title: Triều Tiên Nhân Tổ

text:
Triều Tiên Nhân Tổ (chữ Hán: 朝鮮仁祖; Hangul: 조선 인조, 7 tháng 12 năm 1595 - 17 tháng 6 năm 1649), là vị quốc vương thứ 16 của nhà Triều Tiên. Ông ở ngôi từ năm 1623 đến năm 1649, tổng cộng 26 năm.

Triều đại của Nhân Tổ đại vương được xem là một trong những thời kỳ đáng nhớ nhất của lịch sử Triều Tiên, khi đó Triều Tiên đối mặt với hai cuộc xâm lăng Triều Tiên của Mãn Châu, và kết thúc với sự đầu hàng của Triều Tiên vào năm 1636. Trong Hòa ước Tam Điền Độ (三田渡), ông đã phải quỳ lạy tới chín lần trước Hoàng Thái Cực, Triều Tiên quốc phải qui phục nhà Thanh. Điều này trở thành một sự nhục nhã lớn nhất trong lịch sử Hàn Quốc.

Ngày nay, Nhân Tổ đại vương bị xem là một vị quân chủ kém cỏi, không giải quyết và ổn định trong việc cai trị, gây ra Lý Quát chi loạn (李适之亂), hai cuộc chiến tranh với Mãn Châu và tàn phá nền kinh tế. Ông thường được so sánh với người tiền nhiệm, Quang Hải Quân, người đã thực hiện nhiều cải cách và bị truất ngôi, trong khi Nhân Tổ hầu như không có thành tích nào trong thời gian trị vì và còn được đặt thụy hiệu.

Nhiều người nhận xét, ông không phải là tấm gương của các chính trị gia, ông cũng bị chê trách vì đã không quan tâm đến đất nước. Tuy nhiên, ông cũng cải cách quân đội và tăng cường quân sự để phòng thủ chiến tranh, khi đất nước bị nhiều cuộc xâm lược từ năm 1592 đến năm 1636.

Thân Thế
Nhân Tổ đại vương có tên húy là Lý Tông (李倧; 이종), tên còn nhỏ là Thiên Dận (天胤), được sinh ra vào ngày 7 tháng 12 năm 1595 (tức là ngày 7 tháng 11 năm Ất Mùi), là con trai của Định Viễn quân Lý Phu (李琈) và là cháu nội của Triều Tiên Tuyên Tổ. Khi đó đang xảy ra Nhân Thần chi loạn (壬辰之亂), gia đình cha mẹ ông phải lánh đến Hoàng Hải đạo ở Hải Châu và ông được sinh ra tại đây.

Năm 1607, ông được phong làm Lăng Dương quân (绫阳君) nhưng không được sự ủng hộ của bất kỳ phe phái nào.

Năm 1608, Triều Tiên Tuyên Tổ thăng hà, Quang Hải Quân kế vị. Lúc ấy, triều đình chia thành nhiều phe phái khác nhau; trong đó phái Đông Nhân đứng đầu kể từ sau cuộc chiến tranh với Triều Tiên, chủ trương chống lại Nhật Bản. Nhưng sau đó, phái này lại bị chia rẽ làm hai những năm cuối thời Tuyên Tổ: Bắc Nhân muốn cải cách triệt để, trong khi phái Nam Nhân đồng ý với cải cách dần dần. Sau khi Tuyên Tổ qua đời, phái Bắc Nhân, phe giành quyền điều khiển triều đình lúc ấy được chia thành Đại Bắc Nhân và Tiểu Bắc Nhân. Khi Quang Hải Quân lên ngôi, phái Đại Bắc Nhân do ủng hộ nhà vua nên trở thành phe phái chủ chốt. Trong khi phái Tây Nhân chỉ là một nhóm nhỏ, không có ảnh hưởng gì. Tuy nhiên, những người của phái Tây Nhân vẫn nung nấu chờ cơ hội để nắm quyền.

Nhân Tổ phản chánh sự kiện
Dù Quang Hải Quân là một nhà chính trị tài năng, nhưng ông không được sự ủng hộ của đại đa số quan lại, quý tộc và nho sĩ vì ông chỉ là con thứ của một tì thiếp. Phái Đại Bắc Nhân đã cố gắng để gạt bỏ những dư luận đó bằng cách đàn áp phái Tiểu Bắc Nhân; sát hại Lâm Hải Quân (臨海君), người anh cùng mẹ Quang Hải Quân và Vĩnh Xương Đại Quân (永昌大君), con của Nhân Mục Vương hậu. Đồng thời, Nhân Mục vương hậu cũng bị phế truất.

Đây không phải là ý chỉ của Quang Hải Quân, ông cố gắng khôi phục các đại thần từ nhiều phái chính trị nhưng điều này bị ngăn chặn bởi phái Đại Bắc Nhân bao gồm Lý Nhĩ Chiêm (李尔瞻) và Trịnh Nhân Hoằng (鄭仁弘). Những cải cách của Quang Hải Quân không nhận được sự đồng thuận của tầng lớp quý tộc, vì thế họ âm mưu tạo phản.

Năm 1623, phái Tây Nhân đứng đầu là Kim Tự Điểm (金自點) và Lý Quát đã lật đổ và truất ngôi Quang Hải Quân rồi sau đó lưu đày ông tới đảo Tế Châu. Hai người Lý Trịnh đều bị giết, phái Tây Nhân lên nắm quyền thay phái Bắc Nhân. Người trong phái Tây Nhân tìm Lăng Dương quân đưa lên ngôi, sử gọi sự kiện này là Nhân Tổ phản chánh (仁祖反正). Đó là ngày 13 tháng 3 năm Quý Hợi (tức ngày 12 tháng 4 dương lịch).

Mặc dù là quốc vương, nhưng Nhân Tổ không có bất cứ quyền lực nào vì hầu hết đều nằm trong tay phái Tây Nhân, những người đã phế truất Quang Hải Quân.

Cuộc biến loạn của Lý Quát
Năm 1624, Lý Quát (李适, 이괄) cho rằng mình đã không được đối xử và ưu đãi xứng với công lao, trong khi những người khác được ban thưởng và thăng quan tước, còn ông thì lại bị điều lên phía Bắc Bình Nhưỡng để ngăn chặn sự bành trường của người Mãn Châu nên nổi dậy chống lại, sử gọi là Lý Quát chi loạn (李适之亂). Lý Quát chỉ huy 12 nghìn quân, trong đó bao gồm 100 lính Nhật Bản (những người đã đào ngũ sang Triều Tiên trong chiến tranh Triều Tiên-Nhật Bản) tiến đánh Hán Thành. Trong trận Jeotan, Lý Quát đã đánh bại quân đội triều đình dưới sự chỉ huy của tướng Trương Văn (張晩; Jang Man), và bao vây Hán Thành. Vua Nhân Tổ phải bỏ chạy đến Công Châu. Kinh đô Hán Thành rơi vào tay quân phản loạn.

Ngày 11 tháng 2 năm đó, Lý Quát suy tôn Hưng An quân (興安君) làm vua mới. Tuy nhiên, tướng Trương Văn đã nhanh chóng phản công với một đội quân khác và tiêu diệt lực lượng của Lý Quát. Chẳng bao lâu, quân đội Triều Tiên tái chiếm lại kinh đô, còn Lý Quát thì bị giết bởi chính binh sĩ của mình; cuộc nổi loạn kết thúc.

Mặc dù Nhân Tổ đã giữ vững được ngôi vị, song cuộc nổi loạn cho thấy quyền lực của nhà vua đã suy yếu và rơi dần vào tay của tầng lớp quý tộc, những người đã tìm được chỗ đứng lớn hơn do có công chống lại cuộc nổi loạn. Ngoài ra, nền kinh tế được khôi phục yếu ớt từ thời Quang Hải Quân đã bị hủy hoại thêm lần nữa và nền kinh tế này sẽ còn yếu đuối trong một thời gian nữa.

Chiến tranh với Mãn Châu
Quang Hải Quân đã khéo léo trong việc giữ chính sách trung lập giữa Mãn Châu và nhà Minh (Trung Quốc), đồng minh truyền thống của Triều Tiên. Tuy nhiên, sau khi Quang Hải Quân bị phế truất, phái Tây nhân đã theo đường lối thân Minh chống Mãn. Mãn Châu từ trước vẫn quan hệ tốt đẹp với Triều Tiên, thì nay bắt đầu lưu tâm tới Triều Tiên như một kẻ thù. Han Yun, người đã tham gia vào cuộc nổi loạn của Lý Quát, chạy sang Mãn Châu cầu cứu Nỗ Nhĩ Cáp Xích; mối quan hệ giữa Mãn Châu và Triều Tiên chấm dứt.

Năm 1627, 3 vạn kỵ binh dưới sự chỉ huy của A Mẫn (阿敏) và tướng Khương Hoằng Lập tiến đánh Triều Tiên, yêu cầu phục ngôi cho Quang Hải Quân và xử tử phái Tây Nhân đứng đầu là Kim Tự Điểm. Tướng Trương Văn lại một lần nữa cầm quân, nhưng không thể đẩy lui được quân xâm lược, vua Nhân Tổ phải chạy trốn đến đảo Giang Hoa. Trong lúc đó, quân Mãn Châu cảm thấy không có lý do để tấn công Triều Tiên nên quyết định rút về để chuẩn bi giải quyết nhanh chóng chiến tranh với nhà Minh. Hậu Kim và Triều Tiên tuyên bố nối lại quan hệ như cũ, sau đó Mãn Châu rút quân. Cuộc chiến này được lịch sử gọi với cái tên là Đinh Mão Hồ loạn (丁卯胡亂, 정묘호란).

Tuy vậy, phái Tây Nhân vẫn giữ vững quan điểm của mình. Nỗ Nhĩ Cáp Xích có cái nhìn thiện cảm với Triều Tiên nên không muốn tấn công lần  nữa. Nhưng chẳng bao lâu sau đó, khi ông mất. Hoàng Thái Cực lên kế vị, Mãn Châu lại chuẩn bị cơ hội đế xâm lược Triều Tiên. Khi tướng Minh là Mao Văn Long chạy trốn đến Triều Tiên cùng với quân đội của mình, Nhân Tổ đã che chở và giúp đỡ nên gây ra cuộc xâm lược lần thứ hai của Mãn Châu.

Năm 1636, Hoàng Thái Cực chính thức đổi tên nhà Hậu Kim thành nhà Thanh và tự mình tổ chức một cuộc tấn công xâm lược Triều Tiên lần thứ hai, lịch sử gọi là Bính Tý Hồ loạn (丙子胡亂, 병자호란). Quân nhà Thanh tránh đụng độ với lực lượng trấn thủ biên giới do tướng Lâm Khánh Nghiệp (Im Gyeong Eop), một viên tướng được nhà Thanh đánh giá cao. Hai vạn kị binh tiến thẳng đến Hán Thành trước khi Nhân Tổ có thể bỏ chạy đến đảo Giang Hoa, ông phải chạy tới Nam Hán Sơn thành (南漢山城, 남한산성) và bị vây đói tại đây.

Cuối cùng Nhân Tổ cũng đầu hàng nhà Thanh và ký Hòa ước Tam Điền Độ (三田渡, 삼전도), theo đó Nhân Tổ đã phải dập đầu cúi lạy tới chín lần như người đầy tớ với Hoàng đế nhà Thanh. Tiếp theo, hai Vương tử trưởng của Nhân Tổ bị đưa tới Trung Quốc như những tù nhân. Triều Tiên trở thành nước phiên thuộc của nhà Thanh vào năm 1636.

Cái chết của Thế tử
Năm 1644, sau khi nhà Thanh thống nhất toàn bộ Trung Quốc, hai vương tử được trở về Triều Tiên. Con trai đầu của Nhân Tổ, Chiêu Hiến Thế tử đã mang nhiều tư tưởng mới từ các nước phương Tây như Thiên chúa giáo, và đề nghị vua Nhân Tổ cải cách, trong đó có việc hy vọng biến Triều Tiên thành một quốc gia Thiên Chúa giáo.

Tuy nhiên, Nhân Tổ và quần thần không chấp nhận các ý kiến đó và thi thể của Thế tử được tìm thấy trong phòng của nhà vua với một vết thương nặng ở đầu. Nhiều người đã cố gắng tìm hiểu nguyên nhân, nhưng Nhân Tổ ra lệnh mai táng nhanh chóng, sau đó ông buộc tội phản nghịch cho vợ của Thế tử là Mẫn Hoài tần cung Khương thị (愍懷嬪宫姜氏) và ra lệnh xử tử bà. Cái chết của vợ chồng Thế tử lúc đó làm nhiều người nghi ngờ có liên quan đến Triệu Quý nhân là người luôn có hiềm khích với Mẫn Hoài tần vì tham vọng đưa con mình lên làm Thế tử. Phượng Lâm Đại quân Lý Hạo, người cũng trở về từ Trung Quốc, được chỉ định làm Vương thế tử mới, sau này trở thành Triều Tiên Hiếu Tông.

Năm 1649, ngày 17 tháng 6 (tức ngày 8 tháng 5 năm Kỉ Sửu), Triều Tiên Nhân Tổ qua đời tại Xương Đức cung, hưởng thọ 53 tuổi. Ban đầu miếu hiệu của ông là Liệt Tổ (烈祖), sau đổi thành Nhân Tổ.

Gia đình
 Thân phụ: Định Viễn quân Lý Phu (定遠君李琈), sau truy tôn làm Triều Tiên Nguyên Tông (朝鮮元宗).
 Thân mẫu: Nhân Hiến vương hậu Cụ thị (仁獻王后具氏, 1578 - 1626), người ở Lăng Thành, con gái thứ năm của Lăng An phủ viện quân Cụ Tư Mạnh (具思孟) và Bình Sơn phủ phu nhân Thân thị (平山府夫人申氏). Tước phong ban đầu khi kết hôn của bà là Liên Châu quận phu nhân (連珠郡夫人), sau khi Nhân Tổ kế vị thì tôn thành Phủ phu nhân (府夫人) và có tôn hiệu là Khải Vận Cung (啓運宮). Sau khi qua đời, bà mới được truy tôn thụy hiệu vương hậu là Kính Ý Trinh Tĩnh Nhân Hiến vương hậu (敬懿貞靖仁獻王后), an táng ở Chương lăng (章陵).
 Hậu cung;
 Chính thất:
 Nhân Liệt Vương hậu Hàn thị (; 1594 – 1635), con gái của Tây Bình phủ viện quân Hàn Tuấn Khiêm (西平府院君韓浚謙) và Cối Sơn phủ phu nhân Hoàng thị ở Xương Nguyện (檜山府夫人昌原黃氏). Bà là nguyên phối của Nhân Tổ, kết hôn với Nhân Tổ năm 1610 khi ông còn đang là Lăng Dương quân. Sau khi Nhân Tổ lên ngôi, bà được phong làm Vương phi.
 Trang Liệt Vương hậu Triệu thị (; 1624 – 1688), con gái của Hán Nguyện phủ viện quân Triệu Xương Viễn (漢原府院君趙昌遠) và Hoàn Sơn phủ phu nhân Thôi thị ở Toàn Châu (完山府夫人全州崔氏). Trở thành Kế phi của Nhân Tổ sau khi Nhân Liệt Vương hậu qua đời, bà lần lượt được tấn tôn làm Vương đại phi rồi Đại vương đại phi dưới triều Hiếu Tông, Hiển Tông và Túc Tông.
 Thứ thất:
 Quý nhân Trương thị (; ? – 1671), con gái của Trương Lưu (張留) và Lý thị ở Hàn Sơn (韓山李氏). Năm 1635, bà nhập cung phong làm Thục nghi (淑儀), 3 năm sau thăng làm Chiêu nghi (昭儀). Năm 1640, tấn phong Quý nhân.
 Phế quý nhân Triệu thị (; ? – 1651), con gái của Triệu Kỳ (趙琦) và một tỳ thiếp. Vốn là một cung nữ, vì được Nhân Tổ sủng hạnh mà dần được tấn phong lên Chiêu nghi của Quý nhân. Sau khi Nhân Tổ qua đời, bà muốn đưa con trai mình là Sùng Thiện quân kế vị nhờ câu kết với Kim Tự Điểm, nhưng cuối cùng thất bại và bị bức chết. Phong hiệu Quý nhân của bà về sau cũng bị tước bỏ.
 Thục nghi Phác thị
 Thục nghi La thị
 Thục viên Trương thị
 Tỳ thiếp: Thượng cung Lý thị (? – 1643), con gái của Lý Thành Cát.

 Vương tử:
 Chiêu Hiến Thế tử Lý Uông [昭顯世子李汪, 1612 - 1645], mẹ là Nhân Liệt Vương hậu. Lấy Mẫn Hoài tần cung Khương thị ở Câm Xuyên (愍懷嬪衿川姜氏).
 Triều Tiên Hiếu Tông Lý Hạo [李淏], mẹ là Nhân Liệt Vương hậu. Đương thời ông có phong hiệu là Phượng Lâm Đại quân (鳳林大君). Lấy Nhân Tuyên vương hậu Trương thị (仁宣王后 張氏, 1618 - 1674), người ở Đức Thủy (德水).
Lân Bình Đại quân (麟坪大君, 1622-1658), mẹ là Nhân Liệt Vương hậu, tổ tiên trực hệ của Đại Hàn Cao Tông.
Long Thành Đại quân (1624-1629), mẹ là Nhân Liệt Vương hậu.
 Sùng Thiện quân Lý Trừng [崇善君李澂, 1639 - 1690], mẹ là Phế Quý nhân Triệu thị. Lấy Vĩnh Phong quận phu nhân Thân thị ở Bình Sơn.
 Lạc Thiện quân Lý Tiêu [樂善君李潚, 1641 - 1695], mẹ là Phế Quý nhân Triệu thị. Lấy Đông Nguyện quận phu nhân Kim thị ở Giang Lăng.

 Vương nữ:
 Công chúa [公主; 1625], mẹ là Nhân Liệt Vương hậu, chết yểu.
 Phế Hiếu Minh ông chúa [廢孝明翁主; ? - 1700], mẹ là Phế Quý nhân Triệu thị. Hạ giá lấy Lạc Thành úy Kim Thế Long (金世龍).

Thụy hiệu
 Nhân Tổ Khai Thiên Triệu Vận Chính Kỷ Tuyên Đức Hiến Văn Liệt Vũ Minh Túc Thuần Hiếu Đại vương (, ).

Tham khảo

Trong văn hóa đại chúng

 Được diễn bởi Kang Tae Oh trong bộ phim truyền hình Tale Of Nokdu của đài KBS2 năm 2019.

Liên kết ngoài

Nhân Tổ
Sinh năm 1595
Mất năm 1649


title: Oecetis lynkeus

text:
Oecetis lynkeus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Meise

text:
Meise là một đô thị ở tỉnh Vlaams-Brabant. Đô thị này bao gồm các thị xã Meise và Wolvertem. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Meise có dân số 18.464 người. Tổng diện tích là 34,82 km² với mật độ dân số là 530 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Đô thị của Vlaams-Brabant


title: Trifolium wormskioldii

text:
Trifolium wormskioldii (syn. Trifolium fimbriatum, Trifolium involucratum) là một loài cỏ thuộc chi Cỏ ba lá bản địa nửa tây Bắc Mỹ. Nó phân bố rộng, mọc ở đất cát ven biển đến những vùng cao. Đây là rau ăn của một số dân bản địa Mỹ. Họ ăn rể nấu chín với cá và ăn lá sống.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
USDA Plants Profile
Ethnobotanical accounts
Jepson Manual Treatment

W
Thực vật Alaska
Thực vật California
Thực vật Tây Duyên hải Hoa Kỳ
Thực vật Tây Hoa Kỳ
Thực vật Texas


title: Thiên thể Messier

text:
Các thiên thể Messier là tập hợp 110 thiên thể được định vị bởi nhà thiên văn học người Pháp Charles Messier trong quyển Danh mục Tinh vân và đám sao (Catalogue des Nébuleuses et des Amas d'Étoiles) xuất bản lần đầu năm 1774. Messier là một người săn tìm sao chổi và đã bị khó chịu mỗi khi tìm thấy một thiên thể trông giống nhưng không phải là sao chổi. Ông đã xuất bản danh bạ các vật thể đó để giúp các nhà săn tìm sao chổi khác tránh bị mất thời gian khi tìm thấy vật thể đã xác định là không phải sao chổi.

Lần xuất bản đầu tiên chứa 45 thiên thể chưa được đánh số (M1 đến M45). Mười tám thiên thể được Messier phát hiện, phần còn lại được các nhà thiên văn học khác quan sát trước đó. Đến năm 1780, danh mục đã tăng lên 70 thiên thể. Lần xuất bản cuối vào năm 1781, danh mục chứa 103 thiên thể và được in lại trong Connaissance des Temps (Hiểu Biết thời gian) vào năm 1784. Tuy nhiên, do lâu nay người ta cho rằng Messier đã bổ sung không chính xác Messier 102 nên tổng số vẫn là 102. Các nhà thiên văn học khác đã sử dụng các ghi chú bên lề trong các văn bản của Messier để hoàn thiện danh mục, cuối cùng đã điền vào danh mục lên tới 110 thiên thể. Nhiều thiên thể trong danh sách này ngày nay vẫn được biết đến với số thứ tự trong danh mục của Messier.

Danh mục bao gồm một loạt các Thiên thể, từ các cụm sao và tinh vân cho đến các thiên hà. Ví dụ, Messier 1 là một tàn tích siêu tân tinh còn được gọi là Tinh vân Con Cua và Thiên hà Tiên Nữ xoắn ốc lớn là Messier 31. Tiếp theo là bao gồm, bổ sung đầu tiên đến từ Nicolas Camille Flammarion vào 1921, ông đã thêm Messier 104 sau khi tìm thấy ghi chú bên lề của Messier trong mẫu danh mục ấn bản năm 1781 của ông. Messier 105 đến Messier 107 được Helen Sawyer Hogg bổ sung vào năm 1947, Messier 108 và Messier 109 bổ sung bởi Owen Gingerich vào năm 1960 và Messier 110 bổ sung bởi Kenneth Glyn Jones vào năm 1967.

Quan sát
Danh sách Messier được thực hiện từ các công trình của các nhà thiên văn ở Bắc bán cầu Trái Đất, do đó chỉ chứa các thiên thể nằm ở bắc thiên cầu cho tới các thiên thể có xích vĩ nhỏ nhất là –35°. Nhiều thiên thể đẹp và lớn ở Nam thiên cầu, như các Đám mây Magellan Lớn và Nhỏ không có mặt. Các thiên thể Messier đều có thể được quan sát bởi mắt thường hoặc bởi ống nhòm hay kính thiên văn nhỏ khi trời quang và xa thành thị, chúng được các nhà thiên văn nghiệp dư ưa chuộng. Vào đầu mùa xuân, một số người có thể tụ tập và quan sát trong một đêm tất cả các thiên thể Messier, gọi là "Messier Marathon".

Danh sách Thiên thể Messier

Bản đồ sao thiên thể Messier
CHÚ THÍCH: Messier 102 bị thiếu trong bản đồ này.

Xem thêm
 Danh sách các đối tượng thiên văn
 Danh lục Caldwell
 Charles Messier
 NGC

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Messier
 Messier
 Messier
 SEDS Messier Database
 Messier gallery
 Deep Sky Videos Messier objects
 Messier objects at Constellation Guide

Thiên thể Messier
Danh mục thiên văn học


title: Boophis liami

text:
Boophis liami là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Vallan, D., Glaw, F. & Vences, M. 2004. Boophis liami. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Liami
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Valleruela de Sepúlveda

text:
Valleruela de Sepúlveda là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (Instituto Nacional de Estadística), đô thị này có dân số 70 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Niso

text:
{{Bảng phân loại
| name =  Niso
| image = Niso hizenensis 002.jpg
| image_caption = Niso hizenensis
| regnum = Animalia
| phylum = Mollusca
| classis = Gastropoda
| unranked_familia = nhánh Caenogastropoda nhánh Hypsogastropda Group Ptenoglossa
| superfamilia = Eulimoidea
| familia = Eulimidae
| genus =  Niso | genus_authority =
| synonyms_ref =
| synonyms = * Neovolusia Emerson, 1965
 Volusia A. Adams, 1851 (Invalid: junior homonym of Volusia Robineau-Desvoidy, 1830 [Diptera]; Neovolusia is a replacement name)
}}Niso ' là một chi ốc biển trong họ Eulimidae.

Các loài
Các loài gồm:
 Niso aeglees Bush, 1885
 Niso albida Dall, 1889
 Niso chevreuxi Dautzenberg, 1891
 Niso circinata Dall, 1889
 Niso foresti Bouchet & Warén, 1986
 Niso hendersoni Bartsch, 1953
 Niso imbricata (Sowerby, 1834)
 Niso lomana Bartsch, 1917
 Niso microforis Dall, 1927
 Niso portoricensis Dall & Simpson, 1901
 Niso tricolor Dall, 1889
 Niso venosa Sowerby, 1895

The Indo-Pacific Molluscan Database (OBIS) also adds the following species:
 Niso balteata Sowerby, 1900
 Niso brunnea (Sowerby I, 1834)
 Niso dorcas Kuroda & Habe, 1950
 Niso goniostoma A. Adams, 1854 in H. & A. Adams, 1853-58
 Niso hizenensis Kuroda & Habe, 1950-d
 Niso matsumotoi Kuroda & Habe in Habe, 1961
 Niso mucronetincta Thiele, 1925
 Niso regia Kuroda & Habe, 1950
 Niso rubropicta Habe, 1975
 Niso smithi Schepman, 1909
 Niso stenomphala Kuroda & Habe, 1950
 Niso tetuakii Habe, 1949
 Niso yokoyamai Kuroda & Habe, 1950

Chú thích

Tham khảo
 Warén A. (1984) A generic revision of the family Eulimidae (Gastropoda, Prosobranchia). Journal of Molluscan Studies suppl. 13: 1-96. page(s): 59
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification''. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213

Eulimidae


title: Taiwani imperator

text:
Taiwani imperator là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Đài Loan.

Con trưởng thành bay in tháng 6, but probably have several generations per year.

Sải cánh dài 12–15 mm.

Tham khảo

  2008: Revision of the Micronoctuidae (Lepidoptera: Noctuoidea). Part 2, Taxonomy of the Belluliinae, Magninae và Parachrostiinae. Zootaxa, 1867: 1-136. Abstract & excerpt

Taiwani


title: Typhisopsis

text:
Typhisopsis là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Typhisopsis bao gồm:

 Typhisopsis carolskoglundae Houart & Hertz, 2006
 Typhisopsis claydoni Houart, 1988
 Typhisopsis coronatus (Broderip, 1833)

Chú thích

Tham khảo

Muricidae


title: Grandisonia sechellensis

text:
Grandisonia sechellensis là một loài không chân thuộc họ Caeciliidae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Seychelles (đảo Mahé, Praslin, và Silhouette).

Chú thích

Tham khảo

 Nussbaum, R. & Gerlach, J. 2004. Grandisonia sechellensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.
 Boulenger, 1911: List of the batrachians and reptiles obtained by Prof. Stanley Gardiner on his second expedition to the Seychelles and Aldabra. Transactions of the Linnean Society of London, ser. 2, ,  (texte intégral).

Grandisonia
Động vật đặc hữu Seychelles


title: Ellipteroides strenuus

text:
Ellipteroides strenuus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ecnomus dejouxi

text:
Ecnomus dejouxi là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Oenopota gilpini

text:
Oenopota gilpini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oenopota
Động vật được mô tả năm 1878


title: Monda

text:
Monda là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 58 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2410 người với mật độ 41,55 người/km². Đô thị này có cự ly 44 km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Lacon vicinus

text:
Lacon vicinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Diễn đàn Châu Á Bác Ngao

text:
Diễn đàn châu Á Bác Ngao (tiếng Anh: Boao Forum for Asia - viết tắt là BFA; tiếng Hoa: 博鳌亚洲论坛; bính âm: Bó'áo Yàzhōu Lùntán, Hán-Việt: Bác Ngao á châu luận đàm) là một diễn đàn kinh tế quốc tế mang tính phi chính phủ và phi lợi nhuận dành cho các nhà lãnh đạo chính phủ, doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu của các nước châu Á và các châu lục khác, nhằm chia sẻ tầm nhìn về mọi vấn đề trong khu vực và trên thế giới. Diễn đàn này dường như được tổ chức trong tinh thần thay thế Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ.

Khởi xướng từ năm 1998 do Fidel V. Ramos - cựu tổng thống Philippines, Bob Hawke - cựu thủ tướng chính phủ Úc và Morihiro Hosokawa - cựu thủ tướng chính phủ Nhật Bản, Diễn đàn châu Á Bác Ngao được chính thức thành lập vào tháng 2 năm 2001, và được tổ chức thường niên tại Bác Ngao (bính âm: Boao), Hải Nam, Trung Quốc mặc dù Ban thư ký của nó có trụ sở tại Bắc Kinh.

Trong một vài lần tổ chức, diễn đàn đã tập trung vào vấn đề Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới cũng như Khủng hoảng kinh tế châu Á 1997. Năm 2008, diễn đàn có sự tham gia của những người đứng đầu chính phủ các quốc gia: Úc, Pakistan, Na Uy và Kazakhstan. Đây cũng là dịp gặp gỡ lịch sử giữa phó tổng thống Trung Hoa Dân quốc (Đài Loan) Vincent Siew và chủ tịch Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Hồ Cẩm Đào.

Tham gia của Việt Nam
Năm 2009, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tham gia và có bài diễn văn quan trọng tại hội nghị.

Năm 2012. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đại diện Chính phủ Việt Nam có mặt tại Bác Ngao.

Năm 2013, Việt Nam không có đoàn cấp cao tham dự. Không chỉ Việt Nam, lãnh đạo các nước đang có tranh chấp biển với Trung Quốc như Philippines, Malaysia và Nhật Bản cũng vắng mặt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Diễn đàn Châu Á Bác Ngao

Kinh tế châu Á
Kinh tế thế giới
Quan hệ đối ngoại của Trung Quốc
Hải Nam
Hội nghị kinh tế toàn cầu


title: Pheletes quercus

text:
Pheletes quercus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được A. G. Olivier miêu tả khoa học năm 1790.

Chú thích

Tham khảo

Q
Động vật được mô tả năm 1790


title: Cazideroque

text:
Cazideroque  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Lê Xoay

text:
Lê Xoay (1912-1942), bí danh Lê Phúc Thành, là một nhà hoạt động cách mạng Việt Nam. Ông từng giữ chức Bí thư đầu tiên của Ban cán sự liên tỉnh Vĩnh Yên - Phúc Yên, tiền thân của Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tại tỉnh Vĩnh Phúc.

Thân thế và sự nghiệp
Ông sinh năm 1912, trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Yên Nhiên, tổng Thượng Trưng, phủ Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Yên, nay thuộc xã Vũ Di, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Gia đình ông chỉ có hai người con, ông là con trai trưởng và một em gái tên là Nguyễn Thị Cún.

Tuy nhà nghèo, nhưng từ thuở thiếu thời, ông được cho đi học chữ Nho và chữ Quốc ngữ. Tuy nhiên, đến năm 1922, cha ông là ông Lê Văn Huân qua đời. Dù gia cảnh bần hàn, ông vẫn được người mẹ tần tảo làm nghề hàng xáo cho ăn học. Mãi đến năm 13 tuổi, do hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, ông phải bỏ học ở nhà làm ruộng, làm thuê cho những nhà giàu trong làng, phụ mẹ kiếm sống.

Cuộc sống cơ cực, cộng với ảnh hưởng từ những câu truyện truyền khẩu về Đội Cấn và Nguyễn Thái Học, cùng với những hoạt động tuyên truyền của những người Cộng sản tại Vĩnh Yên trong những năm 1930-1931 đã hình thành tư tưởng cách mạng chống thực dân Pháp trong ông.

Năm 1932, ông và hơn mười thanh niên làng Vũ Di rủ nhau về Hà Nội làm thuê. Đến năm 1934, ông cùng vài người bạn lên Hà Giang, vào làm thuê cho một cửa hiệu giặt là quần áo. Tại đây, ông được tiếp xúc với 2 đảng viên Cộng sản, cũng là đồng hương Vĩnh Yên, là ông Lê Ngọc Thanh, một chính trị phạm người quê xã Đại Đồng (Vĩnh Tường) bị thực dân Pháp đày ra Côn Đảo mới được trả lại tự do, và ông Lê Đình Tuyển - một tù nhân Cộng sản vượt ngục Hỏa Lò năm 1932, người tham gia xây dựng chi bộ Đảng ở đồn điền Tam Lộng, huyện Bình Xuyên năm 1933, chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Vĩnh Yên. Ông được tuyên truyền về Đảng Cộng sản Đông Dương, con đường cách mạng cứu nước và những hiểu biết cơ bản và phong trào cộng sản trong nước và quốc tế.

Năm 1936, ông về lại quê hương và bắt đầu hoạt động cách mạng trong phong trào Mặt trận Dân chủ Đông Dương, dưới sự chỉ đạo của những người Cộng sản. Tháng 8 năm 1938, ông được Hoàng Văn Thụ, Ủy viên Ban Thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ, kết nạp vào Đảng, đồng thời tuyên bố thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Vĩnh Tường, gồm 3 đảng viên, cử ông làm Bí thư Chi bộ, phụ trách phong trào tỉnh Vĩnh Yên.

Năm 1939, ông lập ra Hội đoàn kết thanh niên huyện Lập Thạch, kết nạp ông Lê Doanh, người Thụy Điền, trở thành đảng viên Cộng sản đầu tiên ở huyện này. Cuối năm ấy, ông thành lập Chi bộ Đảng ở khu vực 3 xã (cũ) là Dẫn Tự, Hòa Lạc và Thượng Trưng đều thuộc Vĩnh Tường. Đầu năm 1940, ông phụ trách phong trào ở 2 tỉnh Vĩnh Yên - Phúc Yên, thành lập một chi bộ ghép gồm làng Lâm Hộ (nay thuộc xã Thanh Lâm huyện Mê Linh) và Thị xã Phúc Yên, vào ngày 13 tháng 2. Chi bộ có 3 đảng viên do ông trực tiếp phụ trách. Tháng 3 năm 1940, trong cuộc họp đảng viên hai tỉnh Phúc Yên và Vĩnh Yên tại miếu ấp Hạ xã Hợp Thịnh huyện Tam Dương, dưới sự chủ trì của ông Đào Duy Kỳ thay mặt Xứ ủy Bắc Kỳ, ông được chỉ định làm Bí thư Ban vận động liên tỉnh Vĩnh Yên - Phúc Yên. Do đó, ông còn được xem là Bí thư đầu tiên của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc.

Đến tháng 8 năm 1940, Xứ ủy Bắc Kỳ tách Ban cán sự liên tỉnh thành ban cán sự riêng của từng tỉnh. Ban cán sự tỉnh Vĩnh Yên do Lê Xoay làm bí thư. Tuy nhiên, do chưa tổ chức được Ban cán sự tỉnh Phúc Yên, nên ông vẫn tiếp tục lãnh đạo phong trào trên cả hai tỉnh (Mãi đến đầu năm 1942, Xứ ủy Bắc Kỳ mới quyết định thành lập Ban Cán sự tỉnh Phúc Yên do ông Lê Quang Đạo làm bí thư).

Cuối năm 1941, ông được điều động bổ sung làm Khu ủy viên Khu Đ (gồm các tỉnh Vĩnh Yên, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai, Tuyên Quang và Hà Giang), rồi lại được điều động về căn cứ địa Bắc Sơn - Vũ Nhai (Khu E). Cùng thời điểm đó, thực dân Pháp tiến hành khủng bố dữ dội ở 3 tỉnh Vĩnh Yên, Phúc Yên và Phú Thọ. Nhiều cán bộ, đảng viên và cơ sở bị bắt tù đày. Trước tình thế đó, Xứ ủy Bắc Kỳ lại điều động ông về trực tiếp làm Bí thư Ban Cán sự tỉnh Vĩnh Yên. Do sự hoạt động tích cực của ông và ông Trần Tử Bình, nhiều tổ chức và cơ sở Đảng đã nhanh chóng được khôi phục lại.

Giữa tháng 4 năm 1942, Ban Cán sự Vĩnh Yên quyết định mở đợt tuyên truyền nhân ngày Quốc tế lao động 1 tháng 5. Nội dung có rải truyền đơn, treo cờ đỏ ở những nơi công cộng để củng cố lòng tin tưởng của nhân dân vào cách mạng. Thực hiện chủ trương đó, đêm 28 tháng 4, ông cùng với 2 đội viên tự vệ đi kiểm tra công việc ở Vĩnh Tường. Đến địa phận làng Bồ Sao, thấy có cây cột điện cao bên quốc lộ số 2, phía bên dưới đầu cầu Việt Trì, là điểm hội tụ, rất đông người qua lại, ông đã trèo lên treo lá cờ trên đỉnh cột điện. Do đêm tối, lại ở trên cao, chẳng may ông bị điện giật, hi sinh khi mới 30 tuổi.

Báo Hồn Việt Nam, cơ quan ngôn luận của Liên khu ủy Đ, số 1 ra ngày 1 tháng 7 năm 1942 đã viết "Anh Lê Xoay, đã tận tuỵ với công cuộc cách mạng, hiến thân cho non sông, người quả cảm xung phong, thấy khó khăn không lùi, đã chết trong tranh đấu…".

Ngày nay, tại địa điểm ông tử nạn, có đặt một tấm bia kỷ niệm.

Tên của ông được đặt cho một ngôi trường trung học phổ thông (THPT Lê Xoay) ở quê hương ông tại thị trấn Vĩnh Tường, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đảng bộ Vĩnh Phúc - Những sự kiện quan trọng
 Đồng chí Lê Xoay - người chiến sĩ cộng sản suốt đời phấn đấu hy sinh cho cách mạng

Người Vĩnh Phúc
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Yên
Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc


title: 7724 Moroso

text:
7724 Moroso là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1239.1152332 ngày (3.39 năm).

Nó được phát hiện ngày 24 tháng 7 năm 1970.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1970


title: 23017 Advincula

text:
23017 Advincula (1999 VQ190) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 11 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23017 Advincula

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999
Được phát hiện bởi LINEAR
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Simodactylus pseudosericeus

text:
Simodactylus pseudosericeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Simodactylus


title: Carposina inscripta

text:
Carposina inscripta là một loài bướm đêm thuộc họ Carposinidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.

The larvae feed in the berries của Vaccinium reticulatum.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Copromorphoidea
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Hylaeus vachalianus

text:
Hylaeus vachalianus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1960


title: Khám Chí Hòa

text:
Khám Chí Hòa là một nhà tù tại số 324 đường Hòa Hưng, phường 13, quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà tù này được người Pháp cho xây dựng từ thời thuộc địa Pháp ở khu vực thời đó còn là ngoại ô thành phố. Nơi đây đã giam giữ những tù phạm chính trị chống lại chế độ thực dân Pháp và tội phạm hình sự . Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, đây là nơi chính phủ Việt Nam Cộng Hòa giam giữ tù binh Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Ngày nay, đây là nơi tạm giam của Công an Thành phố Hồ Chí Minh dành cho các bị can hình sự trong các vụ án trên địa bàn thành phố.

Khám có 8 khu để nhốt phạm nhân, xây hình bát giác vuông, gồm các khu: AH, BC, ED, F, I, AB, KG, G.

Khám Chí Hoà tuy là một trại giam đặc biệt, được mệnh danh là "không có lối thoát" nhưng trong lịch sử đã có nhiều tù chính trị hoặc phạm nhân đã trốn ra khỏi được nơi này, trong đó không thể không nhắc đến cuộc vượt ngục "li kì" của tên "trùm" Phước "tám ngón".

Xem thêm
Khám Lớn Sài Gòn

Tham khảo

Công an Thành phố Hồ Chí Minh
Nhà tù tại Việt Nam
Công trình kiến trúc Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh
Công trình xây dựng ở Thành phố Hồ Chí Minh
Tra tấn ở Việt Nam


title: Senden, Coesfeld

text:
Senden là một đô thị ở huyện Coesfeld, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.

Senden tọa lạc về phía đông của huyện Coesfeld, khoảng 15 km về phía tây nam của thành phố Münster.

Sông Stever và kênh đào Dortmund-Ems chảy qua đô thị Senden.

Các đô thị giáp ranh
 Thành phố:
 Münster
 Thị xã:
 Dülmen
 Lüdinghausen
 Municipalities (villages):
 Ascheberg
 Havixbeck
 Nordkirchen
 Nottuln

Các khu vực dân cư
Đô thị Senden có 4 làng:
 Bösensell
 Ottmarsbocholt
 Senden
 Venne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Municipality website of Senden
 Website of Ottmarsbocholt


title: Canonbury

text:
Canonbury là một khu dân cư tại Khu Islington của Luân Đôn, nằm về phía bắc Luân Đôn. Khu vực chủ yếu là đất tự do cho đến khi nó được phát triển thành một vùng ngoại ô trong những năm đầu thế kỷ 19. Từ 1950, khu vực có những bước phát triển mới phục hồi thiệt hại do chiến tranh gây ra.

Các tuyến buýt gần nhất

Tham khảo

Liên kết ngoài
Canonbury Masonic Research Centre
Tower Theatre Company
BBC WW2 People's War - Joan Windsor's WW2 experiences (including bombing raid on Essex Road)
The Canonbury Society
Angel Walks: Literary and Historical Strolls, hosts a regular Sunday walk through Canonbury


title: Heyrovskaya oromii

text:
Heyrovskaya oromii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gruev & Petitpierre miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Heyrovskaya


title: Thyreus tschoffeni

text:
Thyreus tschoffeni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Thyreus
Động vật được mô tả năm 1903


title: Thị trường phim Cannes

text:
Thị trường phim Cannes (tiếng Pháp: Marché du film de Cannes) là một nơi triển lãm và trình chiếu các phim trong thời gian tổ chức Liên hoan phim Cannes. Đây là thị trường kinh doanh phim lớn nhất thế giới.

Thị trường này được thiết lập từ năm 1959 và được tổ chức hàng năm, đồng thời với Liên hoan phim Cannes. Năm 2006 đã có hơn 10.000 phim từ 91 quốc gia tham gia, và khoảng 900 phim đã được trình chiếu tại đây.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Marché du Film official website
 Cannes Film Festival official website

Điện ảnh
Liên hoan phim Cannes


title: (44954) 1999 VN72

text:
{{DISPLAYTITLE:(44954) 1999 VN72}}

(44954) 1999 VN72 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 11 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 44001–45000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Molophilus exsertus

text:
Molophilus exsertus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Stenagostus sardiniensis

text:
Stenagostus sardiniensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Stenagostus


title: Thung Chang (huyện)

text:
Thung Chang () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Nan, phía bắc Thái Lan.

Lịch sử
Huyện Thung Chang tiền thân là Kwaeng Khun Nan (ขุนน่าน), một đơn vị được chuyển thành huyện Lae (และ) năm 1914. Năm 1961, huyện được đổi tên thành Thung Chang do trụ sở huyện được dời đến tambon Thung Chang.

Địa lý
Các huyện giáp ranh từ phía đông theo chiều kim đồng hồ là: Chaloem Phra Kiat, Pua, Chiang Klang và Song Khwae của tỉnh Nan. Phía nam là tỉnh Xaignabouli của Lào.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 44 làng (muban). Lae là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Lae và Thung Chang. Có 4 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Thung Chang


title: Gilly-lès-Cîteaux

text:
Gilly-lès-Cîteaux  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Xã Gilly-lès-Cîteaux nằm ở khu vực có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Gillylesciteaux


title: Megachile kurandensis

text:
Megachile kurandensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1910


title: Quận Hand, South Dakota

text:
Quận Hand là một quận thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Nam Dakota. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

H


title: Andrena fukaii

text:
Andrena fukaii là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1914


title: Idiocera omanensis

text:
Idiocera omanensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Aussonce

text:
Aussonce là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Hiddensee

text:
Hiddensee ()là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Rügen), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.seebad-hiddensee.de

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Villainville

text:
Villainville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Thành phố kết nghĩa
 Newchurch, Isle of Wight, Anh

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Newchurch Twinning website
Villainville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Danh sách tiểu hành tinh: 25201–25300

text:
|-
| 25201 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25202 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25203 - ||  || 18 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25204 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25205 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25206 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25207 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25208 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25209 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25210 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25211 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25212 Ayushgupta ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25213 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25214 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25215 - ||  || 18 tháng 9 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25216 Enricobernardi ||  || 10 tháng 10 năm 1998 || Pleiade || Pleiade
|-
| 25217 - ||  || 13 tháng 10 năm 1998 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 25218 - ||  || 13 tháng 10 năm 1998 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 25219 - ||  || 13 tháng 10 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 25220 - ||  || 15 tháng 10 năm 1998 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 25221 - ||  || 12 tháng 10 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 25222 - ||  || 13 tháng 10 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 25223 - ||  || 14 tháng 10 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 25224 - ||  || 14 tháng 10 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 25225 - ||  || 10 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25226 - ||  || 10 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25227 - ||  || 10 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25228 - ||  || 10 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25229 - ||  || 10 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25230 - ||  || 11 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25231 - ||  || 14 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25232 - ||  || 14 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25233 - ||  || 14 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25234 - ||  || 14 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25235 - ||  || 20 tháng 10 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 25236 - ||  || 18 tháng 10 năm 1998 || Gekko || T. Kagawa
|-
| 25237 Hurwitz ||  || 20 tháng 10 năm 1998 || Prescott || P. G. Comba
|-
| 25238 - ||  || 21 tháng 10 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 25239 - ||  || 23 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 25240 Qiansanqiang ||  || 16 tháng 10 năm 1998 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 25241 - ||  || 23 tháng 10 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 25242 - ||  || 20 tháng 10 năm 1998 || Granville || R. G. Davis
|-
| 25243 - ||  || 23 tháng 10 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 25244 - ||  || 24 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 25245 - ||  || 16 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 25246 - ||  || 16 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 25247 - ||  || 23 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 25248 - ||  || 24 tháng 10 năm 1998 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 25249 - ||  || 31 tháng 10 năm 1998 || Gekko || T. Kagawa
|-
| 25250 - ||  || 17 tháng 10 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 25251 - ||  || 18 tháng 10 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25252 - ||  || 18 tháng 10 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25253 - ||  || 18 tháng 10 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 25254 ||  || 29 tháng 10 năm 1998 || Xinglong || Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD
|-
| 25255 - ||  || 28 tháng 10 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25256 Imbrie-Moore ||  || 28 tháng 10 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25257 Elizmakarron ||  || 28 tháng 10 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25258 Nathaniel || 1998 VU || 7 tháng 11 năm 1998 || Kleť || M. Tichý, J. Tichá
|-
| 25259 - ||  || 11 tháng 11 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 25260 ||  || 8 tháng 11 năm 1998 || Nachi-Katsuura || Y. Shimizu, T. Urata
|-
| 25261 - ||  || 11 tháng 11 năm 1998 || Gekko || T. Kagawa
|-
| 25262 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25263 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25264 Erickeen ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25265 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25266 Taylorkinyon ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25267 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25268 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25269 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25270 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25271 - ||  || 10 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25272 - ||  || 14 tháng 11 năm 1998 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 25273 Barrycarole ||  || 15 tháng 11 năm 1998 || Cocoa || I. P. Griffin
|-
| 25274 - ||  || 15 tháng 11 năm 1998 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 25275 Jocelynbell ||  || 14 tháng 11 năm 1998 || Goodricke-Pigott || R. A. Tucker
|-
| 25276 Dimai ||  || 15 tháng 11 năm 1998 || Pianoro || V. Goretti
|-
| 25277 - ||  || 14 tháng 11 năm 1998 || Uenohara || N. Kawasato
|-
| 25278 - ||  || 13 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25279 - ||  || 13 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25280 - ||  || 14 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25281 - || 1998 WP || 16 tháng 11 năm 1998 || High Point || D. K. Chesney
|-
| 25282 - || 1998 WR || 18 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25283 - || 1998 WU || 17 tháng 11 năm 1998 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 25284 - ||  || 17 tháng 11 năm 1998 || Catalina || CSS
|-
| 25285 - ||  || 17 tháng 11 năm 1998 || Uenohara || N. Kawasato
|-
| 25286 ||  || 18 tháng 11 năm 1998 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 25287 - ||  || 28 tháng 11 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 25288 - ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25289 - ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25290 Vibhuti ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25291 - ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25292 - ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25293 - ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25294 Johnlaberee ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25295 - ||  || 21 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25296 - ||  || 16 tháng 11 năm 1998 || Kashihara || F. Uto
|-
| 25297 - ||  || 18 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25298 Fionapaine ||  || 18 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25299 - ||  || 18 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 25300 Andyromine ||  || 18 tháng 11 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-

Tham khảo


title: Sphinx constricta

text:
Sphinx constricta là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản.

It is similar to Sphinx ligustri.
Ấu trùng ăn Enkianthus perulatus, Helwingia japonica, Ilex crenata, Ilex macropoda, Rhododendron, Spiraea salicifolia, Spiraea thunbergii, Viburnum dilatatum và Weigela hortensis.

Chú thích

Tham khảo

Sphinx


title: Hagedet

text:
Hagedet là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Sân bay quốc tế Pago Pago

text:
Sân bay quốc tế Pago Pago  là một sân bay nằm ở 5 km về phía tây nam của trung tâm Pago Pago trên đảo Tutuila ở Samoa thuộc Mỹ, một lãnh thổ không hợp nhất của Hoa Kỳ. Chủ sở hữu là chính phủ American Samoa.

Trong thời kỳ 12 tháng kết thúc vào ngày 30 tháng 12 năm 2005, sân bay này đã phục vụ 14.043 lượt chuyến, trung bình 38 chuyến mỗi ngày: 93% air taxi, 4% chuyến bay thường lệ thương mại, 2% quân sự và 1% hàng không tổng hợp.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
 Hawaiian Airlines (Honolulu)
 Inter Island Airways (Apia, Faleolo, Ofu, Tau, Tonga [chỉ bay thuê bao])
 Polynesian Airlines (Apia)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 điểm đến Pago Pago

Sân bay Samoa thuộc Mỹ


title: Cheilly-lès-Maranges

text:
Cheilly-lès-Maranges là một xã trong tỉnh Saône-et-Loire, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 439 người (thời điểm 1999). Xã cách Beaune khoảng 20 km và nổi tiếng vì rượu vang ở đây.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Saône-et-Loire


title: Tolphorea bicolor

text:
Tolphorea bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cate, Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Tolphorea


title: Nomada ecarinata

text:
Nomada ecarinata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1888


title: Dicladispa flabellata

text:
Dicladispa flabellata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Bi sắt

text:
Môn bi sắt (tên gọi quốc tế là pétanque) đã ra đời và phát triển từ rất xa xưa và được nhiều người yêu thích. Những người cùng chơi đứng trong vòng tròn có đường kính từ 35 cm đến 50 cm, vòng tròn này phải nằm cách đường biên cuối sân và biên ngang 1m.

Lịch sử ra đời

Trên thế giới

Bi sắt được ghi nhận đã xuất hiện từ năm 9000 trước Công nguyên khi một bộ viên bi bằng đá và viên đích được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ. Một bộ khác cũng được tìm thấy trong một ngôi mộ cổ Ai Cập 7000 năm trước Công nguyên. Vào thế kỷ XVII, giới thương lưu Pháp phổ biến môn thể thao này thành của họ và vua Louis XVI đã đưa ra luật chơi môn này với 14 điểm. Thời Napoleon, quân Pháp đã sử dụng đạn pháo để chơi bi sắt.

Bi sắt hiện đại ra đời vào năm 1907 tại Ciotat, Vùng Provence miền Nam nước Pháp. Sau đó môn thể thao này lan rộng đến các nước Tây Âu cũng như tất cả thuộc địa của Pháp tại Châu Phi, nam Thái Bình Dương. Trong hơn một thập kỷ qua, ở một số nước Đông Âu, ở các nước Đông Âu và châu Á đặc biệt là Thái Lan, Việt Nam, Campuchia, Lào, Nhật Bản, Singapo, có nhiều người chơi môn này.

Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, thời gian qua số người chơi bi sắt tập trung chủ yếu ở Thành phố Hồ Chí Minh, Sóc Trăng, Vũng Tàu. Tại Sea Games 22, môn này cũng được đưa vào chương trình thi đấu và thành phần đội tuyển Việt Nam cũng đến từ các địa phương trên. Đội tuyển thể thao Việt tham gia thi đấu môn này lần đầu tiên tại Sea Games 21.

Tháng 5 năm 2007, Sở Thể dục Thể thao Hà Nội, bộ môn bi sắt Uỷ ban Thể dục Thể thao (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức giải bi sắt toàn quốc. Có 112 vận động viên tham dự, đến từ 10 địa phương gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Sóc Trăng, Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Dương, Trà Vinh, Yên Bái, Nghệ An và đội chủ nhà Hà Nội.

Giải vô địch bi sắt thế giới được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1959, những giải vô địch gần đây được tổ chức ở Faro-Bồ Đào Nha (2000), Monaco-Pháp (2001), Grenoble-Pháp (2002, 2004 và 2006), Geneva-Thụy Sĩ (2003), Brussels-Bỉ (2005), và Pattaya-Thái Lan (2007. Có 52 đội từ 50 nước tham dự giải năm 2007.

Luật chơi

Mỗi đội chơi có thể là một, hai hoặc đội ba vận động viên. Đội chơi có một và hai vận động viên mỗi người cầm ba viên bi sắt, đội chơi có ba vận động viên mỗi người cầm hai viên bi sắt.

Bi sắt thường được tổ chức trên ba loại sân khác nhau, gồm: Sân đất nện, sân đất nện có rải đá dăm và sân đất nện rải đá dăm (1 x 2) - loại sân thi đấu khó nhất và đây cũng là sân Việt Nam sử dụng thi đấu cho Sea Games 22 ở Kỳ Hoà. Kích thước sân cho các trận thi đấu quốc gia và quốc tế: rộng 4m x dài 15m; các trận đấu khác không được nhỏ hơn 12m x 3m.

Trọng lượng viên bi từ 650g đến 800g, có đường kính từ 7,05 cm đến 8,0 cm.
Bi điểm (jack) được làm từ gỗ hoặc chất liệu tổng hợp có đường kính từ 25–35 mm

Sau khi bốc thăm, một đội (hoặc một đối thủ) sẽ được cầm viên bi điểm nhỏ ném trước, người chơi phải đứng trong vòng tròn có đường kính từ 35 cm đến 50 cm, vòng tròn này phải nằm cách đường biên cuối sân và biên ngang 1m.

Bi điểm được xem là hợp lệ khi nằm cách xa vòng tròn từ 6m đến 10 m và cách hai biên dọc 1m. Sau khi đối thủ ném viên bi điểm về phía trước, vận động viên còn lại có nhiệm vụ đầu tiên là bo (hay còn gọi là lăn) viên bi của mình sao cho gần viên bi điểm.

Khi bo viên bi gần viên bi điểm nhất, người đó được xem là thắng đối phương. Người còn lại có nhiệm vụ bắt viên bi của đối phương đi nơi khác. Mỗi người được phát ba viên bi để bo. Nếu bo đi hết cả ba viên thì ai có viên bi gần với bi điểm nhất được công nhận là thắng điểm.

Các trận đấu thi đấu đến 13 điểm.

Trung bình ở mỗi ván đấu, vận động viên đi lại từ 8 đến 15 km, nên không phải là nhàn hạ như thoạt trông qua.

Liên kết ngoài

Liên đoàn Bi sắt của các quốc gia và các thành viên của F.I.P.J.P  (sắp xếp theo châu lục)

Châu Phi
 Fédération Sénégalaise de Sports de Boules
 Fédération Tunisienne de boules et de petanque

Bắc Mĩ
 Detroit Petanque Club (Detroit, Michigan, USA)
 Fédération Canadienne de Pétanque Inc (Canada)
 Federation of Pétanque * USA
 Michigan Petanque Club (Detroit, Michigan, USA)

Châu Á
 Asian Petanque and Sports Boules Confederation
 Fédération des Clubs de Pétanque d'Israël
 Japan Petanque Boules Union
 Petanque Association of Thailand
 Sports Boules Singapore

Châu Âu
 Belarus Petanque Federation (Belarus)
 British Pétanque Website (Mike Pegg)
 Ceska Asociace Petanque Klubu (Czech Républic)
 Confédération Européenne de Pétanque (CEP)
 Dansk Petanque Forbund (Danemark)
 Deutscher Petanque Verband (Germany)
 DGI petanque - Danish Gymnastics and Sports Associations  (Danemark)
 Eesti Petanque'i Klubide Liit (Estonia)
 English Petanque Association (England)
 Federación Española de Petanca (Tây Ban Nha)
 Fédération Française de Pétanque & Jeu Provençal (France)
 Fédération Russe de Pétanque (Russia)
 Fédération Suisse de Pétanque(Switzerland)
 Federazione Italiana Bocce (Italy)
 Irish Petanque Association (Ireland)
 Magyar Pétanque Szövetség (Hungary)
 Nederlandse Jeu de Boules Bond (The Netherlands)
 Norges Petanqueforbund (Norway)
 Österreichischer Pétanque Verband (Austria)
 Petanque Federatie Vlaanderen (Belgium - Flanders)
 Polska Federacja Pétanque (Poland)
 Scottish Petanque Association (Scotland)
 Suomen Petanque-Liitto (Finland)
 Svenska Bouleförbundet (Sweden)
 Welsh Petanque Association (Wales / Cymru)
 Zveza društev petanke Slovenije (Slovenia)

Châu Đại Dương
 New Zealand Pétanque Association (New Zealand)
 Petanque Australia (Australia)

Các câu lạc bộ của Vương quốc Anh
 Brighton & Hove Pétanque Club
 British Pétanque Website (Mike Pegg)
 Crondall Petanque Club
 Harrow Petanque Club, Harrow
 Hartley Petanque Club, Kent
 Inverleith Petanque Club, Edinburgh

Tham khảo

 Marco Foyot, Alain Dupuy, Louis Almas, Pétanque - Technique, Tactique, Etrainement. Robert Laffont, 1984.
 Marco Foyo, Alain Dupuy, Louis Dalmas, Pétanque - Technique, Tactique, Entrainement, Robert Laffont, 1984.

Liên kết ngoài
 British Pétanque Website (Mike Pegg)
 Lots of (Finnish) petanque photos and videos
 Midwest Pétanque Alliance Blog
 Pétanque America
 Pétanque and Boule Community
 Pétanque USA pages
 UK Petanque Portal
 Boulistenaute.com

Trò chơi với bóng
Môn thể thao đồng đội
Bowling (loại hình)
Provence
Môn thể thao ném
Môn thể thao có nguồn gốc từ Pháp


title: Las Rozas de Valdearroyo

text:
Las Rozas de Valdearroyo là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 57,4 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 271 người với mật độ 4,72 người/km². Đô thị này có cự ly 84 km so với tỉnh lỵ Santander.

Tham khảo

Đô thị ở Cantabria


title: Nay, Manche

text:
Nay  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 11 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Ablain-Saint-Nazaire

text:
Ablain-Saint-Nazaire là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Pas-de-Calais, quận Arras, tổng Vimy. Tọa độ địa lý của xã là 50° 23' vĩ độ bắc, 02° 42' kinh độ đông. Ablain-Saint-Nazaire nằm trên độ cao trung bình là 95 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 77 mét và điểm cao nhất là 188 mét. Xã có diện tích 9,85 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1843 người; mật độ dân số là 187 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Pas-de-Calais


title: Nomioides pulverosus

text:
Nomioides pulverosus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Handlirsch mô tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Nomioides
Động vật được mô tả năm 1888


title: Maasgouw

text:
Maasgouw là một đô thị ở tỉnh Limburg. Đô thị này tọa lạc hai bên bờ sông Meuse về phía tây nam thành phố Roermond. Đô thị này đã được lập thông qua việc sáp nhập các đô thị Heel, Maasbracht và Thorn vào ngày 1 tháng 1 năm 2007.

Đô thị này gồm các thị trấn và các làng: Beegden, Brachterbeek, Heel, Linne, Maasbracht, Ohé en Laak, Panheel, Stevensweert, Thorn, và Wessem.

Tham khảo

Đô thị Limburg Hà Lan


title: Lutter, Eichsfeld

text:
Lutter là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld in nước Đức. Đô thị này có diện tích 9,85 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 733 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Meinestadt on Lutter


title: Bulbophyllum lonchophyllum

text:
Bulbophyllum lonchophyllum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

lonchophyllum]]

L


title: Saccolabium

text:
Saccolabium là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan

Vandeae


title: Saint-Bonnet-la-Rivière

text:
Saint-Bonnet-la-Rivière  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintbonnetlariviere


title: Udea chalcophanes

text:
Udea chalcophanes là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu, Maui và Hawaii.

Ấu trùng ăn lá của Touchardia latifolia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Udea
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Ukhra

text:
Ukhra là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ukhra có dân số 19.868 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Ukhra có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Ukhra, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Nong Khaem

text:
Nong Khaem (; ) là một quận của Bangkok, Thái Lan. Quận Nong Khaem có diện tích 35.825 km², dân số là 125.545 người.

Phân cấp hành chính
Quận được chia thành 2 phân khu (Khwaeng).

Chú thích

Tham khảo

Quận Bangkok


title: Peripontius crassus

text:
Peripontius crassus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Buysson miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Peripontius


title: Rhyacophila vandeli

text:
Rhyacophila vandeli là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Sự quân bình từ suy tưởng

text:
Trong triết học, trạng thái quân bình từ suy tưởng là tình trạng cân bằng hoặc tình trạng gắn kết giữa một tập hợp những niềm tin. Trạng thái này đạt được từ một quá trình tự điều chỉnh trong suy nghĩ. Điều chỉnh này là điều chỉnh các nguyên tắc chung và các quan điểm riêng của cá nhân. Tuy không sử dụng thuật ngữ trên, nhưng triết gia Nelson Goodman là người đầu tiên giới thiệu phương pháp quân bình từ suy tưởng như một phương pháp chứng minh các nguyên tắc của logic quy nạp. Thuật ngữ "quân bình từ suy tưởng" do John Rawls đặt ra sau khi nghiên cứu phép biện chứng elenchus của Sokrates và được nhắc đến nhiều lần trong tác phẩm nổi tiếng "Luận thuyết về công lý" của ông như một phương pháp dẫn tới các nguyên tắc của công lý.

John Rawls lập luận rằng con người có một "ý thức về công lý". Ý thức này là một nguồn gốc cho động cơ và cách đánh giá/phán xét đạo đức. Theo Rawls, chúng ta bắt đầu với "những đánh giá được cân nhắc" bắt nguồn từ ý thức về công lý. Đó có thể là những đánh giá về các nguyên tắc đạo đức chung/tổng quát (ở bất kỳ cấp độ nào của tính tổng quát) hoặc những trường hợp đạo đức cụ thể. Nếu đánh giá của chúng ta còn có điểm mâu thuẫn, chúng ta sẽ điều chỉnh niềm tin của mình cho đến khi chúng đạt được "sự quân bình", tức là khi những niềm tin đó đạt được độ bền vững, không xung đột với nhau, và đưa ra được những hướng dẫn có tính khả thi và nhất quán cho hành vi. Rawls cho rằng một tập hợp các niềm tin đạo đức trong trạng thái "quân bình từ suy tưởng" lý tưởng mô tả và là đại diện cho những nguyên tắc cơ bản của ý thức về công lý của con người.

Ví dụ cụ thể về phương pháp quân bình từ suy tưởng sẽ giúp bạn đọc dễ hiểu hơn. Giả sử Zachary tin vào nguyên tắc chung/tổng quát là luôn làm theo những điều răn trong Kinh thánh. Giả sử, đồng thời, Zachary cũng có suy nghĩ của riêng mình là ném đá một ai đó đến chết chỉ vì người đó hành nghề mê tín dị đoan là một hành vi vô đạo đức. Hai quan điểm trên có thể xung đột với nhau. Trong trường hợp này, Zachary sẽ có một số hướng lựa chọn: bỏ qua nguyên tắc chung/tổng quát để tìm một nguyên tắc khác phù hợp hơn (ví dụ, thay vì luôn tuân theo các điều răn trong Kinh thánh, giờ sẽ chỉ tuân theo Mười Điều răn), thay đổi nguyên tắc chung (ví dụ, chọn một bản dịch Kinh thánh khác, hoặc quyết định hiểu các lời răn theo nghĩa khác), hoặc thay đổi quan điểm cá nhân về vấn đề trên sao cho phù hợp với nguyên tắc chung (bằng cách nghĩ rằng phù thủy đáng bị xử tử). Dù với quyết định nào, Zachary cũng tiến gần đến trạng thái quân bình từ suy tưởng.

Một số triết gia cho rằng, "sự quân bình từ suy tưởng" là một khái niệm không tiến bộ vì nó thể hiện sự thỏa hiệp trong suy nghĩ.

Tham khảo

Thuật ngữ triết học
Khái niệm trong luân lý học
Tín ngưỡng
Khái niệm logic


title: Krok Phra (huyện)

text:
Krok Phra () là một huyện (amphoe) ở tỉnh Nakhon Sawan, phía bắc Thái Lan.

Lịch sử
Ban đầu, huyện này có tên là Noen Sala. Trụ sở huyện đã được dời đến bờ tây sông Chao Phraya tại Ban Krok Phra vào năm 1899. Tên của huyện đã được đổi tương ứng.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Mueang Nakhon Sawan và Phayuha Khiri của tỉnh Nakhon Sawan, và Mueang Uthai Thani, Thap Than và Sawang Arom của tỉnh Uthai Thani.

Hành chính
Huyện này được chia thành 9 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 63 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Krok Phra nằm trên một phần của  tambon Krok Phra, và Bang Pra Mung nằm trên toàn bộ tambon Bang Pra Mung. Có 8 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Krok Phra


title: Gonomyia vindex

text:
Gonomyia vindex là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cosmopterix isoteles

text:
Cosmopterix isoteles là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Cosmopterix


title: Bãi tuốc bin gió Horns Rev

text:
Bãi tuốc bin gió Horns Rev là khu vực đặt các tuốc bin chuyển hóa năng lượng gió thành điện năng của Đan Mạch ở ngoài khơi Bắc Hải. Đây là một trong các bãi tuốc bin gió ngoài khơi lớn nhất thế giới được đặt ở Horns Rev (Vỉa ngầm Horn), bên ngoài Blåvands Huk, cách bờ biển phía tây của bán đảo Jutland khoảng gần 20 km.

Bãi này rộng 20 km², gồm 80 tuốc bin gió, công suất mỗi tuốc bin là 2 MW, do hãng Elsam thiết lập năm 2002 (tuốc bin cuối cùng được đưa vào hoạt động ngày 11.12.2002). Hàng năm bãi này sản xuất một lượng điện năng khoảng 600 triệu kWh.

Tổng kinh phí là 270 triệu euro.

Giai đoạn 2 của bãi tuốc bin gió này gồm 95 tuốc bin, công suất 2,3 MW/cái và 3 tuốc bin thử nghiệm, công suất mỗi cái 5 MW, sẽ hoàn tất trước cuối năm 2009.

Từ năm 2007, bãi này do công ty Vattenfall sở hữu 60%, công ty DONG Energy 40%.

Theo báo cáo năm 2006, các bãi tuốc bin gió ngoài khơi Horns Rev và bãi Nysted sẽ được tăng gấp đôi trong các năm tới.

Xem thêm
 Bãi tuốc bin gió Middelgrunden

Tham khảo

Liên kết ngoài
Horns Rev Newsletter
Wind Over Water  Documentary about the debates over offshore wind
Horns Rev Møllepark

Năng lượng tái tạo

de:Horns Rev


title: Scarmagno

text:
Scarmagno là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 35 km về phía đông bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 774 người và diện tích là 8,0 km².

Scarmagno giáp các đô thị: Romano Canavese, Perosa Canavese, San Martino Canavese, Vialfrè, Cuceglio, Mercenasco, và Montalenghe.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Canavese
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Dialectica rendalli

text:
Dialectica rendalli là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Jamaica, Puerto Rico và quần đảo Virgin (Saint Croix và Saint Thomas).

Ấu trùng ăn Hibiscus rosa-sinensis. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Dialectica


title: Dausa

text:
Dausa là một thành phố và khu đô thị của quận Dausa thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Dausa có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 327 mét (1072 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dausa có dân số 61.589 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Dausa có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Dausa, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Sân bay Antonio Rivera Rodríguez

text:
Sân bay Antonio Rivera Rodríguez  là một sân bay nhỏ ở đảo Vieques, Puerto Rico. Sân bay này đóng vai trò quan trọng với đảo này vì một nguồn thu lớn của Vieques là từ ngành du lịch. Trong nhiều thập kỷ, đây là trung tâm của hãng hàng không Vieques Air Link. Đầu năm 2005, chính quyền đã thông báo kéo dài đường băng của sân bay.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Air Culebra
Cape Air (San Juan)
Isla Nena Air
Vieques Air Link (Fajardo, San Juan, St. Thomas [bắt đầu mùa Đông năm 2007])

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vieques, Puerto Rico
Antonio Rivera Rodríguez


title: Leucoptera puerariella

text:
Leucoptera puerariella là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshu, Kyushu).

Sải cánh dài 4–5 mm. Con trưởng thành bay từ the end of tháng 7 và again from tháng 5. There are two to three generations per year.

Ấu trùng ăn Pueraria lobata. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revisional Studies On The Family Lyonetiidae Of Japan (Lepidoptera)

Động vật được mô tả năm 1964
Lyonetiidae
Động vật đặc hữu Nhật Bản


title: Shenbakkam

text:
Shenbakkam là một thị xã của quận Vellore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Shenbakkam có dân số 13.459 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Shenbakkam có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Shenbakkam, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: (37571) 1989 UE1

text:
{{DISPLAYTITLE:(37571) 1989 UE1}}

(37571) 1989 UE1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshiaki Oshima ở Gekko Observatory ở Shizuoka Prefecture of Nhật Bản, ngày 25 tháng 10 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 37001–38000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Staurois tuberilinguis

text:
Staurois tuberilinguis là một loài thuộc họ Ranidae.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, và sông ngòi. Nó ngày càng hiếm gặp do mất môi trường sống.

Tham khảo

  (2007): Resurrection của Staurois parvus from S. tuberilinguis from Borneo (Amphibia, Ranidae). Zool. Sci. 24(1): 101–106. (HTML abstract)

Staurois
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật lưỡng cư Malaysia
Động vật Brunei


title: Helius tenuirostris

text:
Helius tenuirostris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: San Martino in Pensilis

text:
San Martino in Pensilis là một đô thị ở tỉnh Campobasso trong vùng Molise thuộc nước Ý, có vị trí cách khoảng 45 km về phía đông bắc của Campobasso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.836 người và diện tích là 100,3 km².

San Martino in Pensilis giáp các đô thị: Campomarino, Chieuti, Guglionesi, Larino, Portocannone, Rotello, Serracapriola, Ururi.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Campobasso


title: Vichy

text:
Vichy là một thành phố nằm ở tỉnh Allier, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp. Nó là một thị trấn nghỉ mát và spa nổi tiếng trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, đồng thời là trụ sở của Chính phủ Vichy Pháp từ năm 1940 đến 1944. Năm 2021, nó đã trở thành một phần của Di sản thế giới Các thị trấn Spa lớn của châu Âu được UNESCO công nhận.

Tên
Tên của nó là dạng tiếng Pháp của tiếng Occitan chỉ thị trấn,Vichèi. Nhà ngôn ngữ học Albert Dauzat cho rằng, nó có nguồn gốc từ tiếng Latinh của từ Vippiacus và có lẽ là nó có tên là Vippius trong thời kỳ hoàng đế La Mã Diocletian tổ chức lại hành chính và khảo sát đất đai vào cuối thế kỷ thứ 3 sau Công nguyên.

Địa lý
Vichy nằm trên bờ sông Allier, thượng nguồn của nó là từ Khối núi Trung tâm, chỉ cách vài dặm về phía nam, gần với thủ phủ của vùng là Clermont-Ferrand.

Sự tồn tại lịch sử của hoạt động núi lửa ở khối núi Trung tâm khiến các vụ phun trào núi lửa trong khu vực diễn ra ít nhất trong 150.000 năm, nhưng nó đã không còn hoạt động trong ít nhất hơn 112 năm qua. Đó có thể là nguyên nhân khiến hình thành nhiều suối nước nóng trong khu vực này.

Khí hậu
Thành phố này có khí hậu đại dương. Lượng mưa trong khu vực này vừa phải, vào khoảng 779,5 mm (30,7 in) hàng năm. Không giống như khối núi Trung tâm gần đó có tuyết rơi dày thì Vichy có khí hậu lục địa hơn do độ cao chỉ khoảng 249 mét so với mực nước biển.

Nhân khẩu học

Các thành phố kết nghĩa
  Dunfermline, Vương quốc Anh
  Logroño, Tây Ban Nha
  Klausenburg, România

Những người con của thành phố
 Valéry Larbaud, nhà văn và nhà phê bình văn học
 Guy Ligier, vận động viên đua xe
 Just Jaeckin, đạo diễn phim và nhiếp ảnh gia

Tham khảo

Xã của Allier
Quận lỵ của Pháp
Di sản thế giới tại Pháp


title: Prádena

text:
Prádena là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 542 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Melanotus assessor

text:
Melanotus assessor là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: 25617 Thomasnesch

text:
25617 Thomasnesch (tên chỉ định: 2000 AN32) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 3 tháng 1 năm 2000. Nó được đặt theo tên Thomas Nesch, a German high school student whose electrical và mechanical engineering project won first place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel. Thomas is currently an engineering student ở St Edmund's College, The University of Cambridge.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Cancellaria peruviana

text:
Cancellaria peruviana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cancellaria


title: Markersdorf-Haindorf

text:
Markersdorf-Haindorf là một thị xã thuộc huyện Sankt Pölten-Land trong bang Niederösterreich.

Chú thích

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Mosnay

text:
Mosnay là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 25,28 km², dân số thời điểm năm 1999 là 439 người. Khu vực này có độ cao trung bình 169 mét trên mực nước biển.
Sông Bouzanne tạo thành một phần ranh giới phóa tây bắc.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Indre


title: Haustrum vinosum

text:
Haustrum vinosum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Haustrum


title: Appakudal

text:
Appakudal là một thị xã panchayat của quận Erode thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Appakudal có dân số 9516 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Appakudal có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Appakudal, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Nguyễn Vinh Phúc

text:
Nguyễn Vinh Phúc (1926–2012), là một nhà nghiên cứu lịch sử – văn hóa nổi tiếng của Việt Nam. Ông cũng từng là một nhà giáo, và là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu có giá trị về Thủ đô Hà Nội.

Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu "Nhà giáo ưu tú", được trao tặng Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì Tình yêu Hà Nội, được vinh danh là "Công dân Thủ đô Ưu tú" năm 2010. Tuy nhiên, mọi người trân trọng, yêu mến và biết đến ông nhiều hơn thông qua danh xưng "Nhà Hà Nội học".

Tiểu sử
Quê gốc ở Hưng Yên, vốn là con trong một gia đình công chức, từ nhỏ Nguyễn Vinh Phúc đã được đi rất nhiều nơi như Thanh Hóa, Huế, Nha Trang,... và đặc biệt là Hà Nội.

Tham gia kháng chiến đến năm 1948, vì sức khỏe yếu, ông chuyển sang làm nghề dạy học.
Giai đoạn 1955–1957, ông dạy ở trường tư Khai Thành. Giai đoạn 1957–1959, ông dạy trường tư Thăng Long. Giai đạn 1959–1960, ông sang trường dân lập Trưng Vương.

Đến năm 1960, ông là giáo viên của trường Hà Nội B (sau chuyển thành B1, B3 rồi Lý Thường Kiệt, nay là trường Việt – Đức). Vì là thầy giáo dạy văn, sử, địa, nên ông dần đam mê nghiên cứu về Hà Nội.

Ông tự nghiên cứu thêm về Hà Nội để làm phong phú cho bài giảng của mình. Đây cũng là thời điểm người các nơi kéo về Hà Nội khá đông, và đa phần trong số họ chưa có nhiều hiểu biết về Hà Nội. Do đó, ông gửi các báo như Thủ đô Hà Nội, Độc lập, Lao động,... để đăng những nghiên cứu của mình từ những năm 1960.

Ông mất ngày 28 tháng 1 năm 2012, hưởng thọ 86 tuổi.

Tác phẩm
Nguyễn Vinh Phúc đã in riêng 15 tập sách về Hà Nội, gồm:
Hà Nội
Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng ở Hà Nội
Hà Nội qua những năm tháng
Hà Nội con đường, dòng sông, lịch sử
Hanoi passé et présent
Hanoi past and present
Sites, histoire et légendes d’Hanoi
Hà Nội thành phố nghìn năm
Hà Nội và phụ cận
Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn
Mặt gương Tây Hồ
Phố và đường Hà Nội, Hà Nội – cõi đất con người.

Ông cũng đứng chủ biên 6 bộ sách: Đường Hà Nội, Hỏi đáp 1 000 năm Thăng Long, Du lịch Hà Nội, Thần tích Hà Nội và tín ngưỡng thị dân, Lịch sử Thăng Long – Hà Nội. Ngoài ra ông còn viết hàng trăm bài báo khác.

Chú thích

Nguồn tham khảo
Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc đoạt giải Bùi Xuân Phái Thứ ba, 1/9/2009, 07:02 (GMT+7
Nguyễn Vinh Phúc – trọn một tình yêu Hà Nội 23/11/2010 11:03 GMT+7

Sinh năm 1926
Mất năm 2012
Người Hưng Yên
Nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử Hà Nội


title: Atelopus chrysocorallus

text:
Atelopus chrysocorallus là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và sông có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 La Marca, E. & García-Pérez, J.E. 2004. Atelopus chrysocorallus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Atelopus


title: Playboy

text:
Playboy là một tạp chí dành cho đàn ông của Mỹ được thành lập ở Chicago, Illinois bởi Hugh Hefner. Tạp chí này đã phát triển thành Công ty Playboy mọi thể loại nghe nhìn. Playboy là một thương hiệu nổi tiếng được biết đến nhiều nhất và xuất bản rộng khắp trên thế giới.

Tạp chí được xuất bản ra hàng tháng, đặc điểm nổi bật đó là những chân dung bức ảnh khỏa thân phụ nữ, kèm theo nhiều bài báo về thời trang, thể thao, hàng tiêu dùng và hình tượng hay biểu tượng phổ biến, nó cũng giới thiệu những tác phẩm văn chương hàng đầu với những đoạn giới thiệu ngắn tiểu thuyết như của Arthur C. Clarke, Ian Fleming, Vladimir Nabokov, Margaret Atwood... Nó cũng có đưa ra những quan điểm phóng khoáng nhất là lĩnh vực chính trị. Nó sử dụng hình ảnh khỏa thân trang nhã hấp dẫn và mang tính nghệ thuật ở trang bìa nhằm thu hút độc giả.

Sáng lập viên

Trên thế giới

(bao gồm ngày bắt đầu và kết thúc)

Hiện tại

Cũ

Chú thích

Liên kết ngoài

 Playboy.com
 Playboy Enterprises Inc. (Corporate website)
 Playboy UK

Tạp chí Mỹ
Cách mạng tình dục


title: Brachycosmia

text:
Atethmia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Brachycosmia


title: Filarete

text:
Antonio Averlino (thường được biết dưới tên Filarete, có nghĩa là "Người yêu đạo đức" trong tiếng Hy Lạp; 1400–1469) là một kiến trúc sư, nhà điêu khắc và nhà lý thuyết kiến trúc người Ý của thời kì Phục hưng.

Tiểu sử
Ông sinh ra ở Firenze, phục vụ dưới trướng của Giáo hoàng Eugenius IV. Tác phẩm "Luận về kiến trúc" (tiếng Ý: Trattato di architettura) của ông gồm 25 cuốn nhỏ, được sắp xếp rời rạc dưới dạng văn kể chuyện. Ông là người đầu tiên sử dụng thổ ngữ để viết tác phẩm về lý thuyết kiến trúc thay vì tiếng Latinh.

Tiếp nối Vitruvius và Leone Battista Alberti, Filarete cho rằng kiến trúc hình thành từ nhu cầu sử dụng và, do vậy, túp lều nguyên thủy chính là cội nguồn của kiến trúc. Ông lấy cơ thể con người làm hệ so sánh cơ bản trong kiến trúc. Theo ông, sự hình thành của thức cột cổ điển xuất phát từ túp lều nguyên thủy, mà tỉ lệ của nó chính là tỉ lệ của cơ thể con người. Ông đi sâu phân tích nhân trắc học cơ thể con người dựa trên đồ hình của Vitruvius. Từ đó, thành phố cũng chính là cơ thể con người, ông đưa ra một mô hình đô thị mới hình sao tám cạnh, chống lại mô hình bất hợp lý thời Trung cổ. Từ quan điểm nhân trắc học trong kiến trúc, Filarete đã có phần chuyển sang quan điểm về phỏng sinh học. Theo ông, kiến trúc là một sản phẩm xuất phát từ cơ thể con người, cũng bị bệnh và chết như con người. Thực tế quan điểm này của ông không vượt qua được quan điểm của Alberti trình bày trong cuốn mười của tác phẩm "Nghệ thuật xây dựng trong mười cuốn sách" (De re aedificatoria). Filarete là người đầu tiên nhận ra tầm quan trọng của bản vẽ trong diễn giải lý thuyết kiến trúc. Chính ông là người đầu tiên sử dụng bản vẽ để minh họa lý thuyết của mình.

Tham khảo

Mumford, Lewis. 1961. The City in History: Its Origins and Transformations, and its Prospects (New York: Harcourt, Brace & World)
Filarete, (1965). Treatise on Architecture dịch bởi John R. Spencer (New Haven: Yale University Press)
Tiểu sử
Luận về các thuyết của Averlino và da Vinci
Miêu tả về cửa chính
Peter J. Murray, 1963. The Architecture of the Italian Renaissance (London:Batsford), pp 100ff
Plan của Sforzinda
Fred Luminoso, 2000. "The Ideal City: Then and Now"
"Sforzinda: progetto di città ideale"  (tiếng Ý)
Cửa của Filarete tại stpetersbasilica.org

Kiến trúc sư Ý
Kiến trúc sư Phục Hưng
Trường phái Vitruvius
Lý thuyết kiến trúc
Nhà điêu khắc Ý
Kiến trúc sư thời Phục Hưng


title: Hyposmocoma bilineata

text:
Hyposmocoma bilineata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Loài địa phương ở núi Waianae, ở đó nó was collected on an altitude between 2,000 và 3,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Vestfold

text:
Vestfold là một hạt của Na Uy. Hạt này có diện tích là km², dân số thời điểm năm là người. Chính quyền hạt đóng ở thành phố Tønsberg. Vestfold giáp với Buskerud và Telemark. Vestfold nằm ở phía tây của Oslofjord, như tên cho biết. Nó bao gồm nhiều thị trấn nhỏ, nhưng nổi tiếng ở Na Uy, như Larvik, Sandefjord, Tønsberg và Horten. Sông Numedalslågen chảy qua hạt. Nhiều hòn đảo nằm ở bờ biển. Vestfold là chủ yếu chi phối bởi các vùng đất thấp và là một trong những tốt nhất khu vực nông nghiệp của Na Uy. Nhiệt độ mùa hè dễ chịu nhất từ tháng năm đến tháng Chín, với trung bình tháng bảy 17 °C.

Vestfold trước đây là trụ sở cho các đội tàu đánh bắt cá voi, các thị trấn ven biển Vestfold bây giờ tham gia vào đánh bắt cá và đóng tàu. Vestfold là hạt duy nhất mà tất cả các thành phố đã tuyên bố tiếng Na Uy Bokmål được chính thức công nhận là ngôn ngữ viết chính thức.

Các đô thị

Vestfold có 14 đô thị:

Andebu
Hof
Holmestrand
Horten
Lardal
Larvik
Nøtterøy
Re
Sande
Sandefjord
Stokke
Svelvik
Tjøme
Tønsberg

Tham khảo

Hạt của Na Uy


title: 3488 Brahic

text:
3488 Brahic (1980 PM) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1980 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).
Nó được đặt theo tên André Brahic.

Liên kết ngoài

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Trachusa massauahensis

text:
Trachusa massauahensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Trachusa
Động vật được mô tả năm 1984


title: Muccia

text:
Muccia là một đô thị ở tỉnh Macerata ở vùng Marche, có vị trí cách khoảng 70 km về phía tây nam của Ancona và khoảng 40 km về phía tây nam của Macerata. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 925 người và diện tích là 25,6 km².

Muccia giáp các đô thị: Camerino, Pieve Torina, Pievebovigliana, Serravalle di Chienti.

Biến động dân số qua các năm

Tham khảo

Đô thị tỉnh Macerata


title: Everly, Seine-et-Marne

text:
Everly là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Everly được gọi là Everlytois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 569.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Everly
Map of Everly on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Giáo phận Công giáo tại Việt Nam

text:
Giáo hội Công giáo tại Việt Nam hiện tại được tổ chức theo địa giới gồm có 3 giáo tỉnh là Hà Nội, Huế và Sài Gòn. Mỗi giáo tỉnh nêu trên lại được chia thành các giáo phận cùng một tổng giáo phận. Hiện nay, Việt Nam có tất cả 27 đơn vị giáo phận (gồm 3 tổng giáo phận và 24 giáo phận). Quản trị mỗi tổng giáo phận là một tổng giám mục (riêng hai vị ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh có thể được giáo hoàng phong thêm tước hồng y), và quản trị mỗi giáo phận là một giám mục (hoặc giám quản nếu nơi này đang trống tòa).

Hai giáo phận tông tòa đầu tiên ở Việt Nam được thành lập vào năm 1659 (từ ngữ cũ là "địa phận"). Các giáo phận chính tòa được thành lập từ năm 1960. Tên của các giáo phận ở Việt Nam được đặt theo địa danh có tòa giám mục và nhà thờ chính tòa. Đến nay, giáo phận rộng lớn nhất là Hưng Hóa, trong khi giáo phận đông giáo dân nhất là Xuân Lộc; giáo phận nhỏ nhất là Bùi Chu, trong khi giáo phận ít giáo dân nhất là Lạng Sơn và Cao Bằng.

Lịch sử

Giai đoạn sơ khởi
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục đề cập đến sự truyền bá đạo Công giáo vào Đại Việt năm 1533. Tiếp theo đó là những nỗ lực của một số cá nhân và nhóm truyền giáo khác. Các cộng đoàn tín hữu lâu bền hơn được thành lập từ khi các tu sĩ Dòng Tên tới truyền giáo tại Đàng Trong năm 1615 và tại Đàng Ngoài năm 1627. Để thuận lợi hơn trong vấn đề truyền giáo, ngày 3 tháng 11 năm 1534, Giáo hoàng Phaolô III ban Sắc chỉ Aequum Reputamus thiết lập Giáo phận Goa (Hạt Đại diện Tông tòa Goa) khởi từ mũi Hảo Vọng (Nam Phi) đến Nhật Bản, bao gồm quốc gia Đại Việt. Ngày 4 tháng 2 năm 1557, Giáo hoàng Phaolô IV ký Sắc chỉ Pro Exellenti Praeminentia thiết lập Giáo phận Malacca, bao gồm lãnh thổ Indonesia, Malaysia, Xiêm, Cam Bốt, Chàm, Đại Việt, Trung Hoa và Nhật Bản. Năm 1558, giáo sĩ Jorge da Santa Lucia, Dòng Đa Minh Bồ Đào Nha, được phong Giám mục tiên khởi Giáo phận Malacca. Đến ngày 23 tháng 1 năm 1576, Giáo hoàng Grêgôriô XIII ban Sắc chỉ Super Specula Militantis Ecclesiae, thành lập Giáo phận Macao, tách ra từ Giáo phận Malacca, gồm lãnh thổ Trung Hoa, Đại Việt và Nhật Bản.

Vào ngày 9 tháng 9 năm 1659, Giáo hoàng Alexanđê VII ra sắc chỉ Super Cathedram thiết lập hai Hạt Đại diện Tông tòa đầu tiên của Việt Nam trên cơ sở chia tách từ Giáo phận Macao. Giáo hoàng bổ nhiệm hai Giám mục: François Pallu hiệu tòa Heliopolis in Augustamnica và Pierre Lambert de la Motte hiệu tòa Berytus làm Giám mục tiên khởi cho hai Hạt Đại diện Tông tòa (cũng gọi là Địa phận hoặc Giáo phận Tông tòa) này với địa giới như sau:
 Hạt Đại diện Tông tòa Đàng Ngoài: bao gồm Đàng Ngoài, Lào, cùng với 5 tỉnh Nam Trung Quốc Vân Nam, Quý Châu, Hồ Quảng (Hồ Nam và Hồ Bắc ngày nay), Tứ Xuyên và Quảng Tây, trao cho Giám mục Pallu.
 Hạt Đại diện Tông tòa Đàng Trong: bao gồm Đàng Trong, cùng với các tỉnh Đông Nam Trung Quốc Chiết Giang, Phúc Kiến, Quảng Đông, Giang Tây và đảo Hải Nam, trao cho Giám mục Lambert.
Ngoài ra, sắc chỉ cũng thiết lập Hạt Đại diện Tông tòa Nam Kinh còn gồm cả Bắc Kinh, Sơn Tây, Sơn Đông, Triều Tiên và Tartaria nhưng chưa chỉ định giám mục.

Trong năm 1668, tại Ayutthaya (kinh đô cũ của Thái Lan), Giám mục Lambert de la Motte truyền chức linh mục cho các thầy giảng Giuse Trang và Luca Bền thuộc Đàng Trong, cùng với Bênêđictô Hiền và Gioan Huệ thuộc Đàng Ngoài. Đây là 4 vị linh mục tiên khởi của Giáo hội Công giáo Việt Nam. Năm 1669, Giám mục Lambert de la Motte truyền chức thêm 7 linh mục Việt Nam nữa. Năm 1670, ông chuẩn y thành lập Dòng Mến Thánh Giá cho các nữ tu Việt Nam.

Năm 1678, Giám mục Pallu từ Thái Lan về Roma, đề nghị tấn phong Giám mục cho 6 linh mục trong số các linh mục tiên khởi. Tuy nhiên đề nghị này đã bị Tòa Thánh bác bỏ.

Năm 1679, Hạt Đại diện Tông tòa Đàng Ngoài tách rời thành hai địa phận mới, lấy sông Hồng làm ranh giới (cụ thể là trục sông Lô–sông Hồng–sông Đào–sông Đáy). Hai địa phận Đàng Ngoài mới, gồm 2 Giám mục, 7 linh mục thừa sai người Pháp, 3 linh mục Dòng Đa Minh Tây Ban Nha, một số linh mục Dòng Tên và Dòng Âu Tinh, 11 linh mục người Việt và hơn 200.000 tín hữu, là:
 Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Ngoài: từ tả ngạn sông Hồng đến vùng ven biển, trao cho Giám mục François Deydier Phan.
 Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Ngoài: từ hữu ngạn sông Hồng đến biên giới Ai Lao, đặt dưới sự cai quản của Giám mục Jacques de Bourges Gia.

Năm 1693, Giám mục Deydier qua đời, Giám mục Bourges kiêm nhiệm Địa phận Đông Đàng Ngoài. Vì thiếu hụt thừa sai nên Địa phận Đông được bổ sung các nhà truyền giáo Dòng Đa Minh, Phan Sinh và Âu Tinh. Năm 1696, Giám mục Raimondo Lezzoli Cao được Tòa Thánh bổ nhiệm cai quản Địa phận Đông. Năm 1756, việc truyền giáo tại Đông Đàng Ngoài chính thức được giao cho Tỉnh Rất Thánh Mân Côi của Dòng Đa Minh, trụ sở tại Manila, Philippines.

Năm 1844, Giáo hoàng Grêgôriô XVI chia Hạt Đại diện Tông tòa Đàng Trong thành hai địa phận mới:
 Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Trong (từ Nam Quảng Bình đến Bình Thuận), do Giám mục Etienne-Théodore Cuénot Thể cai quản.
 Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong (Nam Kỳ lục tỉnh và Cao Miên), trao cho Giám mục Dominique Lefèbvre Ngãi cai quản.

Năm 1846, Hạt Đại diện Tông tòa Nam Đàng Ngoài – bao gồm Nghệ An, Hà Tĩnh và Bắc Quảng Bình tách từ Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Ngoài – được thành lập, do Giám mục Jean-Denis Gauthier Hậu coi sóc.

Năm 1848, Hạt Đại diện Tông tòa Trung Đàng Ngoài được thành lập, gồm phần lớn tỉnh Nam Định và Hưng Yên, tách từ Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Ngoài, giao cho Giám mục D. Martin Gia cai quản.

Năm 1850, Hạt Đại diện Tông tòa Bắc Đàng Trong được tách từ Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Trong, bao gồm Nam Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên, do Giám mục Pellerin Phan cai quản. Cũng trong năm này, một địa phận mới được tách ra từ Tây Đàng Trong là Hạt Đại diện Tông tòa Cao Miên, Giám mục Jean-Claude Miche Mịch được chỉ định làm Đại diện Tông tòa.

Hậu kỳ cận đại
Năm 1868, hai tỉnh Hà Tiên và Châu Đốc của Nam Kỳ lục tỉnh được sáp nhập vào Hạt Đại diện Tông tòa Cao Miên.

Năm 1883, Hạt Đại diện Tông tòa Bắc Đàng Ngoài được thành lập, tách rời từ Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng ngoài, và bao gồm các tỉnh Bắc Ninh, Thái Nguyên, Lạng Sơn và Cao Bằng, trao cho Giám mục Colomer Lễ coi sóc.

Năm 1895, Hạt Đại diện Tông tòa Thượng Đàng Ngoài (Đoài), gồm các tỉnh Sơn Tây, Yên Bái, Hòa Bình và Lai Châu, được thành lập và được trao cho Giám mục Paul Marie Raymond Lộc.

Năm 1901, Hạt Đại diện Tông tòa Duyên hải Đàng Ngoài (Thanh) được thành lập gồm hai tỉnh Ninh Bình và Thanh Hóa, cùng với tỉnh Hủa Phăn của Lào (có tỉnh lỵ là Sầm Nưa), tách rời từ Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Ngoài và đặt dưới sự cai quản của Giám mục Alexandre Marcou Thành. Năm 1905, tỉnh Bình Thuận được chuyển đổi từ Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Trong sang Tây Đàng Trong.

Năm 1913, Hạt Phủ doãn Tông tòa Lạng Sơn và Cao Bằng được thành lập, tách từ Hạt Đại diện Tông tòa Bắc Đàng Ngoài, và được ủy thác cho các thừa sai Dòng Đa Minh Lyon đảm trách.

Ngày 3 tháng 12 năm 1924, Giáo hoàng Piô XI đã cho đổi tên một loạt các Hạt Đại diện Tông tòa tại Việt Nam theo địa danh nơi đặt tông tòa giám mục, bấy giờ gồm 10 Hạt Đại diện Tông tòa gồm Hưng Hóa (trước là Thượng Đàng Ngoài), Bắc Ninh (trước là Bắc Đàng Ngoài), Hải Phòng (trước là Đông Đàng Ngoài), Hà Nội (trước là Tây Đàng Ngoài), Bùi Chu (trước là Trung Đàng Ngoài), Phát Diệm (trước là Duyên hải Đàng Ngoài), Vinh (trước là Nam Đàng Ngoài), Huế (trước là Bắc Đàng Trong), Qui Nhơn (trước là Đông Đàng Trong), Sài Gòn (trước là Tây Đàng Trong). Hạt Đại diện Tông tòa Cao Miên được đổi tên thành Nam Vang.

Năm 1932, Hạt Đại diện Tông tòa Thanh Hóa, gồm các tỉnh Thanh Hóa và Hủa Phăn, tách ra từ Hạt Đại diện Tông tòa Phát Diệm, được thiết lập và đặt dưới sự hướng dẫn của Giám mục Louis de Cooman Hành.

Năm 1932, Hạt Đại diện Tông tòa Kon Tum được thành lập, bao gồm 3 tỉnh Kontum, Darlac và Pleiku, tách ra từ Địa phận Qui Nhơn và đặt dưới sự hướng dẫn của Giám mục Jannin Phước.

Các Giám mục người Việt tiên khởi
Đầu thế kỷ 20, Tòa Thánh chủ trương bản địa hóa các hàng giáo phẩm ở ngoài châu Âu, trao quyền cho các giám mục bản địa. Bất chấp sự chống đối kịch liệt của chính quyền thực dân Pháp, chính sách này của Vatican trở thành hiện thực tại Việt Nam vào thập niên 1930. Cuối năm 1931, Phát Diệm được đồng thuận chọn làm địa phận đầu tiên sẽ được giám mục Việt Nam coi sóc. Ngày 11 tháng 6 năm 1933, tại Đền Thánh Phêrô ở Roma, Giáo hoàng Piô XI tấn phong vị Giám mục Việt Nam tiên khởi là Gioan Baotixita Nguyễn Bá Tòng, người đã được bổ nhiệm vào ngày 10 tháng 1. Ông là Giám mục phó với quyền kế vị Hạt Đại diện Tông tòa Phát Diệm. Năm 1935, Giám mục Marcou Thành từ chức, trao quyền Giám mục Địa phận Phát Diệm cho Giám mục Nguyễn Bá Tòng. Đây là địa phận đầu tiên được ủy thác cho hàng giáo sĩ Việt Nam.

Cũng năm 1935, Giám mục Đa Minh Hồ Ngọc Cẩn được tấn phong tại nhà thờ Phủ Cam (Huế), trở thành vị Giám mục thứ hai của Việt Nam. Ông là Giám mục phó với quyền kế vị Hạt Đại diện Tông tòa Bùi Chu. Ngày 17 tháng 6 năm 1936, Giám mục Hồ Ngọc Cẩn trở thành Giám mục Việt Nam tiên khởi của Địa phận Bùi Chu, khi kế vị Giám mục chính Pedro Muzagorri Trung vừa qua đời. Đây là địa phận thứ hai được ủy thác cho hàng giáo sĩ Việt Nam.

Cũng trong năm 1936, Hạt Đại diện Tông tòa Thái Bình được thiết lập, tách rời từ Hạt Đại diện Tông tòa Bùi Chu, bao gồm hai tỉnh Thái Bình, Hưng Yên. Tân địa phận đặt dưới sự cai quản của Giám mục Cassado Thuận.

Năm 1938, Hạt Đại diện Tông tòa Vĩnh Long được thành lập, gồm các tỉnh Bến Tre, Trà Vinh, và Vĩnh Long, trong đó có một phần tỉnh Đồng Tháp ngày nay, tách từ Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn, và được trao cho Giám mục tân cử Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục cai quản. Đây là địa phận thứ ba được ủy thác cho hàng giáo sĩ Việt Nam.

Năm 1939, Hạt Phủ doãn Tông tòa Lạng Sơn và Cao Bằng được Tòa Thánh nâng lên hàng Hạt Đại diện Tông tòa, do Giám mục Felix (Minh) quản nhiệm.

Năm 1940, thêm một vị Giám mục nữa được tấn phong là Giám mục Gioan Maria Phan Đình Phùng. Ông là Giám mục phó với quyền kế vị Hạt Đại diện Tông tòa Phát Diệm.

Năm 1945, linh mục Tađêô Lê Hữu Từ, khi đó đang là Bề trên Đan viện Xitô Châu Sơn (Nho Quan), được bổ nhiệm và trở thành vị Giám mục người Việt thứ năm.

Trong năm 1950, 3 Giám mục mới được bổ nhiệm là:
 Đa Minh Hoàng Văn Đoàn được tấn phong Giám mục tại Roma ngày 3 tháng 9 năm 1950, làm Giám mục Hạt Đại diện Tông tòa Bắc Ninh.
 Giuse Maria Trịnh Như Khuê được tấn phong Giám mục và đảm nhận Hạt Đại diện Tông tòa Hà Nội.
 Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi được tấn phong Giám mục và đảm nhận Hạt Đại diện Tông tòa Bùi Chu.

Năm 1951, Hạt Đại diện Tông tòa Vinh trao cho tân Giám mục Gioan Baotixita Trần Hữu Đức.

Năm 1955, Hạt Đại diện Tông tòa Cần Thơ được thành lập, tách từ Hạt Đại diện Tông tòa Nam Vang và được giao cho tân Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình.

Năm 1955, Linh mục Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền được tấn phong Giám mục và đảm nhận Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn, thay thế Giám mục Jean Cassaigne Sanh từ chức để đi làm tuyên úy Trại cùi Di Linh.

Năm 1957, Tòa Thánh cắt hai tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận (thuộc địa phận Qui Nhơn) và hai tỉnh Bình Thuận và Bình Tuy (thuộc địa phận Sài Gòn) để thiết lập Hạt Đại diện Tông tòa Nha Trang và trao cho Giám mục Piquet Lợi coi sóc.

Hàng Giáo phẩm Việt Nam
Năm 1960, với Tông hiến Venerabilium Nostrorum ("Chư huynh đáng kính"), Giáo hoàng Gioan XXIII thành lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam, tất cả các Hạt Đại diện Tông tòa (còn gọi là Giáo phận Tông tòa) được nâng lên thành các Giáo phận (Chính tòa) và Tổng giáo phận, đồng thời nhóm vào ba Giáo tỉnh Hà Nội, Giáo tỉnh Huế và Giáo tỉnh Sài Gòn. Ba giáo phận mới là Đà Lạt, Mỹ Tho, và Long Xuyên cũng được thành lập.

Năm 1963, Giáo phận Đà Nẵng được thành lập, địa giới gồm có thị xã Đà Nẵng và hai tỉnh Quảng Nam, Quảng Tín. Năm 1965, Tổng giáo phận Sài Gòn được chia tách để thành lập hai giáo phận mới là Phú Cường và Xuân Lộc. Năm 1967, Giáo phận Ban Mê Thuột được thành lập. Năm 1975, Giáo phận Phan Thiết được thành lập với địa giới là hai tỉnh Bình Thuận và Bình Tuy, tách ra từ Giáo phận Nha Trang.

Ngày 5 tháng 12 năm 2005, Giáo phận Bà Rịa được tách ra từ giáo phận Xuân Lộc với Tự sắc Ad Aptius Consulendum do Giáo hoàng Biển Đức XVI ban hành ngày 22 tháng 11 cùng năm. Vào tháng 5 năm 2006, Tổng giáo phận Huế chính thức chuyển giao khu vực Nam Quảng Bình (phía Nam sông Gianh – sông Son) cho Giáo phận Vinh.

Trong cuộc họp thường niên lần I năm 2013 của Hội đồng Giám mục Việt Nam, các Giám mục đã thảo luận về việc chia tách và thành lập một số giáo phận mới trong tương lai, đó là Hà Tuyên (tương ứng hai tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang, tách từ 3 giáo phận Bắc Ninh, Hưng Hóa và Lạng Sơn), Hà Tĩnh (tương ứng hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình, tách từ giáo phận Vinh) và Pleiku (tương ứng tỉnh Gia Lai, tách từ giáo phận Kontum). Tháng 9 năm 2015, cuộc họp Hội đồng Giám mục thường niên lần II đã đồng ý dự án thành lập Giáo phận Lào Cai, tách từ Giáo phận Hưng Hóa.

Năm 2018, Tân Giáo phận Hà Tĩnh được thiết lập trên cơ sở tách từ Giáo phận Vinh, Giám mục tiên khởi là Phaolô Nguyễn Thái Hợp.

Bảng thống kê

Địa giới ngày nay
Nguồn: Niên giám Công giáo Việt Nam 2016.

Số liệu tổng quát

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách giám mục Công giáo ngoại quốc quản nhiệm giáo phận tại Việt Nam
 Danh sách giám mục người Việt

Liên kết ngoài
 Dữ liệu trên gcatholic.org
 Dữ liệu trên catholic-hierarchy.org

Giáo phận
Giáo phận


title: Palante

text:
Palante là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône