title: 7481 San Marcello

text:
7481 San Marcello (1994 PA1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 8 năm 1994 bởi A. Boattini ở San Marcello Pistoiese.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7481 San Marcello

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Gatón de Campos

text:
Gatón de Campos là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 40 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Othinosmia jansei

text:
Othinosmia jansei là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Brauns mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Othinosmia
Động vật được mô tả năm 1926


title: Hàn Giang

text:
Hàn Giang (chữ Hán phồn thể:邗江區, chữ Hán giản thể: 邗江区) là một quận thuộc địa cấp thị Dương Châu, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 776 ki-lô-mét vuông, dân số 581.100 người. Hàn Giang nằm ở chỗ giao nhau của Trường Giang và Đại Vận Hà. Về mặt hành chính, quận Hàn Giang được chia ra thành 5 nhai đạo, 13 trấn.
Nhai đạo: Hàn Thượng, Tương Vương, Xá Hà, Dương Tử Tân, Văn Vị.
Trấn: Công Đạo, Phương Hạng, Hòe Tứ, Qua Châu, Hàng Tập, Lý Khúc, Sa Đầu, Đầu Kiều, Dương Thọ, Thái An, Dương Miếu, Bát Lý, Thi Kiều.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Giang Tô
Dương Châu


title: La Farlède

text:
La Farlède là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 8,31 km², dân số năm 2006 là 6952 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 79 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Farlède trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Farlede


title: Gratwein

text:
Gratwein là một đô thị thuộc huyện Graz-Umgebung bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 4,55 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 3587 người.

Tham khảo


title: Rousses

text:
Rousses là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 743 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lozère


title: Siddapur

text:
Siddapur là một thị xã panchayat của quận Uttara Kannada thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Siddapur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 914 mét (2998 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Siddapur có dân số 14.049 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Siddapur có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Siddapur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Uttara Kannada


title: Vallica

text:
Vallica là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Chú thích
 INSEE commune file

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Beddomeia salmonis

text:
Beddomeia salmonis là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng có vảy sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Ponder, W.F. 1996. Beddomeia salmonis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật chân bụng Úc
Beddomeia
Động vật sắp nguy cấp Úc
Động vật đặc hữu Úc


title: Mậu Cảng

text:
Mậu Cảng (chữ Hán giản thể: 茂港区, âm Hán Việt: Mậu Cảng khu) là một huyện thuộc địa cấp thị Mậu Danh, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Mậu Cảng có diện tích 372 km², dân số 460.000 người. Mã số bưu chính của Mậu Cảng là 525027. Quận này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 2 nhai đạo, 5 trấn.
Nhai đạo biện sự xứ: Nam Hải, Cao Địa.
Trấn: Sa Viện, Tiểu Lương, Thất Khinh, Pha Tâm, Dương Giác.

Tham khảo

Mậu Danh
Đơn vị cấp huyện Quảng Đông
Mậu Cảng


title: Phân bộ Mòng biển

text:
Phân bộ Mòng biển hay phân bộ Mòng bể (danh pháp khoa học: Lari) là một phân bộ của bộ Choi choi (Charadriiformes), bao gồm các loài mòng biển, nhàn biển, cướp biển và xúc cá, với các loài chim cao cẳng và rẽ hợp thành phần còn lại của bộ. Theo nghiên cứu gần đây, các loài an ca hiện nay cũng được đặt trong phân bộ Lari. Họ Dô nách (Glareolidae) có thể tạo thành một phân bộ riêng biệt. Đôi khi, các loài cun cút cũng được đặt vào phân bộ này, nhưng các dữ liệu phân tử và các mẫu hóa thạch lại gợi ý rằng chúng là nhánh cơ sở đối với các dạng chim cao cẳng tựa như dẽ và khác thường.

Các loài chim trong phân bộ này nói chung là các loài lớn, bắt cá trên mặt biển. Một vài loài mòng biển và cướp biển cũng tìm kiếm thức ăn từ các bãi biển hay ăn cướp từ các loài nhỏ hơn và một số đã thích nghi với môi trường sống trong nội địa.

Phân loại
Phân bộ Mòng biển bao gồm 6 họ:
 Turnicidae – cun cút (18 loài)
 Dromadidae (1 loài)
 Glareolidae – dô nách (17 loài)
 Laridae – mòng biển, nhàn, xúc cá (103 loài)
 Stercorariidae – chim cướp biển (7 loài)
 Alcidae – chim an ca (25 loài)

Chú thích

Tham khảo


title: Pepila reidi

text:
Pepila reidi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Biondi & D'Alessandro miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Pepila


title: Neotetralobus africanus

text:
Neotetralobus africanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Neotetralobus


title: 7008 Pavlov

text:
7008 Pavlov (1985 QH5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 8 năm 1985 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 7008 Pavlov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Tipula seguyi

text:
Tipula seguyi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Airai

text:
Airai, nằm trên bờ biển phía nam của đảo Babeldaob, là bang đông dân thứ hai của Palau. Bang có sân bay chính của đất nước, Sân bay quốc tế Airai, bang được kết nối với Đảo Koror qua cầu Koror-Babeldaob. Bang có diện tích là 44 km² (17 mi²), và tổng dân số năm 2004 là 2700. Airai cũng là tên của một thị trấn lớn nhất trong tiểu bang, với dân số 920 người trong năm năm 2004.

Tham khảo

Bang của Palau


title: Saint-Martin-des-Fontaines

text:
Saint-Martin-des-Fontaines là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 5,64 km², dân số năm 2006 là 162 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Martin-des-Fontaines trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Saint-Martin-des-Fontaines


title: Con đường sống

text:
Con đường sống (tiếng Nga: Дорога жизни, doroga zhizni) là tuyến đường vận tải trên băng đi qua hồ Ladoga đang đóng băng, đây là lối đi duy nhất vào thành phố bị bao vây Leningrad trong những tháng mùa đông trong thời gian 1941-1944 tại cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2, trong khi toàn bộ chu vi thành phố bị bao vây và duy trì bởi Tập đoàn quân phương Bắc của Quân đội Đức Quốc xã và các lực lượng Quốc phòng Phần Lan đồng minh của Đức Quốc xã. Cuộc bao vây kéo dài 29 tháng, từ ngày 08 tháng 9 năm 1941 đến ngày 27 tháng 1 năm 1944. Hơn một triệu công dân của Leningrad đã chết vì đói, bị bỏ rơi, căng thẳng và bị đánh bom. Ngày nay con đường này tạo thành một phần của di sản thế giới.

Hình thành
Trong những ngày bị phong toả (từ năm 1941), hồ Ladoga trở thành "con đường sống" (Дорога жизни) của thành phố Leningrad. Đầu năm 1942, khi mặt băng trên hồ Ladoga đã rắn chắc, Liên Xô đã tổ chức vận chuyển cho mặt trận Leningrad súng đạn, lương thực, thực phẩm, thuốc men và nhiên liệu. Tuy với số lượng hạn chế do các đoàn xe ô tô có trọng tải không lớn chạy theo các tuyến đường đã được xe dọn tuyết mở ra trên mặt băng nhưng đã giảm bớt nhiều khó khăn cho thành phố. Mặc dù hoạt động dưới những trận không kích thường xuyên của không quân Đức Quốc xã, đoàn xe vẫn đến được Leningrad và khi quay về, họ chở theo thương binh, những người ốm, phụ nữ, người già và trẻ em. Từ tháng 6 năm 1941 đến tháng 3 năm 1943, đã có 1,7 triệu/3,1 triệu người dân Leningdad đã được sơ tán về phía đông, trong đó có 414.000 trẻ em. Tuy nhiên, đã có 632.253 người chết vì đói và rét, trong đó ngay mùa đông năm đầu tiên bị phong tỏa (1941-1942) đã có hơn 263.000 người chết.

Trong mùa hè năm 1942, mặc dù phải bận đối phó với cuộc tổng tấn công dữ dội của quân đội Đức Quốc xã tại cánh Nam mặt trận Xô-Đức; Nhà nước và Bổ tổng tư lệnh tối cao quân đội Liên Xô vẫn không từ bỏ ý định bảo vệ bằng được thành phố Leningrad. Đầu tháng 6 năm 1942, thành phố đã nhận được những tấn dầu hỏa đầu tiên qua một đường ống dài 25 km đặt ngầm dưới đáy hồ Ladoga. cuối tháng 7 năm 1942, nguồn điện của nhà máy thủy điện Volkhov vừa được khôi phục đã đến được với Leningrad qua một đường cáp điện cũng được đặt ngầm dưới hồ. Hai nguồn năng lượng quan trọng được tiếp tế đã giúp khôi phục hoạt động của một số nhà mày, xí nghiệp, trong đó có các nhà máy sản xuất vũ khí, đạn dược và các thiết bị quân sự. Các tuyến đường thủy đã được khôi phục ngay khi mặt hồ Ladoga tan băng và vận chuyển đến thành phố những nhu yếu phẩm cần thiết; trong đó, ưu tiên số một vẫn là lương thực, thực phẩm và than đá.

Xem thêm
Trận Leningrad

Tham khảo

Lịch sử Sankt-Peterburg
Di sản thế giới tại Nga


title: Cồn Cỏ

text:
Cồn Cỏ là một huyện đảo thuộc tỉnh Quảng Trị, Việt Nam.

Địa lý

Vị trí địa lý
Cồn Cỏ cách Mũi Lay 27 km về phía đông, có vị trí ở 17°10' vĩ bắc và 107°21' kinh đông. Trước khi thành lập huyện đảo Cồn Cỏ, đảo thuộc xã Vĩnh Quang, huyện Vĩnh Linh và do Bộ  CHQS tỉnh Quảng Trị quản lý.

Cồn Cỏ là một đảo nhỏ ở Biển Đông, thuộc tỉnh Quảng Trị, miền Trung. Diện tích của đảo trước đây gần 4 km², nay khoảng 2,2 km². Nhìn trên bản đồ, đảo có hình dạng tương đối tròn.

Vai trò địa lý
Đảo Cồn Cỏ được coi là dấu mốc để bắt đầu vẽ đường cơ sở của lãnh hải Việt Nam.

Lịch sử
Theo các nhà khảo cổ học với những phát hiện mới nhất, ở khu vực Bến Nghè của đảo đã tìm thấy nhiều công cụ đá của con người thời đá cũ cách đây hàng vạn năm. Trong thời gian của những thế kỷ đầu Công nguyên, Cồn Cỏ đã từng là địa bàn cư dân Chămpa đặt chân đến.

Trong khoảng thế kỷ 17 - thế kỷ 18, trên con đường giao lưu buôn bán, cư dân Đại Việt cũng đã coi Cồn Cỏ là một điểm dừng. Những phát hiện khảo cổ học ở khu vực Bến Tranh trong tháng 7 năm 1994 đã ghi nhận điều đó.

Tương truyền rằng, dưới thời nhà Nguyễn, Cồn Cỏ là nơi đầy ải của những người có tội. Ở đây, bộ đội đảo khi khơi một giếng cũ (không rõ được đào từ thời nào) đã tình cờ phát hiện một bộ hài cốt cùng với xích cùm bằng sắt.

Huyện Cồn Cỏ được thành lập theo nghị định số 174/2004/NĐ-CP ngày 1 tháng 10 năm 2004, trên cơ sở đảo Cồn Cỏ thuộc xã Vĩnh Quang (nay là thị trấn Cửa Tùng), huyện Vĩnh Linh.

Tỉnh Quảng Trị đã làm lễ ra mắt huyện đảo này ngày 18 tháng 4 năm 2005.

Trong tư liệu và bản đồ hàng hải nước ngoài như An Nam đại quốc họa đồ (1838) hoặc Bản đồ Xiêm và Cochin China (Việt Nam) (năm 1820-1829) do John Crawfurd vẽ, cồn Cỏ được gọi là Hòn Cổ, Tigris Insula, Tiger's Island, Đảo Cọp, Đảo Hổ.

Hành chính
Huyện không tổ chức bộ máy cấp xã, hiện tại có KDC Thanh niên xung phong với 13 hộ dân, trong đó có trưởng KDC. Bộ máy tổ chức cấp huyện gồm: Huyện Ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ, các tổ chức đoàn thể và các tổ chức khác.
 Huyện Ủy (Ban xây dựng đảng và UBKT)
 HĐND huyện (Ban KTXH)
 UBND huyện (Văn phòng HĐND&UBND và Phòng Kinh tế - Xã hội)
 Ủy ban MTTQ huyện
 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện
 Hội Liên hiệp Phụ Nữ huyện
 Liên Đoàn lao động huyện
 Hội Cựu chiến binh huyện
 Hội khuyến học huyện
 BCH Quân sự huyện
 Công An huyện
 Chi cục Thuế huyện
 Trung tâm Dịch vụ Du lịch
 Đồn Biên phòng Cồn Cỏ
 Trạm Ra đa Cồn Cỏ
 Trường Mầm non Hoa Phong Ba.

Cơ sở vật chất
Tháng 11/2015, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo (Việt Nam) tổ chức khánh thành Trường mầm non - tiểu học Hoa Phong Ba. Đây là ngôi trường kiên cố đầu tiên được xây dựng trên đảo này kể từ ngày đảo này chuyển từ đảo quân sự thành đảo dân sự. Tổng vốn đầu tư xây dựng trường gần 5 tỉ đồng, do Tổng công ty cổ phần Khoan và dịch vụ khoan dầu khí tài trợ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang thông tin huyện đảo Cồn Cỏ
Thành lập huyện đảo Cồn Cỏ
Đảo Cồn Cỏ trên Google Maps
 Cồn Cỏ - viên ngọc đỏ giữa biển xanh

Đảo Việt Nam
Cồn Cỏ
Huyện đảo Việt Nam
Du lịch Quảng Trị


title: Nhà máy lọc dầu Vũng Rô

text:
Nhà máy lọc dầu Vũng Rô là dự án liên doanh giữa Techno Star Management (Anh) và hãng dầu khí Telloil của Nga.

Dự án được cấp giấy phép đầu tư tháng 11/2007,có tổng vốn đầu tư 1.7 tỷ USD với công suất dự kiến hơn 4 triệu tấn dầu thô/năm (tương dương 90.000 thùng dầu/ngày)

Nhà máy được xây dựng tạo xã Hòa Xuân Nam, huyện Đông Hòa, Phú Yên với tổng diện tích 170 ha, trong đó 100 ha là nhà máy chính, 30 ha mặt nước cho cảng chuyên dùng, còn lại 40 ha dành cho các hạng mục khác

Dự kiến doanh thu hàng năm khoảng 2.4 tỷ USD, đóng góp ngân sách cho tỉnh Phú Yên khoảng 100 triệu USD/năm.

Tham khảo

Kinh tế Phú Yên


title: (35470) 1998 EC8

text:
{{DISPLAYTITLE:(35470) 1998 EC8}}

(35470) 1998 EC8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 2 tháng 3 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bayang

text:
Bayang là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Lanao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 21.020 người trong 2.789 hộ.

Các đơn vị hành chính

Bayang được chia ra 48 barangay.

{| border="0"
|-----
| valign="top" |
 Bagoaingud
 Bairan
 Bandingun
 Biabi
 Bialaan
 Cadayonan
 Lumbac Cadayonan
 Lalapung Central
 Condaraan Pob. (Condaraan Dim)
 Cormatan
 Ilian pamping
 Lalapung Proper
 Bubong Lilod
 Linao
 Linuk
 Liong
 Lumbac
| valign="top" |
 Mimbalawag
 Maliwanag
 Mapantao
 Cadingilan Occidental
 Cadingilan Oriental
 Palao
 Pama-an
 Pamacotan
 Pantar
 Parao
 Patong
 Porotan
 Rantian
 Raya Cadayonan
 Rinabor
 Sapa
| valign="top" |
 Samporna
 Silid
 Sugod
 Sultan Pandapatan
 Sumbag
 Tagoranao
 Tangcal
 Tangcal Proper
 Tuca
 Tomarompong
 Tomongcal Ligi
 Torogan
 Lalapung Upper
 Gandamato
 Bubong Raya

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Sur


title: Magny-Saint-Médard

text:
Magny-Saint-Médard  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 213 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Magnysaintmedard


title: Chimarra trispina

text:
Chimarra trispina là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Chimarra


title: 19547 Collier

text:
19547 Collier (1999 JP57) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19547 Collier

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Ruột non

text:
Ở động vật có xương sống, ruột non hay tiểu tràng là một phần của hệ tiêu hóa sau dạ dày và trước ruột già. Đây là nơi diễn ra quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng của phần lớn thức ăn được đưa vào cơ thể. Trong những động vật không có xương sống như sâu (hoặc giun), thuật ngữ "ống tiêu hóa" thường được dùng để mô tả toàn bộ ruột. Những đặc điểm ruột người cũng thường đúng với phần lớn các động vật có vú. (Một ngoại lệ quan trọng là trâu , bò; thông tin về tiêu hóa ở trâu bò và những động vật tương tự, xem động vật nhai lại.)

Ruột non có ba vùng riêng biệt - tá tràng, hỗng tràng và hồi tràng. Tá tràng, đoạn ngắn nhất, là nơi bắt đầu chuẩn bị cho quá trình hấp thụ qua các phần lồi nhỏ như ngón tay gọi là nhung mao. Hỗng tràng đặc biệt để hấp thụ qua lớp lót của nó bởi các tế bào ruột: các phần tử dinh dưỡng nhỏ đã được tiêu hóa trước đó bởi các enzym trong tá tràng. Chức năng chính của hồi tràng là hấp thụ vitamin B12, axit mật và bất kỳ sản phẩm nào của quá trình tiêu hóa không được hỗng tràng hấp thụ.

Cấu tạo

Kích cỡ
Chiều dài của ruột non có thể thay đổi rất nhiều, từ ngắn tới  đến dài , và cũng tùy thuộc vào kỹ thuật đo được sử dụng. Chiều dài điển hình của ruột non ở người là 3–5m. Chiều dài phụ thuộc cả vào chiều cao của người đó và cách đo chiều dài. Những người cao hơn thường có ruột non dài hơn và các phép đo thường dài hơn sau khi người đó chết và khi ruột rỗng.

Ruột non có đường kính khoảng 1,5 cm ở trẻ sơ sinh sau 35 tuần tuổi thai, và 2,5–3 cm (1 inch) ở người lớn. Trên X-quang bụng, ruột non được coi là giãn bất thường khi đường kính vượt quá 3 cm. Trên hình ảnh chụp CT, đường kính trên 2,5 cm được coi là giãn ra bất thường. Diện tích bề mặt của niêm mạc ruột non của con người, do sự mở rộng của các nếp gấp, nhung mao và vi nhung mao, trung bình là 50 mét vuông.

Các phần
Ruột non được chia thành ba phần theo cấu trúc.
 Tá tràng là một cấu trúc ngắn, dài từ 20 cm (7,9 inch) đến 25 cm (9,8 inch) và có hình dạng giống như chữ "C". Nó bao quanh phần đầu của tuyến tụy. Nó nhận được dưỡng trấp từ dạ dày, cùng với dịch tiêu hóa từ tuyến tụy (enzym tiêu hóa) và gan (mật). Các enzym tiêu hóa phân hủy protein và mật nhũ hóa chất béo thành các micelle. Tá tràng chứa các tuyến của Brunner, nơi sản xuất ra chất tiết nhiều chất nhầy có tính kiềm chứa bicarbonate. Những chất bài tiết này, kết hợp với bicarbonate từ tuyến tụy, trung hòa các axit dạ dày có trong dịch vị.
 Hỗng tràng là phần giữa của ruột non, nối tá tràng với hồi tràng. Nó dài khoảng 2,5 m, có các tua cuốn và nhung mao làm tăng diện tích bề mặt của nó. Các sản phẩm của quá trình tiêu hóa (đường đơn, amino acid, axit béo, glixêrin và các thành phần cấu tạo nên nucleotide) được hấp thụ vào máu ở đây. Cơ treo tá tràng đánh dấu sự phân chia giữa tá tràng và hỗng tràng.
Hồi tràng là đoạn cuối cùng của ruột non. Nó dài khoảng 3 m, và chứa các nhung mao tương tự như hỗng tràng. Nó hấp thụ chủ yếu vitamin B12 và axit mật, cũng như bất kỳ chất dinh dưỡng còn lại nào khác. Hồi tràng nối với manh tràng của ruột già ở chỗ nối hồi tràng.

Hỗng tràng và hồi tràng được treo trong khoang bụng bằng mạc treo. Mạc treo ruột là một phần của phúc mạc. Động mạch, tĩnh mạch, mạch bạch huyết và dây thần kinh di chuyển trong mạc treo.

Cung cấp máu
Ruột non nhận nguồn cung cấp máu từ động mạch celiac và động mạch mạc treo tràng trên. Đây là cả hai nhánh của động mạch chủ. Tá tràng nhận máu từ động mạch celiac qua động mạch tá tràng tụy trên và từ động mạch mạc treo tràng trên qua động mạch tá tràng tụy dưới. Hai động mạch này đều có nhánh trước và nhánh sau gặp nhau ở đường giữa và đường nối. Hỗng tràng và hồi tràng nhận máu từ động mạch mạc treo tràng trên. Các nhánh của động mạch mạc treo tràng trên tạo thành một loạt các cung trong mạc treo được gọi là cung động mạch, có thể sâu vài lớp. Các mạch máu thẳng được gọi là vasa trực tràng đi từ các cung gần hồi tràng nhất và hỗng tràng đến chính các cơ quan này.

Vi giải phẫu học

Ba phần của ruột non trông giống nhau ở cấp độ hiển vi, nhưng có một số khác biệt quan trọng. Các phần của ruột non như sau:

Tiêu hóa
Ruột hấp thu theo hướng tích cực: thức ăn được hấp thu hết khi tiêu hóa.
 Glucid -> đường Maltose -> Glucose;
 Lipid dưới tác động của enzyme lipase chuyển thành Acid béo và Glycerol
 Protein xuống ruột non thành Polypeptide
 Tụy có enzyme Trypsin
 Ruột có enzyme Trypsinogen + entersrokinase -> Trypsin
 Polypeptide + Trypsin -> Amino Acid.

Hấp thu
Chất dinh dưỡng được hấp thu qua thành ruột.

Mạch máu: Ruột non được nuôi bởi động mạch mạc treo tràng trên và các nhánh (5 nhánh) các chất dinh dưỡng được hấp thụ ở ruột non sẽ đi theo đường tĩnh mạch về. Các chất dinh dưỡng và 30% lipid lẫn chất độc đi qua gan để lọc, sau đó theo tĩnh mạch chủ dưới về tim.

Một tổn thương ở gan trong tình trạng bệnh lý xơ gan, gan không còn khả năng lọc chất độc thì các chất được đưa về tim bao gồm cả chất độc dễ gây cho cơ thể hôn mê sâu trường hợp bị ngộ độc NH3 lên não bộ sự tích tụ Urê.

Mạch bạch huyết: Vitamin tan trong dầu và 70% lipid theo tĩnh mạch chủ trên về tim.

Đọc thêm

 Solomon et al. (2002) Biology Sixth Edition, Brooks-Cole/Thomson Learning ISBN 0-03-033503-5
 Townsend et al. (2004) Sabiston Textbook of Surgery, Elsevier ISBN 0-7216-0409-9

Chú thích

Ruột
Hệ tiêu hóa
Cơ quan
Ổ bụng


title: 7100 Martin Luther

text:
7100 Martin Luther (1360 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1973 bởi Cornelis Johannes van Houten và Ingrid van Houten-Groeneveld ngày plates taken bởi Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar. Nó được đặt theo tên German theologian và religious reformer Martin Luther.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1973
Tiểu hành tinh vành đai chính
Martin Luther


title: Hastula strigilata

text:
Hastula strigilata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

mô tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Hastula


title: Trooz

text:
Trooz là một đô thị ở tỉnh Liege, vùng Wallonie, Bỉ. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Trooz có tổng dân số 7.641 người. Tổng diện tích là 24,20 km² với mật độ dân số 316 người trên mỗi km².

Tham khảo

Đô thị của Liège


title: Kano Jigoro

text:
Kano Jigoro (tiếng Nhật: 嘉納 治五郎, âm Hán Việt: Gia Nạp Trị Ngũ Lang) (sinh ngày 10 tháng 12 năm 1860 và mất ngày 4 tháng 5 năm 1938) là một nhà giáo dục thể thao người Nhật Bản đồng thời là người sáng lập ra môn võ Judo nổi tiếng, được đưa vào hệ thống thi đấu của Olympic từ năm 1964.

Tuổi thơ
Kano Jigoro sinh ngày 28 tháng 10 năm 1860 (tức ngày 28 tháng 10 năm Vạn Diên thứ nhất đời Thiên hoàng Hiếu Minh) tại làng Mikage, khu Higashinada, thành phố Kobe, tỉnh Hyogo, Nhật Bản trong một gia đình khá sung túc nhờ kinh doanh rượu sake. Cha ông là ông Kano Jirosaku. Kano lúc còn nhỏ là một cậu bé thông minh nhưng thể chất ốm yếu, hiền lành và hay bị người khác bắt nạt. Năm lên 10 tuổi, cậu bị những kẻ du côn đánh đến ngất xỉu, từ đó Kano nung nấu trong lòng ý định học cách tự bảo vệ mình và nhờ vậy sau này đã sáng lập ra Judo, môn phái tự vệ hữu hiệu.

Kano và sự nghiệp võ thuật
Khi Kano bắt đầu xin đi võ, ông gặp rất nhiều khó khăn vì đi đến đâu cũng đều bị các võ sư từ chối do cho rằng ông quá yếu ớt, không có khả năng học võ. Mãi đến năm Kano 17 tuổi (1877) khi ông đang là sinh viên ngành chính trị học và kinh tế học của Đại học Đế quốc Tokyo, nhờ một người bạn giới thiệu, ông mới được nhận vào lớp của thầy Katagiri Ryuji và chỉ được theo học có mấy bài biểu diễn. Kano không dễ dàng chấp nhận điều đó nên đã đến võ đường của Fukuda Hachinotsuke, một võ sư nổi tiếng cả về tài năng lẫn đạo đức trong môn Jujitsu thuộc chi phái Tenjin-shinio-ryu. Fukuda nhấn mạnh đến các bài quyền (kata) và song song đó, chương trình huấn luyện của ông còn bao gồm đấu vật tự do. Sau này kỹ thuật của Kano Jigoro nhấn mạnh đến randori (vật tự do) trong chương trình giảng dạy do chịu ảnh hưởng của Fukuda.

Nhờ chăm chỉ luyện tập, chẳng bao lâu, Kano trở thành một võ sĩ tài năng. Năm 1879, tức chỉ một năm sau ngày ông nhập môn tại võ đường của thầy Fukuda, thầy đột nhiên trở bệnh và mất. Ở tuổi 19, Kano chuyển sang học võ với thầy Iso Masatomo (62 tuổi) cũng thuộc trường phái Tenjin-shinio-ryu tại võ đường ở khu Kanda của Tokyo, đây là một võ đường nổi tiếng với những bài quyền do Iso sáng tạo hoặc nhuận sắc từ những bài cổ xưa.

Hơn hai năm Kano rèn luyện trong nỗ lực tột cùng, "ăn, uống và ngủ cùng Jujitsu". Điều tệ hại là ông bắt đầu có những cơn ác mộng, trong giấc ngủ ông thường la hét các ngôn từ mà lúc tập luyện Jujutsu ông sử dụng, và thường đá tung chăn mền. Tuy nhiên thầy Iso đã nhận thấy những cống hiến của người học trò trẻ tuổi và quyết định bổ nhiệm Kano làm trợ giảng.

Ở tuổi 21, Kano Jigoro bắt đầu trở thành võ sư dạy Jujutsu phái Tenji-shinio-ryu. Nhưng cũng đột ngột giống như Fukuda trước kia, Iso Masatomo đã lại mất vì bạo bệnh. Kano lại quyết định ra đi vì ông muốn nghiên cứu sâu sắc hơn về võ thuật, chứ không chỉ là một người thầy dạy võ đơn thuần. Sau đó, Kano lại có cơ duyên gặp thầy Tsunetoshi Iikubo, bậc thầy của trường phái Kito-ryu, và bắt đầu chương trình tập luyện mới theo hệ phái này. Kano Jigoro tập luyện rất nỗ lực, thậm chí không có ai ông cũng tập một mình. Kỹ pháp và chương trình của Tsunetoshi cũng như Fukuda Hachinotsuke, nhấn mạnh kỹ thuật vật tự do và đặc biệt sở trường về các nagewaza (các kỹ thuật quăng, ném), đây cũng là những kỹ pháp mà Kano sau này chịu ảnh hưởng lớn.

Trong thời gian này, Kano Jigoro từng bị thua võ sĩ nhà nghề Fukushima Kenkichi nặng tới 90 kg, tức là hơn ông đến 50 kg. Về sau, muốn đánh bại Fukushima để thỏa mãn cảm giác chiến thắng, Kano lao vào nghiên cứu mọi kỹ thuật, kể cả các quyển sách về kỹ thuật Sumo, tham khảo nhiều tài liệu, luyện tập không biết mệt mỏi, phát triển thêm nhiều đòn thế quăng, vật mới và tập trung vào các phương pháp cải thiện Jujitsu. Cuối cùng, bằng một loạt những kỹ thuật mới do Kano sáng tạo, ông đã dễ dàng nhấc bổng Fukushima lên vai, xoay tròn và ném anh ta lên sàn đấu. Kỹ thuật này được Kano đặt tên là kata guruma, hay còn gọi là xoay vai. Thêm vào đó, hàng loạt các nguyên lý khác cũng được Kano sáng tạo trong thời gian này, như uki goshi (hông di động), tsuri komi goshi (nhấc, kéo hông).

Kano và việc sáng lập ra Judo

Kano đã cống hiến đời mình cho sự cải tiến Jujitsu dựa trên các nguyên tắc khoa học, kết hợp với việc tập luyện chiến đấu với giáo dục tinh thần và thể chất. Tuy nhiên, ý tưởng ban đầu của Kano Jigoro chỉ là cải tiến Jujitsu chứ không phải là tìm ra kỹ thuật mới. Ông nhận thức rõ được những kỹ thuật nguy hiểm của Jujitsu nhưng tin rằng một khi loại bỏ được chúng, môn này sẽ là một hình thái giáo dục thể chất và là phương pháp tốt rèn luyện tinh thần kỷ luật và thượng võ cho thanh niên. Với suy nghĩ đó, Kano loại bỏ không khoan nhượng những kỹ thuật có hại và nguy hiểm của Kito-ryu và làm cho các kỹ pháp của hệ phái này được soi chiếu dưới góc độ khoa học.

Khi 22 tuổi, Kano Jigoro chọn ra 9 môn đồ trong số các học trò của ông ở võ đường phái Kito-ryu và vào tháng 2 năm 1882 ông lập môn võ Judo của riêng mình tại ngôi đền Eishoji. Theo định nghĩa của ông, Ju (柔, nhu) là nhu hòa, mềm mại, Do (道, đạo) là đường lối, phương thức, Judo là đường lối rèn luyện thể chất và tinh thần con người thông qua nguyên lý mềm dẻo, lấy nhu thắng cương, lấy yếu chống mạnh và lấy ít địch nhiều. Trong những năm này, thầy Iikubo đến ngôi đền một tuần 2 hoặc 3 lần để giúp truyền thụ những bí quyết phái Kito-ryu cho các học trò của Kano, vì vậy điều mà các học trò của ông thu thập được phần nhiều là Jujutsu chứ không phải Judo. Tuy nhiên, sự chuyển biến từ Jujutsu sang Judo được thực hiện chậm rãi nhưng chắc chắn. Dù thật khó xác định thời điểm chính xác mà các học trò của Kano Jigoro được học không còn là Jujutsu mà là Judo, nhiều người vẫn cho rằng đó là ngày mà lần đầu tiên những kỹ pháp do Kano sáng tạo đã đánh bại kỹ pháp hệ phái Kito-ryu của thầy mình. Bằng cách áp dụng những chiêu thức khống chế di chuyển, Kano đã khóa được mọi chuyển động của Iikubo rồi dùng những kỹ thuật đã cải tiến quật thầy mình ngã 3 lần. Kano đã giải thích với thầy rằng đó là nguyên lý "bản thân đối thủ tự làm mất thăng bằng rồi hãy tấn công". Bậc thầy Iikubo đã bày tỏ một cách không khách sáo với học trò của mình: "Từ nay trở đi, con hãy dạy ta".

Từ thời điểm này, võ đường Kodokan do Kano Jigoro thành lập đã trở thành địa điểm đầu tiên mà Judo được truyền dạy để từ đây lan tỏa khắp thế giới.

Kano và việc truyền bá Judo
Năm 1880, Kano Jigoro tốt nghiệp Đại học chính trị kinh tế khoa triết học. Sau đó, từ giảng viên đại học, ông được cử là cố vấn Bộ giáo dục, rồi khoa trưởng Đại học Sư phạm Tokyo, khoa trưởng đệ ngũ đẳng viện Tokyo.

Năm 1890, giáo sư Kano nghĩ đến việc truyền bá môn Judo đến thế giới nên ông đến châu Âu. Năm 1909, nhân dịp dẫn đoàn thể thao Nhật Bản tham dự Olympic, giáo sư Kano được sự chấp thuận của ủy ban Olympic thế giới được phép giới thiệu Judo đến các quốc gia khác tham dự Olympic. Nhờ vậy, Judo được truyền bá khắp thế giới, các võ đường liên tiếp được thành lập. Năm 1932, môn Judo được đưa vào giảng dạy tại nhiều cấp học ở Nhật Bản.

Giáo sư Kano Jigoro mất ngày 4 tháng 5 năm 1938, hưởng thọ 78 tuổi. Có nhiều nghi vấn về cái chết của ông trong đó có giả thuyết ông bị chính quyền quân phiệt Nhật Bản ám sát vì ông từ chối biến các võ đường Judo thành nơi đào tạo sĩ quan cho quân đội Nhật Bản. Thế nhưng niện nay, ước tính khoảng 11 triệu người trên thế giới đang tập luyện môn võ thuật Judo này, đủ thấy di sản của Kano vẫn đang sống trên khắp mọi vùng đất của thế giới.

Thông tin thêm
Tên tuổi của Kano Jigoro được đưa vào Tòa nhà tưởng niệm những người danh tiếng của tạp chí Black Bell như là người nhận giải Black Bell năm 1998.
Ngày 28/10/2021, ông đã được vinh danh bởi Google Doodle nhân kỉ niệm 161 năm ngày sinh của ông.

Tham khảo

 Jigoro Kano, từ Jujutsu đến Judo, in trên Ngôi sao Võ thuật, số tháng 7 năm 2005, trang 18-19.

Võ sư Nhật Bản
Vận động viên judo Nhật
Võ sư
Sinh năm 1860
Mất năm 1938
Judo


title: Targallodes

text:
Targallodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Eutelia.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Euteliinae


title: Trương Nhiệm

text:
Trương Nhiệm (張任, ?-213) là vị một tướng sống vào cuối đời Hán, đầu đời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc, theo Lưu Chương là thái thú Ích Châu. Ông cũng là một nhân vật trong bộ tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung. Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, ông là người Thục Quận, vừa có sức khỏe lại có mưu lược. Khi Lưu Bị dẫn quân vào Ích Châu thì Trương Nhiệm đã mai phục bắn chết quân sư của Lưu Bị là Bàng Thống tại gò Lạc Phượng. Về sau, Lưu Bị mời Khổng Minh Gia Cát Lượng ra Ích Châu giúp mình, Khổng Minh đã dùng kế bắt sống Trương Nhiệm tại cầu Kim Nhạn. Khi được dẫn đến gặp Lưu Bị và Khổng Minh, ông không chịu hàng và bảo: "Trung thần há chịu thờ hai chúa". Khổng Minh sai đem ông ra chém để bảo toàn danh tiết cho ông.

Xem thêm
Bàng Thống
Lưu Chương
Gia Cát Lượng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật quân sự Tam Quốc
Sinh thế kỷ 2
Mất năm 213


title: Coelioxys galactiae

text:
Coelioxys galactiae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1962


title: Danh sách cơ sở tôn giáo ở Paris

text:
Đây là danh sách của cơ sở tôn giáo nằm trong Paris và một số ngôi chùa Việt ở ngoại ô thành phố.

Kitô giáo

Công giáo Rôma
Quận 1
 Nhà thờ Saint-Eustache
 Nhà thờ Notre-Dame-de-l'Assomption
 Nhà thờ Saint-Leu-Saint-Gilles
 Nhà thờ Saint-Germain-l'Auxerrois
 Nhà thờ Saint-Roch

Quận 2
 Nhà thờ Notre-Dame-de-Bonne Nouvelle
 Basilique Notre-Dame-des-Victoires

Quận 3
 Nhà thờ Saint-Denys-du-Saint-Sacrement
 Nhà thờ Sainte-Élisabeth
 Nhà thờ Saint-Nicolas des Champs

Quận 4
 Nhà thờ Đức Bà
 Nhà thờ Notre-Dame-des-Blancs-Manteaux
 Nhà thờ Saint-Gervais-Saint-Protais
 Nhà thờ Saint-Louis-en-l'Île
 Nhà thờ Saint-Merri
 Nhà thờ Saint-Paul-Saint-Louis

Quận 5
 Nhà thờ Notre-Dame du Liban
 Nhà thờ Saint-Étienne-du-Mont
 Nhà thờ Saint-Jacques-du-Haut-Pas
 Nhà thờ Saint-Médard
 Nhà thờ Saint-Nicolas-du-Chardonnet
 Nhà thờ Saint-Séverin
 Nhà thờ Saint-Julien-le-Pauvre

Quận 6
 Nhà thờ Saint-Joseph-des-Carmes
 Nhà thờ Notre-Dame-des-Champs
 Nhà thờ Saint-Germain-des-Prés
 Nhà thờ Saint-Sulpice

Quận 7
 Nhà thờ Sainte-Clotilde
 Nhà thờ Saint-François-Xavier
 Nhà thờ Saint-Pierre-du-Gros-Caillou
 Nhà thờ Saint-Thomas d'Aquin

Quận 8
 Nhà thờ Madeleine
 Nhà thờ Notre-Dame de Consolation
 Nhà thờ Saint-André-de-l'Europe
 Nhà thờ Saint-Augustin
 Nhà thờ Saint-Philippe-du-Roule

Quận 9
 Nhà thờ Saint-Eugène-Sainte Cécile
 Nhà thờ Saint-Louis-d'Antin
 Nhà thờ de Notre-Dame-de-Lorette
 Nhà thờ de la Sainte-Trinité

Quận 10
 Nhà thờ Saint-Joseph-Artisan
 Nhà thờ Saint-Laurent
 Nhà thờ Saint-Martin-des-Champs
 Nhà thờ Saint-Vincent-de-Paul

Quận 11
 Nhà thờ Bon-Pasteur
 Nhà thờ Notre-Dame-d'Espérance
 Nhà thờ Notre-Dame-du-Perpétuel-Secours
 Nhà thờ Saint-Ambroise
 Nhà thờ Saint-Joseph-des-Nations
 Nhà thờ Sainte-Marguerite

Quận 12
 Nhà thờ Immaculée-Conception
 Nhà thờ Notre-Dame-de-Bercy
 Nhà thờ Saint-Antoine-des-Quinze-Vingts
 Nhà thờ Saint-Éloi
 Nhà thờ Saint-Esprit

Quận 13
 Nhà thờ Notre-Dame-de-Chine
 Nhà thờ Notre-Dame-de-la-Gare
 Nhà thờ Saint-Albert-le-Grand
 Nhà thờ Saint-Hippolyte
 Nhà thờ Saint-Jean-des-Deux-Moulins
 Nhà thờ Saint-Marcel
 Nhà thờ Sainte-Anne de la Butte-aux-Cailles
 Nhà thờ Sainte-Rosalie

Quận 14
 Nhà thờ Notre-Dame-du-Rosaire
 Nhà thờ Notre-Dame-du-Travail
 Nhà thờ Saint-Dominique
 Nhà thờ Saint-Pierre-de-Montrouge

Quận 15
 Nhà thờ Notre-Dame-de-l'Arche-d'Alliance
 Nhà thờ Notre-Dame-de-Nazareth
 Nhà thờ Notre-Dame-de-la-Salette
 Nhà thờ Saint-Antoine-de-Padoue
 Nhà thờ Saint-Christophe-de-Javel
 Nhà thờ Saint-Jean-Baptiste-de-Grenelle
 Nhà thờ Saint-Jean-Baptiste-de-la-Salle
 Nhà thờ Saint-Lambert-de-Vaugirard
 Nhà thờ Saint-Léon

Quận 16
 Nhà thờ Notre-Dame-de-l'Assomption-de-Passy
 Nhà thờ Notre-Dame-d'Auteuil
 Nhà thờ Notre-Dame-de-Grâce-de-Passy
 Nhà thờ Saint-François-de-Molitor
 Nhà thờ Saint-Honoré-d'Eylau
 Nhà thờ Saint-Pierre-de-Chaillot
 Nhà thờ Sainte-Jeanne-de-Chantal

Quận 17
 Nhà thờ Notre-Dame-de-la-Compassion
 Nhà thờ Saint-Charles-de-Monceau
 Nhà thờ Saint-Ferdinand-des-Ternes-Sainte-Thérèse-de-l'Enfant-Jésus
 Nhà thờ Saint-François-de-Sales
 Nhà thờ Saint-Joseph-des-Epinettes
 Nhà thờ Saint-Michel
 Nhà thờ Sainte-Marie-des-Batignolles
 Nhà thờ Sainte-Odile

Quận 18
 Nhà thờ Sacré-Cœur
 Nhà thờ Notre-Dame-du-Bon-Conseil
 Nhà thờ Notre-Dame de Clignancourt
 Nhà thờ Saint-Bernard-de-la-Chapelle
 Nhà thờ Saint-Denys-de-la-Chapelle
 Nhà thờ Saint-Jean-de-Montmartre
 Nhà thờ Saint-Pierre-de-Montmartre
 Nhà thờ Sainte-Geneviève-des-Grandes-Carrières
 Nhà thờ Sainte-Hélène (Paris)|Nhà thờ Sainte-Hélène

Quận 19
 Nhà thờ Marie Médiatrice de Toutes les Grâces
 Nhà thờ Notre-Dame-des-Buttes-Chaumont
 Nhà thờ Notre-Dame-des-Foyers
 Nhà thờ Saint-François-d'Assise
 Nhà thờ Saint-Georges
 Nhà thờ Saint-Jacques
 Nhà thờ Saint-Jean-Baptiste-de-Belleville
 Nhà thờ Saint-Luc
 Nhà thờ Sainte-Claire
 Nhà thờ Sainte-Colette-des-Buttes-Chaumont

Quận 20
 Nhà thờ Cœur Eucharistique
 Nhà thờ Notre-Dame de la Croix
 Nhà thờ Notre-Dame-de-Lourdes
 Nhà thờ Notre-Dame-des-Otages
 Nhà thờ Saint-Cyril Saint-Méthode
 Nhà thờ Saint-Gabriel
 Nhà thờ Saint-Germain-de-Charonne
 Nhà thờ Saint-Jean-Bosco

Tin Lành
 Nhà thờ Auteuil
 Nhà thờ Annonciation
 Nhà thờ Batignolles
 Nhà thờ Belleville
 Nhà thờ Béthanie
 Nhà thờ Étoile
 Nhà thờ Foyer de l'Âme
 Nhà thờ La Rencontre
 Nhà thờ Maison Fraternelle
 Giáo đường Marais
 Oratoire du Louvre
 Tu viện Penthemont
 Plaisance Montparnasse
 Nhà thờ Port-Royal
 Nhà thờ Saint-Esprit
 Nhà thờ Scotland Paris
 Nhà thờ Tin Lành Đức

Chính Thống giáo Đông phương
Quận 5
 Nhà thờ xứ Notre Dame Joie des Affligés et Sainte Geneviève
 Nhà thờ Saints Archanges

Quận 6
 Nhà thờ xứ Sainte-Parascève et Sainte-Genevieve

Quận 8
 Nhà thờ Saint-Alexandre-Nevski

Quận 9
 Nhà thờ Saints Constantin-et-Hélène

Quận 11
 Nhà thờ Sainte Marguerite

Quận 13
 Nhà thờ Saint-Irénée

Quận 15
 Nhà thờ Présentation-de-la-Vierge-au-Temple
 Nhà thờ Saint-Séraphin-de-Sarov
 Nhà thờ Trois-Saints-Hiérarques
 Nhà thờ Apparition-de-la-Vierge

Quận 16
 Nhà thờ Hy Lạp Saint-Étienne
 Nhà thờ Tous-les-Saints-de-la-Terre-Russe
 Nhà thờ xứ Apparition de la Vierge

Quận 18
 Nhà thờ Saint-Sava

Quận 19
 Nhà thờ Saint-Serge

Giáo phái Armenia
Quận 8
 Nhà thờ Armenia Saint-Jean-Baptiste de Paris

Hồi giáo
Quận 5
 Nhà thờ Hồi giáo Paris

Quận 10
 Nhà thờ Hồi giáo 'Ali Ibn Al Khattab
 Trung tâm văn hóa Hồi giáo
 Nhà thờ Hồi giáo Ali ben abi Taleb
 Nhà thờ Hồi giáo El Fatih

Quận 11
 Nhà thờ Hồi giáo Abou Bakr As Saddiq
 Nhà thờ Hồi giáo Abou Ayoub Al Ansari
 Nhà thờ Hồi giáo Omar Ibn Khattab
 Nhà thờ Hồi giáo Attaqwa
 Nhà thờ Hồi giáo Alhouda

Quận 12
 Nhà thờ Hồi giáo Attawbah

Quận 13
 Nhà thờ Hồi giáo Othman

Quận 14
 Nhà thờ Hồi giáo Maison de Tunisie
 Nhà thờ Hồi giáo Maison du Maroc

Quận 15
 Nhà thờ Hội Hồi giáo Thế giới

Quận 18
 Nhà thờ Hồi giáo AbdelMajid
 Nhà thờ Hồi giáo Khalid Ibn El Walid
 Nhà thờ Hồi giáo Al Fath

Quận 19
 Nhà thờ Hồi giáo A Daawa

Quận 20
 Nhà thờ Hồi giáo Comoros

Do Thái giáo
 Nhà thờ Do Thái giáo Paris
 Nhà thờ Do Thái giáo Notre-Dame-de-Nazareth
 Nhà thờ Do Thái giáo phố Tournelles
 Nhà thờ Do Thái giáo quảng trường Vosges
 Nhà thờ Do Thái giáo phố Pavée
 Nhà thờ Do Thái giáo Ambroise-Thomas
 Nhà thờ Do Thái giáo Saint-Lazare
 Nhà thờ Do Thái giáo Buffault
 Nhà thờ Do Thái giáo Roquette
 Nhà thờ Do Thái giáo Chasseloup-Laubat
 Nhà thờ Do Thái giáo Copernic
 Nhà thờ Do Thái giáo Saint-Isaure
 Nhà thờ Do Thái giáo Saules
 Nhà thờ Do Thái giáo Kiddush Levi
 Nhà thờ Do Thái giáo Secrétan
 Nhà thờ Do Thái giáo Julien-Lacroix
 Nhà thờ Do Thái giáo Belleville

Phật giáo
 Chùa Vincennes, trong rừng Vincennes

Chùa Việt vùng Île-de-France
 LINH SƠN TỰ VIỆN
 9 Avenue Jean Jaurès, 94340 Joinville-le-Pont
 01 48 83 75 47

 Trúc Lâm Thiền Viện
 9 rue de Neuchatel
 91140 Villebon-sur-Yvette, Essonne
 Chùa Khánh Anh
 14 Ave Henri Babusse
 92220 Bagneux, Hauts-de-Seine
 Chùa Tịnh Tâm
 2 Rue des Bois BP 24
 92310 Sèvres, Hauts-de-Seine
 Chùa Kỳ Viên
 52 Rue Pierre Sémard
 93150 Le Blanc-Mesnil, Seine-Saint-Denis
 Chùa Hoa Nghiêm
 20 Rue J.J. Rousseau
 94290 Villeneuve-le-Roi, Val-de-Marne
 Tịnh Độ Đạo Tràng
 6 Rue des Martinets
 94270 Le Kremlin-Bicêtre, Val-de-Marne
 Chùa Kim Quang
 8 B Rue Fontaine
 93000 Bobigny, Seine-Saint-Denis
 Thiển Đường Thường Lạc
 63 Avenue Rouget de Lisle
 94400 Vitry-sur-Seine, Val-de-Marne
 :fr:Pagode Khánh-Anh
 91000 Évry, Essonne, Essonne

Tham khảo

Cơ sở

Cơ sở tôn giáo


title: Tê giác đen Đông Phi

text:
Tê giác đen Đông Phi (danh pháp hai phần: Diceros bicornis michaeli) là một phân loài của loài tê giác đen. Phân loài này có lịch sử phân bổ từ miền nam Sudan, Ethiopia, Somalia xuống tới Kenya và miền bắc-trung tâm Tanzania. Ngày nay, phạm vi phân bổ của chúng bị giới hạn chủ yếu trong vùng Tanzania.Loài này đã tuyệt chủng ở Sudan, Nam Sudan, Ethiopia, Somalia, Uganda. Chỉ còn sinh sống ở Kenya và Tanzania.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1965


title: Julius Wagner-Jauregg

text:
Julius Wagner-Jauregg, (7 tháng 3 năm 1857 Wels, Oberösterreich – 27 tháng 9 năm 1940 Viên) là một bác sĩ người Áo.

Wagner-Jauregg có tên khai sinh là Julius Wagner Ritter von Jauregg nhưng mất tước hiệu "Ritter von" năm 1919 khi mọi tước hiệu quý tộc Áo bị bãi bỏ.

Ông học y học tại Đại học Wien từ năm 1874 tới năm 1880, nơi ông cũng học với Salomon Stricker ở "Viện bệnh lý học thực nghiệm và tổng quát" (Institute of General and Experimental Pathology), và đậu bằng tiến sĩ năm 1880.

Từ năm 1883 tới năm 1887 ông làm việc với Maximilian Leidesdorf ở bệnh viện tâm thần, mặc dù môn học ban đầu của ông không phải là môn bệnh lý học của hệ thần kinh. Năm 1889 ông kế vị bác sĩ Richard von Krafft-Ebing danh tiếng ở Bệnh viện tâm thần-thần kinh (Neuro-Psychiatric Clinic) của Đại học Graz, và bắt đầu nghiên cứu về bướu giáp, chứng đần độn (cretinism) và iod (iodine). Năm 1893 ông trở thành giáo sư đặc biệt về các bệnh thần kinh và tâm thần, đồng thời kế vị Theodor Meynert làm giám đốc bệnh viện tâm thần và thần kinh ở Viên. Mười năm sau, năm 1902, Wagner-Jauregg đổi sang khoa tâm thần ở Tổng bệnh viện Wien (General Hospital) và năm 1911 ông trở lại chức vụ cũ trước kia.

Công trình chủ yếu mà Wagner-Jauregg theo đuổi suốt đời liên quan tới việc điều trị bệnh tâm thần bằng việc gây sốt, một phương pháp được gọi là "liệu pháp lửa" (pyrotherapy = gây sốt nhân tạo). Năm 1887 ông nghiên cứu tác dụng của các bệnh sốt trên chứng loạn tâm thần (psychoses), sử dụng erisipela (viêm quầng) và tuberculin (do Robert Koch phát hiện năm 1890) thử trên da.

Vì các phương pháp điều trị này không được thi hành một cách chu đáo, năm 1917 ông thử tiêm chủng các ký sinh trùng bệnh sốt rét (malaria); việc này đã chứng tỏ là rất thành công trong trường hợp bị "chứng mất trí phân liệt" (dementia paralytica) (cũng gọi là general paresis of the insane = chứng liệt nhẹ tổng quát của bệnh điên), do neurosyphilis gây ra. Phát hiện này đã mang lại cho ông giải Nobel Y học năm 1927. Tác phẩm chính của ông là quyển Verhütung und Behandlung der progressiven Paralyse durch Impfmalaria (Việc phòng ngừa và điều trị chứng liệt tăng dần bằng việc tiêm chủng sốt rét) (1931).

Năm 1928, Wagner-Jauregg nghỉ hưu, nhưng súc khỏe tốt và vẫn hoạt động cho tới khi qua đời ngày 27.9.1940.

Mặc dù có nhiều trường học, đường phố và bệnh viện ở Áo được đặt theo tên ông, nhưng một sự xem xét lại cuộc đời của ông vào năm 2004 đã phát hiện ra là trước khi từ trần không lâu, ông đã làm đơn xin gia nhập đảng Quốc xã (nhưng không được chấp thuận, do sự kiện người vợ thứ nhất của ông là người Do Thái) và ông đã rất tán thành lý tưởng "thuần khiết chủng tộc" trước khi nộp đơn xin vào đảng Quốc xã.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nobel Foundation: the 1927 Medicine and Physiology Award
Magda Whitrow. Julius Wagner-Jauregg (1857–1940). London: Smith-Gordon, 1993.
 Renato M.E. Sabbatini, PhD. "The History of Shock Therapy in Psychiatry". Brain & Mind Magazine, August/tháng 9 năm 1997
 Nazi past

Sinh năm 1857
Mất năm 1940
Bác sĩ Áo
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Áo đoạt giải Nobel


title: Missy-lès-Pierrepont

text:
Missy-lès-Pierrepont  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Missylespierrepont


title: Atarba tenuissima

text:
Atarba tenuissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Trận Thiểm Thành

text:
Trận Thiểm Thành (chữ Hán: 陕城之战, Thiểm Thành chi chiến) là trận đánh diễn ra vào thời Nam Bắc Triều trong lịch sử Trung Quốc.

Năm 450, quân Tống đánh phá được trọng trấn Thiểm Thành  của Bắc Ngụy.

Bối cảnh
Tháng 7, Tống Văn Đế Lưu Nghĩa Long vì Bắc Ngụy không ngừng phái binh nam phạm, nên đưa đại quân bắc phạt.

Tháng 10 nhuận, Trung binh tham quân Liễu Nguyên Cảnh, Chấn uy tướng quân Doãn Hiển Tổ, Phấn vũ tướng quân Lỗ Phương Bình, Kiến vũ tướng quân Tiết An Đô, Lược Dương thái thú Bàng Pháp Khởi đưa bộ quân trước sau chiếm các nơi Lô Thị, Hoằng Nông , tiến đến Thiểm Thành.

Diễn biến
Tháng 11, Liễu Nguyên Cảnh nhậm chức Hoằng Nông thái thú, ở phía sau đại quân thu thuế chuẩn bị lương thảo.

Địa thế Thiểm Thành hiểm yếu, quân Tống nhất thời chưa thể đánh được. Lạc Châu thứ lại Trương Thị Liên Đề của Bắc Ngụy chỉ huy 2 vạn quân vượt Hào Sơn cứu viện Thiểm Thành, cùng Tiết An Đô giao chiến ở thành nam. Đột kị của quân Ngụy xông xáo, quân Tống không thể địch nổi. Tiết An Đô bỏ mũ cởi giáp, ngựa chiến cũng vứt đi yên cương, một mình một ngựa đột phá, giết quân Ngụy rất nhiều.

Buổi chiều, tướng Tống là Lỗ Nguyên Bảo dẫn binh từ Hàm Cốc quan  đuổi đến, quân Ngụy bèn lui.

Đêm ấy, Liễu Nguyên Cảnh sai phó tướng Liễu Nguyên Hỗ soái cứu binh 3000 bộ kị đến nơi, quân Ngụy còn chưa phát giác.

Hôm sau, Tiết An Đô tại phía tây nam thành bày trận, trước khi giao chiến, Tiết An Đô và Lỗ Phương Bình đã bàn nhau, quyết tâm tử chiến. Liễu Nguyên Hỗ dẫn binh từ cửa nam xuất kích, quân Ngụy không phòng bị, kinh hãi không thôi.

Quân Tống hăng hái tiến lên, đôi bên đánh nhau suốt ngày, quân Ngụy tan vỡ. Trương Thị Liên Đề cùng 3000 tướng sĩ bị chém chết, rất nhiều người chết đuối dưới sông, hơn 2000 người bị bắt.

Liễu Nguyên Cảnh thả hết những người đầu hàng. Quân Tống chiếm được Thiểm Thành.

Đánh giá
Trận này, chỉ huy quân Tống là Liễu Nguyên Cảnh trù hoạch khéo léo, trước trận chiến đốc thúc lương thảo, trong trận chiến kịp thời phái binh tăng viện, sau trận chiến thả tù binh để tranh thủ lòng dân; tướng sĩ tham chiến đều đồng tâm hiệp lực, anh dũng hăng hái mà chiến đấu, cuối cùng giành được toàn thắng.

Tham khảo
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2002), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, Nhà xuất bản Thanh niên

Chú thích

Nam–Bắc triều (Trung Quốc)
Lưu Tống


title: Inquisitor laterculata

text:
Inquisitor laterculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Leucochroma

text:
Leucochroma là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Leucochroma colombiensis Hampson, 1912
Leucochroma corope (Stoll in Cramer & Stoll, 1781)
Leucochroma formosalis Amsel, 1956
Leucochroma hololeuca (Hampson, 1912)
Leucochroma jamaicensis Hampson, 1912
Leucochroma neutralis

Chú thích

Tham khảo

Margaroniini


title: Jésonville

text:
Jésonville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 6,96 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 110 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Jésonvillois.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jésonville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Jesonville


title: Caryedon decellei

text:
Caryedon decellei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Johnson, Southgate & Delobele miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Caryedon


title: Sahjanwa

text:
Sahjanwa là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Gorakhpur thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sahjanwa có dân số 25.091 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Sahjanwa có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Sahjanwa, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Saint-Pardoux-de-Drône

text:
Saint-Pardoux-de-Drône là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 8,69 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 215 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Pardoux-de-Drône trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Pardoux-et-Vielvic là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 14,23 kilômét vuông, dân số năm 2004 là 172 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Pardoux-et-Vielvic trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Pardoux-de-Drone
Saint-Pardoux-et-Vielvic


title: Rhyacophila darbyi

text:
Rhyacophila darbyi là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Dâm bụt

text:
Dâm bụt (vùng ven biển Bắc Bộ gọi râm bụt; phương ngữ Nam bộ gọi là bông bụp, bông lồng đèn, còn có các tên gọi khác mộc cận (木槿), chu cận (朱槿), đại hồng hoa (大紅花), phù tang (扶桑), phật tang (佛桑); danh pháp hai phần: Hibiscus rosa-sinensis) là loài cây bụi thường xanh thuộc chi Dâm bụt họ Bông hoặc Cẩm quỳ (Malvaceae), có nguồn gốc Đông Á. Nó thường được trồng làm cây cảnh tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Hoa lớn, màu đỏ sậm nhưng ít có hương. Phần hoa gần cuống có dịch nước vị ngọt đậm. Nhiều giống, thứ, lai được tạo ra, với màu hoa khác nhau từ trắng tới vàng và cam, hồng, đỏ tươi, với cánh đơn hay cánh đôi.

Hibiscus rosa-sinensis là quốc hoa của Malaysia, với tên gọi Bunga Raya trong tiếng Mã Lai, Sembaruthi trong tiếng Tamil, pka rumyul (ផ្កា រំយោល) trong tiếng Khmer và mamdaram trong tiếng Telugu (మందారం).

Nguồn gốc tên gọi
Có một số cho rằng loài hoa này vốn có tên gốc là hoa dâng bụt (hoa để dâng lên cho Bụt, tức Phật), về sau do đọc trại mà thành dâm bụt.

Có ý kiến khác, dâm bụt nguyên tên là râm bụt, râm: che bóng, Bụt: Phật. Râm Bụt là cái lọng che Phật (vì hoa có hình dạng giống cái lọng). Nhà văn Sơn Tùng có viết tác phẩm văn học với tựa đề Hoa Râm Bụt.

Tên dâm bụt cũng có thể bắt đầu từ tác dụng của hoa dùng làm xổ và trụy thai.

Sử dụng

Tại một số vùng của Ấn Độ, hoa dâm bụt được dùng để đánh giày, cũng như được dùng trong thờ phụng các nữ thần Devi trong Ấn Độ Giáo.

Tại Việt Nam, lá và hoa dâm bụt được giã nhỏ trộn với muối đắp trên mụn nhọt đang mưng mủ. Ngoài ra, vỏ rễ dâm bụt dùng để chữa xích, bạch lỵ, bạch đới khí. Dâm bụt là loài cây cảnh rất thông dụng tại Việt Nam được trồng nhiều tại các khu vực ven biển do cây có biên độ sinh thái rất lớn, có khả năng chịu đựng được các điều kiện khí hậu khắc nghiệt rất cao: nắng nóng, mưa bão, đất cát...

Tại Trung Quốc, vỏ rễ cây được dùng làm thuốc điều kinh, tẩy máu.

Tại Malaysia, cây được pha nước uống để thông tiểu tiện và chữa mẩn ngứa.

Hình

Tham khảo
 Các giống và thứ của Hibiscus rosa-sinensis L.  – thảo luận về phân loại học

 Hibiscus Care and Disease Information

Chú thích

Liên kết ngoài

R
Hoa
Cây cảnh
Cây thuốc
Thực vật Ấn Độ
Thực vật xâm hại
Thực vật được mô tả năm 1753
Biểu tượng quốc gia Malaysia


title: Ceratina xanthocera

text:
Ceratina xanthocera là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1941


title: Taussac-la-Billière

text:
Taussac-la-Billière là một commune thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Hérault

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Hérault


title: AIM-9 Sidewinder

text:
AIM-9 Sidewinder (viết tắt của Air Intercept Missile-tên lửa đánh chặn) là một loại tên lửa không đối không tầm ngắn. Nó được đưa vào trang bị cho Hải quân Hoa Kỳ vào năm 1956 và sau đó là trong Không quân Hoa Kỳ vào năm 1964. Kể từ khi đi vào hoạt động, Sidewinder đã trở thành một loại tên lửa rất nổi tiếng, và các phiên bản mới nhất vẫn còn được trang bị trong không quân của các nước phương Tây. Tên lửa K-13 của Liên Xô, là một phiên bản copy của AIM-9, và cũng được triển khai tại nhiều quốc gia.

Các phát triển ở mức độ thấp đã được tiến hành từ cuối những năm 1940, và có những đột phá vào những năm 1950 với hệ thống dẫn đường module của tên lửa không đối đất Zuni. Tính module của tên lửa cho phép đưa vào sử dụng các đầu dò và động cơ tên lửa mới, bao gồm ở phiên bản AIM-9C, sử dụng radar dẫn đường bán chủ động và là cơ sở để phát triển tên lửa chống radar AGM-122 Sidearm. Các phiên bản đầu tiên của AIM-9 đã được sử dụng ở trong Chiến tranh Việt Nam nhưng có tỉ lệ bắn hạ mục tiêu thấp. Điều này dẫn đến việc quân đội Mỹ đã phát triển phiên bản hoàn toàn mới (AIM-9 L) có năng lực tác chiến cao được thể hiện trong cuộc chiến đảo Falklands và trong Chiến dịch Mole Cricket 19 tại Liban. Khả năng thích ứng của loại tên lửa này khiến cho nó vẫn được giữ trong trang bị của quân đội Mỹ dù cho các loại tên lửa mới như AIM-95 Agile và SRAAM được phát triển để thay thế nó.

Sidewinder là loại tên lửa không đối không được biết đến rộng rãi nhất ở các nước phương Tây, với hơn 110.000 tên lửa được sản xuất cung cấp cho quân đội Mỹ và 27 quốc gia đồng minh, với khoảng 1 phần trăm đã được sử dụng trong không chiến. AIM-9 cũng được chế tạo theo giấy phép tại một số quốc gia khác như Thụy Điển, và có thể được trang bị trên máy bay trực thăng, ví dụ như Bell AH-1Z Viper. AIM-9 là một trong những loại tên lửa không đối không rẻ nhất, có tuổi đời lâu nhất và là loại tên lửa không đối không hiệu quả nhất, ước tính nó đã tiêu diệt được 270 máy bay trong các cuộc không chiến. Khi sử dụng tên lửa Sidewinder, các phi công của NATO sử dụng mã tên gọi FOX-2.

Hải quân Hoa Kỳ đã kỷ niệm 50 năm đưa Sidewinder vào trang bị vào năm 2002. Tháng 3 năm 2010, Boeing đã dành được hợp đồng cung cấp Sidewinder cho quân đội đến năm 2055, đảm bảo AIM-9 sẽ vẫn còn trong trang bị quân đội Mỹ đến ít nhất là năm 2055.

Thiết kế

Xét một tên lửa AIM-9 được bắn ở một góc vuông với đường bay của mục tiêu, nếu như tên lửa bay với vận tốc tương đương với mục tiêu thì tên lửa sẽ phải "bắn đón" ở góc 45 độ, và tên lửa sẽ chạm mục tiêu ở một điểm đón cách xa về phía trước mục tiêu. Nếu như tên lửa có vận tốc bay lớn hơn 4 lần so với mục tiêu, thì nó sẽ có góc bắn đón là 11 độ phía trước mục tiêu. Trong bất kỳ trường hợp nào, tên lửa đều phải giữ góc bắn đón này trong suốt quá trình bay, đồng nghĩa với góc giữa mục tiêu và cảm biến trên tên lửa luôn là hằng số. Kỹ thuật này còn gọi tên tiếng Anh là "điều hướng theo tỉ lệ", nó cho phép tính toán dẫn đường cho tên lửa với hiệu suất cao đồng thời có khả năng thích ứng với việc thay đổi quỹ đạo bay của mục tiêu.

Lịch sử

Bối cảnh

Trong Thế chiến II, các nhà khoa học Đức đã thiết kế hệ thống đầu tự dẫn bằng hồng ngoại rất phức tạp. Sự phát triển xa nhất trong số này, có tên mã là Hamburg, được dự định sử dụng cho bom lượn Blohm & Voss BV 143 trong vai trò chống tàu. Đầu tự dẫn Hamburg sử dụng một điện trở quang hồng ngoại làm đầu dò cùng với một đĩa quay. Mặc dù đầu tự dẫn Hamburg và các hệ thống tương tự đã tương đối hoàn thiện nhưng không một hệ thống dẫn đường nào được trang bị cho tên lửa trước khi chiến tranh kết thúc.

Ngay sau khi chiến tranh kết thúc, quân Đồng minh đã thu thập các tin tức tình báo về kỹ thuật đầu dò cho tên lửa, cùng với các kỹ sư người Đức trong chương trình phát triển đầu dò cho tên lửa của phát xít Đức. Một số báo cáo dài về các hệ thống khác nhau đã được xuất bản và phổ biến giữa các công ty máy bay phương Tây, trong khi một số kỹ sư đã gia nhập các công ty này để thực hiện các dự án tên lửa khác nhau. Vào cuối những năm 1940, nhiều dự án tên lửa đã được tiến hành, từ các hệ thống khổng lồ như máy bay ném bom mang tên lửa Bell Bomi đến các hệ thống nhỏ hơn như tên lửa không đối không. Đến những năm 1950, cả Không quân Hoa Kỳ và Không quân Hoàng gia Anh đều đã bắt đầu những chương trình phát triển tên lửa đầu dò hồng ngoại.

Việc phát triển tên lửa bắt đầu từ năm 1946 tại căn cứ thử nghiệm của Hải quân-Naval Ordnance Test Station (NOTS), Inyokern, California, nay là Căn cứ thử nghiệm vũ khí Không quân Hải quân China Lake với sự chỉ đạo của William B. McLean. Cái tên Sidewinder được lựa chọn vào năm 1950 theo tên của rắn Crotalus cerastes, một loài rắn độc đuôi chuông, có khả năng cảm nhận tia hồng ngoại phát ra từ cơ thể động vật máu nóng.

Năm 1951 dự án phát triển tên lửa được cấp nguồn kinh phí tài trợ sau khi đã thuyết phục được đô đốc William "Deak" Parsons, Phó cục trưởng Cục vũ khí Hải quân (Bureau of Ordnance) (BuOrd). Dự án phát triển bắt đầu mang tên gọi là Sidewinder 1, vụ bắn thử nghiệm đầu tiên diễn ra vào ngày 3/9/1952. Tên lửa được phóng lên đánh chặn một máy bay không người lái mục tiêu lần đầu vào ngày 11/9/1953. Tổng cộng đã có 51 vụ thử nghiệm tên lửa tự dẫn đường vào năm 1954, và đến năm 1955 tên lửa được đưa vào sản xuất hàng loạt.

Năm 1954, Không quân Hoa Kỳ đã thử nghiệm tên lửa nguyên mẫu AIM-9A và phiên bản nâng cấp của nó: AIM-9B tại Trung tâm phát triển Không quân Holloman. Loại tên lửa mới được trang bị cho Grumman F9F-8 Cougars và FJ-3 Furies của Không quân Hải quân Hoa Kỳ vào giữa năm 1956.

Có gần 100.000 tên lửa Sidewinder thuộc thế hệ đầu (AIM-9B/C/D/E) được Raytheon và General Electric sản xuất. Philco-Ford đảm nhiệm phần dẫn đường và điều khiển của tên lửa. Quân đội NATO sử dụng phiên bản tên lửa đầu tiên được chế tạo theo License bởi công ty Bodenseewerk Gerätetechnik của Đức; 9.200 tên lửa đã được sản xuất.

Sự kiện eo biển Đài Loan, 1958
Không quân Đài Loan sử dụng tên lửa Sidewinder lần đầu trong trận không chiến với không quân Trung Quốc ngày 24/9/1958 trong Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần thứ 2. Không quân Đài Loan thường sử dụng máy bay North American F-86 Sabres trong vai trò đánh chặn trong các cuộc không chiến với Không quân Trung Quốc ở eo biển Đài Loan. Máy bay MiG-17 có trần bay cao hơn và tương tự như các cuộc chạm trán trong Chiến tranh Triều Tiên giữa F-86 và MiG-15 trước đó, đội hình Không quân CHND Trung Hoa bay phía trên các máy bay Sabre của Đp, miễn nhiễm với vũ khí.50 cal của chúng và chỉ lựa chọn chiến đấu khi có lợi thế.

Hoa Kỳ đã chuyển cho Đài Loan một vài tá tên lửa Sidewinder và giúp sửa đổi các máy bay để Đài Loan trang bị loại tên lửa mới. Trong trận không chiến ngày 24/9/1958, tên lửa Sidewinder đã được sử dụng để tập kích các máy bay Mig 17. Các chiếc máy bay Mig phá vỡ đội hình chiến đấu và hạ thấp xuống độ cao bay của F-86 Sabre để không chiến, mà không biết về sự có mặt của tên lửa Sidewinder. Đây là lần đầu tiên mà tên lửa không đối không được sử dụng trong chiến đấu, và những chiếc Mig 17 của Không quân Trung Quốc là những mục tiêu đầu tiên bị bắn hạ bởi tên lửa không đối không.

Trong các trận không chiến ở eo biển Đài Loan năm 1958, một quả tên lửa AIM-9B của Không quân Đài Loan đã bắn trúng MiG-17 nhưng không nổ tên lửa bị mắc vào khung thân của MiG và phi công Trung Quốc đã hạ cánh cả máy bay cùng với quả tên lửa về căn cứ. Các kỹ sư Liên Xô sau đó đã ví von rằng quả tên lửa Sidewinder thu được đã trở thành "trường đại học" cho thiết kế tên lửa không đối không của Liên Xô. Nhờ đó mà các nhà thiết kế của Liên Xô đã có thể thiết kế ngược và chế tạo được phiên bản coppy của Sidewinder, có tên là Vympel K-13/R-3S, tên ký hiệu NATO AA-2 Atoll. Ngoài ra Liên Xô cũng thu được một quả tên lửa Sidewinder thứ hai qua Đại tá Không quân Thụy Điển là Stig Wennerström.

Tên lửa Vympel K-13 đi vào trang bị trong Không quân Liên Xô từ năm 1961.

Trong chiến tranh Việt Nam 1965–1973
Trong suốt cuộc chiến Hoa Kỳ đã sử dụng 454 tên lửa Sidewinder nhưng kết quả không như ý.

Tổng số có 452 tên lửa được sử dụng trong chiến tranh Việt Nam, với kết quả tỉ lệ bắn hạ thành công đối phương là 0,18.

Ghi chú: phiên bản tên lửa AIM-9 B có tốc độ khoảng 1,7 M và các phiên bản khác có vận tốc lớn hơn 2,5 M.

Các phiên bản tên lửa có tính năng bắn từ mọi hướng (all aspect)

AIM-9L

Các công nghệ tiên tiến của đầu dò hồng ngoại thế hệ tiếp theo được áp dụng trên tên lửa AIM-9L ("Lima") được giới thiệu năm 1977. Đây là loại tên lửa Sidewinder đầu tiên có khả năng theo dõi và bắn mục tiêu từ mọi hướng, đặc biệt quan trọng trong không chiến tầm gần. Tên lửa AIM-9L được Không quân Hải quân Mỹ sử dụng trong trận không chiến trong sự kiện Vịnh Sidra năm 1981 giữa hai máy bay F-14 và 2 máy bay Su-22 của Lybia, cả hai chiếc Su-22 đều bị tiêu diệt bởi AIM-9L. Không quân Hoàng gia Anh cũng sử dụng AIM-9L với số lượng lớn trong Chiến tranh Falkland năm 1982. Theo đó, tên lửa đạt tỉ lệ bắn hạ đối phương tới 80% (19 máy bay Arghentina bị bắn hạ), tăng đáng kể so với tỉ lệ 10–15% đối với các phiên bản tên lửa đời đầu.

BOA/Boxoffice

AIM-9X
Hughes Electronics đã giành được hợp đồng phát triển tên lửa AIM-9X Sidewinder vào năm 1996 sau khi đánh bại Raytheon trong cuộc đấu thầu phát triển tên lửa không đối không thế hệ mới. Tên lửa AIM-9X bắt đầu được đưa vào trang bị từ tháng 11 năm 2003 trong Không quân Hoa Kỳ (trang bị trên F-15C) và Hải quân Hoa Kỳ (trang bị trên F/A-18C) và là một phiên bản cải tiến đáng kể với đầu dò ảnh nhiệt, tương thích với kính chỉ thị mục tiêu trên hệ thống mũ mới (Joint Helmet Mounted Cueing System-JHMCS), cùng với hệ thống động cơ điều khiển vector (TVC) 2 trục giúp tên lửa tăng khả năng rẽ ngoặt thay cho các bề mặt điều khiển truyền thống. Sử dụng JHMCS, phi công có khả năng ngắm đầu dò của tên lửa AIM-9X và khóa mục tiêu bằng cách chỉ cần nhìn vào mục tiêu, làm tăng hiệu quả không chiến. AIM-9X vẫn giữ nguyên động cơ, ngòi nổ và đầu đạn, nhưng nhờ giảm lực cản khí động học mà nó có thể cải thiện được tầm bắn và tốc độ. AIM-9X có tính năng khóa mục tiêu sau khi phóng, tên lửa cũng được trang bị trên tàu ngầm để chống máy bay săn ngầm ASW. Tên lửa AIM-9X cũng được thử nghiệm trong vai trò tấn công mặt đất.

Block II

Những thử nghiệm trên tên lửa AIM-9X Block II bắt đầu từ tháng 9 năm 2008. Phiên bản Block II bổ sung khả năng khóa mục tiêu sau khi bắn (LOAL) cùng với đường truyền dữ liệu, do đó tên lửa có khả năng phóng trước sau đó mới được chỉ định mục tiêu từ máy bay mẹ. Tính đến tháng 6/2013, Raytheon đã chuyển giao cho quân đội 5.000 quả tên lửa AIM-9X.

Block III

Các biến thể khác của Sidewinder

Biến thể chống tăng

Năm 2008, tên lửa AIM-9X đã thử nghiệm thành công khả năng tấn công không đối đất.

Vào năm 2016, Diehl đã ký một thỏa thuận với Federal Office of Bundeswehr Equipment, Information Technology and In-Service Support để phát triển phiên bản không đối đất dẫn đường bằng laser dựa trên phiên bản AIM-9L. Trong thử nghiệm, máy bay tiêm kích Saab Gripen đã đánh trúng một mục tiêu tĩnh và 2 mục tiêu di động.

Vào ngày 28 tháng 2 năm 2018, Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã công bố một phiên bản chống tăng của tên lửa Sidewinder có tên "Azarakhsh" nhằm mục đích sử dụng cho trực thăng tấn công Bell AH-1J SeaCobra.

Các phát triển tiếp theo

Động cơ cỡ lớn
Nằm trong chương trình High Altitude, các kỹ sư tại China Lake đã sử dụng đầu đạn của Sidewinder cùng với động cơ của tên lửa AIM-7 Sparrow để thử nghiệm tên lửa với động cơ cỡ lớn.

Các nền tảng phóng tên lửa từ mặt đất
Năm 2016 tên lửa AIM-9X được thử nghiệm phóng từ Multi-Mission Launcher tại Trường bắn thử nghiệm White Sands, New Mexico, Hoa Kỳ. Trong quá trình thử nghiệm, tên lửa AIM-9X đã gặp vấn đề bị quá nhiệt, vấn đề này sau đó đã được giải quyết. Tháng 9 năm 2021, quân đội Mỹ đã ký hợp đồng với Dynetics để chế tạo nguyên mẫu thử nghiệm bệ phóng tên lửa Sidewinder dựa trên MML chống UAV và tên lửa hành trình. Dự kiến hệ thống sẽ được đưa vào hoạt động vào năm 2023.

Các nước sử dụng

Các quốc gia hiện đang trang bị Sidewinder

  Australia
  Belgium
  Czech Republic
  Denmark
  Finland
  Israel
  Nhật Bản
  Kuwait
  Malaysia
  Netherlands
  Norway
  Oman
  Philippines
  Romania
  Saudi Arabia
  Singapore
  Hàn Quốc
  Switzerland
  Taiwan
  Thổ Nhĩ Kỳ
  United States

Các quốc gia từng trang bị Sidewinder

  Iran
  South Africa

Xem thêm

Các tên lửa tương đương

 ASRAAM
 IRIS-T
 MAA-1 Piranha
 MICA
 R.550 Magic
 Red Top
 Firestreak
 PL-9
 Python 5
 R-73
 Shafrir
 Fatter
 AAM-1/3/5

Tham khảo

Citations

Thư mục

 Bonds, Ray ed. The Modern US War Machine. New York City: Crown Publishers, 1989. .

 Babcock, Elizabeth (1999). Sidewinder – Invention and Early Years. The China Lake Museum Foundation. 26 pp. A concise record of the development of the original Sidewinder version and the central people involved in its design.
 McCarthy, Donald J. Jr. MiG Killers, A Chronology of U.S. Air Victories in Vietnam 1965–1973. 2009, Specialty Press, North Branch, MN, U.S.A.
 Michel III, Marshall L. Clashes, Air Combat Over North Vietnam 1965–1972. 1997.  .
 Westrum, Ron (1999). "Sidewinder—Creative missile development at China Lake." Naval Institute Press.

Liên kết ngoài

 Defense Industry Daily – AIM-9X Block II: The New Sidewinder Missile
 Encyclopædia Britannica
 AIM-9 Sidewinder on GlobalSecurity.org
 Raytheon AAM-N-7/GAR-8/AIM-9 Sidewinder – Designation Systems
 The Sidewinder Story
 Sidewinder at Howstuffworks.com
 NAMMO Raufoss – Nordic Ammunition Company

 "Fox Two!" from Aviation History magazine, March 2013. Includes photos & video

Cold War air-to-air missiles of the United States
Raytheon Company products
Military equipment introduced in the 1950s
Infrared technology
Fire-and-forget weapons


title: Quận Grundy, Iowa

text:
Quận Grundy là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Grundy Center. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km² là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Abrostola clarissa

text:
Abrostola clarissa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này phân bố ởtừ Thổ Nhĩ Kỳ tới tây nam Iran, vùng Kavkaz và miền bắc Iraq. In the Levant it is recorded từ Syria, Liban và Israel.

Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6. Có một lứa một năm.

Liên kết ngoài
Plusiinae of Israel

Chú thích

Abrostola


title: Spermophagus incertus

text:
Spermophagus incertus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: (251737) 1998 QK62

text:
{{DISPLAYTITLE:(251737) 1998 QK62}}(251737) 1998 QK62 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 26 tháng 8 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 251001–252000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 13018 Geoffjames

text:
13018 Geoffjames (1988 GF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 4 năm 1988 bởi E. F. Helin ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13018 Geoffjames

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Sidi Bouzid

text:
Sidi Bouzid (tiếng Ả Rập: سيدي بوزيد, Sidi Bu Zīd), đôi khi được gọi là Sidi Bou Zid hoặc Sidi BU Zayd, là một thành phố ở Tunisia và là thủ phủ của tỉnh Sidi Bouzid ở trung tâm của đất nước. Sau vụ tự thiêu của Mohamed Bouazizi ở Sidi Bouzid, thành phố này đã là nơi khởi phát cuộc đụng độ đầu tiên của cuộc cách mạng Tunisia 2010-2011 và một chất xúc tác cho các cuộc biểu tình khác trong khu vực, thường được gọi là mùa xuân Ả Rập.

Khu vực này đã là địa điểm của một trận chiến diễn ra trong tháng 2 năm 1943, một phần của Chiến dịch Tunisia chiến tranh thế giới thứ II. Cuộc chiến này bắt đầu vào ngày 14 tháng 2 năm 1943 ở đỉnh đèo Faid gần đó khi ngày 10 và 21 sư đoàn Panzer Đức đã tấn công các phần tử của Sư đoàn 1 Thiết Kỵ và Bộ Binh 168. Trận Sidi Bou Zid này là hành động mở cửa vào những gì được biết đến như là trận đèo Kasserine.

Tham khảo

Thành phố Tunisia


title: Plectrocnemia rizeiensis

text:
Plectrocnemia rizeiensis là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Plectrocnemia


title: Agrypnus calamitosus

text:
Agrypnus calamitosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Klagenfurt

text:
Klagenfurt am Wörthersee (; ; ), thường được gọi là Klagenfurt ( ), là thành phố thủ phủ của bang Kärnten, Áo. Với dân số 101,303 người (ngày 1 tháng 1 năm 2020), đây là thành phố lớn thứ 6 ở quốc gia này. Thành phố là nơi đặt giám mục của Giáo phận Công giáo La Mã Gurk-Klagenfurt và là nơi có Đại học Klagenfurt, Đại học Khoa học Ứng dụng Kärnten và Học viện Âm nhạc Gustav Mahler.

Địa lý

Vị trí
Thành phố Klagenfurt nằm ở miền nam nước Áo, nằm giữa đất nước, gần biên giới quốc tế. Nó nằm ở vùng dưới ở trung tâm Áo. Khoảng cách từ Klagenfurt đến Innsbruck ở phía tây bằng khoảng cách từ Klagenfurt đến Vienna ở phía đông bắc.

Klagenfurt có độ cao 446 mét (1.463 foot) so với mực nước biển và có diện tích . Nó nằm trên hồ Wörthersee và trên sông Glan. Thành phố được bao quanh bởi một số ngọn đồi và núi có rừng bao phủ với độ cao lên đến 1.000 m (3.300 ft) (Ulrichsberg). Ở phía nam của thành phố là dãy núi Karawanken, ngăn cách Kärnten với các quốc gia có chung biên giới là Slovenia và Ý.

Đơn vị hành chính
Klagenfurt được chia thành 15 phường:

Các phường lại được chia thành 25 khu phố (Katastralgemeinde): Klagenfurt, Blasendorf, Ehrenthal, Goritschitzen, Großbuch, Großponfeld, Gurlitsch I, Hallegg, Hörtendorf, Kleinbuch, Lendorf, Marolla, Nagra, Neudorf, St. Martin bei Klagenfurt, St. Peter am Karlsberg, St. Peter bei Ebenthal, Sankt Peter am Bichl, St. Ruprecht bei Klagenfurt, Stein, Tentschach, Viktring, Waidmannsdorf, Waltendorf, và Welzenegg.

Khí hậu
Klagenfurt có khí hậu lục địa điển hình, có sương mù vào mùa Hè và mùa Đông. Mùa Đông khá lạnh nhưng có các đợt gió phơn từ núi Karawanken ấm ơn thổi vào. Nhiệt độ trung bình từ năm 1961 đến năm 1990 là 7,1 °C, còn nhiệt độ trung bình năm 2005 là 9,3 °C.

Tên gọi
Các nhà ngôn ngữ học nổi tiếng ở Kärnten là Primus Lessiak và Eberhard Kranzmayer cho rằng tên của thành phố dịch theo nghĩa đen là "nơi than khóc" (ford of lament) hoặc "nơi than thở" (ford of complaints), có liên quan gì đó đến suy nghĩ mê tín rằng các nàng tiên hoặc ác quỷ định mệnh có xu hướng sống quanh vùng nước nguy hiểm hoặc đầm lầy. Trong văn hóa Slovene cổ, cviljovec là một nơi bị ám bởi một hồn ma nữ khóc lóc hay cvilya. Do đó, họ cho rằng tên của Klagenfurt là một bản dịch của những người Đức từ tên gốc trong tiếng Slovene của vùng đất ngập nước lân cận. Tuy nhiên, việc người Slovene đề cập đến Klagenfurt sớm nhất dưới dạng "v Zelouzi" ('in Celovec', tên người Slovene đặt cho Klagenfurt) có từ năm 1615 (cách đây hơn 400 năm) và do đó có thể là một bản dịch từ tiếng Đức. Mặt khác, cách giải thích mới nhất là bản thân từ cviljovec của người Slovene cổ trở lại thành l'aquiliu in nghiêng có nghĩa là một địa điểm tại hoặc dưới nước, điều này sẽ làm cho lý thuyết đầm lầy than khóc trở nên lỗi thời.

Các học giả đã nhiều lần cố gắng giải thích cái tên đặc biệt của thành phố: Vào thế kỷ 14, tu viện trưởng kiêm nhà sử học Johann von Viktring đã dịch tên của Klagenfurt trong cuốn sử học Liber certarum của ông là Queremoniae Vadus, tức là "lời phàn nàn", Hieronymus Megiser, Bậc thầy của trường đại học Quý tộc Kärnten ở Klagenfurt và là người biên tập cuốn lịch sử được in sớm nhất của công quốc vào năm 1612, được cho là đã tìm ra nguồn gốc của cái tên trong một "nơi đi qua sông Glan", tuy nhiên, điều này là không thể lý do ngôn ngữ. Dân gian cũng có lời giải thích riêng như sau: Một người thợ làm bánh học việc bị buộc tội trộm cắp và bị xử tử nhưng khi vài ngày sau đó, hành vi trộm cắp được cho là do nhầm lẫn và anh ta được chứng minh là hoàn toàn vô tội, người dân "than thở" ( 'Klagen') đã đi tới đi lui". Câu chuyện này được kể lại bởi Aeneas Silvius Piccolomini, người sau này trở thành Giáo hoàng Piô II.

Năm 2007, thành phố đổi tên chính thức thành "Klagenfurt am Wörthersee" (tức là Klagenfurt trên Hồ Wörthersee). Tuy nhiên, vì không có nơi nào khác mang tên Klagenfurt nữa nên cái tên ngắn hơn trước đó vẫn còn phổ biến.

Lịch sử

Truyền thuyết kể rằng Klagenfurt được thành lập sau khi một vài dũng sĩ đã giết chết "Lindwurm" đáng ghê tởm (một con rồng có cánh ở đồng hoang gần hồ, thường ăn thịt các trinh nữ). Truyền thuyết kể rằng con rồng đã bị đánh bại bởi một con bò đực béo trên sợi xích mà những người đàn ông đã gắn trên một tòa tháp vững chắc. Kỳ tích được tưởng nhớ bởi một tượng đài thời Phục hưng hoành tráng nặng 9 tấn ở trung tâm thành phố.

Trong lịch sử, nơi này được thành lập bởi Công tước Spanheim Herman như một thành trì nằm trên các tuyến đường thương mại trong khu vực. Lần đầu tiên nơi này được nhắc tới là từ cuối thế kỷ 12 trong một tài liệu trong đó Công tước Ulric II. Miễn phí cho Tu viện Thánh Paul ở "foro Chlagenvurth".  Khu định cư đó nằm trong khu vực thường xuyên bị ngập lụt, vì vậy vào năm 1246, con trai của Công tước Herman, Công tước Bernhard von Spanheim đã chuyển nó đến một vị trí an toàn hơn và do đó được coi là người sáng lập thực sự của khu chợ vào năm 1252 đã nhận được một hiến chương thành phố.

Trong những thế kỷ tiếp theo, Klagenfurt hứng chịu hỏa hoạn, động đất, nạn châu chấu và các cuộc tấn công từ người Ottoman Hồi giáo và bị tàn phá bởi các cuộc chiến tranh nông dân. Năm 1514, một trận hỏa hoạn gần như thiêu rụi hoàn toàn thành phố và vào năm 1518, Hoàng đế Maximilian I đã không đủ khả năng xây dựng lại nó. Dù bị người dân phản đối, ông đã nhượng lại Klagenfurt cho giới quý tộc của Công quốc. Trước đây chưa từng có chuyện như vậy xảy ra. Tuy nhiên, các chủ sở hữu mới đã mang lại sự phục hưng kinh tế và sự thăng tiến về chính trị và văn hóa ở Klagenfurt. Một con kênh được đào để nối thành phố với hồ như một con đường vận chuyển gỗ để xây dựng lại thành phố và đào những con hào mới của thành phố; các gia đình quý tộc có những ngôi nhà phố được xây dựng ở thủ đô mới của công quốc; thành phố được mở rộng theo hình bàn cờ hình học theo ý tưởng thời Phục hưng của kiến trúc sư người Ý Domenico dell'Allio; quảng trường trung tâm thành phố mới Neuer Platz được xây dựng và những công sự mới tốn nửa thế kỷ xây dựng đã biến Klagenfurt trở thành pháo đài hùng mạnh nhất ở phía bắc dãy Alps.

Vào năm 1809, quân đội Pháp (dưới thời Napoléon) trước khi rời đi đã phá hủy các bức tường thành, đổi lấy một số tiền lớn do người dân thu thập được, chỉ có một cổng phía đông (đã được kéo xuống để mở đường cho giao thông vài thập kỷ sau đó) và cổng nhỏ trải dài ở phía tây mà bây giờ là tất cả những gì còn lại của các công sự vĩ đại một thời. Năm 1863, kết nối đường sắt đến Sankt Veit an der Glan và việc xây dựng tuyến đường sắt Vienna-Trieste đã thúc đẩy nền kinh tế của thành phố, mang đến cho thành phố một nhà ga trung tâm hùng vĩ (bị phá hủy trong Thế chiến thứ hai) và củng cố vai trò của Klagenfurt là trung tâm của vùng.

Trong thế kỷ 19, thành phố đã phát triển thành một trung tâm văn hóa quan trọng của người Slovene ở Kärnten. Nhiều nhân vật quan trọng trong cộng đồng người Slovene đã sống, học tập hoặc làm việc ở Klagenfurt, nổi bật trong số đó có Anton Martin Slomšek, người sau này trở thành giám mục đầu tiên ở Maribor và được phong chân phước vào năm 1999, các nhà ngữ văn Jurij Japelj và Anton Janežič, chính trị gia Andrej Einspieler và nhà hoạt động Matija Majar. Nhà thơ dân tộc người Slovene France Prešeren cũng đã dành một thời gian ngắn trong sự nghiệp chuyên nghiệp của mình ở đó. Vào ngày 27 tháng 7 năm 1851, theo ý của giám mục Slomšek, giáo viên Anton Janežič và cha sở Andrej Einspieler, nhà xuất bản Hội Mohorjeva được thành lập tại Klagenfurt và vào năm 1919, hội này chuyển đến Prevalje và sau đó đến Celje vào năm 1927 nhưng được tái thành lập ở Klagenfurt năm 1947. Một số tờ báo tiếng Slovene cũng đã được xuất bản tại thành phố, trong số đó có tờ Slovenski glasnik. Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ 19, ảnh hưởng văn hóa và chính trị của người Slovene ở Klagenfurt đã giảm mạnh và vào cuối Thế chiến thứ nhất, thành phố này đã thể hiện đặc trưng của người Đức thuộc Áo.

Tuy nhiên, vào năm 1919, thành phố bị Quân đội của Vương quốc của người Serb, người Croatia và người Slovene (Vương quốc Nam Tư) chiếm đóng và tuyên bố chủ quyền. Năm 1920, lực lượng chiếm đóng Nam Tư rút khỏi trung tâm thị trấn nhưng vẫn ở các vùng ngoại ô phía nam như Viktring và Ebenthal. Cuối cùng, họ đã rút lui sau cuộc trưng cầu dân ý Kärnten vào tháng 10 năm 1920, khi đa số cử tri ở Khu vực A dùng đa ngôn ngữ quyết định Kärnten vẫn là một phần của Áo.

Năm 1938, dân số Klagenfurt tăng đột ngột hơn 50% do hợp nhất với thị trấn St. Ruprecht và các thành phố tự trị St. Peter, Annabichl và St. Martin. Trong Thế chiến thứ hai, thành phố đã bị đánh bom 41 lần. Các vụ đánh bom đã giết chết 612 người, phá hủy hoàn toàn 443 tòa nhà và làm hư hại 1.132 tòa nhà khác. Một khối lượng  của đống đổ nát đã phải được dọn đi trước khi người dân có thể bắt đầu xây dựng lại thành phố.

Để tránh bị tàn phá thêm và đổ máu lớn, vào ngày 3 tháng 5 năm 1945, Tướng Löhr của Tập đoàn quân E (Heeresgruppe E) đồng ý tuyên bố Klagenfurt là một "thành phố mở" "trong trường hợp các lực lượng Anh-Mỹ tấn công thành phố", một tuyên bố rằng được phát sóng nhiều lần và hai ngày sau đó cũng được xuất bản trên Kärntner Nachrichten.

Vào ngày 8 tháng 5 năm 1945, 9:30 sáng, Tập đoàn quân số 8 Lục quân Anh dưới sự chỉ huy của Tướng McCreery tiến vào Klagenfurt và được gặp chính quyền nhà nước và thành phố dân chủ mới tại Stauderhaus. Tất cả các vị trí chiến lược và các công trình quan trọng ngay lập tức bị chiếm giữ, Thiếu tướng Horatius Murray được đưa đến gặp Tướng Noeldechen để chính thức tiep nhận sự đầu hàng của Sư đoàn 438 Đức. Ba giờ sau, các nhóm lực lượng du kích đã đến trên một xe lửa chiếm giữ được ở thung lũng Rosental một ngày trước đó, cùng lúc với quân đoàn IV chính quy Nam Tư. Cả hai bên đều băng qua các đường phố của thành phố, nơi có hàng chục nghìn người tị nạn Volksdeutsche và hàng loạt binh lính thuộc mọi quốc tịch đã chiến đấu dưới sự chỉ huy của Đức và hiện đang chạy trốn khỏi người Nga. Các lực lượng du kích và quân chính quy Nam Tư đều tuyên bố chủ quyền với thành phố và vùng đất Nam Kärnten xung quanh, thành lập Komanda sta za Koroška, được đặt tên là "Bộ chỉ huy Quân khu Kärnten" dưới quyền Thiếu tá Egon Remec. Neuer Platz - được đổi tên thành Adolf Hitler Platz vào năm 1938 - những chiếc xe bọc thép của Anh được cho là đã đối mặt với xe bọc thép đồng minh của Nam Tư với thái độ thù địch, đó là một cảnh tượng gây tò mò cho những công dân được giải phóng nhưng đây có lẽ là một trong những truyền thuyết thời hiện đại.

Từ đầu năm 1945, khi triển vọng chiến tranh kết thúc khá rõ ràng, nhiều cuộc đàm phán giữa các đại diện của các tổ chức dân chủ trước năm 1934 đã diễn ra, sau đó mở rộng đến các sĩ quan cấp cao của Wehrmacht và các quan chức chính quyền. Ngay cả đại diện của du kích ở các ngọn đồi phía nam Klagenfurt cũng đã được gặp những người được cho là của một lực lượng SS mạnh ở Klagenfurt để thỏa thuận việc không cố gắng chiếm thành phố bằng vũ lực nhưng vẫn giữ nguyên tuyên bố chính thức rằng vùng đông nam Kärnten là thuộc sở hữu của Nam Tư.

Vào ngày 7 tháng 5 năm 1945, một ủy ban được triệu tập tại tòa nhà Landhaus cổ của chính quyền Gau để thành lập chính phủ Nhà nước Lâm thời và một trong nhiều quyết định được đưa ra là tuyên ngôn của "Nhân dân Kärnten". Tuyên bố này bao gồm báo cáo về việc từ chức của Gauleiter và Reichsstatthalter, Friedrich Rainer, việc chuyển giao quyền lực cho chính quyền mới và lời kêu gọi người dân cờ Áo hay Kärnten. Tuyên ngôn đã được in trên Kärntner Zeitung ngày 8 tháng 5. Vào ngày hôm sau, quân đội Nam Tư yêu cầu thị trưởng mới của Klagenfurt phải hạ cờ Áo khỏi tòa thị chính và treo cờ Nam Tư thay thế, Cảnh sát thị trấn người Anh Cptn. Watson ngay lập tức cấm việc này nhưng cũng ra lệnh hạ lá cờ Áo. Cùng ngày, một đội quân du kích mang theo súng máy, một phái viên Nam Tư đã xuất hiện tại tòa nhà Landesregierung, yêu cầu Quyền Thống đốc bang Piesch hủy bỏ lệnh hạ cờ Nam Tư nhưng đã bị phớt lờ.

Vài ngày trôi qua trước đó, dưới áp lực của Anh với sự hậu thuẫn ngoại giao của Hoa Kỳ, quân đội Nam Tư đã rút khỏi thành phố trước khi thành lập một chính quyền dân sự song song Kärnten-Slovene (Hội đồng quốc gia Kärnten) do Franc Petek chủ trì. Tuy nhiên, được sự bảo vệ của binh lính Anh, các thành viên của Chính phủ Quốc gia Lâm thời đã lên kế hoạch đưa ra một chương trình toàn diện về các triển vọng chính trị, xã hội và kinh tế mới tại vùng đất này để phục vụ sự tiếp quản của quân đội Anh. Hỗ trợ tài chính và bồi thường tài sản nhanh chóng cho các nạn nhân của chế độ Quốc xã là cần thiết. Điều này đặt ra một vấn đề vì một trong những hành động đầu tiên của người Anh là tịch thu tất cả tài sản của Đảng Quốc xã cũng như đóng băng tài khoản ngân hàng và phong tỏa các khoản chuyển tiền của họ. Phải mất vài tháng trước khi thông tin liên lạc cơ bản và giao thông công cộng, dịch vụ thư tín và cung cấp nhu yếu phẩm hoạt động trở lại ở một mức độ nào đó. Trong những năm tiếp theo những ngày hỗn loạn này, một bộ phận lớn của Tập đoàn quân số 8 của Anh được tái thành lập thành Lục quân Anh ở Áo (BTA) vào tháng 7 năm 1945, có trụ sở chính tại Klagenfurt - Kärnten, cùng với bang láng giềng Styria, được thành lập một phần của khu vực chiếm đóng của Anh ở nước Áo giải phóng. Khu vực này vẫn được giữ nguyên cho đến ngày 26 tháng 10 năm 1955.

Năm 1961, Klagenfurt trở thành thành phố đầu tiên ở Áo có khu vực dành riêng cho người đi bộ. Ý tưởng về sự kết nghĩa hữu nghị của các thành phố ở các quốc gia khác bắt đầu từ mối quan hệ đối tác thành phố đầu tiên giữa Klagenfurt và Wiesbaden, Đức vào đầu năm 1930. Điều này được tiếp nối bởi nhiều quan hệ đối tác thành phố, kết quả là vào năm 1968, Klagenfurt đã được vinh danh với danh hiệu “Thành phố Châu Âu của năm”. Klagenfurt cũng đã được trao tặng Bằng khen Europa Nostra danh giá (một giải thưởng cho việc khôi phục và tái phát triển trung tâm cổ kính của nó) tổng cộng ba lần, đây là một kỷ lục đối với một thành phố châu Âu.

Năm 1973, Klagenfurt sáp nhập thêm bốn thành phố tự trị liền kề: Viktring với tu viện dòng Xitô lớn; Wölfnitz; Hörtendorf; và St. Peter am Bichl. Việc bổ sung các thành phố tự trị này đã làm tăng dân số của Klagenfurt lên khoảng 90.000 người.

Dân số
Tính đến tháng 1 năm 2020, có 101.403 người có nơi cư trú chính là Klagenfurt.

Vào năm 2019, có khoảng 20.000 người sinh ra ở nước ngoài sống ở Klagenfurt, tương ứng với khoảng 20% dân số của thành phố.

Điểm tham quan

Phố Cổ với trung tâm Alter Platz (Quảng trường Cổ) và các tòa nhà thời Phục hưng với những thềm ba hình vòng cung duyên dáng là một điểm thu hút lớn.

Các địa danh nổi tiếng còn có:

 Đài phun nước Lindworm năm 1593 với tượng Hercules được thêm vào năm 1633
 Landhaus, Cung điện quý tộc, hiện là trụ sở của Quốc hội Bang.
 Thánh đường Baroque, được xây dựng bởi các quý tộc Tin lành của Kärnten lúc bấy giờ
 Tu viện Viktring
 Sân vận động bóng đá Hypo-Arena
 Minimundus, "tiểu thế giới trên hồ Wörthersee"
 Công viên Tự nhiên Kreuzbergl với tháp quan sát và ngắm cảnh
 Vườn bách thảo nhỏ nhưng hấp dẫn dưới chân Kreuzbergl, có bảo tàng khai thác mỏ
 Wörthersee (hồ nước ấm nhất trong số các hồ lớn trên dãy núi Alps) với bãi cát và bể bơi công cộng ngoài trời lớn nhất châu Âu, thu hút 12.000 người tắm vào những ngày hè.
 Bán đảo Maria Loretto, với ngôi nhà cổ nông thôn mới được cải tạo, (gần đây được thành phố mua lại từ gia tộc  Rosenberg Carinithia)
 Lâu đài Tentschach và Hallegg.

Kinh tế
Klagenfurt là trung tâm kinh tế của Kärnten, với 20% các công ty của bang đóng ở đây. Thời điểm tháng 5 năm 2001 có 63.618 lao động ở 6.184 công ty trong thành phố này, 33 công ty có hơn 200 nhân viên. Các ngành kinh tế phổ biến là công nghiệp nhẹ, điện tử và du lịch. Ngoài ra còn có một số văn phòng in ấn.

Vận tải
Sân bay Klagenfurt là sân bay quốc tế chính có kết nối với một số thành phố lớn của Châu Âu và các khu nghỉ mát ở nước ngoài.

Nhà ga trung tâm Klagenfurt () nằm ở phía nam trung tâm thành phố.

Thành phố nằm ở giao điểm của đường cao tốc A2 và S37. A2 autobahn chạy từ Vienna qua Graz và Klagenfurt đến Villach và xa hơn đến biên giới giáp Ý. Xa lộ S37 chạy từ Vienna qua Bruck an der Mur và Sankt Veit an der Glan đến Klagenfurt. Đường cao tốc B91 Đèo Loibl đi Ljubljana, thủ đô Slovenia, cách Klagenfurt chỉ 88 km (55 mi).

Lưu lượng giao thông ở Klagenfurt cao (mức độ cơ giới hóa: 572 xe/1000 dân vào năm 2007).  Vào những năm 1960, với việc đường xe điện (xe điện) cuối cùng bị phá bỏ, Klagenfurt trở thành một thành phố thân thiện với ô tô với nhiều con đường rộng rãi. Một đường cao tốc thậm chí đã được lên kế hoạch đi qua thành phố một phần dưới lòng đất nhưng ngày nay đã đi ngang qua thành phố về phía bắc. Vấn đề bốn tuyến đường sắt từ Bắc, Tây, Nam và Đông gặp nhau tại ga trung tâm phía Nam của trung tâm thành phố và làm tắc nghẽn giao thông thành phố đã được giải quyết nhờ một số hầm chui trên các tuyến giao thông chính. Tuy nhiên, mặc dù có 28 tuyến xe buýt nhưng hiện nay tình trạng tắc đường vẫn thường xuyên xảy ra ở hầu hết các thành phố có quy mô tương tự. Ý tưởng về một hệ thống giao thông nhanh chóng sử dụng đường ray xe lửa hiện có, đường sắt cáp treo đến sân vận động bóng đá hoặc dịch vụ thuyền máy thông thường trên kênh đào Lend từ trung tâm thành phố đến hồ đã không thành hiện thực. Nhưng đối với những người ưa thích du lịch nhàn nhã, có một dịch vụ thuyền máy và tàu hơi nước thường xuyên trên hồ nối các khu nghỉ mát ở Wörthersee. Dù những mùa đông khắc nghiệt không còn diễn ra thường xuyên nữa, bạn vẫn có thể băng nhanh qua hồ đóng băng trên đôi giày trượt của mình.

Văn hóa

Có một nhà hát nhân dân kiêm nhà hát opera với các công ty chuyên nghiệp, một dàn nhạc giao hưởng chuyên nghiệp, một nhạc viện và phòng hòa nhạc tiểu bang. Có những hiệp hội âm nhạc như Musikverein (thành lập năm 1826) hoặc Mozartgemeinde, một công ty sân khấu thể nghiệm tư nhân, Bảo tàng Nhà nước, một bảo tàng nghệ thuật hiện đại và bảo tàng Giáo phận về nghệ thuật tôn giáo; Nhà nghệ sĩ, hai phòng trưng bày thành phố và một số phòng trưng bày tư nhân, một cung thiên văn ở Europa-Park, các tổ chức văn học như nhà Robert Musil và một cuộc thi văn học Đức có uy tín trao giải Giải Ingeborg Bachmann.

Klagenfurt là nhà của một số nhà xuất bản nhỏ nhưng rất tuyệt vời và một số tờ báo hoặc ấn bản khu vực cũng được xuất bản ở đây bao gồm các nhật báo như "Kärntner Krone", "Kärntner Tageszeitung" , "Kleine Zeitung".

Klagenfurt là một điểm nghỉ mát nổi tiếng với những ngọn núi ở cả phía nam và phía bắc, nhiều công viên và một loạt 23 ngôi nhà và lâu đài ở vùng ngoại ô. Vào mùa hè, thành phố là nơi tổ chức lễ hội Altstadtzauber (Phép thuật của Thành Cổ).

Cũng tọa lạc ở đây là Đại học Klagenfurt, một khu đại học của Fachhochschule Kärnten, Đại học Khoa học Ứng dụng Kärnten, một trường cao đẳng giáo dục đào tạo giáo viên tiểu học và trung học và giáo dục sau đại học giáo viên cũng như một trường cao đẳng giáo dục phổ thông (VHS) và hai cơ sở đào tạo nghề và dạy nghề (WIFI và BFI). Trong số các cơ sở giáo dục khác của Áo, có trường trung học và một trường trung học thương mại dạy bằng tiếng Slovene (thành lập năm 1957). Một số hiệp hội văn hóa và chính trị của người Slovene Kärnten cũng có trụ sở tại thành phố như Hội Mohorjeva, nhà xuất bản lâu đời nhất của người Slovene được thành lập tại Klagenfurt vào năm 1851.

Giáo dục

Cấp ba

 Đại học Klagenfurt
 Cơ sở Klagenfurt của FH Kärnten, Đại học Khoa học Ứng dụng Kärnten CUAS
 Pädagogische Hochschule Viktor Frankl, một hệ thống giáo dục
 Trung tâm Khoa học Sức khỏe với Học viện Hộ sinh và Trường điều dưỡng tại Bệnh viện Bang Klagenfurt
 Đại học Âm nhạc Gustav Mahler

Trường cấp hai

Một số trường trung học:
 Europa-Gymnasium, trường trung học lâu đời thứ hai của Áo
 BG/BRG Mössingerstraße
 BRG Klagenfurt-Viktring tập trung vào nghệ thuật (âm nhạc và vẽ)
 ORG Thánh Ursula, một tổ chức Công giáo tư nhân
 Một trường trung học Gymnasium dạy tiếng Slovene

và các trường trung học phổ thông dạy chương trình giáo dục phổ thông kiêm đào tạo nghề:
 Hai trường Kỹ thuật: HTL Lastenstrasse và HTL Mössingerstraße
 Hai trường trung học thương mại:  Handelsakademie  số 1 và số 2
 Một trường trung học thương mại tiếng Slovene ("Handelsakademie")
 Một trường trung học ẩm thực, thời trang và thiết kế
 Một trường mầm non
 Một trường học về nông nghiệp và khoa học dinh dưỡng  ở dãy Alps
 Một trường quản lý xã hội của tổ chức từ thiện Caritas

Cao học
 Trường Cao đẳng  Volkshochschule
 Viện Đào tạo Kỹ thuật của Công đoàn,  Berufsförderungsinstitut (BFI)
 Viện Đào tạo Kỹ thuật của Phòng thương mại,  Wirtschaftsförderungsinstitut (WIFI)
 Trường học buổi tối (Gymnasium và Trường Kỹ thuật Cơ điện)

Các trường khác
  Landeskonservatorium , một nhạc viện tiểu bang
 Trường Waldorf
 Trường học dành cho các nhân viên xã hội do Tổ chức từ thiện Caritas của Áo điều hành
 Trường Công lập kiểm soát hỏa hoạn Kärnten

Thể thao
Nhà vô địch-kỷ lục gia khúc côn cầu trên băng Áo EC KAC là một trong những câu lạc bộ thể thao nổi tiếng nhất ở Áo. Câu lạc bộ "Eishockey Club Klagenfurter Athletiksport Club" (EC KAC) đã 30 lần vô địch Áo và người hâm mộ của họ đến từ khắp Kärnten. Câu lạc bộ bóng đá Premier League SK Austria Kärnten có trụ sở tại Klagenfurt. Klagenfurt đăng cai Khai mạc/Bế mạc Cuộc thi Ironman Áo gồm ba môn: bơi 3,8 km (2,4 dặm), đạp xe 180 km (112 dặm) và chạy bộ 42 km (26 dặm), một phần của loạt giải thể thao Ironman WTC, với đỉnh cao là Giải vô địch thế giới Hawaii.

Giải vô địch chèo thuyền thế giới (châu Âu) được tổ chức tại Wörthersee vào năm 1969.

Một trong những giải Grand Slam Bóng chuyền bãi biển của FIVB diễn ra tại Klagenfurt vào tháng 7 hàng năm và hầu như luôn là một trong những lễ hội lớn nhất trong năm của Áo. Bóng chuyền bãi biển phổ biến ở Áo mặc dù đất nước này không giáp biển. Các tuyển thủ Áo như Clemens Doppler, Florian Gosch và Alexander Horst, những ông trùm nhiều năm ở châu Âu đều chơi hàng năm tại giải này. Các nhà vô địch năm 2009 của giải đấu này là đội đoạt huy chương vàng Thế vận hội Mùa hè 2008 đến từ Mỹ, Phil Dalhausser và Todd Rogers.

Klagenfurt cũng đã tổ chức ba trận đấu tại Giải vô địch UEFA Euro 2008 tại Hypo-Arena mới được xây dựng gần đây. Klagenfurt cũng là ứng cử viên cho Thế vận hội Mùa đông 2006 và là sân nhà của đội bóng bầu dục Mỹ, Những chú sư tử đen Kärnten, đang thi đấu tại Giải hạng Nhất của Liên đoàn Bóng bầu dục Áo. Black Lions thu hút người hâm mộ từ khắp Kärnten, chơi các trận sân nhà ở cả Klagenfurt và Villach.

Cư dân nổi tiếng

Thế kỷ 12 đến 18
 Bernhard von Spanheim (1176 hoặc 1181 - 1256), Công tước Gia tộc Sponheim, là Công tước Kärnten trong 54 năm kể từ năm 1202
 Johann von Viktring (khoảng 1270 - 1347) nhà biên niên sử thời trung cổ và cố vấn chính trị ở Công quốc Kärnten
 Jurij Japelj (1744–1807) Linh mục Dòng Tên người Slovene, dịch giả và nhà ngữ văn
 Lorenz Chrysanth von Vest (sinh năm 1776 tại Klagenfurt - 1840) bác sĩ và nhà thực vật học người Áo.
 Franciszek Ksawery Lampi (sinh năm 1782 tại Klagenfurt - 1852), họa sĩ lãng mạn người Ba Lan
 Franz Heinrich Böckh (1787–1831), sử gia địa phương
 Josef Ferdinand Fromiller (1693-1760) là một họa sĩ quan trọng của Áo thời Baroque.

Thế kỷ 19
 Friedrich Martin Josef Welwitsch (sinh năm 1806 ở Maria Saal - 1872) Nhà thám hiểm, nhà thực vật học người Áo, đã phát hiện ra cây Bách lan
 Matija Majar (1809–1892), Linh mục Công giáo La Mã và nhà hoạt động chính trị người Slovene Kärnten, học ở Klagenfurt
 Andrej Einspieler (1813–1888) Chính trị gia, linh mục Công giáo La Mã, nhà báo người Slovene, "ông tổ của người Slovene Kärnten"
 Anton Janežič (1828–1869) nhà ngôn ngữ học, nhà ngữ văn, sử gia văn học người Slovene Kärnten, đã đi học ở Klagenfurt
 Maximilian Daublebsky Freiherr von Sterneck zu Ehrenstein (sinh năm 1829 tại Klagenfurt - 1897) Đô đốc Hải quân Áo-Hung
 Josef Stefan (sinh năm 1835 ở Klagenfurt - 1893), nhà vật lý, nhà toán học, nhà thơ người Slovene Kärnten của Đế quốc Áo
 Hubert Leitgeb (sinh năm 1835 tại Portendorf - 1888) nhà thực vật học người Áo
 Gustav Adolf Franz Xavier Gugitz (sinh năm 1836 ở Klagenfurt - 1882) Kiến trúc sư người Áo
  Markus von Jabornegg zu Gamsenegg und Moderndorf (sinh năm 1837 tại Klagenfurt - 1910) quan chức chính phủ, nhà thực vật học người Áo
 Emanuel Alexander Herrmann (sinh năm 1839 tại Klagenfurt - 1902) Nhà kinh tế người Áo, người đã giúp phát minh ra bưu thiếp - ông đã tạo ra thẻ bưu điện trả trước
 Hoàng tử Ludwig Gaston Klemens Maria của Saxe-Coburg và Gotha (sinh năm 1870 ở Ebenthal - 1942, ở Innsbruck), hoàng tử của Nhà của Saxe-Coburg và Gotha- Koháry sống ở Brazil cho đến năm 1889
 Bá tước Lucy Christalnigg von und zu Gillitzstein (1872–1914), nhân viên Hội Chữ thập đỏ và là tay đua mô tô
 Robert Musil (sinh năm 1880 tại Klagenfurt - 1942) Nhà văn triết học người Áo
 Hanns Albin Rauter (sinh năm 1895 tại Klagenfurt - 1949), tướng SS ở Hà Lan bị Đức Quốc xã chiếm đóng, hành quyết tội phạm chiến tranh
 Herbert Boeckl (1894-1966), một họa sĩ người Áo.

Thế kỷ 20

1900 đến 1919
 Roland Rainer (sinh năm 1910 tại Klagenfurt - 2004) Kiến trúc sư người Áo
 Hubert Petschnigg (sinh năm 1913 tại Klagenfurt - 1997) Kiến trúc sư người Áo.
 Ernst Lerch (sinh năm 1914 ở Klagenfurt - 1997) điều hành Chiến dịch Reinhard, vụ giết người hàng loạt người Do Thái trong Chính phủ phát xít Ba Lan
 Erwin Deutsch (1917–1992), nhà dược học

1920 đến 1939
 Mirella Bentivoglio (sinh năm 1922 tại Klagenfurt) nhà điêu khắc, nhà thơ, nghệ sĩ trình diễn và người quản lý người Ý
 Felix Ermacora (1923–1995) chuyên gia nhân quyền
 Wolf In der Maur (sinh năm 1924 tại Klagenfurt - 2005), nhà báo và biên tập viên người Áo
 Ingeborg Bachmann (sinh năm 1926 tại Klagenfurt - 1973) Nhà thơ và tác giả người Áo
 Wolfgang Hollegha (sinh năm 1929 tại Klagenfurt) họa sĩ người Áo
 Karl Robatsch (sinh năm 1929 tại Klagenfurt - 2000) Kỳ thủ cờ vua và nhà thực vật học người Áo
 Heinz Nittel (1931–1981) chính trị gia trong chính quyền thành phố Vienna, bị sát hại
 Konrad Ragossnig (sinh năm 1932 tại Klagenfurt) nghệ sĩ guitar cổ điển và nghệ sĩ đàn lute.
 Günther Domenig (sinh năm 1934 tại Klagenfurt - 2012) Kiến trúc sư người Áo
 Hannes Heinz Goll (sinh năm 1934 tại Klagenfurt - 1999) Nhà điêu khắc, thợ in và họa sĩ người Áo, làm việc chủ yếu ở Colombia
 Udo Jürgens (sinh năm 1934 tại Klagenfurt - 2014) Ca sĩ người Áo-Thụy Sĩ, chiến thắng Eurovision Song Contest 1966 ở Áo
 Hermann Mittelberger (sinh năm 1935 tại Klagenfurt - 2004) nhà nghiên cứu ngữ hệ Ấn-Âu người Áo
 Karl Matthäus Woschitz (sinh năm 1937 tại Sankt Margareten im Rosental) nhà thần học và học giả kinh thánh người Áo.
 Dagmar Koller (sinh ra ở Klagenfurt 1939) Nữ diễn viên và ca sĩ người Áo
 Otto Anton Eder (sinh năm 1930 tại Klagenfurt-2004) là một đạo diễn và diễn viên người Áo.

1940 đến 1959
 Peter Manfred Gruber (sinh năm 1941 tại Klagenfurt) nhà toán học người Áo làm việc về lý thuyết hình học số
 Gert Jonke (sinh năm 1946 tại Klagenfurt - 2009) Nhà thơ, nhà viết kịch và tiểu thuyết gia người Áo
 Vinko Ošlak (sinh năm 1947) Tác giả người Slovene, nhà tiểu luận, dịch giả, người viết chuyên mục và nhà ngôn ngữ học, sống ở Klagenfurt
 James Aubrey (1947 tại Klagenfurt - 2010) diễn viên nổi tiếng người Anh
 Wolfgang Petritsch (sinh năm 1947 tại Klagenfurt) nhà ngoại giao, cựu Đại diện cấp cao của Bosna và Hercegovina tại LHQ
 Penny McLean (Gertrude Wirschinger sinh năm 1948 tại Klagenfurt) Ca sĩ của nhóm Silver Convention, sinh ra ở Áo
 Valentin Inzko (sinh năm 1949 tại Klagenfurt) nhà ngoại giao Áo người Slovene Kärnten, Đại diện cấp cao của Bosna và Hercegovina
 Antonia Rados (sinh năm 1953 tại Klagenfurt) phóng viên truyền hình Áo làm việc cho RTL Television
 Helmut Wautischer (sinh năm 1954 tại Klagenfurt) triết gia người Áo, giảng viên triết học cao cấp tại Đại học bang Sonoma
 Sissy Höfferer (sinh năm 1955 tại Klagenfurt) Nữ diễn viên truyền hình người Áo
 Wolfgang Puschnig (sinh năm 1956 tại Klagenfurt) nhạc công nhạc jazz (saxophone, sáo, kèn clarinet trầm) và nhà soạn nhạc người Áo
 Ursula Plassnik (sinh năm 1956 tại Klagenfurt) Nhà ngoại giao và chính trị gia Áo, Bộ trưởng Ngoại giao Áo từ 2004 đến 2008
 Hoàng tử Stefan của Liechtenstein (sinh năm 1961 tại Klagenfurt), Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Liechtenstein tại Đức
 Andreas Bernkop-Schnürch (sinh năm 1965 tại Klagenfurt) nhà khoa học, dược sĩ, doanh nhân, nhà phát minh và giáo sư người Áo
 Manfred Bockelmann (sinh năm 1943 ở Klagenfurt), nghệ sĩ và nhiếp ảnh gia
 Sigisbert Dolinschek (sinh năm 1954 tại Klagenfurt) là một chính trị gia người Áo đầu tiên của FPÖ
 Janko Ferk (sinh năm 1958 tại Sankt Kanzian am Klopeiner See) là một thẩm phán, nhà khoa học và nhà văn người Áo.

1960 đến 1979
 Rudolf "Rudi" Vouk (sinh năm 1965 tại Klagenfurt) Luật sư, chính trị gia, nhà hoạt động nhân quyền người Áo
 Isabella Krassnitzer (sinh năm 1967 tại Klagenfurt) nhà báo, người dẫn chương trình phát thanh và truyền hình người Áo
 Markus Müller (sinh năm 1967 tại Klagenfurt) nhà dược lý học người Áo
 Anton Pein (sinh năm 1967 tại Klagenfurt) Người chơi phi tiêu người Áo
 Horst Skoff (1968 tại Klagenfurt - 2008) vận động viên quần vợt chuyên nghiệp đến từ Áo
 Danny Nucci (sinh năm 1968 tại Klagenfurt) Diễn viên người Mỹ gốc Áo
 Ingo Zechner (sinh năm 1972 tại Klagenfurt) nhà triết học và sử học
 Stephanie Graf (sinh năm 1973 tại Klagenfurt) Cựu vận động viên chạy cự ly trung bình người Áo
 Christopher Hinterhuber (sinh năm 1973 tại Klagenfurt) nghệ sĩ piano cổ điển người Áo
 Dieter Kalt, Jr. (sinh năm 1974 tại Klagenfurt) Cựu vận động viên khúc côn cầu trên băng chuyên nghiệp người Áo
 Stefan Lexa (sinh năm 1976 tại Klagenfurt) Cầu thủ bóng đá đã giải nghệ người Áo
 Stefan Koubek (sinh năm 1977 tại Klagenfurt) vận động viên quần vợt thuận tay trái đã giải nghệ từ Áo
 Sabine Egger (sinh năm 1977 tại Klagenfurt am Wörthersee) là một cựu tay đua trượt tuyết người Áo, vô địch World Cup 1998/99 và giành được hai chức vô địch World Cup và ba chức vô địch quốc gia ở môn slalom (trượt tuyết theo đường dốc có vật chướng ngại).

1980 đến 1999
 Thomas Pöck (sinh năm 1981 tại Klagenfurt) vận động viên khúc côn cầu trên băng
 Benjamin Ziervogel (sinh năm 1983 tại Klagenfurt) Nghệ sĩ vĩ cầm, nhạc trưởng của RTV Slovenia Symphony Orchestra người Áo
 Anna Kohlweis (sinh năm 1984 tại Klagenfurt) Ca sĩ, nhạc sĩ và nghệ sĩ người Áo, còn được gọi là Paper Bird và Squalloscope
 Naked Lunch một ban nhạc từ Klagenfurt được thành lập vào năm 1991, khởi đầu là một ban nhạc Rock Luân chuyển
 Larissa-Antonia Marolt (sinh năm 1992 tại Klagenfurt) Người mẫu kiêm diễn viên thời trang Áo

Thư viện ảnh

Đô thị kết nghĩa
Các thành phố kết nghĩa với Klagenfurt gồm:

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Klagenfurt info
 Statistisches Jahrbuch der Landeshauptstadt Klagenfurt 2007, S. XXIX.  Statistical Yearbook 2007 of the Capital City of Klagenfurt (PDFin German)
 Slovene postage stamp 150th anniversary of Hermagoras
  Speech of the President of Slovenia in Klagenfurt on the 150th anniversary of Hermagoras

Đô thị của Kärnten
Huyện của Kärnten
Thủ phủ bang Áo


title: Ceratina okinawana

text:
Ceratina okinawana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Matsumura & Uchida mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1926


title: Hohnstorf

text:
Hohnstorf là một đô thị của huyện Lüneburg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 10,22 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Lüneburg


title: Tillandsia setiformis

text:
Tillandsia setiformis là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

S
Thực vật México


title: Pseudis fusca

text:
Pseudis fusca là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, sông ngòi, hồ nước ngọt, đầm nước ngọt, vùng đồng cỏ, khu vực trữ nước, và ao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Nascimento, L.B., Gonçalves da Cruz, C.A. & Skuk, G. 2004. Pseudis fusca. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Pseudis
Động vật đặc hữu Brasil