title: Ma túy

text:
Ma túy là tên gọi chung chỉ những chất kích thích thần kinh có hiệu ứng gây ngủ. Tại đa số các nước, từ này đã trở nên đồng nghĩa với các hợp chất opioid, thường là morphine và heroin, cũng như dẫn xuất của nhiều hợp chất được tìm thấy trong mủ thuốc phiện thô. Ba loại chính là morphine, codeine và thebaine (trong khi chính thebaine chỉ có tính chất thần kinh rất nhẹ, nó là tiền chất quan trọng trong phần lớn các chất dẫn xuất thuốc phiện bán tổng hợp, như oxycodone).

Định nghĩa
Theo khái niệm khoa học: Ma túy là các chất có nguồn gốc tự nhiên (morphin...); bán tổng hợp (heroin được bán tổng hợp từ morphin) hay tổng hợp (amphetamine) có tác dụng lên hệ thần kinh trung ương gây cảm giác như giảm đau, hưng phấn hay cảm thấy dễ chịu... mà khi dùng nhiều lần thì sẽ phải sử dụng lại nó nếu không sẽ rất khó chịu.

Theo cách hiểu thông thường trong xã hội Việt Nam hiện nay: trong xã hội, ma túy thường được hiểu đó là heroin, cocain. Một người bị nghiện ma túy sẽ bị mọi người hiểu là nghiện heroin hay ngược lại mà không có sự phân biệt về chất gây nghiện mà người đó sử dụng.

Tuy nhiên ở Việt Nam không có một sự nhất quán chung trong việc sử dụng danh xưng này cho các chất thuộc loại này. "Ma túy" được sử dụng rộng rãi như một thuật ngữ mang màu sắc tiêu cực để chỉ từ những chất có khả năng gây nghiện và tàn phá cơ thể người dùng cao (heroin, Crystal Meth...) cho đến những chất có thể dùng trong y tế với liều lượng nhỏ (như cần sa, chất được sử dụng rộng rãi ở Hà Lan, một phần Hoa Kỳ) khiến dư luận tại Việt Nam thiếu khách quan và khoa học khi nói đến vấn đề sử dụng các chất này (người dân thường chỉ quan tâm đến tác hại trong khi công dụng dược liệu ít được để ý).

Tính chất
Làm thay đổi trạng thái, ý thức, trí tuệ và tâm trạng của người sử dụng khiến cho họ có cảm giác giảm đau, dễ chịu, lâng lâng và không tự chủ được hành vi của bản thân, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người sử dụng.

Tùy vào loại ma túy cũng như số lượng và sự điều độ trong việc sử dụng là những tác nhân có thể dẫn đến việc nghiện của người sử dụng. Thông thường, số lớn chất ma túy tổng hợp (nhân tạo) có khả năng gây nghiện cao đồng thời có sức tàn phá cơ thể của người dùng hơn chất tinh khiết tự nhiên.

Phân loại
Dựa theo nguồn gốc sản sinh thì các chất ma túy gồm có:

Ma túy tự nhiên
Ví dụ: thuốc phiện.
Đây là các chất ma túy có sẵn trong tự nhiên, là những ancaloit của một số loài thực vật như: thuốc phiện, Cocain...
Nguồn gốc:
 Từ nhựa cây thuốc phiện (cây anh túc, anh tử túc,...), có trồng ở 12 tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
 Từ lá cây coca, chế ra chất cathinone, có nhiều ở Nam Mỹ

Ma túy tổng hợp
Những loại ma túy tổng hợp với ví dụ điển hình là Heroin. Chúng thường là những hóa chất khá độc hại nằm trong nhóm ketamin hay amphetamin,...

Nguồn gốc
Các loại ma túy tổng hợp từ hóa chất độc hại thuộc nhóm amphetamin, ketamin,methamphetamin...

Độc lực
So với thuốc phiện tự nhiên, các chất ma túy tổng hợp có tính độc hại hơn gấp 500 lần. Chúng có những tác động xấu đến tâm sinh lý của người sử dụng.

Các dạng
ectasy, ma túy đá (hay là crystal meth), Morphine.

Nguồn gốc và sự phát triển
Ma túy, mà đại diện điển hình là thuốc phiện, đã xuất hiện từ rất lâu trước đây. Hơn 8000 năm trước đây, thuốc phiện đã được người Somai ở tây Á sử dụng, người ta đã biết được những khoái cảm và sự thoải mái hết sức mà thuốc phiện mang lại khi dùng.

Thế kỷ thứ 1, Rioskelires đã miêu tả khá kỹ về thuốc phiện trong cuốn sách "Dược điển luận" của mình. Tuy nhiên ở thời kỳ này, người ta mới chỉ chú trọng đến những khoái cảm, những tác dụng trong chữa bệnh mà thuốc phiện mang lại chứ chưa chú ý tới mặt trái của nó, đó là tác dụng gây nghiện khó cai

Tác hại của ma túy

Sức khỏe
Chú ý: thông tin sau đây không nhằm tổng quát hóa toàn bộ các loại chất ma túy mà chỉ áp dụng cho một số loại nhất định.

Đối với hệ hô hấp: Các chất ma túy kích thích hô hấp làm tăng tần số thở gây ức chế hô hấp, nhất là khi dùng quá liều. Nhiều trường hợp ngưng thở nếu không cấp cứu kịp thời sẽ dẫn đến tử vong, đôi khi ngưng thở rất đột ngột.

Chẳng hạn một thanh niên đang cai nghiện đột ngột ngưng thở tử vong không rõ nguyên nhân, khi giải phẫu tử thi thì phát hiện nạn nhân có bao heroin bởi một màng mỏng rồi cấy dưới da để thuốc phóng thích từ từ, nhưng bao thuốc đột nhiên vỡ và phóng thích quá nhiều gây ngộ độc.

Ngoài ra, sau khi dùng ma túy (nhất là cocaine) có thể gây phù phổi cấp, tràn khí màng phổi, tràn khí trung thất, xuất huyết phế nang, viêm tiểu phế quản tắc nghẽn, viêm phổi, lên cơn hen phế quản...

Theo thông tin trên tạp chí Medical Progress tháng 1 năm 1999, nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả Mỹ đã cho thấy có mối liên quan giữa hút ma túy (nhất là cocaine) và ung thư phổi.

Đối với hệ tim mạch: Các chất ma túy sẽ kích thích làm tăng nhịp tim, ảnh hưởng trực tiếp lên tim, gây co thắt mạch vành có thể tạo nên cơn đau thắt ngực, nặng hơn có thể gây nhồi máu cơ tim. Chúng cũng là nguyên nhân của các rối loạn nhịp đe dọa tính mạng người dùng ma túy. Ngoài ra còn gây nên tình trạng co mạch làm tăng huyết áp.

Đối với hệ thần kinh: Ngoài tác dụng kích thích thần kinh giai đoạn đầu gây hưng phấn, sảng khoái, lệ thuộc thuốc..., cũng có thể gây các tai biến như: co giật, xuất huyết dưới nhện, đột quỵ...

Đối với hệ sinh dục: Ở người nghiện ma túy, khả năng tình dục bị suy giảm một cách rõ rệt, và hậu quả này vẫn tồn tại sau khi ngưng dùng thuốc một thời gian khá lâu. Ở những nam giới dùng ma túy trong thời gian dài sẽ bị chứng vú to (gynecomastia) và bất lực. Còn ở phụ nữ sẽ bị rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, rong kinh, tăng tiết sữa bất thường và vô sinh.

Ngoài ra, người dùng ma túy còn phải chịu những tác hại khác như: hoại tử tế bào gan, ảo thính, ảo thị... Sử dụng ma túy còn có khả năng nhiễm HIV/AIDS và khả năng tử vong cao (từ các bệnh cơ hội).

Xã hội
Ma túy vốn là chất độc "tuyệt nhân mệnh lại tổn thương nguyên khí". Số người nghiện càng tăng thì lượng tiền bạc để hút chích càng lớn, càng có nhiều gia đình người nghiện bị phá sản. Kinh tế dân sinh càng khó khăn, phong tục càng đồi bại. Bản thân con nghiện cũng trở nên ốm yếu, sức lao động ngày càng sút kém, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Một sỹ phu Trung Quốc thế kỷ 19 nhận xét: "Trên thì quan phủ, khoa bảng thân sĩ; dưới đến công, thương, con hát, tôi đòi; cho đến phụ nữ, tăng ni, đạo sĩ, đều hút thuốc phiện. Một khi đã nghiện, thì một giờ không bỏ được, gia đình trung lưu thường bị phá sản; thứ khói thuốc này quấy nhiễu trăm mạch, đưa đến bệnh hoạn, lâu rồi tinh thần đại hao, không thể cứu trị."

Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam cho biết có hơn 50% phạm nhân trong các trại giam là đối tượng liên quan đến ma tuý. Bộ Công an xác định ma tuý là tội phạm của mọi tội phạm, là nguyên nhân gây ra hầu hết các tội phạm. Từ nghiện ma tuý sinh ra trộm cắp, cướp tài sản, thậm chí giết người cướp của; sử dụng ma tuý gây ảo giác giết cả gia đình. Con nghiện ma túy không điều khiển được hành vi, không chấp hành pháp luật, không còn đạo đức, ít nhất cũng không có lối sống thông thường:

Thời nhà Thanh, quan đại thần Lâm Tắc Từ từng dâng tấu cho vua Đạo Quang nói về tác hại của ma túy: "Thuốc phiện nếu không cấm tuyệt, thì nước mỗi ngày một nghèo, dân mỗi ngày một yếu; chỉ hơn chục năm sau, nước ta sẽ không còn quân mạnh để ngự địch, không có bạc nén để lo quân lương". Vua Đạo Quang cũng tán đồng:
"Vật này (thuốc phiện) nếu không cấm tuyệt, khiến lưu hành trong nội địa, thì không những tan nhà, mà còn tan cả nước."

Những khu vực sản xuất ma túy lớn trên thế giới
Colombia, Afghanistan, Trung Đông,Trung Quốc và Tam giác Vàng.

Kiểm soát ma túy
Đầu thế kỷ 19, Trung Quốc bị các nước phương Tây đưa thuốc phiện vào buôn bán, khiến số người nghiện ngày càng tăng. Năm 1848, nhà Thanh ra lệnh tịch thu và thiêu hủy thuốc phiện của tàu buôn châu Âu, Anh Quốc phát động cuộc chiến tranh nha phiến khiến đất nước Trung Quốc hầu như bị tê liệt. Chiến tranh Trung - Anh mà lịch sử gọi là Chiến tranh thuốc phiện bùng nổ và kết quả là triều Thanh phải nhượng bộ, Anh quốc được tiếp tục buôn thuốc phiện vào Trung Quốc. Sau Cách mạng Tân Hợi, chính phủ mới tại Trung Hoa đã cấm chỉ mọi hình thức sử dụng và buôn bán thuốc phiện.

Vào những năm 70 của thế kỷ 20, vùng biên giới phía Bắc của Thái Lan, phía Tây của Lào và phía Nam của Myanmar (còn được gọi là Tam Giác Vàng) là nơi trồng cây anh túc và cần sa lớn nhất thế giới và cũng là nơi buôn bán ma túy lớn nhất thế giới. Tuy nhiên vào những năm 90 của thế kỷ 20 thì số lượng anh túc lẫn cần sa tại Thái Lan giảm, (trước kia, đây là nước sản xuất và buôn bán ma túy lớn nhất thế giới. Hiện nay, nó thuộc về Pakistan.) trong khi đó diện tích của hai cây ấy lại tăng vọt ở Myanmar khiến nơi đây trở thành nơi sản xuất ma túy lớn thứ hai thế giới.

Singapore có những quy định tử hình rất nhiêm khắc đối với tội phạm ma túy. Cụ thể: dù chỉ tàng trữ một lượng ma túy nhỏ để sử dụng cũng sẽ bị phạt tiền tối đa 20.000 USD và phạt tù tối đa 10 năm tù giam. Những đối tượng mang theo các chất sau với khối lượng tương ứng sẽ bị kết án tử hình: heroin (từ 15 gr trở lên), cocaine (từ 30 gr trở lên), morphine (từ 30 gr trở lên), hashish (từ 200 gr trở lên), methamphetamine (từ 250 gr trở lên), cần sa (từ 500 gr trở lên) và thuốc phiện (từ 1.200 gr trở lên). Với những quy định nghiêm khắc bậc nhất thế giới về kiểm soát ma túy, người Singapore tự hào với tỉ lệ nghiện ma túy tại nước họ thấp hơn rất nhiều so với các quốc gia khác.

Tại Việt Nam
Số người nghiện ma túy tại Việt Nam có xu hướng gia tăng nhanh. năm 2009, cả nước có trên 146.000 người nghiện có hồ sơ quản lý, đến tháng 12/2019 cả nước có trên 235.000 người nghiện có hồ sơ quản lý (tăng 60%).Một trong những nguyên nhân căn bản của tình trạng này là do pháp luật quá nương nhẹ, cụ thể Luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) đã bãi bỏ tội danh "sử dụng trái phép chất ma túy" mà chỉ coi người nghiện là "bệnh nhân". Do đó, người nghiện không bị bắt đi cai nghiện mà vẫn tiếp tục ở ngoài xã hội, họ vừa rủ rê người khác mắc nghiện theo, vừa phạm tội gây tác động xấu đến tình hình trật tự, an toàn, xã hội.

Năm 2020, Quốc hội đã thảo luận về Luật Phòng chống ma tuý (sửa đổi). Nhiều đại biểu cho rằng: với xu hướng người nghiện gia tăng nhanh chóng, tình hình an ninh xã hội xấu đi do ma túy thì không thể tiếp tục chính sách coi người nghiện là "bệnh nhân" để nương nhẹ xử lý như những năm qua. Đại biểu Phạm Thị Thu Trang (Quảng Ngãi) cho rằng: hành vi sử dụng ma tuý rất nguy hiểm cho xã hội, nhiều đối tượng nghiện ma tuý đã gây ra nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng. Tuy nhiên, họ không bị bắt đi cai nghiện mà chỉ bị phạt hành chính 500 ngàn - 1 triệu đồng nên chưa đủ sức răn đe. Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết có hơn 50% phạm nhân trong các trại giam là đối tượng liên quan đến ma tuý. Ông khẳng định cần phải xử lý người nghiện ma túy một cách nghiêm khắc hơn chứ không thể tiếp tục chính sách coi đối tượng này là người bệnh:
"Ở nước ta, trước đây chúng ta coi người sử dụng ma tuý là người bệnh, phải chữa bệnh, không coi là tội phạm. Nhưng trên thực tế, người nghiện tăng lên rất nhiều dẫn đến chúng ta trở thành điểm có nhu cầu về sử dụng ma tuý nên nguồn cung sẽ tập trung về nước ta. Chúng ta đã chặn những đường dây hàng nghìn bánh heroin nhưng vì trong nước có nguồn cầu nên ma tuý vẫn lọt vào. Chính vì vậy, chúng ta xử lý người nghiện tức là giải quyết nguồn cầu. Các đối tượng tổ chức ma tuý lôi kéo, cho người khác sử dụng miễn phí dẫn đến việc họ bị nghiện ma tuý. Như thế rất đáng lo. Chính vì vậy, chúng tôi khẳng định, không thể coi người nghiện ma tuý là người bệnh."
Bộ Công an xác định ma tuý là tội phạm của mọi tội phạm, là nguyên nhân gây ra hầu hết các tội phạm. Từ nghiện ma tuý sinh ra trộm cắp, cướp tài sản, thậm chí giết người cướp của; sử dụng ma tuý gây ảo giác giết cả gia đình... chúng không điều khiển được hành vi, không chấp hành pháp luật, không còn đạo đức, ít nhất cũng không có lối sống thông thường. Chính vì vậy, phải tính toán xử lý hành vi sử dụng ma tuý

Thượng tướng Lê Quý Vương, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết: Trước đây, gần như tỉnh nào cũng có cơ sở cai nghiện bắt buộc tập trung, nhưng năm 2008, khi sửa đổi luật để coi người nghiện là "bệnh nhân" thì một số cơ sở cai nghiện phải chuyển sang mục đích khác. Nhiều gia đình có con bị nghiện ma túy rất đau khổ, không quản lý được người nghiện mà cũng không cho đi cai nghiện tập trung được. Ông Vương nêu ra thực tiễn rằng Trung Quốc thực hiện cai nghiện rất chặt chẽ, một đối tượng nghiện ma túy thì bắt buộc phải vào trại cai nghiện ba năm, sau khi ra trại nếu tái nghiện là bị truy tố hình sự. Trung Quốc giao các trại cai nghiện tập trung này cho Bộ Công an để quản lý an ninh. Thượng tướng Lê Quý Vương cho rằng Việt Nam cần học theo chính sách cơ sở cai nghiện tập trung nghiêm túc như vậy thì mới giảm bớt được tình trạng ma túy đang lan rộng.

Xem thêm
Tam giác Vàng (Đông Nam Á)
Morphine
Luật Phòng, chống ma túy năm 2000 (Việt Nam)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tình hình ma túy tại Việt Nam - do Liên Hiệp Quốc báo cáo

Ma túy
Chất độc
Dược phẩm
Thuốc gây nghiện


title: Stardust (tàu vũ trụ)

text:
Tàu vũ trụ Stardust là một tàu vũ trụ của NASA. Năm 2011, nó đã bay qua sao chổi Tempel 1 để chụp hình miệng hố do tàu Deep Impact tạo ra. Đây là một tàu robot có trọng lượng 300 kg.

Con tàu này được NASA phóng vào ngày 7 tháng 2 năm 1999 để nghiên cứu tiểu hành tinh 5535 Annefrank và sưu tập các mẫu từ đầu sao chổi của sao chổi 81P/Wild. Nhiệm vụ đầu tiên đã hoàn thành vào ngày 15 tháng 1 năm 2006 khi đầu mang khí cụ sample return trở về Trái Đất. Vận hành trong 12 năm và 14 ngày, Stardust đã bay qua sao chổi Tempel 1 vào ngày 15 tháng 2 năm 2011.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Stardust Project web page
 NASA Stardust mission page
 Stardust Mission Profile  by NASA's Solar System Exploration
 Stardust@Home project - Volunteers needed
 Catalogue of raw images taken by Stardust


title: Tentulkuli

text:
Tentulkuli là một thị trấn thống kê (census town) của quận Haora thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tentulkuli có dân số 5122 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Tentulkuli có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Tentulkuli, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Nomada concolor

text:
Nomada concolor là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schmiedeknecht mô tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1882


title: Cophixalus hosmeri

text:
Cophixalus hosmeri là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Úc. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 McDonald, K., Cunningham, M., Hoskin, C., Alford, R. & Retallick, R. 2004. Cophixalus hosmeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Cophixalus
Động vật lưỡng cư Queensland


title: Börger

text:
Börger là một đô thị ở huyện Emsland trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 55,25 km². Börger is part of the administrative unit of Sögel.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Emsland


title: Villiers-les-Hauts

text:
Villiers-les-Hauts là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne của Pháp. Tên gọi có nguồn gốc La Mã: Villare in Altis hay Villare Altum.

Hành chính

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Villiers-les-Hauts trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Villiers-les-Hauts trên trang mạng của Insee
 Villiers-les-Hauts sur le site du Quid
 Localisation de Villiers-les-Hauts sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Villiers-les-Hauts sur Mapquest

Villiers-les-Hauts


title: Suryavarman II

text:
Suryavarman II (thụy hiệu Paramavishnuloka) là một vị vua của Đế quốc Khmer từ năm 1113 đến 1145/1150. Ông là người đã cho xây dựng Angkor Wat, công trình tôn giáo lớn nhất thờ thần Vishnu trong Hindu giáo. Nhờ vào nhiều thành tựu rực rỡ trong kiến trúc, nhiều chiến dịch quân sự và việc khôi phục chính quyền vững mạnh, nhiều nhà sử học xếp Suryavarman vào một trong vị vua vĩ đại nhất của đế quốc này.

Thời niên thiếu
Suryavarman lớn lên tại một điền trang tỉnh lẻ, vào thời điểm quyền kiểm soát trung tâm đang suy yếu trong đế quốc. Một bản ghi chép ghi tên cha ông là Ksitindraditya và mẹ của ông là Narendralakshmi. Từ khi là một hoàng tử trẻ, ông đã biết vận động sự ủng hộ dân chúng để tranh cử lên ngôi vua. Sử sách ghi nhận rằng "ông được chấp nhận mang trong mình phẩm chất hoàng gia của gia đình mình". Ông đã kiên cường đã đối phó với nhóm người phản đối ông từ dòng Harshavarman III, có lẽ là Nidipatindravarman, thống trị trong miền Nam, sau đó chống lại vị vua già và yếu kém Dharanindravarman I, người chú lớn của ông. "Để lại quân đội của mình trên chiến trường đại dương, ông ta đã trải qua một trận chiến kinh hoàng," bản ghi chép ghi lại . Các nhà khoa học đã không đồng ý về việc liệu ngôn ngữ này có liên quan đến cái chết của người yêu cầu miền Nam hay là người bị kết án tử hình hay không Vua Dharanindravarman. Suryavarman II cũng đã phái một sứ mệnh đến triều đại Chola của miền Nam Ấn Độ và tặng một viên đá quý cho vị hoàng đế Chola Kulothunga Chola I năm 1114.

Suryavarman được lên ngôi vào năm 1113. Một vị Trưởng Lão Brahmin tên là Divakarapandita giám sát các buổi lễ. Đây là lần thứ ba vị Trưởng Lão làm lễ đăng quang. Các bản ghi khắc ghi rằng nhà vua mới học các nghi lễ thiêng liêng, tổ chức các lễ hội tôn giáo và tặng quà cho Trưởng Lão như palanquins, quạt, crowns, xô và nhẫn. Trưởng Lão bắt tay vào một chuyến đi dài các đền thờ trong đế chế, bao gồm cả đỉnh núi Preah Vihear, nơi mà ông ta cung cấp một bức tượng vàng của khiêu vũ Shiva. Lễ đăng quang chính thức của vua diễn ra vào năm 1119, với Divakarapandita một lần nữa thực hiện nghi lễ.

Hai âm tiết đầu tiên Surya trong tên của Quốc Vương Suryavarman là một gốc tiếng Phạn có nghĩa là "mặt trời". Varman là người đã làm chủ Varma kalai hoặc là hậu tố truyền thống của triều đại Pallava, thường được dịch là "lá chắn" hoặc "người bảo vệ", và được các dòng dõi hoàng gia Khmer chấp nhận.
 Briggs, Lawrence Palmer. The Ancient Khmer Empire. Transactions of the American Philosophical Society, Volume 41, Part 1. 1951
 Higham, Charles. The Civilization of Angkor. University of California Press. 2001

Trị Vì
Đế quốc Khmer dưới thời vua Suryavarman II trị vì đã bành trướng và xâm lược hầu hết các tiểu quốc ở Đông Nam Á lục địa. Lãnh thổ phía bắc vươn tới Luangprabang (Lào), phía tây tới vương quốc Pagan (Myanmar), phía nam tới Malaysia, phía đông xâm chiếm miền bắc Champa năm 1145.

Sau khi xâm chiếm thành công bắc Champa, được đà thắng lợi, vua Suryavarman II quyết định xâm lược Đại Việt với một đội quân hùng hậu 10 vạn người, gồm cả quân Champa đã hàng, tiến đánh ra khu vực Hà Tĩnh.

Tuy nhiên, Suryavarman II gặp phải dũng tướng nhà Lý là Tô Hiến Thành. Liên quân Khmer-Champa bị đánh tan tại Hà Tĩnh, Suryavarman II chết tại trận. Cũng chính nhờ sự kiện này mà Champa đánh đuổi được người Khmer ra khỏi miền bắc của họ vào năm 1150.

Kể từ đó đế chế Khmer không dám đụng đến Đại Việt nữa.

Tham khảo

Vua Campuchia
Đế quốc Khmer
Mất năm 1145
Năm sinh không rõ


title: Chūō, Osaka

text:
là một trong 24 khu thuộc thành phố Osaka, tỉnh Osaka, vùng Kinki trên đảo Honshū, Nhật Bản. Quận có diện tích 0,002 km2, dân số năm 7749 là hổng có người nào hết.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của thành phố Osaka
Khu phố tài chính


title: Pualas

text:
Pualas là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 7.887 người trong 1.436 hộ.

Các đơn vị hành chính

Pualas được chia ra 23 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Prat de Comte

text:
Prat de Comte là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.

Tham khảo

Đô thị ở Tarragona


title: 19631 Greensleeves

text:
19631 Greensleeves (1999 RY38) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 9 năm 1999 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19631 Greensleeves

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: UTC+03:30

text:
Giờ UTC+3:30 được dùng tại Iran (Giờ chuẩn Iran).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Find cities currently in UTC+3:30

Xem thêm
 Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày

Múi giờ

es:Huso horario#UTC+03:30, C†


title: Plectrocnemia hirayamai

text:
Plectrocnemia hirayamai là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Plectrocnemia


title: Modica

text:
Modica (tiếng Sicilia: Muòrica, tiếng Hy Lạp: Μότουκα, tiếng Latin: Mutyca hoặc Motyca) là một thành phố và cộng đồng (comune) ở tỉnh Ragusa trong vùng Silicia miền nam nước Ý.
Đô thị Modica có diện tích 290,77 ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2009 là 54.581 người. Khu vực này có độ cao 296 mét trên mực nước biển.
Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Frigintini, Marina di Modica.
Các đô thị giáp ranh:
Modica nằm ở dãy núi Hyblaean và cùng với Val di Noto, là một phần của Di sản thế giới UNESCO ở Ý.
Theo Thucydides, thành phố được thành lập vào năm 1360 trước Công nguyên đến 1031 trước Công nguyên và là nơi sinh sống của các Sicels trong thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Khu vực này đã thể là một khu vực phụ thuộc của Syracusa. Modica bị chiếm đóng bởi những người La Mã sau khi trận chiến của những hòn đảo Egadi chống lại Carthage trong các cuộc chiến tranh Punic 241 trước Công nguyên, cùng với Syracuse và tất cả của Sicilia.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ragusa
Di sản thế giới tại Ý
Lâu đài Ý
Khu dân cư thành lập thiên niên kỷ 2 TCN


title: Zéguédéguin

text:
Zeguedeguin là một tổng của Namentenga Province ở phía bắc Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Zeguedeguin.

Các thị xã và làng
Badinogo, Boumtenga, Dassambimba, Dosborgo, Kogonéré, Lankiandé, Lillougou, Louda-Peulh, Nitenga, Nomikidou, Ouabedi, Pissi, Zéguédéguin-Peulh và Zéguédéguin-Mossi.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Namentenga


title: 13493 Lockwood

text:
13493 Lockwood (tên chỉ định: 1985 PT) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Edward L. G. Bowell ở Anderson Mesa ở Coconino County, Arizona, Arizona, ngày 14 tháng 8 năm 1985. Nó được đặt theo tên George W. Lockwood, một nhà thiên văn học ở Đài thiên văn Lowell.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Edward Bowell


title: Christoph Martin Wieland

text:
Christoph Martin Wieland (05 tháng 9 năm 1733 - 20 tháng 1 năm 1813) là một nhà thơ và nhà văn người Đức.
Ông sinh ra tại Oberholzheim (nay là một phần của ngôi làng Achstetten), sau đó thuộc về thành phố hoàng gia tự do Biberach an der Riss phía đông nam của bang Baden-Württemberg ngày nay. Cha ông, mục sư trong Oberholzheim và sau đó trong Biberach, đã bỏ nhiều công sức với giáo dục của con trai mình. Từ trường thị trấn Biberach, lúc lên 12 tuổi cậu đã học ở trường trung học Berge Kloster gần Magdeburg. Cậu là một đứa trẻ sớm phát triển, và khi cậu rời trường học năm 1749 thì cậu đã đọc tác phẩm kinh điển Latinh và các nhà văn đương đại hàng đầu của Pháp, trong số các nhà thơ Đức, cậu yêu thích Brockes và Klopstock.

Trong mùa hè 1750, Christoph Martin Wieland đã yêu một người anh em họ, Sophie Gutermann, và tình yêu này cảm hứng cho anh lên kế hoạch làm việc đầu tiên đầy tham vọng của mình, Die Natur der Dinge (Bản chất của sự vật, 1752), một bài thơ trong sáu cuốn sách. Năm 1750, anh đã nhập học ngành luật của đại học Tübingen, nhưng dành thời gian của mình chủ yếu cho nghiên cứu văn học. Những bài thơ anh viết tại trường đại học - Hermann, một sử thi (xuất bản bởi F. Muncker năm 1886), Zwölf moralische Briefe Versen (Mười hai Letters đạo đức trong Verse, 1752), Anti-Ovid (1752) - mộ đạo trong giai điệu và thống trị do ảnh hưởng của Klopstock. Những bài thơ này đã thu hút sự chú ý của các nhà cải cách văn học Thụy Sĩ, JJ Bodmer, người đã mời Wieland đến thăm ông tại Zürich vào mùa hè 1752. Sau một vài tháng, tuy nhiên, Bodmer cảm thấy mình ít nhất trong sự cảm thông với Wieland như hai năm trước đó anh đã cảm với Klopstock, và những người bạn này chia tay, nhưng Wieland vẫn ở Thụy Sĩ cho đến 1760, năm cuối cùng thì ở Bern nơi anh làm gia sư. Tại đây anh đã trở thành thân mật với bạn bè của Jean-Jacques Rousseau của Julie de Bondeli.

Tham khảo

Nhà thơ Đức
Nhà văn Đức
Mất năm 1813
Sinh năm 1733
Dịch giả Đức


title: Colaspoides mindanaica

text:
Colaspoides mindanaica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: Stigmella lanceolata

text:
Stigmella lanceolata là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Turkmenistan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revised Check-List Of Mining Lepidoptera (Nepticuloidea, Tischerioidea And Gracillarioidea) From Trung Á

L


title: Afrolimnophila antimena

text:
Afrolimnophila antimena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Afrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Diệc Sumatra

text:
Diệc Sumatra (danh pháp hai phần: Ardea sumatrana) là một loài chim thuộc họ Diệc, phân bố từ Đông Nam Á đến Papua New Guinea và Australia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các vùng duyên hải rộng lớn như các đảo, đảo san hô, rừng ngập mặn, sông lớn. Tuy vậy, đôi khi chúng cũng có mặt tại các ao nhỏ trong lục địa.
Chúng kiếm ăn ở vùng nước nông, mổ cá bằng mỏ dài và nhọn. Chúng thường đứng bất động chờ con mồi, hoặc từ từ rình rập nạn nhân.
Diệc Sunmatra là loài chim lớn, cao tới 115 cm.

Phân bố và sinh cảnh
Diệc mỏ lớn có phạm vi rất lớn, xuất hiện ở nhiều vùng duyên hải Nam Á và Châu Úc bao gồm Úc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Philippines. Môi trường sống của chúng phần lớn là ven biển như đảo, rạn san hô, rừng ngập mặn, sông lớn. Tuy nhiên, đôi khi, chúng có thể được tìm thấy trong đất liền trong các ao cạn.

Hình ảnh

Chú thích

  Database entry includes justification for why this species is of least concern.

Liên kết ngoài
 BirdLife Species Factsheet

Birds of Western Australia
Birds of Australia
Birds of Asia
Birds of Southeast Asia
Birds of Bangladesh
Birds of Brunei
Birds of India
Birds of Indonesia
Birds of Malaysia
Birds of Burma
Birds of the Philippines
Birds of Singapore
Birds of Thailand
Birds of Vietnam
S
Chim Việt Nam
Chim Myanmar
Chim Philippines
Chim Singapore
Chim Brunei
Chim Malaysia
Chim Papua New Guinea
Chim Thái Lan
Chim Indonesia
Chim Bangladesh
Chim Úc
Chim châu Á
Chim Ấn Độ
Chim New Guinea
Chim Đông Nam Á
Chim Tây Úc


title: Bittkau

text:
Bittkau là một đô thị thuộc huyện Stendal, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Bittkau có diện tích 11,06 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 734 người.

Tham khảo


title: Đa đa

text:
Đa đa trong tiếng Việt có thể là:
Chim đa đa (tên gọi khác: chim bắt tép kho cà, gà gô), thuộc bộ Gà (Galliformes), họ Trĩ (Phasianidae) chi: Francolinus tên khoa học: Francolinus pintadeanus. Loài này có ở Việt Nam.
 Lưu ý là từ gà gô là danh từ chung chỉ nhiều chi hoặc loài chim khác nhau có hình dáng bề ngoài giống gà, sống định cư, kiếm ăn riêng lẻ hoặc từng đôi, thích sống trong các bụi cây và đồi cỏ tranh, làm ổ đẻ trứng dưới đất. Riêng chi Francolinus nghĩa rộng (sensu lato) hiện biết 41 loài khác nhau. Ngoài ra, các chi khác như chi Tetrao: gà gô lia (Tetrao tetrix), gà gô đen (Tetrao urogallus), chi Lagopus: gà gô trắng Alpes (Lagopus mutus), chi Alectoris: gà gô đá (Alectoris graeca) v.v. Thức ăn chủ yếu của chúng là thực vật và hạt. Trừ Francolinus pintadeanus thì toàn bộ các chi, loài này không có ở Việt Nam.
Tên gọi khác của cây cần thăng (Feroniella lucida).
Đa-đa: cách gọi cho thầy dạy môn Yoga (còn cô giáo thì được gọi là Đi-đi)
Trào lưu Đa đa
Tên gọi khác của một loại thực vật là cây đa, tên khoa học: Ficus bengalensis.


title: Sancho IV (định hướng)

text:
Sancho IV có thể là:

 Công tước Sancho IV Garcés xứ Gascony (mất khoảng năm 950 hoặc 955)
 Vua Sancho Garcés IV của Pamplona (mất 1076)
 Vua Sancho IV của Castile (khoảng 1257 - 1295)


title: Badhni Kalan

text:
Badhni Kalan là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Moga thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Badhni Kalan có dân số 6373 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Badhni Kalan có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 59%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Badhni Kalan, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Regenstauf

text:
Regenstauf là một đô thị tại huyện Regensburg, bang Bayern, Đức. Đô thị này tọa lạc bên sông Regen, 12 km về phía bắc của Regensburg.

Tham khảo


title: 2343 Siding Spring

text:
2343 Siding Spring (1979 MD4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 6 năm 1979 bởi E. F. Helin và S. J. Bus ở Siding Spring.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2343 Siding Spring

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Podonema impressum

text:
Podonema impressum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Solier miêu tả khoa học năm 1851.

Chú thích

Tham khảo

Podonema


title: Setodes udghona

text:
Setodes udghona là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Hexatoma infixa

text:
Hexatoma infixa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Đường 10

text:
Đường 10 có thể chỉ:

Quốc lộ 10: tuyến quốc lộ đi qua các tỉnh thành vùng duyên hải Bắc Bộ Việt Nam
Xã Đường 10, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước


title: Leptotes marina

text:
Leptotes marina là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó được tìm thấy ở từ Nam Mỹ through México up to Southern Texas, Arizona và California.

Sải cánh dài 22–29 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 9 in the phía bắc và all quanh năm in south.

Ấu trùng ăn Astragalus, Amorpha californica, Acacia greggii, Dalea purpurea, Dolichos lablab, Galactia, Glycyrrhiza lepidota, Prosopis glandulosa, Lysiloma thornberi, Lathyrus odoratus, Medicago sativa, Lotus scoparius dendroides, Phaseolus, Wisteria sinensis và Plumbago.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Butterflies và Moths of North America
eNature.com

Leptotes (bướm)
Leptotes (chi bướm)


title: Patellapis pastinella

text:
Patellapis pastinella là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1939


title: Ampedus pulcher

text:
Ampedus pulcher là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Baudi di Selve miêu tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Carly Colón

text:
Carlos (Carly) Colón, Jr. (thường được gọi Carlito; sinh ngày 21 tháng 2 năm 1979) là một đô vật chuyên nghiệp Mỹ, gốc người Puerto Rico.

Trong đô vật
 Finishing moves
 Back Cracker[2] / Back Stabber[3] (Double knee backbreaker)[2]
 Figure four leglock[2] – OVW; used as a regular move in WWE
 Inverted facelock spun out into a DDT – 2005–2006
 Overdrive[2] – 2004
Carlito executing a dropkick against "EZE" Eric Cairnie
 Signature moves
 Backflip off the top rope over a standing opponent, sometimes while springboarding[98]
 Dropkick,[99] sometimes from the top rope[100] or while springboarding[101]
 Fireman's carry flapjack[102]
 Flowing DDT[2]
 Hurricanrana[103]
 Japanese arm drag[98]
 Lifting reverse STO[104]
 Monkey flip[105]
 Running knee lift followed by a running clothesline[99]
 Snap swinging neckbreaker
 Springboard back elbow[99]
 Springboard moonsault,[99] sometimes while performing a double jump[106]
 Springboard senton bomb,[107] sometimes while performing a double springboard[108][109]
 Sitout spinebuster[110]
 Spitting apple pieces into an opponent's face[111]
 Managers
 Trish Stratus
 Torrie Wilson
 The Bella Twins
 Brie Bella
 Rosa Mendes
 Nicknames
 "The Caribbean Bad Apple"
 Entrance themes
 "El que lo hereda no lo hurta" by Los Hijos de los Celebres & Apollo Sound (1999-2003; WWC)
 "Tony's Theme" by Giorgio Moroder (2004; WWC)
 "Cool" by Jim Johnston (2004–nay; WWE/WWC)
 "Burn It To The Ground" by Nickelback (2010; LLUSA)

Các chức vô địch và danh hiệu
 Family Wrestling Entertainment
 FWE Heavyweight Championship (1 time)
 First Wrestling Society
 1WS World Heavyweight Championship (1 time, current)[112]
 Funking Conservatory
 FC Television Championship (1 time)[113]
 Magnum Pro Wrestling
 Magnum Heavyweight Championship (1 time)[114]
 Millennium Wrestling Federation
 MWF Undisputed Championship (1 time, Current)
 Pro Wrestling Illustrated
 PWI ranked him #27 of the 500 best singles wrestlers of the year in the PWI 500 in 2006[115]
 Puerto Rico Wrestling
 Tag Team of the Year (2008) - with Primo[116]
 Wrestling Alliance Revolution
 WAR World Heavyweight Championship (1 time)
 World Wrestling Council
 WWC Puerto Rico Heavyweight Championship (1 time)
 WWC Universal Heavyweight Championship (15 times)[5]
 WWC World Tag Team Championship (2 times) – with Eddie Colón (1) and Konnan (1)[117]
 World Wrestling Entertainment
 World Tag Team Championship (1 time) – with Primo[118]
 WWE Intercontinental Championship (1 time)[119]
 WWE Tag Team Championship (1 time) – with Primo[120]
 WWE United States Championship (1 time)

Tham khảo

Colón, Carlos Jr.
Colón, Carlos Jr.
Colón, Carlos Jr.
Nhân vật còn sống


title: Bullecourt

text:
Bullecourt là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Bullecourt on the Quid site in French
Bullecourt: First World War
An Australian view of the Bullecourt fighting
memorials
Interpretation of the Hindenburg Line photograph.

Xã của Pas-de-Calais


title: Villaseco de los Gamitos

text:
Villaseco de los Gamitos là một đô thị ở tỉnh Salamanca, tây Tây Ban Nha, thuộc cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này có cự ly 40 kilômét so với thành phố tỉnh lỵ Salamanca và có dân số thời điểm năm 2008 là 183 người.

Đô thị Villaseco de los Gamitos có diện tích 12,32 km².
Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 835 mét trên mực nước biển.
Mã số bưu chính là 37114.

==Tham khảo==

Đô thị ở Salamanca


title: Hyposmocoma empedota

text:
Hyposmocoma empedota là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Loài địa phương ở núi Koolau behind Honolulu.
Ấu trùng có lẽ ăn các loài địa ia trên lưng của Acacia koa, Manihot glaziovii, Prosopis và các loại cây khác. Ấu trùng tạo kén.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Charaxes karkloof

text:
The Karkloof Emperor (Charaxes karkloof) là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở miền nam châu Phi.

Sải cánh dài 45–55 mm đối với con đực và 50–60 mm đối với con cái. Thời gian bay từ tháng 10 đến tháng 6.

Ấu trùng ăn Ochna arborea, Ochna natalitia, và Ochna serrulata.

Subpecies
Listed alphabetically.
C. k. capensis van Someren, 1966
C. k. karkloof van Someren & Jackson, 1957
C. k. trimeni Rydon, 1994

Chú thích

Tham khảo

karkloof
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Thiên Đẳng

text:
Thiên Đẳng (tiếng Tráng: Dindaengh, chữ Hán giản thể: 天等县, Hán Việt: Thiên Đẳng huyện, bính âm: Tiānděng Xiàn), là một huyện thuộc thành phố cấp địa khu (Sùng Tả (崇左市, bính âm: Chóngzuǒ Shì) của khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Huyện này có diện tích là 2159 km², dân số năm 2010 là 429.200 người, người Tráng chiếm 98,83%. Huyện Thiên Đẳng có các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 6 trấn và 7 hương.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Dactylispa cervicornis

text:
Dactylispa cervicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Cổ Lũng, Phú Lương

text:
Cổ Lũng là một xã thuộc huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Cổ Lũng là xã cực nam của huyện Phú Lương, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Thái Nguyên
Phía tây và phía nam giáp huyện Đại Từ
Phía bắc giáp thị trấn Giang Tiên và xã Vô Tranh.

Xã Cổ Lũng có diện tích 16,50 km², dân số năm 1998 là 8.745 người, mật độ dân số đạt 530 người/km².

Xã Cổ Lũng có quốc lộ 3, quốc lộ 37 và tuyến đường sắt Quan Triều - Núi Hồng chạy qua địa bàn.

Sông Đu chảy men theo phía bắc và phía đông địa bàn xã, là ranh giới tự nhiên giữa Cổ Lũng với thị trấn Giang Tiên, xã Vô Tranh và thành phố Thái Nguyên. Ngoài ra, xã còn có giáp với nhánh chính của suối Phượng Hoàng, tạo thành ranh giới tự nhiên với xã An Khánh và một phần xã Cù Vân (huyện Đại Từ).

Hành chính
Xã Cổ Lũng được chia thành 18 xóm: xóm 9, Bá Sơn, Bãi Nha, Bờ Đậu, Cây Cài, Cây Lán, Cây Thị, Cổ Lũng, Cổng Đồn, Dọc Cọ, Đồi Chè, Đồng Sang, Đường Goòng, Làng Đông, Làng Ngói, Làng Phan, Nam Sơn, Tân Long.

Đặc sản
Làng bánh chưng Bờ Đậu nằm ven quốc lộ 3 và quốc lộ 37 thuộc địa bàn xã Cổ Lũng không chỉ nổi tiếng ở tỉnh Thái Nguyên mà còn được nhiều nơi khác biết đến vào mỗi dịp tết. Bánh chưng Bờ Đậu được làm từ gạo nếp thuần chủng và lá dong lấy từ rừng ở huyện Định Hóa, nước để làm bánh là nguồn tự nhiên ở địa phương được lấy từ những giếng khơi trên núi.

Chú thích

Xem thêm


title: Sphecodes rufiventris

text:
Sphecodes rufiventris là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Panzer mô tả khoa học năm 1798.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1798


title: Perdita subrufiventris

text:
Perdita subrufiventris là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1980


title: Đắk N'Drót

text:
Đắk N'Drót là một xã thuộc huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đắk N'Drót nằm ở phía đông bắc huyện Đắk Mil, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đắk R'La
Phía tây và phía nam giáp xã Đức Mạnh
Phía bắc giáp xã Đắk Lao và xã Đắk R'La.

Xã Đắk N'rót có diện tích 46,53 km², dân số năm 2019 là 7.273 người, mật độ dân số đạt 156 người/km².

Hành chính
Xã Đắk N'Drót được chia thành 9 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Lịch sử
Xã Đắk N'Drót được thành lập vào ngày 6 tháng 6 năm 2005 trên cơ sở 3.320 ha diện tích tự nhiên và 234 người của xã Đức Mạnh, 1.428 ha diện tích tự nhiên và 3.207 người của xã Đắk R'La.

Sau khi thành lập, xã có 4.748 ha diện tích tự nhiên và 3.441 người.

Ngày 30 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Nghị quyết 24/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập một phần thôn 9 vào thôn 3
Sáp nhập thôn 10 vào phần còn lại thôn 9.

Chú thích

Tham khảo


title: Danh sách quân chủ Monaco

text:
Dưới đây là danh sách các Quốc Vương Mocano theo hình cây

Cây Gia đình

Tham khảo

Monaco


title: Tautome

text:
Tautome (đồng phân hỗ biến) là các hợp chất hữu cơ có thể hoán chuyển lẫn nhau bằng phản ứng hóa học gọi là tautome hóa. Như thông thường hay bắt gặp, phản ứng này tạo ra trong sự di chuyển chính thức của nguyên tử hiđrô hay proton, được kèm theo là sự thay đổi của liên kết đơn và liên kết đôi cận kề. Trong các dung dịch mà hiện tượng tautome hóa là có thể xảy ra thì cân bằng hóa học của các tautome sẽ đạt được. Tỷ lệ chính xác của các tautome phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm nhiệt độ, dung môi và pH. Khái niệm các tautome là các chất có thể hoán chuyển lẫn nhau bằng các tautome hóa và thường tồn tại trong một cân bằng động  được gọi là hiện tượng tautome. HIện tượng tautome là trường hợp đặc biệt của hiện tượng đồng phân cấu trúc và có thể đóng một vai trò quan trọng trong quá trình bắt cặp base không kinh điển trong các phân tử ADN và đặc biệt là ARN.

Các quá trình tautome hóa được xúc tác bằng:
 base (1. Khử proton; 2. Hình thành anion phi cục bộ (chẳng hạn enol); 3. Proton hóa tại vị trí khác của anion).
 Axít (1. Proton hóa; 2. Hình thành cation phi cục bộ; 3. Khử proton tại vị trí khác gần kề với cation).

Các cặp tautome phổ biến là:

 Keton - Enol, chẳng hạn axeton (xem: Tautome keto-enol).
 Amit – Axít imidic, chẳng hạn trong các phản ứng thủy phân nitril.
 Lactam - Lactim, hiện tượng tautome amit – axít imidic trong các vòng khác vòng, chẳng hạn trong các nucleobase như guanin, thymin và cytosin.
 Enamin - Imin
 Enamin - Enamin, chẳng hạn trong các phản ứng pyridoxal phosphat xúc tác enzym.

Tautome nguyên mẫu là việc tái định vị proton, giống như trong các ví dụ trên và có thể được coi là một tập con của phản ứng axít-base. Các tautome nguyên mẫu là một tập hợp các trạng thái proton hóa đồng phân với cùng công thức kinh nghiệm và tổng điện tích.

Tautome hình khuyên là một kiểu tautome nguyên mẫu trong đó proton có thể chiếm 2 hay nhiều hơn các vị trí của hệ thống khác vòng. Ví dụ, 1H- và 3H-imidazol; 1H-, 2H- và 4H- 1,2,4-triazol; 1H- và 2H- isoindol.

Tautome vòng-chuỗi xảy ra khi chuyển động của proton được kèm theo sự thay đổi từ cấu trúc hở thành cấu trúc vòng, chẳng hạn như anđehyt và các dạng pyran của glucoza.

Tautome hóa trị được phân biệt với tautome nguyên mẫu, và bao gồm các quá trình với sự tổ chức lại rất nhanh của các điện tử liên kết. Một ví dụ của kiểu tautome này có thể tìm thấy ở bullvalen. Ví dụ khác là các dạng mở và đóng của các hợp chất khác vòng nào đó, như azit - tetrazol. Tautome hóa trị cần phải có sự thay đổi trong cấu trúc hình học của phân tử và không nên nhầm lẫn với cấu trúc cộng hưởng kinh điển hay mesome (trung phân).

Tham khảo

 Smith M. B.; March J. Advanced Organic Chemistry, ấn bản lần thứ 5, Wiley Interscience, New York, 2001; các trang 1218-1223. ISBN 0-471-58589-0
 Katritzky A.R.; Elguero J. và ctv. The Tautomerism of heterocycles, Academic Press, New York, 1976, ISBN 0-12-020651-X

Hóa hữu cơ
Đồng phân


title: Bulbophyllum mandibulare

text:
Bulbophyllum mandibulare là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

Liên kết ngoài

mandibulare]]

M


title: Marginella poppei

text:
Marginella poppei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella
Marginellidae


title: Quảng An (định hướng)

text:
Quảng An có thể chỉ:

Địa danh

Việt Nam
 Phường Quảng An, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.
 Xã Quảng An, huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh.
 Xã Quảng An, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Trung Quốc
 Thành phố cấp địa khu Quảng An trực thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
 Quận (khu) Quảng An trực thuộc thành phố này.

Niên hiệu
 Niên hiệu của Cát Vinh, thủ lĩnh cuộc khởi nghĩa nông dân thời kỳ Bắc Ngụy (từ 526-528).
 Niên hiệu của Đại Liêm Nghĩa, vua Đại Lý (từ 1077-1080).


title: Rhyacophila negrosana

text:
Rhyacophila negrosana là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Sideroxylon fimbriatum

text:
Sideroxylon fimbriatum là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Sideroxylon fimbriatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Sideroxylon
Thực vật dễ tổn thương


title: Bruchhausen

text:
Bruchhausen là một xã thuộc huyện Neuwied, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Bruchhausen có diện tích 2,58 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 938 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Neuwied


title: Praeathripsodes jantar

text:
Praeathripsodes jantar là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Leptoceridae.

Chú thích

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
J


title: Regen (huyện)

text:
Regen là một huyện ở bang Bayern, Đức. Huyện này giáp các huyện (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ): Freyung-Grafenau, Deggendorf, Straubing-Bogen và Cham, và giáp Cộng hòa Séc (Plzeň Region).

Huyện đã được lập năm 1972 thông qua việc sáp nhập các huyện cũ Regen và Viechtach.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Bayern

Hạ Bayern


title: 1062 Ljuba

text:
1062 Ljuba là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1925 TB. Nó có đường kính 142 km.

Xem thêm
 List of asteroids/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Sergei Belyavsky
Thiên thể phát hiện năm 1925


title: Geranomyia javanica kockensis

text:
Geranomyia javanica là một phân loài ruồi của loài Geranomyia javanica trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Dibolia zaitzevi

text:
Dibolia zaitzevi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Dibolia


title: Stygobromus cooperi

text:
Stygobromus cooperi là một loài giáp xác trong họ Crangonyctidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Inland Water Crustacean Specialist Group 1996. Stygobromus cooperi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.

C
Động vật Mỹ
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ
Động vật được mô tả năm 1967


title: Nhiên liệu máy bay phản lực

text:
Nhiên liệu máy bay phản lực (JetGas) là nhiên liệu trong ngành hàng không được sử dụng cho các máy bay phản lực hay các động cơ phản lực (tuốc bin).

Nhiên liệu trong ngành hàng không có phân biệt rõ ràng, nhưng được liệt kê theo hai nhóm chính: AvGas (Xăng máy bay) dễ bay hơi, dành cho máy bay có sử dụng động cơ đốt trong; và JetGas khó bay hơi, có thành phần tương tự như Dầu hỏa, dành cho các máy bay sử dụng động cơ phản lực. Vì sự nguy hiểm trong việc đặt tên, dễ gây nhầm lẫn (chủ yếu trong môi trường các chuyến bay quốc tế đa ngôn ngữ), một loạt các biện pháp phòng ngừa được đưa ra để phân biệt hai loại nhiên liệu này, trong đó có đánh dấu màu rõ ràng trên mọi thùng chứa, và phân biệt kích thước loại vòi bơm. AvGas (Xăng máy bay) được phân phối từ các vòi màu đỏ, với đường kính Φ40mm (49mm tại Mỹ). Chỗ tiếp liệu của các máy bay sử dụng động cơ đốt trong có đường kính không được phép vượt quá 60mm. Vòi phân phối JetGas có đường kính lớn hơn 60mm.

Chủng loại
Có nhiều chủng loại nhiên liệu phản lực dùng cho các loại máy bay phản lực, cho máy bay dân sự hay quân sự. Tên gọi của nhiên liệu phản lực không giống nhau ở các nước khác nhau. Thông dụng nhất là TRO (TR – Turboreactor) hoặc JP8 (JP – Jet Propelled), JET A1. Nhiên liệu phản lực là một hợp phần gồm các hydrocarbon từ C11-C18.

Nhiên liệu máy bay phản lực về mặt thương mại được phân loại như là JET A-1 (sử dụng chủ yếu), JET A (chỉ ở Mỹ) và JET B (sử dụng trong vùng có khí hậu lạnh). Tất cả các nhiên liệu này đều là nhiên liệu trên cơ sở dầu hỏa (kêrôsin) với một số các chất phụ gia bổ sung:

Tetraetyl chì (TEL) để tăng điểm bắt lửa của nhiên liệu.
Các chất chống oxy hóa để ngăn ngừa quá trình gum hóa.
Các chất chống tĩnh điện
Các chất ức chế ăn mòn.
Các chất chống đóng băng.
Các phụ gia sinh học (biôxít).

Trong quân sự, tồn tại một loạt các loại đặc biệt của nhiên liệu máy bay phản lực.

Tính chất
Nhiên liệu phản lực phải bơm liên tục vào buồng đốt sau khi qua một hệ thống lọc, tại đó nó được trộn lẫn, hoá hơi trong không khí nóng, bị nén và cháy liên tục để tạo ra một hỗn hợp khí xả chuyển động định hướng về phía sau động cơ làm quay tuốc bin và thoát ra thành dòng khí tốc độ cao, đẩy máy bay về phía trước. Cơ chế cháy của nhiên liệu phản lực không đòi hỏi nhiên liệu phải có những phẩm chất cao của xăng. Những phẩm chất quan trọng nhất của nhiên liệu phản lực có liên quan đến khả năng bay hơi, nhiệt cháy, lưu tính, độ bền hoá học, tính tương hợp.

Lưu tính
Lưu tính của nhiên liệu phản lực có ý nghĩa quan trọng hơn ở xăng, vì máy bay thường bay ở độ cao khoảng 10Km với nhiệt độ bình chứa trên cánh có thể xuống tới dưới -50°C. Nhiên liệu phản lực phải giữ được lưu tính cần thiết ở nhiệt độ thấp đó, cụ thể phải có nhiệt độ hoá đục rất thấp, có độ nhớt nhỏ; muốn thế phải có tỷ khối không quá cao, chứa rất ít parafin nặng, gần như không chứa nước, vì độ hoà tan của nước giảm nhanh khi hạ nhiệt độ. Cụ thể:
Khối lượng riêng: 0,775 – 0,840 g/ml
Độ nhớt ở -20°C: < 8cSt
T100: nhỏ hơn khoảng 300°C
Nhiệt độ đóng băng: khoảng -50 độ C trở xuống

Ở nhiệt độ âm, nước hoà tan có thể kết tinh. Những tinh thể nước đá có thể làm tắc bộ lọc ở máy bay. Việc hạn chế lượng nước có trong nhiên liệu khó hơn việc làm tăng độ tan của nước, do làm giảm nhiệt độ kết tinh nước. Có thể tránh bớt sự kết tinh nước bằng cách dùng chất phụ gia chống nước kết tinh. Chúng thường là các chất lưỡng chức ête-alcol dùng ở hàm lượng nhỏ hơn 1500ppm như tetrahydrfurfurol.

Điểm khói
Mặc dù làm việc ở chế độ nghèo, nhiên liệu vẫn có thể cháy không hoàn toàn, tạo muội than tích tụ trên cánh quạt tuôc bin, ở ống phun, làm cho động cơ hoạt động không ổn định, gây ồn, mài mòn, gây nóng động cơ vì sự lệch tâm và bởi các tia nhiệt. Sự tồn tại muội than ở nhiệt độ cao gây ra độ phát sáng lớn, làm mất nhiệt bởi quá trình bức xạ đó. Như vậy, nhiên liệu phản lực phải có tính chất cháy tạo ít muội than.

Để đánh giá khả năng cháy đó người ta dùng đại lượng điểm khói và trị số phát sáng. Điểm khói (smoke point) còn được gọi là chiều cao ngọn lửa không khói. Đó là chiều cao, tính bằng milimét, của ngọn lửa không khói đo được nhờ một đèn chuyên dụng có tên là đèn điểm khói (smoke point lamp) theo tiêu chuẩn ASTM D1322.

Nói chung hydrocarbon có tỷ số H/C lớn cho ngọn lửa không khói cao, nghĩa là ngọn lửa ít khói. Các aromatic cháy cho nhiều khói nhất, còn các parafin cho ít khói hơn cả. Nhiên liệu phản lực cần có điểm khói tối thiểu khoảng 25mm. Về phương diện này, nhiên liệu có càng ít aromatic, càng giàu parafin càng tốt.

Trị số phát sáng (luminometer number) là đại lượng đặc trưng cho độ phát sáng của ngọn lửa và được xác định bằng cách so sánh với ngọn lửa của hỗn hợp tetralin (1,2,3,4-tetrahydronaphtalen) và isooctan với quy ước trị số phát sáng của chúng lần lượt là 0 và 100. Trị số phát sáng cao cho biết nhiên liệu cháy cho ít khói. Trị số phát sáng của nhiên liệu phản lực nằm trong khoảng 40-70. TRO có trị số phát sáng là 45. Trị số phát sáng được đo trong vùng quang phổ xanh nhờ lọc sáng và tế bào quang điện. Đó là một đại lượng được dùng ngày càng ít.

Độ bền oxy hóa
Độ bền oxy hóa nhiệt là một tính chất cần chú ý, vì nhiên liệu phản lực cần đi qua những chỗ có nhiệt độ khá cao trong máy bay, ví dụ được dùng làm chất làm lạnh đối với dầu bôi trơn, làm chất lỏng truyền động thủy lực. Ở máy bay phản lực siêu thanh, nhiệt độ bình nhiên liệu nóng lên khi bay. Nhiệt độ bình nhiên liệu có thể đạt 350°C, khi máy bay có tốc độ Mach 3,5.

Ở nhiệt độ cao, khi có mặt oxy, một số hydrocarbon đặc biệt là olefin, gôm, mercaptan bị oxy hóa, tạo ra những chất ít tan và dễ tách ra ở dạng kết tủa rắn hoặc ở dạng gôm có hại.

Kỹ thuật đánh giá độ bền oxy hóa nhiệt phổ biến nhất là Jet Fuel Thermal Oxidation Tester (JFTOT), ví dụ theo ASTM D3241. Mẫu được dẫn vào một ống bằng nhôm nóng tới 260°C dưới áp suất 34,5Pa. Sau 150 phút, đo độ giảm áp khi cho mẫu đó qua một tấm lọc có các lỗ kích thước 17micron. Nhiên liệu JET A1 có độ giảm áp nhở hơn 33mPa. Người ta cũng dùng phương pháp đo lượng gôm và kết tủa tạo ra khi giữ mẫu nhiên liệu vào bom dưới áp suất oxy 7 bar ở 100 độ C trong một khoảng thời gian nhất định. Ở Nga người ta đo lượng nhựa (gôm) thực tế sau khi cho nhiên liệu bay hơi trong dòng không khí; lượng nhựa thực tế phải không vượt quá 3–6 mg/100 cm³.

Một số hợp chất dị nguyên tố có trong nhiên liệu có tác dụng chống oxy hóa cho nhiên liệu phản lực ở nhiệt độ thấp. Tuy nhiên trên 100°C chúng không còn là chất chống oxy hóa nhiệt. Có thể tăng độ bền oxy hóa nhiệt bằng cách dùng chất phụ gia chống oxy hóa. Một số ion kim loại làm giảm độ bền oxy hóa nhiệt có lẽ vì tính xúc tác của chúng.

Nhiệt cháy
Bình nhiên liệu máy bay phản lực không siêu thanh có thể thiết kế với thể tích không quá hạn chế, nên nhiệt cháy khối lượng là đặc trưng được chú ý, trong khi đó người ta phải quan tâm nhiều hơn đến nhiệt cháy thể tích ở các máy bay phản lực siêu thanh, vì ở đây thể tích bình nhiên liệu phải càng nhỏ càng tốt. Nhiệt cháy thể tích càng lớn, máy bay có khả năng bay càng xa.

Khả năng bay hơi
Khả năng bay hơi của nhiên liệu vẫn là một tính chất quan trọng, nhưng không bị giới hạn một cách nghiêm ngặt, vì không khó thay đổi cấu trúc vật lý của động cơ cho phù hợp với khả năng bay hơi của nhiên liệu. Chính vì thế mà vùng nhiệt độ sôi của nhiên liệu phản lực khá rộng, khoảng 60-300°C. Mỗi loại động cơ đòi hỏi một nhiên liệu có vùng nhiệt độ sôi hẹp hơn. Nhiệt độ T10 đặc trưng cho chế độ khởi động, T98 đặc trưng cho khả năng cháy hoàn toàn. Sự tăng khả năng bay hơi gây nguy cơ tạo bóng khí, giảm nhiệt cháy thể tích, giảm tính bôi trơn, nhưng làm quá trình cháy thuận lợi hơn.

Chế xuất
Các phân đoạn kerosen, LPG, phần nặng của phân đoạn xăng chưng cất trực tiếp từ một số dầu mỏ parafin, dầu mỏ naphtin có thể dùng làm nhiên liệu phản lực sau không nhiều chế hoá và pha trộn các phân đoạn hoặc một số chất phụ gia. Hai quá trình chế hoá chủ yếu là loại hợp chất lưu huỳnh, đặc biệt là ở dạng mercaptan bằng hydrotreating và loại parafin nặng có trong phân đoạn 200-300 độ C. Thường nhiên liệu phản lực được tạo ra từ phân đoạn 145-240 độ C ít nhiều mở rộng hay thu hẹp, ví dụ nhiên liệu tốt và dùng phổ biến ở Nga TC-1 là sản phẩm thu được sau khi hydrotreating phân đoạn 130-250 độ C của dầu mỏ parafin.

Khác với xăng, nhiên liệu phản lực dồi dào hơn nhiều so với nhu cầu. Ở châu Âu nhiên liệu phản lực chỉ chiếm khoảng 6% thị trường dầu mỏ. Sau đây là một số yêu cầu phẩm chất và các đại lượng kỹ thuật cần có của nhiên liệu phản lực:

Chú thích:
ASTM: Phương pháp xác định chỉ tiêu tiêu chuẩn của Mỹ

Xem thêm
Nhiên liệu tên lửa
Xăng máy bay

Tham khảo

Liên kết ngoài
History of Jet Fuel

Nhiên liệu
Máy bay
Nhiên liệu hàng không


title: Bulbophyllum plumatum

text:
Bulbophyllum plumatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

Liên kết ngoài

plumatum]]

P


title: Nomada aethiopica

text:
Nomada aethiopica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Eardley & Schwarz mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1991


title: Banyalbufar

text:
là một đô thị trên đảo Majorca, thuộc Quần đảo Balears, Tây Ban Nha.

Dân số
Banyalbufar có 568 người (2005) mật độ 31 người/km².

 Banyalbufar (407 người)
 Es Port des Canonge (62 người)
 Son Coll (28 người)

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Community of Banyalbufar
Informació de l'Institut Balear d'Estadística
All Things Mallorca

Đô thị ở Mallorca


title: Kỵ binh

text:
Kỵ binh là binh lính giáp chiến trên lưng ngựa. Từ này thường không dùng cho lính cưỡi các loại thú chuyên chở khác như lạc đà hay lừa. Kỵ binh ban đầu là những người lính cưỡi ngựa và chiến đấu dưới đất khi đã tới chiến trường, sau này mới hình thành nên nghệ thuật chiến đấu trên lưng ngựa và trở thành những kỵ binh đúng nghĩa. Bộ binh di chuyển trên lưng ngựa (Bộ - Kỵ binh) nhưng khi chiến đấu thì xuống ngựa trước đây ở thế kỷ 17 - 18 thường được gọi là long kỵ binh tuy nhiên với sự tiến bộ trong kỹ thuật dần dần binh chủng này đã có thể chiến đấu trên lưng ngựa mà không cần xuống, do đó sau này đã được ghi nhận lại như một binh chủng kỵ binh chuyên nghiệp.

Kỵ binh thường được dùng trong nhiều công tác khác nhau: do thám, vu hồi, dẫn dụ, bọc hậu, hộ tống. Có thể chia làm hai loại Kỵ binh: trọng kỵ binh, và khinh kỵ binh.

Nguyên thủy
Trước thời đại đồ sắt, các chỉ huy quân sự thường dùng loại xe hai bánh do ngựa kéo, loại xe này bắt nguồn từ văn hóa Sintashta-Petrovka ở châu Á theo các nhóm du mục Ấn - Ba Tư.<ref>Chariot racers of the Steppes, Discover, April, 1995 by Shanti Menon </ref> Ngoài sử dụng trong quân đội, loại xe kéo này được coi như một báu vật dành cho vua chúa, nhất là các vị pharaon thời Ai Cập cổ đại và các triều đại của Đế quốc Assyria và Babylon. Mặc dù có khả năng di chuyển nhanh, nhưng loại chiến xa này bất lợi ở chỗ không thể huy động lực lượng lớn, và ngựa thời này nhỏ con, không đủ sức mang giáp nặng.

Xưa kia, Vương quốc Lydia (nay là miền Tây Bộ Thổ Nhĩ Kỳ) đã xây dựng được một lực lượng Kỵ binh vũ trang, họ trở thành những chiến binh xuất sắc qua việc cầm giáo chiến đấu trên lưng ngựa. Đây là lực lượng quan trọng nhất trong Quân đội Lydia. Vào năm 547 trước Công Nguyên, Quốc vương Kroisos thân chinh đánh nước Ba Tư hùng mạnh, nhưng sau đó do phải đối mặt với quân Ba Tư đông đảo hơn, ông phải rút quân về cố thủ đất nước. Vị Hoàng đế kiệt xuất của Ba Tư là Cyrus Đại Đế, phải đối mặt với lực lượng Kỵ binh Lydia, đã dùng mưu dựa vào một điểm yếu của chiến mã Lydia là sợ hình dáng, mùi và tiếng kêu của lạc đà: ông cho lực lượng Bộ binh Ba Tư núp sau đoàn quân cưỡi lạc đà. Thế rồi quân Lydia đại bại, sau đó Hoàng đế Cyrus Đại Đế xông lên và cướp luôn được nước Lydia từ tay vua Kroisos.

Cùng thời, Vương quốc của người Massagetae ở Trung Á đã xây dựng một lực lượng Kỵ binh tinh nhuệ. Vào năm 530 trước Công Nguyên, theo nhà sử học Herodotos, Nữ hoàng của người Massagetae là Tomyris đánh tan tác quân xâm lược Ba Tư của Hoàng đế Cyrus Đại Đế trong một trận đánh khốc liệt. Tuy Herodotos không thể giải thích rằng vì sao người Massagetae lại có thể thắng được quân tinh nhuệ Ba Tư dù ban đầu hai bên giáp chiến bất phân thắng bại, theo Tiến sĩ Kaveh Farrokh, có lẽ lực lượng Kỵ binh Massagetae đã đóng vai trò quyết định trong trận đánh này. Kỵ binh Massagetae thời đó được trang bị rất tốt, và theo phân tích của Farrokh, có thể Tomyris đã truyền lệnh cho Thiết Kỵ binh Massagetae đã xông pha lên chọc thủng Bộ binh Ba Tư. Vị vua bách chiến bách thắng Cyrus Đại Đế cũng thiệt mạng trong trận đánh ác liệt này.

 Thời kỳ cận đại
Lực lượng Thiết Kỵ binh và Long Kỵ binh kết hợp lại thành một đội quân linh động của vị Tổng tư lệnh trên chiến trường. Ông vua lỗi lạc nước Phổ - Brandenburg là Friedrich II Đại Đế thân chinh đánh tỉnh Silesia của nước Áo vào năm 1740, mở đầu hai cuộc chiến tranh Silesia. Quân Áo phản công, và trong trận đánh mở đầu tại Mollwitz (1741), lực lượng Kỵ binh Phổ bị thua, nhưng trận chiến kết thúc với chiến thắng của quân Phổ, nhờ vào lực lượng Bộ binh tinh nhuệ. Sau chiến thắng tại Mollwitz, nhà vua ra sức huấn luyện cho lực lượng Kỵ binh Phổ. Trong trận đánh lớn tại Hohenfriedberg (1745), chỉ một đơn vị Long Kỵ binh Bayreuth đã diệt sạch sành sanh năm Trung đoàn Bộ binh Áo. Sau đại thắng tại Hohenfriedberg, Quốc vương Friedrich II Đại Đế hết mực tôn vinh Trung đoàn Long Kỵ binh Bayreuth, ông coi họ như những "Caesar" vậy; và tương truyền nhà vua còn sáng tác "Bản hành khúc Hohenfriedberg" để ban thưởng cho Trung đoàn Long Kỵ binh tinh nhuệ này sau đại thắng. Sau đó, trong trận đánh lớn tại Kesselsdorf cùng năm, những chiến binh Phổ trên lưng ngựa đã đấu tranh dũng mãnh, góp phần không nhỏ giúp Quân đội Phổ đại phá tan tành liên quân Áo - Sachsen. Đại bại tại Kesselsdorf góp phần không nhỏ khiến Nữ hoàng nước Áo là Maria Theresia phải chấp nhận chiến bại, nhường đất đai cho Quốc vương nước Phổ.

Nữ hoàng Maria Theresia thiết lập liên minh với Pháp để báo thù, và Quốc vương Friedrich II Đại Đế ra tay trước, mở đầu cuộc Chiến tranh Bảy năm (1756 - 1763). Vào năm 1757, dưới sự chỉ huy của danh tướng Friedrich Wilhelm von Seydlitz, lực lượng Kỵ binh tinh nhuệ Phổ, kết hợp với lực lượng Pháo binh và gần như không có sự hỗ trợ của lực lượng Bộ binh, đã làm nên một chiến thắng lẫy lừng cho vua Friedrich II Đại Đế trong trận đánh tại Rossbach. Dù có lợi thế lớn lao về quân số, Liên quân Áo - Pháp đại bại trong trận đánh đầy ý nghĩa này.Christopher Duffy, Frederick the Great: A Military Life, các trang 141-1444. Sau đó, vị vua Phổ bách chiến bách thắng lại hành binh về tập kết quân đội tại tỉnh Silesia, và trong trận đánh lớn tại Leuthen (1757), lực lượng Kỵ binh Phổ do viên tướng giỏi Georg Wilhelm von Driesen đã đóng vai trò không nhỏ, giúp nhà vua đại phá tan tác quân Áo trong trận thắng lớn nhất trong suốt những cuộc chiến tranh của ông. Năm sau, Quốc vương Friedrich II Đại Đế hành binh đi đánh quân Nga xâm lược, và trong trận đánh khốc liệt tại Zorndorf, lúc lực lượng Bộ binh Phổ đang yếu thế thì Kỵ binh Phổ của danh tướng Seydlitz đã xông lên chiến đấu anh dũng, làm xoay chuyển tình thế. Trận chiến ác liệt này được xem là một trận đánh huy hoàng của lực lượng Kỵ binh Phổ hùng hậu.Christopher Duffy, Frederick the Great: A Military Life, trang 320

Kỵ binh trong lịch sử Việt Nam

Hình ảnh kỵ binh xuất hiện sớm nhất trong huyền thoại Việt Nam là Thánh Gióng: đầu đội nón sắt, tay cầm gậy sắt, cưỡi ngựa sắt ra trận đánh giặc.

Nỗ lực xây dựng lực lượng kỵ binh được ghi chép sớm nhất trong sử sách Việt Nam là dưới triều nhà Lý. Năm 1017, nhà vua cho xây Xạ đình (trường bắn) ở Nam Hoàng Thành. Ngoài học kinh vở, binh pháp, 1 nội dung bắt buộc trong hệ thống giáo dục cho con em quý tộc thời Lý là luyện tập cưỡi ngựa bắn cung. Tập tục này trở thành chuẩn mực cho các triều đại về sau. Trong các kỳ thi tiến sĩ võ, ban võ nghệ đầu tiên được thao diễn bao giờ cũng là cưỡi ngựa. Thời Lê Thánh Tông, trong 66 Ty ở Kinh đô, có 7 Ty cung nỏ, trong đó có Ty Kỵ Xạ, Ty Du Nỗ, Tráng Nỗ, Kính Nỗ, Thần Tý. Trong 51 Vệ ở kinh đô, có Vệ Kỵ Xạ chia làm 5 sở, lại có 4 vệ Mã Bế. Mỗi vệ có 20 đội, mỗi đội 20 người,vậy chỉ riêng Vệ kỵ xạ ở kinh thành bao gồm 2000 quân cưỡi ngựa bắn cung. Khi hỏa khí xuất hiện, kỵ xạ cũng dần dần mai một bởi hỏa khí dễ sử dụng, dễ chế tạo và có sức công phá vượt trội. Lê Quý Đôn ghi lại rằng nhà Lê Trung Hưng từ năm 1724 trở về sau vẫn còn có môn cưỡi ngựa bắn cung trong thi Bác Cử. Nhưng trong Thượng Kinh Phong Vật Chí, ông cho biết thời đại ông người ta đã bãi bỏ cưỡi ngựa bắn cung, và thay bằng nội dung cưỡi ngựa bắn súng trong khoa cử.

Trong Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ tục biên ghi nhận thời chiến tranh Lê-Mạc, quân nhà Lê trung hưng có lực lượng kỵ binh khá mạnh. Thời Lê Thế Tông, tiết chế Trường quốc công Trịnh Tùng từng sử dụng 400 quân thiết kỵ làm trợ chiến để đẩy lùi cuộc xâm lấn của quân Mạc. Năm 1592 ông huy động tới 5000 thiết kỵ binh, trang bị giáp sắt phủ kín cả ngựa để vây hãm Đông Kinh của nhà Mạc.

William Dampier, một nhà du hành đến Đàng Ngoài năm 1688 có ghi nhận là quân đội vua Lê-chúa Trịnh có chừng 70.000-80.000 quân thường trực, trong số đó hầu hết là bộ binh trang bị súng tay, ở kinh thành chúa có thường trực voi chiến 200 thớt, ngựa chiến 300 con, nuôi béo khỏe. Ngựa trung bình cao 140 cm đến vai, kích thước tương đương các nòi ngựa dùng để cưỡi hiện đại.

Một ghi chép của người phương Tây về lực lượng quân sự Đàng Ngoài dưới thời Thanh Đô vương Trịnh Tráng cho rằng vào năm 1640 nhà chúa có dưới trướng hơn ba mươi vạn bộ binh, hai ngàn thớt voi trận và một trăm lẻ hai ngàn quân kỵ(!). Con số này đáng nghi vấn. Tuy nhiên ghi chép này cũng cho người đời sau thấy được ấn tượng của những người ngoại quốc về 1 quân đội Đại Việt hùng cường toàn diện, từ thủy binh, bộ binh đến kỵ, tượng binh.

 Một số lực lượng kỵ binh nổi tiếng

Kỵ binh Hetairoi của Macedon
Kỵ binh Ba Tư
Kỵ binh Byzantine
 Kỵ binh Hung Nô
 Kỵ binh Khiết Đan
 Kỵ binh Mông Cổ
Kỵ binh Teuton
 Kỵ binh Ba Lan
 Kỵ binh Phổ
 Kỵ binh Pháp
 Kỵ binh Ả Rập
 Kỵ binh Ottoman
 Kỵ binh da đỏ
 Kỵ binh Cossack
 Kỵ binh Tây Ban Nha
 Kỵ binh Quan Ninh
 Kỵ binh Liêu Đông
 Kỵ binh Phật Tháp
 Kỵ binh Bát Kỳ
 Kỵ binh Thiết Diêu Tử
 Kỵ binh Dương Gia Tướng
 Kỵ Binh Nhạc Phi

Hình ảnh

Xem thêm
 Kỵ xạ
Voi chiến
Chiến xa

Ghi chú

Tham khảo
Ebrey, Walthall, Palais (2006). East Asia: A Cultural, Social, and Political History. Boston: Houghton Mifflin Company.
Ebrey, Patricia Buckley (1999). The Cambridge Illustrated History of China. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-43519-6 (hardback); ISBN 0-521-66991-X (paperback).
Needham, Joseph (1986). Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 2, Mechanical Engineering. Taipei: Caves Books, Ltd.
Peers, C.J. (2006). Soldiers of the Dragon: Chinese Armies 1500 BC-AD 1840. Oxford: Osprey Publishing.
Farrokh, Kaveh (2007). Shadows in the desert: ancient Persia at war''. Osprey Publishing, 2007. ISBN 1846031087.

Liên kết ngoài

 Cavalry tactics from Francis J. Lippitt's, A Treatise on the Tactical Use of the Three Arms - Infantry, Artillery and Cavalry (1865)
 Cavalry in Mass (U.S. report on Russian cavalry organization and operations in World War II)
 Italian Savoia Cavalry during World War 2
 Society of the Military Horse
 Gesellschaft der Freunde der Kavallerie (German)
http://www.bharat-rakshak.com/LAND-FORCES/Army/Reg-Arm.html
 A Horse is Worth More than Riches  by Jason Hribal

Quân đội
Kỵ binh
Chiến tranh thời Trung cổ


title: Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng

text:
Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng - còn được gọi là Đảng Dân Xã hay Dân Xã Đảng Hòa Hảo - là một đảng chính trị hoạt động ở miền Nam Việt Nam giai đoạn 1946-1975.

Lịch sử hình thành

Thành lập
Tổ chức tiền thân của đảng Dân Xã là tổ chức các tín đồ Phật giáo Hòa Hảo do giáo chủ Huỳnh Phú Sổ đứng đầu tham gia vào Mặt trận Quốc gia Thống nhất thành lập ngày 14 tháng 8 năm 1945. Tuy nhiên, Hòa Hảo vẫn không có một chính đảng riêng. Sau khi Pháp tái chiếm Nam Bộ, giáo chủ Huỳnh Phú Sổ, với sự trợ giúp của một số trí thức như Nguyễn Văn Sâm, Trần Văn Ân, Nguyễn Hoàn Bích (Nguyễn Bảo Toàn) và luật sư Mai Văn Dậu, đã thành lập một chính đảng vào ngày 21 tháng 9 năm 1946, nhằm tạo tiếng nói chính trị cho khối Phật giáo Hòa Hảo với lập trường danh nghĩa chống cả Pháp lẫn Việt Minh, lấy tên là "Dân chủ Xã hội Đảng", với tôn chỉ:
 Cách mạng con người
 Cách mạng dân tộc
 Cách mạng xã hội.
Giáo sư Nguyễn Hoàn Bích, một tín đồ Thiên Chúa giáo được cử làm Tổng bí thư.

Hoạt động xây dựng vùng tự trị
Sau khi thành lập, đảng đã thành lập Ban Chấp hành Trung ương liên tỉnh Miền Tây và các cấp tổng bộ, tỉnh bộ, huyện bộ, chi bộ trên các cơ sở tôn giáo tại địa phương. Đảng cũng đã xây dựng lực lượng vũ trang riêng để bảo vệ vùng kiểm soát, chống cả Pháp lẫn Việt Minh. Ngày 27 tháng 2 năm 1947, đảng tham gia vào Mặt trận Quốc gia Thống nhất Toàn quốc, một tổ chức chính trị chống lại quyền lãnh đạo của Việt Minh.

Huỳnh Phú Sổ có kế hoạch cùng các đảng phái, tôn giáo khác sử dụng lực lượng vũ trang của mình để lấy Đồng Tháp Mười làm căn cứ địa, nắm lấy các nguồn tiếp liệu lương thực và kiểm soát các đường giao thông để cô lập lực lượng kháng chiến của Việt Minh ở chiến khu 7, vô hiệu hóa hai chiến khu 8 và 9. Về mặt chính trị sẽ tạo thế liên kết với các đảng phái khác ở miền Bắc để chống lại quyền lãnh đạo Việt Nam của Hồ Chí Minh và chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đầu tháng 4/1947, các đơn vị vũ trang của Cao Đài, Hòa Hảo, Đại Việt, Bình Xuyên di chuyển về Đồng Tháp Mười lập căn cứ. Quân Dân xã Hòa Hảo tổ chức các hành động càn quét chống chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở các tỉnh Long Xuyên, Châu Đốc, Cần Thơ.

Ngày 16 tháng 4 năm 1947, giáo chủ Huỳnh Phú Sổ đột ngột mất tích khi đến Tân Phú, Đồng Tháp Mười để hòa giải sự xung đột giữa Việt Minh và Phật giáo Hòa Hảo, điều mà một số tài liệu của Tây phương cho rằng giáo chủ Huỳnh Phú Sổ bị Việt Minh thủ tiêu. Tài liệu của công an Việt Nam thừa nhận Huỳnh Phú Sổ đã bị Việt Minh bắt và xử tử ngày 22 tháng 12 năm 1947 tại Long Xuyên. Sự việc này dẫn đến việc các lực lượng vũ trang của Dân Xã đã đồng loạt tấn công vào lực lượng vũ trang và các cơ sở của Việt Minh tại các tỉnh Châu Đốc, Long Xuyên, Cần Thơ để trả thù cho giáo chủ.

Ngay sau đó, các lực lượng vũ trang Hòa Hảo bị phân hóa thành bốn nhánh quân phiệt cát cứ.
 Nhóm Trần Văn Soái, tức Năm Lửa, mang danh nghĩa Quân đội Hòa Hảo, hoạt động tại Cần Thơ, Vĩnh Long, đặt bản doanh tại Cái Vồn;
 Nhóm Lâm Thành Nguyên, tức Hai Ngoán, hoạt động tại 2 tỉnh Long Xuyên và Châu Đốc, bản doanh đặt tại Cái Dầu;
 Nhóm Lê Quang Vinh, tức Ba Cụt, mang danh nghĩa Nghĩa quân Cách mạng, kiểm soát vùng Rạch Giá, Long Xuyên, đóng bản doanh tại Thốt Nốt;
 Nhóm Nguyễn Giác Ngộ, tức Ba Gà Mổ, mang danh nghĩa Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực, đóng tại một vài khu vực trong tỉnh Long Xuyên, đặt bản doanh tại Chợ Mới.

Hoạt động của đảng Dân Xã vì thế cũng bị chia rẽ, chịu hoàn toàn sự kiểm soát của các thủ lĩnh quân sự.

Cộng tác với Pháp
Ngày 18 tháng 5 năm 1947, nhân danh Tổng chỉ huy các lực lượng quân sự Hòa Hảo Trần Văn Soái đã ký kết Hiệp định Liên quân với Đại tá Cluzet, Tư lệnh Phân khu Tây Nam Bộ của Pháp, với những cam kết hợp tác. Theo đó thì lực lượng quân sự của giáo phái Hòa Hảo sẽ được quân đội Pháp hậu thuẫn và xem như là Lực lượng Bổ sung (Suppletif Forces) để chống Việt Minh.

Tháng 10 năm 1947, tướng Nguyễn Văn Xuân được cử vào chức vụ thủ tướng chính phủ Nam Kỳ quốc, với tên mới là chính phủ Nam phần Việt Nam thì một tín đồ Hòa Hảo là Trần Văn Ân được bổ làm Tổng trưởng Thông tin. Được ít lâu thì Trần Văn Ân rút lui vì không được người Pháp ủng hộ vì lập trường của ông..

Trong khi đó thì các nhóm Hòa Hảo khác không tán thành sự hợp tác với Pháp của nhóm Trần Văn Soái. Về sau họ mới lần lượt về cộng tác như nhóm Lê Quang Vinh (tháng 1 năm 1948), nhóm Lâm Thành Nguyên (tháng 2 năm 1949). Riêng nhóm Nguyễn Giác Ngộ đến tháng 2 năm 1950 mới về hợp tác với chính phủ Quốc gia Việt Nam của quốc trưởng Bảo Đại.

Các nhóm quân sự đều xây dựng vùng cát cứ riêng, một mặt thì hợp tác với Pháp để chống Việt Minh, mặt kia thì tranh giành ảnh hưởng với nhau. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của đảng Dân Xã.

Chính phủ Ngô Đình Diệm diệt quân phiệt cát cứ
Sau Hiệp định Genève, 1954 chính phủ Quốc gia Việt Nam do Thủ tướng Ngô Đình Diệm cố sáp nhập các lực lượng vũ trang cát cứ vào quân đội chính phủ. Lực lượng của nhóm Nguyễn Giác Ngộ được sáp nhập và được hoán cải thành Trung đoàn 57 bộ binh. Một binh đội khác của nhóm Trần Văn Soái được sáp nhập và hoán cải thành trung đoàn 59. Ngày 24 tháng 9 năm 1954, tướng Trần Văn Soái, được mời giữ chức vụ Quốc vụ khanh, Ủy viên Quốc phòng của Chính phủ Quốc gia Việt Nam. Một số tín đồ Dân Xã Hòa Hảo cũng được bổ nhiệm vào các vị trí trong chính phủ như Huỳnh Văn Nhiệm (Tổng trưởng Nội vụ), Lương Trọng Tường (Tổng trưởng Kinh tế), Nguyễn Công Hầu (Tổng trưởng Canh nông).

Tuy nhiên, hầu hết các nhóm cát cứ đều muốn duy trì quyền lực riêng với những khu tự trị. Thủ tướng Diệm quyết tâm phải chấm dứt tình trạng quân phiệt cát cứ để thu hồi quyền lực trung ương. Tướng Nguyễn Văn Hinh bị cách chức vì phản đối chủ trương này. Một đạo luật cấm đảng Dân Xã hoạt động ra đời, gây rạn nứt giữa khối Hòa Hảo và chính quyền trung ương. Phản ứng trước sự việc này, ngày 30 tháng 3 năm 1955, cả bốn thành viên Dân Xã trong chính phủ đều từ chức. Trước đó, ngày 21 Tháng Ba, Tướng Trần Văn Soái ký tên vào kiến nghị gia nhập Mặt trận Thống nhứt Toàn lực Quốc gia đòi Thủ tướng Ngô Đình Diệm cải tổ chính trị. Thấy chính phủ không nhượng bộ, ông về Cái Vồn để tổ chức binh sĩ.

Tuy nhiên, nhóm Dân Xã do Nguyễn Bảo Toàn lãnh đạo lại theo quan điểm ủng hộ chính phủ. Ngày 29 tháng 4 năm 1955, nhóm Dân Xã do Nguyễn Bảo Toàn đại diện tham gia Hội đồng Nhân dân Cách mạng Quốc gia hậu thuẫn Thủ tướng Diệm phế truất Bảo Đại và diệt cát cứ. Tháng 5 năm 1955, chính phủ mở "chiến dịch Đinh Tiên Hoàng" tấn công vào các lực lượng vũ trang cát cứ của Hòa Hảo. Tướng Lâm Thành Nguyên ra đầu hàng ở Chợ Mới. Tháng 10, Bảo Đại bị truất, Ngô Đình Diệm lên làm Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Sang tháng 1 năm 1956, quân chính phủ tiếp tục mở "chiến dịch Hoàng Diệu" truy kích các nhóm Năm Lửa và Ba Cụt. Ngày 17 tháng 2 năm 1956, tướng Năm Lửa mang quân ra quy thuận.

Mất thế hậu thuẫn từ các nhóm vũ trang, đảng Dân Xã hoạt động rời rạc và chia rẽ. Một nhóm Dân Xã do Ba Cụt lãnh đạo thì tiếp tục chống chính phủ. Tháng 4 năm 1956, tướng Ba Cụt bị bắt vào và bị đem xử tử tại Cần Thơ vào ngày 13 tháng 7 năm 1956. Trịnh Quốc Khánh thay quyền lãnh đạo, không lâu sau cũng bị bắt giam. Nhóm Dân Xã chống chính phủ gần như tan rã hoàn toàn.

Tuy nhiên, tổng thống Ngô Đình Diệm vẫn không an tâm về một tổ chức phần chính đảng, phần tôn giáo, từng một thời có lực lượng hùng hậu. Bị nghi kỵ, nhóm Dân Xã xoay sang ủng hộ chính phủ cũng bị truy bức. Nguyễn Bảo Toàn phải trốn sang Cao Miên rồi qua Mỹ. Quyền lãnh đạo trao về cho một nhân vật ôn hòa hơn là Phan Bá Cầm. Trong kỳ bầu cử ngày 30 tháng 8 năm 1959, nhóm này trúng cử được ba ghế trong số 123 ghế Quốc hội, làm một thiểu số nhỏ trong Quốc hội hoàn toàn bị tổng thống Diệm chi phối. Nhưng chỉ sau một năm, nhân Cuộc đảo chính tại Việt Nam Cộng hòa năm 1960, Phan Bá Cầm cũng bị bắt giam. Tháng 10 năm 1962, Nguyễn Bảo Toàn trở lại Việt Nam, nhưng bị mật vụ chính quyền bắt và thủ tiêu tại sông Nhà Bè. Hoạt động của Dân Xã hoàn toàn bị tê liệt.

Hoạt động dưới nền Đệ Nhị Cộng hòa
Sau khi tổng thống Diệm bị lật đổ, các nhóm Dân Xã đều phục hồi hoạt động. Tuy nhiên, bấy giờ, Dân Xã bị phân liệt trầm trọng thành nhiều nhóm khác nhau. Nhóm của Pham Bá Cầm giữ tên Đảng Dân Xã nhưng nhóm của Trình Quốc Khánh dùng danh xưng Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng và công khai công kích nhau. Nhóm Đảng Dân Xã dùng đảng kỳ có chữ Vạn vàng trên nền đỏ trong khi Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng trương đảng kỳ là ba ngôi sao đỏ trên nền vàng. Ngoài ra còn có các nhóm Việt Nam Dân Xã Đảng của Trương Kim Cù, Tập đoàn cựu chiến sĩ Hoà Hảo của Lâm Thành Nguyên và Hội cựu quân nhân Phật giáo Hoà Hảo của Trần Huy Đôn. Trong cuộc bầu cử năm 1967 thời Đệ Nhị Cộng hòa Đảng Dân Xã đắc cử trong sáu tỉnh miền Tây tuy vẫn bị phân hóa.

Năm 1972, theo quy chế đảng phái tham gia bầu cử do Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đề ra thì các nhóm Dân Xã buộc phải thống nhất lại thành "Việt Nam Dân chủ Xã hội Đảng" với đảng kỳ kết hợp là cờ vàng ở giữa có 1 vòng tròn bên trong là hình chữ Vạn và 3 ngôi sao màu đỏ. Sự kiện thống nhất cho phép Đảng hoạt động như một chính đảng tham gia tranh cử. Dưới áp lực của phe ủng hộ tổng thống Thiệu, đảng Dân Xã lại phải gia nhập "Mặt trận Quốc gia Dân chủ Xã hội" hậu thuẫn cho tổng thống Thiệu đắc cử trong cuộc bầu cử độc diễn.

Khi chính thể Việt Nam Cộng hòa sụp đổ năm 1975, đảng Dân Xã cũng bị tan rã. Chính quyền Cộng hòa Miền Nam Việt Nam đã cho truy quét và bắt giam nhiều thành viên của Dân Xã. Một số lãnh đạo của Dân Xã như Phan Bá Cầm, Nguyễn Văn Ca và Trịnh Quốc Khánh đều bị bắt giam và chết trong tù.

Hoạt động tại hải ngoại
Một số thành viên của Dân Xã sau năm 1975 đã tập hợp lại để tái hoạt động tại hải ngoại. Tuy nhiên, các hoạt động này không gây được tiếng vang.

Tổ chức

Các lãnh đạo Dân Xã
 Nguyễn Bảo Toàn
 Phan Bá Cầm
 Lê Quang Vinh
 Trịnh Quốc Khánh
 Lâm Thành Nguyên
 Trương Kim Cù
 Trần Duy Đôn
 Lê Hồng Thanh

Chú thích

Tham khảo
Dommen, Arthur J. The Indochinese Experience of the French and the Americans, Nationalism and Communism in Cambodia, Laos, and Vietnam. Bloomington, IN: Indiana University Press, 2001.
Goodman, Allan E. Politics in War. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1973.
Hickey, Gerald C. "Accommodation and Coalition in South Vietnam". 01.1970.
Keesing's Research Report. South Vietnam, A Political History 1954-1970. New York: Charles Scribner's Sons, 1970.
Smith, Harvey et al. Area Handbook for South Vietnam. Washington, DC: US Government Printing Office, 1967.

Xem thêm
 Phật giáo Hòa Hảo

Liên kết ngoài
Trang nhà Phật giáo Hòa Hảo

Cựu đảng phái chính trị Việt Nam
Khởi đầu năm 1946 ở Việt Nam
Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam


title: Khâm Thành

text:
Khâm Thành là một xã thuộc huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Khâm Thành nằm ở phía tây bắc huyện Trùng Khánh, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phong Châu
Phía tây giáp Trung Quốc
Phía nam giáp thị trấn Trùng Khánh và xã Lăng Hiếu
Phía bắc giáp xã Ngọc Khê và xã Phong Nặm.

Xã Khâm Thành có diện tích 44,40 km², dân số năm 2019 là 2.917 người, mật độ dân số đạt 66 người/km².

Trên địa bàn xã Khâm Thành có một số ngọn núi như: Cô Chia, Khau Rung, Lũng Po, Lũng Bằng, Lũng Choát, Lũng Chuông, Lũng Tỳ, Lũng Quang, Lũng Chi, Nậm Thúm, Lũng Gà, Pài Làn, Lộng Tang, Lũng Găn, Lũng Po, Lũng Cao, Ngườm Bang, Phia Thang, Thua Khao, có dòng suối Cạn chảy qua.

Tỉnh lộ 211 chạy qua địa bàn xã.

Lịch sử
Địa bàn xã Khâm Thành hiện nay trước đây vốn là hai xã Khâm Thành và Ngọc Chung thuộc huyện Trùng Khánh.

Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc sáp nhập một số xóm thuộc hai xã Khâm Thành và Ngọc Chung.

Trước khi sáp nhập, xã Khâm Thành có diện tích 23,58 km², dân số là 1.854 người, mật độ dân số đạt 79 người/km², có 7 xóm: Pác Chang, Nậm Sum, Pác Thay, Tấn Mấu, Đà Hoặc, Bản Mới, Phia Hồng. Xã Ngọc Chung có diện tích 20,82 km², dân số là 1.053 người, mật độ dân số đạt 51 người/km², có 4 xóm: Đồng Tâm, Giộc Vung, Lũng Chung, Pác Pó.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Ngọc Chung vào xã Khâm Thành.

Hành chính
Xã Khâm Thành được chia thành 11 xóm: Bản Mới, Đà Hoặc, Đồng Tâm, Giộc Vung, Lũng Chung, Nậm Sum, Pác Chang, Pác Pó, Pác Thay, Phia Hồng, Tấn Mấu.

Chú thích

Xem thêm

Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Trung Quốc


title: Ans

text:
Ans (Anse trong tiếng Walloon) là một đô thị tọa lạc ở vùng Wallonia, tỉnh Liège. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Ans có dân số 27.322 người. Tổng diện tích là 23,35 km² với mật độ dân số là 1.170 người trên mỗi km². Mã số bưu chính là 4430.
Ans gồm các khu vực dân cư:

Alleur (Walloon: Aleur)
Loncin (Walloon: Loncén, Loncègn)
Xhendremael (Walloon: Xhindmåle, Hin.n'mâle'')

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (tiếng Pháp)

Đô thị của Liège


title: Musée de la Mode et du Textile

text:
Musée de la Mode et du Textile là một bảo tàng về thời trang và ngành dệt nằm trong Bảo tàng Louvre, Quận 1 thành phố Paris. Musée de la Mode et du Textile thuộc về Les Arts Décoratifs, một bảo tàng cá nhân bất vụ lợi về nghệ thuật trang chí.

Được đặt tại cung điện Louvre từ đầu thập niên 1980, Musée de la Mode et du Textile sở hữu bộ sưu tập khoảng 19 ngàn bộ trang phục từ thế kỷ 17 tới thế kỷ 21, 36 ngàn đồ phụ kiện thời trang và 31 ngàn tấm vải. Bên cạnh bộ sưu tập trưng bày thường xuyên, Musée de la Mode et du Textile cũng tổ chức nhiều triển lãm với tác phẩm của nhiều nhà tạo mẫu nổi tiếng. Năm 2007, bảo tàng đón 421.373 lượt khách thăm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Musée de la Mode et du Textile

Bảo tàng Paris
Bảo tàng Louvre
Quận 1, Paris
Cung điện Louvre


title: Ewan MacColl

text:
Ewan MacColl (25 tháng 1 năm 1915 - 22 tháng 10 năm 1989) là một ca sĩ, nhạc sĩ,nhà thơ, nhà soạn kịch, diễn viên và nhà thu âm nhạc người Anh với gốc Scotland. Ông chính là cha của Kirsty MacColl.

Tiểu sử
MacColl có tên khai sinh là James (Jimmie) Henry Miller, ông được sinh ra ở Salford, Lancashire, Anh, bố mẹ ông là William và Betsy Miller, người Scotland. Ông tốt nghiệp vào năm 1929, tham gia phong trào tranh đấu của công nhân và nhóm nhạc hát không chuyên, nhóm nhạc của Clarion. Ông đã bắt đầu sự nghiệp bằng cách viết nhạc giúp nhà sản xuất và là diễn viên kịch.

Sự nghiệp âm nhạc
Ông đặc biệt thích loại nhạc dân gian và sưu tầm những ca khúc dân gian, dân ca và thâu âm trên một trăm đĩa hát về thể loại này, rất nhiều trong số đó là hát chung với ca sĩ dân gian Anh A. L. Lloyd.

Một trong những thành công đầu tiên của ông là The Asphalter's Song thâu âm năm 1950.

Năm 1956 ông đã tạo 1 xì căng đan khi bỏ vợ thứ nhì của ông là Jean Newlove để theo đuổi ca sĩ Peggy Seeger, Ông đã viết ca khúc The First Time Ever I Saw Your Face cho nữ ca sĩ này và ca khúc được trở thành top hit năm 1972 nhờ tiếng hát của Roberta Flack và ông và cả Roberta Flack đều được giải Grammy nhờ ca khúc này.

Một ca khúc khác là Dirty Old Town mà ông viết cho quê hương Salford của ông, đã nổi tiếng nhờ giọng hát của Rod Stewart.

Cùng với Peggy Seeger và Charles Parker, ông phát triển thể loại "Radio-Ballade", một chương trình văn nghệ hỗn hợp với ca khúc, khí nhạc, tiếng động, đặc biệt là tiếng động của những công nhân và ngư dân khi làm việc. Những chương trình này được phát thanh trên BBC từ năm 1957 đến 1964.

Ông cùng ca sĩ Peggy Seeger cũng thâu âm nhiều ca khúc có nội dung chính trị. Riêng ông đã viết trên 300 ca khúc. Một ca khúc trong số đó là The Ballad of Ho Chi Minh (Bài ca Hồ Chí Minh), viết về nhà cách mạng Việt Nam Hồ Chí Minh trong khoảng thập niên 50 . Bài hát không thành công nhưng riêng tại Việt Nam lại rất nổi tiếng . Cũng tương tự như bài hát The Ballad of Stalin viết về Stalin của ông được biết nhiều ở Liên Xô cũ.

Ông còn là nhà hoạt động xã hội trong những năm của thập niên 30. Một trong những bài nổi tiếng của ông, "The Manchester Rambler", được viết sau vụ việc xâm phạm đất đai nổi tiếng ở Kinder Scout.

Đĩa hát
Album Hát dơn (solo)
{|
|valign="top"|
 Scots Street Songs (1956)
 Shuttle and Cage (1957)
 Barrack Room Ballads (1958)
 Still I Love Him (1958)
 Bad Lads and Hard Cases (1959)
 ''Haul on the Bowlin(1961)
 The English and Scottish Popular Ballads (Child Ballads) (1961)
 Broadside Ballads, vols 1 and 2 (1962)
|valign="top"|
 Off to Sea Once More (1963)
 Four Pence a Day (1963)
 British Industrial Folk songs (1963)
|valign="top"|* Steam Whistle Ballads (1964)
 Bundook Ballads (1967)
 The Wanton Muse (1968)
 Paper Stage 1 (1969)
 Paper Stage 2 (1969)
 Solo Flight (1972)
 Hot Blast (1978)
 Daddy, What did You Do in The Strike? (1985)
|valign="bottom"|
|}Cộng tác - A.L. Lloyd và Ewan MacColl, phụ họa bởi Steve Benbow Gamblers and Sporting Blades (E.P.) (1962)Cộng tác - Ewan MacColl và A.L. Lloyd Bold Sportsmen All: Gamblers & Sporting Blades (1962)
 A Sailor's Garland (1966)
 Blow Boys Blow (1967)Cộng tác - A.L. Lloyd, Ewan MacColl, Louis Killen, Ian Campbell, Cyril Tawney, Sam Larner và Harry H. Corbett Blow the Man Down (EP) (1956)Cộng tác - A.L. Lloyd và Ewan MacColl A Hundred Years Ago (EP) (1956)
 The bờ biển của Peru (EP) (1956)
 The Singing Sailor (1956)
 The English and Scottish Popular Ballads (The Child Ballads) Vol 1 (1956)
 The English and Scottish Popular Ballads (The Child Ballads) Vol 2 (1956)
 The English and Scottish Popular Ballads (The Child Ballads) Vol 3 (1956)
 The English and Scottish Popular Ballads (The Child Ballads) Vol 4 (1956)
 The English and Scottish Popular Ballads (The Child Ballads) Vol 5 (1956)
 English and Scottish Folk Ballads (1964)Cộng tác - Bob and Ron Copper, Ewan MacColl, Isla Cameron, Seamus Ennis và Peter Kennedy As I Roved Out (1953-4)Ewan MacColl và Peggy Seeger Popular Scottish Songs (1960)
 Classic Scots Ballads (1961)
 Chorus From The Gallows (1961)
 Jacobite Songs - The Two Rebellions 1715 and 1745 (1962)
 The Amorous Muse (1966)
 The Manchester Angel (1966)
 The Angry Muse (1968)
 Saturday Night at The Bull and Mouth (1977)
 Cold Snap (1977)
 Kilroy Was Here
 Freeborn Man
 Items of News (1986)
 Scottish Drinking and Pipe Songs (*)
 Naming of Names (1990)
 The Jacobite Rebellions (1962)
 The Long Harvest 1 (1966)
 The Long Harvest 2 (1967)
 The Long Harvest 3 (1968)
 The Long Harvest 4 (1969)
 The Long Harvest 5 (1970)
 The Long Harvest 6 (1971)
 The Long Harvest 7 (1972)
 The Long Harvest 8 (1973)
 The Long Harvest 9 (1974)
 The Long Harvest 10 (1975)
 Blood and Roses (1979)
 Blood and Roses 2 (1981)
 Blood and Roses 3 (1982)
 Blood and Roses 4 (1982)
 Blood and Roses 5 (1983)

(* Không thực sự được hát bởi MacColl và Seeger, chỉ là tưởng niệm)Ewan MacColl/ The Radio Ballads (1958 - 1964)(*) Ballad of John Axon (1958)
 Song of a Road (1959)
 Singing The Fishing (1960)
 The Big Hewer (1961)
 The Body Blow (1962)
 On The Edge (1963)
 The Fight Game (1964)
 The Travelling People (1964)

(* Hỗn hợp của phóng sự, kịch và các bài hát: phát sóng trên đài phát thanh BBC)Singles'''
 "Van Dieman's Land" / "Lord Randall"
 "Sir Patrick Spens" / "Eppie Morrie"
 "Parliamentary Polka" / "Song of Choice"
 "Housewife's Alphabet" / "My Son"
 "The Shoals of Herring"

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ewan MacColl section on Peggy Seeger's website.
Ewan MacColl 1915 - 1989 A Political Journey  (From the Working Class Movement Library site)
'Radical' Ewan MacColl was tracked by MI5 for decades , The Independent, 5 tháng 3 năm 2006
Folk singer was spied on by MI5, The Sunday Times, 5 tháng 3 năm 2006
Why MI5 monitored singer Ewan MacColl, BBC News Online, 5 tháng 3 năm 2006

Nhà hoạt động xã hội Anh
Nhà thơ Anh
Nhà viết kịch Anh
Người Salford
Sinh năm 1915
Mất năm 1989
Người đoạt giải Grammy
Nhà sản xuất thu âm Anh
Ca sĩ Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 20


title: Afranthidium hoplogastrum

text:
Afranthidium hoplogastrum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Afranthidium
Động vật được mô tả năm 1934


title: Esbl

text:
Men beta-lactamase phổ rộng (ESBL) được tìm thấy lần đầu tiên năm 1983 tại Đức, thường gặp trong các chủng vi khuẩn đường ruột đặc biệt là Klebsiella sp, E.coli… khi các chủng vi khuẩn sinh ESBL thì đồng nghĩa với việc chúng kháng lại rất nhiều các kháng sinh, đặc biệt là nhóm cephaslosporin. Đây là gánh nặng thực sự trong điều trị nhiễm trùng trực khuẩn gram (-). Những vi khuẩn sinh ESBL có thể mắc do lây truyền từ người này sang người khác, hoặc do được chọn lọc qua việc dùng kháng sinh. Vì vậy việc phòng chống, giảm thiểu những vấn đề do những vi khuẩn đó gây nên chính là việc chống nhiễm khuẩn tốt tại các trung tâm chăm sóc đặc biệt và sử dụng kháng sinh hợp lý cho những bệnh nhân phải điều trị dài ngày. Nhờ mang những men này mà vi khuẩn có khả năng kháng lại các kháng sinh trước đây đã từng tiêu diệt nó.

Tại Việt nam, các chủng VK đường ruột có ESBL dao động lớn tùy theo từng khu vực, cao nhất là ở BV Chợ rẫy với 61% các chủng Klebsiella và 52,6% các chủng E.coli có ESBL. Tỉ lệ đó ở BV Việt đức là 39,3% và 34,2%.

Hình ảnh

Tham khảo

Sinh học

de:Β-Lactamase
en:Beta-lactamase
fr:Bêta-lactamase
ko:베타-락탐아제
he:בטא לקטמאז
nl:Penicillinase
ja:Β-ラクタマーゼ
pl:Beta-laktamazy
pt:Beta-lactamase
sv:ESBL


title: Parimatidium spaethi

text:
Parimatidium spaethi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bondar miêu tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Parimatidium


title: George Clinton (phó tổng thống)

text:
George Clinton (1739-1812) là vị Phó tổng thống thứ tư của Hoa Kỳ (1805-1812) dưới thời 2 tổng thống Thomas Jefferson (1801-1809) và James Madison (1809-1817) cho đến khi ông mất năm 1812.

Ông là Thống đốc bang New York từ 1777-1795, và một lần nữa 1801-1804, sau đó giữ chức Phó Tổng thống Hoa Kỳ thứ 4 giai đoạn 1805-1812, dưới thời Tổng thống Thomas Jefferson và James Madison. Chỉ có ông và John C. Calhoun là những người đã từng là phó tổng thống Mỹ dưới hai vị tổng thống khác nhau.

Tiểu sử
Clinton sinh ra ở Little Britain, Tỉnh New York trong gia đình Charles và Elizabeth Denniston Clinton, người nhập cư Presbyteria đã rời hạt Longford, Ireland, năm 1729 để thoát khỏi một chế độ Anh giáo áp đặt các điều kiện bất lợi nghiêm trọng đối với những người bất đồng tôn giáo. Ông đã lấy cảm hứng các mối quan tâm chính trị từ cha mình, người đã là một nông dân, người trắc địa, và đầu cơ đất đai, và đã giữ cương vị thành viên của các hội đồng thuộc địa New York. George Clinton là anh trai của Tướng James Clinton và chú của thống đốc New York, DeWitt Clinton. George đã được dạy bởi một giáo sĩ người Scotland địa phương.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Architect of the Capitol: George Clinton
 An examination of the Clinton Lineage
 Find-A-Grave profile for George Clinton

Phó Tổng thống Hoa Kỳ
Sinh năm 1739
Mất năm 1812
Người Mỹ gốc Anh
Người Mỹ gốc Ireland


title: Unterreichenbach

text:
Unterreichenbach là một thị xã trong huyện Calw bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị Unterreichenbach có diện tích 6,3 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 2429 người.

Tham khảo


title: Bufo gemmifer

text:
Bufo gemmifer là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Nguồn

  (2004) The history of a miền Tân bắc colonization: Molecular phylogenetics và biogeography of miền Tân bắc toads (Bufo). Evolution 58: 2517–2535.
 Santos-Barrera, G. & Flores-Villela, O. 2004. Bufo gemmifer. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật lưỡng cư México
Động vật được mô tả năm 1940


title: Caecum condylum

text:
Caecum condylum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Caecidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 3.36 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 12 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 53 m.

Chú thích

Tham khảo

Caecum


title: Connelles

text:
Connelles  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền Bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Quận Montgomery, Pennsylvania

text:
Quận Montgomery là một quận trong tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Norristown, Pennsylvania. Theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 799.874 người, là quận đông dân thứ ba ở Pennsylvania, sau các quận Philadelphia và Allegheny.
Quận Montgomery được bao gồm trong Khu vực thống kê đô thị Philadelphia-Camden-Wilmington, PA-NJ-DE-MD. Nó là một ngoại ô Tây Bắc của Philadelphia, và đánh dấu biên giới phía bắc của khu vực, với các khu vực Lehigh Valley của bang về phía bắc. Trong năm 2010, quận này được xếp hạng là quận giàu thứ 51 trong cả nước Mỹ (đo bằng thu nhập hộ gia đình trung bình). Năm 2008, quận được bầu chọn là nơi tốt thứ 9 cho cuộc sống gia đình theo tạp chí Forbes.
Quận được thành lập ngày 10 tháng 9 năm 1784, tách ra khoải vùng đất nguyên là một phần của quận Philadelphia. Tòa nhà tòa án và chính quyền đầu tiên được đặt trong Barley Sheef Inn. Quận được cho là đã được đặt theo Richard Montgomery, một vị tướng cách mạng Mỹ thiệt mạng năm 1775 trong khi cố gắng để chiếm thành phố Quebec, Canada, hoặc là đã được đặt tên theo quận Welsh của Montgomeryshire (được đặt theo tên của một trong William cố vấn chính của Conqueror, Roger de Montgomerie), vì nó là một phần của Welsh Tract, khu vực Pennsylvania do người Quaker từ xứ Wales định cư. Lịch sử sớm của quận cho biết nguồn gốc của tên của quận là không chắc chắn.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km², trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Pennsylvania
Quận Montgomery, Pennsylvania


title: Klam

text:
Klam là một đô thị ở huyện Perg thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 8,4 km², dân số thời điểm năm 2006 là 862 người.

Tham khảo


title: Saligny, Yonne

text:
Saligny là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Salignats.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saligny trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Saligny trên trang mạng của Insee
 Saligny sur le site du Quid
 Localisation de Saligny sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Saligny sur Mapquest

Xã của Yonne


title: Đồng bằng Tuy Hòa

text:
Cánh đồng Tuy Hòa là một đồng bằng ven biển do phù sa sông Đà Rằng bồi đắp nên. Đây là đồng bằng lớn nhất ở Nam Trung Bộ, Việt Nam.

Đồng bằng Tuy Hòa có diện tích chừng 215 km². Nhờ có hệ thống thủy nông đập Đồng Cam tưới tiêu nên đồng lúa Tuy Hòa luôn tươi tốt; mỗi năm canh tác 3 vụ lúa. Tuy Hòa trở thành vựa lúa lớn nhất Nam Trung Bộ với năng suất bình quân đạt trên 60 tạ/ha, sản lượng hàng năm ước đạt trên 300.000 ngàn tấn.

Chú thích

Tham khảo
 Địa hình tỉnh Phú Yên

Phú Yên
Tuy Hòa


title: Schistotylus

text:
Schistotylus là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan

Thực vật New South Wales
Vandeae


title: La Piarre

text:
La Piarre là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Piarre


title: Nepaloptila kanikar

text:
Nepaloptila kanikar là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nepaloptila


title: 2948 Amosov

text:
2948 Amosov (1969 TD2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 10 năm 1969 bởi Chernykh, L. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2948 Amosov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1969


title: Gonophora chapuisi

text:
Gonophora chapuisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Gonophora


title: Bombus waltoni

text:
Bombus waltoni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

W
Động vật được mô tả năm 1910


title: Ocinebrina

text:
Ocinebrina là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Ocinebrina bao gồm:

 Ocinebrina aciculata (Lamarck, 1822)
 Ocinebrina buzzurroi Cecalupo & Mariani, 2008
 Ocinebrina carmelae Cecalupo, Buzzurro & Mariani, 2008
 Ocinebrina corallinoides Pallary, 1912
 Ocinebrina edwardsii (Payraudeau, 1826)
 Ocinebrina epiphanea (Dall, 1919)
 Ocinebrina erronea (Settepassi, 1977)
 Ocinebrina foveolata (Hinds, 1844)
 Ocinebrina gracillima (Stearns, 1871)
 Ocinebrina helleri (Brusina, 1865)
 Ocinebrina hispidula (Pallary, 1904)
 Ocinebrina hybrida (Aradas & Benoit, 1876)
 Ocinebrina ingloria (Crosse, 1865)
 Ocinebrina inordinata (Houart & Abreu, 1994)
 Ocinebrina interfossa (Carpenter, 1864)
 Ocinebrina leukos Houart, 2000
 Ocinebrina lurida (Middendorff, 1848)
 Ocinebrina miscowichae Pallary, 1920
 Ocinebrina nicolai Monterosato, 1884
 Ocinebrina paddeui Bonomolo & Buzzurro, 2006
 Ocinebrina piantonii Cecalupo, Buzzurro & Mariani, 2008
 Ocinebrina purpuroidea Pallary, 1920
 Ocinebrina seftoni (Chace, 1958)
 Ocinebrina squamulifera (Carpenter in Gabb, 1865)
 Ocinebrina weinkauffiana (Crosse, 1866): Unnecessary combination of Murex weinkauffianus, a synonym of Ocinebrina helleri (Brusina, 1865)

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: 2868 Upupa

text:
2868 Upupa (1972 UA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 10 năm 1972 bởi P. Wild ở Zimmerwald. Nó được đặt theo tên a bird, hoopoe (Upupa epops).

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1972


title: Herzogenaurach

text:
Herzogenaurach là một thị xã thuộc huyện Erlangen-Höchstadt, trong bang Bayern, nước Đức. Đô thị Herzogenaurach có diện tích 47,6 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 23.023 người.

Herzogenaurach có trụ sở chính của hãng thể thao Adidas và là nơi sinh, mất của người sáng lập ra hãng đó, Adolf Dassler.

Đô thị kết nghĩa
  Wolfsberg, (Áo), từ năm 1968
  Kaya, (Burkina Faso), từ năm 1972
  Nova Gradiška, (Croatia), từ năm 1980
  Sainte Luce sur Loire, (Pháp), từ năm 1988

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 BBC News article on the town
 Former military base Herzo-Base


title: Teucholabis jocosa

text:
Teucholabis jocosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bão Kammuri (2008)

text:
Bão nhiệt đới Kammuri (số hiệu quốc tế: 0809, số hiệu JTWC: 10W, tên PAGASA: Julian) là một cơn bão đã gây ra lở đất ở miền Nam Trung Quốc và lũ lụt ở miền Bắc Việt Nam, có tốc độ gió tối đa 50 knots. Tên Kammuri được đệ trình lên Ủy ban Bão Nhiệt đới của Tổ chức Khí tượng Thế giới bởi Nhật Bản và là tên tiếng Nhật của chùm sao Bắc Miện.

Bão nhiệt đới Kammuri là cơn bão thứ 9 hình thành tại Tây Bắc Thái Bình Dương, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản. Trung tâm Cảnh báo Bão nhiệt đới Chung xác định Kamuri là cơn bão thứ mười trong mùa bão Thái Bình Dương 2008. Cơ quan Khí tượng, Địa chất và Thiên văn Philippines (PAGASA), xác nhận Julian như là cơ bão nhiệt đới thứ 10 của mùa bão Thái Bình Dương 2008. Những cơn mưa lớn tạo bởi Kammuri ở Việt Nam đã cướp đi mạng sống của 100 người và phá hủy hơn 300 căn nhà và gây thiệt hại cho 3.500 căn nhà khác.

Lịch sử bão

Ảnh hưởng
Bão nhiệt đới Kammuri đã gây ra lở đất tại Nam Trung Quốc và lần đầu tiên ảnh hưởng tới Hồng Kông và Macau. Dù sao, vùng chịu hậu quả nặng nề nhất là Việt Nam với hơn 100 người chết vì hậu quả trực tiếp là lũ lụt do bão Kammuri gây ra.

Tổng cộng tính cả thiệt hại do lũ quét và sạt lở đất đi kèm, có 163 người chết và mất tích, thiệt hại ước tính khoảng 84,25 triệu USD

Xem thêm

List of Thái Bình Dương hurricanes
2008 Thái Bình Dương typhoon season
Other tropical cyclones named Kammuri

Tham khảo

Kammuri
Việt Nam năm 2008
Philippines năm 2008
Hong Kong 2008


title: Setia latior

text:
Setia latior là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Setia
Động vật được mô tả năm 1842


title: 21407 Jessicabaker

text:
21407 Jessicabaker (1998 FL64) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21407 Jessicabaker

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998