title: Quần đảo Aleut

text:
Quần đảo Aleut (có thể là từ tiếng Chukchi aliat có nghĩa là "đảo") là một chuỗi đảo gồm hơn 300 đảo núi lửa tạo thành một vòng cung đảo trong Bắc Thái Bình Dương, chiếm một diện tích khoảng 6.821 dặm vuông Anh (17.666 km²) và kéo dài khoảng 1.200 dặm Anh (1.900 km) về phía tây từ Bán đảo Alaska về phía Bán đảo Kamchatka. Vượt qua kinh tuyến 180°, quần đảo này là phần cận tây nhất của Hoa Kỳ (và về kỹ thuật mà nói cũng là phần cận đông nhất; xem các cực điểm của Hoa Kỳ). Gần như tất cả quần đảo là bộ phận của tiểu bang Alaska và thường được xem là nằm trong vùng "Alaskan Bush" nhưng phần cuối cực tây là Quần đảo Komandorski xa xôi hẻo lánh, nhỏ và có liên hệ về mặt địa lý thì nằm trong lãnh thổ của Nga. Quần đảo có 57 núi lửa và nằm trong phần phía bắc của Vành đai lửa Thái Bình Dương. Xa lộ vùng biển Alaska chạy qua quần đảo.

Về địa thể, quần đảo này là một bộ phận riêng biệt của vùng bờ viền Thái Bình Dương rộng lớn hơn mà đến lượt bờ viền này là một bộ phận của phân vùng địa thể Hệ thống Núi Thái Bình Dương.

Địa lý

Quần đảo này được biết là Quần đảo Catherine trước năm 1867 gồm có năm nhóm đảo: Quần đảo Fox, Quần đảo Four Mountains, Quần đảo Andreanof, Quần đảo Rat và Quần đảo Near. Tất cả nằm trong vị trí giữa vĩ tuyến 52° và 55° Bắc, kinh tuyến 172° Đông và 163° Tây.

Trục của quần đảo này nơi gần đất liền Alaska có hướng quay về tây nam nhưng gần kinh tuyến 129 thì nó đổi hướng về phía tây bắc. Sự đổi hướng này tương xứng với một vòng cong gồm các vết nứt núi lửa mà góp phần hình thành các đảo này. Các chuỗi cong như thế được lập lại quanh Thái Bình Dương như được thấy tại Quần đảo Kuril, chuỗi quần đảo Nhật Bản và tại Philippines. Tất cả các vòng cung quần đảo này nằm ở rìa của Mảng kiến tạo Thái Bình Dương và trải qua nhiều hoạt động địa chấn, nhưng con người vẫn có thể sống được. Quần đảo Aleut nằm giữa hai mảng kiến tạo là Thái Bình Dương và Bắc Mỹ. Cao độ chung tại các quần đảo phía đông cao nhất và thấp nhất là ở phía tây. Dãy quần đảo này là một phần nối tiếp phía tây của dãy núi Aleutian trên đất liền.

Đa số các đảo này còn dấu tích núi lửa nguyên thủy, và có vô số chóp núi lửa trên phía bắc của chuỗi đảo. Một số trong các núi lửa này vẫn còn hoạt động. Tuy nhiên nhiều đảo không phải hoàn toàn là đảo núi lửa mà còn gồm có đá trầm tích và đá pha lê, và cũng có hổ phách và nền bằng than non. Các vùng duyên hải có đá và bị sóng bào mòn. Vùng đất gần biển rất nguy hiểm vì đất nhô lên ngay từ duyên hải lên thành các dãy núi cao và dốc.

Núi lửa Makushin cao 5.691 ft (1.735 mét) nằm trên Đảo Unalaska, không được thấy rõ từ bên trong thị trấn Unalaska mặc dù hơi nước bốc lên từ chóp hình nón của nó có thể được nhìn thấy trong một ngày bầu trời trong xanh (hiếm có). Cư dân của Unalaska chỉ cần leo lên một trong các ngọn đồi nhỏ hơn trong khu vực, thí dụ như Đỉnh Pyramid hay Núi Newhall là có thể nhìn thấy rõ chóp hình nón phủ tuyết của nó. Núi lửa Bogoslof và quần đảo Fire mà đã nhô lên từ dưới biển theo thứ tự vào năm 1796 và năm 1883 nằm cách Vịnh Unalaska khoảng 30 dặm Anh (48 km) về phía tây.

Khí hậu

Khí hậu của quần đảo là khí hậu đại dương có nhiệt độ ôn hòa khá giống nhau và mưa nhiều. Sương mù hầu như thường xuyên. Thời tiết mùa hè mát mẻ nhiều hơn Đông nam Alaska (Sitka) nhưng nhiệt độ mùa đông của quần đảo và vùng Bán đảo Alaska thì gần như rất giống nhau. Nhiệt độ trung bình hàng năm cho Unalaska, đảo đông dân nhất của nhóm đảo, là khoảng 38 °F (3,4 °C), khoảng 30 °F (−1,1 °C) vào tháng giêng và khoảng 52 °F (11,1 °C) vào tháng 8. Nhiệt độ cao nhất và thấp nhất được ghi nhận là 78 °F (26 °C) và 5 °F (−15 °C) theo thứ tự. Lượng mưa trung bình hàng năm là khoảng 80 in (2.030 mm). Thị trấn Unalaska có khoảng 250 ngày mưa mỗi năm và được cho rằng là một trong những nơi có mưa nhiều nhất trong lãnh thổ của Hoa Kỳ. Loại khí hậu này chỉ có thể so sánh với loại khí hậu của: Iceland, Tierra del Fuego, Bán đảo Alaska lân cận, Nam Georgia, Đảo Macquarie, Đảo Heard và Quần đảo McDonald.

Thực vật
Mùa trồng trọt kéo dài khoảng 135 ngày, từ đầu tháng năm cho đến cuối tháng 9 nhưng nông nghiệp chỉ hạn chế trồng một vài loại rau cải. Trừ một số cây liễu cằn cỗi, đa số vùng đất mênh mông của quần đảo không có cây cỏ bản xứ. Trên một số đảo như Adak và Amaknak, có một số cây ngành thông mọc, đó là những dấu tích còn lại của thời Nga làm chủ vùng đất này. Trong khi có các cây rất cao mọc trong nhiều vùng khí hậu lạnh trên thế giới, những cây thông mọc tại quần đảo này, có cây được ước tính già hai trăm năm tuổi, lại hiếm khi cao đến 10 ft. Nhiều cây chỉ cao dưới 5 ft. Lý do là vì các đảo này cũng giống như Quần đảo Falkland và các đảo khác nằm cùng vĩ độ gặp những cơn gió rất mạnh khiến các cây cao dễ bị thổi ngã.

Thay vì cây cối, quần đảo này được phủ đầy các loại cỏ và hoa.

Kinh tế
Trên các đảo ít có núi hơn, việc chăn nuôi cừu và tuần lộc đã từng được tin là thực tiễn. Trên các đảo gần Mũi Sand cũng có bò Bison. Chăn nuôi cừu dường như đã chết dần với việc giới thiệu sợi tổng hợp làm giảm giá trị của lông trừu. Trong thập niên 1980, có một số lạc đà không bướu được nuôi trên Unalaska. Ngày nay, nền kinh tế chủ yếu dựa vào đánh cá và sự hiện của quân sự Mỹ. Nông sản duy nhất là khoai tây. Gà được nuôi tại các trang trại có nhà che chống lạnh.

Nhân khẩu
Người dân bản xứ thường tự nhận mình là người Unangan, và hiện nay thường được đa số người không phải bản xứ gọi là người "Aleut".

Tiếng Aleut là một trong hai nhánh chính của nhóm tiếng Eskimo-Aleut. Nhóm tiếng này không được biết là có liên hệ với các ngôn ngữ khác hay không.

Theo điều tra dân số năm 2000, quần đảo có tổng số dân là 8.162 trong đó có 4.283 sống trong khu định cư chính Unalaska.

Các đảo phía tây Quần đảo Aleut (bản đồ lãnh thổ Alaska năm 1916)

Đọc thêm bằng tiếng Anh
 Gibson, Daniel D., and G. Vernon Byrd. Birds of the Aleutian Islands, Alaska. Cambridge, Mass: Nuttall Ornthological Club, 2007. ISBN 978-0-943610-73-3
 Ivanov, Vi︠a︡cheslav Vsevolodovich. The Russian Orthodox Church of Alaska and the Aleutian Islands and Its Relation to Native American Traditions-- An Attempt at a Multicultural Society, 1794-1912. Washington, DC: Library of Congress, 1997. ISBN 0-16-048781-1
 Jochelson, Waldemar. Archaeological Investigations in the Aleutian Islands. Washington: Carnegie Institution of Washington, 1925.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hành trình từ Seattle đến Quần đảo Aleut

Đảo biển Bering
Quần đảo Thái Bình Dương
Quần đảo Nga
Quần đảo của Alaska
Đảo Viễn Đông Nga
Quần đảo vòng cung núi lửa
Núi lửa Thái Bình Dương
Núi lửa Alaska
Vùng của Alaska
Đài nguyên
Khu dự trữ sinh quyển Hoa Kỳ


title: Indotipula riverai

text:
Indotipula riverai là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Indotipula


Sân bay quốc tế Presidente Nicolau Lobato , tên trước đây là Sân bay quốc tế Comoro là một sân bay ở Dili, thủ đô của Đông Timor. Sân bay này đang nằm dưới sử kiểm soát của Lực lượng phòng vệ Úc trong chiến dịch Operation Astute tháng 5 năm 2006.

Các hãng hàng không

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Destinations from Dili
 A-Z World Airports
 Map from Multimap
 Satellite image from TerraServer

Sân bay Đông Timor


title: Hoa hậu Việt Nam 2008

text:
Hoa hậu Việt Nam 2008 là cuộc thi Hoa hậu Việt Nam lần thứ 11 và là lần kỷ niệm 20 năm cuộc thi do Báo Tiền Phong tổ chức. Cuộc thi diễn ra từ ngày 18 đến 31 tháng 8 năm 2008 tại quảng trường sông Hoài, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Người đẹp Trần Thị Thùy Dung, sinh năm 1990, đến từ thành phố Đà Nẵng đã đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2008, tiếp đến là hai Á hậu Phan Hoàng Minh Thư (đến từ Lâm Đồng) và Nguyễn Thụy Vân (đến từ Hà Nội).

Giải thưởng
Người giành danh hiệu Hoa hậu được tặng vương miện trị giá 15.000 đô la Mỹ, vương trượng, 150 triệu đồng và một chuyến du lịch nước ngoài. Hai Á hậu lần lượt nhận 80 và 60 triệu đồng.

Ngoài 3 danh hiệu cao nhất, cuộc thi còn trao các giải thưởng phụ như: Hoa hậu Biển, Giải ứng xử hay nhất...

Điểm đặc biệt
Năm 2008 là năm kỷ niệm 20 năm cuộc thi sắc đẹp lớn nhất Việt Nam với sự đăng quang của 11 Hoa hậu Việt Nam trong lịch sử và là 55 năm kỷ niệm thành lập báo Tiền Phong - Tờ báo tổ chức rất thành công sự kiện-cuộc thi này.

Để đánh dấu sự kiện này, bắt đầu từ năm 2008 vương miện Hoa hậu Việt Nam sẽ được trao luân lưu (Do Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn tài trợ). Ba người thắng cuộc sẽ sở hữu 3 vương miện bạc gắn đá xa-phia.

Thí sinh

Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008 thu hút lượng thí sinh dự thi đông kỷ lục trong lịch sử cuộc thi Hoa hậu Việt Nam, các thí sinh lọt vào chung kết đa phần đều đã từng có danh hiệu đáng kể tại các cuộc các cuộc thi sắc đẹp cấp độ thấp hơn. Sau cuộc thi, nhiều thí sinh cũng giành thêm được những thành tích đáng chú ý khác.
Nguyễn Thụy Vân là Á khôi 1 Hoa khôi Học Đường 2003, Hoa khôi ĐH Ngoại Thương Hà Nội 2006. Cô giành danh hiệu Á hậu 2 Hoa hậu Việt Nam 2008.
Lâm Thu Hằng tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ Việt Nam 2008 và dừng chân ở Top 30 bán kết. Cô cũng tham dự cuộc thi Siêu mẫu Việt Nam 2008 và lọt vào Top 10 đồng thời đoạt luôn giải Hình thể đẹp nhất.
Phan Thị Diễm Châu là Hoa khôi Áo dài khu vực miền Đông Nam bộ & Thành phố Hồ Chí Minh 2005, Á hậu 2 Hoa hậu Áo dài Việt Nam 2006.
Nguyễn Linh Chi là Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu các miền đất võ Việt Nam 2008.
Võ Thị Lệ Thu là Á hậu 1 Hoa hậu Nam Mê Kong 2007, Hoa khôi Hậu Giang 2007, Top 10 Hoa hậu Thế giới người Việt 2007, Hoa hậu Đồng Bằng Sông Cửu Long 2008, Á hậu 2 Hoa hậu Thời Trang Việt Nam 2008, vào vòng chung kết Nữ hoàng Trang sức Việt Nam 2009.
Nguyễn Thị Chúc Anh là Á hậu 1 Hoa hậu Nam Mekong 2008, Top 10 người đẹp biển Tây 2007, Giải 1 Duyên Dáng Truyền hình 2009.
Trần Thị Diễm Hương đăng quang Hoa khôi Trang sức Việt Nam 2009.
Lê Hoàng Bảo Ngọc là Á hậu 4 Hoa hậu Việt Nam Toàn Cầu 2009.
Lê Thị Mây là Á khôi 1 Người đẹp Bắc Ninh 2008.
Nguyễn Thị Ngọc Hà là Hoa khôi tỉnh Quảng Ninh 2008.
Nguyễn Thị Diễm Hạnh là Hoa khôi tỉnh Quảng Nam 2008
Thạch Thị Hồng Nhung là Á khôi 2 Người đẹp Đồng Bằng sông Cửu Long 2008.
Doãn Thị Như Trang từng vào Top 20 thí sinh tham gia vòng chung kết Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2008 và Top 40 thí sinh tham gia vòng chung kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2008.
Vũ Thị Hoàng Điệp từng vào vòng chung kết Hoa hậu Phụ nữ Việt Nam qua ảnh 2005, Á hậu 1 Hoa hậu Miền biển Việt Nam 2007. Năm 2009, cô đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi Nữ hoàng Sắc đẹp Quốc tế và giành chiến thắng đồng thời đoạt Hoa hậu Tài năng và Á hậu 2 Miss Bikini. Cô có em gái là Vũ Hoàng Thảo Vy lọt Top 25 Hoa hậu Việt Nam 2018.
Hồ Thị Oanh Yến lọt vào Top 40 thí sinh tham gia vòng chung kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2008, Top 15 Hoa hậu Thế giới người Việt 2010.
Nguyễn Minh Ngọc Trâm là Hoa hậu Nam Mekong 2008, Á hậu 1 Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2008.

Các ngôi vị cao nhất

Xếp hạng

Các thí sinh lọt vào vòng chung kết
Nguyễn Thị Chúc Anh - 22 tuổi - 1m65 (Cần Thơ)
Vũ Thị Anh - 21 tuổi - 1m69 (Đak Lak)
Nguyễn Thu Quỳnh - 20 tuổi - 1m66 (Hà Nội)
Nguyễn Ngọc Diệp - 20 tuổi - 1m68 (Hà Nội)
Trần Thị Diễm Hương - 19 tuổi - 1m70 (Thái Nguyên)
Lê Hoàng Bảo Ngọc - 22 tuổi - 1m71 (Lâm Đồng)
Vũ Hải Hà - 21 tuổi - 1m67 (Hà Nội)
Phạm Diệu Linh - 18 tuổi - 1m67 (Hà Nội)
Bùi Thị Ánh Tuyết - 21 tuổi - 1m73 (Thái Bình)
Lê Thị Mây - 20 tuổi - 1m69 (Hải Dương)
Nguyễn Thị Hồng Nhung - 18 tuổi - 1m76 (Hà Nội)
Nguyễn Thị Ngọc Hà - 18 tuổi - 1m69 (Quảng Ninh)
Lý Hồng Nhung - 20 tuổi - 1m66 (Hà Nội)
Nguyễn Thị Diễm Hạnh - 18 tuổi - 1m65 (Quảng Nam)
Thạch Thị Hồng Nhung - 20 tuổi - 1m65 (Cần Thơ)
Doãn Thị Như Trang - 21 tuổi - 1m67 (Hải Dương)
Đinh Thị Hằng Ni - 21 tuổi - 1m67 (Đak Lak)
Vũ Thị Hoàng Điệp - 21 tuổi - 1m72 (Đồng Nai)
Hồ Thị Oanh Yến - 22 tuổi - 1m69 (Bà Rịa Vũng Tàu)
Nguyễn Minh Ngọc Trâm - 22 tuổi - 1m69 (Bến Tre)

Các giải thưởng
Hoa hậu ảnh: Thạch Thị Hồng Nhung
Hoa hậu biển: Lâm Thu Hằng
Hoa hậu thân thiện: Đậu Thị Hồng Phúc
Người mặc áo dài đẹp nhất: Lê Thị Mây
Người đẹp được bình chọn nhiều nhất: Vũ Thị Hoàng Điệp
Người đẹp ứng xử hay nhất: Nguyễn Thụy Vân

Phần thi ứng xử top 5

Phan Hoàng Minh Thư
Câu hỏi: Thái độ của bạn trước sự nghèo đói?
Trả lời: "Nghèo đói hiện nay đang là một gánh nặng không chỉ ở Việt Nam, mà ngay cả ở các nước phát triển. Vấn đề đặt ra cho chúng ta là tại sao chúng ta nghèo, làm thế nào để thoát khỏi sự nghèo đói. Năm nay, cuộc thi với chủ đề An sinh Xã hội vì người nghèo và em muốn được trở thành Hoa hậu để thành đại sứ của chương trình an sinh xã hội vì người nghèo.

Đậu Thị Hồng Phúc
Câu hỏi: Bạn có nghĩ rằng, với tuổi trẻ, tình yêu đôi lứa là một khái niệm quá hẹp?
Trả lời: Theo em, tình yêu đôi lứa là một tình cảm rất thiêng liêng, nhưng nếu đó là tình yêu chân chính, nó giúp con người sống đẹp hơn, bao dung hơn và đạt được những điều tốt đẹp hơn trong cuộc đời. Nhưng, bên cạnh tình yêu đôi lứa, còn có rất nhiều tình yêu khác: tình yêu cha mẹ, đất nước, con người… nên khi một tình yêu ích kỷ, chỉ biết đến ta thì đó đúng là một khái niệm quá hẹp

Nguyễn Thụy Vân
Câu hỏi: Cảm tưởng của bạn khi đến với Hội An?
Trả lời: Đây là lần đầu tiên em đến với Hội An. Với em, Hội An quả thực rất đẹp. Nét đẹp ấy không chỉ hiện ra ở không gian mà còn có vẻ đẹp của con người với những nụ cười rất thân thiện. Đúng là "trăm nghe không bằng một thấy", đến đây em mới hiểu tại sao Hội An trở thành di sản văn hóa thế giới. Chúng em đã được đến thăm thánh địa Mỹ Sơn, một di sản văn hóa thế giới thiêng liêng - rất phù hợp với tiêu chí của chương trình. Sau khi thăm những danh thắng ở Hội An, cảm thấy càng yêu đất nước thêm và muốn trau dồi bản thân để có thể góp phần bảo vệ các di sản thế giới. Em chợt nhớ đến câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên: "Khi ta ở chỉ là nơi đất ở/Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn", chắc chắn sau khi rời Hội An, đây sẽ là một kỉ niệm em không bao giờ quên

Lâm Thu Hằng
Câu hỏi: Trong cuộc sống đã bao giờ bạn tỏ ra là người thiếu thân thiện?
Trả lời: Sự thân thiện đối với mỗi con người được đánh giá bởi những người xung quanh. Em luôn cố gắng vô tư và hòa đồng với mọi người, nhưng đôi lúc do áp lực trong cuộc sống và học tập nên em tự nhận thấy mình có đôi khi thiếu thân thiện, dù mọi người không nói ra. Em sẽ cố gắng trau dồi bản thân để được mọi người yêu mến hơn

Trần Thị Thùy Dung
Câu hỏi: Nếu đêm nay không trở thành hoa hậu, bạn nghĩ gì?
Trả lời: Khi đến đây, tất cả các bạn đều mong muốn đăng quang hoa hậu. Nếu đêm nay em không trở thành hoa hậu thì em cũng sẽ buồn nhưng điều đó không phải là quan trọng nhất. Khi đến với cuộc thi này, em được tham gia vào một sân chơi, được học hỏi nhiều điều, trở nên mạnh dạn và tự tin hơn, có những ngày tháng bên nhau rất vui vẻ, nghe những lời tâm sự chân thật, đó mới là điều quan trọng nhất. Đêm nay, nếu em không thành Hoa hậu thì sẽ có bạn khác đăng quang và em mừng vì cuộc thi đã tìm được một người xứng đáng

Sự cố
Vài ngày sau khi đăng quang hoa hậu, xảy ra những xôn xao xung quanh thông tin rằng Hoa hậu Thùy Dung chưa tốt nghiệp trung học phổ thông. Việc này đã gây sốc và gây chia rẽ trong dư luận . Hoa hậu Thùy Dung không bị tước vương miện vì cô không làm gì sai so với thể lệ đặt ra của cuộc thi, nhưng sai phạm của Ban tổ chức cuộc thi dẫn đến hậu quả là cả Hoa hậu và hai Á hậu của cuộc thi đều không được Cục Nghệ thuật biểu diễn Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho phép tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2008. Sau đó, Á hậu 2 Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2008 Dương Trương Thiên Lý đã thay thế Hoa hậu và 2 Á hậu tham gia cuộc thi.

Dư luận đã có phản ứng dữ dội về vụ bê bối, bày tỏ sự thất vọng và chán nản với cuộc thi được xem là uy tín. Có ý kiến lo ngại rằng các giá trị và văn hóa truyền thống của đất nước đang bị đe dọa bởi những người tìm kiếm thành công bằng mọi giá.

Các sai phạm về tổ chức trong vụ bê bối này, cùng với sự kiện múa khỏa thân ở trường FPT đã được xếp vào một trong hai vấn đề yếu kém nhất về mặt văn hóa trong năm 2008..

Hoa hậu chưa tốt nghiệp phổ thông trung học
Vài ngày sau khi đăng quang hoa hậu, báo chí Việt Nam đưa tin Hoa hậu Thùy Dung chưa tốt nghiệp trung học phổ thông, do nghỉ học từ giữa năm lớp 12. Thông tin này được hiệu trưởng trường Quang Trung Phạm Sĩ Liêm khẳng định, được Sở Giáo dục và Đào tạo TP Đà Nẵng xác nhận.

Báo Đất Việt đăng tải những hình ảnh về một cuốn học bạ được cho là của thí sinh Trần Thị Thùy Dung đã nộp cho Ban tổ chức , theo những hình ảnh được đăng tải này, kết quả của cả hai học kỳ năm lớp 12 (với điểm trung bình học kỳ 1 là 6,8 và học kỳ 2 là 7,1). Tuy vậy, bà Lê Thị Mỹ, nguyên Hiệu phó Trường THPT Quang Trung, sau khi xem xét những hình ảnh trên lại thấy nhiều chữ ký của các giáo viên có trong hình không hề có thời gian dạy ở trường, hoặc đã thôi dạy từ cuối năm 2007. Báo Tuổi trẻ đặt câu hỏi nghi ngờ về một học bạ giả của tân hoa hậu, sau khi đăng công văn phúc trình của ban giám hiệu Trường THPT Quang Trung gửi Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng cho thấy Trần Thị Thùy Dung chỉ học hết lớp 10 và lớp 11..

Về phía Ban tổ chức cuộc thi, ông Dương Xuân Nam, Tổng biên tập báo Tiền Phong (đến tháng 11 năm 2008), trưởng Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008, khẳng định "Ban tổ chức không yêu cầu thí sinh Ban tổ chức không yêu cầu thí sinh nộp học bạ" . Ban tổ chức cũng cung cấp hồ sơ đăng ký dự thi của Trần Thị Thùy Dung trong đó kê khai "đang học lớp 12"
Ngày 4 tháng 9, ông Dương Xuân Nam cho biết, "Hội đồng chỉ đạo và ban tổ chức quốc gia đã họp và kết luận thí sinh Trần Thị Thùy Dung không vi phạm quy chế" và vẫn giữ được vương miện hoa hậu.

Ban Tổ chức vi phạm quy chế
Theo lý giải của ông Dương Xuân Nam, thể lệ của Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008 "chỉ yêu cầu thí sinh có trình độ học vấn từ phổ thông trung học trở lên", tức chỉ cần đang theo học phổ thông trung học chứ không đòi hỏi phải tốt nghiệp PTTH.

Trước đó, ông Dương Xuân Nam đã từng nêu rõ quan điểm của mình trên trang báo điện tử VTC News tại thời điểm tháng 4/2008 - thời điểm cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008 mới đang trong giai đoạn tuyển lựa thí sinh trên cả nước và chưa diễn ra đêm chung kết . Đây là thời gian Cục nghệ thuật biểu diễn vừa tổng kết 2 năm thực hiện Quy chế tổ chức hoa hậu ban hành từ tháng 3/2006 còn tồn tại nhiều bất cập và hạn chế nên lấy ý kiến góp ý của các nhà chuyên môn và dư luận để điều chỉnh. Trong bài báo, Ông Dương Xuân Nam khi trả lời phỏng vấn về vấn đề trình độ tối thiểu của thí sinh thi hoa hậu đã thể hiện rõ quan điểm "chỉ nên yêu cầu thí sinh có trình độ trung học phổ thông, không nên yêu cầu phải tốt nghiệp PTTH", hoàn toàn nhất quán với những phát biểu của ông về sau này:

"Tổng biên tập báo Tiền Phong, ông Dương Xuân Nam cũng cho rằng chỉ cần yêu cầu thí sinh có trình độ trung học phổ thông. Việc quy chế yêu cầu phải tốt nghiệp trung học mới được thi hoa hậu là không nên vì có nhiều người đẹp rất thông minh nhưng phải đi lao động ở miền núi hải đảo, hoặc có hoàn cảnh khó khăn không tốt nghiệp được phổ thông trung học. Nhiều nữ thanh niên trong lực lượng vũ trang, nữ thanh niên dân tộc thiểu số, nữ công nhân cũng có thể không đáp ứng được yêu cầu này. Theo ông, trên thực tế cuộc thi Hoa hậu không phải là cuộc thi đại học mà là một sân chơi văn hóa. (- trích bài báo "Thi Hoa hậu có cần tốt nghiệp trung học?", báo điện tử VTC News ngày 19/04/2008."

Tuy nhiên, thể lệ của cuộc thi HHVN 2008 trái với Quy chế Tổ chức thi Hoa hậu của Bộ Thông tin và Truyền thông. Ông Dương Xuân Nam cho biết, dự thảo quy chế mới (quy chế 37) đã trình lên Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam "nêu rõ thể lệ với các thí sinh tham gia các cuộc thi sắc đẹp: Học PTTH", từ vài tháng nhưng Thứ trưởng Lê Tiến Thọ chưa kịp ký, và ông đã làm "đúng với tinh thần của dự thảo". Còn theo ông Lê Tiến Thọ, đúng là ông đã nhận dự thảo mới về quy chế 37, nhưng "nội dung dự thảo mục thể lệ vẫn giữ nguyên: Thí sinh dự thi phải tốt nghiệp THPT", còn đề nghị của ông Dương Xuân Nam trong hội thảo quy chế 37 của Bộ hồi tháng 4 năm 2008 chỉ là một trong các ý kiến khác nhau..

Một đoàn thẩm tra xác minh cuộc thi hoa hậu Việt Nam 2008 của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch chính thức được thành lập ngày 9 tháng 9 năm 2008, đoàn gồm 5 thành viên, do ông Trần Văn Minh, Phó trưởng phòng Thanh tra - Báo chí - Xuất Bản làm trưởng đoàn.

Kết cục
Ngày 29/9, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam có văn bản chính thức đề nghị Ban Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Việt Nam tiến hành kiểm điểm Báo Tiền Phong và Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2008. Bộ cũng khẳng định Hoa hậu Thùy Dung không được dự thi Hoa hậu Thế giới 2008 vì chưa tốt nghiệp trung học phổ thông.
Trần Thị Thùy Dung không bị tước vương miện do cô không vi phạm quy chế, nhưng Báo Tiền Phong không được tiếp tục tổ chức cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2010.. Cũng do việc ban tổ chức cuộc thi vi phạm quy chế, Cục Nghệ thuật biểu diễn không duyệt cho một Á hậu nào đi dự thi Hoa hậu Thế giới 2008. Về sau, Dương Trương Thiên Lý, Á hậu 2 Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2008 trở thành người thay thế.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Video clip Đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam 2008
Hoa hậu Việt Nam 2008
Các thí sinh khu vực phía Bắc

Hoa hậu Việt Nam
Năm 2008
Việt Nam năm 2008


title: Forges-sur-Meuse

text:
Forges-sur-Meuse  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 185 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Forgessurmeuse


title: Mylochromis melanonotus

text:
Mylochromis melanonotus trong ngành nuôi cá cảnh có tên thương mại cá sọc đen vàng Haplochromis là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó đôi khi (có lẽ là nhầm lẫn) tách ra từ chi đơn loài Platygnathochromis'''.

Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo
 Kasembe, J. 2005. Mylochromis melanonotus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

M
M


title: Orimarga nimbicolor

text:
Orimarga nimbicolor là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bahjoi

text:
Bahjoi là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Moradabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Bahjoi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 192 mét (629 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bahjoi có dân số 29.993 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Bahjoi có tỷ lệ 52% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 59%, và tỷ lệ cho phái nữ là 44%. Tại Bahjoi, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Chakan

text:
Chakan là một thị trấn thống kê (census town) của quận Pune thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Chakan có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 646 mét (2119 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chakan có dân số 21.674 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Chakan có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Chakan, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Yachimata, Chiba

text:
Yachimata (tiếng Nhật: 八街市, đọc là Da-chi-ma-ta) là một thành phố thuộc tỉnh Chiba của Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Chiba


title: Besitz

text:
Besitz là một đô thị ở huyện of Ludwigslust, bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 22,28 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 là 512 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim


title: Bulbophyllum sulawesii

text:
Bulbophyllum sulawesii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

sulawesii]]

S


title: Phymatodes nitidus

text:
Phymatodes nitidus là một loài bọ cánh cứng sừng dài. Nó đẻ trứng trên bề mặt cây Sequoia khổng lồ và cây gỗ đỏ miền biển, sau đó ấu trùng đào hang.

Ghi chú
 Thomas, H. H., Shellhammer, H. S., và Stecker, R. E. 1980. Giant sequoia ecology . U.S. Department of the Interior, National Park Service, Scientific Monograph Series 12. Washington, DC. 182 p.

Chú thích

Tham khảo

Phymatodes (bọ cánh cứng)


title: Kobern-Gondorf

text:
Kobern-Gondorf là một xã ở huyện Mayen-Koblenz bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Kobern-Gondorf có diện tích 28,36 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz


title: Anatoma austrolissa

text:
Anatoma austrolissa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Scissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Anatoma


title: Toxorhina australasiae

text:
Toxorhina australasiae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Đắk Hòa

text:
Đắk Hòa là một xã thuộc huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đắk Hòa nằm ở phía đông bắc huyện Đắk Song, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đắk Môl và huyện Krông Nô
Phía tây giáp xã Thuận Hạnh và huyện Đắk Mil
Phía nam giáp các xã Nam Bình, Nâm N'Jang và huyện Đắk Glong
Phía bắc giáp huyện Đắk Mil và xã Đắk Môl.

Xã có diện tích 115,09 km², dân số năm 2006 là 3.070 người, mật độ dân số đạt 27 người/km².

Hành chính
Xã Đắk Hòa được chia thành 4 thôn: Đắk Hòa, Đắk Sơn, Rừng Lạnh, Tân Bình.

Lịch sử
Xã Đắk Hòa được thành lập vào ngày 22 tháng 11 năm 2006 trên cơ sở điều chỉnh 11.509 ha diện tích tự nhiên và 3.070 người của xã Đắk Môl.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập thôn Tân Bình 1 và thôn Tân Bình 2 thành thôn Tân Bình
Sáp nhập thôn Đắk Hòa 1 và thôn Đắk Hòa 2 thành thôn Đắk Hòa
Sáp nhập thôn Đắk Sơn 2 và thôn Đắk Sơn 3 thành thôn Đắk Sơn.

Chú thích

Tham khảo


title: Cẩm Giang, Thành Đô

text:
Cẩm Giang (chữ Hán giản thể: 锦江区, Hán Việt: Cẩm Giang khu) là một quận thuộc thành phố Thành Đô, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Cẩm Giang giáp các quận khác: Thanh Dương, Vũ Hầu, Thành Hoa, Long Tuyền Dịch, huyện Song Lưu. Quận này có diện tích 62,24 km², dân số 390.100 người (2003). Năm 2003, quận Cẩm Giang có GDP 13.818 tỷ nhân dân tệ. Về mặt hành chính, quận Cẩm Giang được chia ra 16 nhai đạo biện sự xứ, chính quyền đóng tại nhai đạo Thư Viện Nhai.

Tham khảo

Thành Đô
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Thurmansbang

text:
Thurmansbang là một đô thị thuộc huyện Freyung-Grafenau trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Thurmansbang có diện tích 32,95 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 2436 người.

Tham khảo


title: Teucholabis laetifica

text:
Teucholabis laetifica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Yến Lạc

text:
Yến Lạc là thị trấn huyện lỵ của huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Yến Lạc nằm ở phía đông bắc huyện Na Rì, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Kim Lư
Phía tây giáp xã Văn Lang
Phía nam giáp xã Sơn Thành
Phía bắc giáp xã Cường Lợi và xã Văn Vũ.

Thị trấn Yến Lạc có diện tích 17,65 km², dân số năm 2019 là 5.280 người, mật độ dân số đạt 299 người/km².

Quốc lộ 3B chạy qua địa bàn thị trấn Yến Lạc. Sông Bắc Giang chảy qua thị trấn theo hướng từ tây sang đông.

Lịch sử
Địa bàn thị trấn Yến Lạc hiện nay trước đây vốn là xã Lương Hạ và thị trấn Yến Lạc thuộc huyện Na Rì.

Xã Lương Hạ được đổi tên từ xã Bình Minh vào ngày 12 tháng 5 năm 1964 theo Quyết định số 150-NV của Bộ Nội vụ.

Thị trấn Yến Lạc được thành lập vào ngày 8 tháng 4 năm 1985 trên cơ sở toàn bộ 350 ha diện tích tự nhiên và dân số của phố Yến Lạc thuộc xã Lương Hạ.

Đến năm 2019, thị trấn Yến Lạc có diện tích 4,28 km², dân số là 3.819 người, mật độ dân số đạt 892 người/km², có 13 tổ dân phố và thôn, bản: Bản Bia, Bản Pò, Cốc Coóc, Giả Dìa, Hát Deng, Nà Đăng, Pàn Bái, Pàn Chầu, Phiêng Chang, Phố A, Phố B, Phố Mới, Pò Đon.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 855/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Kạn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ xã lương Hạ vào thị trấn Yến Lạc gồm 13,37 km² diện tích tự nhiên và 1.461 người thuộc 6 thôn: Pò Đồn, Đồn Tắm, Nà Hin, Nà Lẹng, Khuổi Nằn 1, Khuổi Nằn 2,  xã Lương Hạ được giải thể

Sau khi sáp nhập, thị trấn Yến Lạc có diện tích 17,65 km², dân số là 5.280 người.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Huyện lỵ Việt Nam


title: Vườn quốc gia Serpentine

text:
Vườn quốc gia Serpentine là một vườn quốc gia ở Tây Úc, Úc.

Tham khảo

Vườn quốc gia Tây Úc


title: Melissodes glenwoodensis

text:
Melissodes glenwoodensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Melissodes
Động vật được mô tả năm 1905


title: Colletes sulcatus

text:
Colletes sulcatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1909


title: Straubing-Bogen

text:
Straubing-Bogen là một Kreis (huyện) ở phía đông của Bayern, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) Cham, Regen, Deggendorf, Dingolfing-Landau, Landshut và Regensburg. Thành phố Straubing, không thuộc huyện, hoàn toàn bị huyện này bao quanh. Huyện lỵ nằm ở Straubing.

Huyện này có các thành phố Bogen và Geiselhöring.

Địa lý
Sông chính chảy qua huyện này là Danube, chảy qua huyện từ phía tây về phía đông. Có hai vùng địa lý chính ở huyện này: Gäuboden với vùng đất thấp sông Danube và vùng núi Bayerischer Wald (Bayernn Forest)

Lịch sử
Huyện được lập năm 1972 thông qua việc hợp nhất các huyện cũ Straubing and Bogen và một phần của huyện Mallersdorf.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Bayern

Hạ Bayern


title: Động đất Sumatra 2009

text:
Trận động đất Sumatra tháng 9 năm 2009 xảy ra ở Sumatra, Indonesia, vào lúc 17:16:10 giờ địa phương ngày 30 tháng 9 năm 2009 (10:16:10 giờ UTC, ngày 30 tháng 9). Trận động đất có độ lớn 7,6 tương đương với độ lớn của trận động đất San Francisco 1906, động đất Quetta 1935, động đất Gujarat 2001, và động đất Kashmir 2005. Chấn động nằm ngoài biển cách Padang, Sumatra, Indonesia 50 km về phía tây-tây bắc, cách Pekanbaru, Sumatra, Indonesia 225 km về phía tây nam, cách Kuala Lumpur, Malaysia 475 km về phía nam-tây nam và Jakarta, Java, Indonesia 960 km về phía tây bắc. Ít nhất 770 người bị thiệt mạng do động đất và hàng ngàn người bị mắc kẹt trong các đống đổ nát.

Một trận động đất khác có độ lớn 6,6 Mw tấn công vào tỉnh Jambi miền trung Sumatra vào lúc 08:52:29 giờ địa phương ngày 1 tháng 10 năm 2009, ở độ sâu 15 km và cách Sungaipenuh, tỉnh Jambi 46 km về phía đông nam.

Tổng quan
Indonesia nằm trong dải hoạt động địa chấn gọi là "vành đai lửa Thái Bình Dương". Thành phố Padang có dân số 900.000, là thủ phủ của tỉnh Tây Sumatra. Nó nằm trên một đới đứt gãy đang hoạt động mạnh nhất thế giới chạy song song với "vành đai Lửa", nơi gặp nhau của mảng Ấn-Úc và mảng Á-Âu thường xuyên tao ra động đất.

Ảnh hưởng

Các chấn động từ trận động đất lan rộng đến Jakarta, Malaysia và Singapore. Cơ quan quản lý các tòa nhà cao tầng ở Singapore đã sơ tán nhân viên của họ.

Báo động sóng thần được loan báo và có một số báo cáo về thiệt hại nhà và cháy. Các khách sạn ở Padang bị phá hủy và thông tin liên lạc với thành phố bị cắt đứt.

Kên truyền hình địa phương Metro TV đưa tin, các vụ cháy ở Padang làm cho dân chúng hoản loạn và chạy ra đường. Các đội cứu hộ gần đó thuộc Cơ quan Tìm kiếm và Cứu hộ quốc gia đã triển khai lực lượng đến Padang. Các tòa nhà lớn bị sụp đổ trong trận động đất. Cũng có báo cáo rằng các đường ống dẫn nước ở Padang bị vỡ gây ngập lụt đường phố. Một số báo cáo nêu rằng có ít nhất 2 bệnh viện và 7 trường học bị sập đổ do động đất. Các đường phố và cầu cũng bị phá hủy và trượt đất đã làm gián đoạn đường dây điện, một số trường hợp gây cháy.

Mái của sân bay quốc tế Minangkabau của Padang sụp đổ do động đất; một phi công miêu tả sân bay là "không thể đến được".

Ứng cứu

Phó Tổng thống Indonesia, Jusuf Kalla, cho rằng số người chết có thể tăng nhiều do một số lớn người dân còn bị mắc kẹt trong các tòa nhà bị sụp đổ. Chính quyền thông báo rằng một số nhóm khắc phục thảm họa được đưa đến Padang mặc dù phải mất vài giờ mới đến được các vùng xa xôi.

World Vision, Oxfam, IFRC và Mercy Corps đồng ý đưa các đội cứu hộ khẩn cấp đến các khu vực bị tàn phá ở Padang để đánh giá nhanh về tình hình thảm họa.

Các dư chấn
Danh sách sau chỉ liệt kê các dư chấn có độ lớn 5,5 trở lên. Chấn động chính có độ lớn 7,6 Mw được tô màu xanh đậm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 US Geological Survey
 BBC video trên YouTube

Sumatra
Sumatra
Sumatra
Tây Sumatra


title: Fleckeby

text:
Fleckeby () là một đô thị thuộc quận Rendsburg-Eckernförde, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde


title: Jyllands-Posten

text:
Morgenavisen Jyllands-Posten (; tiếng Anh: The Morning Newspaper "The Jutland Post"), thường viết ngắn Jyllands-Posten hoặc JP, là một nhật báo hàng ngày giấy khổ lớn tiếng Đan Mạch. Trụ sở đóng ở Viby, ngoại ô Århus, với số lượng báo hàng tuầnn là 120.000 bản, đây là một trong những tờ báo có số lượng bán cao nhất ở Đan Mạch. Đối thủ chính của tờ báo này là Politiken và compact Berlingske Tidende.
Tổ chức phi lợi nhuận phía sau tờ báo này, Jyllands-Postens Fond, xác định tờ báo này là tự do độc lập (trung-hữu). Báo này đã chính thức ủng hộ Đảng Nhân dân Bảo thủ cho đến năm 1938.
Báo này là đã vẽ tranh biếm họa về nhà tiên tri Mohammad vào năm 2005.
gây ra một làn sóng bạo động phản đối Đan Mạch và các nước châu Âu tại Trung Đông, châu Á và châu Phi. Ít nhất 50 người đã thiệt mạng trong các cuộc bạo động này.

Kể từ đó, báo Jyllands-Posten trở thành mục tiêu tấn công và đe dọa của các nhóm Hồi giáo cực đoan. Cảnh sát đã phá vỡ một âm mưu khủng bố tòa báo vào năm 2009, trong khi họa sĩ trực tiếp vẽ tranh biếm họa đã thoát chết trong gang tấc sau một vụ tấn công bằng rìu của một kẻ dính líu đến Al-Qaeda.
Ngày 29-12, cảnh sát Đan Mạch cho biết đã bắt giữ 5 người bị tình nghi âm mưu tổ chức một cuộc tấn công vào tòa soạn của báo

Tham khảo

Báo chí Đan Mạch


title: Cesinali

text:
Cesinali là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Avellino trong vùng Campania của Ý. Cesinali có diện tích 3,73 km2, dân số là 2553 người (thời điểm ngày 1/5/2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Avellino
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Sabae, Fukui

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Fukui, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

Thành phố tỉnh Fukui


title: Quận Trimble, Kentucky

text:
Quận Trimble là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Rignieux-le-Franc

text:
Rignieux-le-Franc là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Rignieuxlefranc


title: Xaitongmoin

text:
Xaitongmoin (; , Hán Việt: Tạ Thông Môn huyện) là một huyện của địa khu Xigazê (Nhật Khách Tắc), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc.

Trấn
 Khải Dát (卡嘎镇)

Hương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Xigazê


title: 2845 Franklinken

text:
2845 Franklinken (1981 OF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 7 năm 1981 bởi Bowell, E. ở trạm Anderson Mesa thuộc Flagstaff (AM). Nó được đặt tên theo tên của Dr. Kenneth Linn Franklin, một thành viên của hội Hayden Planetarium ở Thành phố New York.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2845 Franklinken

Được phát hiện bởi Edward Bowell
002845
19810726
Tiểu hành tinh được đặt tên
002845


title: Falsoplatyxantha aurantiaca

text:
Falsoplatyxantha aurantiaca là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Falsoplatyxantha


title: Tào Thái bá

text:
Tào Thái bá (chữ Hán: 蔡太伯; trị vì: 1052 TCN-1002 TCN), tên thật là Cơ Tỳ (姬脾), là vị vua thứ hai của nước Tào – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tào Thái bá là con của Tào Thúc Chấn Đạc – vua đầu tiên nước Tào. Sau khi Thúc Chấn Đạc mất, Cơ Tỳ lên thay, tức là Tào Thái bá.

Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Tào trong thời gian ông làm vua.

Khoảng năm 1002 TCN, Tào Thái bá qua đời. Con ông là Cơ Bình lên nối ngôi, tức là Tào Trọng quân.

Xem thêm
Tào Thúc Chấn Đạc
Tào Trọng quân

Tham khảo

Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia

Vua nước Tào
Năm sinh thiếu
Mất năm 1002 TCN


title: Bulbophyllum cornu-cervi

text:
Bulbophyllum cornu-cervi là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Trung đạo

text:
Trung đạo (zh. zhōngdào 中道, ja. chūdō, sa. madhyamāpratipad, pi. majjhimāpaṭipadā) là từ được dùng chỉ chung các phương pháp giảng dạy của Phật Thích-ca Mâu-ni, là người tránh những cực đoan trong cách tu học—như buông thả theo dục lạc và sống khổ hạnh tuyệt đối.

Trong Tiểu thừa, Bát chính đạo được xem là Trung đạo vì thực hành Bát chính đạo, hành giả vừa xa lánh đời sống dục lạc và đời sống khổ hạnh, thoát khỏi Khổ. Thái độ này được Phật miêu tả như sau trong kinh Chuyển pháp luân (Thích Minh Châu dịch):
"Này các tỉ-khâu, có hai điều thái quá, người xuất gia không nên theo. Thế nào là hai? một là mê đắm dục lạc, hạ liệt, phàm phu, không xứng Thánh hạnh, không thiệt lợi đạo. Hai là tu khổ hạnh, khổ đau, không xứng Thánh hạnh, không thiệt lợi đạo. Này các tỉ-khâu, chính nhờ từ bỏ hai điều thái quá này, Như Lai giác ngộ trung đạo, con đường đem đến pháp nhãn, trí huệ đưa lại an tịnh, thượng trí, chứng Niết-bàn.
Này các tỉ-khâu, Trung đạo do Như Lai giác ngộ, đem đến pháp nhãn, trí huệ đưa lại an tịnh, thượng trí, giác ngộ, Niết-bàn là gì? Chính là Bát chính đạo: chính kiến, chính tư duy, chính ngữ, chính nghiệp, chính mạng, chính tinh tấn, chính niệm, chính định".
Trung đạo cũng được dùng để chỉ giáo pháp Trung quán của Long Thụ, là môn phái không chấp nhận một đối cực nào của mọi phân cực. Trung đạo ở đây là thái độ từ bỏ hai quan điểm cực đoan thế giới là trường tồn hay hoại diệt, thế giới là có (hữu) hay không có (vô). Trong Trung quán tông, Trung đạo được trình bày rõ nhất với quan điểm tám phủ nhận (bát bất) của Long Thụ:

Không diệt, không sinh, không đứt đoạn, không thường còn, không là một, không đa dạng, không đến, không đi

Trong Duy thức tông, Trung đạo được hiểu là vừa không xem sự vật tồn tại thật sự (vì sự vật thực tế không hề tồn tại), vừa cũng không cho rằng sự vật không hề có (vì sự vật tồn tại đối với ảo giác tâm lý). Theo Thiên Thai tông, Trung đạo là sự nhận thức rằng, mọi sự vật trống rỗng, chúng không có một thật thể độc lập, nhưng đồng thời chúng có giá trị nhất định, tạm thời—vì chúng là những trình hiện nên có một thọ mệnh nhất định. Sự tổng hợp giữa tính Không (sa. śūnyatā) và thế giới hiện tượng chính là Trung đạo đích thật—theo tông này.

Tham khảo

 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Xem thêm
 Bát chính đạo
 Long Thụ
 Tam bảo
 Tứ diệu đế
 Trung quán tông

Triết lý Phật giáo
Trung quán tông


title: Tenebrionoidea

text:
Tenebrionoidea là một siêu họ bọ cánh cứng rất lớn và đa dạng. Nó thường tương ứng với Heteromera của các tác giả trước đó.

Phân loại

Nó chứa các họ sau:
Aderidae Winkler 1927 (bọ cánh cứng lá giống kiến)
Anthicidae Latreille 1819 (bọ cánh cứng hoa giống kiến)
Archeocrypticidae Kaszab 1964
Boridae C. G. Thomson 1859
Chalcodryidae Watt 1974
Ciidae Leach 1819 (bọ cánh cứng cây nấm phút) (= Cisidae)
Melandryidae Leach 1815 (bọ cánh cứng tối giả)
Meloidae Gyllenhal 1810 (bọ cánh cứng mụn rộp)
Mordellidae Latreille 1802 (bọ cánh cứng hoa nhào lộn)
Mycetophagidae Leach 1815 (bọ cánh cứng nấm lông lá)
Mycteridae Blanchard 1845
Oedemeridae Latreille 1810 (bọ cánh cứng mụn rộp giả)
Perimylopidae St. George 1939
Prostomidae C. G. Thomson 1859
Pterogeniidae Crowson 1953
Pyrochroidae Latreille 1807 (bọ cánh cứng màu lửa, v.v)
Pythidae Solier 1834
Ripiphoridae Gemminger and Harold 1870 (bọ cánh cứng hình nêm) (= Rhipiphoridae)
Salpingidae Leach 1815 (bọ cánh cứng vỏ thắt lưng hẹp, etc.)
Scraptiidae Mulsant 1856 (bọ cánh cứng hoa giả)
Stenotrachelidae C. G. Thomson 1859 (bọ cánh cứng sừng dài giả) (= Cephaloidae)
Synchroidae Lacordaire 1859
Tenebrionidae Latreille 1802 (bọ cánh cứng tối)
Tetratomidae Billberg 1820
Trachelostenidae Lacordaire 1859
Trictenotomidae Blanchard 1845
Ulodidae Pascoe 1869
Zopheridae Solier 1834 (bọ cánh cứng sắt, bọ cánh cứng vỏ hình trụ,v.v)

Chú thích

Hình ảnh

Động vật được mô tả năm 1802


title: Settala

text:
Settala là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng 15 km về phía đông Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.460 người và diện tích là 17,5 km².

Đô thịSettala gồm cácfrazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Premenugo and Caleppio.

Settala giáp các đô thị: Vignate, Rodano, Liscate, Comazzo, Merlino, Pantigliate, Paullo, Mediglia.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.settala.mi.it/

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Hammerbrücke

text:
Hammerbrücke là một đô thị thuộc huyện Vogtland, bang Sachsen, Đức. Đô thị Hammerbrücke có diện tích 8,14 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1360 người.

Tham khảo


title: Balasinor

text:
Balasinor là một thành phố và khu đô thị của quận Kheda thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Balasinor có dân số 33.704 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Balasinor có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Balasinor, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: 26969 Biver

text:
26969 Biver (1997 SE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 9 năm 1997 bởi M. Tichy và J. Ticha ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 26969 Biver

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Miloš Tichý
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Longitarsus hissaricus

text:
Longitarsus hissaricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin in Konstantinov & Lopatin miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Dicladispa platyclada

text:
Dicladispa platyclada là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Pyrgospira

text:
Pyrgospira là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Pyrgospira bao gồm:

 Pyrgospira candace (Dall, 1919)
 Pyrgospira obeliscus (Reeve, 1845)
 Pyrgospira ostrearum (Stearns, 1872)
 Pyrgospira plicosa (Adams C. B., 1850)
 Pyrgospira tampaensis (Bartsch & Rehder, 1939)

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: Agriocnemis dabreui

text:
Agriocnemis dabreui là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2010.

Agriocnemis dabreui được Fraser miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Agriocnemis


title: Lan thanh nga

text:
Lan thanh nga (danh pháp khoa học: Vanda denisoniana) là một loài phong lan có ở Trung Quốc (Vân Nam) tới phía bắc Đông Dương.

Hình ảnh

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
denisoniana


title: Polyplectropus jonam

text:
Polyplectropus jonam là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Clistoronia graniculata

text:
Clistoronia graniculata là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Clistoronia


title: Mimasaka, Okayama

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Okayama, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức

Thành phố tỉnh Okayama


title: Cheumatopsyche balaromta

text:
Cheumatopsyche balaromta là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Vovochka

text:
Vovochka hay Vova (tiếng Nga: Вовочка) là một series truyền hình gồm 4 phần, thuộc thể loại sitcom của truyền hình Nga.

Bắt đầu được hãng REN đưa vào sản xuất vào năm 2000, nhưng phải đến năm 2002, bộ phim mới chính thức lên sóng truyền hình, cùng thời điểm với bộ phim "Con bê vàng".

Về hình thức, "Vovochka"  là một series phim hài được xây dựng trên cơ sở các giai thoại và những câu chuyện vui đã lưu hành từ rất lâu trong đời sống xã hội Nga. Bên cạnh đó, bộ phim cũng khai thác nhiều tình tiết liên quan đến nhân vật trung tâm - cậu bé Vova (tên thường gọi là Vovochka) thông minh, lém lỉnh và nghịch ngợm - đó là những giai thoại vui về những ông bác sĩ, quân nhân, hay những đôi nam nữ yêu nhau... Nhờ sự cố gắng của nhà làm phim, đây có thể xem là một tập hợp các chủ đề mang tính giai thoại, thu thập một tuyển tập những giai thoại của cuộc sống và thể hiện chúng thông qua cuộc phiêu lưu đầy ngẫu hứng của cậu bé Vovochka. Để hoàn thành xong 62 tập phim, đạo diễn kiêm nhà biên kịch Andrey Maksimkov đã dành thời gian đọc hơn 60 ngàn mẩu truyện cười khác nhau và chọn ra những câu chuyện hấp dẫn nhất, có tính giáo dục cùng châm biếm sâu sắc hơn cả.

Nội dung
Cốt truyện của loạt "Vovochka" mang lại cho người xem vào thành phố, nơi mà một cậu bé bình thường, người có học, rất tinh ý và thích làm cho niềm vui của tất cả. Vovochka cười trên không chỉ là giáo viên và bạn học cùng lớp, mà còn trên chính trường, người thường xuyên gọi cha mẹ của mình ở trường. Khi ông đến nhà từ trường, sau đó cảm giác của bạn hài hước, nó sẽ tự động chuyển đến các thành viên của gia đình ông.

Các đối tượng của các giám sát và dí dỏm là một người bạn của gia đình nhỏ, đồng nghiệp của mẹ và cha của mình, bạn gái yêu quý của mình, bạn cùng lớp Lyuba, cũng như người nghiện ma túy trên đường phố... cha Vovochka là một nhân vật điển hình của những trò đùa về "cảnh sát", ông đã đứng trên vệ trong cái nóng và lạnh, thu phí cho các "Nga mới". Sau khi làm việc, cha sẽ luôn luôn là các quán rượu, nơi uống với bạn bè thường xuyên của họ. Khi trở về nhà, anh chờ đợi cho một trách mắng truyền thống từ vợ mình. Tất cả các ký tự của dòng dí dỏm và vui vẻ.

Cốt truyện của loạt bài này là thực tế không có, nó là cơ bản sự thích ứng của những giai thoại.

Diễn viên
 Igor Kachanov/Maksim Yemelyanov... Vova
 Viktoria Korkhina/Vera Novikova... Mẹ
 Vadim Gushin... bố
 Tatyana Ivanova... bà
 Viktor Shubin... ông
 Yekaterina Basova... chị
 Sergey Parshin... "người từng trải"
 Mikhail Porechenkov... Grigory Pinduzhin (Trung úy Cảnh sát)
 Yury Shevchuk... Aleksandr Sergeyevich
 Sergey Afanasyev... nhà báo
 Anatoly Efremov... người đánh cá
 Ervin Gaaz... Vasily (nhà quay phim)
 Nikita Karakozov... Kolya
 Sergey Kolesnikov... bác Misha
 Vitaly Shapovalov
 Nikolai Sorokin... Sidorchuk
 Sergey Stepanchenko... ông già Tuyết
 Viktor Stepanov... Ivan Platonovich Mukhov (Thị trưởng)
 Gennady Yukhtin... Nikodimych
 Masha Zhigunova... Katya

Thứ tự các tập

Phần 1 (2000, 12 tập)
Chào học năm mới (Здравствуй новый год)
Lớp 5A (5a)
Tờ giấy biên nhận (Освобождение)
Ngày mồng 8 tháng 3 (8 марта)
Không sơ xảy gì (Без происшествий)
Bố tớ (Мой папа)
Cuộc bầu cử (Поход)
Hôm Chủ nhật (Воскресенье)
Kỳ thi kỳ thiếc (Экзамены)
Buổi thực hành (Практика)
Mùa hè (Лето)

Phần 2 (2002, 16 tập)
Tớ - Vova này! (Это я Вовочка)
Sinh nhật tớ (Мой день рождения)
Trẻ em dưới 16 tuổi (Детям до 16)
Ở nhà một mình (Один дома)
Quả táo trên cây (Яблоко от яблони)
Hội đồng giáo viên (Педсовет)
Buổi sáng ảm đạm (Хмурое утро)
Ở trường (Школа)
Môn Phân tâm học (Психоанализ)
Trong một cơ thể khỏe mạnh (В здоровом теле)
"Xiền" (Деньги)
"Đính hôn" (Замуж)
Chuyến thăm (Ответный визит)
Ngày Cá tháng Tư (1 апреля)
Tình ái hữu của nhân loại (Дружба народов)
Gì đấy ? (Кем быть ?)

Phần 3 (2003, 16 tập)
Những cuộc vi vu mới (Новые приключения)
Đau thắt ngực (Ангина)
Ảo nhỉ ? (Суета)
Mơ hão (Мечты)
Đi du hí (Путешествие)
Sau khi ủ (После отпуска)
Sáu trăm mét vuông (Шесть соток)
Bài học của mẹ (Мамины уроки)
Bạn mới (Новые знакомые)
Bóng với chả bánh (Футбол)
Người bạn thân nhất của con người (Друг человека)
Thằng Lyuba chí cốt (Любочка)
Trung sĩ tán tỉnh (Сватовство сержанта)
Cô dâu chú rể đội rế lên đầu (Смотрины)
Tính ngược (Обратний отсчет)
Đám cưới (Свадьба)

Phần 4 (2004, 16 tập)
Một năm nữa (Год спустя)
Thăm viếng (Визиты)
Xiếc (Цирк)
Cơ quan du lịch (Турагентство)
Sinh nhật Lyuba (Любочкины именины)
Đối với sức khỏe (За здоровье)
Người tham gia (Абитура)
Odnopolchane (Однополчане)
Phẳng lì (Жилплощадь)
Tư vấn qua điện thoại (Телефон доверия)
Nam giới và nữ giới (Мужчина и женщина)
Vấn đề tế nhị (Тонкие материи)
Neprukha (Непруха)
Việc làm thêm (Вакансии)
TV (Телевидение)
Cháu trai (Племянник)

Xem thêm
 Thằng Vova (truyện cười)
 Thông tin trên Website Kino-Teatr

Tham khảo

Phim của REN-TV
Phim truyền hình Nga
Phim hài Nga
Phim truyền hình hài kịch tình huống Nga
Phim thiếu nhi Nga
Phim truyền hình Nga ra mắt năm 2000
Phim truyền hình Nga kết thúc năm 2004


title: Thiên niên kiện Việt Nam

text:
Thiên niên kiện Việt Nam (danh pháp hai phần: Homalomena vietnamensis) là loài thực vật thuộc họ Ráy, mới được phát hiện và phân loại năm 2008. Đây là loài bản địa của Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Homalomena vietnamensis Bogner & V. D. Nguyen 2008, Biological library
 Homalomena vietnamensis Bogner & V.D.Nguyen (tên chấp nhận) Catalogue of Life: 8th February 2013
 A new Homalomena species (Araceae) from Vietnam Josef Bogner (Augsburger Str. 43a, D-86368 Gersthofen, Germany), Nguyen Van Du (Institute of Ecology and Biological Resources), Willdenowia 38 – 2008

V
Thực vật đặc hữu Việt Nam


title: 10068 Dodoens

text:
10068 Dodoens (1989 CT2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 2 năm 1989 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu. Nó được đặt theo tên Rembertus Dodonaeus, a Flemish physician và botanist.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10068 Dodoens

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Đoàn Quý phi

text:
Hiếu Chiêu Hoàng hậu (chữ Hán: 孝昭皇后; 1601 - 12 tháng 7 năm 1661), hay còn gọi Đoàn Quý phi (段貴妃) hoặc Trinh Thục Từ Tĩnh Huệ phi (貞淑慈靜惠妃), là Chánh phi của chúa Nguyễn Phúc Lan, và là mẹ của chúa Nguyễn Phúc Tần.

Bà nổi danh ở xứ Đàng Trong với biệt hiệu Bà chúa Tằm Tang; đương thời là một Quốc mẫu nổi tiếng nhân hậu, giúp dân chúng phát triển ngành nghề về ươm tơ, dệt lụa.

Thân thế
Đoàn quý phi tên huý là Ngọc, sinh năm 1601 tại thôn Điện Châu, châu Đông Yên, bên bờ Sài Thị Giang (tức Sông Chợ Củi, nay là sông Thu Bồn), thuộc huyện Duy Xuyên). Ngày xưa, làng Đông Yên kéo dài từ Chiêm Sơn (nay là xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên) cho đến Chợ Củi (nay là xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn).

Bà là em gái của Quốc Cựu Sầm Oai hầu Đoàn Công Quảng, trưởng phái nhất, chi phái nhất của tộc Họ Đoàn ở Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, con gái thứ ba của Thạch Quận công Đoàn Công Nhạn (段公雁) và thứ thất phu nhân Võ Thị Thành (武氏成). Ông Nhạn là một hào trưởng có thế lực của vùng Chiêm Sơn. Đông Yên là làng nằm bên bờ sông Thu Bồn có nhiều đất bãi bồi màu mỡ vốn là làng nghề chuyên về trồng dâu nuôi tằm. Gia đình ông Đoàn Công Nhạn trở thành hào phú cũng nhờ nghề trồng dâu nuôi tằm.

Sách Đại Nam Nhất Thống chí đã viết: "Bà là người minh mẫn, thông sáng... sáng thơm, tú mị, phép tốt trinh thuần" và "Năm mười lăm tuổi (Bà) hái dâu bên bãi, trông trăng mà hát. Bấy giờ Huy Tông Hoàng Đế ta (tức Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên) đi chơi Quảng Nam, Thần Tông Hoàng Đế ta (tức Thế tử Nguyễn Phúc Lan lúc bấy giờ) theo đi hộ giá. Đêm đáp thuyền chơi trăng, đỗ thuyền ở Điện Châu (bây giờ là An Phú Tây) câu cá, nghe tiếng hát lấy làm lạ, sai người đến hỏi, biết là con gái họ Đoàn, cho tiến vào hầu Chúa ở tiềm để, được yêu chiều lắm”.

Sau khi Chúa Sãi băng hà năm 1635, Thế tử Nhân Quận Công Nguyễn Phúc Lan trở thành Chúa Thượng. Chúa Nguyễn Phúc Lan quyết định dời phủ chúa từ làng Phước Yên (Quảng Điền) về làng Kim Long (Phú Xuân). Đoàn Thị Ngọc được phong Đoàn Quý Phi và cha bà, ông Đoàn Công Nhạn được phong là Thạch Quận công.

Tuy sống trong phủ chúa nhưng Đoàn Quý Phi không quên nghề xưa, hết lòng khuyến khích việc trồng dâu nuôi tằm, dệt lụa ươm tơ, nhờ thế nghề tằm tang của xứ Đàng Trong phát triển rực rỡ, không chỉ những làng quê dọc hai bên sông Thu Bồn ở Quảng Nam quê bà mà cả ở kinh đô Phú Xuân. Hội An đã trở thành một thương cảng phát triển, mở cửa giao lưu với bên ngoài, trong đó đường bát, lâm thổ sản và nhất là tơ lụa trở thành những mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Sau này dân xứ Đàng Trong nhớ ơn nên tôn bà là Bà Chúa Tằm Tang.

Về cuối đời, không rõ năm nào, Đoàn Quý Phi rời Phủ Chúa ở Kim Long, Phú Xuân quay trở về sống ở Dinh trấn Thanh Chiêm, Quảng Nam cùng với con cháu, bà con trên quê hương mình.

Bà chúa Tằm Tang của Đàng Trong
Đoàn phu nhân đã hết lòng ủng hộ, khuyến khích nhân dân các phủ Điện Bàn, Thăng Hoa phát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa, nhờ vậy mà nghề Tằm tang ở Đàng Trong được mở mang, đã mở mang vào thời kỳ đó và đã sản xuất được nhiều mặt hàng tơ lụa nổi tiếng như đoạn, lĩnh, gấm, vóc, trườu, sa để bán trong nội địa và xuất khẩu ra nước ngoài qua thương cảng Hội An. Bởi vậy, Lê Quý Đôn đã viết trong Phủ Biên Tạp Lục rằng:... " Người Phủ Thăng, Phủ Điện dệt được các loại the, đoạn, lụa, là hoa hòe chẳng kém gì Quảng Đông ".

Cũng từ đó, cảng thị Hội An dưới thời Chúa Nguyễn đã trở thành một trung tâm trung chuyển của con đường tơ lụa quốc tế xuyên đại dương trong thế kỷ XVI - XVII nối liền Tây Âu và Viễn Đông. Và Đoàn phu nhân trở thành " Bà Chúa Tầm Tang " ở Đàng Trong. Các cô gái trồng dâu nuôi tằm dệt lụa ở quê hương bà đã từng hát:

 Chiêm Sơn là, lụa mỹ miều
 Mai vang tiếng cửi, chiều chiều tơ giăng
 Nương dâu xanh thắm quê mình
 Nắng lên Gò Nổi đượm tình thiết tha
 Con tằm kéo kén cho ta
 Tháng ngày cần mẫn làm ra lụa đời...

Cuối đời
Đoàn Quý phi sinh hạ được ba công tử, trong đó các công tử Nguyễn Phúc Võ và Nguyễn Phúc Quỳnh đều mất sớm, công tử Nguyễn Phúc Tần là con trai thứ hai, trở thành Thế tử, tức Thái Tông Hiếu Triết hoàng đế. Còn công chúa út, theo hồi cố của các trưởng lão tộc Đoàn ở làng Chiêm sơn, xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên có nhiều tên gọi khác nhau, nhưng thường được gọi là Nguyễn Phúc Ngọc Dung và có dị tật bẩm sinh, đã hạ giá với Chưởng Cơ tên là Minh và cũng đã mất sớm.

Khi con là Thái Tông hoàng đế Phúc Tần lên ngôi Chúa, bà được tôn làm Quốc Thái phu nhân (國太夫人).

Bà mất ngày 17 tháng 5 năm Tân Sửu, tức ngày 12 tháng 7 tại Dinh Trấn Thanh Chiêm (nay thuộc xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn).

An táng
Chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần đã mai táng mẫu hậu tại Gò Cốc Hùng ở tổng Mông Lĩnh, cách Lăng mộ của Hoàng Hậu Mạc Thị Giai, hậu của Chúa Nguyễn Phúc Nguyên, chừng nửa cây số và cách không xa mộ của Công chúa Nguyễn Phúc Ngọc Dung.

Chúa Nguyễn Phúc Tần đã cho xây Lăng Vĩnh Diên (永延陵; nay thuộc xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên) đồng thời lập nhà thờ Đức Bà tại Đông Giáp, châu Đông Yên bên bờ Sài Thị Giang. Chúa cũng cấp năm mẫu đất tự đường tại làng Phú Trang (nay thuộc xã Quế Xuân, huyện Quế Sơn) lấy hoa lợi dùng vào việc chăm sóc, tu bổ cho Lăng mộ và Nhà thờ, phong cho ông Đoàn Công Quảng là Lễ Nghĩa Hầu Tiền Xung Bát Đội Chánh Đội trưởng, đảm đương việc này.

Trận lụt lớn của Sài Thị Giang xảy ra vào năm Canh Thìn 1680 thời Lê Hy Tông, tức năm Thái Tông Nguyễn Phúc Tần thứ 32, gây xoáy lở ngay giữa làng Đông Yên, cắt đôi làng Đông Yên thành hai phần là Đông Yên Tây và Đông Yên Đông và sau trận đại hồng thủy này nhà thờ Đức Bà đã bị hủy hoại.

Năm 1744, Nguyễn Thế Tông xưng Vương, truy thụy cho Thần Tông hoàng đế Nguyễn Phúc Lan, và bà cũng được truy thụy thành Trinh Thục Từ Tĩnh Huệ phi (貞淑慈靜惠妃).

Năm Gia Long thứ 5 (1806), Thế Tổ Cao hoàng đế đã truy tôn bà là Trinh Thục Từ Tĩnh Mẫu Duệ Huệ Kính Hiếu Chiêu hoàng hậu (貞淑慈靜敏睿惠敬孝昭皇后), phối thờ cùng Thần Tông hoàng đế Nguyễn Phúc Lan ở Thái Miếu tại Phú Xuân, án thứ 1 bên phải.

Bài sách văn dâng tôn thụy như sau:

Lễ nhà tôn miếu, kính người mình tôn, yêu người mình thân, là để báo công mà tôn đức vậy.Kính nghĩ, Trinh Thục Từ Tĩnh Đoàn Huệ phi điện hạ: Sáng thơm tú my, phép tốt trinh thuần. Khôn nguyên hợp đức, phong hóa gây từ đình vi, cảm động kết thai, Phước trạch truyền cho xã tắc. Để Phước yên tốt nối đời vô cùng. Nay, trên nhờ Phước thiêng, lại dựng nghiệp cả. Kính dâng huy chương, để tôn nền tốt. Cẩn tiến sách vàng dâng tôn hiệu là: "Trinh Thục Từ Tĩnh Mẫn Duệ Huệ Kính Hiếu Chiêu Hoàng Hậu", thờ chung vào gian hữu nhất nhà Thái Miếu.

Lăng mộ Đoàn Quý phi
Về phần Lăng mộ của Hiếu Chiêu Hoàng Hậu Đoàn Thị Ngọc, sách Đại Nam Nhất Thống Chí đã cho biết "Năm Gia Long thứ năm (1606) dâng tên lăng là Vĩnh Diên” để phân biệt với Lăng mộ của Hiếu Văn Hoàng Hậu Mạc Thị Giai là Vĩnh Diễn”. Lăng Vĩnh Diên được nhân dân địa phương gọi là Lăng Trên còn Lăng Vĩnh Diễn thì gọi là Lăng Dưới.

Khoảng năm 1824, vua Minh Mạng đã cho xây dựng thêm ở giữa Lăng Vĩnh Diễn và Lăng Vĩnh Diên một ngôi chùa làm nơi thờ cúng cho hai Hoàng Hậu, gọi là Chùa Vĩnh An mà nhân dân địa phương thường gọi là Chùa Vua hay Chùa Ngự. Dưới thời Triều Nguyễn hàng năm, các vua Nhà Nguyễn đều đến cung yết Lăng mộ hai Hoàng Hậu và Chùa Vĩnh An tại xã Duy Trinh.

Bên cạnh việc mai táng mẫu hậu một cách chu đáo, xây Lăng Vĩnh Diên, Chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần còn xây dựng Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu tại thôn Đông giáp, làng Đông Yên bên bờ sông Thu Bồn, gần sát với Dinh trấn Thanh Chiêm, nay thuộc thôn Đông Khương 2, xã Điện Phương, thị xã Điện Bàn.

Trận lụt lớn sông Thu Bồn năm Canh Thân 1680 dưới thời Chúa Nguyễn Phúc Tần năm thứ 32 đã làm Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu bị hoàn toàn hủy hoại do đất bị sạt lở ở ngay giữa làng Đông Yên.

Đến dưới thời Chúa Ninh Vương Nguyễn Phúc Thụ (1725 – 1738) vào khoảng năm 1730, Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu đã được xây dựng lại lần thứ hai trên đất Đông Yên và lùi xa bờ sông Thu Bồn. Một thời gian sau,  do bờ sông Thu Bồn tiếp tục bị sạt lở, làm Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu bị hư hại phần tiền sảnh.

Sau khi chiếm Xứ Quảng vào cuối năm 1774, quân Tây Sơn đã triệt phá hoàn toàn Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu và Chùa Bảo Châu Sơn Tự ở Trà Kiệu (nay thuộc xã Duy Sơn, huyện Duy Xuyên) do Chúa Tiên Nguyễn Hoàng cho xây dựng vào năm 1617. Sau khi đánh thắng quân Tây Sơn, thống nhất đất nước và lên ngôi năm 1802, vua Gia Long (1802 – 1820) đã cho xây dựng lại Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu khang trang hơn trước tại Bãi Bắc ở Đông Yên Đông.

Đến năm Nhâm Thìn 1894, dưới thời vua Thành Thái (1889 – 1907) nhà vua đã cấp 1.000 lạng bạc để xây lại phần hậu tẩm Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu bị xuống cấp và dưới thời vua Bảo Đại (1926- 1945), Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu cũng đã được trùng tu năm 1930.

Sau hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ thắng lợi, Nhà thờ Đức Bà Hiếu Chiêu Hoàng Hậu bị xuống cấp nặng, Hội đồng Gia tộc Đoàn tộc Quảng Nam đã vận động bà con đóng góp tài chính và đã tiến hành đại trùng tu, làm cho Nhà thờ Đức Bà Chiếu Chiêu Hoàng Hậu được khang trang như ngày nay.

Về Chùa Vĩnh An, sau cách mạng tháng 8.1945, do không có người chăm sóc đã dần dần bị hư hại hoàn toàn. Về Lăng Vĩnh Diên của Hiếu Chiêu Hoàng Hậu đến nay đã bị xuống cấp nặng như báo chí ở địa phương và trung ương đưa tin và đề nghị chính quyền tỉnh Quảng Nam quan tâm khắc phục, bởi vì đây là một di tích văn hóa lịch sử cổ xưa nhất của Nhà Nguyễn còn tồn tại đến nay trên đất Quảng Nam và đã được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa của tỉnh.

Lăng mộ Đoàn quý phi tọa lạc tại làng Chiêm Sơn, xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên, đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh từ năm 2005. Đây là lăng mộ cổ xưa nhất thời các chúa Nguyễn ở phía Nam, được xây dựng vào khoảng thế kỷ 16, 17. Hằng năm cứ đến ngày 24 tháng 3 âm lịch, nhân dân quanh vùng và tộc họ thường làm lễ dâng hương để tưởng niệm Bà.

Đường phố- Trường học
 Ở Thành phố Đà Nẵng và Quảng Nam, Việt Nam đều đường phố mang tên Đoàn Quí Phi

Chú thích

Sinh năm 1601
Mất năm 1661
Người Quảng Nam
Phi tần chúa Nguyễn


title: Andrena elongatula

text:
Andrena elongatula là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1917


title: Deca-

text:
Deca (viết tắt da) là một tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế để chỉ bội số lớn gấp 10 lần.

Độ lớn này theo tiếng Hy Lạp nghĩa là mười.

Xem thêm
 Tiền tố SI

Tham khảo

Liên kết ngoài
 BIPM website

Tiền tố SI


title: Notiophanaeus

text:
Notiophanaeus là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Clipperton

text:
Đảo Clipperton (tiếng Pháp: Île de Clipperton và với tên thật bằng tiếng Pháp Île de la Passion) là một rạn san hô vòng rộng 9 km² về phía Bắc Thái Bình Dương, phía tây nam México và phía tây Costa Rica, tại tọa độ . Nó không có cư dân cố định.

Đảo là lãnh thổ hải ngoại của Pháp do Bộ Hải ngoại Pháp quản lý.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Official site
  80 pages from C. Jost, CNRS, researcher's site
  Site of Jean-Louis Étienne's expedition
 Clipperton Island at Infoplease
 WorldStatesmen- France- Minor possessions
 Lance Milbrand's castaway photo album at NationalGeographic.com
 Lance Milbrand's Clipperton diary at NationalGeographic.com
 Chris Grossman's pictures from the 2007 Nautilus Explorer expedition to Clipperton Island

Vùng sinh thái Trung Mỹ
Đảo không người ở Pháp
Rạn san hô vòng Thái Bình Dương của Pháp
Khu vực chim quan trọng của Pháp hải ngoại
Lãnh thổ phụ thuộc châu Đại Dương
Đá ngầm Thái Bình Dương
Đảo không người ở Thái Bình Dương
Tỉnh, cộng đồng và lãnh thổ hải ngoại thuộc Pháp
Đảo Trung Mỹ
Rạn san hô
Thực dân Pháp ở châu Mỹ
Khu dân cư cũ ở Bắc Mỹ
Tranh chấp lãnh thổ của Pháp
Tranh chấp lãnh thổ của México
Đảo tranh chấp cũ


title: Vieux-Habitants

text:
Vieux-Habitants là một xã thuộc tỉnh Guadeloupe vùng lãnh thổ hải ngoại Guadeloupe của Pháp ở biển Caribbean.

Xem thêm
Xã của tỉnh Guadeloupe

Tham khảo
INSEE

Xã của Guadeloupe


title: Aigneville

text:
Aigneville là một thị trấn của tỉnh Somme, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(All French language)
 Aigneville on the website of l'Institut géographique national
 Aigneville on the website of l'Insee
 Aigneville on the website of Quid
 Position of Aigneville on the map of France
 Map of Aigneville on Mapquest
 This article is based on the equivalent article from the French Wikipedia.

Xã của Somme


title: Lasioglossum rupestre

text:
Lasioglossum rupestre là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1984


title: Vancouver (định hướng)

text:
Vancouver là tên của các vùng địa lý sau đây:
 Thành phố Vancouver, thuộc tỉnh bang British Columbia của Canada
 Thị trấn Vancouver, thuộc tiểu bang Washington của Hoa Kỳ
 Đảo Vancouver, nằm tại Bắc Thái Bình Dương về phía tây của British Columbia
 North Vancouver, British Columbia và West Vancouver, British Columbia, hai thành phố ngoại ô của Vancouver
 Núi Vancouver, nằm trên danh giới của Yukon và Alaska
 Fort Vancouver, một thị trấn trao đổi lông thú vào thế kỷ 19 gần Vancouver, Washington hiện nay
Hay:
 Thuyền trưởng George Vancouver, một sĩ quan của Hải quân Hoàng gia Anh vào thế kỷ 18


title: Vergisson

text:
Vergisson là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 247.Ước tính dân số năm 2007 là 240 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Monocesta equestris

text:
Monocesta equestris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Monocesta


title: Herbeville

text:
Herbeville là một xã nằm ở tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France của Pháp.

Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Herbevillois.

Các xã giáp ranh gồm: Les Alluets-le-Roi về phía đông bắc, Crespières về phía đông nam, Mareil-sur-Mauldre về phía tây nam, Maule về phía tây và Bazemont về phía bắc.

Biến động dân số

Biểu đồ (Biểu đồ wikipedia)

Xem thêm
 Xã của Yvelines

Tham khảo

Liên kết ngoài
Herbeville trên trang mạng của IAURIF
Herbeville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Herbeville trên trang mạng của INSEE
Plan d'intendance de la paroisse d'Herbeville sur le site des archives des Yvelines

Xã của Yvelines


title: Behat

text:
Behat là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Saharanpur thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Behat có dân số 17.177 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Behat có tỷ lệ 51% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 56%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Behat, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Preux-au-Sart

text:
Preux-au-Sart là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 5,09 km², dân số năm 1999 là 233 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 215 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Preuxausart


title: Réjaumont, Hautes-Pyrénées

text:
Réjaumont là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 470 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Chrysomphe

text:
Chrysomphe là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Geometrinae


title: Lunel-Viel

text:
Lunel-Viel là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 17 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 3174 người.

Tham khảo

Lunelviel


title: Valenza

text:
Valenza (Valensa trong tiếng Piemonte) là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 80 km về phía đông của Torino và khoảng 11 km về phía bắc của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 20.489 người và diện tích là 50 km².

Đô thị Valenza có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Villabella and Montevalenza.

Valenza nổi tiếng với thiết kế vàng và nữ trang, ở đây có nhiều tiệm vàng và trang sức.

Valenza giáp các đô thị: Alessandria, Bassignana, Bozzole, Frascarolo, Giarole, Mirabello Monferrato, Pecetto di Valenza, Pomaro Monferrato, San Salvatore Monferrato, Suardi, và Torre Beretti e Castellaro.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Parallotrius

text:
Parallotrius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1878 bởi Candèze.

Các loài
Chi này có các loài:
 Parallotrius pallipes (Philippi, 1861)

Chú thích

Tham khảo

Senodoniini


title: Agrypnus nodieri

text:
Agrypnus nodieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: 12524 Conscience

text:
12524 Conscience (1998 HG103) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 4 năm 1998, bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12524 Conscience

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Đường sắt Việt Nam

text:
Đường sắt Việt Nam là một trong những ngành công nghiệp lâu đời của Việt Nam. Ngành Đường sắt Việt Nam ra đời năm 1881 bằng việc khởi công xây dựng tuyến đường sắt đầu tiên đi từ Sài Gòn đến Mỹ Tho dài khoảng 70 km. Chuyến tàu đầu tiên khởi hành ở Việt Nam là vào ngày 20 tháng 7 năm 1885. Những năm sau đó, mạng lưới đường sắt tiếp tục được triển khai xây dựng trên khắp lãnh thổ Việt Nam theo công nghệ đường sắt của Pháp với khổ đường ray 1 mét. Thời kỳ chiến tranh, hệ thống đường sắt bị hư hại nặng nề. Kể từ năm 1986, Chính phủ tiến hành khôi phục lại các tuyến đường sắt chính và các ga lớn, đặc biệt là tuyến Đường sắt Bắc Nam.

Lịch sử hình thành và phát triển

Thời kỳ trước 1945
Ngày 20 tháng 7 năm 1885 chuyến tàu đầu tiên xuất phát từ Ga Sài Gòn, vượt Sông Vàm Cỏ Đông bằng phà tại Bến Lức, đến Ga cuối cùng tại Trung tâm Thành phố Mỹ Tho đánh dấu sự ra đời của Ngành Đường sắt Việt Nam. Đến tháng 5 năm 1886 toàn bộ các cầu trên tuyến đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho đã hoàn thành cho phép tàu chạy một mạch tới Mỹ Tho.

 Năm 1902, Pháp xây dựng xong Đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng;
 Năm 1902, Pháp xây dựng xong Đường sắt Hà Nội – Hải Phòng;
 Năm 1906, Pháp xây dựng xong Đường sắt Hà Nội – Lào Cai;
Năm 1931, Pháp xây dựng xong Đường sắt Tân Ấp – Xóm Cục;
 Năm 1931, Pháp xây dựng xong Đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt;
 Năm 1933, Pháp xây dựng xong Đường sắt Sài Gòn – Lộc Ninh;
 Năm 1899 - 1936, Pháp xây dựng xong tuyến Đường sắt Bắc Nam

Ba mươi năm đầu tiên của Thế kỷ XX, để thực hiện chính sách khai thác triệt để thuộc địa, Pháp đã xây dựng một Hệ thống Đường sắt từ Bắc vào Nam, nhưng chủ yếu nhằm phục vụ công cuộc cai trị và khai thác.

Để làm đường sắt ở Đông Dương, thuộc địa Đông Dương đã phải vay của chính quốc Pháp 200 triệu Franc (theo thời giá khi đó) để làm đường sắt xuyên Việt (sách "Xứ Đông Dương" của toàn quyền Paul Doumer). Khoản nợ đó người Đông Dương phải trả thông qua các sắc thuế nộp cho Pháp. Như vậy, những gì người Pháp đã xây dựng ở Việt Nam thực chất không phải do họ bỏ tiền ra, mà là do chính người Việt phải chi trả.

Thời kỳ từ 1945 đến 1954
Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ngày 28 tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã Chính thức ký Quyết định thành lập Bộ Giao thông Công chính thuộc Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, trong đó có Sở Hỏa Xa - Cơ quan Quản lý Nhà nước và khai thác về Đường sắt Việt Nam. Và từ đây, Hệ thống Đường sắt Việt Nam đã thực sự trở thành tài sản của người Việt Nam, phục vụ người dân nước Việt.

Thời kỳ từ 1954 đến 1975
Việt Nam tạm thời chia cắt thành hai miền lấy Vĩ tuyến 17 làm ranh giới.

Cơ cấu tại miền Bắc
Do Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kiểm soát.
 Đường sắt xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chi viện cho giải phóng miền Nam. Thời kỳ này, do nhiệm vụ mới của Bắc Việt là khôi phục phát triển kinh tế miền Bắc để chi viện cho chiến trường miền Nam, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã quyết định Thành lập Tổng cục Đường sắt trực thuộc Bộ Giao thông và Bưu điện (trước đó là Bộ Giao thông Công chính) do Ông Nguyễn Văn Trân Bộ trưởng Bộ Giao thông và Bưu điện kiêm Tổng cục trưởng; các Tổng cục trưởng tiếp theo là Hồng Xích Tâm Thứ trưởng kiêm nhiệm, Hà Đăng Ấn.
 Cơ cấu, bộ máy tổ chức của Tổng cục Đường sắt (trước đó là Sở Hỏa Xa) cũng được nâng lên ngang tầm với nhiệm vụ, chức năng cụ thể được Chính phủ giao. Cơ cấu của Tổng cục Đường sắt bao gồm:
 Văn phòng Tổng cục Đường sắt;
 Cục Cầu đường Đường sắt;
 Nhà máy Xe lửa Gia Lâm;
 Cục Vận chuyển Đường sắt;
 Cục Kiến thiết Cơ bản Đường sắt;
 Ban Chỉ huy Quân sự Đường sắt;
 Công ty Công an Đường sắt;
 Công ty Y tế Đường sắt;
 Công ty Thông tin Tín hiệu Đường sắt;
 Trường Tổng cục Đường sắt;
 Trường Công nhân kỹ thuật Tổng cục Đường sắt (Phổ Yên, Bắc Thái)
 Trường Trung cấp Đường sắt (Vĩnh Yên, Vĩnh Phú)
 Ban Thể dục - Thể thao Đường sắt (thành lập năm 1960).

Giai đoạn 1954 – 1964
 Trong 10 năm (1954 – 1964), Hệ thống Đường sắt miền Bắc đã được xây dựng và khôi phục lại với những tuyến đường chính là Hà Nội – Lào Cai; Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn. Những tuyến đường này đã có vai trò quan trọng phục vụ đi lại, khôi phục kinh tế miền Bắc trong nhiều năm thời điểm đó và còn phát huy tác dụng đến bây giờ. Một Tuyến Đường sắt khác được xây dựng là Hà Nội – Thái Nguyên với 164 km cũng hoàn thành trong giai đoạn này.
 Vận tải Đường sắt trong 10 năm (1954 – 1964) đã đảm nhận trên 20% khối lượng vận chuyển toàn ngành GTVT, thực hiện sản lượng luân chuyển hàng hoá trên 50%.
 Công nghiệp Đường sắt được hình thành với một số chuyên ngành tuy còn hạn hẹp nhưng đã tự túc sản xuất được một số mặt hàng phục vụ ngành, nổi bật nhất là Nhà máy Xe lửa Gia Lâm đã hình thành được nhiều phân xưởng quan trọng làm tiền đề cho công nghiệp đóng tàu Đường sắt sau này như phân xưởng sửa chữa đầu máy, đóng mới toa xe, rèn, đúc v.v...

Giai đoạn 1964 – 1975
 Đường sắt miền Bắc chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của Hoa Kỳ và chi viện cho giải phóng miền Nam. Đây là thời kỳ đầu đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của ngành đường sắt kể từ khi thành lập. Hai đặc điểm nổi bật của ngành thời kỳ này là phục vụ sự nghiệp củng cố và phát triển kinh tế miền Bắc và chi viện cho cuộc kháng chiến chống Mỹ ở chiến trường miền Nam. Cũng trong giai đoạn này, Ngành Đường sắt đã nhận được một sự đầu tư đáng kể của nhà nước và viện trợ giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là sự giúp đỡ của Liên Xô và Trung Quốc.
 Những sự kiện nổi bật ghi dấu ấn của ngành trong giai đoạn này là duy trì vận chuyển hàng viện trợ và chở bộ đội trên các tuyến đường từ Bắc vào Vinh với phong trào "Tất cả vì miền Nam thân yêu" do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động. Dưới sự lãnh đạo nhà nước, ngành đường sắt miền Bắc đã lập nên những kỳ tích huy hoàng, góp phần quan trọng vào chiến thắng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ oanh liệt.
 Ngành Đường sắt, liên tục đảm bảo giao thông thông suốt trong điều kiện bị Mỹ đánh phá dữ dội. Ngành Đường sắt đã làm 3.915m cầu tạm, 82 km đường và 274,5 km dây thông tin và vận chuyển được 4,16 triệu tấn hàng hoá. Cán bộ, nhân viên và tự vệ Ngành Đường sắt đã bắn rơi hàng chục máy bay các loại và dò phá được hàng ngàn quả bom nổ chậm ở các chiến trường trọng điểm miền Nam.
 Người đứng đầu Ngành Đường sắt miền Bắc giai đoạn này là Tổng cục trưởng Hà Đăng Ấn - Ông đã ghi dấu ấn đậm nét trong Ngành với các chiến công làm rạng rỡ truyền thống Ngành Đường sắt sau này.

Cơ cấu tại miền Nam

Do Việt Nam Cộng Hòa và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (từ 1970 là Cộng hòa miền Nam Việt Nam) kiểm soát. Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa xây dựng và khai thác Hệ thống Đường sắt ở miền Nam, và cơ quan quản lý là Cục vận hành Hỏa xa Việt Nam trực thuộc Bộ Giao thông và Bưu điện thuộc Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa.

Tính đến năm 1971 - 1972 thì Việt Nam Cộng Hòa có 1.240 km đường sắt nhưng vì cuộc chiến và an ninh nên chỉ có 57% sử dụng được. Dù vậy, tổng lượng hành khách và hàng hóa chuyên chở bằng đường sắt tăng dần. Cụ thể:
 Năm 1968, Tổng lượng hàng hóa vận tải 400.000 tấn; Số lượng hành khách 0,73 triệu;
 Năm 1969, Tổng lượng hàng hóa vận tải 530.000 tấn; Số lượng hành khách 1,75 triệu;
 Năm 1970, Tổng lượng hàng hóa vận tải 720.000 tấn; Số lượng hành khách 2,4 triệu;

Thời kỳ sau 1975

Thời kỳ đầu
Thời kỳ này là thời kỳ Đường sắt Thống Nhất. Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt lần lượt là: Hà Đăng Ấn, Đặng Hạ, Trần Mẫn, Nguyễn Văn Tư, Đoàn Văn Xê. Phó Tổng cục trưởng: Trần Mẫn, Nguyễn Duy Ninh, Nguyễn Văn Trị, Nguyễn Tường Lân, Nguyễn Tuấn Bình,...
Cơ cấu của Tổng cục Đường sắt bao gồm:
 Văn phòng Tổng cục;
 Các Vụ Tham mưu;
 Cục Cơ khí - Cầu đường Đường sắt;
 Cục Vận chuyển;
 Ban Chỉ huy Quân sự Đường sắt (năm 1980 trực thuộc Bộ Quốc phòng);
 Công an Đường sắt (năm 1980 chuyển thành Cục Cảnh sát Giao thông Đường sắt và Đường bộ trực thuộc Bộ Nội vụ - nay là Bộ Công an);
 Sở Y tế Đường sắt (năm 1994 chuyển thành Sở Y tế Giao thông Vận tải trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải);
 Sở Thông tin Tín hiệu Đường sắt;
 Trường Đảng Tổng cục Đường sắt;
 Trường Cao đẳng nghề Đường sắt;
 Ban Thể dục - Thể thao Đường sắt;
 Xí nghiệp Dụng cụ Cao su Đường sắt trực thuộc Tổng cục (trước kia trực thuộc Ban Thể dục - Thể thao Đường sắt);
 Xí nghiệp Liên hợp Đường sắt Khu vực 1, 2, 3;
 Các Công ty Công trình Cầu đường Đường sắt;
 Các Công ty Phục vụ Đường sắt 1, 2;
 Nhà máy Cơ khí Cầu đường Đường sắt;
 Nhà máy Xe lửa Gia Lâm.
 Nhà máy Xe lửa Dĩ An;

Thời Bao cấp

Giai đoạn 1975 – 1985, Đường sắt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN. Sự tàn phá của chiến tranh trong một giai đoạn dài đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống giao thông trong đó có đường sắt cả hai miền Nam, Bắc.
 Ngành Đường sắt đã chấn chỉnh và tổ chức lại bộ máy hoạt động và hình thành một bộ máy mới với các chức năng đầy đủ hơn, đáp ứng thực tế. Các Ty Quản lý trực thuộc Tổng cục Đường sắt chuyển thành Sở và nhiều doanh nghiệp quốc doanh của Ngành Đường sắt đã ra đời và giữ vững mô hình hoạt động đến năm 1986.
 Giai đoạn này đã khánh thành tuyến Đường sắt Bắc Nam (Đường sắt Thống Nhất) với sự kiện ngày 13 tháng 12 năm 1976 chuyến hàng từ Thành phố Hồ Chí Minh ra Thủ đô Hà Nội và chuyến tàu chở Apatít phục vụ nông nghiệp đã từ Lào Cai lên đường vào Thành phố Hồ Chí Minh. Vận tải Đường sắt cũng đã khai thông tuy năng lực chuyên chở vẫn còn hạn chế. Xây dựng mới hơn 2 vạn mét cầu, 520 cống, đặt mới 660 km đường ray và 1.686 km dây thông tin. Tạo ra diện mạo khác hẳn thời kỳ chiến tranh Việt Nam của Hoa Kỳ.

Thời Đổi mới đến nay

Sau khi chuyển đổi cơ cấu và chuyển sang cơ chế thị trường, Đường sắt Việt Nam bắt tay vào chương trình khôi phục và hiện đại hoá Đường sắt với mục đích để Ngành Đường sắt trở thành một ngành vận tải hàng đầu của Việt Nam, đóng góp tích cực vào sự tăng truởng kinh tế của đất nước và hoà nhập với các Đường sắt trong khu vực Đông Nam Á.
 Đường sắt, đã từng bước nâng cấp các tuyến đường sắt hiện có, nâng cao an toàn và rút ngắn đáng kể thời gian chạy tàu. Các cầu và ga trên Đường sắt Thống Nhất đã được cải tạo và nâng cấp.
 Từ năm 1989 đến ngày 4 tháng 3 năm 2003, Ngành Đường sắt được cơ cấu lại thành một Doanh nghiệp Nhà nước với tên là Liên hiệp Đường sắt Việt Nam, hoạt động trên nguyên tắc thị trường mở.
 Từ ngày 7 tháng 7 năm 2003, Đường sắt Việt Nam chính thức đi vào hoạt động theo mô hình tổ chức mới bao gồm: Cục Đường sắt Việt Nam - Cơ quan Quản lý Nhà nước về đường sắt; và Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam - Doanh nghiệp Nhà nước, trong đó khối vận tải bao gồm 4 đơn vị chính là Công ty Vận tải Hành khách Đường sắt Hà Nội, Công ty Vận tải Hành khách Đường sắt Sài Gòn, Công ty Vận tải Hàng hoá Đường sắt và Trung tâm Điều hành Vận tải Đường sắt.
 Năm 2004, Quốc hội đã thông qua Luật Đường sắt. Như vậy, lần đầu tiên trong lịch sử, Ngành Đường sắt có bộ luật điều chỉnh lĩnh vực của Ngành.

Kết cấu hạ tầng đường sắt

Phân loại đường sắt
 Đường sắt Quốc gia: Là đường sắt phục vụ vận tải hành khách và hàng hóa chung của cả nước, từng vùng kinh tế và đường sắt liên vận Quốc gia. Đường sắt Quốc gia được chia thành nhiều tuyến đường sắt qua nhiều ga khác nhau (là đường sắt đi từ ga đầu tiên đến ga cuối cùng của một hành trình). Trên đường sắt Quốc gia có tàu khách, tàu hàng được lập bởi một hay nhiều đầu máy, toa xe không tự vận hành, toa xe động lực, phương tiện chuyên dùng trên đường sắt.
 Đường sắt đô thị: Là đường sắt phục vụ việc đi lại hàng ngày của hành khách của từng tỉnh, thành phố và các vùng phụ cận. Bao gồm: xe điện bánh sắt, tàu cao tốc, đường 1 ray tự động dẫn hướng, tàu điện chạy nổi và ngầm. Đường sắt đô thị được xây dựng kiểu chạy trên cao, chạy ngầm (chạy dưới lòng đất). Ngoài ra còn có kiểu chạy cùng mặt bằng (chạy trên mặt đường bộ) hoặc giao cắt với đường bộ.
 Đường sắt chuyên dùng: Là đường sắt phục vụ nhu cầu vận tải riêng của một tổ chức, cá nhân. Đường sắt chuyên dùng có thể kết nối hoặc không kết nối với đường sắt Quốc gia.

Ngoài ra còn có:

Đường ngang: là vị trí đường sắt giao cắt đồng mức với đường bộ, được cơ quan có thẩm quyền cho phép xây dựng và khai thác.
Lối đi tự mở: là đoạn đường bộ giao cắt đồng mức với đường sắt do tổ chức cá nhân tự ý xây dựng và khai thác mà chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Công trình tín hiệu

Tín hiệu cố định

Tín hiệu cố định gồm: tín hiệu đèn màu, tín hiệu cánh
 Tín hiệu đèn màu: Là tín hiệu để báo cho lái tàu biết để điều khiển tàu vào ga, vào bãi, ra ga, ra bãi, phòng vệ, dừng tàu, thông qua ga... Tín hiệu đèn màu gồm có những màu sắc: đỏ, vàng, xanh lục, xanh lam, sữa. Có các kiểu tín hiệu: tín hiệu chính (vào ga, vào bãi, ra ga, ra bãi, ngăn đường, phòng vệ, dồn tàu, vượt đỉnh dốc gù...), tín hiệu lặp lại, tín hiệu báo trước.
 Tín hiệu cánh: Là tín hiệu có tác dụng giống như tín hiệu đèn màu, dùng ở những nơi chưa có tín hiệu đèn màu. Có các kiểu tín hiệu: tín hiệu chính (vào ga, vào bãi, ra ga, ra bãi, ngăn đường, phòng vệ, dồn tàu, vượt đỉnh dốc gù...), tín hiệu lặp lại, tín hiệu báo trước. Có loại 1 cánh, 2 cánh, 3 cánh. Trên mỗi cánh có một đèn tương ứng để thắp sáng vào ban đêm hoặc ban ngày không rõ tầm nhìn.

Tín hiệu di động
Tín hiệu phòng vệ: để cảnh báo cho đoàn tàu biết khi có trở ngại trên đường
 Tín hiệu của tàu: gồm các tín hiệu như tín hiệu biển đỏ đuôi tàu, tín hiệu đèn đầu máy,....

Biển báo
Cung cấp những thông tin cần thiết cho lái tàu.

Biển hiệu, mốc hiệu
Yêu cầu những công việc lái tàu bắt buộc phải chấp hành.

Ga đường sắt
Danh sách nhà ga thuộc tuyến đường sắt Thống Nhất

Chức năng chính của ga đường sắt
Ga đường sắt là khu vực có phạm vi định giới rõ rệt theo quy định của ngành đường sắt, có các công trình kiến trúc và các thiết bị cần thiết khác để tàu hỏa dừng, tránh, vượt nhau, xếp dỡ hàng hóa, nơi hành khách lên xuống tàu hay chờ tàu... Ga có thể thực hiện một hay nhiều hoạt động khác nhau, như: nhận chuyển chở hàng, xếp dỡ hàng, bảo quản hàng, trao trả hàng, trung chuyển hàng lẻ, tổ chức liên vận, đón gửi tàu, lập và giải toả các đoàn tàu, kiểm tra kĩ thuật toa xe, bán vé cho hành khách... Ga đường sắt có các công trình: kho bãi hàng hóa, kho chứa hành lý, quảng trường, nhà ga, công trình cho người tàn tật, phòng chờ tàu, nơi xếp dỡ hàng hóa...

Phân cấp nhà ga:

Căn cứ vào khối lượng và tính chất của công việc, nhà ga được phân cấp:ga cấp I, ga cấp II, ga cấp III, ga cấp IV.

Phân loại ga

Ga chính
 Ga hành khách: Là ga thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hành khách, bán vé cho hành khách, lên/xuống tàu, lập tàu và giải thể tàu. Nhà ga hành khách thường có các công trình: phòng đọc sách, phòng ăn uống, khách sạn, phòng bảo vệ và ban quản lý ga, khu vệ sinh, phòng chờ tàu, nơi giao nhận hành lý, phòng bán vé...
 Ga hàng hóa: Là ga thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa, xếp dỡ hàng hóa, lưu kho bãi hàng hóa. Ga hàng hóa có những công trình: nhà ga, quảng trường, bãi xếp dỡ hàng, kho và các công trình lợi ích khác.
 Ga kỹ thuật: Là ga thực hiện tác nghiệp kỹ thuật đầu máy, toa xe và một số chức năng khác.
 Ga hỗn hợp: Là ga có 2 hoặc 3 chức năng của những loại ga trên.

Ga bổ sung
 Ga dọc đường: Là ga được bố trí cách nhau từng khoảng cách nhất định dọc theo tuyến đường để các đoàn tàu tránh, vượt nhau và phục vụ công tác vận chuyển. Các ga dọc đường thường là nhà ga nhỏ, công việc đơn giản, khối lượng thấp.
 Ga khu đoạn: Ga khu đoạn là ga mà ở đó các đoàn tàu phải thay đầu máy, thay tổ lái máy, kiểm tra kĩ thuật toa xe, làm các công việc cần thiết cho các đoàn tàu chạy thông qua. Ga khu đoạn thường là ga lớn, đảm nhiệm nhiều chức năng trong công tác vận chuyển hàng hoá và hành khách.
 Ga lập tàu: có nhiệm vụ chủ yếu là lập các đoàn tàu để gửi đi và giải toả các đoàn tàu đến. Ngoài ra, ga còn làm các công việc khác như xếp dỡ hàng hoá. Ga lập tàu là những ga lớn thường được đặt tại các khu đầu mối đường sắt.

Khổ đường sắt

 Đường sắt Quốc gia có tiêu chuẩn là 1000mm (3 ft 3 3⁄8 in) và 1435mm (4 ft 8 1⁄2 in).
 Đường sắt đô thị có khổ đường là 1435mm - điện khí hoá.
 Đường sắt chuyên dùng do tổ chức tự quyết định khổ đường nếu không kết nối vào đường sắt Quốc gia.

Khoảng cách đường ray ở Trung Quốc theo tiêu chuẩn quốc tế, nghĩa là 1.435 mm (standard gauge). Nhưng ở tất cả các quốc gia thuộc khối MRS (Mekong River Subregion, Tiểu vùng Sông Mekong như Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam) đa số có đường ray khoảng cách 1.000 mm. Người ta chọn khoảng cách 1.000 mm để giảm vốn đầu tư xây dựng nền đường và người ta chọn khoảng cách 1.435 mm để có thể liên thông dễ dàng với mạng đường sắt quốc tế vCo tiêu chuẩn khác.

Các loại đầu máy

Còn hoạt động

Một số đầu loại máy tiêu biểu đã ngưng sử dụng

Đầu máy diesel
Khổ hẹp (1000mm)

ТУ-6P (vận hành trên Đường sắt Đà Lạt-Trại Mát.)

ТУ-7 - D4H (400hp)

D8E (800hp)

Alsthom B-B Diesel Electric - D9E (900hp)

LD-110-M-VN2 - D11H (1100hp)

Matisa M1000 - D4.5H (450hp) (máy kiểm tra đường)

Khổ tiêu chuẩn (1435mm)

ТУ-7 - D4Hr (400hp)

TGM8EK - D8H (800hp)

DF3 - D16E (1600hp)

Đầu máy hơi nước
Khổ hẹp (1000mm)

JNR Class C12 - 131

SACM type 203/ZL - 141

Hitachi/Henschel DK51 - 150

Hanomag - 150

SACM Pacific/Super Pacific - 232

SACM type 126 - 220T (loại hơi nước đầu tiên ở Việt Nam)

Khổ tiêu chuẩn (1435mm)

GJ - 030

GP6 - 141

BR52 - 150

Đường sắt răng cưa (1000mm)

HG3/4 - 31

HG4/4 - 40

Các loại toa xe

Toa xe chở hàng:
• Kí hiệu chữ:

G    Toa xe thùng kín có mui.

H  Toa xe thành cao

N    Toa xe thành thấp

M   Toa xe mặt bằng chở container

MVT  Toa xe mặt bằng bệ lõm ở giữa để chở hàng siêu trường

Mr   Toa xe mặt bằng chở container dành cho khổ đường sắt 1435m

NR   Toa xe cửa lật thành thấp, thấp hơn toa xe H, chuyên chở ô tô

P    Toa xe xi tec chuyên dùng chở chất lỏng

XT   Toa xe Xa Trưởng dành cho trưởng tàu đi áp tải tàu hàng

CD  Toa xe chuyên dụng

Toa chở khách
[A]    toa xe ngồi mềm

[B]    toa xe ngồi cứng

[C]    Toa xe ngồi cứng băng ghế dọc (chỉ còn sử dụng trên tuyến Đà Lạt-Trại Mát)

[An]  Toa xe nằm 28 giường (4 giường/khoang, 7 khoang/toa)

[Bn]  Toa xe nằm 42 giường (6 giường/khoang, 7 khoang/toa)Toa hỗ trợ khác:

Toa phát điện: [PĐ]

Toa hàng cơm: [HC]

Toa hành lý:  [HL]

Toa bưu vụ: [BV]

Hiện nay, các toa xe thường được dùng chung cho một số mục đích:

Toa hàng cơm-phát điện: [HCPĐ]

Toa công vụ-phát điện: [CVPĐ]

Toa bưu vụ-phát điện:  [BVPĐ]

Toa hành lý-phát điện: [HLPĐ]

Toa hành lý-bưu vụ: [HL-BV]

Các vụ tai nạn

Trên tuyến đường sắt Bắc - Nam
Vụ lật tàu ngày 17 tháng 3 năm 1982: Đầu máy D9E-238 kéo theo đoàn tàu mang số hiệu 183 xuất phát từ ga Nha Trang, đến Km 1668+400 (ga Bàu Cá, huyện Trảng Bom, Đồng Nai) đã bị lật làm hơn 200 người chết. Đây là tai nạn tồi tệ nhất trong lịch sử Đường sắt Việt Nam, làm rất nhiều người chết và thương vong trong đó có cả lái tàu và nhân viên đường sắt, và có đến 113 hành khách không có giấy tờ, không được người thân nhận diện được chôn cất tại khu mộ tạm gần khu vực xảy ra tai nạn.
 Trưa ngày 12 tháng 3 năm 2005, đầu máy D19E - 909 kéo tàu E1 chạy theo hướng Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh khi đang cua tại khu gian Đá Bàn - Cầu Hai (Km 752 + 500) thuộc thị trấn Lăng Cô (huyện Phú Lộc, Thừa Thiên Huế) thì mối nối giữa toa số 7 và 8 bị đứt. Hậu quả là hai toa trên bị văng ra khỏi đường ray kéo theo cả tàu bị lật theo hướng về phía đầm Lăng Cô. Tai nạn đã cướp đi sinh mạng của 12 hành khách và làm 100 người khác bị thương.
 Ngày 22 tháng 11 năm 2009, tại khu vực phố Nguộn (Văn Tự, Thường Tín, Hà Nội), xe khách 30 chỗ BKS 30S – 2371 chở 9 người đi ăn cưới từ xã Thống Nhất đi qua đường ngang giao cắt với đường sắt không có gác chắn, bị va chạm với tàu hỏa TN1, đầu máy D19E - 930 kéo đang chạy theo hướng Hà Nội - Sài Gòn. Xe khách bị xoay một vòng. Do lực tác động lớn, chiếc xe khách tiếp tục lao thẳng vào xe máy BKS 29S1 - 1976 đang lưu thông trên đường Quốc lộ 1 khiến người trên xe máy và 8 người trên xe khách tử vong. Riêng chú rể may mắn chỉ bị thương nhẹ. Chiếc xe khách bị hư hỏng nặng. Nguyên nhân tai nạn là do lái xe khách thiếu quan sát vì mải gọi điện thoại, mặc cho hành khách trên xe liên tục gào hét.
 Tối 31 tháng 1 năm 2011, tàu khách SE2 đầu máy D19E-951 chạy từ TP HCM ra Hà Nội, đến cầu Ghềnh (Biên Hòa, Đồng Nai) bắc trên sông Đồng Nai đã húc trực diện vào một loạt xe ô tô và xe máy đang lưu thông trên cầu làm hơn 2 người thiệt mạng, 24 người bị thương. Nguyên nhân được xác định là do nhân viên gác cầu không đóng chắn.
 Sáng 24 tháng 10 năm 2016, chiếc xe ô tô Honda CRV biển số xe 30A - 602. 25 chở theo 7 người chạy trên Quốc lộ 1 khi đi qua đường ngang dân sinh đoạn qua thôn Văn Giáp, xã Văn Bình, huyện Thường Tín, Hà Nội, do không chú ý quan sát, nên bị tàu  SE2 (D19E - 930 kéo) hướng Thường Tín - Hà Nội tông trực diện khiến cho 6 người tử vong, 1 người nguy kịch.
 Lúc 0h30 ngày 24 tháng 5 năm 2018, tại khu gian Khoa Trường - Trường Lâm, xã Trường Lâm (huyện Tĩnh Gia, Thanh Hoá), đoàn tàu SE19 do đầu máy D19E-927 kéo chở 407 hành khách di chuyển từ ga Hà Nội đi ga Đà Nẵng, khi đi qua đường ngang có gác chắn đã đâm thẳng ôtô tải "hổ vồ" chở đá mang biển số xe Nghệ An (37C-151.38). Vụ tai nạn đã khiến đầu máy bị đổ và lăn xuống ruộng, 6 toa xe bị trật bánh, xe tải bị nát bét. Lái tàu là anh Nguyễn Thế Hùng (SN 1976) và phụ lái tàu Nguyễn Xuân Đệ (SN 1985) bị kẹt trong cabin đầu máy và đã tử vong, 13 hành khách bị thương. Lái xe là Hồ Sỹ Nam (SN 1984) cũng bị thương nặng. Vụ tai nạn được điều tra, xác định do lỗi của 2 nhân viên gác chắn tàu hỏa đã không kéo rào chắn kịp thời.
Trưa ngày 15 tháng 6 năm 2018, một người đàn ông cùng với một người phụ nữ đi xe máy BKS 36B4 - 200. 61 khi đi qua chắn Thanh Hóa, (đường Nguyễn Chí Thanh, phường Đông Thọ, thành phố Thanh Hóa) vì không quan sát nên đã bị tàu SE11 Bắc - Nam tông tử vong.

Trên tuyến đường sắt địa phương
 Tai nạn đường sắt nghiêm trọng xảy ra vào hồi sáng ngày 10 tháng 8 năm 2009 tại km 61+500 thuộc thôn Tiền Trung, xã Nam Đồng (thành phố Hải Dương) thuộc tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng làm 1 người chết tại chỗ và 5 người bị thương. Vụ tai nạn khiến các thanh tà vẹt ngăn cách đường sắt và đường bộ bị văng ra. Các nạn nhân được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa TP. Hải Dương.
 Lúc 4h sáng 6 tháng 9 năm 2010, chuyến tàu chở hơn 400 hành khách hướng từ Hà Nội đi Lào Cai, khi qua huyện Văn Yên (Yên Bái) thì bị lật. Vụ tai nạn khiến 2 người thiệt mạng tại chỗ.

Các dự án mới
 Nối liền mạng lưới đường sắt với Trung Quốc và nhiều quốc gia Đông Nam Á khác.
 Xây dựng tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, tại thành phố Hồ Chí Minh.
 Xây dựng tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam.

Những nhân vật nổi bật

Lãnh đạo đường sắt
 Hồng Xích Tâm - Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải;
 Hà Đăng Ấn - Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt;
 Ngô Gia Khảm - Anh hùng Lao động, Nguyên Giám đốc Nhà máy Toa Xe lửa Gia Lâm;
 Tạ Đình Đề - Nguyên Trưởng ban Ban Thể dục Thể thao Đường sắt, Giám đốc Xưởng Dụng cụ Cao su Đường sắt;
 Đào Duy Khương - Thầy thuốc Nhân dân, Nguyên Giám đốc Sở Y tế Đường sắt;
 Vạn Lịch - Nhà Thơ, Nguyên Chánh Văn phòng Tổng cục Đường sắt;

Nhân vật liên quan tới chức trách khác
 Lưu Quang Vũ - Nhà thơ, nhà biên kịch, công nhân Xưởng Dụng cụ Cao su Đường sắt;
 Phan Lạc Hoa - Nhạc sĩ, công nhân Xưởng Dụng cụ Cao su Đường sắt;
 Đào Đình Bình - Nguyên Tổng Giám đốc Liên hiệp Đường sắt Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải;
 Trịnh Quang Xuân - Lão thành Cách mạng trước 1930; Nguyên Bí thư Đảng ủy, Phó Trưởng Công ty Y tế Đường sắt; Nguyên Giám đốc Trường Đảng Tổng cục Đường sắt;
 Hồ Văn Tám - Nguyên Phó Ban Tuyên giáo Đảng Uỷ Tổng cục Đường Sắt, Nguyên Phó Giám đốc Trường Đảng Tổng cục Đường sắt.
 Lê Khả Sỹ - Nhà Thơ, Nguyên Cán bộ Cơ quan Tổng cục Đường sắt;
 Nguyễn Hữu Bằng - Tổng Giám đốc

Đường sắt cao tốc Bắc - Nam

Đường sắt cao tốc TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính của ngành đường sắt Việt Nam
 Cộng đồng yêu thích Đường sắt Việt Nam
 Trang web của ga Hà Nội
 Chiến lược phát triển đường sắt
 https://baoxaydung.com.vn/bai-17-mot-phuong-tai-quang-ninh-co-den-hai-tuyen-duong-sat-bo-hoang-330318.html
 http://laodongxahoi.net/sa-pa-co-tuyen-tau-hoa-leo-nui-hien-dai-bac-nhat-viet-nam-1309482.html
 Cáp treo Bà Nà
 Cáp treo Đà Lạt
 Cáp treo Fansipan
 Cáp treo Hòn Thơm
 Cáp treo Nữ Hoàng
 Cáp treo Vinpearl Land

Chính phủ Việt Nam
Công ty Việt Nam
Nhãn hiệu Việt Nam
Giao thông Việt Nam


title: Họ Cá vây tua

text:
Họ Cá vây tua, họ Cá nhụ, họ Cá thiên đường, họ Cá chét hoặc họ Cá phèn nước ngọt (danh pháp khoa học: Polynemidae) là một họ chủ yếu là cá biển, trừ chi Polynemus là cá nước ngọt, dạng cá vược màu xám bạc. Họ này được tìm thấy ở các vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới. Họ này chứa khoảng 8-9 chi và 33-42 loài.

Theo truyền thống, họ Polynemidae được xếp trong bộ Perciformes, nhưng gần đây được coi là có vị trí không xác định (incertae sedis) trong nhánh Carangimorphariae và được cho là có quan hệ họ hàng gần với họ Menidae.

Đặc điểm
Dao động về chiều dài từ 20 cm ở cá gộc vây đen (Polydactylus nigripinnis) tới 200 cm ở cá nhụ bốn râu (Eleutheronema tetradactylum) và cá gộc lớn châu Phi (Polydactylus quadrifilis), các loài cá vây tua có tầm quan trọng thương mại trong nghề đánh bắt cá để làm cá thực phẩm cũng như phổ biến trong nghề câu cá giải trí. Thói quen sinh sống và di chuyển thành bầy lớn làm cho việc đánh bắt chúng là tiết kiệm về mặt kinh tế và đáng tin cậy.

Cơ thể của chúng thuôn dài và thon với các vây lưng mềm và có gai. Vây đuôi lớn và xẻ thùy sâu; dấu hiệu chỉ ra sự nhanh nhẹn và tốc độ của chúng. Miệng lớn và hạ (ở dưới); mõm tù lồi về phía trước. Các hàm và vòm miệng có các dải như nhung chứa các răng nhỏ và mảnh dẻ. Đặc trưng phân biệt nhiều nhất của cá vây tua là các vây ngực của chúng. Các vây này bao gồm 2 phần khác biệt, phần phía dưới bao gồm 3-7 tia vây dài, độc lập, trông giống như các sợi chỉ, riêng ở các loài chi Polynemus có thể có tới 15 tia vây như vậy.

Ở một số loài, chẳng hạn như cá vây tua hoàng gia (Pentanemus quinquarius), các tia vây như sợi chỉ này có thể kéo dài quá cả vây đuôi. Đặc trưng này giải thích cho cả tên gọi vây tua và danh pháp khoa học của họ Polynemidae, từ tiếng Hy Lạp poly nghĩa là "nhiều" và nema nghĩa là "sợi dây nhỏ". Các loài tương tự, chẳng hạn cá đối (họ Mugilidae) và cá măng sữa (họ Chanidae) có thể dễ dàng phân biệt với cá vây tua do chúng không có các vây ngực dạng sợi chỉ.

Cá vây tua thích sống trong các vùng biển khơi có nước nông và đáy nhiều bùn hay cát; chúng ít khi tới gần các vùng đá ngầm. Các tia vây ngực dạng tua của chúng được coi là các kết cấu xúc giác, giúp chúng tìm kiếm mồi trong các lớp trầm tích dưới đáy biển. Cá vây tua có thể sống trong môi trường với sự dao động lớn về độ mặn của nước. Đặc điểm này cho phép chúng có thể tiến tới gần các cửa sông và thậm chí là ngược vào trong sông. Chúng chủ yếu ăn các loại động vật giáp xác và cá nhỏ.

Là nhóm cá đẻ trứng ngoài biển, cá vây tua đẻ nhiều trứng nhỏ trôi nổi trên mặt nước và sau đó trở thành một phần của phiêu sinh vật. Các trứng này trôi nổi theo dòng nước cho đến khi nở ra.

Các loài

Khoảng 40 loài trong 8 chi được liệt kê tại đây:
 Chi Eleutheronema
 Eleutheronema rhadinum (Jordan & Evermann, 1902): Cá nhụ bốn râu Đông Á
 Eleutheronema tetradactylum (Shaw, 1804): Cá nhụ bốn râu, cá lụ, cá lậu, cá chát, cá chét
 Eleutheronema tridactylum (Bleeker, 1849): Cá nhụ ba râu
 Chi Filimanus
 Filimanus heptadactyla (Cuvier, 1829): Cá nhụ bảy râu
 Filimanus hexanema (Cuvier, 1829): Cá nhụ Java
 Filimanus perplexa Feltes, 1991: Cá nhụ Splendid
 Filimanus sealei (Jordan & Richardson, 1910): Cá nhụ tám râu
 Filimanus similis Feltes, 1991
 Filimanus xanthonema (Valenciennes, 1831): Cá nhụ râu vàng
 Chi Galeoides
 Galeoides decadactylus (Bloch, 1795): Cá vây tua châu Phi nhỏ
 Chi Leptomelanosoma
 Leptomelanosoma indicum (Shaw, 1804): Cá nhụ Ấn Độ
 Chi Parapolynemus
 Parapolynemus verekeri (Saville-Kent, 1889): Cá thiên đường lùn
 Chi Pentanemus
 Pentanemus quinquarius (Linnaeus, 1758): Cá vây tua hoàng gia
 Chi Polydactylus
 Polydactylus approximans (Lay & Bennett, 1839)
 Polydactylus bifurcus Motomura, Kimura & Iwatsuki, 2001: Cá gộc năm râu mảnh
 Polydactylus longipes Motomura, Okamoto & Iwatsuki, 2001: Cá gộc vây dài
 Polydactylus macrochir (Günther, 1867): Cá gộc vua
 Polydactylus macrophthalmus (Bleeker, 1858): Cá gộc sông
 Polydactylus malagasyensis Motomura & Iwatsuki, 2001: Cá gộc đốm đen châu Phi
 Polydactylus microstomus (Bleeker, 1851): Cá gộc miệng nhỏ
 Polydactylus mullani (Hora, 1926)
 Polydactylus multiradiatus (Günther, 1860): Cá gộc Úc
 Polydactylus nigripinnis Munro, 1964: Cá gộc vây đen
 Polydactylus octonemus (Girard, 1858): Cá gộc Đại Tây Dương
 Polydactylus oligodon (Günther, 1860): Cá gộc vảy nhỏ
 Polydactylus opercularis Seale & Bean, 1907: cá Bobo vàng
 Polydactylus persicus Motomura & Iwatsuki, 2001: Cá gộc đốm đen Ba Tư
 Polydactylus plebeius (Broussonet, 1782): Cá gộc vằn hay cá chát chèo
 Polydactylus quadrifilis (Cuvier, 1829): Cá gộc lớn châu Phi
 Polydactylus sexfilis (Valenciennes, 1831): Cá gộc sáu râu
 Polydactylus sextarius (Bloch & Schneider, 1801): Cá gộc đốm đen
 Polydactylus siamensis Motomura, Iwatsuki & Yoshino, 2001: Cá gộc vằn miệng to
 Polydactylus virginicus (Linnaeus, 1758)
 Chi Polynemus: Cá phèn nước ngọt, cá thiên đường
 Polynemus aquilonaris Motomura, 2003: Cá thiên đường phương Bắc
 Polynemus bidentatus Motomura & Tsukawaki, 2006
 Polynemus dubius Bleeker, 1854: Cá phèn vàng hay cá thiên đường phương Đông
 Polynemus hornadayi Myers, 1936: Cá thiên đường Hornaday
 Polynemus kapuasensis: Cá thiên đường Kapuas
Polynemus melanochir
 P. m. dulcis: Cá phèn tay đen Tonle Sap
 P. M. melanochir: Cá phèn tay đen
 Polynemus multifilis Temminck & Schlegel, 1843: Cá thiên đường tao nhã
 Polynemus paradiseus Linnaeus, 1758: Cá phèn trắng

Chú thích

Tham khảo

The Paradise threadfin, Polynemus paradiseus
Offshore aquaculture project yields a traditional Hawaiian delicacy

Cá vây tua
Cá Hawaii


title: Melanotus carinifer

text:
Melanotus carinifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Obernai

text:
Obernai (; Alsatia: Owernah; ) là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Klevener de Heiligenstein - nơi sản xuất rượu vang ở Obernai
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Xã của Bas-Rhin
Cựu cộng hòa
Cựu quốc gia châu Âu
Thành bang


title: 16912 Rhiannon

text:
16912 Rhiannon (1998 EP8) là một thiên thạch loại Amor được phát hiện vào ngày 2 tháng 3 năm 1988 bởi ODAS tại Caussols.

Link ngoài

Tiểu hành tinh Amor
Thiên thể phát hiện năm 1998