title: Màn hình tinh thể lỏng

text:
Công nghệ màn hình tinh thể lỏng hay LCD (tiếng Anh: Liquid-Crystal Display) là loại công nghệ  hiển thị cấu tạo bởi các tế bào (các điểm ảnh) chứa tinh thể lỏng có khả năng thay đổi tính phân cực của ánh sáng và do đó thay đổi cường độ ánh sáng truyền qua khi kết hợp với các kính lọc phân cực. LCD có ưu điểm là phẳng, cho hình ảnh sáng, chân thật và tiết kiệm năng lượng.

Đặc điểm chung

Màn hình LCD TN hoạt động dựa trên nguyên lý quay phân cực ánh sáng. Mỗi điểm ảnh của màn hình này bao gồm một lớp tinh thể lỏng nằm giữa hai điện cực. Khi không có điện trường, các phân tử tinh thể lỏng sẽ tự sắp xếp thành cấu trúc xoắn ốc, khiến ánh sáng đi qua bị quay phân cực. Khi điện trường được áp dụng, các phân tử tinh thể lỏng sẽ bị xoay theo hướng của điện trường. Nếu điện áp đủ lớn, các phân tử tinh thể lỏng sẽ bị tháo xoắn hoàn toàn, khiến ánh sáng không bị quay phân cực và bị chặn bởi bộ lọc phân cực thứ hai. Bằng cách kiểm soát điện áp, người ta có thể điều chỉnh mức độ quay phân cực của ánh sáng, tạo ra các mức độ xám khác nhau trên màn hình.

Công thức hóa học của tinh thể lỏng trong màn hình LCD có thể khác nhau. Một số công thức đã được cấp bằng sáng chế, chẳng hạn như hỗn hợp 2-(4-alkoxyphenyl)-5-alkylpyrimidine với cyanobiphenyl. Bằng sáng chế bảo hộ hỗn hợp này đã hết hạn.

Hầu hết các màn hình LCD màu đều sử dụng các bộ lọc màu để tạo ra các điểm phụ màu đỏ, xanh lục và xanh lam. Các bộ lọc màu được tạo ra bằng quy trình quang thạch bản trên các tấm kính lớn. Chất kháng quang màu đen được áp dụng đầu tiên để tạo ra một lưới đen sẽ tách các điểm phụ màu khác nhau khỏi nhau. Sau khi lớp kháng quang màu đen được sấy khô, người ta sẽ dùng mặt nạ quang khắc để chiếu tia UV vào các vùng cần thiết. Các vùng không tiếp xúc sẽ bị rửa sạch, tạo thành một lưới đen. Quá trình này được lặp lại với các chất kháng quang màu đỏ, xanh lục và xanh lam, tạo ra các điểm phụ màu tương ứng trên màn hình LCD. Các PDA màu ban đầu và một số máy tính bỏ túi sử dụng phương pháp tạo màu khác bằng cách thay đổi điện áp trong màn hình LCD xoắn siêu xoắn. Khi điện áp thay đổi, độ xoắn của các tinh thể lỏng cũng thay đổi, điều này sẽ thay đổi cách ánh sáng đi qua màn hình và do đó thay đổi màu sắc của điểm ảnh. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ có thể tạo ra tối đa 3 màu cho mỗi điểm ảnh: cam, xanh lục và xanh lam.

Màn hình TN có hiệu ứng quang học phụ thuộc ít vào độ dày của thiết bị khi có điện áp. Do đó, màn hình TN có nội dung thông tin thấp và không có đèn nền thường được vận hành giữa các phân cực chéo, giúp chúng xuất hiện sáng khi không có điện áp.

Màn hình LCD thời kỳ 2010 thường có đèn nền và độ phân giải cao. Vì vậy, màn hình LCD TN được vận hành giữa các phân cực song song, trong khi màn hình LCD IPS có các phân cực chéo.

IPS LCD đã thay thế TN LCD trong nhiều ứng dụng, đặc biệt là điện thoại thông minh. Cả TN LCD và IPS LCD đều chứa hợp chất ion. Nếu một trường điện có một cực tính cụ thể được áp dụng trong một thời gian dài, vật liệu ion này sẽ bị hút về các bề mặt và làm giảm hiệu suất của thiết bị. Điều này được tránh bằng cách áp dụng dòng điện xoay chiều hoặc đảo ngược cực tính của trường điện.

Màn hình hiển thị có thể được thực hiện với các điện cực độc lập cho từng đoạn (đối với màn hình hiển thị chữ số hoặc biểu tượng cố định) hoặc với các điểm ảnh được sắp xếp thành ma trận (đối với màn hình hiển thị chữ và số hoàn chỉnh hoặc đồ họa biến đổi). Phương pháp định địa chỉ ma trận phổ biến nhất là tuần tự định địa chỉ một mặt của ma trận, chẳng hạn như bằng cách chọn từng hàng một và áp dụng thông tin hình ảnh lên mặt kia tại các cột theo từng hàng.

Màn hình LCD được sản xuất trong phòng sạch, sử dụng các kỹ thuật từ sản xuất chất bán dẫn. Các tấm kính lớn được sử dụng để sản xuất nhiều màn hình cùng một lúc. Sau đó, các màn hình được cắt ra từ tấm kính, còn được gọi là kính mẹ hoặc nền kính LCD. Việc tăng kích thước tấm kính cho phép sản xuất nhiều màn hình hơn hoặc các màn hình lớn hơn. Kích thước kính như sau:

Trước Gen 8, các nhà sản xuất LCD không thống nhất về kích thước kính mẹ. Do đó, các nhà sản xuất khác nhau sử dụng kích thước kính khác nhau cho cùng một thế hệ. Điều này dẫn đến lãng phí. Một số nhà sản xuất đã chuyển sang kính mẹ Gen 8.6, lớn hơn một chút so với Gen 8.5. Điều này cho phép sản xuất nhiều màn hình LCD 50 và 58 inch hơn trên mỗi kính mẹ, giảm đáng kể chất thải.

Lịch sử
Joseph A. Castellano đã viết cuốn sách "Vàng lỏng: Câu chuyện về màn hình tinh thể lỏng và sự ra đời của một ngành công nghiệp". Cuốn sách này mô tả nguồn gốc và lịch sử phức tạp của màn hình LCD từ góc độ của một người trong cuộc trong những ngày đầu tiên. Hiroshi Kawamoto đã công bố một báo cáo về nguồn gốc và lịch sử của LCD từ một góc độ khác cho đến năm 1991. Báo cáo này có sẵn tại Trung tâm Lịch sử IEEE. Peter J. Wild đã viết một bài viết về đóng góp của Thụy Sĩ cho sự phát triển của LCD. Bài viết này có thể được tìm thấy tại Wiki Lịch sử Kỹ thuật và Công nghệ.

Bối cảnh
Năm 1888, nhà khoa học người Áo Friedrich Reinitzer phát hiện ra rằng cholesterol chiết xuất từ cà rốt có hai điểm nóng chảy. Ông gọi hiện tượng này là "tinh thể lỏng". Năm 1904, Otto Lehmann công bố tác phẩm "Màn hình tinh thể lỏng", trong đó ông mô tả chi tiết về các tính chất của tinh thể lỏng. Năm 1911, Charles Mauguin lần đầu tiên thử nghiệm với tinh thể lỏng được giới hạn giữa các tấm ở dạng lớp mỏng.

Trong những năm 1920 và 1930, các nhà khoa học đã nghiên cứu và phát triển công nghệ tinh thể lỏng. Năm 1922, Georges Friedel phân loại tinh thể lỏng thành ba loại. Năm 1927, Vsevolod Frederiks phát minh ra van ánh sáng chuyển đổi bằng điện, là hiệu ứng thiết yếu của tất cả công nghệ LCD. Năm 1936, công ty Marconi Wireless Telegraph cấp bằng sáng chế cho ứng dụng thực tế đầu tiên của công nghệ này. Năm 1962, ấn phẩm tiếng Anh đầu tiên lớn về tinh thể lỏng được xuất bản.

Năm 1962, Richard Williams phát hiện ra rằng tinh thể lỏng có thể tạo ra các mẫu sọc khi có điện áp. Hiệu ứng này được gọi là "Williams domains" và là nền tảng cho màn hình tinh thể lỏng hiện đại.

Năm 1962, Paul K. Weimer tại RCA đã phát triển transistor màng mỏng (TFT), một loại transistor sử dụng màng mỏng vật liệu bán dẫn. TFT khác với MOSFET khối tiêu chuẩn, loại MOSFET sử dụng khối vật liệu bán dẫn.

Những năm 1960
Năm 1964, George H. Heilmeier phát hiện ra cách sử dụng điện trường để chuyển đổi màu sắc của tinh thể lỏng. Ông đã phát triển màn hình tinh thể lỏng hoạt động đầu tiên dựa trên chế độ tán xạ động (DSM), nhưng màn hình này tiêu tốn nhiều điện năng. George H. Heilmeier được công nhận là người phát minh ra màn hình tinh thể lỏng (LCD) và đã được vinh danh đưa vào Đại sảnh Danh vọng Nhà phát minh Quốc gia. Công trình của ông là một cột mốc của IEEE.

Vào cuối những năm 1960, Trung tâm Radar Hoàng gia Anh đã hỗ trợ George William Gray và nhóm của ông tại Đại học Hull phát hiện ra tinh thể lỏng cyanobiphenyl, loại tinh thể lỏng ổn định và có đặc tính nhiệt độ phù hợp để ứng dụng trong LCD. Phát hiện này đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của màn hình tinh thể lỏng hiện đại.

Bernard Lechner của RCA Laboratories đã đưa ra ý tưởng về màn hình LCD TFT vào năm 1968. Ông cùng với các đồng nghiệp đã chứng minh khái niệm này với màn hình LCD tán xạ động 18x2 sử dụng MOSFET rời rạc tiêu chuẩn.

Những năm 1970
Vào ngày 4 tháng 12 năm 1970, Hoffmann-LaRoche ở Thụy Sĩ đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho một loại màn hình tinh thể lỏng mới, sử dụng hiệu ứng trường xoắn nematic (TN). Wolfgang Helfrich và Martin Schadt, khi đó đang làm việc cho Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Trung tâm của Hoffmann-LaRoche, được liệt kê là nhà phát minh. Hoffmann-La Roche đã cấp phép sáng chế cho màn hình TN cho Brown, Boveri & Cie. Công ty này đã sản xuất màn hình TN cho đồng hồ đeo tay và các ứng dụng khác trong những năm 1970. James Fergason cũng đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế tương tự ở Hoa Kỳ. Năm 1971, công ty ILIXCO của Fergason đã sản xuất màn hình LCD TN, loại màn hình này đã thay thế các loại màn hình DSM cũ do có điện áp hoạt động thấp hơn và tiêu thụ điện năng thấp hơn. Seiko đã nhận được bằng sáng chế cho đồng hồ đeo tay sử dụng màn hình TN-LCD vào tháng 2 năm 1971. Năm 1972, chiếc đồng hồ đeo tay Gruen Teletime đã được ra mắt, sử dụng màn hình TN-LCD hiển thị bốn chữ số.

Năm 1972, nhóm của T. Peter Brody tại Westinghouse đã phát triển nguyên mẫu màn hình TFT LCD. Năm 1973, Brody và các cộng sự đã trình diễn màn hình TFT LCD đầu tiên. Đến năm 2013, tất cả các màn hình LCD chất lượng cao đều sử dụng công nghệ này.

Năm 1972, công ty North American Rockwell Microelectronics Corp đã giới thiệu màn hình LCD DSM cho máy tính bỏ túi của Lloyds Electronics Inc. Tuy nhiên, màn hình này cần có nguồn sáng bên trong để hiển thị. Năm 1973, Sharp Corporation đã giới thiệu màn hình LCD DSM cho máy tính bỏ túi kích thước bỏ túi. Năm 1975, công ty này bắt đầu sản xuất hàng loạt màn hình LCD TN cho đồng hồ đeo tay. Năm 1968, một nhóm nghiên cứu tại RCA đã phát minh ra màn hình LCD màu dựa trên tương tác Guest-Host. Các công ty Nhật Bản, như Seiko và Casio, đã nhanh chóng áp dụng công nghệ này và sớm chiếm vị trí hàng đầu trên thị trường đồng hồ đeo tay. Sharp Corporation của Nhật Bản đã phát triển một loại màn hình LCD màu đặc biệt vào những năm 1970. Công ty này đã nhận được bằng sáng chế cho các phát minh của mình, chẳng hạn như bằng sáng chế của Shinji Kato và Takaaki Miyazaki vào tháng 5 năm 1975 . Sau đó, công ty đã cải tiến công nghệ này với sự giúp đỡ của Fumiaki Funada và Masataka Matsuura vào tháng 12 năm 1975. Năm 1976, một nhóm nghiên cứu tại Sharp đã phát triển màn hình TFT LCD tương tự như các nguyên mẫu được phát triển bởi Westinghouse vào năm 1972. Nhóm nghiên cứu này đã cải tiến công nghệ này vào năm 1977, nhưng các màn hình TFT-LCD vẫn chưa sẵn sàng để sử dụng trong sản phẩm vì các vấn đề về vật liệu của TFT vẫn chưa được giải quyết.

Những năm 1980
Năm 1983, các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Brown, Boveri & Cie (BBC), Thụy Sĩ, đã phát minh ra cấu trúc xoắn siêu trục (STN) cho màn hình LCD ma trận thụ động. H. Amstutz và cộng sự được liệt kê là những người phát minh trong các đơn xin cấp bằng sáng chế tương ứng được nộp tại Thụy Sĩ vào ngày 7 tháng 7 năm 1983 và ngày 28 tháng 10 năm 1983. Các bằng sáng chế đã được cấp tại Thụy Sĩ CH 665491, Châu Âu EP 0131216,  và nhiều quốc gia khác. Năm 1980, Brown Boveri thành lập liên doanh 50/50 với công ty Philips của Hà Lan, có tên là Videlec. Philips có chuyên môn và khả năng tiếp cận linh kiện điện tử để sản xuất LCD. Năm 1984, các nhà nghiên cứu của Philips đã phát minh ra công nghệ điều khiển tốc độ video, giúp cải thiện thời gian phản hồi của LCD, cho phép hiển thị hình ảnh video chất lượng cao và mượt mà trên LCD. Năm 1985, các nhà phát minh của Philips đã phát minh ra mạch điện điều khiển điện áp thấp cho LCD STN độ phân giải cao, cho phép ứng dụng LCD chất lượng cao trong các sản phẩm di động chạy bằng pin. Năm 1985, Philips mua lại công ty Videlec AG của Thụy Sĩ. Philips sau đó chuyển dây chuyền sản xuất của Videlec sang Hà Lan. Nhiều năm sau, Philips đã thành công trong việc sản xuất và tiếp thị các mô-đun điện thoại di động hoàn chỉnh với số lượng lớn.

Tivi LCD màu đầu tiên được phát triển ở Nhật Bản vào những năm 1980. Năm 1982, Seiko Epson phát hành chiếc tivi LCD đầu tiên, Epson TV Watch, một chiếc đồng hồ đeo tay với màn hình LCD nhỏ. Năm 1984, Epson phát hành ET-10, chiếc tivi LCD cầm tay màu đầy đủ đầu tiên. Cùng năm đó, Citizen Watch giới thiệu Citizen Pocket TV, một chiếc tivi LCD màu 2,7 inch với màn hình LCD TFT thương mại đầu tiên. Năm 1988, Sharp đã trình diễn một màn hình LCD TFT 14 inch, ma trận chủ động, đầy đủ màu sắc và chuyển động đầy đủ. Điều này đã dẫn đến việc Nhật Bản khởi động một ngành công nghiệp LCD, phát triển các màn hình LCD kích thước lớn, bao gồm màn hình máy tính và tivi LCD. Epson đã phát triển công nghệ chiếu 3LCD vào những năm 1980 và cấp phép cho sử dụng trong máy chiếu vào năm 1988. VPJ-700 của Epson, được phát hành vào tháng 1 năm 1989, là máy chiếu LCD nhỏ gọn, đầy đủ màu sắc đầu tiên trên thế giới.

Những năm 1990
Năm 1990, các nhà phát minh đã nghĩ ra các cách mới để tạo ra màn hình LCD. Một cách là sử dụng các điện cực xen kẽ chỉ trên một tấm nền kính. Điều này tạo ra một điện trường song song với các tấm nền kính, giúp cải thiện chất lượng hình ảnh. Để tận dụng tối đa công nghệ chuyển đổi trong mặt phẳng (IPS), cần phải có thêm nghiên cứu và phát triển. Sau khi phân tích kỹ lưỡng, Guenter Baur và cộng sự đã đăng ký bản quyền các biến thể có lợi của công nghệ này tại Đức và nhiều quốc gia khác. Viện Fraunhofer ISE ở Đức đã giao các bằng sáng chế công nghệ IPS cho Merck KGaA, một nhà cung cấp chất liệu LC. Ngay sau đó, các kỹ sư tại Hitachi đã phát triển các chi tiết thực tế của công nghệ IPS, bao gồm cách kết nối mảng bóng bán dẫn màng mỏng và cách tránh các trường nhiễu không mong muốn giữa các pixel. Năm 1992, Sharp Corporation đã giới thiệu chiếc TV LCD treo tường đầu tiên sử dụng công nghệ IPS.

Hitachi đã cải thiện góc nhìn của màn hình IPS bằng cách thay đổi hình dạng các điện cực. NEC và Hitachi là những nhà sản xuất đầu tiên tạo ra màn hình LCD ma trận chủ động sử dụng công nghệ IPS. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc phát triển màn hình LCD màn hình lớn có chất lượng hình ảnh tốt. Năm 1996, Samsung đã phát triển kỹ thuật tạo mẫu quang học cho phép tạo ra màn hình LCD đa miền. Màn hình đa miền và IPS sau đó đã trở thành các thiết kế LCD phổ biến nhất cho đến năm 2006. Vào cuối những năm 1990, ngành công nghiệp LCD bắt đầu chuyển dịch khỏi Nhật Bản sang Hàn Quốc và Đài Loan, và sau đó là sang Trung Quốc.

Những năm 2000
Năm 2007, TV LCD đã vượt qua TV CRT về chất lượng hình ảnh và doanh số bán hàng trên toàn thế giới. Theo dự đoán, TV LCD sẽ chiếm 50% thị phần TV trên toàn cầu vào năm 2006.

Những năm 2010
Tháng 10 năm 2011, Toshiba đã phát triển màn hình LCD 6,1 inch (155 mm) với độ phân giải cao 2560 × 1600 pixel, phù hợp để sử dụng trong máy tính bảng, , đặc biệt là để hiển thị chữ Hán. Thập kỷ 2010 cũng chứng kiến sự áp dụng rộng rãi của công nghệ TGP (Tracking Gate-line in Pixel), cho phép di chuyển mạch điều khiển từ viền màn hình vào giữa các pixel, cho phép tạo ra các viền bezel hẹp.

Năm 2016, Panasonic đã phát triển màn hình IPS LCD với tỷ lệ tương phản cao kỷ lục, lên đến 1.000.000:1, ngang bằng với màn hình OLED. Công nghệ này sử dụng hai lớp tinh thể lỏng thay vì một lớp, cho phép kiểm soát ánh sáng chính xác hơn ở từng điểm ảnh.

Chiếu sáng
Màn hình LCD không tự phát sáng, do đó cần có nguồn sáng bên ngoài để tạo ra hình ảnh hiển thị. Trong loại LCD truyền thống, đèn nền được đặt ở mặt sau của lớp kính để chiếu sáng màn hình từ phía sau. LCD ma trận hoạt động hầu như luôn có đèn nền. LCD thụ động có thể có đèn nền hoặc sử dụng bộ phản xạ ở mặt sau của lớp kính để tận dụng ánh sáng xung quanh. LCD xuyên sáng kết hợp cả đèn nền và bộ phản xạ để hiển thị hình ảnh trong cả điều kiện sáng và tối. Các cách thức triển khai công nghệ đèn nền LCD phổ biến là: công nghệ đèn nền CCFL, đèn nền EL-WLED, đèn nền WLED, đèn nền RGB-LED, đèn LED đơn sắc, đèn mini-LED.

Ngày nay, hầu hết các màn hình LCD đều sử dụng đèn nền LED được điều khiển động. Điều này giúp tăng cường dải động của màn hình, cho phép hiển thị hình ảnh sáng và tối một cách rõ ràng hơn.

Hệ thống đèn nền LCD được cải thiện hiệu suất bằng cách sử dụng màng quang học để dẫn ánh sáng đến người xem và tái chế ánh sáng bị hấp thụ. Tấm lăng kính cải tiến có cấu trúc lượn sóng giúp hướng ánh sáng đến màn hình nhiều hơn và giảm hiện tượng răng cưa hoặc moiré. Cấu trúc lượn sóng dễ sản xuất hàng loạt hơn cấu trúc lăng kính thông thường. Để làm cho ánh sáng của đèn nền đồng đều, một tấm khuếch tán được đặt ở cả hai mặt của tấm lăng kính. Tấm lăng kính và các tấm khuếch tán được đặt trên một tấm gương phía sau, giúp hướng ánh sáng về phía trước. Bộ phân cực DBEF sử dụng các màng birefringent phản xạ ánh sáng bị hấp thụ. Bộ phân cực DBEF được phát minh vào năm 1989 bởi các nhà nghiên cứu của Philips là Dirk Broer, Adrianus de Vaan và Joerg Brambring. Các bộ phân cực phản xạ và điều khiển đèn nền động LED giúp TV LCD tiết kiệm năng lượng hơn TV CRT rất nhiều. Điều này đã giúp tiết kiệm 600 TWh điện năng toàn cầu vào năm 2017, tương đương với 10% lượng điện tiêu thụ của tất cả các hộ gia đình trên thế giới hoặc bằng 2 lần sản lượng năng lượng của tất cả các tế bào năng lượng mặt trời trên thế giới.

Kết nối với các mạch khác

Màn hình TV LCD hiện đại có hơn sáu triệu điểm ảnh, mỗi điểm ảnh được cấp nguồn bởi một cặp dây dẫn dọc và ngang. Các dây dẫn này tạo thành một lưới, với mỗi điểm ảnh có một kết nối dương ở một bên và một kết nối âm ở bên kia. Vì vậy, tổng số dây cần thiết cho màn hình 1080p là 6840, bao gồm 3 x 1920 dây dọc và 1080 dây ngang. Đối với tấm nền rộng 28,8 inch (73 cm), mật độ dây dẫn là 200 dây trên một inch dọc theo cạnh ngang.

Màn hình LCD được cấp nguồn bởi các trình điều khiển LCD được gắn vào cạnh màn hình tại nhà máy. Các trình điều khiển này thường được lắp đặt bằng phương pháp COG hoặc TAB. Màn hình LCD sử dụng các đường dẫn điện bằng kim loại được phủ mỏng trên nền kính để tạo thành mạch điện tử điều khiển màn hình. Thường không thể sử dụng hàn để kết nối trực tiếp màn hình với bảng mạch in bằng đồng, thay vào đó sử dụng màng dẫn điện dị hướng hoặc đầu nối đàn hồi.

Ma trận thụ động

Màn hình LCD thụ động đơn sắc và màu sắc là tiêu chuẩn trên hầu hết các máy tính xách tay đời đầu) bao gồm cả Nintendo Game Boy gốc. Tuy nhiên, một số máy tính xách tay sử dụng màn hình plasma. Đến giữa những năm 1990, màn hình ma trận hoạt động màu sắc trở thành tiêu chuẩn trên tất cả các máy tính xách tay. Màn hình ma trận hoạt động được sử dụng lần đầu tiên trên máy tính Macintosh Portable năm 1989, nhưng vẫn là đơn sắc. Màn hình LCD thụ động vẫn được sử dụng cho các thiết bị cầm tay giá rẻ, có thể đọc được dưới ánh sáng mặt trời trực tiếp.

Các màn hình dùng cấu trúc ma trận thụ động áp dụng công nghệ STN siêu xoắn hoặc DSTN hai lớp để giải quyết vấn đề thay đổi màu sắc. Màu sắc được thêm vào thông qua bộ lọc nội bộ trong CSTN. LCD STN được tối ưu hóa cho việc định địa chỉ ma trận thụ động.

Màn hình STN có ngưỡng độ tương phản rõ ràng hơn màn hình TN LCD ban đầu. Điều này giúp giảm nhiễu chéo giữa các điểm ảnh. Tuy nhiên, sơ đồ điều khiển Alt & Pleshko tiêu tốn nhiều điện năng. Welzen và de Vaan đã phát minh ra sơ đồ điều khiển thay thế sử dụng điện áp thấp hơn, giúp tiết kiệm năng lượng.

Màn hình LCD STN được làm mới bằng cách xen kẽ các xung điện áp có cực tính ngược nhau. Các điểm ảnh được định địa chỉ bởi các mạch hàng và cột. Loại màn hình này có nhược điểm là thời gian phản hồi chậm và độ tương phản kém khi số lượng điểm ảnh lớn. Welzen và de Vaan đã phát minh ra sơ đồ điều khiển không phải RMS giúp cải thiện thời gian phản hồi và độ tương phản. Citizen, cùng với một số người khác, đã được cấp phép cho những bằng sáng chế này và đã thành công khi giới thiệu một số dòng tivi LCD dựa trên STN ra thị trường.

Màn hình LCD STN được làm mới bằng cách sử dụng các xung điện áp đối lập. Điểm ảnh được xác định bởi các mạch hàng và cột. Màn hình này có thời gian phản hồi chậm và độ tương phản kém khi có nhiều điểm ảnh. Welzen và de Vaan đã phát minh ra một sơ đồ điều khiển giúp cải thiện thời gian phản hồi và độ tương phản. Một pixel có thể ở trạng thái bật hoặc tắt khi cần ghi thông tin mới, làm cho việc định địa chỉ màn hình hai trạng thái khá phức tạp. Tuy nhiên, vào năm 2010, các màn hình LCD hai trạng thái không tiêu thụ năng lượng đã trở nên phổ biến. Chúng có thể được sử dụng với các thiết bị như sách điện tử, cho phép hiển thị hình ảnh tĩnh và tiết kiệm năng lượng.

Màn hình LCD và TV hiện đại sử dụng ma trận chủ động, với mỗi điểm ảnh có một transistor màng mỏng riêng. Điện áp tương ứng với thông tin hình ảnh được truyền đến tất cả các dòng cột khi một dòng hàng được chọn. Màn hình này sáng và sắc nét hơn, có thời gian phản hồi nhanh hơn, tạo ra hình ảnh tốt hơn. Sharp sản xuất màn hình LCD phản xạ bistable với một ô nhớ SRAM 1 bit trên mỗi điểm ảnh, tiêu thụ ít năng lượng để duy trì hình ảnh.

Màn hình LCD phân đoạn có thể hiển thị màu sắc bằng cách sử dụng Màu sắc tuần tự trường (FSC LCD). Màn hình này có tấm nền LCD phân đoạn thụ động tốc độ cao và đèn nền RGB. Đèn nền thay đổi màu sắc nhanh chóng, tạo ra màu trắng khi nhìn bằng mắt thường. Tấm nền LCD được đồng bộ hóa với đèn nền. Màn hình LCD FSC chia một hình ảnh màu thành 3 hình ảnh (một đỏ, một xanh lá cây và một xanh lam) và hiển thị chúng theo thứ tự. Màn hình LCD FSC cần tấm nền LCD có tần số quét 180 Hz và thời gian phản hồi chỉ còn 5 mili giây. àn hình LCD FSC cũng có thể được sử dụng với màn hình cảm ứng điện dung.

Ma trận chủ động

Nematic xoắn (TN)
Màn hình nematic xoắn (TN) chứa tinh thể lỏng cho phép ánh sáng đi qua khi xoắn và bỏ xoắn ở các mức độ khác nhau. Không có điện áp, ánh sáng cực hóa đi qua lớp LC xoắn 90 độ. Tùy thuộc vào điện áp, tinh thể lỏng bỏ xoắn, thay đổi cực hóa và chặn ánh sáng. Điều chỉnh điện áp cho phép đạt được hầu như mọi mức xám hoặc truyền tải.

Công nghệ chuyển mạch trong mặt phẳng (IPS)

Công nghệ IPS là một công nghệ LCD sắp xếp các tinh thể lỏng trong một mặt phẳng song song với các tấm kính nền. Các tinh thể lỏng được định hướng lại bằng cách áp dụng một trường điện qua các điện cực đối diện trên cùng một tấm kính nền. Điều này tạo ra góc nhìn rộng hơn, độ tương phản tốt hơn và thời gian phản hồi nhanh hơn so với các công nghệ LCD khác. Công nghệ IPS được sử dụng trong nhiều loại thiết bị, bao gồm TV, màn hình máy tính, điện thoại thông minh và máy tính bảng.

Công nghệ chuyển mạch trong mặt phẳng siêu tốc (S-IPS)
Công nghệ chuyển mạch trong mặt phẳng siêu tốc (S-IPS) được giới thiệu sau công nghệ chuyển mạch trong mặt phẳng (IPS) với thời gian phản hồi và tái tạo màu sắc thậm chí tốt hơn.

Tranh cãi về công nghệ M+ hoặc RGBW
Năm 2015, LG Display đã công bố việc triển khai một công nghệ mới có tên là M+, đó là việc bổ sung thêm điểm phụ màu trắng cùng với các điểm RGB thông thường trong công nghệ tấm nền IPS của họ.

Công nghệ M+ mới chủ yếu được áp dụng trên TV 4K. Thêm một pixel phụ trắng thay thế cấu trúc RGB truyền thống làm giảm độ phân giải khoảng 25%, khiến TV 4K không thể hiển thị đầy đủ tiêu chuẩn UHD TV. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến việc hiển thị văn bản, làm cho nó hơi mờ, đặc biệt khi TV được sử dụng như một màn hình máy tính.

IPS so với AMOLED
Năm 2011, LG tuyên bố điện thoại thông minh LG Optimus Black (IPS LCD (LCD NOVA)) có độ sáng lên đến 700 nits, trong khi đối thủ chỉ có IPS LCD với 518 nits và màn hình OLED ma trận chủ động (AMOLED) với 305 nits. LG cũng tuyên bố rằng màn hình NOVA tiết kiệm năng lượng hơn 50% so với LCD thông thường và chỉ tiêu thụ 50% năng lượng của màn hình AMOLED khi hiển thị màu trắng trên màn hình. Về tỷ lệ tương phản, màn hình AMOLED vẫn hoạt động tốt nhất do công nghệ cơ bản của nó, trong đó mức độ màu đen được hiển thị dưới dạng màu đen hoàn toàn, không phải màu xám đậm. Vào ngày 24 tháng 8 năm 2011, Nokia đã công bố Nokia 701 và cũng tuyên bố rằng đây là màn hình sáng nhất thế giới với độ sáng 1000 nits. Màn hình cũng có lớp Clearblack của Nokia, giúp cải thiện tỷ lệ tương phản và đưa nó gần với màn hình AMOLED.

Chuyển đổi trường viền nâng cao (AFFS)
Công nghệ AFFS tương tự như IPS, cung cấp hiệu suất và gam màu vượt trội với độ sáng cao. Nó giảm thiểu méo màu và duy trì góc nhìn rộng. Năm 2004, Hitachi Displays của Nhật Bản đã được cấp phép sử dụng công nghệ này. Phiên bản tiến hóa của màn hình AFFS có độ truyền cao, được gọi là HFFS (FFS+), đã được giới thiệu vào năm 2007. Các bảng điều khiển AFFS chủ yếu được sử dụng trong buồng lái của các máy bay thương mại mới nhất. Tuy nhiên, nó không còn được sản xuất kể từ tháng 2 năm 2015.

Căn chỉnh theo chiều dọc (VA)
VA là một loại màn hình LCD trong đó các tinh thể lỏng tự căn chỉnh theo chiều dọc với các tấm nền thủy tinh. Khi không có điện áp được áp dụng, các tinh thể lỏng vẫn vuông góc với tấm nền, tạo ra màn hình màu đen giữa các bộ phân cực chéo. Khi điện áp được áp dụng, các tinh thể lỏng chuyển sang vị trí nghiêng, cho phép ánh sáng đi qua và tạo ra màn hình thang độ xám tùy thuộc vào mức độ nghiêng được tạo ra bởi trường điện.

VA có nền màu đen sâu hơn, tỷ lệ tương phản cao hơn, góc nhìn rộng hơn và chất lượng hình ảnh tốt hơn ở nhiệt độ khắc nghiệt so với màn hình xoắn vặn nem (TN) truyền thống. So với IPS, mức độ màu đen của VA vẫn sâu hơn, cho phép tỷ lệ tương phản cao hơn, nhưng góc nhìn hẹp hơn, với sự thay đổi màu sắc và đặc biệt là độ tương phản rõ ràng hơn.

Kiểm soát chất lượng
Các tấm nền LCD có thể có bóng bán dẫn bị lỗi, gây ra các điểm ảnh luôn sáng hoặc không sáng. Các điểm ảnh này được gọi là điểm ảnh bị kẹt hoặc điểm ảnh chết. Không giống như mạch tích hợp (IC), các tấm nền LCD có một vài bóng bán dẫn bị lỗi thường vẫn có thể sử dụng được. Các chính sách của nhà sản xuất về số lượng điểm ảnh bị lỗi chấp nhận được khác nhau rất nhiều. Tại một thời điểm, Samsung đã áp dụng chính sách không khoan nhượng đối với màn hình LCD được bán ở Hàn Quốc.

Chính sách điểm ảnh chết khác nhau giữa các nhà sản xuất LCD. ISO đã đưa ra tiêu chuẩn ISO 9241 để quy định tính chấp nhận được của các lỗi và bảo vệ người dùng cuối, nhưng không phải tất cả các nhà sản xuất đều tuân thủ tiêu chuẩn này.

Xem thêm
 Phối màu phát xạ

Chú thích

Thiết bị hiển thị
Linh kiện điện tử
Mạch điện tử
Kỹ thuật điện tử
Phát minh của Hoa Kỳ
Công nghệ hiển thị


title: Pseudopanthera macularia

text:
Pseudopanthera macularia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae. Nó được tìm thấy khắp châu Âu.

Sải cánh con bướm từ 23–28 mm. Con bướm bay từ giữa tháng 7 đến cuối tháng 9.
Ấu trùng chủ yếu ăn loài Teucrium scorodonia.

Phân loài
Pseudopanthera macularia macularia (Linnaeus, 1758)

Pseudopanthera macularia meridionalis (Galvagni, 1908)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Speckled Yellow at UKmoths

Pseudopanthera
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1758


title: Rhyacophila exilis

text:
Rhyacophila exilis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Sterictopsis

text:
Sterictopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Bao gồm các loài:
 Sterictopsis argyraspis Lower, 1893
 Sterictopsis divergens Goldfinch, 1929
 Sterictopsis inconsequens Warren, 1898

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pseudoterpnini


title: Scaturiginichthys vermeilipinnis

text:
Scaturiginichthys vermeilipinnis là một loài cá thuộc họ Pseudomugilidae. Nó là loài đặc hữu của Úc, với quần thể còn lại giới hạn ở 4 suối ở khu bảo tồn Edgbaston của Bush Heritage ở trung Queensland.
Loài này được xếp vào nhóm nguy cấp trong sách đỏ IUCN và nguy cơ trong Luật bảo tồn thiên nhiên 1992 của Queensland.

Chú thích

Tham khảo

 Wager, R. 1996. Scaturiginichthys vermeilipinnis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

V
Động vật được mô tả năm 1991
Cá Úc


title: Dicranomyia nigropolita

text:
Dicranomyia nigropolita là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Saint-Paulet-de-Caisson

text:
Saint-Paulet-de-Caisson là một xã trong vùng Occitanie. Xã Saint-Paulet-de-Caisson nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpauletdecaisson


title: Đồng Tồn Trạch

text:
Đồng Tồn Trạch (1616-1692) là quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Sự nghiệp
Đồng Tồn Trạch người làng Lôi Dương, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương, Việt Nam. Ông nội ông là Đồng Đắc và bác ông là Đồng Hãng đều có tài văn chương. Đồng Hãng đỗ đồng tiến sĩ thời Mạc Tuyên Tông, làm tới chức Thượng thư rồi theo nhà Lê trung hưng. Đồng Tồn Trạch học giỏi nhờ truyền thống gia đình có nhiều người hay chữ.

Năm 31 tuổi (1646), Đồng Tồn Trạch đỗ đồng tiến sĩ đời Lê Chân Tông. Sau đó ông vào ứng chế đỗ đầu. Ông được chúa Trịnh Tráng bổ nhiệm làm Đô cấp sự.

Năm 1664 đời Lê Huyền Tông, ông được thăng làm Tả thị lang bộ Công. Năm 1669 ông được chúa Trịnh Tạc thăng làm Đô ngự sử rồi bị bãi chức.

Năm 1673 đời Lê Gia Tông, ông lại được dùng làm Hữu thị bộ Hình. Năm 1683 ông làm Thượng thư bộ Hộ, vào làm Tham tụng trong phủ chúa Trịnh Căn, tước Nghĩa Trạch hầu.

Năm 1691 khi đã 76 tuổi, ông về hưu. Được hơn 1 năm sau thì ông mất (1692), thọ 77 tuổi, được truy tặng là Thượng thư bộ Lại, Thái bảo, Nghĩa quận công.

Xem thêm
 Lê Gia Tông
 Trịnh Căn

Tham khảo
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Quan lại nhà Lê trung hưng
Người Hải Dương
Tiến sĩ nhà Hậu Lê


title: Hyposmocoma lunifer

text:
Hyposmocoma lunifer là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Maui. Loài địa phương ở Haleakala, nơi nó được tim thấy ở độ cao 5,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: 13641 de Lesseps

text:
13641 de Lesseps (tên chỉ định: 1996 GM20) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 15 tháng 4 năm 1996. Nó được đặt theo tên Barthélemy de Lesseps, a French diplomat, writer, và scientific explorer of the 18th và 19th centuries.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst


title: Descolea

text:
Descolea là một chi nấm trong họ Cortinariaceae. Chi này phân bố rộng rãi, và có khoảng 15 loài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cortinariaceae
Bolbitiaceae


title: Ninh Thiểm

text:
Ninh Thiểm () là một huyện của địa cấp thị An Khang, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc.

Trấn

Hương
 Phong Phú (丰富乡)
 Mai Tử (梅子乡)
 Tân Trường (新场乡)
 Thái Sơn Miếu (太山庙乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây
An Khang


title: Besleria miniata

text:
Besleria miniata là một loài thực vật thuộc họ Gesneriaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Clark, J.L., Skog, L.E. & Pitman, N. 2004. Besleria miniata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Besleria


title: Jonathan Barry

text:
Jonathan Renaldo Barry (sinh 20 tháng 6 năm 1988) là 1 vận động viên cricket người Bahamas. Barry là 1 right-handed batsman và ném kiểu right-arm medium pace.

Barry chơi trận Twenty20 đầu tiên cho Bahamas với đội Cayman Islands ở vòng 1 giải 2006 Stanford 20/20. Anh chơi trận Twenty20 thứ 2 và cũng là cuối cùng cho Bahamas ở vòng 1 giải 2008 Stanford 20/20 đối đầu với Jamaica.

Barry đại diện cho Bahamas ở giải 2008 ICC World Cricket League Division Five và 2010 ICC Americas Championship Division 2.  Barry đã tham dự giải 2010 ICC Americas Championship Division 1.

Tham khảo

Liên kết khác
Jonathan Barry at Cricinfo
Jonathan Barry at CricketArchive


title: Aiterhofen

text:
Aiterhofen là một đô thị ở huyện Straubing-Bogen bang Bayern, Đức.

It is located about 5 km về phía đông nam của Straubing ở Gäuboden.

Tham khảo


title: Hyphydrus alfredi

text:
Hyphydrus alfredi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bilardo & Rocchi miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Holorusia mamare

text:
Holorusia mamare là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Holorusia


title: Hylaeus hirashimai

text:
Hylaeus hirashimai là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Ikudome mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1989


title: Pyrausta aurata

text:
Pyrausta aurata (tên tiếng Anh: Bướm bạc hà) là một small bướm đêm thuộc họ Crambidae, hoạt động ban ngày.

Cánh màu nâu tía với sải cánh 10–15 mm. Loài bướm rất giống với Pyrausta purpuralis.
Loài sâu bướm này ăn cây bạc hà.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Further information from the UK Moths website

Pyrausta
Động vật được mô tả năm 1763
Côn trùng châu Âu


title: Bonagota

text:
Bonagota là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Bonagota arizonae  Razowski & Becker, 2000
Bonagota bogotana  Walker, 1863
Bonagota chiapasana  Razowski & Becker, 2000
Bonagota costaricana  Razowski & Becker, 2000
Bonagota dominicana  Razowski, 1999
Bonagota melanecta  Meyrick, 1917
Bonagota mexicana  Razowski & Becker, 2000
Bonagota moronaecola  Razowski & Wojtusiak, 2006
Bonagota piosana  Razowski & Wojtusiak, 2006
Bonagota salubricola  Meyrick, 1931

Tham khảo

tortricidae.com

Euliini


title: New Lucena

text:
New Lucena là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Iloilo, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 19.490 người trong 3.744 hộ.

Các đơn vị hành chính

New Lucena được chia ra 21 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Iloilo


title: Potsdam

text:
Potsdam là thủ phủ của tiểu bang Brandenburg (Đức) và là thành phố đông dân cư nhất của tiểu bang. Potsdam có biên giới chung với thủ đô Berlin về phía đông-bắc và thuộc về Vùng đô thị Berlin/Brandenburg.

Potsdam đặc biệt nổi tiếng về di sản là thành phố ngự trị của Vương quốc Phổ với nhiều lâu đài và vườn hoa. Vua Friedrich II, tức Friedrich Đại Đế (1712 - 1786), trị vì nước Phổ từ năm 1740 cho đến năm 1786 (đồng thời là Bá tước xứ Brandenburg), đã đưa thành phố Potsdam trở thành miền cực lạc của triết học, theo miêu tả của nhà triết học Pháp nổi tiếng Voltaire - bạn thân của vị vua Phổ vĩ đại. Nhà vua chiêu dụ nhân tài nhiều nơi về thành phố Potsdam. Ông được mệnh danh là "Nhà triết học khu Sanssouci", gắn bó với chủ nghĩa nhân đạo và lòng yêu hòa bình trong những năm tháng vàng son tại cung điện Sanssouci, Potsdam. Trong cuộc Chiến tranh Bảy năm (1756 - 1763), ông vẫn nhớ đến cung điện Sanssouci. Sau năm 1763, sau thắng trận, ông dành phần lớn thời gian ngự tại các cung điện tại thành phố này, như cung điện Sanssouci, và thường dắt chó săn thỏ Ý dạo chơi. Vào năm 1763, ông cũng cho xây "Tân Hoàng cung" (Neues Palais) huy hoàng theo kiến trúc barốc, để thể hiện sự phồn thịnh của đất nước. Quang cảnh văn hóa của thành phố đã được UNESCO đưa vào trong danh sách di sản văn hóa thế giới năm 1990, là quần thể Đức lớn nhất của di sản thế giới. Vì thế mà thành phố là một điểm du lịch hấp dẫn cho du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Từ giữa thế kỷ 19 Potsdam đã phát triển thành một trung tâm khoa học. Ngày nay có 3 trường đại nhà nước và hơn 30 viện nghiên cứu đặt trụ sở tại đây. Tròn 15% dân cư là sinh viên, tỷ lệ nhà khoa học trên đầu người là tỷ lệ cao nhất nước Đức. Potsdam Đại học nằm ở thành phố này.

Chú thích

Tham khảo

 Gerhard Ritter, Peter Paret, Frederick the Great: a historical profile, University of California Press, 1968.
 Christopher M. Clark, Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947, Harvard University Press, 2006. ISBN 0674023854.
 Heinrich Von Treitschke, George Haven Putnam, Douglas Sladen, Confessions of Frederick the Great and the Life of Frederick the Great, The Minerva Group, Inc., 2001. ISBN 0898755360.
 Baron Thomas Babington Macaulay Macaulay, Life of Frederick the Great. Delisser & Procter, 1859.

Thành phố của bang Brandenburg
Đức thế kỷ 7
Tỉnh Brandenburg
Thủ phủ bang Đức
Khởi đầu thế kỷ 7
Tỉnh Potsdam


title: Microdytes shepardi

text:
Microdytes shepardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Microdytes


title: 6070 Rheinland

text:
6070 Rheinland (1991 XO1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 12 năm 1991 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6070 Rheinland

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Metrioidea moala

text:
Metrioidea moala là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Metrioidea


title: Calomicrus wilcoxi

text:
Calomicrus wilcoxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Cardiophorus ruficollis

text:
Cardiophorus ruficollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Saint-Pardoux-du-Breuil

text:
Saint-Pardoux-du-Breuil  là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpardouxdubreuil


title: Xa lộ Liên Mỹ châu

text:
Xa lộ Liên Mỹ châu (tiếng Anh: Inter-American Highway) là một con đường xa lộ dài 5470 km (khoảng 3400 dặm) chạy qua vùng địa hình núi non từ Laredo, Texas đến Thành phố Panama ở Panamá. Xa lộ này đã bắt đầu được xây dựng thập niên 1930. Đoạn đầu tiên dài 1205 km từ Nuevo Laredo, bên dòng Río Grande ở México đến Thành phố Mexico, hoàn thành vào năm 1936. Tháng 4 năm 1936, phần còn lại về phía nam đi Panamá đã được khánh thành. Hoa Kỳ là quốc gia đóng góp chính nguồn kinh phí xây dựng tuyến đường này.

Tham khảo

Đường bộ Mexico
Đường bộ Texas
Đường bộ Panama


title: USS Shangri-La (CV-38)

text:
USS Shangri-La (CV/CVA/CVS-38) là một trong số 24 tàu sân bay thuộc lớp Essex được hoàn tất trong hoặc ngay sau Chiến tranh Thế giới thứ hai cho Hải quân Hoa Kỳ.

Được đưa ra hoạt động vào năm 1944, Shangri-La tham gia nhiều chiến dịch tại mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận. Giống như nhiều tàu chị em cùng lớp, Shangri-La được cho xuất biên chế không lâu sau khi chiến tranh kết thúc, nhưng nhanh chóng được cho hiện đại hóa và tái hoạt động vào đầu những năm 1950, và được xếp lại lớp thành một tàu sân bay tấn công CVA. Nó hoạt động tại cả Thái Bình Dương và Đại Tây Dương/Địa Trung Hải trong nhiều năm, và sau đó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay chống tàu ngầm CVS. Nó được tặng thưởng thêm ba Ngôi sao Chiến trận khác do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Việt Nam.

Shangri-La được cho ngừng hoạt động vào năm 1971 và được bán để tháo dỡ vào năm 1988.

Thiết kế và chế tạo
Shangri-La là một tàu sân bay dạng thân dài thuộc phân lớp Ticonderoga trong lớp Essex. Con tàu được đặt lườn tại xưởng hải quân Norfolk, Portsmouth, Virginia vào ngày 15 tháng 1 năm 1943, và được hạ thủy vào ngày 24 tháng 2 năm 1944, được đỡ đầu bởi bà Josephine Doolittle, phu nhân Thiếu tướng Jimmy Doolittle, người chỉ huy cuộc Không kích Doolittle. Nó được đưa vào hoạt động ngày 15 tháng 9 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Đại tá Hải quân James D. Barner.

Tên gọi
Việc đặt tên con tàu này đã vượt khỏi thông lệ về đặt tên tàu vào lúc đó, vốn đặt tên các tàu sân bay theo tên các trận đánh hoặc tên các tàu chiến nổi tiếng của Hải quân Mỹ trước đây. Cái tên này có liên quan đến chiếc tàu sân bay  đã bị mất: Sau sự kiện cuộc ném bom Tokyo được tung ra từ chiếc Hornet vào năm 1942, Tổng thống Franklin D. Roosevelt khi trả lời câu hỏi của giới báo chí đã nói rằng cuộc không kích xuất phát từ "Shangri-La", một xứ sở tưởng tượng vô cùng hạnh phúc mà James Hilton nói đến trong cuốn tiểu thuyết Lost Horizon.

Lịch sử hoạt động

Thế Chiến II
Shangri-La hoàn tất việc trang bị tại Norfolk và tiến hành chuyến đi chạy thử máy tại vùng biển Trinidad từ ngày 15 tháng 9 đến ngày 21 tháng 12 năm 1944 trước khi quay trở về Norfolk. Vào ngày 17 tháng 1 năm 1945, nó rời Hampton Roads cùng với tàu tuần dương lớn  và tàu khu trục  hướng đến Panama. Ba chiếc tàu chiến đi đến Cristóbal thuộc Vùng kênh đào Panama vào ngày 23 tháng 1 và vượt qua kênh đào vào ngày 24 tháng 1. Shangri-La khởi hành từ Balboa vào ngày 25 tháng 1 và đi đến San Diego, California vào ngày 4 tháng 2. Tại đây nó được nhận thêm nhân sự, tiếp liệu và máy bay bổ sung để chuyển đến Hawaii, và nó lên đường vào ngày 7 tháng 2. Sau khi đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 15 tháng 2, nó trải qua một giai đoạn hai tháng tiến hành huấn luyện và chuẩn nhận hoạt động tàu sân bay cho những phi công Hải quân từ đất liền.

Ngày 10 tháng 4, Shangri-La nhổ neo hướng đến đảo san hô Ulithi, và đến nơi mười ngày sau đó. Sau khi trú qua đêm trong vũng biển, nó rời Ulithi cùng các tàu khu trục  và  để gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 58, lực lượng tàu sân bay nhanh dưới quyền Phó Đô đốc Marc A. Mitscher. Vào ngày 24 tháng 4, nó được phân về Đội Đặc nhiệm 58.4 đang khi còn ở điểm hẹn tiếp nhiên liệu cùng với Đội Đặc nhiệm 50.8. Ngày hôm sau, Shangri-La cùng với Liên đội Không quân CVG-85 phối thuộc cho nó tung ra cuộc không kích đầu tiên xuống Nhật Bản. Mục tiêu đầu tiên là Okino Daito Jima, một nhóm các hòn đảo nhỏ cách hàng trăm dặm về phía Đông Nam Okinawa. Máy bay của nó đã phá hủy thành công các trạm radar và vô tuyến tại đây; và sau khi thu hồi máy bay, đội đặc nhiệm lên đường hướng đến Okinawa. Shangri-La hỗ trợ tuần tra chiến đấu trên không cho đội cũng như hỗ trợ gần mặt đất cho Tập đoàn quân 10 Bộ binh Hoa Kỳ đang chiến đấu tại Okinawa cho đến khi quay trở về Ulithi vào ngày 14 tháng 5.

Trong khi ở lại Ulithi, Shangri-La trở thành soái hạm của Lực lượng Đặc nhiệm Tàu sân bay 2, khi Phó Đô đốc John S. McCain, Sr. đặt cờ hiệu của mình trên chiếc tàu sân bay vào ngày 18 tháng 5. Sáu ngày sau, Đội Đặc nhiệm 58.4, có Shangri-La tháp tùng, rời khỏi vũng biển san hô. Vào ngày 28 tháng 5, Đội Đặc nhiệm 58.4 đổi tên thành 38.4, và Đô đốc McCain thay phiên Đô đốc Mitscher làm Tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm 38, vẫn giữ lại Shangri-La là soái hạm của mình. Vào ngày 2-3 tháng 6, lực lượng đặc nhiệm tung ra cuộc không kích xuống các đảo chính quốc Nhật Bản, đặc biệt là vào Kyūshū, hòn đảo cực Nam của chính quốc. Gặp phải sự kháng cự trên không ác liệt nhất kể từ khi tham chiến, liên đội không lực của Shangri-La chịu đựng tổn thất nặng nhất trong suốt cuộc chiến này.

Vào ngày 4-5 tháng 6, nó di chuyển lên phía Tây Bắc để tránh một cơn bão; vào ngày 6 tháng 6, máy bay của nó tiếp tục nhiệm vụ hỗ trợ gần mặt đất tại Okinawa. Vào ngày 8 tháng 6, liên đội không lực của nó lại tấn công Kyūshū, và ngày hôm sau quay trở lại Okinawa. Đến ngày 10 tháng 6, lực lượng đặc nhiệm rời Okinawa quay trở về Leyte, thực hiện các hoạt động thực hành trên đường đi. Shangri-La đi vào vịnh Leyte và thả neo tại vịnh San Pedro vào ngày 13 tháng 6. Chiếc tàu sân bay ở lại đây cho đến hết tháng 6 để bảo trì và nghỉ ngơi. Ngày 1 tháng 7, Shangri-La khởi hành từ Leyte quay trở lại khu vực chiến sự. Vào ngày 2 tháng 7, lời thề sĩ quan của John L. Sullivan, sau này là Trợ lý Bộ trưởng Hải quân về Không lực, đã được đọc trên Shangri-La, một nghi thức kiểu này lần đầu tiên được thực hiện trong vùng chiến sự.

Tám ngày sau, liên đội không lực của Shangri-La tiến hành một loạt không kích xuống Nhật Bản kéo dài cho đến khi đối phương đầu hàng vào ngày 15 tháng 8; chúng được thực hiện trải rộng suốt chuỗi quần đảo này. Vào ngày 10 tháng 7, họ tấn công Tokyo, cuộc không kích đầu tiên trở lại thủ đô này kể từ tháng 2. Vào ngày 14-15 tháng 7, họ tấn công Honshū và Hokkaidō, và quay trở lại Tokyo vào ngày 18 tháng 7, cũng ném bom nhắm vào thiết giáp hạm Nagato đang neo đậ gần bờ ở Yokosuka. Từ ngày 20 đến ngày 22 tháng 7, Shangri-La được tiếp nhiên liệu, nhận máy bay thay thế và thư từ. Ngày 24 tháng 7, máy bay của nó tấn công tàu bè chung quanh Kure, và tiếp nối nhiệm vụ này trong ngày hôm sau, trước khi được nghỉ ngơi và tiếp liệu trong các ngày 26 và 27 tháng 7. Ngày hôm sau, máy bay của Shangri-La đã gây hư hại cho tàu tuần dương hạng nhẹ Ōyodo và thiết giáp hạm Haruna; chiếc sau bị hỏng nặng đến mức nó bị ngập nước và mắc cạn, và sau đó bị bỏ lại. Chúng tấn công Tokyo một lần nữa vào ngày 30 tháng 7, rồi rời khỏi khu vực để được tiếp liệu trong các ngày 31 tháng 7 và 1 tháng 8.

Shangri-La trải qua bốn ngày tiếp theo tại khu vực nghỉ ngơi chờ đợi một cơn bão đi qua. Vào ngày 9 tháng 8, sau khi tình trạng sương mù dày đặc khiến phải hủy bỏ các phi vụ của ngày hôm trước, máy bay của nó lại ném bom Honshū và Hokkaido. Ngày hôm sau, họ ném bom Tokyo và khu vực Trung bộ Honshū, rồi rút lui để được tiếp liệu. Nó lẩn tránh một cơn bão khác trong các ngày 11-12 tháng 8, rồi lại không kích xuống Tokyo trong ngày 13 tháng 8. Sau khi được tiếp tế trong ngày 14 tháng 8, nó tung máy bay ra tấn công các sân bay chung quanh Tokyo vào sáng ngày 15 tháng 8 năm 1945. Không lâu sau đó, thông tin Nhật Bản đã chấp nhận đầu hàng được công bố; và hạm đội nhận được lệnh ngừng bắn. Shangri-La tiếp tục các nhiệm vụ tuần tra tại khu vực Honshū từ ngày 15 đến ngày 23 tháng 8, và sau đó thực hiện các phi vụ thả hàng tiếp tế cho các trại giam giữ tù binh chiến tranh Đồng Minh tại Nhật Bản.

Shangri-La tiến vào vịnh Tokyo vào ngày 16 tháng 9, gần hai tuần sau khi diễn ra nghi thức ký kết chính thức văn kiện Nhật Bản đầu hàng bên trên thiết giáp hạm , và ở lại đó cho đến ngày 1 tháng 10. Nó đi đến Okinawa vào ngày 4 tháng 10, ở lại đây cho đến ngày 6 tháng 10 trước khi lên đường quay trở về Hoa Kỳ cùng với Đơn vị Đặc nhiệm 38.1.1. Nó tiến vào vịnh San Pedro vào ngày 21 tháng 10 và ở lại Long Beach trong ba tuần. Vào ngày 5 tháng 11, chiếc tàu sân bay chuyển đến San Diego, và rời cảng này một tháng sau đó hướng đến Bremerton, Washington. Nó đi vào Xưởng hải quân Puget Sound vào ngày 9 tháng 12 để đại tu, và công việc này kết thúc vào ngày 30 tháng 12, khi nó quay trở lại San Diego.

Sau chiến tranh
Shangri-La tiếp nối các hoạt động thường xuyên ngoài khơi San Diego, chủ yếu là việc huấn luyện và chuẩn nhận hạ cánh trên tàu sân bay cho phi công. Vào tháng 5 năm 1946, nó lên đường đi đến khu vực Trung tâm Thái Bình Dương tham gia Chiến dịch Crossroads, cuộc thử nghiệm bom nguyên tử được tiến hành tại đảo san hô Bikini. Sau đó, nó thực hiện một chuyến đi huấn luyện ngắn đến Trân Châu Cảng, rồi trải qua mùa Đông trong Xưởng hải quân Puget Sound. Đến tháng 3 năm 1947, nó lại được bố trí đến Trân Châu Cảng và Sydney, Australia. Khi quay trở về Hoa Kỳ, Shangri-La được cho xuất biên chế và đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương tại San Francisco vào ngày 7 tháng 11 năm 1947.

Shangri-La được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 10 tháng 5 năm 1951 dưới quyền chỉ huy của Đại tá Hải quân Francis L. Busey. Trong năm tiếp theo, nó tiến hành các hoạt động huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu ngoài khơi Boston, Massachusetts. Được xếp lại lớp thành tàu sân bay tấn công với ký hiệu lườn CVA-38 vào năm 1952, nó quay trở lại Xưởng hải quân Puget Sound vào mùa Thu năm đó, và một lần nữa được cho tạm ngừng hoạt động vào ngày 14 tháng 11, lần này là để được hiện đại hóa kết hợp cả hai chương trình SCB-27 và SCB-125. Trong hai năm tiếp theo, nó được trang bị một sàn đáp chéo góc, hai máy phóng hơi nước, đồng thời thang nâng và dây hãm máy bay cũng được đại tu. Với chi phí lên đến gần 7 triệu Đô-la Mỹ, nó gần như là một con tàu mới khi được đưa trở lại hoạt động lần thứ ba vào ngày 10 tháng 1 năm 1955 dưới quyền chỉ huy của Đại tá Hải quân Roscoe L. Newman. Shangri-La tiến hành các hoạt động huấn luyện hạm đội khẩn trương trong phần còn lại của năm 1955, rồi sau đó được bố trí hoạt động tại Viễn Đông vào ngày 5 tháng 1 năm 1956. Cho đến năm 1960, nó luân phiên các chuyến đi tại Tây Thái Bình Dương với các hoạt động ngoài khơi San Diego. Vào ngày 16 tháng 3 năm 1960, nó từ giã San Diego lên đường đi sang cảng nhà mới trên bờ Đông Hoa Kỳ, Mayport, Florida. Nó về đến Mayport sau khi ghé thăm Callao, Peru; Valparaíso, Chile; Port of Spain, Trinidad; Bayonne, New Jersey; và Norfolk, Virginia.

Sau sáu tuần lễ huấn luyện tại khu vực hoạt động tại chỗ chung quanh vịnh Guantánamo, Cuba, nó lên đường cho chuyến bố trí đầu tiên tại Đại Tây Dương, một cuộc tập trận của khối NATO, rồi tiếp nối bằng chuyến ghé thăm Southampton, Anh Quốc. Hầu như ngay sau khi quay trở về Mayport, Shangri-La lại được lệnh ra khơi, lần này là đi đến khu vực Caribbe do xảy ra cuộc xung đột giữa Guatemala và Nicaragua. Nó quay trở về Mayport vào ngày 25 tháng 11 và ở lại cảng nhà trong hơn hai tháng.

Từ năm 1961 đến năm 1970, Shangri-La luân phiên các hoạt động bố trí tại Địa Trung Hải với các hoạt động phía Tây Đại Tây Dương, ngoài khơi Mayport. Nó lên đường hướng sang phía Đông cho đợt bố trí đầu tiên cùng Đệ Lục hạm đội Hoa Kỳ vào ngày 2 tháng 2 năm 1961. Nó quay trở về Hoa Kỳ vào mùa Thu năm đó và đi vào Xưởng hải quân New York để đại tu. Quay trở lại Mayport vào đầu năm 1962, Shangri-La lại lên đường vào ngày 7 tháng 2 hướng sang Địa Trung Hải; và sau sáu tháng hoạt động cùng Hạm đội 6, nó rời khu vực Địa Trung Hải vào giữa tháng 8 và về đến Mayport ngày 28 tháng 8.

Sau một tháng lưu lại cảng nhà, chiếc tàu sân bay hướng đến New York để được đại tu. Shangri-La được cải biến rộng rãi trong thời gian ở ụ tàu, bị tháo dỡ bốn khẩu pháo 127 mm (5 inch), nhưng được trang bị hệ thống radar mới dò tìm trên không và đo độ cao cùng một hệ thống hãm mới. Ngoài ra, nhiều thiết bị điện và cơ khí cũng được đổi mới. Sau các chuyến đi thử máy và ghé thăm Bayonne và Norfolk, Shangri-La quay trở lại Mayport trong một tuần lễ vào cuối tháng 3 năm 1963; rồi ra khơi để hoạt động tại khu vực Caribbe trong giai đoạn kéo dài tám tháng. Sau khi được nghỉ ngơi, vào ngày 1 tháng 10 năm 1963, nó được bố trí một đợt hoạt động khác kéo dài bảy tháng cùng Đệ Lục hạm đội.

Shangri-La tiếp tục được bố trí hoạt động cùng Đệ Nhị hạm đội và Đệ Lục hạm đội trong sáu năm tiếp theo. Vào mùa Thu năm 1965, Shangri-La gặp tai nạn khi bị tàu khu trục  húc phải trong một cuộc tập trận. Shangri-La bị thủng một lỗ trên lườn tàu bên dưới mực nước. Về phía chiếc tàu khu trục, một người thiệt mạng và một người bị thương, và mũi tàu bị cong. Không có thương vong trên chiếc tàu sân bay, và lỗ thủng được nhanh chóng bịt kín. Do tai nạn này, nó trải qua một đợt đại tu rộng rãi vào mùa Đông năm 1965 và mùa Xuân năm 1966, lần này là tại Xưởng hải quân Philadelphia, rồi tiếp nối các hoạt động thường lệ. Vào ngày 30 tháng 6 năm 1969, nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay chống tàu ngầm với ký hiệu lườn CVS-38.

Chiến tranh Việt Nam
Vào năm 1970, Shangri-La được bố trí trở lại khu vực Tây Thái Bình Dương sau mười năm vắng bóng. Nó khởi hành từ Mayport vào ngày 5 tháng 3, ghé qua Rio de Janeiro, Brasil trong các ngày 13-16 tháng 3, và hướng về phía Đông ngang qua Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương. Chiếc tàu sân bay đi đến Căn cứ Hải quân vịnh Subic, Philippines vào ngày 4 tháng 4, và trong bảy tháng tiếp theo đã tung ra các phi vụ chiến đấu từ Trạm Yankee. Lượt phục vụ của nó tại trạm Yankee bị ngắt quãng bởi những chuyến đi tiếp liệu đến vịnh Subic, bởi 12 ngày trong ụ tàu tại Yokosuka, Nhật Bản trong tháng 7, và bởi các chuyến viếng thăm Manila và Hong Kong trong tháng 10.

Ngày 9 tháng 11, Shangri-La khởi hành từ vịnh Subic quay trở về nhà. Trên đường về Mayport, nó đã ghé thăm Sydney, Australia; Wellington, New Zealand và Rio de Janeiro, Brazil. Nó đến Mayport vào ngày 16 tháng 12 và bắt đầu chuẩn bị để ngừng hoạt động. Sau khi được chuẩn bị tại Xưởng hải quân Boston, Shangri-La được cho xuất biên chế lần sau cùng vào ngày 30 tháng 7 năm 1971. Nó được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương và neo đậu tại Xưởng hải quân Philadelphia.

Số phận
Shangri-La ở lại thành phần dự bị trong vòng 11 năm tiếp theo sau, trước khi được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 15 tháng 7 năm 1982. Nó được MARAD giữ lại trong nhiều năm nhằm cung cấp linh kiện thay thế cho chiếc tàu sân bay huấn luyện . Nó được bán để tháo dỡ vào ngày 9 tháng 8 năm 1988, và cuối cùng được kéo tới Đài Loan để tháo dỡ.

Phần thưởng
Shangri-La được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và thêm ba Ngôi sao Chiến trận khác cho các hoạt động trong Chiến tranh Việt Nam.

Tiểu tiết
Sàn đáp bằng gỗ của Shangri-La được giữ lại trong đợt hiện đại hóa SCB-125 năm 1952. Nó giữ lại sàn đáp này trong suốt quãng đời phục vụ còn lại, như được ghi nhận trong những hồi ký và ghi chép của các cựu chiến binh giai đoạn chiến tranh Việt Nam. Điều này khiến cho nó là một trong những tàu sân bay cuối cùng với sàn gỗ phục vụ trong Hải quân Mỹ.

Xem thêm
 Danh sách các tàu sân bay
 Danh sách các tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

 USS Shangri-La Reunion Association homepage
 Navy photographs of Shangri-La (CV-38)

Tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay trong Thế Chiến II
Tàu sân bay trong chiến tranh lạnh
Tàu sân bay trong chiến tranh Việt Nam


title: André Masson

text:
André-Aimé-René Masson (4/1/1896 – 28/10/1987) là một họa sĩ người Pháp.

Tiểu sử

Masson sinh ra tại thị trấn Balagny-sur-Thérain thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France. Đây được xem là một trong những vùng quê đẹp nhất phía bắc nước Pháp. Dòng sông xanh, cánh đồng phì nhiêu màu mỡ và cánh rừng bạt ngàn đã khởi nguồn trong vị danh hoạ tương lai một tình yêu đặc biệt với thiên nhiên. Vì công việc kinh doanh mà gia đình Masson phải dời đến sinh sống tại Bỉ, nơi ông có cơ hội gặp gỡ những bức tranh của các bậc thầy hội họa tại một bảo tàng địa phương. Sau đó ông đã được nhận vào trường Académie Royale des Beaux-Arts et l’École des Arts Décoratifs ở tuổi 11.V ào năm 1913, khi đang học tại ngôi trường École des Beaux-Arts của Pháp, ông đã được dạy về trường phái Lập thể. Khi Chiến tranh Thế giới thứ 1 nổ ra, ông xung phong gia nhập quân vì ông muốn trải nghiệm khía cạnh Wagnerian (Richard Wagner) của chiến tranh và biết được sự "ngất ngây" của cái chết. Điều đó đã đến vào cái ngày một viên đạn cắm vào ngực của chàng họa sĩ trẻ tại Chemis de Dames vào 04/1917.

Những tác phẩm thuở ban đầu của Masson đi theo trường phái Lập thể, và không lâu sau đó ông đã gắn mình với trường phái Siêu thực, từ đó trở thành một trong những họa sĩ nhiệt huyết nhất sử dụng cách vẽ theo bản năng-automatic drawing và tạo nên nhiều tác phẩm như thế bằng bút và mực. Để đạt được điều này, Masson đã tự hành xác mình bằng cách làm việc miệt mài không cần ăn hay ngủ, đôi khi còn sử dụng thuốc phiện. Ông tin rằng việc làm yếu đi tình trạng nhận thức này sẽ đưa nghệ thuật của ông thoát li khỏi sự điều khiển lý trí, từ đó tiến gần hơn đến việc để tiềm thức sáng tạo hoạt động và sáng tạo.

Vào năm 1926, Masson đã thử nghiệm một phong cách mới: tung cát và hồ keo lên bức tranh vải dầu, vẽ nên một bức tranh sơn dầu trên nền những hình khối được dựng lên. Cuối những năm 20, nhận ra trường phái Tự động còn hạn chế, ông đã rời bỏ nó và cả trường phái Siêu thực để đến với một phong cách khác có cấu trúc hơn, và cho ra đời những tác phẩm mang khuynh hướng bạo lực và khiêu dâm, xem đó như một phản ứng đối với cuộc nội chiến ở Tây Ban Nha.Dưới thời chính phủ Vichy trong những năm Chiến tranh thế giới thứ 2, bọn Phát-xít Đức đã lên án và gán kết những tác phẩm của Masson là thoái hoá, suy đồi. Nhờ vào sự giúp đỡ của Varian Fry tại Marseille, ông đã trốn thoát được khỏi đế chế Hình chữ thập tàn bạo bằng cách lên một con tàu đi đến hòn đảo Martinique của Pháp, đó cũng là bước đệm để ông đặt chân lên Hoa Kỳ. Sau khi cập cảng ở Hoa Kỳ, nhân viên hải quan nước này đã lục soát hành lý của Masson và phát hiện những bản vẽ khiêu dâm được cất giấu một cách bí mật. Những bản vẽ này lập tức bị tố cáo là sách báo khiêu dâm và vì thế nhân viên hải quan đã xé chúng ngay trướ mắt của người họa sĩ.

Tuy vậy, khi sống tại Newpreston, thuộc bang Connecticut, những tác phẩm của ông đã có những ảnh hưởng đáng kể lên trường phái trừu tượng của Mĩ, ví dụ sinh động nhất chính là danh hoạ Jackson Pollock. Cùng với chiến tranh, Masson đã trở về Pháp và định cư tại Aix-en-Provence, nơi ông có nhiều bức tranh phong cảnh đẹp.
Masson đã vẽ trang bìa cho số báo đầu tiên của Georges Bataille mang tên Acéphale vào năm 1936, ông cũng tham gia vào công việc này với những số báo tiếp theo. An hem trai của ông, nhà phân tích tâm lý Jacques Lacan, là người sở hữu cuối cùng của bức tranh khiêu dâm "L’Origine du monde" (The origin of the world)

Gia đình
Con trai ông, Diego Masson, sinh năm 1935 là một nhạc trưởng, một nhà sáng tác và kiêm luôn chơi nhạc cụ mộc. Trong khi người con khác, Luis Masson lại là một diễn viên.

Nguồn
Buchholz, Kai & Wolbert, Klaus (Hg.): André Masson. Bilder aus dem Labyrinth der Seele. Frankfurt a. M. 2003.
Kaiser-Strohmann, Dagmar. Vom Aufruhr zur Struktur. Schriftwerte im Informel, Exhibition Catalogue, Gustav-Luebcke-Museum Hamm 2008, ISBN 3-9807898-6-1
Mueller-Yao, Marguerite Hui: Der Einfluss der Kunst der chinesischen Kalligraphie auf die westliche informelle Malerei, Diss. Bonn, Koeln 1985. ISBN 3-88375-051-4
Mueller-Yao, Marguerite: Informelle Malerei und chinesische Kalligrafie, in: Informel, Begegnung und Wandel, (hrsg von Heinz Althoefer, Schriftenreihe des Museums am Ostwall; Bd. 2), Dortmund 2002, ISBN 3-611-01062-6,
Rolf Wedewer: Die Malerei des Informel. Weltverlust und Ich-Behauptung, Deutscher Kunstverlag, Munich, 2007. ISBN 3-422-06560-1
An Anthology from X (Oxford University Press 1988). X ran from 1959-62. Edited by David Wright & Patrick Swift. Contributions from painters Masson, Alberto Giacometti, Bacon, Lucian Freud, Frank Auerbach, Oskar Kokoschka, et al, writers W.H. Auden, Samuel Beckett, et al.
"Martin Ries, http://www.artandeducation.net/papers/view/8

Tham khảo

Liên kết ngoài
Masson tại Tate Gallery.
Tiểu sử ngắn.
Müller-Yao, Marguerite: Informelle Malerei und chinesische Kalligrafie, Dortmund 2002 ISBN 3-611-01062-6

Họa sĩ Pháp
Họa sĩ siêu thực
Nghệ sĩ trường phái siêu thực
Sinh năm 1896
Mất năm 1987


title: Pyotr Ilyich Tchaikovsky

text:
Pyotr Ilyich Tchaikovsky (tiếng Nga: Пётр Ильич Чайкoвский, Pjotr Il’ič Čajkovskij; phát âm: Pi-tơ I-li-ích Trai-cốp-xki; 7 tháng 5 năm 1840 (25 tháng 4 Lịch Julius) - 6 tháng 11 năm 1893) (25 tháng 10 Lịch Julius) là một nhà soạn nhạc người Nga thời kỳ Lãng mạn. Ngày nay, các sáng tác của ông đứng vào hàng các tác phẩm cổ điển phổ biến nhất. Ông là nhà soạn nhạc người Nga đầu tiên gây được ấn tượng lâu dài trên toàn thế giới, điều này càng được củng cố khi ông là nhạc trưởng khách mời ở châu Âu và Hoa Kỳ. Ông được Hoàng đế Alexander III vinh danh vào năm 1884 và được cấp lương trọn đời.

Dù tài năng âm nhạc sớm phát triển, Tchaikovsky lại được giáo dục để trở thành công chức. Có rất ít cơ hội để gây dựng sự nghiệp âm nhạc ở Nga vào thời điểm đó và cũng không có hệ thống giáo dục âm nhạc công cộng. Khi cơ hội để học nhạc xuất hiện, ông vào Nhạc viện Saint Petersburg đang còn non trẻ và tốt nghiệp năm 1865. Khác với các nhạc sĩ đương thời trong chủ nghĩa dân tộc, nổi bật là nhóm Năm cây đại thụ, Tchaikovsky được đào tạo bài bản và hàn lâm về âm nhạc phương Tây. Những kiến thức âm nhạc có được khiến Tchaikovsky dung hòa giữa âm nhạc hàn lâm ông được dạy và âm nhạc dân gian mà ông tiếp xúc từ thời thơ ấu. Từ sự dung hòa này, ông đã tạo nên một phong cách cá nhân nhưng mang những nét Nga không lẫn vào đâu được, đó là một nhiệm vụ không dễ dàng. Các nguyên tắc chi phối giai điệu, hòa âm và các nguyên tắc cơ bản khác của âm nhạc Nga hoàn toàn trái ngược với những nguyên tắc chi phối âm nhạc phương Tây; điều này dường như dập tắt tiềm năng sử dụng âm nhạc Nga trong các tác phẩm phương Tây quy mô lớn hoặc hình thành phong cách tổng hợp. Mâu thuẫn này cũng tạo nên ác cảm cá nhân và làm mất sự tự tin của Tchaikovsky. Văn hóa Nga thời điểm đó có lằn ranh ngày càng rõ giữa các yếu tố bản địa và các yếu tố du nhập. Hai yếu tố này còn chia tách sâu sắc hơn dưới thời Peter Đại đế. Điều này khiến giới trí thức Nga không chắc chắn về bản sắc dân tộc đất nước mình, Tchaikovsky cũng có một nỗi quan hoài như vậy.

Dù có được nhiều thành công vang dội, cuộc sống của Tchaikovsky lại chìm trong khủng hoảng cá nhân và trầm cảm. Một số yếu tố góp phần có thể kể đến như việc ông phải xa mẹ từ sớm ở trường nội trú, sau đó thì mẹ ông mất sớm, cái chết người bạn thân và đồng nghiệp Nikolai Rubinstein, và những đổ vỡ trong mối quan hệ bền vững được xây dựng khi ông trưởng thành, đó là mối quan hệ kéo dài 13 năm giữa ông với góa phụ giàu có Nadezhda von Meck, cũng là người bảo trợ cho ông mặc dù họ chưa bao giờ thực sự gặp nhau. Tchaikovsky là một người đồng tính, ông đã giữ kín điều này suốt cuộc đời mình. Các nhà nghiên cứu âm nhạc từng xem trọng điều này trong cuộc đời ông, nhưng bây giờ thì họ đặt yếu tố này nhẹ hơn. Tchaikovsky qua đời đột ngột ở tuổi 53, nguyên nhân cho cái chết của ông thường được cho là do bệnh tả, nhưng đến bây giờ người ta vẫn chưa thể xác nhận là bệnh thật hay do ông cố tình gây ra.

Thiếu thời
Pyotr Ilyich Tchaikovsky sinh ngày 2 tháng 4 năm 1840 tại Votkinsk, một thị trấn nhỏ mà ngày nay thuộc Udmurtia, trong một gia đình quý tộc cỡ nhỏ. Cha ông là Ilya Petrovich Tchaikovsky, một kỹ sư mỏ, là một người có sắc tộc Nga và đôi chút của người Cossack Ukraina, ngoài ra, Ilya Petrovich còn là giám đốc của một xưởng đúc sắt ở Kamsko-Votkinsk. Ông nội của ông, Petro Fedorovych Chaika, được đào tạo về y tế ở Sankt-Peterburg và phục vụ như là trợ lý của bác sĩ quân y trước khi trở thành thống đốc của Glazov. Ông cố của ông, một người Cossack tên là Fyodor Chaika, từng tham gia vào quân đội Nga của Pyotr I Đại đế trong trận Poltava năm 1709. Mẹ ông, Alexandra Andreïevna d'Assier, là người vợ thứ hai trong số ba người vợ của Ilya Petrovich. Bà trẻ hơn chồng tới 18 tuổi và có tổ tiên bên nội là người Pháp. Cha mẹ của Tchaikovsky đều đã được đào tạo trong ngành nghệ thuật, bao gồm cả âm nhạc. Điều này được coi như là một điều cần thiết vì khi ở một khu vực xa xôi hẻo lánh, âm nhạc có thể mang theo nó một nhu cầu để giải trí, cả cá nhân và các cuộc tụ họp xã hội.

Tchaikovsky có bốn người anh em (Nikolai, Ippolit, và đôi song sinh Anatoly-Modest), cùng một người chị gái ruột, Alexandra và một người chị cùng cha khác mẹ, Zinaida, là con của bà vợ cả. Ông đặc biệt gần gũi với Alexandra và cặp song sinh. Anatoly sau này đã có một sự nghiệp pháp luật nổi trội, trong khi Modest trở thành nhà soạn kịch, viết lời nhạc kịch và phiên dịch viên. Sau này, Alexandra kết hôn với Lev Davydov và có 7 đứa con, một trong số đó là Vladimir Davydov, một người rất thân với nhà soạn nhạc, người đã đặt ông một cái biệt danh là "Bob". Gia đình Davydov đã cung cấp cuộc sống của một gia đình thực sự dành cho Tchaikovsky, để ông dần trưởng thành hơn, và mảnh đất của họ ở Kamenka (nay Kamianka, tỉnh Cherkasy, một phần của Ukraina) đã trở thành một nơi ẩn náu luôn chào mừng Tchaikovsky trong suốt những năm lang thang.

Những nỗ lực đầu tiên về âm nhạc của Tchaikovsky là những khúc ứng tấu trên đàn dương cầm. Khi mới bốn tuổi khi cậu cùng với em gái Alexandra lúc đó mới lên hai, soạn một bài hát về mẹ, khi bà đi Sankt-Peterburg vào tháng 9 năm 1844. Bản nhạc có tên "Mẹ chúng tôi ở St. Petersburg". Sau đó mẹ ông trở về với bà quản gia người Pháp tên là Fanny Durbach. Fanny ở bốn năm với gia đình ông, "đó là thời gian hạnh phúc nhất đời tôi", Fanny nói. Fanny đã bù đắp cho ông sự thiếu thốn tình mẹ. Alexandra là một phụ nữ không hạnh phúc, lạnh lùng, xa cách. Sau này Modeste, em của Piotr kể rằng hiếm khi mẹ bày tỏ tình cảm ấm áp. Bà tốt nhưng khô khan.

Lúc bốn tuổi rưỡi, Piotr, luôn xin Fanny được phép tham dự các buổi học của các anh chị. Vì vậy, mới sáu tuổi, Piotr đã nói tiếng Pháp và tiếng Đức dễ dàng. Lúc năm tuổi ông học piano với Maria Paltchikova. Chưa tới ba năm sau, ông xướng âm hay bằng cô giáo. Thế kỷ thứ 19, các gia đình khá giả gởi con của họ đến những trường học đặc biệt để có một nền văn hóa rộng lớn, trong khi đó chúng vẫn được học nghề riêng. Anh cả của cậu, Nicolas, được gửi đến Viện Công nghệ Sankt-Peterburg.

Năm 1850, lúc Piotr 10 tuổi, cậu chưa đủ tuổi để đi học bất cứ trường nào, nên cậu vô trường nội trú học hai năm để chuẩn bị. Đó là một kinh nghiệm đau khổ. Piotr yêu mẹ và rất dễ xúc động. Cậu thiếu tự tin muốn núp dưới bóng mẹ. Sự xa cách mẹ gây thương tổn lớn vậy mà chỉ bốn năm sau cậu đã phải vĩnh viễn xa mẹ.

Đặc điểm sáng tác và tác phẩm
Tchaikovsky không những là nhạc sĩ Nga vĩ đại mà còn là nhạc sĩ lớn thế giới. Hoạt động âm nhạc chính là ở Moscow. Sáng tác nhiều thể loại thành công như giao hưởng, nhạc kịch, vũ kịch, nhạc thính phòng, hoà tấu, romance.

Tác phẩm phản ảnh tâm tư con người thời đại, tình cảm, khát vọng dưới chế độ Nga hoàng. Miêu tả cảnh thiên nhiên nước Nga rất độc đáo như giao hưởng số 1 Giấc mơ mùa đông, Tổ khúc Các Mùa, trong tác phẩm còn đề cập đến những câu chuyện thần thoại, những trang sử quang vinh của nước Nga nhưng đặc điểm nổi bật là ông phản ánh thông qua tấn bi kịch như giao hưởng số 5, số 6, nhạc kịch Con đầm pích là những tác phẩm bi kịch đạt đến đỉnh cao. Ông nổi tiếng vì đã biết kết hợp nhuần nhuyễn âm nhạc Nga với âm nhạc châu Âu, âm nhạc thành thị, nông thôn.

Tác phẩm

Tchaikovsky sáng tác khoảng 30 tác phẩm cho dàn nhạc giao hưởng, gồm có: bảy bản giao hưởng (6 giao hưởng và giao hưởng có tiêu đề Mangfrét), ba bản vũ kịch, 11 vở nhạc kịch Opera, nhiều concertos cho piano, violon, nhiều khúc mở màn, giao hưởng thơ và tổ khúc giao hưởng. Tính chất giao hưởng của Tchaikovsky là trữ tình đầy tính kịch. Đây là một dòng giao hưởng mới trong lịch sử giao hưởng Nga. Bên cạnh đó cũng có giao hưởng mang tính chất cảnh trí sinh hoạt như Giao hưởng số 1 "Những ước mơ và con đường mùa đông (1866), Người thợ rèn Vacula, vũ kịch Hồ Thiên Nga, ba khúc mở màn: Romeo và Juliét (1869); Bão tố (1873); Franxétca đa Rêminhi (1876) - Giai đoạn 1877 do căng thẳng với cuộc sống riêng tư ông bỏ dạy, mải mê chinh chế và yêu đương ở Ý, Anh, Pháp và những tác phẩm trong thời kỳ này: Nhạc kịch Eugene Onegin, Cô gái Orliăng (1870) và Madéppa (1883), concerto số 2 cho piano, concerto cho violon... - Thời kỳ trở về Moscow, ông viết Giao hưởng có tiêu đề Mangfrét; và bản Giao hưởng số 5 (1888); nhạc kịch Con đầm bích, Người đẹp ngủ trong rừng (1889), Kẹp hạt dẻ, Iolanta (1891).

Ghi chú

Chú thích

Tài liệu

 Asafyev, Boris, "The Great Russian Composer." In Russian Symphony: Thoughts About Tchaikovsky (New York: Philosophical Library, 1947). ISBN n/a.
 Benward, Bruce and Marilyn Saker, Music: In Theory and Practice, Vol. 1 (New York: Mc Graw-Hill, 2003), Seventh Edition. ISBN 978-0-07-294262-0.
 Bergamini, John, The Tragic Dynasty: A History of the Romanovs (New York: G.P. Putnam's Sons, 1969). Library of Congress Card Catalog Number 68-15498.
 Botstein, Leon, "Music as the Language of Psychological Realm." In Tchaikovsky and His World (Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1998), ed. Kearney, Leslie. ISBN 0-691-00429-3.
 Brown, David, "Glinka, Mikhail Ivanovich" and "Tchaikovsky, Pyotr Ilyich." In The New Grove Encyclopedia of Music and Musicians (London: MacMillan, 1980), 20 vols., ed. Sadie, Stanley. ISBN 0-333-23111-2.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Early Years, 1840–1874 (New York: W.W. Norton & Company, 1978). ISBN 0-393-07535-4.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Crisis Years, 1874–1878, (New York: W.W. Norton & Company, 1983). ISBN 0-393-01707-9.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Years of Wandering, 1878–1885, (New York: W.W. Norton & Company, 1986). ISBN 0-393-02311-7.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Final Years, 1885–1893, (New York: W.W. Norton & Company, 1991). ISBN 0-393-03099-7.
 Brown, David, Tchaikovsky: The Man and His Music (New York: Pegasus Books, 2007). ISBN 0-571-23194-2.
 Cooper, Martin, "The Symphonies." In Music of Tchaikovsky (New York: W.W. Norton & Company, 1946), ed. Abraham, Gerald. ISBN n/a.
 Druckenbrod, Andrew, "Festival to explore Tchaikovsky's changing reputation." In Pittsburgh Post-Gazette, ngày 30 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2012.
 Figes, Orlando, Natasha's Dance: A Cultural History of Russia (New York: Metropolitan Books, 2002). ISBN 0-8050-5783-8 (hc.).
 Hanson, Lawrence and Hanson, Elisabeth, Tchaikovsky: The Man Behind the Music (New York: Dodd, Mead & Company). Library of Congress Catalog Card No. 66–13606.
 Holden, Anthony, Tchaikovsky: A Biography (New York: Random House, 1995). ISBN 0-679-42006-1.
 Holomon, D. Kern, "Instrumentation and orchestration, 4: 19th century." In The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Second Edition (London: Macmillian, 2001), 29 vols., ed. Sadie, Stanley. ISBN 1-56159-239-0.
 Hopkins, G.W., "Orchestration, 4: 19th century." In The New Grove Encyclopedia of Music and Musicians (London: MacMillan, 1980), 20 vols., ed. Sadie, Stanley. ISBN 0-333-23111-2.
 Hosking, Geoffrey, Russia and the Russians: A History (Cambridge, Massachusetts: The Belknap Press of Harvard University Press, 2001). ISBN 0-674-00473-6.
 Jackson, Timothy L., Tchaikovsky, Symphony no. 6 (Pathétique) (Cambridge: Cambridge University Press, 1999). ISBN 0-521-64676-6.
 Karlinsky, Simon, "Russia's Gay Literature and Culture: The Impact of the October Revolution." In Hidden from History: Reclaiming the Gay and Lesbian Past (New York: American Library, 1989), ed. Duberman, Martin, Martha Vicinus and George Chauncey. ISBN 0-452-01067-5.
 Kozinn, Allan, "Critic's Notebook; Defending Tchaikovsky, With Gravity and With Froth." In The New York Times, ngày 18 tháng 7 năm 1992. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2012.
 Lockspeiser, Edward, "Tchaikovsky the Man." In Music of Tchaikovsky (New York: W.W. Norton & Company, 1946), ed. Abraham, Gerald. ISBN n/a.
 Maes, Francis, tr. Arnold J. Pomerans and Erica Pomerans, A History of Russian Music: From Kamarinskaya to Babi Yar (Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press, 2002). ISBN 0-520-21815-9.
 Mochulsky, Konstantin, tr. Minihan, Michael A., Dostoyevsky: His Life and Work (Princeton: Princeton University Press, 1967). Library of Congress Catalog Card No. 65–10833.
 Poznansky, Alexander, Tchaikovsky: The Quest for the Inner Man (New York: Schirmer Books, 1991). ISBN 0-02-871885-2.
 Poznansky, Alexander, Tchaikovsky Through Others' Eyes. (Bloomington: Indiana Univ. Press, 1999). ISBN 0-253-33545-0.
 Ridenour, Robert C., Nationalism, Modernism and Personal Rivalry in Nineteenth-Century Russian Music (Ann Arbor: UMI Research Press, 1981). ISBN 0-8357-1162-5.
 Roberts, David, "Modulation (i)." In The New Grove Encyclopedia of Music and Musicians (London: MacMillan, 1980), 20 vols., ed. Sadie, Stanley. ISBN 0-333-23111-2.
 Rubinstein, Anton, tr. Aline Delano, Autobiography of Anton Rubinstein: 1829-1889 (New York: Little, Brown & Co., 1890). Library of Congress Control Number 06004844.
 Schonberg, Harold C. Lives of the Great Composers (New York: W.W. Norton & Company, 3rd ed. 1997). ISBN 0-393-03857-2.
 Steinberg, Michael, The Concerto (New York and Oxford: Oxford University Press, 1998).
 Steinberg, Michael, The Symphony (New York and Oxford: Oxford University Press, 1995).
 Taruskin, Richard, "Tchaikovsky, Pyotr Il'yich", The New Grove Dictionary of Opera (London and New York: Macmillan, 1992), 4 vols, ed. Sadie, Stanley. ISBN 0-333-48552-1.
 Volkov, Solomon, Romanov Riches: Russian Writers and Artists Under the Tsars (New York: Alfred A. Knopf House, 2011), tr. Bouis, Antonina W. ISBN 0-307-27063-7.
 Warrack, John, Tchaikovsky Symphonies and Concertos (Seattle: University of Washington Press, 1969). Library of Congress Catalog Card No. 78–105437.
 Warrack, John, Tchaikovsky (New York: Charles Scribner's Sons, 1973). SBN 684-13558-2.
 Wiley, Roland John, "Tchaikovsky, Pyotr Ilyich." In The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Second Edition (London: Macmillian, 2001), 29 vols., ed. Sadie, Stanley. ISBN 1-56159-239-0.
 Wiley, Roland John, The Master Musicians: Tchaikovsky (Oxford and New York: Oxford University Press, 2009). ISBN 978-0-19-536892-5.
 Zhitomirsky, Daniel, "Symphonies." In Russian Symphony: Thoughts About Tchaikovsky (New York: Philosophical Library, 1947). ISBN n/a.

Liên kết ngoài

 Tiểu sử nhà soạn nhạc Tchaikovsky
 The Best of Tchaikovsky
 The Best of Tchaikovsky
 Tchaikovsky - The seasons - june (barcarolle)
 Tchaikovsky - Piano Concerto 1 - B Flat Minor
 Tchaikovsky - Marche Slave
 Tchaikovsky: Swan Lake - The Kirov Ballet
 Tchaikovsky - The Nutcracker Suite, Op 71a
 Tchaikovsky - Valse Sentimentale

Nhà soạn nhạc Nga
Nhà soạn nhạc opera
Bài cơ bản dài trung bình
Múa ba lê Nga
Tín hữu Chính Thống giáo tại Nga
Sinh năm 1840
Mất năm 1893

Nhà soạn nhạc LGBT
Chôn cất tại nghĩa trang Tikhvin
Nhà phê bình âm nhạc Nga


title: Montigny-en-Arrouaise

text:
Montigny-en-Arrouaise  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Montignyenarrouaise


title: Cancellaria ventricosa

text:
Cancellaria ventricosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cancellaria


title: Hohenbocka

text:
Hohenbocka là một đô thị thuộc huyện Oberspreewald-Lausitz, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Los Molares

text:
Los Molares là một thành phố ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 2,874 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Los Molares - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Sevilla


title: Altenmarkt an der Triesting

text:
Altenmarkt an der Triesting là một thị trấn ở huyện Baden trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 63,43 km², dân số năm 2001 là 2116 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Lipromorpha mindanensis

text:
Lipromorpha mindanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Lipromorpha


title: Argelès-Gazost (quận)

text:
Quận Argelès-Gazost là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Hautes-Pyrénées, ở vùng Occitanie. Quận này có 6 tổng và 89 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Argelès-Gazost là:
 Argelès-Gazost
 Aucun
 Lourdes-Est
 Lourdes-Ouest
 Luz-Saint-Sauveur
 Saint-Pé-de-Bigorre

Các xã
Các xã của quận Argelès-Gazost, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Argelès-Gazost trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Argelès-Gazost


title: Alf, Cochem-Zell

text:
Alf là một đô thị thuộc huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 6,33 ki-lô-mét vuông,  trong đó 0,67 km² trồng nho và 3,79 km² là rừng.

Liên kết ngoài
 World War One and Two Memorial
 Ehrenstaette Prinzenkopf War Cemetery

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Podeonius taiwanus

text:
Podeonius taiwanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1972.

Chú thích

Tham khảo

Podeonius


title: Bhowali

text:
Bhowali là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Nainital thuộc bang Uttaranchal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhowali có dân số 5302 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Bhowali có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 77%. Tại Bhowali, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttarakhand
Du lịch ở Uttarakhand


title: Aspidolopha lesagei

text:
Aspidolopha lesagei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Aspidolopha


title: Cybister yulensis

text:
Cybister yulensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Cybister


title: (7617) 1996 VF30

text:
{{DISPLAYTITLE:(7617) 1996 VF30}}

(7617) 1996 VF30 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 7 tháng 11 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Megaceras briansaltini

text:
Megaceras briansaltini được đặt theo tên của Brian Saltin, là một loài kiến vương. Chỉ có một mẫu được tìm thấy nên chưa rõ đặc điểm tự nhiên của nó.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 2007


title: Bubong

text:
Bubong là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 19.003 người trong 2.404 hộ.

Các đơn vị hành chính

Bubong được chia ra 36 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn của Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Fulgurofusus brayi

text:
Fulgurofusus brayi là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fulgurofusus


title: Tát Nhĩ Đồ

text:
Tát Nhĩ Đồ (chữ Hán giản thể: 萨尔图区, âm Hán Việt: Tát Nhĩ Đồ khu) là một quận thuộc địa cấp thị Đại Khánh, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Tát Nhĩ Đồ có diện tích 549 km², dân số 260.000 người. Mã số bưu chính của quận Tát Nhĩ Đồ là 163001. Quận này được chia thành 9 nhai đạo.
Nhai đạo biện sự xứ: Tát Nhĩ Đồ, Hội Chiến, Thiết Nhân, Hữu Nghị, Ủng Quân, Hỏa Cự, Phú Cường, Đông An, Đông Phong.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hắc Long Giang
Đại Khánh


title: Melanotus lewisi

text:
Melanotus lewisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schenkling miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Izatha gibbsi

text:
Izatha gibbsi là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở miền tây North Island.

Sải cánh dài 12.5–13.5 mm đối với con đực và 13.5–20 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 2 and tháng 3.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Rophites hellenicus

text:
Rophites hellenicus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Rophites
Động vật được mô tả năm 1984


title: Tháp Thiên niên kỷ (Dubai)

text:
Tháp Thiên niên kỷ là một tòa nhà chọc trời nằm trên đường Sheikh Zayed của thành phố Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Được hoàn thành năm 2006, khu căn hộ cao 60 tầng với chiều cao tổng cộng 287 m gồm 301 căn hộ ba giường ngủ và 106 căn hộ 2 giường ngủ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bài viết trên Emporis.com
Bài viết trên SkyscraperPage.com

Nhà chọc trời Dubai


title: Rhyacophila multispinomera

text:
Rhyacophila multispinomera là một loài Trichoptera thuộc họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Tipula trinidadensis

text:
Tipula trinidadensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Mazzo di Valtellina

text:
Mazzo di Valtellina là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 120 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 30 km về phía đông bắc của Sondrio. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.075 người và diện tích là 15,4 km².

Mazzo di Valtellina giáp các đô thị: Grosotto, Monno, Tovo di Sant'Agata, Vervio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sondrio
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Oecetis angusta

text:
Oecetis angusta là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=06|4=22}}

Oecetis


title: Thais mariae

text:
Thais mariae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thais
Động vật được mô tả năm 1954


title: Thể hình

text:
Thể dục thể hình, hay thể hình là việc sử dụng các bài tập tăng cường sức đề kháng để kiểm soát và phát triển cơ bắp cho mục đích thẩm mỹ. Một cá nhân tham gia vào hoạt động này được gọi là một vận động viên thể hình. Trong thi đấu thể hình chuyên nghiệp, các vận động viên thể hình xuất hiện trong đội hình theo hàng và thực hiện các tư thế được chỉ định (và sau đó là hàng loạt các tư thế cá nhân quy chuẩn) trước một hội đồng giám khảo xếp hạng các vận động viên dựa trên các tiêu chí như sự đối xứng, khả năng nổi bật của cơ bắp và sự hài hòa. Các vận động viên thể hình chuẩn bị cho các cuộc thi thông qua việc loại bỏ mỡ cơ thể không cần thiết, được tăng cường ở giai đoạn cuối bằng sự kết hợp giữa hoạt động làm mất nước ngoại bào và nạp carbohydrate, để đạt được sự nổi bật cơ bắp và mạch máu tối đa, cũng như làm sạm da và cạo lông để làm nổi bật độ tương phản của da dưới ánh đèn sân khấu.

Người tập thể hình có thể sử dụng steroid đồng hóa và các loại thuốc tăng cường hiệu suất khác để xây dựng cơ bắp và phục hồi sau chấn thương nhanh hơn, nhưng các cuộc thi đôi khi cấm sử dụng chúng vì những rủi ro sức khỏe hoặc cân nhắc về sự cạnh tranh công bằng. Bất chấp một số lời kêu gọi kiểm tra steroid, liên đoàn thể hình hàng đầu (Ủy ban Thể hình Quốc gia Hoa Kỳ) không thực hiện điều này.Người chiến thắng trong cuộc thi thường niên Mr. Olympia của Liên đoàn Thể hình quốc tế (IFBB) thường được công nhận là nam vận động viên thể hình chuyên nghiệp hàng đầu thế giới. Kể từ năm 1950, Giải vô địch Thể hình Vũ trụ (Universe Championships) của Hiệp hội vận động viên thể hình nghiệp dư quốc gia (NABBA) được coi là cuộc thi thể hình nghiệp dư hàng đầu, với những người chiến thắng đáng chú ý như Reg Park, Lee Priest, Steve Reeves và Arnold Schwarzenegger. Người chiến thắng thường tiếp tục trở thành vận động viên thể hình chuyên nghiệp.

Lịch sử

Lịch sử ban đầu

nhỏ|339x339px|The Farnese Hercules, 216 AD
Truyền thống nâng đá đã được thực hiện ở Ai Cập cổ đại, Hy Lạp và Tamilakam. Cử tạ phương Tây phát triển ở châu Âu từ năm 1880 đến 1953, với những người đàn ông mạnh mẽ (strongman) thể hiện những bài biểu diễn về sức mạnh cho công chúng và thách thức lẫn nhau. Trọng tâm của biểu diễn không phải là về vóc dáng của họ, và họ thường có bụng to và chân tay mập.

Eugen Sandow
Thể hình được phát triển vào cuối thế kỷ 19, được quảng bá ở Anh bởi vận động viên người Đức Eugen Sandow, hiện được coi là "Cha đẻ của thể hình". Ông cho phép khán giả thỏa sức ngắm nhìn vóc dáng của mình trong những màn "biểu diễn khoe cơ bắp". Mặc dù khán giả cảm thấy hồi hồi khi được chiêm ngưỡng một vóc dáng được phát triển tốt, những người đàn ông chỉ đơn giản là phô bày cơ thể của họ như một phần của những màn thể hiện sức mạnh hoặc các trận đấu vật. Sandow đã có một chương trình biểu diễn trên sân khấu được xây dựng xung quanh những màn trình diễn này thông qua Florenz Ziegfeld, người quản lý của ông. Bộ phim âm nhạc đoạt giải Oscar năm 1936 The Great Ziegfeld mô tả sự khởi đầu của thể hình hiện đại, khi Sandow bắt đầu trình diễn cơ thể của mình tại các hội chợ.

Sandow đã rất thành công trong việc uốn dẻo người và tạo dáng, đến nỗi sau đó ông đã tạo ra một số công việc xung quanh sự nổi tiếng của mình, và là một trong những người đầu tiên đưa ra thị trường các sản phẩm mang thương hiệu của bản thân. Ông được ghi nhận với việc phát minh và bán thiết bị tập thể dục đầu tiên cho đại chúng: các quả tạ gia công bằng máy, ròng rọc kéo kháng lực và dây đai đàn hồi. Ngay cả hình ảnh của ông cũng được bán ở dạng thẻ và các bản in khác. Sandow là một "Gracilian" hoàn hảo, một tiêu chuẩn về tỷ lệ cơ thể lý tưởng gần với các bức tượng Hy Lạp và La Mã cổ đại. Thể chất của nam giới sau đó được đánh giá bằng cách xem các tỷ lệ này của cơ thể họ có sát với các tỷ lệ chuẩn được cho là lý tưởng.

Cuộc thi thể hình quy mô lớn đầu tiên
Sandow đã tổ chức cuộc thi thể hình đầu tiên vào ngày 14 tháng 9 năm 1901, được gọi là "Cuộc thi lớn". Nó được tổ chức tại Royal Albert Hall ở London. Với các giám khảo Sandow, Sir Charles Lawes và Sir Arthur Conan Doyle, cuộc thi đã thành công tốt đẹp và nhiều người đam mê thể hình đã bị từ chối không cho vào vì số lượng khán giả quá đông. Chiếc cúp được trao cho người chiến thắng là bức tượng Sandow bằng vàng được Frederick Pomeroy điêu khắc. Người chiến thắng là William L. Murray đến từ Nottingham. Chiếc cúp bạc Sandow được trao cho người giành hạng nhì D. Cooper. Chiếc cúp Sandow bằng đồng - hiện nổi tiếng nhất trong tất cả - đã được trao cho người giành hạng ba AC Smythe. Năm 1950, chiếc cúp đồng này cũng được trao cho Steve Reeves vì đã giành chiến thắng trong cuộc thi khai mạc NABBA Mr. Universe. Nó sẽ không xuất hiện trở lại một lần nữa cho đến năm 1977 khi người chiến thắng trong cuộc thi của IFBB Mr. Olympia, Frank Zane, được trao một bản sao của chiếc cúp đồng. Kể từ đó, những người chiến thắng của Mr.Olympia đã liên tục được trao một bản sao của tượng Sandow bằng đồng.

Vào ngày 16 tháng 1 năm 1904, cuộc thi thể hình quy mô lớn đầu tiên ở Mỹ đã diễn ra tại Madison Square Garden ở thành phố New York. Cuộc thi được Bernarr Macfadden, cha đẻ của văn hóa thể chất và nhà xuất bản của các tạp chí thể hình gốc như Sức khỏe & Sức mạnh, quảng bá. Người chiến thắng là Al Treloar, người được tuyên bố là "Người đàn ông phát triển hoàn hảo nhất thế giới". Treloar đã giành được giải thưởng tiền mặt trị giá 1.000 đô la, một khoản tiền đáng kể vào thời điểm đó. Hai tuần sau, Thomas Edison đã thực hiện một bộ phim về các thể hình tạo dáng của Treloar. Edison cũng đã làm hai bộ phim về Sandow vài năm trước. Đó là ba phim ảnh đầu tiên có một vận động viên thể hình. Đầu thế kỷ 20, Macfadden và Charles Atlas tiếp tục quảng bá thể hình trên toàn thế giới. Alois P. Swoboda là người đi tiên phong ban đầu ở thị trường Mỹ.

Vận động viên thể hình đáng chú ý giai đoạn đầu

Nhiều vận động viên thể hình quan trọng trong lịch sử thể hình ban đầu trước năm 1930 bao gồm: Earle Liederman (tác giả của một số cuốn sách đầu tiên của thể hình), Zishe Breitbart, Georg Hackenschmidt, Emy Nkemena, George F. Jowett, Finn Hateral  (người tiên phong trong nghệ thuật tạo dáng), Frank Saldo, Monte Saldo, William Bankier, Launceston Elliot, Sig Klein, Sgt. Alfred Moss, Joe Nordquist, Lionel Strongfort ("Strongfortism"), Gustav Frištenský, Ralph Parcaut (một đô vật đã từng vô địch, người cũng là tác giả của một cuốn sách đầu tiên về "văn hóa thể chất") và Alan P. Mead (người đã trở thành một người vô địch với cơ bắp ấn tượng mặc dù anh đã mất đi một chân trong Thế chiến thứ nhất). Nam diễn viên Francis X. Bushman, từng là đệ tử của Sandow, bắt đầu sự nghiệp với tư cách là một người mẫu thể hình và nhà điêu khắc trước khi bắt đầu sự nghiệp phim câm nổi tiếng.

Những năm 1950  1960
Thể hình trở nên phổ biến hơn vào những năm 1950 và 1960 với sự xuất hiện của các nhà vô địch thể lực và thể dục dụng cụ, và sự phổ biến đồng thời của các tạp chí thể hình, nguyên tắc tập luyện, dinh dưỡng để tăng cường và cắt giảm cơ bắp, sử dụng protein và các thực phẩm bổ sung khác tham gia các cuộc thi về vóc dáng. Số lượng các tổ chức thể hình tăng lên, và đáng chú ý nhất là Liên đoàn thể hình quốc tế (IFBB) được hai anh em người Canada Joe và Ben Weider thành lập vào năm 1946. Các tổ chức thể hình khác bao gồm Liên đoàn điền kinh nghiệp dư (AAU), Hiệp hội thể hình nghiệp dư quốc gia (NABBA) và Hiệp hội thể hình thế giới (WBBG). Do đó, các cuộc thi do nam giới thống trị đã phát triển cả về số lượng và quy mô. Bên cạnh nhiều chức vô địch "Mr. XXX" (chèn tên thị trấn, thành phố, tiểu bang hoặc khu vực), các danh hiệu uy tín nhất là Mr. America, Mr. World, Mr. Universe, Mr. Galaxy, và cuối cùng là Mr. Olympia, được IFBB khởi xướng vào năm 1965 và hiện được coi là cuộc thi thể hình quan trọng nhất trên thế giới.

Trong những năm 1950, các vận động viên thể hình cạnh tranh thành công nhất và nổi tiếng nhất là Bill Pearl, Reg Park, Leroy Colbert và Clarence Ross. Một số vận động viên thể hình đã trở nên nổi tiếng nhờ vào phương tiện truyền hình tương đối mới, cũng như điện ảnh. Đáng chú ý nhất là Jack LaLanne, Steve Reeves, Reg Park và Mickey Hargitay. Mặc dù có những phòng tập thể dục nổi tiếng khắp cả nước trong những năm 1950 (như phòng tập thể dục của Vince ở North Hollywood, California và phòng tập thể dục của Vic Tanny), vẫn có những phân khúc của Hoa Kỳ không có phòng tập thể hình "hardcore" cho đến sự ra đời của Gold's Gym vào giữa những năm 1960. Cuối cùng, Muscle Beach nổi tiếng ở Santa Monica tiếp tục nổi tiếng là nơi để chứng kiến những pha hành động nhào lộn, khoe sức mạnh v.v.... Phong trào thể hình phát triển mạnh mẽ hơn vào những năm 1960 với sự gia tăng của truyền hình và phim ảnh, vì những người tập thể hình là các vai diễn đặc thù trong các chương trình và phim ảnh nổi tiếng.

Những năm 1970  1990

Các tổ chức mới
Vào những năm 1970, thể hình đã có sự quảng bá lớn tới công chúng nhờ sự xuất hiện của Arnold Schwarzenegger, Franco Columbu, Lou Ferrigno và những người khác trong bộ phim Pumping Iron năm 1977. Vào thời điểm này, IFBB thống trị thị trường thể hình cạnh tranh và Liên đoàn điền kinh nghiệp dư (AAU) bị đẩy về phía sau. National Physique Committee (NPC) được thành lập vào năm 1981 bởi Jim Manion,, người vừa thôi giữ chức chủ tịch Ủy ban vóc dáng của AAU. NPC đã trở thành tổ chức thể hình thành công nhất ở Mỹ và là bộ phận nghiệp dư của IFBB. Cuối những năm 1980 và đầu những năm 1990 chứng kiến sự suy giảm của các cuộc thi thể hình do AAU tài trợ. Năm 1999, AAU đã bỏ phiếu ngừng các sự kiện thể hình của tổ chức này.

Sử dụng steroid đồng hóa / androgenic

Thời kỳ này cũng chứng kiến sự gia tăng của việc sử dụng steroid đồng hóa trong thể hình và nhiều môn thể thao khác. Trong truyền thuyết thể hình, điều này một phần là do sự gia tăng của các "quái vật hàng loạt", bắt đầu với Arnold Schwarzenegger, Sergio Oliva và Lou Ferrigno vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970, và tiếp tục đến những năm 1980 với Lee Haney, những năm 1990 với Dorian Yates, Ronnie Coleman, và Markus Rühl, và cho đến ngày nay. Những người tập thể hình như Greg Kovacs đạt được khối lượng và kích thước chưa từng thấy trước đây nhưng không thành công ở cấp độ chuyên nghiệp. Những người khác nổi tiếng vì sự phát triển ngoạn mục của một bộ phận cơ thể cụ thể, như Tom Platz hoặc Paul Demayo vì cơ bắp chân của họ. Tại thời điểm quay Pumping Iron, Schwarzenegger (trong khi không bao giờ thừa nhận sử dụng steroid cho đến sau nghỉ hưu) nói rằng "bạn phải làm bất cứ điều gì có thể để có được lợi thế trong cạnh tranh". Sau này Schwarzenegger nói rằng ông không hối hận khi đã sử dụng steroid.

Để chống lại việc sử dụng steroid và với hy vọng trở thành thành viên của IOC, IFBB đã giới thiệu các xét nghiệm doping cho cả steroid và các chất bị cấm khác. Mặc dù các bài kiểm tra doping đã được áp dụng, phần lớn những người tập thể hình chuyên nghiệp vẫn sử dụng steroid đồng hóa để thi đấu. Trong những năm 1970, việc sử dụng steroid đồng hóa đã được thảo luận công khai, một phần do thực tế chúng là hợp pháp. Trong Đạo luật Kiểm soát Anoid Steroid năm 1990, Quốc hội Hoa Kỳ đã đưa steroid đồng hóa vào Schedule III của Đạo luật về các chất bị kiểm soát (CSA). Tại Canada, steroid được liệt kê theo Phụ lục IV của Đạo luật về Ma túy và Các chất được Kiểm soát, được Nghị viện Liên bang ban hành năm 1996.

Liên đoàn thể hình thế giới
Năm 1990, nhà quảng bá môn đấu vật chuyên nghiệp Vince McMahon tuyên bố rằng ông đang thành lập một tổ chức thể hình mới có tên Liên đoàn thể hình thế giới (World Bodybuilding Federation - WBF). McMahon muốn mang đến sự thể hiện theo phong cách WWF và tiền thưởng lớn hơn cho môn thể thao thể hình. Một số ngôi sao IFBB đã được tuyển dụng nhưng đội hình không bao giờ rất lớn và có cùng các vận động viên thi đấu; người chiến thắng đáng chú ý nhất và là nhà vô địch WBF đầu tiên là Gary Strydom. McMahon chính thức giải thể WBF vào tháng 7 năm 1992. Lý do cho điều này được cho là bao gồm thiếu thu nhập từ các chương trình phát sóng trả tiền cho các cuộc thi, doanh số bán hàng chậm của tạp chí Bodybuilding Lifestyles (Tạp chí WBF sau này) và chi phí trả nhiều hợp đồng sáu con số trong khi sản xuất hai chương trình truyền hình và một tạp chí hàng tháng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của IFBB

Hình dạng cơ thể
Tập tạ
Môn thể thao cá nhân
Môn thể thao thể chất
Cải biến thân thể


title: Liên hệ Kramers–Kronig

text:
Trong toán học và vật lý học, một liên hệ Kramers-Kronig cho biết quan hệ giữa phần thực của một hàm giải tích phức với một tích phân chứa phần ảo của nó; và ngược lại. Liên hệ này được đặt theo tên của Ralph Kronig và Hendrik Anthony Kramers.

Quan hệ này thường được ứng dụng trong vật lý học khi nghiên cứu về điện trường và từ trường trong môi trường vật chất. Ví dụ, trong quang học, đặc biệt là quang học phi tuyến, liên hệ này giúp tính được chiết suất của vật liệu bằng cách đo hệ số hấp thụ, một đại lượng dễ dàng đo được chính xác.

Định nghĩa
Xét một bức xạ điện từ đơn sắc có biến đổi theo thời gian được viết bởi  trong biểu diễn phức của sóng. Công thức sau cho thấy mối liên hệ giữa hệ số hấp thụ và độ điện thẩm :

Các tích phân ở trên là tích phân Cauchy và  là giá trị Cauchy chính.

Biểu diễn theo hệ số hấp thụ α, chiết suất n và tốc độ ánh sáng trong chân không c:

Điều kiện để  thỏa mãn liên hệ Kramers-Kronig là nó phải lài biến đổi Fourier của một tiến trình vật lý tuyến tính và có tính nhân quả. Nếu viết

,

với  và  là các hàm giải tích thực, liên hệ Kramers-Kronig sẽ là

,

Liên hệ Kramers–Kronig có quan hệ với biến đổi Hilbert, và thường được áp dụng cho độ điện thẩm  của vật liệu. Chú ý là

,

với  là độ cảm điện môi của vật liệu. Độ cảm điện môi có thể được coi là biến đổi Fourier của sự biến đổi theo thời gian của véctơ phân cực trong vật liệu sau khi bị tác động của một xung điện trường.

Tham khảo

(tiếng Anh)
 Mansoor Sheik-Bahae: Nonlinear Optics Basics. Kramers-Kronig Relations in Nonlinear Optics, in: Robert D. Guenther (Ed.): Encyclopedia of Modern Optics, Academic Press, Amsterdam 2005, ISBN 0-12-227600-0

Giải tích phức


title: Varennes-lès-Narcy

text:
Varennes-lès-Narcy là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Morgny-en-Thiérache

text:
Morgny-en-Thiérache  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Morgnyenthierache


title: Propsephus euaensis

text:
Propsephus euaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Aphanobius parallelus

text:
Aphanobius parallelus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Aphanobius


title: Galeruca lobata

text:
Galeruca lobata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca