title: Họ Dâu tằm

text:
Họ Dâu tằm (danh pháp khoa học: Moraceae) là một họ trong số các thực vật có hoa, trong hệ thống Cronquist được xếp vào bộ Gai (Urticales). Bộ này trong các hệ thống phát sinh loài khác được coi là phân bộ của bộ Hoa hồng (Rosales). Họ này là một họ lớn, chứa từ 40-60 chi và khoảng 1.000-1.500 loài thực vật phổ biến rộng rãi ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, nhưng ít phổ biến ở các vùng ôn đới. Trong họ này có một số loài được biết đến nhiều như đa, đề, dâu tằm, dâu đỏ hay mít.

Đặc điểm
Họ này có chứa các loài cây thân gỗ hay cây bụi, thường xanh hoặc rụng lá theo mùa. Cây thường có nhựa mủ màu trắng như sữa. Lá mọc cách, đơn lá kèm bọc lấy chồi, sớm rụng để lại vết sẹo.

Trong họ này, nhiều loài có rễ mọc từ cành, cắm xuống đất (ví dụ: các loài trong chi Ficus). Một số loài Ficus bám lên các thân cây to khác, đâm nhiều rễ phụ bám trên thân cây chủ, gây nên hiện tượng thắt nghẹn làm cho cây chủ bị chết.

Hoa đơn tính cùng cây hay khác cây, hợp thành cụm hoa xim, bông đuôi sóc, hay hình đầu nằm trên một trục chung lồi (như mít, dâu tằm) hay lõm bọc lấy hoa ở bên trong (như sung, ngái). Bao hoa có 2 - 4 mảnh, nhị bằng số mảnh bao hoa và mọc đối diện với bao hoa. Bộ nhụy gồm 2 lá noãn mà một thường sớm tiêu giảm, bầu 1 buồng chứa một noãn đảo hay cong, bầu noãn thượng, đôi khi là hạ. Quả phức do nhiều quả đơn dính lại với nhau. Hạt phần lớn có nội nhũ, đôi khi không có.

Đặc điểm thừa hưởng từ tổ tiên chung gần nhất trong phạm vi họ Moraceae là sự hiện diện của các ống tiết sữa và nhựa cây màu trắng sữa trong tất cả các nhu mô, nhưng các đặc trưng hữu ích thực địa nói chung là 2 lá noãn đôi khi với một lá bị tiêu giảm, các hoa phức không dễ thấy và quả phức hợp

Phân loại
Trước đây được đặt trong bộ Gai (Urticales) (đã lỗi thời), các nghiên cứu di truyền học gần đây đã đặt lại họ này trong bộ Hoa hồng (Rosales) trong nhánh gọi là urticalean rosids, bao gồm các họ Ulmaceae, Celtidaceae, Cannabaceae và Urticaceae. Chi Cecropia, trước đây được đặt trong các họ như Moraceae, Urticaceae hay trong họ của chính nó, gọi là Cecropicaceae, cuối cùng đã được xác định là thuộc họ Urticaceae.

Họ Moraceae bao gồm 5 tông: Artocarpeae, Moreae, Dorstenieae, Ficeae và Castilleae. Ngoại trừ tông Moreae với sự đa dạng lớn về hình thái và phân bổ rộng, các tông còn lại là đơn ngành. Dựa trên các phân tích phân tử về phát sinh loài của các tông này, Moraceae được cho là đã rẽ ra khoảng 73-110 triệu năm trước. Các kết quả từ phân tích phát sinh loài của họ Moraceae cũng gợi ý rằng ngược với nguyên lý thông thường rằng các dạng đơn tính khác gốc đã tiến hóa từ các dạng đơn tính cùng gốc thì trong họ này dạng đơn tính khác gốc là dạng nguyên thủy hơn trong họ và các dạng đơn tính cùng gốc đã tiến hóa từ trong đó tới 4 lần.

Xem Clement và Weiblen (2009) về các tông và giới hạn của chúng (lưu ý vị trí có thể của Treculia); họ cũng thảo luận một hoặc hai vấn đề với các giới hạn của chi.

Các chi
Dưới đây liệt kê danh pháp khoa học của 41 chi có kèm theo các tên gọi đồng nghĩa, phân theo tông.

 Bleekrodea --> Streblus ?
 Craterogyne --> Dorstenia ?
 Metatrophis
 Olmedia --> Trophis ?
 Olmediopsis --> Pseudolmedia ?
 Tông Artocarpeae
 Artocarpus (bao gồm cả Sitodium) - Mít, xa kê
 Batocarpus (bao gồm cả Anonocarpus)
 Clarisia (bao gồm cả Acanthinophyllum, Aliteria, Sahagunia)
 Hullettia
 Parartocarpus (bao gồm cả Gymnartocarpus)
 Prainea
 Treculia (bao gồm cả Acanthotreculia)
 Tông Castilleae
 Antiaris (bao gồm cả Lepurandra)- Sui
 Antiaropsis
 Castilla (bao gồm cả Castilloa) - Cao su Castilloa
 Helicostylis
 Maquira (bao gồm cả Olmedioperebea, Olmediophaena)
 Mesogyne
 Naucleopsis (bao gồm cả Acanthosphaera, Ogcodeia, Palmolmedia, Uleodendron)
 Perebea (bao gồm cả Noyera)
 Poulsenia (bao gồm cả Inophloeum)
 Pseudolmedia (bao gồm cả Olmediopsis)
 Sparattosyce
 Tông Dorstenieae
 Bosqueiopsis
 Brosimum (bao gồm cả Alicastrum, Brosimopsis, Galactodendron, Piratinera)
 Dorstenia (bao gồm cả Craterogyne, Ctenocladium, Kosaria, Sychinium)
 Helianthostylis (bao gồm cả Androstylanthus)
 Scyphosyce (bao gồm cả Cyathanthus)
 Trilepisium (bao gồm cả Bosqueia, Pontya)
 Trymatococcus (bao gồm cả Lanessania)
 Utsetela
 Tông Ficeae
 Ficus (bao gồm cả Bosscheria, Caprificus, Covellia, Cystogyne, Dammaropsis, Erythrogyne, Galoglychia, Gonosuke, Macrophthalmia, Mastosuke, Necalistis, Oluntos, Pella, Perula, Pharmacosycea, Pogonotrophe, Rephesis, Stilpnophyllum, Sycodendron, Sycomorphe, Sycomorus, Synoecia, Tenorea, Tremotis, Urostigma, Varinga, Visiania) - đa, sung, sanh, si, đề
 Tông Moreae
 Bagassa (bao gồm cả Laurea)
 Broussonetia (bao gồm cả Allaeanthus, Papyrius, Smithiodendron, Stenochasma) - Dướng
 Fatoua (bao gồm cả Boehmeriopsis)
 Maclura (bao gồm cả Cardiogyne, Chlorophora, Cudrania, Fusticus, Ioxylon, Plecospermum, Vanieria) - Hoàng lồ (mỏ quạ), dâu gai
 Milicia
 Morus - Dâu tằm
 Sorocea (bao gồm cả Balanostreblus, Paraclarisia, Pseudosorocea, Trophisomia)
 Streblus (bao gồm cả Ampalis, Calius, Chevalierodendron, Dimerocarpus, Diplocos, Diplothorax, Epicarpurus, Neosloetiopsis, Pachytrophe, Paratrophis, Phyllochlamys, Pseudomorus, Pseudostreblus, Pseudostrophis, Pseudotrophis, Sloetia, Sloetiopsis, Taxotrophis, Teonongia, Uromorus) - Duối
 Trophis (bao gồm cả Bucephalon, Calpidochlamys, Cephalotrophis, Dumartroya, Maillardia, Malaisia, Olmedia, Skutchia)

Tiến hóa

Rẽ nhánh và phân bố
Berg (2005) gợi ý rằng sự đa dạng hóa trong họ Moraceae đã diễn ra trên một siêu lục địa nằm ở vùng nhiệt đới khi đó vẫn còn gắt kết với nhau về mặt vật lý. Zerega et al. (2005) đưa ra một giả thuyết phức tạp hơn để giải thích sự phân bố và đa dạng hóa ở họ này.

Trong phạm vi họ Moraceae, có những đề xuất về niên đại cho một số nhánh. Berg và Hijman (1999) gợi ý rằng sự phân bố của Dorstenia, được tìm thấy ở cả châu Phi và Nam Mỹ, có thể được giải thích bằng thuyết trôi dạt lục địa; tuy nhiên, Zerega et al. (2005) lại ước tính tuổi của nhóm chỏm cây của chi này chỉ khoảng 18,4-3,5 triệu năm trước (Ma). Tuy nhiên, trong một phân tích tổng thể hơn, Misiewicz và Zerega (2012) xác định tuổi của nhóm chỏm cây là (132.0-) 112.3 (-84.8) Ma, với tuổi của nhóm chỏm cây Tân thế giới là (44.8-) 30.3 (-16.5) Ma – và trên thực tế con số sau cũng là tuổi mà Zerega et al. (2005) đã ước tính theo mẫu phân tích của họ. Tuổi của nhóm chỏm cây chi Ficus được ước tính là (101-9-) 74.9 (-60.0) Ma, với nguồn gốc của nó thuộc về đại lục Á-Âu, trong khi phần lớn sự đa dạng thuộc kỷ đệ Tam, phát sinh loài bằng phát tán thay vì bằng cản trở địa lý giải thích tốt hơn các chi tiết về sự phân bố hiện tại của chi này (Cruaud et al. 2012b). Phân chi Pharmosycea chỉ hạn chế ở Tân thế giới, cũng như đoạn châu Mỹ của phân chi Urostigma, với đoạn này là chị em với đoạn châu Phi của Urostigma, trong khi Urostigma-Malvanthera là thuộc khu vực Australasia.

Sinh thái và sinh lý học
Moraceae, cụ thể là chi Ficus, bao gồm một số loài biểu sinh, bán biểu sinh, dây leo hoặc loại cây phát triển bằng kiểu bóp chết cây chủ. Họ này là đa dạng về loài đứng hàng từ thứ 2 tới thứ 8 trong các rừng mưa nhiệt đới vùng đất thấp ở cả châu Mỹ lẫn châu Phi, và trong các khu rừng Amazon chúng bao gồm một lượng lớn bất cân xứng số loài (11/227) tạo ra một nửa số cây có đường kính thân cây đo ở độ cao ngang ngực (dbh) từ 10 cm trở lên (Gentry 1988; Ter Steege et al. 2013).

Quả sung (syconium) là nguồn thức ăn rất quan trọng và mang tính phụ thuộc đối với các động vật ăn quả, kể cả chim lẫn thú, tại nhiều nơi trong khu vực nhiệt đới (xem Kattan & Valenzuela 2013 cho các dẫn chứng ủng hộ và phản đối). Sự đa dạng về các hình thức phát triển của chúng làm cho chúng được tìm thấy trong khắp các khu rừng. Ở ít nhất là một vài cộng đồng chim thú thì quả sung có thể là nguồn thức ăn đặc biệt quan trọng khi các loài cây khác không ra quả; mặc cho quả trên các cây riêng lẻ có chín cùng lúc hay không, nhưng các loài riêng rẽ thì thường không ra quả cùng lúc, vì thế chúng có thể là nguồn thức ăn đáng tin cậy. Quả sung có lẽ là giàu chất dinh dưỡng (Herre et al. 2008), mặc dù có một số luận cứ chống lại điều này (Fleming 1986; Shanahan et al. 2001).

Sung là quan trọng ở cả Tân thế giới (như Cocha Cashu, Peru) và Cựu thế giới (Borneo), mặc dù có lẽ là ít quan trọng hơn ở châu Phi và Ấn Độ, và chúng có sự đa dạng địa phương đáng kể - chẳng hạn, có khoảng 77 loài trong vườn quốc gia đồi Lambir ở Sarawak, Malaysia (Shanahan et al. 2001; Harrison & Shanahan 2005). Sự phong phú về loài của chi Ficus này có tương quan với sự đa dạng về các loài chim ăn quả của vườn quốc gia này, cụ thể là các loài chim ăn quả chuyên biệt hóa, và các loài ăn quả cũng lựa chọn các khía cạnh cụ thể của hình thái các loài sung (Shanahan et al. 2001; Kissling et al. 2007; Herre et al. 2008). Leighton và Leighton (1983) gọi mối quan hệ giữa Ficus và các loài ăn quả của nó là "hỗ sinh chủ chốt", do sự mất đi các loài sung, sanh, si, đa, đề có thể làm suy giảm mạnh quần thể động vật phát tán cả quả của các loài Ficus lẫn của các loài cây khác. Tương tự, Terborgh (1986: tr. 339) đã quan sát thấy, "loại trừ bớt các loài sung, sanh, si, đa, đề từ hệ sinh thái và người ta có thể dự kiến là thấy nó [hệ sinh thái] sụp đổ"; ở một số hệ sinh thái Tân thế giới thì các loài sung, dù chỉ chiếm dưới 1% tổng số loài (12 trong tổng số khoảng 2.000 loài), vẫn duy trì được gần như toàn bộ cộng đồng động vật ăn quả trong ba tháng mỗi năm (Kattan & Valenzuela 2013). Janzen (1979) đã tính toán rằng 7 loài sung trên đảo Barro Colorado tạo ra 200.000 ± 75.000 quả sung mỗi hecta mỗi năm – tương đương 195 kg quả khô. Mặc dù điều có thể gây tranh cãi là nhóm sung, si, đa, đề thực sự là các loài chủ chốt đến phạm vi nào, nhưng chắc chắn là chúng được rất nhiều loài động vật có xương sống dùng làm thức ăn (Shanahan et al. 2001).

Sinh học thụ phấn và phát tán hạt
Các chi tiết cơ bản về mối liên hệ giữa các loài sung, đa, đề với các động vật thụ phấn của chúng là ong sung (đa, đề) thuộc họ Agaonidae có thể được tổng quát hóa như sau.

Ong cái được thụ tinh bởi ong đực không biết bay nằm bên trong quả sung, và nhiều con ong cái tích cực lấy phấn hoa từ các hoa đực – ít nhất là đôi khi nó được tập hợp xung quanh lỗ nhỏ ở đỉnh quả sung – trước khi rời quả sung qua lỗ thoát do ong đực tạo ra. Sau đó chúng chui vào quả sung cái nhận phấn hoa thông qua lỗ nhỏ, do có các hàm chuyên biệt hóa và đầu với hình dạng thích hợp để cho phép chúng chui qua các lá bắc bảo vệ lỗ nhỏ, mặc dù thường thì chúng sẽ mất đi cánh và râu trong quá trình này (van Noort & Compton 1996). Sau đó chúng đẻ trứng bên trong hoa cái, cùng lúc đó thụ phấn cho hoa. Chúng không thể đẻ trứng trong các bầu nhụy với vòi nhụy dài, do vòi đẻ trứng của chúng là quá ngắn, và vì thế các bông hoa cái này sẽ phát triển thành quả; nhưng chúng có thể đẻ trứng trong các hoa với vòi nhụy ngắn và các quả trứng này sẽ phát triển thành thế hệ ong con tiếp theo. Chu trình sống của các loài sung, si, đa, đề đơn tính khác gốc là phức tạp hơn một chút, nhưng vẫn tuân theo các nguyên tắc này (Janzen 1979).

Các chi tiết về tiến hóa ban đầu của mối liên kết sung/ong sung này là chưa rõ ràng. Người ta không rõ là thụ phấn chủ động như miêu tả trên đây hay thụ phấn thụ động, trong đó ong cái đơn giản là bị phủ đầy phấn hoa trước khi rời quả sung, là tổ tiên đối với Ficus (Cruaud et al. 2012b). Chi Ficus có quan hệ chị em với tông Castilleae (bao gồm một số chi trước đây xếp sai chỗ trong tông Artocarpeae). Các cụm hoa cái của Castilleae, như ở chi Antiaropsis, có hình dạng như cái bình nhỏ. Các sinh vật thụ phấn (côn trùng cánh viền) sinh sản trong các cụm hoa đực, ăn phấn hoa v.v., và sự thụ phấn xảy ra khi côn trùng cánh viền chui vào thăm các cụm hoa cái (Datwyler et al. 2003; Datwyler & Weiblen 2004; Zerega et al. 2004; Clement & Weiblen 2009). Sự thụ phấn nhờ côn trùng ở đây là đảo ngược với thụ phấn nhờ gió.

Mối liên kết sung/ong sung dường như là một ví dụ tốt về liên kết bắt buộc một ánh xạ một của thực vật và động vật thụ phấn (Herre 1996); ở đây có sự cùng tiến hóa chặt chẽ, với vật chủ và sinh vật thụ phấn/sinh vật ký sinh thay đổi gần như đồng bộ. Một số công trình gần đây gợi ý rằng đôi khi có những nét đặc biệt khá nhỏ trong mối liên kết giữa sung và ong sung (Machado et al. 2005; Jackson et al. 2008; Yang et al. 2012), vì thế người ta đặt câu hỏi về tần suất của sự cùng phát sinh loài chặt chẽ. Tuy nhiên, ít nhất ở đây có một liên kết tổng quát giữa các loài sung và ong sung, và trong các nhóm như đoạn Galoglychia của chi Ficus thì sự cùng phát sinh loài là rất có thể, ngay cả trong số các loài ong không thụ phấn nhưng vẫn là thành viên của hệ thống (Jousselin et al. 2008; Cruaud et al. 2012a). Sự chia sẻ động vật thụ phấn giữa các loài sung dường như là phổ biến ở các loài sung đơn tính cùng gốc Tân nhiệt đới hơn là ở các loài sung đơn tính khác gốc Cổ nhiệt đới (Moe et al. 2011); nó cũng xảy ra ở một số đơn vị phân loại thuộc châu Phi, nơi một loài côn trùng có thể sinh sản trong một loạt các loài sung, si có quan hệ họ hàng gần. Người ta cũng ghi nhận sự nhân bản dòng dõi hay phát sinh loài ong xảy ra trong phạm vi một loài sung (McLeish & van Noort 2012). Moe và Weiblen (2012) cũng gợi ý rằng trong một số tình huống là có sự tiến hóa của ong sung thụ phấn mà không có sự thay đổi tương ứng của vật chủ; nghĩa là ong sung đang thích nghi với thực vật cần thụ phấn chứ không phải ngược lại hoặc cả hai đang cùng nhau thay đổi. Xem bài trong J. Biogeog. 23(4). 1996, cũng như phần về Quan hệ động vật-thực vật dưới đây để có thêm chi tiết.

Do sự phát triển của các loài sung thường là đồng bộ nhiều hay ít trong phạm vi cùng cây và không đồng bộ giữa các cây, nên giao phối xa được ưu ái hơn (Ahmed et al. 2009). Mặc dù phấn hoa sung được phát tán nhờ ong sung (Agaonidae), là các côn trùng nhỏ bé, nhưng điều này không có nghĩa là kích thước quần thể sung là nhỏ. Ong sung có thể được các luồng gió đưa đi xa tới 14 km ngay cả trong các rừng mưa rậm rạp, vì thế các đơn vị sinh sản của sung có thể ở quy mô lớn hơn – chúng che phủ tới 100 ki lô mét vuông hoặc hơn – so với các đơn vị sinh sản của các loài cây khác có tại đó (Herre 1996; Nason et al. 1998). Phấn hoa do ong cái mang đi tới những khoảng cách trên 160 km ở các quần thể ven sông suối của loài Ficus sycomorus trong sa mạc Namib ở miền nam châu Phi (Ahmed et al. 2009).

Phát tán hạt ở họ Moraceae thường là nhờ động vật, nhưng bộ phận nào của cây đóng góp vào lượng cùi thịt thu hút các sinh vật phát tán lại không giống nhau. Quả của các loài Morus, là các quả bế, được bao quanh bằng bao hoa dày cùi thịt và được bao bọc chặt trên trục cụm hoa thẳng đứng. Các loài Artocarpus – bao gồm mít và chay – với quả có hình dáng thuôn dài nhiều hay ít có thể cân nặng tới 50 kg, và phần thịt quả đến từ cả các thành phần của bao hoa lẫn chính trục cụm hoa (Zerega et al. 2010). Broussonetia papyrifera (dướng) có các phì quả là các đầu quả hạch màu đỏ tươi và đu đưa, trong khi Dorstenia và một vài chi khác có quả hạch "nứt"; hạt được bắn ra ngoài lớp vỏ quả giữa cương cứng, sự chia tách diễn ra theo một đường yếu hơn trong mô. Trong cả hai trường hợp này thì quả đang phát triển dường như là bị đẩy ra bởi các thành phần bao hoa được bao bọc chặt. Ở chi Antiaropsis (tông Castilleae) trục cụm hoa ban đầu lõm, nhưng nở ra (nứt) khi chín, khi các quả hạch có màu tương phản với các lá bắc. (Zerega et al. 2004).

Ở các loài Ficus thì quả mọc bên trong của trục bao bọc bên ngoài dày cùi thịt, và nói chung được các loài dơi ăn quả phát tán (Muscarella & Fleming 2007). Phụ thuộc vào việc đó là dơi Cựu hay dơi Tân thế giới mà chúng sẽ tìm kiếm thức ăn theo các cách thức khác nhau và tương ứng là các loài sung được chúng lựa chọn với chất lượng khác nhau; về tổng thể hình thái sung, si là khá đa dạng. Quả sung có thể xỉn về màu sắc và tỏa mùi thơm; ở Tân thế giới khoảng 21 loài dơi Artibeus (họ Phyllostomidae) chủ yếu là ăn quả sung. Dơi là động vật tiêu hóa chậm và sẽ thải ra các hạt lớn, sợi v.v., và nói chung chúng phát tán các quả bế nhỏ xíu. Giống như các loài phát tán nhờ dơi khác ở Tân thế giới, bao gồm cả chi Cecropia (họ Urticaceae), cụ thể ở Mexico (Lobova et al. 2009), các loài Ficus có thể được tìm thấy trong các cộng đồng kế tiếp sớm (Muscarella & Fleming 2007). Phạm vi cao độ sinh sống của dơi và sung, si là tương tự (Fleming 1986). Các loài sung, si là thức ăn của chim thường có quả nhỏ và màu đỏ. Các loại quả do dơi phát tán ở Tân thế giới có xu hướng có màu ánh xanh lục và có mùi thơm (Compton 1996; Korine et al. 2000; Shanahan et al. 2001; Harrison 2005). Quả các loài phát tán nhờ dơi Cựu thế giới thường có màu vàng, và đôi khi là khá to (Kalko et al. 1996; Harrison & Shanahan 2005; Lomáscolo et al. 2008, 2010); các loài sung phát tán nhờ dơi ở Malesia, cũng xỉn về màu sắc, và có thể không tỏa mùi, với Pteropodidae (dơi quạ) là động vật phát tán (Hodgkinson et al. 2003).

Quan hệ động vật-thực vật
Sự bắt đầu của liên kết/cùng phân tỏa rẽ nhánh của sung/ong sung có niên đại lên tới 100-60 Ma; Lopez-Vaamonde et al. (2009) thảo luận về niên đại và địa sinh học của ong sung, gợi ý rằng tổ tiên của ong sung đã sinh sống ở châu Á, và phát tán chứ không phải sự chia tách Gondwana mới là quan trọng cho sự phân bố sau này của chúng (Cruaud et al. 2012b. Xu et al. 2012 gợi ý về tổ tiên thuộc Gondwana, nhưng với nhiều sự phát tán sau đó). Các ước tính gần đây về niên đại nhóm chỏm cây chi Ficus, (101.9-) 74.9 (-60.0) Ma, và của ong sung, (94.9-) 75.1 (-56.2) Ma, là hoàn toàn tương tự (Cruaud et al. 2012b); đáng chú ý, khi so sánh niên đại của sung và ong sung ở 36 nút, trong 8/36 nút thì niên đại của sung là cổ hơn, trong số các nút còn lại thì niên đại của ong sung cổ hơn, và nói chung thì các con số thường là rất khác biệt.

Các loài á ký sinh trên ong sung Agaonidae cũng như ong mụn cây cũng là một phần của hệ thống sung-ong sung (Lopez-Vaamonde et al. 2001; Jousselin et al. 2003; Jackson 2004a; Kjellberg et al. 2005; Rønsted et al. 2005b, 2008a). Các loài ong ký sinh trên ong sung có thể có tầm quan trọng đáng kể trong việc bảo toàn quan hệ giữa ong sung Agaonidae và sung (Dunn et al. 2008). Các loài ong mụn cây Chalcidoidea thuộc về 5 nhóm tách biệt và tạo mụn trên các hoa riêng rẽ; chúng có thể đã chuyển sang các loài sung vào khoảng 50-40 Ma, với sự phát tán sau đó sang các nhóm khác (Cruaud et al. 2011); nhiều tới 36 loài ong mụn cây Chalcidoidea có thể được tìm thấy trên chỉ 1 loài sung (Cruaud et al. 2011). Một phần của thế giới vi mô này là ruồi giấm Drosophilidae ở châu Phi, ít nhất có mối liên kết rất gần với sung và đẻ trứng hoặc là trên miệng bao phấn hoặc là trên lỗ thoát do ong sung đực tạo ra (Harry et al. 1996, 1998) Kjellberg et al. (2005), các bài báo trên Symbiosis 45, 1-3 (2008), Silvieus et al. (2008), Herre et al. (2008).

Sâu bướm của loài Bombyx mori (tằm dâu) có thể ăn lá của nhiều loài trong họ Moraceae, nhưng không ăn lá của phần lớn các thành viên khác trong nhóm Ulmaceae – mặc dù chúng có ăn lá của các loài Ulmus (Fraenkel 1959). Sâu bướm của các loài bướm Danaini có ăn lá Moraceae là khá phổ biến; cả họ này lẫn họ làm nguồn thức ăn ưa thích của chúng là Apocynaceae đều chứa nhiều nhựa mủ, mặc dù Moraceae thường không có các cardenolid (Ackery & Vane-Wright 1984).

Hóa học, hình thái học
Các tế bào nhựa mủ thuôn dài, phân nhánh và xâm nhập giữa các tế bào khác, các nhân phân chia, nhưng vách tế bào không được hình thành. Một vài loài Dorstenia có các lá kèm nhỏ, mọc trên thân nhưng không chồng lấp lên cuống lá.

Về phát triển của kiểu quả sung (syconium), xem Rauh và Reznik (1951). Số lượng nhiễm sắc thể ở Dorstenia là biến đổi, và cần có sự kiểm tra nghiên cứu hình thái học cùng phôi học noãn (Berg & Himan 1999).

Một số thông tin lấy từ Rohwer (1993a); đối với phôi học, xem Johri và Konar (1956: Ficus), đối với hóa học, xem Hegnauer (1969, 1990); đối với phấn hoa, xem Burn và Mayle (2008); về nhiễm sắc thể, xem Oginuma và Tobe (1995).

Phát sinh chủng loài
Về phát sinh chủng loài của họ Moraceae, xem Datwyler et al. (2003), Datwyler và Weiblen (2004)  và đặc biệt là Clement và Weiblen (2009). Một vài chi trước đây nằm trong tông Moreae cận ngành với các nhị cong vào trong của chúng hiện nay được xếp trong tông Maclureae (Maclura). Tông Castilleae là chị em với tông Ficeae, còn các mối quan hệ giữa các tông khác về tổng thể có sự hỗ trợ cao (Clement & Weiblen 2009). Các phân tích chỉ riêng mỗi đặc trưng hình thái cung cấp ít sự dung giải, chỉ mỗi Ficeae (một chi Ficus) là được hỗ trợ tốt, mặc dù phần lớn Castilleae tạo thành một nhánh, cho dù với độ hỗ trợ không cao (Clement & Weiblen 2009) .

Zerega et al. (2010) đưa ra phát sinh chủng loài chi tiết cho tông Artocarpeae và trên cơ sở đó họ đã đưa ra định nghĩa lại cho tông này. Cruaud et al. (2012b) tìm thấy rằng các mối quan hệ dọc theo phần cột trụ của chi Ficus vẫn có độ hỗ trợ khá yếu, mặc dù đoạn Pharmacosycea có lẽ là chị em với phần còn lại của chị.

Tại Việt Nam
Ở Việt Nam hiện biết có trên 10 chi và khoảng gần 140 loài phân bố rộng rãi khắp nước, bao gồm cả cây trồng và cây mọc dại, nhiều loài có giá trị kinh tế cao.

Liên kết ngoài
 Moraceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.
 Moraceae trên website của APG

Ghi chú


title: Cuelgamures

text:
Cuelgamures là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 133 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Pompeiana

text:
Pompeiana là một đô thị ở tỉnh Imperia trong vùng Liguria, situated about 110 km về phía tây nam của Genova và khoảng 13 km về phía tây nam của Imperia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 859 người và diện tích là 5,4 km².

Pompeiana giáp các đô thị sau: Castellaro, Cipressa, Pietrabruna, Riva Ligure, Santo Stefano al Mare, và Terzorio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Imperia


title: Gschwandt

text:
Gschwandt là một đô thị ở huyện Gmunden bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 16,78 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 2501 người.

Tham khảo


title: 20813 Aakashshah

text:
20813 Aakashshah (2000 SB274) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 9 năm 2000, bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Pseudopostega congruens

text:
Pseudopostega congruens là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Walsingham, Lord Thomas de Grey, miêu tả năm 1914. Nó được tìm thấy ở Guerrero, México.

Chiều dài cánh trước khoảng 4.4 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 8.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Luis Suárez

text:
Luis Alberto Suárez Díaz (; sinh ngày 24 tháng 1 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Uruguay thi đấu ở vị trí tiền đạo cắm cho câu lạc bộ Campeonato Brasileiro Série A Grêmio và Uruguay. Anh nổi tiếng với khả năng dứt điểm, phối hợp đồng đội, kiểm soát bóng và lối chơi nhiều tiểu xảo  của mình. Suárez là một trong những tiền đạo xuất sắc nhất mọi thời đại. Anh đã ghi hơn 500 bàn cho cả câu lạc bộ và quốc gia. Suárez hiện là chân sút ghi nhiều bàn thắng thứ 3 trong lịch sử của câu lạc bộ Barcelona. Anh được xem là mẫu tiền đạo mà đội bóng nào cũng mong muốn có được.

Khi còn ở Ajax, chủ yếu anh chơi trong vai trò của một tiền đạo hỗ trợ phía dưới Klaas-Jan Huntelaar và sau này là Marko Pantelić. Với sự xuất hiện của Martin Jol ở Ajax, Suarez được chọn là đội trưởng, thay thế cho sự ra đi của Thomas Vermaelen. Vào năm 2010, Suarez được bầu là Cầu thủ xuất sắc nhất năm của bóng đá Hà Lan, kết thúc mùa giải cùng danh hiệu vua phá lưới với 35 bàn thắng (49 bàn trên mọi mặt trận). Cũng trong năm này, Suárez cũng có tên trong danh sách các cầu thủ ghi hơn 100 bàn thắng cho Ajax, bao gồm nhiều danh thủ huyền thoại như Johan Cruyff, Marco van Basten và Dennis Bergkamp. Ngày 28 tháng 1 năm 2011, Ajax đã đồng ý giá chuyển nhượng 22,8 triệu bảng (26,5 triệu euro) của Liverpool đưa ra. Suárez chính thức trở thành cầu thủ của Liverpool từ ngày 31 tháng 1. Vào ngày 11/7/2014, Liverpool xác nhận trên trang chủ đội bóng thương vụ Luis Suarez chuyển đến Barcelona đã hoàn tất với phí chuyển nhượng 111 triệu $ (£81.72 triệu). Ngày 24/9/2020, anh chuyển sang thi đấu cho Atlético Madrid với giá 6 triệu euro. Anh hiện tại là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho đội tuyển quốc gia Uruguay với 68 bàn thắng.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Giai đoạn đầu

Ở Uruguay, Suárez chơi cho Club Nacional de Football. Trong quãng thời gian chơi cho đội bóng Uruguay, anh giành danh hiệu vô địch quốc gia vào năm 2006, ghi 12 bàn trong 29 lần ra sân.

Groningen

Sau thành công ở mùa giải đó, FC Groningen mua anh với mức giá 800.000 euro. Trong mùa giải đầu tiên ở châu Âu, Suárez thể hiện tốt ở Groningen, ghi 10 bàn trong 29 trận. Màn trình diễn ấn tượng này đã thu hút sự chú ý của một loạt các đội bóng châu Âu và ở mùa giải sau đó anh gia nhập Ajax Amsterdam với mức giá 7,5 triệu euro vào ngày 9 tháng 8 năm 2007.

Ajax

Vụ chuyển nhượng ban đầu tưởng như không thành công khi Suárez mất trường hợp đặc biệt trước Uỷ ban trọng tài Hà Lan. Tuy nhiên, cùng ngày hôm đó, Ajax thông báo với Groningen rằng họ có thể sẽ trả giá cao hơn để mua cầu thủ này. Không có Suarez trong đội hình, Ajax vẫn vô địch cúp Johan Cruijff Shield ở đầu mùa giải 2007-08.

Suarez có trận ra mắt chính thức ở UEFA Champions League gặp Slavia Praha. Trong trận đó anh kiếm được một quả đá phạt đền cho Ajax, tuy nhiên Klaas-Jan Huntelaar đã đá hỏng nó. Ở trận ra mắt của anh ở Eredivise, anh ghi 1 bàn, có 3 đường kiến tạo và kiếm được một quả phạt đền, giúp Ajax thắng đội mới lên hạng De Graafschap 8-1. Trong trận đầu tiên anh chơi trên sân nhà Amsterdam ArenA, anh ghi 2 bàn nữa vào lưới SC Heerenveen để tiếp tục màn khởi đầu tuyệt vời trong màu áo Ajax. Anh sau đó lập cú hattrick cho đội bóng trong trận gặp Willem II, để đưa số bàn tổng cộng của anh cho Ajax lên con số 14 sau 27 trận. Anh kết thúc mùa giải đầu tiên cho Ajax với 20 bàn thắng trong 40 lần ra sân.

Suárez nhận được vô số sự chú ý tiêu cực ở mùa giải 2008-09, do số thẻ vàng quá lớn mà anh phải nhận. Anh phải nhận thẻ vàng thứ 7 trong trận gặp FC Utrecht trong chiến thắng 2-0 của Ajax, điều này khiến anh bị treo giò trong trận gặp ADO Den Haag. Anh kết thúc mùa giải 2008-09 với 22 bàn trong 31 trận ở giải nội địa, về đích thứ 2 trong danh sách các vua phá lưới, thua 1 bàn so với Mounir El Hamdaoui của AZ Alkmaar.

Ở mùa giải 2009-10 anh ghi bàn thắng đầu tiên ở giải nội địa trong trận đấu thứ 2 gặp RKC Waalwijk vào ngày 8 tháng 8 năm 2009, ghi một hattrick trong chiến thắng 4-1, với bàn thắng thứ hai được ghi từ khoảng cách 25m. Anh ghi thêm bàn sau khi lập cú đúp vào lưới đối thủ kình địch PSV Eindhoven, mặc dù trận đó Ajax đã thua 4-3. Trong trận play-off lượt đi của Europa League, Suárez ghi 4 bàn trong chiến thắng 5-0 trước Slovan Bratislava vào ngày 20 tháng 8 năm 2009. Một tháng sau, vào ngày 20 tháng 9 năm 2009, Suárez bỏ lỡ 2 quả phạt đền khi Ajax đánh bại FC Timişoara 2-1 để vào tới vòng knockout của Europa League. Vào ngày 23 tháng 12 năm 2009, anh ghi 6 bàn trong trận đấu gặp đội nghiệp dư WHC ở cúp quốc gia Hà Lan để giúp Ajax thắng 14-1. Vào ngày 11 tháng 4 năm 2010, Suarez ghi 3 bàn trong hiệp 1 trận gặp VVV Venlo, lần này họ thắng 7-0. Suárez kết thúc mùa giải 2009-10 với danh hiệu vua phá lưới cùng 35 bàn (49 bàn trên mọi mặt trận) và là Cầu thủ xuất sắc nhất năm của bóng đá Hà Lan.

Liverpool

Ngày 28 tháng 1 năm 2011, Ajax đã đồng ý giá chuyển nhượng 22,8 triệu £ (26,5 triệu €) của Liverpool đưa ra. Ngày 29 tháng 1, Liverpool thông báo Suárez đã vượt qua được cuộc kiểm tra y tế tại câu lạc bộ. Ngày 31 tháng 1, hợp đồng giữa Suárez và Liverpool đã được chính thức ký kết, kéo dài 5 năm rưỡi. Tại Liverpool, anh sẽ khoác áo số 7.

Suárez có trận đấu đầu tiên cho Liverpool vào ngày 2 tháng 2 gặp Stoke City tại Anfield. Anh vào sân thay Fábio Aurélio và ghi bàn đầu tiên cho Liverpool 15 phút sau đó, ấn định chiến thắng 2-0.Với phong độ ấn tượng trong màu áo Liverpool,có thể tin Suarez sẽ là một trong những sát thủ hàng đầu thế giới sau vài năm nữa.
Và cho đến thời điểm này,sau 28 vòng đấu của giải Premier League mùa giải 2011-12, anh đã 6 lần nổ súng ở giải ngoại hạng và có được 10 bàn thắng ở tất cả các mặt trận, luôn lọt vào trong đội hình tiêu biểu nhờ phong độ ổn định, sự năng nổ nhiệt tình và đấy tinh quái, đổi lại anh cũng gặp tai tiếng, cụ thể là trong trận gặp Man Utd tháng 10/2011, Suárez được kỳ vọng tiếp tục tỏa sáng nhờ sẵn có phong độ rất cao. Nhưng sau màn đấu khẩu gay gắt giữa anh với Patrice Evra ở trận đấu đó, Suárez bị treo giò tám trận và phạt 40.000 bảng vì có hành vi phân biệt chủng tộc. Cả người hâm mộ lẫn đồng đội tại Liverpool đều lên tiếng bảo vệ tiền đạo con cưng của sân Anfield. Nhưng khi gặp lại Man Utd tại Old Trafford vào tháng 2/2012, Suárez tiếp tục làm xấu hình ảnh của chính anh khi từ chối bắt tay Patrice Evra.

Anh cũng đã để lại dấu ấn cho người hâm mộ với một tuyệt phẩm câu bóng qua đầu thủ môn của CLB Norwich city và là cầu thủ quan trọng nhất của Liverpool vào mùa giải 2012-13. Cũng trong mùa giải này, Suárez đã bị cấm thi đấu 10 trận vì lỗi cắn vào tay của hậu vệ Branislav Ivanović của Chelsea.

Mùa 2013-14 là mùa giải thành công nhất của anh khi ghi 31 bàn thắng để đoạt giải Vua phá lưới Ngoại hạng Anh( chia sẻ cùng Cristiano Ronaldo), Phong độ chói sáng của Suarez trong cả mùa giải được giới chuyên môn ghi nhận. Tiền đạo của Liverpool nhận danh hiệu Cầu thủ hay nhất mùa giải từ cả hai hội đồng bình chọn là Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp và Hiệp hội nhà báo thể thao, tuy nhiên Liverpool phải chấp nhận về nhì sau Manchester City sau cú trượt chân tai tiếng của đội trưởng Steven Gerrard trước Chelsea Tiền đạo có biệt danh "răng thỏ" đã chơi 110 trận cho Lữ đoàn đỏ, ghi 70 bàn trước khi chuyển sang Barça hè 2014.

Việc Suárez chia tay Liverpool là điều khá bất ngờ, khi cuối năm 2013 mới gia hạn hợp đồng đến năm 2018, ăn lương cao nhất đội. Anh còn giúp đội bóng thành phố cảng nước Anh trở lại đấu trường Champions League danh giá.

Suárez lý giải nguyên nhân rời Liverpool trong bức thư mới nhất gửi người hâm mộ: "Tôi mong các bạn hiểu được vì sao tôi đã chọn quyết định này. Đội bóng đã làm mọi cách để thuyết phục tôi ở lại, nhưng việc được chơi bóng và sống tại Tây Ban Nha, nơi gia đình vợ tôi sống, là một ước mơ và tham vọng suốt cuộc đời. Tôi tin rằng đây là thời điểm phù hợp. Tôi chúc Brendan Rodgers và cả đội một tương lai tươi sáng. Đội bóng đang được điều hành tốt và tôi chắc chắn họ sẽ tiếp tục thành công trong mùa sau. Tôi rất tự vào vì đã được đóng góp đưa Liverpool trở lại vị trí đội bóng lớn của Premier League, và đặc biệt là trở lại Champions League. Xin cảm ơn một lần nữa vì những kỷ niệm tuyệt vời".

"Chúng tôi cảm ơn Luis vì những gì anh đã cống hiến, mang cơ hội dự Champions League trở lại sân Anfield. Mọi người ở Liverpool chúc Luis và gia đình anh nhiều sức khỏe trong tương lai", thông báo của Liverpool có đoạn.

Barcelona

Suárez đã có ý định rời Liverpool từ hè năm 2013 nhưng vì một vài lý do và nghe lời đội trưởng Steven Gerrard và quyết đinh ở lại Liverpool thêm một mùa nữa. Vào ngày 11/7/2014, Liverpool xác nhận trên trang chủ đội bóng thương vụ Luis Suarez chuyển đến Barcelona đã hoàn tất với phí chuyển nhượng 111 triệu $ (£81.72 triệu). Các điều khoản đã được các bên đồng ý cách đây hơn một tuần nhưng cho đến khi tiền đạo Alexis Sánchez chuyển đến Arsenal, thương vụ này mới được công bố. Suarez sẽ mang áo số 9 ở sân Camp Nou. Dù chuyển đến Barca, tiền đạo người Uruguay vẫn phải chấp hành án cấm thi đấu bốn tháng vì hành vi cắn vai trung vệ Giorgio Chiellini tại World Cup 2014. Anh cũng không được tập luyện với đồng đội và không thể vào sân xem thi đấu.

Mùa 2014/15
Ngay mùa bóng đầu tiên tại đây, anh đóng góp 25 bàn thắng và 20 pha kiến tạo trên mọi đấu trường. Bộ ba tấn công của Barcelona gồm Messi, Suárez và Neymar bộ ba tam tấu được mệnh danh hay nhất trong lịch sử bóng đá thế giới hay còn được gọi tắt là "MSN", kết thúc với 122 bàn thắng, nhiều nhất trong một mùa giải cho bộ ba tấn công trong lịch sử bóng đá Tây Ban Nha, giúp Barca giành cú ăn 6 lần thứ 2,bao gồm La Liga, Copa del Rey, UEFA Champions League, cúp nhà vua.

Mùa 2015/16
Suárez kết thúc mùa bóng với 40 bàn thắng sau 35 trận, đoạt danh hiệu Pichichi, Ba bàn thắng được ghi bởi Lionel Messi và Luis Suárez đã giúp đương kim vô địch châu Âu vượt qua nhà vô địch Nam Mỹ River Plate với tỷ số 3-0 trong trận chung kết FIFA Club World Cup  để lần thứ ba đăng quang tại đấu trường này, cùng với chức vô địch La Liga thứ 2 liên tiếp, cup Nhà vua TBN, siêu cup TBN. Tổng cộng anh ghi 59 bàn thắng tại mọi giải đấu, bộ ba MSN phá sâu kỷ lục ghi nhiều bàn nhất với 131 bàn.

Mùa 2016/17
Anh ra sân 51 lần và ghi được 37 bàn thắng và 18 kiến tạo. Đây là một mùa giải không thành công của Barca khi chỉ mang về một chức vô địch cup nhà vua Tây Ban Nha.

Mùa 2017/18
Thêm một mùa giải không thành công của Suárez nói riêng và tập thể Barca khi chỉ dành được cú đúp quốc nội với bộ ba tam tấu "MSN" chỉ còn Suárez  và Messi, Neymar đã chuyển sang PSG từ hè 2017 và lại thêm một mùa giải thất bại ở đấu trường C1 khi họ thua ngược  A.S. Roma ở vòng tứ kết bởi luật bàn thắng sân khách (3-0) sau khi thắng 4-1 ở điểm tựa Camp Nou, mùa này anh ra sân 51 lần trên mọi đấu trường ghi 31 bàn kiến tạo 19 bàn.

Mùa 2018/19
Một mùa giải tương đối thành công của Suárez nói riêng và tập thể Barca nói chung khi giải được cú ăn ba cup nội là Laliga, Cup nhà vua Tây Ban Nha, Siêu cúp Tây Ban Nha lịch sử tiếp diễn ở đầu trường quốc tế cụ thể là cup C1 khi họ thắng 3-0 ở trận lượt đi bán kết ở sân nhà Camp Nou và thua ngược Liverpool 4-0 ở Anfield, mùa 18/19 vấn đề càng lộ rõ với Súarez là vấn đề tuổi tác khi anh đã luống tuổi và không giữ được vóc dáng cần có mùa này anh ra sân 49 lần ghi được 25 bàn 13 kiến tạo.

Mùa 2019/20
Thêm một mùa giải trắng tay trên mọi đấu trường của FC Barcelona. Mùa giải này chân sút người Uruguay đã sa sút rất nhiều, đôi khi anh vẫn tỏa sáng với những bàn thắng đẳng cấp nhưng đó chỉ là khoảng khắc của một ngôi sao. Sau thất bại tan nát trước Bayern Munich 2-8 ở tứ kết C1, Barca quyết định cải tổ và đưa về Ronald Koeman, và anh nghiễm nhiên phải ra đi, điểm đến đầu tiên là Juventus nhưng do một vài vấn đề thương vụ bị đổ bể và anh chuyển đến Atletico Madrid với giá trị chuyển nhượng là 6 triệu euro. Mùa này anh thi đấu cho Barca 36 trận, ghi 24 bàn kiến tạo 12 bàn. Sau sáu năm chơi bóng cho FC Barcelona, anh ra sân 283 trận ghi 198 bàn nhiều thứ 3 trong lịch sử câu lạc bộ.

Atlético Madrid

Mùa 2020/21
Suárez gia nhập Atlético Madrid với mức giá khoảng 6 triệu euro cùng hợp đồng 2 năm, trước đó Suarez phải ra đi do tân HLV Barça Ronald Koeman tiến hành cải tổ lực lượng, và xác định anh không phù hợp với lối chơi mà ông xây dựng. Tiền đạo 33 tuổi thoạt đầu được liên hệ sang Juventus, nhưng thương vụ bất thành do Suárez gặp trục trặc trong việc xin quốc tịch Ý. Trong mùa đầu tiên tại đây, anh ghi 21 bàn giúp đội vô địch La Liga lần thứ 11  và là danh hiệu La Liga đầu tiên của đội bóng sau 7 năm, đặc biệt ở vòng cuối trên sân khách trước Valladolid, Súarez ghi bàn ấn định chiến thắng 2-1. Với chức vô địch này, Suarez đã có danh hiệu thứ 5 ở giải đấu cao nhất Tây Ban Nha, trước đó anh có 4 lần vô địch cùng Barca. Đây cũng là danh hiệu thứ 19 trong suốt sự nghiệp thi đấu của tiền đạo này.

Mùa 2021/22

Mùa giải cuối cùng của Suarez tại Atletico là mùa 2021-22 trước khi rời đội bóng vào mùa hè 2022 và trở về quê nhà trong màu áo cũ là trở về National - đội bóng đầu tiên của Suarez trong sự nghiệp chuyên nghiệp sau khi rời Tây Ban Nha để dưỡng già và hưởng thụ những năm tháng cuối cùng trong sự nghiệp.

Grêmio
Thi đấu cho National một mùa duy nhất thì Suarez chuyển tới Grêmio của Brazil vào năm 2023.

Sự nghiệp quốc tế

Suárez có trận ra mắt cho đội tuyển bóng đá quốc gia Uruguay vào ngày 8 tháng 2 năm 2007 trong chiến thắng 3-1 trước đội tuyển bóng đá quốc gia Colombia. Anh bị đuổi khỏi sân trong trận này. Suárez kể từ đó luôn tham dự cùng đội tuyển Uruguay ở mọi giải đấu và ra sân từ đầu trong 4 trận đầu tiên ở vòng loại World Cup 2010. Anh ghi 2 bàn trong 4 trận, vào lưới các đối thủ Bolivia và Chile, cùng Diego Forlán trở thành cặp tiền đạo lợi hại.

World Cup 2010
Vào ngày 1 tháng 6 năm 2010, huấn luyện viên Óscar Tabárez cho biết Suárez sẽ được cùng đội tuyển tham dự World Cup 2010. Suárez ra sân từ đầu trong cả ba trận đấu của Uruguay ở vòng bảng. Vào ngày 22 tháng 6, anh ghi bàn đầu tiên trong trận gặp Mexico giúp Uruguay đứng đầu bảng A. Vào ngày 26 tháng 6, anh lập cú đúp vào lưới Hàn Quốc trong chiến thắng 2-1 giúp đội tuyển lọt tới vòng tứ kết lần đầu tiên kể từ World Cup 1970.

Vào ngày 2 tháng 7, trong trận tứ kết gặp Ghana, Suárez cố tình cản bóng bằng tay ở phút cuối cùng của hiệp phụ thứ 2, từ chối bàn thắng của Ghana. Ngay lập tức anh phải nhận thẻ đỏ cho hành động này và một quả penalty được đưa ra nhưng tiền đạo Asamoah Gyan của Ghana lại đá hỏng và sau đó Uruguay thắng 4-2 trên chấm phạt đền để vào bán kết. Phát biểu sau trận đấu, Suárez đã gọi pha cản phá bằng tay của mình là "bàn tay của Chúa". Anh được anti-fan gọi là "Quái vật" kể từ đó FIFA quyết định cấm thi đấu 1 trận đối với Suaréz do đó anh đã không thể tham dự trận bán kết với Hà Lan. Trong trận tranh huy chương đồng với Đức, Suárez không ghi bàn nhưng đã có pha kiến thiết thành bàn cho Edinson Cavani gỡ hoà 1-1.

Copa América 2011
Suárez tiếp tục có tên trong danh sách 23 cầu thủ đội tuyển Uruguay tham dự Copa América 2011 tổ chức tại Argentina. Ngày 4 tháng 7 năm 2011, trong trận đầu tiên tại giải với Peru, anh ghi bàn gỡ hòa 1-1 ở cuối hiệp 1 và đây cũng là tỉ số chung cuộc của trận đấu. Ngày 19 tháng 7, trong trận bán kết với chính Peru, Suárez tỏa sáng với một cú đúp mang về chiến thắng 2-0 và đưa Uruguay lọt vào trận chung kết. Trong trận chung kết với Paraguay, anh ghi bàn thắng mở tỉ số ở phút 13, Uruguay giành chiến thắng chung cuộc 3-0 và có chức vô địch Copa América lần thứ 15 trong lịch sử. Suárez sau đó cũng nhận giải Cầu thủ xuất sắc nhất Copa América 2011.

Thế vận hội Mùa hè 2012
Ngày 9/7/2012,anh cùng đồng đội ở Liverpool là Sebastián Coates được chọn vào đội tuyển Olympic Uruguay tham gia Thế vận hội Mùa hè 2012.Ở trận đấu mở màn với Chile,Suarez lập một cú hat-trick giúp đội lội ngược dòng khi thua 0-2 rồi lại thắng 6-4 đầy kịch tính. Là một trong 3 cầu thủ lớn tuổi nhất của Uruguay,Suarez sẽ là đội trưởng cho những trận đấu ở Thế vận hội.Sau trận thắng Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất,Uruguay bị đánh bại bởi ĐT Senegal và Đế quốc Anh,Uruguay bị loại ngay từ vòng 1,Suarez không thể ghi thêm bàn thắng.

Cúp Liên đoàn các Châu lục 2013
Anh được chọn vào đội hình của ĐT Uruguay để tham dự giải ở Brasil.Anh ghi một bàn thắng tuyệt đẹp trên cú đá phạt trực tiếp từ khoảng cách hơn 25m nhưng vẫn không thể giúp Uruguay chiến thắng trước ĐT Tây Ban Nha.Anh cũng lập cú đúp trong chiến thắng 8-0 trước Tahiti.

World Cup 2014
Anh tỏa sáng trong chiến thắng 2-1 trước Đội tuyển bóng đá Anh, nhưng trong trận đấu với Ý, khi hầu hết các cầu thủ còn mải nhìn theo trái bóng thì Luis Suarez bất ngờ di chuyển tới vị trí của Chiellini và cắn vào vai trung vệ này. Lập tức, Chiellini phản ứng bằng cách vung mạnh tay và trúng vào miệng chân sút bên phía Uruguay đồng thời cả hai lăn ra sân. Kết quả, Suarez đau đớn ngồi ôm bộ răng cửa trong khi vai của Chiellini còn in hằn dấu răng của tiền đạo 27 tuổi. Thậm chí, trung vệ của Italia còn bê nguyên bờ vai ra cho trọng tài chính Marco Rodriguez xem để đòi có một án phạt thích đáng cho hành động rất thiếu fair-play của Suarez. Tuy nhiên ông Rodriguez và các cộng sự đã nói không. Chung cuộc Uruguay thắng Ý 1-0, sau đó thua Colombia 0-2.

World Cup 2018
Anh tiếp tục có tên trong danh sách 23 cầu thủ Uruguay tham dự World Cup 2018 diễn ra tại Nga. Ở lượt trận thú hai bảng A gặp , Suárez ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu với tỉ số tối thiểu 1-0. Ở lượt trận cuối cùng gặp chủ nhà , anh là người bàn thắng mở tỉ số trước trong tình cảnh chủ nhà Nga chỉ còn thi đấu với 10 người, chung cuộc Uruguay vượt qua Nga với tỉ số 3-0. Tại vòng 16 đội, anh tạt bóng cho Edinson Cavani mở tỷ số, giúp Uruguay thắng Bồ Đào Nha 2-1. Đội tuyển Uruguay sau đó lọt vào tứ kết nhưng để thua  với tỉ số 0-2.

Copa América 2019
Tại Copa América 2019 tổ chức tại quốc gia láng giềng Brasil, Suárez có bàn thắng đầu tiên của anh tại giải đấu này với tỉ số đậm 4-0 trước . Ở lượt thứ hai bảng C, anh tiếp tục có thêm bàn thắng từ chấm phạt đền giúp Uruguay có được trận hòa 2-2 trước đại diện châu Á là . Đội tuyển Uruguay sau đó lọt vào tứ kết nhưng thất bại 4-5 trước  ở loạt sút penalty, trong đó Suárez đá hỏng quả 11m ở lượt sút đầu tiên.

World Cup 2022
Tại World Cup 2022 Suárez có đóng góp, kiến tạo trong hai bàn thắng vào lưới Ghana ở lượt trận cuối vòng bảng giúp đội tuyển Uruguay có chiến thắng 2-0. Tuy nhiên chiến thắng này không đủ giúp Suarez và các đồng đội vào vòng 16 đội khi ở trận đấu cùng giờ Hàn Quốc đã bất ngờ đánh bại Bồ Đào Nha với tỷ số 2-1 khiến Uruguay chỉ đứng thứ 3 tại bảng đấu và bị loại

Sự cố cắn người tại các giải đấu

Eredivisie 2010-2011
Ngày 20 tháng 11 năm 2010, tại vòng 15 giải vô địch bóng đá quốc gia Hà Lan, trong trận đấu giữa Ajax Amsterdam và PSV. Luis Suárez - đội trưởng của Ajax Amsterdam vào thời điểm đó đã cắn vào vai của Ottman Bakkal của PSV trong một tình huống lộn xộn. Trọng tài không thấy được tình huống phi thể thao trên nhưng các góc quay chậm đã thấy được rất rõ hành vi của Luis Suárez với Ottman Bakkal.

Sau trận đấu, liên đoàn bóng đá Hà Lan (KNVB) đã đưa ra án phạt cấm thi đấu 7 trận với Luis Suárez. Chú thích "Suarez: Cannibal của Ajax" (Kẻ ăn thịt người ở Ajax) được tờ De Telegraaf đặt nhằm chỉ trích hành vi phi thể thao trên của Luis Suárez.

World Cup 2014
Trong lượt trận thứ 3 bảng D giữa Uruguay và Ý vào phút thứ 79, Suárez bị cho là đã cắn vào vai của cầu thủ hậu vệ Ý Giorgio Chiellini, đây là lần thứ 3 Suárez bị buộc tội này. Án phạt nặng nhất trong lịch sử World Cup là 8 trận bị cấm thi đấu của cầu thủ Ý, Mauro Tassotti vì đã làm gãy mũi Luis Enrique của Tây Ban Nha tại World Cup 1994 ở Hoa Kỳ.

Hai ngày sau đó, hội đồng kỷ luật FIFA đã cấm Suárez đá 9 trận quốc tế kế tiếp, có nghĩa là Suarez không được tiếp tục đá trong giải này. Anh cũng bị cấm không được tham dự các hoạt động đá bóng (kể cả vào cửa một sân vận động đá bóng) trong vòng 4 tháng và bị phạt 100.000 Franc Thụy Sĩ.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Bàn thắng cho đội tuyển quốc gia
Cập nhật: 27 tháng 1 năm 2022

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Nacional
 Primera División: 2006, 2022

Ajax
 Eredivisie: 2010–11
 KNVB Cup: 2009–10

Liverpool
 EFL Cup: 2011–12

Barcelona
 La Liga: 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19
 Copa del Rey: 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18
Supercopa de España: 2016, 2018
 UEFA Champions League: 2014–15
 UEFA Super Cup: 2015
 FIFA Club World Cup: 2015

Atlético Madrid
 La Liga: 2020–21

Quốc tế

Đội tuyển Uruguay
 Copa América: 2011

Cá nhân
 Vua phá lưới Eredivise: 2009–10
 Vua phá lưới Cúp bóng đá Hà Lan: 2009–10
 Cầu thủ xuất sắc nhất mùa giải Hà Lan: 2009-10
 Cầu thủ xuất sắc nhất trong năm của Ajax (2): 2008–09, 2009–10
 Cầu thủ xuất sắc nhất mùa của Liverpool: 2012–13, 2013–14
 Cầu thủ xuất sắc nhất Ngoại hạng Anh (do PFA và FWA): 2013–14
 Vua phá lưới giải Ngoại Hạng Anh: 2013–14
 Đội hình tiêu biểu Ngoại Hạng Anh (PFA): 2012–13, 2013–14
 Vua phá lưới La Liga: 2015–16
 Đội hình tiêu biểu La Liga: 2015–16, 2016–17
 Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Barcelona: 2015–16
 FIFA FIFPro World XI: 2016
 Cầu thủ xuất sắc nhất Copa América: 2011
 Chiếc giày vàng châu Âu: 2014, 2016
 Đội hình xuất sắc nhất năm của UEFA: 2015, 2016
Quả bóng vàng FIFA Club World Cup: 2015
 Chiếc giày vàng FIFA Club World Cup: 2015

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin trên FIFA.com
 Thông tin trên transfermarkt.co.uk
 Thông tin trên  ESPN Soccernet
 Bàn thắng ấn định tỉ số 2-1 trong trận đấu với Hàn Quốc tại World Cup 2010

Tiền đạo bóng đá
Sinh năm 1987
Cầu thủ bóng đá Uruguay
Cầu thủ bóng đá Club Nacional de Football
Cầu thủ bóng đá FC Groningen
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2012
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2013
FIFA Century Club
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nam Uruguay ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-20 quốc gia Uruguay
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Uruguay
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Castello di Godego

text:
Castello di Godego là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Treviso, vùng Veneto, Ý. Đô thị này có diện tích 17,98 km2, dân số là 7007 người (thời điểm 31 tháng 3 năm 2008). Ở Castello di Godego, tiếng Veneto được 95% dân số sử dụng, cộng đồng nhập cư từ Rumani nói tiếng Rumani.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Trevsio


title: Hydroporus laticollis

text:
Hydroporus laticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Tipula virgulata

text:
Tipula virgulata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Edward VIII của Anh

text:
Edward VIII (Edward Albert Christian George Andrew Patrick David; 23 tháng 6 năm 1894 – 28 tháng 5 năm 1972) là Quốc vương Vương quốc Anh và các quốc gia tự trị của Anh, và Hoàng đế Ấn Độ, từ ngày 20 tháng 1 năm 1936 cho đến khi ông thoái vị vào ngày 11 tháng 12 cùng năm.

Edward là Vương tử trưởng của Quốc vương George V và Vương hậu Mary. Ông được tấn phong Thân vương xứ Wales vào ngày sinh nhật lần thứ 16, sáu tuần sau khi phụ vương của ông kế vị ngai vàng. Thời niên thiếu, ông phục vụ trong Hải quân Anh dưới thời Đệ Nhất Thế Chiến và có nhiều chuyến công du thay mặt cho phụ vương.

Edward trở thành quốc vương sau khi phụ vương băng hà đầu năm 1936. Tuy nhiên, ông tỏ ra khó chịu với những lễ nghi rườm rà chốn cung đình, khiến các chính trị gia trong nước lo lắng vì thái độ coi thường hiến pháp của ông. Chỉ vài tháng sau khi lên ngôi, ông gây ra một vụ khủng hoảng khi kết hôn với Wallis Simpson, một phụ nữ Hoa Kỳ đã từng ly dị một đời chồng và đang sống ly thân với người chồng thứ hai. Thủ tướng Anh và các thuộc địa phản đối hôn sự, lập luận rằng một phụ nữ đã từng ly dị hai đời chồng không đủ tư cách để làm mẫu nghi thiên hạ. Theo như truyền thống, một cuộc hôn nhân như vậy là không hề phù hợp bởi Edward là thủ lĩnh tối cao của Giáo hội Anh, Anh giáo phản đối việc tái hôn sau khi ly hôn nếu như người hôn phối cũ vẫn còn sống. Edward biết rằng chính phủ Anh, đứng đầu là thủ tướng Stanley Baldwin, sẽ đồng loạt từ chức nếu như hôn sự được tiến hành, khi đó sẽ dẫn đến một cuộc tuyển cử bất đắc dĩ và phá hỏng thế trung lập về chính trị của Quốc vương Anh, vốn chỉ có quyền hành lập hiến. Mọi chuyện trở nên rõ ràng rằng ông không thể kết hôn với Wallis khi vẫn ngồi trên ngai vàng, Edward chọn cách thoái vị. Ngai vàng được chuyển cho người em trai của ông, Vương tử Albert (tức George VI). Với thời gian trị vì chỉ 326 ngày, Edward là một trong số những vị Quốc vương có thời gian cai trị ngắn nhất trong suốt chiều dài lịch sử Anh Quốc.

Sau khi thoái vị, ông được tấn phong làm Công tước xứ Windsor. Ông kết hôn với Wallis ở Pháp vào ngày 3 tháng 6 năm 1937, sau khi thủ tục ly hôn lần thứ hai của bà ta hoàn tất. Cuối năm đó, hai người có chuyến thăm nước Đức. Trong thời Đệ Nhị Thế Chiến, ông lần đầu tiên được bổ nhiệm là người đại diện cho quân đội Anh ở Pháp, nhưng sau khi có người cáo buộc rằng ông đồng cảm với những kẻ phát xít, ông bị đổi làm Toàn quyền xứ Bahamas. Sau chiến tranh, Edward sống nhàn nhã suốt quãng đời còn lại ở Pháp.

Đầu đời

Edward sinh ngày 23 tháng 6 năm 1894 tại White Lodge, Richmond Park, ngoại ô thành Luân Đôn dưới thời của bà cố ông là Victoria của Anh. Ông là con trai đầu lòng của Công tước và Công nương xứ York (về sau là Quốc vương George V và Vương hậu Mary). Phụ thân ông là con trai thứ hai của Thân vương và Vương phi xứ Wales (về sau là Quốc vương Edward VII và Vương hậu Alexandra). Mẫu thân ông là trưởng nữ của Francis, Công tước xứ Teck và Mary Adelaide, Nữ Công tước xứ Teck. Lúc chào đời, ông nghiễm nhiên được xếp thứ ba trong Danh sách kế vị ngai vàng Anh, sau tổ phụ và phụ thân.

Ông được rửa tội với cái tên Edward Albert Christian George Andrew Patrick David tại Green Drawing Room thuộc White Lodge ngày 16 tháng 7 năm 1894 bởi Edward White Benson, Tổng Giám mục xứ Canterbury. Cái tên này được chọn theo tên của Vương tử Albert Victor, Công tước xứ Clarence và Avondale, người bác quá cố của Edward, tên thường gọi của ông ta là "Eddy" hay Edward, và ông cố ngoại của ông - vua Christian IX của Đan Mạch. Chữ "Albert" cũng là tên của phu quân quá cố của Nữ vương, Vương tế Albert, và mấy chữ cuối – George, Andrew, Patrick và David – theo tên Thánh đỡ đầu của Anh, Scotland, Ireland và Wales. Ông thường được người nhà và các bạn thân gọi bằng chữ cuối cùng trong tên của mình, David.

Như một truyền thống đối với những trẻ em thuộc tầng lớp thượng lưu thời kì đó, Edward và các em của ông được giao cho các bảo mẫu chăm sóc thay vì cha mẹ ruột. Một trong số các bảo mẫu thường nhục mạ ông bằng cách véo lỗ tai trước khi ông được giao trả cho cha mẹ. Sau đó ông khóc thét lên khiến Công tước và Công nương để ý. Người bảo mẫu bị tống cổ sau khi những hành vi ngược đãi trẻ em của bà ta bị phát giác.

Phụ thân của Edward, dù là người rất khắc nghiệt, nhưng cũng rất tình cảm, và mẫu thân ông thường hay vui đùa với các con, trái ngược với hình ảnh khắc khổ trước công chúng của bà, và các con bà cũng thường hay tâm sự với bà.

Giáo dục

Ban đầu Edward được dạy kèm tại nhà bởi Helen Bricka. Khi cha mẹ ông có chuyến công du khắp các thuộc địa trong suốt 9 tháng sau khi Victoria của Anh băng hà năm 1901, ông và các em ở lại Anh cùng ông bà nội, Vương hậu Alexandra và Quốc vương Edward VII, họ thường hay tắm rửa và chăm sóc cho các cháu. Khi cha mẹ trở về, Edward được giao cho hai người đàn ông chăm sóc, Frederick Finch và Henry Hansell, và cứ như vậy cho đến khi ông và các em đến tuổi thành niên.

Edward bị Hansell giáo dưỡng một cách nghiêm khắc cho đến khi lên 13 tuổi. Ông được các gia sư dạy học tiếng Đức và Pháp. Edward vào học tại Trường Hải quân Osborne từ năm 1907. Hansell từng muốn Edward đến trường sớm hơn, nhưng phụ thân ông không cho phép. Trong suốt hai năm ở Osborne College, ông tỏ ra không thích nơi này, và sau chuyển đến Học viện Hải quân hoàng gia Anh tại Dartmouth. Ông được dự định sẽ tập huấn hai năm trong hàng ngũ Hải quân hoàng gia. Một lần đổ bệnh quai bị có thể đã khiến ông không thể có con được.

Khi phụ thân ông bước lên ngai vàng ngày 6 tháng 5 năm 1910 sau khi Quốc vương Edward VII băng hà, Edward đương nhiên trở thành Công tước Cornwall và Công tước xứ Rothesay, và được tấn phong Thân vương xứ Wales và Bá tước xứ Chester vào một tháng sau, 23 tháng 6 năm 1910, ngày sinh nhật thứ 16. Người ta bắt đầu chuẩn bị cho ông những công vụ mà ông cần phải làm dưới tư cách là vị Quốc vương tương lai, tên của ông bị rút khỏi khóa huấn luyện hải quân và ông chính thức trở thành sĩ quan hải quân trong ba tháng, phục vụ trên tàu chiến Hindustan, và ngay sau đó ghi danh vào Magdalen College, Oxford, và tại nơi này, theo những người viết tiểu sử, và nơi giáo dục cho ông những phẩm chất cần thiết của một quân vương tương lai. Là một người say mê cưỡi ngựa, ông đã đăng ký tham gia vào một câu lạc bộ polo trong trường. Ông ra khỏi Oxford sau tám học kì mà không nhận được một bằng cấp nào cả.

Thân vương xứ Wales
Edward chính thức làm lễ tấn phong Thân vương xứ Wales trong một buổi lễ đặc biệt tại Lâu đài Caernarfon ngày 13 tháng 7 năm 1911. Buổi lễ tấn phong diễn ra ở Wales, theo ý kiến của chính trị gia người Wales David Lloyd George, Đốc quân của tòa lâu đài và là Bộ trưởng Tài chính trong chính phủ đương nhiệm của Đảng Tự do. Lloyd George tổ chức một buổi lễ khá kì lạ, phô trương nhưng rỗng tuếch, và chỉ cho Edward một vài từ ngữ Wales bản địa.

Khi Đệ Nhất Thế Chiến nổ ra năm 1914, thì Edward đã đến tuổi và sẵn sàng tham gia chiến đấu. Ông tham gia Vệ binh Grenadier vào tháng 6 năm 1914, và mặc dù Edward sẵn sàng phục vụ trên chiến trường, thì Bộ trưởng Chiến tranh, Herbert Kitchener, Bá tước Kitchener thứ nhất từ chối điều đó, và chỉ ra sẽ là tai họa lớn nếu như chẳng may vương thái tử rơi vào tay quân giặc.

Mặc dù vậy, Edward cũng đã từng ra tiền tuyến và cố gắng đến thăm các binh sĩ một cách thường xuyên nhất có thể, và ông được trao tặng Huân chương quân sự chữ thập năm 1916. Mặc dù vai trò hạn chế của ông trong cuộc chiến, nó cũng đã giúp ông giành được tình cảm của các chiến binh đang tham chiến. Edward đã lần đầu tiên lái máy bay quân sự năm 1918, và sau đó ông nhận được bằng phi công.

Trong những năm 1920, Edward, Thân vương xứ Wales, thay mặt phụ vương, Quốc vương George V, thực hiện nhiều chuyến công du hải ngoại vì tình trạng sức khỏe của Quốc vương ngày một thảm hại. Vì ông là người thuộc tầng lớp thượng lưu, hay đi đây đó, và ngoại hình đẹp trai, lại chưa kết hôn, khiến ông giành được nhiều sự chú ý từ công chúng, vào thời điểm đỉnh cao của sự nổi tiếng, ông là người được chụp ảnh nhiều nhất đương thời. Ông dành mối quan tâm đặc biệt cho khoa học và vào năm 1926 ông là chủ tịch của Hiệp hội vì sự tiến bộ khoa học của Anh khi trường cũ của ông, Đại học Oxford, tổ chức một cuộc họp xã hội thường niên.

Ông cũng đặt chân tới những vùng đất nghèo khó nhất của đất nước, và có 16 chuyến công du đến nhiều vùng lãnh thổ trong Đế quốc Anh trong giai đoạn từ 1919 đến 1935. Trong chuyến thăm Canada năm 1919, ông mua lại một trang trại Bedingfield, gần Pekisko, Alberta, và năm 1924, ông quyên góp Huân chương Thân vương xứ Wales cho Hiệp hội Khúc côn cầu Anh quốc. Từ tháng 1 đến tháng 4 năm 1931, ông và vương đệ, Vương tử George, Công tước xứ Kent, chu du suốt 18 dặm trong chuyến công du Nam Mỹ, vượt đại dương trên con tàu , và trở lại Paris rồi lên máy bay từ Sân bay Paris–Le Bourget và trở lại Đại Công viên Windsor.

Mặc dù đi lại nhiều nơi, Edward mang lòng phân biệt chủng tộc đối với người ngoại quốc và nhiều thành phần trong xã hội đế quốc Anh, ông tin rằng người da trắng là giống người cao cấp hơn các giống người khác. Năm 1920, trong chuyến thăm Australia, ông viết về người Úc bản địa: " chúng là những sinh vật sống ghê tởm nhất mà ta từng thấy! Chúng là tầng lớp hạ đẳng nhất của loài người và rất gần với loài khỉ."

Năm 1919, Vương tử đồng ý làm Chủ tịch của ban tổ chức cuộc triển lãm Đế quốc Anh tại Công viên Wembley, tây bắc Luân Đôn. Vương tử muốn cho cuộc triển lãm sẽ được diễn ra ở "một sân vận động quốc gia lớn", và do đó ông là người nảy ra ý kiến về Sân vận động Wembley.

Những mối tình

Năm 1917, trong thời gian nổ ra Chiến tranh thế giới, ông vướng vào một mối tình với ả gái điếm đến từ Paris, Marguerite Alibert, bà ta giữ một tá những bức thư tình bí mật của ông. Sau đó mối quan hệ này đổ vỡ năm 1918, ông bắt đầu mối tình với một phụ nữ Anh đã có chồng, Freda Dudley Ward, người thừa kế của một hãng dệt may. Năm 1923, Alibert được trắng án sau một phiên tòa đại hình sau vụ bà ta bắn chồng mình ở London Savoy.

Những hành vi liều lĩnh và lăng nhăng của Edward trong những năm 1920 và 1930 khiến Thủ tướng Anh Stanley Baldwin, Quốc vương George V, và những người gần gũi với Vương tử cảm thấy lo lắng. Alan Lascelles, thư ký riêng của Edward trong suốt tám năm của giai đoạn này, tin rằng "vì một số lí do tâm lý và di truyền, sự phát triển bình thường của vương thái tử đã chững lại khi anh ta đến tuổi vị thành niên". George V thấy thất vọng về việc Edward thất bại trong việc ổn định cuộc sống, chán ghét các mối quan hệ của ông với những phụ nữ đã có chồng, và tỏ ra miễn cưỡng trước việc ông là người kế vị ngai vàng. "Sau khi trẫm chết," George nói, "nó sẽ hủy hoại chính mình trong vòng 12 tháng."

Đứng thứ hai trong danh sách kế vị là em trai của Edward - Vương tử Albert ("Bertie"). Albert (về sau là Quốc vương George VI) và vợ, Elizabeth (về sau là Vương hậu Elizabeth), có hai con gái. Con gái lớn là Elizabeth (về sau là Nữ vương Elizabeth II. George V thương yêu Albert và cháu nội Elizabeth, ông nói với người hầu, "Cầu Chúa cho con trai trưởng của trẫm [Edward] sẽ không bao giờ lấy vợ và có con, như thế sẽ không còn gì ngăn cản Bertie và Lilibet bước lên với ngai vàng." Năm 1929, tạp chí Time đưa tin Edward trêu đùa em dâu của ông, bằng cách gọi bà ta là "Vương hậu Elizabeth". Tạp chí đặt câu hỏi là "bà ta sao không thỉnh thoảng tự hỏi là có bao nhiêu sự thực trong câu chuyện mà ông đã từng nói là ông sẽ từ bỏ quyền kế vị sau khi Quốc vương George V băng hà – điều sẽ khiến cho biệt danh này trở thành sự thật".

Năm 1930, George V ban cho Edward quyền thuê Fort Belvedere, ở Đại Công viên Windsor. Tại đây, Edward tiếp tục mối quan hệ với nhiều phụ nữ đã có chồng, bao gồm Freda Dudley Ward và Thelma Furness, Nữ Tử tước Furness, vợ của một quý tộc người Anh, bà này đã giới thiệu cho Vương tử một người bạn và đồng nghiệp của mình, là Wallis Simpson, người gốc Hoa Kỳ. Simpson đã ly dị với người chồng thứ nhất, sĩ quan hải quân Mỹ, Bá tước Winfield Spencer, Jr., năm 1927. Người chồng thứ hai của bà, Ernest Simpson, là một thương nhân mang hai dòng máu Anh - Mỹ. Wallis Simpson và Vương tử xứ Wales, đã trở thành tình nhân của nhau khi phu nhân Furness đi du lịch nước ngoài, dù rằng Edward cương quyết khẳng định với phụ vương là ông chưa từng thân mật với bà ta, và còn nói bà ta không thích hợp để là người tình của ông. Mối quan hệ giữ Edward với Simpson, tuy nhiên, tiếp tục làm xấu đi mối quan hệ vốn đã chẳng mấy tốt đẹp giữa cha con ông. Mặc dù Quốc vương George V và Vương hậu Mary đã gặp Simpson ở Cung điện Buckingham năm 1935, nhưng về sau họ từ chối công nhận bà ta.

Chuyện tình của Edward với một phụ nữ Mỹ đã từng ly dị khiến nhiều người lo ngại, và cặp đôi này bị cảnh sát theo dõi thường xuyên, thậm chí người ta còn bí mật bàn về bản chất mối quan hệ của họ. Một báo cáo không ghi ngày tháng cụ thể nói về chuyến đi đến một cửa hàng đồ cổ của cặp đôi này, và nhấn mạnh rằng "người phụ nữ đó dường như nắm chặt POW [Thân vương xứ Wales] trong lòng bàn tay của mình." Mối nguy cơ về việc một người Mỹ từng ly dị và có mối quan hệ đáng ngờ như vậy cứ đeo bám bên người thừa kế vương quốc khiến chính phủ rất lo lắng.

Trị vì
Quốc vương George V băng hà ngày 20 tháng 1 năm 1936, Edward kế vị ngôi vua với vương hiệu Edward VIII. Ngày hôm sau, được hộ tống bởi Simpson, ông phá vỡ tục lệ khi chứng kiến buổi tuyên thệ đăng cơ của mình từ một cửa sổ ở Cung điện St James. Ông trở thành vị quân vương đầu tiên của Đế quốc Anh ngồi máy bay từ Sandringham đến Luân Đôn để tiếp kiến Hội đồng cơ mật.

Edward khiến các thành viên chính phủ cảm thấy khó chịu khi có những hành động tỏ ý muốn tham gia vào các vấn đề chính trị. Những bình luận của ông về một chuyến du lịch ở South Wales rằng "cần phải làm cái gì đó" cho những thợ mỏ than thất nghiệp bị xem là tìm cách định hướng cho những chính sách của chính phủ. Các bộ trưởng đã miễn cưỡng gửi những giấy tờ cơ mật đến Fort Belvedere, bởi vì rõ ràng Edward chẳng mấy để ý tới chúng, nhưng họ lo sợ rằng Simpson và những người khách của bà sẽ đọc được những thứ đó, rồi sẽ tiết lộ những bí mật này ra ngoài làm phương hại đến lợi ích quốc gia.

Những hành động đi ngược với truyền thống của Edward còn thể hiện ở chỗ ông can thiệp vào việc in chân dung ở mình trên mấy đồng tiền. Ông phá vỡ tiền lệ rằng chân dung của Quốc vương hoặc Nữ vương nối ngôi phải in ngược hướng với chân dung của người tiền nhiệm. Edward nói rằng nửa mặt bên trái của ông (tiền dưới thời phụ vương của ông in hình nửa mặt bên trái của Quốc vương), mới có đường ngôi trên mái tóc rõ nét. Chỉ có rất ít những đồng xu được đúc ra trong thời gian ở ngôi của ông, và tất cả đều rất hiếm có. Khi George VI lên kế vị ngai vàng, ông tìm cách duy trì truyền thống bằng cách vẫn cho đúc tiền in nửa mặt bên trái của mình, để chứng tỏ rằng theo đúng phép thì những đồng tiền thời Edward phải in nửa mặt bên phải.

Ngày 16 tháng 7 năm 1936, một kẻ sát thủ người Ireland gọi là Jerome Bannigan, bí danh George Andrew McMahon, đã cầm một khẩu súng trong lúc Edward đang cưỡi ngựa ở Constitution Hill, gần Cung điện Buckingham. Cảnh sát nhanh chóng bắt giữ ông ta khi phát hiện điều khả nghi. Theo lời khai của Bannigan, ông lo sợ về một "thế lực bên ngoài" đã tiếp cận ông để giết Edward, ông ta chỉ làm việc đó nhằm mục đích báo động giúp cho cảnh sát tìm ra thủ phạm thực sự. Tòa án không chấp nhận lời biện hộ đó, kết tội ông ta với tội danh "ý định báo động" và bỏ tù một năm. Hiện nay người ta cho rằng Bannigan đã từng tiếp xúc với MI5, nhưng tính xác thực của phần còn lại của lời khai vẫn còn là một câu hỏi mở.

Tháng 8 và 9, Edward và Simpson chu du Địa Trung Hải trên con tàu Nahlin. Trước tháng 10, ngày càng rõ ràng rằng tân vương có ý kết hôn với Simpson, nhất là khi thủ tục ly hôn của Simpsons đã gần được hoàn thành và đệ trình lên Ipswich Assizes. Tất cả những sự chuẩn bị cho tương lai đã được dự tính tới, kể cả lễ đăng quang của Quốc vương Edward và Vương hậu Wallis. Bởi vì những lý do tôn giáo của cuộc hôn nhân này, có kế hoạch rằng buổi lễ đăng quang sẽ được tổ chức ở Banqueting House thuộc Whitehall thay vì nơi truyền thống là Tu viện Westminster.

Mặc dù ở Mỹ báo chí đang rần rần về vụ Edward và Wallis, báo chí Anh lại không tiết lộ bất kì thông tin nào, và công chúng không biết được sự thực cho đến đầu tháng 12.

Thoái vị

Ngày 16 tháng 11 năm 1936, Edward mời Thủ tướng Anh Stanley Baldwin đến Cung điện Buckingham và bày tỏ ý định của ông là kết hôn với Wallis Simpson sau khi bà ta hoàn thành thủ tục ly hôn. Baldwin nhấn mạnh với ông rằng thần dân của vương quốc cảm thấy rằng cuộc hôn nhân này về mặt đạo đức là hoàn toàn bất hợp lý, bởi vì Giáo hội Anh thời đó phản đối việc tái hôn sau khi ly hôn, và người ta sẽ không tán thành việc Simpson trở thành vương hậu. Là quốc vương, Edward còn đảm nhận vai trò Thủ lĩnh tối cao của Giáo hội Anh, và các giáo sĩ đều muốn ông phải chấp hành những quy chế của Giáo hội.

Edward đề xuất giải pháp là chế độ hôn nhân giữa quý tộc và bình dân, theo đó ông vẫn là Quốc vương nhưng Simpson sẽ không được phong làm vương hậu. Bà ta sẽ được phong những danh hiệu nhỏ hơn, và con cái từ cuộc hôn nhân của họ sẽ không được kế vị ngai vàng. Tuy nhiên điều này cũng bị nội các phủi bỏ, chính phủ các nước thuộc địa cũng bày tỏ quan điểm tương tự,. Căn cứ theo Quy ước Westminster 1931, thì "tất cả những thay đổi trong pháp luật liên quan đến thừa kế ngai vàng hoặc danh hiệu, huy hiệu vương thất phải được sự tán thành của Nghị viện tất cả các nước thuộc địa trong cuộc họp Nghị viện Vương quốc Anh thống nhất". Thủ tướng Australia (Joseph Lyons), Canada (Mackenzie King) và Nam Phi (J. B. M. Hertzog) rõ ràng chống đối việc Quốc vương kết hôn với một người đã ly hôn; Thủ tướng Nhà nước Tự do Ireland (Éamon de Valera) tỏ ra thờ ơ trước sự việc, trong khi Thủ tướng New Zealand (Michael Joseph Savage), trước kia chưa từng nghe gì về vụ Simpson, tỏ ra lưỡng lự. Đối mặt với những phản đối, Edward ban đầu hồi đáp rằng "không có nhiều người ở Australia" và thái độ của họ không phải là vấn đề.

Edward thông báo cho Baldwin rằng ông sẽ thoái vị nếu không thể lấy Simpson. Baldwin sau đó đưa cho Edward ba sự lựa chọn: từ bỏ ý nghĩ kết hôn; kết hôn mặc cho sự phản đối của chính phủ; hay thoái vị. Rõ ràng là Edward không thể từ bỏ Simpson, và ông biết rằng nếu ông chống lại ý kiến của chính phủ, thì chính phủ sẽ đồng loạt từ chức, và dẫn đến cuộc khủng hoảng hiến pháp. Ông chọn giải pháp thoái vị. Thái hậu Mary đã rất thất vọng và sốc, bà nói với Edward: "Nhân dân Anh đã đổ biết bao xương máu để bảo vệ giang sơn, vậy mà ngươi chỉ vì một người đàn bà mà chối bỏ trách nhiệm phụng sự Tổ quốc".

Edward ký vào công văn thoái vị tại Fort Belvedere ngày 10 tháng 12 năm 1936 dưới sự chứng kiến của các em trai của ông: Vương tử Albert, Công tước xứ York, là người thừa kế trên danh nghĩa; Vương tử Henry, Công tước xứ Gloucester; và Vương tử George, Công tước xứ Kent. Ngày hôm sau, đạo luật cuối cùng dưới thời của ông là ban vương thất chuẩn thuận cho Tuyên bố thoái vị năm 1936 của Thánh thượng theo các điều khoản của Quy chế Westminster, tất cả các thuộc địa.

Đêm ngày 11 tháng 12 năm 1936, Edward, bây giờ chỉ còn mang danh hiệu vương thân, giải thích vì lý do thoái vị của ông trong chương trình phát thanh phủ sóng khắp thế giới. Ông cho biết, "Trẫm không thể gánh vác trọng trách của quốc gia và thực hiện những nhiệm vụ của trẫm trên cương vị là một quân vương nếu không có sự giúp đỡ và ủng hộ của người phụ nữ mà trẫm yêu quý". Edward rời Anh đến Áo vào ngày hôm sau; ông không thể gặp Simpson cho đến lúc bà ta hoàn tất thủ tục li hôn, nhiều tháng sau đó. Vương đệ của ông là Vương tử Albert, Công tước xứ York kế vị ngôi vua, lấy vương hiệu là George VI. Con gái lớn của George VI, Vương nữ Elizabeth Alexandra Mary, trở thành người thừa kế trên danh nghĩa.

Công tước xứ Windsor
Ngày 12 tháng 12 năm 1936, tại cuộc họp của Hội đồng cơ mật Vương quốc Anh, George VI tuyên bố ông sẽ phong cho vương huynh là "Công tước xứ Windsor" và danh xưng "Vương gia Điện hạ" (Royal Highness). Ông ta muốn đây là đạo luật đầu tiên dưới thời của mình, mặc dù công văn chính thức chưa được ký cho đến tận ngày 8 tháng 3 năm tiếp theo. Trong suốt thời gian đó, Edward được gọi là Công tước xứ Windsor. Ý của George VI khi tấn phong Edward làm công tước vương thất nhằm đảm bảo rằng ông không thể ứng cử vào cả Thượng lẫn Hạ viện.

Chứng thư ngày 27 tháng 5 năm 1937 tái phong tặng "danh hiệu, tôn hiệu hoặc thuộc tính của Vương gia Điện hạ" cho Công tước xứ Windsor, nhưng đặc biệt nhấn mạnh rằng "vợ và hậu duệ của ông, nếu có, sẽ không được chia sẻ danh hiệu và tôn hiệu này". Vài chính trị gia khuyên rằng việc tái xác nhận là không cần thiết bởi vì Edward sẽ tự động mang các danh hiệu này, và bà Simpson với tư cách là vợ của một vương thân nghiễm nhiên sẽ có danh xưng Vương gia Điện hạ; những người khác cho rằng ông sẽ bị tước đi tất cả danh hiệu vương thất, và chỉ còn được gọi là một cách đơn giản là "Quý ông Edward Windsor". Ngày 14 tháng 4 năm 1937, Tổng chưởng lý của Anh và Wales là Sir Donald Somervell nộp cho Bộ trưởng Nội vụ là Sir John Simon một bản ghi nhớ tóm tắt về quan điểm của Lord Advocate T. M. Cooper, Luật sư Nghị viện Sir Granville Ram, và chính ông ta:
 Chúng tôi nghiêng về quan điểm rằng sự thoái vị của Công tước xứ Windsor có thể đã không kèm theo yêu cầu về quyền là Vương gia Điện hạ. Nói cách khác, không có lý do gì để biện bác nếu Quốc vương quyết định rằng loại trừ ông ta khỏi sự kế thừa trực hệ và loại bỏ danh hiệu của ông ta theo chứng thư.
 Tuy nhiên câu hỏi này phải được xem xét trên cơ sở thực tế rằng, vì lý do đó cũng là dễ hiểu, ông ta được sự chấp thuận của Thánh thượng nên sẽ được gọi là Vương gia Điện hạ trong các sự kiện và văn kiện chính thức. Theo tiền lệ rõ ràng là hôn thê của một Vương gia Điện hạ sẽ đồng thời mang danh hiệu này trừ phi có một số lý do thích hợp để loại trừ quyền đó của bà ta.
 Chúng tôi đi đến kết luận rằng người vợ không thể đòi quyền đó trên bất kì cơ sở pháp lý này. Quyền được sử dụng danh hiệu và tôn hiệu, theo cái nhìn của chúng tôi, nằm trong đặc quyền của Thánh thượng và Ngài có đủ quyền lực để cấp chứng thư tỏ ý đồng tình hay phản bác những sự việc tương tự như vậy.

Công tước xứ Windsor kết hôn với Simpson, lúc này đã đổi lại họ cha là Wallis Warfield, sau khi li hôn trong một buổi lễ diễn ra ngày 3 tháng 6 năm 1937 tại Château de Candé, gần Tours, Pháp. Với việc Giáo hội Anh từ chối phê chuẩn cuộc hôn nhân, một mục sư County Durham, Mục sư Robert Anderson Jardine (Vicar of St Paul's, Darlington), được cử đến chủ trì buổi lễ, và Công tước chấp nhận. Tân vương, George VI, cấm các thành viên vương thất tới dự cho thấy sự bất mãn kéo dài không gì hóa giải được giữa hoàng gia với Công tước và Công nương xứ Windsor. Edward đặc biệt bày tỏ ý muốn rằng hai em trai ông, Vương tử Henry và Vương tử George, và em họ, Louis Mountbatten, Bá tước Mountbatten thứ nhất xứ Burma tới dự buổi lễ.

Việc bà Công nương bị từ chối công nhận là Vương gia Điện hạ gây ra những xung đột lớn hơn, cũng như vấn đề tài chính. Chính phủ khước từ việc ghi tên Công tước và Công nương vào Danh sách Dân sự, và phụ cấp của Edward đã được đích thân Quốc vương George VI chi trả. Công tước càng khiến em trai ông bất bình khi che giấu các khoản thu hiện tại của ông lúc ông chấp nhận trợ cấp từ Quốc vương. Các khoản thu của Edward được tích lũy từ Lãnh địa Công tước Cornwall và Hoàng tử Wales vốn thường được dành cho quốc vương. George VI cũng cho Edward quyền sở hữu Sandringham House và Lâu đài Balmoral, đó là tài sản cá nhân của Edward, được thừa hưởng từ phụ thân, George V, và do đó không tự động chuyển cho George VI khi ông ta lên ngôi. Trong những ngày đầu trị vì của mình, George VI nói chuyện điện thoại với Công tước một cách thường xuyên, lúc đó Công tước liên tục đòi tiền và yêu cầu rằng Công nương được trao danh hiệu Vương gia Điện hạ, cho đến khi Quốc vương cảm thấy điều đó thật phiền phức và không trao đổi với ông qua điện thoại hằng ngày nữa.

Quan hệ giữa Công tước xứ Windsor với các thành viên vương thất khá căng thẳng trong nhiều thập kỉ. Công tước giả định rằng ông sẽ trở về Anh một hoặc hai năm sau. Quốc vương George VI (với sự tán thành của mẹ ông là thái hậu Mary và vợ là vương hậu Elizabeth Bowes-Lyon) đe dọa cắt hết trợ cấp của Edward nếu ông trở về Anh mà không có lời mời. Edward VIII trở nên lạnh nhạt với mẫu thân của ông, Thái hậu Mary, trong bức thư viết cho bà năm 1939: "lá thư cuối cùng của mẫu thân đã phá hủy hoàn toàn những tình thương mến mà con dành cho bà... và mối quan hệ giữa chúng ta muốn trở lại bình thường là điều không thể."

Đệ Nhị Thế Chiến

Tháng 10 năm 1937, Công tước và Công nương đến thăm Đức mặc cho lời khuyên từ chính phủ Anh và hội kiến với Adolf Hitler tại nơi nghỉ ngơi Obersalzberg của ông ta. Chuyến thăm được các phương tiện truyền thông Đức liên tục đưa tin. Trong chuyển thăm đó Công tước đã có hành động chào kiểu Đức Quốc Xã. Cựu Đại sứ Áo, Bá tước Albert von Mensdorff-Pouilly-Dietrichstein, là em họ và bạn thân của Quốc vương George V, tin rằng Edward ủng hộ phát xít Đức như một đồng minh giúp chống lại chủ nghĩa cộng sản, và thậm chí còn muốn lập liên minh với người Đức. Theo như Công tước xứ Windsor, kinh nghiệm từ "những cảnh kinh dị bất tận" dưới thời Đệ Nhất Thế Chiến khiến ông ủng hộ việc hòa hoãn. Hitler cho rằng Edward là một người bạn tốt của Đức Quốc Xã và nghĩ rằng quan hệ Anh - Đức sẽ cải thiện hơn nhiều nếu như Edward không thoái vị. Albert Speer trích dẫn phát ngôn của Hitler: "Tôi chắc chắn rằng thông qua ông hai nước có thể lập một mối quan hệ hữu nghị lâu dài. Nếu ông ở lại ngai vàng, mọi thứ sẽ khác. Việc thoái vị của ông là một mất mát lớn cho chúng ta."

Công tước và Công nương định cư ở Pháp. Tháng 5 năm 1939, Công tước được NBC ghi hình trên một chương trình phát thanh (lần đầu tiên sau khi thoái vị) lúc ông đến thăm chiến trường Verdun. Khi đó ông kêu gọi về nền hòa bình, nói "tôi ý thức sâu sắc được rằng sẽ có rất nhiều người phải chết, và tôi tin rằng người ta sẽ phải lên tiếng hưởng ứng những gì tôi nói. Tôi chỉ nói đơn giản là một người lính trong Thế Chiến vừa qua sẽ luôn tha thiết cầu nguyện rằng những chuyện điên rồ và độc ác ấy sẽ không lặp lại lần nào nữa. Không có một người nào ở bất kì quốc gia nào muốn chiến tranh cả." Những lời này được ghi âm và phát đi trên toàn thế giới, hàng triệu người Mỹ đã nghe nó. Hành động này bị coi là ủng hộ việc nhân nhượng hòa hoãn, nên BBC từ chối phát sóng. Nó được phát sóng ngoài nước Mỹ qua các radio sóng ngắn và được tường thuật đầy đủ trên các mặt báo ở Anh.

Đệ Nhị Thế Chiến nổ ra tháng 9 năm 1939, họ được Louis Mountbatten, Bá tước Mountbatten thứ nhất xứ Burma đưa trở về Anh trên con tàu HMS Kelly, và Công tước, mặc dù là một Nguyên soái danh dự, được bổ nhiệm làm thiếu tướng trong phái đoàn quân Anh ở Pháp. Tháng 2 năm 1940, Đại sứ Đức ở The Hague, Bá tước Julius von Zech-Burkersroda, tuyên bố rằng Công tước đã làm rò rỉ kế hoạch chiến tranh của đồng minh cho Bộ quốc phòng Bỉ, việc này bị Công tước phủ nhận. Khi Đức tấn công miền bắc Pháp vào tháng 5 năm 1940, nhà Windsors chạy về phía nam, ban đầu tới Biarritz, và đến tháng 6 chạy qua Tây Ban Nha. Tháng 7, hai vợ chồng chuyển đến Lisboa, đầu tiên họ ngụ ở nhà của Ricardo de Espírito Santo, một nhân viên ngân hàng người Bồ Đào Nha có liên hệ với cả Anh và Đức. Dưới bí danh Operation Willi, một tay sai của phe phát xít, Walter Schellenberg, thất bại trong âm mưu thuyết phục Công tước rời Bồ Đào Nha và trở lại Tây Ban Nha, thậm chí bắt cóc ông nếu thấy cần thiết. Thomas Inskip, Tử tước Caldecote thứ nhất viết thư cảnh báo tới Winston Churchill: "Công tước nổi tiếng là ủng hộ Quốc xã và ông ta có thể trở thành trung tâm của những âm mưu." Churchill đe dọa sẽ đưa Công tước ra tòa nếu ông không trở lại đảo Anh.

Tháng 7 năm 1940, Edward được bổ nhiệm làm Toàn quyền Bahamas. Công tước và Công nương rời Lisbon ngày 1 tháng 8 trên con tàu hơi nước của Mỹ Excalibur, lộ trình chính của nó là đến thành phố New York nên hai vợ chồng bị bỏ lại Bermuda vào ngày 9 tháng 8. Họ rời Bermuda đến Nassau trên tàu hơi nước của Canada Lady Somers ngày 15 tháng 8, đến nơi sau hai ngày. Công tước không thích làm toàn quyền và gọi hòn đảo này là "thuộc địa hạng ba của Anh". Văn phòng Ngoại giao Anh kịch liệt phản đối khi Công tước và Công nương có kế hoạch du lịch trên chiếc thuyền của thương nhân Thụy Điển, Axel Wenner-Gren, người mà tình báo Anh và Mỹ tin rằng ông ta là bạn thân của tướng chỉ huy Không quân Đức Hermann Göring. Công tước được ca ngợi về những thành tựu chống đói nghèo của ông trên hòn đảo, mặc dù ông khinh bỉ hầu hết người dân Bahamas, vì họ không phải người da trắng. Ông nói về Étienne Dupuch, biên tập viên Nassau Daily Tribune: "Phải nhớ rằng Dupuch có hơn một nửa dòng máu thuộc về tộc Negro, và do tâm lý của chúng tộc này, chúng dường như không thể lên địa vị cao sang, như thế sẽ làm chúng mất cân bằng. Ông thậm chí được Dupuch ca ngợi, khi ông giải quyết thành công những vấn đề dân sự và tình trạng lương thấp ở Nassau năm 1942, mặc dù ông đổ lỗi cho những rắc rối trên là do "những kẻ tai hại - cộng sản" và "người gốc Do Thái ở trung tâm châu Âu, họ đã bảo đảm việc làm như cái cớ để trì hoãn dự thảo ". Ông phủ nhận phát ngôn trên vào ngày 16 tháng 3 năm 1945.

Nhiều sử gia dự đoán rằng Hitler sẵn sàng phục ngôi cho Edward với hi vọng thành lập một nước Anh phát xít. Nhiều người tin rằng Công tước và Công nương có cảm tình với chủ nghĩa phát xít trước và trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, nên họ bị đưa tới Bahamas để tránh có những hành động theo cảm xúc gây phiền toái cho chính phủ Anh. Năm 1940 ông nói: "Trong 10 năm qua nước Đức đã hoàn toàn thay đổi trật tự xã hội... Các nước không sẵn lòng chấp nhận như chủ nghĩa cộng sản và sự hy sinh thì đồng thời cần chỉ đạo chính sách của họ cho phù hợp". Trong thời gian Đức chiếm đóng Pháp, Công tước yêu cầu quân Đức đặt lính canh tại các căn hộ của ông ở Paris và Riviera; họ đã làm theo. Tháng 12 năm 1940, Công tước dự buổi phỏng vấn do Fulton Oursler của tạp chí Liberty tổ chức tại Phủ toàn quyền ở Nassau. Buổi phỏng vấn được lên báo ngày 22 tháng 3 năm 1941 trong dịp đó Công tước được cho là đã nói "Hitler là nhà lãnh đạo đầy quyền uy và đúng đắn của người dân Đức" và ông đã thuyết phục Tổng thống Franklin Roosevelt làm trung gian dàn xếp lập lại hòa bình. Oursler chuyển tải nội dung về cuộc phỏng vấn cho Tổng thống trong cuộc họp ở Nhà Trắng ngày 23 tháng 12 năm 1940. Công tước phản đối và nói rằng những lời của ông đã bị trích dẫn sai và hiểu sai.

Phe Đồng minh bị quấy rầy bởi những âm mưu của người Đức quanh vợ chồng Công tước Windsors và Tổng thống Roosevelt ra lệnh bí mật giám sát Công tước và Công nương khi họ đến thăm Palm Beach, Florida, tháng 4 năm 1941. Công tước Carl Alexander xứ Württemberg (về sau là một linh mục trong tu viện ở Mỹ) nói với Cục điều tra liên bang rằng bà Công nương đã từng ngủ với đại sứ Đức ở Luân Đôn, Joachim von Ribbentrop, năm 1936, và vẫn còn qua lại với ông ta, và tiếp tục làm rò rỉ các bí mật.

Tác gia Charles Higham tuyên bố rằng Anthony Blunt, người của MI5, theo lệnh của Vương thất Anh, bí mật đến Schloss Friedrichshof ở Đức vào những năm cuối của cuộc chiến để thu thập những thư từ qua lại giữa Công tước Windsor với Adolf Hitler cùng các lãnh đạo khác của phe phát xít. Điều chắc chắn là George VI đã gửi cán bộ vương thất, Owen Morshead, hộ tống theo Blunt, người làm việc bán thời gian ở Thư viện Vương thất cũng như cục tình báo Anh, đến Friedrichshof vào tháng 3 năm 1945 để thu thập những giấy tờ liên quan đến Hoàng hậu Victoria của Đức, con gái lớn của Victoria của Anh và là mẫu thân của Đức hoàng Wilhelm II. Những kẻ cướp đã ăn trộm một phần những tài liệu lưu trữ của toà lâu đài, bao gồm thư từ qua lại giữa hai mẹ con Victoria, cũng như những thứ giá trị khác, một vài thứ trong số đó được phát hiện ở Chicago sau chiến tranh. Những công văn được Morshead và Blunt thu thập được, được nhà chức trách Mỹ ở Chicago trả lại, và lưu trữ trong Cục lưu trữ hoàng gia Anh.

Sau chiến tranh, Công tước thừa nhận trong hồi ký của mình rằng ông ngưỡng mộ người Đức, nhưng không ủng hộ phe phát xít. Những năm 1950, nhà báo Frank Giles nghe tin Công tước đổ lỗi cho Ngoại trưởng Anh Anthony Eden đã "thúc đẩy chiến tranh thông qua việc ông ta đối xử với Mussolini... những thứ [Eden] làm, đã đem chiến tranh đến... và tất nhiên [còn bởi] Roosevelt và người Do Thái".

Cuối đời

Chiến tranh kết thúc, hai vợ chồng trở lại Pháp và nghỉ hưu trong quãng đời còn lại và từ đó đến chết ông không còn giữ chức vụ gì nữa. Trợ cấp cho Công tước được tăng lên theo đề nghị của chính phủ và các mối làm ăn bất hợp pháp. Thành phố Paris cấp cho Công tước một ngôi nhà ở 4 Route du Champ d'Entraînement, Neuilly-sur-Seine thuộc rừng Boulogne, với danh nghĩa cho thuê. Chính phủ Pháp miễn cho ông khỏi nộp thuế thu nhập, và hai người có thể mua đồ miễn thuế thông qua đại sứ Anh và các đại biểu quân sự. Năm 1951, Công tước xuất bản cuối hồi ký, A King's Story, trong đó ông bày tỏ sự bất đồng của ông với nền chính trị tự do. Tiền bản quyền từ cuốn sách bổ sung đáng kể cho thu nhập của ông. Chín năm sau, ông xuất bản, A Family Album, chủ yếu viết về thời trang và thói quen của vương thất, từ thời Victoria của Anh cho tới thời tổ phụ và phụ thân ông, đồng thời còn nói về thị hiếu của riêng ông.

Công tước và Công nương ngày càng trở nên nổi tiếng và trở thành một phần trong những chuyện phiếm chốn công cộng những năm 1950 và 1960. Họ đi lại thường xuyên giữa Paris và New York; Gore Vidal, người từng tiếp kiến vợ chồng Windsors trong vài dịp công cộng, tường thuật về sự rỗng tuếch trong cuộc đàm thoại với Công tước. Hai người thường đánh những con chó mà họ nuôi.

Tháng 6 năm 1953, thay vì đến tham dự Lễ đăng quang của Nữ vương Elizabeth II ở Luân Đôn, Công tước và Công nương theo dõi buổi lễ qua truyền hình ở Paris. Công tước nói rằng không có tiền lệ Quốc vương cũ tới dự lễ đăng quang của Quốc vương mới. Công tước được trả tiền hoa hồng cho những bài viết của ông trong Sunday Express và Woman's Home Companion, cũng như một quyển sách ngắn, The Crown and the People, 1902–1953.

Năm 1955, họ đến thăm Tổng thống Dwight D. Eisenhower tại Nhà Trắng. Cặp đôi xuất hiện trong chương trình phỏng vấn Person to Person của đài Edward R.Murrow năm 1956, và chương trình phỏng vấn 50 phút của BBC năm 1970. Năm đó, họ được mời làm khách mời danh dự trong một buổi tiệc tại Nhà Trắng của Tổng thống Richard Nixon.

Vương thất không bao giờ chấp nhận bà Công nương. Vương thái hậu Mary từ chối công nhận bà ta là hợp pháp. Tuy nhiên, Công tước cũng vài lần gặp mẫu thân và vương đệ George VI, và tham dự tang lễ của George VI năm 1952. Thái hậu Mary vẫn còn giận Edward và bất bình về cuộc hôn nhân của ông với Wallis: "Từ bỏ tất cả chỉ vì điều đó", bà nói. Năm 1965, Công tước và Công nương trở lại Luân Đôn. Họ đến thăm Nữ vương Elizabeth II, Công nữ Marina, Nữ Công tước xứ Kent, và Mary, Công chúa Vương thất, Nữ bá tước xứ Harewood. Một tuần sau, Công chúa Vương thất qua đời, và họ đến tham gia tang lễ. Năm 1967, họ cùng với vương thất dự lễ kỉ niệm sinh nhật 100 tuổi của Thái Vương Thái Hậu Mary (dù bà đã băng hà 14 năm trước). Buổi lễ cuối cùng mà hai người tham dự là tang lễ của Công nữ Marina năm 1968. Ông từ chối lời mời của Elizabeth II khi không tham dự Lễ nhậm chức Thân vương xứ Wales năm 1969, trả lời rằng Vương thái tử Charles sẽ không thích người "thời ông bác" ở đó.

Trong những năm 1960, sức khỏe của Công tước ngày một xấu đi. Tháng 12 năm 1964, ông phải phẫu thuật vì chứng phình động mạch ở động mạch chủ bụng tại Houston bởi Michael E. DeBakey, và tháng 2 năm 1965 lại được phẫu thuật điều trị chứng tách võng mạc bởi Sir Stewart Duke-Elder. Cuối năm 1971, Công tước, là vốn từng hút thuốc khi còn rất nhỏ, bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư cổ họng và phải đi điều trị coban. Nữ vương Elizabeth II đến thăm nhà Windsor năm 1972 nhân dịp chuyến thăm chính thức của bà tới Pháp; tuy nhiên, chỉ có bà Công nương xuất hiện trong buổi tiệc với vương thất cùng một buổi chụp ảnh.

Qua đời và di sản

Ngày 28 tháng 5 năm 1972, Công tước Windsor qua đời tại tư gia ở Paris, không đầy một tháng trước sinh nhật lần thứ 78 của ông. Di thể của ông được đưa trở về Anh, quàn tại Nhà nguyện St George, Lâu đài Windsor. Lễ tang được tổ chức ở nhà thờ ngày 5 tháng 6 trước sự chứng kiến của Nữ vương, gia đình vương thất và Công nương xứ Windsor ở lại Cung điện Buckingham trong tang lễ. Ông được an táng ở Royal Burial Ground sau vương lăng của Victoria của Anh và Vương tế Albert tại Frogmore. Theo thỏa thuận năm 1965 giữa Nữ vương Elizabeth II, Công tước và Công nương đã lên kế hoạch cho buổi lễ mai táng dành cho họ sau này trong nghĩa trang Green Mount Cemetery ở Baltimore, cũng là nơi phụ thân của Công nương được mai táng. Bà Công nương ngày càng trở nên yếu đuối, đau khổ, và mắc chứng mất trí nhớ ngày càng trầm trọng, rồi qua đời 14 năm sau, được an táng bên cạnh chồng.

Theo cái nhìn của những sử gia như Philip Williamson, theo nhận thức đương đại thì việc thoái vị là vì những lý do chính trị hơn là sai lầm về tôn giáo, và hiện nay tái hôn sau khi li hôn ngày càng trở nên phổ biến và được xã hội chấp nhận. Theo quan điểm hiện nay, những hạn chế về tôn giáo ngăn cản Edward tiếp tục làm Quốc vương sau khi cưới Simpson "dường như là sai lầm, không phải là lý do chính đáng" để buộc ông phải thoái vị.

Danh hiệu, huy hiệu

Danh hiệu
 23 tháng 6 năm 1894 – 28 tháng 5 năm 1898: His Highness Vương tằng tôn Edward xứ York Điện hạ
 28 tháng 5 năm 1898 – 22 tháng 1 năm 1901: His Royal Highness Vương tằng tôn Edward xứ York Điện hạ
 22 tháng 1 – 9 tháng 11 năm 1901: Vương tôn Edward xứ Cornwall và York Điện hạ
 9 tháng 11 năm 1901 – 6 tháng 5 năm 1910: Vương tôn Edward xứ Wales Điện hạ
 6 tháng 5 – 23 tháng 10 năm 1910: Công tước xứ Cornwall Điện hạ
 23 tháng 6 năm 1910 – 20 tháng 1 năm 1936: Thân vương xứ Wales Điện hạ
 ở Scotland: Vương tử Edward, Công tước xứ Rothesay Điện hạ
 20 tháng 1 – 11 tháng 12 năm 1936: Quốc vương Bệ hạ
 thỉnh thoảng, khi đề cập tới Ấn Độ: Hoàng đế Bệ hạ
 11 tháng 12 năm 1936 – 8 tháng 3 năm 1937: Vương tử Edward Điện hạ
 8 tháng 3 năm 1937 – 28 tháng 5 năm 1972: Công tước xứ Windsor Điện hạ

Vương hiệu đầy đủ của ông là "Edward VIII, bởi Đặc ân của Chúa, của Đại Anh, Ái Nhĩ Lan, và của các khắp thuộc địa Anh, Vua, Người Bảo vệ Đức tin, Hoàng đế của Ấn Độ".

Huân chương

Huân chương của Thịnh vương chung Anh và đế quốc
 KG: Knight of the Garter, 1910
 ISO: Companion of the Imperial Service Order, 1910
 MC: Military Cross, 1916
 GCMG: Grand Master and Knight Grand Cross of St Michael and St George, 1917
 GBE: Grand Master and Knight Grand Cross of the British Empire, 1917
 KStJ: Knight of Justice of St John, 1917
 GCVO: Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order, 1920
 PC: Privy Counsellor, (United Kingdom) 1920
 GCSI: Knight Grand Commander of the Star of India, 1921
 GCIE: Knight Grand Commander of the Indian Empire, 1921
 RVC: Royal Victorian Chain, 1921
 KT: Knight of the Thistle, 1922
 KP: Knight of St Patrick, 1927
 PC: Privy Counsellor (Canada), 1927
 GCB: Knight Grand Cross of the Bath, 1936
 FRS: Royal Fellow of the Royal Society

Cho đến khi lên ngôi, Edward trở thành vị quân vương sở hữu nhiều huân chương của Khối thịnh vương chung và đế quốc, bao gồm cả những huân chương mà ông nhận trước khi lên ngôi. Sau khi ông thoái vị, Quốc vương George VI - em trai ông, khôi phục những huân chương trước khi lên ngôi của ông.

Huân chương ở hải ngoại
  Grand Cross of the Legion of Honour, 1912
  Knight of the Golden Fleece, 1912
  Knight of the Order of the Elephant, 1914
  Grand Cross of the Royal Norwegian Order of St Olav, 1914
  Knight of the Order of the Most Holy Annunciation, 1915
  Croix de Guerre, 1915
  Order of St George, 1916
  Order of Michael the Brave, 1918
  War Merit Cross, 1919
  Grand Cordon of Mohamed Ali, 1922
  Knight of the Order of the Seraphim, 1923
  Collar of the Order of Carol I, 1924
  Order of Merit, First Class, 1925
  Grand Cross of the Order of the Condor of the Andes, 1931
  Grand Cross of the Order of the Sun, 1931
  Grand Cross of the United Orders of Christ and Aviz, 1931
  Grand Cross of the Order of the Southern Cross, 1933
  Grand Cross of the Order of Saint Agatha, 1935

Quân sự
 Mid., 22 tháng 6 năm 1911: Chuẩn úy hải quân, Hải quân hoàng gia
 Trung úy, 17 tháng 3 năm 1913: Trung úy, Hải quân hoàng gia
 Trung úy, 18 tháng 11 năm 1914: Trung úy, Tiểu đoàn thứ nhất, Vệ binh, Quân đội Anh. (First World War, Flanders and Italy)
 Đại úy., 10 tháng 3 năm 1916: Thuyền trưởng, Quân đội Anh
 Thiếu tá, 1918: Temporary Thiếu tá, Quân đội Anh
 Đại tá., 15 tháng 4 năm 1919: Đại tá, Quân đội Anh
 Đại úy., 8 tháng 7 năm 1919: Tổ trưởng, Hải quân hoàng gia
 Chuẩn úy., 5 tháng 12 năm 1922: Tổ trưởng, Không quân hoàng gia
 Air Mshl, 1 tháng 9 năm 1930: Tướng Không quân, Không quân hoàng gia
 1 tháng 1 năm 1935: Đô đốc, Hải quân hoàng gia; Tướng, Quân đội Anh; Đô đốc, Không quân hoàng gia
 21 tháng 1 năm 1936: Đô đốc hạm đội, Hải quân hoàng gia; Nguyên soái, Quân đội Anh; Nguyên soái Không quân hoàng gia
 Thiếu tướng., 3 tháng 9 năm 1939: Thiếu tướng, Quân đội Anh

Học vị
 Hon LLD: Edinburgh, Toronto, Alberta and Queen's University Kingston (Ontario) 1919, Melbourne 1920, Cambridge and Calcutta 1921, St Andrews and Hong Kong 1922, Witwatersrand 1925
 Hon DCL: Oxford 1921
 DSc and Hon MCom: Luân Đôn 1921
 DLitt: Benares 1921

Huy hiệu

Tổ tiên

Xem thêm
 Mô tả văn hóa của Edward VIII của nước Anh thống nhất

Ghi chú

Chú thích nguồn

Danh sách nguồn
 Bloch, Michael (1982). The Duke of Windsor's War. Luân Đôn: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-77947-8.
 Bradford, Sarah (1989). King George VI. Luân Đôn: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-79667-4.
 Donaldson, Frances (1974). Edward VIII. Luân Đôn: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-76787-9.
 Godfrey, Rupert (editor) (1998). Letters From a Prince: Edward to Mrs Freda Dudley Ward 1918–1921. Little, Brown & Co. ISBN 0-7515-2590-1.
 Parker, John (1988). King of Fools. New York: St. Martin's Press. ISBN 0-312-02598-X.
 Roberts, Andrew; edited by Antonia Fraser (2000). The House of Windsor. Luân Đôn: Cassell and Co. ISBN 0-304-35406-6.
 Williams, Susan (2003). The People's King: The True Story of the Abdication. Luân Đôn: Allen Lane. ISBN 978-0-7139-9573-2.
 Windsor, HRH The Duke of (1951). A King's Story. Luân Đôn: Cassell and Co.
 Ziegler, Philip (1991). King Edward VIII: The official biography. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-394-57730-2.

Liên kết ngoài

 BBC News 1972 – Duke of Windsor (King Edward VIII) Funeral
 Sound recording of King Edward VIII's Abdication Speech
 Newsreel film on King Edward VIII's Abdication
 1972 Clip of Funeral
 Signed Royal Christmas Cards sent to The Duke & Duchess of Windsor
 Wallis and death of Duke of Windsor

|-

Sinh năm 1894
Mất năm 1972
Quân nhân Anh trong thế chiến I
Toàn quyền Anh tại Bahamas
An táng ở Royal Burial Ground, Frogmore
Công tước xứ Cornwall
Công tước xứ Rothesay
Khủng hoảng thoái vị của Edward VIII
Hoàng đế Ấn Độ
Grand Crosses of the Order of the Sun of Peru
2
Grand Crosses of the Order of Carol I
Grand Crosses of the Order of the Condor of the Andes
Nguyên thủ Canada
Nguyên thủ New Zealand
Vương tộc Windsor
Knights Grand Commander of the Order of the Indian Empire
Knights Grand Commander of the Order of the Star of India
Knights of Justice of the Order of St John
Knights of St Patrick
Knights of the Garter
Knights of the Golden Fleece
Thành viên của Queen's Privy Council, Canada
Vua Úc
Vua Nam Phi
Vua mất ngôi
Người Richmond, Luân Đôn
Thời đại Victoria
Thân vương xứ Wales
Quân vương Tin Lành
Vua Anh
An táng tại Nhà nguyện St George, Lâu đài Windsor


title: Val della Torre

text:
Val della Torre là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 25 km về phía tây bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.659 người và diện tích là 36,7 km².

Val della Torre giáp các đô thị: Viù, Varisella, Rubiana, Givoletto, San Gillio, Almese, Caselette, và Alpignano.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Macrostemum austrovicinorum

text:
Macrostemum austrovicinorum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Macrostemum


title: Pettorazza Grimani

text:
Pettorazza Grimani là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 40 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 20 km về phía đông bắc của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.714 người và diện tích là 21,5 km².

Đô thị Pettorazza Grimani có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Boscofasani, Boscofondi, Bufali, Fasana Polesine, Fattoria Vecchia, Madonnina, Munega, Palazzetto, và Stoppacine.

Pettorazza Grimani borders the following municipalities: Adria, Cavarzere, San Martino di Venezze.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Büttel

text:
Büttel là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 11,8 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 47 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Bertreville-Saint-Ouen

text:
Bertreville-Saint-Ouen là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Bertreville-Saint-Ouen on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Neolimnophila capnioptera

text:
Neolimnophila capnioptera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Neolimnophila
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Mỡ

text:
Mỡ trong tiếng Việt có thể là:
 Mỡ động vật: Tên gọi chung để chỉ các mô béo trong cơ thể người và động vật.
 Tên gọi khác để chỉ chất béo, một trong ba thành phần dinh dưỡng cơ bản.
 Mỡ (chất bôi trơn), một dạng chất bôi trơn bán rắn với thành phần là dầu khoáng hay dầu thực vật trộn lẫn với chất cô đặc (như xà phòng, bột than chì, đất sét) và một vài phụ gia khác.
 Tên trong bút danh: Tú Mỡ
 Trong tên gọi thuốc mỡ, là các chế phẩm bán rắn và nhờn, chủ yếu được sử dụng ngoài da.
 Trong tên gọi của một vài loài cây thuộc chi Mộc lan (Magnolia) nghĩa rộng (sensu lato), như:
 Magnolia conifera (đồng nghĩa Manglietia conifera, trước đây ở miền bắc Việt Nam thường nhầm lẫn với Manglietia glauca)
 Magnolia chevalieri (đồng nghĩa Manglietia phuthoensis, Manglietia chevalieri)
 Mỡ vạng (Magnolia praecalva, đồng nghĩa: Pachylarnax praecalva)
 Mộc lan đỏ (Magnolia insignis, đồng nghĩa: Manglietia insignis) được gọi là

Xem thêm
 Vàng tâm

io:Graso


title: Osiris longiceps

text:
Osiris longiceps là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Osiris (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1930


title: Opostega idiocoma

text:
Opostega idiocoma là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1918. Nó được tìm thấy ở Natal in Nam Phi.

Con trưởng thành bay vào tháng 1.

Chú thích

Tham khảo

Opostega


title: Ibeas de Juarros

text:
Ibeas de Juarros là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.192 người. It's near the Archaeological Site of Atapuerca.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Hyposmocoma fulvocervina

text:
Hyposmocoma fulvocervina là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai. Loài địa phương ở Kaholuamano, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Paksong

text:
Paksong là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Champasack ở hạ Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào


title: Trận tấn công Căn cứ không quân Pleiku

text:
Trận tập kích vào Căn cứ không quân Pleiku (còn gọi là Căn cứ Holloway ở Pleiku) diễn ra vào đêm ngày 6 tháng 2 năm 1965, khi Quân Mặt trận Giải phóng pháo kích dữ dội vào căn cứ này trong lúc các binh sĩ Mỹ đang ngủ say. Trước đó, khoảng 200 lính đặc công đã đột nhập vào căn cứ và lấy đi một số vũ khí. Kết quả của cuộc tấn công là 9 lính Mỹ thiệt mạng, 126 người khác bị thương, cùng với đó là 20 máy bay trong căn cứ bị phá hủy.

Để trả đũa vụ tấn công này, Hoa Kỳ đã mở Chiến dịch Flaming Dart nhằm vào miền Bắc Việt Nam.

Chú thích

C
Lịch sử Gia Lai
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Việt Nam năm 1965
Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Xung đột năm 1965


title: Heriades paganensis

text:
Heriades paganensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Yasumatsu mô tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1942


title: Caloptilia umbratella

text:
Caloptilia umbratella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Canada (Ontario và Québec) và Hoa Kỳ (Kentucky và Virginia).

Ấu trùng ăn Acer rubrum và Acer saccharum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Liên kết ngoài
Caloptilia at microleps.org
mothphotographersgroup

Caloptilia


title: Asplenium ascensionis

text:
Asplenium ascensionis là một loài dương xỉ thuộc họ Aspleniaceae. Đây là loài đặc hữu của đảo Ascension. Môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm thực vật di thực. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Gray, A. 2003. Asplenium ascensionis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

ascensionis
Thực vật được mô tả năm 1891


title: Mulondo

text:
Mulondo là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 12.368 người trong 1.634 hộ.

Các đơn vị hành chính

Mulondo được chia ra 26 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Erebus (bướm đêm)

text:
Erebus là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Erebus acrotaenia (Felder, 1861)
 Erebus acuta (Fawcett, 1917)
 Erebus aerosa (Swinhoe, 1900)
 Erebus albiangulata (A.E. Prout, 1924)
 Erebus albicintus (Kollar, 1844) (đồng nghĩa: Erebus obscurata (Wileman, 1923), Erebus rivularis Westwood, 1848)
 Erebus atavistis (Hampson 1913)
 Erebus candidii (Strand 1920)
 Erebus caprimulgus (Fabricius, 1775)
 Erebus clavifera (Hampson, 1913)
Erebus crepuscularis (Linnaeus, 1758)
 Erebus cyclops (Felder, 1861)
 Erebus ephesperis (Hübner, 1827)
 Erebus hieroglyphica (Drury, 1773) (đồng nghĩa: Erebus celebensis (Hopffer, 1874), Erebus hermonia (Cramer, 1777), Erebus lunaris (Walker, 1864), Erebus mygdonia (Cramer, 1777), Erebus tenebrata (L.B. Prout, 1919), Erebus ulula (Fabricius, 1775))
 Erebus felderi (A.E. Prout, 1922) (đồng nghĩa: Erebus seistosticha (A.E. Prout, 1926))
 Erebus gemmans (Guenée, 1852)
 Erebus glaucopis (Walker, 1858) (đồng nghĩa: Erebus prunosa (Moore, 1883))
 Erebus illodes (Zerny, 1916)
 Erebus intermedia (Pagenstecher, 1900)
 Erebus ipsa (Swinhoe, 1918)
 Erebus jaintiana (Swinhoe, 1896)
 Erebus lombokensis Swinhoe, 1915
 Erebus macfarlanei (Butler, 1876)
 Erebus macrops (Linnaeus, 1768)
 Erebus maurus (Gaede, 1917)
 Erebus mirans A.E. Prout, 1932
 Erebus nyctaculis (Snellen, 1880)
 Erebus obscura (Bethune-Baker, 1906)
 Erebus orcina (Felder và Rogenhofer, 1874)
 Erebus pilosa (Leech, 1900)
 Erebus purpurata (Druce, 1888) (đồng nghĩa: Erebus aroa Bethune-Baker, 1908)
 Erebus strigipennis (Moore, 1883)
 Erebus sumatrensis (Hampson, 1913)
 Erebus sumbana (Swinhoe, 1918) (đồng nghĩa: Erebus ceramica (Swinhoe 1918), Erebus luzonica (Swinhoe, 1918))
 Erebus superba (Swinhoe, 1908)
 Erebus terminitincta (Gaede, 1938) (đồng nghĩa: Erebus variegata (Swinhoe, 1900))
 Erebus variegata (Butler, 1887)
 Erebus walkeri (Butler, 1875) (đồng nghĩa: Erebus valceri (Hampson, 1913))

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Erebus at funet.fi
 Naturhistoriska Riksmuseet

Erebini


title: 19413 Grantlewis

text:
19413 Grantlewis (1998 FB30) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19413 Grantlewis

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Leptogyra verrilli

text:
Leptogyra verrilli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Melanodrymiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leptogyra


title: Limonia fusciceps

text:
Limonia fusciceps là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Phân loài
 Limonia fusciceps fusciceps
 Limonia fusciceps nigricuspis

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Triaenodes laamii

text:
Triaenodes laamii là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Triaenodes


title: Proteuxoa angasi

text:
Proteuxoa angasi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Nam Úc, New South Wales và Victoria.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Saint-Georges-de-Reneins

text:
Saint-Georges-de-Reneins là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 221 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: La Ferté-Villeneuil

text:
La Ferté-Villeneuil  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 122 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Fertevilleneuil


title: Bulbophyllum cylindricum

text:
Bulbophyllum cylindricum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Clarensac

text:
Clarensac là một xã trong tỉnh Gard thuộc vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã Clarensac nằm ở khu vực có độ cao trung bình 72 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Nassaria termesoides

text:
Nassaria termesoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassaria