title: Xylosma palawanense

text:
Xylosma palawanense là một loài thực vật thuộc họ Salicaceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Xylosma palawanense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Philippines
palawanense
Thực vật dễ tổn thương


title: Rhyacophila trinacriformis

text:
Rhyacophila trinacriformis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Học thuyết địa máng

text:
Học thuyết địa máng là một quan điểm lỗi thời liên quan đến sự dịch chuyển của vỏ Trái Đất theo chiều thẳng đứng, ngày nay nó được thay thế bởi quan điểm kiến tạo mảng. Địa máng là một thuật ngữ đôi khi được sử dụng để chỉ những vùng đất võng xuống và kéo dài như cái máng mà trong đó có sự tích tụ trầm tích tạo thành bồn trầm tích và các đá trầm tích trong bồn này bị nép ép và biến dạng hoặc nâng lên thành dãy núi, đôi khi có sự tham gia của núi lửa và đá xâm nhập. Một lượng lớn trầm tích lấp đầy trong địa máng liên quan đến giai đoạn lắng đọng sau cùng của  hoạt động uốn nếp, vò nát và đứt gãy. Sự xâm nhập của đá mácma kết tinh và nâng khu vực dọc theo trục của máng tạo thành một địa máng, sau đó nó bị biến vị tạo thành các dãy núi uốn nếp. Một dãy núi lửa dày đặc cùng với các graywacke (sa thạch chứa nhiều mảng vụn đá có kiến trúc bùn), chert, và các trầm tích đa dạng phản ánh sự tích tụ trong môi trường nước sâu, được lắng đọng trong eugeosynclines bên ngoài vùng nước sâu của các địa máng.

Các địa máng được chia thành miogeosyncline và eugeosyncline tùy thuộc vào kiểu của địa tầng đá quan sát được ở các dãy núi. Miogeosyncline phát triển dọc theo một rìa lục địa trên vỏ lục địa và bao gồm trầm tích của đá vôi, sa thạch và đá phiến sét. Sự xuất hiện của đá vôi và đá thạch anh chọn lọc tốt phản ảnh môi trường thành tạo nước nông, và các đá này hình thành ở trong một phần của địa máng. Eugeosyncline bao gồm các dãy thạch học khác nhau đặc biệt trong các môi trường biển sâu. Các đá trong eugeosyncline bao gồm các chuỗi dày đặc của greywacke, chert, slat, tuff và dung nham dưới biển. Các trầm tích thuộc eugeosyncline thì bị biến dạng, biến chất, và bi xâm nhập đặc biệt hơn bởi các khối mácma xâm nhập kích thước từ nhỏ đến lớn. Eugeosyncline thường chứa các trầm tích flysch và mélange có độc tính.

Tham khảo

 King, Philip B. (1977) The Evolution of North America, Revised edition, Nhà in Đại học Princeton, tr. 54-58
 Kay, Marshall (1951) North American Geosyncline: Geol. Soc. America Mem. 48, 143tr.

Xem thêm
 Émile Haug, nhà địa chất học người Pháp

Liên kết ngoài
 Story of Geosynclines

Kiến tạo mảng
Địa chất lịch sử


title: Variichthys jamoerensis

text:
Variichthys jamoerensis là một loài cá thuộc họ Terapontidae. Nó là loài đặc hữu của Tây Papua ở Indonesia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Allen, G. 1996. Varia jamoerensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

J
Cá Tây New Guinea
J
J
Động vật được mô tả năm 1971


title: Giuncugnano

text:
Giuncugnano là một đô thị ở tỉnh Lucca trong vùng Tuscany, có cự ly khoảng 90 km về phía tây bắc của Florence và khoảng 45 km về phía tây bắc của Lucca. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 509 người và diện tích là 18,9 km².

Giuncugnano giáp các đô thị: Casola in Lunigiana, Fivizzano, Minucciano, Piazza al Serchio, Sillano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lucca


title: Prionolabis lictor

text:
Prionolabis lictor là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Cierrey

text:
Cierrey là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Dryocampa rubicunda

text:
Ngài cây thích hồng (Dryocampa rubicunda) là một loài bướm đêm Bắc Mỹ thuộc họ Saturniidae. Con đực có sải cành dài 32–44 mm; con cái là 40–50 mm. Chúng có chân màu hơi đỏ đến hồng và có râu, thân và cánh sau màu vàng.

Vòng đời

Con cái đẻ trứng màu vàng nhạt theo cụm từ 20-30 trên mặt dưới của lá cây thích. Sau khoảng hai tuần, trứng nở thành bầy sâu bướm nhỏ sống thành bầy. Chúng sẽ vẫn sống theo bầy tới giai đoạn thứ ba, nhưng hai đoạn cuối chúng sống đơn độc. Ấu trùng gần trưởng thành có màu xanh lục sáng với đường bên màu đen đầu đỏ và đạt đến độ dài khoảng 55 mm. Khi đã sẵn sàng, chúng leo xuống đưới cây chủ và hóa nhộng. Kén rất tối, dài, và có gai nhỏ. Ngài trưởng thành thường sống về đêm, chúng thường bay suốt ba đêm đầu. Con cái phát ra kích thích tố vào ban đêm và thu hút con đực có râu để phát hiện kích thích tố.

Tham khảo

 (2001): Diel flight periodicity and the evolution of auditory defences in the Macrolepidoptera. Animal Behaviour 62(2): 349–368. PDF fulltext

Liên kết ngoài
Rosy maple moth

Động vật được mô tả năm 1793
Dryocampa


title: Hàng không năm 1905

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1905:

Các sự kiện
 Tại Santa Clara, California, Daniel Maloney bay trên không 20 phút bằng một chiếc tàu lượn, sau khi anh ta nhảy khỏi một khí cầu từ độ cao 4.000 ft (1.220 m). Anh ta đã rơi xuống sau khi bay.
 Kỹ sư trực thăng Léger nâng một người lên không theo chiếu thẳng đứng ở Monaco.
 Binh chủng thông tin Quân đội Hoa Kỳ chuyển mọi trường khí cầu đang hoạt động đến Fort Omaha, Nebraska.

Tháng 4
27 tháng 4 - Sapper Moreton khí cầu điều khiển của Quân đội Anh được nâng lên ở độ cao 2.600 ft (792 m) bởi một chiếc diều ở Aldershot dưới sự giáp sát của người thiết kế chiếc diều là Samuel Cody.

Tháng 6
6 tháng 6 - Gabriel Voisin bay dọc theo Sông Seine trên chiếc tàu lượn gắn phao của anh ấy được trang bị một động cơ.
23 tháng 6 - Wright Flyer III bay lần đầu tiên.

Tháng 10
5 tháng 10 - Wilbur Wright thực hiện chuyến bay dài 24.2 dặm (38.9 km) trên chiếc Flyer III. Các chuyến bay sau đó gần như kéo dài 39 phút 23 giây ở Đồng cỏ Huffman tại Dayton, Ohio.
 14 tháng 10 - Fédération Aéronautique Internationale (FAI) được thành lập ở Paris

Tháng 11
30 tháng 11 - Bá tước Ferdinand von Zeppelin cùng khí cầu điều khiển LZ2 bị hư hại khi đang cố gắng điều khiển trong lần bay đầu tiên của nó.

Tháng 12
Neil MacDermid được mang lên trên cao ở Canada bằng một chiếc diều hộp lớn có tên gọi là The Siamese Twins, được thiết kế bởi Alexander Graham Bell.

Tham khảo

Hàng không năm 1905


title: Anthophora eustatiensis

text:
Anthophora eustatiensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brooks mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1999


title: Losenrade

text:
Losenrade là một đô thị thuộc huyện Stendal, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Losenrade có diện tích 6,88 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 163 người.

Tham khảo


title: Kỳ lân biển

text:
Kỳ lân biển (Monodon monoceros) (tiếng Anh: Narwhal) là một loài động vật có vú sống ở biển kích cỡ trung bình thuộc phân bộ Cá voi có răng (Odontoceti), sống quanh năm ở vùng Bắc Cực. Cùng với cá voi trắng, chúng là hai loài duy nhất còn sinh tồn trong Họ Kỳ lân biển (Monodontidae). Đặc trưng của kỳ lân biển là con đực có một chiếc ngà dài, thẳng, có rãnh xoắn ở hàm trái phía trên của chúng (do đó mới được gọi là "kỳ lân").

Chúng được tìm thấy chủ yếu ở vùng biển Bắc Băng Dương thuộc Canada và xung quanh đảo Greenland, nhưng hiếm khi dưới vĩ tuyến 65° Bắc.

Kỳ lân biển là động vật ăn thịt đặc hữu của Bắc Cực, vào mùa đông chúng săn mồi dưới đáy sâu khoảng 1.500 m bên dưới lớp băng dày. Hơn ngàn năm nay người Eskimo tại bắc Canada và Greenland vẫn săn bắt chúng để lấy thịt và ngà.

Phân loại và di truyền
Kỳ lân biển có quan hệ rất gần với cá voi trắng. Cùng với nhau, chúng là 2 loài duy nhất còn lại của họ Monodontidae (đôi khi còn gọi là họ Cá voi trắng).
Họ Monodontidae mô tả có kích thước trung bình (chiều dài từ 3–5 m), trán dạng dưa hấu, mõm ngắn, và không có vây lưng thực sự.

Monodontidae (họ Cá voi trắng) cùng với họ Delphinidae (họ cá heo đại dương) và họ Phocoenidae (họ cá heo chuột) hợp lại thành siêu họ Delphinoidea.

Các bằng chứng di truyền cho thấy họ cá heo chuột có quan hệ chặt chẽ với họ cá voi trắng hơn là họ cá heo đại dương, và hai họ này tạo thành một nhánh riêng biệt tách ra từ siêu họ Delphinoidea trong vòng 11 triệu năm qua.

Đặc điểm

Kỳ lân biển đực trưởng thành có thể nặng tới 1.600 kg (3.500 pound), và con cái nặng khoảng 1.000 kg (2.200 pound).
Màu da của chúng được pha trộn những đốm đen và trắng. Thông thường kỳ lân biển có màu tối khi mới sinh và sáng dần theo tuổi.

Đặc điểm dễ thấy nhất của kỳ lân biển đực là một chiếc ngà dài khoảng 2 đến 3 m phát triển từ răng nanh hàm trên bên trái trông giống như sừng của con kỳ lân trong huyền thoại.

Chiếc ngà có thể dài tới 3 mét (khá lớn nếu so với chiều dài cơ thể chỉ khoảng 4 đến 5 m) và nặng đến 10 kg.

Trung bình trong khoảng 500 con đực thì có 1 trường hợp có 2 ngà, đó là do chiếc răng nanh bên phải cũng phát triển lớn thành ngà.

Kỳ lân biển cái cũng có ngà nhưng ngắn hơn và thẳng hơn con đực, nó cũng có thể có 1 cặp ngà nhưng trường hợp này cực kỳ hiếm gặp, từ trước đến nay mới chỉ ghi nhận được 1 trường hợp con cái có 2 ngà.

Giả thuyết được chấp nhận rộng rãi cho rằng chiếc ngà là một đặc điểm hấp dẫn giới tính. Giống như bờm của sư tử đực hay bộ lông đuôi của con công trống.

Nó có thể giúp xác định cấp bậc xã hội, duy trì hệ thống phân cấp thống trị, hoặc giúp các con đực non phát triển các kỹ năng cần thiết để thực hiện trong vai trò tình dục. Hiếm khi quan sát thấy kỳ lân biển dùng ngà để đánh nhau, hành vi hung hăng khác hoặc để phá vỡ băng trên biển trong môi trường sống ở Bắc Cực của chúng.

Mặc dù bề ngoài cứng rắn, ngà của kỳ lân biển có khả năng nhạy cảm đáng nể. Với 10 triệu mối liên kết thần kinh nhỏ xíu chạy từ trung tâm thần kinh của ngà tới bề mặt bên ngoài, chiếc ngà giống như một cái màng có bề mặt ngoài cực nhạy và có thể phát hiện những thay đổi rất nhỏ trong nhiệt độ, áp suất nước biển. Vì kỳ lân biển có thể phát hiện những thay đổi nhỏ trong nước, chúng có thể nhận ra độ mặn của nước cũng như những dao động xung quanh con mồi, và điều này sẽ giúp chúng sống sót trong môi trường băng giá Bắc cực.

Hành vi và thức ăn
Kỳ lân biển có một chế độ ăn uống tương đối hạn chế. Con mồi của nó chủ yếu bao gồm cá bơn Greenland, cá tuyết vùng cực, cá tuyết Bắc cực, tôm và mực ống Gonatus.
Những loại thức ăn khác tìm thấy trong dạ dày của chúng bao gồm cá wolffish, cá capelin, trứng cá skate và đôi khi có cả đá (vô tình nuốt vào bụng khi kiếm ăn ở đáy).

Đáng chú ý nhất về sự thích nghi của chúng là khả năng lặn sâu. Kỳ lân biển được ghi nhận là loài động vật có vú lặn sâu nhất, ít nhất là 800 mét (2.625 feet) trên 15 lần mỗi ngày, với nhiều lặn đạt 1.500 mét (4.921 feet). Chúng lặn đến độ sâu này kéo dài khoảng 25 phút, bao gồm cả thời gian ở dưới đáy và quá trình di chuyển lên xuống bề mặt (Những ghi nhận này diễn ra trong mùa đông).

Kỳ lân biển thường tập trung thành đàn với khoảng 5-10 cá thể. Vào mùa hè, một vài nhóm hợp vào với nhau, tạo thành tập hợp lớn hơn. Đôi khi, kỳ lân biển đực cọ xát ngà của chúng với nhau trong một hoạt động được gọi là "đấu ngà" (tusking). Hành vi này được cho là duy trì hệ thống phân cấp xã hội.

Số lượng và phân bố

Kỳ lân biển phân bố chủ yếu ở Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Chúng thường được ghi nhận xuất hiện tại phía bắc vịnh Hudson, eo biển Hudson, vịnh Baffin; ngoài khơi bờ biển phía đông Greenland; và trong một dải chạy về phía đông từ cuối bắc đảo Greenland vòng phía đông Nga (170° Đông).

Hiện tại số lượng kỳ lân biển ước tính còn khoảng 75.000 cá thể. Phần lớn tập trung trong các vịnh hẹp bắc Canada và phía tây Greenland.

Kỳ lân biển là một loài di cư. Trong những tháng mùa hè, chúng di chuyển đến gần bờ biển hơn, thường là theo từng nhóm từ 10-100 con. Khi bắt đầu đóng băng vào mùa đông, chúng di chuyển xa bờ, và cư trú trong vùng băng dày đặc, sống dựa vào các rãnh và hố băng nhỏ. Khi mùa xuân đến, những rãnh biến thành kênh và kỳ lân biển trở lại các vùng vịnh, bờ biển cũ.

Săn bắt và bảo tồn
Kẻ thù của kỳ lân biển bên cạnh con người là gấu bắc cực và cá voi sát thủ (Orca). Người Inuit (Eskimo) được cho phép để săn các loài cá voi hợp pháp để phục vụ đời sống.
Hầu như tất cả các phần của thịt kỳ lân biển, da, mỡ và các cơ quan được tiêu thụ. Đối với người Inuit trên đảo Greenland, kỳ lân biển cung cấp lượng vitamin C nhờ lớp mỡ và da phía ngoài, một loại vitamin được coi là hiếm ở trên vùng đất khắc nghiệt này. Nếu không có chúng, có lẽ những người Inuit đã không thể tồn tại được.
Người dân đảo Greenland được chính quyền cho phép săn kỳ lân biển, nhưng không được phép săn con cái và phải mang xác đi sau khi giết chúng.
Greenland cấm xuất khẩu ngà kỳ lân biển và Liên minh châu Âu cũng cấm nhập khẩu loại hàng quý hiếm này. Tuy nhiên, nhiều người vẫn hy vọng bắn được một con kỳ lân biển có ngà có thể bán được hơn 1.000 USD. Ngoài ra, các thợ săn cũng trông chờ lấy được phần mà họ gọi là "muktuk", nằm phía trên mỡ và da, có giá trị như một món cao lương mỹ vị truyền thống.

Thời Trung cổ, ngà kỳ lân biển có giá trị bằng vàng tương đương 10 lần khối lượng nó. Nữ hoàng Elizabeth I từng được tiến cống một ngà được chạm khắc đá quý với giá trị 10.000 bảng Anh (khoảng 1,5 đến 2,7 triệu bảng Anh năm 2007), đủ để mua một tòa lâu đài. Hiện nay một đoạn ngà dài 30 cm cũng có giá đến 125 USD. Trong những năm gần đây, trung bình mỗi năm khoảng 500 con kỳ lân biển ở vùng Bắc Cực Canada bị giết.

Kỳ lân biển được xem là một trong các động vật có vú biển Bắc cực dễ bị tổn thương nhất với biến đổi khí hậu. Kỳ lân biển được đưa vào nuôi nhốt có xu hướng chết vì nguyên nhân tự nhiên.

Trong văn hóa

Một số người châu Âu thời trung cổ tin rằng ngà kỳ lân biển là sừng của kỳ lân trong thần thoại.

Sừng kỳ lân (trong thần thoại) được coi là có sức mạnh ma thuật, chẳng hạn như khả năng để chữa bệnh ngộ độc và bệnh trầm uất, những người Viking và các lái buôn phương bắc chớp lấy cơ hội này đã có thể bán chúng với giá trị qui ra vàng gấp nhiều lần trọng lượng chính chiếc ngà.
Ngà còn được sử dụng để làm ly mà người ta tin rằng có thể hóa giải bất kì chất độc nào.

Herman Melville đã viết một phần về kỳ lân biển trong tác phẩm Moby Dick, trong đó ông tuyên bố một ngà kỳ lân biển treo trong "một thời gian dài" ở lâu đài Windsor sau khi Sir Martin Frobisher đã trao nó cho Nữ hoàng Elizabeth.
Kỳ lân biển cũng xuất hiện trong Hai vạn dặm dưới đáy biển của Jules Verne.

Tham khảo

Xem thêm

 M. P. Heide-Jorgensen. "Narwhal", in Encyclopedia of Marine Mammals, Perrin, Wursig and Thewissen eds. ISBN 0-12-551340-2

Liên kết ngoài

 Biology and ecology of narwhals, NOAA
 Narwhal FAQ
 Images and information about Narwhal Whales
 Narwhal general information
 Narwhal info
 National Geographic Gallery

M
Động vật được mô tả năm 1758
Động vật Greenland
Động vật có vú Canada


title: Adela croesella

text:
Adela croesella là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu.

Sải cánh dài 11–14 mm. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 5 đến tháng 6. They are on wing during the day in sunshine và visit flowers.
Đầu tiên ấu trùng ăn hoa của Hippophae rhamnoides hay Ligustrum vulgare. Ấu trùng lớn hơn xây kén ở mảnh lá và ăn lá rụng.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
UKmoths
Fauna Europaea

Động vật được mô tả năm 1763
Adela


title: Sergey Vasilyevich Lebedev

text:
Sergei Lebedev (sinh 25/07/1874 – mất 01/05/1934) là nhà hóa học Xô viết, người phát minh ra một loại cao su tổng hợp.

Tiểu sử
Lebedev sinh ở thành phố Liublin, Ba Lan, sau đó theo học cấp phổ thông ở Warsaw. Ông tốt nghiệp Trường Đại học St. Petersburg năm 1900 và làm việc tại Nhà máy sản xuất Margarine Petersburg.

Từ năm 1902, ông chuyển từ trường đại học này sang trường đại học khác ở Nga. Đầu tiên là Học viện Đường sắt Saint Petersburg, rồi chuyển về Đại học St. Petersburd năm 1904. Ông được chỉ định là giáo sư trường Sư phạm nữ St. Petersburg năm 1915. Sau năm 1916, ông là giáo sư tại Học viện quân y St. Petersburg. Ông được bổ nhiệm là lãnh đạo Phòng thí nghiệm dầu (đổi tên thành Phòng thí nghiệm nhựa nhân tạo từ 1928) tại Trường Đại học St. Petersburg (lúc này là Trường Đại học Leningrad).

Ông qua đời tại Leningrad, an táng tại nghĩa trang Tikhvin.

Những đóng góp

Những đóng góp chủ yếu của Lebedev là trong lĩnh vực polyme hóa các hợp chất hydrocarbon không no và mạch vòng. Ông là người đầu tiên nghiên cứu trùng ngưng butadiene trong thời gian 1910-1913. Năm 1910, ông phát minh một dạng cao su nhân tạo dựa trên chuỗi poly-butadiene. Cuốn sách "Nghiên cứu về polymer hóa by-etylen" (Research in polymerisation of by-ethylene hydrocarbons) 1913 trở thành kinh điển của ngành cao su nhân tạo.

Sau năm 1914, ông tiến hành nghiên cứu trùng ngưng các đơn phân etylen, mang đến những phương pháp công nghiệp hiện đại trong sản xuất cao su nhân tạo butin và poly-isobutylen.

Thời gian 1926 đến 1928, Lebedev đã phát triển phương pháp một giai đoạn để chế biển butadien từ etanol.

Năm 1928, ông phát triển phương pháp công nghiệp sản xuất cao su nhân tạo dựa trên trùng ngưng butadien sử dụng muối Natri làm xúc tác. Phương pháp này trở thành cơ sở của công nghiệp cao su nhân tạo Xô-viết. Do Liên Xô thiếu các nguồn cao su tự nhiên tin cậy, việc sản xuất cao su nhân tạo trở nên vô cùng quan trọng. Ba nhà máy cao su nhân tạo được xây dựng năm 1932-1933. Để sản xuất butadien, người ta sử dụng etanol từ ngũ cốc hoặc khoai tây. Điều này là nguồn gốc của một số chuyện tiếu lâm về "Phương pháp chế tạo lốp xe của Nga từ khoai tây".

Cho tới năm 1940, Liên Xô có ngành công nghiệp sản xuất cao su nhân tạo lớn nhất thế giới với 50 ngàn tấn một năm. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, quy trình tạo ra butadien từ cồn cũng được sử dụng trong công nghiệp cao su Đức.

Một đóng góp quan trọng khác của Lebedev là nghiên cứu động lực học của quá trình Hydro hóa các hydrocarbon họ etylen và sự phát triển một số dầu nhân tạo cho động cơ máy bay.

Sự ghi nhận
 Năm 1932, Lebedev trở thành Nghị sĩ đầy đủ của Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô (nay là Viện Hàn lâm Khoa học Nga).
 Năm 1945, Viện nghiên cứu cao su nhân tạo Liên Xô được đặt tên là Viện Lebedev.

Nguồn
 Ñåðãåé Âàñèëüåâè÷ Ëåáåäåâ / Sergey Lebedev: Ñåðãåé Âàñèëüåâè÷ ËÅÁÅÄÅÂ

 July 25 - Today In Science History at www.todayinsci.com
 Butadiene: Definition and Much More from Answers.com at www.answers.com

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà hóa học Nga
Nhà phát minh Nga
Sinh năm 1874
Mất năm 1934


title: Euhesma granitica

text:
Euhesma granitica là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 1998


title: 12771 Kimshin

text:
12771 Kimshin là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1225.8746590 ngày (3.36 năm).

Nó được phát hiện ngày 5 tháng 4 năm 1994.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Cerreto Laziale

text:
Cerreto Laziale là một đô thị ở tỉnh Roma, vùng Latium của Italia, nằm ở vị trí khoảng 40 km về phía đông của Roma. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.077 người và diện tích là 11,8 km².

Cerreto Laziale giáp các đô thị: Ciciliano, Gerano, Pisoniano, Rocca Canterano, Sambuci, Saracinesco.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: Heriades turcomanicus

text:
Heriades turcomanicus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Popov mô tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1955


title: Ormosia moghalensis

text:
Ormosia moghalensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Cuộc tấn công Berlin (1760)

text:
Trận tấn công Berlin là một trận chiến diễn ra vào tháng 10 năm 1760 trong cuộc Chiến tranh Bảy năm. Trong trận đánh đó, liên quân Áo và Nga tấn công kinh đô Phổ là Berlin và chiếm giữ nó trong vòng 4 ngày. Trong cuộc tấn công này – một trong số ít những cuộc giao chiến của người Nga trong các năm 1760 - 1761, quân Nga có dùng đến lực lượng Kỵ binh và lính Cossack. Tuy nhiên, thành Berlin không bị hủy hoại nặng nề gì mấy. sau khi quân Nga nhận được tiền "phí bảo vệ" do thành phố giao nộp, và trước tin viện quân Phổ sắp kéo tới nơi, liên quân Nga-Áo rút lui. Chỉ huy quân Nga trong trận này, Gottlieb Heinrich Totleben về sau bị cáo buộc là đã bị quân Phổ mua chuộc để rút quân khỏi thành phố và bị kết tội làm gián điệp.

Bối cảnh
Sau một chuỗi những chiến thắng tới tấp trong năm 1759, những sự kiện diễn ra vào năm 1760 lại trở nên đáng thất vọng cho liên quân Nga-Áo. Mặc dù chiếm ưu thế tuyệt đối về binh lực, quân đội Áo đã bị vua Phổ Phriđrích II đánh cho một đòn vong mạng trong Trận Liegnitz vào tháng 8 năm 1760. Kế hoạch xâm chiếm Silesia đến đây là tiêu ma hết: đội quân của Laudon bị đập nát, quân đồng minh Nga-Áo cũng mất cơ hội tập hợp binh lực lại với nhau sau thảm bại này. Tuy nhiên, vì Phriđrích II sau đó quyết định tập trung phần lớn quân đội tại Silesia nên lực lượng bảo vệ kinh đô Berlin trở nên mỏng manh. Chớp lấy cơ hội này, người Pháp đã xúi quân Nga mở một cuộc tấn công nhằm xâm chiếm và cướp phá Berlin.

Trước đó, Berlin đã từng bị người Áo đánh chiếm một thời gian ngắn trong tháng 10 năm 1757. Còn theo kế hoạch của đợt tấn công lần này, lực lượng chính binh của liên minh sẽ thực hiện nghi binh ở Guben còn một đội kỳ binh Nga do Gottlieb Heinrich Totleben chỉ huy sẽ vòng sang phía Bắc để tập kích vào Berlin tại đó. Tiếp theo đó sẽ là đợt tấn công của quân Áo của Bá tước Franz Moritz von Lacy. Một lượng lớn kỵ binh Côdắc và khinh kỵ binh được trưng dụng trong chiến dịch này vì họ thích hợp cho các cuộc hành quân nhanh của kỳ binh.

Diễn biến
Đạo tiên phong Nga 5.600 người do Tottleben chỉ huy vượt sông Oder và tập kích vào thành phố, mưu định đánh bại lực lượng phòng thủ Berlin bằng yếu tố bất ngờ. Trước tình hình đó, thống đốc Berlin là tướng von Rochow dự định rút bỏ thành phố để tránh mũi tấn công của quân địch; tuy nhiên chỉ huy kị binh Phổ là Friedrich Wilhelm von Seydlitz - vừa mới hồi phục sau khi dưỡng thương - đã đích thân đến đốc chiến. Ông ta chiêu mộ được một đội quân 2 nghìn người và đội quân này đã bẻ gãy được cuộc tập kích của Tottleben.

Khi nghe tin cấp báo từ Berlin gửi tới, vương tước Eugen xứ Wutternburg vội vã kéo lực lượng Phổ đang giao chiến với Thụy Điển tại Pommern về bảo vệ kinh đô; đồng thời viện binh từ Sachsen cũng kịp thời tới nơi, nâng tổng số binh sĩ đồn trú tại Berlin lên 18 nghìn. Tuy nhiên, quân Áo của Lacy cũng vừa tiến đến thành phố và cuối cùng thì quân đồng minh Nga-Áo vẫn áp đảo về binh lực. Sau khi Potsdam và Charlottenburg lọt vào tay người Áo, quân Phổ buộc phải bỏ Berlin, lui về Pandau để tránh bị tiêu diệt.

Trước tình hình không thể chống cự, hội đồng thành phố Berlin đã quyết định đầu hàng - tuy nhiên họ lựa chọn đầu hàng riêng rẽ với quân Nga - người Phổ biết tỏng là Áo với Phổ có mối thâm thù đại hận nhưng Phổ với Nga thì không. Ngay lập tức, người Nga đòi thành phố phải nộp một khoản phí 4 triệu Thalers để quân Nga bảo vệ các tài sản cá nhân của người dân Berlin; tuy nhiên sau những nỗ lực đàm phán của thương gia Johann Ernst Gotzowsky thì số "phí bảo vệ" này giảm xuống còn 1,5 triệu. Quân Áo thì chả thèm đợi lâu, họ cứ thế ồ ạt xông vào thành phố và đã đánh chiếm một phần đáng kể kinh đô của Phổ. Quả thật những người đứng đầu Berlin đã đoán đúng, quân Áo sẵn sàng ra tay tàn phá thành Berlin để trả thù cho việc Phổ đánh chiếm Sachsen và một số phần lãnh thổ Áo - còn người Nga thì quan tâm nhiều hơn đến danh tiếng của họ trên trường quốc tế, vì vậy họ hành động chừng mực và tỏ thái độ thương cảm với người dân thành phố. Tuy nhiên, vài khu vực của Berlin vẫn vị đốt phá bởi những kẻ chiếm đóng, trong đó có một số lâu đài của vương gia Phổ. 18 nghìn súng hỏa mai và 143 đại bác đã bị lấy mất. 1.200 tù binh và quân kỳ Nga, Áo bị mất trong các trận đánh cũng được "châu về hợp phố".

Tuy nhiên, sau khi hay tin đại quân Phổ của Phriđrích II đang kéo về Berlin, liên quân Nga-Áo vội vã rút khỏi thành phố vào ngày 12 tháng 10 - dầu sao thì mục tiêu "cướp phá" Berlin đã hoàn tất và họ cũng không muốn đụng đầu với Phriđrích. Quân đồng minh rút theo 2 hướng khác nhau: Lacy cùng quân Áo rút về Sachsen còn người Nga thì hội quân với chủ lực của họ tại vùng phụ cận Phơrăngphruốc trên sông Oder. Khi biết quân Nga-Áo đã rời kinh đô Phổ, Phriđrích II cùng ba quân cũng lục tục quay trở lại Silesia và Sachsen.

Kết quả
Tin thất thủ Berlin đã khiến Phriđrích II chấn động và điên tiết. Tầm quan trọng mang tính tượng trưng của cuộc tấn công này còn biểu hiện ở chỗ nền công nghiệp đạn dược Phổ đã bị hủy hoại nặng nề. Phần lớn các xưởng chế súng đạn, như Xưởng Đại bác Hoàng gia Phổ, đã bị quân Liên minh phá đi. Tuy nhiên, ngoài ý nghĩa danh dự, thất bại ở Berlin chả ảnh hưởng mấy đến quân lực Phổ. Trái lại, nhà vua Phổ vẫn tiếp tục chiến đấu. Quân Nga cũng hỗ trợ quân Thụy Điển công kích pháo đài Kolberg của người Phổ nhưng thất bại. Sau đó quân Phổ còn đánh cho quân Áo một trận kinh hoàng và đẫm máu ở Torgau. Tướng Nga Tottleben sau đó bị kết tội làm gián điệp cho Phổ và bị xử tử, tuy nhiên cuối cùng Nữ Nga hoàng Ekaterina II đã miễn tội chết cho ông ta, chỉ phạt tước bỏ chức hiệu và đi đày.

Đến đầu năm 1762, sau khi Kolberg thất thủ, Berlin lại đứng trước nguy cơ bị đánh chiếm, lần này nếu bị chiếm thì sẽ dẫn đến tai họa cho nước Phổ. Tuy nhiên, hai nước Nga và Áo lúc này cũng đã bị tiêu hao ngân khố và chán nản chiến tranh. Thế rồi, một tình tiết may mắn không ngờ đã xảy ra cho Phriđrích và người Phổ bất ngờ chuyển bại thành thắng.

Chú thích

Tham khảo
 Anderson, Fred. Crucible of War: The Seven Years' War and the Fate of Empire in British North America, 1754-1766. Faber and Faber, 2001
 Dull, Jonathan R. The French Navy and the Seven Years' War. University of Nebraska Press, 2005.
 Henderson, W. O. Studies in the Economic Policy of Frederick the Great. Routledge, 1963.
 Jay Luvaas, Frederick the Great on the Art of War, Da Capo Press, ngày 6 tháng 5 năm 1999. ISBN 0306809087.
 Theodor Schieder, Sabina Berkeley, Hamish M. Scott, Frederick the Great, Longman, 2000. ISBN 0582017688.
 Lawley, Robert Neville. General Seydlitz, a military biography. W. Clowes and Sons, 1852.
 Stone, David R. A military history of Russia: from Ivan the Terrible to the war in Chechnya. Praeger, 2006.
 Szabo, Franz A.J. The Seven Years War in Europe, 1756-1763. Pearson, 2008

Berlin
Trận đánh liên quan tới Phổ
Trận đánh liên quan tới Áo
Trận đánh liên quan tới Nga
Xung đột năm 1760


title: Añón de Moncayo

text:
Añón de Moncayo là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 263 người. Diện tích đô thị này là 64 ki-lô-mét vuông.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: 655 Briseïs

text:
655 Briseïs

655 Briseïs là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Joel Hastings Metcalf phát hiện ngày 4.11.1907 ở Taunton, Massachusetts (Hoa Kỳ), và được đặt theo tên Briseis, trong thần thoại Hy Lạp

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1907


title: Phoebe chekiangensis

text:
Phoebe chekiangensis là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Phoebe chekiangensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Chi Re trắng
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Thực vật dễ tổn thương


title: Tuy An

text:
Tuy An là một huyện ven biển thuộc tỉnh Phú Yên, Việt Nam.

Địa lý
Tuy An là một huyện ven biển của tỉnh Phú Yên, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông
Phía bắc giáp thị xã Sông Cầu và huyện Đồng Xuân
Phía tây giáp huyện Sơn Hòa
Phía nam giáp thành phố Tuy Hòa và huyện Phú Hoà.

Huyện có diện tích 435 km² và dân số là 133.000 người (năm 2004). Huyện lỵ là thị trấn Chí Thạnh nằm trên Quốc lộ 1, cách thành phố Tuy Hòa 30 km về hướng bắc. Huyện cũng là nơi có đường sắt Bắc Nam chạy qua. Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Quy Nhơn – Chí Thạnh và Đường cao tốc Chí Thạnh – Vân Phong đi qua đang được xây dựng.

Hành chính
Huyện Tuy An có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Chí Thạnh (huyện lỵ) và 14 xã: An Cư, An Chấn, An Dân, An Định, An Hiệp, An Hòa Hải, An Lĩnh, An Mỹ, An Nghiệp, An Ninh Đông, An Ninh Tây, An Thạch, An Thọ, An Xuân.

Lịch sử
Từ năm 1611 đến năm 1899, Tuy An thuộc huyện Đồng Xuân.

Năm 1899, phủ Tuy An thống hạt huyện Đồng Xuân, lãnh 5 tổng là An Sơn, An Hải, An Đức, An Vinh, An Phú gồm 69 xã, phủ lỵ đặt tại Long Uyên.

Ngày 7 tháng 9 năm 1945, chính quyền cách mạng lâm thời được thành lập, phủ Tuy An được đổi tên thành phủ Công Ái.

Năm 1947, đổi thành huyện Tuy An. Năm 1954, chính quyền Sài Gòn đổi huyện thành quận. Quận Tuy An có 14 xã. Sau ngày giải phóng, tháng 4/1975, chính quyền cách mạng đổi tên quận Tuy An thành huyện Tuy An.

Năm 1976, tỉnh Phú Yên hợp nhất với tỉnh Khánh Hòa thành tỉnh Phú Khánh, huyện Tuy An thuộc tỉnh Phú Khánh.

Năm 1977, huyện Tuy An hợp nhất với Đồng Xuân và các xã Sơn Long, Sơn Xuân, Sơn Định, Phú Mỡ của huyện Tây Sơn thành huyện mớiXuân An.

Tuy nhiên, đến năm 1978, huyện Xuân An chia lại thành 2 huyện Tuy An và Đồng Xuân. Huyện Tuy An khi đó gồm 13 xã: An Chấn, An Dân, An Định, An Hải, An Hiệp, An Hòa, An Lĩnh, An Mỹ, An Nghiệp, An Ninh, An Thạch, An Thọ và An Xuân.

Ngày 2 tháng 3 năm 1979, thành lập thị trấn Chí Thạnh (thị trấn huyện lỵ huyện Tuy An).

Ngày 30 tháng 9 năm 1981:
Thành lập xã An Cư từ các thôn Phú Tân, Phú Lương và Tân Long của thị trấn Chí Thạnh
Chia xã An Ninh thành 2 xã: An Ninh Đông và An Ninh Tây
Chia xã An Chấn thành 2 xã: An Chấn và An Phú.

Ngày 30 tháng 6 năm 1989, tỉnh Phú Yên được tái lập từ tỉnh Phú Khánh cũ, huyện Tuy An trở lại thuộc tỉnh Phú Yên.

Ngày 5 tháng 1 năm 2005, chuyển xã An Phú về thành phố Tuy Hòa quản lý.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã An Hải và xã An Hòa thành xã An Hòa Hải.

Huyện Tuy An có 1 thị trấn và 14 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội
Tuy An là một huyện giáp biển và có nhiều địa danh nổi tiếng, vì vậy nơi đây rất phát triển về ngành du lịch, có một số địa điểm du lịch nổi tiếng như: Bãi biển Xép, Gành Đá Đĩa, Chùa Thiên Hưng (Chùa Cát), Nhà thờ Mằng Lăng, Đầm Ô Loan, Khu mộ cổ Phú Yên, Thành An Thổ, Cù lao Mái Nhà, Chùa Đá Trắng, Hòn Yến, Bãi biển Mỹ Á, Chùa Từ Quang, Chùa Viên Quang,...

Hình ảnh

Chú thích

Xem thêm

Huyện duyên hải Việt Nam


title: Eucyclotoma stegeri

text:
Eucyclotoma stegeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

stegeri
Động vật được mô tả năm 1955


title: Molophilus unispinosus

text:
Molophilus unispinosus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Postplatyptilia

text:
Postplatyptilia là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.

Các loài
Postplatyptilia aestuosa
Postplatyptilia akerbergsi
Postplatyptilia alexisi
Postplatyptilia antillae
Postplatyptilia biobioica
Postplatyptilia boletus
Postplatyptilia camptosphena
Postplatyptilia carchi
Postplatyptilia caribica
Postplatyptilia corticus
Postplatyptilia drechseli
Postplatyptilia eelkoi
Postplatyptilia flinti
Postplatyptilia fuscicornis
Postplatyptilia genisei
Postplatyptilia huigraica
Postplatyptilia machupicchu
Postplatyptilia naranja
Postplatyptilia nebuloarbustum
Postplatyptilia nielseni
Postplatyptilia nubleica
Postplatyptilia palmeri
Postplatyptilia paraglyptis
Postplatyptilia parana
Postplatyptilia pluvia
Postplatyptilia pusillus
Postplatyptilia saeva
Postplatyptilia sandraella
Postplatyptilia seitetazas
Postplatyptilia talcaica
Postplatyptilia transversus
Postplatyptilia triangulocosta
Postplatyptilia ugartei
Postplatyptilia uruguayensis
Postplatyptilia vorbecki
Postplatyptilia zongoensis

Chú thích

Tham khảo

Platyptiliini


title: 18238 Frankshu

text:
18238 Frankshu (1241 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi Cornelis Johannes van Houten và Ingrid van Houten-Groeneveld. Nó được đặt theo tên astrophysicist Frank Shu.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Ceratina boninensis

text:
Ceratina boninensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Yasumatsu mô tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1955


title: Mueang Kalasin (huyện)

text:
Mueang Kalasin () là huyện thủ phủ (Amphoe Mueang) của tỉnh Kalasin, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Sahatsakhan, Somdet, Na Mon, Don Chan, Kamalasai, Khong Chai, Yang Talat và Nong Kung Si của tỉnh Kalasin.

Lịch sử
Năm 1913, huyện này được đổi tên từ Uthai Kalasin thành Mueang Kalasin.

Hành chính
Huyện này được chia thành 17 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 180 làng (muban). Thị xã (thesaban mueang) nằm trên lãnh thổ toàn bộ  ‘‘tambon’’  Kalasin. There are ba townships (thesaban tambon) - Nong So nằm trên lãnh thổ toàn bộ  ‘‘tambon’’  Lam Pao và một số khu vực của Lamkhlong; Na Chan nằm trên lãnh thổ toàn bộ  ‘‘tambon’’  Na Chan và một số khu vực của Phai and Phu Po; còn Huai Pho nằm trên lãnh thổ toàn bộ  ‘‘tambon’’  Huai Pho. Ngoài ra có 16 tổ chức hành chính tambon (TAO).

Tham khảo

Mueang Kalasin


title: Alburnus albidus

text:
Alburnus albidus (tên tiếng Anh là Italian Bleak hoặc White Bleak) là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Ý.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Crivelli, A.J. 2005. Alburnus albidus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Alburnus
Cá châu Âu
Động vật đặc hữu Ý
Cá nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1838


title: Quận Bourbon, Kentucky

text:
Quận Bourbon là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở Paris.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 19.360 người, 7.681 hộ gia đình, và 5.445 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 66 trên một dặm vuông (25 / km2). Có 8.349 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 29 trên một dặm vuông (11 / km2). Về cơ cấu chủng tộc, quận này có tỷ lệ dân như sau: 90,38% người da trắng, 6,94% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,15% người Mỹ bản xứ, 0,14% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 1,36% từ các chủng tộc khác, và 1,02% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,60% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 7.681 hộ, trong đó 32,80% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 54,70% là đôi vợ chồng sống với nhau, 12,30% có nữ hộ và không có chồng, và 29,10% là không lập gia đình. 24,80% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,10% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,49 và cỡ gia đình trung bình là 2,95.

Trong quận này tháp tuổi dân cư được trải ra với 25,00% dưới độ tuổi 18, 8,10% 18-24, 28,60% 25-44, 24,70% từ 45 đến 64, và 13,60% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 94,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 91,00 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được USD 35.038, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 42.294. Phái nam có thu nhập trung bình USD 30.989 so với 23.467 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận này là 18.335 USD. Có 12,30% gia đình và 14,00% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 19,10% những người dưới 18 tuổi và 11,90% của những người tuổi từ 65 trở lên

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Kani (quận)

text:
là một quận nằm trong Gifu, Nhật Bản. Tại thời điểm 2005, quận có dân số khoảng 20.157 người. Tổng diện tích là 56,61 km².
Chỉ có một thị trấn trong quận, Mitake.

Tham khảo

Quận ở tỉnh Gifu


title: Landrethun-le-Nord

text:
Landrethun-le-Nord là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Landrethun-le-Nord on the Quid website

Landrethunlenord


title: Opuntia helleri

text:
Opuntia helleri là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Nó đang trong tình trạng dễ thương tổn, là loài đặc hữu của quần đảo Galapagos (Ecuador), hiện diện tới các đảo Wolf, Darwin, Marchena và Genovesa.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Tye, A. 2000. Opuntia helleri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

H
Xương rồng Nam Mỹ
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Fuefuki, Yamanashi

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Yamanashi, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Yamanashi


title: Nam Định (định hướng)

text:
Nam Định có thể chỉ:

Tỉnh Nam Định: một tỉnh miền bắc Việt Nam
Thành phố Nam Định: tỉnh lỵ của tỉnh Nam Định
Sông Nam Định, một chi lưu của sông Hồng.
Câu lạc bộ bóng đá Nam Định
Nhà hát Chèo Nam Định
Trận Nam Định (1883)


title: Vexillum albotaeniatum

text:
Vexillum albotaeniatum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Pseudophoxinus punicus

text:
Pseudophoxinus punicus là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Tunisia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Crivelli, A.J. 2005. Pseudophoxinus punicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Pseudophoxinus
Động vật đặc hữu Tunisia
Động vật được mô tả năm 1920


title: Pseudapis nilotica

text:
Pseudapis nilotica là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1875


title: Perdita micans

text:
Perdita micans là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1971


title: Protandrena pernitens

text:
Protandrena pernitens là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1976


title: Dendropsophus dutrai

text:
Dendropsophus dutrai là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Silvano, D. & Peixoto, O.L. 2004. Dendropsophus dutrai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Dendropsophus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Chiridopsis maculata

text:
Chiridopsis maculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Chiridopsis


title: (12305) 1991 TE1

text:
{{DISPLAYTITLE:(12305) 1991 TE1}}

(12305) 1991 TE1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 12 tháng 10 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Danh sách tiểu hành tinh: 3001–3100

text:
|-
| 3001 Michelangelo ||  || 24 tháng 1 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3002 Delasalle ||  || 20 tháng 3 năm 1982 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 3003 Konček || 1983 YH || 28 tháng 12 năm 1983 || Kleť || A. Mrkos
|-
| 3004 Knud || 1976 DD || 27 tháng 2 năm 1976 || La Silla || R. M. West
|-
| 3005 Pervictoralex ||  || 22 tháng 8 năm 1979 || La Silla || C.-I. Lagerkvist
|-
| 3006 Livadia ||  || 24 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3007 Reaves || 1979 UC || 17 tháng 10 năm 1979 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3008 Nojiri || 1938 WA || 17 tháng 11 năm 1938 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 3009 Coventry ||  || 22 tháng 9 năm 1973 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3010 Ushakov ||  || 27 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 3011 Chongqing ||  || 16 tháng 11 năm 1978 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3012 Minsk ||  || 27 tháng 8 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3013 Dobrovoleva ||  || 23 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3014 Huangsushu || 1979 TM || 11 tháng 10 năm 1979 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3015 Candy || 1980 VN || 9 tháng 11 năm 1980 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3016 Meuse || 1981 EK || 1 tháng 3 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne, G. DeSanctis
|-
| 3017 Petrovič || 1981 UL || 25 tháng 10 năm 1981 || Kleť || A. Mrkos
|-
| 3018 Godiva || 1982 KM || 21 tháng 5 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3019 Kulin || 1940 AC || 7 tháng 1 năm 1940 || Konkoly || G. Kulin
|-
| 3020 Naudts || 1949 PR || 2 tháng 8 năm 1949 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 3021 Lucubratio || 1967 CB || 6 tháng 2 năm 1967 || Đài thiên văn Zimmerwald || P. Wild
|-
| 3022 Dobermann || 1980 SH || 16 tháng 9 năm 1980 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 3023 Heard || 1981 JS || 5 tháng 5 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3024 Hainan ||  || 23 tháng 10 năm 1981 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3025 Higson || 1982 QR || 20 tháng 8 năm 1982 || Palomar || C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker
|-
| 3026 Sarastro ||  || 12 tháng 10 năm 1977 || Đài thiên văn Zimmerwald || P. Wild
|-
| 3027 Shavarsh ||  || 8 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3028 Zhangguoxi ||  || 9 tháng 10 năm 1978 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3029 Sanders ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 3030 Vehrenberg ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 3031 Houston || 1984 CX || 8 tháng 2 năm 1984 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3032 Evans ||  || 8 tháng 2 năm 1984 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3033 Holbaek || 1984 EJ || 5 tháng 3 năm 1984 || Đài thiên văn Brorfelde || K. Augustesen, P. Jensen, H. J. Fogh Olsen
|-
| 3034 Climenhaga || A917 SE || 24 tháng 9 năm 1917 || Heidelberg || M. F. Wolf
|-
| 3035 Chambers || A924 EJ || 7 tháng 3 năm 1924 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 3036 Krat || 1937 TO || 11 tháng 10 năm 1937 || Crimea-Simeis || G. N. Neujmin
|-
| 3037 Alku || 1944 BA || 17 tháng 1 năm 1944 || Turku || Y. Väisälä
|-
| 3038 Bernes ||  || 31 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3039 Yangel ||  || 16 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 3040 Kozai || 1979 BA || 23 tháng 1 năm 1979 || Cerro Tololo || W. Liller
|-
| 3041 Webb || 1980 GD || 15 tháng 4 năm 1980 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3042 Zelinsky ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 3043 San Diego || 1982 SA || 20 tháng 9 năm 1982 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 3044 Saltykov ||  || 2 tháng 9 năm 1983 || Nauchnij || N. V. Metlova, N. E. Kurochkin
|-
| 3045 Alois || 1984 AW || 8 tháng 1 năm 1984 || Anderson Mesa || J. Wagner
|-
| 3046 Molière || 4120 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 3047 Goethe || 6091 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 3048 Guangzhou ||  || 8 tháng 10 năm 1964 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3049 Kuzbass || 1968 FH || 28 tháng 3 năm 1968 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 3050 Carrera || 1972 NW || 13 tháng 7 năm 1972 || Cerro El Roble || C. Torres
|-
| 3051 Nantong || 1974 YP || 19 tháng 12 năm 1974 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3052 Herzen ||  || 16 tháng 12 năm 1976 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 3053 Dresden || 1977 QS || 18 tháng 8 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3054 Strugatskia ||  || 11 tháng 9 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3055 Annapavlova ||  || 4 tháng 10 năm 1978 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 3056 INAG ||  || 1 tháng 11 năm 1978 || Caussols || K. Tomita
|-
| 3057 Mälaren || 1981 EG || 9 tháng 3 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3058 Delmary ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 3059 Pryor ||  || 3 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 3060 Delcano ||  || 12 tháng 9 năm 1982 || Đài thiên văn Zimmerwald || P. Wild
|-
| 3061 Cook ||  || 21 tháng 10 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3062 Wren || 1982 XC || 14 tháng 12 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3063 Makhaon || 1983 PV || 4 tháng 8 năm 1983 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 3064 Zimmer ||  || 28 tháng 1 năm 1984 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3065 Sarahill || 1984 CV || 8 tháng 2 năm 1984 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3066 McFadden || 1984 EO || 1 tháng 3 năm 1984 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3067 Akhmatova ||  || 14 tháng 10 năm 1982 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva, L. G. Karachkina
|-
| 3068 Khanina ||  || 23 tháng 12 năm 1982 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 3069 Heyrovský ||  || 16 tháng 10 năm 1982 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 3070 Aitken || 1949 GK || 4 tháng 4 năm 1949 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 3071 Nesterov ||  || 28 tháng 3 năm 1973 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 3072 Vilnius ||  || 5 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3073 Kursk ||  || 24 tháng 9 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3074 Popov ||  || 24 tháng 12 năm 1979 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 3075 Bornmann ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 3076 Garber ||  || 13 tháng 9 năm 1982 || Harvard Observatory || Oak Ridge Observatory
|-
| 3077 Henderson || 1982 SK || 22 tháng 9 năm 1982 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3078 Horrocks || 1984 FG || 31 tháng 3 năm 1984 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3079 Schiller || 2578 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 3080 Moisseiev || 1935 TE || 3 tháng 10 năm 1935 || Crimea-Simeis || P. F. Shajn
|-
| 3081 Martinůboh || 1971 UP || 16 tháng 10 năm 1971 || Hamburg-Bergedorf || L. Kohoutek
|-
| 3082 Dzhalil || 1972 KE || 17 tháng 5 năm 1972 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 3083 OAFA || 1974 MH || 17 tháng 6 năm 1974 || El Leoncito || Felix Aguilar Observatory
|-
| 3084 Kondratyuk ||  || 19 tháng 8 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3085 Donna || 1980 DA || 18 tháng 2 năm 1980 || Harvard Observatory || Harvard Observatory
|-
| 3086 Kalbaugh || 1980 XE || 4 tháng 12 năm 1980 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 3087 Beatrice Tinsley ||  || 30 tháng 8 năm 1981 || Lake Tekapo || A. C. Gilmore, P. M. Kilmartin
|-
| 3088 Jinxiuzhonghua ||  || 24 tháng 10 năm 1981 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3089 Oujianquan ||  || 3 tháng 12 năm 1981 || Nam Kinh || Purple Mountain Observatory
|-
| 3090 Tjossem || 1982 AN || 4 tháng 1 năm 1982 || Palomar || J. Gibson
|-
| 3091 van den Heuvel || 6081 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 3092 Herodotus || 6550 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 3093 Bergholz || 1971 MG || 28 tháng 6 năm 1971 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 3094 Chukokkala ||  || 23 tháng 3 năm 1979 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 3095 Omarkhayyam ||  || 8 tháng 9 năm 1980 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 3096 Bezruč ||  || 28 tháng 8 năm 1981 || Kleť || Z. Vávrová
|-
| 3097 Tacitus || 2011 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 3098 van Sprang || 4579 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 3099 Hergenrother || 1940 GF || 3 tháng 4 năm 1940 || Turku || Y. Väisälä
|-
| 3100 Zimmerman ||  || 13 tháng 3 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-

Tham khảo


title: Guijo de Galisteo

text:
Guijo de Galisteo là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 1513 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Uncobotyodes patulalis

text:
Uncobotyodes patulalis là loài bướm đêm duy nhất của chi Uncobotyodes, thuộc họ Crambidae. Chúng được tìm thấy ở Ấn Độ (Darjeeling)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Uncobotyodes
Động vật được mô tả năm 1866


title: Nephrotoma pleurinotata

text:
Nephrotoma pleurinotata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Aeolus delectabilis

text:
Aeolus delectabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Bury, Oise

text:
Bury là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 35 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Ampedus schoettlei

text:
Ampedus schoettlei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Zeising & Brunne miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Cusago

text:
Cusago là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng11 km west of Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.343 và diện tích là 11,5 km².

Cusago giáp các đô thị sau:Milano, Cornaredo, Settimo Milanese, Bareggio, Cisliano, Trezzano sul Naviglio, Gaggiano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cusago.mi.it

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Lee Bon

text:
Lee Bon (sinh năm 1972) là diễn viên Hàn Quốc, được khán giả Việt Nam biết đến qua bộ phim Cảm xúc. Cô cũng có nhiều biệt danh, như là Sportswoman (vì cô chơi những môn thể thao, nhất là bi-đa, rất giỏi), Black Bean (bởi vì cô rất thích nói đùa), Dancing Queen, v.v.

Ngoài bộ phim Cảm xúc, cô còn tham gia đóng bộ phim Anh và em, Tình yêu trong sáng và nhiều bộ phim khác.

Tham khảo

Diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nhân vật còn sống


title: Ailhon

text:
Ailhon là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Sonnberg im Mühlkreis

text:
Sonnberg im Mühlkreis là một đô thị thuộc huyện Urfahr-Umgebung thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 13 km², dân số thời điểm năm 2006 là 808 người.

Tham khảo


title: Camarles

text:
Camarles là một đô thị trong comarca Baix Ebre, tỉnh Tarragona, cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

Liên kết ngoài
Official website
Information - Generalitat de Catalunya
Statistical information - Institut d'Estadística de Catalunya

Đô thị ở Tarragona
Baix Ebre


title: Craugastor palenque

text:
Craugastor palenque là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Guatemala và México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Acevedo, M. & Savage, J. 2004. Craugastor palenque. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Craugastor


title: 17452 Amurreka

text:
17452 Amurreka (tên chỉ định: 1990 QE10) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 16 tháng 8 năm 1990. Nó được đặt theo tên Amur River between Russia và China.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst


title: Rosselia bracteata

text:
Rosselia bracteata là một loài thực vật thuộc họ Burseraceae. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Rosselia bracteata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Papua New Guinea
Rosselia
Thực vật dễ tổn thương


title: Agaronia propatula

text:
Agaronia propatula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Agaronia


title: Ogdoconta

text:
Ogdoconta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Ogdoconta altura Barnes, 1904
 Ogdoconta cinereola (Guenée, 1852)
 Ogdoconta moreno Barnes, 1907
 Ogdoconta sexta Barnes & McDunnough, 1913
 Ogdoconta tacna (Barnes, 1904)

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Ogdoconta at funet

Liên kết ngoài

Condicinae


title: Tú tài I và II

text:
Tú tài I và II là hai kỳ thi trong học trình giáo dục bậc trung học của nền giáo dục Việt Nam Cộng hòa.

Lịch sử
Danh từ Tú tài I và Tú tài II lần đầu tiên được dùng ở Việt Nam vào thời Pháp thuộc. Tháng Tám năm 1928 Nha học chính Đông Dương mở kỳ thi Tú tài I đầu tiên. Sang năm sau vào Tháng Chín 1929 thì tổ chức kỳ thi Tú tài II. Lúc bấy giờ bằng Tú tài I và II lấy mẫu từ bằng Baccalauréat Première Partie và Deuxième Partie của Pháp, dùng tiếng Pháp làm chuyển ngữ, tiếng Việt chỉ là ngôn ngữ phụ trong trường học. Năm 1945 vua Bảo Đại ra đạo luật dùng chữ Quốc ngữ trong kỳ thi Tú tài nhưng phải đợi đến thời Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam tiếng Việt mới được đưa vào làm ngôn ngữ chính.

Khi đất nước Việt Nam chia đôi thành Việt Nam Cộng hòa ở phía nam vĩ tuyến 17 và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở phía bắc thì danh từ Tú tài bị bỏ hẳn ở ngoài Bắc, thay vào đó là tên "bằng tốt nghiệp cấp III". Ở Miền Nam thì tiếp tục dùng Tú tài I và II là hai đợt thi tuyển quan trọng ở bậc trung học.

Thể lệ

Phần thí sinh

Học sinh sắp xong lớp 11 phải thi Tú tài I (còn gọi là Tú tài bán phần) để lên lớp 12. Năm 1972 ghi thêm điều kiện thí sinh phải 17 tuổi cùng phải nộp học bạ hay chứng chỉ của hai lớp 10 và 11. Nếu 18 tuổi trở lên thì miễn nộp học bạ. Dưới 16 tuổi thì phải nộp đơn xin miễn tuổi. Hồ sơ phải kèm giấy khai sinh, học bạ hoặc chứng chỉ học trình, cùng chứng chỉ hợp lệ quân dịch.

Kỳ thi Tú tài I có phần viết và phần vấn đáp. Phần vấn đáp bị loại bỏ năm 1968. Văn bằng Tú tài I còn được dùng để tuyển nhân sự cho một số học viện như Học viện Cảnh sát Quốc gia, hoặc trường cao đẳng như Trường Cao đẳng Công chánh. Việc thi cử thường tổ chức thành hai đợt để ai hỏng đợt 1 có thể dự thi đợt 2. Nam giới ai hỏng thi Tú tài I phải trình diện nhập ngũ quân đội đi quân dịch hai năm hoặc vào Trường Hạ sĩ quan Đồng Đế  ở Nha Trang; đậu thì vào Trường Bộ binh Thủ Đức. Tú tài 1 năm 1972 thi ngày 2 tháng 8.

Tú tài II thi vào cuối năm lớp 12. Tú tài II, tức Tú tài toàn phần cũng có hai phần: phần viết và phần vấn đáp như Tú tài I. Sinh viên tuyển vào bậc đại học phải hội đủ điều kiện là đậu được bằng Tú tài II. Tú tài II năm 1972 thi khóa 1 ngày 5 tháng 7 và khóa 2 ngày 30 tháng 8.

Số liệu năm 1968 cho biết có 65.117 thí sinh nhập thi Tú tài I và 23.305 thi Tú tài II. Đến năm 1972 thì là 150.000 và 70.000.

Về tỷ lệ trúng tuyển chênh lệch tùy theo trường đào tạo. Dù vậy học sinh của những trường trung học có tiếng vẫn chỉ đậu Tú tài I khoảng 25-35%; Tú tài II đậu cao hơn khoảng 70-80%. Nhưng nói chung Tú tài I đậu 15-30% và Tú tài II khoảng 30-45%. Số liệu những niên học 1954-1964 cho thấy tỷ số chênh lệch từ 14,87% đến 44,92% cho Tú tài I và 30,07% đến 63,70% cho Tú tài II.

Tổ chức thi của Nha Khảo thí
Việc tổ chức do Nha Khảo thí ở Sài Gòn điều hành thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục. Ở các tỉnh thì có hội đồng giám thị gồm những giáo sư trung học giám sát để coi thi với sự trợ lực của tỉnh trưởng để giữ trật tự và an ninh. Cao hơn là hội đồng giám khảo để chấm thi ở bốn vùng: Huế, Nha Trang, Sài Gòn và Cần Thơ theo bốn khu học chánh, tương đương với bốn vùng chiến thuật của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Coi thi
Ban soạn đề thi bị cô lập ở Sài Gòn khoảng một tuần để hoàn tất việc chọn đề rồi đem niêm phong cẩn thận. Đề thi cho mỗi tỉnh được đựng trong một cái rương nhôm có hai ổ khóa và được giữ bảo mật cho đến gần ngày thi thì giao cho hội đồng giám thị của từng tỉnh để phân phát đề thi cho mỗi trung tâm thi xuống tận mỗi phòng thi. Việc di chuyển đề thi vì cần giữ bảo mật nên có cảnh sát hộ tống. Mỗi phòng thi có hai giám thị: một giáo sư trung học và một giáo viên tiểu học. Ngoài ra là một giám thị hành lang để giữ trong ngoài nghiêm ngặt không ai ra vào trong khi thi. Bài thi của thí sinh phải có chữ ký của hai giám thị phòng thi để ngăn ngừa việc tráo bài thi. Việc di chuyển bài thi khi thí sinh đã nộp vào cũng đòi hỏi sự cẩn mật như việc di chuyển đề thi.

Vào đầu thập niên 1960 ngoài phần thi viết còn có phần thi vấn đáp. Phần này sau bãi bỏ kể từ năm 1968.

Chấm điểm
Giám khảo là giáo sư từ địa phương khác phái đến hòng tránh sự thiên vị và gian lận khi lo việc chấm điểm từng bài chia theo môn. Mỗi môn có 7-8 giám khảo. Mỗi bài được chấm hai lần do hai giáo sư, nhất là những bài có điểm cao thì việc duyệt lại càng nghiêm ngặt. Bài thi cũng không ghi tên thí sinh mà chỉ có số ký hiệu. Điểm chấm thì ghi trên tấm phiếu rời có ghi ký hiệu để khi chấm xong thì ráp lại, cộng điểm, xếp hạng "ưu", "bình", thứ", rồi lập danh sách các thí sinh trúng tuyển để công bố.

Kết quả cuộc thi được thông cáo ở trường sở dự thi. Thí sinh đến nghe kết quả có nơi lên đến hàng chục ngàn.

Cải tổ

Bỏ Tú tài I
Niên khóa 1972-1973, bởi Nghị Định số 939 GD/KHPC/HV/NĐ bãi bỏ Tú tài I và chỉ thi mỗi một bằng Tú tài toàn phần, nay gọi là Tú tài phổ thông xem như bằng tốt nghiệp trung học. Tú tài phổ thông sau đó được tổ chức thi vào 2 đợt: khoảng Tháng Sáu đến Tháng Bảy và lần nữa vào Tháng Tám Tháng Chín mỗi năm.

Thi trắc nghiệm
Việc chấm thi cũng đổi vì thay vì viết luận văn, bài thi được soạn theo thể trắc nghiệm để chấm bằng máy điện toán IBM bắt đầu từ năm 1974. Tỷ số trúng tuyển tăng lên thành 50%.

Sau năm 1975
Sau năm 1975 thì mô hình giáo dục của Việt Nam Cộng hòa bị thay đổi hoàn toàn và kỳ thi Tú tài cũng như bằng Tú tài biến mất.

Sang thế kỷ XXI danh từ Tú tài mới tái xuất hiện là một học vị trong hệ thống giáo dục của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Tham khảo và chú thích
Vuong G. Thuy, PhD. Getting to Know the Vietnamese and Their Culture. New York: Frederick Ungar Publishing Co, 1976.

Giáo dục và thi cử

Xem thêm
Giáo dục Việt Nam Cộng hòa

Liên kết
"Những con đường dẫn vào tương lai..."
Chứng chỉ bằng Tú tài I và II của Bộ Quốc gia Giáo dục Việt Nam Cộng hòa
Hệ thống giáo dục Việt Nam Cộng hòa

Giáo dục Việt Nam Cộng hòa


title: Cái Bè (thị trấn)

text:
Cái Bè là thị trấn huyện lỵ của huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Địa lý

Thị trấn Cái Bè có diện tích 4,14 km², dân số năm 2019 là 31.133 người, mật độ dân số đạt 7.520 người/km², bao gồm người Kinh, người Hoa, người Khmer,...

Thị trấn Cái Bè nằm ở phía đông nam huyện Cái Bè, phía đông và phía tây giáp xã Đông Hòa Hiệp, một phần phía tây giáp xã Hòa Khánh, phía bắc giáp xã Phú An thuộc huyện Cai Lậy, phía nam giáp sông Tiền. Từ Quốc lộ 1 hướng từ Tp.HCM chạy về Cần Thơ đến Ngã ba Cái Bè, điểm giao quốc lộ với đường tỉnh 875, thị trấn nằm bên trái quốc lộ, ở cuối tỉnh lộ dài 2,5 km này. Trục đường chạy từ bắc xuống nam, là trục chính giao thông của thị trấn. Thị trấn Cái Bè nằm ở sát bờ sông Tiền.

Các sông, kênh, rạch chảy qua địa bàn thị trấn gồm: rạch Bà Hợp, rạch Cầu Chùa, rạch Cây Cam (dài 1,5 km), sông Cái Bè (dài 2,5 km), sông Phú An, sông Tiền.

Hành chính
Thị trấn được chia thành 5 khu phố: 1A, 1B, 2, 3, 4.

Lịch sử
Phần đất thị trấn hiện nay vốn là phần đất thuộc làng Đông Hòa Hiệp. Năm 1808, thời vua Gia Long có 3 thôn An Bình Đông, An Bình Tân và An Thành thuộc tổng Kiến Phong, thời vua Thiệu Trị thuộc tổng Phong Hòa.

Ngày 12 tháng 7 năm 1877, làng An Bình Tây đổi thành Phú Hòa, làng An Thành đổi thành An Hiệp.

Ngày 13 tháng 12 năm 1913, làng Phú Hòa sáp nhập với làng An Bình Đông lấy tên là An Bình Đông.

Ngày 24 tháng 10 năm 1925, sáp nhập làng An Bình Đông với An Hiệp lấy tên là Đông Hòa Hiệp, thuộc tổng Phong Hòa.

Trong chiến tranh Đông Dương, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gọi là xã Đông Hòa Hiệp thuộc huyện Cái Bè. Chính quyền Quốc gia Việt Nam đặt xã Đông Hòa Hiệp thuộc tổng Phong Hòa, quận Cái Bè, tỉnh Định Tường.

Trong chiến tranh Việt Nam, Mặt trận Giải phóng miền Nam gọi là thị trấn Cái Bè thuộc huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho, chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn gọi là xã Đông Hòa Hiệp thuộc quận Cái Bè, tỉnh Định Tường.

Kinh tế – Xã hội

Giao thông
Thị trấn nằm cuối đường tỉnh 875, con đường dài 2,5 km chạy từ bắc xuống nam, là trục chính giao thông của thị trấn. Vào năm 2014, đoạn tỉnh lộ 875 từ nghĩa trang Sùng Chính, nằm ngoài rìa thị trấn, kéo dài đến cầu Cái Bè được đổi tên thành đường Nguyễn Chí Công. Đây là con đường lớn nhất và sầm uất nhất thị trấn.

Cầu Cái Bè là cây cầu chính của thị trấn, cầu bắc qua kênh 28, ngay sát ngã ba kênh 28 với sông Cái Bè, trung tâm thương mại Cái Bè nằm ngay sát cầu. Từ cầu Cái Bè chạy thẳng về hướng sông Tiền là đường Trương Công Định. Cầu Cái Bè 2 là cầu quan trọng thứ hai ở thị trấn, đây là cầu mới được xây dựng nằm về hướng nam thị trấn, hoàn thành vào tháng 1 năm 2017, từ cầu nhìn ra xa là ngã ba sông Cái Bè và sông Tiền, còn được gọi là vàm Long Hải, từ cầu chạy về hướng đông bắc chừng 1km là điểm giao với đường tỉnh lộ 864 con đường chạy theo hướng tây-đông xuyên suốt phía nam tỉnh, chạy dài cho đến Thành phố Mỹ Tho.

Kinh tế

Kinh tế chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực như buôn bán, dịch vụ, chế biến thực phẩm và các ngành tiểu thủ công nghiệp khác. Trung tâm mua bán lớn nhất và nổi tiếng nhất trước đây của thị trấn là chợ nổi Cái Bè. Chợ nổi là nơi trao đổi, mua bán và là vựa trái cây lớn của tỉnh Tiền Giang. Khu chợ nổi giờ đã thưa thớt nhưng từng một thời là nơi thu hút một lượng lớn khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài đến tham quan. Ngoài chợ nổi, trong thị trấn có nhiều nhà cổ. Ở phía nam thị trấn có khu du lịch sông nước Xẻo Mây nằm trên đường Xẻo Mây.

Sát bờ sông Tiền có bến phà Cái Bè - Tân Phong sang cù lao Tân Phong, nơi được mệnh danh là miền đất “quả vàng” trên sông Tiền. Kinh tế thị trấn cũng gắn liền với du lịch tham quan làng cổ Đông Hòa Hiệp ở xã lân cận.

Xã hội
Thị trấn có 2 điểm trường mẫu giáo, 4 điểm trường tiểu học, 2 điểm trường trung học cơ sở, trường Trung học Phổ thông Cái Bè, Trung học Phổ thông Huỳnh Văn Sâm, 2 điểm trường giáo dục thường xuyên, 1 trường dạy nghề.

Năm 2008, trạm y tế thị trấn có 1 bác sĩ, 2 y sĩ, 1 y tá, 2 dược tá; các tổ chức chăm sóc sức khoẻ cộng đồng gồm 1 hộ lý, 2 nha tá, 1 lương y.

Thị trấn có 5 bà mẹ Việt Nam Anh hùng: Nguyễn Thị Ép, Nguyễn Thị Tư, Huỳnh Thị Giác, Nguyễn Thị Nén, Trần Thị Muôn; 96 liệt sĩ, 38 thương binh, 1 lão thành cách mạng, 4 gia đình có công với nước, 1 huân chương của tập thể và 112 huân chương cá nhân.

Thư viện ảnh

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam
Nhà thờ Cái Bè
Chợ nổi Cái Bè

Chú thích

Sách

Liên kết ngoài

Huyện lỵ Việt Nam


title: Pachybrachis kaplini

text:
Pachybrachis kaplini là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis