title: Kuchiki Byakuya

text:
là một nhân vật hư cấu trong anime và manga Bleach sáng tác bởi Kubo Tite. Anh là đội trưởng của Đội 6 trong Gotei 13. Đội phó của anh là Abarai Renji.

Phác thảo nhân vật
Byakuya là người đứng đầu đời thứ 28 của gia tộc Kuchiki, một trong 4 gia tộc lớn nhất ở Soul Society . Do vậy, Byakuya hành động theo phong cách quý tộc - anh dường như luôn luôn thanh thản và thờ ơ đối với người khác, ngay cả khi thực sự mâu thuẫn sâu sắc. Anh cũng cực kỳ bình tĩnh thậm chí ngay cả trong lúc chiến đấu và rất hiếm khi ngạc nhiên bởi ngay cả những hành động quyết liệt của cuộc chiến. Trớ trêu thay, khi Byakuya còn nhỏ, anh rất dễ bị chọc tức và là một người nóng nảy, theo ghi nhận của ông nội là Kuchiki Ginrei, tương tự như Aizen và Renji hiện nay.

Byakuya là một người tin tưởng mạnh mẽ vào pháp luật và trật tự. Là người đứng đầu của một trong những gia đình quý tộc lớn và là một đội trưởng trong Gotei 13, anh luôn luôn làm việc chăm chỉ cho một xã hội hòa bình. Anh nghĩ rằng nếu một người khác trong địa vị của anh mà không tuân theo các quy tắc như một ví dụ tốt, thì sẽ chẳng ai theo người đó nữa . Anh tin rằng để duy trì trật tự, tất cả các kẻ phá luật phải bị trừng phạt, thậm chí nếu điều đó đi ngược lại mong muốn của riêng mình. Mặc cho vẻ ngoài lạnh lùng và vương giả, nhưng Byakuya luôn quan tâm và bảo vệ những người quan trọng với anh, thậm chí còn đề cập đến Rukia là "niềm tự hào" của mình.

Byakuya khá nổi tiếng trong giới Shinigami nữ và được bình chọn là một trong các "Người đội trưởng mà chúng tôi thích chụp hình nhất" được tổ chức bởi Hiệp hội Phụ nữ Shinigami. Anh cũng rất thích hoa anh đào Nhật Bản, đi dạo trong đêm khuya, thức ăn có nhiều gia vị và chuối, nhưng lại không thích đồ ngọt. Giống như Aizen, Byakuya rất xuất sắc trong việc viết chữ thư pháp câu đối, dường như đây cũng là một sở thích của anh; anh được xem là ứng cử viên số một cho vị trí chủ tịch của hội những người thích viết thư pháp.

Byakuya mặc đồng phục đội trưởng tiêu chuẩn cùng với một miếng kẹp tóc màu trắng được gọi là kenseikan (tượng trưng cho cấp bậc cao quý của anh như là người đứng đầu của gia tộc Kuchiki) và một chiếc khăn quàng trắng, Tsujishirō Kuroemon III. Khăn quàng này được làm từ cây bạch đầu lụa màu trắng bạc (ginpaku kazahana no uzuginu) và là một vật gia truyền của gia đình lưu truyền qua nhiều thế hệ của người đứng đầu gia tộc Kuchiki. Bốn mươi lăm ngôi nhà có thể được xây dựng với chi phí của riêng chiếc khăn như vậy chỉ là một . Trong anime, khăn là một màu xanh lá cây cực kỳ nhẹ (tập 52 và 53).

Byakuya dường như có một mặt hài hước với mặc dù có tính cách đặc biệt nghiêm túc. Anh tham gia cuộc họp của các đội phó thế chỗ cho Abarai Renji lúc anh vắng mặt, nhưng cũng được gợi ý là tham gia luôn cả cuộc họp của Hiệp hội Phụ nữ Shinigami để thế chỗ cho Rukia lúc cô vắng mặt. Trong Shinigami Illustrated Picture Book của tập 153, anh nhận xét "Một phần trách nhiệm của đội trưởng là trách nhiệm của đội phó dưới quyền cũng phải xong". Khi Renji hỏi Byakuya nếu anh cũng đi vào họp với Rukia, Byakuya chỉ phản ứng chỉ bằng cách mỉm cười. Trong Shinigami Illustrated Picture Book của tập 113, Byakuya nói đùa bằng cách nhận xét rằng anh sử dụng Senbonzakura để cắt tóc của mình. Trong một trong những chương omake, Byakuya tuyên bố rằng cuộc sống nói chung không phải là để hỗ trợ cho giải trí, và thậm chí tạo ra một ý tưởng cho một trò chơi mà không có nghĩa là để được vui. Nó cũng thể hiện trong một chương omake rằng tài năng nghệ thuật của Byakuya là tương tự như của Rukia, nhưng với một số người khác thì lại là rất đẹp. Một trong các bản vẽ của anh là đại sứ rong biển. Tuy nhiên, Rukia nhìn thấy nó như là vẽ đẹp hơn so với của cô .

Lịch sử
Ít được biết về lịch sử ban đầu của Byakuya. Khi ông nội của anh, Kuchiki Ginrei, vẫn là đội trưởng của Đội 6, Byakuya đã chuẩn bị để tiếp nhận vai trò lãnh đạo của gia tộc, mặc dù ông nội của anh lo lắng về tính hấp tấp và thái độ nóng tính của anh . Trong thời gian này, Shihōin Yoruichi hay chơi xỏ và dụ anh vào trò chơi rượt đuổi bằng cách sử dụng flash steps , với cô luôn là người thắng cuộc.

Khoảng 55 năm trước cốt truyện chính của Bleach , Byakuya kết hôn với Hisana, người vốn là thường dân từ Inuzuri, một trong những huyện nghèo nhất của Rukongai; do đó, anh đã phá vỡ quy tắc bằng cách chấp nhận cô vào gia đình Kuchiki cao quý. Một thời gian ngắn trước khi chết do bệnh tật, Hisana nhờ Byakuya tìm kiếm, nhận nuôi, và bảo vệ em gái sinh đôi của cô, Rukia, người mà cô đã bỏ rơi khi còn là một đứa trẻ. Cô cũng làm cho anh hứa hẹn rằng anh sẽ không tiết lộ cho Rukia về gia đình thực sự của cô, vì Hisana tin rằng bằng cách từ bỏ Rukia khi còn nhỏ, cô không xứng đáng được gọi là chị gái của Rukia.

Một năm sau đó, trong thời gian Rukia ở học viện, Byakuya tìm thấy và ngay lập tức nhận cô vào gia tộc Kuchiki. Bằng việc nhận nuôi cô, Byakuya tôn trọng ước muốn cuối cùng của vợ, nhưng đã phá vỡ quy tắc của gia tộc của mình một lần nữa. Sau đó anh đã thề trên mộ của cha mẹ rằng anh sẽ không bao giờ phá vỡ các quy tắc một lần nữa, cho dù đó là vấn đề gì đi chăng nữa. Kết quả là, anh, mặc cho vẻ ngoài hoàn toàn thờ ơ, thực sự là vô cùng mâu thuẫn với việc xử tử Rukia.
Nếu anh can thiệp, nó sẽ đòi hỏi phải phá vỡ lời hứa với cha mẹ và các quy tắc một lần nữa; nhưng nếu không làm gì thì anh sẽ không thể thực hiện lời hứa cuối cùng với người vợ đã mất của mình là bảo vệ Rukia như là em gái của anh.

Đó là ngụ ý rằng Kuchiki Byakuya trở thành đội trưởng của Đội 6 khoảng 50 năm trước cốt truyện Bleach chính (ngay trước khi Rukia gia nhập Gotei 13) . Ichimaru Gin trở thành đội trưởng của Đội 3 cùng một lúc, và Gin sẽ thường bắt đầu các cuộc đàm thoại vô nghĩa với Byakuya trong thời gian họ đi ngang nhau. Có vẻ như là Gin làm điều này để khiến chọc Byakuya và làm cho anh cảm thấy khó chịu.

Cốt truyện tổng quan
Byakuya đầu tiên xuất hiện trong nhiệm vụ với đội phó của mình, Abarai Renji, để bắt giữ Kuchiki Rukia và giết Kurosaki Ichigo. Họ thành công trong việc bắt giữ Rukia và đã có thể dễ dàng giết Ichigo nếu không có sự can thiệp của Rukia. Byakuya sau đó ngăn chặn nỗ lực của Shiba Ganju và Hanatarō Yamada để giải cứu Rukia và sau này là cả Renji. Sau đó, anh giao tranh với Ichigo trong một trận chiến mở rộng nơi với cả hai sử dụng bankai của họ. Tuy nhiên, do ichigo thiếu kinh nghiệm với phiên bản bankai mới của mình và Byakuya chuyển sang một hình thức bankai mạnh mẽ buộc Ichigo vào thế bất lợi, với sự xuất hiện tạm thời của hollow nội tâm của Ichigo. Với hollow nội tâm của Ichigo bị khuất phục, cả hai sử dụng tất cả các sức mạnh còn lại của họ vào cuộc tấn công cuối cùng, kết quả thanh kiếm Byakuya tạm thời bị gạy trong khi Ichigo sử dụng tất cả năng lượng của mình và ngã xuống. Byakuya thông báo cho Ichigo rằng kẻ thù "thực sự" không phải là anh mà là "luật pháp" của Soul Society. Byakuya từ bỏ chiến đấu và hứa hẹn rằng anh sẽ không bắt giữ Rukia một lần nữa. Sau đó, khi Sōsuke Aizen ra lệnh cho Ichimaru Gin giết Rukia, Byakuya kéo cô ra khỏi cuộc tấn công và bị thương. Trong thời gian chữa trị, Byakuya nói với Rukia tại sao cô được nhận nuôi, xin lỗi với cô và cảm ơn Ichigo. Sau đó, thái độ của v đối với Rukia thay đổi đáng kể. Anh được xem là chăm sóc cho Rukia một cách gián tiếp và hiển thị một cái nhìn mới về ý tưởng là luật pháp không bao giờ là hoàn hảo. Tuy nhiên, anh vẫn còn nhìn nhận Ichigo với thái độ khinh thị.

Khi mối đe dọa của Bount gây tổn hại cho Soul Society trở nên nghiêm trọng, Byakuya sử dụng hồ sơ của gia tộc Kuchiki để đạt được thông tin về các Bount cho Yamamoto. Byakuya, giúp đỡ Rukia trong trận chiến với Yoshi, cố gắng tìm kiếm nhà lãnh đạo Bount là Kariya Jin. Cả hai gặp nhau, và tham gia trong một trận chiến bị gián đoạn bởi Ichigo và sau đó là Rantao. Trong chương Zanpakutō Unknown Tales độc quyền cho anime, Byakuya phản bội Soul Society và liên kết với Zanpakutō nổi loạn Muramasa, người đã khiến các zanpakutō của Shinigami, bao gồm Senbonzakura của Byakuya thoát khỏi sự kiểm soát của chủ và gây ảnh hưởng lên họ. Anh nói lý do của mình làm như vậy là để duy trì niềm tự hào của mình; tuy nhiên, câu chuyện sau đó tiết lộ rằng ý định thực sự của Byakuya là được ở gần Muramasa để anh có thể xác định vị trí và giết chủ của Muramasa là Rikichi Kōga, người làm mất danh dự của gia tộc Kuchiki.

Byakuya xuất hiện lại để mang nhóm của Hitsugaya Tōshirō trở về theo lệnh của Yamamoto gần cuối của Arrancar Arc nhưng lại bí mật cho phép Rukia và Renji để hỗ trợ việc giải cứu Orihime. Anh giải thích rằng mình chỉ được lệnh để đưa họ quay lại Soul Society và những gì họ chọn để làm sau đó là không phải mối quan tâm của anh, mặc dù Ichigo và Rukia nghi ngờ anh có ý định khác. Byakuya xuất hiện sau đó trong Hueco Mundo để cứu Rukia từ Espada số 7, Zommari Ruroux. Sau một cuộc đụng độ nhanh chóng bằng cách sử dụng tốc độ của họ, mà trong đó Byakuya chứng minh là vượt trội hơn, Zommari giải phóng zanpakutō của mình và kiểm soát bộ phận cơ thể của Byakuya. Khi Byakuya cắt gân chân và tay trái để phủ nhận hiệu ứng, Zommari chuyển sự chú ý của mình sang Rukia, kiểm soát cơ thể của cô và buộc cô dùng zanpakutō của riêng mình kề vào cổ của mình. Byakuya sử dụng một phép gây mù để ngăn chặn chuyển động của Rukia, sau đó kích hoạt bankai và nhận chìm Zommari với hàng triệu lưỡi kiếm do nó tạo ra. Zommari sống sót cuộc tấn công, nhưng nhận ra mình bất lực trước Byakuya. Ông cáo buộc niềm tự hào quý tộc của Byakuya và tất cả các Shinigami, tuyên bố rằng họ "giết hollow như thể nó là quyền thừa kế của họ", xét thấy hành động của Byakuya là bất công. Về điều này, Byakuya trả lời rằng anh sẽ giết Zommari, không vì "giao thức Shinigami ", nhưng vì Zommari muốn giết Rukia. Zommari bị giết chết bằng một đòn tấn công duy nhất từ lưỡi kiếm của Byakuya. Một khi Rukia được hồi sinh, Byakuya bảo cô nghỉ ngơi cho trận chiến quan trọng hơn sắp tới, và từ chối điều trị từ đội phó, đội trưởng của Đội 4 và sĩ quan thứ 7 cho đến khi Rukia hoàn toàn được chữa lành. Sau đó anh xuất hiện để cứu Ichigo trong cuộc chiến chống lại Espada Cero Yammy bằng cách sử dụng phép Kido để gây thiệt hại cho Yammy, và sau đó tiếp tục tham gia chiến đấu cùng với Kenpachi Zaraki. Khi có vẻ như rằng Byakuya và Kenpachi sắp sửa đánh bại Yammy, hắn trải qua một sự chuyển biến khổng lồ mới. Byakuya và Kenpachi cuối cùng thành công trong việc đánh bại Yammy nhưng cũng bị một số chấn thương trong quá trình.

Mười bảy tháng sau đó, Byakuya và một số Shinigami cao cấp xuất hiện trước Ichigo trong thế giới con người sau khi anh bị cướp Fullbring và bị đâm bởi Rukia. Đó là tiết lộ rằng Byakuya và Shinigami chuyển một phần sức mạnh của họ vào lưỡi dao đâm Ichigo để anh có thể lấy lại sức mạnh Shinigami bị mất của mình.

Khả năng
Là một đội trưởng của Gotei 13, Byakuya có tay nghề cao trong tất cả các hình thức chiến đấu của Shinigami. Để phù hợp với vị trí của mình,Byakuya có thể đánh bại đối thủ ở cấp đội trưởng mà không cần nỗ lực nhiều.

Một trong số những lưu ý đặc biệt về khả năng của Byakuya là tốc độ: anh rất thành tạo trong việc sử dụng của shunpo (flash step) vì được đào tạo (nhưng chưa bao giờ vượt qua được) với Shihōin Yoruichi . Yoruichi cũng dạy cho Byakuya một số kỹ thuật sáng tạo riêng của cô liên quan đến flash step, trong đó có một kĩ thuật được gọi là utsusemi (空蝉, nghĩa là. vỏ ve sầu rỗng, tham khảo đến việc lột xác của ve sầu), cho phép Byakuya di chuyển ra khỏi con đường nguy hiểm trong khi để lại một bóng dáng phía sau. Một trong những kỹ thuật ưa thích của Byakuya, được mô tả bởi Renji, là senka (闪花, nghĩa là. Flash Blossom), một flash step kết hợp với một vòng quay để nhanh chóng di chuyển phía sau đối phương, theo sau bởi một sự kết hợp của hai đột phá nhanh chóng tiêu diệt dây xích linh hồn và linh hồn ngủ của đối thủ chỉ trong một chuyển động, phá hủy sức mạnh của họ  Anh đã đánh bại Ichigo trong cuộc gặp gỡ đầu tiên của họ chỉ với kỹ thuật này. Trong trận đấu với Zommari Leroux, anh vẫn có thể để duy trì sự điềm tĩnh và chiến đấu của mình ở tốc độ đầy đủ, mặc dù bị buộc phải cắt dây chằn ở chân và cánh tay trái để ngăn chặn Zommari kiểm soát chúng.

Byakuya có kiến thức sâu rộng về các phép thuật kidō ở cấp độ cao và có khả năng dùng phép số 81 mà không cần đọc câu thần chú của nó . Anh cũng chuyên nghiệp sử dụng chúng trong chiến lược, như phá vỡ chuyển động bankai của Renji với phép tạo lửa đúng lúc và làm hư hại cánh tay phải của Ichigo bằng cách sử dụng một phép ở mức độ tia chớp thấp để đốt cháy một lỗ thông qua vai của Ichigo .

Senbonzakura
 Linh hồn:

Zanpakutō của Kuchiki Byakuya là . Shikai của nó được kích hoạt bởi lệnh . Trong bộ manga tiếng Anh, cụm từ được dịch khác; tại bắt đầu của vol 14, nó được dịch là "chết", mặc dù sau đó trong cùng vol từ "phân tán" được sử dụng thay thế. Khi xuất hiện trong Zanpakutō Unknown Tales arc của anime, Senbonzakura giống như một người đàn ông đeo mặt nạ trong áo giáp samurai với trang trí nửa hoa anh đào trên mũ trụ của mình.

Trong dạng Shikai của nó, lưỡi kiếm của Senbonzakura chia tách thành hàng ngàn mảnh, cánh hoa như dao. Phiên bản này có thể bị chặn lại trước khi nó hoàn thành, chẳng hạn như khi Shihōin Yoruichi bọc lưỡi kiếm trong vải trong cuộc chiến ngắn của Byakuya với Ichigo. Trong khi lưỡi kiếm quá nhỏ để xem một cách bình thường, chúng phản chiếu ánh sáng và xuất hiện như cánh hoa anh đào. Byakuya có thể kiểm soát các cánh hoa để cho phép mình cắt nhỏ đối thủ ở khoảng cách xa và vượt qua gần như bất kỳ sự phòng thủ nào. Trong khi Byakuya có thể kiểm soát các cánh hoa với tâm trí, bằng cách sử dụng bàn tay của mình đã cho phép anh làm cho chúng hiệu quả hơn, làm cho lưỡi kiếm di chuyển nhanh gấp 2 lần.

Bankai của Byakuya, tên , về bản chất là một phiên bản lớn hơn của Senbonzakura shikai. Để kích hoạt nó, Byakuya thả thanh kiếm của mình. Thanh kiếm đi qua mặt đất và hai hàng lưỡi kiếm khổng lồ vươn lên từ mặt đất. Chúng sau đó phân tán thành hàng triệu lưỡi kiếm nhỏ. Số lượng lưỡi kiếm là rất nhiều đủ để Byakuya có thể sử dụng chúng cho phòng thủ và tấn công cùng một lúc. Anh thường đua chúng vào các khối lượng lớn các lưỡi kiếm để đè bẹp đối thủ . Giống như shikai, đòn tấn công của nó được kích hoạt với cụm từ "phân tán".

Bankai của Byakuya có nhiều hình thức, đạt được bằng cách sắp xếp các lưỡi kiếm trong các mô hình khác nhau. Cúng được kích hoạt bằng cách nói tên của các kỹ thuật được nối tiếp bởi tên của bankai. Mỗi hình dạng trình bày một lợi thế khác nhau, chẳng hạn như tăng sức tấn công với phòng thủ giảm dần.

Hình thức tấn công của Byakuya là , trong đó hợp nhất các cánh hoa rải rác vào thanh kiếm hoàn chỉnh dưới hình thức của những thanh kiếm đứng thẳng hàng xung quanh Byakuya và đối thủ của anh. Trong hình dang này, Byakuya từ bỏ khả năng phòng của lưỡi kiếm và tập trung vào việc giết chết kẻ thù. Trong khi Byakuya có thể kiểm soát những thanh kiếm này như thanh kiếm thường dùng, anh thường tấn công chỉ với một tay. Anh cũng phát biểu trong trận đấu với Ichigo rằng anh thường chỉ cho senkei cho những người mà anh thề "giết bằng tay của mình" và Ichigo là người thứ hai nhìn thấy điều này . Sau khi làm bất động một đối thủ, anh có thể gọi các lưỡi kiếm khác để tấn công trong khi họ đang bị mắc kẹt. Anh cũng có thể sử dụng tất cả các lưỡi kiếm cùng một lúc cho một cuộc tấn công vô cùng mạnh mẽ. Byakuya chứng minh rằng Senkei cũng có thể được sử dụng như một rào cản để bảo vệ những người bên trong từ một loạt các cú bắn Cero. Anh cũng hiển thị khả năng kích hoạt Kageyoshi từ bên trong Senkei, đập vỡ tất cả các hàng kiếm cùng một lúc .

Để áp đảo phòng thủ của đối thủ, Byakuya có thể sử dụng . Điều này gắn tất cả ccac1 thanh kiếm thành một hình cầu xung quanh đối thủ, mà sau đó sụp đổ từ mọi góc độ có thể, để lại không có điểm mù và không có cơ hội trốn thoát .

Là một cuộc tấn công cuối cùng, anh có thể sử dụng . Điều này ngưng tụ mỗi một trong những thanh kiếm của anh vào một thanh kiếm duy nhất, tăng sức mạnh cắt của nó. Lưỡi kiếm sẽ xuất hiện hào quang sáng trắng có dạng của một con rồng, mang tên . Byakuya cũng phát triển đôi cánh màu trắng tinh khiết và vòng tròn giống hào quang ở phía sau, đều làm bằng linh lực ,

Đánh giá
Byakuya xếp hạng 7 trong các cuộc thăm dò sự phổ biến gần đây nhất với 4.010 phiếu bầu, hơn Inoue Orihime 35 phiếu . Dan Woren, diễn viên lồng tiếng Anh của Byakuya, thích cách nhân vật của mình có thể để đối phó với mọi thứ trong khi vẫn bình tĩnh. Ông cũng lưu ý nhu cầu của Byakuya dính vào các quy tắc nhưng tìm thấy nó bi thảm do thực tế Byakuya trở nên quyết tâm xử tử Kuchiki Rukia, em gái của mình .

IGN ca ngợi lỗi nhân vật và sự trái ngược của nhân vật với Ichigo được thể hiện trong cuộc chiến của họ, nói rằng "vấn đề của anh ta... là anh ta kiêu ngạo." Trận chiến được "thực hiện tốt hơn bởi thực tế rằng hai nhân vật có cá tính khác nhau và họ dường như đưa ra những cái tốt nhất của nhau." Việc Byakuya thiếu tính phản diện cũng như vai trò đối kháng cũng được ca ngợi; trong cùng nhận xét, IGN nói Ichigo và Byakuya là "chỉ là hai người chiến đấu cho những gì họ nghĩ là đúng. Ichigo cho tình bạn, và Byakuya cho danh dự và niềm tự hào của Soul Society. Thay vì là trận chiến giữa xấu và tốt, nó trở thành về việc giữa danh dự và quy tắc cái nào nên đến đầu tiên trước khi cứu một người bạn"  Vào cuối của arc Soul Society, khoảnh khắc cho thấy những thay đổi trong nhân vật của Byakuya đã được báo trước nên là một trong số "hay nhất trong tập phim"; IGN viết "trong khi Byakuya đã thay đổi, anh vẫn giữ một số truyền thống của Soul Society."

Chú thích

Nhân vật trong Bleach
Nhân vật anime và manga sử dụng phép thuật
Nhân vật anime và manga có thể di chuyển ở tốc độ siêu phàm
Kiếm sĩ hư cấu
Đội trưởng hư cấu
Quý tộc hư cấu
Quý tộc giả tưởng
Nhân vật nam trong anime và manga

fr:Liste des membres de l'armée royale (Bleach)#Sixième division
fi:Luettelo Bleachin sivuhahmoista#Byakuya Kuchiki


title: Atopsyche choronica

text:
Atopsyche choronica là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atopsyche


title: Andrena manifesta

text:
Andrena manifesta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Fox mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1894


title: Grièges

text:
Grièges là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Grieges


title: Saïx

text:
Saïx là một xã thuộc tỉnh Tarn trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 165 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Montenoy

text:
Montenoy  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 271 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Bulbophyllum longisepalum

text:
Bulbophyllum longisepalum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

longisepalum]]

L


title: Cophixalus aimbensis

text:
Cophixalus verrucosus là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Richards, S. 2004. Cophixalus aimbensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cophixalus
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Bissiga

text:
Bissiga là một tổng tại tỉnh Boulgou ở phía đông Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Bissiga. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có tổng dân số 19.264 người.

Các thị xã và làng xã

 Bissiga (3 286 dân) (thủ phủ)
 Barwagdin (529 dân)
 Belemkangrin (213 dân)
 Benna (2 116 dân)
 Bissiga-Yarcé (210 dân)
 Donsin (557 dân)
 Gambaaga (418 dân)
 Godin (1 366 dân)
 Gounghin-Grand (365 dân)
 Gounghin-Petit (338 dân)
 Kankaraboguin (169 dân)
 Koubéogo (350 dân)
 Kinzéonguin (1 509 dân)
 Koulbako (992 dân)
 Koutiama (481 dân)
 Pissalin (282 dân)
 Poestenga (3 429 dân)
 Sannabin (354 dân)
 Siraboguin (393 dân)
 Syalguin (635 dân)
 Tikanré (307 dân)
 Zamboundi (216 dân)
 Zankougdo (749 dân)

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Boulgou (tỉnh)


title: Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang

text:
Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang hay Trung tâm nghệ thuật cải lương Hưng Đạo là nhà hát cải lương tại 136 Trần Hưng Đạo, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là nơi nghiên cứu và đào tạo nghệ thuật cải lương nổi tiếng.

Lịch sử

Rạp Hưng Đạo
Những năm 50, 60 đang là thời hoàng kim của cải lương ở miền Nam, nhiều đoàn được thành lập và nhiều rạp hát được xây. Rạp Hưng Đạo được hoàn thành vào đầu năm 1960 bởi một ông chủ xuất nhập cảng phụ tùng xe hơi và xe gắn máy tên Nguyễn Thành Niệm. Ông Niệm từng là thợ sửa xe ngay trước ngôi nhà ở khu phố mà sau này là rạp Hưng Đạo ông xây nên.

Rạp Hưng Đạo được lắp máy lạnh, có 1.100 ghế, chia làm bốn hạng với giá vé từ 40 - 120 đồng/vé (năm 1960). Rạp xây dựng ở thời điểm cải lương đang có nguy cơ bị phim màn ảnh rộng Đài Loan, Hồng Kông, Ấn Độ… lấn lướt, nên đã được xây với sân khấu đại vĩ tuyến - không gian mở rộng để các đoàn hát tha hồ dựng tuồng, dựng cảnh hoành tráng, quy mô. Để khai trương rạp, ông chủ Niệm mời đoàn cải lương Thanh Minh - Thanh Nga - đoàn cải lương ăn khách nhất Sài Gòn lúc bấy giờ.

Đến khoảng cuối năm 1967, Hưng Đạo trở thành “đại bản doanh” đoàn Thanh Minh - Thanh Nga. Tất cả những tuồng mới của đoàn như: Con gái chị Hằng, Áo cưới trước cổng chùa, Hoa Mộc Lan… đều khai trương tại Hưng Đạo và diễn liên tục khoảng một tháng trước khi chuyển đến điểm diễn khác. Nhiều suất hát, chưa đến 10g sáng mà phòng vé đã đóng cửa và treo bảng “hết vé”. Suốt thời gian này, rạp Hưng Đạo được xem là "thánh địa cải lương".

Kể từ thập niên 70, cải lương bước qua thời hưng thịnh nhưng vẫn hoạt động mạnh. Sau năm 1975, rạp được đổi tên thành Trung tâm nghệ thuật cải lương Hưng Đạo. Đến thập niên 1980, đoàn cải lương Trần Hữu Trang tiếp quản và rạp được gọi thêm tên là Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. Tại đây từng tổ chức thành công hai đợt Liên hoan Sân khấu Mùa thu TP.HCM (1998, 2001) và một mùa Hội diễn Sân khấu Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc vào năm 2000. Dù trải qua 3 lần sửa chữa trong các năm 1997, 1998 và 2001 với hơn 2 tỉ đồng, rạp Hưng Đạo trở nên quá tải và xuống cấp. Rạp Hưng Đạo cho diễn suất cuối cùng Ngao sò ốc hến vào ngày 25 tháng 9 năm 2010 và được phá dỡ để xây mới.

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang
Nhà hát được xây dựng lại từ nền của rạp Hưng Đạo cũ với số vốn huy động 132 tỉ đồng, khai trương ngày 18 tháng 4 năm 2015; là một trong 8 công trình khánh thành tại Thành phố Hồ Chí Minh trong dịp kỷ niệm 40 thành lập. Rạp gồm 5 tầng lầu, một tầng hầm với 600 chỗ ngồi cùng hệ thống thang máy và thang cuốn. Vở diễn đầu tiên tại rạp được trùng tu mang tên "Chiến binh" của tác giả Chu Lai - chuyển thể Hoàng Song Việt. Rạp được đổi tên thành Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang nhằm vinh danh vị tác giả của vở Tô Ánh Nguyệt nổi tiếng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.culturalprofiles.org.uk/Viet_Nam/Units/420.html (tiếng Anh)

Nhà hát tại Thành phố Hồ Chí Minh
Cải lương
Công ty giải trí Việt Nam
Quận 1


title: Lacq

text:
Lacq là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Paracardiophorus xanthomus

text:
Paracardiophorus xanthomus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Eopenthes plebeius

text:
Eopenthes plebeius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Eopenthes


title: Rhyacophila lhakpa

text:
Rhyacophila lhakpa là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae.

Chú thích

Tham khảo

Rhyacophila
Động vật được mô tả năm 1970


title: (17549) 1993 TW12

text:
{{DISPLAYTITLE:(17549) 1993 TW12}}

(17549) 1993 TW12 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 10 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cưu-ma-la-thập

text:
Cưu-ma-la-thập (chữ Nho: 鳩摩羅什; tiếng Phạn: Kumārajīva; dịch nghĩa là Đồng Thọ; sinh năm 344, mất năm 413) là một dịch giả Phật học nổi tiếng, chuyên dịch kinh sách từ văn hệ tiếng Phạn ra tiếng Hán.

Tiểu sử

Cưu-ma-la-thập xuất phát từ một gia đình quý tộc tại Quy Từ (Kucha), thuộc xứ Tân Cương ngày nay. Cha là Cưu-ma-la-viêm (Kumārāyana, 鳩摩羅炎) - hậu duệ của một dòng tộc khanh tướng của nước Kế Tân (nay có lẽ là Kashmir), quốc sư của Quy Từ, mẹ là công chúa - em gái quốc vương Quy Từ.

Mới lên bảy, Cưu-ma-la-thập đã cùng mẹ gia nhập Tăng-già. Hai mẹ con đến Kashmir và học kinh A-hàm và giáo lý Nhất thiết hữu bộ với các vị sư lớn. Sau đó hai người lưu lại tại Kashgar một năm và sư học thêm ngành thiên văn, toán học và khoa học huyền bí. Cũng nơi đó, sư bắt đầu tiếp xúc với Đại thừa và sau đó chuyên tâm tìm hiểu giáo pháp này. Dần dần danh tiếng của sư là luận sư xuất sắc lan xa, đến tới triều đình Trung Quốc.

Năm 384 sư bị bắt trong một cuộc chiến tranh tại Quy Từ và bị tướng của Tiền Tần là Lã Quang (Hậu Lương Thái Tổ) giam giữ 17 năm ở Lương Châu. Năm 401 Diêu Hưng tấn công tiêu diệt Hậu Lương. Ngày 10 tháng Chạp năm đó sư được đưa về Trường An và được triều đình Hậu Tần ủng hộ trong công tác dịch kinh. Sư bắt đầu công trình dịch thuật với sự góp sức của hàng ngàn nhà sư khác. Cùng năm này, sư được Hậu Tần phong danh hiệu "Quốc sư".

Đóng góp

Công lớn của Cưu-ma-la-thập trước hết là thay đổi phương pháp phiên dịch. Bản thân Sư nói được tiếng Trung Hoa và cộng sự viên cũng đều là người giỏi Phật giáo và tiếng Phạn. Cách dịch kinh của Sư như sau: giảng kinh hai lần bằng tiếng Trung Hoa, sau đó các tăng sĩ Trung Quốc thảo luận và viết lại bằng tiếng Hán. Sau đó Sư lại kiểm soát và so sánh nguyên bản cũng như bản dịch để ra bản chung quyết. Khác với các nhà dịch thuật khác tìm cách dịch từng chữ, Sư là người đưa được nội dung sâu xa của kinh sách vào chữ Hán và, nếu thấy cần thiết, cũng mạnh dạn cắt bỏ một vài đoạn kinh không hợp và biến đổi văn từ cho hợp với người Trung Quốc.

Những kinh sách quan trọng được Cưu-ma-la-thập dịch là:
A-di-đà kinh (amitābha-sūtra, năm 402)
Diệu pháp liên hoa kinh (saddharmapuṇḍarīka-sūtra, năm 406)
Duy-ma-cật sở thuyết kinh (vimalakīrtinirdeśa-sūtra, năm 406)
Bách luận (śataśāstra, năm 404) của Thánh Thiên (āryadeva)
Trung quán luận tụng (madhyamaka-kārikā, năm 409)
Đại trí độ luận (mahāprajñāpāramitā-śāstra, năm 412)
Thập nhị môn luận (dvādaśadvāra-śāstra, năm 409) của Long Thụ (nāgārjuna), người thành lập Trung Quán tông (mādhyamika)
Bát Nhã Ba La Mật Đa Tâm Kinh

Nhờ ba công trình cuối kể trên sư đã truyền bá giáo pháp của Trung Quán tông rộng rãi tại Trung Quốc.

Môn đồ
Ông có 4 môn đồ nổi tiếng là Trúc Đạo Sinh, Thích Tăng Triệu, Đạo Dung và Tăng Duệ.

Tham khảo

Puri, B. N. Buddhism in Central Asia, Motilal Banarsidass Publishers Private Limited, Delhi, 1987. (2000 reprint)

Phật giáo Trung Quốc
Đại sư Phật giáo
Sinh năm 334
Mất năm 413


title: Capannoli

text:
Capannoli là một đô thị ở tỉnh Pisa trong vùng Toscana thuộc Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Florence và khoảng 25 km về phía đông nam của Pisa. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.394 người và diện tích là 22,7 km².

Capannoli giáp các đô thị: Lari, Palaia, Peccioli, Ponsacco, Pontedera, Terricciola.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.capannoli.pisa.it/

Đô thị tỉnh Pisa


title: Quận Caswell, North Carolina

text:
Quận Caswell là một quận nằm ở bang Bắc Carolina.  Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 23.501 người. Quận lỵ đóng ở Yanceyville.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 428 dặm Anh vuông (1.110 km²), trong đó, 425 dặm Anh vuông (1.100 km²) là diện tích đất và 4 dặm Anh vuông (10 km²) trong tổng diện tích (0,88%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 9 thị trấn: Anderson, Hightowers, Leasburg, Locust Hill, Providence, Milton, Pelham, Stoney Creek, và Yanceyville.

Các quận giáp ranh
Quận Danville, Virginia - Bắc
Quận Pittsylvania, Virginia - Bắc
Quận Halifax, Virginia - Đông bắc
Quận Person, Bắc Carolina - Đông
Quận Orange, Bắc Carolina - Đông nam
Quận Alamance, Bắc Carolina - Tây nam
Quận Rockingham, Bắc Carolina - Tây

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 23.501 người, 8.670 hộ, và 6.398 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 55 người trên mỗi dặm Anh vuông (21/km²). Đã có 9.601 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 23 trên mỗi dặm Anh vuông (9/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 61,07% người da trắng, 36,52% African American, 0,19% người thổ dân châu Mỹ, 0,15% người gốc châu Á, 0,03% người các đảo Thái Bình Dương, 1,17% từ các chủng tộc khác, và 0,86% từ hai hay nhiều chủng tộc.  1,77% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 8,670 hộ trong đó có 31,00% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 55,20% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 14,20% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 26,20% là không gia đình. 23,20% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 10,20% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,56 còn quy mô trung bình của gia đình là 3,01,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 23,20% dưới độ tuổi 18, 7,70% từ 18 đến 24, 30,10% từ 25 đến 44, 26,00% từ 45 đến 64, và 13,00% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 38 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 102,50 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 102,30 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $35.018, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $41.905, Nam giới có thu nhập bình quân $28.968 so với mức thu nhập $22.339 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $16.470, Khoảng 10,90% gia đình và 14,40% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 18,30% những người có độ tuổi 18 và 21,10% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Caswell County Government Official Website
 Caswell County Historical Association
 Caswell County Family Tree

Quận của North Carolina


title: Cahuzac-sur-Vère

text:
Cahuzac-sur-Vère là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Sông Vère chảy theo hướng tây qua giữa thị trấn.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Maharajganj

text:
Maharajganj là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Siwan thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Địa lý
Maharajganj có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 66 mét (216 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Maharajganj có dân số 20.878 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Maharajganj có tỷ lệ 50% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 61%, và tỷ lệ cho phái nữ là 40%. Tại Maharajganj, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Amphonyx vitrinus

text:
Amphonyx vitrinus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Cuba và Hispaniola.

Con trưởng thành có thể bay quanh năm. Chúng hút mật hoa.

Ấu trùng có thể ăn Annonaceae species.

Chú thích

Tham khảo

Amphonyx


title: Moscufo

text:
Moscufo là một đô thị thuộc tỉnh Pescara trong vùng Abruzzo của Ý. Ý. Đô thị này có diện tích 20 km², dân số 3163 người. Các đô thị giáp ranh gồm:
Cappelle sul Tavo, Collecorvino, Loreto Aprutino, Pianella, Spoltore.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pescara


title: Colmenar de Oreja

text:
Colmenar de Oreja là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 126,3 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 8397 người, mật độ 66,48 người/km². Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Dommartin-lès-Vallois

text:
Dommartin-lès-Vallois là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Dommartinois.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Dommartin-lès-Vallois trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Dommartin-les-Vallois


title: (65780) 1995 TM1

text:
{{DISPLAYTITLE:(65780) 1995 TM1}}

(65780) 1995 TM1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 14 tháng 10 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 65001–66000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 6302 Tengukogen

text:
6302 Tengukogen (1989 CF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 2 năm 1989 bởi T. Seki ở Geisei.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6302 Tengukogen

Thiên thể phát hiện năm 1989
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Châteaubriant

text:
Châteaubriant là một xã trong vùng hành chính Pays de la Loire, thuộc tỉnh Loire-Atlantique, quận Châteaubriant, tổng Châteaubriant. Tọa độ địa lý của xã là 47° 43' vĩ độ bắc, 01° 22' kinh độ đông. Châteaubriant/ Kastell-Briant nằm trên độ cao trung bình là 70 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 48 mét và điểm cao nhất là 107 mét. Xã có diện tích 33,62 km², dân số vào thời điểm 1999 là 12.065 người; mật độ dân số là 359 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Radevormwald, Đức
  Athlone, Ireland
  Brabova, România
  Tigzirt, Algérie

Nhân vật nổi tiếng
 Jean de Laval-Châteaubriant
 Jacques Pâris de Bollardière

Địa điểm tham quan
 Lâu đài Châteaubriant
 Nhà thờ Saint-Jean de Béré

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Trần Minh Tông

text:
Trần Minh Tông (chữ Hán: 陳明宗 4 tháng 10 năm 1300 – 10 tháng 3 năm 1357) tên thật là Trần Mạnh (陳奣), là vị hoàng đế thứ năm của Hoàng triều Trần nước Đại Việt. Ông giữ ngôi từ ngày 3 tháng 4 năm 1314 đến ngày 15 tháng 3 năm 1329, sau đó làm Thái thượng hoàng đến khi qua đời. Thời kỳ của ông và cha ông được mệnh danh là thời kỳ hưng thịnh của vương triều nhà Trần, được sử gia xưng tụng là Anh Minh Thịnh Thế.

Trần Mạnh là con thứ tư của Trần Anh Tông, được vua cha lập làm thái tử năm 1305. Năm 1314, Anh Tông nhường ngôi lên làm Thượng hoàng, Trần Mạnh đăng cơ ở tuổi 14, tức Hoàng đế Minh Tông. Ông được sử cũ khen ngợi là một hoàng đế anh minh, trọng dụng các quan viên có năng lực như Trương Hán Siêu, Nguyễn Trung Ngạn, Đoàn Nhữ Hài, Phạm Sư Mạnh,..., dùng luật nghiêm minh và duy trì sự hưng thịnh kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, cuối thời ông trị vì, mâu thuẫn trở nên gay gắt giữa các phe đối lập trong triều đưa đến những vụ thanh toán tàn khốc mà nhà vua tỏ ra bất lực. Về đối ngoại, Minh Tông giữ được quan hệ ổn định với Nguyên-Mông; ở phương Nam, ông buộc Chiêm Thành phải thần phục dù đến năm 1326, người Chiêm thoát lệ thuộc vào Đại Việt.

Năm 1329, Trần Minh Tông nhường ngôi cho Thái tử Trần Vượng (tức Trần Hiến Tông), được tôn làm Chương Nghiêu Văn Triết Thái Thượng Hoàng Đế (章堯文哲太上皇帝). Đến năm 1341, Hiến Tông mất; Thượng hoàng lập con áp út là Trần Hạo (Trần Dụ Tông) lên ngôi. Trong 12 năm tại vị của Hiến Tông và 16 năm đầu thời Dụ Tông, Thượng hoàng Minh Tông vẫn quyết định mọi việc triều chính. Tình hình Đại Việt vẫn tương đối ổn định, mặc dù khu vực phía Tây thường bị Ai Lao và Ngưu Hống xâm lấn. Thượng hoàng phải mất nhiều công sức mới dẹp yên được. Sau khi Thượng hoàng mất, Dụ Tông bỏ bê chính sự, ăn chơi sa đọa và thực lực Đại Việt xuống dốc.

Cũng như các đời vua trước, Trần Minh Tông ưa chuộng Phật giáo, nhưng cũng trọng dụng Nho thần, và hay sáng tác thơ, văn. Tuy nhiên, trong lúc lâm chung, ông đã sai đốt hầu hết các tập thơ của mình, và ngày nay chỉ còn 25 bài thơ chép rải rác trong Toàn Việt thi lục, Trần triều thế phả hành trạng, Việt âm thi tập, Đại Việt sử ký toàn thư và Nam Ông mộng lục. Ngoài ra, ông cũng viết bài tựa cho tập Đại hương hải ấn thi của Trần Nhân Tông.

Thân thế
Theo sách Đại Việt Sử ký Toàn thư do sử quan Ngô Sĩ Liên soạn năm 1479 đời Lê Thánh Tông, Trần Minh Tông có tên húy Trần Mạnh (陳奣), tên ngoại giao là Trần Nhật Khoáng (陳日爌), sinh ngày 21 tháng 8 âm lịch năm Canh Tý  (tức 4 tháng 10 năm 1300), một ngày sau khi Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn qua đời. Ông là con thứ 4 và cũng là người con trai duy nhất sống đến khi trưởng thành của Trần Anh Tông. Mẹ ông là Huy Tư Hoàng phi (徽思皇妃) họ Trần, Thứ phi của Anh Tông; bà mất năm 1359 (2 năm sau khi Minh Tông mất). Cha bà là Bảo Nghĩa vương Trần Bình Trọng, người có huyết thống của Lê Đại Hành, nên Trần Mạnh mang trong mình một phần dòng máu nhà Tiền Lê.

Do các hoàng tử sinh ra trước đó đều khó nuôi, sau khi Trần Mạnh chào đời, Anh Tông đã nhờ mẹ vợ là Thụy Bảo Công chúa (瑞寶公主), con gái Trần Thái Tông nuôi hộ. Thụy Bảo cho rằng mình đang gặp vận rủi nên đã trao Trần Mạnh cho anh trai là Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật nuôi. Theo sử cũ, Trần Nhật Duật đã chăm nuôi Hoàng tử Mạnh rất chu đáo. Nhật Duật còn đặt tên cho hoàng tử là Thánh Sinh (聖生) để giống với con trai mình là Thánh An (聖安) và con gái là Thánh Nô (聖奴). Sau này, khi Minh Tông làm vua, ông đã phong Trần Nhật Duật làm Tá thánh Thái sư đứng đầu triều đình (1324), gia phong Đại vương (1329).

Trần Mạnh cũng nhận được sự giáo dục nghiêm khắc từ vua cha; sách Đại Việt Sử ký Toàn thư ghi lại lời kể của sử quan đời Lê Phan Phu Tiên: "[Minh Tông] đang tuổi ấu thơ, có lần nghịch làm chiếc giá đèn bằng tre, Anh Tông đòi xem, sợ không dám dâng. Hôm khác, vào hầu tẩm điện Anh Tông đang rửa mặt, nhân hỏi đến trò nghịch cũ, Anh Tông giận lắm, cầm ngay cái chậu rửa mặt ném vua. Vua nấp vào cánh cửa tránh được, chậu rơi trúng cánh cửa vỡ tan". Từ sự việc này, Ngô Sĩ Liên nhận định:
"Cái đức của Minh Tông mà nên được, tuy là do thiên tư tốt đẹp, còn là do sức dạy bảo của vua cha".

Tháng 1 âm lịch năm 1305, Trần Mạnh được vua cha tấn phong làm Đông cung Thái tử. Anh Tông còn tặng cho thái tử một bài giáo huấn mang tên Dược thạch châm, do nhà vua tự soạn. Sử chép năm 1305 Trần Mạnh là Đông cung Thái tử, nhưng đến tháng 1 âm lịch năm 1309 lại chép Đông cung Thái tử Mạnh được sách phong làm Hoàng thái tử. Trong lịch sử nhà Trần, Trần Mạnh là thái tử kế vị đầu tiên không phải do vợ chính của vua cha sinh ra, trong khi các vua Thái Tông, Thánh Tông và Nhân Tông đều là con của chính thất hoàng hậu.

Tháng 11 âm lịch năm 1311 – tháng 5 âm lịch năm 1312, Trần Anh Tông đem đại quân chinh phạt Chiêm Thành. Thái tử Mạnh cùng Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật và Nghi Võ hầu Quốc Tú (tướng chỉ huy quân tả hữu Thánh Dực) nhận nhiệm vụ giám quốc. Đánh trận về, vua Anh Tông không ban thưởng các tướng thắng trận vì cho là công của thái tử và những người giám quốc cũng rất lớn, không thua các tướng trận.

Anh Minh Thịnh Thế thời Minh Tông
Ngày 18 tháng 3 âm lịch năm Giáp Dần (tức ngày 3 tháng 4 năm 1314), Trần Anh Tông nhường ngôi cho Thái tử Mạnh. Thái tử 14 tuổi lên ngôi Hoàng đế, tự xưng là Ninh Hoàng (寧皇), tôn Anh Tông làm Quang Nghiêu Duệ Vũ Thái thượng hoàng đế và tôn Thuận Thánh Hoàng hậu (chính cung của Anh Tông) làm Thuận Thánh Bảo Từ Thái thượng hoàng hậu. Các quan dâng Hoàng đế tôn hiệu là Thể Thiên Sùng Hóa Khâm Minh Duệ Hiếu Hoàng Đế (體天崇化欽明睿孝皇帝). Sử sách gọi ông là Trần Minh Tông (陳明宗). Sứ thần nhà Nguyên đến dự lễ đăng quang của Minh Tông, đã khen ông có hình dáng nhẹ nhàng như thần tiên.

Trong thời trị vì của mình, Trần Minh Tông đã dùng các niên hiệu Đại Khánh (大慶 3 tháng 4 năm 1314 – 27 tháng 1 năm 1324) và Khai Thái (開泰 27 tháng 1 năm 1324 – 15 tháng 2 năm 1329).

Chính sách trị nước
Tháng 5 âm lịch năm 1315, Trần Minh Tông ra lệnh cấm cha con, vợ chồng và gia nhân kiện tụng nhau. Theo Ngô Sĩ Liên, quyết định này xuất phát từ sự trân trọng của ông đối với tổ tiên, cha mẹ và bà con: " Vua vốn nhân hậu với họ hàng, nhất là đối với bậc bề trên mà hiển quý lại càng tôn kính. Kẻ thần hạ hễ ai cùng tên (với họ hàng nhà vua) đều phải đổi cả, như Độ đổi thành Sư Mạnh vì là cùng tên với Thượng phụ, Tung đổi thành Thúc Cao vì là cùng tên với Hưng Ninh vương... Lại các tên của chú bác, cô cậu, khi nói đến vẫn kiêng cả. [Vua] có quyển sổ nhỏ biên những chữ húy không được nói đến, trao cho các hoàng tử và cung phi".

Trong 6 năm đầu triều Minh Tông, Thượng hoàng Anh Tông vẫn có ảnh hưởng lớn đến các quyết sách nhà nước. Mùa xuân năm 1320, thượng hoàng mất ở tuổi 44. Linh cữu thượng hoàng được rước từ phủ Thiên Trường (Nam Định) về cung Thánh Từ (Thăng Long) theo đường thủy. Theo phép tắc nhà Trần, Bảo Từ Thái hậu là chính cung của Anh Tông, nên được đi thuyền có 8 dây kéo; trái lại, mẹ Minh Tông là Huy Tư Hoàng phi chỉ được đi thuyền có 2 dây. Để lấy lòng Minh Tông, viên chỉ huy quân cấm vệ đã buộc thêm dây vào thuyền Huy Tư. Tướng Trần Hựu ngăn lại và rút gươm chém đứt dây kéo. Minh Tông không những không phạt mà còn khen Trần Hựu là người trung nghĩa.

Về giáo dục-khoa cử, hoàng đế đã hai lần tổ chức thi Thái học sinh (lần đầu vào tháng 10 âm lịch năm 1314; lần tiếp theo là tháng 8 âm lịch năm 1323) để tìm người tài giúp nước. Những thí sinh đỗ đạt được giữ chức Bạ thư lệnh. Hoàng đế sai Cục chính viên Nguyễn Bính tập huấn cho các Bạ thư lệnh, sau đó mới bổ nhiệm họ vào những chức vụ cao cấp. Ngoài ra, vào tháng 10 âm lịch năm 1321, Minh Tông tổ chức kỳ thi tuyển tu sĩ Phật giáo, lấy kinh Kim Cương làm nội dung thi.

Trần Minh Tông cũng chú trọng việc thúc đẩy nông nghiệp phát triển. Mùa hạ năm 1315, nước sông Hồng dâng cao, hoàng đế đến tận nơi xem sửa chữa đê. Quan ngự sử đã khuyên ông chỉ nên ở cung mà "tu dưỡng đức hạnh" nhưng hoàng đế không nghe. Minh Tông còn tích cực ngăn chặn người quyền thế chiếm ruộng của dân. Đại Việt Sử ký Toàn thư có ghi lại: Trần Thị Thái Bình là một cung nữ của Anh Tông, đã nhiều lần xâm chiếm đất ruộng của nông dân. Năm 1317, một trong những người mất ruộng đã đệ đơn kiện lên Minh Tông. Để tránh gây mất mặt cho Thái Bình (và cho thượng hoàng), nhà vua không sai cơ quan tư pháp xét xử; thay vì đó, ông xuống chiếu cho con rể Thái Bình là Uy Giản hầu trả ruộng đất cho người kiện. Uy Giản đã chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh. Sau khi Trần Thị Thái Bình mất, Minh Tông và Uy Giản phục hồi toàn bộ số ruộng bị cưỡng chiếm cho các chủ cũ. Cũng theo Toàn thư, Minh Tông đã ban bố các chính sách như "những người tranh nhau ruộng đất, nếu khám xét thấy không phải của mình mà cố tranh bậy thì bị truy tố, tính giá tiền ruộng đất, bắt đền gấp đôi. Nếu làm văn khế giả, thì bị chặt một đốt ngón tay bên trái" (tháng 10 âm lịch năm 1320) và "khi tranh ruộng mà ruộng có lúa, thì hãy chia làm 2 phần, bồi thường cho người cày 1 phần, còn 1 phần lưu lại" (1323).

Nhà Trần ở thời đầu trao rất nhiều quyền lực chính trị, xã hội cho các tôn thất hoàng gia. Các tôn thất như Trần Quang Khải, Trần Quốc Tuấn, Trần Khánh Dư,... đóng vai trò rất lớn trong việc lãnh đạo quân dân đánh bại quân Nguyên xâm lược các năm 1285, 1287-88. Tuy nhiên, sang thời Anh Tông và đỉnh điểm là Minh Tông, thế hệ tôn thất-công thần này suy giảm do già (Trần Nhật Duật, Trần Khánh Dư,...) và chết (Trần Quang Khải, Trần Quốc Tuấn,...), thế hệ sau họ không có nhiều hứng thú đến việc chính sự. Do vậy, Hoàng đế Minh Tông lệ thuộc nhiều hơn đến các văn sĩ Nho học xuất thân bình dân, có học thức và đỗ đạt các kỳ thi quốc gia. Ông cất nhắc hàng loạt văn thần có tài như Đoàn Nhữ Hài, Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Trung Ngạn, Bùi Mộc Đạc, Lê Quát, Phạm Sư Mạnh, Chu Văn An, Trần Thì Kiến, Trương Hán Siêu,… vào những chức vụ lớn. Thời kỳ trị vì của Minh Tông được sử gia Ngô Thì Sĩ đánh giá là "lúc nhân tài [Nho học] thịnh nhất hơn triều các vua khác". Bản thân Minh Tông là một cư sĩ Phật giáo mộ đạo, nhưng ông sử dụng các nho sĩ vì năng lực và lòng trung thành của họ.

Tuy vậy, Minh Tông không để những người này vượt qua khuôn phép nhà nước: Trương Hán Siêu khi làm Hành khiển từng bị phạt 300 quan tiền vì ỷ được vua tin yêu, vu cáo hình quan Phạm Ngộ, Lê Duy ăn đút lót; Đoàn Nhữ Hài từng bị phạt vì không ngăn Thiếu bảo Trần Khắc Chung đùa giỡn khi sét đánh lăng tẩm tiên đế. Ông cũng từng bác bỏ đề xuất của một số Nho thần nhằm thay đổi chế độ chính trị-xã hội cho giống với Trung Quốc.

Đối với người tôn thất không có tài như Bảo Vũ vương, nhà vua rất yêu mến, nhưng không vì vậy mà cho làm chức lớn.

Năm 1323, Trần Minh Tông quy định quân đội phải tuyển người béo trắng; từ đây, binh lính Đại Việt không còn xăm hình rồng ở đùi và lưng nữa.

Chiến tranh với Chiêm Thành
Đầu triều Trần Minh Tông, bang giao giữa Đại Việt và Nguyên-Mông khá ổn định; song ở phía Nam, quan hệ với Chiêm Thành diễn ra căng thẳng. Trong chiến dịch tấn công Chiêm năm 1312, Trần Anh Tông đã bắt sống vua Chiêm Chế Chí, rồi lập em Chế Chí là Chế Năng làm vua chư hầu nhà Trần. Năm 1314, nhân lúc Minh Tông lên ngôi, Chế Năng lập mưu chiếm lại hai châu Thuận, Hóa (mà người Chiêm gọi là Ô, Lý) và thoát sự lệ thuộc vào Đại Việt. Quân Chiêm Thành thường kéo sang quấy phá biên giới.

Năm 1318, Trần Minh Tông sai Huệ Vũ Đại vương Trần Quốc Chẩn mở chiến dịch tấn công Chiêm Thành. Quân Đại Việt ban đầu bị thất lợi; tôn thất nhà Lý là Hiếu Túc hầu Lý Tất Kiến thiệt mạng. Nhưng sau đó, đạo quân Thiên Thuộc do Phạm Ngũ Lão chỉ huy đã đột kích vào lưng địch, đánh tan tác quân Chiêm và buộc Chế Năng phải trốn sang đảo Java (Indonesia). Trần Quốc Chẩn xin Minh Tông lập tù trưởng Chế A Nan làm vua chư hầu ở Chiêm, rồi đem quân trở về. Sau chiến thắng, Minh Tông ban tước Quan nội hầu và tặng binh phù hình rùa (phi ngư phù) cho Phạm Ngũ Lão, rồi phong con Phạm Ngũ Lão làm quan.

Sau khi quân nhà Trần rút lui, Chế A Nan tăng cường cống nạp cho nhà Nguyên, đồng thời thuyết phục vua Nguyên hỗ trợ Chiêm giành tự chủ khỏi Đại Việt. Năm 1324, Nguyên Anh Tông sai sứ sang dụ Minh Tông phải tôn trọng chủ quyền của Chiêm Thành. Lo sợ mất chư hầu về tay nhà Nguyên, Minh Tông sai Huệ Túc vương Trần Đại Niên tấn công Chiêm lần hai năm 1326. Quân của Chế A Nan đã đánh bại được quân Trần Đại Niên. Mặc dù nhà Trần không chính thức thừa nhận, thắng lợi này đã giúp Chiêm Thành giành quyền tự trị, không còn bất cứ sự liên đới nào với Đại Việt. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, Minh Tông đã quy trách nhiệm thất bại cho chính bản thân mình; ông nói:
"Tiên đế tắm mưa gội gió mới bắt được chúa nước nó. Quốc phụ là một trọng thần, phụng mệnh đi đánh, khiến chúa nước giặc là Chế Năng phải chạy sang nước khác… Nay Huệ Túc chỉ là một vương thôi, uy vọng không thể sánh với Quốc phụ, thế mà ta cứ ở yên trong cung, trao cho chuyên việc đánh dẹp, muốn bắt sống chúa nó thì làm nổi chăng?".

Vụ án Trần Quốc Chẩn
Huệ Vũ Đại vương Trần Quốc Chẩn (陳國瑱) là con trai thứ của Trần Nhân Tông, em của Anh Tông và là chú của Minh Tông. Không những thế, Quốc Chẩn có con gái là Huy Thánh Công chúa được lập làm hoàng hậu của Minh Tông, tức Hiến Từ Tuyên Thánh Hoàng hậu. Tháng 4 âm lịch năm 1324, Minh Tông bổ nhiệm Trần Quốc Chẩn làm Quốc phụ Thượng tể, trên cả ngạch Tể tướng.

Năm 1328, Minh Tông đã làm vua được 15 năm, tuổi khá cao mà chưa lập được Thái tử. Mặc dù các thứ phi đã sinh được các hoàng tử Trần Vượng, Trần Nguyên Trác, Trần Phủ nhưng Hiến Từ Hoàng hậu vẫn chưa sinh được con trai. Triều đình bấy giờ chia làm hai phái: phe của Trần Quốc Chẩn muốn Minh Tông đợi bằng được đến khi hoàng hậu sinh con trai, rồi mới lập Thái tử. Đây là lệ trước giờ của nhà Trần, vốn không lập con của người khác họ lên ngôi, mà đều lập con của các hoàng hậu, hoàng phi có xuất thân trong hoàng gia, cốt là để tránh họa ngoại thích mà bản thân họ Trần đã dùng khi thay ngôi nhà Lý. Trái lại, phe của Cương Đông Văn Hiến hầu (con hoặc em của Tá thánh Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật) và Thiếu bảo Trần Khắc Chung ủng hộ lập con của Quý phi Lê thị là Vượng làm thái tử. Khắc Chung cùng quê Giáp Sơn (Kinh Môn) với quý phi họ Lê, và từng là thầy học của Hoàng tử Vượng.

Để hạ bệ Hiến Từ Hoàng hậu, Cương Đông Văn Hiến hầu đã đưa 100 lạng vàng cho gia nô của Quốc Chẩn là Trần Phẫu, rồi xúi giục Phẫu tố giác với Minh Tông rằng Quốc Chẩn có ý mưu phản. Ngay lập tức, nhà vua truyền lệnh bắt giam Quốc Chẩn vào chùa Tư Phúc trong hoàng thành Thăng Long, rồi xin ý kiến Trần Khắc Chung về vấn đề này. Khắc Chung đã thuyết phục Minh Tông rằng "bắt hổ thì dễ, thả hổ thì khó". Nghe lời Khắc Chung, Minh Tông truyền bắt Quốc Chẩn phải tuyệt thực. Tháng 3 âm lịch năm 1328, Trần Quốc Chẩn chết, hàng trăm người khác cũng bị bắt vì có liên quan với Quốc Chẩn. Từ đây, ngôi Thái tử thuộc về Trần Vượng. Sử quan triều Lê Ngô Sĩ Liên có nhận xét về việc này:

Một thời gian sau, hai người vợ Trần Phẫu ghen nhau, bèn tố giác việc Phẫu nhận vàng của Văn Hiến hầu lên Minh Tông. Hoàng đế sai bắt giam Phẫu. Ngay ngày hôm đó, ngục quan Lê Duy tiến hành xét xử, khép Phẫu vào tội lăng trì. Bản án chưa kịp thi hành thì gia nô của Thiệu Võ, con trai Trần Quốc Chẩn, đã giết Phẫu làm thịt. Minh Tông tha chết cho Văn Hiến hầu, nhưng xoá tên khỏi hoàng gia và giáng làm thứ dân.

Theo sử gia Hoa Kỳ K. W. Taylor trong sách A History of the Vietnamese (2013), Trần Minh Tông về cuối đời thường bị ám ảnh về việc không ngăn chặn cái chết của Trần Quốc Chẩn. Việc Trần Quốc Chẩn bị xử tử đã chấm dứt sự đoàn kết, tin tưởng lẫn nhau trong hoàng tộc Trần – vốn là sức mạnh của các triều vua trước. Taylor viết: "Trần Mạnh từ đây trở thành một vị vua cô độc. Sự khuyên bảo từ các tôn thất cao niên và sự phục vụ trung thành từ các tôn thất trẻ trở nên suy giảm, như chưa từng có đối với một ông vua Trần".

Thái thượng hoàng

Thời Trần Hiến Tông
Ngày 7 tháng 2 âm lịch năm Kỷ Tỵ (tức ngày 7 tháng 3g năm 1329), Trần Minh Tông xuống chiếu phong Trần Vượng (10 tuổi) làm Thái tử. Đến ngày 15 tháng 3 thì ông nhường ngôi cho Thái tử Vượng. Thái tử lên ngôi Hoàng đế, tức Trần Hiến Tông (陳憲宗), tự xưng là Triết Hoàng (哲皇), tôn vua cha làm Thái thượng hoàng với hiệu là Chương Nghiêu Văn Triết Thái Thượng Hoàng Đế (章堯文哲太上皇帝). Thượng hoàng lui về phủ Thiên Trường. Theo sách Đại Việt Sử ký Toàn thư, Hiến Tông có "tư trời tinh anh, sáng suốt", nhưng vì tuổi còn trẻ nên Thượng hoàng nắm quyền quyết định mọi việc trong nước.

Sau khi Hiến Tông vừa lên ngôi, vào mùa đông năm 1329, quân Ngưu Hống tấn công miền tây bắc. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, Ngưu Hống đã thần phục Đại Việt từ thời Trần Nhân Tông, nay lại sang đánh chiếm vùng Đà Giang. Minh Tông đốc suất đại quân đánh "man Ngưu Hống", và sai Thiêm tri Nguyễn Trung Ngạn đi theo để biên soạn thực lục. Trước ngày xuất quân, Trần Khắc Chung đã khuyên thượng hoàng nên đánh Chiêm Thành thay vì Ngưu Hống, viện lẽ rằng các đời vua trước đánh Chiêm Thành thường bắt được vua nước đó, đang khi Đà Giang "vốn có tiếng là đất lam chướng, lại nhiều ghềnh thác chảy xiết, không lợi cho việc hành quân". Thượng hoàng từ chối, bảo rằng ông có nghĩa vụ phải cứu giúp nhân dân ở bất cứ nơi nào có loạn, không được "so đo khó dễ lợi hại". Trong chiến dịch này, cánh quân tiên phong của Đại Việt do Chiêu Nghĩa hầu chỉ huy bại trận, Tuyên uy tướng quân Vũ Tư Hoằng chết. Thượng hoàng đưa đại quân lên đánh, quân Ngưu Hống chạy trốn vào rừng núi, rồi đại quân trở về Kinh sư.

Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, năm 1334, quân Ai Lao xâm lấn biên giới phía tây, Thượng hoàng lại thân chinh đi đánh dẹp. Khi đại quân của ông tới Châu Kiềm (Nghệ An), quân Ai Lao lập tức tháo chạy. Thượng hoàng sai Nguyễn Trung Ngạn soạn bài bia ghi lại chiến thắng khắc lên núi đá, rồi đem quân trở về. Năm sau (1335) Ai Lao lại kéo vào đánh phá ấp Nam Nhung thuộc Châu Kiềm (Nghệ An), Thượng hoàng Minh Tông định thân chinh, nhưng lại bị đau mắt, có người xin hoãn lại. Minh Tông không đồng tình, vì cho rằng thiên hạ sẽ bảo mình nhát và quyết tâm thân chinh. Đến Nghệ An, Thượng hoàng cử Đoàn Nhữ Hài làm chỉ huy quân Thần Vũ, Thần Sách và quân Nghệ An tấn công trại Ai Lao trên sông Tiết La (có lẽ là một đoạn sông Lam gần Cửa Rào). Đoàn Nhữ Hài khinh suất ra quân nên đúng lúc gặp sương mù bị rơi vào phục kích, bị thua trận và chết đuối. Thượng hoàng khóc thương tiếc và không coi đó là lỗi của Nhữ Hài. Tháng 2 âm lịch năm 1336, thượng hoàng rút quân về Thăng Long.
Ghi chép về chiến dịch Ai Lao của thượng hoàng Trần Minh Tông trong Đại Việt Sử ký Toàn thư có mâu thuẫn với nội dung Ma Nhai kỷ công bi văn, tấm văn bia khắc trên núi Thành Nam (xã Chi Khê, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An ngày nay) do Nguyễn Trung Ngạn soạn thảo, để kỉ niệm chiến thằng của Minh Tông. Theo Toàn thư thì năm 1334, thượng hoàng đánh Ai Lao lần đầu, quân Ai Lao chưa đánh đã tan, rồi thượng hoàng sai Nguyễn Trung Ngạn khắc văn bia lên núi đá; năm 1335, thượng hoàng đánh Ai Lao lần hai, bị thua. Nhưng văn bia của Nguyễn Trung Ngạn lại ghi nhận thời điểm ra đời của nó là vào mùa đông năm Ất Hợi (1335) và kể rằng trong năm này, thượng hoàng đem sáu quân đánh bại Ai Lao, tù trưởng Ai Lao là Bổng phải trốn chạy.

Tháng 6 âm lịch năm 1336, thượng hoàng tiến hành xét duyệt các quan văn võ. Tháng 7 âm lịch năm 1337, thượng hoàng cho Nguyễn Trung Ngạn làm An phủ sứ Nghệ An kiêm Quốc sử viện giám tu quốc sử, Hành Khoái Châu lộ tào vận sứ. Trong khoảng năm 1333 – 1338 có nhiều thiên tai như lụt lội, bão gió, động đất; do vậy, Nguyễn Trung Ngạn đề xuất lập kho lương chứa thóc tô để kịp thời cứu trợ dân đói. Thượng hoàng chấp nhận, và xuống chiếu cho các lộ áp dụng theo ý Trung Ngạn.

Tháng 9 âm lịch năm 1337, thượng hoàng truyền lệnh cho các quan trong triều và ở các lộ, mỗi năm đều phải khảo sát các thuộc viên dưới quyền mình, ai có bằng chứng rõ ràng về sự cần mẫn, tận tụy thì được giữ lại, còn ai biếng nhác thì cho nghỉ việc.

Cũng trong nửa sau năm 1337, thượng hoàng sai Hưng Hiếu vương đêm quân đánh Ngưu Hống ở Đà Giang. Hưng Hiếu vương tấn công vào trại Trình Kỳ, tiêu diệt quân Ngưu Hống và chém chết tù trưởng Xa Phần. Về Thăng Long, các binh tướng có công đều được trọng thưởng. Hưng Hiếu vương xin thưởng cho cả người giữ thuyền, như Trần Khánh Dư đã làm khi chinh chiến ở Nam Nhung ngày trước. Thượng hoàng từ chối, vì xét thấy "Khánh Dư đi đánh Nam Nhung, từ Nghệ An đi bộ mấy ngày, đến sông Nam Nhung mới đục gỗ làm thuyền. Đó là giữ thuyền trong đất của giặc, chứ không phải là giữ thuyền ở Nghệ An. Người giữ thuyền lần này thì khác thế. Vả lại... nếu người giữ thuyền muốn nhờ ở chiến thắng để lấy thưởng, giả sử người đi đánh bị chết thì người giữ thuyền cũng chịu chết chăng?" Gia nô của Hưng Hiếu vương là Phạm Ngải có đóng góp vào chiến thắng, song thượng hoàng tuân theo lệ đời trước, nên không cho Ngải làm quan và chỉ tặng Ngải 5 phần suất ruộng.

Trong thời kỳ này có Hậu nghi đài lang, Thái sử cục lệnh là Đặng Lộ người huyện Sơn Minh (nay là Ứng Hòa, Hà Nội) đã chế ra một dụng cụ xét nghiệm khí tượng gọi là Lung Linh nghi, khi khảo nghiệm không việc gì là không đúng. Mùa xuân năm 1339, Đặng Lộ xin đổi tên lịch Thụ thì (tên lịch từ nhiều đời trước đến nay) thành lịch Hiệp kỷ, được thượng hoàng chuẩn tâu.

Thời Trần Dụ Tông
Ngày 11 tháng 6 năm Tân Tỵ (tức ngày 24 tháng 7 năm 1341), Trần Hiến Tông mất ở chính tẩm, hưởng dương 23 tuổi. Lúc này, bà Hiến Từ đã sinh cho Thượng hoàng 2 hoàng tử Trần Nguyên Dục và Trần Hạo. Nguyên Dục là trưởng nam, nhưng bị Thượng hoàng xem là "người ngông cuồng" và không chọn làm vua. Ngày 21 tháng 8 âm lịch (tức ngày 2 tháng 10) năm 1341, Thượng hoàng lập Trần Hạo lên ngôi, tức Hoàng đế Trần Dụ Tông (陳裕宗), lấy niên hiệu là Thiệu Phong. Dụ Tông mới 6 tuổi nên Thượng hoàng vẫn cai quản mọi việc triều chính. Cuối năm 1341, ông sai Nguyễn Trung Ngạn và Trương Hán Siêu biên soạn bộ Hoàng triều đại điển và khảo soạn bộ Hình thư để ban hành.

Mùa xuân năm 1342, Thượng hoàng tiến hành khảo sát các quan văn võ và tạp lưu. Đến tháng 7 âm lịch, ông phong Trương Hán Siêu làm Tả ty lang trung kiêm Kinh lược sứ Lạng Giang, lại sai Nguyễn Trung Ngạn tuyển đinh tráng các lộ để bổ sung vào Cấm vệ quân. Từ đây, Khu mật viện bắt đầu được nắm Cấm vệ quân.

Cũng trong năm 1342, Thượng hoàng sa thải Giám sát ngự sử Doãn Định và Nguyễn Như Vi. Nguyên là khi Ngự sử đài vừa được trùng tu, Thượng hoàng đến thăm Ngự sử đài, được Ngự sử Trung tán Lê Duy theo hầu. Doanh Định, Nguyễn Như Vi dâng sớ kháng nghị, nói Thượng hoàng không được vào Ngự sử đại và trách Lê Duy không chịu can gián. Thượng hoàng đã nhiều lần dụ họ, bảo là: "Ngự sử đài cũng là một trong các cung điện, chưa từng có cung điện nào mà thiên tử không được vào... Ngày xưa Đường Thái Tông còn xem Thực lục, huống chi là vào đài!"; nhưng hai người vẫn không phục, để rồi bị bãi chức. Theo sử gia Mỹ hiện đại K. W. Taylor, trong bối cảnh nhiều tôn thất-công thần đã mất (Trần Nhật Duật 1330, Trần Khánh Dư 1340...) và Nho quan gốc bình dân được cất nhắc nhiều hơn, thái độ của hai giám sát ngự sử cho thấy quan viên nguồn gốc bình dân đã bắt đầu trở nên gắn liền vào cái mà họ cho là đặc quyền của mình tại triều đình.

Mùa xuân năm 1344, Thượng hoàng ban bố một số cải cách hành chính, bao gồm:
"Đổi Hành khiển ty ở cung Thánh Từ làm Thương thư sảnh, còn Hành khiển ty ở cung Quan Triều vẫn để là môn hạ sảnh như cũ.
Đặt đại sứ và phó sứ của viện Tuyên Huy.
Đổi kiểm pháp quan của viện Đăng Văn thành Đình úy, Tự khanh và Thiếu khanh.
Đặt đồn điền sứ và phó sứ ở ty Khuyến nông.
Lộ lớn thì đặt An phủ sứ và phó sứ, thuộc châu thì đặt Thông phán. Lại đặt chức Đề hình và chức Tào ty chuyển vận ở lộ nhỏ. Phủ Thiên Trường thì đặt là Thái phủ và Thiếu phủ."

Trong thời Thiệu Phong, một vài đợt hạn hán, mất mùa lớn đã xảy ra, dẫn đến đói kém và bạo loạn ở nhiều nơi. Một số cuộc nổi dậy của nông dân đã bùng phát, như của Ngô Bệ người Trà Hương (tháng 2 âm lịch năm 1344) và người tên Tề xưng làm cháu ngoại Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn (tháng 3 âm lịch năm 1354). Ngoài ra còn có những cuộc bạo động khác của người Lạng Sơn và Thái Nguyên năm 1351. Thượng hoàng phải lập 20 đô phong đoàn ở các lộ để trấn áp. Trừ cuộc nổi dậy của Ngô Bệ tới năm 1360 mới bị dẹp, các cuộc nổi dậy khác đều nhanh chóng bị dập tắt. Bên cạnh đó, Minh Tông cũng ban hành những biện pháp như "giảm một nửa thuế nhân đinh" (1343), "soát tù, giảm tội bọn tội phạm" (1345) và "giảm một nửa tô ruộng" (1354) nhằm cải thiện dân tình.

Tháng 3 âm lịch năm 1345, Thượng hoàng mở khoa thi Thái học sinh để tuyển quan, trong đó cho thi các môn ám tả, cổ văn, kinh nghĩa và thi phú. Cũng trong thời gian này, ông ra lệnh khôi phục chức tước cho Huệ Vũ Đại vương Quốc Chẩn.

Trong thời kỳ này, thuyền buôn Trung Quốc và nước ngoài tập trung đông đúc ở trấn Vân Đồn (Quảng Ninh); hoạt động buôn bán nơi đây diễn ra rộn rịp. Điều này đem lại nhiều lợi ích kinh tế – tài chính cho Đại Việt, nhưng cũng ẩn chứa rủi ro. Chẳng hạn, khi Trung Quốc muốn tấn công Đại Việt, trong số thương nhân người Hoa ở Vân Đồn thường có người đứng ra làm trung gian giữa Trung Quốc với những người Đại Việt theo Trung Quốc. Do vậy, triều đình Đại Việt chủ trương kiểm soát ngoại thương. Tháng 11 âm lịch năm 1349, Thượng hoàng đặt ra quan trấn, quan lộ và sát hải sứ ở trấn Vân Đồn, lại đặt quân Bình Hải để đề phòng giặc cướp và quản lý Vân Đồn. Chính sách kiểm soát ngoại thương sẽ còn được phát triển rộng trong thời Lê, đưa đến tình trạng bế quan tỏa cảng.

Năm 1345, vì Chiêm Thành đã lâu không cống, Thượng hoàng cử sứ sang trách hỏi, Chiêm Thành chịu cống nhưng chỉ dâng lễ vật sơ sài. Tháng 5 âm lịch năm đó, người Ai Lao lại sang quấy nhiễu biên giới. Thượng hoàng sai Bảo Uy vương là Hoàn đi đánh, phá tan quân Ai Lao, thu được nhiều tù binh và gia súc. Từ đây đến khi nhà Trần cáo chung (1400), quân Ai Lao không còn xâm lấn Đại Việt nữa. Hai năm sau (tháng 6 âm lịch năm 1347), Minh Tông giết Bảo Uy vương vì tội tư thông với cung nữ và ăn cắp áo của Dụ Tông.

Sau khi vua Chiêm Chế A Nan chết, hai con rể là Trà Hòa và Chế Mỗ tranh đoạt quyền kế vị. Năm 1351, Chế Mỗ sang Đại Việt, dâng cống thú lạ và cầu viện vua Trần. Thượng hoàng sai đại quân đưa Chế Mỗ về nước. Bộ binh đến Cổ Lũy (Quảng Ngãi), thủy quân tải lương không kịp, bèn rút lui về. Chiến dịch đánh Chiêm 1351 thất bại, và Chế Mỗ ở lại Đại Việt cho tới khi chết.

Tháng 9 âm lịch năm 1353, Trà Hòa xua quân đánh phá châu Hóa (Thừa Thiên Huế ngày nay). Quân Đại Việt bị thiệt hại nặng nề. Phải đến khi vua Trần Dụ Tông cử Trương Hán Siêu làm chỉ huy quân Thần Sách tại châu Hóa, tình hình mới ổn định trở lại.

Qua đời
Năm 1356, Thượng hoàng Trần Minh Tông, Hoàng đế Trần Dụ Tông cùng đi tuần Nghệ An. Tháng 8 âm lịch năm này, Thượng hoàng lại đến chơi đền Huệ Vũ Đại vương Quốc Chẩn ở núi Kiệt Đặc, Chí Linh (Hải Dương); lúc trở về, ông bị một con ong vàng đốt ở má bên trái, do đó mà sinh bệnh. Vương hầu, quan lại định lập đàn chay cầu đảo; Thượng hoàng nghe tin, gọi con thứ ba là Hữu tướng quốc Trần Phủ đến hỏi. Trần Dụ Tông sợ, nên bảo Phủ nói là Phạm Ứng Mộng muốn chết thay Thượng hoàng. Trần Phủ đem lời này tâu với Thượng hoàng, Thượng hoàng phán:
"Ứng Mộng tự nhận làm địa vị Chu Công thì cứ lấy thân mình mà chết thay cho cha hắn, còn đàn chay thì không được làm!"

Hiến Từ Thái hậu muốn phóng sinh gia súc để cầu mong Thượng hoàng hết bệnh, ông cũng ngăn lại: "Thân ta không thể lấy con lợn, con dê mà đổi được". Nhà vua triệu các ngự y Trâu Canh, Vương Định, Phạm Thế Thường bắt mạch cho Thượng hoàng, Trâu Canh kết luận đây là "mạch phiền muộn". Thượng hoàng liền ứng khẩu một bài thơ chấm biếm nhóm Trâu Canh. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, Thượng hoàng vốn không ưa Canh vì người này ra vào cung cấm, từng thông dâm với cung nữ, và dùng những lời nói mê hoặc, gian xảo để mê hoặc Trần Dụ Tông. Trâu Canh bèn sắc thuốc dâng lên, thượng hoàng từ chối uống, vì ""Người ta ở đời, bao nhiêu khổ não. Ngày nay thoát được khổ não này, thì ngày khác lại phải chịu khổ não khác".

Ngày 19 tháng 2 âm lịch (10 tháng 3 dương lịch) năm 1357, Thượng hoàng Trần Minh Tông qua đời tại cung Bảo Nguyên, hưởng dương 57 tuổi. Ông được tôn thụy hiệu là Chương Nghiêu Văn Triết Hoàng Đế (章堯文哲皇帝). Ngày 11 tháng 11 âm lịch (22 tháng 12 dương lịch) năm đó, Minh Tông được mai táng vào Mục Lăng, xã Yên Sinh, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh ngày nay.

Sau khi Trần Minh Tông mất, Trần Dụ Tông tự mình chấp chính. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, vị hoàng đế này ham mê hưởng lạc, rượu chè, đánh bạc, lại xây dựng nhiều cung điện xa hoa, tin dùng gian thần. Ở phía Nam, Chiêm Thành đã mạnh lên, liên tục đánh phá Đại Việt; triều Trần đến hồi suy vong.

Quan điểm
Trần Minh Tông thường dặn các con tìm hiểu về các nhân vật lịch sử, để biết điều đúng mà noi theo, biết điều sai mà tránh làm. Sau khi Minh Tông nhường ngôi lên làm Thái thượng hoàng, có lần Uy Túc công Văn Bích khuyên ông không nên kể về các bạo chúa (vì sợ các hoàng tử bắt chước), Thượng hoàng phản bác rằng:

Đối với việc an táng, Trần Minh Tông tỏ ra là người ít tin vào duy tâm. Năm 1332, khi làm lễ an táng Thuận Thánh Hoàng thái hậu vào Thái Lăng, ở Yên Sinh, Thượng hoàng Minh Tông sai các quan chọn ngày chôn cất. Có người bác đi cho rằng: Chôn năm nay tất hại người tế chủ. Thượng hoàng không đồng tình, cho rằng:
Lễ cát lễ hung phải chọn ngày là vì coi trọng việc đó thôi, chứ đâu có phải câu nệ họa phúc như các nhà âm dương.

Và ông vẫn cử hành lễ tang.

Thượng hoàng thường dạy các hoàng tử:
Ai mà trì khu làm giàu, co cỏm bỏn sẻn, thì không phải là con ta. Thà rằng hào phóng mà phải nghèo, dẫu không khỏi túng thiếu đấy thật, nhưng vẫn không phi tiếng là con nhà sang.

Ông cũng hay nói:

Trần Minh Tông còn là một Phật tử mộ đạo. Mối quan hệ giữa nhà vua với các thiền sư Thiền phái Trúc Lâm như Pháp Loa và Huyền Quang được ghi nhận là rất tích cực. Năm 1314, ngay sau khi lên ngôi, hoàng đế sai dựng 3 bức tượng Phật cao 17 thước ở chùa Báo Ân-Siêu Loại (nay thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội). Cũng tại đây, ông cho lập điện Phật, gác kinh, nhà Tăng, tổng cộng 33 sở. Thầy Pháp Loa, tổ thứ hai Thiền phái Trúc Lâm đã đặt tên cho các nơi này; Minh Tông tự mình viết tấm biển "Nhị hương điện" trao cho chùa. Năm 1316, Thượng hoàng Anh Tông hạ chiếu thỉnh thầy Pháp Loa vào đại nội trao giới Bồ-tát tại gia cho Minh Tông. Từ đó, Minh Tông càng chuyên tâm nghiên cứu, học hỏi về Thiền học. Theo Thánh đăng ngữ lục, Minh Tông đã khuyến khích các thiền sư Pháp Loa, Huyền Quang, Pháp Cổ, Kim Sơn và Cảnh Huy giảng kinh sách của Phật và các Tổ Thiền tông ở hai kinh đô: Thăng Long và Thiên Trường. Minh Tông còn cống hiến nhiều tiền, vàng và nhân công cho việc xây dựng Bảo tháp Viên Thông (nơi chứa nhục thân của Pháp Loa sau khi ông viên tịch) và chùa Đại Tư Quốc – đều ở Hải Dương. Toàn thư cũng ghi lại một lần Minh Tông bảo vệ lập trường trước Huệ Túc vương Trần Đại Niên, một người bài xích đạo Phật:
"Lại một hôm, [Thượng hoàng] mời Huệ Túc vương vào tẩm điện, bảo ông ngồi. Thượng hoàng đang ăn chay. Huệ Túc vương... nhân nói:
- Thần không biết ăn chay thì có ích lợi gì?
Thượng hoàng đoán biết ý ông, liền dụ rằng:
- Ông cha ta ngày xưa thường ăn cơm chay, cho nên ta bắt chước đó thôi, còn ích lợi gì thì ta không biết.
Huệ Túc im lặng rồi lui ra."

Tác phẩm
Tác phẩm của Trần Minh Tông có Minh Tông thi tập (1 quyển) nhưng nay đã mất. Một phần bị đốt theo yêu cầu của ông lúc lâm chung, một phần có lẽ bị người Minh hủy hoại trong thời Bắc thuộc 1407-1427. Hiện chỉ còn 25 bài thơ chép rải rác trong Việt âm thi tập, Đại Việt sử ký toàn thư và Nam Ông mộng lục. Ngoài ra, Trần Minh Tông còn có bài đề tựa tập thơ Đại hương hải ấn (Tập thơ ấn chứng của biển lớn nước thơm) của Trần Nhân Tông.

Trong sách Thơ văn Lý Trần (tập 2, quyển thượng), các tác giả Nguyễn Huệ Chi, Trần Thị Băng Thanh, Đỗ Văn Hỷ và Trần Tú Châu nhận xét thơ của Minh Tông "đã phản ánh trung thực tư tưởng, tình cảm và tính cách của ông. Qua thơ, Minh Tông tỏ ra là một vị vua có tinh thần chủ động, năng nổ với việc nước, ưu ái đối với các bề tôi giỏi, thương yêu dân chúng trong bờ cõi và cả dân chúng các nước láng giềng. Thơ Minh Tông hùng hồn, phóng khoáng, nhưng cũng bình dị, tự nhiên, tinh tế. Nhà thơ không ngần ngại bộc bạch những tâm sự sâu kín, những lỗi lầm thời trẻ mà sau này ông mới nhận thức được".

Cuốn Thơ văn Lý-Trần đã ghi lại một số thi phẩm của vua Minh Tông, như:

 Cam Lộ tự:

 Bạch Đằng giang:

 Bài thơ Xem mạch (診脈 - Chẩn mạch) do Trần Minh Tông ứng khẩu trước khi mất, để châm biếm quan thầy thuốc Trâu Canh:

 Trong Thánh đăng ngữ lục và Thơ văn Lý-Trần cũng chép lại một bài kệ Minh Tông sáng tác trước khi mất, tựa Tương tịch ký Kim Sơn thiền sư (將寂寄金山禪師其二 được dịch nghĩa là Sắp mất gửi Thiền sư Kim Sơn):

Nhận định
Đánh giá về Trần Minh Tông, sử thần đời Lê sơ Ngô Sĩ Liên viết trong Đại Việt Sử ký Toàn thư:

Phan Phu Tiên, một sử thần khác thời Lê sơ, cũng bình luận:

Các sách Đại Việt Sử ký Toàn thư (kỷ Dụ Tông Hoàng đế) và Nam Ông mộng lục (thiên Đức tất hữu vị, tác giả: Hồ Nguyên Trừng, quan Đại Minh gốc Việt thế kỷ 15) có kể một việc tỏ rõ sự nhân hậu của vua Minh Tông. Theo đó, một thời gian sau khi Minh Tông lên ngôi hoàng đế, mẹ đích là Bảo Từ Hoàng hậu mới sinh được con trai. Đến ngày đầy tuổi tôi, Anh Tông bận đi tuần ngoài biên, Minh Tông xử lý mọi việc trong nhà. Khi một viên quan hỏi cách làm lễ, Minh Tông nói hãy làm theo nghi thức danh cho thái tử. Viên quan tỏ ra do dự vì "việc này ở các đời trước thường sinh ra lắm chuyện nguy hiểm", nhưng Minh Tông khẳng định: "Việc gì phải ngần ngại? Trước đây vì đích tự chưa sinh, nên ta mới tạm ở ngôi này; nay đích tự đã sinh rồi, chờ khi lớn lên, ta sẽ trao lại ngôi vua, có gì là khó!". Sau một cuộc tranh luận, mọi người đồng ý cử hành lễ theo nghi thức thái tử. Không lâu sau đó, người em này chết yểu, vua Minh Tông rất đau buồn. Chép xong chuyện này, Hồ Nguyên Trừng bình luận: "Sách Tả truyện nói: "Kẻ có đức thì thế nào cũng có địa vị", là để chỉ trường hợp như thế này chăng?".

Sử gia Hoa Kỳ K. W. Taylor trong sách A History of the Vietnamese (2013) nhìn nhận Trần Minh Tông chịu ảnh hưởng từ thuyết "bất nhị" trong đạo Phật mà Trần Thái Tông – vị vua khai quốc triều Trần đã giảng giải trong các tác phẩm của mình. K. W. Taylor cũng bình về Trần Minh Tông:

Gia đình
 Cha: Anh Tông Hoàng đế Trần Thuyên.
 Mẹ: Chiêu Từ Hoàng Thái hậu Trần thị (昭慈皇太后 陳氏 ? - 1359), nguyên là Huy Tư Hoàng phi (徽資皇妃) của Trần Anh Tông, con gái Bảo Nghĩa vương Trần Bình Trọng và Công chúa Thụy Bảo. Hoàng phi được Anh Tông và Bảo Từ Hoàng hậu yêu mến, được phong ngôi cao nơi cung cấm dù không xuất thân từ dòng dõi Hoàng tộc nhà Trần. Minh Tông tôn làm Huy Tư Hoàng thái phi (徽姿皇太妃), sau khi mất truy tặng Chiêu Từ Hoàng Thái hậu (昭慈皇太后).
 Mẹ đích: Bảo Từ Hoàng hậu Trần thị (? - 1330),là cháu nội của Trần Quốc Tuấn, con gái của Trần Quốc Tảng và là hoàng hậu của vua Trần Anh Tông
 Hậu phi:
 Hiến Từ Tuyên Thánh Hoàng hậu Trần thị (憲慈宣聖皇后 陳氏 1299 - 1370), con gái Huệ Vũ Đại vương Trần Quốc Chẩn, cháu nội Trần Nhân Tông. Bà nguyên được gả cho Tông thất Uy Túc công, sau cải giá lấy Minh Tông làm Lệ Thánh Hoàng hậu (儷聖皇后) (1323).
 Minh Từ Hoàng thái phi Lê thị (明慈皇太妃 黎氏 ? - 1365), người Giáp Sơn, cô ruột Lê Quý Ly (sau này đổi tên thành Hồ Quý Ly), em gái cùng mẹ bà Hiến Từ, do con gái của Nguyễn Thánh Huấn lấy một người họ Lê sinh ra. Bà hạ sinh hai Hoàng tử, sau là Hiến Tông và Nghệ Tông, được lập làm Anh Tư Nguyên phi (英姿元妃), đứng đầu các phi tần ở nội cung. Vì sủng ái Nguyên phi, Minh Tông bất chấp sự phản đối từ phía Quốc trượng Trần Quốc Chẩn, lập con trưởng là Trần Vượng làm Hoàng thái tử, sau lại nhường ngôi cho Hoàng thái tử, tức Triết Hoàng Hiến Tông. Năm 1371, Nghệ Tông truy tôn làm Minh Từ Hoàng thái phi.
 Đôn Từ Hoàng thái phi Lê thị (惇慈皇太妃 黎氏 ? - 1347), người Giáp Sơn, em gái trong họ tộc bà Minh Từ, mẹ sinh Trần Duệ Tông. Bà làm Cung tần theo hầu Minh Tông, được phong Sung viên. Năm 1372, Cung Tuyên vương Trần Kính được Nghệ Tông lập làm Hoàng thái đệ, truy tặng mẹ sinh Hoàng thái tử làm Quang Hiến Thần phi (光憲宸妃). Năm 1373, Duệ Tông truy tôn làm Đôn Từ Hoàng thái phi'.
 Triều Môn Thứ phi Trần thị  , sinh Trần Nguyên Trác.
 Thứ phi Thiên Xuân
 Con:
 Trần Hiến Tông Trần Vượng (陳旺), con của Minh Từ Hoàng thái phi.
 Cung Tĩnh Đại vương Trần Nguyên Trác (恭静大王陈元晫; 1319 - 1370) , con của Triều Môn Thứ phi.
 Trần Nghệ Tông Trần Phủ (陳暊), tước phong vốn là Cung Định vương (恭定王), con của Minh Từ Hoàng thái phi.
 Cung Mẫn vương Trần Nguyên Hú (恭敏王陈元煦; ? - 1347).
 Cung Giản vương Trần Nguyên Thạch (恭簡王陈元石; ? - 1350).
 Cung Túc vương Trần Nguyên Dục (恭肃王陳元昱; ? - 1364), con của Hiến Từ Tuyên Thánh Hoàng hậu.
 Cung Tín vương Trần Thiên Trạch (恭信王陈善泽; ? - 1379).
 Trần Dụ Tông Trần Hạo (陳暭), con của Hiến Từ Tuyên Thánh Hoàng hậu.
 Trần Duệ Tông Trần Kính (陳曔), tước phong là Cung Tuyên vương'' (恭宣王), con của Đôn Từ Hoàng thái phi.
 Thiên Ninh Công chúa (天寕公主), con của Hiến Từ Hoàng hậu, lấy Chính Túc vương Trần Kham (陈堪).
 Huy Ninh Công chúa (徽寕公主), trước lấy Tông thất Nhân Vinh (? - 1370), sau lấy Lê Quý Ly – tức Hồ Quý Ly, hoàng đế khai lập triều Hồ.

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Minh Tông
Thái thượng hoàng nhà Trần
Người Hà Nội
Nhà thơ Việt Nam thời Trần
Sinh năm 1300
Mất năm 1357
Vua thiếu nhi Việt Nam
Phật tử Việt Nam


title: Mẫu

text:
Mẫu trong tiếng Việt có thể mang một trong các nghĩa sau:
Mẫu (dạng thức) (pattern).
Cách gọi Hán-Việt của Mẹ.
Mẫu (thần thoại), các nữ thần được thờ tại nhiều chùa hay đền tại Việt Nam.
Mẫu (đơn vị đo) đơn vị đo diện tích cũ của Việt Nam (3.600 m² với mẫu Bắc Bộ, 4.970 m² với mẫu Trung Bộ).
Mẫu Anh đơn vị đo diện tích ở Anh và Mỹ (bằng 4.046,856422 m² tại Anh, 4.046,856422 m² với mẫu quốc tế tại Mỹ, 4.046,87261 m² với mẫu điều tra tại Mỹ).
Mẫu hình (paradigm).
Mô hình hay Mô đen (model).
Người mẫu (một nghề nghiệp).
Mẫu số (toán học).
Biểu mẫu (form) hay khuôn mẫu (template) định sẵn.

Mẫu
Quan niệm trong siêu hình học


title: Geranomyia rudebecki

text:
Geranomyia rudebecki là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: 26170 Kazuhiko

text:
26170 Kazuhiko (1996 BH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 1 năm 1996 bởi T. Niijima ở Ojima.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 26170 Kazuhiko

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Leucosticte arctoa

text:
Leucosticte arctoa là một loài chim thuộc họ Fringillidae.
Chúng được tìm thấy ở Trung Quốc, Nhật Bản, Kazakhstan, Triều Tiên, Hàn Quốc, Mông Cổ và Nga.
Môi trường sống tự nhiên là các đồng cỏ tundra và ôn hòa.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 BirdLife International 2004. Leucosticte arctoa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 10 tháng 7 năm 2007.

Leucosticte


title: Ecnomus tinco

text:
Ecnomus tinco là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Diplotaxis (Scarabaeidae)

text:
Diplotaxis là một chi lớn bao gồm các loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae, phân họ Melolonthinae. Đây là một nhóm rất đa dạng với khoảng 200 loài phân bố khắp Bắc và Trung Mỹ.

Các loài

 Diplotaxis abnormis
 Diplotaxis academia
 Diplotaxis aenea
 Diplotaxis aequalis
 Diplotaxis aereomicans
 Diplotaxis alphamartinezi
 Diplotaxis alutacea
 Diplotaxis ambigua
 Diplotaxis amecameca
 Diplotaxis angularis
 Diplotaxis angustula
 Diplotaxis anneae
 Diplotaxis anthracina
 Diplotaxis anxius
 Diplotaxis arctifrons
 Diplotaxis arizonica
 Diplotaxis assimilis
 Diplotaxis atlantis
 Diplotaxis atramentaria
 Diplotaxis atratula
 Diplotaxis aulacochela
 Diplotaxis aurata
 Diplotaxis australis
 Diplotaxis bakeri
 Diplotaxis barbarae
 Diplotaxis basalis
 Diplotaxis belfragei
 Diplotaxis beyeri
 Diplotaxis bicolor
 Diplotaxis bidentata
 Diplotaxis bifida
 Diplotaxis blanchardi
 Diplotaxis boops
 Diplotaxis bowditchi
 Diplotaxis brachyptera
 Diplotaxis brevicollis
 Diplotaxis brevicornis
 Diplotaxis brevidens
 Diplotaxis brevipilosa
 Diplotaxis brevisetosa
 Diplotaxis caelestis
 Diplotaxis carbonata
 Diplotaxis carinata
 Diplotaxis carinifrons
 Diplotaxis catarinas
 Diplotaxis cavifrons
 Diplotaxis chiricahuae
 Diplotaxis circulans
 Diplotaxis clypeata
 Diplotaxis coenonychoides
 Diplotaxis commixta
 Diplotaxis completa
 Diplotaxis concava
 Diplotaxis conformis
 Diplotaxis confusa
 Diplotaxis connata
 Diplotaxis consentanea
 Diplotaxis consequens
 Diplotaxis contracta
 Diplotaxis convexilabrum
 Diplotaxis corbula
 Diplotaxis coriacea
 Diplotaxis corrosa
 Diplotaxis corvina
 Diplotaxis costanera
 Diplotaxis cribratella
 Diplotaxis cribraticollis
 Diplotaxis cribriceps
 Diplotaxis cribulosa
 Diplotaxis crinigera
 Diplotaxis crucis
 Diplotaxis curvaticeps
 Diplotaxis dahli
 Diplotaxis decima
 Diplotaxis denigrata
 Diplotaxis dentella
 Diplotaxis denticeps
 Diplotaxis dentipes
 Diplotaxis deserta
 Diplotaxis dissona
 Diplotaxis dubia
 Diplotaxis durango
 Diplotaxis elongata
 Diplotaxis errans
 Diplotaxis exstans
 Diplotaxis femoralis
 Diplotaxis fimbriata
 Diplotaxis fissilabris
 Diplotaxis fissilis
 Diplotaxis flavisetis
 Diplotaxis flexa
 Diplotaxis fossifrons
 Diplotaxis fossipalpa
 Diplotaxis foveicollis
 Diplotaxis frondicola
 Diplotaxis fulva
 Diplotaxis geos
 Diplotaxis glabrimargo
 Diplotaxis guatemalica
 Diplotaxis hallei
 Diplotaxis harperi
 Diplotaxis haydeni
 Diplotaxis hebes
 Diplotaxis hirsuta
 Diplotaxis hirtipes
 Diplotaxis icarus
 Diplotaxis iguala
 Diplotaxis illustris
 Diplotaxis impar
 Diplotaxis incisa
 Diplotaxis incuria
 Diplotaxis indigena
 Diplotaxis ingenua
 Diplotaxis insignis
 Diplotaxis jacala
 Diplotaxis jamaicensis
 Diplotaxis jardeli
 Diplotaxis juquilensis
 Diplotaxis knausi
 Diplotaxis kuschei
 Diplotaxis laevivertex
 Diplotaxis languida
 Diplotaxis latispina
 Diplotaxis lengi
 Diplotaxis levicosta
 Diplotaxis liberta
 Diplotaxis macronycha
 Diplotaxis macrotarsus
 Diplotaxis magna
 Diplotaxis marginicollis
 Diplotaxis marina
 Diplotaxis martinezi
 Diplotaxis mascula
 Diplotaxis maura
 Diplotaxis maya
 Diplotaxis mediafusca
 Diplotaxis megapleura
 Diplotaxis mentalis
 Diplotaxis metallescens
 Diplotaxis mexcala
 Diplotaxis microchele
 Diplotaxis microtrichia
 Diplotaxis mima
 Diplotaxis mimosae
 Diplotaxis misella
 Diplotaxis missionaria
 Diplotaxis mistura
 Diplotaxis moerens
 Diplotaxis monticola
 Diplotaxis muricata
 Diplotaxis mus
 Diplotaxis nigriventris
 Diplotaxis nitidicollis
 Diplotaxis obregon
 Diplotaxis obscura
 Diplotaxis ohausi
 Diplotaxis pacata
 Diplotaxis pala
 Diplotaxis parallela
 Diplotaxis parpolita
 Diplotaxis parvicollis
 Diplotaxis parvula
 Diplotaxis patyvauriea
 Diplotaxis persisae
 Diplotaxis pilifera
 Diplotaxis pilipennis
 Diplotaxis pinalica
 Diplotaxis planidens
 Diplotaxis polita
 Diplotaxis poropyge
 Diplotaxis profunda
 Diplotaxis puberea
 Diplotaxis puberula
 Diplotaxis pubipes
 Diplotaxis pumila
 Diplotaxis punctata
 Diplotaxis punctatorugosa
 Diplotaxis puncticeps
 Diplotaxis puncticollis
 Diplotaxis punctipennis
 Diplotaxis punctulata
 Diplotaxis pygidialis
 Diplotaxis residua
 Diplotaxis rex
 Diplotaxis rita
 Diplotaxis roberti
 Diplotaxis robertmarki
 Diplotaxis rockefelleri
 Diplotaxis rosae
 Diplotaxis rotunda
 Diplotaxis rudis
 Diplotaxis rufa
 Diplotaxis rufiola
 Diplotaxis rufipes
 Diplotaxis rugosifrons
 Diplotaxis rugosipennis
 Diplotaxis saltensis
 Diplotaxis saylori
 Diplotaxis schaefferi
 Diplotaxis selanderi
 Diplotaxis semifoveata
 Diplotaxis sierrae
 Diplotaxis simillima
 Diplotaxis simplex
 Diplotaxis sinuans
 Diplotaxis sonora
 Diplotaxis sordida
 Diplotaxis sparsa
 Diplotaxis spina
 Diplotaxis squamisetis
 Diplotaxis statura
 Diplotaxis subangulata
 Diplotaxis subcostata
 Diplotaxis subrugata
 Diplotaxis sulcatula
 Diplotaxis superflua
 Diplotaxis tarascana
 Diplotaxis tarsalis
 Diplotaxis tehuana
 Diplotaxis tenebrosa
 Diplotaxis tenuis
 Diplotaxis tepicana
 Diplotaxis testacea
 Diplotaxis texana
 Diplotaxis thoracica
 Diplotaxis trapezifera
 Diplotaxis trementina
 Diplotaxis tristis
 Diplotaxis truncatula
 Diplotaxis tumida
 Diplotaxis turgidula
 Diplotaxis tzitzio
 Diplotaxis ungulata
 Diplotaxis urbana
 Diplotaxis vandykei
 Diplotaxis veracruzana
 Diplotaxis xalapensis
 Diplotaxis yucateca
 Diplotaxis zapoteca
 Diplotaxis zeteki

Chú thích

Tham khảo

Diplotaxini


title: Glicério

text:
Glicério là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º22'34" độ vĩ nam và kinh độ 50º12'21" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 400 m. Dân số năm 2004 ước tính là 4 528 người. Đô thị này có diện tích 274,1 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 4.428
Dân số thành thị: 3.095
Dân số nông thôn: 1.333
 Nam giới: 2.241
 Nữ giới: 2.187
Mật độ dân số (người/km²): 16,15

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 18,73

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 69,76

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,04

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 88,29%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,761
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,680
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,746
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,857
(Nguồn: IPEADATA)

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Campodoro

text:
Campodoro là một đô thị thuộc tỉnh Padova vùng Veneto, tọa lạc khoảng 30 km về phía tây của Venezia và cách khoảng 10 km về phía đông bắc của Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.490 người và diện tích 11,2 km².
cự ly khoảng 45 km về phía tây Venice và khoảng 12 km về phía tây bắc Padova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.490 người và diện tích 11,2 km².

Đô thị Campodarsego bao gồm các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là làng)Bevadoro và Torrerossa..
Campodarsego giáp các đô thị: Camisano Vicentino, Grisignano di Zocco, Mestrino, Piazzola sul Brenta, Villafranca Padovana.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.campodarsego.pd.it/

Đô thị tỉnh Padova
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Parcoul

text:
Parcoul là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.
Parcoul có diện tích 14,17  km², dân số năm 2004 là 363 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao tối đa 109 m.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Parcoul trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Parcoul


title: Triplectides neotropicus

text:
Triplectides neotropicus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Triplectides


title: Kiều Đông, Trương Gia Khẩu

text:
Kiều Đông (chữ Hán giản thể: 桥东区) là một quận thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Kiều Đông có diện tích 113 ki-lô-mét vuông, dân số 250.000 người. Mã số bưu chính của Kiều Đông là 075000. Chính quyền quận Kiều Đông đóng ở đường Thắng Lợi Trung. Quận này có các tuyến đường và phố chính là: đường Ngũ Nhất, đường Kiến Quốc, Lăng Viên, Sa Hà, Thắng Lợi Bắc, Thắng Lợi Nam, đường Tuyên Hóa, phố Đông An, đại lộ Giải Phóng…

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu


title: Coprinellus deliquescens

text:
Coprinellus deliquescens là một loài nấm trong họ Psathyrellaceae. Nó được miêu tả đầu tiên là Agaricus deliquescens năm 1790 bởi nhà nấm học Pháp Bulliard trước khi được xếp vào chi Coprinellus năm 1879 by Petter Karsten.

Tham khảo

Xem thêm

List of Coprinellus species

deliquescens


title: 897

text:
Năm 897 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Tháng một - Cadaver Synod được tổ chức.Giáo hoàng Stephen VI làm giáo hoàng thứ 114.
 Tháng mười một - Giáo hoàng Romanus là bị thôi chức.
 Tháng mười hai - Giáo hoàng Theodore II kế vị Đức Giáo hoàng Romanus làm vị giáo hoàng thứ 115, nhưng lại qua đời hai mươi ngày sau đó.
 Tháng tám - Giáo hoàng Romanus kế vị

Sinh
 17 tháng 4 - Ngô Quyền, Vua nhà ngô tức 12 tháng 3 năm Đinh Tỵ (m. 944)

Mất

Tham khảo

Năm 897


title: 3780 Maury

text:
3780 Maury (1985 RL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 9 năm 1985 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3780 Maury

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Finale Ligure

text:
Finale Ligure là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Savona trong vùng Liguria nước Ý.
Đô thị Finale Ligure có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 11.810 người.
Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:
Các đô thị giáp ranh:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Savona


title: Idiocera polingi

text:
Idiocera polingi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc và Neotropic.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Nearctic
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Yum! Brands

text:
Yum! Brands, Inc (NYSE: Yum) hoặc Yum! Là một trong 500 công ty làm ăn phát đạt nhất thế giới, có giấy phép hoạt động sở hữu những hiệu Taco Bell, KFC, Pizza Hut, và Long John Silver và nhiều nhà hàng khác trên toàn thế giới kể cả  Nhà hàng A & W (ngoại trừ A & W tại Canada.) Yum! với trụ sở đặt tại Louisville, Kentucky, là tập đoàn ăn nhanh lớn nhất thế giới, điều hành hơn 350.000 nhà hàng trên khắp thế giới, trải rộng trong hơn 110 quốc gia và lãnh thổ. Trong năm 2007, Yum! Số liệu thống kê toàn cầu bán hàng và doanh thu đến mức giá 100 tỷ USD

Yum! Brands, Inc có trụ sở tại Vaughan, Ontario.

Năm 2014 mở hiệu Banh Shop bán thức ăn Việt Nam có nhãn hiệu ngôi sao màu đỏ. Nhãn hiệu này bị cộng đồng người Việt địa phương phản đối vì cho là biểu trưng của chủ nghĩa cộng sản. Hãng Yum! phải bỏ nhãn hiệu ngôi sao và gửi lời xin lỗi cộng đồng.

Thương hiệu

Hiện tại
 Kentucky Fried Chicken (Toàn cầu)
 Pizza Hut (Toàn cầu)
 Taco Bell (Toàn cầu)
 WingStreet (Mỹ & Canada)
 Dong Fang Ji Bai hay East Dawning (Trung Quốc)
 Little Sheep Group
 Super Chix
 Banh Shop

Trước đây
 A&W Restaurants (Toàn cầu)
 Long John Silver's (Hoa Kỳ,...)
 Pasta Bravo
 Hot 'n Now

Liên kết ngoài
 Yum Brands' website

Tham khảo

Công ty ăn nhanh
Thức ăn nhanh
Công ty Mỹ
Tập đoàn kinh doanh
Quán ăn nhanh
Yum! Brands
Khởi đầu năm 1997
Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York


title: Condat-sur-Trincou

text:
Condat-sur-Trincou (tiếng Occitan là Condat de Trincor) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Nguồn: INSEE  và Cassini

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Condat-sur-Trincou trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Condat-sur-Trincou trên trang mạng Cộng đồng các xã du Pays de Champagnac-en-Périgord

Condat-sur-Trincou


title: Château-Ville-Vieille

text:
Château-Ville-Vieille là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Chateauvillevieille


title: Atysa

text:
Atysa là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Baly miêu tả khoa học năm 1864.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Atysa affinis (Jacoby, 1894)
 Atysa albofasciata Jacoby, 1892
 Atysa aurantiaca (Pic, 1927)
 Atysa brevicornis (Samoderzhenkov, 1988)
 Atysa brevithorax (Pic, 1928)
 Atysa cinnamomi Chen, 1978
 Atysa collaris (Gressitt & Kimoto, 1966)
 Atysa dimidiatipennis (Jacoby, 1896)
 Atysa frontalis (Jacoby, 1896)
 Atysa fulvicornis (Baly, 1886)
 Atysa funesta Baly, 1886
 Atysa gigantica Maulik, 1936
 Atysa grandis Allard, 1889
 Atysa himalayana Medvedev, 2005
 Atysa imitans (Jacoby, 1896)
 Atysa jansoni Baly, 1886
 Atysa laotica Medvedev, 2005
 Atysa marginata (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Atysa marginata Hope, 1831
 Atysa marginata Hope, 1831
 Atysa montivaga Maulik, 1936
 Atysa mureana (Maulik, 1936)
 Atysa nepalica Medvedev, 2005
 Atysa octocostata Medvedev, 2000
 Atysa porphyrea (Fairmaire, 1889)
 Atysa porphyrea (Fairmaire, 1889)
 Atysa pyrochroides (Fairmaire, 1878)
 Atysa sudiyana Maulik, 1936
 Atysa terminalis (Baly, 1864)
 Atysa thoracica Medvedev, 2005

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Gravitcornutia

text:
Gravitcornutia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Gravitcornutia aethesiana Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia artificiosa Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia cinnamomea Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia cornuta Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia curiosa Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia cuspis Razowski & Pelz, 2003
Gravitcornutia goianica Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia inapulana Razowski & Pelz, 2003
Gravitcornutia major Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia miserana Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia nigribasana Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia ochrata Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia sterigmaspis Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia trespolitana Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia tristis Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia umbrosa Razowski & Becker, 2001
Gravitcornutia zonata Razowski & Becker, 2001

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Polycentropus digitus

text:
Polycentropus digitus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polycentropus


title: Dactylispa hirtella

text:
Dactylispa hirtella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Ada của Holland

text:
Ada của Hà Lan (khoảng 1188 – 1223) là nữ bá tước của Hà Lan từ năm 1203 đến năm 1207. Bà là con gái của Thierry VII, bá tước của Hà Lan và Adélaïde xứ Clèves.

Kể từ khi cha bà mất, năm 1203, bà đã phải chống lại người chú Guillaume, công hầu xứ Frise, người đang đòi lấy Hà Lan. Ada kết hôn với Louis II, bá tước xứ Looz để củng cố địa vị của mình. Ít lâu sau khi bị bắt bởi những tên ủng hộ Guillaume, bà đã bị cầm tù tại thành trì Leyde. Bởi hiệp ước xứ Bruges, Guillaume vui lòng chấp nhận coi Ada và Louis như là bá tước của Hà Lan, nhưng Ada đã đồng ý từ bỏ gia tài của mình vào năm 1207 để lấy lại sự tự do. Ada và Louis không giữ đúng lời hứa của mình và chiến tranh nổ ra. Cuộc chiến này thường diễn ra một cách nhanh chóng là do một cuộc xung đột quan trọng mang tính quốc tế một phần là giữa những vị vua nước Pháp và những người nhà Hohenstaufen và phần kia là những vị vua Anh quốc và những người thuộc đế chế Guelfe. Guillaume đã đạt được kết quả là giữ được Hà Lan quanh co giữa hai doanh trại, Louis và Ada từ bỏ tham vọng của họ. Họ mất mà không có con nối dõi.

Tham khảo

Nữ giới Hà Lan
Nữ bá tước của Hà Lan
Sinh năm 1188


title: Hoàng kinh

text:
Hoàng kinh (hay kinh độ hoàng đạo, hoàng kinh độ, kinh độ thái dương hoặc kinh độ thiên cầu) là một trong hai tọa độ có thể được sử dụng để xác định vị trí của một thiên thể trên thiên cầu trong hệ tọa độ hoàng đạo. Trong hệ tọa độ này, thiên cầu được phân chia thành hai bán cầu bởi mặt phẳng hoàng đạo.

Đường hoàng đạo là đường mà Mặt Trời (khi được quan sát từ Trái Đất) sẽ chuyển động ngang qua thiên cầu trong cả năm. Nó vượt qua xích đạo thiên cầu hai lần trong năm, một lần vào xuân phân và một lần vào thu phân. Không có điểm hiển nhiên nào dọc theo đường hoàng đạo mà hoàng kinh tại đó là 0, vì thế giá trị 0 của hoàng kinh được định nghĩa ngẫu nhiên như là vị trí của Mặt Trời vào xuân phân ở Bắc bán cầu. Hoàng kinh như thế là khoảng cách góc của thiên thể về phía đông dọc theo đường hoàng đạo từ điểm xuân phân.

Các tọa độ hoàng đạo hữu ích nhất cho các thiên thể của hệ Mặt Trời. Ví dụ khi niên lịch đưa ra kinh độ của Mặt Trời thì nó chính là hoàng kinh.

Kinh độ Mặt Trời cho các hành tinh khác

Xem thêm
 Hoàng vĩ
 Hệ tọa độ hoàng đạo

Tham khảo

Hệ tọa độ thiên văn
Góc

ca:Longitud celeste
de:Ekliptikale Länge
en:Ecliptic longitude
es:Longitud celeste
pl:Długość ekliptyczna
sl:Longituda
zh:黃經


title: Chim nhại

text:
Chim nhại là một nhóm chim sẻ thuộc họ Mimidae phân bố ở các vùng Tân Thế giới (châu Mỹ và châu Úc). Chúng được biết đến với thói quen giống như một số loài chuyên bắt chước những tiếng kêu của các loài chim khác và các âm thanh của côn trùng hay động vật lưỡng cư, chúng bắt chước tiếng kêu khá giống và lớn chính vì vậy mới có tên là chim nhại. Có khoảng 17 loài phân làm 3 chi. Loài chim này được nhắc đến trong một tiểu thuyết nổi tiếng, tác phẩm Giết con chim nhại của nhà văn Harper Lee.

Các loài
 Mimus dorsalis
 Mimus gundlachii
 Mimus longicaudatus
 Mimus patagonicus
 Mimus thenca
 Mimus triurus
 Mimus polyglottos
 Mimus graysoni
 Mimus gilvus
 Mimus saturninus
 Mimus macdonaldi
 Mimus parvulus
 Mimus trifasciatus
 Mimus melanotis
 Melanotis caerulescens
 Melanotis hypoleucus

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mockingbird videos, photographs and sound recordings on the Internet Bird Collection

Mimidae


title: Thouarsais-Bouildroux

text:
Thouarsais-Bouildroux là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 17,37 km², dân số năm 2006 là 676 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 60 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thouarsais-Bouildroux trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Thouarsais-Bouildroux trên trang mạng của INSEE
 Thouarsais-Bouildroux trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Thouarsais-Bouildroux trên bản đồ nước Pháp
 Plan de Thouarsais-Bouildroux sur Mapquest

Thouarsais-Bouildroux


title: 6 tháng 10

text:
Ngày 6 tháng 10 là ngày thứ 279 (280 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 86 ngày trong năm.

Sự kiện
105 TCN – Người Cimbri và Teuton đánh bại quân đội Cộng hòa La Mã trong trận Arausio diễn ra trên lãnh thổ nay thuộc Pháp.
69 TCN – Trận Tigranocerta: Quân La Mã dưới quyền Lucullus đánh bại quân Armenia dưới quyền quốc vương Tigranes.
1142 – Tần Cối được Tống Cao Tông phong làm thái sư, ông là lãnh đạo của phái chủ hòa trong chiến tranh Tống-Kim.
1913 – Viên Thế Khải trở thành đại tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc, đánh dấu 'Chính phủ Bắc Dương chính thức thành lập.
1939 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Cuộc tấn công Ba Lan của quân đội Đức kết thúc với việc đội quân Polesie đầu hàng.
1973 – Phối hợp với Syria, Ai Cập cho quân đội băng qua kênh đào Suez và tấn công tuyến Bar Lev của Israel, bắt đầu Chiến tranh Yom Kippur.
1976 – Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hoa Quốc Phong ra lệnh cho công an bắt giữ Tứ nhân bang cùng những người cộng tác.
1976 – Lực lượng vũ trang và cánh hữu Thái Lan tàn sát sinh viên tụ tập tại Đại học Thammasat để phản đối cựu độc tài Thanom Kittikachorn về nước.
 1977 – Mẫu thử nghiệm của dòng Máy bay tiêm kích phản lực thế hệ thứ tư Mikoyan MiG-29 của Liên Xô tiến hành chuyến bay đầu tiên.
1981 – Tổng thống Ai Cập Anwar Al-Sadad bị ám sát trong một buổi lễ duyệt binh thường niên tại Cairo.

Sinh
 1292 – Chu Văn An, Nhà văn, nhà giáo thời Trần (m. 1370)
 1887 – Phan Khôi, nhà báo, học giả Việt Nam (m. 1959)
 1918 – Ngô Khánh Thụy, chính trị gia người Singapore (m. 2010)
 1932 – Nguyễn Văn Toàn, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 2005)
 1939 – Thẩm Thúy Hằng, nữ minh tinh điện ảnh Việt Nam (m. 2022)
 1942 – Xuân Quỳnh, nữ thi sĩ Việt Nam (m. 1988)
1988 – Horikita Maki, diễn viên người Nhật
 2001 – Honda Hitomi, nữ ca sĩ người Nhật, thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc IZ*ONE và nhóm nhạc Nhật Bản AKB48

Mất
 1825 – Bernard Germain de Lacépède, nhà tự nhiên học người Pháp (s. 1756).
1981 – Anwar Sadat, tổng thống Ai Cập, người có công sức tìm hòa bình với Do Thái, bị ám sát. Vụ bắn này được trực tiếp truyền hình.
 1989 – Bette Davis, huyền thoại điện ảnh Mỹ.
 2020 – Eddie Van Halen, ca sĩ Holland-Mỹ (Van Halen) (s. 1955)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng mười
Ngày trong năm


title: Chí Linh (định hướng)

text:
Chí Linh trong tiếng Việt có thể là:

Tên người
Chí Linh (sinh năm 1964), tên thật là Huỳnh Trung Đức, nghệ sĩ cải lương xuất thân từ Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Lâm Chí Linh (Lin Chi-ling) (sinh năm 1974), người mẫu và nghệ sĩ Đài Loan.
Giuse (Joseph) Nguyễn Chí Linh (sinh năm 1949), giám mục chính tòa Giáo phận Thanh Hóa từ năm 2004.

Địa danh
Thành phố Chí Linh thuộc tỉnh Hải Dương, Việt Nam.
Chí Linh bát cổ, tám địa danh cổ ở thành phố Chí Linh.
Núi Chí Linh thuộc huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa, căn cứ của Lê Lợi trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.


title: Brivio

text:
Brivio là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecco trong vùng Lombardia. Brivio có diện tích 7 km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là 4770 người.
Các đơn vị dân cư: Beverate, Vaccarezza, Toffo, Bella Venezia, Foppaluera.
Đô thị Brivio giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lecco
Lâu đài Ý
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Nhà tù Abu Ghraib

text:
Nhà tù trung tâm Baghdad, tên cũ là Nhà từ Abu Ghraib (tiếng Ả Rập: سجن أبو غريب Sijn Abu Ghuraib; cũng Abu Ghurayb, có nghĩa là "cha đẻ của con quạ" hay "Nơi Ravens" ) là nhà tù toạ lạc ở Abu Ghraib, một thành phố của Iraq, cự ly 32 km (20 dặm) về phía tây Baghdad. Nó được xây dựng bởi các nhà thầu người Anh trong thập kỷ 1950.

Các nhà quan sát ước tính rằng trong năm 2001, nhà tù đã giam giữ 15.000 tù nhân .

Trong năm 2002, chính phủ Saddam Hussein đã bắt đầu một dự án mở rộng thêm sáu dãy xà lim mới. Trong tháng 10 năm 2002, Saddam Hussein đã ân xá cho hầu hết các tù nhân tại Iraq. Sau khi các tù nhân đã được phóng thích và các nhà tù đã được bỏ trống, nó đã phá hoại và cướp bóc. Hầu như tất cả các tài liệu liên quan đến tù nhân bị chất đống và bị đốt cháy bên trong văn phòng và các xà lim của nhà tù, dẫn đến thiệt hại lớn đối với cấu trúc của công trình. Sau nhiều năm được sử dụng chung giữa các lực lượng Hoa Kỳ và chính phủ Iraq bắt đầu vào năm 2003 sau khi Hoa Kỳ xâm lược Iraq, vào ngày 2 tháng 9 năm 2006, Hoa Kỳ đã chuyển giao các nhà tù hoàn toàn cho chính phủ Iraq.

Tham khảo

Baghdad
Vi phạm nhân quyền
Nhân quyền tại Hoa Kỳ
Nhà tù Hoa Kỳ
Nhà tù quân sự
Nhà tù ở Iraq


title: Hãng hàng không giá rẻ

text:
Một hãng vận tải giá thấp hay hãng hàng không giá rẻ (trong tiếng Anh cũng gọi là một hãng chuyên chở/hãng hàng không no-frills hay discount) là một hãng hàng không có mức giá vé nhìn chung thấp đổi lại việc xóa bỏ các dịch vụ khách hàng truyền thống. Ý tưởng xuất phát từ Hoa Kỳ trước khi lan đến châu Âu đầu thập niên 1990 và tiếp theo là ra toàn thế giới. Thuật ngữ này xuất phát từ trong nội bộ ngành hàng không để nói đến các hãng hàng không với cơ cấu chi phí vận hành thấp hớn đối thủ cạnh tranh của các đối thủ cạnh tranh của mình. Thông qua phương tiện truyền thông, thuật ngữ này từ đó đã trở thành từ để định nghĩa bất cứ hãng chuyên chở nào có giá vé thấp và các dịch vụ hạn chế bất kể chi phí vận hành như thế nào.

Mô hình kinh doanh
Thông thường một hãng hàng không giá rẻ có mô hình kinh doanh bao gồm:
 Chỉ có một hạng ghế hành khách
 Chỉ dùng một loại máy bay (thường là Airbus A320 hoặc Boeing 737), giảm chi phí đào tạo và vận hành.
 Tối thiểu thiết bị chọn thêm trên máy bay, thường là các tiện nghi hiện đại như ACARS, để giảm thêm chi phí mua và bảo dưỡng.
 Một kế hoạch giá vé đơn giản, như thu giá vé một chiều ½ mức vé khứ hồi (thông thường giá vé tăng khi máy bay gần đầy khách, thưởng giá cho những người đăng ký sớm)
 Không được đặt chỗ trước (khuyến khích hành khách đăng ký lên máy bay nhanh và sớm)
 Bay đến các sân bay rẻ hơn, sân bay thứ cấp kém tắc nghẽn và bay vào sáng sớm hay khuya để tránh chậm trễ không lưu và tận dụng phí hạ cánh thấp.
 Thời gian quay vòng chuyến nhanh (sử dụng tối đa máy bay)
 Các tuyến đơn giản hóa, nhấn mạnh đến việc vận chuyến điểm-đến-điểm thay vì trung chuyển qua một sân bay đầu mối (tăng tần suất sử dụng một máy bay và xóa bỏ những vỡ tiến độ do khách đến trễ hoặc hành lý thất lạc do nối chuyến).
 Nhấn mạnh đến việc bán vé trực tiếp, đặc biệt qua mạng Internet (tránh phí và hoa hồng trả cho các đại lý du lịch và Hệ thống giữ chỗ máy tính).
 Khuyến khích sử dụng vé điện tử hoặc không cần vé
 Người làm công đảm trách nhiều vai trò khác nhau (tiếp viên bay kiêm luôn quét dọn hoặc làm việc tại cổng thủ tục (hạn chế chi phí nhân sự)
 Các dịch vụ ăn uống, báo chí miễn phí được loại bỏ. Ai muốn được phục vụ thì tự trả thêm tiền.
 Các chương trình Aggressive fuel hedging.
 "Unbundling" of ancillary charges (showing airport fees, taxes as separate charges rather than as part of the advertised fare) to make the "headline fare" appear lower.

Không phải bất cứ hãng hàng không giá rẻ nào cũng thực hiện tất cả các điểm trên. Tuy nhiên trên đây là các đặc trưng chung mà phần lớn các hãng hàng không giá rẻ áp dụng cho mình.

Tham khảo

Mô hình kinh doanh