title: Quảng Ngọc

text:
Quảng Ngọc là một xã thuộc huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Quảng Ngọc nằm ở tây nam của huyện Quảng Xương.
Phía đông giáp các xã Quảng Bình và Quảng Trường, huyện Quảng Xương.
Phía nam giáp các xã Quảng Trường và Quảng Phúc, huyện Quảng Xương.
Phía tây giáp xã Quảng Phúc, huyện Quảng Xương; xã Tế Nông, huyện Nông Cống và xã Quảng Văn, huyện Quảng Xương.
Phía bắc giáp các xã Quảng Văn và Quảng Hợp, huyện Quảng Xương.

Lịch sử hành chính
Vùng đất thuộc xã Quảng Ngọc ngày nay, vào đầu thế kỉ 19 thuộc tổng Văn Trinh, huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, nội trấn Thanh Hóa, đến đời Đồng Khánh thì tổng Văn Trinh chia thành hai tổng Văn Trinh và Ngọc Đới. Cuối thế kỉ 19 (sau đời vua Đồng Khánh), hai tổng này chuyển về huyện Quảng Xương cùng phủ Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa.

Sau năm 1945, thuộc các xã Ba Đình và Quốc Tuấn, huyện Quảng Xương. Năm 1948, các xã Châu Phong, Ba Đình và Quốc Tuấn sáp nhập thành xã Quảng Ngọc, tên gọi Quảng Ngọc xuất hiện từ đây. Năm 1954, một phần lãnh thổ xã Quảng Ngọc được tách ra để lập xã Quảng Trường.

Xã Quảng Ngọc sau năm 1954 gồm các làng:
 Làng Tam Uy: đầu thế kỉ 19 là các thôn Hội, Thượng, Trung thuộc xã Uy Nỗ, tổng Văn Trinh; thời Đồng Khánh xã Uy Nỗ thuộc tổng Ngọc Đới, trong đó thôn Hội đổi thành thôn Nội. Sau năm 1945, 3 thôn sáp nhập thành làng Tam Uy thuộc xã Quốc Tuấn. Từ năm 2000 được chia thành 2 làng là Uy Bắc và Uy Nam.
 Làng Kỳ Vỹ: có từ năm 1529; đầu thế kỉ 19 là thôn Kỳ Vỹ thuộc xã Văn Trinh, tổng Văn Trinh. Sau năm 1945 thuộc xã Quốc Tuấn.
 Làng Yên Lãng: có từ thế kỉ 15; đầu thế kỉ 19 là thôn Yên Lãng (An Lãng) thuộc xã Can Trúc, tổng Văn Trinh; thời Đồng Khánh xã Can Trúc thuộc tổng Ngọc Đới. Năm 1957-1958, sáp nhập với xóm trại Phơ thành thôn Gia Hằng. Từ năm 2000 tách ra làng Yên Lãng.
 Làng Gia Đại: đầu thế kỉ 19 là các thôn Bái Đông, Bái Đại và Bái Cầu thuộc xã Can Trúc, tổng Văn Trinh; thời Đồng Khánh xã Can Trúc thuộc tổng Ngọc Đới. Sau năm 1945, thuộc xã Ba Đình.
 Làng Bất Động: có từ giữa thế kỉ 18; đầu thế kỉ 19 là thôn Tĩnh thuộc xã Can Trúc, tổng Văn Trinh; sau đó do kiêng húy nên được đổi thành thôn Bất Động. Sau năm 1945, thuộc xã Ba Đình.
 Làng Thắng Phú: có từ giữa thế kỉ 19, gọi là trang Bồ Đức thuộc thôn, xã Uy Nỗ.
 Làng Xuân Mộc: trước là làng Thung, đời Thành Thái đổi thành Xuân Mộc. Sau năm 1945, thuộc xã Quốc Tuấn.
 Làng Xuân Thắng: thành lập từ một phần các làng Xuân Mộc và Thắng Phú vầo năm 1973.
 Làng Gia Hằng: trước năm 1958 là xóm trại Phơ của làng Gia Đại. Năm 1958 nhập với làng Yên Lãng thành làng Gia Hằng, năm 2000 tách thành làng Gia Hằng mới.
 Làng Ngọc Trinh: thành lập năm 2000 từ một phần các làng Uy Bắc và Gia Hằng.

Chú thích


title: Alvania precipitata

text:
Alvania precipitata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 4 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 55 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 1225 m.

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Inga praegnans

text:
Inga praegnans là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga praegnans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

P
Thực vật Brasil
Thực vật dễ tổn thương


title: Họ Dơi quạ

text:
Họ Dơi quạ (Pteropodidae) là một họ động vật có vú thuộc Bộ Dơi (Chiroptera). Chúng còn được gọi là dơi quả hay dơi quả Cựu Thế giới. Đặc biệt là các loài trong chi Acerodon và Pteropus còn được gọi là cáo bay. Chúng là thành viên duy nhất của siêu họ Pteropodoidea, một trong hai siêu họ của phân bộ Yinpterochiroptera. Sự phân chia nội bộ của Pterepadidae đã thay đổi kể từ khi các phân họ được đề xuất lần đầu tiên vào năm 1917. Từ ba phân họ trong phân loại năm 1917, sáu hiện được công nhận, cùng với các tông khác nhau. Tính đến năm 2018, 197 loài đã được mô tả. Việt Nam có 11 loài, như dơi chó Ấn (Cynopterus sphinx) và dơi ngựa Thái Lan (Pteropus lylei).

Họ này gồm những loài dơi lớn nhất thế giới, với cá thể của một số loài nặng tới 1,45 kg và có sải cánh dài tới 1,7 m. Không phải tất cả các loài đều có thân hình to lớn; gần một phần ba của tất cả các loài nặng dưới 50 g. Chúng có thể được phân biệt với những loài dơi khác nhờ khuôn mặt giống chó của chúng, móng có hai vuốt và màng dù đuôi giảm. Chỉ các thành viên của chi, Notopteris, là có đuôi. Dơi quạ có một số điều chỉnh thích nghi cho việc bay, bao gồm sự tiêu thụ oxy nhanh, khả năng duy trì nhịp tim hơn 700 nhịp mỗi phút, và thể tích phổi lớn.

Một phần tư của tất cả các loài được đánh giá là bị đe dọa, chủ yếu là do môi trường sống bị hủy hoại và việc săn bắt quá mức. Dơi quạ là một nguồn thức ăn phổ biến ở một số khu vực, dẫn đến sự suy giảm về số lượng cá thể, và thậm chí cả tuyệt chủng. Chúng cũng được quan tâm đến bởi những người có liên quan đến sức khỏe cộng đồng, do chúng là ổ chứa tự nhiên của một số loài virus có thể ảnh hưởng đến con người.

Tiến hóa và phân bố
Sự hiểu biết về sự tiến hóa của dơi quạ đã được xác định chủ yếu bằng dữ liệu di truyền, vì ghi chép hóa thạch cho họ này là phân mảnh nhất trong tất cả các loài dơi. Có khả năng là chúng tiến hóa ở Úc, với tổ tiên chung của tất cả các loài còn sinh tồn sinh sống khoảng 31 triệu năm trước. Nhiều dòng dõi của chúng có lẽ có nguồn gốc từ Melanesia, sau đó phân tán theo thời gian đến châu Á, Địa Trung Hải và châu Phi. Ngày nay, chúng được tìm thấy ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới Á-Âu, Châu Phi và Châu Đại Dương.

Tập tính và chế độ ăn uống
Đa số các loài dơi quạ hoạt động về đêm hoặc lúc bình mình và hoàng hôn, mặc dù một số loài hoạt động vào ban ngày. Trong thời gian không hoạt động, chúng đậu trên cây hoặc trong hang động. Thành viên của một số loài đậu một mình, trong khi những loài khác tạo thành một tập thể gồm lên đến một triệu cá thể. Trong thời gian hoạt động, chúng bay đến các nguồn thức ăn. Với một vài loài ngoại lệ, chúng không thể định vị bằng tiếng vang, thay vào đó dựa vào các giác quan nhạy bén của thị giác và khứu giác để điều hướng và định vị thức ăn. Đa số các loài chủ yếu ăn trái cây, và một số loài ăn mật hoa. Các nguồn thức ăn ít phổ biến khác bao gồm lá, phấn hoa, cành cây và vỏ cây.

Sinh sản
Chúng đạt đến độ tuổi sinh sản chậm, và có sản lượng sinh sản thấp. Đa số các loài chỉ sinh một con non sau khi mang thai từ bốn đến sáu tháng. Sản lượng sinh sản thấp này có nghĩa là sau khi mất đi một lượng dân số, số lượng của chúng tăng lại rất chậm.

Phân loài

Bộ dơi Chiroptera
Phân bộ Dơi lớn Megachiroptera
Họ Dơi quạ Pteropodidae
Họ Dơi quạ gồm 2 phân họ tuyệt chủng và 7 phân họ tồn tại
Phân họ †Archaeopteropodinae
Chi †Archaeopteropus
Phân họ Cynopterinae
Phân họ Epomophorinae
Phân họ Harpiyonycterinae
Phân họ Macroglossinae
Tông Macroglossini
Chi Eonycteris
Chi Macroglossus
Chi Megaloglossus
Chi Syconycteris
Tông Notopterini
Chi Melonycteris
Chi Notopteris
Phân họ Nyctimeninae
Phân họ †Propottinae
Chi †Propotto
Phân họ Pteropodinae
Tông Cynopterini
Phân tông Cynopterina
Chi Aethalops
Chi Alionycteris
Chi Balionycteris
Chi Chironax
Chi Cynopterus
Chi Dyacopterus
Chi Haplonycteris
Chi Latidens
Chi Megaerops
Chi Otopteropus
Chi Penthetor
Chi Ptenochirus
Chi Sphaerias
Chi Thoopterus
Phân tông Nyctimenina
Chi Nyctimene
Chi Paranyctimene
Tông Epomophorini
Tông Harpyionycterini
Tông Pteropodini
Phân họ Rousettinae

Hình ảnh

Tham khảo


title: Tipula hedgesi

text:
Tipula hedgesi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Haemaltica parva

text:
Haemaltica parva là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Wang miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Haemaltica


title: Pleurotomella parella

text:
Pleurotomella parella là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pleurotomella
Động vật được mô tả năm 1908


title: Gaesischia fulgurans

text:
Gaesischia fulgurans là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Gaesischia
Động vật được mô tả năm 1903


title: Anomalonyx

text:
Anomalonyx là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Anomalonyx bifasciatus Laboissiere, 1931
 Anomalonyx concolor Weise, 1903

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Valleroy-le-Sec

text:
Valleroy-le-Sec là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 5,87 km² dân số năm 1999 là 189 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Valleroy-le-Sec trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Valleroy-le-Sec trên trang mạng của INSEE
 Valleroy-le-Sec trên trang mạng của Quid
 Localisation de Valleroy-le-Sec trên bản đồ Pháp với các xã giáp ranh
 Plan de Valleroy-le-Sec sur Mapquest

Xã của Vosges


title: Ebepius

text:
Deloneura là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bướm xanh

en:Ebepius


title: Chekhov

text:
Chekhov (tiếng Nga: Че́хов) được dùng trong các trường hợp sau:
 Anton Pavlovich Chekhov, nhà văn nổi tiếng với thể loại truyện ngắn và kịch nghệ
 Mikhail Aleksandrovich Chekhov, một đạo diễn người Mỹ gốc Nga, cháu gọi Anton Pavlovich Chekhov là chú
 Pavel Chekov, một nhân vật trong chương trình truyền hình Star Trek
 Chekhov (Moskva Oblast), một thị trấn của Moskva Oblast thuộc Nga
 Chekhov (Sakhalin Oblast), một thị trấn của Sakhalin Oblast thuộc Nga


title: Mauvières

text:
Mauvières là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 23,94 km², dân số thời điểm năm 1999 là 310 người. Khu vực này có độ cao trung bình 72 mét trên mực nước biển.

Thị trấn này nằm trong công viên tự nhiên vùng Brenne.
Sông Anglin tạo thành phần lớn ranh giới phía tây của thị trấn.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

Mauvieres


title: Saint-Vincent-de-Lamontjoie

text:
Saint-Vincent-de-Lamontjoie  là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintvincentdelamontjoie


title: Tân Long, thành phố Thái Nguyên

text:
Tân Long là một phường thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Phường Tân Long nằm ở phía bắc thành phố Thái Nguyên, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Quan Triều
Phía tây giáp xã Sơn Cẩm
Phía nam giáp xã Phúc Hà
Phía bắc giáp xã Sơn Cẩm.

Phường Tân Long có diện tích 2,26 km², dân số năm 1999 là 6.045 người, mật độ dân số đạt 2.670 người/km².

Quốc lộ 3 cùng tuyến đường tránh thành phố Thái Nguyên chạy qua địa bàn phường. Ngoài ra, tuyến đường sắt Quan Triều - Núi Hồng cũng đi qua phường Tân Long.

Lịch sử
Địa bàn phường Tân Long hiện nay trước đây vốn là xóm Tân Long thuộc xã Sơn Cẩm, huyện Phú Lương, được sáp nhập vào thành phố Thái Nguyên vào ngày 19 tháng 10 năm 1962 và chuyển thành phường Tân Long như hiện nay.

Đến năm 2019, phường Tân Long được chia thành 20 tổ dân phố, đánh số từ 1 tới 20.

Ngày 11 tháng 12 năm 2019, sáp nhập một phần của hai tổ dân phố 3 và 5 vào tổ dân phố 1, sáp nhập tổ dân phố 7 và phần còn lại của tổ dân phố 5 thành tổ dân phố 2 (mới), sáp nhập hai tổ dân phố 2 (cũ) và 4 thành tổ dân phố 3, sáp nhập tổ dân phố 6 và một phần tổ dân phố 8 thành tổ dân phố 4, sáp nhập tổ dân phố 9 và phần còn lại của tổ dân phố 3 vào tổ dân phố 5, sáp nhập tổ dân phố 10 và một phần các tổ dân phố 12, 13 thành tổ dân phố 6, sáp nhập tổ dân phố 14 và phần còn lại của tổ dân phố 13 thành tổ dân phố 7, sáp nhập hai tổ dân phố 15, 16 và phần còn lại của tổ dân phố 17 thành tổ dân phố 8, sáp nhập tổ dân phố 11 và phần còn lại của hai tổ dân phố 12, 17 thành tổ dân phố 9, sáp nhập ba tổ dân phố 18, 19, 20 thành tổ dân phố 10.

Hành chính
Phường Tân Long được chia thành 10 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10.

Kinh tế - xã hội

Giáo dục
Trên địa bàn phường Tân Long có trường Mầm non Tân Long, trường Tiểu học Tân Long và trường Trung học cơ sở Tân Long. Phường cũng nằm gần trường Cao đẳng Công nghiệp Thái Nguyên.

Chú thích

Xem thêm


title: Vương quốc Thaton

text:
Vương quốc Thaton, Suwarnabhumi hoặc Thuwunnabumi (,  hoặc m, ) là một vương quốc của người Môn, được cho là đã tồn tại ở Hạ Miến ít nhất từ thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên đến giữa thế kỷ thứ 11 sau Công nguyên. Một trong nhiều vương quốc của người Môn ở Hạ Miến và Thái Lan ngày nay, về cơ bản đây là một thị quốc có trung tâm là thành phố Thaton. Vương quốc Thaton có quan hệ mậu dịch trực tiếp với Nam Ấn Độ và Sri Lanka, đồng thời trở thành một trung tâm chính của Phật giáo Tiểu thừa ở Đông Nam Á. Giống như các vương quốc Môn khác, Thaton phải đối mặt với sự xâm lấn dần dần của Đế quốc Khmer. Nhưng chính Vương quốc Pagan từ phía bắc đã chinh phục vương quốc huyền thoại vào năm 1057.

Tên gọi
Lịch sử truyền thống của người Môn cho rằng vương quốc được gọi là Suvannabhumi (tiếng Miến Điện: သုဝဏ္ဏဘူမိ), một cái tên cũng được tuyên bố bởi Hạ Thái Lan, và nó được thành lập vào thời của Đức Phật vào thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên. Thaton là tên tiếng Miến Điện của Sadhuim trong tiếng Môn, từ Sudhammapura trong tiếng Pali, vốn có gốc là Sudharma, nơi tụ họp của các vị thần.

Lịch sử
Theo lịch sử của người Môn, Vương quốc Thaton được thành lập vào thời Đức Phật và được cai trị bởi một triều đại gồm 59 vị vua. Họ cũng khẳng định rằng một nhóm người tị nạn chính trị đã thành lập thành phố Pegu (Bago) vào năm 573. Nhưng vương quốc lịch sử này có lẽ đã tồn tại vào khoảng thế kỷ thứ 9, sau khi người Môn nhập cư vào Hạ Miến từ miền bắc Thái Lan hiện đại. Sách Lịch sử Miến Điện của GE Harvey, trích dẫn Shwemawdaw Thamaing, cho biết năm thành lập Pegu là 825; mặc dù ngay cả mốc thời gian đó vẫn chưa được kiểm chứng. Thật vậy, lần đầu tiên Pegu được đề cập là năm 1266, bằng tiếng Miến Điện Cổ.

Các văn bản lịch sử được khôi phục của người Miến và người Môn cho rằng Thaton đã bị Vương quốc Pagan từ Thượng Miến tràn vào năm 1057.  Vua Anawrahta, sau khi được một tu sĩ người Môn, Shin Arahan, chuyển sang Phật giáo Nguyên thủy, được cho là đã thỉnh cầu kinh điển Phật giáo Nguyên thủy từ vua Manuha của Thaton. Sự từ chối của vua Môn đã được Anawrahta sử dụng như một cái cớ để xâm lược và chinh phục vương quốc Môn, nơi có truyền thống văn học và tôn giáo đã giúp hình thành nên nền văn minh Pagan sơ khai. Theo biên niên sử, vua Manuha của Thaton đã đầu hàng sau cuộc bao vây thành phố kéo dài 3 tháng bởi lực lượng Pagan vào ngày 17 tháng 5 năm 1057 (419 ME). Trong khoảng thời gian từ năm 1050 đến khoảng năm 1085, các thợ thủ công và nghệ nhân người Môn được cho là đã giúp xây dựng khoảng hai nghìn công trình kỷ niệm tại Pagan, phần còn lại của chúng ngày nay có thể sánh ngang với vẻ huy hoàng của Angkor Wat. Chữ Môn là nguồn gốc của bảng chữ cái Miến Điện, với bằng chứng sớm nhất có từ năm 1058, một năm sau cuộc chinh phục Thaton.

Có một số địa điểm khảo cổ được cho là thuộc về Vương quốc Tahton. Thành phố Suvarnabhumi ở thị trấn Bilin là một trong những địa điểm như vậy với công việc khai quật còn hạn chế. Địa điểm này, được các nhà khảo cổ học khác gọi là Thành phố cổ Winka, có 40 khu đất cao trong đó chỉ có 4 khu được khai quật. Địa điểm Winka, cùng với các địa điểm có tường bao quanh như Kyaikkatha và Kelasa, đã có niên đại sớm nhất là vào thế kỷ thứ sáu. Trong khi công tác khảo cổ học của các địa điểm Hạ Miến cổ đòi hỏi nhiều công sức hơn, các trung tâm đô thị khác ở Myanmar như Vương quốc Sri Ksetra ở Pyay ngày nay đã theo đạo Phật ngay từ thế kỷ thứ 5.

Tuy nhiên, một số nghiên cứu hiện đại đã lập luận rằng ảnh hưởng của người Môn đối với khu vực nội địa sau cuộc chinh phục của Anawrahta là một truyền thuyết hậu Pagan được phóng đại quá mức, rằng Hạ Miến trên thực tế đã thiếu một chính thể độc lập đáng kể trước khi Pagan bành trướng. Có thể trong thời kỳ này, sự lắng đọng của đồng bằng châu thổ—hiện kéo dài đường bờ biển thêm ba dặm một thế kỷ—vẫn chưa đủ, và biển vẫn tiến quá sâu vào đất liền. Bất kể tình trạng của đường bờ biển như thế nào, tất cả các học giả đều chấp nhận rằng trong thế kỷ 11, Pagan đã thiết lập quyền lực của mình ở Hạ Miến và cuộc chinh phục này đã tạo điều kiện cho sự trao đổi văn hóa ngày càng tăng, nếu không phải với người Môn địa phương, thì với Ấn Độ và với thành trì Phật giáo Nguyên thủy Sri Lanka. Từ quan điểm địa chính trị, cuộc chinh phục Thaton của Anawrahta đã cản bước tiến của quân Khmer ở bờ biển Tenasserim.

Danh sách vua Thaton
Theo biên niên sử Môn, Vương quốc Thaton có một dòng gồm 59 vị vua bắt đầu từ thời Đức Phật.

Xem thêm

 Các quốc gia Môn
 Vương quốc Hanthawaddy
 Vương quốc Hanthawaddy phục hồi

Tham khảo

Thư mục

Quốc gia cổ trong lịch sử Myanmar
Cựu vương quốc
Cựu quốc gia quân chủ ở Châu Á
Quân chủ Myanmar
Đông Nam Á thiên niên kỷ 1
Quốc gia và lãnh thổ thành lập thế kỷ 4 trước Công nguyên
Quốc gia và lãnh thổ chấm dứt thập niên 1050


title: Xaybuathong

text:
Xaybuathong hay Saybouathong (tiếng Lào: ເມືອງໄຊບົວທອງ) là một muang (mường, huyện) thuộc tỉnh Khammouan ở trung Lào .

Hành chính

Chú thích

Khammuane
Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào


title: Mỹ Lạc

text:
Mỹ Lạc là một xã thuộc huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Mỹ Lạc có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Mỹ Thạnh
Phía tây giáp huyện Thạnh Hóa
Phía nam giáp xã Mỹ An
Phía bắc giáp các xã Long Thuận và Tân Thành.

Xã có diện tích 17,36 km², dân số năm 1999 là 6.052 người, mật độ dân số đạt 349 người/km².

Hành chính
Xã được chia thành 5 ấp: Vườn Cò, Bà Mía, Bà Nghiệm, Cầu Lớn, Mỹ Hòa.

Lịch sử
Xã Mỹ Lạc được thành lập vào ngày 14 tháng 1 năm 1983 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Mỹ Lạc Thạnh cũ.

Chú thích


title: Craibia atlantica

text:
Craibia atlantica là một cây cỡ nhỏ thuộc họ Fabaceae. Đây là loài đặc hữu của vùng ven biển và ven sông của Tây Phi nhiệt đới và có ở Cameroon, Côte d'Ivoire, Nigeria, Ghana. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Hawthorne, W. 1998. Craibia atlantica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Craibia
Thực vật Tây Phi
Cây gỗ châu Phi
Thực vật dễ tổn thương


title: Éclusier-Vaux

text:
Éclusier-Vaux là một xã ở tỉnh Somme trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Éclusier-Vaux tọa lạc hai bên bờ sông Somme và có cự ly  về phía đông của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Éclusier-Vaux trên trang mạng của INSEE
 Éclusier-Vaux trên trang mạng của Quid

Eclusier-Vaux


title: Giả thuyết vụ va chạm lớn

text:
Giả thuyết vụ va chạm lớn, đôi khi được gọi là Big Splash, hay Theia Impact là một giả thuyết cho rằng Mặt Trăng được tạo ra từ các mảnh vỡ để lại sau vụ va chạm giữa Trái Đất lúc trẻ với một thiên thể kích cỡ Sao Hỏa. Vụ va chạm xảy ra vào cỡ khoảng 4,5 Ga BP (tỷ năm trước đây), và ở khoảng 20 đến 100 triệu năm sau khi Hệ Mặt Trời ra đời. Thiên thể va chạm được đặt tên là Theia (hay Euryphaessa), một Titan trong thần thoại Hy Lạp và là mẹ của Selene, nữ thần Mặt Trăng.

Đây là giả thuyết khoa học được ưa chuộng cho sự hình thành Mặt Trăng. Các bằng chứng hỗ trợ bao gồm:

 Vòng quay của Trái Đất và quỹ đạo của Mặt Trăng có hướng tương tự nhau.
 Hệ Trái Đất - Mặt Trăng có mô men động lượng cao bất thường, nghĩa là mô men có trong chuyển động quay của Trái Đất, chuyển động quay của Mặt Trăng và Mặt Trăng quay quanh Trái Đất cao hơn đáng kể so với các hành tinh đất đá khác. Một tác động lớn có thể đã cung cấp động lượng dư thừa này.
 Các mẫu đá Mặt Trăng chỉ ra rằng Mặt Trăng đã từng bị nóng chảy xuống một độ sâu đáng kể chưa xác định. Điều này có thể đòi hỏi nhiều năng lượng hơn so với năng lượng có được từ sự bồi tụ của một thiên thể có kích thước như Mặt Trăng. Một quá trình giàu năng lượng, chẳng hạn như một cú va chạm khổng lồ, có thể đã cung cấp năng lượng này.

 Mặt Trăng có lõi sắt tương đối nhỏ, khiến Mặt Trăng có mật độ thấp hơn Trái Đất. Các mô hình máy tính về tác động khổng lồ của một thiên thể có kích thước bằng Sao Hỏa với Trái Đất cho thấy lõi của vật va chạm có khả năng xuyên qua Trái Đất và hợp nhất với lõi của chính nó. Điều này sẽ khiến Mặt Trăng có độ kim loại thấp hơn các thiên thể khác.
 Có bằng chứng trong các hệ sao khác về các vụ va chạm tương tự, dẫn đến các đĩa bụi.

Vẫn còn một số vấn đề chưa được làm sáng tỏ xoay quanh giả thuyết này. Tỉ lệ đồng vị oxy của Mặt Trăng thực chất giống hệt như của Trái Đất, và không có bằng chứng nào chứng tỏ có sự góp mặt về thành phần của thiên thể nào. Các mẫu vật Mặt Trăng cũng không có tỉ lệ được dự đoán nguyên tố dễ bay hơi, các oxit sắt, hoặc các nguyên tố nhóm sắt, và không có chứng cứ nào cho thấy rằng Trái Đất từng có các đại dương macma như giả thuyết nhắc đến.

Nguồn gốc
Năm 1898, George Howard Darwin cho rằng Trái Đất và Mặt Trăng từng là một thực thể thống nhất. Giả thuyết của Darwin là Mặt Trăng nóng chảy đã bị kéo ra khỏi Trái Đất bằng lực ly tâm và trở thành lời giải thích nổi trội hơn cả. Sử dụng cơ học Newton, ông tính toán rằng Mặt Trăng đã từng ở gần Trái Đất hơn trong quá khứ và đang chuyển động xa dần Trái Đất. Sự chuyển động này được chứng minh bởi các thí nghiệm sử dụng các mục tiêu đo khoảng cách bằng tia laze đặt trên Mặt Trăng của Mỹ và Liên Xô.

Tuy nhiên, phép tính của Darwin lại không giải quyết được cơ chế cần để kéo Mặt Trăng trở lại bề mặt Trái Đất. Vào năm 1946, Reginald Aldworth Daly ở Đại học Harvard không thừa nhận lời giải thích của Darwin, cho rằng Mặt Trăng tạo thành là do một vụ va chạm hơn là lực ly tâm. Sự phủ nhận của Giáo sư Daly ít được chú ý cho đến khi nó được giới thiệu lại tại một hội nghị về vệ tinh năm 1974. Sau đó nó được tái bản trong Icarus năm 1975 bởi Tiến sĩ William K. Hartmann và Donald R. Davis. Mô hình của họ cho rằng, vào cuối giai đoạn hình thành các hành tinh, những thiên thể kích thước vệ tinh sau khi hình thành có thể va chạm với các hành tinh khác hoặc bị giữ lại. Họ cho rằng một trong các thiên thể này có thể đã va chạm với Trái Đất, bắn tung lên các vật chất, bụi khí nghèo chất dễ bay hơi đã hợp nhất lại tạo thành Mặt Trăng. Cú va chạm này có thể giải thích các đặc tính địa lý độc nhất của Mặt Trăng.

Alfred G. W. Cameron và William Ward cũng đã đề xuất một đường lối tương tự, cho rằng Mặt Trăng được tạo thành bởi vụ va chạm theo phương tiếp tuyến với một thiên thể kích thước Sao Hỏa. Lớp silicat ngoài của các thiên thể va chạm hầu hết đã bốc hơi, để lại lõi kim loại. Do đó, hầu hết vật chất bắn lên quỹ đạo sẽ bao gồm silicat, làm Mặt Trăng khi ngưng kết thiếu đi sắt. Những vật liệu dễ bay hơi hơn văng ra sau cú va chạm có thể thoát khỏi Hệ Mặt trời, trong khi silicat lại có xu hướng ngưng kết lại.

Theia

Tên của tiền hành tinh giả định được lấy từ tên của một titan Hy Lạp là Theia, người sinh ra nữ thần Mặt Trăng Selene. Theo giả thuyết trên, Theia được hình thành cùng với các thiên thể kích thước hành tinh khác trong Hệ Mặt Trời khoảng 4,6 tỉ năm trước và có kích cỡ Sao Hỏa.

Một giả thuyết cho rằng Theia hình thành tại điểm Lagrange L4 hoặc L5 gần Trái Đất (trên cùng một quỹ đạo và khoảng 60o trước hoặc sau), tương tự như một thiên thể Troia. Sự ổn định của quỹ đạo Theia bị ảnh hưởng khi khối lượng của nó vượt nguỡng khoảng 10% khối lượng Trái Đất. Sự nhiễu loạn trọng lực gây ra bởi các vi thể hành tinh làm Theia rời khỏi vị trí Lagrange ổn định, và các tương tác với tiền Trái Đất xảy ra sau đó làm hai thiên thể này va chạm với nhau.

Các nhà thiên văn cho rằng vụ va chạm giữa Theia và Trái Đất xảy ra khoảng 4,53 tỉ năm trước, khoảng 30-50 triệu năm sau khi Hệ Mặt Trời hình thành. Tuy nhiên, chứng cứ đưa ra vào năm 2008 cho rằng vụ va chạm có thể xảy ra muộn hơn, khoảng 4,48 tỉ năm trước.

Sự va chạm
Trong điều kiện thiên văn, vụ va chạm sẽ có vận tốc trung bình. Theia chắc đã va chạm với Trái Đất ở một góc xiên khi cả hai hình thành gần như hoàn chỉnh. Mô hình máy tính của kịch bản "cú va chạm trễ" cho thấy góc va chạm là 45o và vận tốc va chạm ban đầu dưới 4 km/s . Lõi sắt của Theia chìm vào lõi Trái Đất trẻ, và hầu hết lớp phủ của Theia cùng một phần lớp phủ và vỏ Trái Đất bị bắn tung lên quỹ đạo. Những vật liệu này nhanh chóng ngưng kết lại tạo thành Mặt Trăng (có thể nhiều hơn một tháng nhưng chưa tới một thế kỉ). Theo ước tính dựa trên mô hình giả lập máy tính, khoảng 2% khối lượng ban đầu của Theia trở thành đĩa vật chất, và khoảng một nửa số vật chất này ngưng kết tạo thành Mặt Trăng. Trái Đất đã nhận một lượng đáng kể mômen động lượng và khối lượng từ vụ va chạm lớn như thế. Chưa kể đến độ nghiêng và sự quay của Trái Đất trước vụ va chạm, mất khoảng hơn một ngày và năm giờ để đường xích đạo Trái Đất dịch chuyển gần hơn đến mặt phẳng quỹ đạo Mặt Trăng.

Các vật thể đáng kể khác được cho là đã được tạo thành bởi vụ va chạm, và vẫn còn lại trên quỹ đạo giữa Mặt Trăng và Trái Đất, bị kẹt giữa các điểm Lagrange. Các vật thể như thế có thể đã tồn tại cùng hệ Mặt Trăng - Trái Đất cho đến khi lực kéo trọng trường của các hành tinh khác làm mất ổn định hệ đủ để giải phóng các vật thể này.

Bằng chứng

Bằng chứng gián tiếp của kịch bản va chạm này đến từ các loại đá được thu thập trong các cuộc hạ cánh xuống Mặt Trăng của chương trình Apollo, cho thấy tỷ lệ đồng vị oxy giống với Trái Đất. Thành phần khoáng vật giàu anorthosit của lớp vỏ Mặt Trăng, cũng như sự tồn tại của các mẫu giàu KREEP, đã dẫn đến ý tưởng rằng một phần lớn của Mặt Trăng từng nóng chảy, và một cú va chạm lớn có thể dễ dàng cung cấp năng lượng để hình thành một đại dương macma như thế. Một vài bằng chứng cho thấy rằng nếu Mặt Trăng có lõi giàu sắt, nó phải nhỏ. Trong đó mật độ trung bình, momen quán tính, dấu hiệu của sự tự quay, và cảm ứng từ đều cho thấy bán kính lõi của nó nhỏ hơn 25% bán kính Mặt Trăng, trái với mức khoảng 50% của hầu hết các thiên thể khác. Điều kiện va chạm được cho là đã tạo thành một Mặt Trăng cấu tạo từ hầu hết lớp phủ của Trái Đất và thiên thể va chạm, với lõi của thiên thể sáp nhập với lõi Trái Đất, đã thoả mãn các ràng buộc momen động lượng của hệ Mặt Trăng-Trái Đất.

Bụi khí ấm và giàu khí SiO, sản phẩm của vụ va chạm với vận tốc cao (>10 km/s) giữa hai thiên thể cấu tạo từ đá đã được phát hiện ở gần (khoảng 29 parsec) ngôi sao trẻ HD 172555 (khoảng 12 triệu năm tuổi) bởi Kính viễn vọng không gian Spitzer. Một vành đai bụi khí ấm thuộc khu vực giữa khoảng 0,25 AU và 2 AU của ngôi sao trẻ HD 23514 ở chòm Tua Rua giống như trên đã dự đoán được kết quả vụ va chạm giữa Theia và Trái Đất trẻ, và được coi như là kết quả của các thiên thể kích thước hành tinh va chạm với nhau, tương tự như với một vành đai bụi khí khác phát hiên xung quanh ngôi sao BD +20°307 (hay HIP 8920 hoặc SAO 75016).

Khó khăn gặp phải
Giả thuyết về nguồn gốc Mặt Trăng này vẫn gặp phải những khó khăn chưa thể giải quyết được, bao gồm:
 Tỉ lệ đồng vị chất dễ bay hơi không được giải thích trong thuyết vụ va chạm. Nếu giả thuyết trên là đúng, có thể là do nguyên nhân khác.
 Không có bằng chứng nào chứng tỏ rằng Trái Đất từng có một đại dương macma (như kết quả của giả thuyết), và có lẽ không tại vật chất mà chưa bao giờ được tạo nên bởi một đại dương macma.
 Lượng oxit sắt (FeO) mà Mặt Trăng chứa chỉ khoảng 13%, ở mức trung bình giữa Sao Hỏa (18%) và lớp phủ Trái Đất (8%), đã bác bỏ lời giải thích hầu hết vật chất của tiền Mặt Trăng đến từ lớp phủ Trái Đất.
 Nếu phần lớn vật chất của tiền Mặt Trăng có nguồn gốc từ thiên thể va chạm thì Mặt Trăng sẽ giàu nguyên tố ưa sắt, trong khi thực chất Mặt Trăng lại hiếm các nguyên tố này.
 Sự hiện diện của chất dễ bay hơi như nước ở lớp đá bazan khó giải thích hơn nữa nếu vụ va chạm gây nên sức nóng cực độ.
 Tỉ lệ đồng vị phóng xạ oxy của Mặt Trăng giống hệt như của Trái Đất. Tỉ lệ đồng vị phóng xạ, có thể được đo chính xác, sẽ cho thấy những đặc tính độc nhất và riêng biệt ở mỗi thiên thể. Nếu Theia là một tiền hành tinh riêng biệt, nó sẽ có đặc tính về đồng vị oxy khác với Trái Đất, cũng như vật chất trộn lẫn bắn ra sau cú va chạm.

Giả thuyết khác

Các cơ chế khác nhiều lần cho rằng Mặt Trăng đã bị kéo ra khỏi bề mặt Trải Đất nóng chảy bởi lực ly tâm, hình thành ở một nơi nào đó và cuối cùng bị trọng trường Trái Đất giữ lại, hay Mặt Trăng hình thành tại cùng một thời điểm và cùng nơi với Trái Đất trên cùng một đĩa bồi tụ. Mỗi giả thuyết này lại thiếu đi cơ chế giải thích cho mômen động lượng lớn của hệ Mặt Trăng-Trái Đất.

Xem thêm

 Địa lý Mặt Trăng
 Giới hạn Roche
 Lịch sử Trái Đất

Tham khảo

Liên kết ngoài
Planetary Science Institute: Giant Impact Hypothesis
Giả định máy tính về sự hình thành Mặt Trăng (Space.com) (tiếng Anh)
Nguồn gốc Mặt Trăng bởi Giáo sư AGW Cameron
 Klemperer Rosette simulations using Java applets
 SwRI Giả định thuyết vụ va chạm lớn (.wmv and.mov)
 Nguồn gốc Mặt Trăng - Mô hình máy tính (tiếng Anh)
 Moon Archive - Bao gồm bài về thuyết vụ va chạm lớn (tiếng Anh)
 Planet Smash-Up Sends Vaporized Rock, Hot Lava Flying  (ngày 10 tháng 8 năm 2009 JPL News)
How common are Earth-Moon planetary systems? (arXiv:1105.4616: ngày 23 tháng 5 năm 2011) (tiếng Anh)

Khoa học Trái Đất
Thiên thể giả thuyết của Hệ Mặt Trời
Hệ Mặt Trời
Khoa học hành tinh
Khoa học không gian
Hệ hành tinh


title: Gabon

text:
Cộng hòa Gabon (tiếng Việt: Cộng hòa Ga-bông; tiếng Pháp: "République Gabonaise") là một quốc gia ở Trung Châu Phi. Quốc gia này giáp vịnh Guinea về phía tây, Guinea Xích Đạo về phía tây bắc và Cameroon về phía bắc, còn Cộng hòa Congo bao quanh phía đông và nam. Thủ đô và thành phố lớn nhất là Libreville. Kể từ khi Pháp trao trả độc lập ngày 17 tháng 8 năm 1960, nước này đã trải qua ba đời tổng thống. Vì thưa dân nhưng nhiều tài nguyên thiên nhiên và được ngoại quốc đầu tư dồi dào Gabon là một trong những nước giàu có trong khu vực với chỉ số phát triển con người cao nhất ở Hạ Sahara châu Phi.

Lịch sử

Người Pygmy được xem là những người đầu tiên định cư ở vùng đất mà ngày nay thuộc Gabon vào khoảng năm 7.000 TCN trở về sau. Sau đó, các nhóm sắc tộc sử dụng ngôn ngữ Bantu từ Nam và Đông Phi đến cư ngụ.

Hiện nay, có nhiều nhóm sắc tộc sống tại Gabon, trong đó người Fang chiếm khoảng 25% dân số.

Những người châu Âu đầu tiên đến vùng này vào thế kỷ XV. Năm 1472, các nhà hàng hải Bồ Đào Nha đến vùng cửa sông Como và đặt tên là "Rio de Gabao", nghĩa là sông Gabon, về sau được dùng đặt tên nước. Người Hà Lan đến đây năm 1593 và người Pháp năm 1630. Trong thế kỷ XVII và đầu thế kỷ XVIII, người châu Âu đã biến nơi đây thành trung tâm buôn bán nô lệ, ngà voi và gỗ mun. Năm 1815, Hội nghị Viên bãi bỏ chế độ nô lệ, nhưng Pháp vẫn còn một số quyền lợi khi được chỉ định để một số tàu thuyền ở lại để loại trừ các cuộc buôn bán nô lệ bất hợp pháp.

Năm 1849, thành phố Libreville được thành lập với những người nô lệ giải phóng đến định cư tại đó. Năm 1886, Gabon trở thành thuộc địa của Pháp và là một trong bốn vùng lãnh thổ châu Phi Xích đạo thuộc Pháp (1910).

Ngày 25 tháng 6 năm 1940, phát xít Đức chiếm đóng nước Pháp và thiết lập chính phủ Vichy tại quê nhà. Chính phủ Pháp tự do đã kêu gọi các thuộc địa hải ngoại ở châu Phi theo mình, trong đó có Gabon. Tuy nhiên, phần lớn nhân dân Pháp tại đây phản đối lời kêu gọi này, dẫn đến trận đánh tại vùng đất này. Người Pháp tự do đã chiếm lại nơi này vào ngày 12 tháng 11 năm 1940, giúp củng cố lại thuộc địa hải ngoại của mình.

Gabon giành độc lập năm 1960. Léon M'Ba được bầu làm Tổng thống năm 1961. Từ năm 1967, Omar Bongo trở thành nhà lãnh đạo mới của đất nước. Năm 1968, Bongo cho giải tán Đảng Khối Dân chủ Gabon và lập nên một Đảng duy nhất là Đảng Dân chủ Gabon (PDG). Ông liên tiếp được bầu làm Tổng thống vào năm 1975, và tái đắc cử vào các năm 1979 và 1986.

Năm 1990, các biện pháp khắc khổ đã gây nên tình hình xã hội bất ổn. Bongo kêu gọi sự giúp đỡ của quân đội Pháp và thông qua thể chế đa đảng. Tuy nhiên, điều này cũng không thể ngăn cản Bongo giành thắng lợi trong các cuộc bầu cử Tổng thống năm 1993 và năm 1998.

Tổng thống Bongo tiến hành các biện pháp khắc khổ mới và tiếp nhận sự giúp đỡ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế năm 2000.

Ngày 6 tháng 6 năm 2009, tổng thống Bongo từ trần sau khi nắm quyền đất nước 42 năm, thay thế ông tạm thời là Rose Francine Rogombe, chủ tịch hạ viện Gabon. Sau đó, vào cuộc bầu cử vào tháng 8 năm 2009, con trai của cố Tổng thống Bongo đã đắc cử và trở thành Tổng thống hiện nay của Gabon.

Chính trị

Gabon theo chính thể cộng hòa tổng thống.

Hiến pháp được ban hành ngày 14 tháng 3 năm 1991, sửa đổi năm 1995.

Đứng đầu Nhà nước là Tổng thống. Đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng. Tổng thống được bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 7 năm; Thủ tướng do Tổng thống bổ nhiệm. Tổng thống có thể bổ nhiệm, miễn nhiệm Thủ tướng, nội các, và các thẩm phán của Tòa án tối cao. Tổng thống cũng có quyền hạn mạnh mẽ khác, chẳng hạn như quyền giải tán Quốc hội, tuyên bố tình trạng khẩn cấp, và tiến hành trưng cầu dân ý.

Đất nước có một cơ quan lập pháp là quốc hội lưỡng viện với Thượng viện và Hạ viện. Quốc hội có 120 đại biểu được dân bầu ra với nhiệm kỳ 5 năm. Thượng viện gồm 102 thành viên được bầu bởi các Hội đồng thành phố và các hội đồng khu vực và phục vụ trong 6 năm.

Cơ quan tư pháp là Tòa án Tối cao; Tòa án Hiến pháp; Tòa Thượng thẩm; Tòa án an ninh quốc gia; Tòa án hạt.

Quan hệ ngoại giao

Gabon thực hiện chính sách đối ngoại đa dạng, ưu tiên quan hệ mọi mặt với Pháp, tranh thủ vốn, đầu tư, viện trợ kỹ thuật của các nước có tiềm năng (Mỹ, Tây Âu, Nhật, Trung Quốc, Hàn Quốc, Brasil...). Gabon hoạt động tích cực trong Tổ chức Thống nhất châu Phi, nhằm duy trì tình đoàn kết châu Phi, giải quyết các vấn đề khu vực, đấu tranh cho nền độc lập kinh tế của châu lục, thúc đẩy hợp tác Nam-Nam, vì sự nghiệp công nghiệp hoá của châu Phi. Gabon là thành viên cộng đồng các nước có sử dụng tiếng Pháp.

Tháng 1 năm 2010, Gabon trở thành thành viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho giai đoạn 2010-2011.

Hành chính

Gabon được chia thành 9 tỉnh, các tỉnh được chia thành 37 huyện.

Các tỉnh:

 Estuaire
 Haut-Ogooué
 Moyen-Ogooué
 Ngounié
 Nyanga
 Ogooué-Ivindo
 Ogooué-Lolo
 Ogooué-Maritime
 Woleu-Ntem

Địa lý

Quốc gia ở Tây Phi, bên bờ Đại Tây Dương, Bắc giáp Guinea Xích Đạo và Cameroon, Đông và Nam giáp Cộng hòa Congo. Lãnh thổ gồm vùng đồng bằng ven biển, phần nội địa là các vùng bán bình nguyên và các dãy núi đá (núi Cristal, núi Chaillu) bao quanh vùng lưu vực sông Ogooué.

Kinh tế

Gabon là quốc gia có GDP đầu người cao gấp 4 lần so với các nước châu Phi trong vùng cận Sahara. Tuy nhiên, phần lớn dân cư vẫn còn nghèo đói do bất bình đẳng trong mức thu nhập. Ngoài việc khai thác rừng, nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng, dầu mỏ, khí đốt, măng gan, uranium là các sản phẩm xuất khẩu chính. Ngành dầu mỏ hiện nay chiếm 50% GDP. Gabon vẫn phải tiếp tục đương đầu với sự dao động giá cá của một số mặt hàng xuất khẩu: dầu mỏ, gỗ, mangan, uranium.

Dù là nước giàu tài nguyên nhưng kinh tế vẫn bấp bênh do chính sách quản lý tài chính lỏng lẻo. Năm 1997, tổ chức Quỹ Tiền tệ Quốc tế đưa ra những chỉ trích chính phủ Gabon về khoản chi tiêu quá mức các danh mục ngoài ngân sách, các khoản vay mượn quá lớn, lơ là các kế hoạch cải cách hành chính và tư nhân hóa. Năm 1999, kinh tế Gabon đạt được một số kết quả khả quan nhờ giá dầu lửa tăng.

Chính sách của Gabon là tập trung ưu tiên phát triển kinh tế, trao đổi thương mại, tranh thủ tối đa nguồn đầu tư, viện trợ, kỹ thuật từ nước ngoài, thi hành chính sách kinh tế mở, tự do hoá theo hướng kinh tế thị trường nhằm phát triển nhanh đất nước và chuẩn bị bước phát triển nhảy vọt vào năm 2000. Gabon đang nổi lên ở châu Phi nói chung và ở Tây Phi nói riêng về khắc phục khủng khoảng và xây dựng kinh tế đạt GDP cao.

Trước đây, nền kinh tế Gabon phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu cao su và magiê, nhưng từ khi phát hiện ra các mỏ dầu từ những năm 70, thì dầu mỏ lại trở thành nguồn thu chính và chiếm tới 50% tổng sản phẩm quốc nội của nước này. Nền kinh tế Gabon cũng không ổn định do biến động của giá dầu, cao su và magnesi. Mặc dù có nguồn tài nguyên phong phú nhưng những yếu kém trong quản lý tài chính đã khiến cho nền kinh tế đất nước khó khăn. Vào thời điểm tháng 1 năm 1994, đồng tiền nước này bị phá giá 50% và lạm phát lên 35%. Quỹ Tiền tệ Quốc tế đưa ra một kế hoạch ủng hộ một năm vào thời gian từ 1994-1995, một chương trình cải thiện năng lực tài chính 3 năm với mức lãi suất thấp bắt đầu vào cuối năm 1995 và một khoản viện trợ tín dụng trị giá 119 triệu USD vào tháng 10 năm 2000. Pháp đã cung cấp thêm một khoản viện trợ tài chính vào tháng 1 năm 1997 sau khi Gabon hoàn thành được các mục tiêu đề ra cho nửa năm 1996 của Quỹ tiền tệ quốc tế. Giá dầu tăng 1999 – 2000 đã giúp kinh tế Gabon tăng trưởng. Tháng 12 năm 2000, Gabon đã ký một Hiệp định mới với câu lạc bộ Paris nhằm thay đổi lại kế hoạch trả nợ chính thức của mình. Sau đó, tháng 12 năm 2001, một Hiệp định tái trả nợ song phương với Mỹ đã được ký kết. Gabon đã ký thoả thuận với IMF để nhận được một sự hỗ trợ 14 tháng. Sau đó tháng 5 năm 2004, nhận được sự đồng ý giãn nợ với CLB Paris năm sau đó.

Nông nghiệp thu hút tới 60% lao động nhưng chỉ đóng góp khoảng 4,5% GDP và chỉ bảo đảm 15% nhu cầu trong nước. Các nông sản chính của Gabon là ca cao, cà phê, đường, dầu cọ, cao su, gia súc, okoume, cá.

Công nghiệp chỉ thu hút 15% lao động nhưng đóng góp tới 62,7% GDP. Tài nguyên có dầu lửa (trữ lượng 120 triệu tấn), măng gan (235 triệu tấn), uranium (5 triệu tấn), sắt (gần 1 tỷ tấn), gỗ (rừng chiếm 85% lãnh thổ. Việc tìm ra dầu lửa đã tạo ra bước nhảy vọt về kinh tế của Gabon (các Công ty dầu lửa lớn Total, Mobil, Shell, Agip đều có mặt ở Gabon). Gabon có ngành công nghiệp khai thác, hoá dầu, điện lực tương đối phát triển. Sản lượng dầu mỏ hiện nay của Gabon là 241.700 thùng/ngày đứng ở vị trí 41 thế giới.

Về ngoại thương, năm 2010, Gabon xuất khẩu 6,803 tỷ USD. Các mặt hàng xuất khẩu chính của nước này là dầu thô (70%), cao su, magiê, và uranium. Các đối tác xuất khẩu chính của Gabon là Mỹ, Trung Quốc và Pháp.

Năm 2010, kim ngạch nhập khẩu vào Gabon đạt 2,433 tỷ USD trong có các mặt hàng chủ yếu là trang thiết bị máy móc, thực phẩm, vật liệu xây dựng. Những nước mà Gabon nhập khẩu hàng hoá lớn là: Pháp, Mỹ và Anh.

Xã hội

Nhân khẩu

Gabon có dân số ước tính khoảng 2,1 triệu người năm 2018. Các yếu tố lịch sử và môi trường đã làm cho dân số của Gabon giảm từ năm 1900 và năm 1940. Đây cũng là quốc gia có mật độ dân số thấp nhất ở châu Phi, và Chỉ số phát triển con người cao nhất ở khu vực Châu Phi hạ Sahara.

Đô thị

Dân tộc và ngôn ngữ
Hầu như tất cả người dân Gabon có nguồn gốc Bantu, mặc dù Gabon có ít nhất bốn mươi dân tộc với các ngôn ngữ và các nền văn hóa khác nhau. Người Fang nói chung được cho là nhóm sắc tộc lớn nhất lớn nhất, mặc dù dữ liệu điều tra dân số gần đây cho thấy người Nzebi đang chiếm ưu thế. Những tộc người khác bao gồm Myene, Kota, Shira, Punu, và Kande.

Hầu hết các dân tộc phân bố rộng khắp cả nước, dẫn đến việc thường xuyên liên lạc và tương tác giữa các nhóm dân tộc. Hôn phối giữa các nhóm dân tộc là khá phổ biến, giúp giảm căng thẳng sắc tộc. Tiếng Pháp, ngôn ngữ thuộc địa trước đây của Gabon, là ngôn ngữ thống nhất giữa các dân tộc. Hiện taih cũng có hơn 10.000 người Pháp sống ở Gabon. Người ta ước tính rằng 80% dân số của đất nước có thể nói tiếng Pháp, và 30% người dân Libreville nói thứ bản ngữ của họ. Trên toàn quốc, có 32% dân số nói ngôn ngữ Fang như là tiếng mẹ đẻ.

Tôn giáo

Tôn giáo chính ở Gabon bao gồm Kitô giáo (Công giáo Rôma và Tin Lành), Bwiti, Hồi giáo, và tôn giáo duy linh bản địa. Khoảng 73% dân số, thực hành ít nhất một số yếu tố tôn giáo kết hợp giữa Kitô giáo và Bwiti, 12% dân số thực hành Hồi giáo (trong đó có 80 đến 90% là người nước ngoài), 10% thực hành niềm tin tôn giáo bản địa truyền thống, và 5% không thực hành tôn giáo hay là người vô thần.

Giáo dục

Giáo dục là một trong những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ. Giáo dục bắt buộc đối với trẻ em trong 10 năm và miễn phí từ bậc tiểu học đến sau đại học (chi phí giáo dục - đào tạo được trích từ nguồn thu nhập dầu mỏ). Hệ thống giáo dục của Gabon có quan hệ chặt chẽ với hệ thống giáo dục của Pháp. Giáo viên được đào tạo tại Pháp. Chương trình tiểu học gồm 6 năm, trung học 7 năm.

Y tế

Phần lớn cơ sở y tế ở Gabon do nhà nước quản lí, song có một số cơ sở tư nhân, nổi tiếng nhất là bệnh viện được khánh thành năm 1913 tại Lambaréné bởi Albert Schweitzer. Hạ tầng y tế của Gabon được coi là tốt nhất tại Tây Phi. Khoảng năm 1985, Gabon có 28 bệnh viện, 87 trung tâm y tế, 312 bệnh xá và trạm phát thuốc. Đến năm 2004, có 29 bác sĩ trên 100,000 người. Xấp xỉ 90% người dân Gabon tiếp cận được các dịch vụ y tế.

Văn hóa

Âm nhạc

Truyền thông

Ẩm thực

Xem thêm
 ISO 3166-2:GA

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Gabon from the BBC News

 Key Development Forecasts for Gabon from International Futures
 2009 report (PDF) from Direction générale de la statistique et des études économiques

Cộng hòa
Cựu thuộc địa của Pháp
Quốc gia châu Phi
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia Trung Phi
Quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo
Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp
Quốc gia thành viên Liên minh châu Phi
Quốc gia thành viên OPEC


title: Systropha hirsuta

text:
Systropha hirsuta là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Spinola mô tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Systropha
Động vật được mô tả năm 1839


title: 14318 Buzinov

text:
14318 Buzinov (1978 SD3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1978 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14318 Buzinov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Suminoe-ku, Osaka

text:
là một trong 24 khu thuộc thành phố Osaka, tỉnh Osaka, vùng Kinki trên đảo Honshū, Nhật Bản. Quận có diện tích km2, dân số năm 2010 là  người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của thành phố Osaka


title: Tiger (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương trực thăng Tiger là lớp đầu tiên loại này của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc, và cũng là những tàu tuần dương cuối cùng được chế tạo cho Hải quân Anh.

Thiết kế và chế tạo
Nguyên được thiết kế như những tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Minotaur trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, vốn chỉ có ba chiếc được hoàn tất: Swiftsure, Superb và Minotaur (được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Canada và đổi tên thành Ontario). Hai chiếc khác thuộc lớp Minotaur đang trong quá trình chế tạo bị tháo dỡ, và việc hoàn tất ba chiếc khác bị ngưng lại vào năm 1946.

Việc hoàn tất ba chiếc bị tạm ngưng được tái tục vào năm 1954, theo một thiết kế cải tiến được biết đến dưới tên gọi lớp Tiger, do nhiều tàu tuần dương thời Thế Chiến II đã đến giai đoạn cuối của quãng đời phục vụ. Mọi chiếc này phải chấm dứt hoạt động trong những năm 1960 do sự cắt giảm mạnh mẽ ngân sách quốc phòng mà Hải quân Hoàng gia phải chịu đựng.

Thiết kế của lớp Tiger khác biệt so với lớp Minotaur nguyên thủy do chúng được trang bị hai tháp pháo QF  Mark N5 tự động nòng đôi hiện đại, được thiết kế dành cho Tiger thay vì kiểu tháp pháo 6 inch ba nòng lạc hậu sử dụng trên lớp Minotaur, vốn đã được thiết kế từ năm 1929. Đây là những khẩu pháo 6 inch cuối cùng được Hải quân Hoàng gia sử dụng. Thay cho năm tháp pháo  nòng đôi được thiết kế từ năm 1934, Tiger sử dụng ba tháp pháo QF  Mark N1 nòng đôi, cũng được thiết kế riêng cho Tiger, và chỉ được sử dụng cho lớp này và lớp tàu khu trục Restigouche của Canada.

Chiếc đầu tiên được đưa vào hoạt động là Tiger vào năm 1959, rồi đến lượt Lion vào năm 1960 và Blake vào năm tiếp theo, gần hai thập niên sau khi các con tàu được đặt lườn. Tuy nhiên, chúng đã lạc hậu do không được trang bị các hệ thống vũ khí tên lửa. Các lớp tàu khác sắp được đưa vào hoạt động, như các lớp tàu hộ tống Leander và Tribal, được trang bị hệ thống tên lửa Sea Cat, cho dù chỉ có ba chiếc lớp Tribal thực sự được gắn hệ thống vũ khí này. Vào năm 1963, Blake được đưa về lực lượng dự bị, tiếp nối bởi Lion vào năm 1964 và Tiger vào năm 1968.

Cải biến
Vào năm 1965, công việc được bắt đầu đối với Blake để cải biến nó thành một tàu tuần dương trực thăng và chỉ huy, trong khi Tiger bắt đầu cải biến vào năm 1968. Một tháp pháo 6 inch nòng đôi phía đuôi được tháo dỡ để bổ sung một hầm chứa lớn và một bệ đáp, có khả năng mang bốn máy bay trực thăng. Hai tháp pháo 3 inch nòng đôi cũng được tháo dỡ lấy chỗ cho hai bệ phóng tên lửa Sea Cat bốn nòng. Ngoài ra, thêm nhiều bộ cảm biến cùng thiết bị kiểm soát và chỉ huy hiện đại được bổ sung, cho phép chúng thực hiện vai trò soái hạm của đội đặc nhiệm.

Việc cải biến đã khiến Tiger và Blake nặng thêm 380 tấn, với trọng lượng choán nước khi đầy tải là 12.080 tấn, và thủy thủ đoàn tăng thêm 169 người, lên đến 885. Trong quá trình cải biến, chúng mất đi kiểu dáng mượt mà của tàu tuần dương được ưa chuộng; hình dạng mới bị phê phán là vụng về và không trang nhã, và cả hai đều bị gán biệt danh "Con vịt xấu xí". Thoạt tiên Lion cũng dự định được cải biến, cho dù việc này đã không thực hiện: Việc cải biến Blake tỏ ra tốn kém hơn nhiều so với dự tính (5,5 triệu Bảng Anh) nên không còn đủ ngân quỹ. Điều mỉa mai là việc cải biến Tiger còn tốn kém hơn nữa (13,25 triệu Bảng Anh), do mức độ lạm phát vào thời đó. Lion sau đó bị bán để tháo dỡ.

Việc cải biến Swiftsure và Superb lên tiêu chuẩn của lớp Tiger được thực hiện nhưng không thể hoàn tất; việc tái trang bị Swiftsure bị hủy bỏ nửa chừng, còn công việc đối với Superb chưa bao giờ bắt đầu.

Lạc hậu và ngừng hoạt động
Năm 1969, Blake hoạt động trở lại, được tiếp nối bởi Tiger vào năm 1972. Đến năm 1973, Lion được cho ngừng hoạt động, để dùng làm nguồn phụ tùng thay thế nhằm bảo trì cho Blake và Tiger. Với việc HMS Ark Royal được đưa về làm dự bị, Tiger và Blake trở thành những tàu chiến chủ lực duy nhất của Hải quân Hoàng gia có khả năng thực hiện các nhiệm vụ chống tàu ngầm căn bản. Việc cải biến đã cho phép Tiger và Blake kéo dài thời gian phục vụ thêm 15-20 năm nữa, nhưng việc thiếu hụt nhân sự mà Hải quân Anh gặp phải trong những năm 1970 khiến chúng gặp khó khăn. Hơn nữa, việc đưa vào hoạt động trở lại hai tàu sân bay Bulwark và Hermes, được cấu hình để thực hiện nhiệm vụ chống tàu ngầm, vốn cần thiết để chống lại mối đe dọa tàu ngầm của Liên Xô tại Đại Tây Dương, một mục đích mà lớp Tiger được sử dụng, đã làm giảm hơn nữa tầm quan trọng của những chiếc Tiger.

Vào tháng 4 năm 1978, Tiger được rút khỏi phục vụ, rồi được tiếp nối bởi Blake vào năm 1979. Việc Blake ngừng hoạt động vào năm 1979 đánh dấu chiếc tàu tuần dương cuối cùng phục vụ cho Hải quân Hoàng gia, khi vào ngày 6 tháng 12 năm 1979, nó bắn những loạt đạn pháo 6 inch lần cuối cùng trong eo biển Anh Quốc. Chỉ vài ngày sau khi Chiến tranh Falklands nổ ra vào cuối tháng 3 năm 1982, Blake và Tiger được nhanh chóng khảo sát nhằm xác định tình trạng có thể tái sử dụng. Cả hai chiếc đều ở trong tình trạng rất tốt, và được đưa vào ụ tàu (Tiger ở Portsmouth và Blake ở Chatham) bắt đầu công việc tái kích hoạt. Đến giữa tháng 5, người ta xác định các con tàu không thể kịp hoàn thành để có thể tham gia chiến tranh, nên công việc bị ngừng lại. Cho dù Chile bày tỏ sự quan tâm muốn sở hữu cả hai chiếc, việc mua bán không tiến triển, và cả hai chiếc bị bỏ không trong tình trạng không được bảo trì. Blake bị bán để tháo dỡ vào năm 1982, và được tiếp nối bởi Tiger vào năm 1986.

Tham khảo

 Tiger class cruisers
 Tiger class at Uboat.net

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh


title: Maffrécourt

text:
Maffrécourt  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 162 mét trên mực nước biển.
Tại đây có "Le Manoir de Maffrecourt" xây năm 1830 và có tầm quan trọng lịch sử.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Propsephus pratensis

text:
Propsephus pratensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Nothing to Lose (album của Michael Learns to Rock)

text:
Nothing to Lose là album thứ năm của ban nhạc Đan Mạch theo thể loại soft rock Michael Learns to Rock. Nó được phát hành vào năm 1997.

Danh sách track
 "I'm Gonna Be Around"
 "Something You Should Know"
 "Animals"
 "Nothing to Lose"
 "Magic"
 "Everything I Planned"
 "Paint My Love"
 "What are words"
 "Romantic Balcony"
 "Party"
 "Breaking My Heart"
 "A Different Song"
 "Forever and a Day"

Tham khảo

Album năm 1997
Album của Michael Learns to Rock


title: Cổ đại Hy-La

text:
Cổ đại Hy-La cũng được gọi là Cổ đại cổ điển, kỷ nguyên cổ điển hay thời đại cổ điển là một thuật ngữ rộng để chỉ một giai đoạn dài của lịch sử văn hóa Âu châu với trọng tâm là Địa Trung Hải, bao gồm hai nền văn minh đan chồng lên nhau là Hy Lạp cổ đại và La Mã cổ đại. Vì vậy thời kỳ cũng được biết đến với tên chung là thế giới Hy-La (Hy Lạp-La Mã). Kỷ nguyên này, dưới những tiến bộ của xã hội Hy Lạp và La Mã, hai nền văn minh này đã ảnh hưởng rộng lớn từ châu Âu, đến Bắc Phi và sang tận vùng Trung Đông.

Định nghĩa thời gian
Cổ đại Hy-La được đánh dấu với bài thơ tiếng Hy Lạp sớm nhất của thi sĩ Homer (thế kỷ 8 - 7 trước công nguyên), kéo dài cho đến khi Đế quốc La Mã suy tàn (thế kỷ 5 CN). Thời kỳ này kết thúc khi nền văn hóa cổ điển tan rã ở giai đoạn cuối của thời Hậu Cổ đại (năm 300-600 CN), chuyển tiếp sang Tiền kỳ Trung cổ (năm 600-1000 CN).

Với một lịch sử đa dạng và lãnh thổ rộng lớn, thời kỳ này bao trùm nhiều nền văn hóa và giai đoạn khác nhau. Thuật từ "cổ đại cổ điển" thường được dùng để nói đến một hình dung được lý tưởng hóa của con người thời sau về cái mà theo lời của Edgar Allan Poe là "niềm tự hào Hy Lạp, và sự huy hoàng La Mã!"

Ảnh hưởng
Cổ đại Hy-la có ảnh hưởng rất lớn đối ở Âu châu, biến đổi và bồi đắp ngôn ngữ, chính trị, pháp luật, giáo dục, triết học, khoa học, nghệ thuật, và kiến trúc một cách sâu sắc. Hai nền văn minh cổ điển Hy Lạp và La Mã là nguồn gốc của các ngành học thuật mẫu mực, tiếp lửa cho thời Phục hưng ở Tây Âu, và là khuôn mẫu được hồi sinh phong phú theo trường phái Tân cổ điển của thế kỷ 18-19. Văn minh Âu châu nói chung, ngay cả thời kỳ hiện đại, đều lưu giữ ít nhiều dấu ấn của Cổ đại Hy-La.

Liên kết ngoài

C
C


title: Nebrissa

text:
Nebrissa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Athetis.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Nephrotoma ruanda

text:
Nephrotoma ruanda là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Brakel

text:
Brakel là một đô thị ở tỉnh Oost-Vlaanderen. Từ năm 1970, đô thị này bao gồm các làng Nederbrakel, Opbrakel, Michelbeke, Elst, Zegelsem. Năm 1977 Everbeek, Parike và một phần Sint-Maria-Oudenhove được chuyển vào đô thị này. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm  2006 Brakel có dân số 13.726 người. Tổng diện tích là 56,46 km² với mật độ dân số là 243 người km². Vùng này có các đồi và thung lũng, là nơi các cua rơ và người đi bộ ưa thích, đóng một vai trò quan trọng trong vòng đua xe đạp Ronde van Vlaanderen.

Giống gà Braekel  được đặt tên theo thị xã này.

Tháp Uitkijktoren, cao 32 m là một tháp quan sát được khai trương tháng 4 năm 2001. It tọa lạc ở  trên Twaalfbunderstraat, tây bắc Nederbrakel.

Dân địa phương nổi tiếng
 Herman De Croo, nhà chính trị, cựu chủ tịch Hạ viện Bỉ
 Robbie McEwen, cu rơ, thắng 12 chặng vòng đua Tour de France
 Peter van Petegem, cu rơ, thắng Paris-Roubaix và Ronde van Vlaanderen
 Lietbertus, linh mục

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Đô thị của Oost-Vlaanderen
Brakel


title: Cyrtonastes weisei

text:
Cyrtonastes weisei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Cyrtonastes


title: Andrena tibetica

text:
Andrena tibetica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Xu & Tadauchi mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 2005


title: Cabrières-d'Aigues

text:
Cabrières-d'Aigues là một xã của tỉnh Vaucluse, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, miền đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Vaucluse


title: Nhạc trẻ

text:
Nhạc trẻ (đôi khi còn được gọi là nhạc xanh) là hiện tượng âm nhạc xuất hiện ở miền Nam vào đầu thập niên 1960, ảnh hưởng bởi âm nhạc đương đại của châu Âu, Mỹ và Nhật Bản. Các bài hát nhạc trẻ có giai điệu trẻ trung, giao thoa với âm nhạc đương đại thế giới, thường chơi với nhạc cụ điện tử. Ở phương Tây thì chỉ có phân chia nhạc cổ điển - nhạc nhẹ - nhạc dân gian, chứ không có khái niệm nhạc trẻ. Nhưng ở Việt Nam thì riêng thanh nhạc, lại hay phân chia nhạc phong cách thính phòng (tức ca khúc thính phòng, không nhầm lẫn nhạc thính phòng với nghĩa là một nhánh nhạc cổ điển), phong cách nhạc nhẹ (bao gồm cả nhạc trẻ, một phần lớn nhạc trữ tình) và phong cách dân gian. Các bài hát nhạc trẻ thời mới du nhập đó thường là giai điệu đơn giản, dễ nhớ, điệu Chachacha, Disco, Twist, thậm chí Fox, Tango (các nhạc sĩ nhạc nhẹ trong nước thập niên 1980 cũng hay sử dụng các điệu này), có thể chất rock  hay pop ballad, jazz..., thiên về sự cân đối nhịp nhàng, rất khác với nhạc trẻ hiện đại đa số là Pop và Rock có sự phá cách, các thể loại khác như nhạc dance hay hiphop... Nhạc trẻ thường coi trọng về giai điệu hơn là ca từ (thiên sự bình dân), có tính giải trí cao, thường có sự đổi mới, phá cách, không dập khuôn các khuôn mẫu sẵn có chặt chẽ cầu kỳ như nhạc cổ điển,...

Khái niệm và ý nghĩa
Khái niệm "nhạc trẻ" xuất hiện đầu tiên trong cuốn tiểu thuyết Tuổi Choai Choai của nhà báo Trường Kỳ và trở nên thông dụng sau cuốn phim Thế giới Nhạc Trẻ sản xuất bởi Jo Marcel, tuy nhiên chính tác giả cũng không giải thích rõ ý nghĩa rõ ràng khái niệm này. Danh từ "nhạc trẻ" có thể hiểu theo 3 cách:
 Thứ âm nhạc non trẻ, mới ra đời (tác giả Nguyễn Thủy trên tạp chí Âm nhạc và Thời đại).
 Thứ âm nhạc do những người trẻ tự sáng tác và biểu diễn (ý kiến Nhạc sĩ Thế Bảo).
 Thứ âm nhạc dành cho giới trẻ, mang phong cách pop/rock trẻ trung, sôi nổi.

Cả ba ý nghĩa này đều có thể áp dụng cho nhạc trẻ tuy nhiên lại không được chính xác. Trước khi nhạc trẻ ra đời thì đã có tên gọi dành cho thể loại âm nhạc mới du nhập từ phương Tây như twist hay rock'n roll với phong cách giật gân, sôi động là "nhạc kích động". Theo nhà báo Trường Kỳ, ông đưa ra khái niệm này để dành cho tất cả thứ âm nhạc "trẻ" cả về âm nhạc lẫn công chúng và nghệ sĩ biểu diễn, sáng tác, thứ âm nhạc trẻ trung, tươi mới, tự do. Thực tế, nhạc trẻ bao gồm âm nhạc từ loại pop/rock nhẹ nhàng của Bread và The Carpenters, cho đến những bài hát yéyé của Pháp, và rock nặng (heavy rock) của Mĩ. Nhạc trẻ cũng để phân biệt với Nhạc vàng, nhạc tiền chiến, nhạc tình, nhạc đỏ ...

Năm 1971, đêm đại hội nhạc trẻ lớn chính thức được diễn ra tại sân vận động Hoa Lư, với gần 20 ban nhạc quốc tế của Mỹ, Phillippines và Việt Nam, với sự chủ tọa của bà đệ nhất phu nhân Nguyễn Văn Thiệu và sự hợp tác của nhạc sĩ Phạm Duy. Một năm sau, một đại nhạc hội nhạc trẻ khác được tổ chức tại Thảo Cầm Viên với sự ủng hộ của rất đông khán giả.

Năm 1973 là năm nở rộ của phong trào nhạc trẻ. Bắt đầu bằng việc xuất hiện những ca khúc nhạc ngoại lời Việt của Phạm Duy cùng các nhạc sĩ Jo Marcel, Trường Kỳ, Nam Lộc, Kỳ Phát, Vũ Xuân Hồng. Tiếp theo đó là sự ra đời của những ca khúc nhạc trẻ tiếng Việt của Tùng Giang, Lê Hựu Hà, Nguyễn Trung Cang, Phạm Duy, Ngọc Chánh. Cũng trong năm này, Phạm Duy, Ngọc Chánh và Thanh Lan đi dự Đại hội âm nhạc quốc tế tại Tokyo, tại đây bản nhạc trẻ Tuổi biết buồn của Phạm Duy được lọt vào chung kết.

Thuộc thế hệ nhạc sĩ đi trước từ rất lâu, nhưng Phạm Duy vẫn được coi là người đứng đầu của phong trào nhạc trẻ với sự ủng hộ, nâng đỡ cũng như những đóng góp lớn, đáng kể như việc ông tham gia Việt hóa những ca khúc trẻ ngoại quốc, trong đó số lượng những ca khúc nhạc ngoại lời Việt của Phạm Duy được cho là nhiều và thành công nhất thời này.

Sau 1975 khi Việt Nam thống nhất, dưới tác động của xã hội và công chúng, thì cái tên "nhạc trẻ" không còn được sử dụng nữa. Những nhạc sĩ nhạc trẻ như Nguyễn Trung Cang, Lê Hựu Hà, Quốc Dũng... và những nhạc sĩ khác như Nguyễn Ngọc Thiện, Từ Huy, Nguyễn Văn Hiên, Vy Nhật Tảo... với những sáng tác trẻ trung đã gia nhập phong trào Ca khúc chính trị và nhạc trẻ cũng phát triển dưới tên gọi "Ca khúc chính trị". Thời gian này nhạc trẻ bị cấm, Nhà nước cho nó là sản phẩm văn hóa thực dân mới, hướng người nghe đến cuộc sống hưởng thụ cá nhân không có lợi cho xây dựng xã hội chủ nghĩa, tuy nhiên xét về giai điệu vẫn có một số ca khúc có tính trẻ trung sôi nổi. Đến những năm 1985-1986, thì "nhạc trẻ" lại dần thay thế bằng khái niệm "nhạc nhẹ". Khái niệm này được sử dụng nhiều trong các báo chí, phương tiện đại chúng và cả trong các cuộc thi, liên hoan... và xuất hiện những danh từ như ca sĩ nhạc nhẹ, phong cách nhạc nhẹ, ban nhạc nhẹ. Danh từ "nhạc nhẹ", xuất hiện sau năm 1975, được dùng thay cho "nhạc hoà tấu" (ở tiếng Anh, light music được dùng để chỉ light orchestral music tức là hoà tấu nhẹ). Sau này nó dành để thay thế cho nhạc pop/rock, nhạc phổ thông dành cho đa số công chúng và cũng dần đồng hoá với nhạc trẻ.

Sau thập niên 2000, xuất hiện những khái niệm mới như âm nhạc đương đại, nhạc thị trường, dân gian đương đại... Lúc này, nhạc trẻ (nhạc nhẹ) đã trở thành một khái niệm lớn, dành để chỉ âm nhạc quần chúng và là một trong 3 mảng lớn của thanh nhạc Việt Nam hiện nay (ca khúc thính phòng, nhạc mang âm hưởng dân gian, nhạc nhẹ). Âm nhạc hội nhập nhiều hơn với thế giới, ngoài Pop Ballad, Rock mang tính đại chúng, có cả nhạc Jazz/Blues,...Đôi khi (trong dân chúng, không phải giới chuyên môn) nhạc trẻ dùng để phân biệt với nhạc nhẹ với giai điệu ít sôi động hơn (còn gọi nhạc xanh) xuất hiện từ các thập niên trước.

Trước năm 1975
Những nhạc sĩ tiên phong:
Lê Hựu Hà
Nguyễn Trung Cang
Phạm Duy
Nam Lộc
Trường Kỳ
Tùng Giang
Jo Marcel
Ngọc Chánh

Sau 1975

Thập niên 1990
Thập niên 1990, sau thời kỳ đổi mới, sự quản lý âm nhạc cũng được nới lỏng hơn, cùng với chương trình Làn sóng xanh, nhạc trữ tình và nhạc trẻ lại phổ biến tại Việt Nam tại Làn sóng xanh.

Những ca sĩ biểu tượng:

Lam Trường
Phương Thanh
Thanh Lam
Hồng Nhung
Mỹ Linh
Trần Thu Hà
Bằng Kiều
Quang Linh
Đan Trường

Các nhạc sĩ đại diện:
 Hồ Hoài Anh
 Đức Huy
 Bảo Chấn
 Dương Thụ
 Nguyễn Ngọc Thiện

Một số nhạc sĩ thuộc thế hệ thứ hai:
 Kim Tuấn
 Việt Anh
 Huỳnh Nhật Tân
Lê Quang
 Hoài An
 Võ Thiện Thanh

Thế kỷ 21
Cùng với sự lớn mạnh của những người nghe nhạc tuổi thiếu niên, nhạc trẻ ngày nay bao gồm nhiều thể loại mới, cho cả các cấp tuổi trẻ hơn và các ca khúc hài hước. Sự phổ cập Internet cũng xuất hiện một hình thức lưu truyền ca khúc và video qua mạng lưới Internet, qua các trang YouTube, Zing music, như các ca khúc: Bonjour Vietnam, Hòn đá cô đơn, Em của ngày hôm qua, Chắc ai đó sẽ về, Bống bống bang bang,...

Tuy nhiên các bài nhạc hiện đại ngày nay đôi khi được xem là một dòng nhạc mới là nhạc đương đại chứ không còn thuộc dòng nhạc trẻ.

Bên cạnh những ca sĩ nổi bật của thập niên 1990 là sự xuất hiện của nhiều ca sĩ:

Mỹ Tâm
Hồ Ngọc Hà
Lệ Quyên
Tuấn Hưng
Đàm Vĩnh Hưng
Hoàng Thùy Linh
Bảo Thy
Thùy Chi
Đông Nhi
Thủy Tiên
 Noo Phước Thịnh
 Tóc Tiên
Bích Phương
Hương Tràm
Sơn Tùng M-TP
Bùi Anh Tuấn

Một số nhạc sĩ trẻ nổi bật:
Dương Cầm
Đỗ Hiếu
Mew Amazing
 Only C
 Châu Đăng Khoa
 Vũ Cát Tường
Khắc Hưng
Phùng Khánh Linh
Hoàng Tôn
Chi Dân

Một số ca khúc

 Bống bống bang bang
 Bùa yêu
 Buông đôi tay nhau ra Để Mị nói cho mà nghe
 Chắc ai đó sẽ về
 Duyên mình lỡ
 Em của ngày hôm qua
 Em gái mưa
 Nơi này có anh
 Cho Nhau Lối Đi Riêng
 Ông bà anh Phía sau một cô gái Vợ người taTham khảo
 Jason Gibbs: Rock Hà Nội và Rumba Cửu Long – Câu chuyện âm nhạc Việt Nam''. Bản dịch sang tiếng Việt của Nguyễn Trương Quý. (Nhà xuất bản Tri Thức, Hà Nội, 2008)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Nhạc trẻ Việt trong cơn sóng gió
 Nhạc trẻ Việt: Bao giờ hết "xót xa"?
 Nhạc trẻ Việt đang về đâu?

Tân nhạc Việt Nam
Tình khúc 1954–1975
Phong trào âm nhạc Việt Nam
Trẻ


title: Falun

text:
Falun (phát âm tiếng Thụy Điển: [fɑ ː lɵn ː]) là một thành phố và thủ phủ của đô thị Falun và của quận Falun tại tỉnh Dalarna, Thụy Điển, với dân số 36.447 người vào năm 2005. Thành phố Falun cũng là thủ phủ của hạt Dalarna. Falun cùng với Borlänge tạo thành một khu vực đô thị với gần 100.000 dân.
Falun ban đầu nổi tiếng với những mỏ đồng của nó, và ngày nay là một dịch vụ quan trọng và thành phố công nghiệp mặc dù mỏ đồng đã đóng cửa từ năm 1992.
Thị trấn Falun tồn tại từ thế kỷ 14 như là một nơi giao thương cho các vùng đất xung quanh. Khai thác đồng đã là một hoạt động kinh tế địa phương quan trong kể từ giữa thế kỷ thứ 13, hoặc có thể sớm như 1000, và các tổ chức cho các chiết xuất đồng và vàng từ núi đồng lớn Falun được cho là đơn vị kinh doanh vẫn còn tồn tại lâu đời nhất trên thế giới, đã chứng minh hoạt động kể từ 1347, khi điều lệ được cấp bởi vua Magnus IV của Thụy Điển. Cổ phần đầu tiên trong công ty có từ năm 1288.
Tuy nhiên, một doanh nghiệp tại thời điểm đó là không có gì nhiều hơn hợp tác giữa các chủ sở hữu, mỗi người đóng góp một phần tiền cho công trình xây dựng, công cụ, vv, cần thiết để chạy các tổ chức. Tùy thuộc vào đóng góp của họ có thể sử dụng các phương tiện và chia sẻ lợi nhuận theo tỷ trọng tương đối, họ đã đóng góp.
Thành phố Falun nhận được đặc quyền của nó năm 1641. Sau đó Falun là một trong những thành phố lớn nhất ở Thụy Điển, với khoảng 6000 cư dân. Ngay sau đó, tuy nhiên, tầm quan trọng của các mỏ đồng đã bắt đầu giảm. Trong năm 1687, các bộ phận của mỏ bị sụp đổ trong một sạt lở đất, tạo ra một hố sâu 100 m. Mặc dù mỏ vẫn còn sử dụng cho 300 năm tiếp theo, sản xuất dần dần giảm đi, cho đến khi nó đóng cửa vào năm 1992.

Các khu vực khai thác mỏ của núi đồng lớn Falun đã được công bố UNESCO công nhận di sản thế giới, đó cũng là tên của công ty khai thác mỏ của Falun, ngày nay là một phần của Stora Enso.

Tham khảo

Thành phố của Thụy Điển


title: Aeneator prognaviter

text:
Aeneator prognaviter là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Aeneator


title: Giải vô địch bóng đá U-17 châu Á 1992

text:
Các đội tham dự

 (chủ nhà)

Vòng bảng
Tất cả các trận đấu diễn ra tại Ả Rập Xê Út, tháng 9 năm 1992

Bảng B

Vòng loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Vô địch

Tham dự Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 1993

 (chủ nhà)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả Giải vô địch bóng đá U-17 châu Á 1992 trên mạng RSSF.

Giải vô địch bóng đá U-16 châu Á


title: Xestia efflorescens

text:
Xestia efflorescens là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Đông Á, vùng Amur, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Sải cánh dài 40–45 mm.

Chú thích

Tham khảo

Xestia


title: Mitra edentula

text:
Mitra (Dibaphus) edentula, tên tiếng Anh: toothless mitre, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 20 mm and 40 mm

Phân bố
Chúng phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Aldabra và vùng bể Mascarene

Chú thích

Tham khảo
 Cernohorsky W. O. (1976). The Mitrinae of the World. Indo-Pacific Mollusca 3(17) page(s): 469
 Drivas, J. & M. Jay (1988). Coquillages de La Réunion et de l'île Maurice
 Filmer R.M. (2001). A Catalogue of Nomenclature and Taxonomy in the Living Conidae 1758 - 1998. Backhuys Publishers, Leiden. 388pp
 Tucker J.K. (2009). Recent cone species database. tháng 9 4, 2009 Edition

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Mitra (Dibaphus) edentula; truy cập: 11 tháng 12 năm 2010

Mitra


title: Esthesopus amplicollis

text:
Esthesopus amplicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Esthesopus


title: Arquà Polesine

text:
Arquà Polesine là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 70 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 7 km về phía tây nam của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.839 người và diện tích là 20,0 km².

Đô thị Arquà Polesine có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Ca'Brancalion, Ca'Torelli, Cornè, Granze, La Berlina, Valmolin di Mezzo, và Valmolin Inferiore.

Arquà Polesine giáp các đô thị: Bosaro, Costa di Rovigo, Frassinelle Polesine, Polesella, Rovigo, Villamarzana.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Bois-l'Évêque

text:
Bois-l’Évêque là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Bois-l’Évêque on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Protoneura capillaris

text:
Protoneura capillaris là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Protoneuridae. Đây là loài đặc hữu của Cuba. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Paulson, D. & von Ellenrieder, N. 2005. Protoneura capillaris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Cuba
Protoneura


title: Pseudagrion vumbaense

text:
Pseudagrion vumbaense là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Coenagrionidae. Đây là loài đặc hữu của Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Suhling, F. 2005. Pseudagrion vumbaense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Zimbabwe
Pseudagrion
Động vật đặc hữu Zimbabwe


title: Saravane (huyện)

text:
Saravane (tiếng Lào: ເມືອງສາລະວັນ) là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Saravane ở hạ Lào . Thị trấn Saravane đồng thời là huyện lỵ và cả tỉnh lị của tỉnh

Hành chính

Tham khảo

Xem thêm
 Địa lý Lào

Liên kết ngoài

Huyện thị Lào
Saravane


title: Dompierre, Orne

text:
Dompierre là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Xã của Orne


title: Phylloicus panamensis

text:
Phylloicus panamensis là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Phylloicus


title: Bulbophyllum longivagans

text:
Bulbophyllum longivagans là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

longivagans]]

L


title: Crepidomenus seniculus

text:
Crepidomenus seniculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Crepidomenus


title: Mpule Kwelagobe

text:
Mpule Kwelagobe là một hoa hậu của đất nước Botswana. Cô là Hoa hậu Hoàn vũ Botswana 1999 và đồng thời cũng là Hoa hậu Hoàn vũ 1999, trước đó cô từng tham gia Hoa hậu Thế giới 1997 nhưng không đạt kết quả.

Năm 1999, Mpule chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Botswana lần đầu tiên được tổ chức. Cô trở thành đại diện đầu tiên của đất nước này tham dự kỳ thi Hoa hậu Hoàn vũ 1999 và đã xuất sắc đoạt luôn vương miện. Với thành tích đạt được, Mpule đã trở thành người phụ nữ châu Phi da đen đầu tiên đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ (trước đó châu Phi cũng có Nam Phi và Namibia đăng quang nhưng họ đều là người da trắng).

Sau khi đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ, cô trở thành một tuyên truyền viên tích cực kêu gọi mọi người chống nạn dịch HIV/AIDS. Năm 2000, cô được chọn làm đại sứ thiện chí của Liên Hợp Quốc.

Tham khảo

Hoa hậu Botswana
Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS


title: Saint-Aignan-des-Noyers

text:
Saint-Aignan-des-Noyers là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Annuaire Marie website
Saint-Aignan-des-Noyers on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Điện Phụng Tiên (Hoàng thành Huế)

text:
Điện Phụng Tiên (chữ Hán: 奉先殿), có nghĩa "Điện thờ phụng tổ tiên", là một ngôi điện nằm ở gần cửa Chương Đức, phía trước Cung Diên Thọ, cửa tây của Hoàng Thành, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam.

Ngôi miếu dùng để thờ cúng các Hoàng đế và Hoàng hậu triều Nguyễn. Khác với Thế Miếu, điện này cũng thờ các vị Đế-Hậu của triều Nguyễn nhưng nữ giới trong triều được phép đến đây cúng tế.

Lịch sử
Thời gian xây dựng của điện là không rõ, chỉ biết là nó đã được xây dựng khi vua Gia Long vẫn còn sống. Khi đó nó là một ngôi điện bằng gỗ có tên là Hoàng Nhân, vị trí gần cửa Hiển Nhân (ngày nay là Đại học Nghệ thuật Huế). Khi Gia Long mất, quan tài của ông đã được quàn tại đây 3 tháng trước khi được an táng ở lăng Gia Long. Điện Hoàng Nhân là nơi thờ cúng Gia Long kể từ năm 1820.

Năm 1829, vua Minh Mạng cho đổi tên điện Hoàng Nhân thành điện Phụng Tiên. Và đến năm 1837, ông cho dời điện từ vị trí gần cửa Hiển Nhân đến vị trí ngày nay, gần cửa Chương Đức.

Mặc dù về sau, triều đình nhà Nguyễn có xây Thế Miếu với cùng một chức năng là thờ cúng Gia Long và các vị vua kế vị nhưng điện Phụng Tiên vẫn được duy trì để thờ các vua ấy, vì một lý do đặc biệt: theo quy định của Triều đình, Thế Miếu là "công miếu", các cuộc tế lễ ở đây đều là những buổi lễ có tính chất quốc gia với sự hiện diện của vua, hoàng thân và đình thần; tuyệt đối cấm nữ giới cho dù họ có là người trong Hoàng gia, nhưng họ có thể tới điện Phụng Tiên để thực hiện việc thờ tự.

Điện cũng là nơi lưu trữ nhiều bảo vật của nhà Nguyễn, nhưng đến tháng 2 năm 1947, toàn bộ đã bị thất thoát cũng như đốt cháy theo điện trong chiến dịch tiêu thổ của Việt Minh. Hiện giờ chỉ còn lại cửa Tam Quan và vòng tường thành còn tương đối nguyên vẹn.

Kiến trúc
Điện Phụng tiên là một tòa nhà kép to lớn, to ngang Thế Miếu nhưng có thêm mái lưa ở phía trước. Phần chính doanh có 9 gian 2 chái, mỗi gian thờ một vua; phần tiền doanh có 11 gian. Mái điện được lợp ngói ống hoàng lưu ly cùng với ngói câu đầu trích thủy; phần nền thì được lát bằng gạch Bát Tràng tráng men.

Sân trước điện khá rộng cũng được lát bằng gạch Bát Tràng. Sát hiên trước có một hàng chậu sứ trồng cây cảnh được đặt trên các đôn bằng đá chạm. Cuối sân có một bể cạn lớn làm bằng đá, bên trong có một hòn non bộ, xây bằng đá tựa vào một bức bình phong giăng dài phía sau cửa tam quan. Ở giữa mặt trước khuôn viên có vòng thành bao quanh.

Hoạt động
Khi còn hoạt động với chức năng thờ tự của mình, điện Phụng Tiên là một đền thờ nguy nga lộng lẫy với rất nhiều đồ tự khi mà khi sinh thời các vua Nguyễn đã dùng.

Một người Pháp tên Robert R. de la Susse đã gọi điện Phụng Tiên là một bảo tàng ở Hoàng cung Huế. Qua lời mô tả của Susse, năm 1913, điện trông như một bảo tàng với việc hầu hết các bảo vật của các Vua và Hoàng hậu đều được thống kê và đưa vào tủ kính  để ở đầu điện từ năm 1911. Đồ được đặt trong tủ có rất nhiều loại: các khẩu súng hỏa mai nguyên do Pháp chế tạo của vua Tự Đức, các đồ đồng do người Việt đúc ở thời Minh Mạng, các loại đồ đồng tráng men, bộ sưu tập tiền đồng, các bảo vật của các đời vua và các chậu lung với cây cỏ, canh san hô được làm bằng vàng và ngọc, cùng với các đồ dùng của vua Tự Đức.... Trong số đó bảo vật đặc biệt nhất là hai bộ đồ thờ "tam sự" bằng ngọc bích, hai đĩa lớn đường kính 40 cm; hai bức trấn phong bằng ngọc thạch nguyên bản. Ngoài ra điện còn lưu trữ các bảo ấn, các kim sách, vương miện, đồ uống trà làm bằng vàng nguyên chất.

Về việc chăm sóc hương khói, như trong phần lịch sử có nói về sự phân biệt nam nữ trong thờ cúng ở Điện Phụng Tiên và Thế Miếu. Điện Phụng Tiên do "các cô phụng trực", với đa số là thành viên của Hoàng tộc góa bụa hoặc không lấy chồng ăn ở trong các ngôi nhà phụ trong khuôn viện điện cho đến trọn đời đảm nhiệm (còn Thế Miếu là do Ty Từ Tế phụ trách).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Hoàng thành Huế


title: Ô tác Bengal

text:
Ô tác Bengal còn gọi là ô tác Nam Á (danh pháp khoa học: Houbaropsis bengalensis) là loài chim ô tác duy nhất có mặt tại Việt Nam. Chúng cũng là loài ô tác hiếm nhất trong các loại ô tác thế giới.

Địa bàn loại ô tác Bengal chia thành hai khu vực rõ rệt: Nam Á (bán lục địa Ấn Độ) và Đông Nam Á, chủ yếu tại Cao Miên và Việt Nam.

Chim trống từ đầu đến cổ sắc đen. Lông vũ ở bụng cũng màu đen nổi vân "chữ chi" màu nâu. Lông cánh màu trắng còn lưng màu nâu vàng. Chim mái và chim con màu nâu vàng pha lẫn màu đen. Ô tác mái lớn hơn chim trống.

Tại miền Trung và miền Nam Việt Nam, chim ô tác thường xuất hiện vào mùa khô (tháng 5-6) nhằm vào mùa sinh sản. Chúng chạy nhanh và cất cánh dễ dàng.

Chim ô tác sinh sống ở những cánh đồng cỏ cao. Vì bị đe dọa diệt chủng, chim ô tác Bengal bị liệt vào danh sách đỏ của IUCN (Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên Thiên nhiên Thế giới).

Chú thích

Tham khảo
Wildash, Philip. Birds of South Vietnam. Rutland, VT: Charles E Tuttle, 1968.

Liên kết ngoài

Ô tác Nam Á
http://www.nea.gov.vn/sachdovietnam/LoaiCT.aspx?id=123

B
Chim Nepal
Chim Bangladesh
B
Chim Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 1789


title: Dommartin-le-Coq

text:
Dommartin-le-Coq là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Dommartinlecoq


title: Machiel

text:
Machiel là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D938, khoảng 10 dặm Anh về phía bắc của Abbeville, trong rừng Crécy.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Machiel trên trang mạng của INSEE
 Machiel trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Andrena alleghaniensis

text:
Andrena alleghaniensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1907.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1907


title: Anchastus difficilis

text:
Anchastus difficilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Vathirairuppu

text:
Vathirairuppu là một thị xã panchayat của quận Virudhunagar thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vathirairuppu có dân số 15.999 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Vathirairuppu có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Vathirairuppu, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Song Phi Nong (huyện)

text:
Song Phi Nong () là tỉnh (amphoe) cực nam của tỉnh Suphanburi, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Huyện được thành lập năm 1896. Trong quá khứ, khu vực này bao gồm cả huyện U Thong district. Trụ sở huyện đã được dời xa kênh Song Phi Nong đến địa điểm ngày nay vào năm 1964 do khu vực cũ hay bị ngập lụt.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: U Thong và Bang Pla Ma của tỉnh Suphanburi, Lat Bua Luang của tỉnh Ayutthaya, Bang Len và Kamphaeng Saen của tỉnh Nakhon Pathom, và Tha Maka và Phanom Thuan của tỉnh Kanchanaburi.
Nguồn nước chính ở huyện là sông Tha Chin hay sông Suphan.

Hành chính
Huyện này được chia thành 15 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 140 làng (muban). Có hai đô thị (thesaban tambon) ở huyện này - thị xã (thesaban mueang) Song Phi Nong nằm trên toàn bộ tambon Song Phi Nong, và đô thị phó huyện (thesaban tambon) Thung Khok nằm trên một phần của tambon Thung Khok. Mỗi một trong số phó huyện, trừ Song Phi Nong, có một Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com (tiếng Thái)

Song Phi Nong


title: Amplirhagada herbertena

text:
Amplirhagada herbertena là một loài air-breathing land snail, a terrestrial pulmonate gastropoda Mollusca thuộc họ Camaenidae. Nó là loài đặc hữu của Australia.

Chú thích

Tham khảo

Amplirhagada
Động vật được mô tả năm 1939
Động vật chân bụng Úc


title: Rhyacophila schmidinarica

text:
Rhyacophila schmidinarica là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Agonita purpurascens

text:
Agonita purpurascens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Plebeia parkeri

text:
Plebeia parkeri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ayala mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Plebeia
Động vật được mô tả năm 1999


title: Sphaenorhynchus bromelicola

text:
Sphaenorhynchus bromelicola (tên tiếng Anh: Bahia Lime Treefrog) là một loài ếch thuộc họ Nhái bén, similar to Sphaenorhynchus orophilus.
Đây là loài đặc hữu của Bahia, Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Silvano, D. & Peixoto, O.L. 2004. Sphaenorhynchus bromelicola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.
 AmphibiaWeb: Information on amphibian biology and conservation. [web application]. 2008. Berkeley, California: Sphaenorhynchus bromelicola AmphibiaWeb. Available: http://amphibiaweb.org/. (Truy cập: 18 tháng 4 năm 2008).

Sphaenorhynchus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Geotrypetes pseudoangeli

text:
Geotrypetes pseudoangeli là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Loài này có ở Guinea và Liberia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Loader, S. &Rödel, M.-O. 2004. Geotrypetes pseudoangeli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Geotrypetes