title: Erotica (album)

text:
Erotica là album phòng thu thứ năm của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Madonna, phát hành ngày 20 tháng 10 năm 1992, bởi Maverick và Warner Bros. Records. Nó được phát hành đồng thời với cuốn sách đầu tiên của Madonna, Sex, một cuốn sách bao gồm những hình ảnh bị kiểm duyệt, với sự xuất hiện của nữ ca sĩ. Việc phát hành album cũng đánh dấu sản phẩm đầu tiên của Madonna phát hành dưới thương hiệu tập đoàn truyền thông đa phương tiện do cô sở hữu, Maverick. Erotica được coi là một album chủ đề về tình dục và quan hệ tình dục, trong đó cô nói về quan hệ tình dục và những mối quan hệ lãng mạn xuyên suốt album. Tuy nhiên, những bài hát khác mang những giai điệu thú nhận, chịu ảnh hưởng bởi sự ra đi của hai người bạn thân của Madonna do AIDS.

Madonna ghi âm album ở thành phố New York với Shep Pettibone và André Betts trong khi cô đang làm việc với các dự án khác. Pettibone gửi cho cô ấy một cuộn băng với ba bài hát khi cô ở Chicago và không lâu sau đó, họ bắt đầu sản xuất album trong căn hộ của ông. Trong lúc thực hiện, họ nảy sinh nhiều vấn đề trong quá trình hợp tác, khiến Pettibone phải cố gắng thúc đẩy dự án càng nhanh càng tốt vì ông không muốn Madonna đánh mất sự quan tâm trong âm nhạc. Theo ông, những sáng tác của Madonna trong giai đoạn này là nghiêm trọng, và dữ dội, mang tính cá nhân sâu sắc. Việc sản xuất album đã được ghi chép lại bởi Pettibone trong một bài viết mang tên "Nhật ký Erotica", xuất hiện trong tạp chí Icon của Madonna.

Erotica đa phần nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ xem nó như là một trong những album mạo hiểm nhất của Madonna và ca ngợi những ý kiến của cô về những điều cấm kỵ và AIDS. Về mặt thương mại, album không gặt hái được nhiều thành công như những bản thu trước đó của Madonna. Nó đạt vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng Billboard 200, trở thành album phòng thu đầu tiên của cô không đứng đầu bảng xếp hạng này kể từ năm 1984. Trên thị trường quốc tế, nó đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc và Pháp, trong khi lọt vào top 5 ở nhiều quốc gia khác, bao gồm Canada, Đức, Nhật Bản, New Zealand và Vương quốc Anh. Erotica đạt được chứng nhận 2 đĩa Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA) và đã bán được hơn 6 triệu bản trên toàn thế giới.

Sáu đĩa đơn đã được phát hành từ album, với bài hát chủ đề và "Deeper and Deeper" lọt vào top 10 bảng xếp hạng Billboard Hot 100. Album cũng được quảng bá bằng chuyến lưu diễn thứ tư trong sự nghiệp của cô, The Girlie Show World Tour, đi qua nhiều thành phố ở khu vực Bắc Mỹ, Mỹ Latin, châu Á và Úc vào năm 1993. Bỏ qua những tranh cãi xung quanh cuốn sách Sex, Erotica sau này được xem là một trong 100 album của thập niên 1990 bởi Tạp chí Slant và một trong những album mang tính cách mạng nhất mọi thời đại bởi Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll. Nhiều nhà phê bình chú thích sự ảnh hưởng của album đến những tác phẩm sau này của các nghệ sĩ nữ khác như Janet Jackson và Beyoncé

Danh sách bài hát

Chú ý
"Erotica" bao gồm đoạn mẫu "Jungle Boogie" của Kool and the Gang. Một đoạn mẫu khác "El Yom 'Ulliqa 'Ala Khashaba" của Fairuz đã được sử dụng mà sau đó dẫn đến một vụ kiện; nhưng nó đã được giải quyết ngoài tòa án.
Anthony Shimkin được thêm vào một cách hợp pháp bởi ASCAP như là người đồng sáng tác "Erotica", "Bye Bye Baby", "Bad Girl", "Thief of Hearts", "Words" và "Why's It So Hard". Các dòng lưu ý đằng sau album không nhắc đến điều này. Shimkin chỉ được chọn vào thành phần tham gia của một bài hát; và ông chọn "Deeper and Deeper".
"Fever" có lời bài hát được viết và sắp xếp lại bởi ca sĩ Peggy Lee, người được đề cập cho những đóng góp của mình.

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Liên kết ngoài

Tài liệu

Liên kết ngoài
Madonna.com > Discography > Erotica
Library + Archives: Erotica  at the Rock and Roll Hall of Fame

Album năm 1992
Album của Madonna
Album của Warner Bros. Records
Album chủ đề
Album nhạc hip hop của nghệ sĩ Mỹ
Album của Maverick Records


title: Eloeophila fascipennis

text:
Eloeophila fascipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Wiltshire

text:
Wiltshire (phát âm tiếng Anh:  hay ) là một hạt miền Tây Nam Anh với diện tích . Đây là một hạt không giáp biển và tiếp giáp với Dorset, Somerset, Hampshire, Gloucestershire, Oxfordshire và Berkshire. County town ban đầu là Wilton, nơi mà hạt được đặt tên theo, nhưng nay đã chuyển đến Trowbridge.

Wiltshire nổi bật bởi những downland và thung lũng rộng. Đồng bằng Salisbury nơi đây được biết đến nhờ vòng tròn đá Stonehenge và Avebury cùng nhiều dấu tích cổ xưa khác, cũng như là nơi luyện tập của quân đội Anh. Thành phố Salisbury nổi tiếng với nhà thờ chính tòa kiến trúc Trung Cổ.

Địa danh
Tên hạt vào thế kỷ thứ IX được viết là Wiltunscir, rồi Wiltonshire, được đặt theo cái tên Wilton.

Địa lý

Hai phần ba Wiltshire nằm trên đá phấn, một loại đá vôi xốp, mềm, màu trắng và chịu xói mòn, tạo cho nơi đây một phong cảnh downland đá phấn. Đây là một phần của hệ thống downland đá phấn có mặt khắp miền đông và nam nước Anh kéo dài từ Dorset Downs ở phía tây đến Dover ở phía đông. Vùng đá phấn rộng nhất Wiltshire là đồng bằng Salisbury. Chỗ cao nhất là dãy Tan Hill–Milk Hill ở Pewsey Vale, ngay phía bắc đồng bằng Salisbury, cao  trên mực nước biển.

Ở mạn tây bắc của hạt, quãng giáp với South Gloucestershire và Bath and North East Somerset, lớp đá nền nằm dưới là đá vôi oolite mạn Cotswolds.

Giữa vùng đất phấn và oolite là những thung lũng đất sét và vale. Vale lớn nhất là Avon Vale. Avon Vale chạy chéo qua miền bắc hạt, từ Bradford-on-Avon đến Bath và Bristol. Vale of Pewsey chạy qua vùng đá phấn tới Greensand và Oxford Clay giữa lòng hạt. Tại mạn tây nam hạt là Vale of Wardour, còn ở mạn đông nam là lớp đất cát rìa bắc của New Forest.

Tham khảo

Hạt của Anh
Wiltshire
Huyện chính quyền địa phương của South West England
Huyện chính quyền đơn nhất của Anh


title: Chapaize

text:
Chapaize là một xã ở phía nam Bourgogne-Franche-Comté gần Cluny. Xã này thuộc tỉnh Saône-et-Loire, Pháp.

Thị trấn này có toà giáo đường xây dựng vào thế kỷ 11 theo phong cách lombard. Xã có 4 làng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 www.chapaize.org
 www.art-roman.net/chapaize.htm
 Pictures of the church

Xã của Saône-et-Loire


title: Baliguian

text:
Baliguian là một đô thị cấp ba ở tỉnh Zamboanga del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 15.631 người trong 2.771 hộ.

Các đơn vị hành chính

Baliguian, về mặt hành chính, được chia thành 17 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Zamboanga del Norte


title: Oreomela parva

text:
Oreomela parva là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Oreomela


title: Sông Đồ Môn

text:
Sông Đồ Môn () hay Sông Đậu Mãn () là một con sông nằm ở Đông Bắc Á, hình thành biên giới tự nhiên giữa 3 quốc gia Trung Quốc, Nga và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Sông dài 521 km, bắt nguồn từ núi Bạch Đầu trên dãy núi Trường Bạch (Baekdudaegan) ở bán đảo Triều Tiên (cũng là nơi bắt nguồn của sông Áp Lục) và đổ ra biển Đông Triều Tiên (biển Nhật Bản).

Con sông này nằm giữa Trung Quốc và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên ở phần thượng nguồn, và phần 18 km (11 dặm Anh) dưới hạ nguồn nằm giữa Nga và Triều Tiên. Phía hạ nguồn dòng sông, Trung Quốc có một phần lãnh thổ hẹp len lỏi giữa đất Nga và Bắc Triều Tiên. Nếu vượt sông tại đoạn này, sẽ đi qua khoảng 1,6 km vùng nước của Bắc Triều Tiên, 90 mét vùng nước thuộc Trung Quốc và một vùng nước thuộc Nga trước khi vào bờ. Tên sông có nguồn gốc từ Түмэн trong tiếng Mông Cổ có nghĩa là "mười ngàn" hoặc "vạn". Tên tiếng Nga của dòng sông là Tumannaya, nghĩa đen là sương mù.

Phía bờ Trung Quốc là tỉnh Cát Lâm, vùng Mãn Châu. Con sông bị ô nhiễm nặng nề bởi các nhà máy cả hai bờ Trung Quốc và Bắc Triều Tiên. Dẫu vậy, nó vẫn là điểm thu hút du khách trong vùng. Ở huyện cấp thị Đồ Môn, Diên Biên, một lối đi dạo bên bờ sông có các nhà hàng nơi du khách có thể nhìn thấy lãnh thổ Bắc Triều Tiên ở bên kia bờ.

Năm 1938, người Nhật đã xây dựng cầu sông Đồ Môn, nơi sông Quan gặp sông Đồ Môn, giữa các làng Wonjong (Hồn Xuân) và Quanhe. Các thành phố và thị trấn quan trọng trên sông là Hoeryong và Onsong ở Bắc Triều Tiên, Đồ Môn và Nam Bình (坪镇, một trấn thuộc thành phố Hòa Long, Diên Biên) ở tỉnh Cát Lâm của Trung Quốc. Thành phố Diên Cát của Trung Quốc, chỉ cách con sông này 24 km, hiện có tới 30% người nói tiếng Triều Tiên.

Năm 1995, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Mông Cổ, Nga, Bắc Triều Tiên và Hàn Quốc đã ký ba thỏa thuận để tạo ra Khu vực phát triển kinh tế sông Đồ Môn.

Tranh chấp bán đảo Noktundo
Noktundo, một hòn đảo trước đây (giờ đây thực sự là một bán đảo) ở cửa sông Đồ Môn, đã từng là một cuộc tranh chấp biên giới giữa đế quốc Nga và nhà Triều Tiên. Nhà Thanh đã nhượng lại hòn đảo cho Nga như một phần của Primorsky Maritimes (Đông Tartary) trong Hiệp ước Bắc Kinh năm 1860. Năm 1990, Liên Xô cũ và Bắc Triều Tiên đã ký một hiệp ước biên giới khiến biên giới hai nước chạy qua trung tâm của dòng sông, để lại lãnh thổ của hòn đảo cũ bên phía Nga. Hàn Quốc từ chối thừa nhận hiệp ước và yêu cầu Nga trả lại lãnh thổ này cho bán đảo Triều Tiên.

Vượt biên trái phép

Từ nhiều năm nay, sông Đồ Môn là nơi người Triều Tiên thường vượt biên trái phép để trốn sang bờ bắc phía Trung Quốc. Trong nạn đói Bắc Triều Tiên vào thập niên 1990, đa số người Triều Tiên bỏ chạy sang Trung Quốc là bằng ngả sông Đậu Mãn này. Bất chấp việc canh phòng nghiêm ngặt của Triều Tiên, sông Đậu Mãn vẫn là nơi được người Triều Tiên chọn để vượt biên vì lòng sông nông và hẹp. Ở một số khu vực, sông có thể băng qua bằng chân do nước cạn, hoặc chỉ bơi trong cự ly ngắn ở những đoạn sâu. Sông cũng đóng băng vào mùa đông cho phép người tị nạn dễ dàng đi bộ qua. Dòng sông Áp Lục ở phía tây, là đường biên giới dài hơn nhưng khó vượt hơn vì sông rộng hơn, sâu và chảy xiết. Những người vượt biên ít trốn sang Nga do phần biên giới này được canh phòng nghiêm ngặt và cộng đồng người nói tiếng Triều Tiên ở Nga không đông.

Những người đào thoát muốn vượt qua sông Đồ Môn thường không để ý các chất ô nhiễm trên sông và những đội tuần tra biên giới của Triều Tiên, và dành hàng tuần nếu không phải hàng tháng hoặc hàng năm để chờ cơ hội hoàn hảo để vượt qua. "Một đoạn dài, hoang vắng của biên giới Trung Quốc-Bắc Triều Tiên hoàn toàn không được tuần tra", theo một bài báo của New York Times.

Sông Đồ Môn cũng bị vượt qua bất hợp pháp bởi những binh lính Triều Tiên và những người dân khác khi đang tìm kiếm thức ăn và tiền bạc. Nạn khan hiếm thực phẩm tại Bắc Triều Tiên có thể là nguyên nhân của những vụ dân thường và lính biên phòng nước này xâm nhập vào Trung Quốc kiếm ăn. Tháng 4 năm 2015, ba lính Triều Tiên đi tìm thực phẩm và tiền bạc đã bắn hạ ba công dân Trung Quốc ở gần Nam Bình. Tháng 12, hai cặp vợ chồng già bị sát hại bởi một người lính Triều Tiên khác, người này sau đó bị lính Trung Quốc hạ sát, anh ta đã đánh cắp 100 nhân dân tệ và một ít thức ăn. Ba tháng trước đó, một thường dân Bắc Triều Tiên bị bắt giữ sau khi giết cả một gia đình do bị bắt gặp đột nhập trộm cắp. Ngày 28 tháng 7 năm 2016, 5 lính Triều Tiên đã vượt biên giới, tiến hành cướp bóc tại hai ngôi làng thuộc địa phận tỉnh Cát Lâm và đấu súng với quân cảnh địa phương. Sau cuộc đấu súng, hai lính Triều Tiên bị bắt, ba người còn lại vẫn đang bỏ trốn, phía quân cảnh Trung Quốc cũng có hai người bị thương nặng. Năm binh sĩ Triều Tiên được cho là vượt biên giới sang Trung Quốc tối ngày 23/7, gây ra các vụ cướp tại hai ngôi làng, với một làng nằm cách biên giới hai nước 17 km.

Một số dân làng Trung Quốc đã rời khỏi khu vực biên giới vì các cuộc tấn công của binh lính Triều Tiên. Trên sổ sách chính thức, trấn Nam Bình của Trung Quốc có 6.000 dân, đa số là người gốc Triều Tiên. Nhưng trong thực tế, nơi đây đã trở thành một ngôi làng ma. Đa số nhà cửa ở đây bị bỏ hoang, cửa kính bị vỡ hay cửa số đóng kín, vườn tược hoang phế. Lưu lại trong làng vài tiếng đồng hồ, các phóng viên AFP chỉ đếm được khoảng hai chục người dân.

Cuộc khủng hoảng nhân đạo dọc theo sông Đồ Môn đã được tạo thành một vở kịch trong bộ phim dài năm 2010, Sông Đậu Mãn. Những vụ đào tẩu trong chiến tranh Triều Tiên, cùng với lịch sử xung đột và di cư trong khu vực [ví dụ bao gồm các sự cố trong chiến dịch hồ Khasan và thời Triều Tiên thuộc Nhật], đã được ám chỉ trong bài hát của ca sĩ Trot Kim Jeong-gu, Sông Đậu Mãn đẫm nước mắt (젖은 두만강), vốn là một bài thơ ode mô tả các gia đình Triều Tiên bị ngăn cách bởi những bi kịch như vậy.

Xem thêm
Biên giới Bắc Triều Tiên - Trung Quốc
Biên giới Bắc Triều Tiên - Nga
Biên giới Nga - Trung Quốc
Nhân quyền tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Hình ảnh

Tham khảo

Sông Bắc Triều Tiên
Sông biên giới
Sông Cát Lâm
Sông quốc tế châu Á
Sông vùng Primorsky
Biên giới Bắc Triều Tiên-Trung Quốc
Thủy vực biển Nhật Bản
Lưu vực Thái Bình Dương
Diên Biên


title: Black Mountain, New South Wales

text:
Black Mountain là một đô thị thuộc New England, New South Wales, Úc.
Nằm trên một đường dốc núi lửa của Bắc Tablelands, thị trấn này là một trong những nơi cao nhất ở Úc ở độ cao trên mực nước biển khoảng 1.312 m (4.304 ft). Đường cao tốc New England là tuyến vận tải chính tới Armidale. Tuyến đường sắt phía Bắc vẫn đi qua làng, nhưng đoạn đường này, phía bắc Armidale, giờ đây đã bị bỏ hoang.
Làng Black Mountain tồn tại trong hai phần. Nằm trên đường cao tốc New England là Nhà đường Black Mountain và nhà nghỉ ở đầu của Pin Devil's Pinch khét tiếng, nơi có tuyết rơi gần đường. Điều này đánh dấu sự biến thành Black Mountain đúng, một đường lái xe dài 3 km (1,9 dặm).

Tham khảo

Đô thị của New South Wales


title: Vitrac-Saint-Vincent

text:
Vitrac-Saint-Vincent là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 136 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vitracsaintvincent


title: Velascálvaro

text:
Velascálvaro là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 189 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Lương Tán

text:
Lương Tán sinh năm Đạo Quang thứ 6 (chữ Hán: 梁贊; 1826-1901), là một danh gia võ thuật Vịnh Xuân quyền cuối đời Thanh (Trung Quốc). Dân gian bấy giờ đặt cho ông biệt danh Vịnh Xuân quyền vương (詠春拳王) và Phật Sơn Tán tiên sinh (佛山贊先生)

Thân thế và võ nghiệp
Nguyên tên lúc sinh của ông là Lương Đức Vinh (梁德榮), người Cổ Lao, Hạc Sơn, Quảng Đông. Thân phụ ông hành nghề Đông y tại Phật Sơn, mở y quán và tiệm thuốc Tán Sanh Đường ở phố Khoái Tử. Lúc nhỏ Lương Tán rất thông minh, được các thầy dạy khen ngợi sẽ phát triển tốt nếu đi theo con đường khoa cử, nhưng thân phụ ông không đồng ý mà bắt ông theo nghề y của gia đình.

Năm 18 tuổi, Lương Tán theo hội Hồng Thuyền, học quyền thuật Nam Thiếu Lâm từ Lương Nhị Đệ. Sau nhờ Lương Nhị Đệ giới thiệu, Lương Tán chuyển sang học võ thuật với Hoàng Hoa Bảo. Hoàng Hoa Bảo vốn cũng là người Cổ Lao, là đồng hương với Lương Tán. Theo tài liệu của dòng Pan Nam Vĩnh Xuân, Lương Tán theo học võ công của Hoàng Hoa Bảo trước sau đó mới học từ Lương Nhị Đệ sau khi Hoàng Hoa Bảo quay lại đoàn Hông Thuyền. Còn theo tài liệu của Diệp Vấn, thì Lương Tán cũng có trao đổi côn pháp với Phùng Tiểu Thanh tại một tiệm trà trong vùng.

Khoảng từ 1870 đến 1890, Lương Tán kế thừa gia nghiệp sau khi phụ thân ông qua đời. Do nghề nghiệp y sinh nên ông còn được dân làng gọi là Tán tiên sinh (贊先生). Mặc dù vậy, việc điều hành ở y quán (đồng thời cũng là võ quán) chủ yếu do Đại sư huynh Lý Hoa (biệt danh Mộc Nhân Hoa) xử lý, ông tập trung vào việc quản lý Tán Sanh Đường và thu nhận đệ tử, đồng thời căn cứ vào sở học võ công, chỉnh lý cải tiến Vịnh Xuân quyền, từ đó nổi danh Quyền vương. Năm 1888, ông thu nhận đệ tử Trần Hoa Thuận (bấy giờ đã 39 tuổi). Tuy nhiên, việc truyền thụ võ công chủ yếu do sư huynh Lý Hoa phụ trách, vì thời kỳ này Lương Tán thường xuyên về cư trú tại quê hương Cổ Lao. Tương truyền, tại quê nhà, ông cũng truyền thụ Vịnh Xuân quyền cho trẻ nhỏ trong làng, từ đó hình thành dòng Vịnh Xuân Cổ Lao.

Sau khi Lý Hoa qua đời năm 1889, các con của Lương Tán bấy giờ cũng đã rời Phật Sơn, không thể kế nghiệp. Lương Tán vì vậy cũng chuyển nhượng Tán Sanh Đường cho người khác, đổi tên thành Hạnh Tế Đường. Y quán được giao lại cho Trần Hoa Thuận. Năm 1890, ông trở về ở hẳn tại Cổ Lao, nhưng vẫn thường trở lại Phật Sơn để tiếp tục truyền thụ cho Trần Hoa Thuận cho đến khi qua đời.

Đại chúng
Dù được dân gian xưng tụng là Vịnh Xuân quyền vương, Lương Tán chỉ thực sự nổi tiếng do sự phát triển mạnh mẽ của dòng phim võ hiệp. Hầu hết đều khai thác vào những chi tiết giai thoại trong cuộc đời ông lưu truyền trong dân gian hoặc trong các truyện võ hiệp truyền kỳ. Những truyện về Lương Tán thường có nhiều dị biệt. Trong một số truyện thì ông có một người con nhưng chết vì tai nạn khi còn trẻ. Trong đa số các phiên bản khác thì ông có hai người con, Lương Bích và Lương Xuân. Còn trong một số truyện khác thì ông có tới ba con hoặc là năm con. Việc hấp thụ Vĩnh Xuân quyền của những người con này cũng tùy thuộc vào từng truyện, cái thì cho rằng họ họ được rất ít, cái thì kể là họ đạt được trình độ khá cao về quyền thuật.

Xem thêm
 Vịnh Xuân quyền

Tham khảo

Võ sư Trung Quốc
Vịnh Xuân Quyền
Người nhà Thanh
Người họ Lương tại Trung Quốc


title: Haarlemmermeer

text:
là một đô thị ở tỉnh Noord-Holland, Hà Lan. Đây là một vùng đất lấn biển và được đặt tên là Haarlemmermeer có nghĩa là hồ của Haarlem, đề cập đến khu vực nước mà khu vực này được lấn vào thế kỷ 19.
Thị xã chính là Hoofddorp. Đây là một trong những đô thị lớn nhất (dân số 70.030) ở Hà Lan mà tên không được đặt cho đô thị đó.

Các trung tâm dân cư

Đô thị Haarlemmermeer gồm các trung tâm dân cư: Aalsmeerderbrug, Abbenes, Badhoevedorp, Beinsdorp, Boesingheliede, Buitenkaag, Burgerveen, Cruquius, De Hoek, Hoofddorp, 't Kabel, Leimuiderbrug, Lijnden, Lisserbroek, Nieuwe Meer, Nieuwebrug, Nieuw-Vennep, Oude Meer, Rijsenhout, Rozenburg, Schiphol, Schiphol-Rijk, Vijfhuizen, Weteringbrug, Zwaanshoek, Zwanenburg.

xem bản đồ vị trí.

Tham khảo

 xem: Haarlem lake
 Số liệu thống kê từ SDU Staatscourant
 http://web.haarlemmermeer.nl/issverkiezingen/exp_html/index.html

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức Haarlemmermeer

Đô thị Noord-Holland


title: Văn học Đại Việt thời Lê sơ

text:
Văn học đời Lê sơ là một giai đoạn văn học Việt Nam dưới thời kỳ đầu nhà Hậu Lê nước Đại Việt từ năm 1428 đến năm 1527.

Khái quát
Các thể loại văn học chính thời kỳ này gồm thơ, phú, chiếu, biểu, văn bia, truyện ký, cáo, chính luận. Lực lượng sáng tác thời Lê sơ khá hùng hậu và thành tựu sáng tác cũng rất lớn, để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử văn học thời phong kiến của Việt Nam.

Nội dung văn học thời kỳ này khá phong phú, phản ánh đa dạng đời sống chính trị, xã hội, tinh thần.

Tác gia và tác phẩm tiêu biểu

Thời kỳ đầu
Nguyễn Trãi được xem là tác gia quan trọng hàng đầu của văn học thời Lê sơ. Những tác phẩm được truyền tụng nhiều nhất của ông gồm có:
Bình Ngô đại cáo: viết tháng 3 năm 1427, thuật lại cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn - quá trình đánh đuổi quân Minh, giành lại độc lập cho nước Đại Việt. Tác phẩm này được coi là áng thiên cổ hùng văn, là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 trong lịch sử Việt Nam.
 Quân trung từ mệnh tập: Là tác phẩm văn xuôi do Nguyễn Trãi thay Lê Lợi viết trong màn trướng từ năm 1423 đến 1427, phần lớn là thư từ gửi cho tướng lĩnh nhà Minh trong thời gian chiến tranh và các biểu, dụ. Tổng số còn sưu tầm được đến nay là 69 bài.
 Ức Trai thi tập: tập thơ chữ Hán của Nguyễn Trãi, hiện còn lại 99 bài.
 Quốc âm thi tập: Tập thơ chữ Nôm của Nguyễn Trãi, hiện còn 254 bài. Đây là tập thơ Nôm cổ nhất và cũng là mốc đánh dấu bước phát triển của chữ Nôm thế kỷ 15.
 Nguyễn Mộng Tuân cũng là nhà văn nổi tiếng đương thời. Tác phẩm tiêu biểu nhất của ông là Hạ thừa chỉ Ức Trai tân cư (Mừng nhà mới của quan thừa chỉ Ức Trai)
 Lý Tử Tấn có tập thơ Chuyết Am, trong đó nổi tiếng nhất là Đề Ức Trai bích (đề thơ trên vách nhà Ức Trai). Ngoài ra, ông còn có hai bài phú nổi tiếng là Chí Linh sơn phú (Phú núi Chí Linh) và Xương Giang phú (Đại ý: Ca ngợi chiến thắng Xương Giang ngày 3 tháng 11 năm 1427 của nghĩa quân Lam Sơn)

Thời kỳ sau
Sang nửa sau thời Lê sơ, dưới triều Lê Thánh Tông, văn học Đại Việt có bước phát triển mới. Chính vua Lê Thánh Tông là đại diện tiêu biểu nhất của giai đoạn này
 Lê Thánh Tông
 Các tập thơ chữ Hán: Anh hoa hiếu trị (xướng hoạ với con các đại thần khi về thăm Lam Kinh), Chinh Tây kỷ hành (viết trên đường đánh Chiêm Thành năm 1471), Minh lương cẩm tú (xướng hoạ với các văn thần), Quỳnh uyển cửu ca (xướng hoạ với các văn nhân trong hội Tao Đàn), Xuân Vân thi tập (năm 1496), Châu cơ thắng thưởng, Văn minh cổ suý, Cổ kim cung từ thi tập
 Lam Sơn Lương thủy phú (bài phú miêu tả vẻ đẹp của núi Lam và sông Lương và công trạng của khởi nghĩa Lam Sơn)
 Thơ chữ Nôm: Hồng Đức quốc âm thi tập, và một số bài trong Lê triều danh nhân thi tập
 Ngô Chi Lan là nữ nhà thơ, mang bản sắc riêng, không khuôn sáo, gò ép, đẹp cả ý và lời, thường kết hợp nhuần nhuyễn giữa vẻ đẹp cảnh vật với những chi tiết chân thực của đời sống và có cái nhìn nhân ái trước cuộc đời và con người. Có thể coi bà là nhà thơ nữ đầu tiên có đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của thơ ca Việt Nam.
 Thái Thuận là nhà thơ trữ tình, có tiếng thời Hồng Đức, tác phẩm được các học trò sưu tầm thành Lã Đường thi tập.
 Nguyễn Bảo để lại tập thơ Châu Khê tập, cũng do học trò sưu tầm sau khi ông mất.
 Vũ Quỳnh và Kiều Phú: hai nhà văn có công lớn trong việc sắp xếp hiệu chỉnh lại tác phẩm Lĩnh Nam chích quái ra đời từ thời nhà Trần.
 Đặng Minh Khiêm để lại tập thơ vịnh sử Việt giám định sử thi - tập thơ vịnh sử lớn đầu tiên trong văn học Việt Nam.

Ngoài các tác gia trên, còn những người có công lao sưu tầm, biên soạn các bộ thi tuyển như Phan Phu Tiên và Chu Xa kế tục nhau làm bộ thi tuyển sớm nhất ở Việt Nam gọi là Việt âm thi tập (thơ các tác giả Trần – Hồ và đầu Lê sơ gồm hơn 700 bài. Sau đó có Dương Đức Nhan soạn bộ Cổ kim chư gia tinh tuyển và Hoàng Đức Lương làm bộ Trích diễm thi tập.

Xem thêm
 Nhà Hậu Lê
 Văn học đời Mạc
 Văn hóa Lê-Mạc

Tham khảo
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Chú thích

Văn học Việt Nam thời Lê sơ
Văn học trung đại Việt Nam


title: Cao Bá Quát

text:
Cao Bá Quát (; 1808 – 1855), biểu tự Chu Thần (周臣), hiệu Mẫn Hiên (敏軒), lại có hiệu Cúc Đường (菊堂), là quân sư trong cuộc nổi dậy Mỹ Lương, và là một nhà thơ nổi danh ở giữa thế kỷ 19 trong lịch sử văn học Việt Nam.

Thân thế
Ông là người làng Sủi, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc; nay thuộc thôn Phú Thụy, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, Hà Nội.

Có ý kiến khác nhau về tên tự của Cao Bá Quát. Theo GS. Dương Quảng Hàm thì Cao Bá Quát có hiệu là Chu Thần (周臣). Theo các tác giả gần đây như GS. Nguyễn Lộc, GS. Vũ Khiêu, GS. Thanh Lãng, GS. Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế ... thì tự của ông là Chu Thần, còn Mẫn Hiên (閔軒) chỉ là hiệu hoặc là biệt hiệu. Theo gia phả của dòng họ Cao ở Phú Thị: "Thân sinh ra Cao Bá Quát tên là Cao Huy Tham, có tên tự là Bộ Hiên. Ông nội Cao Bá Quát có tên tự là Ngọ Hiên. Cao Bá Quát có tên tự là Mẫn Hiên, lúc sinh thời, ông thường dùng các bút hiệu như: Chu Thần, Cao Chu Thần,  hoặc Cao Tử".

Ông nội Cao Bá Quát tên là Cao Huy Thiềm (1761-1821) sau đổi là Cao Danh Thự, một danh y nổi tiếng trong vùng. Thân sinh Cao Bá Quát tên là Cao Huy Sâm (1784-1850) sau đổi là Cao Huy Tham, cũng là một thầy thuốc giỏi . Cao Bá Quát là em song sinh với Cao Bá Đạt, và là chú của Cao Bá Nhạ.

Phục vụ nhà Nguyễn
Thuở nhỏ, Cao Bá Quát sống trong cảnh nghèo khó, nhưng nổi tiếng là trẻ thông minh, chăm chỉ và văn hay chữ tốt. Năm Tân Tỵ (1821), ông thi khảo hạch ở trường lúc đó mới 13 tuổi, nhưng thi Hương (lần đầu) không đỗ.

Năm Tân Mão (1831) đời vua Minh Mạng, ông thi Hương đỗ Á Nguyên tại trường thi Hà Nội, nhưng đến khi duyệt quyển, bị Bộ Lễ kiếm cớ xếp xuống cuối bảng  xếp ông xuống hạng cuối cùng trong số 20 người đỗ cử nhân.

Năm Nhâm Thìn (1832), Cao Bá Quát vào kinh đô Huế dự thi Hội nhưng không đỗ. Sau đó, ông vào kinh dự thi mấy lần nữa, nhưng lần nào cũng hỏng.

Năm 1841 đời vua Thiệu Trị, được quan tỉnh Bắc Ninh tiến cử, Cao Bá Quát được triệu vào kinh đô Huế bổ làm Hành tẩu ở bộ Lễ. Tháng 8 (âm lịch) năm đó, ông được cử làm sơ khảo trường thi Thừa Thiên. Thấy một số bài thi hay nhưng có chỗ phạm trường quy, ông bàn với bạn đồng sự là Phan Nhạ lấy son hòa với muội đèn chữa lại. Việc bị phát giác, ông bị bắt giam vào ngục Trấn Phủ (ngày 7 tháng 9 âm lịch), rồi chuyển đến ngục Thừa Thiên (21 tháng 1 âm lịch năm Nhâm Dần, 1842). Suốt thời gian dài bị giam cầm, ông thường bị nhục hình tra tấn. Nhưng khi án đưa lên, vua Thiệu Trị đã giảm cho ông từ tội "trảm quyết" xuống tội "giảo giam hậu", tức được giam lại đợi lệnh. Sách Đại Nam thực lục(Tập 23) chép việc:
Năm Tân Sửu (1841), tháng 8...Cao Bá Quát và Phan Nhạ làm Sơ khảo trường thi Thừa Thiên, chữa văn sĩ nhân (chữa 09 chữ trong một số quyển thi phạm húy). Bộ Lễ và Viện Đô sát tra xét, nghị tội: Quát và Nhạ phải tội xử tử. Nguyễn Văn Siêu (làm Phân khảo) phải tội trượng, đồ. Chủ khảo và Giám khảo bị cách chức, giáng chức. Vua xét lại, tha cho Quát, Nhạ tội xử tử và chuyển thành giảo giam hậu. Siêu chỉ bị cách chức, tha cho tội đồ; Chủ khảo Bùi Quỹ và Phó khảo Trương Sĩ Tiến bị cách lưu làm việc. 5 cử nhân có bài được sửa đều phải thi lại cả ba kỳ và đều được lấy đỗ trở lại .

Sau gần ba năm bị giam cầm khổ sở, khoảng cuối năm Quý Mão (1843), Cao Bá Quát được triều đình tạm tha, nhưng bị phát phối đi Đà Nẵng, chờ ngày đi "dương trình hiệu lực" (tức đi phục dịch để lấy công chuộc tội).

Tháng 12 (âm lịch), ông theo Đào Trí Phú (trưởng đoàn) xuống tàu Phấn Bằng đi hiệu lực đến vùng Giang Lưu Ba (Indonesia). Cùng lúc ấy, Phan Nhạ theo Nguyễn Công Nghĩa (trưởng đoàn) xuống thuyền Thần Dao đi hiệu lực sang Tân Gia Ba (Singapore)

Tháng 7 năm Giáp Thìn (1844), đoàn công cán trên thuyền Phấn Bằng về đến Việt Nam. Sau đó, Cao Bá Quát được phục chức ở bộ Lễ, nhưng chẳng bao lâu thì bị thải về sống với vợ con ở Thăng Long.

Ông trở về sống với vợ con ở Hà Nội. Trước đây, nhà ông vốn ở phố Đình Ngang (nay gần phố Nguyễn Thái Học), năm 1834 khi ông vào Huế thi Hội, thì vợ ông ở nhà đã xin phép cha chồng cho sửa lại một ngôi nhà gần Cửa Bắc về phía Hồ Tây và Hồ Trúc Bạch. Thời gian này, những lúc thư nhàn, ông thường xướng họa với các danh sĩ đất Thăng Long như Nguyễn Văn Siêu, Nguyễn Văn Lý, Trần Văn Vi, Diệp Xuân Huyên...

Sau ba năm bị thải về, Cao Bá Quát nhận được lệnh triệu vào Huế (1847) làm ở Viện Hàn Lâm, lo việc sưu tầm và sắp xếp văn thơ. Thời gian ở Kinh đô Huế lần này, ông kết thân với một số thi nhân nổi tiếng như Nguyễn Hàm Ninh, Đinh Nhật Thận, Nguyễn Phúc Miên Thẩm, Nguyễn Phúc Miên Trinh...và ông đã được mời tham gia Mạc Vân Thi xã do hai vị hoàng thân này sáng lập.

Năm Canh Tuất (1850), do không được lòng một số quan lớn tại triều, Cao Bá Quát đã bị đầy đi làm giáo thụ ở phủ Quốc Oai (Sơn Tây cũ).

Khởi nghĩa chống nhà Nguyễn

Khoảng cuối năm Canh Tuất (1850) đời vua Tự Đức, Cao Bá Quát lấy cớ về quê chịu tang cha và sau đó xin ở lại nuôi mẹ già rồi xin thôi chức Giáo thụ ở phủ Quốc Oai.

Khoảng tháng 6, tháng 7 âm lịch năm Giáp Dần 1854, nhiều tỉnh ở miền Bắc gặp đại hạn, lại bị nạn châu chấu làm cho mùa màng mất sạch, đời sống người nhân dân hết sức cực khổ; Cao Bá Quát bèn vận động một số sĩ phu yêu nước, các thổ hào ở các vùng Quốc Oai, Vĩnh Phúc, Cao Bằng, Lạng Sơn... cùng nhau tôn Lê Duy Cự làm minh chủ chống lại nhà Nguyễn. Cao Bá Quát làm quốc sư, họp với thổ mục Sơn Tây là Đinh Công Mỹ và Bạch Công Trân dựng cờ nổi dậy tại Mỹ Lương, thuộc vùng Sơn Tây chống lại triều đình đương thời.

Đang trong quá trình chuẩn bị khởi nghĩa, do có người tố giác nên kế hoạch bị bại lộ. Trước tình thế cấp bách, Cao Bá Quát buộc phải phát lệnh tấn công vào cuối năm 1854.

Buổi đầu ông cùng các thổ mục ở Sơn Tây là Đinh Công Mỹ và Bạch Công Trân đem lực lượng đánh phá phủ Ứng Hòa, huyện Thanh Oai, huyện thành Tam Dương, phủ Quốc Oai, Yên Sơn... Tuy giành được một số thắng lợi, nhưng sau khi quan quân triều đình tập trung phản công thì quân khởi nghĩa liên tiếp bị thất bại.

Tháng Chạp năm Giáp Dần (tháng 12 năm này rơi vào năm dương lịch 1855 ), sau khi bổ sung lực lượng (chủ yếu là người Mường và người Thái ở vùng rừng núi Mỹ Lương, nay là vùng đất phía Tây sông Đáy thuộc các huyện Chương Mỹ, Mỹ Đức của Hà Nội, và các huyện Lương Sơn, Kim Bôi tỉnh Hòa Bình), Cao Bá Quát đem quân tấn công huyện lỵ Yên Sơn lần thứ hai (huyện lỵ huyện Yên Sơn cũng là phủ lỵ phủ Quốc Oai, ngày nay là thị trấn Quốc Oai huyện Quốc Oai). Phó lãnh binh Sơn Tây là Lê Thuận đem quân nghênh chiến. Cuộc đối đầu đang hồi quyết liệt tại vùng núi Yên Sơn (giáp Sài Sơn), thì Cao Bá Quát bị suất đội Đinh Thế Quang bắn chết tại trận. Tiếp theo, Nguyễn Kim Thanh và Nguyễn Văn Thực cũng lần lượt bị quân triều đình bắt được, sau cả hai đều bị xử chém. Ngoài những thiệt hại này, hơn trăm quân khởi nghĩa bị chém chết và khoảng 80 quân khác bị bắt (theo sử nhà Nguyễn).

Nghe tin đại thắng, vua Tự Đức lệnh cho ban thưởng và cho đem thủ cấp của nghịch Quát bêu và rao khắp các tỉnh Bắc Kỳ rồi giã nhỏ quăng xuống sông. Sự thật về cái chết của Cao Bá Quát cho đến nay vẫn còn là một vấn đề nghi vấn cần làm sáng tỏ hơn .

Sau khi dẹp được cuộc khởi nghĩa, triều đình ra lệnh tru di tam tộc dòng họ Cao của ông. Anh trai song sinh của ông là Cao Bá Đạt đang làm Tri huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa, và có tiếng là một viên quan mẫn cán và thanh liêm, cũng phải chịu tội và bị giải về kinh đô Huế. Dọc đường, Cao Bá Đạt làm một tờ trần tình gửi triều đình rồi dùng dao đâm cổ tự vẫn.

Tác phẩm
Ngay sau khi cuộc nổi dậy ở Mỹ Lương (tỉnh Sơn Tây) bị thất bại (1855-1856), các tác phẩm của Cao Bá Quát đã bị triều đình nhà Nguyễn cho thu đốt, cấm tàng trữ và lưu hành, nên đã bị thất lạc không ít. Tuy vậy, trước 1984, nhóm biên soạn sách Thơ văn Cao Bá Quát, đã tìm đến kho sách cổ của Thư viện Khoa học kỹ thuật trung ương (Hà Nội), và sau khi loại trừ những bài chắc chắn không phải của ông, thì số tác phẩm còn sót lại cũng còn được trên ngàn bài được viết bằng thứ chữ Nôm và chữ Hán.

Cụ thể là hiện còn 1353 bài thơ và 21 bài văn xuôi, gồm 11 bài viết theo thể ký hoặc luận văn và 10 truyện ngắn viết theo thể truyền kỳ. Trong số này về chữ Nôm, có một số bài hát nói, thơ Đường luật và bài phú Tài tử đa cùng (Bậc tài tử lắm cảnh khốn cùng). Về chữ Hán, khối lượng thơ nhiều hơn, được tập hợp trong các tập:
Cao Bá Quát thi tập
Cao Chu Thần di thảo
Cao Chu Thần thi tập
Mẫn Hiên thi tập

Sự nghiệp văn chương
Trích đánh giá trong Từ điển văn học (bộ mới):
Cao Bá Quát là một nhà thơ rất có bản lĩnh. Từ những tác phẩm đầu tiên đã thấy lòng tin của nhà thơ vào ý chí và tài năng của mình. Ông sống nghèo, nhưng khinh bỉ những kẻ khom lưng uốn gối để được giàu sang, và tin rằng mình có thể tự thay đổi đời mình.
Đến khi làm quan, muốn đem tài năng ra giúp đời, nhưng rồi Cao Bá Quát sớm nhận ra rằng vấn đề không hề đơn giản như ông tưởng.
Có những lúc ông cảm thấy bất lực trước những bất công trong xã hội, ông cũng muốn nhàn hưởng lạc thú như Nguyễn Công Trứ. Thế nhưng mỗi khi nghĩ đến những người cùng khổ bị áp bức, ông lại thấy cách đó là không thể, mà phải tìm một con đường khác. Cuối cùng, con đường mà ông chọn là đến với phong trào nông dân khởi nghĩa chống lại triều đình.
Ngoài những chủ đề nêu trên, ông còn viết về vợ con, bè bạn, học trò và quê hương. Bài nào cũng thắm thiết, xúc động. Ông cũng có một số bài đề cao những anh hùng trong lịch sử, để qua đó thể hiện hoài bão của mình. Ông cũng có một số bài thơ viết về chuyện học, chuyện thi mà ông cho rằng chỉ là chuyện "nhai văn nhá chữ". Trong dịp ông đi công cán ở vùng Hạ Châu, ông cũng có những bài thơ phản ảnh cảnh bất công giữa người da trắng với người da đen...

Về mặt nghệ thuật, Cao Bá Quát là một nhà thơ trữ tình với một bút pháp đặc sắc. Ông làm thơ nhanh, có lúc "ứng khẩu thành chương", nhưng vẫn thể hiện được cảm xúc dồi dào và sâu lắng. Và mặc dù hình tượng trong thơ ông thường bay bổng, lãng mạn, nhưng trong những bài viết về quê hương thì ông lại sử dụng rất nhiều chi tiết hiện thực gợi cảm. Ngoài ra, đối với thiên nhiên, ông cũng hay nhân cách hóa, coi đó như những người bạn tri kỷ tri âm...

Trích thêm một số nhận xét khác:
GS. Dương Quảng Hàm:Cao Bá Quát là một văn hào có nhiều ý tứ mới lạ, lời lẽ cao kỳ .
GS. Thanh Lãng:Tư tưởng độc lập của Cao Bá Quát khác cái chí nam nhi của Nguyễn Công Trứ. Ông Trứ lập nghiệp là để giúp vua, để chu toàn nghĩa quân thần; còn ông Quát mang cả cái mộng thay đổi thời cuộc và chuyển vần số mệnh...Về mặt nghệ thuật, sở trường của ông là thể phú  và thể ca trù. Hai thể này, với ông đã vươn tới một trình độ nghệ thuật tuyệt vời. Có điều ông hay lạm dụng chữ Nho và điển tích, vì vậy có thua kém Nguyễn Công Trứ về thể loại ca trù .
Thi sĩ Xuân Diệu:
Cao Bá Quát trước mắt chúng ta, tượng trưng cho tài thơ và tinh thần phản kháng. Còn triết lý của ông chính là bền bỉ phục vụ cho đời .

Vài vấn đề liên quan

Năm sinh, năm mất
Phỏng đoán Cao Bá Quát sinh năm 1808 là căn cứ bài "Thiên cư thuyết" của ông. Trong bài có câu (dịch): "Với tuổi ta mới hai kỷ mà đã thấy núi sông, thành quách cũ thay đổi đến ba lần". Cuối bài ghi: "Tháng mạnh thu, năm Nhâm Thìn (1832), Chu thần thị viết bài thuyết này". Hai kỷ tức 24 năm, suy ra ông sinh năm 1808. Tuy nhiên cứ liệu này chỉ có giá trị tương đối. Theo GS Vũ Khiêu và nhóm nghiên cứu về Cao Bá Quát thì khẳng định ông sinh năm 1809. Từ điển Bách khoa Việt Nam cũng ghi ông sinh năm 1809..

Về năm mất, có một vài tác giả cho rằng Cao Bá Quát mất năm 1854. Nhưng theo Trần Công Nghị thì:
Cao Bá Quát mất ngay tại trận tiền vào tháng Chạp năm Giáp Dần. Khi chuyển qua dương lịch thì: Ngày 1 tháng 12 năm Giáp Dần nhằm ngày 18 tháng 1 năm 1855. Ngày 30 tháng Chạp, năm Giáp Dần nhằm ngày 16 tháng 2 năm 1855. Như vậy nguyên tháng Chạp năm này đều rơi vào năm 1855. Cho nên năm qua đời của Cao Bá Quát phải ghi là năm 1855 mới đúng.

Những giai thoại
Hiện vẫn còn tồn tại nhiều giai thoại liên quan đến nhân cách và tài thơ của Cao Bá Quát (như Bịa thơ tài hơn vua, Chữa câu đối của vua, Cá đớp cá-người trói người, Trên dưới đều chó, Câu thơ thi xã v.v...). Tuy nhiên, theo GS. Vũ Khiêu thì đa phần chúng đều thiếu căn cứ và chưa được xác minh. Bởi vậy theo ông chỉ có thể hiểu Cao Bá Quát và đánh giá đúng tư tưởng cùng hành động của ông trên cơ sở phân tích nguồn gốc xã hội đương thời, diễn biến trong cuộc đời và trong thơ văn của ông mà thôi . Ở một đoạn khác, giáo sư lại viết:
Khác với một số giai thoại có ý nói Cao Bá Quát là một con người kiêu căng, ngỗ ngược; và qua số một bài thơ cùng bài hát nói được gán cho ông, có người còn muốn coi ông là kẻ thích hưởng lạc, rượu chè, trai gái...Trái lại, qua cuộc đời và thơ văn của ông, chỉ thấy ông là một người biết giữ gìn phẩm hạnh, đối xử đúng mực với cha mẹ, anh em, vợ con, hàng xóm và biết yêu quý đất nước, quê hương.
Đề cập đến Trần tình văn của Cao Bá Nhạ, theo giáo sư thì rất có thể người cháu này đã đỗ lỗi cho chú để minh oan cho mình.

Xem thêm
Cao Bá Nhạ
Mẫn Hiên thuyết loại

Sách tham khảo chính
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn Học, 2004.
Phạm Thế Ngũ, Việt Nam Văn học giản ước tân biên (quyển trung). Quốc học tùng thư, Sài Gòn, 1963.
Thanh Lãng, Bảng lược đồ văn học Việt Nam (quyển thượng). Nhà xuất bản Trình Bày, không ghi năm xuất bản.
Nguyễn Lộc, mục từ Cao Bá Quát trong Từ điển Văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nhiều người soạn, Thơ văn Cao Bá Quát. Nhà xuất bản Văn Học, 1984.
Xuân Diệu, Các nhà thơ cổ điển Việt Nam (tập 2). Nhà xuất bản Văn Học, 1987.
Nguyễn Minh Tường, Cao Bá Quát: Danh sĩ đất Thăng Long-Hà Nội. Nhà Xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2012.

Chú thích

Liên kết ngoài

Vụ án Cao Bá Quát suýt bị tử hình vì chữa hàng loạt bài thi

Người sinh đôi
Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn
Người Hà Nội
Người họ Cao tại Việt Nam
Nhà thơ Việt Nam
Người bị kết án tru di tam tộc


title: Goncourt, Haute-Marne

text:
Goncourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Phen (huyện)

text:
Phen () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Udon Thani, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Sang Khom, Ban Dung, Phibun Rak, Mueang Udon Thani, Ban Phue của tỉnh Udon Thani, Sa Khrai, Mueang Nong Khai và Phon Phisai của Nong Khai Province.

Lịch sử
The district goes back to Mueang Phen, which wvà thuộc Mueang Nong Khai. Năm 1907 it became a district, then named Mueang Phen (เมืองเพ็ญ) within tỉnh Udon Thani. Năm 1917 it was được đổi tên thành Phen.

Hành chính
Huyện này được chia thành 11 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 151 làng (muban). Phen là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của the tambon Phen. Có 11 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Phen


title: 8005 Albinadubois

text:
8005 Albinadubois (1988 MJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 6 năm 1988 bởi Helin, E. F. ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8005 Albinadubois

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Đức

text:
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Đức (tiếng Đức: Fußballer des Jahres) là danh hiệu hằng năm tặng cho cầu thủ nổi bật nhất của một mùa bóng. Cầu thủ xuất sắc nhất năm được các thành viên của Hội nhà báo thể thao Đức (Verband Deutscher Sportjournalisten - VDS) bình chọn. Lễ trao tặng được tổ chức cùng với tạp chí thể thao Kicker-sportmagazin. Ứng cử viên là các cầu thủ ở Đức và các cầu thủ người Đức thi đấu ở nước ngoài. Trong nước Cộng hòa Dân chủ Đức danh hiệu này do tạp chí Die Neue Fußballwoche trao tặng từ 1963 đến 1991. Aílton là cầu thủ người nước ngoài đầu tiên nhận danh hiệu này năm 2004. Jürgen Klinsmann là vận động viên duy nhất đoạt danh hiệu này tại Đức (1988 và 1994) cũng như tại Anh (1995).

Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Cộng hòa Liên bang Đức

Các cầu thủ có nhiều danh hiệu nhất

Các câu lạc bộ đoạt nhiều danh hiệu nhất

Nữ cầu thủ xuất sắc nhất năm của Đức

Các nữ cầu thủ có nhiều danh hiệu nhất

Các câu lạc bộ đoạt nhiều danh hiệu nhất

Cầu thủ xuất sắc nhất năm của Cộng hòa Dân chủ Đức

Cầu thủ có nhiều danh hiệu nhất

Câu lạc bộ có nhiều danh hiệu nhất

Tham khảo

Bóng đá Đức
Giải thưởng bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Đức


title: Castelmauro

text:
Castelmauro là một đô thị ở tỉnh Campobasso trong vùng Molise thuộc nước Ý, có vị trí cách khoảng 30 km về phía bắc của Campobasso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.825 người và diện tích là 43,5 km².

Castelmauro giáp các đô thị: Acquaviva Collecroce, Civitacampomarano, Guardialfiera, Montefalcone nel Sannio, Roccavivara, San Felice del Molise, Trivento.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Campobasso


title: Khủng long hông thằn lằn

text:
Saurischia (Khủng long hông thằn lằn, bắt nguồn từ 2 từ Hy Lạp "sauros" (σαυρος) có nghĩa là "thằn lằn" và "ischion" (σαυρος) có nghĩa là khớp hông), là một trong hai phân nhóm cơ bản của khủng long (Dinosauria). Năm 1888, Harry Seeley phân loại khủng long thành 2 bộ dựa theo cấu trúc hông của chúng, mặc dù hiện nay phần lớn các nhà cổ sinh vật học phân loại Saurischia như là một nhánh không phân hạng chứ không phải một bộ. Saurischia ('hông thằn lằn') phân biệt với Ornithischia ('hông chim') ở chỗ chúng giữ lại cấu hình tổ tiên của các xương ở hông.

Các loài khủng long Sauropoda (chân thằn lằn) và Theropoda (chân thú) đều thuộc về nhánh khủng long hông thằn lằn này. Ornithischia (khủng long hông chim) bao gồm Ceratopsia (khủng long mặt sừng) và các nhóm khủng long như Parasaurolophus, Corythosaurus.

Tất cả các loài khủng long ăn thịt (thuộc Theropoda) cũng như một trong hai nhánh chính của khủng long ăn cỏ là Sauropodomorpha thuộc về nhánh Saurischia. Vào cuối kỷ Creta, tất cả các loài Saurischia (trừ chim) đều tuyệt chủng. Điều này được nói tới như là Sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen. Chim hiện đại (Aves), hậu duệ trực tiếp của một nhóm khủng long chân thú, là một phân nhánh của khủng long Saurischia trong phân loại phát sinh chủng loài.

Miêu tả

Saurischia được phân biệt với Ornithischia bởi cấu trúc khung chậu ba chĩa của chúng, với xương mu hướng về phía trước; trong khi khung chậu của Ornithischia được sắp xếp với xương mu hướng về phía sau, song song với đốt háng, thông thường với một mấu hướng về phía trước, tạo thành một cấu trúc bốn chĩa.

Cấu trúc hông như vậy của Saurischia dẫn tới việc Seeley đặt tên cho chúng là khủng long "hông thằn lằn" do chúng duy trì giải phẫu hông tổ tiên, cũng được tìm thấy ở thằn lằn hiện đại ngày nay. Ông đặt ra thuật ngữ Ornithischia cho khủng long "hông chim" do chúng rất giống với cấu trúc khung chậu của chim, mặc dù ông không đề xuất một mối quan hệ cụ thể nào với chim.

Tuy nhiên, như các nghiên cứu sau này phát hiện ra thì sự sắp xếp "hông chim" này trên thực tế đã tiến hóa độc lập hai lần ở khủng long, đầu tiên ở Ornithischia và sau đó ở một dòng dõi của Saurischia, bao gồm cả chim thật sự (Avialae). Trong ví dụ này của tiến hóa hội tụ, chim đã tiến hóa hông được định hướng tương tự như giải phẫu hông của Ornithischia có sớm hơn, và trong cả hai trường hợp thì đều có thể là một sự thích nghi với thức ăn là thực vật hoặc kiểu ăn tạp.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ nhánh dưới đây vẽ theo Weishampel et al. (2004)

Ngoài ra, các chi Teyuwasu và Agnosphitys có thể là những khủng long hông thằn lằn ban đầu, hoặc là bò sát phi-khủng long nguyên thủy hơn.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Saint-Denis-sur-Huisne

text:
Saint-Denis-sur-Huisne là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-Denis-sur-Huisne nằm ở khu vực có độ cao trung bình 159 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintdenissurhuisne


title: Chứng khó đọc

text:
Chứng khó đọc (tiếng Anh: Dyslexia) đặc trưng cho vấn đề gặp rắc rối về đọc hiểu và đánh vần dù trí tuệ bình thường. Các vấn đề có thể bao gồm khó khăn trong việc đánh vần các từ, đọc nhanh, viết chữ, "phát âm" các từ trong đầu, phát âm từ khi đọc to và nghe hiểu người khác đọc. Thông thường những khó khăn này được nhận thấy đầu tiên khi đi học ở trường. Khi một người mất khả năng đọc trước đây của bản thân, nó được gọi là alexia.

Chứng khó đọc được cho là do cả yếu tố di truyền lẫn môi trường. Một số trường hợp là đặc điểm chung của gia đình. Nó thường xảy ra với những người gặp rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và liên hệ giống với chứng khó học toán. Nó cũng có thể bắt đầu ở tuổi trưởng thành là kết quả sau một chấn thương sọ não, đột quỵ, hoặc mất trí nhớ. Chứng khó đọc được chẩn đoán thông qua một loạt các bài kiểm tra bộ nhớ, lỗi chính tả, thị lực, và kỹ năng đọc. Cơ chế cơ bản của chứng khó đọc là những vấn đề trong quá trình xử lý ngôn ngữ của não. Chứng khó đọc được phân chia thành những khó khăn trong việc đọc hiểu do vấn đề thính giác, thị giác hoặc do thiếu sót trong quá trình dạy học đọc.

Khoảng 2–8% trẻ em học cấp 1 bị ít nhiều chứng khó đọc. Chứng này không phải do mắt kém mà là do bất thường tại tầng lớp trên của vỏ não - làm trẻ mất khả năng ghi nhận và hiểu đường nét của chữ và ký hiệu. Trẻ bị chứng này có thể không hiểu vần điệu khi nghe câu ca dao hay bài thơ, nhiều trẻ kém khả năng phân tách các âm thanh trong câu nói. Những khả năng này rất quan trọng trong quá trình học hỏi của trẻ em - do đó trẻ mắc chứng khó đọc thường bị thua kém bè bạn trong lớp.

Bước đầu của việc học đọc là nhận ra được các từ, bằng cách phân biệt ra các âm riêng trong mỗi từ và sau đó liên hệ các âm đó với mẫu tự. Bước kế tiếp là liên kết các từ vào nhau để hiểu ra câu.

Phần lớn trẻ em bị chứng khó đọc có sức thông minh bình thường; có em có sức thông minh cao hơn trung bình. Chứng khó đọc là do một khúc mắc trong liên hệ thần kinh não, không dính líu gì đến khả năng suy nghĩ hay thông hiểu các khái niệm cao cấp.

Trẻ em bị chứng khó đọc còn có thể biểu một số chứng tật phát triển khác như kém hay không có khả năng viết và tính toán số. Những khả năng này đòi hỏi ký ức thuyên chuyển từ ký hiệu sang ý nghĩa.

Trước khi kết luận một trẻ em bị chứng khó đọc, cần phải loại trừ những nguyên nhân khác có thể gây cản trở học đọc, học viết và học nghe như thiếu học (mù chữ, thầy cô giảng dạy thiếu kinh nghiệm), có vấn đề tâm lý, chậm phát triển tâm thần, và các bệnh về tai, mắt, hoặc não (thí dụ SIDA) .

Một số người nổi tiếng trên thế giới bị mắc bệnh này như Thomas Edison, Anthony Hopkins, Guy Ritchie, Ozzy Osbourne, Tom Cruise, Cher,...

Định nghĩa
Rối loạn đặc hiệu về đọc hay rối loạn đọc tuổi phát triển là khó khăn rõ rệt về phát triển các kỹ năng đọc và đọc hiểu mà không thể quy cho chậm phát triển tâm thần, học lực không thích hợp, độ tuổi, thiếu sót thị giác thính giác hay thần kinh. Khó khăn về đọc khá nặng gây trở ngại cho kết quả học tập và các hoạt động đòi hỏi kỹ năng đọc. Khó học đọc thường kết hợp với khó học chính tả, chỉ chẩn đoán  rối loạn đọc ở trẻ có trí tuệ phát triển bình thường và trên 7 tuổi vì trước độ tuổi này, hiện tượng đọc nhầm rất thường gặp.

Người ta tin rằng chứng khó đọc có thể ảnh hưởng từ 5 đến 10 phần trăm dân số được mặc dù chưa có nghiên cứu để có một tỷ lệ phần trăm chính xác.

Người lớn mắc bệnh này có thể đọc và hiểu tốt, nhưng họ có xu hướng đọc chậm hơn so với người không dyslexia, có thể thực hiện kém hơn trong việc đọc lời vô nghĩa (một thước đo của nhận thức âm vị học), viết chính tả.

Nguyên nhân
Các lý thuyết sau đây không nên được xem là cạnh tranh, nhưng xem như là lý thuyết cố gắng  giải thích những nguyên nhân cơ bản của một tập hợp các triệu chứng tương tự từ nhiều quan điểm nghiên cứu

Lý thuyết tiểu não
Lý thuyết khẳng định rằng có một rối loạn nhẹ tiểu não có thể gây ra chứng khó đọc. Tiểu não góp phần điều khiển động cơ trong cách phát âm của lời nói.  Lý thuyết đề xuất rằng các vấn đề phát âm có thể đóng góp vào sự thâm hụt xử lý âm vị học có thể gây ra chứng khó đọc.

Lý thuyết  thâm hụt âm vị học
Các nhà khoa học của lý thuyết này đề xuất rằng những người bị chứng khó đọc có một thao tác suy giảm âm thanh cụ thể, ảnh hưởng đến trí nhớ thính giác, nhớ từ, và kỹ năng kết hợp âm thanh khi tạo ra lời nói.

Lý thuyết xử lý thính giác nhanh chóng
Xác định rằng thâm hụt chủ yếu nằm trong nhận thức về âm thanh ngắn hoặc nhanh khác nhau.

Lý thuyết thị giác
Lý thuyết thị giác đại diện cho một quan điểm truyền thống của chứng khó đọc, như là kết quả của sự suy giảm thị lực tạo ra vấn đề khi xử lý thông tin từ các chữ cái và chữ từ một văn bản.   Lý thuyết này không phủ nhận khả năng nguyên nhân khác của chứng khó đọc

Các rối loạn đi kèm
Một số khuyết tật học tập thường xảy ra với chứng khó đọc tuy nhiên chưa xác định được chúng có cùng nguyên nhân về não bộ với chứng khó đọc hay không:
Dysgraphia —một rối loạn thể hiện chủ yếu thông qua việc tự văn bản hoặc đánh máy
Dyscalculia —một tình trạng thần kinh được đặc trưng bởi vấn đề với ý thức cơ bản về số lượng và sự kiện toán học. Thường những người có tình trạng này có thể hiểu được khái niệm toán học rất phức tạp và các nguyên tắc, nhưng có khó khăn khi lấy dữ kiện liên quan đến toán học cơ bản cộng và trừ.
Attention Deficit Disorder -  ADHD: rối loạn tăng động giảm chú ý.
Cluttering - Nói lắp - lời nói bất thường cả về tốc độ và nhịp điệu, hiệu quả nói kém.

Triệu chứng
Các triệu chứng của chứng khó đọc khác nhau tùy theo mức độ nghiêm trọng của chứng rối loạn cũng như tuổi của từng cá nhân.:

Trẻ trong độ tuổi mẫu giáo
Rất khó để có được một chẩn đoán chứng khó đọc trước khi đứa trẻ bắt đầu đi học, nhưng trẻ sẽ có những biểu hiện:
Sự chậm chạp trong lời nói.
Chậm học của các từ mới
Không tiếp nhận dữ liệu
Khó khăn khi thể hiện giọng điệu, nhịp điệu.
Ít kiến thức
Viết chữ đảo ngược.

Đầu tiểu học
Khó học bảng chữ cái hoặc thứ tự chữ cái
Gặp khó khăn khi kết hợp với các chữ cái và cách phát âm chữ cái đó.
Khó xác định hoặc tạo ra những từ có vần điệu.
Khó khăn để hiểu chữ viết
Khó đọc: đọc sót chữ (đắng – đắn), sót từ (cái ca – cái), đọc thêm chữ cái (cái ca – cái can), đọc thêm từ (cái – cái ca), đọc chệch từ (quả cam – quả com), đọc thiếu chữ cái (con – chon), đọc đảo lộn chữ cái (con – non, chí – híc)...

Cuối tiểu học
Chậm hoặc đọc không chính xác (mặc dù những người này có thể đọc đến một mức độ).
Đánh vần từ vựng rất yếu
Khó đọc thành tiếng, đọc chữ theo thứ tự sai, bỏ qua lời nói
Khó khăn khi hiểu ý nghĩa của từ riêng lẻ.
Trẻ em bị chứng khó đọc có thể không nhìn thấy (hoặc không  nghe thấy) sự giống và khác nhau trong các chữ cái và các từ, có thể không nhận ra khoảng cách giữa các âm trong tiếng, tiếng trong từ.

Tuổi trung học và trưởng thành
Một số người bị chứng khó đọc có thể che giấu những điểm yếu của họ và thường ở mức độ có thể chấp nhận được hoặc có thể cải thiện tốt hơn nữa khi đến 16 tuổi). Nhiều học sinh cố gắng ở mức tối đa để khắc phục điểm yếu của mình.

Một quan niệm sai lầm phổ biến về chứng khó đọc là người có chứng khó đọc sẽ viết chữ ngược. Trong thực tế, điều này chỉ xảy ra trong một nhóm nhỏ người mắc chứng khó đọc. Quan sát để đánh giá trí tuệ với người có chứng khó đọc thì tốt nhất là nên yêu cầu họ làm một bài viết.

Người mắc chứng này hay nhẫm lẫn các từ gần giống nhau ví dụ hoa – hao, oanh – hoanh….

Chú thích

Xem thêm
 Chứng khó nghe
Chứng khó học

Liên kết ngoài

Tâm lý học giáo dục
Biết chữ
Học đọc
Đọc
Giáo dục đặc biệt
Viết
RTT
RTTNEURO


title: 22112 Staceyraw

text:
22112 Staceyraw (2000 QO181) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22112 Staceyraw

Thiên thể phát hiện năm 2000
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Coleophora vibicigerella

text:
Coleophora vibicigerella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Thụy Điển và Phần Lan to bán đảo Iberia, Ý và Bulgaria and from Đảo Anh to the Baltic States.

Sải cánh dài 10.5–14 mm.

Ấu trùng ăn Achillea millefolium and Artemisia campestris.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Rose Tower

text:
Rose Rayhaan by Rotana, còn được biết đến là Rose Tower, khách sạn 72 tầng cao 333 m trên đường Sheikh Zayed ở Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Nó từng là khách sạn cao nhất thế giới từ năm 2009 đến năm 2012. Tòa tháp ban đầu cao 380 m, nhưng sửa đổi thiết kế đã giảm nó còn 333 m.

Việc xây dựng trên tòa tháp bắt đầu vào năm 2004 và hoàn thành vào năm 2007. Nhà thầu thiết kế và xây dựng là Công ty Xây dựng Ả Rập. Vào ngày 24 tháng 10 năm 2006, tòa nhà đạt đến chiều cao tối đa. Khách sạn đã vượt qua Burj Al Arab gần đó. Mặc dù tòa nhà và nội thất bên trong của nó đã hoàn thành vào năm 2007, nhưng nó không mở cửa cho đến ngày 23 tháng 12 năm 2009.

Mặt tiền được tô điểm bao gồm hai tông màu của kính tráng gương màu xanh và bạc với trang trí bằng vàng. Một bảng hẹp của các vòng vàng oculiform trải dài. Mỗi bên của tháp kết hợp hai dạng hình trụ lồi xếp lại với nhau. Các mặt tiền được làm phẳng về phía trên và vươn lên đỉnh bằng điêu khắc tinh xảo của các cánh hoa giao nhau, một tham chiếu trực quan cho tên của tòa nhà, The Rose. Một hình ảnh hoa này trên đỉnh tháp được đặt bởi một quả cầu. Một ngọn tháp kéo dài lên trên mái nhà là đỉnh của tòa tháp.

Rose Rayhaan by Rotana là một trong những thương hiệu khách sạn lớn đầu tiên mở tại Dubai. Khách sạn có hai nhà hàng và quán cà phê 24 giờ. Tập đoàn đầu tư quốc tế Bonyan là nhà phát triển và đầu tư 180 triệu đô la. Tòa nhà được chính thức hoàn thành với 462 phòng, dãy phòng và căn hộ penthouse. Nó chính thức khai trương vào ngày 23 tháng 12 năm 2009.

Xem thêm
 Danh sách các khách sạn cao nhất thế giới
 Danh sách các tòa nhà cao nhất ở Dubai
 Danh sách các tòa nhà cao nhất ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Rose Rayhaan by Rotana – Dubai trang web chính thức

Khách sạn hoàn thành năm 2007
Tổng công ty quản lý khách sạn Rotana


title: Dicranomyia ohlini

text:
Dicranomyia ohlini là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Megachile nivescens

text:
Megachile nivescens là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được W. F. Kirby mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1900


title: Palaeorhiza rejecta

text:
Palaeorhiza rejecta là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1929


title: Athous alnicola

text:
Athous alnicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gistel miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Bourberain

text:
Bourberain  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 270 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Drasterius cambodiensis

text:
Drasterius cambodiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Drasterius


title: Bulbophyllum trifolium

text:
Bulbophyllum trifolium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

trifolium]]

T


title: Andrena aiderensis

text:
Andrena aiderensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1993


title: Cách mạng Hungary

text:
Cách mạng Hungary có thể là:
 Cách mạng Hungary (1848 – 1849)
 Cách mạng Hungary (1919), kết quả là Nhà nước Cộng hoà Xô viết Hungary ra đời, do Kun Béla đứng đầu.
 Cách mạng Hungary (1956), tức Sự kiện năm 1956 ở Hungary


title: Larodde

text:
Larodde là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 780 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Bills, Bills, Bills

text:
"Bills, Bills, Bills" (Tạm dịch: "Hóa đơn, Hóa đơn, Hóa đơn") là một ca khúc năm 1999 của nhóm nhạc Destiny's Child và được phát hành với tư cách là đĩa đơn dẫn đầu của The Writing's on the Wall. Ca khúc có nội dung về nữ quyền tương tự như ca khúc của TLC, "No Scrubs", và đều có xuất hiện của nhà sản xuất Eric Nealante Phillips và nhạc sĩ Kandi Burruss. Ca khúc đã trở thành đĩa đơn quán quân đầu tiên của họ tại Mỹ vào tháng 7 năm 1999, và đồng thời cũng nằm ở vị trí thứ 10 tại Anh. Ca khúc được thực hiện bởi một đoàn sản xuất lớn gồm Rodney Jerkins, Missy Elliott, Chad Elliot, và Dwayne Wiggins của Tony! Toni! Toné! và giành được hai đề cử giải Grammy: "Trình diễn Song ca hoặc Nhóm nhạc R&B Xuất sắc nhất" và "Bài hát R&B Xuất sắc nhất" tại lễ trao giải Giải Grammy lần thứ 42. Bộ phim Glee đã trình diễn ca khúc này trong một tập phim mùa Hai bởi diễn viên Darren Criss cùng những sinh viên của học viện Dalton Academy Warblers.

Nội dung
Lời nhạc chủ yếu nói về việc người đàn ông trong ca khúc chỉ biết xài tiền phung phí của người phụ nữ khi nhóm hát "Now you've been maxing out my card," "And then you use my cell phone / And when the bill comes, all of a sudden you be acting dumb," (Tạm dịch: "Anh xài hết tiền trong tài khoản của em," "Và sau đó anh dùng điện thoại của em / Và đến khi có hóa đơn, anh bỗng dưng trở nên ngơ ngác,") và "And now you ask to use my car / Drive it all day and don't fill up the tank." (Tạm dịch: "Còn giờ anh mượn em chiếc xe hơi / Lái nó cả ngày mà không thèm đổ xăng.") Sau đó, nhóm đã kết thúc với một câu hỏi, "Can you pay my bills? / Can you pay my telephone bills? / Do you pay my automo' bills?" (Tạm dịch: "Anh có thể trả đống hóa đơn của em không? / Anh có thể trả hóa đơn điện thoại cho em không? / Anh có trả tiền xăng cho em không?")

Sporty Thievz, nhóm đã viết ca khúc nhại lại ca khúc "No Scrubs" của TLC là "No Pigeons" (Tạm dịch: "Không Chim bồ câu"). Nhóm này cũng đã viết ca khúc nhại lại dành cho "Bills, Bills, Bills" mang tựa "No Billz (Why, Why, Why)." (Tạm dịch: "Không Hóa Đơn (Tại Sao, Tại Sao, Tại Sao)"). Nhóm Sporty Thievz đồng thời cũng nằm trong ca khúc "I Can't Go For That", một phiên bản mới của Bills, Bills, Bills với phần nhạc và phần lời hoàn toàn khác, sản xuất bởi Trackmasters, cùng nghệ sĩ rap nữ Jazz.

 Video ca nhạc
Video ca nhạc cho "Bills, Bills, Bills" được đạo diễn bởi Darren Grant, được quay ở một tiệm làm đẹp được lấy cảm hứng từ tiệm làm đẹp trước kia của Tina Knowles, mẹ của thành viên Beyoncé Knowles. Đây cũng chính là một trong những video có sự xuất hiện của thành viên Farrah Franklin, nhưng cô chỉ đóng một vai nhỏ là một vị khách hàng của tiệm làm đẹp.
Video này đồng cũng xuất hiện trong đĩa DVD The Platinum's on the Wall và bộ đĩa đơn CD/DVD "Bug a Boo" Phần 1 tại Anh.

 Thực hiện
 Giọng chính: Beyoncé Knowles (2 lời), Kelly Rowland (2 điệp khúc)
 Giọng bè: Kelly Rowland, Letoya Luckett và LaTavia Roberson, Beyoncé Knowles
 Hướng dẫn thanh nhạc: Beyoncé Knowles, Kelly Rowland, Letoya Luckett, LaTavia Roberson và Eric Nealante Phillips.

 Danh sách ca khúc
 Đĩa đơn tại Mỹ
Đĩa quảng bá 12-inchMặt A"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Livegig Mix) - 7:12
"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Dub Mix) - 8:03Mặt B"Bills, Bills, Bills" (Digital Black-N-Groove Mix) - 7:22
"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản trong album) - 4:16

Đĩa đơn 12-inchMặt A"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản trong album) - 4:16
"Bills, Bills, Bills" (Digital Black-N-Groove Club Mix) - 7:16
"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản Acapella) - 4:00Mặt B"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Livegig Mix) - 7:33
"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Dub Mix) - 8:04

Đĩa đơn CD Maxi
"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản trong album) - 4:16
"Bills, Bills, Bills" (Digital Black-N-Groove Club Mix) - 7:07
"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản Acapella) - 4:02
"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Livegig Mix) - 7:34
"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Dub Mix) - 8:03

Đĩa đơn CD 38K 79175
"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản trong album) - 4:16
"Bug-A-Boo" (đoạn mẫu) - 1:18
"So Good" (đoạn mẫu) - 1:03
"Now That She's Gone" (đoạn mẫu) - 1:11

 Đĩa đơn tại Anh
Đĩa đơn CD Maxi
"Bills, Bills, Bills" - 4:16
"Bills, Bills, Bills" (I Can't Go For That Remix) - 3:57
"No, No, No" (Phần II) (cùng Wyclef Jean) - 3:30

 Đĩa đơn tại Pháp
Đĩa đơn 12-inchMặt A"Bills, Bills, Bills" - 4:16
"I Can't Go For That" (Bills, Bills, Bills Remix) - 3:57Mặt B"I Can't Go For That" (Bills, Bills, Bills Remix - Bản chỉnh của Radio) - 3:38
"I Can't Go For That" (Bills, Bills, Bills Remix - cùng Rap) - 3:22

Đĩa đơn CD
"Bills, Bills, Bills" - 4:16
"I Can't Go For That" (Bills, Bills, Bills Remix - Bản chỉnh của Radio) - 3:38

 Đĩa đơn Maxi của châu Âu
Đĩa đơn CD Maxi COL 665287 2
"Bills, Bills, Bills" - 4:16
"I Can't Go For That" (Bills, Bills, Bills Remix - Bản chỉnh của Radio) - 3:38
"I Can't Go For That" (Bills, Bills, Bills Remix) - 3:57
"No, No, No" (Phần I) (cùng Wyclef Jean) - 4:07
"With Me" (Phần II) (cùng Master P) - 4:14

 Định dạng và bản phối lại
"Bills, Bills, Bills" (Bản chỉnh Radio)
"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản Acapella)
"Bills, Bills, Bills" (Phiên bản của #1's)
"Bills, Bills, Bills" (Nhạc nền)
"Bills, Bills, Bills" (Ben Jay Remix)
"Bills, Bills, Bills" (Digital Black-N-Groove Club Mix - Nhạc nền)
"Bills, Bills, Bills" (Digital Black-N-Groove Club Mix)
"Bills, Bills, Bills" (Digital Black-n-Groove Club Radio Remix)
"Bills, Bills, Bills" (DJ Def Club's Xclusive Mix)
"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Dub Mix)1
"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Livegig Mix)
"Bills, Bills, Bills" (Maurice's Xclusive Mix)1
"Bills, Bills, Bills" (UK Garage Mix)
"Bills, Bills, Bills" (D'n'D 2-Step Mix)

"I Can't Go For That" ('BBB' Trackmasters Remix - Bản chỉnh của Radio) (cùng Jazz-Ming & Sporty Thievz)
"I Can't Go For That" ('BBB' Trackmasters Remix) (cùng Jazz-Ming & Sporty Thievz)
"I Can't Go For That" ('BBB' Trackmasters Remix - Phiên bản Acapella) (cùng Jazz-Ming & Sporty Thievz)
"I Can't Go For That" ('BBB' Trackmasters Remix - Nhạc nền)

Ghi chủ
1 Bản remix này gồm bản thu âm lạ của Knowles và của Rowland, thực hiện bởi Maurice Joshua.''

Diễn biến trên bảng xếp hạng
"Bills, Bills, Bills" xuất hiện tại vị trí #84 trên bảng xếp hạng Hot 100 và leo lên vị trí quán quân năm tuần sau đó, và tiếp tục dành tổng cộng 20 tuần liền trên bảng xếp hạng. Đây trở thành ca khúc quán quân đầu tiên của nhóm trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100. Bài hát đồng thời cũng thắng một giải BMI Pop cho hạng mục "Ca khúc được nghe nhiều nhất". Trước "Bills, Bills, Bills," đĩa đơn nằm trong top 10 của nhóm là "No, No, No Pt. 2".

"Bills, Bills, Bills" đồng thời cũn giữ vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Hot R&B/Hip-Hop Singles & Tracks đến chín tuần liền, trở thành một trong những ca khúc có thời gian giữ vững vị trí trên bảng xếp hạng lâu nhất trong lịch sử và trong mùa hè năm 1999. Ca khúc đồng thời cũng là đĩa đơn bán chạy nhất thứ chín tại Mỹ. Còn ở Anh thì "Bills, Bills, Bills" đã giành lấy vị trí thứ sáu với 165,000 bản được bán.

Xếp hạng

Bảng xếp hạng cuối năm

Lịch sử phát hành

Xem thêm
 Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1999 (Mỹ)

Chú thích

Bài hát nhạc Pop thập niên 1990
Đĩa đơn năm 1999
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs
Bài hát của Destiny's Child
Video ca nhạc đạo diễn bởi Darren Grant
Bài hát viết bởi Beyoncé Knowles
Bài hát viết bởi LeToya Luckett
Bài hát viết bởi Kelly Rowland
Bài hát viết bởi Kandi Burruss
Bài hát về chủ nghĩa nữ giới


title: Câu cửa miệng

text:
Một câu cửa miệng (hay từ cửa miệng) là một câu hay cụm từ trở nên quen thuộc vì sự lặp đi lặp lại nhiều lần của một cá nhân. Thuật ngữ này bắt nguồn từ văn hóa đại chúng và trong nghệ thuật, thường được truyền miệng qua nhiều phương tiện truyền thông đại chúng (như văn học hay xuất bản phẩm, phim, truyền hình và đài phát thanh), cũng như khẩu ngữ. Một số câu cửa miệng trở thành "thương hiệu" trên thực tế. Câu cửa miệng nói về một con người cụ thể nào đó hay đánh giá chủ quan duy ý chí khái quát và nhận định của một cá nhân nào đó cho 1 một ai đó hay 1 tập thể tổ chức nào đó và đã được khẳng định bằng cảm quan hay cảm giác hay có động cơ v...v..
Nếu để khi chia sẻ hay chuyển tải thông tin thông điệp về câu cửa miệng "thương hiệu" thì cần cân nhắc khi nói ra bởi lời nói và thực hiện ý chí như lời nói bằng văn bản cũng là đang xây dựng chính thương hiệu của người dùng câu cửa miệng. Thương hiệu hay "năng lực" đều nằm trong cốt lõi bản chất của vấn đề đó là thông tin đúng trí tuệ. Và thành thực có trách nhiệm liêm xỉ với lời nói của bản thân. Và có đủ trình độ năng lực công tâm hướng thiện, để khẳng định hay giải thích thuyết phục, đủ kiến thức về ngôn ngữ học đủ các yếu tố chứng minh khao học có trình độ lý luận căn bản, có đủ tư cách đạo đức phẩm chất và năng lực về kiến thức thì khi nói về thương hiệu câu cửa miệng được truyền danh thanh danh ngôn, ngụ ngôn, châm ngôn v...v.. Có thể cơ bản hiểu- "Thương hiệu - năng lực- chịu trách nhiệm tự trọng" đó là cụm từ để khi định nghĩa cơ bản về câu cửa miệng rồi mới giải nghĩa câu cửa miệng.

Xem thêm
Catchphrase (trò chơi truyền hình Anh)
Cliché
Danh sách câu cửa miệng chính trị
Meme
Set phrase
Khẩu hiệu
Snowclone

Đọc thêm
Partridge, Eric (1894-1979) ed. Beale. A Dictionary of Catch Phrases, American and British, from the sixteenth century to the present day (enlarged trade paperback edition) Lanham, Maryland: Scarborough House, 1992. ISBN 0-8128-8536-8.

Tham khảo

Ngôn ngữ học
Văn hóa

Nhân loại học


title: Coelaenomenodera heterocera

text:
Coelaenomenodera heterocera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: 16973 Gaspari

text:
16973 Gaspari (1998 WR19) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 11 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16973 Gaspari

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Palaiargia stellata

text:
Palaiargia stellata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Palaiargia stellata được Ris miêu tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Palaiargia


title: Neurobathra bohartiella

text:
Neurobathra bohartiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (California).

Ấu trùng ăn Quercus agrifolia. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup

Neurobathra


title: Hopea pachycarpa

text:
Hopea pachycarpa là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Brunei, Indonesia, và Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Hopea pachycarpa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

P
Thực vật dễ tổn thương


title: Lacon incommodus

text:
Lacon incommodus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Lilliconus sagei

text:
{{Speciesbox
| image =Conus sagei 1.jpg
| image2 =Conus sagei 2.jpg
| image_caption =Apertural and abapertural views of shell of Lilliconus sagei (Korn, W. & Raybaudi Massilia, L., 1993)
| genus = Lilliconus
| species = sagei
| extinct =
| authority = (Korn & G. Raybaudi Massilia, 1993)
| synonyms_ref =
| synonyms =
 Conasprella (Lilliconus) sagei (Korn & G. Raybaudi Massilia, 1993)
 Conasprella sagei (Korn & G. Raybaudi Massilia, 1993)
 Conus sagei Korn & G. Raybaudi Massilia, 1993
| display_parents = 5
}}Lilliconus sagei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Lilliconus'', chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website
 Puillandre N., Duda T.F., Meyer C., Olivera B.M. & Bouchet P. (2015). One, four or 100 genera? A new classification of the cone snails. Journal of Molluscan Studies. 81: 1-23
 Cone Shells - Knights of the Sea
 Gastropods.com: Lilliconus sagei

S
Động vật được mô tả năm 1993


title: Tầng Tremadoc

text:
Trong thời địa tầng, tầng Tremadoc (tiếng Anh: Tremadocian) là giai đoạn (bậc hay tầng động vật) đầu tiên của thống Hạ Ordovic trong hệ Ordovic của giới Cổ sinh thuộc Liên giới Hiển sinh. Nó diễn ra trong giai đoạn từ khoảng 488,3 ± 1,7 Ma cho tới khoảng 478,6 ± 1,7 Ma. Thời gian của tầng Flo là trước tầng Flo cùng thống và sau tầng 10 chưa đặt tên của thống Phù Dung thuộc hệ Cambri. Như thế nó là tầng thứ nhất của hệ Ordovic và là ranh giới giữa kỷ Ordovic và kỷ Cambri. Tên gọi của tầng đặt theo tên vịnh Tremadoc ở miền bắc Wales, do Adam Sedgwick đặt năm 1846 như là loạt Tremadoc.
GSSP là phẫu diện Green Point ở miền tây đảo Newfoundland, được IUGS phê chuẩn năm 2000, tại tọa độ .

Định nghĩa
Đáy của hệ Ordovic và đáy của tầng thấp nhất trong hệ Ordovic (tầng Tremadoc) bị lộ ra trong nền duyên hải tại Green Point, phía tây đảo Newfoundland, ở mức 101,8 m, trong phạm vi tầng 23, trong phẫu diện đã đo đạc (tập Hạ Broom Point, thành hệ Green Point), trùng khớp với sự xuất hiện lần đầu tiên của loài răng nón Iapetognathus fluctivagus, và 4,8 m phía dưới lớp chứa các dạng bút thạch phù du có sớm nhất.

Vị trí
Phẫu diện Green Point nằm trong phạm vi vườn quốc gia Gros Morne, khoảng 70 km từ sân bay Deer Lake và khoảng 10 km về phía bắc làng Rocky Harbour, miền tây Newfoundland.

Trầm tích học
Phẫu diện Green Point bao gồm các lớp đá phiến màu đen, xám và lục xen kẽ, đá vôi dạng mấu micrit và dạng dải cùng đá hạt (grainstone trong phân loại Dunham). Đá vôi cuội kết chủ yếu bị giam hãm trong 1 tầng (tầng 19) và tầng dạng hạt đậu trong phạm vi tầng 25.

Mốc dấu

Sơ cấp
Sự xuất hiện lần đầu tiên của loài răng nón Iapetognathus fluctivagus trong phạm vi tầng 23.

Thứ cấp
Bút thạch: Các dạng bút thạch phù du xuất hiện từ 4,8 m phía trên ranh giới tại phẫu diện Green Point. Các loài bút thạch phù du sớm nhất, Staurograptus dichotomus và Rhabdinopora praeparabola, cả hai đều có mặt tại phẫu diện Green Point.

Đồng vị cacbon: Mức ranh giới trùng khớp gần với đỉnh của chu kỳ dương trong d13C, đạt tới giá trị cao nhất trong khoảng ranh giới.

Các vị trí khác trên thế giới
Ranh giới Cambri-Ordovic nằm tại thống Hạ Ibex ở Bắc Mỹ, tại đáy của tầng Warendian tại miền bắc Australia, trong Hạ Tremadoc như được sử dụng tại Kazakhstan, và trong Hậu Fengshanian ở miền bắc Trung Quốc.

Tham khảo và liên kết ngoài
 Cooper R. A., Nowlan G. S., Williams S. H., 2001. Global Stratotype Section and Point for base of the Ordovician System. Episodes 24/1, p. 19-28.

Ghi chú

Tremadoc, tầng


title: Wildetaube

text:
Wildetaube là một đô thị ở huyện Greiz, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,27 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 700 người.

Tham khảo


title: Omoplatica

text:
Omoplatica là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Tothrix

text:
Tothrix là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Prémanon

text:
Prémanon là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude (quận), tổng Morez. Tọa độ địa lý của xã là 46° 27' vĩ độ bắc, 06° 01' kinh độ đông. Prémanon nằm trên độ cao trung bình là 1111 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 769 mét và điểm cao nhất là 1416 mét. Xã có diện tích 28.18 km², dân số vào thời điểm 1999 là 664 người; mật độ dân số là 24 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ được xây dựng trong thế kỉ thứ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Cornedo Vicentino

text:
Cornedo Vicentino là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích km2, dân số là người (thời điểm)

Chú thích

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza


title: Acanthocyclops

text:
Acanthocyclops là một chi động vật giáp xác Copepoda thuộc họ Cyclopidae, có các loài sau:

Acanthocyclops abyssicola (Lilljeborg, 1901)
Acanthocyclops agamus Kiefer, 1938
Acanthocyclops alticola (Kiefer, 1935)
Acanthocyclops americanus (Marsh, 1893)
Acanthocyclops arenosus Mazepova, 1950
Acanthocyclops balcanicus Naidenov & Pandourski, 1992
Acanthocyclops biarticulatus Monchenko, 1972
Acanthocyclops bicuspidatus (Claus, 1857)
Acanthocyclops bisetosus (Rehberg, 1880)
Acanthocyclops brachypus (Kiefer, 1955)
Acanthocyclops brevispinosus (Herrick, 1884)
Acanthocyclops caesariatus Mercado-Salas & Suárez-Morales, 2009
Acanthocyclops capillatus (Sars, 1863)
Acanthocyclops carolinianus (Yeatman, 1944)
Acanthocyclops cephallenus Pesce, 1978
Acanthocyclops chappuisi (Naidenov & Pandourski, 1992)
Acanthocyclops columbiensis Reid, 1990
Acanthocyclops crassicaudis (Sars, 1863)
Acanthocyclops crassicaudoides (Kiefer, 1928)
Acanthocyclops crinitus (Graeter, 1910)
Acanthocyclops deminutus (Sterba, 1954)
Acanthocyclops denticornis Chislenko, 1977
Acanthocyclops dussarti Pesce & Maggi, 1977
Acanthocyclops einslei Mirabdullayev & Defaye, 2004
Acanthocyclops ekmani Lindberg, 1950
Acanthocyclops elegans Mazepova, 1962
Acanthocyclops exilis (Coker, 1934)
Acanthocyclops fonticulus Lee & Chang, 2007
Acanthocyclops fontinalis Naidenov, 1969
Acanthocyclops formosanus Harada, 1931
Acanthocyclops galbinus Mazepova, 1962
Acanthocyclops gigas (Claus, 1857)
Acanthocyclops gmeineri Pospisil, 1989
Acanthocyclops gordani Petkovski, 1971
Acanthocyclops hispanicus Kiefer, 1937
Acanthocyclops hypogeus (Kiefer, 1930)
Acanthocyclops improcerus Mazepova, 1950
Acanthocyclops incolotaenia Mazepova, 1950
Acanthocyclops insectus (Forbes, 1882)
Acanthocyclops intermedius Mazepova, 1952
Acanthocyclops iskrecensis Pandourski, 1992
Acanthocyclops jasnitskii Mazepova, 1950
Acanthocyclops jeanneli (Chappuis, 1929)
Acanthocyclops kagaensis ItoTak, 1964
Acanthocyclops kieferi (Chappuis, 1925)
Acanthocyclops konstantini Mazepova, 1962
Acanthocyclops languidoides (Lilljeborg, 1901)
Acanthocyclops languidus (Sars, 1863)
Acanthocyclops latipes (Lowndes, 1927)
Acanthocyclops lobulosus (Ekman, 1905)
Acanthocyclops longifurcus Shen & Sung, 1963
Acanthocyclops macedonicus (Petkovski, 1954)
Acanthocyclops magnus (Marsh, 1920)
Acanthocyclops marceloi Mercado-Salas & Suárez-Morales, 2009
Acanthocyclops michaelseni (Mrázek, 1901)
Acanthocyclops milotai Iepure & Defaye, 2008
Acanthocyclops mirnyi Borutsky & Vinogradov, 1957
Acanthocyclops miurai ItoTak, 1957
Acanthocyclops montana Reid & Reed, 1991
Acanthocyclops morimotoi ItoTak, 1952
Acanthocyclops muscicola (Lastochkin, 1924)
Acanthocyclops nanus (Sars, 1863)
Acanthocyclops niceae Mann, 1940
Acanthocyclops notabilis Mazepova, 1950
Acanthocyclops orientalis Borutsky, 1966
Acanthocyclops parasensitivus Reid, 1998
Acanthocyclops parcus (Herrick, 1882)
Acanthocyclops parvulus Strayer, 1989
Acanthocyclops pennaki Reid, 1992
Acanthocyclops petkovskii Pesce & Lattinger, 1983
Acanthocyclops phreaticus (Chappuis, 1928)
Acanthocyclops pilosus Kiefer, 1934
Acanthocyclops plattensis Pennak & Ward, 1985
Acanthocyclops plesai Iepure, 2001
Acanthocyclops profundus Mazepova, 1950
Acanthocyclops propinquus Plesa, 1957
Acanthocyclops radevi Pandourski, 1993
Acanthocyclops rebecae Fiers, Ghenne & Suárez-Morales, 2000
Acanthocyclops reductus (Chappuis, 1925)
Acanthocyclops rhenanus Kiefer, 1936
Acanthocyclops robustus (Sars, 1863)
Acanthocyclops rupestris Mazepova, 1950
Acanthocyclops sambugarae Kiefer, 1981
Acanthocyclops sensitivus (Graeter & Chappuis, 1914)
Acanthocyclops serrani Braicovich & Timi, 2009
Acanthocyclops signifer Mazepova, 1952
Acanthocyclops similis Flössner, 1984
Acanthocyclops skottsbergi Lindberg, 1949
Acanthocyclops smithae Reid & Suárez-Morales, 1999
Acanthocyclops spongicola Mazepova, 1962
Acanthocyclops stammeri Kiefer, 1931
Acanthocyclops strimonis (Pandourski, 1994)
Acanthocyclops stygius (Chappuis, 1924)
Acanthocyclops talievi Mazepova, 1970
Acanthocyclops tenuispinalis Shen & Sung, 1963
Acanthocyclops thomasi (Forbes, 1882)
Acanthocyclops tokchokensis Kim & Chang, 1991
Acanthocyclops trajani Mirabdullayev & Defaye, 2004
Acanthocyclops troglophilus (Kiefer, 1932)
Acanthocyclops venustoides (Coker, 1934)
Acanthocyclops venustus (Norman & Scott, 1906)
Acanthocyclops vernalis (Fischer, 1853)
Acanthocyclops versutus Mazepova, 1961
Acanthocyclops viridis (Jurine, 1820)

Chú thích

Tham khảo

Cyclopidae


title: Mörschbach

text:
Mörschbach là một đô thị ở huyện Rhein-Hunsrück, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức.

Tham khảo


title: Cassena apicalis

text:
Cassena apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: Autocharis

text:
Autocharis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Odontiinae


title: 2239 Paracelsus

text:
2239 Paracelsus (1978 RC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 9 năm 1978 bởi P. Wild ở Zimmerwald.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2239 Paracelsus

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Alfántega

text:
Alfántega là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 113 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Høylandet

text:
Høylandet là một đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy. Đô thị này thuộc vùng Namdalen. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Høylandet. Høylandet đã được tách khỏi Grong vào ngày 1 tháng 1 năm 1901.
Huy hiệu của đô thị này được sử dụng từ năm 1990 với hình một con thiên nga Whooper (Cygnus cygnus) trên nền xanh lá cây.

Tham khảo

Đô thị của Trøndelag
Villages in Trøndelag


title: Phanophorus perspicax

text:
Phanophorus perspicax là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Guerin miêu tả khoa học năm 1830.

Chú thích

Tham khảo

P


title: Lưu Phương (xã)

text:
Lưu Phương là tên một xã nằm ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Lưu Phong cách trung tâm thành phố Ninh Bình 27 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Thượng Kiệm và thị trấn Phát Diệm
Phía tây giáp các xã Tân Thành và Định Hóa
Phía nam giáp các xã Văn Hải và Kim Tân
Phía bắc giáp huyện Yên Mô.

Xã Lưu Phương có diện tích 6,47 km², dân số năm 2019 là 7.743 người, mật độ dân số đạt 1.197 người/km².

Hành chính
Xã Lưu Phương được chia thành 13 xóm.

Lịch sử
Đây là một xã thuộc vùng đồng bằng, có lịch sử hình thành từ việc khai mở đất hoang ven biển cùng với huyện Kim Sơn năm 1829. Xã Lưu Phương cũng nhường một phần đất ở trung tâm để thành lập thị trấn Phát Diệm của huyện.

Kinh tế
Chợ Lưu Phương - Xóm 8 - Xã Lưu Phương là một trong 11 chợ trên địa bàn Kim Sơn trong danh sách các chợ loại 1, 2, 3 ở Ninh Bình.

Văn hóa
Nhà thờ Giáo xứ Phát Vinh và Nhà thờ Giáo xứ Phương Thượng thuộc giáo phận Phát Diệm nằm trên địa bàn xã Lưu Phương, Kim Sơn, Ninh Bình.

Chú thích

Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bình

Tham khảo


title: Bahawalpur

text:
Bahawalpur là một thành phố thuộc Punjab, Pakistan. Thành phố có dân số ước tính năm 2010 là 543.929 người. Đây là thành phố lớn thứ 12 quốc gia này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Pakistan
Punjab (Pakistan)
Bahawalpur


title: Willem-Alexander của Hà Lan

text:
Willem-Alexander của Hà Lan (; Willem-Alexander Claus George Ferdinand; sinh ngày 27 tháng 4 năm 1967). Là vua của Hà Lan từ năm 2013. Ông là con trai trưởng của Nữ vương Beatrix và Vương tế Claus. Từ năm 1980 ông là người thừa kế đương nhiên ngôi vua Vương quốc Hà Lan. Ông cũng là người đứng đầu dòng họ Amsberg kể từ cái chết của cha mình vào năm 2002. Ông đã phục vụ quân ngũ và ông học lịch sử tại Đại học Leiden. Willem-Alexander hiện đang quan tâm đến vấn đề quản lý đất nước và thể thao. Ông kết hôn với Công nương Máxima vào năm 2002. Họ có ba con gái là Catharina-Amalia của Hà Lan (sinh 2003), Vương nữ Alexia (sinh 2005), và Vương nữ Ariane (sinh năm 2007).

Thời trẻ

Vương tử Willem-Alexander sinh ngày 27 tháng 4 năm 1967 tại Trung tâm y tế Đại học Utrecht, Hà Lan. Ông là người con đầu tiên của Vương nữ Beatrix (sau là Beatrix của Hà Lan) và Vương phu Claus (sau là Vương tế Claus), và là đứa cháu đầu tiên của Nữ vương Juliana của Hà Lan và Vương tế Bernhard của Lippe-Biesterfeld. Từ khi sinh ra Willem-Alexander có danh hiệu Hoàng tử Hà Lan (tiếng Hà Lan: Prins der Nederlanden), Hoàng tử Orange-Nassau (tiếng Hà Lan: Prins van Oranje-Nassau), và Jonkheer của Amsberg (tiếng Hà Lan: Van Jonkheer Amsberg). Ông được rửa tội như là một thành viên của Giáo hội Cải cách Hà Lan vào ngày 2 tháng 9 nămn 1967 trong Giáo hội Thánh Jacob ở Den Haag cha mẹ đỡ đầu của ông là Hoàng thân Bernhard của Lippe-Biesterfeld, Hoàng tử Ferdinand von Bismarck, Thủ tướng Jelle Zijlstra, và Nữ vương Margrethe II của Đan Mạch.

Ông có hai em trai: Vương tử Friso của Orange-Nassau (1968-2013) và Vương tử Constantijn của Hà Lan, sinh năm 1969. Ông sống với gia đình của mình tại lâu đài Drakesteijn trong thôn Lage Vuursche gần Baarn từ khi sinh ra cho đến năm 1981, khi họ chuyển đến mười lớn hơn cung điện Huis Bosch tại The Hague. Mẹ của ông đã trở thành Nữ hoàng Beatrix của Hà Lan vào năm 1980, sau khi bà ngoại Juliana thoái vị. Ông sau đó đã nhận được tước hiệu Hoàng thân Orange. Ngày 30 tháng 4 năm 2013 ông lên ngôi quốc vương của Vương quốc Hà Lan, bao gồm các quốc gia tự trị Hà Lan, Aruba, Curaçao và Sint Maarten.

Năm 2007, Willem - Alexander và Vương phi Máxima đã mua một căn biệt thự nghỉ dưỡng sang trọng tại Mozambique.

Hôn nhân và Gia đình

Ngày 2 tháng 2 năm 2002, ông kết hôn với Máxima Zorreguieta Cerruti tại Nieuwe Kerk ở Amsterdam. Cuộc hôn nhân gây ra tranh cãi vì cha của Máxima từng là một chính trị gia trong dưới thời cầm quyền của cựu tổng thống Argentina từ năm 1976-1981, một nhà độc tài quân sự gây ra nhiều hành động tàn bạo cho hơn 20.000 người dân tại Argentina. Một năm sau họ có ba cô con gái là Catharina-Amalia của Hà Lan (sinh 2003), Alexia (sinh 2005), và Ariane (sinh năm 2007).

Tước vị

 27 tháng 4 năm 1967 – 30 tháng 4 năm 1980: His Royal Highness Vương tôn Willem-Alexander của Hà Lan, Thân vương xứ Oranje, Jonkheer của Amsberg Điện hạ
 30 tháng 4 năm 1980 – ngày 30 tháng 4 năm 2013: His Royal Highness Thân vương xứ Oranje Điện hạ
 30 tháng 4 năm 2013 – nay: Quốc vương Bệ hạ

Tham khảo

Quốc vương Hà Lan
Vương tộc Oranje-Nassau
Thân vương xứ Oranje
Nhân vật còn sống


title: Apsilochorema hwangi

text:
Apsilochorema hwangi là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Apsilochorema


title: Hilterfingen

text:
Hilterfingen là một đô thị trong huyện Thun, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,8 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 3979 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của hạt Thun
Đô thị của bang Bern


title: Hiệp phương sai

text:
Trong lý thuyết xác suất và thống kê, hiệp phương sai là độ đo sự biến thiên cùng nhau của hai biến ngẫu nhiên (phân biệt với phương sai - đo mức độ biến thiên của một biến).

Nếu 2 biến có xu hướng thay đổi cùng nhau (nghĩa là, khi một biến có giá trị cao hơn giá trị kỳ vọng thì biến kia có xu hướng cũng cao hơn giá trị kỳ vọng), thì hiệp phương sai giữa hai biến này có giá trị dương. Mặt khác, nếu một biến nằm trên giá trị kì vọng còn biến kia có xu hướng nằm dưới giá trị kì vọng, thì hiệp phương sai của hai biến này có giá trị âm.

Hiệp phương sai giữa hai biến ngẫu nhiên giá trị thực X và Y, với các giá trị kì vọng  và  được định nghĩa như sau:

trong đó E là hàm giá trị kì vọng. Công thức trên còn có thể được viết là:

Nếu X và Y độc lập, thì hiệp phương sai của chúng bằng 0. Đó là do khi có sự độc lập thống kê,

Thay thế vào dạng thứ hai của công thức hiệp phương sai ở trên, ta có

Tuy nhiên, điều ngược lại không đúng: nếu X và Y có hiệp phương sai bằng 0, hai biến này không nhất thiết độc lập.

Đơn vị đo của hiệp phương sai Cov(X, Y) là đơn vị của X nhân với đơn vị đo của Y. Ngược lại, tương quan (correlation), đại lượng phụ thuộc vào hiệp phương sai, là một độ đo không có đơn vị về sự phụ thuộc tuyến tính.

Các biến ngẫu nhiên có hiệp phương sai bằng không được gọi là không tương quan (uncorrelated).

Tính chất

Nếu X, Y là các biến ngẫu nhiên giá trị thực và a, b là các hằng số ("hằng" trong ngữ cảnh này có nghĩa không-ngẫu-nhiên), thì dưới đây là các hệ quả của định nghĩa hiệp phương sai:

Với các dãy biến ngẫu nhiên X1,..., Xn và Y1,..., Ym, ta có

Với dãy biến ngẫu nhiên X1,..., Xn, ta có

Xem thêm
 Ma trận hiệp phương sai
 Tự hiệp (Autocovariance)

Tham khảo

Lý thuyết xác suất


title: Lasioglossum litovillum

text:
Lasioglossum litovillum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1995.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1995


title: Chiromantis petersii

text:
Chiromantis petersii là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng được tìm thấy ở Kenya, Tanzania, và có thể cả Ethiopia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, xavan ẩm, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, các vùng đô thị, ao, và kênh đào và mương rãnh. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Poynton, J.C., Howell, K. & Schiøtz, A. 2004. Chiromantis petersii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

P