title: Gagauzia

text:
Gagauzia ( hoặc ; tiếng România: Găgăuzia; ), thường được biết đến với tên gọi Lãnh thổ Tự trị Gagauzia (; tiếng România: Unitatea Teritorială Autonomă Găgăuzia; ), là một đơn vị hành chính tự trị của Moldova. Lãnh thổ này nằm ở cực Nam Moldova và có một số phần tiếp giáp tỉnh Odessa của Ukraina.

Toàn bộ lãnh thổ Gagauzia là một phần của Vương quốc România vào đầu thế kỷ 20 trước khi được nhập vào Liên Xô năm 1940 trong Thế chiến II. Khi Liên Xô bắt đầu tan rã, Gagauzia tuyên bố độc lập vào năm 1990, nhưng đã được sáp nhập vào Moldova vào năm 1994.

Lịch sử
Theo một số giả thuyết, người Gagauz xuất thân từ người Thổ Nhĩ Kỳ Seljuq, người đã ra sắc lệnh ở Dobruja sau Anatilian Seljuq Sultan Izzeddin Keykavus II (1236 Chuyện1276). Họ có thể đến từ các dân tộc Pechal, Uz (Oghuz) và Cuman (Kipchak).

Có nhiều phần, một gia tộc của Oghuz Turks Nhận thức và có thời gian trong Balkans trong khi kết hợp với nhau. Gia tộc Oghuz Turk này đã chuyển đổi từ Hồi giáo sang Cơ đốc giáo chính thống sau khi định cư ở Bulgaria thời trung cổ, và được gọi là Gagauz Turks.

Theo các lý thuyết khác, Gagauz là hậu duệ của người Kutrigur Bulgari. [2] Trong bảo tàng Gagauz chính thức, một tấm biển đề cập rằng một trong hai sự kiện chính là họ đến từ Bulgars.

Tiền Đế quốc Nga
Năm 1812, Bessarabia, trước đây là nửa phía đông của Công quốc Moldavia, đã bị Đế quốc Nga sáp nhập sau khi đánh bại Đế chế Ottoman trong Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ giữa năm 1806 và 1812 (xem Hiệp ước Bucharest (1812)). Các bộ lạc Nogai cư ngụ ở một số ngôi làng ở phía nam Bessarabia (hoặc Budjak) đã buộc phải rời đi. Từ năm 1812 đến 1846, người Nga đã tái định cư người Gagauz từ vùng phía đông Bulgaria ngày nay (lúc đó thuộc Đế chế Ottoman) đến Bessarabia chính thống, chủ yếu ở các khu định cư do các bộ lạc Nogai bỏ trống. Họ định cư ở đó cùng với người Bessarabian Bulgari ở Avdarma, Comrat, Congaz, Tomai, Cișmichioi và các làng Nogai cũ khác. Một số Gagauz cũng được định cư ở một phần của Công quốc Moldavia không thuộc quyền kiểm soát của Nga vào năm 1812. Nhưng, trong vài năm, dân làng đã chuyển đến sống với người dân của họ trong khu vực nhỏ gọn mà con cháu sống ở thế kỷ 21 ở miền nam của Bessarabia.

Ngoại trừ năm ngày độc lập trên thực tế vào mùa đông năm 1906, khi một cuộc nổi dậy của nông dân tuyên bố một Cộng hòa tự trị Comrat, dân tộc Gagauzian đã bị cai trị bởi các nhóm thống trị khác: Đế quốc Nga (1812 - 1917), Romania (1918 -1940 và 1941 -1944), Liên Xô (1940 -1941 và 1944 -1991) và Moldova (1917 - 1918 và 1991 cho đến nay).

Đế quốc Nga (1812 - 1917)
Năm 1912, Besarabia, trước đây là nửa phía đông của Công quốc Moldova, đã được sáp nhập vào đế quốc Nga sau thất bại của Đế chế Ottoman trong chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kì trong những năm 1806-1812 (xem Hiệp ước Bucharest). Nogai, một bộ tộc sinh sống nhiều ở các ngôi làng ở phía nam Besarabia (hoặc Budjak) đã buộc phải rời khỏi. Từ năm 1812 đến năm 1846, Nga di dời người dân Gagauz vào ngày mùa đông ở Bulgaria (mà sau đó theo chỉ thị của Đế chế Ottoman) đến Besarabia, chủ yếu ở các khu định cư bỏ trống của bộ tộc Nogai.

Liên Xô

Moldova độc lập

Hành chính
Gagauzia gồm có 26 đơn vị hành chính trực thuộc. Đó là 1 đô thị đặc biệt (thủ đô Komrat), 2 thành phố (Ceadîr-Lunga, Vulcănești) và 23 xã.

Xem thêm

 Transnistria
 Moldova
 Romania
 Bessarabia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Shabashov A.V., 2002, Odessa, Astroprint, "Gagauzes: terms of kinship system and origin of the people", (Шабашов А.В., "Гагаузы: система терминов родства и происхождение народа")

Lãnh thổ tự trị

Đơn vị lãnh thổ Moldova
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Bulgaria
Nhà nước Turk tự trị
Nhà nước hậu Xô viết


title: Sopron

text:
Sopron (; , , tiếng Latin: Scarbantia) là một thành phố nằm ở hạt Győr-Moson-Sopron, biên giới với Áo, gần hồ Neusided. Thành phố Sopron có diện tích 169,06 km2. dân số theo điều tra vào năm 2009 là 59.036 người. Đây là thành phố lớn thứ tại Hungary.

Lịch sử
Khi các khu vực mà ngày nay là phía Tây Hungary còn là một tỉnh của Đế quốc La Mã, một thành phố có tên gọi là Scarbantia tồn tại ở đây. Địa điểm công cộng nằm nơi quảng trường chính của Sopron ngày nay vẫn còn.

Trong thời kỳ di cư, Scarbantia được cho là bị bỏ hoang vào thời gian người Hungary đến trong khu vực, nó đang trong tình trạng đổ nát. Trong thế kỷ 9-11 người Hungary tăng cường tường thành La Mã cũ và xây dựng một lâu đài. Thị trấn đã nhận được tên Hungary tại thời điểm này từ một người quản lý lâu đài được đặt tên Suprun. Năm 1153, nó đã được đề cập như là một thị trấn quan trọng.
Năm 1273, vua Otakar II của Bohemia chiếm lâu đài. Mặc dù ông đã bắt trẻ con của giới quý tộc Sopron với ông ta để làm con tin, thành phố của nó đã mở cửa khi quân đội của vua Ladislaus IV của Hungary đến. Nhà vua ban thưởng Sopron bằng cách nâng cấp bậc của thành phố hoàng gia tự do.

Tham khảo

Thành phố của Hungary
Hạt Győr-Moson-Sopron
Sopron


title: Unisan

text:
Unisan là một đô thị cấp bốn ở tỉnh Quezon, Philippines và là tỉnh lỵ tỉnh Kaliraya, nay là Quezon. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 23.911 người .

Các đơn vị hành chính

Unisan, về mặt hành chính, được chia thành 36 khu phố (barangay).

Ghi chú

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Quezon


title: .ru

text:
.ru là tên miền Quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Nga được giới thiệu vào ngày 7 tháng 4, 1994.

Việc quản lý tên miền.ru được gán cho Viện Mạng công cộng Nga (RIPN). Tuy nhiên, từ ngày 14 tháng 3, 2005 hoạt động của cơ quan đăng ký trực tiếp dưới.ru được thực hiện bởi RU-CENTER trong khi RIPN thực hiện đăng ký với tên miền cấp 3 dưới .com.ru,.net.ru,.org.ru & .pp.ru.

Công ty RELCOM cũng đưa ra đăng ký tên cấp 3 dưới các tên miền cấp 2 khác nhau như.msk.ru (Moskva), trong khi Macomnet Telcom đề nghị đăng ký cấp 3 dưới.int.ru.

RU-CENTER cũng quản lý việc đăng ký cho tên miền .su, tên miền cấp cao nhất của Liên Xô cũ, được dự định sẽ bị xóa vì đại diện cho một Quốc gia không còn tồn tại, nhưng hiện nay vẫn chấp nhận đăng ký với .ru;tính hợp pháp và sự sở hữu tên miền .su bị phản đối bởi ICANN (Chính phủ Nga), và vài cơ quan thương mại của Nga.

Hiện nay có nhiều trang web của Nga sử dụng tên miền .рф. Tên miền nay ra đời cùng với tên miền .中国 (giản thể) và .中國 (phổn thể) cùng với .укр (Ukraine), .бг (Bungary), .срб (Seriba) và sắp tới là cho Nhật và Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.ru whois information
 RU-CENTER
 RIPN

R u
R u

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#R


title: Austrian Airlines

text:
Austrian Airlines là hãng hàng không quốc gia của Áo có tổng hành dinh tại sân bay quốc tế Viên, tại Schwechatt, Viên và là một công ty con của Lufthansa. Cùng với các công ty con là Tyrolean Airways (Austrian Arrows) và hãng bay thuê Lauda Air, Austrian Airlines khai thác các đường bay tới 130 điểm trên thế giới. Trạm trung chuyển chính của hãng là sân bay quốc tế Wien, điểm đến quan trọng là sân bay Innsbruck. Hãng là một thành viên của liên minh hàng không Star Alliance.

Lịch sử hình thành

Hãng được thành lập vào ngày 30-09-1957 và thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 31-03-1958 khi một chiếc Vickers Viscount 779 cất cánh từ Viên đi London và ghé qua Zurich. Austrian Airlines ra đời sau khi Air Austria sáp nhập với Austrian Airways. Hãng bắt đầu phục vụ các đường bay quốc nội từ ngày 01-05-1963. Chuyến bay vượt Đại Tây Dương đầu tiên của hãng được thực hiện vào ngày 01-04-1969 từ Viên đi New York ghé qua Brussels.

Năm 1990, hãng đã liên kết với các liên minh chiến lược mới, cũng như mở rộng sự hiện diện của mình trên thị trường đường dài, khai trương các dịch vụ mới đến Trung Quốc và Nam Phi

Năm 2000, hãng trở thành thành viên của liên minh hàng không Star Alliance. Cùng năm đó, hãng sở hữu Lauda Air, một hãng hàng không chuyên thực hiện các đường bay quốc tế tầm xa. Ngày 15-02-2001, hãng sở hữu tiếp Rheintalflug.

Vào tháng 10 năm 2006, Nước Áo buộc phải áp dụng chính sách tiết kiệm chi phí nghiêm ngặt và vào năm 2007, nước này đã loại bỏ hơn 500 việc làm. Nhiều chuyến bay đi đường dài đã bị hủy, chẳng hạn như Sydney nối chuyến qua Kuala Lumpur-International, Melbourne nối chuyến qua Singapore, Katmandu hay Phố Đông- Thượng Hải. Ba chiếc Fokker 70 còn lại được chuyển cho hãng Tyrolean Airways. Hãng cũng quyết định loại bỏ các máy bay Airbus đường dài, bao gồm 4 chiếc Airbus A340 và 4 chiếc Airbus A330, để tiêu chuẩn hóa đội bay thay vì những chiếc Boeing 777 và Boeing 767. Hãng cũng loại bỏ các suất ăn miễn phí trên chuyến bay và đồ uống có cồn trên các đường bay ngắn, giới thiệu dịch vụ được gọi là "Quán rượu tự chọn", ngoại trừ trên các chuyến bay từ London-Heathrow và bất kỳ chuyến bay nào có thời gian bay trên 100 phút. Trụ sở chính chuyển từ Oberlaa đến sân bay quốc tế Viên vào năm 2007, trong khi trụ sở chính vẫn ở Vienna.

Tháng 11-2008, Austrian Airlines và Lufthansa công bố rằng Lufthansa muốn sở hữu cổ phiếu của ÖIAG và 2% mà Austrian Airlines đang sở hữu, và kết quả của thương vụ này là Lufthansa trở thành cổ đông chính của Austrian Airlines. Cùng với sự phê chuẩn của ủy ban thương mại châu Âu, Lufthansa đã mua lại Austrian Airlines vào tháng 9-2003.

Sau quá trình tư nhân hóa, cả hai sáng kiến mở rộng đội tàu bay và tiết kiệm chi phí đã được ban hành khi hãng được tái cấu trúc; những thay đổi có thể nhìn thấy bao gồm thay đổi đường bay, thiết kế công ty mới và phương tiện bay được thay đổi. Sau tranh chấp lao động về một số biện pháp cắt giảm chi phí, tất cả các chuyến bay của Austrian Airlines vào ngày 1/7/2012 đã được chuyển giao cho công ty con của hãng, Tyrolean Airways, hoạt động dưới tên Áo. Vào ngày 1 tháng 4 năm 2015, sau khi đạt được thỏa thuận lao động mới, tất cả các chuyến bay được chuyển trở lại Áo và hãng Tyrolean Airways được sáp nhập vào công ty mẹ của nó. Vào cuối những năm 2010, việc tái cấu trúc cả đội bay và mạng lưới tuyến của hãng vẫn tiếp tục. Vào ngày 17/3/2020, hãng đã tạm ngừng hoạt động do sự bùng phát dịch COVID-19.

Nhận diện thương hiệu
Gam màu chính của Austrian Airlines luôn luôn là đỏ-trắng-đỏ theo màu quốc kỳ Áo. Các máy bay khoảng giữa thập niên 50 và 80 được sơn màu bạc ở phần thân sau, phần thân trước màu trắng với hình mũi tên của Austrian Airlines và dòng chữ Austrian Airlines màu đỏ. Tuy nhiên trong khoảng từ 1972-1995 và từ năm 2005 trở đi, chỉ còn chữ Austrian.

Hình mũi tên của Austrian Airlines (Austrian Chevron) có tất cả ba phiên bản. Năm 1960, nó giống như hình dạng của một chiếc máy bay giấy. Phiên bản hiện tại được đưa ra vào năm 1972.

Điểm đến

Hãng có mạng lưới đường bay chủ yếu ở Đông Âu và Trung Đông, phần lớn các chuyến bay do Tyrolean thực hiện.

Năm 2006, nhằm tiết kiệm 51 triệu đô la Mỹ một năm, hãng đã cho ngừng hoạt động một số máy bay Airbus A330 và Airbus A340 gồm bốn chiếc A330-200, hai chiếc A340-200 và hai chiếc Airbus A340-300. Một số trong số này được bán cho TAP Portugal, Swiss và không quân Pháp. Hậu quả của việc này là số lượng đường bay tầm xa của hãng giảm đi đáng kể. Austrian Airlines đã dừng các đường bay tới Úc và Đông Á. Đường bay tới Thượng Hải kết thúc vào tháng 1-2007 và tháng 4 và 05 cùng năm, hãng cũng dừng các đường bay tới Phuket, Mauritius, Colombo, Malé và Kathmandu.

Tháng 3-2007 hãng cũng kết thúc hai đường bay dài nhất của mình trong chặng Kangaroo Route là Wien-Singapore-Melbourne và Wien-Kuala Lumpur-Sydney

Thỏa thuận chia sẻ chỗ
Austrian Airlines có thỏa thuận chia sẻ chỗ với các hãng hàng không sau:

 Adria Airways
 Air Canada
 Air China
 Air France
 Air India
 Air Malta
 airBaltic
 All Nippon Airways
 Asiana Airlines
 Atlantis European Airways
 Bangkok Airways
 Belavia
 Brussels Airlines
 Croatia Airlines
 EgyptAir
 Ethiopian Airlines
 Eurowings
 Georgian Airways
 Germanwings
 Iran Air
 LOT Polish Airlines
 Lufthansa
 Luxair
 Montenegro Airlines
 Scandinavian Airlines
 Swiss International Air Lines
 TAP Portugal
 TAROM
 Thai Airways
 Ukraine International Airlines
 United Airlines

Đội bay
Đội bay của Austrian Airlines gồm những máy bay sau (1/2022):

*Note: Business and Economy on the A319, A320, A321 can vary depending on demand

Hình ảnh đội bay

Chú thích

Liên kết ngoài

 Austrian Airlines Group
 Austrian Airlines stock information

Hãng hàng không Áo
Star Alliance


title: Akkayapalle

text:
Akkayapalle là một thị trấn thống kê (census town) của quận Cuddapah thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Akkayapalle có dân số 18.247 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Akkayapalle có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Akkayapalle, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Huntleya

text:
Huntleya là một chi phong lan gồm 14 loài. Các loài phân bố trong các khu rừng mây ẩm ướt ở độ cao trung bình Guatemala, [[Costa Rica, Nam Mỹ xuống Bolivia. Loài điển hình "Huntleya meleagris" mọc ở Trinidad.

Các loài
 Huntleya apiculata (Rchb.f.) Rolfe
 Huntleya brevis Schltr.
 Huntleya burtii (Endres & Rchb.f.) Rolfe
 Huntleya caroli P.Ortiz
 Huntleya citrina Rolfe
 Huntleya fasciata Fowlie
 Huntleya grandiflora Lam.
 Huntleya gustavii (Rchb.f.) Rolfe
 Huntleya lucida (Rolfe) Rolfe
 Huntleya meleagris Lindl.
 Huntleya sessiliflora Bateman ex Lindl.
 Huntleya vargasii Dodson & D.E.Benn.
 Huntleya waldvogelii Jenny
 Huntleya wallisii (Rchb.f.) Rolfe

Hình ảnh

Tham khảo

 Pupulin, Franco. Vanishing Beauty, Native Costa Rican Orchids vol 1 Acianthera - Kegeliella. Sistema Editorial y University of Costa Rica.

Danh sách các chi phong lan

Thực vật biểu sinh


title: Stenoptilia elkefi

text:
Stenoptilia elkefi là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Síp, miền nam châu Âu, Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ, Turkmenistan và Yemen.

Sải cánh dài 17–19 mm.

Chú thích

Tham khảo

Stenoptilia
Côn trùng châu Âu
Côn trùng bán đảo Ả Rập


title: Fusinus amadeus

text:
Fusinus amadeus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Pasites rotundiceps

text:
Pasites rotundiceps là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Bischoff mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Pasites
Động vật được mô tả năm 1923


title: 3615 Safronov

text:
3615 Safronov (1983 WZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 1983 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3615 Safronov

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Heterocrepidius marginatus

text:
Heterocrepidius marginatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Heterocrepidius


title: Microdytes franzi

text:
Microdytes franzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka & Wang miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Microdytes


title: Anabolia apora

text:
Anabolia apora là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Anabolia


title: Kabuki

text:
Kabuki (tiếng Nhật: 歌舞伎, Hán-Việt: ca vũ kỹ) là một loại hình sân khấu truyền thống của Nhật Bản. Nhà hát Kabuki được biết đến với sự cách điệu hóa trong kịch nghệ và sự phức tạp trong việc trang điểm cho người biểu diễn.

Chữ kanji 歌 (ca) nghĩa hát, 舞 (vũ) nghĩa là múa, và 伎 (kỹ) nghĩa là kỹ năng. Do đó, Kabuki đôi khi được dịch là "nghệ thuật hát múa". Tuy nhiên, có những chữ thuộc loại ateji (nghĩa của chữ phụ thuộc vào phát âm, không phụ thuộc vào các ký tự hợp thành) không thể hiện đúng nghĩa của từ nguyên. Từ kabuki được cho là bắt nguồn từ động từ kabuku, nghĩa là "tựa, chống" hay "bất bình thường". Vì vậy, kabuki có thể hiểu theo nghĩa là sân khấu "tiên phong" hay "kì dị". Cách diễn đạt kabukimono (歌舞伎者) (Ca vũ kỹ giả) ban đầu dùng để chỉ những nhóm người lập dị ở chốn thôn quê hoang dã, ăn mạc kỳ cục với mái tóc lạ đời.

Lịch sử
Kabuki đã có nhiều thay đổi kể từ khi ra đời.

1603–1629: Kabuki nữ

Lịch sử kabuki bắt đầu từ năm 1603 khi Okuni, một miko (cô gái trẻ phục vụ trong đền thờ đạo Shinto) ở Izumo Taisha, bắt đầu biểu diễn một phong cách kịch múa mới ở Kyoto. Các nữ diễn viên đóng cả vai nam và nữ trong các vở hài kịch về cuộc sống hàng ngày. Phong cách này ngay lập tức trở nên nổi tiếng; Okuni thậm chí được yêu cầu biểu diễn tại Triều đình. Theo sau những thành công đó, các đoàn kịch đối thủ nhanh chóng bắt chước, và kabuki chính thức ra đời như một loại hình kịch múa sử dụng nữ diễn viên – một thể loại rất khác với cách thể hiện ngày nay. Sự hấp dẫn của nó trong thời ấy đa phần là do chất khôi hài hơi tục tĩu; sự hấp dẫn này được bổ sung bằng việc các diễn viên thường kiêm thêm nghề gái mại dâm. Vì lý do này, kabuki còn được viết là "歌舞妓" (chữ 妓 kỹ trong tiếng Nhật cũng đọc là ki nhưng lại mang nghĩa "gái lầu xanh") trong suốt thời Edo.

Khi kabuki mới ra đời, chỉ có phụ nữ mới tham gia diễn xuất. Và họ nhanh chóng cuốn hút những loại khán giả hủ bại và lôi cuốn sự chú ý của rất nhiều đàn ông. Loại "chú ý" này khiến nhiều người không vừa lòng và chính quyền bắt đầu cảm thấy bị làm mất phẩm giá vì nghệ thuật kabuki. Năm 1629, phụ nữ bị cấm diễn xuất kabuki và bất kỳ một hình thức sân khấu nào khác.

Vì kabuki đã quá nổi tiếng, nên các nam diễn viên trẻ, gọi là wakashu, tiếp nối vị trí của phụ nữ sau khi họ bị cấm diễn. Những thanh niên này có thể thay thế vai trò của phụ nữ vì họ có ít nam tính hơn và có giọng cao hơn so với đa phần đàn ông trưởng thành. Cùng với sự đổi vai giới tình của diễn viên, tầm quan trọng của buổi diễn cũng thay đổi: nhiều kịch tính được thêm vào vở kịch thay vì các điệu múa. Các buổi biểu diễn của họ nói chung đều tục tĩu. Họ cũng hành nghề bán dâm cho khách đồng tính nam. Khán giả thường làm loạn lên, và những vụ cãi vã đôi khi biến thành ẩu đả, để được qua đêm với các diễn viên trẻ đặc biệt đẹp trai, điều này khiến chính quyền cấm các diễn viên nam trẻ vào 1652.

Sau 1653: Kabuki nam
Từ năm 1653, chỉ có đàn ông trưởng thành mới được diễn kabuki. Kabuki phát triển thành một hình thức phức tạp và cách điệu hóa gọi là yarō kabuki (野郎歌舞伎 (dã lang ca vũ kỹ, đại ý là, kabuki nam). Sự biến đổi về chất trong phong cách này có ảnh hưởng lớn đến các nhà hát hài kịch kyogen, đặt dưới sự quản lý của Mạc phủ. Kyogen, dù thế nào đi chăng nữa, cùng vô cùng nổi tiếng vào thời gian đó.

Chữ yarō (野郎) (dã lang) cuối cùng rơi mất, nhưng tất cả các vai trong vở kịch kabuki tiếp tục do đàn ông diễn. Các diễn viên nam chuyên đóng các vai nữ, được gọi là onnagata hay oyama (đều viết bằng kanji là 女形, nữ hình), bùng nổ. Những gia đình của các onnangata chuyên nghiệp này hình thành rất nhiều và trong những năm sau này, phần lớn onnagata xuất thân từ những gia đình đó.

Diễn viên onnagata có thể khiến khán giả nghĩ họ chính là phụ nữ thật vì họ trang điểm rất đậm. Onnagata cũng diễn rất nhiều cảnh lãng mạn. Các cảnh này đều được diễn xuất cùng với một người nữa. Đàn ông biết cách giấu thể hình và kích cỡ của mình để trông giống nữ giới hơn. Họ nói bằng giọng the thé. Đó là cái cách mà đàn ông vẫn thường nghĩ về phụ nữ.

Sau hơn 250 năm cấm phụ nữ trình diễn kabuki, onnagata đóng vai trò trung tâm trong nhà hát kabuki, cho đến trước khi lệnh cấm bị dỡ bỏ năm 1879, nghệ thuật onnagata vẫn rất hấp dẫn công chúng, và mất nó có nghĩa là cả gánh hát sẽ sụp đổ. Vì vậy, mặc dù lệnh cấm đã bị dỡ bỏ, vai trò của phụ nữ không còn quan trọng nữa vì đàn ông đã có được các kĩ năng diễn những vai loại này.

Hai loại vai quan trọng được phát triển là: aragoto (phong cách thô ráp) do Ichikawa Danjūrō (1660–1704) khám phá ra ở Edo, và wagoto (phong cách êm dịu) bởi diễn viên Kamigata vĩ đại, Sakata Tōjūrō (1647–1709) ở vùng Kyoto-Osaka. Aragoto phong cách vai phô trương, theo đó các diễn viên thường phóng đại từ ngũ, điệu bộ, và thậm chí cả trang phục, chân cẳng, và trang điểm; cái tên bắt nguồn từ từ có nghĩa là "chuyện samurai liều lĩnh", và kịch nghệ thường nhấn mạnh hành động. Nhân vật loại này thường đóng vai anh hùng, và thường phóng đại nam tính. Thể thức "aragoto" được coi là nghệ thuật gia đình. Ngược lại, đặc điểm của "wagoto" là thường có lời nói và điệu bộ bình thường, và kịch nghệ thường về các bị kịch lãng mạn. Tính cách của vai diễn thường là nhạy cảm, dễ xúc động. Hai tính cách này khác nay rất xa, aragoto đóng vai nam tính, và wagoto đóng nhiều vai nữ tính.

1673–1735: Thời Genroku
Trong thời Genroku, kabuki rất phát đạt. Cấu trúc của vở kịch kabuki được định hình trong thời kỳ này, cũng như nhiều yếu tố cách điệu hóa. Các loại nhân vật thường định rõ. Nhà hát kabuki và ningyō jōruri, thể loại nhà hát múa rỗi phức tạp sau đó được biết đến với cái tên bunraku, trở thành rất gần nhau trong thời kỳ này, và mỗi cái đều có ảnh hưởng đến sự phát triển của nhau. Nhà soạn kịch nổi tiếng Chikamatsu Monzaemon, một trong những nhà soạn kịch kabuki đầu tiên, có một số tác phẩm có tầm ảnh hưởng lớn, mặc dù vở thường được coi là tác phẩm quan trọng nhất của ông, Sonezaki Shinju (Tự sát vì tình ở Sonezaki), thực chất bắt nguồn từ kịch bản bunraku. Giống như nhiều vở kịch bunraku, tuy vậy, nó được sửa lại cho hợp với kabuki, và nó làm xuất hiện nhiều bản tương tự - thực tế, vở này và những vở tương tự gây ra nhiều vụ tự tử phỏng theo kịch khiến chính phủ ban lệnh cấm shinju mono (kịch vì việc hai người yêu nhau phải tự tử) năm 1723. Người ta cho rằng Ichikawa Danjūrō I đã phát triển cách diễn mie và kiểu hóa trang như mặt nạ kumadori..

Vào giữa thế kỷ 18, kabuki bị bunraku thế chỗ trên sân khấu dành cho những tầng lớp thấp của xã hội. Điều này một phần là do sự xuất hiện của một vài nhà viết kịch bunraku tài năng vào thời điểm đó. Không có gì đáng chú ý trong sự phát triển của kabuki cho đến cuối thế kỷ đó, khi nó nổi tiếng trở lại.

Kabuki sau cuộc Minh Trị Duy Tân

Sự thay đổi văn hóa to lớn bắt đầu vào năm 1868 khi Mạc phủ Tokugawa sụp đổ, sự mất đi của tầng lớp samurai, và sự mở cửa của Nhật Bản đối với phương Tây đã giúp cho kabuki một lần nữa hồi sinh. Khi nền văn hóa vật lộn để khắp phục sự thiếu nét riêng biệt của mình, các diễn viên cố tăng cường tiếng tăm của kabuki trong giới thượng lưu và cố hòa trộn phong cách truyền thống với khẩu vị đương thời. Cuối cùng họ cũng thành công về mặt này, và vào ngày 21 tháng 4 năm 1887, họ đã được biểu diễn phục vụ Nhật Hoàng Minh Trị.

Rất nhiều nhà hát kabuki đã bị bom đạn trong Chiến tranh thế giới thứ hai phá hủy, và quân đội chiếm đóng cấm trình diễn kabuki trong một thời gian ngắn sau chiến tranh. Tuy nhiên, năm 1947, lệnh cấm bị bãi bỏ, và việc biểu diễn lại được tiếp tục trở lại.

Kabuki ngày nay
Thời gian ngay sau Chiến tranh thế giới thứ hai là một thời gian khó khăn cho kabuki. Ngoài sự tàn phá đối với phần lớn các thành phố Nhật Bản trong thời chiến còn có xu hướng đương thời từ chối truyền thống và những tư tưởng của quá khứ, kabuki cũng nằm trong số đó. Những vở kịch kabuki truyền thống được cải tiến lại của đạo diễn Tetsuji Takechi rất được công chúng hoan nghênh vào thời điểm đó đã mang lại sự hồi sinh cho tình yêu đối với kabuki ở vùng Kansai. Trong số những ngôi sao trẻ tuổi đã biểu diễn cùng Takechi Kabuki thì Nakamura Ganjiro III (sinh năm 1931) là diễn viên hàng đầu. Ông lần đầu được biết đến với tên Nakamura Senjaku, và thời kỳ đó trong kabuki Osaka được gọi là "Thời kỳ Senjaku" để vinh danh ông.

Ngày nay, kabuki vẫn tương đối được ưa chuộng —nó là loại hình kịch truyền thống Nhật Bản được ưa chuộng nhất- và các ngôi sao thường xuất hiện với các vai trên TV hay màn ảnh rộng. Ví dụ, onnagata nổi tiếng Bandō Tamasaburō V đã xuất hiện trong vài vở kịch không phải kabuki và điện ảnh-thường là vai nữ. Kabuki cũng được một loại hình nghệ thuật nổi tiếng khác của Nhật Bản tham khảo, đó là anime.

Mặc dù có không nhiều các nhà hát lớn ở Tokyo, Kyoto và Osaka, có rất nhiều nhà hát nhỏ ở Osaka, và trên khắp đất nước. Đoàn kịch Ōshika Kabuki, ở Ōshika"大鹿" (Đại Lộc), tỉnh Nagano, là một ví dụ.

Một vài đoàn kịch kabuki dùng phụ nữ cho các vai onnagata, và Ichikawa Kabuki-za (đoàn kịch toàn nữ) được thành lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Năm 2003, một tượng của Okuni được dựng lên ở gần khu Pontochō, Kyoto.

Sự quan tâm đến kabuki đã lan sang cả phương Tây. Các đoàn kịch kabuki thường lưu diễn ở châu Âu và châu Mỹ, và đã có vài vở kịch của phương Tây được chuyển soạn cho kabuki như các vở kịch của Shakespeare. Các nhà viết kịch và tiểu thuyết gia phương Tây cũng đã thử sức mình với đề tài kabuki, ví dụ như vở Hiroshima Bugi (2004) của Gerald Vizenor. Nhà văn Yukio Mishima là người tiên phong và phổ biến việc diễn kabuki theo lối hiện đại, và làm hồi sinh những loại hình nghệ thuật truyền thống khác, như Noh, cho phù hợp với phong cách hiện đại.

Ở Australia, đoàn kịch Za Kabuki ở Đại học Quốc gia Australia đã biểu diễn kịch kabuki từ năm 1976; đây là việc biểu diễn kabuki lâu nhất ở bên ngoài nước Nhật.

Kabuki đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại vào ngày 24 tháng 11 năm 2005.

Các yếu tố của kabuki

Thiết kế sân khấu

Sân khấu kabuki có một chỗ nhô ra gọi là "hanamichi" (花道 "hoa đạo"), một đường đi bộ mở rộng về phía khán giả và đó là lối vào và ra của diễn viên. Okuni biểu diễn trên một sân khấu hanamichi cùng với đoàn tùy tùng của mình. Sân khấu này được sử dụng không chỉ làm đường đi hay lối lên xuống sân khấu chính, mà các cảnh quan trọng cũng được biểu diễn ở trên sàn này. Sân khấu và nhà hát Kabuki ngày càng trở nên tinh vi về kỹ thuật hơn, và sự cải tiến bao gồm sân khấu xoay và của sập, lần đầu được ứng dụng trong thế kỷ 18, đã tạo ra sự thay đổi to lớn đối với việc biểu diễn các vở kịch kabuki. Một lực đẩy nữa là mong ước muốn biến những đề tài quen thuộc của nhà hát kabuki, đột nhiên xuất hiện hay biến chuyển đầy kịch tính. Rất nhiều các thủ thuật sân khấu, bao gồm việc đột ngột xuất hiện hay biến mất của diễn viên, được thực hiện là nhờ vào những tiến bộ này. Cụm từ "keren" (外連) (ngoại liên) thường được sử dụng để chỉ tất cả những thủ thuật loại này.

Mawari-butai (sân khấu xoay) được phát triển dưới thời Kyōhō. Ban đầu thực hiện kỹ thuật này bằng cách đẩy sân khấu theo một vòng tròn nhờ một đường bánh xe ở phía dưới giúp di chuyển thuận tiện hơn. Khi đèn sân khấu mờ đi lúc dịch chuyển, người ta gọi đó kuraten ("chuyển tối"). Thông thường đèn vẫn được bật sáng gọi là "akaten" ("chuyển sáng"), đôi khi việc chuyển cảnh được thực hiện đồng thời với các hiệu ứng sân khấu. Khoảng 300 năm trước, sân khâu này lần đầu được xây dựng ở Nhật Bản, và được thiết kế cho những pha chuyển cảnh nhanh chóng. Sân khấu này rất hữu dụng vì nó giúp chuyển cảnh mà không làm đứt quãng vở diễn.

Seri dùng để chỉ các cửa sập trên sân khấu được dùng cho kabuki từ giữa thế kỷ 18. Các cửa sập này có thể mở lên và kéo hạ diễn viên xuống hay sắp đặt sân khấu. Seridashi hay seriage dùng để chỉ cửa sập mở lên trên và serisage hay serioroshi khi nó được hạ xuống. Kỹ thuật này thường được sử dụng cho hiệu ứng sân khấu làm cả một bối cảnh hiện ra trên sân khấu.

Chūnori (bay giữa không trung) là một kỹ thuật, xuất hiện vào khoảng giữa thế kỷ 19, theo đó trang phục của diễn viên được gắn vào một dây thép và anh/cô ta có thể "bay lượn" trên dân khấu và/hay một số phần của khu khán giả. Vì "thủ thuật" (keren) này không còn hấp dẫn công chúng nữa nên nhiều sân khấu đã bỏ các thiết bị liên quan đến nó đi.

Trong kabuki, cũng như một số loại hình nghệ thuật truyền thống Nhật Bản khác, thay đổi khung cảnh đôi khi được thực hiện ở giữa một cảnh, trong khi diễn viên vẫn còn ở trên sân khấu và màn sân khấu vẫn mở. Điều này được thực hiện nhờ việc sử dụng Hiki Dōgu (tạm dịch: xe đẩy sân khấu). Kỹ thuật này khởi phát từ đầu thế kỷ 18, khi phông nền và diễn viên ra hay vào sân khấu qua một bục có bánh xe ở dưới. Thông thường là những các nhân viên sân khấu chạy vào thay đổi đạo cụ và phông nền và các bối cảnh khác; nhưng nhân viên này, được gọi kuroko (黒子), luôn luôn mặc toàn đồ đen và theo truyền thống được coi như là vô hình. Những nhân viên này cũng giúp đỡ cho nhiều pha thay trang phục nhanh gọi là hayagawari (thay nhanh). Trong các vở kịch, khi bản chất của một diễn viên đột ngột được phát lộ, các kỹ thuật như hikinuki hay bukkaeri thường được sử dụng. Hikinuki hay bukkaeri được thực hiện bằng cách mặc chồng một phục trang này lên một phục trang khác và nhờ nhân viên sân khấu cởi áo ngoài ra trước mặt khán giả.

Biểu diễn
Có ba thể loại kịch kabuki chính: jidai-mono (時代物, thời đại vật, hay truyện trước thời đại Sengoku), sewa-mono (世話物, thế thoại vật, hay sau thời đại Sengoku), và shosagoto (所作事, sở tác sự).

Jidaimono, hay kịch lịch sử, thường được lấy bối cảnh từ rất nhiều sự kiện trong lịch sử Nhật Bản. Luật kiểm duyệt khắt khe có hiệu lực trong toàn bộ thời đại Edo, cấm nói đến các sự kiện đương thời và đặc biệt cấm phê phán Mạc phủ hay thể hiện Mạc phủ trong các vai phản diện. Tuy nhiên, cùng với thời gian, việc cấm đoán nghiêm ngặt này có nhiều thay đổi. Phần lớn các jidaimono, lấy bối cảnh là Chiến tranh Gempei vào những năm 1180, những cuộc chiến Nanboku-chō vào những năm 1330, hay các sự kiện lịch sử khác. Thực ra, việc sử dụng những bối cảnh lịch sử, sự kiện lịch sử hay nhân vật lịch sử trong đó là để kín đáo ám chỉ các sự kiện đương thời. Kanadehon Chūshingura, một trong những vở kịch kabuki nổi tiếng nhất, là một ví dụ điển hình, nó bề ngoài lấy bối cảnh những năm 1330, nhưng thực ra lại miêu tả về một vụ việc vào thời điểm đó, đó là vụ báo thù của 47 Ronin.

Không giống như jidaimono nói chung là đề cập đến tầng lớp võ sĩ,, sewamono chủ yếu lấy đối tượng phản ánh là thường dân, cụ thể là thị dân và nông dân. Sewamono nói chung lấy chủ đề gia đình hay lãng mạn. Một số trong các vở sewamono nổi tiếng nhất là các vở diễn về tự sát vì tình, để thích ứng với các tác phẩm của nhà viết kịch bunraku Chikamatsu; việc tập trung vào các bộ đôi lãng mạn không thể chung sống với nhau vì nhiều lý dó và sau đó họ quyết định thay vào đó là cùng chết bên nhau. Các vở kịch sewamono loại này bị hạn chế và chịu nhiều sức ép của xã hội.

Nét đặc trưng của nhà hát kabuki là mie (見得) (kiến đắc), theo đó diễn viên thể hiện một điệu bộ gây ấn tượng mạnh và biểu lộ được tính cách của nhân vật. Vào những lúc đó, tên ở nhà của diễn viên (yagō, 屋号, ốc hào) đôi khi được các khán giả hiểu biết gọi to lên, để thể hiện sự hoan nghênh của khán giả với tài năng của diễn viên. Thậm chí việc cổ vũ nhiệt liệt hơn là hét to tên cha của diễn viên. Keshō, cách hóa trang của kabuki, là một yếu tố dễ thấy ngay cả với những người không quen thuộc lắm với loại hình nghệ thuật này. Bột gạo được dùng để tạo ra phấn nền trắng oshiroi, và kumadori hay các đường nét phóng đại của khuôn mặt để tạo ra hình ảnh của thú vật hay các mặt nạ siêu nhiên. Màu của "kumadori" là cách thể hiện bản chất của nhân vật: màu đỏ dùng để thể hiện sự giận dữ, lòng đam mê, anh hùng chủ nghĩa, sự chính trực, và các tính cách chính diện khác; màu xanh hoặc đen dùng để chỉ kẻ ác, ghen ghét, và các tính cách phản diện; màu xanh da trời, cho các thế lực siêu nhiên; và màu tím, cho sự cao quý.

Cấu trúc vở kịch
Kabuki, giống như các loại hình kịch truyền thống khác của Nhật Bản cũng như trong các nền văn hóa khác trên thế giới, được biểu diễn cả ngày (bây giờ đôi khi vẫn vậy). Thay vì biểu diễn một vở kịch trong 2-5 tiếng như các nhà hát kiểu phương Tây hiện nay, một người sẽ "thoát khỏi" thế giới thường ngày, và giành cả ngày để giải trí ở khu kịch nghệ. Mặc dù vài vở kịch, đặc biệt là kịch lịch sử jidaimono, có thể được diễn trong cả ngày, phần lớn các vở diễn thường ngắn hơn, và được nói trước là diễn cả vở hay chỉ một phần, cùng với các vở kịch khác để tạo ra một chương trình kéo dài cả ngày.

Cấu trúc của một chương trình suốt ngày, giống như cấu trúc của chính những vở kịch, bắt nguồn từ quy tắc của bunraku và Nō, các quy tắc cũng xuất hiện trong vô số các loại hình nghệ thuật truyền thống Nhật Bản khác. Điều chính yếu là định nghĩa về jo-ha-kyū (序破急) (Tự phá cấp), tuyên bố rằng tất cả mọi việc được thực hiện một nhịp độ chắc chắn, một vở kịch sẽ bắt đầu chậm, tăng tốc, và kết thúc nhanh. Cơ sở này, được bậc thầy viết kịch Nō Zeami soạn thảo, không chỉ chi phối diễn xuất của diễn viên, mà cả cấu trúc của vở kịch cũng như cấu trúc của các cảnh và các vở kịch trong một chương trình kịch suốt ngày.

Gần như mọi vở kịch dài đều được chia làm 5 màn, màn đầu gọi là jo, mào đầu chậm và mang tính chất giới thiệu với khán giả về nhân vật và kịch bản. Ba màn sau gọi là ha, tiết tấu được đẩy nhanh, tình huống chuyện được đẩy lên cao độ đầy kịch tính và chất bi kịch trong màn ba hay bốn và có thể có một trận đánh ở màn hai hoặc bốn. Màn cuối, gọi là kyu, thường rất ngắn, với một kết thúc nhanh và có hậu.

Trong khi nhiều vở kịch được viết cho kabuki, cũng có nhiều vở được chuyển thể từ các vở kịch jōruri, kịch Nō, truyện dân gian, hay các loại hình biểu diễn truyền thống khác như truyền miệng với Truyện Heike. Trong khi các vở kịch bắt nguồn từ jōruri thường nghiêm túc, kịch tính đầy xúc cảm, và có cốt truyện chặt chẽ, những vở kịch được viết riêng cho kabuki nói chung có cốt truyện lỏng lẻo hơn nhiều. Một trong những điểm khác nhau chủ yếu trong triết lý của hai loại hình này là jōruri trước hết tập trung vào câu chuyện và người kể lại nó, trong khi kabuki lại tập trung vào diễn viên. Do đo, ít người biết rằng kịch jōruri sử dụng các chi tiết, con rối hay diễn xuất để hướng sự chú ý đến người viết, ngược lại kabuki lại hướng vở kịch của mình đến việc thể hiện tài năng của kịch sĩ. Không phải chuyện lạ trong thế giới kabuki khi thêm vào hay bỏ bớt đi một vài cảnh trong chương trình cả ngày để phục vụ cho tài năng hay ý thích của một diễn viên- các cảnh mà anh ta nổi tiếng vì nó, hay phô diễn tốt hơn, sẽ được thêm vào chương trình ngày khi nó không làm không làm gián đoạn cốt truyện.

Một nhân tố rất riêng nữa của kabuki là sự khác biệt giữa những truyền thống ở Edo và Kamigata (vùng Kyoto-Osaka). Trong suốt thời Edo, kabuki ở Edo có nhiều tình tiết khoa trương và phóng đại, ví dụ như hoa văn trang điểm cứng nhắc, phục trang lòe loẹt, keren (xảo thuật sân khấu) lạ lùng, và mie (bộ tịch) trơ trẽn. Kamigata kabuki, trong khi đó, với giọng bình tĩnh hơn và tập trung vào sự tự nhiên và thực tế trong diễn xuất. Chỉ cho đến cuối thời Edo vào thế kỷ 19, hai vùng mới bắt đầu học tập phong cách lẫn nhau và phát triển lên đến mức cao hơn. Trong suốt một thời gian dài, diễn viên từ vùng này không thể thích hợp với phong cách của vùng khác và không thành công khi lưu diễn tại vùng đó.

Các vở kịch nổi tiếng
Mặc dù ngày nay có rất nhiều vở kịch nổi tiếng, có ba vở nổi tiếng nhất được viết trong ba năm liên tiếp vào giữa thế kỷ 18. Giống như những vở kịch kabuki dài hơn, nghiêm túc hơn, kịch tính hơn, ban đầu chúng được viết cho jōruri (bunraku) và được chuyển soạn cho kabuki ít lâu sau đó. Ba vở kịch do Takeda Izumo II, Miyoshi Shōraku, và Namiki Senryū I, trong các năm từ 1746 đến 1748.

Kanadehon Chūshingura (仮名手本忠臣蔵, Kho báu của trung thần) là câu chuyện nổi tiếng nhất về 47 Ronin truy tìm kẻ sát hại chủ nhân mình, báo thù cho ông, rồi mổ bụng tự sát (seppuku) chết theo chủ nhân mình.
Yoshitsune Senbon Zakura (義経千本桜, Yoshitsune và ngàn cây hoa anh đào) về Minamoto no Yoshitsune khi ông chạy trốn khỏi các đặc vụ của anh trai mình Yoritomo. Ba vị tướng của gia tộc Taira được cho là đã chết trong Chiến tranh Genpei được nhắc đến nổi bật, vì cái chết của họ đánh dấu chấm hết cho chiến tranh và chính thức mang lại hòa bình, giống nội dung của câu chuyện dân gian Genkurō.
Sugawara Denju Tenarai Kagami (菅原伝授手習鑑, Sugawara và những bút tích truyền lại) dựa trên cuộc đời của học giả nổi tiếng Sugawara no Michizane (845–903), người bị lưu đày khỏi Kyoto, và cái chết của ông mang đến nhiều tai ương cho thủ đô. Ông sau đó được phong làm thần Tenjin, kami (thần) của học vấn, và thờ phụng để làm nguôi linh hồn giận dữ của ông.

Các nhà hát lớn còn hoạt động
Fukuoka
Hakata-za
Kotohiru, Kagawa
Kanamaru-za
Kyoto
Minami-za
Nagoya
Misono-za
Osaka
Shochiku-za
Tokyo
Kabuki-za
National Theater

Xem thêm

Kanteiryū, hình thức viết chữ được phát minh ra để quảng cáo cho "kabuki" và các loại hình sân khấu khác
Rakugo, một hình thức giải trí của Nhật dựa trên hài kịch độc thoại
Kyogen, một thể loại hài kịch truyền thống của Nhật, đã ảnh hưởng đến sự phát triển của ‘'kabukiNoh, một loại hình sân khấu Nhật Bản
Bunraku, một loại hình rối truyền thống của Nhật, có rất nhiều kịch bản mượn từ các vở kịch kabuki.
Butoh, một thể loại múa tiên phong
Takarazuka Revue, một đoàn kịch toàn nữ dựa trên nguyên bản của kabuki Benshi, phim câm kể chuyện truyền thống, dựa trên phong cách kể chuyện của kabuki''

Tham khảo

Đọc thêm
Ronald Cavaye (1993) Kabuki - A Pocket Guide. USA and Japan: Charles E. Tuttle,
Ronald Cavaye, Paul Griffith and Akihiko Senda (2004). A Guide to the Japanese Stage. Japan: Kodansha International.
Scott, A. C. (1955). The Kabuki Theatre of Japan. London: George Allen & Unwin Ltd.
Ernst, E. (1956). The Kabuki Theatre. New York: Oxford University Press.
Senelick, L. (2000). The Changing Room: Sex, Drag, and Theatre. London: Routledge.
Facts JPN-kabuki. 25 tháng 11 năm 2007  .
Japanese Culture. 25 tháng 11 năm 2007 .
Kabuki. 25 tháng 11 năm 2007 .
KABUKI. Ed. Shoriya Aragoro. 9. Sep. 1999. 25 tháng 11 năm 2007 .

Liên kết ngoài
Kabuki 21
Thư viên quốc hội quốc gia:

Photograph of Kabuki-za in Kyobashi-ku, Kobiki-cho, Tokyo (1900)
Kakuki-za (1901)
Kakuki-za (1909)
Kakuki-za (1911)
Kakuki-za (1912)
Kakuki-za (1915)
Tiền Nhật Bản: Kabuki Coin Set
Listen to music sample of KOKAJI and MUSUME DOJOJI (After clicking on this link, scroll down page)

Nghệ thuật Nhật Bản
Lịch sử sân khấu
Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại
Kabuki


title: Ordan-Larroque

text:
Ordan-Larroque  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 420 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Ordanlarroque


title: Belg

text:
Belg là một xã thuộc huyện Rhein-Hunsrück bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Belg có diện tích 4,79 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 149 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz


title: Agrypnus apiatus

text:
Agrypnus apiatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Hayek miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Sceloenopla erudita

text:
Sceloenopla erudita là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Areca whitfordii

text:
Areca whitfordii là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Becc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chi Cau
Thực vật được mô tả năm 1907
Thực vật Philippines
Thực vật dễ tổn thương


title: Telebasis carvalhoi

text:
Telebasis carvalhoi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Telebasis carvalhoi được miêu tả khoa học năm 2009 bởi Garrison.

Chú thích

Tham khảo

Telebasis


title: Limoges-Cité (tổng)

text:
Tổng Limoges-Cité là một tổng của Pháp tọa lạc tại tỉnh Haute-Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine của Pháp.

Hành chính

Phân chia đơn vị hành chính

|-
| Limoges || align="right" | 133 968 (1) || align="right" | 87280 || align="right" | 87085
|}
(1) một phần của xã.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Haute-Vienne
 Quận của Haute-Vienne
 Tổng của Haute-Vienne
 Xã của Haute-Vienne
 Danh sách các tổng ủy viên của Haute-Vienne

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limoges-Cite


title: Vu Khê

text:
Vu Khê (chữ Hán giản thể:巫溪县, Hán Việt: Vu Khê huyện) là một huyện thuộc thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 4030 km2, dân số năm 2006 là 520.000 người. Mã số bưu chính: 405800. Huyện này nằm ở phía đông bắc của Trùng Khánh.

Phân chia hành chính
Huyện Vu Khê bao gồm 2 nhai đạo biện sự xứ,  19 trấn, 11 hương:
 Nhai đạo: Ninh Hà, Bách Dương.
 Trấn: Thành Sương, Phượng Hoàng, Ninh Hán, Thượng Hoàng, Cổ Lộ, Văn Phong, Từ Gia, Bạch Lộc, Tiêm Sơn, Hạ Bảo, Phong Linh, Đường Phường, Triều Dương, Điền Bá, Thông Thành, Lăng Giác, Bồ Liên, Thổ Thành, Hồng Trì Bá.
 Hương: Thắng Lợi, Đại Hà, Thiên Tinh, Trường Quế, Ngư Lân, Ô Long, Hoa Đài, Lan Anh, Song Dương, Trung Lương, Thiên Nguyên.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Trùng Khánh


title: Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

text:
Trường Đại học Bách khoa (BKHCM; tiếng Anh: Ho Chi Minh City University of Technology – HCMUT) là trường đại học đầu ngành về lĩnh vực kỹ thuật ở miền Nam Việt Nam, có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Trường Đại học Bách khoa được xem là một trong những trường đại học lớn và danh giá nhất Việt Nam về kỹ thuật, trực thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và được xếp vào nhóm các đại học trọng điểm quốc gia.

Tiền thân của Trường Đại học Bách khoa là Trung tâm Kỹ thuật Quốc gia được thành lập từ năm 1957, đến ngày 27 tháng 10 năm 1976, Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký Quyết định số 426/TTg đổi tên Trường Đại học Kỹ thuật Quốc Gia thành Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Đến năm 1996 trường trở thành thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và là trường có số lượng sinh viên đông nhất trong các trường thành viên (khoảng hơn 20.000 sinh viên bao gồm cả hệ đại học và cao học).

Lịch sử

Năm 1957: Trung tâm Kỹ thuật Quốc gia được thành lập theo sắc lệnh số 213/GD ngày 29/6/1957 của chính quyền Việt Nam Cộng hòa, gồm 4 trường thành viên: Cao đẳng Công Chánh, Cao đẳng Điện lực, Quốc gia Kỹ sư Công nghệ và Việt Nam Hàng hải.

Năm 1972: Trung tâm được đổi tên thành Học viện Kỹ thuật Quốc gia. Khoa Kỹ thuật và Khoa Khoa học Cơ bản được thành lập.

Năm 1973: Học viện được đổi tên thành Trường đại học Kỹ thuật.

Năm 1976: Trường được mang tên Đại học Bách khoa với 5 khoa chuyên ngành: Xây dựng, Điện-Điện tử, Thủy lợi, Cơ khí và Hóa học.

Năm 1978: Khoa Địa chất được thành lập.

Năm 1980: Trường bắt đầu đào tạo bậc Tiến sĩ theo quyết định số 319-TTg ngày 17/12/1980 của Thủ tướng Chính phủ về việc “Giao nhiệm vụ đào tạo trên đào tạo trên đại học cho trường Đại học Bách Khoa TP.HCM” với 20 chuyên ngành đào tạo tiến sĩ.

Năm 1991: Bắt đầu đào tạo cao học.

Năm 1991: Khoa Kỹ thuật Thủy lợi và Xây dựng được sáp nhập thành khoa Kỹ thuật Xây dựng.

Năm 1992: Khoa Quản lý Công nghiệp được thành lập.

Năm 1993: Hệ thống đào tạo theo tín chỉ được áp dụng. Khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính được thành lập. Bộ môn Mỹ thuật Công nghiệp trực thuộc BGH đầu tiên ở phía Nam được thành lập.

Năm 1996: Trường Đại học Bách Khoa trở thành thành viên của Đại học Quốc gia Tp. Hồ Chí Minh. Bộ môn Mỹ thuật Công nghiệp chuyển về Trường Đại học Kiến Trúc do cấu trúc tổ chức Đại học Quốc gia TPHCM.

Năm 1999: Khoa Kỹ thuật Môi trường được thành lập.

Năm 2000: Khoa Kỹ thuật Giao thông được thành lập.

Năm 2001: Khoa Công nghệ Vật liệu được thành lập.

Năm 2003: Khoa Khoa học Ứng dụng được thành lập.

Năm 2005: Trường Đại học Bách khoa được Chính phủ trao tặng danh hiệu "Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới"

Năm 2007: Trường Đại học Bách khoa được Chính phủ trao tặng "Huân chương độc lập"

17/9/2007: Văn phòng Đào tạo Quốc tế (Office for International Study Programs – OISP) được thành lập nhằm chuyên nghiệp hóa các hoạt động đào tạo quốc tế bậc ĐH và Sau ĐH của Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM)

Tiềm lực

Đội ngũ giảng viên
Tính đến năm 2020, trường trên 930 giảng viên. Trong đó có 12 giáo sư, 131 phó giáo sư, trên 388 tiến sĩ, trên 443 thạc sĩ và 99 giảng viên có trình độ đại học.

Cơ sở vật chất

 Tổng diện tích đất sử dụng của Trường (02 cơ sở): 41,23 ha
 Diện tích sử dụng cho các hạng mục: Nơi làm việc (14.443), Nơi học (63.480), Nơi vui chơi giải trí (12.675)
 Số phòng học (phòng): 240; Tổng diện tích (m2): 26.270
 Phòng thí nghiệm (phòng): 180; Tổng diện tích (m2): 21.976
 Xưởng thực tập, thực hành (phòng): 11; Tổng diện tích (m2): 7.546

Quan hệ hợp tác

a. Hợp tác quốc tế về đào tạo

 Thống kê số lượng các MOU (Bản ghi nhớ) đã ký: 68
 Số lượng các chương trình hợp tác, liên kết đào tạo với nước ngoài: 12
 Số lượng GV được trao đổi và học tập tại nước ngoài: 78
 Số lượt GV, chuyên gia nước ngoài/Việt kiều làm việc, giảng dạy tại trường: 109
 Số sinh viên quốc tế học tại trường: 193
 Số sinh viên trường đi học tập, trao đổi ở nước ngoài: 27

b. Hợp tác quốc tế về nghiên cứu khoa học

 Số lượng Hội nghị, Hội thảo quốc tế: 25
 Số lượng các dự án quốc tế đã và đang thực hiện: 16

Trung tâm trực thuộc
 Trung tâm Nghiên cứu - Ứng dụng kỹ thuật xây dựng
Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và việc làm
Trung tâm Nghiên cứu công nghệ và thiết bị công nghiệp
Trung tâm Nghiên cứu thiết bị và công nghệ cơ khí Bách Khoa
Trung tâm Nghiên cứu và hỗ trợ đào tạo quản trị doanh nghiệp
Trung tâm Nghiên cứu về nước khu vực Châu Á (CARE)
Trung tâm Ươm tạo doanh nghiệp công nghệ
 Trung tâm Công nghệ lọc hóa dầu
 Trung tâm Bồi dưỡng Kỹ thuật - Văn hóa Bách Khoa
 Trung tâm Ngoại ngữ
 Trung tâm Kỹ thuật điện toán
 Trung tâm Đào tạo bảo dưỡng công nghiệp
 Trung tâm Công nghệ thông tin địa lý
 Trung tâm Nghiên cứu vật liệu polyme

Thành tích đạt được
Trường Đại học Bách khoa đã nhận được Huân chương Lao động hạng Nhất (1998), Huân chương Độc lập hạng Ba (2002), danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2005), Huân chương Độc lập hạng Nhì (2007) và Huân chương Độc lập hạng Nhất (2012) cùng với nhiều bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ban ngành, đoàn thể.

Đạt nhiều giải thưởng trong và ngoài nước. Trong 10 năm gần đây đã đạt 208 giải Olympic trong đó có 31 giải nhất, 29 giải nhì, 72 giải ba. Đặc biệt sinh viên trường Đại học Bách khoa đã ba lần đạt chức vô địch Robocon châu Á - Thái Bình Dương năm 2002 (Nhật Bản, năm đầu tiên tổ chức), 2004 (Hàn Quốc) và 2006 (Malaysia).

Năm 2014, trường đạt tiêu chuẩn kiểm định ABET ở 2 ngành Khoa học máy tính và Kỹ thuật Máy tính. Trở thành trường đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam đạt chuẩn kiểm định ABET.

Năm 2017, trường đạt tiêu chuẩn AUN-QA do Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á (AUN) đánh giá. Bộ tiêu chuẩn đánh giá cấp trường của AUN-QA được các chuyên gia hàng đầu trong ASEAN xây dựng gồm 25 tiêu chuẩn, 111 tiêu chí, bao quát tất cả các lĩnh vực của một trường đại học như quản lý chiến lược, hệ thống, chức năng và kết quả hoạt động. Bộ tiêu chuẩn này tương thích với bộ tiêu chuẩn của Hoa Kỳ và châu Âu. Đây là trường đại học thành viên đầu tiên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và là trường thứ hai trong cả nước được đánh giá ngoài theo tiêu chuẩn AUN-QA, trường thứ tư được đánh giá trong toàn khu vực Đông Nam Á.

Ngoài ra, trường là đơn vị có số lượng chương trình đạt chuẩn kiểm định quốc tế nhiều nhất trên phạm vi toàn quốc với 29 chương trình đạt chuẩn quốc tế (HCERES, ABET, CTI, FIBAA, ...).

Hiện nay trường đang định hướng trở thành trường đầu tiên của Việt Nam với tất cả các chương trình đào tạo được kiểm định chất lượng bởi các tổ chức quốc tế, định hướng cho sinh viên Bách Khoa Hồ Chí Minh vươn ra thị trường việc làm quốc tế, cạnh tranh cùng các nước trong khu vực.

Cựu sinh viên nổi tiếng
 Trần Lưu Quang, Phó Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Trương Hòa Bình, Nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Phan Văn Sáu, nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam, nguyên bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng
 Trần Bá Dương, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Ô tô Trường Hải (Thaco)
 Trần Quí Thanh, người sáng lập và Giám đốc điều hành Tập đoàn nước giải khát Tân Hiệp Phát
Huỳnh Hữu Bằng, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần SBT
 Hồ Minh Trí, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Đầu tư Thương mại Phát Tiến
 Hồ Quỳnh Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị - Tổng giám đốc Công ty Bóng đèn Điện Quang
 Nguyên Khang, người dẫn chương trình, nhà vô địch Cầu Vồng của VTV6 năm 2009 và “Sinh ra để tỏa sáng” lĩnh vực chơi nhạc cụ dân tộc năm 2017
 Chi Bảo, diễn viên
 Võ Văn Minh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương
 Nguyễn Hữu Phước, Đại Biểu Quốc Hội Việt Nam

Xem thêm

Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng.
Đại học Bách khoa Hà Nội.
Trường Bách khoa, Trường Đại học Cần Thơ

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ Trường Đại học Bách khoa - ĐHQG-HCM
Lịch sử Trường Đại học Bách khoa - ĐHQG-HCM
Phòng Đào tạo Sau đại học - Trường ĐHBK - ĐHQG-HCM
Phòng Đào Tạo - Trường ĐHBK - ĐHQG-HCM

Trường Bách khoa Việt Nam

Trường đại học và cao đẳng tại Thành phố Hồ Chí Minh
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh


title: Quasquara

text:
Quasquara  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Xã của Corse-du-Sud


title: Merseburg-Querfurt

text:
Merseburg-Querfurt là một huyện cũ (Kreis) ở phía nam của Saxony-Anhalt, Đức. Các huyện giáp ranh (từ phía tây bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Sangerhausen, Mansfelder Land, Saalkreis, thành phố không thuộc huyện Halle, the districts Delitzsch và Leipziger Land ở Saxony, các huyện Weißenfels và Burgenlandkreis, và Kyffhäuserkreis ở Thüringen.

Lịch sử
Huyện được thành lập năm 1994 thông qua việc hợp nhất các huyện cũ Merseburg and Querfurt.

Địa lý
Sông chính chảy qua huyện là Saale.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Sachsen-Anhalt
Merseburg

ro:Saale (district)


title: Megachile morawitzi

text:
Megachile morawitzi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1886


title: Tham nhũng tại Việt Nam

text:
Tham nhũng tại Việt Nam là một vấn đề phổ biến và lan rộng do cơ sở hạ tầng pháp lý còn yếu, các khoản tài chính đột xuất và việc ra các quyết định quan liêu mâu thuẫn và tiêu cực. Các cuộc khảo sát cho thấy rằng trong khi tham nhũng vặt đã giảm nhẹ trên toàn quốc, thì tham nhũng ở các quan chức cấp cao lại gia tăng đáng kể do lạm dụng quyền lực chính trị. Theo khoản 1 điều 3 của Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi. Tham nhũng là một vấn đề rất nghiêm trọng ở Việt Nam, ảnh hưởng đến tất cả các khía cạnh của quản lý, giáo dục và thực thi pháp luật.

Việt Nam là một quốc gia đơn đảng do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Đảng tuyên bố rằng tham nhũng đã được đưa lên chương trình nghị sự chính trị trong nước và các khuôn khổ pháp lý về giải quyết tham nhũng. Tuy nhiên, các học giả chính trị đã chỉ ra rằng những nỗ lực như vậy có thể là vỏ bọc cho một cuộc thanh trừng chính trị giữa các phe phái trong đảng.

Lịch sử

Thực trạng

Trong cuộc điều tra năm 2005, Ban Nội chính Trung ương công bố danh sách liệt kê 10 cơ quan tham nhũng phổ biến nhất Việt Nam. Trong đó ba cơ quan dẫn đầu là:
Địa chính nhà đất,
Hải quan/quản lý xuất nhập khẩu
Cảnh sát giao thông.

Các ý kiến phát biểu tại phiên thảo luận về tham nhũng trong Hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ giữa kỳ (CG) ngày 9/6/2006 đều nhận định: "Tham nhũng ở Việt Nam đến mức báo động".

Theo báo Vietnam Investment Review thì tham nhũng tại Việt Nam đã gây "thiệt hại cho nguồn ngân sách chính phủ... ước lượng 30% đầu tư hạ tầng".

Khi nhắc đến tham nhũng trong khi tiếp xúc cử tri Thành phố Hồ Chí Minh tháng 5-2011, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nói:"Trước đây chỉ một con sâu làm rầu nồi canh, nay thì nhiều con sâu lắm. Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy. Mai kia người ta nói một bầy sâu, tất cả là sâu hết thì đâu có được. Một con sâu đã nguy hiểm rồi, một bầy sâu là 'chết' cả đất nước này."

Đánh giá

Trong nước
Tại Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu "công tác phòng, chống tham nhũng chưa đạt được yêu cầu 'ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng'. Tình trạng tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp hơn, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước."

Về mặt chính quyền thì Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã phát biểu: "Tham nhũng ở nước ta là do cả cơ chế lẫn con người".Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói: "Hiện tượng hư hỏng, tham nhũng, tiêu cực đúng là lắm lúc nghĩ hết sức sốt ruột, nhìn vào đâu cũng thấy, sờ vào đâu cũng có..."

Ông Nguyễn Đăng Quang một cựu đại tá ngành Công an cho biết ý kiến: "Theo tôi cơ chế này ở Việt Nam đẻ ra tệ nạn tham nhũng và bọn tham nhũng lại ra sức bảo vệ cơ chế này. Do vậy nếu giao phó cho Đảng Cộng sản Việt Nam độc quyền chống tham nhũng thì tham nhũng càng phát triển." Ông Nguyễn Trung Dân cựu Phó Tổng Biên tập phụ trách báo Du lịch nhận định: "Ông Tổng Bí thư nói rồi, đánh con chuột ở trong bình sợ nó vỡ bình thì sao... cho nên con chuột nó phải ra khỏi bình thì ông ấy mới đánh thôi...chỉ khi nào ông Tổng Bí thư bật đèn xanh thì mới đánh, mấy ông không bật đèn xanh thì thôi..."

Các đại biểu Quốc hội Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam), đại biểu Nguyễn Thanh Tân (Hà Tĩnh) lo lắng khi người dân sụt giảm niềm tin "cứ thấy cán bộ chạy xe hơi là dân bảo ông này tham nhũng. Họ đồn đại đồng chí này có bao nhiêu tiền, đồng chí kia có con thăng tiến quá nhanh, người nhà đồng chí nọ nắm các ngành kinh tế chủ đạo".

Quốc tế

Theo cách xếp hạng Nhận thức về Tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (tức Transparency International), công bố năm 2010 thì Việt Nam được 2.7 trên 10 điểm (những nước có điểm số dưới 5 bị coi là có tình trạng tham nhũng cao). Sang năm 2011 số điểm và vị trí xếp hạng của Việt Nam cho thấy tham nhũng vẫn là mối lo ngại chính đối với quốc gia này. So sánh hai năm 2010-2011 thì không có thay đổi đáng kể nào trong cuộc chiến chống tham nhũng của chính phủ. Chỉ số của CPI sau năm 2011 thì dùng 0 đến 100 điểm. Số điểm thấp là nhiều tham nhũng. Con số cao là minh bạch, trong sạch. Theo cuộc khảo xét năm 2012 thì điểm số của Việt Nam tăng nhẹ từ 2,9 (thang 10) lên 31 (thang 100), nhưng vẫn bị tụt 11 bậc, không những so với các quốc gia tiên tiến mà cả với các nước lân bang trong khu vực. Cuộc khảo sát 95 quốc gia trên thế giới của Tổ chức Minh bạch Quốc tế về nạn tham nhũng năm 2013 cho biết 30% dân Việt Nam đã phải đút lót nhân viên công quyền. 55% số người được hỏi cho rằng tham nhũng tăng lên. 38% số người tin rằng các nỗ lực của Chính phủ Việt Nam nhằm chống tham nhũng là không có hiệu quả.

Theo Trace International, một cơ quan nghiên cứu và theo dõi nạn hối lộ thì cuộc khảo sát năm 2014 chấm điểm 197 quốc gia trên thế giới thì Việt Nam đứng hạng 188 với 82/100 điểm, thuộc nhóm 10 quốc gia tham nhũng nhất. Chia thành từng tiêu chí một thì Việt Nam có những nhược điểm vì chồng tréo giữa cơ quan nhà nước và doanh thương, dẫn đến vấn đề "lại quả" và quan liêu trong việc quản lý. Việt Nam cũng kém vì thiếu sự giám sát của các tổ chức dân sự. Kém nhất là tình trạng thiếu minh bạch trong hành chính.

Theo thông tấn xã Reuters, tham nhũng là một yếu tố làm giảm hiệu năng hoạt động của chính quyền Việt Nam, bên cạnh các vấn đề như thiếu giải trình, thiếu minh bạch, và guồng máy hành chính quan liêu cồng kềnh. Hiện nay, tiến trình cải tổ kinh tế Việt Nam cũng như chính sách cải tạo các doanh nghiệp nhà nước kém hiệu năng, có nguy cơ bị các nhóm bảo thủ và đặc quyền đặc lợi phá hoại nhất là khi chính quyền đặt trọng tâm nhiều hơn đến khía cạnh an ninh. Mặt khác, theo một số nhà phân tích chính trị, trong thời gian từ nay đến Đại hội Đảng Cộng sản vào đầu năm 2011, các cuộc đấu đá nội bộ có thể làm cho tiến trình cải tổ bị tê liệt phần nào.

So sánh trong khu vực
So sánh với các nước Đông Nam Á và Trung Quốc, chỉ số tham nhũng năm 2022 như sau (hạng càng cao tham nhũng càng cao):

Chống tham nhũng
Hệ thống phòng chống tham nhũng ở Việt Nam khá đồng bộ và phức tạp. Đứng đầu là Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam. Bên Chính phủ có Thanh tra Chính phủ do Tổng Thanh tra chính phủ đứng đầu. Hầu như tất cả các Bộ ngành, Ủy ban Nhân dân đều có cơ quan phòng chống tham nhũng. Ông Vũ Tiến Chiến, Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương nói: "tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp, hiệu quả của công tác phòng, chống vẫn chưa đạt được kết quả mong đợi."

Góp ý dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, đại biểu quốc hội Nguyễn Đăng Trừng ví rằng: "Chống tham nhũng ở nước ta giống như dòng văn học cuối thế kỷ 19 - hiện thực phê phán - thấy hiện trạng nhưng không có giải pháp tháo gỡ."

Ngày 23 tháng 12 năm 2018, Quốc hội thông qua "Luật Phòng chống tham nhũng" sửa đổi. Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng trước kia do Thủ tướng điều hành thì nay sẽ giao cho Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam nắm giữ vì Ban Chỉ đạo đã không thi hành được nhiệm vụ này.

Năm 2015, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh thực tế, trong tổng số bị can bị khởi tố về hành vi tham nhũng, cán bộ cấp xã, phường chiếm tỷ lệ 30,9% còn cấp Trung ương chỉ chiếm rất ít (0,3%).

Ngày 12-7-2016, tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm thực hiện Luật phòng chống tham nhũng. Phó thủ tướng chính phủ Trương Hòa Bình nhận định, công tác phòng chống tham nhũng chưa đạt được mục tiêu đã đề ra. Tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp trên nhiều lĩnh vực, nhất là trong quản lý sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng từ nguồn vốn Nhà nước, lĩnh vực tín dụng ngân hàng, công tác tổ chức cán bộ... "Một bộ phận không nhỏ cán bộ Đảng viên trong đó có những người được giao những chức vụ lãnh đạo, quản lý ở các cấp có biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống, sa vào chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, chạy theo tiền tài, địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc."

Theo kết quả khảo sát Phong vũ biểu tham nhũng Việt Nam 2019 của Tổ chức Hướng tới Minh bạch thì người dân cho rằng tham nhũng đã giảm trong những năm gần đây dù vẫn còn nghiêm trọng.

Tương đồng với Trung Quốc
Theo một nghiên cứu của Ban Nội Chính Trung Ương, chống tham nhũng ở Việt Nam có một số điểm tương dồng với Trung Quốc .    Nhìn chung, hệ thống cơ quan chống tham nhũng của Trung Quốc và Việt Nam có khá nhiều điểm tương đồng, rõ nét nhất là cùng đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, thống nhất và toàn diện của Đảng Cộng  sản. Sự lãnh đạo của Đảng chính là tiền đề, cơ sở quan trọng cho việc tổ chức thực hiện công tác PCTN trong phạm vi cả nước. Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với nguyên tắc tổ chức hệ thống chính trị và điều kiện, hoàn cảnh hiện nay của hai nước. Đảng Cộng sản lãnh đạo công tác PCTN thông qua nhiều phương thức khác nhau, như: Quyết định đường lối, chủ trương, chính sách PCTN; lãnh đạo công tác xây dựng pháp luật về công tác PCTN, công tác xây dựng, kiện toàn tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ làm công tác PCTN; theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng về công tác PCTN... Nhưng có điểm khác là chống tham nhũng ở VN đang vòng vo, luẩn quẩn, mất phương hướng, không nghiêm minh, tham nhũng tiêu cực dường như đang thắng thế, vì vậy đã có sự thỏa hiệp trong chống tham nhũng tiêu cực. Đó là chống tham nhũng nhưng lại "nhân văn" với bọn người được gọi là trộm cắp, là giặc; người tham nhũng tiêu cực, bị cho nghỉ mà thực ra là bị cách chức thì được gọi là nghỉ theo nguyện vọng, nghỉ do trách nhiệm; nếu tham nhũng mà tự nhận 1 vụ thì cũng được hạ cánh an toàn,nhưng có thể họ tham nhũng nhiều vụ tài sản kếch sù nhưng chỉ nhận hoặc xử 1 vụ, không điều tra sự bất minh của khối tài sản kếch sù còn lại; như thế không khác gì "đẩy lùi" tham nhũng từ phía sau, khuyến khích tham nhũng phát triển, sống chung với giặc

Ảnh hưởng

Kinh tế
Bà Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban cố vấn của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam thời các thủ tướng Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải, nói trong buổi Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức tại Đà Nẵng ngày 8/8: "Một điều tra cho thấy, ở Việt Nam, trung bình cứ 1 đồng lợi nhuận thì doanh nghiệp phải mất 1,02 đồng cho "bôi trơn". Có nghĩa, nếu tham nhũng ở nước ta giảm đi 50% thì đã làm tăng được 50% lợi nhuận của doanh nghiệp rồi. Đây là một trong những điều giải thích nhận xét của tiến sĩ Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp Việt Nam hiện nay có xu hướng li ti hóa, tức là nhỏ đi so với trước!" Cho nên tuy đã tham gia ASEAN 20 năm, nhưng Việt Nam vẫn còn nằm trong nhóm 4 nước lạc hậu của ASEAN (gồm Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar).

Một số vụ tham nhũng nổi tiếng
 Vụ EPCO - Minh Phụng
 Vụ PMU18
 Vụ tham nhũng PCI
 Vụ tham nhũng Đề án 112
 Vụ Nexus Technologies công ty Mỹ hối lộ quan chức Việt Nam
 Vụ Công ty của Úc Securency hối lộ in tiền Polyme ở Việt Nam
 Vụ chia chác đất công ở An Hải, Hải Phòng
 Vụ Vinashin
 Vụ Vinalines, nhân vật chính là cục trưởng cục hàng hải Dương Chí Dũng
 Vụ Việt Á

Xem thêm
 Ông lớn (chính trị học)
 Tham nhũng
 Những vụ đào tẩu của lãnh đạo các doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam
 Chiến dịch đốt lò
 Lợi ích nhóm
 Danh sách các vụ bê bối chính trị ở Việt Nam
 Danh sách quan chức Việt Nam bị kỷ luật

Chú thích

Liên kết ngoài
Bảng xếp hạng minh bạch của Tổ chức Minh bạch Quốc tế  Việt Nam xếp 116/178, 2010.
So sánh về luật pháp chống Tham Nhũng ở Việt Nam và Singapore
Cảnh sát đứng đầu bảng về tham nhũng
Tác động của tham nhũng ở Việt Nam
 Chính sách phòng chống tham ô, tham nhũng dưới thời Lê Thánh Tông (1460-1497)
 Chỉ số cảm nhận tham nhũng CPI
 Tác hại của Tham Nhũng tại Việt Nam

Chính trị Việt Nam

Tội phạm ở Việt Nam
Xã hội Việt Nam
Tham nhũng theo quốc gia
Tham nhũng ở châu Á
Tội phạm ở Việt Nam theo loại


title: Boromo

text:
Boromo  là một tổng của tỉnh Balé ở phía nam Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã thị xã cùng tên. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 28.963 người.

Các thị xã và làng xã
Các thị xã và làng xã và dân số các tổng như sau:

 Boromo (thị xã)	(11 694 dân) (thủ phủ)
 Koho	(1 903 dân)
 Lapara	(2 648 dân)
 Nanou	(2 376 dân)
 Ouahabou	(5 601 dân)
 Ouako	(842 dân)
 Ouroubono	(1 511 dân)
 Siguinoguin	(1 407 dân)
 Virou	(1 001 dân)

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Balé


title: Heiligenthal

text:
Heiligenthal là một đô thị thuộc huyện Mansfeld-Südharz, Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Heiligenthal có diện tích 17,09 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 826 người.

Tham khảo


title: Cutie Bunny

text:
Cutie Bunny ～菜奈的ロック大作戦♥ コードネームはC.B.R.～ là một mini-album của Kitade Nana, ra ngày 12/7/2006. Album là tập hợp 6 cover của các bài hát nhạc anime nổi tiếng nhiều năm trước và của các ca sĩ nổi tiếng. Các bài này thuộc 13 bài cover được cô phát hành từ 24/4/2006 đến 27/8/2008 thông qua mạng download cho điện thoại di động với giá 100 yên/bài.

Các track
ラムのラブソング (Bản tình ca của Lum), theme song của anime Urusei Yatsura, dài 3:11
ムーンライト伝説 (Truyền thuyết ánh trăng), theme song của anime Sailor Moon, dài 2:59
嵐の素顔 (Bão tuyết), Shizuka Kudo cover), dài 3:26
YOU MAY DREAM (Em có thể mơ), SHEENA and the ROCKETS cover, dài 3:45
六本木心中 (Trung tâm Roppongi), Ann Lewis cover, dài 5:17
薔薇は美しく散る (Hồng tàn đẹp), dài 4:43

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website Sony Music Japan

Bài hát của Kitade Nana
EP năm 2006
EP tiếng Nhật


title: Bryobates nigricans

text:
Bryobates nigricans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Bryobates


title: Gomer, Pyrénées-Atlantiques

text:
Gomer, Pyrénées-Atlantiques là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Agriocnemis minima

text:
Agriocnemis minima là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Agriocnemis minima được Selys miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Agriocnemis


title: Erioptera perexquisita

text:
Erioptera perexquisita là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Chết vì cười

text:
Mai đít bự được cũng thuộc loại này

Những cái chết vì cười trong lịch sử
 Thế kỷ 12 TCN, nhà tiên tri Hy Lạp Calchas là người đã dự đoán việc đóng con ngựa Tơ-roa. Một hôm, Calchas đang chăm sóc vườn nho của mình thì có một nhà tiên tri khác đi qua đấy. Người này nói rằng Calchas sẽ không bao giờ uống loại rượu nấu từ nho này. Khi nho chín, Calchas đã nấu rượu và mời nhà tiên tri nọ nếm thử. Calchas giữ bình rượu trong tay còn nhà tiên tri nọ nhắc lại lời nói của mình. Những lời này làm cho Calchas phì cười và ngã xuống chết.
 Họa sĩ người Hy Lạp Zeuxis (thế kỷ 5 TCN) cười nắc nẻ trước bức tranh vẽ chính mình theo phong cách thần thánh hóa. Khi vẽ xong bức tranh thì ông cũng chết vì cười.
 Năm 263 TCN, nhà thơ Hy Lạp Philemon đã chết do cười vì một câu chuyện cười của mình.
 Năm 207 TCN, nhà triết học Hy Lạp Chrysippus chết vì cười khi ông nhìn con lừa mà ông cho uống rượu say ăn quả vải. Sau đó ông ngã từ trên lưng lừa xuống và qua đời.
 Năm 1410, vua Martin I of Aragon cười mạnh đến nỗi gây ra chứng loạn tiêu hóa và chết ngay.
 Năm 1556, nhà văn Italia Pietro Aretino chết vì cười sặc sụa và ngã xuống đất vỡ đầu khi nghe cô em gái kể một câu chuyện.
 Năm 1559, vua Miến Điện Nanda Bayin chết vì cười khi nghe một nhà buôn Italia nói rằng Venice là quốc gia không có vua.
 Năm 1660, Thomas Urquhart, nhà văn, dịch giả người Scotland đã chết vì cười sau khi nghe tin rằng vua Charles II trở lại nắm quyền.
 Năm 1782, bà Fitzherbert ở Northamptonshire cùng bạn bè đi xem vở kịch opera Kẻ bần cùng. Khi diễn viên Bannister xuất hiện trên sân khấu, bà Fitzherbert đã cười ồ và rất tiếc là bà đã không ngừng cười được nên phải bỏ về dở chừng. Mấy hôm sau đó, tờ Gentleman’s Magazine đưa tin: "Do không thể quên được diễn viên Bannister, bà Fitzherbert đã chết vì cười liên tục sau khi nhìn thấy diễn viên này trên sân khấu".
 Ngày 7 tháng 11 năm 1893, nhà thơ Cuba, Julián del Casal tiếp những người bạn thơ. Một người trong số họ kể một câu chuyện tiếu lâm làm cho Julián del Casal cười ngặt nghẽo, dẫn đến chứng phình mạch và chết ngay trong hôm đó.

Những cái chết vì cười thời hiện đại

 Ngày 24 tháng 3 năm 1975, Alex Mitchell, một thợ xây người Anh 50 tuổi xem chương trình hài kịch "The Goodies" trên truyền hình rồi cười liên tục trong 25 phút và chết vì nhồi máu cơ tim.
 Năm 1989, nhà thính học (audiologist) Đan Mạch Ole Bentzen chết khi xem phim Con cá có tên là Wanda (A Fish Called Wanda). Theo đánh giá, mạch của ông đập 250 – 500 lần/phút dẫn đến chứng nhồi máu cơ tim.
 Năm 2003, Damnoen Saen-um, một nhân viên bán kem ở Bangkok, Thái Lan bật cười trong khi ngủ. Ông cười liên tục trong hai phút và khi vợ thức dậy thì ông đã chết.
Năm 2013,một người Ấn Độ tên là Mangesh Bhogal chết khi xem phim Grand Masti với bạn gái.Anh ta cười rất nhiều và đã tắt thở khi đang xem phim.

Xem thêm
Memento mori
Ars Moriendi
Vũ điệu của cái chết
Vanitas
Carpe diem

Tham khảo

Liên kết ngoài
Snopes.com article

Chết
Triết học
Chết vì cười
Cười
Nguyên nhân tử vong


title: Pindères

text:
Pindères  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Baby Einstein

text:
Baby Einstein là loạt phim truyền hình giáo dục do Nickelodeon, CBeebies, TVOKids, Star Utsav, va TG4 tạo ra. Theo những người quảng bá cho dòng sản phẩm này, thông qua các đồ chơi bắt mắt, đơn giản, đồ vật, động vật, sinh vật... như: quả táo, cái chén, chiếc mũ, con cá, cây cỏ… kết hợp vớ sắc màu đa dạng, hình ảnh sinh động, cùng với thơ và cùng với âm nhạc như những bản giao hưởng nổi tiếng của Bach, Mozart, Braham, Chopin...những tiết tấu có tác dụng kích thích tế bào thần kinh cho trẻ nhỏ phát triển, các sản phẩm Baby Einstein giúp trẻ cách tiếp cận với thế giới một cách khoa học, tự nhiên.

Baby Einstein rất được hâm mộ bởi nhiều bậc cha mẹ muốn sớm đẩy nhanh sự phát triển nhận thức của con mình, các sản phẩm loại này được nhiều ủng hộ từ các chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục trẻ nhỏ, những người nhấn mạnh vai trò thiết yếu của việc khám phá và tương tác với môi trường vật lý quanh mình từ sớm.

Tháng 8 năm 2007, các nhà nghiên cứu tại Đại học Washington công bố một công trình nghiên cứu trong đó cho thấy việc sử dụng đĩa Nick Jr. DVD hay băng video Baby Einstein có quan hệ tương liên mạnh với các trường hợp trẻ em từ 6 đến 18 tháng có vốn từ ngữ cao hơn mức trung bình.

Đĩa phim này được xây dựng với sự hợp tác của bác sĩ Kenvin Nugent – Giám đốc học viện Brazelton, Bệnh viện trẻ em Boston (Mỹ) và Trường đại học Harvard cùng nhiều chuyên gia trong các lĩnh vực âm nhạc, y tế....

Lịch sử
Công ty Baby Einstein thành lập năm 1997 bởi Robert và Scull tại nhà ở ngoại ô Denver, Colorado, họ đã đầu tư 18.000 đô la tiết kiệm được cho sản phẩm ban đầu, một VHS/DVD video được gọi là Baby Einstein, được bán xem như là sản phẩm ngôn ngữ trẻ nhỏ

Baby Einstein trở thành nhiều triệu đô la sau khi nhượng quyền thương hiệu, lợi nhuận tăng lên 1 triệu đô năm 1997, lên 10 triệu đô năm 2000, Scull đã bán 20% thị phần cho công ty giải trí Artisan tháng 3 năm 2000, sau đó bán lại cho Paramount Home Entertainment với thông tin không được tiết lộ tháng 11 năm 2001. Baby Einstein là tên hàm ý nói đến tuổi trẻ thơ của nhà bác học vĩ đại người Mỹ gốc Đức-Do Thái tên là Viacom International, website chính có 7 ngôn ngữ và sản phẩm đã có mặt ở nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới.

Chú thích

Liên kết ngoài
tiếng Anh
 website chính thức
 Danh sách DVD chính thức

Đồ chơi Mỹ
Nhượng quyền thương mại Nickelodeon


title: 90 (số)

text:
90 (chín mươi) là một số tự nhiên ngay sau 89 và ngay trước 91.

Tham khảo

Số chẵn


title: Sơn La (thành phố)

text:
Sơn La là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Thành phố Sơn La được thành lập theo Nghị định số 98/NĐ-CP ngày 3/9/2008 của Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Sơn La. Thành phố Sơn La hiện là đô thị loại II.

Địa lý

Vị trí địa lý
Thành phố Sơn La nằm ở tọa độ 21°15'B - 21°31'B và 103°45'Đ - 104°0'Đ, cách Hà Nội khoảng 320 km về phía tây bắc, có vị trí địa lý:
Phía tây và phía bắc giáp huyện Thuận Châu
Phía đông giáp huyện Mường La
Phía nam giáp huyện Mai Sơn.

Thành phố Sơn La có diện tích là 323.51 km² và dân số năm 2018 là 128.470 người.

Trên địa bàn thành phố có Quốc lộ 6 đi qua. Ngoài ra còn có dự án Đường cao tốc Hà Nội – Hòa Bình – Sơn La – Điện Biên đi qua rìa phía tây nam thành phố đang được triển khai đầu tư xây dựng.

Địa hình
Thành phố Sơn La nằm trong vùng karst hóa mạnh, địa hình chia cắt phức tạp, núi đá cao xen lẫn đồi, thung lũng, lòng chảo. Diện tích đất canh tác nhỏ hẹp, thế đất dốc dưới 250 chiếm tỷ lệ thấp. Một số khu vực có các phiêng bãi tương đối bằng phẳng thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, tập trung ở các xã Chiềng Ngần, Chiềng Đen, Chiềng Xôm và phường Chiềng Sinh. Độ cao bình quân từ 700 – 800 m so với mực nước biển.

Khí hậu
Khí hậu thành phố chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều; mùa đông khô lạnh, ít mưa.

Mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9. Lượng mưa tập trung nhiều nhất vào tháng 7, 8, 9. Do địa hình nghiêng dốc, nên vào các tháng này thường có lũ lụt, đất bị rửa trôi mạnh, bạc màu nhanh.

Mùa khô từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau cộng với gió Tây khô nóng gây thiếu nước nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến quá trình phát triển kinh tế đặc biệt sản xuất nông - lâm nghiệp gặp rất nhiều khó khăn.

Nhiệt độ không khí: Trung bình 22 °C. Cao nhất 37 °C. Thấp nhất 2 °C.

Độ ẩm không khí: Trung bình: 81%. Thấp nhất: 25%.

Nắng: Tổng số giờ nắng là 1885 giờ.

Lượng bốc hơi bình quân 800 mm/năm.

Mưa: Lượng mưa bình quân: 1.299 mm/năm, số ngày mưa: 137 ngày.

Gió thịnh hành theo 2 hướng gió chính: gió mùa đông bắc từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau; gió tây nam từ tháng 3 đến tháng 9. Từ tháng 3 đến tháng 4 còn chịu ảnh hưởng của gió Tây (nóng và khô). Một số khu vực của thành phố còn bị ảnh hưởng của sương muối từ tháng 12 đến tháng 1 năm sau.

Hành chính
Thành phố Sơn La có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm 7 phường: Chiềng An, Chiềng Cơi, Chiềng Lề, Chiềng Sinh, Quyết Tâm, Quyết Thắng, Tô Hiệu và 5 xã: Chiềng Cọ, Chiềng Đen, Chiềng Ngần, Chiềng Xôm, Hua La.

Lịch sử
Thị xã Sơn La được thành lập ngày 26 tháng 10 năm 1961 theo Quyết định số 171-CP của Hội đồng Chính phủ trên cơ sở thị trấn Chiềng Lề, xã Chiềng Cơi, bản Hò Hẹo và bản Lầu của xã Chiềng An thuộc châu Mường La, khi đó trực thuộc khu tự trị Thái - Mèo.

Ngày 27 tháng 10 năm 1962, Quốc hội khóa II ban hành nghị quyết tái lập tỉnh Sơn La trực thuộc Khu tự trị Tây Bắc, thị xã Sơn La trở thành tỉnh lỵ tỉnh Sơn La.

Sau năm 1975, thị xã Sơn La có 2 phường: Chiềng Lề, Quyết Thắng và xã Chiềng Cơi.

Ngày 13 tháng 3 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 105-CP chuyển 7 xã: Chiềng An, Chiềng Xôm, Chiềng Đen, Chiềng Cọ, Chiềng Sinh, Chiềng Ngần và Hua La của huyện Mường La về thị xã Sơn La quản lý.

Ngày 16 tháng 5 năm 1998, Chính phủ ban hành Nghị định 31/1998/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập phường Tô Hiệu trên cơ sở 179 ha diện tích tự nhiên và 7.060 nhân khẩu của phường Chiềng Lề
Thành lập phường Quyết Tâm trên cơ sở 215 ha diện tích tự nhiên và 5.063 nhân khẩu của phường Quyết Thắng.

Ngày 6 tháng 10 năm 2005, Bộ Xây dựng ban hành quyết định công nhận thị xã Sơn La là đô thị loại III.

Ngày 23 tháng 3 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 29/2006/NĐ-CP thành lập các phường Chiềng Sinh và Chiềng An trên cơ sở các xã có tên tương ứng.

Ngày 3 tháng 9 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định 98/2008/NĐ-CP thành lập thành phố Sơn La trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và các đơn vị hành chính trực thuộc của thị xã Sơn La.

Ngày 7 tháng 1 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP thành lập phường Chiềng Cơi trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Chiềng Cơi.

Ngày 26 tháng 4 năm 2019, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 466/QĐ-TTg công nhận thành phố Sơn La là đô thị loại II trực thuộc tỉnh Sơn La.

Di tích
Thành phố Sơn La có một di tích lịch sử đáng chú ý, đó là bia văn của hoàng đế Lê Thái Tông tại cửa động La. Tháng 5 năm 1440, trên đường trở về sau khi dẫn quân chinh phạt vùng Tây Bắc thắng lợi, Lê Thái Tông đã nghỉ tại động La và sáng tác bài thơ "Quế Lâm Ngự Chế" gồm 140 chữ Hán. Di tích này được phát hiện vào năm 1965; năm 1992 được công nhận là di tích văn hóa lịch sử quốc gia. Cách hang La khoảng 200 mét là đền Quế Lâm tự thờ vua Lê Thái Tông mới được xây dựng vào năm 2001. Ngoài ra cũng phải kể đến di tích lịch sử cách mạng nhà tù Sơn La.

Kinh tế - xã hội
Thành phố Sơn La là trung tâm hành chính, kinh tế, văn hoá, thương mại, giáo dục, y tế của cả tỉnh, có hệ thống giao thông đường bộ khá thuận lợi tạo điều kiện cho thành phố trong việc giao lưu thông thương hàng hoá, trao đổi thông tin kỹ thuật, tiếp thu các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến và khả năng thu hút vốn đầu tư của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh.

Tại thành phố Sơn La có trường Đại học Tây Bắc, Bệnh viện Đa khoa Sơn La 550 giường, Vincom Center Plaza Sơn La và Khách sạn Mường Thanh Sơn La.

Hiện nay, thành phố Sơn La đang được đầu tư mạnh mẽ về cơ sở hạ tầng và các khu dân cư đầy đủ tiện ích đẳng cấp. Trong đó nổi bật nhất là khu đô thị Shining City Sơn La được đầu tư xây dựng bởi tập đoàn đầu tư Tây Bắc và phân phối độc quyền bởi HappyLand

Chú thích

Liên kết ngoài

 Cổng thông tin điện tử thành phố Sơn La

Sơn La (thành phố)

Đô thị Việt Nam loại II
Tỉnh lỵ Việt Nam


title: Ambulyx marissa

text:
Ambulyx marissa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Ambulyx


title: Exomalopsis aequalis

text:
Exomalopsis aequalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Exomalopsis
Động vật được mô tả năm 1980


title: Nototrichaspis mjoebergi

text:
Nototrichaspis mjoebergi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Nototrichaspis


title: Andrena bicolorata

text:
Andrena bicolorata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Rossi mô tả khoa học năm 1790.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1790


title: Cassandra Whitehead

text:
Cassandra Jean là một nữ diễn viên người Mỹ, người mẫu, và là nữ hoàng cuộc thi sắc đẹp từ Houston, Texas. Cassandra học tại trường Texas A&M University-Corpus Christi nơi cô đã trở thành thành viên Gamma Phi của Delta Delta Delta sorority.

Vẻ đẹp rực rỡ

Jean từng tham dự cuộc thi Hoa hậu Texas Teen USA 2002-2004.Cô là thí sinh lọt vào bán kết trong cả hai năm 2003 và 2004. và đã tổ chức cuộc thi địa phương Houston Miss Teen USA vào năm 2003. Trong các cuộc thi sắc đẹp, cô cạnh tranh cùng với Hoa hậu Texas USA Lauren Lanning (2006) và Magen Ellis (2007). Năm 2005, Jean (như Cassandra Whitehead) giành vương miện Hoa hậu Corpus Christi (một cuộc thi được tổ chức bởi Eva Longoria năm 1998) và lọt vào top 10 tại Miss Texas USA 2005  (một cuộc thi được tổ chức bởi Eva Longoria năm 1998). Jean là chị em họ của Nicole O'Brian, một cựu hoa hậu Texas Teen USA và Hoa hậu Texas USA. Jean từng đến California tham dự cuộc thi Miss USA 2008 nhưng đã bị loại do cô từng là thí sinh trên America's Next Top Model. Năm sau cô là Ban Giám khảo cho cuộc thi Hoa hậu Newport Beach

America's Next Top Model

Cassandra đã được lựa chọn là thí sinh trên truyền hình thực tế UPN America's Next Top Model, Mùa 5, nhưng cô bỏ cuộc trong tập phim thứ tư. Cô đã khóc trong tập makeover, cô có mái tóc dài, màu nâu sẫm nhưng lại bị cắt rất ngắn và nhuộm tóc vàng. Trong một phần đánh giá nhận xét và loại tiếp theo, Tyra Banks vẫn không hài lòng với mái tóc Whitehead, muốn làm cho nó thậm chí ngắn hơn nhưng Cassandra đã không đồng ý.Các nhà sản xuất đã cho cô một đêm để xem xét lựa chọn có nên cắt tóc hay ra về, và cô đi ra buổi sáng sau. [5] Cô đã được bình chọn là một trong những thí sinh đáng nhớ nhất của AOL  Cassandra xuất hiện trong Mùa 5, America's Next Top Model: Những cô gái đang ở đâu, và America's Next Top Model: Exposed

Công việc

Jean xuất hiện trong bộ phim Fast & Furious (2009) và 2 Dudes and a Dream (2009).. Cô cũng là khách mời trên một số chương trình truyền hình trong đó có One Tree Hill, Pushing Daisies, The Middleman, CSI: Miami, CSI: Crime Scene Investigation, Las Vegas, Hannah Montana, Twenty-Four Seven (MTV) và America's Next Producer (TV Guide Network).

Jean lập trang lưu trữ Bowl Lucky Strike, MySpace và Tommy Lee's Super Bowl XL tổ chức cho sự kiện Hoa hậu Corpus Christi 2006, America's Next Top Model Diva Dish cùng với "Vẻ ngoài đổi thay trên thảm đỏ" của Tyra Banks Show.Cô cũng xuất hiện trên các show trò chơi 1 vs 100 ngày 15 tháng 2 năm 2008, chiến thắng với số tiền 500.000 đô.

Chú thích

Liên kết ngoài

Người mẫu Mỹ
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1985


title: Tipula porrecta

text:
Tipula porrecta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Quận Greenup, Kentucky

text:
Quận Greenup là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Frœningen

text:
Frœningen là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 4,44 km², dân số năm 1999 là 611 người. Khu vực này có độ cao trung bình 260 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Dicranomyia pernobilis

text:
Dicranomyia pernobilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic