title: Chiến tranh tôn giáo Pháp

text:
Chiến tranh Tôn giáo Pháp là một chuỗi gồm tám cuộc tranh chấp giữa phe Công giáo và phe Huguenot (Kháng Cách Pháp) từ giữa thế kỷ 16 kéo dài đến năm 1598. Ngoài những yếu tố tôn giáo, cuộc chiến này là hệ quả của những tranh chấp nhằm nắm quyền kiểm soát nước Pháp giữa Nhà Giuse (Lorraine) đầy quyền lực và Liên minh Công giáo ở một phía, với Nhà Bourbon ở phía bên kia. Ngoài ra, chiến tranh tôn giáo Pháp không chỉ là một cuộc nội chiến, mà còn là chiến tranh ủy nhiệm giữa Vua Felipe II của Tây Ban Nha và Nữ hoàng Elizabeth I của Anh. Cuộc chiến kết thúc khi Henri IV của Pháp ban hành Chỉ dụ Nantes, dành cho người Kháng Cách một số quyền tự do tôn giáo.

Kháng Cách ở Pháp
Khi tư tưởng Luther được truyền bá vào Pháp khoảng năm 1520, Vua François I tỏ ra khoan hòa đối với các nhà cải cách trong nước. Nhưng sau khi xảy ra Vụ Áp phích (tranh cổ động chống Công giáo xuất hiện ở Paris và bốn thành phố khác) trong năm 1534, nhà vua cảm thấy bị đe dọa, và bắt đầu công khai chống những người Kháng Cách. Một trong số họ, John Calvin, phải tìm đến tị nạn ở Genève, và tạo lập ảnh hưởng to lớn trên phong trào cải cách. Trong thời trị vì của Henri II (1547–1559), Thần học Calvin thu hút nhiều người thuộc giới quý tộc, tầng lớp trung lưu, và những nhà trí thức. Dù chỉ là thành phần thiểu số ở Pháp, những người Huguenot giàu có, ảnh hưởng rộng, và có lập trường chống Công giáo bị nhiều người căm ghét.

Năm 1559, đại biểu của 66 giáo đoàn Kháng Cách ở Pháp bí mật họp tại Paris để thông qua một bản tuyên tín và một bản điều lệ, thành lập Giáo hội Kháng Cách Pháp.

Những Xung đột ban đầu

Năm 1559, cái chết đột ngột của Vua Henri II tạo ra một khoảng trống quyền lực, là cơ hội để Nhà Guise sùng tín Công giáo và có nhiều thế lực vận động nắm quyền (cháu gái của François, Nữ Công tước nhà Giuse -Mary - Nữ hoàng Scotland – là hoàng hậu của tân vương François II. Tháng 3 năm 1560, xảy ra vụ "Chính biến Amboise", một nhóm các nhà quý tộc bất mãn, do Jean du Barry lãnh đạo, âm mưu bắt cóc nhà vua nhưng bị bại lộ, dẫn đến việc xử tử hàng trăm người. Anh em Nhà Giuse nghi ngờ Louis nhà Bourbon, Hoàng thân Condé là kẻ chủ mưu, Condé bị bắt giam nhưng được trả tự do vì thiếu bằng chứng, vụ bắt giữ Condé làm cho tình hình càng căng thẳng hơn. (Kể từ đây, trong các cuộc bút chiến, biệt danh "Huguenot" được sử dụng rộng rãi để gọi người Kháng Cách tại Pháp.)

Những vụ người Kháng Cách đập bỏ tượng thờ trong các nhà thờ Công giáo ở Rouen và La Rochelle trong năm 1560, rồi năm sau lan ra đến hơn 20 thành phố và thị trấn, đã dẫn đến những vụ trả đũa đẫm máu của người Công giáo ở Sens, Cahors, Carcassonne, Tours và các thành phố khác.

Tháng 12 năm 1560, François II băng hà, mẹ ông, Catherine de' Medici trở thành nhiếp chính cho con trai thứ hai của bà, Charles IX. Thiếu kinh nghiệm lẫn nguồn hỗ trợ tài chính, Catherine thấy cần phải cẩn thận lèo lái triều chính nhằm giữ thế cân bằng giữa các thế lực chính trị và lợi ích cục bộ vây quanh bà, thể hiện qua các gia tộc đầy quyền lực, mỗi nhà đều có trong tay các đạo quân riêng. Mặc dù là một người Công giáo sùng tín, Catherine muốn tỏ thiện cảm với Nhà Bourbon theo đức tin Kháng Cách nhằm duy trì sức mạnh đối trọng với Nhà Giuse rất thế lực. Bà chọn Michel de l’Hôpital có khuynh hướng ôn hòa, vào chức vụ tể tướng, đồng thời đưa ra một số biện pháp khoan hòa với người Huguenot.

Tháng 1 năm 1562, Chỉ dụ Saint-Germain được ban hành, cho phép người Huguenot thờ phụng trong nhà riêng và bên ngoài thành phố. Tuy nhiên, ngày 1 tháng 3, một nhóm tùy tùng của Nhà Giuse tấn công những người Huguenot khi họ đang thờ phượng tại Wassy-sur-Blaise ở Champagne và ra tay tàn sát họ. Sự kiện này khiến bùng nổ tình trạng thù nghịch, và chỉ dụ bị thu hồi dưới áp lực của Nhà Guise. Jean de la Fontaine, một người Huguenot, thuật lại:
"Những người Kháng Cách đang nhóm lại cầu nguyện bên ngoài tường thành, phù hợp với chỉ dụ của nhà vua, khi ấy, Công tước Guise đến gần. Một số trong những tùy tùng của ông phỉ báng những người đang thờ phượng, do bị sỉ nhục có người phản ứng, công tước bị thương ở mặt. Nhìn thấy máu trên mặt công tước khiến đám tùy tùng nổi giận, và sau đó là cuộc tàn sát cư dân ở Vassy."

Biến cố này khiến bùng nổ cuộc chiến tranh tôn giáo lần thứ nhất. Nhà Bourbon, dưới quyền lãnh đạo của Louis I nhà Bourbon, Hoàng thân Condé, tổ chức phòng vệ cho các nhà thờ Kháng Cách và bắt đầu thiết lập những vị trí chiến lược tại các thị trấn dọc sông Loire. Trong khu vực này, tại mặt trận Dreux và Orléans, xảy ra những cuộc đụng độ lớn; tại Dreux, Condé bị nhà Guise bắt, trong khi đó Montmorency, quan tổng đốc, bị rơi vào tay nhà Bourbon. Tháng 2 năm 1563, tại Orléans, François, Công tước nhà Guise bị ám sát. Do e sợ cuộc chiến kéo dài, Catherine dàn xếp một cuộc ngừng bắn và ban hành Chỉ dụ Amboise (1563).

Tuy nhiên, những động thái này của Catherine chẳng làm phe nào hài lòng, riêng cánh Guise chống đối quyết liệt điều mà họ cho là một sự nhượng bộ nguy hiểm đối với bọn dị giáo. Trong khi đó, tình hình trở nên căng thẳng ở những vùng lân cận, đặc biệt là ở Hà Lan. Phe Huguenot tỏ ra nghi ngờ ý đồ của Tây Ban Nha khi Vua Felipe II thiết lập một hành lang chiến lược kéo dài từ Ý dọc theo sông Rhine. Cảm thấy mối đe dọa đang đến gần, Condé ra tay trước, mưu tính bắt cóc Vua Charles IX nhưng thất bại, ngay hôm sau, 29 tháng 9 năm 1567, xảy ra vụ bạo loạn ở Michelade, những đám đông người Kháng Cách, phẫn uất vì bị áp bức và cấm đoán hành đạo, tàn sát 24 linh mục và tu sĩ Công giáo. Hai biến cố này khơi mào cho chiến tranh tôn giáo lần thứ hai, kéo dài đến khi ký kết Hòa ước Longjumeau vào tháng 3 năm 1568 với một cuộc ngừng bắn mà cả hai phe đều không cảm thấy hài lòng.

Tháng 9 trong năm ấy, lại bùng nổ cuộc chiến lần thứ tư. Lần này Catherine và Charles quyết định liên kết với Nhà Guise. Quân đội Huguenot, dưới quyền thống lĩnh của Louis I de Bourbon, hoàng thân Condé, được hỗ trợ bởi đạo quân của Paul de Mouvans đến từ đông nam nước Pháp, cùng một đội dân binh Kháng Cách đến từ Đức, trong đó có 14 000 kỵ binh của Công tước xứ Zweibrücken. Khi Zweibrücken tử trận, quyền chỉ huy về tay Công tước xứ Mansfeld, William of Orange, và hai em trai của ông, Louis và Henry. Phần lớn nguồn tài chính của phe Huguenot được cung cấp bởi Nữ hoàng Elizabeth I. Phe Công giáo đặt dưới quyền chỉ huy của Công tước d’Anjou (về sau là Henri III của Pháp), và nhận được sự hỗ trợ từ Tây Ban Nha, các lãnh thổ của giáo hoàng (Papal States), và Đại Công tước xứ Tuscany.

Quân đội Kháng Cách bao vây vài thành phố trong vùng Poitou và Saintonge (với mục tiêu bảo vệ La Rochelle), rồi bao vây tiếp Angoulême và Cognac. Song, ngày 16 tháng 3 năm 1569, Hoàng thân Condé thiệt mạng trong trận Jarnac, buộc Đô đốc de Coligny phải nắm quyền chỉ huy lực lượng Kháng Cách. Trận Roche-l’Abeille chỉ là một chiến thắng danh dự cho phe Kháng Cách, nhưng họ không chiếm được Poitiers, rồi bị đánh bại tại mặt trận Montcontour (30 tháng 10, 1569). Coligny và đạo quân của ông triệt thoái về hướng tây nam để sáp nhập với Gabriel, công tước Montgomery. Mùa xuân năm 1570, họ chiếm Toulouse, mở đường băng qua miền nam nước Pháp đến thung lũng sông Rhône, rồi đến Charité-sur-Loire. Chính những món nợ khổng lồ của hoàng gia và mong muốn hòa giải của Charles IX giúp kiến tạo Hòa ước Saint-Germaine-en-Laye (8 tháng 8 năm 1570), lần này lại có thêm nhượng bộ cho phe Huguenot.

Thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy

Bất kể cuộc ngưng bắn, những đám đông Công giáo tiếp tục tàn sát người Huguenot tại những thành phố như Rouen, Orange, và Paris. Việc triều chính trở nên phức tạp hơn khi Charles IX công khai đứng về phía các lãnh tụ Huguenot – nhất là Đô đốc Gaspard de Coligny. Trong khi đó, mối quan ngại của thái hậu ngày càng gia tăng khi thấy Coligny và những người ủng hộ ông càng có nhiều quyền lực, và tỏ ra muốn liên minh với Anh và phiến quân Hà Lan.

Ngày 18 tháng 8, Coligny cùng nhiều người Huguenot quyền thế và giàu có đến Paris dự hôn lễ của Công chúa Marguerite nhà Valois với Henri Navarre (cô dâu là người Công giáo còn chú rể là người Kháng Cách). Ngày 22 tháng 8, Coligny thoát chết trong một vụ ám sát, nhưng ông bị mất một ngón tay ở bàn tay phải, và tay trái bị chấn thương. Trong khi các sử gia cho rằng thủ phạm là Charles de Louvier, sieur de Maurevert, thì khó có thể khẳng định ai là người ra lệnh (dù có lời đồn đoán người chủ mưu là Caterina de' Medici). Ngày 23 tháng 8, trong một phiên họp riêng của hoàng gia, Catherine và những người theo bà tin rằng phe Huguenot có thể đang chuẩn bị một vụ lật đổ, rồi họ quyết định, với sự chuẩn thuận của nhà vua, tiến hành một vụ đánh úp bằng cách ám sát một số nhà lãnh đạo Huguenot, là những người có khả năng tổ chức một cuộc đánh trả. Sáng sớm ngày 24 tháng 8, Công tước Guise đến chỗ trọ của Coligny, giết Coligny vài người ở đó, ném xác Coligny qua cửa sổ rơi xuống đường. Đám đông người dân Paris xúm lại cắt xẻo xác Coligny, kéo lê trong bùn, ném xuống sông, treo lên giá, rồi thiêu. Trong năm ngày kế tiếp, thành phố trở nên hỗn loạn bởi người ta đổ xô đi săn tìm để tàn sát người Huguenot, kể cả phụ nữ và trẻ em, và cướp phá nhà cửa của họ. Nhà vua không lường trước được vụ tàn sát này. Trong vài tuần sau đó, cuộc tàn sát lan ra đến hơn chục thành phố khắp nước Pháp. Biến cố này được gọi là vụ Thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy. Có lẽ khoảng 2.000 người Huguenot bị giết ở Paris, và trong vài tuần lễ kế tiếp, có thêm nhiều ngàn người thiệt mạng tại các tỉnh; tổng cộng, có khoảng 10.000 người bị sát hại trong vụ thảm sát.

Cả Vua Felipe của Tây Ban Nha và Giáo hoàng Gregory XIII đều tuyên bố hài lòng với kết quả của vụ thảm sát, khiến những người chống đối trên khắp châu Âu tức giận và tỏ ra kinh tởm.

Vụ thảm sát làm khởi phát cuộc chiến lần thứ tư, khi phe Công giáo bao vây các thành phố Sommières, Sancerre, và La Rochelle. Sự đối đầu chấm dứt khi Công tước Anjou lên trị vì Ba Lan, và Chỉ dụ Boulogne được ban hành trong tháng 7 năm 1573. Người Kháng Cách Pháp bị tước bỏ những quyền họ có trước đây. Chiếu theo các điều khoản trong hiệp ước, tất cả người Huguenot được ân xá, được quyền tự do thờ phụng, nhưng bị giới hạn trong ba thị trấn La Rochelle, Montauban, và Nimes. Ngay cả tại những nơi này, họ cũng chỉ được phép thực hành đức tin trong nhà riêng; riêng những nhà quý tộc Kháng Cách được cử hành hôn lễ và báp têm, nhưng số người tham dự bị giới hạn trong các thành viên gia đình, với sự hiện diện của không quá mười người bên ngoài.

Henri III

Ba tháng sau khi Henri Anjou đăng quang làm vua Ba Lan, anh trai của ông, Charles IX, băng hà (tháng 5 năm 1574). Henri bí mật rời Ba Lan trở về Pháp qua ngả Venice. Tại Rheims năm 1575, ông được trao vương miện để trở thành Vua Henri III của Pháp, nhưng lúc này lại bùng nổ chiến tranh tôn giáo lần thứ năm.

Chẳng bao lâu, Henri nhận ra rằng không dễ duy trì vương quyền khi các sứ quân từ chối thỏa hiệp. Năm 1576, nhà vua ký Chỉ dụ Beaulieu, với nhiều nhượng bộ dành cho người Kháng Cách, nhưng động thái này khiến Henri I, Công tước Guise, một người Công giáo cực đoan, tiến hành thành lập Liên minh Công giáo. Cánh Guise kiên trì ủng hộ vua Tây Ban Nha, nhờ đó luôn duy trì vị thế vững chắc trong suốt thập niên 1580. Tuy nhiên, phe Huguenot đã củng cố lực lượng ở miền tây nam, và được các chính phủ Kháng Cách ủng hộ, dù trong thực tế, Anh và Đức không chịu cung cấp nhiều quân binh. Vào cuối cuộc chiến lần thứ sáu (1576-1577), sau nhiều cuộc thương thảo, Henri III, với Hiệp ước Bergerac (còn gọi là "Chỉ dụ Poitiers"), buộc phải thu hồi hầu hết các nhượng bộ dành cho người Kháng Cách chiếu theo Chỉ dụ Bealieu. Hai năm sau, lại bùng nổ cuộc chiến lần thứ bảy (1579-1580) – rồi chấm dứt trong sự bế tắc với Hiệp ước Fleix.

Tình trạng thỏa hiệp mong manh lại bị phá vỡ năm 1584, khi em trai nhà vua và là người kế vị ngai vàng, François, Công tước Anjou, từ trần. Bởi vì Henri III không có con trai, nên chiếu theo Luật Salic, người kế vị sẽ là Henri Navarre, một người Huguenot. Henri Navarre là hậu duệ của Louis IX, và từng bị Giáo hoàng Sixtus V rút phép thông công cùng với anh họ của ông, Henri Hoàng thân Condé. Dưới áp lực của Công tước Guise, Henri III miễn cưỡng ban hành một chiếu chỉ trấn áp đức tin Kháng Cách và phủ quyết quyền kế vị của Henri Navarre.

Tháng 12 năm 1584, Công tước Guise thay mặt Liên minh Công giáo ký Hiệp ước Joinville với Felipe II của Tây Ban Nha, Felipe là người hằng năm cung cấp một lượng tiền lớn cho Liên minh trong thập niên kế tiếp nhằm duy trì cuộc nội chiến trong nước Pháp, với mục tiêu hủy diệt những người Kháng Cách Pháp. Nhà Guise từ lâu kiên định với lập trường bảo vệ Giáo hội Công giáo Rôma, và Công tước Guise, cùng họ hàng của ông – Công tước Mayenne, Công tước Aumale, Công tước Elboeuf, Công tước Mercoeur, và Công tước Lorraine – kiểm soát những lãnh thổ rộng lớn trung thành với Liên minh. Liên minh cũng nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong tầng lớp trung lưu thành thị.

Lúc đầu, nhà vua cố cộng tác với người đứng đầu Liên minh Công giáo nhằm hướng liên minh tới một cuộc dàn xếp qua thương thảo. Nhưng động thái này là điều không thể chấp nhận đối với các nhà lãnh đạo liên minh, họ chỉ muốn đập tan phe Huguenot, rồi cùng nhà vua chia sẻ số tài sản đáng kể của những người này. Tình hình càng trở nên tồi tệ cho đến khi bùng nổ cuộc chiến lần thứ tám (1585-1598). Bởi vì người lãnh đạo nhà Guise cũng có tên Henri, nên trong giai đoạn đầu, cuộc chiến được mệnh danh "Chiến tranh ba Henri".

Henri Navarre tìm kiếm sự trợ giúp từ các vương hầu Đức và Elizabeth I của Anh. Trong khi đó, người dân Paris sùng tín Công giáo, dưới ảnh hưởng của Ủy ban Mười sáu ngày càng bất mãn với Henri III do nhà vua không chịu mạnh tay với người Huguenot. Ngày 12 tháng 5 năm 1588, người dân nổi dậy dựng chướng ngại vật trên đường phố Paris, Henri III buộc phải trốn khỏi thành phố. Ủy ban Mười sáu lên cầm quyền và mời Công tước nhà Guise về Paris, đồng thời đề ra giải pháp đưa một người vô danh lên nối ngôi và triệu tập cuộc họp của Quốc hội (Estates-General) tại Blois.

Nhìn thấy Nhà Guise là mối đe dọa chính đối với vương quyền, Henri III quyết định ra tay trước. Ngày 23 tháng 12 năm 1588, tại Lâu đài Blois, Henri Guise và em trai, Hồng y Guise bị lính ngự lâm gài bẫy. Công tước đang trên đường đến gặp hồng y ở phòng nghị hội, có người bảo cho biết nhà vua muốn gặp riêng công tước ở phòng bên. Lính ngự lâm vây bắt và đâm vào tim công tước, đồng thời bắt giữ hồng y, sau đó hồng y cũng bị thiệt mạng bởi một mũi giáo. Để trừ hậu họa, nhà vua cho cầm tù con trai của công tước. Nhưng Công tước Guise rất được yêu thích ở Pháp, nên liên minh tuyên chiến với nhà vua, Nghi viện Paris ra cáo buộc hình sự chống nhà vua. Henri III quyết định gia nhập lực lượng của người em họ, Henri Navarre, để chống lại Liên minh Công giáo.

Như thế, vị trí lãnh đạo Liên minh được trao cho Công tước Mayenne, em trai của Guise. Liên minh cho ấn hành các tiểu luận chống nhà vua, trong khi Đại học Sorbonne tuyên bố việc phế truất Henri III là chính đáng và cần thiết, tuyên bố mọi công dân có quyền tước mạng sống của Henri III mà không phạm tội giết vua, điều này gợi nhớ đến chỉ dụ Regnans in Excelsis do Giáo hoàng Pius V ban hành năm 1570 chống lại Nữ hoàng Elizabeth I. Tháng 7 năm 1589, tại Saint-Cloud, một tu sĩ Dòng Dominican tên Jacques Clément xin gặp nhà vua và đâm vào bụng ông. Clément bị giết tại chỗ, đem theo mình bí mật về danh tính của người chủ mưu. Khi hấp hối, Henri III cho vời Henri Navarre đến, khẩn nài ông, vì quyền lợi quốc gia, hãy cải đạo sang Công giáo, và cảnh báo về hiểm họa chiến tranh kéo dài nếu Henri Navarre không chịu nghe theo lời khuyên của ông. Chiếu theo Luật Salic, nhà vua tuyên bố Henri Navarre là người kế vị, trở thành Henri IV của Pháp.

Henri IV
Tình hình nước Pháp năm 1589 là bất ổn và phức tạp. Tân vương Henri IV kiểm soát khu vực phía tây và phía nam, trong khi Liên minh Công giáo nắm giữ phía bắc và phía đông. Liên minh tín nhiệm Công tước Mayenne và bổ nhiệm ông làm Phó Toàn quyền (Lieuteant-General) vương quốc. Ông cầm quân kiểm soát phần lớn khu vực nông thôn Normandie. Song, đến tháng 9 năm 1589, Công tước Mayenne bị Henri đánh bại trong trận Arques. Trong suốt mùa đông, đạo quân của Henri càn quét khắp vùng Normandie, và chiếm từng thị trấn một trong vùng.

Nhà vua biết rằng nếu không chiếm được Paris thì không có cơ may kiểm soát nước Pháp. Tuy nhiên, không dễ gì có được Paris. Liên minh Công giáo đẩy mạnh tuyên truyền về những sự tàn bạo đối với linh mục và giáo dân Công giáo ở Anh. Người dân thành phố sẵn sàng tử thủ chứ không chịu chấp nhận một quân vương theo đức tin Kháng Cách.

Trận Ivry (ngày 14 tháng 5 năm 1590) là một chiến thắng quyết định cho Henri trước lực lượng của Công tước Mayene. Đạo quân của Henri tiến lên bao vây Paris, nhưng bị thất bại do viện binh đến từ Tây Ban Nha. Nhận thấy không có cơ may cho một quân vương Kháng Cách đăng quang ngay tại Paris, Henri đã thốt lên câu nói trứ danh Paris vaut bien une messe (Paris đáng cho một lễ misa). Năm 1593, Henri chính thức được nhận vào Giáo hội Công giáo Rôma, và được trao vương miện tại Chartres năm 1594.

Trong khi một số thành viên Liên minh Công giáo tiếp tục tranh đấu, nhiều người Công giáo khác hài lòng với quyết định cải đạo của nhà vua, dần dà cánh cực đoan cũng bị cô lập và mất ảnh hưởng. Rồi quân đội Tây Ban Nha cũng triệt thoái chiếu theo Hòa ước Vervins. Henry ra sức tái thiết nước Pháp đang nghèo đói tan tác bởi những xung đột nội bộ, và cố thống nhất lòng dân dưới vương quyền. Nỗ lực đầu tiên của nhà vua là mở các cuộc thương thảo nhằm ban hành Chỉ dụ Nantes. Chỉ dụ này là một dấu chỉ về tinh thần bao dung tôn giáo, trong thực tế đã mở ra một cuộc hưu chiến (dù miễn cưỡng) giữa các phe tranh chấp. Dù vậy, có thể xem Chỉ dụ Nantes là dấu mốc kết thúc cuộc chiến tranh tôn giáo kéo dài của nước Pháp.

Henri cùng cố vấn thân cận, Công tước Sully, nỗ lực tái thiết nước Pháp, và xây dựng một thời kỳ thái bình thịnh trị cho đất nước này.

Chiến tranh ở Bretagne
Năm 1582 Henri III, hậu duệ nam giới cuối cùng của Claude, Nữ Công tước xứ Bretagne, phong Philippe Emmanuel, Công tước xứ Mercoeur, một nhà lãnh đạo của Liên minh Công giáo, làm thống đốc Bretagne. Mercoeur tự mình đứng đầu Liên minh Công giáo tại Bretagne. Năm 1588 ông tự nhận mình là người bảo hộ Giáo hội Công giáo trong vùng. Viện dẫn quyền kế thừa của vợ, Marie de Luxembourg, cũng là một hậu duệ của các công tước xứ Bretagne, và là người thừa kế thái ấp trong tư cách Nữ Công tước xứ Penthièvre thuộc Bretagne, Mercoeur cố giành quyền độc lập cho lãnh thổ, tổ chức một chính quyền tại Nantes, và tuyên bố con trai của ông là "hoàng tử và công tước xứ Bretagne". Mercoeur liên minh với Felipe II của Tây Ban Nha. Tuy nhiên, Felipe lại muốn con gái của mình là Infanta Isabella Clara Eugenia trị vì Bretagne. Năm 1592 tại Craon, với sự trợ giúp của Tây Ban Nha, Mercoeur đánh bại Công tước Montpensier do Henri IV sai đến. Nhưng chỉ ít lâu sau, quân đội triều đình, được tăng viện bởi quân Anh, lại chiếm thế thượng phong. Đích thân nhà vua hành quân đánh Mercoeur, đến ngày 20 tháng 3 năm 1598, tại Anger, Mercoeur chịu thần phục, sau trốn sang Hungary. Con gái và là người thừa kế Mercoeur kết hôn với Công tước Vendôme, con không chính thức của Henri IV.

Thế kỷ 17 và 18
Mặc dù những tranh chấp đã kết thúc với sự ra đời của Chỉ dụ Nantes, những bất đồng về quyền tự do chính trị được ban cho người Huguenot làm gia tăng sự bất ổn trong suốt thế kỷ 17. Những người chống đối cho rằng điều này sẽ dẫn đến tình trạng ‘một nhà nước trong nhà nước’ và sẽ trở thành nguồn bất ổn kéo dài suốt thế kỷ 17. Quyết định của Vua Louis XIII đem đức tin Công giáo trở lại phần đất tây nam nước Pháp khiến khởi phát các cuộc nổi dậy của người Huguenot. Theo Hòa ước Montpellier năm 1622, con số các thị trấn (cũng là thành trì kiến cố) của người Huguenot bị cắt giảm xuống còn hai thành: La Rochelle và Montauban. Sau đó lại xảy ra chiến tranh, trong đó có cuộc bao vây thành La Rochelle, quân đội nhà vua dưới quyền lãnh đạo của Hồng y Richelieu phong tỏa thành phố suốt 14 tháng. Chiếu theo Hòa ước La Rochelle năm 1629, một số quyền lợi của người Kháng Cách về quân sự và mục vụ bị thu hồi, nhưng vẫn duy trì những quyền tự do tôn giáo họ có được trước khi bùng nổ cuộc chiến.

Trong những năm còn lại của triều Louis XIII, nhất là khi Vua Louis XIV còn nhỏ tuổi, việc thực thi chỉ dụ thay đổi mỗi năm. Năm 1661 Louis XIV, đặc biệt căm ghét người Huguenot, sau khi nắm triều chính liền bác bỏ một số quyền lợi dành cho người Huguenot trong chỉ dụ. Năm 1681, nhà vua cho tiến hành chính sách dragonnades dọa dẫm người Huguenot nhằm buộc họ cải đạo sang Công giáo Rôma hoặc phải trốn ra nước ngoài. Cuối cùng, vào tháng 10 năm 1685, Louis XIV ban hành Chỉ dụ Fontainebleau thu hồi Chỉ dụ Nantes và xem Kháng Cách là tôn giáo bất hợp pháp tại nước Pháp. Việc thu hồi Chỉ dụ Nantes đã gây ra nhiều thiệt hại cho nước Pháp, nhiều người Kháng Cách chọn rời bỏ quê hương hơn là cải đạo, mang theo họ các kỹ năng công nghiệp cần thiết cho nền kinh tế Pháp thời ấy như nghề dệt lụa, chế tạo đồng hồ, và phép đo thị lực. Ước tính trong hai thập niên có khoảng từ 200.000 đến 500.000 người Huguenot ra đi, hầu hết tìm đến sinh sống ở Anh, Phổ, Cộng hòa Hà Lan, và Thụy Sĩ. Ngày 17 tháng 1 năm 1686, Louis XIV tuyên bố nay chỉ còn từ 1.000 đến 1.500 trong tổng số từ 800.000 đến 900.000 người Kháng Cách còn sinh sống ở Pháp.

Đến đầu thế kỷ 18, khá đông người Kháng Cách sinh sống trong vùng Cévennes xa xôi trên cao nguyên Massif Central. Cuộc nổi dậy năm 1702 của cư dân ở đây, vẫn thường gọi là dân Camisard, dẫn đến một cuộc chiến kéo dài đến năm 1715, sau đó dân Camisard được để cho sống yên bình.

Biên niên sử
 17 tháng 1, 1562 - Chỉ dụ Saint-Germain, thường gọi là "Chỉ dụ tháng Giêng"
 1 tháng 3, 1562 - Thảm sát tại Wassy-sur-Blaise
 Tháng 3 năm 1562 - Tháng 3 năm 1563 Chiến tranh lần thứ nhất, kết thúc với Chỉ dụ Amboise
 19 tháng 12, 1562 - Trận Dreux
 Tháng 9 năm 1567 - Tháng 3 năm 1568 Chiến tranh lần thứ hai, kết thúc với Hòa ước Longjumeau
 10 tháng 11, 1567 - Trận Saint Denis
 1568-1570 Chiến tranh lần thứ ba, kết thúc với Hòa ước Saint-Germain-en-Laye
 Tháng 3 năm 1569 - Trận Jarnac
 Tháng 6 năm 1569 - Trận La Roche-l'Abeille
 Tháng 10 năm 1569 - Trận Moncontour
 1572 - Thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy
 1572-1573 Chiến tranh lần thứ tư, kết thúc với Chỉ dụ Boulogne
 Tháng 11 năm 1572 - Tháng 7 năm 1573 - Bao vây thành La Rochelle
 Tháng 5 năm 1573 - Henri d'Anjou làm vua Ba Lan
 1574 - Charles IX băng hà
 1574-1576 Chiến tranh lần thứ năm, kết thúc với Chỉ dụ Beaulieu
 1576 - Thành lập Liên minh Công giáo đầu tiên ở Pháp
 1576-1577 Chiến tranh lần thứ sáu, kết thúc với Hiệp ước Bergerac (còn gọi là "Chỉ dụ Poitiers")
 1579-1580 Chiến tranh lần thứ bảy, kết thúc với Hiệp ước Fleix
 Tháng 12 năm 1584 - Hiệp ước Joinville
 1585-1598 Chiến tranh lần thứ tám, kết thúc với Hòa ước Vervins và Chỉ dụ Nantes
 Tháng 10 năm 1587 - Trận Coutras, Trận Vimory
 Tháng 12 năm 1588 - Ám sát Công tước nhà Guise và em trai
 Tháng 8 năm 1589 - Ám sát Henri III
 Tháng 9 năm 1589 - Trận Arques
 Tháng 3 năm 1590 - Trận Ivry, Bao vây Paris
 1593 - Henri IV chối bỏ đức tin Kháng Cách
 1594 - Henri IV đăng quang tại Chartres.
 Tháng 6 năm 1595 - Trận Fontaine-Française
 Tháng 4 nămApril 1598 - Henri IV ban hành Chỉ dụ Nantes

Xem thêm
 Caterina de' Medici
 Henri IV của Pháp
 Huguenot
 Thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy

Chú thích

Tham khảo
 H. M. Baird, History of the Rise of the Huguenots of France, v1 (1889), History of the Rise of the Huguenots of France, v2 (1889). New edition, two volumes, New York, 1907.
 H. M. Baird, The Huguenots and the Revocation of the Edict of Nantes, (1895).
 E. M. Hulme, The Renaissance, the Protestant Revolution, and the Catholic Reaction in Continental Europe, (New York) 1914
  Arlette Jouanna and Jacqueline Boucher, Dominique Biloghi, Guy Thiec. Histoire et dictionnaire des Guerres de religion. Collection: Bouquins. Paris: Laffont, 1998. ISBN 2-221-07425-4
 R. J. Knecht, The French Wars of Religion 1559–1598 (Seminar Studies in History) ISBN 0-582-28533-X
 T. M. Lindsay, A History of the Reformation, V1 (1906). A History of the Reformation, V2 (1907).
 J.H.M. Salmon. Society in Crisis: France in the Sixteenth Century. London: Methuen, 1975. ISBN 0-416-73050-7
 J. W. Thompson, The Wars of Religion in France, 1559-1576, (Chicago, 1909)
 Arthur Augustus Tilley, The French wars of religion, (1919)
Barbara B. Diefendorf, Beneath the Cross: Catholics and Huguenots in Sixteenth-Century Paris (Oxford, 1991).

Liên kết ngoài

 The Wars of Religion, Part I
 The Wars of Religion, Part II
 The Wars of Religion at The Virtual Museum of French Protestantism

Lịch sử Giáo hội Công giáo Rôma
Lịch sử đạo Tin Lành
Tôn giáo Pháp
Tôn giáo Pháp
Tôn giáo Pháp
Tôn giáo Pháp
Tôn giáo Pháp
Chống đạo Tin Lành


title: Galbarros

text:
Galbarros là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 31 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Nomada dahli

text:
Nomada dahli là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1912


title: Bouvesse-Quirieu

text:
Bouvesse-Quirieu là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 200-338 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Bouvessequirieu


title: 28396 Eymann

text:
28396 Eymann (1999 RY44) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 9 năm 1999 bởi A. Klotz ở Guitalens.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 28396 Eymann

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Hồ cầm

text:
Hồ cầm (胡琴; bính âm: húqín) là tên gọi chung của nhiều loại nhạc cụ kéo được sử dụng trong âm nhạc Trung Quốc. Nhiều nhạc cụ tương tự cũng có mặt ở những quốc gia châu Á khác như Mông Cổ, Triều Tiên, Nhật Bản, Việt Nam, Thái Lan, Lào,Campuchia và Indonesia.

Lịch sử

Hồ cầm hiện nay có xuất xứ từ Ấn Độ và vùng Trung Á, được du nhập vào Trung Quốc từ thế kỷ I đến thế kỷ III sau công nguyên từ người Hồ (tên gọi được người Hán dùng để chỉ các dân tộc sinh sống tại vùng giáp giới giữa tây bắc Trung Quốc với các nước Trung Á) trong thời kỳ thịnh đạt của "Con đường tơ lụa". Vì vậy nên người Trung Quốc gọi nó là Hồ cầm (đàn của người Hồ). Người Việt Nam gọi theo ngôn ngữ của mình là đàn hồ. Ban đầu, nó là nhạc cụ của những người du mục, được dùng trong sinh hoạt văn nghệ dân gian và trong các cuộc tế lễ.
Đàn nhị có thể được bắt nguồn từ các nhạc cụ nguyên sinh của người Mông Cổ xuất hiện lần đầu tiên ở Trung Quốc trong triều đại nhà Đường. Nó được cho là đã phát triển từ Hề cầm (奚琴), được cho là có nguồn gốc từ người Xi sống ở phía đông bắc Trung Quốc hiện nay .

Đầu tiên chữ Hán của tên của các nhạc cụ (二, er, hai) được cho là xuất phát từ thực tế là nó có hai dây. Một lời giải thích khác nói rằng nó xuất phát từ thực tế rằng nó là huqin cao thứ hai trong sân cho gaohu trong dàn nhạc hiện đại của Trung Quốc. Ký tự thứ hai (胡, Bính âm: hú) chỉ ra rằng đó là một thành viên của họ hàng hồ cầm, với từ Hồ thường có nghĩa là man rợ. Tên gọi của hồ cầm có nghĩa đen là "công cụ của các dân tộc Hồ", Cho thấy nhạc cụ này có thể có nguồn gốc từ các khu vực ở phía bắc hoặc phía tây của Trung Quốc thường có người dân du mục cư trú ở các bộ tộc của các vương quốc Trung Quốc trong quá khứ.

Hiện nay, hồ cầm có mặt trong hầu hết các dàn nhạc dân tộc cổ truyền Trung Hoa, Việt Nam, Triều Tiên, Hàn Quốc, Đài Loan. Loại đàn này cũng có mặt ở Ấn Độ, Miến Điện, Thái Lan, Campuchia, Indonesia, Thổ Nhĩ Kỳ, một số nước khu vực Tây Á và Kavkaz. Loại nhạc cụ này dần dần được bản địa hóa. Không chỉ người Kinh mà các dân tộc khác ở Việt Nam cũng chế tác đàn hồ cho mình. Ngày nay, đàn hồ có mặt ở hầu hết các dàn nhạc cổ truyền dân tộc Việt Nam. Trong dân gian Trung Hoa thời cổ, có một loại đàn giống với đàn này, được gọi là da hồ
(; có bầu đàn làm từ vỏ dừa, mặt đàn bằng gỗ mỏng). Do cấu tạo và tính năng tương tự, nó được coi như một họ hàng của hồ cầm. Nó được sử dụng đặc biệt ở các tỉnh ven biển phía nam của Trung Quốc và Đài Loan. Tại Việt Nam, nhạc cụ này được các thương nhân người Hoa mang tới trong thế kỷ 13. Người Việt gọi nó là đàn gáo. Da hồ được làm từ gỗ trụ hay trắc, thùng đàn cộng hưởng làm bằng gáo dừa hoặc gỗ rỗng đường kính trung bình khoảng 14cm, một đầu bị bằng da trăn đôi khi dùng da kỳ đà. Cần đàn có hình tròn hoặc vuông không có phím bấm, đầu dưới cần đàn xuyên qua thùng đàn để âm thanh từ dây khi kéo tạo nên âm sắc.

Ngựa đàn làm bằng tre hay gỗ dài 1,5 cm đặt khoảng giữa mặt da. Khuyết đàn làm bằng sợi tơ se giữ 2 dây vào gần sát cần đàn  có tác dụng điều chỉnh độ cao thấp của âm thanh. Cung vĩ làm bằng tre, hoặc gỗ được uốn cong hình cánh cung. Vĩ đàn đặt giữa hai dây, khi đàn vĩ cọ sát vào dây phát ra âm thanh. Da hồ trước dùng dây bằng tơ xe nhưng ngày nay đã thay bằng dây kim loại, dây đàn được lên cách nhau một quãng nǎm. Bởi da hồ là nhạc cụ quan trọng trong họ hồ cầm do đó đàn được dùng nhiều trong biểu diễn kinh kịch, dàn nhạc và đặc biệt giữ vai trò quan trọng trong các dàn nhạc Triều Châu, Khách Gia, Quảng Đông và Phúc Kiến. Ngày nay, da hồ cũng có mặt trong các dàn nhạc hoà tấu lớn ở Trung Quốc.

Danh sách các loại hồ cầm ở Trung Quốc
Xem bài Danh sách nhạc cụ cổ truyền Trung Quốc

Những nhạc cụ tương tự ở các quốc gia châu Á

Campuchia

Tro (tiếng Khmer: ទ្រ, ) là nhạc cụ dùng vĩ kéo truyền thống của Campuchia.  Những loại tro của Khmer tương tự hoặc có liên quan xa với đàn nhị hoặc hồ cầm Trung Quốc. Chúng có hộp cộng hưởng âm thanh ở dưới cùng của cần đàn, được bọc bằng da hoặc da rắn. Các dây chạy từ các chốt ở đầu thanh và cố định ở dưới cùng, chạy ngang qua hộp âm thanh. Hộp cộng hưởng càng lớn, dải âm càng thấp. Chúng bao gồm:
Tro u (tiếng Khmer: ទ្រអ៊ូ ; còn được đánh vần là tro ou): là đàn nhị truyền thống của Campuchia có niên đại ít nhất là từ  thời kỳ Longvek, khoảng 1528–1594, và là loại đàn nhị có âm vực thấp nhất, với các dây được điều chỉnh bằng một quãng 5 , khoảng C - G. Hộp cộng hưởng được làm từ một gáo dừa thân tròn có một đầu được bọc bằng da động vật, chẳng hạn như da rắn hoặc da bê. Hai dây của nó trước đây được làm bằng lụa hoặc ruột động vật, dây nylon hoặc dây kim loại, chạy qua ngựa đàn làm bằng tre hoặc gỗ. Phía sau gáo dừa có thể được chạm khắc hoặc để trơn. Nó tương tự như đàn xò u của Thái Lan, đàn gáo của Việt Nam và đàn da hồ của Trung Quốc, mặc dù loại đàn nhị sau này có mặt bằng gỗ chứ không phải bằng da động vật. Nó được dùng chơi trong hòa tấu mohori và ayai. Có thể được sử dụng trong dàn nhạc nhà hát Bassac.
Tro ou chămhiêng (ទ្រអ៊ូ ចំហៀង): được sử dụng "độc quyền" bởi người Chăm sống ở Campuchia và có hộp cộng hưởng làm từ mai rùa. Nó được chơi trong dàn nhạc nhà hát Bassac và dàn nhạc hát dù kê. Nó vốn xuất xứ từ đàn Kanyi. Thân đàn Kanyi được làm bằng mai rùa vàng. Trên thân mai rùa vàng có gắn một đoạn tre nhỏ đặc cỡ ngón chân cái, dài khoảng 0,65 cm. Ở đầu đoạn tre này có hai cần để kéo dây gọi là hai tai Kanyi. Từ hai cần kéo (hai tai) nối xuống với cây tre bằng một sợi là dây đàn chính của Kanyi. Ngoài ra cần kéo này nối với cây tre bằng lông đuôi ngựa uốn cong như cánh cung. Đây chính là dây kéo của đàn Kanhi để tạo ra âm thanh.
Tro sau (ទ្រសោ ធំ) hay tro sau thom: với dây làm từ kim loại được điều chỉnh ở quãng 5 , khoảng D - A. Thom là loại đàn nhị lớn hơn và có âm vực thấp hơn ; thom có nghĩa là "lớn" trong tiếng Khmer. Hộp âm hình trụ có chiều dài khoảng 120 mm và chiều ngang 90 mm trên đầu.  Cần đàn có thể dài 620mm. Nó được làm từ gỗ đen nhưng các vật liệu cơ bản hơn đã được sử dụng, chẳng hạn như một cây tre rỗng và mai rùa. Nó được sử dụng trong âm nhạc Hoàng gia Campuchia, arak, kar, mohori và ayai.
Tro sau toch () là một nhạc cụ Campuchia được sử dụng trong âm nhạc cổ điển của người Khmer. Đây là một loại đàn nhị với thân làm bằng gỗ cứng. Từ toch (តូច) có nghĩa là "nhỏ". Thùng đàn (hình trụ) có kích thước rộng 80mm x dài 115mm, cổ thùng 760mm. Các phép đo chỉ mang tính chất gần đúng vì nhạc cụ này không được tiêu chuẩn hóa. Nó tương đương với xò đuông của Thái Lan. Hai dây kim loại của nó được điều chỉnh ở tone G - D thuộc quãng 5, cao hơn so với dây của tro sau thom.
Tro che hay tro chhe (ទ្រឆេ) là đàn nhị nhỏ nhất của họ đàn tro.  Hai dây kim loại của nó được điều chỉnh D — A, cao hơn một quãng tám trên tro sau thom và là quãng cao nhất. Điều chỉnh nhạc cụ là gần đúng trong các hòa tấu Campuchia, và thay đổi theo các nhạc cụ chính như sralay; khi nhạc cụ được chơi trong dàn nhạc bassack (ghép với tro ou thay vì tri sau thom, thì âm điệu của nhạc cụ được điều chỉnh giống như điệu Tro u, cao hơn một quãng tám). Trước đây, dây lụa là tiêu chuẩn, nhưng bây giờ dây nylon hoặc dây kim loại được sử dụng thay thế.  Nó có hộp cộng hưởng hình trụ, được làm bằng gỗ cứng hoặc ngà voi. Tuy không có kích thước tiêu chuẩn;  nhưng hộp cộng hưởng có thể có chiều ngang 65–70 mm và dài 105 mm. Thùng đàn bằng da, được làm bằng da rắn.

Nhật Bản

Kokyu là loại đàn vĩ kéo 3 dây, có cấu tạo y chang shamisen; cần của nó mỏng và không có phím. Thân hình chữ nhật giống mặt trống của cây đàn được bọc da ở mặt trước và sau giúp khuếch đại âm thanh khi kéo đàn. Da đàn thường được làm bằng da chó hoặc da mèo nhưng trong quá khứ có một loại giấy đặc biệt được sử dụng và nhiều loại nhựa cũng được dùng để làm mặt đàn. Dây đàn thường được làm bằng lụa, gần đây thì nylon cũng được sử dụng làm dây đàn. Cung vĩ của kokyu là cung vĩ rời chứ không mắc liền như những loại hồ cầm khác. Biến thể của nó gồm kokyu 4 và 5 dây.

Triều Tiên

Hề cầm: loại đàn nhị 2 dây của người Triều Tiên. Đàn nhị Haegeum có bát nhị tròn nhỏ làm từ ống tre và bịt bằng da chó mèo hay miếng gỗ mỏng dán mặt trước bát nhị còn mặt sau để nguyên, dọc nhị hay còn gọi là cán nhị, có gốc cắm xuyên qua lưng bát nhị. Đàn nhị Haegeum chỉ có 2 dây được gắn song song với dọc nhị. Dây đàn được bện bằng bờm ngựa hoặc lông đuôi ngựa. Người chơi đặt bát nhị trên đầu gối, tay trái nắm dọc nhị, tay phải cầm cung vĩ kéo, để dây của cung vĩ cọ sát vào các dây đàn tạo ra âm thanh. Cử nhị Haegeum cũng khác biệt, nó không buộc vào cần đàn mà buộc thắt chéo lên phía 2 trục vặn. Cần đàn cong khác với các loại hồ cầm khác nên có 1 sự đàn hồi nhất định. 2 trục vặn được làm rất to, tay nắm thành hình tròn, xẻ rãnh rồi khoan lỗ rồi quấn dây vào đó.

Đàn nhị Haegeum chia ra làm 2 loại chính: 1 loại tấu chính nhạc (Jeongak), gọi là Jeongak haegeum (정악 해금) với giai điệu giống nhã nhạc cung đình Huế của Việt Nam, loại còn lại có âm thanh giống với thể cách hát nói trong ca trù Việt Nam là sanjo và đôi khi nó còn có âm sắc rầu rĩ bi thương gọi là Sanjo haegeum (산조 해금). Haegeum có âm vực rất cao, cao hơn so với Đàn tranh dùng vĩ kéo ajaeng.

 Tứ hề cầm: Đàn vĩ cầm bốn dây (Bắc Triều Tiên). So với Nam Hàn thì tứ hề cầm sử dụng cung vĩ rời như violin.

Mông Cổ
Mã đầu cầm

Thái Lan

Saw (phiên âm tiếng Thái: xò): các loại đàn vĩ kéo của người Thái gồm:
Xò đuông: Bát đàn (bát nhị hay hộp cộng hưởng) làm bằng ống tre hình trụ; cần đàn, dây và trục cùng cung kéo mắc liền có cấu trúc tương đương tương tự đàn nhị Việt Nam, hay các loại đàn nhị và hồ cầm có cung vĩ mắc liền của Trung Quốc.
Xò u: Cấu tạo như đàn da hồ (đàn gáo) của Trung Quốc hay Việt Nam, cần đàn làm bằng tre, hộp cộng hưởng làm từ gáo dừa hay vỏ quả thốt nốt phơi khô.
Xò xảm xài: Đàn vĩ kéo của vùng Sukhothai. Nó có ảnh hưởng từ đàn rebab kiểu Indonesia và đàn tro của người Khmer, Campuchia
 Xò krapăng (ซอกระป๋อง) - miền Đông Bắc Thái Lan): Nó có hộp cộng hưởng làm từ vỏ lon bằng nhôm. Đây là loại đàn nhị tự chế của Người Thái, có cấu trúc tương tự đàn nhị Việt Nam, hay các loại đàn nhị và hồ cầm có cung vĩ mắc liền của Trung Quốc.
Xò bang (Đông Bắc Thái Lan): Nhạc cụ vĩ kéo của người Isản. Nó là ống nứa làm đàn, có hai dây làm bằng tơ tằm, hoặc tách trực tiếp từ thân ống nứa. Ngày nay, ngoài việc sử dụng dây bằng kim loại sắt người ta còn bổ sung thêm dây thứ ba cùng chất liệu. Cung kéo làm từ một thanh tre mỏng, có chiều dài khoảng 45 cm, rộng khoảng 1 cm; dây cung thường được làm từ lông đuôi ngựa nhưng phổ biến là làm từ những sợi cước nhỏ. Tại Việt Nam, dân tộc Thái gọi là xi xa lo hoặc xò lò.
Xò píp (ซอปี๊บ): phiên bản lớn hơn của xò krapăng, hộp cộng hưởng làm từ nhôm hay inox loại lớn chế tác thành cái hộp. Cần đàn bằng tre và chốt (trục) bằng gỗ, nó sử dụng dây thép. Âm vực trầm hơn so với xò krapăng. Thông thường, xò píp chỉ dành cho người mù và ăn xin sử dụng cho mục đích hát rong kiếm tiền.
Xò lò: Xò lò có cấu tạo nhỏ hơn xò xảm xài và là nhạc cụ của vùng Lan Na. Trước kia xò lò có hai dây làm bằng tơ tằm hoặc vải thổ cẩm Thái. Ngày nay ngoài việc sử dụng dây kim loại, người ta còn bổ sung thêm dây thứ ba cùng chất liệu. Vĩ kéo làm từ một thanh tre mỏng, có chiều dài khoảng 45 cm, rộng khoảng 1 cm. Dây cung được làm từ sợi cước, nhưng để giai điệu êm ái, mượt mà thì dùng vật liệu đuôi ngựa là tốt hơn cả. Thân hoặc hộp cộng hưởng xò lò được làm từ gáo dừa, mặt đàn làm từ da bò hoặc da dê và nỏ hơn so với xò xảm xài. Hai dây đàn của nó mắc qua ngựa đàn hoặc mặt đàn của hộp cộng hưởng. Tổng chiều dài của xò lò ước tính xấp xỉ 1,7 mét. Cần đàn làm từ gỗ hoặc ngà voi, giữa cần được bọc bởi kim loại.

Tuva
Byzaanchy

Cape Verde
Cimboa

Ấn Độ
Ektara

Indonesia
Tehyan

Việt Nam
Cò ke
Đàn nhị
Ong eng: là nhạc cụ dây, chi cung kéo của người Giẻ Triêng. Về hình thức, ong eng cấu tạo tương tự như đàn nhị của người Kinh nhưng chỉ có một dây bằng sắt. Cần đàn là một đoạn tre nhỏ có đường kính khoảng 2,5 cm, dài 97 cm. Hộp cộng hưởng được làm từ một ống tre dài 12 cm, đường kính khoảng 8 cm, mặt đàn bịt bằng da ếch, Cần kéo đơn giản là một thanh tre vót mỏng. Khi diễn tấu, người chơi ong eng ngồi bệt dưới đất, dùng ngón cái và ngón trỏ bàn chân phải kẹp vào phía sau của hộp cộng hưởng để giữ hộp đàn, tay phải kéo, tay trái vừa giữ đàn vừa vuốt vào dây đàn để điều chỉnh cao độ. Ong eng có thể được dùng để độc tấu, hòa tấu cùng với đang M’bin puil hoặc đệm cho hát.
T’Rơbon là nhạc cụ chi kéo của người Chứt ở Hà Tĩnh. Nhìn bề ngoài, thân đàn trông giống như một chiếc điếu cày gắn bó với người nông dân miền Bắc. Đó là một ống nứa dài chừng 70 cm (có thể tương ứng với một đốt rưỡi hoặc hai đốt ống nứa), đường kính chừng 5 cm.
Phần đầu của ống nứa cắt bỏ hai bên, chỉ để lại hai mẫu nhỏ đối xứng nhau qua trục ống (tạm gọi là tai đàn), cao chừng 3 cm, rộng khoảng 1,5 cm. Một tai đàn được đàn T’Rơbon nguyên bản gọt vát để có thể làm chỗ tỳ khi chơi hoặc để buộc dây leo. Bên tai kia dùng để buộc cố định một đầu dây đàn bằng cách cuốn nhiều vòng.
Thân đàn chính là toàn bộ chiều dài ống tính từ dưới tai đàn, cũng đồng thời là hộp cộng hưởng của đàn. Điểm độc đáo là đoạn cuối thân ống, khoảng 30 cm được bổ làm đôi theo chiều dọc thân, một phần già hơn tạm gọi là lưng đàn, phần còn lại non hơn một chút gọi là mặt đàn. Về hình thức, phần lưng cũng chính là cần đàn, còn mặt đàn chính là phím đàn. Có thể gọi đoạn thân từ chỗ bổ đôi này trở xuống là đuôi đàn.
Dây đàn làm bằng sợi tơ hoặc cước (cỡ tương đương với dây to của đàn nguyệt). Có hai dây được căng dọc theo chiều dài thân đàn về phía mặt phím. Điểm đặc biệt là tuy hai dây nhưng thực chất chỉ có một sợi, do cách căng dây đàn chia làm hai lần. Đầu tiên, một đầu sợi cước được gài vào gốc đuôi đàn kéo lên rồi được cố định bằng cách cuộn vào tai đàn theo hướng từ phải sang trái, từ trong ra ngoài. Sau đó tiếp tục căng dây thứ hai (lần hai) bằng cách kéo từ tai đàn trở xuống song song với dây thứ nhất rồi gài vào gốc đàn để cố định toàn bộ.
Vĩ kéo của đàn T’Rơbon là một cật nứa dẹt, chiều dài tương đương với thân đàn (khoảng 68 – 70 cm), bản rộng chừng 1 cm.

Chú thích

Liên kết ngoài
Huqin photographs  (page 1)
Huqin photographs  (page 2)
Huqin photographs  (page 3)

Nhạc cụ
Nhạc cụ Trung Quốc


title: Sandelia bainsii

text:
Sandelia bainsii (tên tiếng Anh: Eastern Province rocky) là một loài cá thuộc họ Anabantidae. Nó là loài đặc hữu của Nam Phi.

Nguồn
 Skelton, P. 1996. Sandelia bainsii . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Sandelia
Cá nước ngọt Nam Phi
Động vật được mô tả năm 1861


title: Mul

text:
Mul là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Chandrapur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Mul có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 198 mét (649 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mul có dân số 22.256 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Mul có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Mul, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Tetradiclis

text:
Tetradiclidaceae là một họ được ghi nhận như là tùy chọn tách ra từ họ Nitrariaceae trong hệ thống APG II năm 2003, nhưng không được công nhận trong hệ thống APG III năm 2009 và chi duy nhất của họ này được gộp vào họ Nitrariaceae nghĩa rộng.

Họ này khi được công nhận sẽ bao gồm 1 loài cây thân thảo có danh pháp Tetradiclis tenella (đồng nghĩa: Anatropa tenella, T. caspia, T. corniculata, T. eversmanni, T. salsa). Loài này cao 10–20 cm, không lông, sống một năm. Chúng có lá mọng, không cuống, các lá thấp nhất mọc đối, các lá còn lại mọc so le. Các hoa mọc thành cụm hoa dạng xim giống như bông. Hoa mẫu 4, đường kính 0,5–1 mm, cuống hoa dài tới 1,5 mm, mọc ở nách các lá bắc. Các lá đài dài khoảng 0,5 mm. Các cánh hoa dài khoảng 1 mm, màu trắng. Quả nang chẻ 3 ngăn, chứa 4-6 hạt nhỏ, ít nội nhũ, phôi thẳng. Khu vực sinh sống là khu vực từ Ai Cập và đông nam châu Âu qua Trung Đông tới Trung Á.

Ghi chú

Tetradiclidaceae


title: Megachile guaranitica

text:
Megachile guaranitica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1909


title: La Vallée, Charente-Maritime

text:
La Vallée là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã La Vallée, Charente-Maritime nằm ở khu vực có độ cao từ 0-34 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Charente-Maritime


title: Nguyễn Văn Thương (nhạc sĩ)

text:
Nguyễn Văn Thương (22 tháng 5 năm 1919 – 5 tháng 12 năm 2002) là một nhạc sĩ, nhà giáo, nghệ sĩ người Việt Nam. Có tác phẩm đầu tay từ năm 17 tuổi vào trước Cách mạng tháng Tám, Nguyễn Văn Thương thuộc thế hệ đầu tiên của nền tân nhạc Việt Nam.

Được truyền cảm hứng niềm âm nhạc từ nhỏ, ông sớm tiếp xúc với nền âm nhạc mới trước Cách mạng của Việt Nam. 13 tuổi, Nguyễn Văn Thương nhập học Trường Quốc Học Huế và được đào tạo âm nhạc bài bản từ cả nền âm nhạc phương Tây và âm nhạc cổ truyền phương Đông. Sớm có sự thành công từ những tác phẩm đầu tay, Nguyễn Văn Thương tiếp tục tham gia con đường nghệ thuật Cách mạng. Ông là tác giả của những ca khúc tiền chiến đáng chú ý như "Đêm đông", "Trên sông Hương" và cả những ca khúc cách mạng như "Bình Trị Thiên khói lửa". Nguyễn Văn Thương đã quản lý, dàn dựng và dẫn dắt các Đoàn Văn công nghệ thuật của Việt Nam được biểu diễn trong và ngoài Việt Nam. Ông cũng là một nhà giáo với công tác đào tạo, nâng cấp và quản lý các cơ sở âm nhạc, giúp cho những nơi này trở thành những trung tâm đào tạo âm nhạc uy tín. Xuyên suốt hành trình sự nghiệp sáng tác, quản lý và đào tạo, Nguyễn Văn Thương đóng góp một vai trò quan trọng đối với nền âm nhạc Việt Nam trong thế kỷ 20.

Với những đóng góp cho nền âm nhạc Việt Nam, Nguyễn Văn Thương được nhà nước Việt Nam phong tặng nhiều huân huy chương cùng các giải thưởng danh giá. Ông qua đời vào cuối năm 2002, hưởng thọ 83 tuổi.

Thân thế
Nguyễn Văn Thương sinh ngày 22 tháng 5 năm 1919 trong một gia đình công chức tại huyện Hương Thuỷ (nay là thị xã Hương Thuỷ), tỉnh Thừa Thiên Huế thuộc miền Trung Việt Nam. Cha ông là một công chức nhưng yêu thích âm nhạc. Mẹ ông là một người biết chơi đàn tranh và thuộc nhiều dân ca Trung Bộ cũng như Hò Huế. Từ nhỏ, cha mẹ đã truyền cảm hứng âm nhạc cho ông từ những tiếng đàn và điệu hát. Năm 9 tuổi, Nguyễn Văn Thương được cha mẹ cho học đàn nguyệt với một nghệ nhân.

Đầu những năm 1930, âm nhạc phương Tây ngày càng du nhập sâu vào Việt Nam qua nhiều phương thức. Trong thời gian này, ông được bố mẹ mua cho cây đàn mandolin và tự học cách diễn tấu, cũng là nhạc cụ phương Tây đầu tiên mà Nguyễn Văn Thương được học. Năm 1932, Nguyễn Văn Thương được nhập học ở Trường Quốc học Huế. Tại đây, ông có dịp được tiếp xúc nhiều nhạc phương Tây khác như guitare, acordeon, piano, saxophone... Cũng từ đây, ông bắt đầu tiếp cận nền âm nhạc phương Tây đang dần thịnh hành ở khắp các thành phố lớn trên Việt Nam. Từ kiến thức âm nhạc cổ truyền mà mình học được, Nguyễn Văn Thương tự học lý thuyết âm nhạc theo những cuốn sách của nhà lý luận âm nhạc người Pháp Antoine Francois Marmóntel mà ông mua được.

Thời kỳ này, Việt Nam đang phổ biến phong trào "Lời Ta điệu Tây". Cũng giống như nhiều nhạc sĩ yêu nước đương thời, Nguyễn Văn Thương đã không tán thành xu hướng bị xem là "ngoại lai" này. Những bài hát của các nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát, Lê Thương, Thẩm Oánh, Dương Thiệu Tước... đã giúp ông tự chọn con đường phát triển của âm nhạc Việt Nam mà bản thân sẽ đi theo.

Đời tư
Nguyễn Văn Thương kết hôn với nghệ sĩ ưu tú Đặng Thị Thanh Hảo. Ông có em gái là bà Nguyễn Thị Bạch Lệ, người vợ thứ hai của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý.

Sự nghiệp

Những năm đầu
Năm 1936, sau khi tốt nghiệp trung học ở Trường Quốc học Huế, Nguyễn Văn Thương chuẩn bị ra Hà Nội để học thi tú tài. Trong buổi du ngoạn sông Hương trước khi rời Huế, ông đã sáng tác ca khúc đầu tay "Trên sông Hương". Hà Nội những thập niên 1930 là một điểm khởi đầu của tân nhạc Việt Nam, là nơi tập trung nhiều nhạc sĩ danh tiếng, giúp cho Nguyễn Văn Thương được tiếp xúc nhiều hơn với nền âm nhạc mới. Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước đã đề nghị xuất bản ca khúc "Trên sông Hương" và tác phẩm này được in vào năm 1937 tại Hà Nội với chính Nguyễn Văn Thương là người vẽ bìa minh hoạ. Những năm đầu tiên ở Hà Nội, ông học thi Tú tài ở trường Thăng Long dưới sự dẫn dắt của Đặng Thai Mai, Hoàng Minh Giám, Võ Nguyên Giáp.

Trong dịp Tết Nguyên đán năm 1940, gia đình Nguyễn Văn Thương gặp khó khăn khiến ông không nhận được tiền để về quê ăn Tết. Đêm giao thừa, ông đi lang thang khắp phố phường Hà Nội trong giá rét mùa đông. Qua phố Khâm Thiên, ông bị ấn tượng và xúc động trước hình ảnh một ả đào ngồi hát đón khách trong đêm giao thừa. Chính từ đây, ca khúc "Đêm đông" đã được lên ý tưởng hình thành. Nguyễn Văn Thương đã trau chuốt, sửa chữa và cộng tác với Kim Minh trong phần ca từ để ca khúc trở thành một tác phẩm nổi tiếng. "Đêm đông" không những là điểm khởi đầu định danh cho Nguyễn Văn Thương mà cũng là tác phẩm giúp cho ca sĩ Bạch Yến có được sự chú ý ban đầu trong sự nghiệp khi bà mới 15 tuổi.

Tham gia cách mạng và hoạt động nghệ thuật

Từ năm 1938, Nguyễn Văn Thương vào Sài Gòn thi ngạch kiểm soát viên bưu điện từ đó ông làm việc tại Bưu điện trung tâm Sài Gòn. Tại đây, ông vẫn tiếp tục sáng tác âm nhạc và dạy đàn, đồng thời làm quen với các nhạc sĩ ở khu vực Nam Bộ như Lưu Hữu Phước. Năm 1942, ca khúc "Bướm hoa" ra đời. Ca khúc này ông cũng hợp tác với Kim Minh trong phần lời. Bài hát được xuất bản năm 1943 và được tái bản nhiều lần. Trước Cách mạng tháng Tám, Nguyễn Văn Thương còn sáng tác nhiều ca khúc khác, tuy vậy 3 ca khúc đầu tay của ông là "Trên sông Hương", "Đêm đông" và "Bướm hoa" vẫn là những ca khúc có đóng góp đáng kể cho dòng ca khúc lãng mạn của phong trào Tân nhạc Việt Nam thời bấy giờ.

Năm 1944, Nguyễn Văn Thương được chuyển về Huế. Trong những ngày đầu của Cách mạng tháng Tám, ông thoát ly tham gia chiến tranh vào cuối năm 1946 khi lên chiến khu cùng cơ quan. Năm 1948, ông được làm quyền Giám đốc Bưu điện Liên khu IV. Thời gian này, Pháp mở nhiều cuộc càn quét Việt Nam. Những cảnh tượng người chết đẫm máu đã khiến Nguyễn Văn Thương sáng tác "Bình Trị Thiên khói lửa" trong hai đêm thức trắng. Ca khúc được biểu diễn lần đầu tiên trong đêm gặp mặt ủng hộ người dân Bình Trị Thiên ở khu IV vào mùa thu năm 1948. Ca khúc đã đánh dấu bước ngoặt trong thế giới quan cũng như bút pháp sáng tác của Nguyễn Văn Thương. Từ đây, ông đã sáng tác các tác phẩm nói đến vấn đề lớn về dân tộc Việt Nam, của cách mạng cùng với việc vận dụng các chất liệu âm nhạc trong kho tàng âm nhạc dân gian Việt Nam.

Cuối năm 1948, Nguyễn Văn Thương nghỉ việc ở Bưu điện và chuyên tâm vào công việc hoạt động nghệ thuật hơn. Ông phụ trách về mảng âm nhạc và làm Ủy viên Ban chấp hành Chi hội Văn nghệ liên khu IV. Ông cùng một số nhạc sĩ như Nguyễn Khoa Châu hay Lê Yên mở lớp dạy nhạc. Một số học sinh của những lớp nhạc đó về sau trở thành những nhạc sĩ có tiếng như Nguyễn Văn Tý, Văn Ký. Năm 1949, Nguyễn Văn Thương gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuối năm 1950, ông bị thực dân Pháp bắt và tống giam trong một nhà lao Toà Khâm sứ ở Huế. Tuy vậy sau một thời gian do không tìm được bằng chứng buộc tội nên Pháp đã thả Nguyễn Văn Thương ra, từ đó nhạc sĩ thoát ly khỏi vùng tự do. Trong thời gian 9 năm của cuộc chiến tranh Đông Dương, rất nhiều ca khúc của ông đã bị thất lạc.

Năm 1951, ông trở về làm Uỷ viên Thường vụ Chi hội Văn nghệ kiêm Trưởng đoàn văn công của Liên khu IV. Cuối năm 1953, ông đã cùng Đoàn Văn công lên đường tham gia chiến dịch Trung Lào và sau đó là chiến dịch Điện Biên Phủ. Cuối năm 1954, Nguyễn Văn Thương lại được điều động ra công tác tại Đoàn Văn công Trung ương Việt Bắc. Miền Bắc Việt Nam thắng trận trong Chiến tranh Đông Dương, ông cùng đoàn quân Việt Nam chiến thắng về tiếp quản lại Hà Nội. Cũng trong những ngày này, ông được giao nhiệm vụ quay trở lại Liên khu IV tìm người để xây dựng Đoàn Văn Công trung ương. Năm 1955, Nguyễn Văn Thương là người chỉ đạo nghệ thuật của Đoàn Văn công Việt Nam đầu tiên tham dự Festival Thanh niên quốc tế tại Warszawa. Cùng năm, ông được cử làm Trưởng đoàn Văn công Trung ương cho tới năm 1964. Trong suốt thời gian mười năm đó, ông đã dẫn nhiều đoàn nghệ thuật Việt Nam tham dự và biểu diễn ở nhiều quốc gia trên Thế giới. Những năm này, nhạc sĩ đã sáng tác nhiều tác phẩm nhạc múa cho các Đoàn Văn công như thơ múa "Chim gâu", kịch múa "Tấm Cám" cộng tác với nhạc sĩ Văn Chi. Bản kịch múa "Tấm Cám" đã nhận được Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000. Ông cũng viết thêm nhạc cho một số điệu múa như "Múa ô", "Múa sạp", "Chàm Rông", "Thiếu nữ bên hồ".

Bên cạnh nhạc múa, Nguyễn Văn Thương còn sáng tác nhiều ca khúc trong thời gian này. Đây cũng là thời điểm ông tham gia viết nhạc cho phim truyện và phim tài liệu như "Vợ chồng A Phủ", "Dòng sông âm vang", "Hai bà mẹ". Năm 1960, ông viết một số tác phẩm cho nhạc cụ truyền thống Việt Nam, tiêu biểu là bài "Nhớ về Nam" cho sáo trúc độc tấu với dàn nhạc dân tộc. Năm 1964, Nguyễn Văn Thương được cử đi thực tập tại Nhạc viện Bắc Kinh, Trung Quốc. Tuy vậy, cuộc Cách mạng Văn hóa nổ ra khiến ông phải bỏ dở việc học và trở về nước. Ông bắt đầu bước vào lĩnh vực sáng tác khí nhạc. Tác phẩm đầu tay được nhạc sĩ viết trong lĩnh vực này là "Quê hương Tây Nguyên" viết cho piano, sau đó là vũ khúc "Tây Nguyên vui chiến thắng" cho violin và piano vào năm 1965. Tác phẩm này đã từng được phát trên Đài phát thanh Tiếng nói Bắc Kinh. Bài hát "Tiếng hát muôn phương" (lời Xuân Oanh) sáng tác năm 1958 của ông nhận được Bằng khen tại Liên hoan Thanh niên và Sinh viên thế giới ở Viên, Áo.

Năm 1968, Nguyễn Văn Thương được tiếp tục đi thực tập tại Nhạc viện Leipzig (từng là Cộng hoà Dân chủ Đức). Ông là nhạc sĩ tiền chiến thứ hai được tu nghiệp ở nước ngoài sau Đỗ Nhuận. Tại nơi đây, ông được tiếp xúc với nhiều nhạc sĩ, giáo sư âm nhạc của Đức với nhiều các tác phẩm âm nhạc đương đại trên toàn thế giới. Trong thời gian học tập tại Đức, Nguyễn Văn Thương đã viết bản giao hưởng "Đồng Khởi" vào năm 1971. Đến cuối năm 1971, bản giao hưởng được biển diễn lần đầu tiên tại Đức trong ngày kỷ niệm thành lập Nhạc viện Leipzig và ngày đoàn kết Cộng hoà Dân chủ Đức với Việt Nam.

Trở về nước, làm công tác quản lý và đào tạo
Tháng 4 năm 1972, Nguyễn Văn Thương trở về Việt Nam và được làm giám đốc Trường Âm nhạc Việt Nam (sau đó là Nhạc viện Hà Nội, nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Trong suốt 12 năm từ 1972 đến 1984, Nguyễn Văn Thương làm công tác quản lý và đào tạo tại ngôi trường này. Ông là một trong những người có công xây dựng trường từ một trường Trung cấp thành trường Đại học, trở thành một trung tâm đào tạo âm nhạc lớn của Việt Nam. Nhận thức được thời đại của nhạc nhẹ, ông đã nhanh chóng cử các ca sĩ và nhạc công sang học nhạc nhẹ ở các quốc gia Đông Âu. Ông cũng phát hiện ra nhiều tài năng nghệ thuật và đưa về Nhạc viện đào tạo trong đó có nhiều nghệ sĩ của Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam và sau này đều trở thành những nghệ sĩ có tên tuổi. Qua đó, ông có sự đóng góp tích cực trong công tác đào tạo âm nhạc cho Việt Nam.Nguyễn Văn Thương là người đưa hệ trung cấp khoa âm nhạc cổ truyền của Nhạc viện Hà Nội lên bậc đại học. Ông cũng là tác giả của một số quyển sách giáo khoa như "Tuyển tập piano" (hệ trung cấp), "Tuyển tập 16 bài hát dân ca và dân vũ Việt Nam" (soạn cho piano được nhà xuất bản Peters của Cộng hoà Dân chủ Đức ấn hành năm 1972). Nhạc sĩ cũng viết những tác phẩm sân khấu như "Mệnh lệnh", "Cải tô" và dịch cuốn "Beethoven" do nhà xuất bản Thanh niên ấn hành.

Mặc dù công tác quản lý và đào tạo đã chiếm đáng kể vốn thời gian nhưng Nguyễn Văn Thương vẫn dành thời gian và tâm huyết cho việc sáng tác. Ông đã viết một ca khúc trong thời gian này như "Tổ quốc tôi chưa đẹp thế bao giờ", "Gửi Huế giải phóng", "Dâng người tiếng hát mùa xuân",... hợp xướng gồm có "Dân ta đánh giặc anh hùng" vào năm 1972. Ngoài ra, ông còn viết một số tác phẩm cho dàn nhạc dân tộc như "Ngày hội quê hương", tổ khúc "Quê hương" (hợp tác với nhạc sĩ Hoàng Dương), "Buôn làng vào hội" cho đàn tre lắc và bộ gõ tre nứa. Đối với khí nhạc phương Tây, ông viết 4 bản romance cho cello và piano cùng một số tác phẩm cho đàn khác như violin. Ông cũng viết nhạc phim cho những bộ phim "Thành phố lúc rạng đông", "Sao Tháng Tám", "Ngày ấy bên bờ sông Lam"... Từ năm 1979 đến 1983, ông làm giám đốc Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam.

Năm 1982, ông được Nhà nước Việt Nam phong học hàm Giáo sư. Đến năm 1984, ông nghỉ công tác quản lý và chuyển vào thành phố Hồ Chí Minh để làm cố vấn cho Sở Văn hoáthông tin thành phố. Cũng trong thời gian này, ông còn tham gia hội đồng khoa học tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1987, ông nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục công việc sáng tác âm nhạc. Đánh giá cao công lao trong việc chỉ đạo nghệ thuật và dàn dựng chương trình cho các đoàn văn công biểu diễn trong và ngoài nước trong nhiều chục năm qua, Nguyễn Văn Thương được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân vào năm 1993.

Những năm cuối và qua đời
Trong những năm cuối đời, Nguyễn Văn Thương có những sáng tác đạt nhiều giải thưởng lớn dù tuổi cao và sức khoẻ kém. Những sáng tác trong thời gian này chủ yếu là sáng tác khí nhạc phương Tây như Romance số 2 "Bên dòng sông thương", Romance số 3 và 4. Các tác phẩm này đều viết cho cello. Năm 1997, ông còn viết "Vũ khúc ngày hội" cho 8 đàn cello. Ông cũng viết một số tác phẩm cho dàn nhạc giao hưởng như "Rhapsodie số 2" cho đàn t'rưng và dàn nhạc năm 1996, "Capriccio" cho dàn nhạc giao hưởng năm 1999. Ông qua đời vào ngày 5 tháng 12 năm 2002, hưởng thọ 83 tuổi.

Thành tựu
Với những đóng góp tích cực cho âm nhạc Việt Nam, Nguyễn Văn Thương đã được Nhà nước Việt Nam phong tặng nhiều huân, huy chương, nhiều danh hiệu và giải thưởng như: Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Nghệ sĩ Nhân dân. Ông cũng là một trong 9 nhạc sĩ được Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - nghệ thuật đợt 2 năm 2000.

Đánh giá và phong cách nghệ thuật
Nguyễn Văn Thương là một nhạc sĩ sáng tác nhiều thể loại nhạc. Nhìn chung, các tác phẩm của ông được xem là "đậm bản sắc dân tộc" vì ngôn ngữ âm nhạc được khai thác từ chất liệu âm nhạc cổ truyền Việt Nam. Ông đã vận dụng âm điệu, tiết tấu đặc trưng trong âm nhạc dân gian với thủ pháp sáng tác đa dạng để tạo nên những hình tượng âm nhạc. Nguyễn Văn Thương được xem là người tiên phong của nền tân nhạc Việt Nam ở Huế.

Sáng tác cho thanh nhạc
Nguyễn Văn Thương sáng tác cho thanh nhạc từ khi còn rất trẻ. Trước Cách mạng tháng Tám, các tác phẩm của ông chủ yếu gắn liền với trào lưu âm nhạc lãng mạn. Cũng giống nhiều nhạc sĩ đương thời, ông chịu ảnh hưởng nhiều từ trào lưu lãng mạn trong văn thơ như Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Khái Hưng, Đoàn Phú Tứ, Nhất Linh,... Ba ca khúc tiêu biểu ở giai đoạn này là "Trên sông Hương", "Đêm đông" và "Bướm hoa". Các ca khúc miêu tả quê hương do ông sáng tác thường sử dụng làn điệu dân ca để diễn tả tình cảm.

Với một số tác phẩm thanh nhạc thành công đã giúp cho Nguyễn Văn Thương được công nhận là một trong những nhạc sĩ của Tân nhạc Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Từ một nhạc sĩ lãng mạn, Nguyễn Văn Thương đã biến chuyển thành một nhạc sĩ cách mạng để sáng tác những ca khúc có tính "căm thù, uất hận" trước tình cảnh quê hương bị xâm lược. Ca khúc "Bình Trị Thiên khói lửa" được sáng tác năm 1948, sau khi biểu diễn lần đầu tiên đã nhanh chóng gây được sự xúc động và "khơi dậy tinh thần yêu nước" của người dân Việt Nam.

Sau cuộc chiến tranh Đông Dương, khi về làm Trưởng đoàn và chỉ đạo nghệ thuật Đoàn văn công Trung ương, Nguyễn Văn Thương sáng tác nhiều cho nhạc múa. Các ca khúc thời kỳ này chủ yếu là bài hát trong các bộ phim mà ông viết nhạc. Thời gian sau này, ông chỉ sáng tác khí nhạc là chính, tuy nhiên cũng có một số ca khúc tiêu biểu như "Thu Hà Nội", "Mùa thu tuyệt vời", "Yêu Huế" (sáng tác năm 1996 kỷ niệm 100 năm ngày thành lập trường Quốc học Huế). Ngoài ca khúc, ông cũng viết một số bản hợp xướng như "Tiến lên toàn thắng ắt về ta", là tiết mục cho Đoàn Văn công Giải phóng đi biểu diễn quốc tế hay hợp xướng "Dân ca".

Sáng tác khí nhạc và thính phòng
Với sáng tác khí nhạc và thính phòng, Nguyễn Văn Thương là tác giả của nhiều tác phẩm khí nhạc, giao hưởng, nhạc phim được giới chuyên môn trong và ngoài Việt Nam đánh giá cao. Tuy vậy khi so với thời điểm các tác phẩm thanh nhạc ra đời, các tác phẩm khí nhạc của Nguyễn Văn Thương ra đời muộn hơn rất nhiều. Năm 1960, "Nhớ về Nam" là tác phẩm khí nhạc đầu tay của ông, là tác phẩm viết cho sáo trúc độc tấu và dàn nhạc dân tộc. Tuy viết khí nhạc muộn nhưng ông đã có nhiều tác phẩm ở nhiều thể loại, nhưng chủ yếu ở các thể loại thính phòng, giao hưởng và nhạc cụ dân tộc. Các tác phẩm này cũng có được sự thành công nhất định ở trong và ngoài Việt Nam. Sáng tác khí nhạc cũng được nhận định là một lĩnh vực quan trọng trong sự nghiệp sáng tác của ông. Các tác phẩm thính phòng của Nguyễn Văn Thương có cấu trúc vừa và nhỏ, thường là các tiểu phẩm, vũ khúc, tổ khúc được viết ở hình thức 2, 3 đoạn đơn hay 3 đoạn phức. Một số tác phẩm khác ông thường viết ở hình thức rondo hay biến tấu.

Khí nhạc phương Tây
Tác phẩm đầu tiên ông viết cho piano là "Quê hương Tây Nguyên", cũng là tác phẩm viết cho piano thành công nhất của ông. Tác phẩm này là một tổ khúc gồm nhiều đoạn nhạc độc lập có sự tương phản về sắc thái, nhịp độ cũng như chất liệu âm nhạc. Nhạc phẩm viết cho violin và piano tiêu biểu của ông là "Tây Nguyên vui chiến thắng", được sáng tác khi ông tu nghiệp ở Trung Quốc. Đây là tác phẩm thính phòng tiêu biểu được đánh giá cao về mặt nghệ thuật. Ông sử dụng những đặc trưng của âm nhạc dân gian Tây Nguyên, qua đó miêu tả hình ảnh núi rừng và con người nơi đây một cách "chân thực". Đối với các tác phẩm viết cho cello và piano, tiêu biểu nhất là 4 tác phẩm mà ông gọi là "romance". Trong đó Romance số 1 "Trở về đất mẹ" được nhận định là bài đáng chú ý nhất, thường được nhận xét "cảm xúc sâu lắng".

Nhạc cụ truyền thống
Ở giao hưởng, ông sử dụng thông thạo những nhịp nhạc thuần Việt như ,  cùng với các nhạc cụ gõ như mõ, cồng. Kể từ "Nhớ về Nam" được sáng tác năm 1960, Nguyễn Văn Thương đã sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị nghệ thuật và biểu cảm. "Nhớ về Nam" được nhận xét là khúc nhạc "trữ tình", "tha thiết". Vào thời điểm đó, một số nhạc cụ mới như đàn tre lắc và bộ gõ tre nứa được chế tạo, ông cũng tự tìm hiểu sáng tác "Buôn làng vào hội", được Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam biểu diễn như một tiết mục múa. Bản Rhapsodie số 2 cho đàn t'rưng và dàn nhạc giao hưởng cũng là một tác phẩm mang lại thành công nhất định cho nhạc sĩ.

Di sản
Trong sự nghiệp sáng tác, những tác phẩm của Nguyễn Văn Thương đã góp phần làm nên thành công của nhiều nghệ sĩ cũng như các đoàn văn công nghệ thuật tại Việt Nam. Ông có một vai trò đóng góp quan trọng vào nền khí nhạc Việt Nam khi sử dụng nhuần nhuyễn âm nhạc truyền thống dân tộc. Nguyễn Văn Thương để lại một di sản âm nhạc với nhiều bản khí nhạc cùng ca khúc, điều này khiến báo chí thường gọi ông là "cây đại thụ" của nền âm nhạc Việt Nam. Bản sáo "Nhớ về Nam" được nghệ sĩ ưu tú Đinh Thìn cùng dàn nhạc Đoàn Ca múa nhân dân Trung ương biểu diễn đạt hiệu quả nghệ thuật cao. Năm 1968, bản độc tấu sáo thứ hai "Ngày hội non sông" của Nguyễn Văn Thương đã được Nghệ sĩ nhân dân Đỗ Lộc biểu diễn thành công ở trong và ngoài Việt Nam, đoạt Huy chương Vàng Liên hoan Thanh niên sinh viên thế giới lần thứ X tại Berlin, Cộng hòa Dân chủ Đức năm 1973, được UNESCO và nhiều đài phát thanh của các quốc gia ghi âm. Bản nhạc "Trở về đất mẹ" độc tấu cho cello và piano cũng giúp nghệ sĩ nhân dân Bùi Gia Tường biểu diễn lần đầu tiên và được hoan nghênh nồng nhiệt. Nguyễn Văn Thương là một trong những nhạc sĩ viết khí nhạc nổi tiếng, cũng là người đầu tiên viết nhạc cho kịch múa ở Việt Nam.

Với vai trò là một nhà giáo và là người quản lý công tác giáo dục, Nguyễn Văn Thương có đóng góp tích cực trong công tác đào tạo âm nhạc cho Việt Nam. Ông là người phát hiện ra nhiều tài năng nghệ thuật và đưa về Nhạc viện Hà Nội đào tạo trong đó có nhiều nghệ sĩ của Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam và sau này đều trở thành những nghệ sĩ có tên tuổi như: Quang Thọ, Thu Hiền, Lệ Quyên, Ái Vân,… Nghệ sĩ nhân dân Quang Thọ cho biết nếu không có Nguyễn Văn Thương, ông sẽ không có được sự nghiệp âm nhạc như hiện tại. Nguyễn Văn Thương cũng là một trong những người có công xây dựng nhạc viện Hà Nội từ một trường Trung cấp thành trường Đại học, trở thành một trung tâm đào tạo âm nhạc lớn của Việt Nam, đồng thời cũng là người nâng hệ trung cấp khoa âm nhạc truyền thống của Nhạc viện Hà Nội lên bậc đại học.

Năm 1996, Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam đã tổ chức kỷ niệm 60 năm hoạt động âm nhạc của ông bằng một đêm nhạc lớn ở Cung thiếu nhi Hà Nội. Năm 2019, một chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên "Trở về đất mẹ" đã được tổ chức nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông.

Tác phẩm
Dưới đây là danh mục tác phẩm của Nguyễn Văn Thương dựa trên sách của Phó giáo sư, tiến sĩ Phạm Tú Hương.

Ca khúc

Bài hát

"Trên sông Hương"
"Đêm đông"
"Bướm hoa"
"Leo núi Bạch Mã"
"Ngày xanh"
"Trên đường khuya"
"Tình trăng"
"Khóc cơ hàn"
"Bình Trị Thiên khói lửa"
"Tiếng hát muôn phương"
"Bài ca trên núi"
"Bài ca Việt Lào"
"Bài ca đã hẹn"
"Tổ quốc tôi chưa đẹp thế bao giờ"
"Gửi Huế giải phóng"
"Dâng người tiếng hát mùa xuân"
"Hai dòng sông mong nhớ"
"Thu Hà Nội"
"Mùa thu tuyệt vời"
"Yêu Huế"
"Bài ca trong hang đá"

Nhạc cho kịch múa
 "Múa ô"
 "Múa sạp"
 "Chàm Rông"
 "Thiếu nữ bên hồ"
 "Mùa hoa đào nở"

Hợp xướng
"Tiến lên toàn thắng ắt về ta"
"Dân ta đánh giặc anh hùng"

Khí nhạc và giao hưởng

Nhạc cụ phương Tây
 "Quê hương Tây Nguyên"
 "Phi ngựa bắn cung"
 "Múa sạp"
 "Múa Mèo"
 "Đàn bướm mùa xuân"
 "Inh noọng ơi"
 "Tây Nguyên vui chiến thắng"
 "4 Romance cho Cello"
Romance số 1 "Trở về đất mẹ"
Romance số 2 "Bên dòng sông Thương"
 "Vũ khúc ngày hội"

Nhạc cụ truyền thống
 "Nhớ về Nam"
 "Ngày hội non sông"
 "Ngày hội Tây Nguyên"
 "Quê hương"
 "Buôn làng vào hội"
 "Rhapsodie số 2 cho T'rưng"

Giao hưởng
 "Đồng khởi"
 "Capriccio"

Chú thích

Tham khảo

Nguồn sách

Người Thừa Thiên Huế
Nhạc sĩ tiền chiến
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Học sinh Quốc học Huế
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Huân chương Độc lập hạng Ba
Giáo sư Việt Nam
Nhà soạn nhạc Việt Nam
Người Huế
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhì
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất
Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 21
Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 20
Giảng viên âm nhạc Việt Nam
Nhạc sĩ nhạc giao hưởng và thính phòng Việt Nam


title: Phyllocnistis triortha

text:
Phyllocnistis triortha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Tây Úc.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis
Động vật đặc hữu Úc


title: Dicranomyia atrostyla

text:
Dicranomyia atrostyla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Sylhet

text:
Sylhet (tiếng Sylhet: , ) là một thành phố nằm ở đông bắc Bangladesh. Đây là trung tâm hành chính phân khu Sylhet. Thành phố nằm bên bờ đông sông Surma, có khí hậu cận nhiệt đới với địa thế cao nguyên. Thành phố có dân số hơn nửa triệu người. Sylhet là một trung tâm tín ngưỡng, văn hóa lớn của Bangladesh; chỉ đứng sau, Dhaka và Chittagong về tầm quan trọng với nền kinh tế.

Vùng ngoại biên thung lũng là khu vực sản xuất khí tự nhiên và dầu lớn nhất Bangladesh. Nó còn là nơi sản xuất nhiều trà nhất đất nước. Một bộ phận lớn kiều dân Bangladesh ở Anh Quốc và Hoa Kỳ xuất thân từ Sylhet.

Tham khảo

Thành phố của Bangladesh


title: 5224 Abbe

text:
5224 Abbe (1982 DX3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 2 năm 1982 bởi Ziener và K. Kirsch ở Tautenburg (033).

Tênd in memory of Ernst Karl Abbe (1840–1905), director of the Jena Observatory from 1877 to 1900. He was known for his fundamental contributions to
optics. These include work ngày microscopes, the Abbe number and
comparators—the last being very useful for the detection of minor planets.
Abbe, a long-time collaborator và friend of Carl Zeiss, secured
considerable financial support for the University of Jena from the Zeiss
foundation. The minor planet was named ngày the occasion of the first
meeting of the Astronomische Gesellschaft in the reunited Germany.

Ghi chú

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Jeckenbach

text:
Jeckenbach là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Jeckenbach có diện tích 6,28 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 300 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Uranothauma nubifer

text:
The Black Heart (Uranothauma nubifer) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở Ethiopia to Nam Phi. Nó cũng được tìm thấy ở miền đông Zaire.

Sải cánh dài 22–26 mm đối với con đực và 24–28 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm, nhiều nhất vào từ tháng 11 đến tháng 2

Ấu trùng ăn Acacia species, bao gồm Acacia karroo.

Phụ loài
Uranothauma nubifer nubifer
Uranothauma nubifer distinctesignatus (Strand, 1911)

Chú thích

Tham khảo

Uranothauma
Động vật được mô tả năm 1895


title: Setodes er

text:
Setodes er là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Paraegle

text:
Paraegle là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Loreto Aprutino

text:
Loreto Aprutino là một đô thị thuộc tỉnh Pescara trong vùng Abruzzo Ý. Đô thị này có diện tích 59 km², dân số tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 7675 người.

Các làng trực thuộc: Acquamorta, Belvedere, Bufarale, Burlesco, Camposacro, Cancelli, Cardito, Cartiera, Casafora, Castelluccio, Cecalupo, Collatuccio, Collecera, Collefreddo, Collepalma, Colle Carpini, Colle Cavaliere, Colle Ospedale, Cordano, Cupello, Farina, Ferrauto, Fiorano, Fiume, Fontemaggio, Fonte Murata, Fornace, Galliano, Gallo, Gomma, Lauriana, Madonna degli Angeli, Moscone, Muretto, Palazzo, Pallante, Pantano, Passo Cordone, Paterno, Piano della morte, Poggio Ragone, Pozzelle, Pretore, Pretosa, Remartello, Rielli, Rotacesta, Sablanico, Saletto, Salmacina, San Domenico, San Giovanni, San Pellegrino, San Quirico, Santa Maria in Piano, Scannella inferiore, Scannella Superiore, Scrizzetto, Sgariglia, Silvi, Valle Passeri, Valle Stella, Vicenne, Villa Erminia.

Các đô thị giáp ranh gồm: Catignano, Civitaquana, Civitella Casanova, Collecorvino, Moscufo, Penne, Pianella, Picciano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pescara


title: Ubraye

text:
Ubraye là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Lento (bướm nhảy)

text:
Lento là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Moncini


title: Pukchong

text:
Pukchong là một huyện ở phía đông tỉnh Nam Hamgyong, Bắc Triều Tiên. Huyện vị này giáp Biển Nhật Bản về phía nam. Ngoài vùng ven biển, khu vực này hầu như có địa hình núi non. Dãy núi Hamgyong chạy qua huyện. Đỉnh cao nhất là Komdoksan. Các suối chính ở khu vực này gô,f Namdaechon và Pochonchon (보천천). Kinh tế chủ yếu là công nghiệp. Nhành nông nghiệp canh tác trên đất khô cũng có một vai trò nhất định, với các nông sản như lúa mỳ, lúa mạch, đậu tương, ngôn, gào.

Các tuyến đường ray qua huyện này có tuyến đường sắt Toksong và tuyến đường sắt Pyongra. Huyện Pukchong cũng có các tuyến đường bộ.

Xem thêm
Địa lý Bắc Triều Tiên
Phân chia hành chính Bắc Triều Tiên
Nam Hamgyong

Tham khảo

Liên kết ngoài

Huyện của Hamgyong Nam


title: Bộ Tổng chỉ huy hướng Tây

text:
Bộ chỉ huy quân đội Đức tại miền Tây (tiếng Đức: Oberbefehlshaber West viết tắt OB West) là bộ chỉ huy toàn bộ lực lượng lục quân của quân đội Đức Quốc xã tại Mặt trận phía Tây trong Thế chiến thứ hai, dưới quyền của Bộ tham mưu tối cao (OKW). OB West kiểm soát quân sự trong lãnh thổ phía tây châu Âu bị Đức chiếm đóng, xa nhất là đến vùng biển phía tây Pháp. Khi thế chiến chấm dứt, OB West chỉ còn một ít quân tại khu Bavaria.

Chỉ huy

Danh sách đơn vị từ tháng 6 năm 1944

Tham khảo

Quân đội Đức Quốc Xã


title: Bemidji, Minnesota

text:
Bemidji, Minnesota là một thành phố nằm ở quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Tham khảo

Thành phố của Minnesota


title: Brahmakulam

text:
Brahmakulam là một thị trấn thống kê (census town) của quận Thrissur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Brahmakulam có dân số 13.026 người. Phái nam chiếm 47% tổng số dân và phái nữ chiếm 53%. Brahmakulam có tỷ lệ 85% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 83%. Tại Brahmakulam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Kyūshū

text:
là hòn đảo lớn thứ 3 trong 4 đảo chính của Nhật Bản. Kyushu nằm ở phía Tây Nam Nhật Bản. Đây là nơi sinh thành của nền văn minh Nhật Bản. Gọi là Kyushu (Cửu Châu) vì vào thời kỳ Asuka ở đây có chín tỉnh. Trước đây nó còn được gọi là Kyukoku hoặc Kukoku (九国; Cửu Quốc), Chinzei (鎮西; Trấn Tây), Saikai (西海; Tây Hải).

Hành chính
Vùng Kyushu bao gồm bảy tỉnh: Fukuoka, Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki, Nagasaki, Oita và Saga. Theo cách phân nước Nhật thành tám vùng địa lý, thì vùng này còn bao gồm cả tỉnh Okinawa.

Địa lý

Hòn đảo là vùng địa lý có nhiều đồi núi. Ngọn núi Aso, với chiều cao lên đến 1591 mét, là ngọn núi lửa hoạt động lớn nhất Nhật Bản tọa lạc tại tỉnh Kumamoto, Kyushu. Tại đây có rất nhiều dấu hiệu cho thấy sự hoạt động của các mảng kiến tạo, bao gồm vô số các suối nước nóng. Nổi tiếng nhất phải kể đến Beppu (được ví như thủ đô suối nước nóng, với lượng nước nóng đứng nhì thế giới chỉ sau Yellow Stone), quanh chân núi Aso và vùng trung tâm Kyushu. Hòn đảo này được ngăn cách với Honshu bởi eo biển Kanmon. Việc có vị trí gần với các quốc gia châu Á đã khiến Kyushu trở thành một cửa ngõ quan trọng trong giao thương quốc tế.

Tên gọi của Kyushu bắt nguồn từ chín tỉnh cũ của Sakaido nằm trên hòn đảo: Chikuzen, Chikugo, Hizen, Buzen, Bungo, Hyuga, Osumi và Satsuma

Dân số
Kyushu chiếm 10.3% dân số Nhật Bản với hầu hết dân cư tập trung vùng Tây Bắc ở các thành phố lớn như Fukuoka và Kitakyūshū. Số còn lại sống rải rác ở các vùng phía Tây Nam như Sasebo và Nagasaki, phía Nam như Kumamoto và Kagoshima. Các vùng duyên hải miền Đông như Ōita và Miyazaki cho thấy sự giảm sút về dân số.

Kyushu còn được miêu tả như là một thành trì của Đảng Dân chủ Tự do (Nhật Bản).

Thành phố trực thuộc

 Fukuoka (dân số: 1,588,924)
 Kitakyushu (dân số: 940,978)
 Kumamoto (dân số: 738,907)

Kinh tế và khí hậu
Kyushu có khí hậu Cận nhiệt đới, dễ dàng nhận thấy nhất là ở Miyazaki và Kagoshima. Các sản phẩm nông nghiệp chính ở đây là Gạo,Trà,Thuốc lá,Khoai lang,Đậu nành và sản phẩm được sản xuất rộng rãi là Lụa. Hòn đảo còn nổi tiếng với các ngành làm Gốm, phải kể đến như Arita, Imari, Satsuma, và Karatsu. Ngành công nghiệp nặng được tập trung chủ yếu ở phía Bắc quanh các vùng Fukuoka, Kitakyūshū, Nagasaki, Ōita bao gồm ngành hóa chất, sản xuất oto, chất bán dẫn, sản xuất kim loại,...

Năm 2010, tỉ lệ lao động có học vấn ở khu vực này thấp nhất toàn nước Nhật, vào khoảng 88.9%.

Bên cạnh khu vực có nhiều núi lửa ở phía nam, có rất nhiều suối nước nóng bùn ở phía bắc hòn đảo, xung quanh Beppu.

Những con suối nước nóng này là địa điểm xảy ra hoạt động của các vi sinh vật ái cực, chúng tồn tại được ở môi trường cực nóng.

Giao thông, vận tải
Đảo Kyushu được nối liền với đảo Honshu bởi đường hầm Kanmon, bao gồm đường tàu cao tốc San'yo Shinkansen, và những con tàu điện khác, cũng như đưòng oto, đường đi bộ, đường xe đạp. Cầu Kanmon cũng nối liền hòn đảo với đảo Honshu.

Xem thêm
 Quần đảo Nhật Bản
 Địa lý Nhật Bản
 Eo biển Kanmon
 Kyushu Shinkansen
 Kyushu Asahi Broadcasting

Tham khảo
Kyushu
Đảo Nhật Bản


title: Préchac, Gers

text:
Préchac là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Neofleutiauxia mariejoseae

text:
Neofleutiauxia mariejoseae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Neofleutiauxia


title: Paracardiophorus rabainus

text:
Paracardiophorus rabainus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Artur Ávila

text:
Artur Ávila Cordeiro de Melo (sinh ngày 29 tháng 6 năm 1979) là một nhà toán học người Brasil làm việc chủ yếu trong lĩnh vực hệ động lực học và lý thuyết phổ.

Nghiên cứu và giải thưởng
Ở tuổi 16, Ávila giành huy chương vàng tại Olympic Toán Quốc tế năm 1995 tại Toronto, Canada và được nhận học bổng của Instituto Nacional de Matemática Pura e Aplicada (Viện Toán Lý thuyết và Ứng dụng quốc gia Brasil, IMPA) tại Rio de Janeiro. Năm 19 tuổi, Ávila bắt đầu nghiên cứu luận án tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của giáo sư Welington de Melo. Năm 2001 Ávila hoàn thành luận án tiến sĩ và sang Pháp nghiên cứu, giảng dạy trong Collège de France cho tới năm 2003. Trong vòng 5 năm từ 2003 đến 2008, Ávila là nghiên cứu viên của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học quốc gia Pháp (CNRS) rồi sang làm việc tại Viện Toán Clay. Từ năm 2008 Ávila là giám đốc nghiên cứu tại CNRS đồng thời làm việc tại IMPA.

Nhờ những thành quả nghiên cứu của mình, Ávila đã được trao nhiều giải thưởng như Huy chương đồng của CNRS (2006), Giải Salem (2006), Giải Herbrand (2009). Trong Hội nghị Toán học Quốc tế (ICM) năm 2010 tổ chức tại Hyderabad, Ấn Độ, Ávila là nhà toán học được mời trình bày báo cáo toàn thể khai mạc hội nghị.

Cùng 3 nhà toán học khác, anh được trao Huy chương Fields vào năm 2014. Khi ấy, anh mới 35 tuổi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ  của Artur Avila

Người đoạt Huy chương Fields
Nhân vật còn sống
Người Rio de Janeiro
Nhà toán học Brasil
Nhà toán học thế kỷ 21
Huy chương vàng Olympic Toán học Quốc tế
Bắc Đẩu Bội tinh
Nhà toán học Pháp


title: Long Môn (định hướng)

text:
Long Môn có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Xã Long Môn, huyện Minh Long, Quảng Ngãi

Trung Quốc
 Huyện Long Môn thuộc địa cấp thị Huệ Châu, Quảng Đông

Khác
 Long Môn Phái, một giáo phái của Đạo giáo phát triển từ Toàn Chân đạo.
 Hang đá Long Môn
 Núi Long Môn, nơi ra đời Long Môn Phái
 Long môn phi giáp, một bộ phim võ thuật của đạo diễn Từ Khắc.


title: Melanoxanthus terminatus

text:
Melanoxanthus terminatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Phaeopyra

text:
Phaeopyra là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Varennes-Saint-Sauveur

text:
Varennes-Saint-Sauveur là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số .Ước tính dân số năm 2007 là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Quận Madison, North Carolina

text:
Quận Madison là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina.  Quận này thuộc vùng đô thị Asheville, Bắc Carolina.  Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 19.635 người. Quận lỵ đóng ở Marshall.

Lịch sử
Quận được lập ngày năm 1851 từ các khu vực của quận Buncombe và quận Yancey.  Quận đã được đặt tên theo James Madison, tổng thống Hoa Kỳ thứ 4 (1809-1817).

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 452 square miles (1.170 km²), trong đó, 449 dặm Anh vuông (1.164 km²) là diện tích đất và 2 dặm Anh vuông (6 km²) trong tổng diện tích (0,48%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 17 xã, được đánh số và đặt tên như sau: 1 (North Marshall and South Marshall), 2 (Laurel), 3 (Mars Hill), 4 (Beech Glenn), 5 (Walnut), 6 (Hot Springs), 7 (Ebbs Chapel), 8 (Spring Creek), 9 (Sandy Mush), 10 (Grapevine), và 11 (Revere Rice Cove).  Formerly Có sixteen: 1 (Marshall), 2 (Shelton Laurel), 3 (Bull Creek), 4 (Middle Fork of Ivy), 5 (West Fork of Ivy), 6 (Sandy Mush), 7 (Little Pine Creek), 8 (Spring Creek), 9 (Hot Springs), 10 (Big Laurel), 11 (Upper Laurel), 12 (Big Pine Creek), 13 (Meadow Fork of Spring Creek), 14 (Grapevine), 15 (Mars Hill), và 16 (Foster Creek).

Các quận giáp ranh
Quận Greene, Tennessee - Bắc
Quận Unicoi, Tennessee - Đông bắc
Quận Yancey, Bắc Carolina - Đông
Quận Buncombe, Bắc Carolina - Nam
Quận Haywood, Bắc Carolina - Tây nam
Quận Cocke, Tennessee - Tây bắc

Các khu bảo tồn quốc gia
Rừng quốc gia Pisgah (một phần)

Thông tin nhân khẩu

Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 19.635 người, 8.000 hộ, và 5.592 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 44 người trên mỗi dặm Anh vuông (17/km²). Đã có 9,722 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 22 trên mỗi dặm Anh vuông (8/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 97,63% người da trắng, 0,83% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,27% người thổ dân châu Mỹ, 0,23% người gốc châu Á, 0,01% người các đảo Thái Bình Dương, 0,45% từ các chủng tộc khác, và 0,59% từ hai hay nhiều chủng tộc.  1,35% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 8,000 hộ trong đó có 28,40% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 57,50% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 8,90% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 30,10% là không gia đình. 26,30% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 11,80% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,34 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,81,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 21,20% dưới độ tuổi 18, 10,30% từ 18 đến 24, 26,50% từ 25 đến 44, 26,00% từ 45 đến 64, và 15,90% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 39 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 97,30 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 93,30 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $30.985, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $37.383, Nam giới có thu nhập bình quân $27.950 so với mức thu nhập $22.678 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $16.076, Khoảng 10,90% gia đình và 15,40% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 17,60% những người có độ tuổi 18 và 19,20% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Thành phố và thị trấn
Hot Springs
Mars Hill
Marshall

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official Website - Madison County Government

Quận của North Carolina
Quận của Appalachia


title: 1614 Goldschmidt

text:
1614 Goldschmidt (1952 HA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 4 năm 1952 bởi Alfred Schmitt ở Uccle.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1614 Goldschmidt

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1952


title: Tiruchirapalli

text:
Tiruchirappalli திருச்சிராப்பள்ளி  (cũng đọc là Tiruchchirapalli, thường được biết đến là Tiruchi hay Trichy திருச்சி trước đây cũng đọc Trichinopoly (dưới thời cai trị của Anh) là thành phố nổi tiếng thứ tư của bang Tamil Nadu của Ấn Độ (sau Chennai, Coimbatore, Madurai). Thành phố tọa lạc tại trung tâm của bang, bên hai bờ của sông Cauvery. Thành phố Trichy một Hội đồng thành phố và là trung tâm hành chính của quận Tiruchirapalli. Dân số năm 2007 của thành phố là 789.204 người.

Trichy vây quanh Srirangam, ngôi đền Vaishnavite bậc nhất và là ngôi đền đạo Hindu lớn nhất thế giới. Trichy cũng bao quanh "ThiruAnaikka" (ThiruvAnaikkaval), một trong năm nơi ở ("Panchaboodha Sthalam") của thần Shiva. ThiruvAnaikkaval là Nhà của Nước. Chandrasekhara Venkata Raman (Sir C.V. Raman) được sinh ra ở Thiruvanaikaval và ngôi nhà của ông đã được gìn giữ làm bảo tàng.
Tên gọi của thành phố này là "Tiruchirapalli", xuất phát từ một lời nói tỏ lòng kính trọng (thiru trong tiếng Tamil có nghĩa là được tôn trọng) đến một Jain nhà sư có tên "Chira".  cũng có một sự tin tưởng rằng Tiruchirapalli đã được đặt tên theo con quỷ ba đầu "Trishira" (con trai của Ravana) kẻ đã sám hối tại ngôi đền Siva và đã nhận được ân huệ.

Cũng có một niềm tin nữa về nguồn gốc của tên gọi Trichy. Rõ ràng rằng tên gọi này đã bắt đầu là Thiru Javvandhipuram (Nơi có hoa Marigold; javvandhi, tên Tamil đặt cho loài hoa Marigold mọc nhiều ở trong và xung quanh khu vực này và từ puram đề cập đến nơi sinh sống) qua thời gian bị biến đổi âm thành Trichy.

Chú thích

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu

Thành phố Ấn Độ cổ đại


title: Charnas

text:
Charnas là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: Alampoides tessellatus

text:
Alampoides tessellatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Alampoides


title: Xã của tỉnh Loiret

text:
Đây là danh sách 334 xã của tỉnh Loiret ở Pháp.

 (AgglO) Communauté d'agglomération Orléans Val de Loire, created in 2002
 (AME) Agglomération Montargoise et Rives du Loing, created December 14, 2001
 (CC4V) Communauté de communes des Quatre Vallées (seat in Ferrières-en-Gâtinais), created in 2002
 (CCB) Communauté de communes du Beaunois, created in 2002
 (CCBG) Communauté de communes de Beauce et du Gâtinais
 (CCCB) Communauté de communes du canton de Briare, created in 2002
 (CCCCL) Communauté de communes du canton de Châtillon-sur-Loire, created in 2002
 (CCCL) Communauté de communes du canton de Lorris, created in 2002
 (CCCOL) Communauté de communes du canton d'Ouzouer-sur-Loire, created in 2002
 (CCF) Communauté de communes de la Forêt (seat in Loury), created in 2002
 (CCG) Communauté de communes du Giennois (seat in Gien), created in 2002
 (CCL) Communauté de communes des Loges (seat in Jargeau), created in 2002
 (CCQR) Communauté de communes des Quatre Rivières (seat in Châtillon-Coligny), created in 2002
 (CCVA) Communauté de communes du Val d'Ardoux (seat in Cléry-Saint-André), created in 2002

Tham khảo


title: Paradelphomyia amabilis

text:
Paradelphomyia amabilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Flaxieu

text:
Flaxieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Idiocera acaenophallos

text:
Idiocera acaenophallos là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Longitarsus scaphidioides

text:
Longitarsus scaphidioides là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Abeille miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Pyropelta ryukyuensis

text:
Pyropelta ryukyuensis là một loài ốc biển nhỏ, động vật thân mềm chân bụng sống ở biểns trong họ Pyropeltidae.

Phân bố
This small limpet occurs at hydrothermal vents in the Okinawa Trough, Japan

Chú thích

Pyropelta


title: Inga maritima

text:
Inga maritima là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga maritima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

M
Thực vật Brasil


title: Sarcenas

text:
Sarcenas là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1100 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 141 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Thuận Hữu

text:
Thuận Hữu (tên thật là Nguyễn Hữu Thuận, sinh ngày 12 tháng 9 năm 1958) là một nhà báo, nhà thơ, chính trị gia người Việt Nam. Ông từng là đại biểu quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021 thuộc đoàn đại biểu thành phố Hải Phòng, nguyên là Tổng Biên tập báo Nhân dân. Ông từng là đại biểu quốc hội Việt Nam khóa XIII thuộc đoàn đại biểu tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Xuất thân
Ông sinh ra và lớn lên ở xã Xuân Liên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, người Kinh, không tôn giáo.

Giáo dục
Ông có trình độ Cao cấp lý luận chính trị.

Ông có bằng Thạc sĩ Chính trị học, Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Hà Nội khóa K21.

Sự nghiệp
Ngày 8 tháng 3 năm 1985, ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngày 8 tháng 2 năm 2011, Phó Tổng biên tập Thuận Hữu được bổ nhiệm Tổng Biên tập Báo Nhân dân.

Tại cuộc bầu cử Quốc hội Việt Nam ngày 22 tháng 5 năm 2011, ông đã trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XIII tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.

Từ 2011 đến 2016, ông là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 11, Nhà báo, Nhà báo, Bí thư Đảng uỷ, Tổng biên tập Báo nhân dân, Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam, Ủy viên Uỷ ban Đối ngoại của Quốc hội.

Từ 2016 đến 2021, ông là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 thành phố Hải Phòng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12, Chủ tịch Hội nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập Báo Nhân dân, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội.

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XI, ông được bầu là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI.

Ngày 6/12/2017, Bộ Chính trị phân công ông kiêm giữ chức Phó Trưởng ban Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tác phẩm
 Biển gọi, Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2000
 Bài Thơ, Một Phút Xao lòng

Tham khảo

Người Hà Tĩnh
Nhà báo Việt Nam
Nhà thơ Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Bà Rịa – Vũng Tàu
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Hải Phòng
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tổng biên tập Báo Nhân dân
Ứng cử viên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV do Trung ương giới thiệu
Nhà báo Báo Nhân dân


title: Bellingen, Westerwald

text:
Bellingen là một đô thị thuộc một ‘‘Verbandsgemeinde’’ - ở huyện Westerwald trong bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị Bellingen, Westerwald có diện tích 4,29 km².
Bellingen lies in a hollow về phía tây bắc của Westerburg. Từ năm 1972, đô thị này thuộc Verbandsgemeinde Westerburg, một dạng đô thị tập thể chỉ có ở bang Rheinland-Pfalz.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bellingen trên trang mạng của đô thị tập thể

Xã và đô thị ở huyện Westerwald


title: Quận Wilcox, Georgia

text:
Quận Wilcox là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Abbeville . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 8577 người . Năm 2007, dân số là 8613 người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia


title: Quần lót

text:
Quần lót hay còn gọi với các tên khác như quần sịp, quần xi-líp, quần xì, quần chíp, quần trong,  quần nhỏ là một dạng trang phục của con người, nó cũng thuộc dạng một loại quần để mặc ở trong và thuộc loại đồ nội y.

Chức năng
Quần lót có nhiều chức năng như:

 Để bao bọc và làm nền đệm cho bộ phận sinh dục.
 Để làm nền lót băng vệ sinh.
 Để chống tạo mùi hôi cho quần ngoài.
 Để làm trang phục trong các dịp đặc biệt (biểu diễn thời trang đồ lót, các buổi trình diễn thi hoa hậu...)
 Để tránh những tình huống lộ hàng

Thời trang & chủng loại

Đi cùng với thời trang và xu hướng của con người, quần lót ngày càng được thiết kế để kiểu dáng mẫu mã đẹp hơn và sang trọng hơn (mặc dù quần lót chủ yếu dùng làm trang phục trong nhưng hầu như mọi người đều sử dụng).

Có nhiều chủng loại quần lót như:
 Loại dùng làm trang phục lót.
 Loại dùng để làm trang phục khi biểu diễn.
 Loại dùng để làm trang phục khi bơi hoặc khi hoạt động các môn thể thao khác.

Nhận định
Quần lót thường được coi như là một trang phục gây sức hấp dẫn và rất phản cảm khi chỉ mặc mỗi quần lót tại nơi công cộng. Để lộ quần lót được xem như điều không nên.

Mặc dù quần lót có phân biệt giới tính nhưng ngày nay sự phân biệt ngày càng giảm. Nam có thể mặc quần lót nữ và ngược lại

Xem thêm
Nội y phụ nữ
Quần lót chữ nhật nam

Chú thích

Liên kết ngoài
Lịch sử hình thành nội y - câu chuyện về thế giới đồ lót

Đồ lót
L
Lịch sử thời trang


title: Bembicium discoideum

text:
Bembicium discoideum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bembicium


title: Atlasjet

text:
Atlasjet (mã IATA = KK, mã ICAO =KKK) là hãng hàng không của Thổ Nhĩ Kỳ, trụ sở đặt tại Istanbul. Hãng có các tuyến bay chở khách quốc nội, quốc tế và chở khách thuê bao tới châu Âu, Kazakhstan và Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất. Atlasjet có căn cứ ở Sân bay quốc tế Atatürk (Istanbul) và các tiêu điểm ở Sân bay Adnan Menderes, Sân bay Antalya

Lịch sử

Atlasjet được hãng Öger Holdings thành lập ngày 14.3.2001 dưới tên Atlasjet International Airlines và bắt đầu hoạt động từ 01.6.2001. Năm 2004 tập đoàn ETS mua 45% cổ phần và tháng 2 năm 2006 mua thêm 45% cổ phần nữa. Số 10% cổ phần còn lại do Tổng giám đốc Tuncay Doganer nắm. Hãng hiện có 730 nhân viên.

Các nơi đến

Các nơi đến của Atlasjet tính tới tháng 10 năm 2007:

Chở khách quốc nội

 Andana
 Ankara
 Antalya
 Bodrum
 Canakhale
 Dalaman
 Edremit
 Isparta
 Istanbaul
 Izmir
 Siirt
 Tokat
 Trabzon
 Usak

Chở khách quốc tế

 Bắc Cyprus
 Sân bay quốc tế Ecan
 Vương quốc Anh
 London
 Manchester
 Serbia
 Nis
 Iran
 Tehran

Chở khách thuê bao chuyến

 Ai Cập
 Alexandria
 Sharm el-Sheikh
 Áo
 Viên
 Linz
 Salzburg
 Klagenfurt
 Bosna và Hercegovina
 Sarajevo
 Cộng hòa Bulgaria
 Sofia
 Cộng hòa Macedonia
 Skopje
 Cộng hòa Séc
 Praha
 Kazakhstan
 Astana
 Karaganda
 Kosovo
 Pristina
 Na Uy
 Oslo
 Trondheim
 Bergen
 Tromso
 Phần Lan
 Helsinki
 Kuopio
 Vaasa
 România
 Bucharest
 Cluj-Napoca
 Timisoara
 Tây Ban Nha
 Barcelona
 Madrid
 Bilbao
 Sevilla
 Valencia
 Palma de Mallorca
 Thụy Điển
 Stockholm
 Göteborg
 Malmö
 Jönköping
 Karlstad
 Västerås
 Ý
 Roma
 Milano
 Bologna
 Venice

Đội máy bay

 2 Airbus A330-200
 3 Airbus A320-232 TC-OGI TC-OGJ TC-OGK
 2 Airbus A321-231 TC-ETFTC-ETJ
 4 Boeing 757-200 TC-ETE TC-ETG TC-OGS TC-OGT

Tai nạn

 ngày 7.2.2005 máy bay Airbus A320 chở 170 người của Atlasjet trượt khỏi đường băng của Sân bay Atatürk trong thời tiết có tuyết. May là không có người nào bị thương
 Ngày 18.8.2007 một máy bay của Atlasjet bay từ Cyprus tới Istanbul bị 2 tên không tặc tự xưng là người của Tổ chức khủng bố quốc tế Al-Qaeda uy hiếp, buộc máy bay phải hạ cánh xuống Antalya và để cho các hành khách ra khỏi máy bay, nhưng giữ lại phi hành đoàn. Sau 4 giờ thương thuyết, 2 tên không tặc Mehmet Resat Ozlu (người Thổ Nhĩ Kỳ) và Abdul Aziz Maliki (người Palestine) đã đầu hàng.
 Ngày 30.11.2007 máy bay MD-83 Atlasjet thuê của World Focus Airlines bị rớt gần Isparta (Thổ Nhĩ Kỳ) khiến 57 người thiệt mạng,

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Atlasjet
 Atlasjet Crash Report

Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ


title: Geranomyia forsteriana

text:
Geranomyia forsteriana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Disa uniflora

text:
Disa uniflora, disa đỏ hay niềm tự hào của Núi Bàn, là một loài lan Nam Phi trong họ Lan. Nó là loài điển hình của chi Disa, và là một trong những thành viên nổi tiếng nhất của nó. Nó đôi khi được gọi bằng tên cũ Disa grandiflora.

Phân bố
Phạm vi của nó được giới hạn trong Dãy núi sa thạch của Mũi Tây Nam, Nam Phi, phía tây Hermanus đến Núi Bàn và về phía bắc vào dãy núi Cederberg. Nó phổ biến trên Núi Bàn, và Bàn Sau, nhưng hiếm khi được nhìn thấy xa hơn về phía nam trên Bán đảo Cape. Loài lan này mọc gần các thác nước, suối nhỏ và lan trên núi. Tuy nhiên, nó không bao giờ được tìm thấy dọc theo bờ của các đập có mực nước thay đổi đáng kể trong năm.

Mô tả
Là một cây lâu năm khá mập mạp, cao từ 15 – 60 cm, tán bằng các đốt. Các lá hình mác, phía dưới xòe ra hoặc bán thẳng dài tới 25 cm. Cụm hoa có 1-3 hoa. Các bông hoa sặc sỡ, và có thể dài 10 cm trên các lá đài bên lan rộng, có màu đỏ tươi đến màu đỏ thắm. Lá đài thẳng đứng ở giữa có màu hồng nhạt ở mặt trong với các đường gân đỏ.. Các cánh hoa, nhỏ hơn rất nhiều so với các lá đài, mọc thẳng có màu vàng với các đốm đỏ ở ngọn, nhưng màu đỏ nhạt ở gốc.. Nó nở trong những tháng mùa hè, đặc biệt là vào tháng Giêng, nhưng tiếp tục vào tháng Ba. Quá trình thụ phấn của nó là một trong những loài lan phức tạp nhất, liên quan đến loài bướm kiêu hãnh núi, Aeropetes tulbaghia.

Là một biểu tượng
Câu lạc bộ miền núi Nam Phi, Đội bóng bầu dục tỉnh Tây và Hiệp hội thể dục dụng cụ Western Cape sử dụng hình ảnh của loài lan này trên huy hiệu và biểu trưng của họ. Nó đã là biểu tượng của Câu lạc bộ Núi kể từ khi thành lập vào năm 1891. Chúng cũng được khắc họa trên mặt sau của Huân chương Pro Merito (1975).

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

uniflora
Thực vật Nam Phi
Lan Nam Phi


title: Icking

text:
Icking là một đô thị ở huyện Bad Tölz-Wolfratshausen bang Bayern nước Đức. Đô thị Icking có diện tích 16,99 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3599 người.
Các khu vực dân cư:
Attenhausen
Dorfen
Holzen
Icking
Irschenhausen
Meilenberg
Obere Alpe
Schützenried
Schlederloh
Spatzenloh
Wadlhausen
Walchstadt

Tham khảo


title: Hexatoma candidipes

text:
Hexatoma candidipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Afranthidium malacopygum

text:
Afranthidium malacopygum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Gribodo mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Afranthidium
Động vật được mô tả năm 1894


title: Meliturgula denesia

text:
Meliturgula denesia là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Patiny mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Meliturgula
Động vật được mô tả năm 1999


title: 1088

text:
Năm 1088 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1088


title: Bình Sơn, Sông Công

text:
Bình Sơn là một xã thuộc thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bình Sơn nằm ở phía tây bắc thành phố Sông Công, cách trung tâm thành phố Sông Công 7 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Bá Xuyên
Phía tây giáp thành phố Phổ Yên
Phía nam giáp thành phố Phổ Yên và phường Châu Sơn
Phía bắc giáp thành phố Thái Nguyên.

Xã Bình Sơn có diện tích 27,31 km², trong đó đất sản xuất nông nghiệp là 1.302,71 ha, đất lâm nghiệp là 1.041,14 ha, đất nuôi trồng thủy sản là 11,87 ha, đất ở là 176,99 ha, đất chưa sử dụng là 33,27 ha; dân số năm 2014 là 9.309 người, mật độ dân số đạt 341 người/km².

Lịch sử
Sau năm 1975, Bình Sơn là một xã thuộc huyện Đồng Hỷ.

Ngày 2 tháng 4 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số 102-HĐBT. Theo đó, xã Bình Sơn được sáp nhập vào huyện Phổ Yên.

Ngày 10 tháng 4 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 18/1999/NĐ-CP. Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Bình Sơn vào thị xã Sông Công.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành nghị quyết thành lập thành phố Sông Công. Xã Bình Sơn thuộc thành phố Sông Công.

Đến năm 2019, xã Bình Sơn được chia thành 26 xóm.

Ngày 11 tháng 12 năm 2019, sáp nhập xóm Tân Sơn vào xóm Tiền Tiến. Xã Bình Sơn có 25 xóm như hiện nay.

Kinh tế - xã hội
Trên địa bàn xã có 2 cơ quan trung ương đóng trên địa bàn, có 4 trường học (1 trường mầm non, 2 trường tiểu học, 1 trường THCS), 1 trạm y tế và có 1 chợ.

Chú thích

Xem thêm


title: Glyphonyx rasariti

text:
Glyphonyx rasariti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira & Becker miêu tả khoa học năm 1972.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: 9972 Minoruoda

text:
9972 Minoruoda là một tiểu hành tinh vành đai chính dạng C. Tiểu hành tinh này được S. Otomo phát hiện vào ngày 26 tháng 5 năm 1993 và nó quay quanh Mặt Trời theo chu kỳ 3.46 năm.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Satoru Otomo
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Mnasalcas

text:
Mnasalcas là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: (14817) 1982 FJ3

text:
{{DISPLAYTITLE:(14817) 1982 FJ3}}

(14817) 1982 FJ3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 21 tháng 3 năm 1982.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1982
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Drapetes rubimaculatus

text:
Drapetes rubimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: Oides decemguttata

text:
Oides decemguttata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Danh sách phát hành của Command & Conquer

text:
Đây là danh sách của tất cả các phương tiện truyền thông của Command & Conquer được phát hành.

Trừ khi có ghi chú khác, các thông tin được tham chiếu tới liên quan đến bài viết của Wikipedia  và MobyGames . Thông tin về các bài nhạc đã nhận được từ iTunes Store .

Trò chơi

Trò chơi điện tử

Phương tiện truyền thông khác

Collector's Editions

Các bộ sưu tập nhỏ hơn

Các bộ biên dịch lớn

Trò chơi trực tuyến
Pogo.com phát hành hai trò chơi Command & Conquer trực tuyến, Command & Conquer: Attack Copter  và Command & Conquer: Armored Attack , đó là trò chơi mạo hiểm mà bạn kiểm soát một máy bay trực thăng và xe tăng tương ứng. Bạn có mục tiêu khác nhau trong các nhiệm vụ, chẳng hạn như phá hủy các tòa nhà. Nó được dựa trên Command & Conquer: Generals.

Nhạc nền

Phương tiện truyền thông in ấn

Chú thích

Command & Conquer