title: Nigeria

text:
Nigeria () phiên âm: "Ni-giê-ri-a", tên chính thức là Cộng hòa Liên bang Nigeria (tiếng Anh: Federal Republic of Nigeria) là một quốc gia thuộc khu vực Tây Phi và cũng là nước đông dân nhất tại châu Phi với dân số đông thứ 6 trên thế giới. Theo số liệu tháng 7 năm 2013, dân số của Nigeria là 174.507.539 người. Nigeria giáp Bénin về phía tây, Niger về phía bắc, với Tchad về phía đông-bắc và với Cameroon về phía đông. Phía nam Nigeria là Vịnh Guinea, một bộ phận của Đại Tây Dương.

Con người đã có mặt tại Nigeria khoảng 9000 năm trước công nguyên. Trong lịch sử, tại Nigeria đã tồn tại rất nhiều quốc gia khác nhau với những nền văn hóa riêng đặc sắc. Bước sang thế kỷ XIX, Nigeria trở thành thuộc địa của Đế chế Anh. Nó giành được độc lập vào ngày 1 tháng 10 năm 1960. Tuy nhiên, sau đó Nigeria lại nằm dưới sự cai trị của chính phủ quân sự độc tài cho đến mãi năm 1999, khi nền dân chủ được phục hồi. Ngày nay, Nigeria là một nước đang phát triển và chỉ số phát triển con người đang dần cao. Nigeria là nước có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất châu Phi và là thành viên của tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Nhờ xuất khẩu dầu mỏ, kinh tế Nigeria đã bắt đầu phát triển trong những năm gần đây nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức to lớn. Năm 1960, Nigeria trở thành thành viên của Liên Hợp Quốc, ngoài ra nó còn tham gia các tổ chức khác như Liên minh châu Phi, và Khối Thịnh vượng chung Anh.

Lịch sử

Thời tiền sử

Những nhà khảo cổ đã phát hiển ra người Nok ở trung tâm Nigeria tạo các sản phẩm điêu khắc bằng đất nung. Một sản phẩm điêu khắc của người Nok tại học viện nghệ thuật Minneapolis miêu tả một vị chức sắc cầm một cái ba toong ở tay phải và một cái trùy ở tay trái. Đây là những biểu tượng quyền lực của các Pharaoh Ai Cập cổ đại, thần Osiris, và thể hiện rằng cấu trúc xã hội và tôn giáo của Ai Cập cổ đại có mặt vào cuối giai đoạn Pharaoh của Nigeria.

Ở phía bắc của đất nước (Kano và Katsina) hình thành lịch sử từ khoảng năm 999. Vương quốc Sauna và đế chế Kanem-Bornu đã phát triển như những khu thương mại giữa Bắc và Tây Phi. Đầu thế kỷ XIX dưới thời Usman Dan Fodio, Fulani là thủ lĩnh của đế chế Fulani tồn tại đến năm 1903 khi Fulani bị chia cắt thành các thuộc địa của châu Âu. Giữa năm 1750 và 1900, khoảng 1/3 đến 2/3 dân số Fulani là nô lệ.

Các vương quốc Ife và Oyo của người Yoruba ở phía tây-nam của Nigeria trở nên hùng mạnh vào năm 700-900 và 1400. Tuy nhiên, thần thoại Yoruba nói rằng IIe-lfe là nguồn gốc của loài người và rằng chính nó đã tạo ra các nền văn minh khác.

Về phía Nam của Nigeria là Vương Quốc Nri của người Igbo phát triển vào thời kỳ nhiều tranh cãi từ thế kỷ X đến 1911. Vương quốc Nri được thống trị bởi Eze Nri. Thành phố của Nri được coi như nền tảng văn hóa Igbo. Nri và Aguleri, nơi khởi sinh những sáng tạo thần thoại là lãnh thổ của thị tộc Umeuri, những người mà nòi giống từ thời kỳ tộc trưởng Eri.

Thời thuộc địa

Những nhà thám hiểm Bồ Đào Nha là những người đầu tiên bắt đầu buôn bán với Nigeria tại cảng mà họ đặt tên là Lagos và Calabar. Những người châu Âu buôn bán với các bộ tộc sống gần bờ biển và đôi khi họ còn đàm phán để được buôn bán cả nô lệ cho dù điều đó phương hại đến nhiều bộ tộc khác ở Nigeria. Sau cuộc chiến tranh Napoleon, người Anh mở rộng thương mại vào sâu bên trong Nigeria. Do đó rất nhiều công dân ở các thuộc địa của Anh trước đây có nguồn gốc từ các sắc tộc Nigeria.

Năm 1885 người Anh tuyên bố khu vực ảnh hưởng của mình ở Tây Phi và được quốc tế công nhận. Trong năm sau Công ty Hoàng gia Niger được thành lập dưới sự quản lý của George Taubman Goldie. Năm 1900 diện tích đất của công ty chuyển sang cho chính phủ Anh kiểm soát với mục đích củng cố ảnh hưởng đối với Nigeria bấy giờ. Ngày 01 tháng 1 năm 1901 Nigeria trở thành nước được Anh bảo hộ, và thuộc một phần của Đế quốc Anh. Nhiều cuộc chiến chống lại sự bành trướng của Anh do các tiểu bang của Nigeria phát động đã diễn ra vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Đáng chú ý nhất là cuộc chiến xâm lược Bénin của Anh vào năm 1897 và Chiến tranh Anglo-Aro từ năm 1901 đến 1902. Sự sụp đổ của các tiểu bang này dẫn đến sự cai trị của người Anh ở khu vực Niger.

Năm 1914, khu vực Niger chính thức được thống nhất thành Khu vực Thuộc địa và Bảo hộ Nigeria. Về mặt hành chính, Nigeria vẫn chia thành các tỉnh phía Bắc, phía Nam và thuộc địa Lagos. Nền giáo dục phương Tây cùng với nền kinh tế hiện đại phát triển ở phía nam nhanh hơn ở phía bắc, và kết quả được cảm nhận rõ trong đời sống chính trị của Nigeria hơn bao giờ hết. Năm 1936 chế độ nô lệ cuối cùng ở miền bắc Nigeria biến mất.

Sau Chiến tranh thế giới II, do sự phát triển của chủ nghĩa dân tộc Nigeria và phong trào đòi độc lập, Hiến pháp Nigeria do Chính phủ Anh soạn thảo đã dần dần đưa Nigeria thành chính phủ đại diện ở cấp độ liên bang. Vào giữa thế kỷ XX, làn sóng độc lập đã lan khắp châu Phi.

Sau độc lập
Ngày 01 tháng 10 năm 1960, Nigeria giành được độc lập từ Vương quốc Anh. Chính quyền tự chủ mới thành lập là một liên minh của các đảng bảo thủ: Đảng Nhân dân Nghị viện Nigeria (NPC), một đảng nằm dưới sự kiểm soát của những người miền Bắc và những người theo đạo Hồi; còn những người Igbo và Thiên chúa giáo thành lập Hội đồng quốc gia Nigeria-Cameroons (NCNC) do Nnamdi Azikiwe lãnh đạo, và là người đầu tiên giữ vị trí Toàn quyền Nigeria vào năm 1960. Phe đối lập với quan điểm tương đối tự do thành lập Nhóm Hành động (Action Group-AG) chịu chi phối của những thành viên bộ tộc Yoruba dưới sự lãnh đạo của Obafemi Awolowo. Những sự khác biệt về văn hóa và chính trị giữa các bộ tộc lớn của Nigeria, bao gồm bộ tộc Hausa (miền bắc), Igbo (miền đông) và Yoruba (miền tây), là rất rõ nét.

Một sự mất cân bằng trong trật tự xã hội đã bị tạo ra do kết quả của cuộc bỏ phiếu phổ thông năm 1961. Nam Cameroon quyết định gia nhập vào Cộng hòa Cameroon, trong khi Bắc Cameroon lại lựa chọn ở lại Nigeria. Phần phía bắc của đất nước bấy giờ lớn hơn nhiều so với phần phía nam. Nigeria tách khỏi Liên hiệp Anh vào năm 1963 và tuyên bố trở thành một Cộng hòa Liên bang; Azikiwe là vị chủ tịch liên bang đầu tiên. Khi cuộc bầu cử diễn ra năm 1965, AG đã đánh mất sự kiểm soát khu vực tây Nigeria vào tay Đảng Dân chủ Quốc gia Nigeria, một sự pha trộn của các phần tử bảo thủ Yoruba dưới sự hậu thuẫn của Chính phủ Liên bang trong bối cảnh đáng ngờ của cuộc bầu cử.

Nội chiến
Sự bất ổn chính trị cùng với tình trạng tham nhũng và gian lận trong quá trình bầu cử vào năm 1966 đã dẫn đến các cuộc đảo chính quân sự liên tiếp. Cuộc đảo chính đầu tiên diễn ra vào tháng Giêng và lãnh đạo bởi những người trẻ tuổi cánh tả dưới sự chỉ huy của thiếu tá lục quân Emmanuel Ifeajuna và Chukwuma Nzeogwu Kaduna. Nó đã phần nào thành công; những người tham gia cuộc đảo chính đã giết chết Thủ tướng Chính phủ, Abubakar Tafawa Balewa, thủ lĩnh miền bắc Ahmadu Bello, và người đứng đầu miền tây Ladoke Akintola. Mặc dù vậy, phe đảo chính không thể thiết lập một chính quyền trung ương do khó khăn về hậu cần. Tổng thống lâm thời khi đó, Nwafor Orizu, đã bị buộc phải bàn giao chính quyền cho Quân đội Nigeria, dưới sự chỉ huy của tướng JTU Aguyi-Ironsi.

Sau đó lại có một cuộc đảo chính thành công khác, dưới sự hỗ trợ chủ yếu bởi những sĩ quan quân đội miền bắc và những người miền bắc củng hộ đảng NPC, và theo sự sắp đặt của những sĩ quan miền bắc, Đại tá Yakubu Gowon trở thành Quốc trưởng. Một loạt các sự kiện xảy ra dồn dập đã làm gia tăng căng thẳng và bạo lực giữa các sắc tộc. Cuộc đảo chính của những người miền bắc, mà chủ yếu mang động cơ sắc tộc và tôn giáo, đã gây ra rất nhiều thương vong cho quân đội và thường dân, và phần lớn thuộc bộ tộc Igbo.

Các vụ bạo lực với bộ tộc Igbo khiến nhiều vùng muốn có quyền tự chủ và tránh khỏi sự đàn áp của quân đội. Vì thế, tháng 5 năm 1967, miền đông đã tự thành lập một nhà nước độc lập theo nguyện vọng của nhân dân, gọi là Cộng hòa Biafra dưới sự lãnh đạo của Đại tá Emeka Ojukwu. Cuộc Nội chiến Nigeria bắt đầu vào ngày 6 tháng 7 năm 1967 khi miền Bắc và miền Tây hợp sức lại tấn công miền đông và miền nam tại Garkem, báo hiệu sự khởi đầu của cuộc chiến kéo dài 30 tháng và kết thúc vào tháng 1 năm 1970. Hơn một triệu người đã chết trong cuộc nội chiến ba năm đó.

Cuộc chiến kết thúc với sự chấm dứt của nhà nước Cộng hòa Biafra. Tuy nhiên, xung đột sắc tộc vẫn tiếp tục căng thẳng. Miền đông và nam dưới sự quản lý của quân đội quốc gia. Người đứng đầu nhà nước và chính phủ thay đổi liên tục, do các tướng lĩnh quân đội cố gắng lật đổ Gowon cùng với vị vua được phong Murtala Mohammed; nội chiến chính thức kết thúc với việc Olusegun Obansanjo lên làm quốc trưởng sau vụ ám sát Gowon.

Thời kỳ quân trị

Trong thời kỳ bùng nổ dầu mỏ những năm 1970, Nigeria gia nhập OPEC và hàng tỷ đô thu về từ khai thác dầu ở lưu vực sông Niger chảy vào ngân sách Nigeria. Tuy nhiên, tình trạng tham nhũng gia tăng ở mọi cấp chính quyền đã lãng phí hầu hết. Các tướng lĩnh quân đội miền Bắc hưởng lợi rất nhiều trong khi người dân và nền kinh tế chịu thiệt hại. Lợi nhuận từ dầu mỏ đã tăng sự hỗ trợ của chính phủ cho các tiểu bang, nhưng đồng thời chính quyền trung ương lại trở thành trung tâm của các tranh chấp chính trị và cái "túi" của quyền lực trong nước. Ngoài ra doanh thu dầu mỏ còn khiến cho chính quyền và nền kinh tế phụ thuộc quá nhiều vào dầu mỏ, dẫn đến các lo ngại về bất ổn kinh tế một khi thị trường thế giới biến động.

Bắt đầu từ năm 1979, dân chủ phần nào được trả lại ở Nigeria khi Obasanjo chuyển giao quyền lực cho chế độ dân sự của Shehu Shagari. Tuy nhiên, Chính phủ Shagari lại bị cáo buộc tham nhũng và bất lực bởi hầu hết các thành phần xã hội ở Nigeria; và bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự của Mohammadu Buhari sau cuộc tái bầu cử gian lận vào năm 1984. Sau đó, nó lại được phần lớn người dân xem như là một bước tiến mới. Buhari hứa sẽ tiến hành những cải cách lớn, nhưng những gì chính phủ của ông làm được không tốt hơn so với chính phủ trước đó là mấy, và một cuộc đảo chính quân sự khác thành công vào năm 1985 đã lật đổ ông.

Người đứng đầu nhà nước mới, Ibrahim Babangida, tự xưng các chức danh Tổng thống, Tư lệnh trưởng lực lượng vũ trang và Hội đồng quân sự cầm quyền tối cao; đồng thời ông cũng lấy mốc năm 1990 là thời hạn chót thành lập chính quyền dân sự. Nhiệm kỳ của Babangida được đánh dấu bằng một loạt các hoạt động chính trị: lập "Chương trình điều chỉnh cấu trúc của Quỹ tiền tệ quốc tế" (SAP) để hỗ trợ trả nợ quốc tế của Nigeria, mà hầu hết doanh thu của liên bang dành riêng để trả nợ. Ông cũng cho là đã gây thêm căng thẳng tôn giáo trong nước, đặc biệt với miền nam (gồm chủ yếu là những người theo Cơ đốc giáo) bằng việc đưa Nigeria gia nhập Tổ chức Hội nghị Hồi giáo.

Sau khi sống sót trong một vụ đảo chính thất bại, ông đã lùi thời hạn chót trao trả quyền lực cho chính quyền dân sự tới năm 1992. Khi bầu cử tự do và công bằng cuối cùng cũng được tổ chức vào ngày 12 Tháng 6 năm 1993, Babangida tuyên bố rằng kết quả bầu cử tổng thống thắng lợi về phía Moshood Kashimawo Olawale Abiola vô hiệu lực và bị hủy bỏ; việc này làm dấy lên hàng loạt cuộc biểu tình bạo lực dân sự khiến cho đất nước lâm vào khủng hoảng chính trị trong nhiều tuần và buộc Babangida phải giữ lời hứa chuyển giao quyền lực cho một chính quyền dân sự. Chế độ Babangida được xem là ở đỉnh điểm của tham nhũng trong lịch sử Nigeria.

Chế độ tạm quyền của Babangida do Ernest Shonekan làm tổng thống lâm thời chỉ tồn tại đến cuối năm 1993 khi tướng Sani Abacha lên nắm quyền sau một cuộc đảo chính quân sự khác. Abacha được xem là nhà độc tài tàn bạo nhất của Nigeria và sẵn sàng dùng bạo lực với quy mô lớn để giải quyết các xung đột dân sự. Người ta phát hiện tài khoản của Abacha ở nhiều ngân hàng châu Âu. Ông tránh được âm mưu đảo chính bằng cách hối lộ các tướng lĩnh quân đội. Hàng trăm triệu đô la trong tài khoản truy nguồn từ ông ta đã được công bố vào năm 1999. Chế độ chấm dứt vào năm 1998 sau cái chết đáng ngờ của nhà độc tài. Điều này đã mang lại tia hy vọng cho nền dân chủ ở Nigeria.

Gần đây
Nigeria lại đạt được dân chủ trong năm 1999 sau khi Olusegun Obasanjo, cựu tướng lĩnh quân đội và là người đứng đầu nhà nước trước đó, được bầu làm Tổng thống mới, kết thúc gần 33 năm quân đội cầm quyền (từ 1966 cho đến 1999), không bao gồm nước Cộng hòa thứ hai ngắn ngủi (giữa năm 1979 và 1983) của các nhà quân sự độc tài nắm quyền trong cuộc đảo chính đảo chính liên tiếp vào các thời kỳ quân đội cầm quyền ở Nigeria 1966-1979 và 1983-1998.

Mặc dù các cuộc bầu cử đưa Obasanjo lên nắm quyền vào năm 1999 và một lần nữa vào năm 2003 bị đánh giá là không tự do và không công bằng, Nigeria đã cho thấy những thay đổi rõ rệt trong nỗ lực chống tham nhũng của chính phủ và đẩy nhanh phát triển. Trong khi Obasanjo bày tỏ thái độ sẵn sàng chống tham nhũng, ông lại bị cáo buộc tham nhũng bởi những người khác.

Umaru Yar'Adua, của Đảng Dân chủ Nhân dân, lên nắm quyền trong cuộc tổng tuyển cử năm 2007, cuộc bầu cử bị cộng đồng quốc tế lên án có nhiều gian lận.

Bạo lực sắc tộc ở khu vực sản xuất dầu Niger và cơ sở hạ tầng thiếu thốn là những vấn đề hiện tại của Nigeria.

Chính phủ và chính trị

Chính quyền Nigeria mô phỏng theo chính thể Cộng hòa liên bang của Hoa Kỳ, với quyền hành pháp thuộc tổng thống và quản lý theo mô hình Hệ thống Westminster trong thành lập và quản lý các cấp của cơ quan lập pháp lưỡng viện. Tống thống hiện tại của Nigeria là Bola Tinubu. Tổng thống vừa là người đứng đầu nhà nước vừa là người điều hành quốc gia và được bầu bằng cách bỏ phiếu phổ thông với tối đa hai nhiệm kỳ bốn năm.

Quyền lực của tổng thống được giám sát bởi một Thượng viện và Hạ viện kết hợp trong một cơ quan lưỡng viện gọi là Hội đồng Quốc gia. Thượng viện là một cơ quan gồm 109 ghế với ba đại biểu từ mỗi tiểu bang và một đại biểu từ vùng thủ đô Abuja; các đại biểu được bầu bằng phiếu phổ thông cho nhiệm kỳ bốn năm. Hạ viện chứa 360 ghế và số lượng ghế theo tỷ lệ dân số mỗi tiểu bang.

Chủ nghĩa vị chủng, đàn áp tôn giáo, và Chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi (prebendalism) đóng vai trò quan trọng trong chính trị Nigeria cả trước và sau độc lập vào năm 1960. Sự thiên vị bộ tộc thâm nhập vào nền chính trị Nigeria và phá vỡ các nỗ lực chung nhằm xây dựng một chính phủ đa sắc tộc. Chủ nghĩa dân tộc cũng đã dẫn đến sự phát triển của các phong trào ly khai như MASSOB, phong trào quốc gia như Hội nghị nhân dân Oodua, phong trào giải phóng đồng bằng sông Niger, và cuộc nội chiến. Ba nhóm sắc tộc lớn nhất (Hausa, Yoruba và Igbo) đã duy trì sự ảnh hưởng lịch sử của mình trong nền chính trị Nigeria; tranh đua giữa ba nhóm đã gây ra tình trạng tham nhũng và hối lộ.

Bởi vì các vấn đề trên, hiện nay các đảng chính trị của Nigeria mang tính chất Chủ nghĩa đại dân tộc (pan-nationalism) và không sùng đạo (mặc dù điều này không ngăn cản vị thế áp đảo ngày càng gia tăng của các bộ tộc lớn). Các đảng chính trị lớn hiện nay bao gồm đảng Dân chủ Nhân dân Nigeria đang cầm quyền với 223 ghế trong Hạ viện và 76 ghế trong Thượng viện (61,9% và 69,7%) và do Tổng thống đương nhiệm Bola Tinubu đứng đầu; đảng đối lập Toàn dân Nigeria (All Nigeria People's Party) dưới sự lãnh đạo của Muhammadu Buhari nắm 96 ghế Hạ viện và 27 ghế trong Thượng viện (26,6% và 24,7%). Ngoài ra còn có khoảng hai mươi đảng đối lập nhỏ khác.

Luật
Có bốn hệ thống luật riêng biệt ở Nigeria:

 Luật Anh Quốc có nguồn gốc dưới thời kỳ thuộc địa Anh.
 Thông luật, phát triển sau khi tách khỏi thuộc địa.
 Tập quán pháp có nguồn gốc từ các phong tục-tập quán bản địa.
 Luật Sharia, chỉ được sử dụng ở phía bắc Nigeria, nơi chủ yếu là người Hồi giáo. Đó là một hệ thống pháp luật Hồi giáo vốn đã được sử dụng lâu trước thời kỳ thuộc địa ở Nigeria nhưng gần đây được chính trị hóa và đầu tiên được tái sử dụng ở Zamfara vào cuối năm 1999, sau đó có thêm mười một tiểu bang khác theo. Các bang có sử dụng là Kano, Katsina, Niger, Bauchi, Borno, Kaduna, Gombe, Sokoto, Jigawa, Yobe, và Kebbi.

Nigeria có ngành tư pháp, cao nhất là Tòa án tối cao Nigeria.

Ngoại giao

Sau khi giành được độc lập vào năm 1960, Nigeria lấy chính sách giải phóng và phục hồi châu Phi làm trung tâm các chính sách đối ngoại và đóng một vai trò hàng đầu trong cuộc chiến chống chế độ apartheid ở Nam Phi. Một ngoại lệ điển hình trong chính sách đối ngoại của Nigeria là mối quan hệ gần gũi với Israel trong suốt những năm 1960, với việc Israel tài trợ và giám sát việc xây dựng các tòa nhà quốc hội của Nigeria.

Chính sách đối ngoại của Nigeria đã sớm được thử nghiệm trong những năm 1970 sau khi đất nước thống nhất từ cuộc nội chiến; sau đó, Nigeria nhanh chóng tham gia vào các cuộc đấu tranh đang diễn ra ở các tiểu vùng phía nam châu Phi. Mặc dù Nigeria chưa bao giờ gửi một lực lượng viễn chinh tham gia trong các cuộc đấu tranh đó, nhưng Nigeria đóng góp tích cực để giúp đảng Đại hội dân tộc Phi (ANC) ở Nam Phi bằng cách thể hiện quan điểm cứng rắn chống lại chế độ phân biệt chủng tộc và sự mở rộng của nó ở phía nam châu Phi. Ngoài ra, Nigeria còn hỗ trợ một khoản tiền lớn cho phong trào đấu tranh chống thực dân. Nigeria cũng là một thành viên sáng lập của Tổ chức Thống nhất châu Phi (nay là Liên minh châu Phi), và đã ảnh hưởng rất lớn ở Tây Phi và châu Phi. Nigeria đã thúc đẩy các nỗ lực hợp tác ở khu vực Tây Phi, là thành viên cốt yếu của tổ chức kinh tế ECOWAS và quân sự ECOMOG.

Với lập trường lấy châu Phi làm trung tâm, Nigeria đã tình nguyện gửi quân sang Congo hỗ trợ Liên Hợp Quốc ngay sau khi độc lập (và đã duy trì thành viên kể từ thời điểm đó); Nigeria cũng hỗ trợ một số đảng phái tự trị ở các nước châu Phi khác vào những năm 1970, bao gồm hỗ trợ cho đảng MPLA của Angola, SWAPO tại Namibia, và trợ giúp Mozambique, và Zimbabwe (sau đó Rhodesia) chống thực dân về kinh tế và quân sự.

Nigeria là thành viên trong Phong trào không liên kết, và vào cuối tháng 11 năm 2006 đã tổ chức Hội nghị thượng đỉnh châu Phi-Nam Mỹ tại Abuja để thúc đẩy cái gọi là mối liên kết "Nam-Nam" trên nhiều lĩnh vực. Nigeria cũng là một thành viên của Tòa án Hình sự Quốc tế, và Khối Thịnh vượng chung, tổ chức mà nó bị trục xuất tạm thời vào năm 1995 dưới chế độ Abacha.

Nigeria vẫn là nước chủ chốt trong ngành công nghiệp dầu quốc tế từ những năm 1970, và là thành viên trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu lửa OPEC từ Tháng Bảy 1971. Với vai trò là một trong những nước sản xuất dầu khí lớn, nó duy trì quan hệ với cả nước phát triển, đặc biệt là Hoa Kỳ và gần đây là Trung Quốc và các nước đang phát triển, đặc biệt là Ghana, Jamaica và Kenya.

Hàng triệu người Nigeria đã di cư vào những thời điểm kinh tế khó khăn tới châu Âu, Bắc Mỹ và Australia. Người ta ước tính rằng hơn một triệu người Nigeria đã di cư sang Hoa Kỳ và tạo thành cộng đồng người Mỹ gốc Nigeria. Trong số các cộng đồng hải ngoại có cộng đồng "Egbe Omo Yoruba".

Quân đội
Quân đội Nigeria có nhiệm vụ bảo vệ Cộng hòa Liên bang Nigeria, đảm bảo lợi ích an ninh toàn cầu của Nigeria, và hỗ trợ các nỗ lực gìn giữ hòa bình, đặc biệt là ở Tây Phi.

Quân đội Nigeria bao gồm lục quân, hải quân và không quân. Nó đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử của đất nước kể từ khi độc lập. Các ủy ban cách mạng khác nhau đã chiếm quyền kiểm soát và điều hành đất nước trong một thời gian dài. Thời kỳ cuối cùng kết thúc vào năm 1999 sau cái chết bất ngờ của cựu độc tài Sani Abacha vào năm 1998, và sau đó người kế nhiệm ông, Abdulsalam Abubakar, đã bàn giao quyền lực cho chính phủ dân cử của Olusegun Obasanjo vào năm 1999.

Với vai trò là nước đông dân nhất châu Phi, Nigeria đã gắn cho lực lượng quân đội của mình trách nhiệm gìn giữ hòa bình châu Phi. Từ năm 1995, quân đội Nigeria được tổ chức ECOMOG giao nhiệm vụ giữ hòa bình tại Liberia (1997), Bờ Biển Ngà (1997-1999), Sierra Leone 1997-1999, và hiện nay trong khu vực Darfur của Sudan trong lực lượng Liên minh châu Phi.

Hành chính

Nigeria được chia thành ba mươi sáu tiểu bang và một Lãnh thổ Thủ đô liên bang, tiếp tục lại chia nhỏ thành 774 khu vực chính quyền địa phương. Sự bất ổn của các tiểu bang, trong đó chỉ có ba tiểu bang độc lập, phản ánh lịch sử hỗn loạn của đất nước và những khó khăn trong việc thống nhất các cấp chính quyền.

Nigeria đã có ít nhất 6 thành phố trên 1 triệu dân (từ lớn đến nhỏ : Lagos, Kano, Ibadan, Kaduna, Port Harcourt, và Thành phố Benin). Lagos là thành phố lớn nhất ở khu vực cận Sahara, chỉ tính riêng ở nội đô đã có dân số trên 10 triệu. Dân số thành phố của Nigeria hơn một triệu bao gồm Lagos (7.937.932), Kano (3.848.885), Ibadan (3.078.400), Kaduna (1.652.844), Port Harcourt (1.320.214), Thành phố Benin (1.051.600), Maiduguri (1.044.497) và Zaria (1.018.827). Tuy nhiên, những số liệu này thường xuyên gây tranh cãi ở Nigeria

Danh sách tiểu bang

Abia
Adamawa
Akwa Ibom
Anambra
Bauchi
Bayelsa
Benue
Borno
Cross River

Delta
Ebonyi
Edo
Ekiti
Enugu
Gombe
Imo
Jigawa
Kaduna

Kano
Katsina
Kebbi
Kogi
Kwara
Lagos
Nasarawa
Niger
Ogun

Ondo
Osun
Oyo
Plateau
Rivers
Sokoto
Taraba
Yobe
Zamfara

Địa lý

Nigeria nằm ở Tây Phi trên Vịnh Guinea và có tổng diện tích 923.768 km2 (356.669 sq mi), là quốc gia lớn thứ 32 trên thế giới. Nó có 4.047 km (2.515 mi) đường biên giới, trong đó Bénin 773 km, Niger 1497 km, Tchad 87 km, Cameroon 1690 km, và có một đường bờ biển ít nhất 853 km. Điểm cao nhất Nigeria là Chappal Waddi với độ cao 2.419 m (7.936 ft). Các sông chính là Niger và Benue hội tụ rồi đổ vào đồng bằng sông Niger, một trong những đồng bằng lớn nhất thế giới và tạo nên một vùng rừng ngập mặn Trung Phi rộng lớn.

Nigeria cũng là một trung tâm quan trọng đối với đa dạng sinh học. Nhiều người tin rằng các khu vực xung quanh Calabar, bang Cross River, tập trung nhiều loài bướm nhất thế giới. Loài khỉ khoan chỉ được tìm thấy trong tự nhiên ở Đông Nam Nigeria và Cameroon lân cận

Nigeria có một cảnh quan đa dạng. Vùng phía nam xa xôi có khí hậu rừng mưa nhiệt đới, nơi lượng mưa hàng năm là 60-80 inch (1.524 đến 2.032 mm). Về phía đông nam là khu vực đồi Obudu. Vùng đồng bằng ven biển xuất hiện ở cả hai phía tây nam và đông nam. Phần phía nam phần lớn là đầm lầy ngập mặn có cây đước, sú, vẹt che phủ. Phía Bắc của vùng này là đầm lầy nước ngọt chứa thảm thực vật đa dạng của cả nước ngọt và nước mặn.

Khu vực địa hình rộng nhất của Nigeria là các thung lũng của sông Niger và Benue (hai sông này hợp nhất vào nhau và tạo thành thế chữ Y). Về phía tây nam của sông Niger là cao nguyên gồ ghề, và phía đông nam của sông Benue là đồi núi trải dài tới tận đường biên giới với Cameroon, vùng núi đất này là một phần của vùng sinh thái rừng cao nguyên Cameroon. Khu vực gần biên giới với Cameroon giáp biển là rừng nhiệt đới phong phú, và là một phần của vùng sinh thái rừng ven biển Cross-Sanaga-Bioko, một trung tâm quan trọng đối với đa dạng sinh học bao gồm khỉ khoan mà chỉ tìm thấy trong tự nhiên ở khu vực này và qua biên giới tại Cameroon. Khu vực miền nam Nigeria giữa sông Niger và Cross đã có ít nhiều diện tích rừng biến mất và được thay thế bằng đồng cỏ. Khu vực giữa phía nam và xa về phía bắc là hoang mạc xa-van với lượng mưa khoảng 20 đến 60 inch (508 và 1.524 mm) mỗi năm.

Môi trường
Khu vực đồng bằng Nigeria, trung tâm của ngành công nghiệp dầu mỏ, đã xảy ra vài sự cố tràn dầu nghiêm trọng và các vấn đề môi trường khác.
Quản lý chất thải bao gồm xử lý nước thải, giải quyết liên quan giữa nạn phá rừng và suy thoái đất đai, cùng với hiện tượng Trái Đất nóng lên là những vấn đề môi trường lớn ở Nigeria. Xử lý chất thải là một trong những vấn đề quan trọng của một thành phố lớn như Lagos, và các thành phố khác của Nigeria. Nó cũng đi đôi với các vấn đề phát triển kinh tế, tăng trưởng dân số và sự yếu kém của thành phố trong kiểm soát gia tăng chất thải công nghiệp.

Việc lên kế hoạch các cụm công nghiệp thiếu tính khoa học, tình trạng đô thị hóa, nghèo đói và thiếu năng lực điều hành của chính quyền thành phố được xem là những lý do chính làm vấn đề chất thải ở các thành phố lớn của Nigeria thêm trầm trọng hiện nay. Một số các giải pháp được chính quyền đưa ra thậm chí gây thêm thảm họa cho môi trường, dẫn đến chất thải chưa qua xử lý được đổ trực tiếp ra ngoài môi trường gây ô nhiễm các con sông và mạch nước ngầm.

Về vấn đề Trái Đất nóng lên, châu Phi chỉ đóng góp khoảng một tấn khí cacbonic / người / năm. Các chuyên gia về thay đổi khí hậu nhận định rằng sản xuất lương thực và an ninh trong khu vực vùng đệm của phía bắc sẽ bị ảnh hưởng khi các khu vực bán khô hạn trở nên khô hơn trong tương lai.

Kinh tế

Nigeria có nền kinh tế thị trường đang nổi và đang tiến nhanh tới nhóm các nước có thu nhập trung bình. Với tài nguyên dồi dào, hệ thống tài chính, pháp luật, thông tin-liên lạc, giao thông ngày càng hoàn thiện, Nigeria được hy vọng sẽ trở thành nước có nền kinh tế đứng đầu châu Phi. Hiện nay, thị trường chứng khoán Nigeria đã xếp thứ hai châu lục. Năm 2007, GDP (PPP) đã xếp thứ 37 trên thế giới. Ngoài ra, Nigeria là nước bạn hàng thương mại chính của Hoa Kỳ ở khu vực cận Sahara, và cung cấp 1/5 (11%) lượng dầu nhập khẩu của Hoa Kỳ. Nó cũng đứng thư 7 trong số các nước có thặng dư thương mại với Hoa Kỳ. Đồng thời Nigeria cũng là nước xếp thứ 50 trong các nước nhập khẩu từ Mỹ và thứ 14 trong các nước xuất khẩu tới Mỹ. Ngược lại, Hoa Kỳ lại cũng là nước đầu tư lớn nhất tại Nigeria. Các dự án đầu tư tập trung chủ yếu ở 4 khu vực chính: Lagos, Kaduna, Port Harcourt, và Abuja. Các nơi khác chỉ phát triển cầm chừng.

Trước kia, sự phát triển kinh tế của Nigeria bị cản trở bởi chế độ quân trị, cùng với bất ổn chính trị và tham nhũng. Tuy nhiên, các cuộc cải cách dân chủ sau đó đã đưa Nigeria phát triển trở lại trên con đường trở thành một trong các cường quốc ở châu Phi. Theo số liệu của tổ chức Ngân hàng thế giới thì GDP (tính theo sức mua-PPP) của Nigeria đã tăng gấp đôi từ $170.7 tỷ năm 2005 lên $292.6 tỷ năm 2007. GDP theo đầu người tăng từ $692/người năm 2006 tới $1,754/người năm 2007.

Trong thời kỳ phát triển dầu mỏ của những năm 1970, Nigeria đã đi vay rất nhiều để xây dựng cơ sở hạ tầng. Đến khi giá dầu xuống thấp kỷ lục những năm 1980 đã khiến Nigeria phải vật lộn để trả nợ, và cuối cùng chỉ còn cách trả lãi định kỳ. Số tiền phạt do số nợ chính gây ra đã khiến món nợ thêm phình to. Tuy nhiên, sau khi đàm phán với các nước chủ nợ vào tháng 10 năm 2005, Nigeria được phép mua lại các món nợ của mình với mức chiết khấu lên tới 60%. Nigeria đã dùng một phần lợi nhuận từ dầu mỏ để trả 40% còn lại. Nhờ đó mà hàng năm Nigeria tiết kiệm được $1,15 tỷ cho các dự án giảm nghèo. Tháng tư năm 2006, Nigeria trở thành nước châu Phi đầu tiên trong lịch sử trả hết nợ cho các nước thuộc Ủy ban Pari.

Lĩnh vực kinh tế chính

Nigeria là nước đứng thứ 12 về sản xuất dầu, thứ 8 về xuất khẩu dầu và là nước có trữ lượng dầu thô xếp thứ 10 trên thế giới. Năm 1971, Nigeria gia nhập tổ chức cartel OPEC. Dầu mỏ đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế, chiếm 40% GDP và 80% thu nhập của Chính phủ. Tuy nhiên, sự bất ổn trong mấy năm gần đây ở các khu vực khai thác dầu đã ảnh hưởng đến ngành công nghiệp dầu, khiến nó không thể hoạt động hết 100% công suất.

Hệ thống thông tin-liên lạc của Nigeria phát triển nhanh nhất thế giới với các nhà cung cấp dịch vụ chính (MTN, Etisalat, Zain và Globacom) chủ yếu kinh doanh ở khu vực trung tâm Nigeria. Gần đây, chính phủ Nigeria còn phát triển hệ thống thông tin vệ tinh và có một vệ tinh nhân tạo được điều khiển bởi Trung tâm nghiên cứu và phát triển vệ tinh quốc gia,trụ sở đặt tại Abuja.

Nigeria có hệ thống tài chính ngân hàng phát triển bao gồm các ngân hàng quốc tế và địa phương, các công ty đầu tư chứng khoán, môi giới chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư, bất động sản, và bảo hiểm.v.v.

Ngoài ra, Nigeria còn có danh mục rất nhiều khoáng sản chưa được khai thác đúng mức như khí ga tự nhiên, than đá, bô-xít, tantalite [(Fe,Mn)(Ta,Nb)2O6], vàng, thiếc, quặng sắt, đá vôi, iobi, chì, kẽm.... Mặc dù còn nhiều khoáng sản quý như vậy nhưng ngành công nghiệp khai khoáng của Nigeria vẫn đang còn trong giai đoạn trứng nước.

Nông nghiệp đã từng là ngành xuất khẩu chính của Negeria. Đã từng có thời điểm Nigeria là nước xuất khẩu nhiều lạc, ca cao, dầu cọ lớn nhất thế giới. Ngoài ra Nigeria còn sản xuất rất nhiều dừa, chanh, ngô, kê ngọc trai, sắn, khoai lang và mía. Khoảng 60% dân số Nigeria làm trong lĩnh vực nông nghiệp nhưng phần lớn diện tích đất sử dụng kém hiệu quả.

Nigeria cũng có ngành công nghiệp da thuộc và dệt may (tập trung ở Kano, Abeokuta, Onitsha, và Lagos), ô tô, sản xuất nhựa, và chế biến thực phẩm.

Gần đây, Nigeria còn kiếm được doanh thu lớn từ ngành công nghiệp điện ảnh. Các bộ phim được làm với chi phi rất rẻ rồi bán ở các nước châu Phi khác và cộng đồng người nhập cư châu Phi ở châu Âu.

Nhân khẩu học

Nigeria là nước có số dân đông nhất châu Phi, nhưng đông đến mức nào vẫn chỉ là con số phỏng đoán. Liên Hợp Quốc ước tính dân số Nigeria vào năm 2009 khoảng 154,729,000 người, với khoảng 51.7% sống ở nông thôn và 48.3% sống ở thành thị, và với mật độ dân cư là 167.5 người/km2. Tổng điều tra dân số các thập kỷ trước cũng mang lại các kết quả tranh cãi. Số liệu của cuộc tổng điều tra gần đây nhất được công bố vào tháng 12 năm 2006 cho thấy dân số vào thời điểm đó là 140,003,542 người. Sự phân nhóm duy nhất là tỷ lệ nam/nữ: 71,709,859/68,293,083 người. Theo thống kê mới nhất của Worldometer, dân số Nigeria năm 2023 khoảng trên 223 triệu. Theo Liên hợp quốc, Nigeria đang trải qua thời kỳ bùng nổ dân số và trở thành một trong những nước có tỷ lệ sinh đẻ và gia tăng cao nhất thế giới. Theo quan điểm đó thì tới năm 2050 Nigeria sẽ là nước chủ yếu làm cho dân số thế giới gia tăng.

Theo các số liệu có được, cứ trong 4 người châu Phi thì có tới một người Nigeria. Hiện nay, Nigeria là nước đông dân thứ 6 trên thế giới, và thậm chí có một số nguồn dữ liệu bảo thủ cũng thừa nhận rằng hơn 20% số người gốc Phi sống ở Nigeria. Số liệu ước tính năm 2006 cho thấy 42.3% dân số dưới 14 tuổi, 54.6% từ 15 đến 65 tuổi; tỷ lệ sinh cao hơn nhiều tỷ lệ tử với 40.4 và 16.9 trên 1000 người tương ứng.

Điều kiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống ở Nigeria được đánh giá là kém. Tuổi thọ bình quân của người dân Nigeria là 47 năm (Việt Nam là 71.71 năm) và chỉ một nửa dân số có nước sạch để dùng và có điều kiện vệ sinh đảm bảo. Tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh là khá cao, khoảng 97.1/1000 ca sinh (Tỷ lệ của Việt Nam là 22.26/1000). Tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS ở Nigeria thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ hai con số của các nước châu Phi khác như Kenya hay Nam Phi. Năm 2003, tỷ lệ nhiễm HIV ở độ tuổi 20 đến 29 ở Nigeria là 5.6%. Cũng giống như nhiều nước đang phát triển khác, ở Nigeria phổ biến căn bệnh viêm tủy xám và các bệnh theo mùa như bệnh tả, sốt xuất huyết và bệnh ngủ li bì. Năm 2004, tổ chức W.H.O đã triển khai chiến dịch tiêm phòng toàn dân chống lại bệnh viêm tủy xám và bệnh sốt xuất huyết nhưng đồng thời cũng gây ra tranh cãi ở một số khu vực.

Giáo dục cũng bị bỏ rơi. Sau thời kỳ bùng nổ dầu mỏ vào năm 1970, giáo dục đại học được mở rộng tới mọi vùng và được chính quyền cung cấp miễn phí. Thế nhưng tỷ lệ học sinh trung học chỉ là 29% (32% nam sinh và 27% nữ sinh). Hệ thống giáo dục bị cho là không hợp lý do cơ sở vật chất xuống cấp. 68% dân số biết chữ, và tỷ lệ cao hơn ở nam giới (75.7%).

Thành phố lớn nhất Nigeria, Lagos, có dân số tăng từ 300,000 năm 1950 lên tới 15 triệu hiện nay. Chính quyền Nigeria ước tính con số sẽ là 25 triệu vào năm 2015.

Nhóm ngôn ngữ Ethno

Nigeria có hơn 250 dân tộc với ngôn ngữ và tập quán khác nhau. Điều này tạo nên nền văn hóa phong phú của Nigeria. Các bộ tộc lớn nhất là Fulani/Hausa, Yoruba, Igbo, chiếm khoảng 68% dân số Nigeria, trong khi các nhóm Edo, Ljaw, Kanuri, Lbibio, Ebira Nupe, và Tiv chỉ chiếm khoảng 27%; các nhóm dân tộc khác chiếm tỷ lệ 7% còn lại. Vành đai ở giữa nổi tiếng về sự đa dạng của các nhóm dân tộc, bao gồm Pyem, Goemai, và Kofya. Số liệu thống kê chính thức của mỗi nhóm vẫn luôn là tranh cãi bởi vì các nhóm khác nhau cho rằng các con số đó đã bị bóp méo để tạo điều kiện cho một bộ tộc nào đó giành ưu thế.

Trong thành phần dân số còn có số lượng nhỏ người Anh, Mỹ, Đông Ấn, Trung Quốc (khoảng 50,000), người Zimbabwe da trắng, Nhật, Hy Lạp, Sypria, người Li-băng. Cộng đồng dân nhập cư cũng bao gồm dân di cư từ tây Phi và đông Phi. Những nhóm thiểu số này chủ yếu định cư ở các thành phố lớn như Lagos, Abuja hoặc đồng bằng sông Niger làm công nhân cho các công ty khai thác dầu. Ngoài ra cũng có nhiều người Cuba sang Nigeria lánh nạn sau cuộc Cách mạng Cuba.

Vào giữa thế kỷ XIX, nhiều nô lệ sau khi được giải phóng có nguồn gốc từ Cuba hoặc Brazil đã di cư từ Sierra Leone và định cư ở Lagos và các vùng khác của Nigeria. Nhiều nô lệ được giải phóng sau nội chiến ở Hoa Kỳ cũng đến đây lập nghiệp. Nhiều dân nhập cư, có khi gọi là Saros (vì đến từ Sierra Leone) và Amaro (nô lệ giải phóng ở Brazil), sau đó đã trở thành những lái buôn thế lực hoặc các nhà truyền đạo.

Ngôn ngữ

Số ngôn ngữ ở Nigeria được ước tính là 521. Con số này bao gồm 510 ngôn ngữ còn tồn tại, hai ngôn ngữ thứ hai mà không có người bản ngữ và chín ngôn ngữ đã tuyệt chủng. Ở một số vùng của Nigeria, các nhóm dân tộc nói nhiều ngôn ngữ. Tiếng Anh được chọn là ngôn ngữ chính thức để tạo thuận lợi cho sự thống nhất văn hóa và ngôn ngữ của đất nước. Sự lựa chọn tiếng Anh như ngôn ngữ chính thức có liên quan đến một thực tế là một phần của dân số Nigeria nói tiếng Anh, kết quả của việc Nigeria nằm dưới sự cai trị của thực dân Anh mãi đến năm 1960.

Các ngôn ngữ chính được nói ở Nigeria đại diện cho ba nhóm ngôn ngữ lớn ở châu Phi - phần lớn là ngôn ngữ Niger-Congo, như tiếng Yoruba, tiếng Igbo, tiếng Hausa thuộc ngữ hệ Phi-Á; và Kanuri, nói ở phía đông bắc, chủ yếu là bang Borno, nằm trong nhóm ngôn ngữ Nilo-Sahara. Mặc dù hầu hết các nhóm dân tộc thích giao tiếp bằng ngôn ngữ riêng của họ, tiếng Anh vẫn là ngôn ngữ chính thức, và được sử dụng rộng rãi trong hệ thống giáo dục, các giao dịch kinh doanh, và cho các sự kiện trang trọng. Tiếng Anh được xem là ngôn ngữ thứ nhất, tuy nhiên, vẫn chỉ được nói bởi các nhóm nhỏ thành thị của đất nước, và nó không hề được nói ở một số vùng nông thôn. Với đa số dân số của Nigeria ở các vùng nông thôn, các ngôn ngữ giao tiếp chính trong nước vẫn là ngôn ngữ bản địa. Trong số này, đáng chú ý là Yoruba và Igbo, có nguồn gốc từ việc tiêu chuẩn hóa một số ngôn ngữ bản địa khác nhau và được sử dụng rộng rãi bởi các nhóm dân tộc đó. Tiếng Anh Pidgin, thường được gọi đơn giản là 'Pidgin' hoặc 'tiếng Anh biến thể", cũng là một ngôn ngữ phổ biến, mặc dù với khu vực khác nhau có chịu thêm ảnh hưởng của phương ngữ và tiếng lóng. Tiếng Anh hoặc tiếng Anh Pidgin được nói rộng rãi ở khu vực đồng bằng sông Niger, chủ yếu tại Warri, Sapele, Port Harcourt, Agenebode, và thành phố Benin.

Văn hóa

Văn học
Các nhà văn, nhà thơ Nigeria sáng tác nhiều tác phẩm nổi tiếng bằng tiếng Anh viết về thời kỳ sau thuộc địa. Nhà văn được biết tới nhất là Wole Soyinka, người châu Phi đầu tiên đạt giải Nobel về văn học, và Chinua Achebe nổi tiếng với tiểu thuyết "Things fall apart" (Quê hương tan rã) và bài bình luận đầy tranh cãi về Joseph Conrad. Các nhà văn, nhà thơ của Nigeria nổi tiếng thế giới khác còn có John Pepper Clark, Ben Okri, Cyprian Ekwensi, Buchi Emecheta, Helon Habila, Chimamanda Ngozi Adichie, và Ken Saro Wiwa, người bị chế độ quân sự trước tử hình năm 1995. Nigeria có ngành công nghiệp báo chí lớn thứ hai ở châu Phi (sau Ai Cập) với số lượng phát hành vài triệu bản mỗi ngày trong năm 2003.

Âm nhạc và điện ảnh
Nigeria được gọi là "trái tim của âm nhạc châu Phi" vì vai trò của nó trong sự phát triển của nền âm nhạc highlife và rượi-cọ (palm wine) tây Phi, và là cầu nối giữa các nền âm nhạc Congo, Brasil, Cuba cùng một số nơi khác.

Nhiều nhạc sĩ cuối thể kỷ 20 như Fela Kuti đã thành công trong việc kết hợp các yếu tố văn hóa bản địa với nhạc Jazz và nhạc Soul của Mỹ để tạo nên dòng nhạc Afrobeat. Dòng nhạc JuJu là loại nhạc dụng cụ pha trộn nhạc truyền thống người Yoruba và được King Sunny Ade làm cho nổi tiếng. Ngoài ra còn có nhạc fuji theo phong cách nhạc dụng cụ Yoruba, được tạo ra và phát triển bởi Alhaji Sikiru Ayinde Barister. Nhạc hip-hop cũng đang trong giai đoạn hình thành ở Nigeria.

Các nhạc sĩ nổi tiếng người Nigeria là Fela Kuti, Adewale Ayuba, Ezebuiro Obinna, Alhaji Sikiru Ayinde Barrister, King Sunny Ade, Ebenezer Obey, Femi Kuti, Lagbaja, Dr. Alban, Sade Adu, Wasiu Alabi, Bola Abimbola và Tuface Ldibia.

Tháng 10 năm 2008, nhạc Nigeria nói riêng và nền âm nhạc châu Phi nói chung nhận được sự chú ý quốc tế khi MTV phát sóng lễ trao giải thưởng âm nhạc của châu Phi đầu tiên tại Abuja.

Nền công nghiệp điện ảnh Nigeria được gọi là Nollywood (giống như Bollywood của Ấn Độ đặt tên theo Hollywood của Mỹ). Nhiều phim trường đặt ở Lagos và Enugu, và trở thành một phần thu nhập quan trọng của các thành phố.

Tôn giáo

Nigeria có nhiều tôn giáo thể hiện sự khác biệt về địa lý và dân tộc, và chính điều này đã châm ngòi cho các xung đột sắc tộc và tôn giáo. Các tôn giáo lớn nhất ở Nigeria là Hồi giáo và Ki-tô giáo, cộng thêm một số người theo các tôn giáo bản địa. 50.4% dân số Nigeria theo Hồi giáo, 40,3% dân số theo Kitô giáo (trong đó 15% là đạo Tin Lành, 13.7% theo Công giáo Rôma, và 19.6% theo các nhánh khác của Ki-tô giáo), phần trăm còn lại là các loại tôn giáo khác. Miền bắc chủ yếu theo đạo Hồi; miền trung và tây nam có cả Hồi giáo và Kitô giáo còn miền đông nam và đồng bằng sông Niger đa số theo Ki-tô giáo, chủ yếu Công giáo, Anh giáo và Hội Giám lý, cùng với rất ít niềm tin truyền thống.

Cộng đồng Hồi giáo phần lớn theo dòng Sunni, nhưng cũng có dòng Shia và Sufi cùng với một ít theo Ahmadiyya. Việc một vài bang ở phía bắc đưa luật Hồi giáo Sharia vào hệ thống luật chính thức đã gây tranh cãi. Bang Kano đang cố gắng đưa luật Sharia vào Hiến pháp của bang.

Khắp khu vực người Yoruba ở phía tây, có nhiều người vẫn theo tín ngưỡng Yorubo với niềm tin rằng tất cả đều có thể trở thành Orisha.

Thể thao

Bóng đá (soccer) là môn thể thao quốc gia của Nigeria do một liên đoàn bóng đá phụ trách. Đội tuyển bóng đá quốc gia Nigeria đã có một số lần vào được World Cup, đó là các năm 1994, 1998, 2002, 2010, 2014, 2018. Nigeria cũng đã từng đăng cai tổ chức World Cup trẻ (Junior World Cup) và đã giành huy chương vàng trong Đại hội thể thao mùa hè 1996 sau khi đánh bại Argentina và cũng đã tiến tới vòng chung kết của Giải Vô địch U-20 thế giới năm 2005. Tháng 12 năm 2007, Nigeria vô địch Cúp thế giới U-17 lần thứ ba, và trở thành nước châu Phi đầu tiên và nước thứ hai trên thế giới (sau Brasil) có thể làm nên kỳ tích đó. Nigeria cũng có tham gia và giành được thành tích ở các giải U-17 các năm 1985 tại Trung Quốc, 1993 tại Nhật Bản và 2007 tại Hàn Quốc.

Theo bảng xếp hạng FIFA thế giới tháng 9 năm 2007, Nigeria xếp hàng đầu danh sách các nước châu Phi và hàng thứ 19 trên thế giới. Nigeria cũng tham gia các môn thể thao khác như bóng rổ, bóng cric-kê (cricket), và điền kinh. Boxing cũng là môn thể thao quan trọng của Nigeria; Dick Tiger và Samuel Peter là những cựu vô địch thế giới.

Ẩm thực
Ẩm thực Nigeria nói riêng và tây Phi nói chung nổi tiếng về sự phong phú và đa dạng. Nhiều loại thảo dược và gia vị được dùng chung với dầu cọ và dầu lạc để tạo ra các món canh có hương vị đậm đà của ớt.

Vấn đề xã hội

Mặc dù thu được nguồn lợi lớn từ dầu mỏ, Nigeria vẫn phải đối mặt với nhiều vấn đề xã hội do năng lực điều hành yếu kém của chính quyền.

Tình trạng bạo lực
Do sự phức tạp về sắc tộc, ngôn ngữ, trước thời kỳ độc lập Nigeria đã đối mặt với tình trạng xung đột giáo phái. Điều này là vấn đề thời sự chính ở khu vực khai thác dầu ở lưu vực sông Niger, nơi mà cả chính quyền và các nhóm dân sự đều cố gắng kiểm soát nguồn tài nguyên dầu mỏ. Một số nhóm thiểu số như Ogoni đã phải hứng chịu sự xuống cấp của môi trường do khai thác dầu mỏ.

Kể từ sau nội chiến 1970, tình trạng xung đột sắc tộc vẫn còn tiếp diễn. Tuy nhiên, cũng có thời kỳ tạm lắng sau khi chính quyền liên bang áp dụng các biện pháp cứng rắn trong cả nước.

Năm 2002, ban tổ chức cuộc thi sắc đẹp thế giới Miss World buộc phải di chuyển địa điểm dự định tổ chức ở thủ đô Nigeria là Abuja đến Luân Đôn trước tình trạng bạo lực gia tăng ở miền bắc làm chết hơn 100 người và 500 người bị thương sau khi một tờ báo có bài bình luận về Hồi giáo.

Vấn đề sức khỏe

Nigeria gần đây đã tái cơ cấu hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân sau khi Sáng kiến Bamako phát triển và giúp người dân dễ tiếp cận với thuốc men và các dịch vụ y tế công cộng bằng việc hỗ trợ chi phí cho người dùng. Điều này đã nâng cao chất lượng y tế và giảm đáng kể chi phí.

Tuy nhiên, hệ thống y tế Nigeria vẫn phải đối mặt với vấn đề thiếu bác sĩ do tình trạng "chảy máu chất xám" tới các nước phát triển như Bắc Mỹ và châu Âu. Chỉ tính riêng năm 2008 ước tính khoảng 21,000 bác sĩ người Nigeria đang làm việc tại Mỹ. Con số tương tự đang làm việc cho ngành y tế ở Nigeria. Thu hút nguồn bác sĩ này trở về làm việc trong nước được chính quyền đưa vào các mục tiêu hàng đầu cần phải làm.

Tình trạng tội phạm
Nigeria nổi tiếng với loại tội phạm lừa đảo 419 (đặt tên theo điều 419, bộ Luật Hình sự Nigeria). Các đối tượng lừa đảo thường bắt đầu màn diễn với việc thuyết phục các nạn nhân đầu tư một khoản tiền nho nhỏ và đổi lại sẽ nhận được khoản thu về gấp bội. Năm 2003, Ủy ban Tội phạm kinh tế và tài chính quốc gia Nigeria được thành lập với mục đích ngăn chặn loại tội phạm này cùng với các loại tội phạm tài chính khác. Nó đã gặt hái được thành công trong việc vạch trần một số ông "trùm" khét tiếng và trả lại tài sản bị mất cho nạn nhân.

Khí hậu

Có thể phân chia khu vực của Nigeria ra làm ba khu vực, khu vực phía bắc, khu vực phía nam, và khu vực mới được hình thành giữa hai khu vực trên. Khí hậu của khu vực phía nam được xác định bởi khí hậu của những khu rừng nhiệt đới ở đó,nơi mà lượng nước mưa hàng năm rơi vào khoảng từ 60 đến 80 inch một năm. Khu vực phía bắc mang khí hậu của vùng sa mạc, nơi lượng mưa mỗi năm thấp hơn 20 inch. Phần còn lại của đất nước-khu bực nằm giữa phía nam và phía bắc, là khu vực hoang mạc và thảo nguyên, nơi có lượng mưa mỗi năm từ 20 inch đến 60 inch.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

 Trang chủ Chính phủ Nigeria
 Bản đồ Nigeria
 Thông tin về Nigeria trên BBC
 Số liệu về Nigeria tại Ngân hàng Thế giới
 Trang thông tin Nigeria

Tham khảo

Tiếng Anh

Chú thích

Đọc thêm

 Dibua, Jeremiah I. Modernization and the crisis of development in Africa: the Nigerian experience (Routledge, 2017).
 Falola, Toyin; and Adam Paddock.  Environment and Economics in Nigeria (2012).
 Falola, Toyin and Ann Genova. Historical Dictionary of Nigeria (Scarecrow Press, 2009)
 Falola, Toyin, and Matthew M. Heaton. A History of Nigeria (2008)
 Shillington, Kevin. Encyclopedia of African History. (U of Michigan Press, 2005) p. 1401.
 Metz, Helen Chapin, ed. Nigeria: a country study (U.S. Library of Congress. Federal Research Division, 1992) online free, comprehensive historical and current coverage; not copyright.

Liên kết ngoài

 Nigeria. The World Factbook. Central Intelligence Agency.

Cộng hòa Thịnh vượng chung
Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Các nước khối G15
Quốc gia châu Phi
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo
Cộng hòa liên bang
Quốc gia thành viên Liên minh châu Phi
Quốc gia thành viên Khối D8
Cộng đồng Kinh tế Tây Phi
Quốc gia Tây Phi
Quốc gia thành viên OPEC


title: Đạo Lý (định hướng)

text:
Đạo Lý có thể là:

 Xã Đạo Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, Việt Nam.
 Quận Đạo Lý, địa cấp thị Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc.


title: 3918 Brel

text:
3918 Brel (1988 PE1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 8 năm 1988 bởi Elst, E. W. và Sause, G. ở Đài thiên văn Haute-Provence.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3918 Brel

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Adesmia balsamica

text:
Adesmia balsamica là một loài thực vật có hoa hiếm gặp thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae. A. balsamica là cây bụi nhỏ tỏa ra một mùi thơm phức. Loài này được tìm thấy tại một phần Nam Mỹ, một địa điểm ví dụ là Vườn quốc gia La Campana tại Chile.

Xem thêm
 Adesmia resinosa

Line notes

Hình ảnh

Tham khảo
 C. Michael Hogan (2008) Chilean Wine Palm: Jubaea chilensis, GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg
 Ferdinand von Mueller. 1891. Select extra-tropical plants: readily elegible for industrial culture, page 19 of 594 pages

Adesmia (Fabaceae)


title: Amblycerus testaceus

text:
Amblycerus testaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Cystiscus matoensis

text:
Cystiscus matoensis là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cystiscus


title: Achaenops

text:
Achaenops là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1857.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Achaenops dorsalis Suffrian, 1857
 Achaenops gilvipes (Suffrian, 1857)
 Achaenops monstrosus Schoeller, 2006
 Achaenops obscurellis (Suffrian, 1857)
 Achaenops punctatellus Schoeller, 2006
 Achaenops ruficornis (Suffrian, 1857)
 Achaenops sericinus (Suffrian, 1857)

Chú thích

Tham khảo

Cryptocephalini


title: 26195 Černohlávek

text:
26195 Černohlávek là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó có độ lệch tâm quỹ đạo là 0.0559666 và chu kỳ quỹ đạo là 1208.5409198 ngày (3.31 năm).

Cabrera có độ nghiêng quỹ đạo 4.04902°.

Nó được phát hiện ngày 1 tháng 3 năm 1997 bởi Petr Pravec.

Nó được đặt theo tên Ivo Cernohlávek, người tiên phong về Internet ở Cộng hòa Séc.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Petr Pravec
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Bulbophyllum kjellbergii

text:
Bulbophyllum kjellbergii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

kjellbergii]]

K


title: Froberville

text:
Froberville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Froberville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Aneides hardii

text:
Aneides hardii (tên tiếng Anh: Sacramento Mountain Salamander) là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.
Đây là loài đặc hữu của Bắc Mỹ.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Hammerson, G. 2004. Aneides hardii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Aneides
Động vật được mô tả năm 1941


title: 18662 Erinwhite

text:
18662 Erinwhite (1998 FV42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998, bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18662 Erinwhite

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Istres (quận)

text:
Quận Istres là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Bouches-du-Rhône, trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur. Quận này có 8 tổng và 18 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Istres là:
 Berre-l'Étang
 Châteauneuf-Côte-Bleue
 Istres-Nord
 Istres-Sud
 Marignane
 Martigues-Est
 Martigues-Ouest
 Vitrolles

Các xã
Các xã của quận Istres, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Istres trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE)

Istres


title: Bettrechies

text:
Bettrechies là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Oxymirus cursor

text:
Oxymirus cursor là một loài bọ cánh cứng thuộc phân họ Lepturinae, trong họ Cerambycidae. Loài này phân bố ở Áo, Bỉ, Bulgaria, Croatia, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hungary, Ý, Luxembourg, Na Uy, Pakistan, Ba Lan, România, Nga, Serbia, Slovakia, Slovenia, Tây Ban Nha, Thụy Điển, và ở Thụy Sĩ. Adult beetle feeds on European larch, silver fir, và Norway spruce .

Subtaxons
There are three varietets in species:
 Oxymirus cursor var. lineatus Letzner, 1885
 Oxymirus cursor var. nigrinus Reitter, 1905
 Oxymirus cursor var. verneuili Mulsant, 1838

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1758
Oxymirus


title: Oreina speciosissima

text:
Oreina speciosissima là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Scopoli miêu tả khoa học năm 1763.

Chú thích

Tham khảo

Oreina


title: Boston (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương Boston của Hải quân Hoa Kỳ là những tàu tuần dương mang tên lửa điều khiển đầu tiên trên thế giới. Hai chiếc trong lớp, Boston (CAG-1) và Canberra (CAG-2), được cải biến từ lớp tàu tuần dương hạng nặng Baltimore và đã phục vụ cho đến năm 1970.

Bối cảnh
Cả hai chiếc trong lớp tàu thử nghiệm này nguyên là những tàu tuần dương hạng nặng thuộc lớp Baltimore đã được cho ngừng hoạt động sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc, nhưng được xếp lớp lại như những tàu tuần dương tên lửa điều khiển hạng nặng với ký hiệu lườn CAG và bắt đầu được cải biến từ năm 1952. Dự án tái cấu túc và hiện đại hóa kéo dài bao gồm việc tháo dỡ tháp pháo 203 mm (8 inch) phía đuôi cùng những cấu trúc nâng đỡ nó, thay bằng hai bệ phóng tên lửa đất-đối-không Terrier nòng kép. Hai tháp pháo 203 mm (8 inch) phía trước được giữ lại; cấu trúc thượng tầng được cải biến để mang các dàn radar và điện tử kèm theo tên lửa Terrier, trong khi cấu trúc thượng tầng phía sau hoàn toàn đổi mới, và hai ống khói của lớp Baltimore được sáp nhập làm một.

Do tính chất thử nghiệm của lớp Boston, các con tàu chỉ được cải biến một phần; việc cải biến toàn bộ chỉ được thực hiện nếu như hệ thống vũ khí tỏ ra thành công. Nếu như chúng được cải biến toàn bộ, các tháp pháo chính phía trước sẽ được thay thế bởi các bệ phóng Terrier bổ sung.

Hoạt động
Vào năm 1968, cả hai chiếc tàu tuần dương tên lửa điều khiển hạng nặng lớp Boston được xếp lớp ngược trở lại thành tàu tuần dương hạng nặng (CA); một phần là do việc sử dụng rộng rãi các khẩu pháo 203 mm (8 inch) vào việc bắn phá bờ biển trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Trong khi vẫn giữ lại các dàn tên lửa Terrier, sự tiến bộ kỹ thuật nhanh chóng đã khiến các vũ khí tiên phong này trở nên lạc hậu chỉ sau hơn một thập niên phục vụ, nên dàn vũ khí chính của con tàu lại là sáu khẩu pháo 203 mm (8 inch) còn giữ lại phía trước.

Nhiều đề nghị khác nhau cho việc hiện đại hóa có giới hạn hay cấu trúc lại toàn bộ được đề nghị (bao gồm SCB003.68), nhưng cuối cùng tất cả đều bị hủy bỏ. Đến năm 1970 cả hai chiếc lớp Boston đều được cho ngừng hoạt động lần sau cùng, được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân, và bị bán để tháo dỡ sau đó.

Những chiếc trong lớp

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 hazegray.org
 US Naval Historical Center
 CAG-1 Personnel Roster at HullNumber.com

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương trong chiến tranh Lạnh
Tàu tuần dương trong chiến tranh Việt Nam


title: Charidotella moraguesi

text:
Charidotella moraguesi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Charidotella


title: Rhyacophila discoidalis

text:
Rhyacophila discoidalis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Biểu tình Iran 2011

text:
Biểu tình Iran 2011 là một loạt các cuộc biểu tình trên toàn nước Iran bắt đầu từ ngày 14 tháng 2 năm 2011 và ít nhất là sự tiếp tục của các cuộc biểu tình trong cuộc bầu cử Iran 2009-2010, và là sự ảnh hưởng từ biểu tình ở Tunisia và các cuộc biểu tình trong khu vực. Đã có hai người bị chết và hàng chục người bị thương trong các cuộc biểu tình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Iran Live Blog từ Tehran Bureau trên PBS Frontline
 Iran Live Blog  từ Iran News Now
 Iran Real Time Video Stream  từ Frequency.com

Iran


title: Pseudagrion sudanicum

text:
Pseudagrion sudanicum là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Coenagrionidae. Loài này có ở Botswana, Cộng hòa Dân chủ Congo, Gambia, Ghana, Malawi, Mozambique, Namibia, Nigeria, Nam Phi, Sudan, Uganda, Zambia, và Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông có nước theo mùa và đầm nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Pseudagrion sudanicum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Pseudagrion


title: Andrena lomatii

text:
Andrena lomatii là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ribble mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1974


title: Castelbelforte

text:
Castelbelforte là một đô thị tại tỉnh Mantova trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 140 km về phía đông của Milano và khoảng 9 km về phía đông bắc của Mantova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.636 người và diện tích là 22,3 km².

Castelbelforte giáp các đô thị: Bigarello, Erbè, Roverbella, San Giorgio di Mantova, Sorgà, Trevenzuolo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Mantova
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội

text:
Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội được tổ chức từ ngày 1 tháng 10 đến ngày 10 tháng 10 năm 2010 ở Việt Nam với tâm điểm là thủ đô Hà Nội, nhằm kỷ niệm tròn 1000 năm kể từ khi kinh đô Thăng Long chính thức là thủ đô của Việt Nam (được đánh dấu bằng mốc son vua Lý Thái Tổ ban Chiếu dời đô từ Hoa Lư về thành Đại La và đổi tên thành Thăng Long, nay là Hà Nội). Nhiều công trình được xây dựng cùng các sự kiện đã được tổ chức trong vòng 1 năm (từ 10 tháng 10 năm 2009 đến 9 tháng 10 năm 2010 để chào mừng Đại lễ với các lễ hội văn hóa truyền thống.

Chuẩn bị
Đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội được Chính phủ Việt Nam tổ chức thực hiện trên cơ sở hệ thống văn bản ban hành của Trung ương, thành phố Hà Nội và ba tỉnh là Phú Thọ, Bắc Ninh, Ninh Bình. Cụ thể như:
 Ngày 18 tháng 6 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ban hành Quyết định số 759/QĐ-TTg về việc thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long. Theo đó, ông Nguyễn Sinh Hùng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ làm Trưởng ban và các thành viên là đại diện thành phố Hà Nội; các tỉnh Bắc Ninh, Ninh Bình, Phú Thọ và các cơ quan trung ương: Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Văn phòng Chính phủ, Bộ Ngoại giao, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam.
 Các Bộ, cơ quan trung ương của chính quyền có nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo tổ chức đại lễ.

Hà Nội đã có những chuẩn bị cho kỳ đại lễ, như chương trình lễ hội và xây dựng các công trình đặc biệt. Trong quá trình chuẩn bị, cũng có nhiều bất cập xảy ra:
 Lót đá hồ Gươm: Hà Nội chuẩn bị 50 tỷ để lót đá xanh quanh hồ Gươm, tuy nhiên mới lót được khoảng phân nửa thì gặp sự phản biện của dân chúng nên tạm ngưng. Cũng như ngưng nạo vét hồ Gươm. Người dân sống hai bên đường Liễu Giai và đường Văn Cao cũng phản ánh là "Tiền tỉ lát vỉa hè cũng như không".
 Cổng chào: Lúc đầu, Hà Nội dự định lên phương án kiến trúc xây dựng 5 cổng chào của TP Hà Nội với kinh phí lên đến 50 tỉ , tuy nhiên tạo nên nhiều ý kiến trái chiều, do đó vào tháng 8, lãnh đạo Hà Nội đề nghị chỉ làm 7 mô hình cổng chào. Tuy nhiên, phương án cuối cùng là chỉ làm những cổng chào bằng hoa.
 Sơn sửa nhà phố cổ màu vàng, tuy nhiên nhiều hộ dân cho là việc thực hiện quá ẩu, nặng về hình thức.
 Trục tâm linh Hồ Tây – Ba Vì – Thăng Long: Hà Nội nhiều lần thay đổi quan điểm về việc xây dựng đường xa lộ này.
 Các công trình xây dựng chậm tiến độ và ngổn ngang bừa bãi sát ngày đại lễ khiến Hà Nội thành như một "đại công trường", khắp nơi ngổn ngang xây dựng làm giảm số lượng du khách đến Hà Nội, trong 3 tháng đầu năm đã giảm 7,2% so với cùng kỳ năm ngoái, khoảng 273.000 lượt người, dù trong khi đó, lượng khách quốc tế đến những vùng khác của Việt Nam tăng tới 36%.

Chương trình
Chương trình chi tiết của các lễ hội được thông báo trên trang Website của Ban chỉ đạo 1.000 năm Thăng Long. Theo đó có rất nhiều sự kiện và lễ hội lớn được diễn ra tại Hà Nội. Cũng từ ngày 2 tháng 10 đến ngày 9 tháng 10 năm 2010  có các hoạt động văn hóa nghệ thuật; thể dục thể thao; liên hoan du lịch, hành trình di sản và lễ hội làng nghề, phố nghề; các hoạt động khởi công, khánh thành, gắn biển, triển lãm các công trình, đón nhận các danh hiệu nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, lễ ra mắt Tủ sách "Thăng Long ngàn năm văn hiến" và công bố kết quả Chương trình nghiên cứu khoa học cấp nhà nước "Nghiên cứu phát huy điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giá trị lịch sử - văn hóa 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, phục vụ phát triển toàn diện Thủ đô".

Lễ hội dời đô
Lễ hội dời đô là chương trình nghi lễ tái hiện cảnh dời đô bằng đường thủy từ Hoa Lư về Thăng Long năm 1010 được gọi là "Hành trình theo dấu người xưa". Chương trình được tổ chức tại Ninh Bình, Hưng Yên và Hà Nội từ ngày 30/9 đến ngày 2/10.

Chương trình khởi đầu tại khu di tích cố đô Hoa Lư vào tối 30/9 là đêm nghệ thuật "Huyền thoại hành trình dời đô" được tổ chức và truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam và Đài Phát thanh và Truyền hình Ninh Bình. Tại Ninh Bình với các nghi thức ở đền Vua Đinh Tiên Hoàng, đền Vua Lê Đại Hành xin phép dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long bằng đường sông; tại phố Hiến, Hưng Yên là lễ đón đoàn thuyền Vua Lý Thái Tổ dừng chân,  có lễ đón vua, mở hội khao quân và khai mạc Tuần lễ Văn hóa Phố Hiến - Hưng Yên; tại Hà Nội là lễ đón đoàn thuyền nhà Vua ở bến Chương Dương Độ, Hà Nội – nơi diễn ra hội đua thuyền cùng nhiều hoạt động văn hóa khác.

Bên cạnh đó, còn có nhiều hoạt động khác được tổ chức như thi đấu thể thao (bơi, đua xe đạp, đi bộ); các hoạt động nghệ thuật, lễ hội dân gian; hội chợ làng nghề giới thiệu sản phẩm làng nghề đặc sắc. Chương trình ẩm thực trên thuyền phục vụ du khách  được tổ chức trong dịp này. Đáng chú ý nhất là Lễ khai mạc Liên hoan Du lịch quốc tế Thăng Long - Hà Nội 2010 diễn ra tối 2/10, tại Khu Du lịch Thiên Đường Bảo Sơn.

Lễ hội đăng quang vua Lý Thái Tổ

Đây là chương trình nghệ thuật kéo dài suốt 10 ngày lễ hội  diễn ra từ 7h30 đến 9 giờ hàng ngày tại 3 địa điểm: 16 Lý Thái Tổ, đền Ngọc Sơn và hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội. Với nội dung tái tạo lại lịch sử của 2 kỳ: vua Lê Thái Tổ đăng quang và trả gươm cho rùa thần. Chương trình này có sự tham gia biểu diễn trực tiếp của khoảng 500 cán bộ, nghệ sĩ và nghệ nhân. Đặc biệt, phần âm nhạc có nhiều tiết mục đặc sắc như: Hoà tấu trống hội, Ca trù, Nhạc cung đình (cung đình Huế), Đăng đàn, Lục cúng hoa đăng và Bát man tấn cống.

Lễ diễu binh, diễu hành

Buổi diễu binh, diễu hành chính thức được tổ chức tại Lễ mít tinh kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long trong buổi sáng ngày 10/10/2010, tại Quảng trường Ba Đình và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1. Các khối diễu hành có sự tham gia của đại diện lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Việt Nam, các tổ chức, doanh nghiệp và đông đảo công chúng Hà Nội. Các khối an ninh, quốc phòng gồm có: Hồng kỳ, Quân nhạc, Lục quân, Phòng không – Không quân, Hải quân, Biên phòng, Cảnh sát biển, Đặc công, Thông tin, Bộ binh, Cảnh sát. Mở đầu cho buổi lễ, 10 chiếc trực thăng thuộc Quân chủng Phòng không – Không quân, gồm MI-171, MI-17, MI-8  bay qua Quảng trường Ba Đình, cách mặt đất từ 80 - 100m, theo hình mũi tên với ba biên đội, mỗi biên đội có ba máy bay, mang theo cờ Đảng Cộng sản Việt Nam, cờ Tổ quốc, Lô-gô 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Đêm đại lễ 10/10/2010
Đây là đêm nghệ thuật tổng hợp quan trọng nhất  diễn ra từ 20 giờ ngày 10 tháng 10 năm 2010 và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1, VTV4. Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội diễn ra với lễ mít tinh trọng thể cấp Nhà nước tại Quảng trường Ba Đình. Đêm hội văn hóa, nghệ thuật và bế mạc Đại lễ kỉ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội vào buổi tối tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình. Các hoạt động kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội cũng  được tổ chức tại một số địa điểm ở nước ngoài.

Đêm Đại nhạc hội Hà Nội Hà Nội đẹp mãi muôn đời
Đêm Đại nhạc hội Hà Nội Hà Nội đẹp mãi muôn đời diễn ra tối ngày 2 và 3 tháng 10 năm 2010 tại Nhà hát Âu Cơ, số 8 Huỳnh Thúc Kháng, Hà Nội; có tất cả 32 ca khúc được sử dụng trong đêm diễn với sự góp mặt của 42 ca sĩ nổi tiếng Thủ đô. Chương trình được tường thuật trực tiếp trên kênh VTC1, VTC7, VTC8, VTC10, VTC HD3 - Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC và được tiếp sóng trên kênh VTV4, VTV9 - Đài Truyền hình Việt Nam, VOVTV - Hệ phát thanh có hình Đài Tiếng nói Việt Nam và nhiều đài phát thanh truyền hình địa phương trong cả tỉnh thành nước: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa Vũng Tàu, Phú Yên, Thừa Thiên Huế, Cần Thơ, Đà Nẵng, Bình Dương, An Giang, Nam Định, Thái Bình, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai, Trà Vinh, Bình Thuận, Đắk Nông, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Kon Tum, Gia Lai, Vĩnh Phúc, Vĩnh Long, Yên Bái, Thái Nguyên, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Hòa Bình, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Dương, Phú Thọ, Hải Phòng, Tuyên Quang, Bắc Kạn, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hậu Giang, Bạc Liêu, Quảng Nam, Bến Tre, Hà Giang, Hà Tĩnh, Sơn La, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp, Kiên Giang, Cà Mau, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa, Sóc Trăng, Trà Vinh, Ninh Thuận, Hưng Yên, Hà Nam. Live show này được chia thành 2 phần với 5 chủ đề: Về lại Thủ đô; Khi thành phố lên đèn; Khúc hát người Hà Nội; Nồng nàn Hà Nội; Hà Nội đẹp mãi muôn đời. Các Nghệ sĩ tham gia chương trình: Thu Hiền, Quang Thọ, Thanh Hoa, Trung Đức, Dương Minh Đức, Quang Huy, Kim Phúc, Hồng Liên, Hà Thủy, Thái Bảo, Tố Uyên, Thanh Lam, Đức Long, Việt Hoàn và các ca sĩ: Đức Chính, Kim Tiến, Đăng Dương, Trọng Tấn, Lan Anh, Tùng Dương, Khánh Linh, Tấn Minh, Nguyễn Ngọc Anh, Minh Anh, Thu Hà, Tôn Thất Sơn, Phan Anh, Việt Hà, Lê Anh Dũng, Quang Hào, Ngọc Ký, Xuân Hảo cùng với Ban nhạc: nhóm Con Gái, nhóm Phương Bắc, nhóm VOV, nhóm Đồ Rê Mi...

Chương trình bắn pháo hoa
Theo kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội, ngay trong đêm Đại lễ 10/10 có 29 địa điểm thực hiện chương trình bắn pháo hoa được dàn trải trên 30 quận, huyện, thị xã của thành phố. Có 4 điểm bắn tầm cao tại: Khu vực hồ Hoàn Kiếm - quận Hoàn Kiếm, vườn hoa Lý Tự Trọng - quận Tây Hồ, công viên Thống Nhất - quận Hai Bà Trưng, hồ Văn Quán - quận Hà Đông. 24 điểm bắn tầm thấp tại: quận Ba Đình, Hoàng Mai, Long Biên, Đống Đa, Cầu Giấy, Thanh Xuân và các huyện Gia Lâm, Mê Linh, Ba Vì, Đan Phượng, Thạch Thất, Chương Mỹ, Thường Tín, Quốc Oai, Phú Xuyên, Mỹ Đức, Ứng Hòa, Đông Anh, Sóc Sơn, Phúc Thọ, Thanh Oai, Hoài Đức, Thanh Trì cùng thị xã Sơn Tây.

Và 1 điểm bắn pháo hoa tại Sân vận động Mỹ Đình, huyện Từ Liêm (nay là quận Nam Từ Liêm), được thực hiện theo kịch bản riêng ngay sau khi Đêm hội văn hóa nghệ thuật kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội kết thúc.

Tuy nhiên, sau đó, ngày 8 tháng 10, Hà Nội đã quyết định ngừng toàn bộ 29 điểm bắn pháo hoa (trừ điểm sân vận động Mỹ Đình) để ủng hộ cho đồng bào miền Trung bị thiệt hại nặng nề do mưa lũ gây ra.

Tác phẩm chào mừng

Công trình
 Đại lộ Thăng Long – dài nhất Việt Nam: 29km, đi qua quận Cầu Giấy và các huyện Từ Liêm (nay là quận Nam Từ Liêm), Hoài Đức, Quốc Oai, Thạch Thất ở phía tây Hà Nội;
 Con đường gốm sứ ven sông Hồng – Kỷ lục Guinness: dài gần 3.950m, diện tích khoảng 7.000m2, chạy dài từ cửa khẩu An Dương đến cửa khẩu Vạn Kiếp, Hà Nội. Đây là bức tranh gốm sứ có 21 trường đoạn theo các chủ đề: tôn vinh di sản nghệ thuật của cha ông thông qua ngôn ngữ của các họa tiết hoa văn theo dòng chảy lịch sử từ Đông Sơn qua Lý, Trần, Lê, Nguyễn; tái hiện các hoa văn đặc trưng và tiêu biểu trên thổ cẩm; tranh gốm của các em thiếu nhi Việt Nam và quốc tế với chủ đề Hà Nội - thành phố vì hòa bình; tranh đương đại của các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế. Tác giả ý tưởng "Con đường gốm sứ" ven sông Hồng là họa sĩ Nguyễn Thị Thu Thủy;
 Tượng đài Thánh Gióng: công trình điêu khắc trên đỉnh núi Sóc, huyện Sóc Sơn
 Rạp Kim Đồng do Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam dành tặng Thủ đô Hà Nội, được khánh thành ngày 18 tháng 9 năm 2010;
 Phim Tài liệu khoa học nghệ thuật "Thăng Long - Thành phố Rồng bay";
 Gameshow truyền hình "Hà Nội 36 phố phường" trên VTV3;
 Gameshow truyền hình "Rồng bay" trên H1;
 "Thắp sáng cầu Long Biên chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội" do Hội Cựu quân nhân Singapore tài trợ thực hiện dự án với tổng mức kinh phí 700.000 USD.
 Cầu Vĩnh Tuy - rộng nhất Việt Nam: bắc qua sông Hồng nối quận Long Biên và Hai Bà Trưng, lưu thông phương tiện ở cửa ngõ phía đông đi vào trung tâm thành phố, toàn bộ cầu chính qua sông và cầu cạn dài 5,8km đều do tư vấn, kỹ sư, công nhân của Việt Nam thực hiện; toàn bộ đoạn đường dẫn lên cầu dài 2,1km. UBND thành phố Hà Nội quyết định đầu tư giai đoạn 2 mở rộng mặt cầu Vĩnh Tuy rộng tới 38m - đạt kỷ lục Việt Nam. Cầu do Hà Nội tự đầu tư và xây dựng với tổng vốn 3.600 tỷ đồng;
 Vành đai 3 đoạn Mai Dịch - Pháp Vân: bao quanh nội đô Hà Nội dài 18km, kéo dài từ Mai Dịch - Phạm Hùng - Khuất Duy Tiến - Thanh Xuân Nam - cầu Đại Từ - Linh Đàm - Pháp Vân đến cầu Thanh Trì, với mặt đường rộng từ 68 đến 78m, có thể lưu thông dễ dàng từ đông sang tây mà không phải đi xuyên qua nội đô. Chủ đầu tư  tiếp tục triển khai dự án đường trên cao cho ôtô trên toàn bộ tuyến Mai Dịch - Linh Đàm;
 Bảo tàng Hà Nội: tọa lạc bên cạnh Trung tâm Hội nghị Quốc gia Việt Nam tại xã Mễ Trì, huyện Từ Liêm (nay là phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm), Hà Nội; có kết cấu hình kim tự tháp lộn ngược, trong đó tầng 4 có diện tích lớn nhất, các tầng dưới nhỏ dần. Thiết kế của Liên doanh tư vấn GMP - ILAG (Đức);
 Công viên Hòa Bình: đặt tại xã Xuân Đỉnh, huyện Từ Liêm (nay là phường Xuân Đỉnh, quận Bắc Từ Liêm), ngay cửa ngõ phía tây bắc của thành phố, có diện tích tới 20ha, bên trong công viên có hồ điều hòa diện tích 5,4 ha và Tượng đài Hòa Bình được đặt ở phía nam công viên; tổng mức đầu tư hơn 282 tỷ đồng.
Vật phẩm kỷ niệm:

Xu 1000 năm Thăng Long

Sản xuất: TCT Vàng Agribank

Năm sx: 2009-2010

Chất lệu: vàng/ bạc tinh khiết nguyên khối 99.9% và 99.99%

Đường kính: 28 và 36mmm

Trọng lượng: không rõ.

Xu bạc 1000 năm Thăng Long được TCT Vàng Agribank phát hành độc quyền nhân dịp 1000 năm Thăng Long. Sử dụng vàng /bạc tinh khiết.

(Ảnh mẫu phổ biến nhất trong số khoảng 10 mẫu được phát hành)
nhỏ
nhỏ
nhỏ
nhỏ

Điện ảnh
Hưởng ứng dịp Đại lễ, một số bộ phim dã sử Việt Nam đã được gấp rút xây dựng, như Trần Thủ Độ, Lý Công Uẩn: Đường tới thành Thăng Long, Thái Tổ Lý Công Uẩn, Về đất Thăng Long, Khát vọng Thăng Long, Huyền sử thiên đô, Long thành cầm giả ca,... Phim Thái Tổ Lý Công Uẩn do nhà nước đầu tư bị phê phán bởi tiến độ chậm, không xong kịp trước đại lễ và kinh phí quá lớn (với số tiền 200 tỷ đồng), còn phim Lý Công Uẩn: Đường tới thành Thăng Long của tư nhân (với số tiền trên 100 tỷ đồng)  lại bị phê phán là giống phim dã sử Trung Quốc, nên tuy xong kịp trước dịp đại lễ nhưng lại không được trình chiếu.

Hoạt động tại các tỉnh thành khác
Ba tỉnh được tham gia đăng cai Đại lễ 1.000 năm Thăng Long tại địa phương mình là Phú Thọ, Bắc Ninh, Ninh Bình. Ngoài ra còn 7 tỉnh khác không có trong Ban chỉ đạo 1.000 năm Thăng Long nhưng vẫn có nhiều sự kiện lớn chào mừng là Lâm Đồng, Thanh Hóa, Nam Định, Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Bình Định và Thành phố Hồ Chí Minh.

Các lễ hội quy mô diễn ra ở một số tỉnh thành khác gồm: Festival Hoa Đà Lạt 2010; lễ hội Đức Thánh Trần; lễ hội Lam Kinh; lễ hội Làng Sen; Festival Huế 2010; Festival Tây Sơn - Bình Định.

Bắc Ninh

Bắc Ninh là quê hương của Vua Lý Thái Tổ, người đưa ra chiếu dời đô để quyết định xây dựng kinh đô mới tại Thăng Long. Các hoạt động diễn ra ở Bắc Ninh gồm:
 Festival Bắc Ninh 2010: đây là chương trình nghệ thuật tổng hợp lớn, được tổ chức vào tháng 4/2010 trên quy mô toàn tỉnh. Chương trình có lồng ghép với lễ hội đền Đô và đón nhận bằng UNESCO công nhận ca trù cùng quan họ là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
 Hoạt động tu tạo di tích: chùa Phật Tích, đền Đô, chùa Dâu...

Ninh Bình
Ninh Bình là nơi triều Lý bắt đầu hành trình định đô Thăng Long - Hà Nội, chính vì thế mà trên địa bàn tỉnh này tổ chức nhiều sự kiện và lễ hội lớn. Các sự kiện diễn ra ở Ninh Bình cũng trải dài trong 2 năm gồm:
Trước đại lễ

 Lễ hội cố đô Hoa Lư 2010 diễn ra ngày 8/3/2010 âm lịch quy mô cấp quốc gia, tường thuật trực tiếp trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam.
 Lễ hội Doanh nhân Việt Nam với Hoa Lư - Thăng Long - Hà Nội diễn ra tháng 4/2010 tại chùa Bái Đính và cố đô Hoa Lư.
 Liên kết với Hà Nội tổ chức các sự kiện như rước đuốc từ Hoa Lư về Thăng Long lịch sử, Hành trình 1.000 năm các kinh đô Việt Nam, Hội thảo: 1.000 năm môi trường Hoa Lư - Thăng Long - Hà Nội, hỗ trợ hoàn thành tác phẩm "Hoa Lư thi tập" tặng Hà Nội...
 Xây dựng, tu tạo các di tích thuộc cố đô Hoa Lư như: chùa Bái Đính, chùa Nhất Trụ, chùa Kim Ngân, Quảng trường Đinh Tiên Hoàng, các cổng chào vào cố đô Hoa Lư, động Am Tiên, đền Vua Lý Thái Tổ, hệ thống giao thông đường bao, hào nước vùng bảo vệ đặc biệt Cố đô Hoa Lư và sông Sào Khê, Phủ Vườn Thiên, động Hoa Lư, đền thờ Đinh Bộ Lĩnh, tổ chức khai quật khảo cổ học di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư; các tuyến đường giao thông: Tuyến đường từ chùa Bái Đính đến Chùa Hương, tuyến đường Vườn Quốc gia Cúc Phương đến thị trấn Bình Minh.
 Nghệ thuật: tổ chức các chương trình nghệ thuật "chào xuân canh dần" phát sóng trên VTV1 mùng 2 tết Nguyên Đán; "Nghìn năm nhớ về thuở ấy"; trưng bày các bức tranh của làng nghề thêu Văn Lâm khổ lớn như "cội xưa" và "Hồn thiêng Đại Việt".

Kế hoạch trong đại lễ
Ngày 11/9/2010, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch số 19/KH-UBND về tổ chức các hoạt động chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội  như sau:
 Triển lãm trưng bày tư liệu hiện vật bảo tàng với chủ đề "Từ Hoa Lư tới Thăng Long - Hà Nội": Trưng bày, giới thiệu tư liệu, hiện vật tiêu biểu các thời Đinh, tiền Lê, Lý, Trần, hậu Lê và Nguyễn. Thời gian dự kiến từ ngày 15 tháng 9 năm 2010 đến ngày 15 tháng 10 năm 2010 tại Bảo tàng Ninh Bình.
 Tổ chức lễ gắn biển "Công trình chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội" và khánh thành Cổng thành Hoa Lư. Thời gian: Thực hiện theo một trong 2 phương án sau: Phương án 1 (chọn): ngày 30 tháng 9 năm 2010; Phương án 2 (dự phòng): ngày 5 tháng 10 năm 2010 tại thị trấn Thiên Tôn, huyện Hoa Lư.

Hoạt động tỉnh Ninh Bình phối hợp tổ chức với Ban chỉ đạo Quốc gia kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, như sau:
 Lễ rước tác phẩm "Ước nguyện ngàn năm Thăng Long": Tổ chức rước và giới thiệu tác phẩm "Ước nguyện ngàn năm Thăng Long"; triển lãm bộ tranh đoạt giải Guinness; tổ chức đêm hội và trao tặng tỉnh Ninh Bình tác phẩm thêu tay "Đóa sen 1.000 năm". Do UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Công ty XQ Việt Nam ngày 23 tháng 9 năm 2010 tại thành phố Ninh Bình.
 Chương trình "Huyền thoại dời đô": Kết hợp các nội dung chương trình lễ hội "Hành trình theo dấu người xưa" của thành phố Hà Nội và hoạt động dâng hương, cung tiễn "Chiếu dời đô" của Công ty TNHH Hỗ trợ thư pháp Việt Nam thành một chương trình với tên gọi là "Huyền thoại dời đô". Do cơ quan chủ trì là UBND thành phố Hà Nội phối hợp với các đơn vị thực hiện: Nhà hát Chèo Hà Nội, Nhà hát Chèo Ninh Bình, Công ty TNHH Hỗ trợ thư pháp Việt Nam  diễn ra vào ngày 30-9 và ngày 1 tháng 10 năm 2010 tại Khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư.
 Tham gia triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội Việt Nam và Thăng Long - Hà Nội do cơ quan chủ trì là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch diễn ra từ ngày 1 tháng 10 năm 2010 đến ngày 6 tháng 10 năm 2010 tại thành phố Hà Nội.
 Đón đoàn đua xe đạp nam Quốc tế xuyên Việt (cuộc đua khai mạc ngày 23 tháng 9 năm 2010 tại Thành phố Hồ Chí Minh). Nội dung: Đón, tiễn đoàn đua đi qua địa phận tỉnh Ninh Bình vào đầu tháng 10-2010.

Phú Thọ
Phú Thọ là nơi có đền Hùng, di tích của kinh đô Văn Lang đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Năm 2010 Lễ hội đền Hùng được tổ chức với quy mô quốc gia, lớn nhất từ trước đến nay. Trong chương trình này có những sự kiến gắn với 1.000 năm Thăng Long mà điểm nhấn là chương trình nghệ thuật tối 21/4/2010 tại Trung tâm sân khấu lễ hội Đền Hùng với chủ đề ’’Kinh đô Văn Lang - Thăng Long - Hà Nội Nghìn năm Toả Sáng ’’.
Hoạt động trùng tu di tích
 Các công trình, di tích tại khu di tích lịch sử đền Hùng: đền Thượng, đền Trung, đền Lạc Long Quân; Xây dựng và hoàn thiện các công trình: Sân lễ hội, đường hành lễ, cải tạo sân trước cổng đền, cảnh quan ngã 5 đền Giếng, các công trình thuộc trung tâm lễ hội; Khởi công xây dựng tháp Hùng Vương. Các di tích thời đại Hùng Vương và di tích liên quan: Tiến hành quy hoạch và tôn tạo, tu bổ các di tích khảo cổ: Làng Cả (thành phố Việt Trì), Sơn Vi, Gò Mun, Phùng Nguyên (huyện Lâm Thao), Xóm Rền (huyện Phù Ninh); Đầu tư tôn tạo các di tích: đền Mẫu Âu Cơ, đền Nghè, đình Đông (huyện Hạ Hòa), đinh Lâu Thượng, đình Bảo Đà, đình Mộ Chu Hạ, đình Kim Đới, đình An Thái (thành phố Việt Trì); chùa Bồng Lai (thị xã Phú Thọ); đền Lăng Sương, đình Đào Xá (huyện Thanh Thủy); chùa Xuân Lũng (huyện Lâm Thao).
 Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử, lễ hội thời Lý: Trùng tu, tôn tạo chùa Phúc Thánh (xã Hương Nộn, huyện Tam Nông); Khai quật và phục hồi chùa Ba Nền và tháp Xuân Áng (huyện Hạ Hòa); Tổ chức phục dựng lễ hội bơi chải, xã Đào Xá, huyện Thanh Thủy
 Xây dựng các công trình văn hóa – xã hội: Bảo tàng Hùng Vương, Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trong Khu di tích lịch sử đền Hùng, Quảng trường Festival tại khu vực trung tâm thành phố Việt Trì.

Các hoạt động, sự kiện chào mừng
Các hoạt động tổ chức tại tỉnh Phú Thọ trong những ngày đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội (từ ngày 01 đến ngày 10 tháng 10 năm 2010):
 Khai mạc tuần lễ phim về Thăng Long – Hà Nội tại các rạp chiếu bóng của thành phố Việt Trì và thị xã Phú Thọ.
 Tổ chức đoàn diễu hành của 1.000 học sinh, sinh viên và thanh niên đại diện cho thế hệ trẻ tỉnh Phú Thọ và thành phố Hà Nội: từ thành phố Việt Trì lên Đền Hùng thắp hương tưởng niệm và báo công với các vua Hùng.
 Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc sắc với chủ đề: "Từ đất Tổ Hùng Vương đến Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội ".
 Tổ chức hội thảo khoa học liên quan đến thời Lý; tổ chức triển lãm ảnh tư liệu "Hà Nội xưa và nay".
 Tổ chức các loại hình văn hóa dân gian: thi giã bánh giày; múa rồng, lân; rước chúa gái; rước ông Khiu, bà Khiu vv…
 Tổ chức các giải thể thao: việt dã, bóng chuyền, vật dân tộc, bơi chải, v.v...

Tổ chức các hoạt động, sự kiện lớn trong năm 2010 trùng lúc với hoạt động kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội:
 Tổ chức giỗ Tổ Hùng Vương – lễ hội đền Hùng cấp Nhà nước: đề nghị thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh: Thừa Thiên Huế, Ninh Bình, Thanh Hóa, Vĩnh Phúc tham gia các hoạt động lớn trong những ngày tổ chức giỗ Tổ.
 Tổ chức Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch vùng Đông Bắc lần thứ VII do tỉnh Phú Thọ đăng cai với sự tham gia của các tỉnh: Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Giang, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc và Phú Thọ.
 Tổ chức thi đấu các giải thể thao trong chương trình Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc lần thứ VI.
 Tổ chức liên hoan thông tin lưu động tỉnh Phú Thọ (mời đội thông tin lưu động các tỉnh: Vĩnh Phúc, Yên Bái, Lào Cai, Tuyên Quang tham gia) nhân dịp kỷ niệm 65 năm Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
 Tiến hành nghiên cứu, sưu tầm và đăng ký các hiện vật thời Lý để trưng bày nhân dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội và bổ sung hiện vật cho Bảo tàng Hùng Vương.

Thông tin thêm
Khách mời dự đại lễ
Khách mời quốc tế trong sự kiện Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội bao gồm:
 Tổng Giám đốc của UNESCO;
 Thị trưởng các thành phố đã kết nghĩa với Thành phố Hà Nội;
 Thị trưởng các Thủ đô của các nước ASEAN và thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc;
 Thị trưởng các thủ đô có 1.000 năm tuổi trở lên;
 Trưởng Cơ quan ngoại giao và các Tổ chức quốc tế tại Việt Nam.
Nguồn tài chính, nhà tài trợ
Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nhà nước Việt Nam (trung ương);
 Hà Nội: Chưa thống kê hết. Riêng quận Hoàn Kiếm đầu tư 1.180 tỷ đồng cho 20 công trình nhân dịp đại lễ . Và có thông tin cho biết tổng chi tiêu, kể cả xây dựng các công trình cho đại lễ lên đến 94 ngàn tỷ đồng, bằng khoảng 10% GDP cả nước. Tuy nhiên, chủ tịch Nguyễn Thế Thảo đã bác bỏ điều này.
 Tập đoàn Dầu khí Việt Nam tài trợ và thực hiện dự án xây dựng Rạp Kim Đồng với tổng kinh phí 168 tỷ đồng;
 Hội Cựu quân nhân Singapore tài trợ tổng mức kinh phí 700.000 USD thực hiện dự án "Thắp sáng cầu Long Biên chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội".

Sự cố và phê bình
Theo lịch trình của Đại lễ, tối 10/10, Hà Nội bắt đầu bắn pháo hoa nghệ thuật tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình. Đây là màn pháo hoa công nghệ cao với nhiều điểm khác biệt. Pháo hoa được nhập từ Ý, Mỹ và Trung Quốc với số lượng ba container và  được bố trí thành 176 trận địa, thành 5 vòng. Tuy nhiên trong quá trình chuẩn bị, vào ngày 6/10/2010, đã xảy ra cháy hai container chứa pháo hoa tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, làm 4 người thiệt mạng và 3 người khác bị thương. Sau đó, Hà Nội đã quyết định ngừng bắn pháo hoa tại các điểm khác theo dự kiến ngoại trừ điểm bắn tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình để dành tiền ủng hộ miền Trung bị thiệt hại do mưa lũ gây ra trong những ngày đầu tháng 10.

Nhà văn Nguyên Ngọc có ý kiến về công tác chuẩn bị như sau:
Hà Nội của ta đẹp thật, đẹp khủng khiếp, đẹp đến mức người ta đã phá nó ghê gớm, phá nó riết ráo thế mà nó vẫn còn đẹp như vậy.

Nhiều người cho rằng chi phí cho đại lễ là phung phí và chính quyền nên dùng số tiền đó để cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng thành phố.

Xem thêm
 Con đường Gốm sứ
 Lý Công Uẩn - Đường tới thành Thăng Long
 Thái Tổ Lý Công Uẩn (phim)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Văn phòng Ban chỉ đạo Quốc gia Kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long, Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội; Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến; Website chính thức của Đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, truy cập 13/9/2010.
 Chuyên trang 1000 năm Thăng Long - Hà Nội của VnExpress.
 Tin tức về Đại lễ

Đ
Lễ hội Hà Nội
Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội


title: Mouzay, Meuse

text:
Mouzay là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Molophilus dirus

text:
Molophilus dirus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Maslianico

text:
Maslianico là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng  về phía bắc của Milano và khoảng  về phía tây bắc của Como, ở biên giới với Thụy Sĩ. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.469 người và diện tích là 1,3 km².

Maslianico giáp các đô thị: Cernobbio, Como, Vacallo (Thụy Sĩ).

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.maslianico.co.it

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Batrachoseps luciae

text:
Batrachoseps luciae (tên tiếng Anh: Santa Lucia Mountains Slender Salamander) là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.

Phân bố
Đây là loài đặc hữu của California, ở Monterey County miền tây Hoa Kỳ.

This salamander is endemic tới Santa Lucia Range từ Monterey Peninsula về phía nam tới near the Monterey-San Luis Obispo county line. Môi trường sống tự nhiên của chúng là riparian areas, montane chaparral và woodlands, và temperate coniferous forests.

Chú thích

Tham khảo
IUCN Red List treatment: Batrachoseps luciae -'Santa Lucia Mountains Slender Salamander
IUCN: all species searchpage

Liên kết ngoài

Batrachoseps
Salamander
Động vật lưỡng cư Mỹ


Olympic Toán học châu Á - Thái Bình Dương có thể là:
Olympic Toán học châu Á - Thái Bình Dương dành cho trường tiểu học (tiếng Anh: Asia-Pacific Mathematical Olympiad for Primary Schools, tên viết tắt: APMOPS
Olympic Toán học châu Á - Thái Bình Dương APMO: (tiếng Anh: Asian Pacific Math Olympiad, viết tắt APMO)


title: Euhesma undeneya

text:
Euhesma undeneya là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 2002


title: Pittosporum rhytidocarpum

text:
Pittosporum rhytidocarpum là một loài thực vật thuộc họ Pittosporaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Pittosporum rhytidocarpum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
Pittosporum
Thực vật đặc hữu Fiji


title: Pristiterebra bifrons

text:
Pristiterebra bifrons là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pristiterebra


title: Leiodytes acutus

text:
Leiodytes acutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wang, Satô & P.-S.Yang miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Leiodytes


title: Disa cornuta

text:
Disa cornuta là một loài phong lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

cornuta
Thực vật Zimbabwe


title: Chatanayus fleutiauxi

text:
Chatanayus fleutiauxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Chatanayus


title: Cnodocentron girika

text:
Cnodocentron girika là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cnodocentron


title: Digama sinuosa

text:
Digama sinuosa là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Nam Phi.

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Digama


title: Libnotes perparvuloides

text:
Libnotes perparvuloides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Platycypha auripes

text:
Platycypha auripes là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Chlorocyphidae. Chúng được tìm thấy ở Tanzania và có lẽ ở Cộng hòa dân chủ Congo. Đây là loài đặc hữu Công. Môi trường sinh sống tự nhiên của chúng là các sông và montane nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng bị đe dọa bởi mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1906


title: XM2010

text:
XM2010 là loại súng bắn tỉa được thiết kế bởi PEO Soldier cho quân đội Hoa Kỳ. Nó được thiết kế dựa trên khẩu súng bắn tỉa M24 và có dự định sẽ thay thế khẩu M24. Sau một cuộc thi kiểm tra đầy đủ và mở cho công chúng, hãng Remington đã giành được hợp đồng đặt mua vũ khí. Việc đầu tiên là nâng cấp 250 khẩu súng bắn tỉa cho quân đội Hoa Kỳ.

Lịch sử
Vào năm 2009 chính phủ Hoa Kỳ đã đặt mua các khẩu MK 248 MOD 1.300 Winchester Magnum một loại súng bắn tỉa sử dụng loại đạn .300 Winchester Magnum giống như khẩu Navy Mk.13 SWS thường được biết với tên M24 SWS. Nó có một loại đặc biệt được phát triển riêng có tên.300 Winchester Magnum Match Product Improvement sử dụng lõi Sierra MatchKing Hollow Point Boat Tail một loại đạn sẽ bay theo hình vòng cung khi bắn nó sẽ sử dụng lực hấp dẫn để làm tăng khả năng xuyên của mình vì thế nó đòi hỏi khoảng cách khá xa từ xạ thủ đến mục tiêu nó có sơ tốc bình thường là 869 m/s ± 15,2 m/s. Theo báo cáo của hải quân Hoa Kỳ thì loại đạn nâng cấp của.300 Winchester Magnum này nâng tầm bắn lên 1.300m. Loại đạn này giảm ảnh hưởng của gió khi viên đạn bay cũng như giảm tia lửa phát ra lúc bắn và có thể hoạt động ổn định trong phạm vi nhiệt độ -32 °C đến 74 °C (-25 °F đến 165 °F).

Vào tháng 9 năm 2010 quân đội Hoa Kỳ đã ký với Remington hợp đồng để chuyển đổi nâng cấp 3.600 khẩu M24E1 sử dụng loại đạn 7.62x51mm NATO thành XM2010 sử dụng loại đạn .300 Winchester Magnum.

Liên kết ngoài
 M24E1 is Now the XM2010
 For Immediate Release: Army Awards Contract for Upgraded M24 Sniper Weapon System
 M24E1 Enhanced Sniper Rifle (ESR)
 Giới thiệu sơ XM2010

Súng ngắm
Súng Hoa Kỳ


title: Bổ đề Shephard

text:
Bổ đề Shephard (còn gọi là Bổ đề McKenzie) là mệnh đề liên quan đến hành động tối thiểu hóa chi tiêu của người tiêu dùng (hay hộ gia đình). Đây là phương pháp để tìm lựa chọn tối ưu lượng hàng hóa cho phép tối thiểu hóa chi phí (mức chi tiêu) mà vẫn đạt được một mức thỏa dụng nhất định, khi giá cả cố định.

Giả thiết
 Giá cả hàng hóa cố định
 Mức thỏa dụng đã xác định
 Đường bàng quan lồi

Nội dung
Có thể tìm được lượng cầu bằng cách vi phân hàm chi tiêu theo giá cả. Lượng cầu này gọi là cầu Hicks (đặt tên theo học giả kinh tế người Anh John Richard Hicks).

Ký hiệu:

  là hàm chi tiêu
 p là giá cả
 u là mức thỏa dụng
  là cầu Hicks đối với hàng hóa

Bổ đề Shephard khi đó có thể biểu diễn bằng công thức sau:

Xem thêm
 Hằng đẳng thức Roy
 Hàm cầu Marshall

Tham khảo

Toán kinh tế
Hành vi người tiêu dùng
Bổ đề


title: Nomada luteola

text:
Nomada luteola là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Olivier mô tả khoa học năm 1811.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1811


title: Cảng Tân Cảng - Cái Mép

text:
Cảng Tân Cảng - Cái Mép (Tên giao dịch: Tan Cang - Cai Mep International Terminal Co., Ltd - Tên viết tắt: TCIT) là một cảng container trong cụm Cảng Thị Vải - Cái Mép. Cảng do Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn đầu tư phát triển và giao cho công ty thành viên là Công ty Cổ phần Tân Cảng – Cái Mép vận hành. Quá trình thi công bắt đầu từ đầu năm 2007. Tổng vốn đầu tư là 4.253 tỷ đồng. Cảng được đưa vào sử dụng từ ngày 16 tháng 3 năm 2011.

Cảng Tân Cảng - Cái Mép có 3 đối tác nước ngoài bao gồm hãng tàu MOL của Nhật Bản, hãng tàu Wan Hai của Đài Loan và hãng tàu Hanjin của Hàn Quốc (Công ty Hanjin Transportation).

Cảng nằm trên bờ trái của Sông Thị Vải, thuộc địa phận phường Tân Phước, thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Cảng có độ sâu luồng tàu là 14 mét, độ sâu khu bực bến cảng -16,8 mét, vũng quay tàu rộng 500 mét, cho phép cảng tiếp nhận tàu lên đến 16.000 DWT. Hiện, cảng có năng lực tiếp nhận 1,8 triệu TEU mỗi năm. Với vị trí địa lý gần ngã ba sông Thị Vải, cách trạm hoa tiêu Vũng Tàu 18 hải lý, Cảng Tân Cảng - Cái Mép là nơi giao thương giữa Việt Nam và các Châu lục như Châu Mỹ, Châu Âu, Châu Á,...

Tuyến giao thông đường bộ chính nối với Cảng Tân Cảng - Cái Mép là Quốc lộ 51.

Hiện tại công ty có trụ sở chính tại Tân Phước - Phú Mỹ - tỉnh Vũng Tàu, và văn phòng đại diện tại Quận Bình Thạnh - TP Hồ Chí Minh.

Các dịch vụ

 Dịch vụ bảo dưỡng và sửa chữa M&R
 Dịch vụ cung ứng tàu biển
 Dịch vụ kiểm tra container lạnh
 Dịch vụ kiểm đếm và xếp dỡ hàng hóa
 Dịch vụ khai thác cảng
 Dịch vụ vệ sinh taùu biển
 Dịch vụ trung chuyển container
 Dịch vụ kiểm hóa bằng máy soi chiếu

Trang thiết bị

Các cột mốc đáng nhớ
- Tháng 04/2023: Ngành vận tải đạt một kỷ lục mới về năng suất xếp dỡ với sản lượng đạt 97.71 container/giờ, thông qua việc thực hiện việc bốc  tàu Mol Advantage đã được thiết lập từ tháng 4 năm 2013.

- 15/01/2021: Cảng Tân Cảng - Cái Mép chính thức đi vào hoạt động và đón chuyến tàu đầu tiên.

- 16/03/2011: Khai trương Cảng Tân Cảng - Cái Mép

- 28/11/2016: Đạt cột mốc TEU thứ 1.000.000 thông qua trong năm

- 07/12/2018: Đạt cột mốc TEU thứ 1.500.000 thông qua trong năm.

- 13/02/2019: Thiết kế kỷ lục xếp dỡ mới trong ngành khai thác cảng Việt Nam với năng suất xếp dỡ 207,36 container/giờ khi làm hàng cho tàu Express Berlin thuộc tuyến dịch vụ FE5 (tuyến dịch vụ kết nối Việt Nam - châu Âu).

- 17/12/2020: Đạt cột mốc TEU thứ 2.000.000 thông qua trong năm.

-  2020: Tiếp nhận thành công siêu tàu container Margrethe Maersk có trọng tải đến 214.000 DWT và có sức chở lên đến 20.000 TEUs, dài 399.23m, rộng 59m.

- 10/06/2021: Đã thiết lập một kỷ lục sản lượng xếp dỡ mới trên tàu mẹ khi tổng cộng có 14.235 TEU (1 TEU = 1 container 20 feet) container được xếp dỡ trên con tàu Meishan Bridge. Trong số này, có 7.014 TEU là container nhập khẩu và 7.221 TEU là container được xuất lên tàu.

- 7/7/2022: Đạt cột mốc TEU thứ 15.000.000 thông qua kể từ khi đi vào hoạt động.

- 2021: Thiết lập kỷ lục năng suất xếp dỡ lên đến 238.08 container/giờ/ tàu cho tàu One Columbia trong tháng 12.

Giải thưởng
- Giải thưởng Cảng xanh 2020 ( Công nhận bởi Hội đồng mạng lưới dịch vụ Cảng APEC (APSN))

- Top 100 cảng container hàng hóa lớn nhất thế giới ( Xếp hạng bởi Tạp chí hàng hải Lloyd's List của Anh)

- 14/10/2022, đón nhận Huân chương lao động hạng Ba trong ngày kỉ niệm 15 năm ngày truyền thống công ty.

Xem thêm
Cảng Tân Cảng
Cảng Tân Cảng - Cát Lái
Cảng Tân Cảng - Phú Hữu
Cảng Tân Cảng - Sóng Thần
Cảng Tân Cảng - Long Bình
Cảng Tân Cảng - Nhơn Trạch
Cảng Tân Cảng - Miền Trung
Cảng Tân Cảng - Vân Phong
Cảng Tân Cảng - Đồ Sơn

Tham khảo

Website chính thức của Cảng Tân Cảng - Cái Mép
Website của Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn

Cảng Việt Nam
Giao thông Bà Rịa – Vũng Tàu


title: Noyers-Saint-Martin

text:
Noyers-Saint-Martin là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 165 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Noyerssaintmartin


title: 6991 Chichibu

text:
6991 Chichibu (1995 AX) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 1 năm 1995 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6991 Chichibu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Takao Kobayashi
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Nanorana pleskei

text:
Nanorana pleskei là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và ao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Yuezhao, W., Ohler, A., Khan, M.S. & Feng, X. 2004. Nanorana pleskei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Nanorana
Ếch Ấn Độ
Động vật lưỡng cư Bhutan


title: Intel MCS-51

text:
Intel MCS-51 (được biết đến nhiều nhất với tên gọi 8051) là vi điều khiển đơn tinh thể kiến trúc Harvard, lần đầu tiên được sản xuất bởi Intel năm 1980, để dùng trong các hệ thống nhúng. Trong những năm 1980 và đầu những năm 1990 đã rất nổi tiếng. Tuy nhiên đến năm 2006, các dòng MCS-51 đã bị cho là cũ và được thay thế bằng các thiết bị hiện đại hơn, với các lõi phối hợp 8051, được sản xuất bởi hơn 20 nhà sản xuất độc lập, như Atmel, Maxim IC (công ty con của Dallas Semiconductor), NXP Semiconductors (Philips Semiconductor trước đây), Winbond, Silicon Laboratories, Texas Instruments và Cypress Semiconductor. Tên gọi chính thức của họ vi điều khiển Intel 8051 — MCS 51.

Những vi điều khiển Intel 8051 được sản xuất với việc dùng công nghệ MOSFET, những bản sau, chứa ký hiệu «C» trong tên, như 80C51, dùng công nghệ CMOS và yêu cầu công suất thấp, hơn những cái MOSFET trước (điều này cho phép trang bị cho các thiết bị với nguồn là pin).

Kiến trúc
Kiến trúc cơ bản bên trong 8051 bao gồm các đặt tính sau:
 Một ALU 8-bit, một thanh tích lũy và một thanh ghi 8-bit, do đó nó là một vi điều khiển 8-bit
 bus dữ liệu 8-bit - có thể truy cập 8 bits dữ liệu trong một hoạt động.
 bus địa chỉ 16-bit - có thể truy cập 216 vị trí nhớ 64kB (65536 vị trí) cho mỗi bộ nhớ RAM và ROM
 RAM trên chip - 128 bytes (bộ nhớ dữ liệu)
 ROM trên chip - 4 kbytes (bộ nhớ chương trình)
 32 chân I/O riêng biệt (4 nhóm mỗi nhóm 8 chân I/O) có thể được truy cập riêng rẽ.
 Hai bộ định thời/đếm 16-bit
 Đơn vị thu/phát bất đồng bộ phổ biến UART hoàn toàn song công.
 Sáu nguyên nhân ngắt với 2 mức ưu tiên.
 Chế độ tiết kiệm năng lượng (trên một số phiên bản)

Lập trình
Đối với 8051 cho phép vài trình biên dịch từ ngôn ngữ lập trình C, phần lớn chúng hỗ trợ mở rộng ngôn ngữ để dùng hiệu quả hơn các đặc tính của 8051. Ví dụ như, lập trình viên có thể cho biết, trong kiểu nào từ 6 kiểu bộ nhớ 8051 cần giữ biến; có thể cho trình biên dịch biết, bằng cách nào dùng các khối đăng ký chuyển và các chỉ dẫn để манипулирования các bậc registr riêng biệt. Để lập trình 8051 có thể dùng các ngôn ngữ bậc cao khác: Forth, BASIC, Pascal, PL/M и Modula 2, nhưng chúng không phổ biến như C và Assembler.

Tham khảo

 Intel® MCS® 51/251 Microcontrollers

Vi điều khiển
Intel


title: Jam (bài hát)

text:
"Jam" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Michael Jackson nằm trong album phòng thu thứ tám của ông, Dangerous (1991). Nó được phát hành vào ngày 13 tháng 7 năm 1992 bởi Epic Records như là đĩa đơn thứ tư trích từ album. Năm 2006, bài hát được tái bản lại vào năm 2006 như là một phần của tuyển tập đĩa đơn Visionary: The Video Singles cũng như được phối lại cho album phối lại Immortal (2011) trong chuyến lưu diễn cùng tên của Cirque du Soleil.

"Jam" là tập hợp của nhiều thể loại khác nhau như funk, new jack swing và pop, với sự tham gia góp giọng rap của Heavy D (thành viên nhóm nhạc Heavy D & the Boyz). Video ca nhạc của nó được ghi hình tại một sân bóng rổ, với sự tham gia diễn xuất của huyền thoại NBA Michael Jordan (một "MJ" khác). Mặc dù nhận được sự quảng bá mạnh mẽ, "Jam" chỉ có thể vươn đến vị trí thứ 26 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, bên cạnh việc đứng đầu tại Tây Ban Nha, và lọt vào top 10 tại Pháp, Ireland và New Zealand. Năm 1993, nó nhận được hai đề cử giải Grammy cho Trình diễn giọng R&B nam xuất sắc nhất và Giải Grammy cho Bài hát R&B xuất sắc nhất, nhưng không thắng giải nào.

Video ca nhạc
Video của "Jam" diễn ra tại một sân bóng rổ bị bỏ hoang, nơi Michael Jackson dạy huyền thoại bóng rổ Michael Jordan nhảy, và ngược lại, Jordan dạy Jackson chơi bóng rổ. Những hiệu ứng đặc biệt cũng xuất hiện dày đặc như ném bóng ra ngoài làm vỡ cửa sổ, cũng như Jackson ghi bàn bằng cách quay người lại và đá quả bóng vào rổ từ phía sau. Phiên bản mở rộng của video còn bao gồm hình ảnh Jackson dạy Jordan làm thế nào để thực hiện vũ đạo thương hiệu của ông moonwalk. Bộ đôi nhạc rap Kris Kross cũng góp vai khách mời, cũng như Heavy D (người thực hiện đoạn rap trên một cây cầu).

Đoạn video đã được đưa vào các ấn phẩm video của Jackson như Dangerous – The Short Films và Michael Jackson's Vision. Video được đạo diễn bởi David Kellogg.

Trình diễn trực tiếp
Jackson đã trình diễn "Jam" như là ca khúc mở màn trong suốt chuyến lưu diễn Dangerous World Tour (1992-93), và tại Buổi hòa nhạc Hoàng gia Brunei (1996), cũng là lần cuối cùng bài hát được hát trực tiếp. Nó cũng được dự định sẽ xuất hiện trong chuỗi buổi hòa nhạc This Is It, với một phần giai điệu của Another Part of Me. Tuy nhiên, các chương trình đã bị hủy bỏ sau sự ra đi đột ngột của ông. Ngoài ra, trong show giữa hiệp tại Super Bowl năm 1993, "Jam" cũng là bài đầu tiên trong liên khúc mở màn bao gồm "Jam", "Billie Jean" và "Black or White".

Danh sách bài hát

Đĩa CD tại Mỹ (49K74334)
 "Jam" (Roger's Jeep Radio Mix) – 3:57
 "Jam" (Silky 7" Mix) - 4:17
 "Jam" (Roger's Club Mix) – 6:20
 "Jam" (Atlanta Techno Mix) – 6:06
 "Rock with You" (Masters at Work Remix) – 5:29

Đĩa CD quảng cáo tại Mỹ (ESK6754)
 "Jam" (Roger's Jeep Radio Mix) – 3:57
 "Jam" (Teddy's Jam) - 5:48
 "Jam" (bản 7") - 4:10
 "Jam" (MJ's Raw Mix) – 4:24
 "Jam" (Teddy's 12" Mix) - 5:42
 "Jam" (Roger's Jeep Mix) – 5:54
 "Jam" (Acapella) – 5:39

Đĩa đơn quảng cáo VHS (ESK8880)
 "Jam" (video) - 8:00

Đĩa CD tại Vương quốc Anh (6583602)
 "Jam" (bản 7") – 4:10
 "Jam" (Roger's Jeep Mix) – 5:54
 "Jam" (Atlanta Techno Dub) – 6:06
 "Wanna Be Startin' Somethin'" (Brothers in Rhythm House Mix) – 7:40

Đĩa đơn DualDisc năm 2006(ESK4583)
CD
 "Jam" (bản 7") - 4:10
 "Jam" (Silky 12" Mix) - 6:28
DVD
1. "Jam" (video) - 8:00

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Bài hát năm 1991
Đĩa đơn năm 1992
Bài hát của Michael Jackson
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha
Bài hát do Michael Jackson sáng tác
Đĩa đơn của hãng Epic Records


title: Saint-Sauveur-lès-Bray

text:
Saint-Sauveur-lès-Bray là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Sauveur-lès-Bray được gọi là Saint-Salvatoriens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Saint-Sauveur-lès-Bray on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Wustrow, Lüchow-Dannenberg

text:
Wustrow là một thị xã ở huyện Lüchow-Dannenberg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 29,9 km². Đô thị này nằm ở phía bắc Salzwedel. Wustrow thuộc Samtgemeinde ("đô thị tập thể") Lüchow.

Tham khảo

Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Lüchow-Dannenberg


title: Gyostega

text:
Gyostega là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Abraxini


title: Phalium fimbria

text:
Phalium fimbria là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cassidae, họ ốc kim khôi.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

  Kreipl K. 1997. Recent Cassidae. Christa Hemmen, Wiesbaden, 151 p.
 Steyn, D.G. & Lussi, M. (1998) Marine Shells of South Africa. An Illustrated Collector's Guide to Beached Shells. Ekogilde Publishers, Hartebeespoort, South Africa, ii + 264 pp.
 Verbinnen G., Segers L., Swinnen F., Kreipl K. & Monsecour D. (2016). Cassidae. An amazing family of seashells. Harxheim: ConchBooks. 251 pp.
 Steyn, D.G & Lussi, M. (2005). Offshore Shells of Southern Africa: A pictorial guide to more than 750 Gastropods. Published by the authors. Pp. i–vi, 1–289.
 Gmelin J.F. (1791). Vermes. In: Gmelin J.F. (Ed.) Caroli a Linnaei Systema Naturae per Regna Tria Naturae, Ed. 13. Tome 1(6). G.E. Beer, Lipsiae

F
Động vật được mô tả năm 1791


title: Toulon-5 (tổng)

text:
Tổng Toulon -5 là một tổng thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Toulon trong quận Toulon. Cao độ vùng này từ 0 m (Toulon) đến 589 m (Toulon) với độ cao trung bình 1 m.

Các xã

|-
| Toulon || align="right" | 10 136 (1)|| align="right" | 83000 || align="right" | 83137
|}
(1) một phần của xã.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Toulon-5 trên trang mạng của INSEE
 plan du canton de Toulon-5 sur Mapquest
 Vị trí của tổng Toulon-5 trên bản đồ Pháp

Toulon-5


title: Cessy-les-Bois

text:
Cessy-les-Bois là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 107. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 123.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Idiognophomyia patula

text:
Idiognophomyia patula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Idiognophomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Esplas-de-Sérou

text:
Esplas-de-Sérou  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Esplasdeserou


title: Sericominolia stearnsii

text:
Sericominolia stearnsii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả
The shell of an adult varies between 3.5 mm and 10 mm.

Phân bố
Chúng phân bố ở Pacific Ocean along Philippines và Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo
 Herbert D.G. (1992). Revision of the Umboniinae (Mollusca: Prosobranchia: Trochidae) in miền nam Africa and Mozambique. Annals of the Natal Museum 33(2):379-459.
 Poppe G.T., Tagaro S.P. & Dekker H. (2006) The Seguenziidae, Chilodontidae, Trochidae, Calliostomatidae and Solariellidae of the Philippine Islands. Visaya Supplement 2: 1-228. page(s): 112

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Sericominolia stearnsii; accessed: 18 tháng 5 năm 2011

Sericominolia


title: Caloptilia korbiella

text:
Caloptilia korbiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở và vùng Viễn Đông Nga.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia
Bướm đêm Châu Á