loạt các mục tiêu sẽ được hiện thực hóa theo thời gian".

Giống như Daniel Webster, James Wilson và Joseph Story trước ông, Lincoln lập luận rằng Tuyên ngôn độc lập là một tài liệu sáng lập của Hoa Kỳ, và điều này có ý nghĩa quan trọng để giải thích Hiến pháp, đã được phê chuẩn hơn một thập kỷ sau Tuyên ngôn. Hiến pháp đã không sử dụng từ "bình đẳng", nhưng Lincoln tin rằng khái niệm "tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng" vẫn là một phần của các nguyên tắc sáng lập của quốc gia. Ông nổi tiếng bày tỏ niềm tin này vào câu mở đầu của Diễn văn Gettysburg năm 1863: "Bốn điểm và bảy năm trước [tức là vào năm 1776] cha ông chúng tôi đã đưa ra lục địa này, một quốc gia mới, được hình thành trong Tự do và đề xuất rằng tất cả mọi người sinh ra đều bình đẳng."

Quan điểm của Tuyên bố của Lincoln đã trở nên có ảnh hưởng, coi đó là một hướng dẫn đạo đức để giải thích Hiến pháp. "Đối với hầu hết mọi người bây giờ," Garry Wills đã viết vào năm 1992, "Tuyên ngôn có nghĩa là những gì Lincoln nói với chúng tôi, nó là một cách sửa chữa Hiến pháp mà không lật đổ nó." Những người hâm mộ của Lincoln như Harry V. Jaffa đã ca ngợi sự phát triển này. Các nhà phê bình Lincoln, đặc biệt là Willmoore Kendall và Mel Bradford, cho rằng Lincoln đã mở rộng một cách nguy hiểm phạm vi của chính phủ quốc gia và vi phạm các quyền của các bang bằng cách đọc Tuyên ngôn trong Hiến pháp.

Quyền bầu cử của phụ nữ và Tuyên ngôn

Vào tháng 7 năm 1848, hội nghị về nữ quyền đầu tiên, hội nghị Seneca Falls, được tổ chức tại Seneca Falls, New York. Hội nghị được tổ chức bởi Elizabeth Cady Stanton, Lucretia Mott, Mary Ann McClintock và Jane Hunt. Trong "Tuyên ngôn tình cảm", theo khuôn mẫu của Tuyên ngôn độc lập, các thành viên hội nghị đòi hỏi sự bình đẳng chính trị xã hội cho phụ nữ. Phương châm của họ là "Tất cả đàn ông và phụ nữ sinh ra đều bình đẳng" và công ước đòi quyền bầu cử cho phụ nữ. Phong trào quyền bầu cử được hỗ trợ bởi William Lloyd Garrison và Frederick Doulass.

Thế kỷ XX và sau đó

Tuyên ngôn được chọn là văn bản số hóa đầu tiên (1971).

Đài tưởng niệm 56 người ký Tuyên ngôn độc lập được dành riêng vào năm 1984 tại Vườn Hiến pháp trên National Mall ở Washington, D.C., nơi chữ ký của tất cả những người ký ban đầu được khắc trên đá với tên, nơi cư trú và nghề nghiệp.

Tòa nhà Trung tâm Thương mại Một Thế giới mới ở Thành phố New York (2014) cao 1776 feet để tượng trưng cho năm mà Tuyên ngôn Độc lập được ký kết.

Văn hóa đại chúng

Việc thông qua Tuyên ngôn độc lập đã được kịch tính trong vở nhạc kịch 1776 đoạt giải Tony Award năm 1969 và phiên bản phim năm 1972, cũng như trong bộ phim truyền hình năm 2008 John Adams. Năm 1970, The 5th Dimension đã ghi lại phần mở đầu của Tuyên ngôn trong album Chân dung của họ trong bài hát "Tuyên ngôn". Nó được trình diễn lần đầu tiên trên Ed Sullivan Show vào ngày 7 tháng 12 năm 1969 và nó được coi là một bài hát phản đối chiến tranh Việt Nam. Tuyên ngôn độc lập cũng là một thiết bị cốt truyện trong bộ phim Kho báu quốc gia của Mỹ năm 2004.

Xem thêm
 Phần cáo trạng trong Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 "Declare the Causes: The Declaration of Independence" lesson plan for grades 9–12 from National Endowment for the Humanities
 Declaration of Independence at the National Archives
 Declaration of Independence at the Library of Congress

Chính phủ Hoa Kỳ
Lịch sử Hoa Kỳ
Cách mạng Hoa Kỳ
Hoa Kỳ
Quốc hội Lục địa
Luật năm 1776
Hoa Kỳ năm 1776
Ngày Độc lập Hoa Kỳ
Quan hệ quốc tế năm 1776
Tác phẩm năm 1776
Lịch sử Hoa Kỳ (1776–89)


title: Taroda

text:
Taroda là một đô thị ở tỉnh Soria, Castile and León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 76 người.

Tham khảo

Đô thị ở Soria


title: Aglaia cinnamomea

text:
Aglaia cinnamomea là một loài thực vật]] thuộc họ Meliaceae. Loài này có ở Indonesia và Papua New Guinea.

Tham khảo

 Pannell, C.M. 1998. Aglaia cinnamomea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

cinnamomea
Thực vật dễ tổn thương


title: Khỉ

text:
Khỉ  hay hầu là một những loài động vật 4 chân thuộc lớp thú và bộ linh trưởng. Khỉ có ba nhóm lớn: Là khỉ Tân Thế giới, khỉ Cựu Thế giới, khỉ không đuôi. Có khoảng 264 loài khỉ. Một số loài giống khỉ không đuôi như tinh tinh hay vượn thường được gọi là khỉ trong ngữ cảnh bình dân, tuy rằng các nhà sinh học không xếp chúng vào các loài khỉ. Tuy nhiên, không có một đặc điểm nào là duy nhất mà tất cả các loài khỉ đều có mà các loài khác không có.

Trong văn hóa

Tôn Ngộ Không, một nhân vật trong truyện Tây du ký của văn học cổ Trung Hoa, vốn là khỉ được nhân cách hóa. Hanuman trong thần thoại Ấn Độ cũng là khỉ. Khỉ được coi là động vật tượng trưng cho tinh thần lạc quan. Khỉ cũng rất nghịch ngợm. Khỉ còn là đại diện cho con giáp thứ 9 trong 12 con giáp với tên gọi là "Thân"

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

"The Impossible Housing and Handling Conditions of Monkeys in Research Laboratories", by Viktor Reinhardt, International Primate Protection League, August 2001
The Problem with Pet Monkeys: Reasons Monkeys Do Not Make Good Pets , an article by veterinarian Lianne McLeod on About.com
Helping Hands: Monkey helpers for the disabled, a U.S. national non-profit organization based in Boston Massachusetts that places specially trained capuchin monkeys with people who are paralyzed or who live with other severe mobility impairments

de:Affen
nl:Apen


title: Priverno

text:
Priverno là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Latina trong vùng Lazio nước Ý.
Đô thị Priverno có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 13.728 người.
Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:
Các đô thị giáp ranh:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Latina


title: Le Thuel

text:
Le Thuel  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Thuel


title: Bulbophyllum rectilabre

text:
Bulbophyllum rectilabre là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

rectilabre]]

R


title: Sachin, Pas-de-Calais

text:
Sachin là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Sachin nằm trong thung lũng sông Clarence, cự ly khoảng  về phía tây bắc Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D70E6 và D70.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.John, thế kỷ 18.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Sachin on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Núi Két

text:
Núi Két có tên chữ là Anh Vũ Sơn, người hành hương thì gọi là núi Ông Két; là một ngọn núi nhỏ trong Bảy Núi, thuộc phường Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Đặc điểm
Núi Két có hình khối tròn, cao 225 mét, dài và rộng hơn 1.100 mét. Núi ở phía đông thị trấn Nhà Bàng, huyện Tịnh Biên, cách trung tâm thành phố Long Xuyên khoảng 70 km về hướng tây theo Quốc lộ 91 rồi rẽ qua tỉnh lộ 948. Núi được bao bọc bởi những ngọn núi khác như núi Dài, núi Đất, núi Trà Sư, núi Bà Đắc.

Được gọi là núi Két vì ở độ cao khoảng một trăm mét, tính từ chân núi, bên vách phía tây gần trên đỉnh có một tảng đá khổng lồ nằm nhô ra, theo sự mường tượng của nhiều người, nó có hình dạng như đầu một con chim két (tức chim anh vũ).

Đường lên đỉnh núi Két dài khoảng 600 mét, được xây bậc thang và đều có hành lang an toàn. Đi dần lên núi có các địa điểm đáng tham quan như: Sân Tiên, Giếng Tiên, điện Chư Thần, điện Phật Thầy, điện Phật Mẫu, điện Ngọc Hoàng, điện Huỳnh Long, điện Ba Cô, điện U Minh, điện Chư Vị Năm Non Bảy Núi và tiêu biểu nhất là "mỏ ông Két" cùng với nhiều truyền thuyết dân gian......

Tuy nhiên, ở gần chân núi có ba di tích rất được nhiều người đến thăm viếng và chiêm bái hơn cả, đó là Đình Thới Sơn, Chùa Thới Sơn, Chùa Phước Điền, vì các nơi thờ này đều gắn liền với thời lưu dân đi mở đất và với giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương.

Bên cạnh các nguồn lợi từ du lịch, hành hương, cây trái...núi Két còn có các nguồn lợi khác từ tài nguyên, như quặng kim loại molipden, đá granit sáng màu mịn hạt, đá quý (thạch anh ám khói, thạch anh tím) được tìm thấy trong các mạch pecmatic và nhiều mội nước khoáng...

Ghi nhận công lao

Theo sử sách, thì Đoàn Minh Huyên (tức Phật Thầy Tây An, Giáo chủ giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương) và những đệ tử của ông đã đến chân núi Két vào năm 1851, để khai hoang, biến những vùng đầm lầy, rừng rậm trở thành những vùng đất rộng lớn, màu mỡ...Và hai làng là Hưng Thới và Xuân Sơn (sau này hợp thành phường Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang) đã hình thành trên vùng đất hoang vu ấy.

Đoàn Minh Huyên và hai các đệ tử của ông là Tăng Chủ (tức Bùi Thiền Sư) và Đình Tây, đều là người có công lớn.

Chú thích

Xem thêm
Đoàn Minh Huyên
Tăng Chủ
Đình Tây
Đình Thới Sơn

Liên kết ngoài
Núi Két trên web báo Thanh Niên.
Anh Vũ Sơn  trên web An Giang.

Bảy Núi
Tịnh Biên


title: Lacapelle-Pinet

text:
Lacapelle-Pinet là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 590 mét trên mực nước biển.

Sông Cérou chảy qua thị trấn.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Tobolsk

text:
Tobolsk (tiếng Nga: Тобольск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Tyumen Oblast. Thành phố có dân số 92.880 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 179 của Nga theo dân số năm 2002.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Tyumen


title: Gustavo Gianetti

text:
Gustavo Cabral Narciso Gianetti (sinh 21 tháng 5 năm 1979 tại Belo Horizonte, Brasil) là một nam người mẫu và là người chiến thắng trong cuộc thi Mister World 2003. Trước khi đến với Mister World anh đã từng giành chiến thắng trong cuộc thi Mister Brazil 2001.

Anh từng học luật tại đại học Juiz de Fora với tham vọng trở thành một luật sư thuế quốc tế. Anh còn là người mẫu và từng xuất hiện trong nhiều chương trình truyền hình. Gianetti đã từng giành giải thưởng trong cuộc thi Capoeira.

Năm 2007, Gianetti xuất hiện trong show truyền hình thực tế Britain's Next Top Model. Các người mẫu đã có chuyến đi tới Brasil để tham gia vào một thử thách. Gianetti đóng cùng với họ một vài cảnh yêu đương và hôn ngắn để giúp họ hoàn thành thử thách và giúp họ nói tiếng Bồ Đào Nha.

Tham khảo

Người mẫu Brasil
Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Người Brasil gốc Ý


title: Cryptonychus Chryptonychellusprocerus

text:
Cryptonychus Chryptonychellusprocerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Cryptonychus


title: Mioawateria extensaeformis

text:
Mioawateria extensaeformis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mioawateria