title: Palais Bourbon

text:
Palais Bourbon (Cung điện Bourbon) là tên thường gọi của tòa nhà Quốc hội Pháp hiện nay, công trình nằm bên bờ sông Seine, thuộc Quận 7 thành phố Paris. Được nữ Công tước Louise Françoise de Bourbon—con gái vua Louis XIV—cho xây dựng từ năm 1722, Palais Bourbon tiếp tục được người cháu nội là Hoàng thân Louis V Joseph de Bourbon-Condé mở rộng trong nhiều năm. Tới thời kỳ Cách mạng Pháp, cung điện được chọn làm trụ sở của quốc hội và giữ vai trò này hầu như liên tục đến tận ngày nay.

Bên cạnh chức năng quan trọng, Palais Bourbon còn là một công trình kiến trúc nổi tiếng. Mặt ngoài cung điện phía sông Seine với hàng 12 cây cột là tác phẩm của kiến trúc sư Bernard Poyet thời Đệ nhất đế chế. Họa sĩ Eugène Delacroix cũng từng nhiều năm trang trí cho các căn phòng của Palais Bourbon. Sau nhiều lần tu sửa và mở rộng, toàn bộ cung điện hiện nay chiếm một diện tích 124 nghìn mét vuông, phục vụ khoảng 3 ngàn người làm việc. Thư viện của Palais Bourbon, được thành lập dưới thời Cách mạng, cũng là nơi lưu trữ nhiều tài liệu giá trị, trong đó có những bản thảo của Jean-Jacques Rousseau và tài liệu gốc của vụ án xử Jeanne d'Arc.

Cùng với một số công trình khác hai bên bờ sông Seine, Palais Bourbon nằm trong quần thể kiến trúc đã được UNESCO công nhận di sản thế giới vào năm 1991.

Các tòa nhà quốc hội trước Palais Bourbon

Lịch sử Quốc hội Pháp được bắt đầu vào thời kỳ Cách mạng. Ngày 5 tháng 5 năm 1789, Hội nghị các đẳng cấp họp tại Versailles, trong dinh thự Menus Plaisirs, một căn phòng được trang trí lộng lẫy nhưng kém về mặt âm thanh. Ngày 17 tháng 6, Đẳng cấp thứ ba tự tuyên bố thành lập Quốc hội. Ba ngày sau đó, không có địa điểm để hội họp, các nghị sĩ lang thang ngoài mưa trên những con phố của thị xã Versailles rồi tập hợp lại trong phòng chơi jeu de paume—một môn thể thao tương tự quần vợt. Tại đây, họ đã có lời tuyên thệ Jeu de Paume nổi tiếng, thề sẽ không trở về cho đến khi lập được một hiến pháp cho nước Pháp. Trong hai ngày 21 và 22, các nghị sĩ tập hợp tại nhà thờ Saint-Louis. Cuối tháng 7, căn phòng của dinh thự Menus Plaisirs được sửa lại. Quốc hội lập hiến nhóm họp ở đây cho tới cuối tháng 9 năm 1789.

Đầu tháng 10, khi Quốc hội về Paris, nhiều địa điểm được xem xét cho chức năng trụ sở mới, trong số đó có phòng của Comédie française, Điện Invalides, thư viện Sorbonne... Cuối cùng, phòng Manège trong cung điện Tuileries được chọn và các kỳ họp bắt đầu ở đây từ ngày 9 tháng 10. Trước đó, từ 6 tháng 10, vua Louis XVI cùng hoàng gia cũng đã bị ép phải về cung điện Tuileries. Trong khoảng thời gian 1789 tới 1793, phòng Manège là trụ sở của ba quốc hội cách mạng: Quốc hội lập hiến từ tháng 11 năm 1789 tới tháng 9 năm 1791, Quốc hội lập pháp từ 1791 tới 1792 và Hội nghị quốc ước từ tháng 9 năm 1792 tới 9 tháng 5 năm 1793.

Khi Hội nghị quốc ước được lập lên qua một cuộc bầu cử phổ thông, trong những tháng đầu tiên, các đại biểu vẫn nhóm họp tại căn phòng Manège. Ngày 10 tháng 5 năm 1793, 750 đại biểu chuyển tới phòng Machines của nhà hát cũng trong cung điện Tuileries. Khi hai viện tách riêng, Conseil des Cinq Cents về họp ở phòng Manège, còn Conseil des Anciens lấy trụ sở vẫn ở phòng Machines. Tới ngày 18 tháng 9 năm 1795, theo một sắc lệnh mới, các nghị sĩ của Conseil des Cinq Cents mới rời điện Tuileries về Palais Bourbon.

Lịch sử Palais Bourbon

Nữ Công tước Bourbon

Nằm bên tả ngạn, khu vực giữa phố Saints-Pères và Điện Invalides—về sau mang tên Saint-Germain—đã thu hút tầng lớp quý tộc tới sinh sống ngay từ nửa cuối thế kỷ 17. Năm 1720, nữ Công tước Louise Françoise de Bourbon, con gái hoang nhưng được hợp pháp hóa của Louis XIV và phu nhân Montespan, mua lại một số mảnh đất nằm dọc sông Seine, vị trí của Palais Bourbon ngày nay. Hai năm sau, năm 1722, Louise Françoise cho xây dựng hai công trình, trong đó tặng lại dinh thự phía Tây cho Hầu tước Lassay, tình nhân của mình. Người đầu tiên thực hiện các công trình này là kiến trúc sư người Ý Giardini, được chính Hầu tước Lassay tiến cử. Nhưng Giardini mất vào năm 1722, hai kiến trúc Jacques V Gabriel và Jean Aubert tiếp nối xây dựng công trình.

Khi hoàn thành vào năm 1728, cung điện của nữ Công tước Bourbon mang dáng vẻ giống với Grand Trianon ở lâu đài Versailles và nhiều người cho rằng đó là sự cố ý của Louise Françoise để gợi tới mối quan hệ huyết thống của mình với vua Louis XIV. Điều nghi ngờ không hẳn đúng—Louise Françoise đã chính thức được hợp pháp hóa—nhưng chắc chắn rằng kiến trúc sư Jean Aubert đã bị ảnh hưởng bởi Jules Hardouin Mansard, người thực hiện Grand Trianon. Một lý do nữa, bản thân nữ Công tước cũng rất thích thú lâu đài Versailles.

Không chỉ vẻ bề ngoài, nội thất cung điện cũng gây nên nhiều lời đàm tiếu. Các bức vẽ còn lại cho thấy công trình được trang trí "lổn nhổn", phong phú nhưng tầm thường, đầy những lớp mạ vàng, các bức trạm hình đầu người và các hốc kê giường. Những dấu vết của cung điện đầu tiên hiện nay chỉ lưu lại ở một vạt tường và một vài ô cửa mở ra vườn Quatre Colonnes. Nhưng chính nhờ người chủ đầu tiên này, cung điện được mang tên Palais Bourbon. Còn cung điện của hầu tước Lassay cũng được mang tên Dinh thự Lassay. Khác với Palais Bourbon, dinh thự Lassay tồn tại hầu như nguyện vẹn tới ngày nay.

Hoàng thân Condé

Sau khi Louise Françoise de Bourbon mất năm 1743, tới năm 1756, vua Louis XV mua lại cung điện với ý định gìn giữ công trình cùng với tổng thể quảng trường mới mang tên mình đang được thực hiện ở vị trí đối xứng bên kia sông Seine. Nhưng tới năm 1764, Louis V Joseph de Bourbon-Condé, Hoàng thân Condé, cháu nội của Louise Françoise trở về sau Chiến tranh Bảy năm, nhà vua nhượng lại cung điện cho vị hoàng thân trẻ.
Trở thành chủ nhân của công trình, Hoàng thân Condé tỏ ra miễn cưỡng bằng lòng với cung điện của người bà nội. Trong vòng một phần tư thế kỷ, vị hoàng thân cố gắng đổi mới cung điện, trên hết tăng diện tích, mở rộng tổng thể công trình, xây dựng thêm những tòa nhà mới. Từ một dinh thự miền quê, trong khoảng 1765 tới 1789, một quần thể kiến trúc mọc lên, như dáng vẻ ngày nay. Với sự chỉ đạo của các kiến trúc sư Barreau de Chefdeville và Le Carpentier, hai dãy nhà của cung điện được mở rộng và kéo dài nhờ những bức tường về phía quảng trường Palais Bourbon và bao quanh sân. Cuối các bức tường, hai tòa nhà lớn hai bên tạo nên kiến trúc kiểu khải hoàn môn. Phía Tây sân danh dự, một loạt tòa nhà mới mọc lên, được xen bởi ba sân nhỏ, ngày nay mang tên Sully, Montesquieu và Aguesseau. Cùng với hai dinh thự mở rộng từ dinh thự Lassay, chúng tạo thành một lối đi sang trọng và yên tĩnh, điểm đối trọng với sân của Palais Bourbon. Không chỉ dừng lại ở đó, hoàng thân Condé còn mua thêm khu đất kế bên, tiếp tục xây dựng các tòa nhà, và từ năm 1787, tạo thành quảng trường Palais Bourbon.

Sau 20 năm xây dựng, tốn kém 25 triệu livre, công trình vẫn chưa hoàn thành. Cách mạng Pháp năm 1789 nổ ra, được báo động bởi sự kiện chiếm ngục Bastille, ngày 18 tháng 7, Hoàng thân Condé chạy trốn khỏi nước Pháp. Cho tới tận năm 1814, sau thời một gian dài sống lưu vong, Hoàng thân Condé mới trở về và hoàn thành công trình của mình.

Cách mạng Pháp
Sau khi Hoàng thân Condé bỏ trốn vào tháng 7 năm 1789, Palais Bourbon bị bỏ hoang. Năm 1791, cung điện trở thành tài sản quốc gia và là địa điểm tuyên bố lập quốc cùng năm đó. Nhưng giống với không ít các dinh thự quý tộc khác vào thời Cách mạng, cung điện Bourbon cũng trở thành nhà tù rồi kho chứa các đoàn xe quân sự và cuối cùng là trụ sở Ban lao động công cộng. Nằm kế bên, dinh thự Lasay cùng chung số phận, trở thành trụ sở trường Lao động công cộng rồi tiếp đó tới Trường Bách khoa Paris.

Mùa thu năm 1795, Hội nghị quốc ước tìm kiếm một địa điểm cho Conseil des Cinq Cents, quốc hội tiếp theo. Thời điểm đó, ban Đốc chính được đặt tại cung điện Luxembourg. Do sự tách biệt quyền lập pháp và hành pháp đã được nêu trong hiến pháp nên trụ sở quốc hội mới cũng cần cách xa cung điện Luxembourg. Điều này giúp Palais Bourbon trở thành một lựa chọn lý tưởng. Mặt khác, địa thế của cung điện cũng dễ dàng trong việc phòng thủ khi xảy ra bạo loạn.

Phục vụ cho mục đích mới, trong vòng hai năm, các kiến trúc sư Gisors và Lecomte cho xây dựng một nghị phòng lớn. Khi hoàn thành vào ngày 21 tháng 1 năm 1798, nghị phòng của Palais Bourbon mang hình bán nguyệt, theo lối những nhà hát cổ đại, một nét khác với những phòng họp của quốc hội Cách mạng trước đó thường mang hình elip hoặc có góc cạnh. Nhưng giống như cung điện Palais Bourbon đầu tiên, phòng họp này bị phá bỏ năm 1829 dưới thời Bourbon phục hoàng. Riêng 6 bức tượng các nhà lập pháp cổ đại—Solon, Lycurgue, Caton...—ngày nay vẫn có thể tìm thấy trong phòng Quatre Colonnes.

Đệ nhất đế chế

Chế độ Tổng tài rồi Đệ nhất đế chế của Napoléon Bonaparte tiếp nối thời kỳ Đốc chính. Palais Bourbon như một hình ảnh của nước Pháp, cũng có những thay đổi sâu sắc. Khi sửa đổi không gian cần thiết để xây dựng phòng họp bán nguyệt, mặt ngoài cung điện cũ đã bị thay đổi. Phía sông Seine, cây cầu Concorde hoàn thành nhờ những viên đá của ngục Bastille, nối Palais Bourbon với quảng trường Louis XV rồi thẳng phố Royal tới nhà thờ Madeleine, công trình dự định vinh danh quân đội của Hoàng đế. Để cung điện hài hòa với tổng thể kiến trúc và mang tính cân đối hơn, Bernard Poyet thiết kế lại mặt ngoài công trình phía sông Seine, sử dụng 12 cây cột theo lối cổ điển và hai bên bậc thang được trang trí bốn bức tượng, đại diện cho nền quân chủ cũ mà Đệ nhất đế chế sẽ tiếp nối: Maximilien de Sully đại diện cho người cải cách, Michel de l'Hospital đại diện cho người hòa giải, Henri François d'Aguesseau thống nhất luật pháp, Jean-Baptiste Colbert quản lý nền kinh tế. Trên cao, phía trên hàng cột, một bức phù điêu lớn ca ngợi chiến thắng của Napoléon Bonaparte với dòng chữ: "Hoàng đế trở về từ chiến dịch Austerlitz, được chủ tịch hội đồng lập pháp và đoàn nghị sĩ nghênh tiếp".

Mặc dù vậy, chính Napoléon lại không thích cách trang trí này. Theo lời nghị sĩ Antoine Proust: "Napoléon ghê tởm hàng cột ấy và có lần nói tiếc rằng mình không còn là một sĩ quan pháo binh để chĩa nòng pháo vào bức bình phong nực cười đó".

Bourbon phục hoàng và Quân chủ tháng Bảy
Từ nơi lưu vong trở về, Hoàng thân Condé tiếp tục với công trình Palais Bourbon, hoàn thành nốt công việc dang dở và gắng xóa các dấu vết của thời kỳ Cách mạng để lại. Nhưng Louis XVIII sau khi lên ngôi đã đưa ra hai chiếu dụ, theo đó, Palais Bourbon dành một phần cho Hoàng thân Condé và một phần cho Phòng nghị sĩ thuê lại. Tới năm 1827, Louis-Henri-Joseph de Bourbon, người thừa kế của Hoàng thân Condé, bán toàn bộ cung điện với giá 5.250.000 franc. Quyết định này dẫn tới việc chính phủ một lần nữa cho tu sửa lại toàn bộ Palais Bourbon.

Từ tháng 4 năm 1828, dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Jules de Joly, một công trường lớn bắt đầu và kéo dài hơn 20 năm. Dự án này trải qua hai thời kỳ, Bourbon phục hoàng rồi nền Quân chủ tháng Bảy, với tham gia của nhiều kiến trúc sư, nhà điêu khắc và những họa sĩ lớn của nước Pháp. Jules de Joly đã canh tân dáng vẻ của khối nhà trung tâm, bố trí thêm nhiều phòng ốc bao quanh nghị phòng bán nguyệt, xây dựng thêm các không gian hội họp và một thư viện lớn. Phía sân danh dự, Jules de Joly cho xây một hàng bốn cây cột, tương tự hàng cột của Poyet phía trước. Bên dinh thự Lassay, Jules de Joly cho xây thêm một tầng mà không thay đổi tầng trệt.

Riêng phần phù điêu phía trên 12 cây cột, bộ mặt của cung điện, còn chịu hai lần thay đổi nữa. Lần thứ nhất vào thời kỳ Bourbon phục hoàng, hình ảnh Naloléon trở về sau chiến thắng Austerlitz được thay thế bằng cảnh Louis XVIII trao Hiến chương lập hiến cho nhân dân Pháp. Sau Cách mạng tháng Bảy, Louis-Philippe I lên ngôi, những dấu vết về Louis XVIII lại bị xóa bỏ, thay thế bằng bức phù điêu ca ngợi nước Pháp. Hình ảnh này đứng vững qua những lần thay đổi thể chế sau đó và tồn tại cho tới ngày nay.

Kể từ Đệ tam cộng hòa

Trải qua nhiều lần sửa chữa, Palais Bourbon vẫn phải nhận nhiều lời than phiền và chỉ trích từ chính các nghị sĩ. Trong những năm đầu của nền Đệ tam cộng hòa, 578 nghị sĩ trở về từ Versailles đã phải tìm cách thích ứng với nghị phòng vốn dành cho 400 người. Trong một báo cáo của quốc hội vào năm 1887, nghị sĩ Margaine đã nhấn mạnh tới con số các nghị sĩ tử vong tăng cao và kết luận cung điện cũ thiếu trong lành chính là nguyên nhân của điều này. Đầu thế kỷ 20, văn phòng Quốc hội còn dự định thay thế hàng cột của Poyet bằng một kiến trúc khác, nhưng sau đó dự án bị hủy bỏ bởi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ.

Cùng với thời gian, những chỉ trích dần tập trung vào điểm duy nhất: nghị phòng bán nguyệt làm giảm khả năng làm việc của các nghị sĩ. Năm 1932, một phòng họp mới 200 chỗ được xây dựng, ngày nay là phòng Colbert. Năm 1974, tòa nhà số 101 phố Université được khánh thành, cho phép các nghị sĩ có thêm không gian làm việc cá nhân. Với mục tiêu mỗi nghị sĩ một phòng làm việc, vào hai năm 1983 và 2002, quốc hội lần lượt mua thêm hai tòa nhà số 233 đại lộ Saint-Germain và số 3 phố Aristide Briand. Ngày nay, toàn bộ trụ sở Quốc hội Pháp chiếm một diện tích 124.000 mét vuông, phục vụ khoảng 3.000 người làm việc.

Kể từ khi được chọn làm trụ sở quốc hội Pháp vào năm 1795, Palais Bourbon đảm nhiệm vai trò này hầu như liên tục, chỉ trừ hai khoảng thời gian ngắn. Lần thứ nhất từ năm 1871 đến năm 1879, trụ sở quốc hội được chuyển về cung điện Versailles sau khi Công xã Paris làm chủ thủ đô. Trong khoảng thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai, khi Quân đội Đức chiếm đóng Paris, quốc hội chuyển về Bordeaux năm 1940 rồi tiếp tục tới Vichy. Sau thế chiến, từ năm 1946, Palais Bourbon tiếp tục là trụ sở quốc hội của nền Đệ tứ cộng hòa.

Cung điện

Kiến trúc

Palais Bourbon ngày nay là một quần thể kiến trúc rộng lớn nằm bên bờ sông Seine, được bao bọc bởi đường kè Orsay ở phía Bắc, phố Aristide Briand ở phía Đông, phố Université cùng quảng trường Palais Bourbon ở phía Nam và trụ sở Bộ Ngoại giao ở phía Tây. Không xa Palais Bourbon, có thể thấy sự hiện diện của nhiều công trình quan trọng khác. Cùng ở bên tả ngạn, dọc theo bờ sông Seine về hướng Đông, cạnh đường kè Anatole France là vị trí của Bảo tàng Orsay. Bên phía Tây, một bãi cỏ trải dài từ bờ sông, chỗ cầu Alexandre III, tới Điện Invalides với mái vòm mạ vàng nổi tiếng, nơi yên nghỉ của vị hoàng đế Napoléon. Phía bên kia sông, thẳng qua cầu Concorde, xuyên qua quảng trường cùng tên và phố Royale, có thể thấy nhà thờ Madeleine cũng với hàng cột cao theo lối tân cổ điển.

Trải qua gần 300 năm lịch sử với nhiều lần trùng tu, Palais Bourbon có kiến trúc mang đặc tính của hai thời kỳ rõ rệt. Mặt phía Nam cung điện, nơi quảng trường Palais Bourbon, là tác phẩm của kiến trúc sư người Ý Girardini, được Barreau de Chefdeville và Le Carpentier tiếp nối. Ở phía Bắc, bên bờ sông Seine, hàng 12 cây cột là dấu ấn của Bernard Poyet dười thời Đệ nhất đế chế. Nếu như ở phía Nam, với chiếc cổng uy nghi, hàng cột trang trí phong phú, khoảng sân rộng, hàng hiên thanh lịch... Palais Bourbon mang dáng vẻ của một dinh thự hoàng gia, thì ở phía Bắc, hàng cột thức Corinth đem lại cho công trình nét uy nghiêm của một "ngôi đền phát luật".

Nhìn từ phía Bắc, mặt ngoài cung điện mang nét cân xứng hoàn hảo. Hàng cột cao nâng đỡ trán tường lớn với bức phù điêu, tác phẩm của nhà điêu khắc Jean-Pierre Cortot, mô tả hình ảnh nước Pháp trong dáng vẻ một người phụ nữ, đứng trên ngai vàng, được hộ giá bởi sức mạnh và công lý. Hai bên trái và phải, có thể thấy hai bức phù điêu nhỏ hơn mang chủ đề Giáo dưỡng của James Pradier và Thần Prometheus khích lệ nghệ thuật của François Rude. Phía dưới, hai bức tượng thần Athena và Themis đặt đối xứng hai bên bậc thềm. Nơi tường rào sắt với những mũi nhọn vàng ngăn cách khuôn viên cung điện, bốn bức tượng Maximilien de Sully, Michel de L'Hospital, Henri-François và Jean-Baptiste Colbert trong tư thế ngồi được đặt thẳng hàng. Phía Bắc cung điện còn được bố trí hai khu vườn nhỏ, Jardin de la buvette bên phía trái và Jardin de la Présidence nằm kế bên dinh thự Lassay.

Án ngữ phía Nam cung điện là một chiếc cổng lớn với hai hàng cột thức Corinth hai bên, được xây dựng theo bản vẽ của Girardini. Phía sau cổng, một sân trước hình thang cân được bao bọc bởi hai khối nhà lớn hai bên, kế tiếp tới sân danh dự và kết thúc bởi một hàng hiên nhỏ cùng với hàng bốn cây cột. Giữa các khối nhà của Palais Bourbon, còn có thể thấy một vài sân trong khác và khu vườn Quatre colonnes, nơi các nghị sĩ thường trả lời phỏng vấn của báo giới.

Nội thất

Theo lối vào dành cho công chúng, căn phòng đầu tiên của Palais Bourbon là Salon du public, nơi trưng bày chân dung các vị chủ tịch quốc hội cùng đôi nét tiểu sử. Từ đây, lối đi sẽ dẫn tiếp đến Đình vòm Aleschinsky, tác phẩm của họa sĩ người Bỉ Pierre Alechinsky, điểm giao giữa Palais Bourbon và Galerie des Fêtes. Ban đầu, Palais Bourbon và dinh thự Lassay là hai công trình độc lập. Đến năm 1799, một hành lang bằng gỗ khiêm tốn nối liền hai tòa nhà. Khi Jules de Joly trùng tu lại cung điện, Galerie des Fêtes được xây dựng thay thế cho hành lang gỗ cũ và hoàn thành vào năm 1848. Được trang trí bởi những trướng phủ trường màu đỏ, những đèn chùm lớn, các họa phẩm của François-Joseph Heim... Galerie des Fêtes là một căn phòng trải dài với năm cửa sổ lớn mở ra vườn. Từ nhiều thập kỷ, nơi đây trở thành điểm tiếp đón những vị khách quan trọng của quốc hội. Nằm song song với Galerie des Fêtes, Galerie des Tapisseries là một hành lang dài và thông với Galerie des Fêtes nhờ năm ô cửa lớn. Đây từng là nơi lưu trữ bộ sưu tập tranh quý giá của chính trị gia, nhà tài chính Charles de Morny. Sau khi quốc hội trở lại Palais Bourbon vào năm 1879, Galerie des Tapisseries, đúng như tên gọi, trở thành nơi trưng bày bộ sưu tập thảm tường lớn, gồm sáu chiếc từ xưởng Beauvais và ba chiếc do xưởng Gobelins sản xuất.

Nằm kế tiếp Galerie des Fêtes là Salon du départ, căn phòng đầu tiên thuộc dinh thự Lassay. Vào mỗi cuộc họp, vị chủ tịch quốc hội sẽ bước đi từ Salon du départ cùng hai nhân viên phục vụ và tổng thư ký quốc hội, được chỉ huy biệt đội vệ binh cộng hòa nghênh đón tại Đình vòm Aleschinsky. Trong Salon du départ, giữa hai cửa sổ mở ra vườn, có thể thấy một bức tượng biểu tượng của nền cộng hòa bằng đá trắng. Trên tường, một bức thảm lớn sao chép bức họa nổi tiếng Trường học Athena của Raffaello. Bên cạnh Salon du départ, các căn phòng Salon des éléments, Grand salon, Salon des saisons nằm kết tiếp và kết thúc bởi Salon des jeux.

Bên phải nghị phòng bán nguyệt, Salle des Pas Perdus, hay Salon de la paix, mang hình chữ nhật trải dài. Căn phòng vẫn giữ được dáng vẻ từ thời Louis-Philippe I, có trần trang trí cầu kỳ, và được tô điểm bởi hai bức tượng lấy từ lâu đài Marly. Salle des Pas Perdus là nơi chủ tịch quốc hội đi ngang qua trước khi bước vào nghị phòng bán nguyệt, cũng là địa điểm dành cho các phóng viên báo chí. Nằm kế Salle des Pas Perdus và bên cạnh khu vườn là căn phòng Salle des Quatre Colonnes, có nghĩa Phòng Bốn cây cột. Đúng như tên gọi, Salle des Quatre Colonnes được trang trí bởi bốn cây cột trắng cùng nhiều tác phẩm điêu khắc đặt trong các hốc tường. Căn phòng này, giống như Salle des Pas Perdus, cũng là nơi các nghị sĩ trả lời phỏng vấn sau mỗi buổi họp.

Giữa nghị phòng bán nguyệt và sân danh dự, ba phòng khách được bố trí kế tiếp mang tên Delacroix, Casimir-Perier và Pujol. Nằm ở chính giữa, Salon Casimir-Perier có cửa mở ra sân danh dự, trang trí bởi những hàng cột cao cùng 6 bức tượng Mirabeau, Bailly, Portalis, Tronchet, Tướng Foy và Casimir-Perier đặt trong các hốc tường. Cuối căn phòng, một bức phù điêu lớn bằng đồng, tác phẩm của Aimé-Jules Dalou, nặng 3,7 tấn, kích thước 6m50×2m30, tái hiện buổi họp ngày 23 tháng 6 năm 1789, khi Mirabeau nói câu nói nổi tiếng: "Chúng tôi tới đây theo ý nguyện của nhân dân và chỉ đi khỏi dưới sức mạnh của mũi giáo". Hai bên Salle Casimir-Perier, hai phòng Salon Delacroix và Salon Pujol nằm đối xứng, mang tên hai họa sĩ trang trí Eugène Delacroix và Abel de Pujol.

Nằm giữa nghị phòng và thư viện, Salle des Conférences vốn là phòng ăn cũ của Hoàng thân Condé được Jules de Joly cho xây dựng lại. Trên tường căn phòng, có thể thấy hai tấm thảm minh họa trường ca Iliad, một tấm được dệt ở Bruxelles và tấm còn lại là một trong những sản phẩm mẫu mực của xưởng Gobelins. Phía cuối, một tượng bán thân biểu tượng cho nền cộng hòa đặt trên lò sưởi, cạnh các khung cửa, một bức tượng Henri IV và bốn tượng bán thân Alphonse de Lamartine, Dupont de l'Eure, Louis-Eugène Cavaignac và Ernest Picard kê sát tường. Salle des Conférences còn được trang trí bởi năm họa phẩm, tái hiện hình ảnh Mathieu Molé trong cuộc nổi loạn 1648–1653, Adolphe Thiers tuyên bố giải phóng và chân dung của Aristide Briand, Léon Gambetta, và Henri Brisson.

Nghị phòng bán nguyệt
Nghị phòng bán nguyệt của Palais Bourbon được xây dựng lần đầu vào thời kỳ Cách mạng Pháp, tác phẩm của hai kiến trúc sư Gisors và Lecomte. Từ năm 1828 đến 1832, Jules de Joly cho xây dựng lại nghị phòng nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc bán nguyệt và hàng cột cao bao quanh. Ngay từ khi hoàn thành, tác phẩm của Joly đã phải chịu những lời chỉ trích về hình thức mang tính hỗn tạp, đặc biệt các màn trướng màu đỏ và hàng cột thức Ionic. Những lời phê bình khác chĩa mũi giáo vào diện tích căn phòng, vốn chỉ 545 mét vuông, tức chiếm 3% diện tích cung điện, không tương xứng với công năng quan trọng. Mặc dù từng có những dự định thay đổi, nhưng trải qua thời gian, tác phẩm của Jules de Joly vẫn hầu như được giữ nguyên vẹn.

Nằm ở trung tâm cung điện, nghị phòng bán nguyệt được trang trí với hai màu chủ đạo vàng và đỏ. Bao quanh, hàng cột đá trắng nâng đỡ mái vòm lộng lẫy với phần đỉnh mái bằng kính trong suốt. Các hàng ghế nghị sĩ màu đỏ được bố trí dần thấp, hướng về phía trung tâm, vị trí của chủ tịch quốc hội và diễn đàn. Trên bức tường phía sau bàn chủ tịch, một bức phù điêu bằng đá trắng mang phong cách Roman biểu thị "Những ảnh hưởng của nước Pháp đến khoa học, nghệ thuật, thương mại và nông nghiệp". Phía cao hơn, tấm thảm tường lớn của xưởng Gobelins được đặt trong khung màu vàng, dệt theo bức bính họa Trường học Athena nổi tiếng của Raffaello. Hai hốc tường hai bên còn được tô điểm bởi hai bức tượng, tác phẩm của nhà điêu khắc James Pradier, tượng trưng cho Tự do và Trật tự xã hội.

Quốc hội Pháp ngày nay bao gồm 577 nghị sĩ. Trong nghị phóng bán nguyệt của Palais Bourbon, các nghị sĩ ngồi tập trung theo các nhóm chính trị, thuộc bên phải hoặc bên trái chủ tịch quốc hội. Vị trí của từng nghị sĩ được đánh số và trang bị một bàn phím nhỏ phục vụ cho việc bỏ phiếu hoặc gửi yêu cầu. Nghị phòng cũng dành hai hàng ghế đầu của hai dãy trung tâm cho các thành viên chính phủ, đôi khi cả các đồng sự của họ khi có những cuộc tranh luận chuyên môn.

Thư viện

Thư viện của Quốc hội Pháp được chính thức thành lập ngày 14 tháng gió năm IV, tức 4 tháng 3 năm 1796. Trong suốt thời kỳ Cách mạng Pháp, trữ lượng sách của thư viện Quốc hội không ngừng tăng nhờ những tài liệu đến từ các thư viện tôn giáo và của những người đào vong. Tới thời kỳ nền Quân chủ tháng Bảy, nhờ vị giám đốc Pierre-Paul Druon, thư viện Quốc hội trở thành nơi lưu trữ không ít những tài liệu quý hiếm. Khi Palais Bournon được Jules de Joly sửa lại, thư viện có được một không gian mới, bên trái nghị phòng, gần phố Aristide Briand. Căn phòng lớn dài 42 mét, rộng 10 mét, cao 15 mét được chia thành năm gian cộng một không gian nhỏ phía cuối mang hình bán nguyệt. Trần thư viện trang trí lộng lẫy, là tác phẩm của Eugène Delacroix thực hiện trong khoảng từ năm 1838 tới năm 1847. Năm mái vòm mang năm chủ đề khác nhau: pháp luật, triết học, thần học, khoa học và thi ca.

Ngày nay, thư viện Quốc hội có trữ lượng tài liệu lớn bậc nhất trong các thư viện của Pháp. Không chỉ dành riêng cho các nghị sĩ, thư viện Quốc hội còn mở cửa cho một vài nhóm độc giả khác, như các thượng nghị sĩ, các đại biểu của Pháp tại Nghị viện châu Âu, các cựu nghị sĩ và các nhân viên của quốc hội... Không gian lưu trữ của thư viện chủ yếu dưới tầng hầm của sân danh dự với tổng cộng 18 km giá sách. Các lĩnh vực luật, khoa học chính trị, lịch sử, kinh tế, khoa học xã hội, thư viện tập hợp hơn 600 ngàn ấn phẩm. Bên cạnh đó còn 670 ấn bản định kỳ, 220 nhật báo cùng những CD, cơ sở dữ liệu về pháp lý. Thư viện Quốc hội Pháp cũng là nơi lưu trữ không ít những tư liệu quý hiếm với 1.900 tác phẩm viết tay, 80 cuốn sách cổ và nhiều ấn bản gốc. Nhiều bản thảo của Jean-Jacques Rousseau, tư liệu gốc về vụ xét xử Jeanne d'Arc hay sách cổ Borbonicus của những người México bản địa hiện được lưu giữ ở đây. Bên cạnh các tư liệu, thư viện Quốc hội còn tập hợp một bộ sưu tập những tác phẩm điêu khắc về Marianne—một trong những biểu tượng của nước Pháp—cùng nhiều tượng bán thân các nghị sĩ theo lối hài hước.

Quảng trường Palais Bourbon

Quảng trường Palais Bourbon mang hình thang cân, nằm phía sau cung điện, nơi cổng vào sân danh dự. Theo một bản vẽ còn lưu trữ ở bảo tàng Condé ở Chantilly, các kiến trúc sư của nữ Công tuớc Bourbon cũng đã nghĩ đến một quảng trường hình tam giác phía trước cung điện, nhưng dự án này không được thực hiện. Năm 1769, Hoàng thân Condé mua lại một số khu đất xung quanh Palais Bourbon, bố trí một quảng trường với hai mục đích: làm nổi bật cung điện và đầu cơ bất động sản. Việc xây dựng quảng trường được tiến hành vào năm 1788, nhưng Hoàng thân Condé bỏ trốn khỏi nước Pháp một năm sau đó, khi nổ ra cuộc Cách mạng 1789.

Palais Bourbon trở thành tải sản quốc gia vào năm 1791. Năm 1794, quảng trường được mang tên Maison de la Révolution, có nghĩa Ngôi nhà Cách mạng. Không lâu sau, quảng trường lại đổi tên thành Conseil des Cinq-Cents, tức Hội đồng Năm trăm, tên quốc hội đặt trụ ở tại cung điện khi đó. Sau cuộc đảo chính tháng Sương mù, Napoléon Bonaparte đặt Hội đồng lập pháp tại cung điện, Conseil des Cinq-Cents được đổi thành Corps législatif, tức Hội đồng lập pháp. Cho tới thời kỳ Bourbon phục hoàng, cái tên quảng trường Palais Bourbon mới được sử dụng và giữ tới ngày nay.

Trải qua một thời gian dài, vì nhiều lý do, không một tượng đài nào được đặt giữa quảng trường. Cho tới năm 1848, ngày 18 tháng 3, Chính phủ lâm thời tổ chức một cuộc thi thiết kế "biểu tượng hội họa và biểu tượng điêu khắc cho nền Cộng hòa Pháp". Ngày 27 tháng 4, cuộc triển lãm các phác thảo được mở cửa. Từ 18 tới 24 tháng 5, ban giám khảo điêu khắc chọn ra được 10 tác phẩm, trong đó có tác phẩm của Jean-Jacques Feuchère. Tới năm 1855, tác phẩm với tên La Loi, tức Luật pháp, được dựng giữa quảng trường Palais Bourbon. La Loi mang hình một nữ thần đang ngồi, tay phải cầm thanh quyền trượng, tay trái cầm một bản khắc tượng trưng cho luật pháp.

Năm 2000, chính quyền thành phố Paris cho cải tạo lại, quảng trường Palais Bourbon trở thành một khu vực chủ yếu cho người đi bộ. Bức tượng La Loi cũng được sửa chữa lại vào mùa thu năm 2001.

Chú thích

Liên kết ngoài

  Tranh chính thức của Quốc hội Pháp
  Thăm Palais Bourbon ảo
  Thông tin chi tiết và hình ảnh các phòng của cung điện

Công trình hai bờ sông Seine
Cung điện Paris
Thư viện Paris
Công sở ở Paris
Pháp
Quận 7, Paris
Palais Bourbon


title: Hát Lót (thị trấn)

text:
Hát Lót là thị trấn huyện lỵ của huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Hát Lót có vị trí địa lý:

Phía bắc giáp xã Mường Bon và xã Nà Bó
Phía đông giáp xã Nà Bó
Phía nam giáp xã Cò Nòi và xã Hát Lót
Phía tây giáp xã Hát Lót và xã Mường Bon.

Thị trấn Hát Lót có diện tích 13,76 km², dân số là 17.032 người  , mật độ dân số đạt 1.238 người/km².

Thị trấn hiện nay có tuyến Quốc lộ 6 (AH13) và Quốc lộ 37 đi qua địa bàn, có tỉnh lộ 671 đến xã Mường Bon và gần với tuyến tỉnh lộ 110.

Lịch sử
Thị trấn Hát Lót được thành lập vào ngày 13 tháng 4 năm 1977 trên cơ sở tách ra từ xã Hát Lót.

Theo thống kê của Ủy ban nhân dân huyện Mai Sơn năm 2015, thị trấn Hát Lót có diện tích 1.376 ha, tổng số hộ dân là 4.411 hộ với 17.032 người.

Ngày 16/11/2018, thị trấn Hát Lót được công nhận là đô thị loại IV theo Quyết định số 1496 của Bộ Xây dựng.

Hành chính
Thị trấn Hát Lót được chia thành 21 tiểu khu, được đánh số từ 1 đến 21.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam


title: Johannes Brahms

text:
Johannes Brahms (7 tháng 5 năm 1833 tại Hamburg – 3 tháng 4 năm 1897 tại Viên) là một nhà soạn nhạc, nghệ sĩ dương cầm và chỉ huy dàn nhạc người Đức. Các tác phẩm của ông được xếp vào chủ nghĩa lãng mạn (romanticism).

Sinh ra trong một gia đình theo đạo Luther tại Hamburg, Brahms sống phần lớn cuộc đời sự nghiệp tại Viên, Áo. Danh tiếng và ảnh hưởng của Brahms lúc sinh thời đã được công nhận; theo sau bình luận của nhà chỉ huy thế kỉ XIX Hans von Bülow, ông thường được nhóm chung với Johann Sebastian Bach và Ludwig van Beethoven thành "Ba B".

Brahms sáng tác cho piano, nhạc thính phòng, dàn nhạc giao hưởng, giọng hát và hợp xướng. Là một nghệ sĩ dương cầm điêu luyện, ông thực hiện các buổi diễn ra mắt nhiều tác phẩm của chính mình, ông cũng đã từng làm việc với một số nghệ sĩ hàng đầu vào thời bấy giờ, kể cả với nghệ sĩ dương cầm Clara Schumann và nghệ sĩ vĩ cầm Joseph Joachim. Nhiều tác phẩm của ông trở thành trụ cột trong vốn tiết mục biểu diễn. Brahms là một người kiên quyết theo chủ nghĩa cầu toàn, cho nên ông đã tự hủy và không công bố rất nhiều tác phẩm của mình.

Các sáng tác của Brahms bao hàm cả những chất liệu truyền thống lẫn sáng tạo. Âm nhạc của ông có cấu trúc và kỹ thuật bắt nguồn vững chắc từ các bậc thầy Baroque và Cổ điển. Âm nhạc của Johannes Brahms, với vẻ đẹp hình thức hoàn hảo và sự dung dị sâu sắc của tâm hồn. Ông là người tiếp nối các truyền thống hiện thực cổ điển và "làm giàu" chúng bằng những thành tựu của chủ nghĩa lãng mạn Đức. Âm nhạc của Johannes Brahms vừa đầy chất triết học trữ tình đặc trưng của Bach vừa mang những hình tượng âm nhạc hoành tráng và bạo liệt theo tinh thần Beethoven, nhưng cũng đậm nỗi lo âu về số phận của con người hiện đại.

Cuộc đời

Niên thiếu

Brahms sinh ngày 7/5/1833 tại thành phố cảng Hamburg, miền bắc nước Đức, là con thứ trong gia đình một nhạc sĩ nghèo, dòng dõi thị dân. Cha của ông là Johann Jakob Brahms (1806–72) di dân từ Dithmarschen đến Hamburg, kiếm sống bằng nghề chơi nhạc, ông có thể chơi nhiều nhạc cụ khác nhau, nhưng chủ yếu là thổi kèn cor, chơi contrabass. Chính Brahms nói về thời thơ ấu của mình: "Chẳng có mấy ai sống khổ như tôi".

Johann Jakob Brahms đã cho con trai mình đi học nhạc lần đầu tiên. Brahms học piano từ 7 tuổi với Otto Friedrich Willibald Cossel. Do đói nghèo của gia đình, cậu bé Brahms phải chơi nhạc ở các sàn nhảy và nhà thổ xung quanh là các thủy thủ say rượu và gái mại dâm thường vuốt ve cậu. Các nhà viết tiểu sử hiện đại đã nhấn mạnh thời kỳ này là nguyên nhân làm cho Brahms không có khả năng 'để có một mối quan hệ hôn nhân thành công, quan điểm của ông về phụ nữ bị biến dạng bởi những trải nghiệm trong quá khứ của mình'. Gần đây, các học giả nghiên cứu về Brahms là Styra Avins và Kurt Hoffman cho rằng những nhận xét này là sai lầm.

Trong một thời gian, Brahms cũng học thêm cello. Sau khi những bài học piano đầu tiên với Otto Cossel, Brahms tiếp tục học piano với Eduard Marxsen, một người đã từng học ở Viên với Ignaz von Seyfried (một học sinh của Mozart) và Carl Maria von Bocklet (một người bạn thân của Schubert). Chàng trai Brahms đã biểu diễn một vài buổi hòa nhạc công cộng ở Hamburg, nhưng chẳng gây được tiếng tăm gì cho đến khi ông thực hiện một tour diễn ở tuổi 19.

Hội ngộ với Joachim và Liszt

Vào tháng 4 và tháng 5 năm 1853, Brahms rời bỏ Hamburg đi lưu diễn khắp đất nước cùng nghệ sĩ violin – nhà cách mạng người Hungary – Eduard Reményi và qua đó có dịp gặp Franz Liszt, Peter Cornelius, Joachim Raff tại Weimar, và Joseph Joachim tại Hannover. Lúc này Liszt đã sừng sững như một tượng đài âm nhạc thế giới, nhưng chỉ mới vài ngày Brahms đã ngộ ra rằng giữa ông và nhà soạn nhạc vĩ đại người Hungary không thể có "điểm tiếp xúc" nào cả. Khát vọng nghệ thuật của Liszt vì một thứ âm nhạc có chương trình trong đó nội dung và hình thức được xác định bằng hình tượng văn học quá xa lạ với Brahms. Theo nhiều nhân chứng cho cuộc tao ngộ giữa Brahms với Liszt (lúc đó Liszt trình diễn "khúc keczô" (Scherzo), op.4 của Brahms), trong khi Brahms lại không toàn tâm toàn ý để trình bày bản sonata của Liszt (Brahms đã ngủ thiếp đi khi đang thực hiện buổi diễn), điều này làm cho Reméyi cảm thấy bị xúc phạm và họ chia tay ngay sau đó. Brahms sau đó bào chữa cho mình, nói rằng ông không thể chống đỡ cơn buồn ngủ sau khi bị kiệt sức do di chuyển.

Brahms và Schumann
Joachim đã gửi một thư giới thiệu Brahms cho Robert Schumann, và sau đó Brahms đã bắt tàu đến Düsseldorf. Tại đây, Brahms gặp Robert Schumann và cuộc gặp này tạo ra bước ngoặt lớn trong cuộc đời của ông. Tuy đang bị bệnh tâm thần hành hạ nhưng nhà soạn nhạc người Đức nổi tiếng Schumann đã phải sửng sốt trước tài năng độc đáo của chàng nhạc sĩ vô danh 20 tuổi, nên vào ngày 28 tháng 10 năm 1853 Schumann đã viết bài báo cuối cùng của mình (sau 10 năm gác bút) với nhan đề Neue Bahnen (Con đường mới) trên tạp chí âm nhạc Neue Zeitschrift für Musik do ông sáng lập. Hai mươi năm trước đó, Schumann là người đầu tiên viết về Chopin và bây giờ ông là người đầu tiên viết về Brahms. Ông gọi Brahms là "bậc thầy biểu đạt hoàn hảo tâm hồn thời đại". Bài báo của Schumann khiến cho những người hâm mộ ông (như nhạc trưởng dàn nhạc Philharmonic và một nhà xuất bản âm nhạc tại Hamburg) rất ấn tượng với tài năng trẻ Brahms, nhưng một số người khác vẫn còn hoài nghi. Điều này làm Brahms càng thêm khắt khe với chính những tác phẩm của ông. Ông viết cho Schumann, "người thầy vĩ đại" vào tháng 11 năm 1853, "lời khen của thầy về tôi làm cho công chúng đã có những kỳ vọng mà tôi không biết làm cách nào để thỏa mãn họ..."

Trong thời gian ở Düsseldorf, Brahms cùng với Schumann và học trò của ông là Albert Dietrich soạn bản sonata để dành tặng cho nghệ sĩ vĩ cầm Joseph Joachim; bản sonata được biết dưới cái tên F–A–E Sonata (, tự do nhưng cô độc). Vợ của Schumann, nhà soạn nhạc và nghệ sĩ dương cầm Clara, viết trong nhật ký của mình về chuyến thăm đầu tiên của ông rằng Brahms "là một trong những người từ trên trời do Đấng Toàn năng gửi xuống-Anh ấy cho chúng tôi nghe các bản sonata, scherzos v.v... của riêng mình, tất cả đều cho thấy trí tưởng tượng dồi dào, độ sâu của cảm giác, với một trình độ điêu luyện... những gì anh đã chơi cho chúng tôi nghe đã ở mức bậc thầy mà người ta không thể không nghĩ rằng Đấng Toàn năng lòng lành gửi anh tới trong trạng thái sẵn sàng. Anh ta sẽ có một tương lai tuyệt vời, với điều kiện anh ta phải tìm thấy một lĩnh vực phù hợp với thiên tài của mình trước khi đặt bút viết nốt nhạc đầu tiên cho dàn nhạc."

Sau khi Schumann tự tử bất thành và bị đưa vào viện điều dưỡng tâm thần ở gần Bonn vào tháng 2 năm 1854, Clara trở nên "tuyệt vọng" khi đang chờ sinh đứa con thứ tám của Schumanns. Brahms vội vã tới Düsseldorf. Ông và/hoặc Joachim, Dietrich, và Julius Otto Grimm đã đến thăm Clara thường xuyên trong tháng 3 năm 1854, làm bà khuây khỏa khỏi bi kịch của ông chồng Robert bằng cách chơi nhạc cùng hoặc cho Clara nghe. Clara đã viết trong nhật ký của bà rằng "Brahms tử tế luôn luôn cho thấy mình là một người bạn đồng cảm nhất. Anh ta không nói nhiều, nhưng người ta có thể nhìn thấy trong mắt Brahms... việc chia sẻ đau buồn với tôi vì một người thân yêu mà anh ta luôn kính trọng. Bên cạnh đó, anh ấy rất tử tế khi tranh thủ mọi cơ hội cổ vũ tôi bằng bất cứ điều gì liên quan đến âm nhạc. Sự hy sinh của một chàng trai trẻ như vậy tôi không thể không nhận ra, một sự hy sinh chắc chắn là bất cứ ai ở gần tôi bây giờ đều thấy rõ".

Sau đó, để giúp Clara và các con của bà, Brahms đến ở tại căn hộ ngay trên nhà Schumann trong một căn nhà ba tầng, tạm thời đẩy sự nghiệp âm nhạc của mình sang một bên. Clara đã không được phép đến thăm Robert cho đến hai ngày trước khi ông qua đời. Còn Brahms có thể đến thăm ông nhiều lần và trở thành người trung gian liên lạc. Gia đình Schumanns có một quản gia, "Bertha" tại Düsseldorf, sau đó là Elisabeth Werner tại Berlin. Ngoài ra còn có một đầu bếp thuê, ở Berlin, tên là "Josephine". Khi con gái lớn nhất của nhà Schumanns, Marie, sinh năm 1841, đến tuổi trưởng thành, cô đã tiếp quản công việc quản gia và nội trợ trong nhà. Clara thường đi lưu diễn một vài tháng liên tục, hoặc đôi khi nghỉ hè chữa bệnh, và trong ba năm 1854-1856 Brahms cũng đi lưu diễn, để lại việc nhà cho toàn bộ gia nhân. Clara đánh giá rất cao hỗ trợ tinh thần âm nhạc của Brahms.

Trong một buổi biểu diễn ở Leipzig vào tháng 10 năm 1854, Clara chơi phần Andante và Scherzo của Sonata cung Fa thứ của Brahms, "lần đầu tiên âm nhạc của Brahms đã được chơi trước công chúng".

Brahms và Clara đã có một mối quan hệ rất chặt chẽ và lâu dài nhưng không bình thường. Họ đã có tình cảm tuyệt vời với nhau, nhưng cũng tôn trọng lẫn nhau. Năm 1887 Brahms nhắc nhở Clara tất cả các thư từ giữa ông và Clara nên đem hủy đi. Trên thực tế Clara giữ khá nhiều thư Brahms đã gửi cho bà. Marie đã khuyên can bà không hủy nhiều thư Brahms đã gửi lại. Cuối cùng, các bức thư giữa Clara và Brahms đã được công bố tại Đức. Một trong số các bức thư đầu tiên của Brahms gửi cho Clara cho thấy tình yêu sâu sắc của Brahms với Clara. Thư từ Clara gửi Brahms, trừ một bức thư, cho thấy cảm tình của Clara bắt đầu muộn hơn, từ năm 1858. Các bức thư, một số đoạn trích chọn lọc, và nhật ký của Clara đã được dịch sang tiếng Anh. Bức thư trích đoạn và được dịch sớm nhất của Brahms gửi cho Clara có ngày tháng 10 năm 1854. Hans Gál cảnh báo rằng các thư từ được phổ biến ra công chúng có thể "đã trải qua kiểm duyệt trước của Clara".

Brahms cảm thấy xung đột mạnh mẽ giữa tình cảm với Clara và sự tôn trọng dành cho bà và Robert, điều này làm ông có lúc đã nghĩ đến tự tử. Không lâu sau khi Robert qua đời, Brahms đã quyết định ông phải ra khỏi gia đình Schumann. Ông đã ra đi theo một cách khá cộc cằn, để lại cảm giác bị tổn thương cho Clara. Tuy nhiên, Brahms và Clara vẫn giữ mối quan hệ qua thư từ. Ông đã cùng nghỉ hè với Clara và một số người con của bà. Năm 1862, Clara đã mua một ngôi nhà ở Lichtental, sau đó kể từ năm 1909 mua tiếp nhà ở Baden-Baden, và sống ở đó với gia đình còn lại của mình từ năm 1863 đến năm 1873. Về phần Brahms, từ năm 1865 tới năm 1874 đã dành một số thời gian nghỉ hè sống trong một căn hộ gần đó trong một ngôi nhà mà bây giờ là một bảo tàng Brahms ("Brahmshaus"). Trong những năm sau đó, Brahms xuất hiện tại nhà Clara như là một ông chú họ của Eugenie Schumann. Clara và Brahms đi một chuyến lưu diễn cùng nhau trong tháng 11 và tháng 12 năm 1868 tại Viên, sau đó vào đầu năm 1869 tới Anh và Hà Lan; tour du lịch kết thúc vào tháng 4 năm 1869. Sau khi Clara chuyển từ Lichtental đến Berlin vào năm 1873, hai người gặp nhau ít thường xuyên hơn, vì Brahms đã có nhà tại Viên từ năm 1863.

Clara lớn hơn Brahms 14 tuổi. Trong một bức thư cho bà ngày 24 tháng 5 năm 1856, hai năm rưỡi sau khi gặp Clara, và sau hai năm cùng nhau, Brahms đã viết rằng ông tiếp tục gọi Clara theo đại từ nhân xưng lịch sự của Đức "Sie" thay vì sử dụng các đại từ nhân xưng với người thân "Du" Clara đồng ý rằng họ gọi nhau là "Du"; bà viết trong nhật ký của mình: "Tôi không thể từ chối, vì thực sự tôi yêu cậu ấy như yêu con trai mình." Brahms đã viết trong bức thư đề ngày 31 tháng 5:

"Tôi ước gì có thể viết thư cho em là dịu dàng như tôi yêu em, và làm nhiều điều tốt đẹp cho em, như em muốn. Em vô cùng thân thiết với tôi đến nỗi tôi khó có thể thể hiện tình cảm đó. Tôi muốn gọi em là em yêu và rất nhiều những cái tên gần gũi khác, mà vẫn không bao giờ đủ".

Phần còn lại của bức thư, và các bức thư sau đó, có nội dung về âm nhạc và các nhạc sĩ, cập nhật về các chuyến đi và trải nghiệm của hai người. Brahms coi trọng các ý kiến có giá trị của Clara với tư cách một nhà soạn nhạc. "Không có tác phẩm nào của Brahms mà không có sự góp ý của Clara. Bà là cố vấn trung thành tận tụy của ông." Trong một bức thư gửi cho Joachim vào năm 1859, ba năm sau cái chết của Robert, Brahms đã viết về Clara:

"Tôi tin rằng tôi tôn trọng và ngưỡng mộ cô ấy nhiều như tình cảm tôi dành cho cô ấy và bị cô ấy bỏ bùa. Thường thì tôi buộc phải kiềm chế bản thân mình, chỉ lặng lẽ ôm Clara và thậm chí tôi không biết, cái ôm đó rất tự nhiên và Clara sẽ không coi nó là ý xấu."

Brahms không kết hôn với bất cứ ai, mặc dù sau đó ông vẫn có những cảm xúc cháy bỏng với nhiều phụ nữ khác, kể cả việc dự tính tiến đến đính hôn với Agathe von Siebold ở Göttingen vào năm 1859, tuy nhiên tất cả mối quan hệ này đều nhanh chóng tan vỡ. Dường như Brahms đã không kín đáo về mối quan hệ này, và điều đó đã khiến ông gặp rắc rối với bạn bè. Sau khi lễ đính hôn bị hủy, Brahms đã viết cho Agathe:. "Anh yêu em! Anh phải gặp lại em lần nữa, nhưng anh không có khả năng chịu sự ràng buộc. Hãy viết thư cho anh và nói liệu anh có thể trở lại để ôm em trong vòng tay, hôn em, và cho em biết rằng anh yêu em biết bao." Nhưng họ không bao giờ gặp nhau lần nào nữa.

Detmold và Hamburg
Sau cái chết của Schumann tại viện điều dưỡng vào năm 1856, Brahms lui tới giữa Hamburg để xây dựng và tổ chức một dàn đồng ca nữ, và công quốc Detmold để dạy nhạc và làm nhạc trưởng. Ông là nghệ sĩ solo tại buổi ra mắt Concerto số 1 cho piano của mình vào năm 1859.

Năm 1862, Brahms sang sống tại Viên, khi ấy được coi là thủ đô âm nhạc của thế giới. Năm 1863 ông được bổ nhiệm làm chỉ huy ca đoàn Viên (). Mặc dù ông từ chức ngay trong năm sau đó và nghĩ đến chuyện chuyển đi thành phố khác, Brahms ngày càng gắn liền với Viên và Từ 1872-1875, Brahms là giám đốc của hội Gesellschaft der Musikfreunde ở Viên; kể từ sau đó ông không nhận thêm chức danh nào nữa. Ông từ chối nhận bằng tiến sĩ âm nhạc danh dự của trường Đại học Cambridge năm 1877, nhưng lại chấp nhận bằng tiến sĩ của trường Đại học Breslau năm 1879. Ông sáng tác Academic Festival Overture như một lời cảm ơn trường này.

Ở Viên, Brahms trở thành chủ tướng của những người "chống lại" Liszt và Wagner trong cái gọi là cuộc chiến giữa hai trường phái "Leipzig" và "Weimar". Thậm chí cả Hans Von Bulow, học trò lỗi lạc của Liszt và là bạn của Wagner, cũng nhảy sang phe Brahms. Bulow gọi Bản Giao hưởng số 1 của Brahms (viết năm 1876) là "bản giao hưởng thứ 10 của Beethoven". Đó là một lời nói hơi thậm xưng, nhưng nó thể hiện quan điểm của giới âm nhạc nửa cuối thế kỷ 19: tên tuổi Brahms được đặt cạnh tên của Beethoven và Bach - thần tượng của ông. Cuối đời Brahms đã nói một câu nổi tiếng: "Có 2 sự kiện lớn nhất đời tôi – đó là sự thống nhất nước Đức và việc xuất bản tuyển tập tác phẩm của Bach".

10 năm ở Viên là thời kỳ sáng tạo của Brahms đạt tới đỉnh cao huy hoàng. Trừ opera và âm nhạc theo chương trình, ông đã viết đến 380 tác phẩm thanh nhạc, 3 sonata, 5 biến tấu, 5 ballad, 3 rhapsody... cho piano, 3 sonata cho violin, 2 sonata cho cello và nhiều tác phẩm Tam tấu, Tứ tấu, Ngũ tấu... trong đó có nhiều tuyệt tác như Biến tấu theo chủ đề của Paganini (A-moll), Quintet cho piano (F-moll), Sonata số 3 cho violin, concerto số 2 cho piano (B-dur) - một "giao hưởng" 4 chương độc đáo có phần solo của piano. Đặc biệt với các tác phẩm giao hưởng, Brahms trở thành một trong những nhân vật lỗi lạc nhất của lịch sử âm nhạc thế giới thế kỷ 19. Giữa lúc hệ thống tư duy giao hưởng lãng mạn tưng bừng lên ngôi, ông đã đẩy tới sự hoàn chỉnh những nguyên tắc của chủ nghĩa cổ điển trong các thể tài giao hưởng. Đây chính là sự độc đáo và cống hiến lịch sử của Brahms. Thế nhưng, không giống những hậu bối của Felix Mendelssohn máy móc rập khuôn các quy luật cấu trúc và hình thức xưa cũ, Brahms sử dụng các thủ pháp giao hưởng cổ điển một cách sáng tạo để thể hiện một thế giới hình tượng lãng mạn, những tình cảm hiện đại, chất thơ, chất phóng túng của âm nhạc. Đương thời một nhà phê bình đã nói "Brahms cảm nhận bằng đầu và tư duy bằng trái tim".

Những năm nổi tiếng
Buổi ra mắt bản hợp xướng lớn nhất của ông A German Requiem tại Bremen năm 1868 đã khẳng định danh tiếng của Brahms ở khắp Châu Âu, và khiến nhiều người chấp nhận rằng ông đã chinh phục được Beethoven và các bản giao hưởng. Điều này cho ông thêm tự tin để hoàn tất một số công trình mà ông đã vật lộn trong nhiều năm, chẳng hạn như cantana Rinaldo, tứ tấu dành cho đàn dây đầu tiên, tứ tấu thứ 3 dành cho piano, và bản giao hưởng đầu tiên. Ba bản giao hưởng khác sau đó hoàn tất vào năm 1877, 1883, và 1885.

Bốn bản giao hưởng của Brahms đưa ông đến những đỉnh cao nhất của âm nhạc giao hưởng thời kỳ sau Beethoven. Giao hưởng số 4 (E-moll) kể về các khúc ngoặt bi thương của cuộc sinh tồn đầy kịch tính và tinh thần bất khuất, thuộc số những tác phẩm độc đáo và hoàn mỹ nhất của Brahms. Bản Concerto cho violin (D-dur) là một trong những concerto hay nhất thế giới viết cho violin. Brahms nói: "Sáng tác đẹp như Mozart thì chúng ta chịu, nhưng ít nhất phải cố viết được tinh khiết như ông". Vấn đề không chỉ liên quan về kỹ thuật mà còn liên quan đến cả vẻ đẹp thẩm mỹ nội dung âm nhạc Mozart. Nhạc của Brahms phức tạp, xung động hơn nhạc của Mozart, như thời đại ông với thời đại của Mozart. Nhưng Brahms theo đuổi tín điều này, vì toàn bộ hoạt động sáng tạo của ông được đặc trưng khát vọng vươn tới những lý tưởng thẩm mỹ cao đẹp.

Năm 1889, Brahms được trở thành công dân danh dự của Hamburg và cho đến tận năm 1948 thì ông người gốc Hamburg duy nhất được nhận vinh dự này.

Cuối đời

Năm 1890, ở 57 tuổi Brahms đã quyết định ngừng sáng tác. Tuy nhiên, khi những ý nhạc bật ra, ông không thể thực hiện được quyết định của mình, và trong những năm trước khi qua đời ông đã sáng tác thêm một số kiệt tác được ghi nhận. Sự ngưỡng mộ của ông đối với Richard Mühlfeld, một nghệ sĩ clarinet ở dàn nhạc Meiningen, đã gợi ý cho ông sáng tác các tam tấu clarinet, Op. 114, tứ tấu clarinet, Op. 115 (1891), và bản sonata số 2 cho clarinet, Op. 120 (1894). Ông cũng viết Vier ernste Gesänge, Op. 121 (1896), và Eleven Chorale Preludes dành cho organ, Op. 122 (1896).

Sau khi hoàn thành tác phẩm Op.121, Brahms đã bị bệnh ung thư (theo nhiều nguồn khác nhau thì là ung thư gan hoặc tuyến tụy). Bệnh dần trở nặng và ông qua đời vào ngày 03 tháng 4 năm 1897, thọ 63 tuổi. Brahms được chôn trong Zentralfriedhof (nghĩa trang trung tâm) ở Viên.

Tưởng niệm
Cuối năm 1897, sau khi Brahms vừa mất, nhà soạn nhạc người Anh Hubert Parry đã viết một bản giao hưởng ngắn Elegy for Brahms (tiếng Việt: Bi khúc dành cho Brahms) để tưởng nhớ đến ông. Đối với Parry thì Brahms mãi mãi là nghệ sĩ vĩ đại nhất. Tuy nhiên bản giao hưởng này lại không được trình diễn vào lúc Parry còn sống, lần đầu tiên nó được trình diễn trước công chúng là vào năm 1918 trong 1 chương trình tưởng niệm cho chính Parry.

Âm nhạc của Brahms

Những tác phẩm

Brahms đã soạn một số công trình lớn cho dàn nhạc giao hưởng, bao gồm hai bản mộ khúc (serenade), bốn bản giao hưởng (symphony), bản concerto dành cho đàn piano số 2 (số 1 là viết trên cung Rê thứ, số 2 là viết trên cung Si giáng trưởng), một concerto cho đàn violon, một concerto đôi dành cho đàn violin và cello, và hai concerto overture: Academic Festival Overture và Tragic Overture.

Ein deutsches Requiem, nach Worten der heiligen Schrift, op. 45 (bản cầu siêu bằng tiếng Đức, ca từ trích từ Thánh kinh) là bản hợp xướng lớn của ông, tuy nhiên lời ca trong đó không phải được lấy trong nghi thức thánh lễ Missa pro defunctis (lễ cầu siêu), mà ông trích từ cuốn kinh thánh tiếng Đức do Martin Luther dịch. Công trình này được viết trong 3 giai đoạn chính của cuộc đời Brahms. Phiên bản đầu tiên của phần 2 được sáng tác vào năm 1854, không lâu sau lần tự tử hụt của Schumann, phần sáng tác này sau đó được Brahms sử dụng để viết concerto đầu tiên của ông dành cho đàn piano. Phần lớn bản Requiem này được ông viết sau cái chết của mẹ ông vào năm 1865. Phần 5 được bổ sung sau khi công bố chính thức vào năm 1868, tác phẩm được xuất bản vào năm 1869.

Nhạc cụ
Johann Brahms chủ yếu sử dụng đàn piano của Đức và Viên. Trong những năm đầu tiên của mình, ông chơi trên một cây đàn piano của một công ty ở Hamburg, Baumgarten & Heins. Năm 1856, Clara Schumann tặng ông một cây đàn piano Graf. Brahms đã sử dụng nó cho công việc của mình cho đến năm 1873. Sau đó, ông tặng nó cho Gesellschaft der Musikfreunde; ngày nay nó được trưng bày trong Bảo tàng Kunsthistorisches ở Viên. Sau đó, vào năm 1864, ông viết thư cho Clara Schumann về sự quan tâm của ông đối với Streicher. Năm 1873, ông nhận được cây đàn piano Streicher op.6713 và giữ nó trong nhà cho đến khi ông qua đời. Ông viết cho Clara: “Ở đó [trên chiếc Streicher] tôi luôn biết chính xác những gì tôi viết và tại sao tôi viết theo cách này hay cách khác”.

Vào những năm 1880 trong các buổi biểu diễn trước công chúng của mình, Brahms chủ yếu chơi trên một chiếc đàn piano Bösendorfer. Trong các buổi hòa nhạc Bonn của mình, ông đã chơi đàn Steinweg Nachfolgern năm 1880 và đàn Blüthner năm 1883. Brahms cũng sử dụng đàn piano Bechstein trong một số buổi hòa nhạc của mình: Wurzburg và Cologne năm 1872,  và Amsterdam năm 1881.

Đọc thêm

Tiếng Anh
 Deiters/Newmarch. (1888). Johannes Brahms: A Biographical Sketch. Fisher Unwin (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00479-4)
 Johannes Brahms: Life and Letters, ISBN 0-19-816234-0 by Brahms himself, edited by Styra Avins, translated by Josef Eisinger (1998). A biography by way of comprehensive footnotes to a comprehensive collection of Brahms's letters (some translated into English for the first time). Elucidates some previously contentious matters, such as Brahms's reasons for declining the Cambridge invitation.
 Brahms, His Life and Work, by Karl Geiringer, photographs by Irene Geiringer (1987, ISBN 0-306-80223-6). A biog and discussion of his musical output, supplemented by, and cross-referenced with, the body of correspondence sent to Brahms.
 Charles Rosen discusses a number of Brahms's imitations of Beethoven in Chapter 9 of his Critical Entertainments: Music Old and New (2000; Cambridge, MA: Harvard University Press, ISBN 0-674-17730-4).
 Brahms by Malcolm MacDonald is a biography and also discussion of virtually everything Brahms composed, along with chapters examining his position in Romantic music, his devotion to Early Music, and his influence on later composers. (Dent 'Master Musicians' series, 1990; 2nd edition Oxford, 2001, ISBN 0-19-816484-X
 Johannes Brahms: A Biography, by Jan Swafford. A comprehensive (752 pages) look at the life and works of Brahms. (1999; Vintage, ISBN 0-679-74582-3)
 Late Idyll: The Second Symphony of Johannes Brahms, by Reinhold Brinkmann, translated by Peter Palmer. An analysis of Symphony No.2 and meditation of its position in Brahms's career and in relation to 19th century ideas of melancholy. (1995, Harvard, ISBN 0-674-51175-1)
 Johannes Brahms, His Work & Personality, by Hans Gal (Translated by Joseph Stein). Wiedenfeld & Nicolson, 1963.
 The Music of Brahms, by Michael Musgrave. Oxford, 1985 ISBN 0-19-816401-7

Tiếng Đức
 Max Kalbeck: Johannes Brahms. Biographie in 4 Bänden. 1904–1914. Faksimile-Nachdruck Schneider/Tutzing 1976 (digitalisierte Online-Version)
 Willibald Nagel: Johannes Brahms. Stuttgart 1923.
 Florence May: Johannes Brahms. Die Geschichte seines Lebens. Aus dem Englischen übersetzt von Ludmille Kirschbaum. Breitkopf & Härtel, Leipzig 21925.
 W. Gieseler: Die Harmonik bei Johannes Brahms. Dissertation. 1949.
 Hans Gál: Johannes Brahms – Werk und Persönlichkeit. Fischer, Frankfurt am Main 1961.
 Renate und Kurt Hofmann: Johannes Brahms. Zeittafel zu Leben und Werk. Tutzing 1983.
 S. Kross (Hrsg.): Brahms – Bibliographie. Tutzing 1983.
 C. M. Schmidt: Johannes Brahms und seine Zeit. Regensburg 1983.
 M. L. McCorkle: Johannes Brahms thematisch-bibliographisches Werkverzeichnis. München 1984.
 M. Rohn: Die Coda bei Johannes Brahms. Heidelberg 1986.
 Christian Martin Schmidt: Reclams Musikführer Johannes Brahms. Reclam, Stuttgart 1994.
 S. Kross: Johannes Brahms. Versuch einer kritischen Dokumentar-Biographie. Bände 1 und 2. Bonn 1997.
 Peter Clive: Brahms and his world: a biographical dictionary, Lanham, Md. [u.a.]: Scarecrow Press, 2006, ISBN 978-0-8108-5721-6
 Malte Korff: Johannes Brahms. dtv premium, München 2008, ISBN 978-3-423-24656-9.
 Wolfgang Sandberger: Brahms-Handbuch, Stuttgart: Metzler; Kassel: Bärenreiter, 2009, ISBN 978-3-476-02233-2

Chú thích

Liên kết ngoài

 The Best of Brahms
 The Best of Brahms
 Johannes Brahms- Waltz
 Brahms- Cradle Song
 Johannes Brahms - Hungarian Dance No. 5
 Johannes Brahms - Lullaby
 Johannes Brahms

Nhạc sĩ cổ điển
Nhà soạn nhạc Đức
Chỉ huy dàn nhạc
Âm nhạc lãng mạn
Bài cơ bản dài
Nghệ sĩ piano cổ điển Đức
Sinh năm 1833
Mất năm 1897
Chết vì ung thư gan


title: Scamboneura opacinotum

text:
Scamboneura opacinotum là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Scamboneura


title: Ajat

text:
Ajat (trong tiếng Occitan Abzac) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 21,95 km2, dân số năm 2007 là 304 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 189 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ajat trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Ajat trên trang mạng của Insee

Ajat


title: Agriotes mixtus

text:
Agriotes mixtus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Gunungiella pantchatrimchi

text:
Gunungiella pantchatrimchi là một loài Trichoptera thuộc họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Chimarra jisipu

text:
Chimarra jisipu là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Acromyrmex nobilis

text:
Acromyrmex nobilis là một loài kiến ăn lá Tân Thế giới, trong họ Myrmicinae thuộc chi Acromyrmex. Loài này thuộc một trong hai chi kiến nấm thuộc tông Attini.

Xem thêm
List of leafcutter ants

Chú thích

Tham khảo

Acromyrmex


title: Apophylia levi

text:
Apophylia levi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Nokona

text:
Nokona là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
subgenus Nokona Matsumura, 1931
Nokona aurivena (Bryk, 1947)
Nokona bicincta (Walker, [1865])
Nokona chinensis (Leech, 1889b)
Nokona coreana Toševski & Arita, 1993
Nokona feralis (Leech, 1889)
Nokona iridina (Bryk, 1947)
Nokona nigra  Arita, Kimura & Owada, 2009
Nokona pompilus (Bryk, 1947)
Nokona purpurea (Yano, 1965)
Nokona regalis (Butler, 1878)
Nokona acaudata  Arita & Gorbunov, 2001
Nokona christineae  Fischer, 2003
Nokona chrysoidea (Zukowsky, 1932)
Nokona davidi (Le Cerf, 1917)
Nokona formosana  Arita & Gorbunov, 2001
Nokona heterodesma (Diakonoff, [1968])
Nokona inexpectata  Arita & Gorbunov, 2001
Nokona palawana  Kallies & Arita, 1998
Nokona pilamicola (Strand, [1916])
Nokona powondrae (Dalla Torre, 1925)
Nokona semidiaphana (Zukowsky, 1929)
Nokona sikkima (Moore, 1879)
Nokona stroehlei  Fischer, 2002
Nokona carulifera (Hampson, 1919)
Nokona coracodes (Turner, 1922)
subgenus Aritasesia Nakamura, 2009
Nokona pernix (Leech, 1889)
Nokona rubra  Arita & Toševski, 1992

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Mertrud

text:
Mertrud là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 181 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Hornburg

text:
Hornburg là một thị xã ở Wolfenbüttel district, trong bang Niedersachsen của Đức. Đô thị này nằm bên sông Ilse, nhánh của sông Oker. Hornburg thuộc Samtgemeinde ("đô thị tập thể") Schladen. Đô thị này có tọa lạc trên con đường phong cảnh Đức.

Lâu đài Hornburg đã được đề cập lần đầu vào năm 994, năm 1005, đây là nơi sinh của Giáo hoàng Clement II.

Kết nghĩa
 Osterwieck, Đức

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Xã và đô thị ở huyện Wolfenbüttel


title: Polymera neoclausa

text:
Polymera neoclausa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Polymera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Laßnitzhöhe

text:
Laßnitzhöhe là một đô thị thuộc huyện Graz-Umgebung bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 14,84 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 2623 người.

Tham khảo


title: Guggenhausen

text:
Guggenhausen là một xã ở huyện Ravensburg ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 8,26 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 188 người.

Tham khảo


title: Autreville-sur-Moselle

text:
Autreville-sur-Moselle là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Autrevillesurmoselle


title: Jhelum

text:
Jhelum (Urdu, ) (tiếng Hy Lạp: Alexandria Bucephalous) là một thành phố tọa lạc ở hữu ngạn của sông Jhelum, trong quận quận cùng tên phía bắc thành phố thuộc Punjab, Pakistan. Thành phố có dân số ước tính năm 2010 là 174.679 người. Đây là thành phố lớn thứ 35 về dân số của quốc gia này. Jhelum nổi tiếng là nơi cung cấp số lượng lớn lính cho người Anh và sau này là cho lực lượng vũ tran Pakistan do đó nó cũng được mệnh danh là thành phố của lính hay vùng đất của liệt sĩ và chiến binh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Pakistan
Punjab (Pakistan)
Jhelum


title: Barásoain

text:
Barásoain là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 14,047 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 561 người.

Đô thị nằm ở độ cao 523 m trên mực nước biển, cách tỉnh lỵ 25 km về phía nam.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.barasoain.net - Official website
 BARASOAIN in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Navarre


title: Cinguloterebra eximia

text:
Cinguloterebra eximia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cinguloterebra


title: Marsas, Hautes-Pyrénées

text:
Marsas là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Austrolimnophila platyterga

text:
Austrolimnophila platyterga là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Hemeroplanes diffusa

text:
Hemeroplanes diffusa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Chú thích

Tham khảo

Hemeroplanes
D


title: Hỏa hoạn nhà tập thể cho người vô gia cư tại Kamień Pomorski

text:
Vụ hỏa hoạn nhà tập thể cho người vô gia cư tại Kamień Pomorski xảy ra tại đông bắc Ba Lan lúc 1:00 giờ địa phương (23:00 giờ phối hợp quốc tế) vào thứ hai 13/4, 2009 Vụ hoả hoạn nghiêm trọng này làm ít nhất 21 người chết (có 6 trẻ em), và khoảng 20 bị thương. Đây là vụ hoả hoạn có số nạn nhân nhiều nhất trong vòng gần 30 năm qua tại Ba Lan. Tháng 10 năm 1980, một vụ hoả hoạn đẫm máu nhất tại một bệnh viện ở Gorna Grupa thuộc miền Trung đã cướp đi sinh mạng của 55 người.

Khu nhà
Khu ký túc xá này được xây từ đầu những năm 1970 lúc đầu làm nơi ở cho công nhân. Tòa nhà này thuộc sở hữu của chính quyền địa phương. Những người sống sót nói đây không phải là vụ hỏa hoạn đầu tiên ở khu nhà này.

Sự việc

Hỏa hoạn xảy ra tại thị trấn Kamien Pomorski, cách biên giới với Đức khoảng 60 km. Khi xảy ra hoả hoạn, có khoảng 77 người bên trong toà nhà dành cho những người nghèo và vô gia cư. Đội cứu hỏa đóng cách đó 200m đã có mặt ngay tại hiện trường nhưng không thể nào dập lửa nhanh chóng. Theo người phát ngôn của lực lượng chữa cháy địa phương, ông Daniel Kowalinski, ngọn lửa nhanh chóng bùng phát khiến cho nhiều người bị kẹt trong phòng tại toà nhà hai tầng này.

Theo một nhân chứng, sự việc thật kinh khủng khi ngọn lửa lan tràn với tốc độ không thể tưởng tượng nổi. Khoảng 80% khu nhà ngập tràn trong biển lửa. Lực lượng cứu hoả gần đó đã có mặt sau vài phút. Người ta không thể nào thoát ra khỏi phòng. Cha mẹ đã phải ném con cái qua cửa sổ để những người lính cứu hoả và dân chúng cứu giúp. Một người sống sót là Dariusz Janyszko đau đớn: "Tôi hét lên giục con gái tôi nhảy từ tầng hai xuống để tôi đỡ. Nhưng nó đã không nhảy và sau đó thì mọi chuyện quá muộn". Những người bị bắt lửa nhảy ra khỏi cửa sổ của tòa nhà 3 tầng để thoát thân và nhiều nạn nhân bị gãy xương. 20 người khác đã được đưa vào bệnh viện, trong đó có một người bị thương nặng.

Phải mất vài tiếng đồng hồ, lực lượng cứu hỏa mới dập tắt được đám cháy. Hai tầng trên cùng của khu ký túc xá đã bị thiêu rụi hoàn toàn. Nhiều nạn nhân không thể nhận dạng sớm do bị cháy đen. Con số người chết được dự đoán sẽ còn tăng vì có thể còn xác nạn nhân trong đống đổ nát. Lực lượng cứu hoả đã tìm kiếm trong đống đổ nát. "Tôi chẳng thể nào mà thở được, vì vậy tôi mở cửa sổ và nhìn ra ngoài. Cửa ra vào cháy bùng bùng bởi vì về cơ bản nó được làm bằng giấy", một người sống sót kể với phóng viên Đài truyền hình TVN24 tại hiện trường. "Tôi mặc vội quần áo và đi giày vào, một người bạn đưa tôi chiếc áo vét. Không còn nhiều thời gian bởi vì lửa đang lan dữ dội. Một số người nhảy xuống lùm cây", một người đàn ông trung tuổi trong căn nhà nói. Cảnh sát và công tố viên vào cuộc điều tra nguyên nhân của vụ hoả hoạn.

Phản ứng

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk lập tức hủy kỳ nghỉ lễ Phục sinh và cùng Tổng thống Lech Kaczynski tới thăm hiện trường. Tổng thống tuyên bố ba ngày quốc tang trong khi đó Thủ tướng Tusk cam kết trợ giúp không những xây thêm những căn nhà mới mà còn cung cấp vật chất cho những nạn nhân, và hứa sẽ giám sát chặt chẽ tiến trình điều tra nguyên nhân của đám cháy được coi là tồi tệ nhất nhiều năm qua tại Ba Lan này. Tổng thống Lech đặt câu hỏi, liệu tòa nhà có đáp ứng đầy đủ các quy định về phòng cháy chữa cháy hay không. Ông nói rằng, vật liệu xây dựng dễ bén lửa có thể đã góp phần làm tăng tốc độ và cường độ hỏa hoạn. Những người sống sót tỏ ra ủng hộ ý kiến này.

Danh sách các nạn nhân
 Leonarda Bierwiaczonek (90)
 Jolanta Daniś (43)
 Dominika Kisielewska (5)
 Małgorzata Kisielewska (29)
 Adrian Kisielewski (2)
 Cezary Kisielewski (26)
 Patryk Kisielewski (8)
 Adela Konik (7)
 Amelia Konik (4)
 Andżelika Konik (15)
 Jacek Konik (45)
 Klaudia Konik (13)
 Dawid Kubicki (3)
 Martyna Numryk (12)
 Mieczysława Numryk (9)
 Patryk Pałka (6)
 Teresa Pasiuk (50)
 Agnieszka Piasecka (12)
 Waldemar Pokora (56)
 Bożena Skonieczna (52)
 Beata Skórka (36)
 Magdalena Skórka (16)
 Żaneta Szurgot (35)

Chú thích

Liên kết ngoài
Zdjęcia z miejsca katastrofy

Hỏa hoạn năm 2009
Ba Lan năm 2009
Hỏa hoạn tại Ba Lan


title: Melongena corona

text:
Melongena corona là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Melongenidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 photo

Melongena


title: Rečica ob Savinji

text:
Rečica ob Savinji là một khu tự quản của Slovenia. Rečica ob Savinji thuộc về vùng kịch sử Hạ Styria và nay thuộc vùng thống kê Savinjska. Đô thị này được lập năm 2006 tách ra từ Mozirje. Rečica ob Savinji có diện tích 30,1 km2, dân số là 2300 người (năm 2001).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rečica ob Savinji on Geopedia

Khu tự quản của Slovenia


title: Setia maculata

text:
Setia maculata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Setia
Động vật được mô tả năm 1869


title: Ngô Quang Trưởng

text:
Ngô Quang Trưởng (1929 – 2007) là một cựu Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Xuất thân từ những khóa đầu tại trường Sĩ quan Trừ bị của Quốc gia Việt Nam, ông có hơn 12 năm phục vụ trong Binh chủng Nhảy dù. Năm 1972, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân đoàn I, là chỉ huy cao nhất trong trận đánh tái chiếm Thành cổ Quảng Trị. Năm 1975, Quân đoàn I do ông chỉ huy thất bại nhanh chóng do bị rút Sư đoàn Dù về Sài Gòn theo lệnh của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cộng thêm việc tinh thần binh sĩ ở vùng hỏa tuyến hoang mang khi Sư đoàn Thủy quân lục chiến rút khỏi Quảng Trị trong Chiến dịch Huế - Đà Nẵng. Dù tuyên bố cứng rắn “Việt cộng phải bước qua xác tôi mới vào được Cố đô Huế”, nhưng ngày 29 tháng 3 năm 1975, ông và một số tướng lãnh đã bỏ Sở chỉ huy, bơi ra tàu hải quân neo đậu ngoài khơi Đà Nẵng để vào Sài Gòn, sau đó di tản sang Mỹ.

Tiểu sử và Binh nghiệp
Ông sinh vào tháng 12 năm 1929 trong một gia đình đại điền chủ giàu có tại Thạnh Phong, Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre, miền Tây Nam phần Việt Nam. Do gia đình có điều kiện kinh tế nên ông có được trình độ học vấn căn bản. Năm 1948, ông tốt nghiệp phổ thông Trung học chương trình Pháp tại Cần Thơ với văn bằng Tú tài I (Part I). Sau đó được bổ dụng làm Công chức ngoại ngạch tại Mỹ Tho một thời gian trước khi gia nhập Quân đội.

Quân đội Quốc gia Việt Nam
Tháng 10 năm 1953, thi hành theo lệnh động viên của Quốc trưởng Bảo Đại ông nhập ngũ vào Quân đội Quốc gia Việt Nam, mang số quân: 49/100.012. Theo học khóa 4 Cương Quyết tại trường Sĩ quan Trừ bị Thủ Đức, khai giảng ngày 7 tháng 11 năm 1953. Ngày 1 tháng 6 năm 1954, mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy. Ra trường, ông tình nguyện gia nhập Binh chủng Nhảy dù, được tiếp tục theo học khoá huấn luyện căn bản Nhảy dù tại Trung tâm Huấn luyện Nhảy dù Bà Quẹo, Tân Sơn Nhứt, Gia Định.

Tháng 7 năm 1954, mãn khóa căn bản Nhảy dù ông được điều về làm Trung đội trưởng trong Tiểu đoàn 5 Nhảy dù dưới quyền Đại úy Phạm Văn Phú Khi trận Điện biên phủ đang diễn ra, đơn vị của ông được phân công nhảy dù xuống mặt trận để tăng viện cho quân đồn trú Pháp. Tuy nhiên, đơn vị chưa kịp điều động thì Điện biên phủ thất thủ, ông tránh được việc bị bắt làm tù binh như Đại úy Phạm Văn Phú.

Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Đầu năm 1955, ông được cử làm Đại đội trưởng Đại đội 1 của Tiểu đoàn 5 Nhảy dù. Tháng 5, ông bị thương trong trận đánh quân Bình Xuyên tại Sài Gòn. Sau khi Quân đội Quốc gia Việt Nam đổi tên thành Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Tháng 10 cùng năm, ông được đặc cách thăng cấp Trung úy tại nhiệm. Đến đầu năm 1961, ông được thăng cấp Đại úy và được cử làm Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 5 Nhảy dù. Tháng 7 năm 1963 ông lên làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 5 thay thế Thiếu tá Hồ Tiêu. Tháng 2 năm 1964, sau Cuộc Chỉnh lý nội bộ của tướng Nguyễn Khánh, ông được thăng cấp Thiếu tá tại nhiệm. Tháng 4 năm 1965, nhờ những thành tích chỉ huy chiến đấu, ông được đặc cách thăng cấp Trung tá được cử giữ chức vụ Tham mưu trưởng Lữ đoàn Nhảy dù, do Chuẩn tướng Dư Quốc Đống Tư lệnh Lữ đoàn.

Đầu năm 1966, ông được cử giữ chức Tư lệnh phó Sư đoàn Nhảy dù vẫn Chuẩn tướng Dư Quốc Đống làm Tư lệnh. Sau vụ "biến động miền Trung". Ngày Quân lực 19 tháng 6 cùng năm, ông được thăng cấp Đại tá tại nhiệm. Sau đó, ông chuyển sang đơn vị Bộ binh được bổ nhiệm làm Tư lệnh Sư đoàn 1 thay thế Chuẩn tướng Phan Xuân Nhuận (bị cách chức vì liên can đến vụ biến động miền Trung).

Đầu năm 1967, các đơn vị thuộc Sư đoàn 1 do ông chỉ huy, gồm Đại đội Hắc Báo Trinh sát, cùng Chi Đoàn 2/7 Thiết vận xa M.113 và Tiểu đoàn 9 Nhảy Dù tăng phái do Thiếu tá Nguyễn Thế Nhã chỉ huy. Tấn công và phá vỡ hạ tầng cơ sở của lực lượng du kích địa phương trên 3 địa danh: Lương Cổ, Đồng Xuyên, Mỹ Xá thuộc quận Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên. Sau trận này ông được đặc cách thăng cấp Chuẩn tướng vào ngày 4 tháng 2 cùng năm.

Năm 1968, Sư đoàn 1 và Chiến Đoàn I Nhảy Dù (gồm các Tiểu đoàn 2, 7 và 9) tăng phái do Trung tá Lê Quang Lưỡng chỉ huy đã tham chiến cùng với quân đội Hoa Kỳ tại Huế trong 26 ngày (từ 30 tháng 1 đến 24 tháng 2). Trong 1 tháng, các đơn vị này cùng quân Mỹ giao chiến ác liệt, đẩy bật các đơn vị xung kích của phía đối phương là Quân Giải phóng miền Nam Sau trận Tết Mậu Thân, đầu tháng 6 cùng năm, ông được đặc cách thăng cấp Thiếu tướng tại nhiệm.

Trung tuần tháng 8 năm 1970, ông nhận lệnh bàn giao Sư đoàn 1 Bộ binh lại cho Chuẩn tướng Phạm Văn Phú. Ngay sau đó, ông được bổ nhiệm chức vụ Tư lệnh Quân đoàn IV và Quân khu 4 thay thế Thiếu tướng Ngô Dzu chuyển ra Cao nguyên miền Trung giữ chức vụ Tư lệnh Quân đoàn II và Quân khu 2. Ngày Quốc khánh Đệ nhị Cộng hòa 1 tháng 11 năm 1971, ông được thăng cấp Trung tướng tại nhiệm.

Đầu tháng 5 năm 1972, ông được lệnh bàn giao Quân đoàn IV và Quân khu 4 lại cho Thiếu tướng Nguyễn Vĩnh Nghi (nguyên Tư lệnh Sư đoàn 21 Bộ binh) để đi nhận chức vụ Tư lệnh Quân đoàn I và Quân khu 1 thay thế Trung tướng Hoàng Xuân Lãm. Thời điểm này, Quân đoàn I được tăng cường toàn bộ Lực lượng Tổng trừ bị của Quân lực Việt Nam Cộng hòa và được yểm trợ từ xa bởi Hạm đội Đệ thất của Hoa Kỳ ở ngoài khơi biển Đông đã giao chiến ác liệt với đối phương. 2 bên đều tổn thất lớn, Quân lực Việt Nam Cộng hòa tái chiếm được Cổ thành Quảng Trị và các phần đất ở phía nam sông Thạch Hãn, nhưng không chiếm lại được cảng Cửa Việt và nửa phía bắc tỉnh Quảng Trị.

Năm 1975

Tháng 3 năm 1975, khi quân đối phương mở chiến dịch đồng loạt tấn công miền Nam, với chức vụ Tư lệnh Quân đoàn I và Quân khu I, ông được lệnh phải giữ bằng được Huế. Trong tình hình này, ông tuyên bố: “Việt cộng phải bước qua xác tôi mới vào được cố đô Huế”. Còn Tổng thống Thiệu thì tuyên bố trên đài Sài Gòn: “Bỏ Kon Tum, Pleiku để bảo toàn lực lượng, còn Đà Nẵng, Huế, Quân khu 3 sẽ phải giữ đến cùng”. Nhưng sau ít lâu, có lệnh di tản Bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoàn I vào Đà Nẵng. Lại cộng thêm xích mích gay gắt giữa ông với Tổng thống Thiệu. Cùng lúc đó tin tức về việc bỏ Cao Nguyên cùng dòng người di tản hàng trăm ngàn người ùn ùn đổ vào Đà Nẵng khiến thành phố trở nên hoảng loạn và không thể kiểm soát được. Cộng với việc rút Sư đoàn Dù về Sài Gòn và tin đồn Tổng thống Thiệu muốn rút cả Sư đoàn Thủy quân Lục Chiến đã khiến tinh thần binh sĩ của tướng Trưởng xuống rất thấp, quan và lính tranh nhau lên máy bay, gây ra cảnh ẩu đả náo loạn. Sĩ quan, binh sĩ đưa theo gia đình tháo chạy gây ra cảnh cướp bóc, ẩu đả, bắn lẫn nhau…

Hàng vạn lính mắc kẹt tại Đà Nẵng chạy ra bán đảo Sơn Trà hòng thoát về phía nam bằng đường biển, gây ra cảnh chen lấn giẫm đạp tranh nhau xuống tàu, binh lính đạp cả sĩ quan xuống biển. Cuộc di tản hoàn toàn thất bại, tổn thất toàn bộ lực lượng quân sự và cơ giới của Quân đoàn I trong thời gian rất ngắn. Thiệt hại đáng kể nhất là việc quân đội Việt Nam Cộng Hòa mất hoàn toàn quyền kiểm soát vùng lãnh thổ có 3 triệu dân, và việc tan rã 4 Sư đoàn quân chủ lực, trong đó có hai Sư đoàn thuộc hàng thiện chiến nhất của Quân lực Việt Nam Cộng hòa là Sư đoàn 1 Bộ Binh và Sư đoàn Thủy quân Lục chiến, đưa đến sụp đổ toàn bộ QLVNCH một cách nhanh chóng và bất ngờ. Trong vòng 32 giờ, hơn 100.000 quân ở Đà Nẵng dưới quyền của tướng Trưởng đã hoàn toàn tan rã và đầu hàng.

Tướng Ngô Quang Trưởng đã không giữ lời hứa “chết trong thành phố Huế”, mà tìm cách bơi ra tàu chiến đang neo ngoài khơi Đà Nẵng để thoát khỏi vòng vây. Tướng Trưởng phải bơi ra tàu đang neo đậu ngoài khơi Đà Nẵng, do sóng to và tàu neo xa bờ khiến ông khi lên được tàu trong tình trạng sức khỏe rất kém, phải thở bằng máy, tàu cập bến Cam Ranh chở theo ông và hơn 4.000 Thủy Quân Lục Chiến. Hạm trưởng được lệnh chuyển ông sang tàu khác tốt hơn và bỏ lại 4.000 Thủy Quân Lục Chiến ở Cam Ranh, chở một mình ông vào Sài Gòn nhưng ông từ chối. Tàu cập bến cảng Vũng Tàu, sau đó ông được chuyển vào Tổng Y Viện Cộng Hòa chữa trị.

Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, một sĩ quan lục quân Mỹ từng làm việc với Ngô Quang Trưởng đã đến gặp gia đình ông và đề nghị di tản khỏi Sài Gòn trước khi Quân giải phóng từ mọi hướng đổ về làm chủ thành phố. Vợ con Ngô Quang Trưởng theo sự hướng dẫn của viên sĩ quan người Mỹ xuống tàu thủy để ra đi. Riêng Ngô Quang Trưởng, phải đến ngày 30/4/1975, ông di tản bằng trực thăng của tướng Nguyễn Cao Kỳ ra tàu sân bay của Hạm đội 7, rồi từ đó ông ta đến đảo Guam để đoàn tụ gia đình. Tại đây, với sự giới thiệu của tướng Cushman (từng là cố vấn quân sự của Mỹ tại Vùng 4 chiến thuật), Trưởng và người con trai bắt đầu đi học nghề nông ở một nông trại cho đến lúc chuyển đến định cư tại Falls Church, Virginia - miền Đông nước Mỹ.

Gia đình và những năm tháng lưu vong
Ngô Quang Trưởng cưới con gái lớn của nhà văn Thạch Lam là Nguyễn Tường Nhung. Hai người có bốn người con, sống với nhau cho đến ngày ông trút hơi thở cuối cùng lúc 3h sáng ngày 22 tháng 1 năm 2007, hưởng thọ 78 tuổi. Theo ước nguyện của ông, năm 2008 tro cốt của ông được gia đình đem về Việt Nam và được rải trên đỉnh đèo Hải Vân (ranh giới giữa Đà Nẵng và tỉnh TT-Huế).

Các tác phẩm quân sự
Bắt đầu năm 1979, theo lời mời của Trung tâm Quân sử Quân lực Hoa Kỳ (U.S. Army Center of Military History), ông ghi lại kinh nghiệm chiến đấu qua 3 quyển sách hiện còn lưu trữ tại trung tâm kể trên.
"The Easter Offensive of 1972" (1983).
"Territorial Forces" (1984).
"RVANF and US Operational Cooperational Coordination" (1984).

Chú thích

Tham khảo
 Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Thư mụcChiến tranh Việt Nam Toàn Tập, Tiến sĩ Nguyễn Đức Phương, nxb Làng Văn, Canada, 2001Đề Cương Tuyên truyền Kỷ Niệm 60 Năm Ngày Thành Lập QĐND Việt Nam, Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương Đảng CSVN, Hà Nội, 2005Decent Interval, Frank Snepp, Penguin Books, New York, 1980Những Cột Trụ Chống Giữ Quê Hương, Phan Nhật Nam, nxb Nắng Mới Miền Nam, California, 2003Những uất hận trong trận chiến mất nước 1975, Đại tá Phạm Huấn, tác giả tự xuất bản, San Jose, 198855 ngày & 55 đêm: Cuộc sụp đổ của Việt Nam Cộng hòa, Chính Đạo, Houston: Văn hóa, 1999It Doesn't Take a Hero, General H. Norman Schwarzkopf, Bantam Books, New York, 1993The Easter Offensive of 1972, Lt. General Ngo Quang Truong, U.S. Army Center of Military History, Washington, D.C. - Indochina Monograph Series, 1979The Siege at Hue'', George W. Smith, Lynne Rienenr Publishing, London, 1999.

Liên kết ngoài
Tướng Ngô Quang Trưởng qua đời - BBC tiếng Việt
Tưởng niệm Vị Tướng Của Mùa Hè Ðỏ Lửa (Phần 1)

Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Người Bến Tre
Người Mỹ gốc Việt


title: Sân bay Poprad-Tatry

text:
Sân bay Poprad-Tatry () , là một sân bay ở thị xã có khu vực thể thao trượt tuyết của Slovakia Poprad.

Sân bay này phục vụ các chuyến bay thường lệ và thuê bao, hàng không tổng hợp. Sân bay này cũng phục vụ thị xã Zakopane của Ba Lan. Các tuyến bay thuê bao chủ yếu vào mùa Đông với các tuyến bay Nga và Ukraina. Đây là sân bay nằm ở độ cao nhất trong các sân bay châu Âu, 718 mét, cao hơn vị trí sân bay Innsbruck ở Áo.

Các hãng hàng không và tuyến bay
DanubeWings (Bologna, Bratislava, Split (theo mùa))

Tham khảo

Liên kết ngoài
Poprad-Tatry Airport  (Trang mạng chính thức, English version)

Sân bay Slovakia
Poprad


title: Đào Viên

text:
Thành phố Đào Viên (; Bạch Thoại tự: Thô-hn̂g-chhī; chú âm phù hiệu: ㄊㄠˊ ㄩㄢˊ ㄕˋ) là một thành phố của Đài Loan, thành phố này nằm ở tây bắc của đảo Đài Loan, kế bên thành phố Tân Đài Bắc. Khu Đào Viên là trung tâm thành phố.

"Đào Viên" có nghĩa là "vườn đào," do khu vực này từng có nhiều hoa đào. Đào Viên là một khu vực công nghiệp quan trọng của Đài Loan. Sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan nằm ở huyện này.

 Diện tích: 1.220 km²
 Dân số: 1.921.526 người (7/2007)

Hành chính

Xem: Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân quốc

Xem thêm
Tỉnh Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
Tỉnh Đài Loan (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa)
Phân cấp hành chính Trung Hoa Dân Quốc
Lịch sử Trung Hoa Dân Quốc
Vị thế chính trị của Đài Loan
Đài Loan độc lập
Trung Hoa Đài Bắc
Quốc Dân Đảng Trung Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web của chính quyền thành phố Đào Viên http://english.tycg.gov.tw/

Thành phố trực thuộc trung ương Đài Loan


title: 4673 Bortle

text:
4673 Bortle (1988 LF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 6 năm 1988 bởi Shoemaker, C. S. ở Palomar.

Xem thêm
vành đai tiểu hành tinh
243 Ida

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4673 Bortle

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Euphorbia sekukuniensis

text:
Euphorbia sekukuniensis là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Hilton-Taylor, C. et al. 1998. Euphorbia sekukuniensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Nam Phi
S
Thực vật đặc hữu Nam Phi


title: Colletes fascicularis

text:
Colletes fascicularis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1932


title: Geranomyia aequabilis deplexa

text:
Geranomyia aequabilis là một phân loài ruồi của loài Geranomyia aequabilis trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cappel, Cuxhaven

text:
Cappel là một đô thị thuộc huyện Cuxhaven, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 8,25 km².

Land of Wursten, một nước Cộng hòa tự trị gồm Cappel, đã được tuyên bố chủ quyền bởi Tổng giáo phận Bremen, cho đến năm 1524 nó có thể là một nước phụ thuộc được xác định. Năm 1648, Tổng giáo phận này đã được chuyển thành Lãnh địa Bremen, đầu tiên được cai trị trong một liên minh các nhân bởi Thụy Điển và từ năm 1715 bởi triều đinh Hanover. Năm 1823, lãnh địa này đã bị giải thể và thuộc bang mới của Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cuxhaven


title: Saint-Jean-de-Valériscle

text:
Saint-Jean-de-Valériscle là một xã ở tỉnh Gard. Xã này có diện tích 8,15 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 716 người. Khu vực này có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Gard

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeandevaleriscle


title: 28766 Monge

text:
28766 Monge (2000 HP14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 4 năm 2000 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 28766 Monge

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Hydrovatus mucronatus

text:
Hydrovatus mucronatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Alaus ninguidus

text:
Alaus ninguidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Alaus


title: Molophilus monstrosus

text:
Molophilus monstrosus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Saint-Germain-des-Champs

text:
Saint-Germain-des-Champs là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne. Saint-Germain-des-Champs cách Avallon 10 km và cách Vézelay 17 km.

Hành chính

|-
| align=right| 1888 || Mederic Devoir||
|-
| align=right| 1912 || Auguste Bernanr||
|-
| align=right| 1945 || Joseph Girardot||
|-
| align=right| 1945 || Louis Devoir||
|-
| align=right| 1983 2001 || Louis Dizien||
|-
| align=right| 2001 2008 || Michel Millet||
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức de la commune de Saint-Germain-des-Champs
Gencom
Mémoires Vivantes
 Saint-Germain-des-Champs trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: La Résie-Saint-Martin

text:
La Résie-Saint-Martin là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Cambridge

text:
Cambridge (Kiếm Kiều), thành phố trung tâm hành chính của Cambridgeshire, miền đông nước Anh, bên Sông Cam. Thành phố Cambridge có diện tích khoảng 40,7 km² và dân số 118.500 người. Cambridge nổi tiếng là trung tâm giáo dục, học thuật và là nơi có Đại học Cambridge danh tiếng châu Âu và trên toàn thế giới. Đây cũng là một trung tâm thị trường cho khu vực nông nghiệp xung quanh. Thành phố có các ngành sản xuất thiết bị điện tử và công cụ chính xác. Thành phố Cambridge giữ được vẻ cổ kính thời Trung Cổ với các công trình đặc sắc, bao gồm: Nhà thờ Saint Bene't, một công trình kiến trúc tôn giáo theo phong cách Saxon được xây dựng vào thế kỷ 10; Nhà thờ Holy Sepulchre được phục chế, một trong bốn nhà thờ Norman hình tròn ở Anh. Nhà nguyện King’s College (bắt đầu năm 1446) là một ví dụ đẹp nhất về kiến trúc Gothic ở châu Âu. Thành phố Cambridge có nhiều công viên và vườn và nhiều bảo tàng và phòng trưng bày tranh, nổi bật nhất là Bảo tàng Fitzwilliam. Cambridge còn là chủ nhà của festival nghệ thuật hàng năm và một hội chợ giữa mùa Hè có từ đầu thế kỷ 16.

Một tiền đồn quân sự của La Mã có lẽ đã hiện diện ở khu vực gần Cambridge ngày nay. Trong thời kỳ Anglo-Saxon, mậu dịch giữa miền Trung Anh và lục địa châu Âu đã được thực hiện thông qua cây cầu bắc qua Sông Cam ở đây. Trong thế kỷ 12, nhiều dòng tu tôn giáo đã thiết lập các tu viện và các trường học ở Cambridge. Đại học Cambridge bắt đầu từ các trường này thừ thế kỷ 13. Cambridge nhận được charter đầu tiên năm 1207. Nhà vật lý Stephen Hawking (1942 - 2018), Isaac Newton (1643 - 1727) và nhà tự nhiên học Charles Darwin đã từng là cựu sinh viên nổi bật tại ngôi trương này. Ngoài ra, thành phố này có Thư viện Đại học Cambridge (Cambridge University Press).

Tham khảo

Thành phố của Anh
Đại học Cambridge
Hạt lỵ Anh


title: Feigneux

text:
Feigneux là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 102 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Olivella amblia

text:
Olivella amblia là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: 23981 Patjohnson

text:
23981 Patjohnson là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1277.5682369 ngày (3.50 năm).

Nó được phát hiện ngày 9 tháng 6 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Saint-Coutant-le-Grand

text:
Saint-Coutant-le-Grand là một xã ở tỉnh Charente-Maritime thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

The river Boutonne forms part of the commune's southern border.

Xã của tỉnh Charente-Maritime

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintcoutantlegrand


title: Thường Tín (thị trấn)

text:
Thường Tín là thị trấn huyện lỵ của huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Thường Tín là trung tâm của huyện Thường Tín, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Văn Bình
Phía đông giáp xã Hà Hồi
Phía nam giáp xã Quất Động
Phía tây giáp xã Văn Phú.

Lịch sử
Thị trấn Thường Tín được thành lập năm 1988 trên cơ sở một phần diện tích tự nhiên và dân số của các xã Văn Bình, Văn Phú và Hà Hồi.

Hành chính
Thị trấn Thường Tín được chia thành 4 tổ dân phố: Phố Ga, Phố Vồi, Trần Phú, Nguyễn Du.

Kinh tế
Nền kinh tế thị trấn chủ yếu là kinh doanh dịch vụ. Ngành dịch vụ, thương mại, xây dựng chiếm 90%, nông nghiệp và công nghiệp chiếm 10%.

Trên địa bàn thị trấn Thường Tín có tuyến Quốc lộ 1 đi qua, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kinh doanh buôn bán.Thị trấn Thường Tín có chợ Vồi là chợ đầu mối cung cấp lương thực thực phẩm, hàng hoá cho thủ đô Hà Nội và các vùng lân cận.

Xã hội

Giáo dục

THPT
 Trường THPT Thường Tín.
 Trường THPT Phùng Hưng
 Trung tâm Giáo dục thường xuyên - Giáo dục nghề nghiệp huyện Thường Tín

THCS
 Trường THCS thị trấn Thường Tín
 Trường THCS Nguyễn Trãi A
 Trường THCS Thường Tín - cơ sở 2
 Trường THCS thị trấn Thường Tín - cơ sở 3 (đang xây dựng).

Tiểu học
 Trường Tiểu học Nguyễn Du (tên cũ: Trường Tiểu học thị trấn Thường Tín).

Mầm non
 Trường Mầm non Hoa Sen.

Y tế
Có Bệnh viện Thường Tín nằm trên đường tỉnh lộ 427 và là bệnh viện chữa trị chuyên khoa chung của huyện Thường Tín và các địa phương lân cận.

Giao thông
Tại đây có nhà ga xe lửa đầu tiên nằm ngoài phạm vi nội thành Hà Nội trên tuyến đường sắt Bắc - Nam có tên là ga Thường Tín. Thị trấn được tạo bởi thành phần chính là hai tuyến giao lộ cắt nhau ngay cạnh ga Thường Tín là tỉnh lộ 427 - đường 71 và Quốc lộ 1.

Hai tuyến đường chính của thị trấn Thường Tín là đường Trần Phú và đường Trần Nhật Duật. Đường Trần Phú bắt đầu từ ngã ba Thường Tín (Quốc lộ 1) cắt tuyến đường sắt Bắc - Nam cho đến ngã ba Văn Phú thì tách ra. Đường này còn cắt với các tuyến đường ở thị trấn, bao gồm: Danh Hương, Tả Môn, Nguyễn Du, Nguyễn Trãi và có tuyến xe buýt 94 (BX Giáp Bát - TT Kim Bài). Điểm đầu của đường Trần Nhật Duật tại cầu Dừa, gần Khu đất dịch vụ Nhà ở Văn Bình và kết thúc ở Quốc lộ 1 (gần đường vào ga Thường Tín, còn gọi là ngã ba Phố Ga). Có tuyến xe buýt 06B (BX Giáp Bát - Hồng Vân) và tuyến 206 (BX Giáp Bát - Phủ Lý) chạy qua.

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Tham khảo

Huyện lỵ Việt Nam


title: Lugo di Vicenza

text:
Lugo di Vicenza là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích 14 km2, dân số là 3706 người (thời điểm 31 tháng 12 năm 2004). Thị trấn nằm ở phía đông tỉnh lộ SP349.

Chú thích

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza


title: San José del Valle

text:
San José del Valle là một đô thị trong tỉnh Cádiz, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 đô thị này có dân số là 4.210 người.

Dân số

Source: INE (Spain)

Tham khảo

Liên kết ngoài
San José del Valle - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Cádiz


title: Erioptereta

text:
Erioptereta là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Hylaeus monedulus

text:
Hylaeus monedulus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1992


title: Rehm-Flehde-Bargen

text:
Rehm-Flehde-Bargen là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Rehm-Flehde-Bargen có diện tích 14,63 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 612 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Marginella millardi

text:
Marginella millardi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Triplonychoides trivittata

text:
Triplonychoides trivittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

T


title: 4821 Bianucci

text:
4821 Bianucci (1986 EE5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 3 năm 1986 bởi DeSanctis, G. ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4821 Bianucci

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh Themis


title: Liparis latifolia

text:
Liparis latifolia là một loài phong lan thuộc chi Liparis.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

L
Thực vật được mô tả năm 1830


title: Champfrémont

text:
Champfrémont là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Lê Bá Ly

text:
Lê Bá Ly (黎伯驪, 1476-1557) là tướng nhà Lê sơ và nhà Mạc và nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Ông tham gia cuộc chiến tranh Lê-Mạc lần lượt phục vụ cho cả hai phe trong cuộc chiến này.

Dẹp nội loạn
Theo Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Lê Bá Ly người làng Cổ Phạm, huyện Đông Sơn, nay thuộc xã Thiệu Khánh, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Lê Bá Ly là quan võ dưới thời Lê sơ. Khi Nhà Mạc thay nhà Lê (1527), ông tiếp tục phục vụ cho nhà Mạc, được phong tước Phụng quốc công. Nhà Lê Bá Ly ở Thịnh Liệt thuộc huyện Thanh Trì, nay là phường Thịnh Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội.

Năm 1546, Mạc Hiến Tông qua đời, con là Phúc Nguyên còn nhỏ lên thay, tức là Mạc Tuyên Tông. Chú Tuyên Tông là Khiêm vương Mạc Kính Điển làm phụ chính. Tướng Phạm Tử Nghi muốn lập con thứ Mạc Thái Tổ là Hoằng vương Mạc Chính Trung đã trưởng thành nhưng không được nên cùng Chính Trung khởi binh nổi loạn.

Mạc Kính Điển sai Trần Phỉ đưa Mạc Tuyên Tông sang sông về Dương Kinh, còn mình cùng Nguyễn Kính đánh Tử Nghi nhưng không thắng nổi. Sau đó Kính Điển phải huy động Lê Bá Ly tham chiến. Ông sai con trai quản lý việc trong phủ, mình cùng người con khác là Phổ quận công Lê Khắc Thận truyền hịch cho Quảng quận công Nguyễn Khải Khang cùng các tướng Phú quận công Nguyễn Hữu Mệnh là con Tây quận công Nguyễn Kính, Khổng Toàn hầu và Khang Phụ hầu mấy đạo quân thủy bộ cùng tiến đánh.

Nhờ lực lượng hùng mạnh, Mạc Kính Điển và Lê Bá Ly đánh thắng được Phạm Tử Nghi. Tử Nghi phải mang chạy ra chiếm giữ An Quảng, còn Mạc Chính Trung và Mạc Văn Minh, Mạc Phúc Sơn chạy sang Trung Quốc.

Tình hình tạm yên, Mạc Tuyên Tông được rước về Thăng Long.

Ngoại giao
Năm 1549, Mạc Chính Trung chạy sang Trung Quốc, kể tội đại thần Nguyễn Kính chuyên quyền, đuổi người thừa kế ngôi vị là Chính Trung. Nhà Minh ngờ vực Mạc Tuyên Tông không phải dòng dõi Mạc Thái Tổ nên sai sứ đưa thư sang hỏi.

Lê Bá Ly cùng Mạc Kính Điển hộ vệ Mạc Tuyên Tông lên ải Trấn Nam gặp sứ nhà Minh. Lê Bá Ly được lệnh làm tờ biện bạch và cam kết không nói dối; đồng thời xin được chiếu theo lệ cũ để nhận phong như các đời trước. Quan nhà Minh tại Lưỡng Quảng chấp thuận công nhận Mạc Tuyên Tông.

Sau lần hội khám biên giới trở về, Lê Bá Ly được thăng lên chức thái tể.

Bỏ Mạc về Lê
Thái tể Lê Bá Ly quyền thế rất lớn, ông có thông gia với Thư quận công Nguyễn Thiến giữ chức Thượng thư bộ Lại; con trai trưởng là Lê Khắc Thận trấn thủ Sơn Nam và là phò mã nhà Mạc, con trai thứ là Thuần Lương hầu cai quản đội cấm binh một người cháu là Vạn An hầu cũng là phò mã, giữ chức Kim ngô vệ sự; con rể ông là Phái Văn hầu Nguyễn Quyện (con Nguyễn Thiến) giữ vệ Phù Nam, con nuôi Lê Bá Ly là Tả Ngự hầu giữ vệ Cẩm y; một người thông gia khác với Lê Bá Ly là Đổng Giáng hầu Bùi Trụ giữ chức Tán lý quân vụ.

Trong triều khi đó có hai sủng thần là Phạm Quỳnh, Phạm Dao có ơn với nhà Mạc. Vợ Phạm Quỳnh, mẹ Phạm Dao từng là nhũ mẫu của Khiêm vương Mạc Kính Điển. Cha con họ Phạm ghen ghét nhà Lê Bá Ly. Nhân Lê Khắc Thận con ông tuổi trẻ ham chơi và xây cất nhà cửa lộng lẫy, sắm kiệu son lọng vàng, Phạm Quỳnh và Phạm Dao bèn nói với Mạc Kính Điển rằng Khắc Thận có ý phản nghịch. Kính Điển cho rằng nhà Lê Bá Ly là chỗ dựa nên không tin theo.

Phạm Quỳnh và Phạm Dao bèn đi tâu lên Mạc Tuyên Tông. Ngày 12 tháng 2, cha con họ Phạm mang quân bản bộ vây đánh Lê Bá Ly ở trại Hồng Mai vào nửa đêm; đồng thời mang quân vây bắt nhà thông gia Nguyễn Thiến. Tuy nhiên lúc đó Lê Bá Ly trong trại quân chứ không ở Hồng Mai, còn Nguyễn Thiến họp trong triều chưa về, nên quân Phạm Dao không bắt được ai.

Gần qua đêm, trong trại Hồng Mai có người đầy tớ của Bá Ly là Đồi Mồi chạy đi báo. Bá Ly vội tập hợp người nhà và quân sĩ dưới quyền. Sau đó con rể ông là Nguyễn Quyện cùng cháu Vạn An hầu và con nuôi Tả Ngự hầu mỗi người mang 3000 cấm quân đến cứu Lê Bá Ly. Hai bên giao chiến ác liệt. Phạm Quỳnh và Phạm Dao thua chạy. Lê Bá Ly về đóng ở nhà riêng tại Thịnh Liệt. Sáng hôm sau con trưởng Lê Khắc Thận kéo về hội binh.

Lê Bá Ly và các thủ hạ kéo tới chiếm cửa Chu Tước ở kinh thành. Thành Thăng Long náo loạn. Mạc Tuyên Tông vội bỏ chạy sang sông đến Bồ Đề, rồi sai sứ dụ Bá Ly bãi binh. Lê Bá Ly ra điều kiện bắt giải cha con Phạm Quỳnh, Phạm Dao nộp thì mới bãi binh.

Mạc Tuyên Tông bèn triệu các tướng ở Sơn Tây là Anh Duệ hầu, Phù Long hầu và Văn Giáp hầu hợp binh đánh Bá Ly. Bá Ly chia quân chống cự, cố thủ rồi viết thư gọi Nguyễn Khải Khang tới cứu viện. Khải Khang sai thủ hạ là Đông Khang hầu đi cứu viện. Các cánh quân Sơn Tây bại trận phải rút lui. Lê Bá Ly tiến quân đến Cấu Hà và yêu cầu vua Mạc giải cha con họ Phạm tới.

Mạc Tuyên Tông không nghe, chạy về phía đông. Lê Bá Ly giận dữ quyết định bỏ Mạc sang hàng Lê. Các người nhà, thông gia và thủ hạ đều đi theo. Lê Bá Ly sai Bùi Trụ mang thư vào Thanh Hóa gặp Lê Trung Tông xin hàng, lại dâng luôn bản đồ địa hình.

Tháng 3 năm 1551, Lê Bá Ly cùng thông gia Nguyễn Thiến, các con trai Lê Khắc Thận, Lê Khắc Đôn, các con rể Nguyễn Quyện và Bùi Bỉnh Uyên (cháu Bùi Trụ) cùng 14.000 quân vào Thanh Hóa chính thức theo nhà Lê trung hưng. Năm đó ông 77 tuổi.

Sau khi Lê Bá Ly theo nhà Lê, một số tướng lĩnh khác cũng bỏ nhà Mạc vào nam như Đặng Huấn, Nguyễn Khải Khang và cháu là Nguyễn Hữu Liêu.

Bắc tiến
Tháng 6 năm 1551, Trịnh Kiểm làm tổng chỉ huy, sai Lê Bá Ly và Vũ Văn Mật ra quân tấn công Thăng Long. Trong khi Trịnh Kiểm đến An Lạc, tấn công núi Hy thì Lê Bá Ly, Nguyễn Khải Khang và Vũ Văn Mật chia 3 đường tiến đánh Thăng Long. Mạc Tuyên Tông bèn chạy đi Kim Thành, ủy thác Mạc Kính Điển ở lại cầm quân ở Bồ Đề bảo vệ kinh đô.

Từ Bồ Đề về phía bắc, Mạc Kính Điển đắp lũy đất, đặt thuyền chiến, quân thủy và quân bộ xen kẽ nhau, phòng thủ rất nghiêm ngặt. Quân Lê đánh lâu ngày không được, Trịnh Kiểm cùng Lê Bá Ly rút về Thanh Hóa.

Sau khi ổn định tình hình phía bắc, tháng 8 năm 1555, Mạc Kính Điển mang quân tiến công vào Thanh Hóa. Trịnh Kiểm sai Lê Bá Ly, Nguyễn Khải Khang, Nguyễn Thiến, Lê Khắc Thận cùng mai phục sẵn ở phía nam sông, còn Trịnh Kiểm đích thân đốc suất đại quân mai phục ở phía bắc sông; sai Phạm Đốc đem thủy quân cùng Nguyễn Quyện đem hơn 10 chiếc thuyền chiến chiếm cứ mạn thượng lưu từ sông Hữu Chấp đến sông Kim Bôi.

Trưa hôm sau, thuyền quân Mạc qua Kim Sơn, các đạo quân mai phục đổ ra đánh. Quân Mạc thua chạy. Mạc Kính Điển thua trận, rút quân quay về kinh thành.

Qua đời
Ngày 1 tháng 4 năm 1557 thời Lê Anh Tông, Lê Bá Ly mất tại Thanh Hóa, thọ 82 tuổi. Ông được truy tặng tước Nghĩa huân công và tên thụy là Trung Hựu.

Tháng 9 năm đó, sau khi thông gia Nguyễn Thiến mất, con rể ông là Nguyễn Quyện cùng em là Nguyễn Miễn trở về với nhà Mạc.

Xem thêm

 Chiến tranh Lê-Mạc
 Nguyễn Thiến
 Phạm Tử Nghi
 Nguyễn Quyện
 Nguyễn Kính
 Bùi Bỉnh Uyên

Tham khảo
Đại Việt Sử ký Toàn thư
Đại Việt Thông sử
 Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội.

Chú thích

Người Thanh Hóa
Võ tướng nhà Lê sơ
Quan lại nhà Mạc
Võ tướng nhà Lê trung hưng
Sinh năm 1476
Mất năm 1557
Công tước nhà Mạc
Công tước nhà Lê trung hưng


title: Eloeophila aldrichi

text:
Eloeophila aldrichi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Conasprella ione

text:
Conasprella ione là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conasprella, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

I
Động vật được mô tả năm 1938


title: Aglymbus pallidiventris

text:
Aglymbus pallidiventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Aglymbus


title: Mazurek Dąbrowskiego

text:
Mazurek Dąbrowskiego (tiếng Ba Lan: "mazurka của Dąbrowski") là quốc ca của Ba Lan.
Bài hát là một bản mazurka sống động với lời do Józef Wybicki sáng tác ở Reggio nell'Emilia, Cộng hòa Cisalpine (nay là Italia), vào khoảng ngày 16 tháng 7 năm 1797, hai năm sau phân chia Ba Lan lần thứ 3 xoá sổ khỏi bản đồ một đất nước từng có lãnh thổ rộng lớn.

Bài ca này ban đầu có mục đích thúc giục động viên tinh thần những người lính Ba Lan đang phục vụ cho tướng Jan Henryk Dąbrowski trong quân lê dương Ba Lan, một phần của Quân đội cách mạng Pháp do tướng Napoléon Bonaparte chỉ huy trong công cuộc xâm chiếm Ý. Bản mazurka, diễn tả ý tưởng rằng một đất nước Ba Lan dù thiếu sự độc lập chính trị nhưng không biến mất chừng nào người dân Ba Lan vẫn còn sống và chiến đấu nhân danh mình. Bài hát đã sớm trở nên một trong những bài ca ái quốc phổ biển nhất ở Ba Lan.

Lời tiếng Ba Lan
Jeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.
Co nam obca przemoc wzięła,
Szablą odbierzemy.

Điệp khúc:
Marsz, marsz, Dąbrowski,
Z ziemi włoskiej do Polski,
Za twoim przewodem
Złączym się z narodem.

Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,
Będziem Polakami,
Dał nam przykład Bonaparte,
Jak zwyciężać mamy.

Điệp khúc

Jak Czarniecki do Poznania
Po szwedzkim zaborze,
Dla ojczyzny ratowania
Wracał się przez morze.

Điệp khúc

Już tam ojciec do swej Basi
mówi zapłakany:
"Słuchaj jeno, pono nasi
biją w tarabany!"

Điệp khúc

Lời Việt

Lời 1
Ba Lan chưa mất đâu,
Chúng ta vẫn còn nơi đây.
Những nơi quân thù đã chiếm,
Chúng ta sẽ dành lại được.

Điệp khúc:
Tiến lên, tiến lên, Dąbrowski,
Từ đất Ý đến Ba Lan,
Dưới sự lãnh đạo của Người
Tổ quốc ta nhất định thống nhất.

Lời 2
Từ Wisła đến Warta,
Chẳng làm khó được chúng ta.
Napoléon vĩ đại đã tiếp sức cho chúng ta,
Lòng dũng cảm nơi chiến tuyến.

Điệp khúc:

Lời 3
Noi gương anh hùng Czarniecki
Đánh đuổi quân xâm lược Thụy Điển.
Chúng ta băng qua biển rộng,
Để cứu quê hương chúng ta.

Điệp khúc:

Lời 4
Người cha mái đầu tóc bạc,
Tiễn con ra trận trong nước mắt.
"Nghĩa vụ thiêng liêng của các con,
Là đánh cho sạch bọn hung tàn".

Điệp khúc:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tải xuống bài Mazurek Dabrowskiego (có lời)
 Tải xuống bài Mazurek Dabrowskiego (có lời)
 Tải xuống bài Mazurek Dabrowskiego (có lời)
 Tải xuống bài Mazurek Dabrowskiego (không có lời)
 Tải xuống bài Mazurek Dabrowskiego (không có lời)

Quốc ca
Lịch sử Ba Lan
Quốc ca châu Âu


title: Aparecida de Goiânia

text:
Aparecida de Goiânia là một thành phố Brasil. Thành phố này thuộc bang Goiás. Dân số theo điều tra năm 2010 của Viện Địa lý và Thống kê Brasil là 510.770 người. Đây là thành phố đông dân thứ 37 của Brasil.

Tham khảo

Aparecida de Goiânia
Bang Goiás
Thành phố của Brasil


title: La Robla

text:
La Robla là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 4.739 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Haulchin

text:
Haulchin  là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Paropsimelina

text:
Paropsimelina là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2005 bởi Daccordi.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Paropsimelina alessandrae Daccordi, 2005

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim