title: Suzuya (tàu tuần dương Nhật)

text:
Suzuya (tiếng Nhật: 鈴谷 Suzuya) là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc thứ ba trong tổng số bốn chiếc thuộc lớp Mogami. Tên của nó được đặt theo tên con sông Suzuya tại khu vực Tohoku, Nhật Bản. Suzuya từng hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và bị máy bay Mỹ đánh chìm trong trận chiến ngoài khơi Samar ngày 25 tháng 10 năm 1944.

Thiết kế và chế tạo
Được chế tạo trong Chương trình Tăng cường Hạm đội 1931, những chiếc trong lớp Mogami được thiết kế bởi Yuzuru Hiraga, và được chế tạo như những tàu tuần dương "hạng nhẹ" theo quy định của Hiệp ước Hải quân Washington; nhưng áp dụng những kỹ thuật mới nhất, trang bị năm tháp pháo đa dụng ba nòng 155 mm (6,1 inch) có góc nâng lên đến 55°. Để giảm trọng lượng, người ta áp dụng kỹ thuật hàn điện, sử dụng nhôm trong chế tạo cấu trúc thượng tầng, và chỉ có một ống khói duy nhất. Kiểu động cơ turbine hộp số mới, cùng với dàn hỏa lực phòng không rất hùng hậu, cho phép chúng có tốc độ rất nhanh và bảo vệ tốt.

Chúng tỏ ra khá lớn so với những chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ, và các tháp súng được thiết kế sao cho có thể nhanh chóng chuyển đổi sang kiểu pháo 203 mm (8 inch) nòng đôi. Dù sao, lớp Mogami cũng mắc phải một số vấn đề kỹ thuật do thiết bị chưa được thử nghiệm và trọng lượng bên trên quá nặng tạo ra sự mất ổn định khi đi ngoài biển khơi trong thời tiết xấu.

Suzuya được hoàn tất tại Xưởng hải quân Yokosuka vào tháng 1 năm 1936, nhưng được đưa về lực lượng dự bị trong khi chờ đợi có chỗ trống trong ụ tàu để tiến hành cải tạo. Đến năm 1937 cả bốn chiếc trong lớp đều được "cải biến" thành những tàu tuần dương hạng nặng với mười khẩu pháo chính cỡ nòng 203 mm (8 inch); công việc tái cấu trúc và tái trang bị chỉ hoàn tất vào ngày 30 tháng 9 năm 1939.

Lịch sử hoạt động

Giai đoạn mở màn Thế Chiến II

Được phân về Hải đội Tuần dương 7 cùng các tàu chị em với nó Mogami, Mikuma và Kumano, vào đầu năm 1941, từ căn cứ tiền phương của nó ở Hải Nam, Suzuya tham gia vào việc chiếm đóng Nam Kỳ tại Đông Dương sau khi Đế quốc Nhật Bản và chính phủ Vichy đạt được thỏa thuận về việc sử dụng các căn cứ không quân và hải quân tại đây từ tháng 7 năm 1941. Vào lúc diễn ra trận tấn công Trân Châu Cảng, Suzuya được giao nhiệm vụ hỗ trợ cuộc chiếm đóng Malaya trong thành phần Hải đội Tuần dương 7 thuộc Hạm đội Viễn chinh Phương Nam 1 của Phó Đô đốc Jisaburo Ozawa, trực tiếp bảo vệ cho các cuộc đổ bộ quân Nhật lên Singora, Patani và Kota Bharu.

Vào ngày 9 tháng 12 năm 1941, tàu ngầm Nhật I-65 báo cáo trông thấy Lực lượng Z của Hải quân Hoàng gia Anh bao gồm chiếc thiết giáp hạm HMS Prince of Wales, tàu chiến-tuần dương HMS Repulse và các tàu khu trục hộ tống. Bản báo cáo này được tàu tuần dương hạng nhẹ Sendai thu được, và chuyển tiếp đến Đô đốc Ozawa lúc đó đang ở trên soái hạm của mình là tàu tuần dương Chokai. Tuy nhiên, việc thu tín hiệu rất kém và bản thân bức thông điệp phải mất thêm 90 phút để giải mã. Hơn nữa, bản báo cáo của I-65 không chính xác về hướng tiến của Lực lượng Z. Hai chiếc thủy phi cơ Aichi E13A1 "Jake" phóng lên từ Suzuya và Kumano dự tính để theo dõi Lực lượng Z, nhưng cả hai đều bị buộc phải đáp xuống biển do hết nhiên liệu, và chỉ có đội bay của Suzuya được cứu vớt. Ngày hôm sau, Lực lượng Z bị áp đảo bởi những máy bay ném bom-ngư lôi của Không đoàn 22 xuất phát từ Đông Dương, và bị tiêu diệt.

Vào tháng 12 năm 1941, Suzuya được giao nhiệm vụ chiếm đóng Sarawak, cùng với tàu tuần dương Kumano hỗ trợ cuộc đổ bộ quân Nhật xuống Miri. Từ căn cứ của nó tại vịnh Cam Ranh, nó khởi hành cùng với Kumano để hỗ trợ các cuộc đổ bộ tại Anambas, Endau, Palembang và đảo Banka, Sabang tại Sumatra và Java từ cuối tháng 12 năm 1941 đến giữa tháng 3 năm 1942. Suzuya còn tham gia việc chiếm đóng quần đảo Andaman vào ngày 20 tháng 3 năm 1942.

Không kích Ấn Độ Dương
Từ ngày 1 tháng 4 năm 1942, Hải đội Tuần dương 7 đặt căn cứ tại Mergui, Miến Điện hợp cùng Hải đội Tuần dương 4 để tham gia cuộc không kích Ấn Độ Dương. Mikuma, Mogami và tàu khu trục Amagiri được tách ra để thành lập "Đội phía Nam" với vai trò truy lùng các tàu buôn đối phương trong khu vực vịnh Bengal; trong khi Suzuya, Kumano và tàu khu trục Shiokaze đảm trách các khu vực phía Bắc. Tàu tuần dương Chōkai, tàu tuần dương hạng nhẹ Yura thuộc Hải đội Khu trục 4, tàu sân bay Ryujo cùng các tàu khu trục Ayanami, Yūgiri và Asagiri hình thành nên đội trung tâm để tăng cường các lực lượng phía Nam hay phía Bắc khi cần thiết. Trong vài tuần sau đó, đội phía Bắc đã đánh chìm tàu buôn Mỹ tải trọng 4.986 tấn Exmoor và các tàu buôn Anh Autoclycus tải trọng 7.621 tấn, Malta 9.066 tấn và Shinkuang 2.440 tấn.

Tổng cộng Hải quân Nhật đã đánh chìm hơn 20 tàu trong thời gian ở lại ngắn ngủi tại vịnh Bengal. Sau đó, Suzuya được cho rút lui về Kure để sửa chữa, rồi được gửi đến Guam để gia nhập Đội vận chuyển Đổ bộ của Chuẩn Đô đốc Raizo Tanaka đang chuẩn bị cho trận Midway.

Trận Midway
Ngày 5 tháng 6 năm 1942, Đô đốc Yamamoto Isoroku, Tư lệnh Hạm đội Liên hợp Nhật Bản đã ra lệnh cho Hải đội Tuần dương 7 tiến hành bắn pháo xuống đảo san hô Midway nhằm chuẩn bị cho cuộc đổ bộ lên đảo này. Lúc đó, Hải đội Tuần dương 7 và Hải đội Khu trục 8 còn cách mục tiêu 660 km (410 dặm), nên họ lao đi với tốc độ lên đến 65 km/h (35 knot); và vì biển động nên những chiếc tàu khu trục bị tụt lại. Đến 21 giờ 20 phút, mệnh lệnh bị hủy bỏ. Tuy nhiên, sự di chuyển đã đặt Hải đội Tuần dương 7 vào trong tầm bắn ngư lôi của chiếc tàu ngầm Mỹ USS Tambor, vốn bị tàu tuần dương Kumano phát hiện. Với tư cách soái hạm, Kumano ra lệnh chuyển hướng đồng loạt 45° sang mạn trái để tránh nguy cơ trúng ngư lôi. Mệnh lệnh chuyển hướng khẩn cấp được chiếc soái hạm và chiếc Suzuya thực hiện đúng, nhưng chiếc thứ ba trong đội hình Mikuma đã sai lầm thực hiện chuyển hướng 90°. Phía sau nó, Mogami chuyển hướng 45° như được chỉ thị, và điều này đã dẫn đến việc va chạm, khi Mogami đâm mạnh vào hông chiếc Mikuma bên mạn trái ngay bên dưới cầu tàu, khiến cả hai đều bị hư hại nặng. Suzuya quay trở về Kure vào ngày 23 tháng 6 và Hải đội Tuần dương 7 được điều từ Hạm đội 2 sang Hạm đội 3.

Sau khi quay lại Singapore, Hải đội Tuần dương 7 (Suzuya và Kumano) được giao nhiệm vụ hỗ trợ cho cuộc tấn công Miến Điện từ ngày 28 tháng 7 năm 1942. Trong khi di chuyển tại eo biển Malacca, Suzuya bị tàu ngầm O-23 của Hải quân Hoàng gia Hà Lan tấn công với bốn quả ngư lôi nhắm vào nó, nhưng đều bị trượt. Tuy nhiên, với việc lực lượng Mỹ tiến hành đổ bộ lên Guadalcanal vào ngày 7 tháng 8, Suzuya nhanh chóng được gọi đến mặt trận Nam Thái Bình Dương.

Các chiến dịch tại quần đảo Solomon
Ngày 24 tháng 8 năm 1942, Hải đội Tuần dương 7 gia nhập lực lượng tấn công tàu sân bay của Phó Đô đốc Chuichi Nagumo, bao gồm các tàu sân bay Shokaku, Zuikaku, Zuiho và Ryujo) cùng tàu tuần dương Chikuma ở về phía Đông Bắc Guadalcanal. Trong Trận chiến Đông Solomon diễn ra sau đó, tàu sân bay Mỹ USS Saratoga đã đánh chìm chiếc tàu sân bay Nhật Ryujo; nhưng Suzuya ở quá xa để có thể tham dự vào trận chiến. Sau đó Suzuya tuần tra tại khu vực giữa Truk và quần đảo Solomon cho đến giữa tháng 10.

Ngày 26 tháng 10 năm 1942, lực lượng tấn công tàu sân bay của Nagumo lại giáp chiến cùng các tàu sân bay USS Enterprise, USS Hornet, thiết giáp hạm USS South Dakota và tàu tuần dương USS San Juan trong trận Santa Cruz, đánh chìm chiếc Hornet và làm hư hại những chiếc khác. Trận đánh này thuần túy là những cuộc không kích tầm xa, nên một lần nữa Suzuya lại ở quá xa để có thể tham gia chiến đấu trực tiếp.

Vào đầu tháng 11, Hải đội Tuần dương 7 được lệnh tăng cường cho Hạm đội 8 của Phó Đô đốc Gunichi Mikawa tại Shortland, và tham gia bắn phá sân bay Henderson trên đảo Guadalcanal vào ngày 14 tháng 11. Các tàu tuần dương Suzuya, Maya, Tenryu, Chokai, Kinugasa và Isuzu cùng các tàu khu trục Kazagumo, Makigumo, Michishio, Yugumo, Asashio và Arashio đã bắn phá sân bay Henderson với 989 quả đạn pháo 203 mm (8 inch). Trên đường rút lui, lực lượng đặc nhiệm bị tàu ngầm Mỹ USS Flying Fish tấn công nhưng đều trượt, và sau đó là máy bay cất cánh từ tàu sân bay Enterprise và từ Guadalcanal. Kinugasa bị đánh chìm, Chokai và Maya bị hư hại, riêng Suzuya thoát được mà không bị thiệt hại, và cho đến đầu tháng 1 năm 1943 tiếp tục nhiệm vụ tuần tra và hộ tống các đoàn tàu vận tải di chuyển giữa Truk, Kavieng và Rabaul.

Suzuya quay trở về Kure vào ngày 12 tháng 1 năm 1943 để sửa chữa, và cũng để bổ sung thêm hỏa lực phòng không và một hệ thống radar dò tìm trên không Kiểu 21. Nó quay trở lại Kure một lần nữa vào ngày 6 tháng 4, khi các khẩu súng máy 13 mm nòng đôi được thay thế bằng hai khẩu 25 mm AT/AA Kiểu 96 đa dụng ba nòng.

Suzuya rời cảng Yokosuka vào ngày 16 tháng 6 năm 1943 cùng một đoàn tàu vận tải tiếp liệu quan trọng đi đến quần đảo Solomon, và sau đó thực hiện các chuyến đi lại con thoi giữa Truk và Rabaul cho đến cuối năm đó. Vào ngày 18 tháng 7, Suzuya bị những chiếc máy bay ném bom-ngư lôi TBM Avenger của Thủy quân Lục chiến Mỹ đặt căn cứ tại Guadalcanal tấn công ngoài khơi Kolombangara, nhưng thoát được mà không bị thiệt hại. Vào ngày 3 tháng 11, Suzuya cùng với Mogami và Chikuma được cho tách ra từ Rabaul để tiến hành bắn phá vào lực lượng Mỹ vừa mới đổ bộ xuống vịnh nữ hoàng Augusta trên đảo Bougainville Nhưng cuộc nả pháo bị ngăn chặn chặn bên ngoài tầm pháo nhờ hoạt động thắng lợi của Đô đốc Merill, đánh chìm được chiếc Sendai. Suzuya quay trở lại cảng Rabaul vào ngày 5 tháng 11, đúng vào lúc lực lượng Mỹ tung ra đợt tấn công với 97 máy bay xuất phát từ các tàu sân bay USS Saratoga và USS Princeton. Suzuya là một trong số ít tàu hiếm hoi không bị đánh trúng trong trận này.

Vào ngày 1 tháng 2 năm 1944, Suzuya hỗ trợ cho cuộc triệt thoái khỏi Truk. Ngày 20 tháng 3 Chuẩn Đô đốc Shiraishi Kazutaka tiếp nhận quyền chỉ huy Hải đội Tuần dương 7; và sau đó Suzuya trải qua một đợt tái trang bị tại Singapore vào ngày 24 tháng 3, khi nó được bổ sung thêm tám khẩu súng phòng không nòng đơn 25 mm Kiểu 96.

Trận chiến biển Philippine
Vào ngày 13 tháng 6 năm 1944, Đô đốc Soemu Toyoda, Tư lệnh Hạm đội Liên hợp Nhật Bản đã ra lệnh tiến hành Chiến dịch "A-Go" để phòng thủ quần đảo Mariana Islands. Suzuya được phân về "Lực lượng C" của Đô đốc Kurita Takeo cùng với các thiết giáp hạm Yamato và Musashi, các tàu sân bay Zuiho, Chiyoda và Chitose cùng các tàu tuần dương Atago, Takao, Maya, Chokai, Kumano, Chikuma, Tone và Noshiro.

Ngày 19 tháng 6, Hạm đội Cơ động Nhật Bản đã tấn công Lực lượng Đặc nhiệm 58 Mỹ ngoài khơi Saipan, nhưng đã phải chịu đựng thiệt hại nặng nề về không lực hải quân trong trận không chiến mà phía Mỹ đặt cái tên lóng là "Cuộc săn vịt trời Mariana vĩ đại". Khi hạm đội Mỹ phản công vào chiều tối ngày hôm sau, lúc 20 giờ 30 phút ngày 20 tháng 6, hai giờ sau khi bị đánh trúng ngư lôi phóng ra bởi máy bay Grumman TBM Avenger từ tàu sân bay USS Belleau Wood, tàu sân bay Hiyo bị nổ tung và chìm. Đêm đó, Suzuya rút lui cùng với phần còn lại của Hạm đội Nhật Bản về Okinawa.

Quay trở lại Kure vào ngày 25 tháng 6 năm 1944, Suzuya một lần nữa được tái trang bị. Nó được bổ sung thêm bốn tháp súng ba nòng và 10 tháp súng nòng đơn phòng không 25 mm Kiểu 96, đưa tổng số lên 50 nòng (14×3 và 18×1), cùng các hệ thống radar dò tìm mặt đất Kiểu 22 và dò tìm trên không Kiểu 13. Ngày 8 tháng 8, Suzuya rời Kure quay lại khu vực Singapore và Brunei, tham gia các cuộc huấn luyện hạm đội và tuần tra trong khu vực Singapore-Brunei trong suốt tháng 10. Vào lúc này, hệ thống radar Kiểu 22 Kai 4M được nâng cấp lên loại Kai 4S dùng cho việc kiểm soát hỏa lực.

Trận chiến vịnh Leyte
Cuối tháng 10 năm 1944, hạm đội Nhật Bản được tập trung tại Brunei nhằm đối phó với mối đe dọa về một cuộc đổ bộ của lực lượng Mỹ lên Philippine. Vào ngày 25 tháng 10 năm 1944, trong Trận chiến ngoài khơi Samar, Suzuya tấn công vào ba chiếc tàu sân bay hộ tống của Đội Đặc nhiệm 77.4 thuộc Đệ Thất hạm đội, và bị chống cự bởi cuộc tấn công của mười chiếc máy bay ném bom-ngư lôi TBM Avenger, khi một quả bom ném suýt trúng làm hư hại chân vịt bên mạn trái. Đến 10 giờ 50 phút, Suzuya chịu đựng một đợt tấn công khác bởi 30 máy bay xuất phát từ tàu sân bay. Một quả bom ném suýt trúng đích khác đã làm kích nổ quả ngư lôi Long Lance trong ống phóng số 1, làm phát sinh các đám cháy, gây hư hại phòng động cơ bên mạn phải và phòng nồi hơi số 7. Lệnh bỏ tàu được đưa ra lúc 11 giờ 50 phút, và Suzuya bị chìm lúc 13 giờ 22 phút tại tọa độ . Tàu khu trục Okinami đã vớt được Thuyền trưởng Teraoka cùng 401 thành viên thủy thủ đoàn, trong khi các tàu chiến Mỹ vớt thêm được một số người khác sau đó.

Suzuya được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 20 tháng 12 năm 1944.

Danh sách thuyền trưởng
 Yoshida Tsunemitsu (sĩ quan trang bị trưởng): 20 tháng 11 năm 1934 - tháng 1 năm 1936
 Yoshida Tsunemitsu: tháng 1 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1936
 Mizusaki Shojiro: 1 tháng 12 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1937
 Shibata Yaichiro: 1 tháng 12 năm 1937 - 15 tháng 11 năm 1938
 Kubo Kyuji: 15 tháng 11 năm 1938 - 15 tháng 11 năm 1939
 Takayanagi Gihachi: 15 tháng 11 năm 1939 - 15 tháng 10 năm 1940
 Kimura Masatomi: 15 tháng 10 năm 1940 - 24 tháng 11 năm 1942 (được thăng Chuẩn Đô đốc vào ngày 1 tháng 11 năm 1942)
 Ono Takeji: 24 tháng 11 năm 1942 - 7 tháng 9 năm 1943
 Takahashi Yuji: 7 tháng 9 năm 1943 - 1 tháng 9 năm 1944
 Teraoka Masao: 1 tháng 9 năm 1944 - 25 tháng 10 năm 1944

Xem thêm
 Danh sách các tàu tuần dương
 Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Tabular record:  CombinedFleet.com: Suzuya history (Retrieved ngày 26 tháng 1 năm 2007.)

Tàu tuần dương trong Thế chiến thứ hai
Tàu tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Trận Midway
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Macroglossum aesalon

text:
Macroglossum aesalon là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Phụ loài
Macroglossum aesalon aesalon
Macroglossum aesalon sainsoni Turlin, 1996

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum
Động vật Comoros


title: Shenyang J-6

text:
Shenyang J-6 (Thẩm Dương J-6,  – Tiêm-6; phiên bản xuất khẩu có tên gọi F-6) (tên mã NATO Farmer – Nông dân) là một phiên bản của loại máy bay tiêm kích MiG-19 'Farmer' của Liên Xô do Trung Quốc chế tạo.

Thiết kế và phát triển
Dù MiG-19 chỉ phục vụ trong một thời gian ngắn trong biên chế của quân đội Liên Xô, nhưng Trung Quốc lại rất thích loại máy bay này vì sự nhanh nhẹn, cơ động, uy lực vũ khí mạnh, nên đã sản xuất nó từ năm 1958 tới năm 1981. Đến cuối năm 2005, J-6 không còn được sử dụng trong các nhiệm vụ chiến đấu nữa, nhưng phiên bản huấn luyện vẫn được sử dụng. Hiện vẫn còn ba quốc gia sử dụng J-6, một phiên bản cường kích của J-6 là Q-5 hiện cũng vẫn đang hoạt động trong biên chế một số quốc gia.

J-6 bị xem như đồ "dùng một lần" và nó chỉ vận hành được liên tục trong 100 giờ bay (hay khoảng 10 phi vụ) trước khi tiến hành đại tu. Không quân Pakistan do bảo trì tốt nên tăng thời gian giữa hai lần đại tu lên 130 giờ.

Mô tả
J-6 đạt vận tốc tối đa 1.540 km/h (960 mph), Mach 1,45. Trần bay đạt 17.900 m (58.700 ft). Bán kính chiến đầu với 2 thùng nhiên liệu bỏ được là khoảng 640 km (400 mi). Nó được trang bị 2 động cơ tuabin Liming Wopen-6A (Tumansky R-9). Ngoài vũ khí chính ban đầu là pháo, nó còn được lắp 4 giá treo dưới cánh, mỗi giá treo mang được tải trọng 250 kg (550 lb), tải trọng tối đa là một giá treo mang được là 500 kg (1.100 lb). Vũ khí J-6 có thể mang gồm bom, thùng rocket 55 mm gắn ngoài, hoặc tên lửa không đối không PL-2/PL-5 (phiên bản Trung Quốc của loại tên lửa Vympel K-13).

Lịch sử hoạt động
J-6 hiện vẫn đang được sử dụng ở Bắc Triều Tiên, Myanmar, Tanzania, Nepal và Zambia.

Albania

J-6 được Không quân Albania sử dụng để thay thế loại J-5, nó được dùng để tuần tra biên giới nhằm chống lại các cuộc xâm nhập không phận Albania từ Nam Tư. Tuy nhiên, J-6 không có hiệu quả khi phải đối đầu với những chiếc MiG-21 'Fishbed' nhanh hơn của Nam Tư. Khi F-7A được đưa vào trang bị, J-6 được tái triển khai để bảo vệ Tirana. Vào năm 2005, tất cả máy bay tiêm kích của Albania đều phải ngừng bay do thiếu phụ tùng thay thế.

Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan

F-6 được Không quân Pakistan (RAF) sử dụng từ năm 1965 tới năm 2002, thiết kế máy bay đã được sửa đổi tới 140 lần để cải thiện khả năng vai trò đánh chặn và chi viện không quân trực tiếp. Các máy bay tiêm kích F-6 của RAF đã tham gia Chiến tranh Ấn Độ-Pakistan 1971, nó đã bắn hạ 6 máy bay của Ấn Độ, trong đó có một chiếc MiG-21. 3 phi đoàn J-6 của Pakistan đã thực hiện gần 1000 phi vụ, PAF cũng đã mất 3 chiếc F-6 do hỏa lực phòng không và 1 chiếc khi không chiến. Một chiếc F-6 cũng bị bắn rơi bởi chính Pakista. Một trong các phi công bị bắn hạ là Wajid Ali Khan, Khan bị bắt làm tù binh chiến tranh và sau này trở thành một nghị sĩ trong Quốc hội Canada.

Chiến tranh Việt Nam
Sau khi bí mật thử nghiệm bay một chiếc F-6 của Không quân Pakistan vào năm 1965, Hoa Kỳ kết luận J-6 và MiG-19 là máy bay tiêm kích đáng gờm hơn so với loại MiG-21 'Fishbed' hiện đại và mạnh hơn, cũng như loại MiG-17 'Fresco' cũ hơn và phiên bản Trung Quốc của nó là J-5. Động cơ tuabin phản lực hiện đại hơn giúp tạo cho MiG-21 lợi thế bay ở vận tốc siêu âm, nhưng trong Chiến tranh Việt Nam với các cuộc chiến trên không thì lợi thế đó lại không hữu ích như người ta nghĩ, vì các cuộc không chiến chủ yếu diễn ra trong tầm gần nên máy bay có vận tốc dưới âm lại chiếm ưu thế hơn. J-6 (cũng như MiG-19) với vận tốc dưới âm đã dễ dàng cơ động hơn so với MiG-21 và dù nó chậm hơn, nhưng khi cần tăng tốc trong không chiến tầm gần thì nó vẫn có thể dễ dàng thực hiện. Không quân Bắc Việt có ít nhất một đơn vị sử dụng J-6 trong chiến tranh, đó là trung đoàn tiêm kích 925, bắt đầu từ năm 1969.

Chiến tranh Ogaden
J-6 của Somali đã tham chiến trong Chiến tranh Ogaden và chịu thiệt hại nặng do phi công đối phương có nhiều kinh nghiệm hơn. Trên 75% lực lượng của Không quân Somali bị tiêu diệt trong chiến tranh, nhưng một số chiếc J-6 vẫn sống sót cho đến ngày Somali rơi vào khủng hoảng đầu thập niên 1990.

Chiến tranh Uganda-Tanzania
Trong chiến tranh Uganda-Tanzania, những chiếc J-6 của Tanzania có nhiệm vụ tiêu diệt bất kỳ máy bay tiêm kích nào của Uganda như MiG-15 và MiG-17, trong khi F-7A có nhiệm vụ tiêu diệt các máy bay chiến đấu của quân đồng mình với Uganda như Tupolev Tu-22 'Blinder' của Libya.

Chiến tranh biên giới Tây Nam
Trong thời kỳ Khmer Đỏ nắm chính quyền ở Campuchia, J-6 của Khmer Đỏ đã tham gia chiến tranh biên giới Tây Nam với Việt Nam trong vai trò máy bay cường kích. Khi Việt Nam phản kích quân Khmer Đỏ và tiến vào giải phóng Campuchia, không một chiếc máy bay nào của Campuchia dám cất cánh chặn đánh máy bay của Việt Nam. Quân đội Việt Nam đã bắt giữ được một số máy bay J-6 và đưa về để trưng bày.

Chiến tranh Afghan
Không quân Pakistan sử dụng J-6 để tấn công các mục tiêu của quân đội Liên Xô đóng ở Afghanistan, theo phía Pakistan tuyên bố thì J-6 đã có khoảng 6 lần bắn hạ máy bay của Liên Xô.

Chiến tranh Iran-Iraq
Trong Chiến tranh Iran-Iraq, cả hai phía đều sử dụng máy bay tiêm kích J-6. Máy bay tiêm kích J-6 của Iran có thể do Bắc Triều Tiên cung cấp. J-6 của Iraq có thể do Ai Cập chuyển giao. Hầu hết những chiếc J-6 này đều thực hiện nhiệm vụ cường kích.

Biến thể

Shenyang J-6 - (hay còn gọi Kiểu 59, Đông phong-102, Sản phẩm 47 và F-6) Dù không có hậu tố định danh, tên gọi J-6 xuất hiện sau khi phiên bản sản xuất đầu tiên J-6A được đưa vào chế tạo. J-6 tương đương, nhưng không giống với phiên bản MiG-19S.
Shenyang J-6A - (hay còn gọi  Kiểu 59A, Đông phong-103, Jianjiji-6 Jia) – Phiên bản sản xuất đầu tiên, được chế tạo từ năm 1958 tới 1960, nhưng nó không đạt tiêu chuẩn nên PLAAF không chấp nhận. Việc sản xuất tạm ngừng, dây chuyền bị tháo dỡ, sau này sản xuất nối lại với sự trợ giúp từ Liên Xô. J-6A tương đương với MiG-19P, nhưng không giống ở vài điểm. Chuyến bay đầu tiên được thực hiện vào ngày 17/12/1958. Việc chế tạo J-6 bắt đầu lại sau khi dây chuyền với sự trợ giúp từ Liên Xô đã đi vào hoạt động. Nó giống với MiG-19PF, được trang bị radar và 2 pháo NR-30 30mm, phiên bản xuất khẩu có tên F-6A.
J-6B - (hay còn gọi Kiểu 59B, Đông phong-105 và Tiêm kích cơ-6 Ỷ) Giống với MiG-19PM "Farmer-D", đây là phiên bản tiêm kích đánh chặn với 2 tên lửa không đối không PL-1 (phiên bản Trung Quốc của loại tên lửa K-5 (AA-1 'Alkali') của Liên Xô). Chỉ có 19 chiếc J-6B được chế tạo trước khi chương trình bị hủy bỏ.
J-6C - (hay còn gọi Tiêm kích cơ-6 Bing, Sản phẩm 55 and F-6C) Phiên bản tiêm kích ngày với 3 pháo 30mm, có dù hãm tốc độ ở đuôi. Pháo 30mm có tên mã Type 30-1. Tốc độ bắn 850 viên/phút.
Shenyang J-6I – Mẫu thử tiêm kích ngày một chỗ.
Shenyang J-6II – Mẫu thử tiêm kích chiến thuật một chỗ.
Shenyang J-6III – Phiên bản cải tiến của J-6A với phần mũi được làm lại nhằm lắp đặt radar do Trung Quốc chế tạo. Cũng có thể nó có tên định danh là J-6 Xin.
Shenyang/Tianjin JJ-6 - (Jianjiji Jiaolianji – máy bay huấn luyện, còn gọi là Sản phẩm 48 và FT-6) phiên bản huấn luyện 2 chỗ, kéo dài thêm 84 cm (33,1 in) để lắp thêm chỗ ngồi thứ hai, trang bị 1 pháo 30 mm.
Shenyang JZ-6 - (Jianjiji Zhenchaji – tiêm kích trinh sát) Phiên bản trinh sát chuyên nhiệm với camera đặt trong thân thay cho pháo. Vào tháng 4/2006, trung đoàn trinh sát 3 thuộc sư đoàn không quân 26 đóng ở Nam Kinh là trung đoàn cuối cùng sử dụng JZ-6, sau đó chúng bị thay thế bởi loại JZ-8F. Phiên bản xuất khẩu có tên Shenyang FR-6.
Shenyang/Tianjin JJ-6 Testbed (Thẩm Dương/Thiên Tân JJ-6) – phiên bản thử nghiệm ghế phóng thay thế cho mẫu thử nghiệm ghế phóng H-5.
 Xian BW-1 (Tây An BW-1) – Mẫu thử nghiệm điều khiển lly-by-wire cho hệ thống điều khiển của Xian JH-7.
Guizhou J-6A (Quý Châu J-6A) - J-6A nâng cấp để mang 2 tên lửa không đối không PL-2 (Pi Li – Phích Lịch – Tia chớp). Bay lần đầu ngày 21/12/1975.

Quốc gia sử dụng

Hiện nay vẫn còn 3 quốc gia sử dụng Shenyang J-6 trong số 15 quốc gia sử dụng loại máy bay này.

Vẫn đang sử dụng

Không quân Cộng hòa Hồi giao Iran - 18 chiếc

Không quân Myanmar – 1 chiếc F-6 vẫn đang sử dụng (tính đến tháng 2/2011).

Không quân Bắc Triều Tiên – 98 chiếc F-6 vẫn đang sử dụng (tính đến tháng 2/2011).

Từng sử dụng

Không quân Albania – 82 chiếc J-6C, ngừng sử dụng năm 2005.

Không quân Bangladesh – 6 chiếc FT-6 huấn luyện.

Không quân Hoàng gia Campuchia

Không quân Quân giải phóng Nhân dân - J-6 ngừng hoạt động từ năm 2005, hiện chủ yếu dùng làm bia bay. 130 chiếc JJ-6 huấn luyện vẫn đang sử dụng, dần dần sẽ bị thay thế bởi máy bay huấn luyện JL-8.
Không quân Hải quân Quân giải phóng Nhân dân – 16 chiếc JJ-6 huấn luyện vẫn đang sử dụng

Không quân Ai Cập – bị thay thế bởi F-16

Không quân Pakistan – ngừng hoạt động năm 2002, bị thay thế bởi Chengdu F-7P và F-7PG. 9 chiếc FT-6 vẫn còn sử dụng
 Phi đoàn 11 Arrows, 1967—1982
 Phi đoàn 14 Tail Choppers, 1972—1985
 Phi đoàn 15 Cobras, 1973—1993
 Phi đoàn 17 Tigers, 1977—2001
 Phi đoàn 19 Sherdils, 1977—1989
 Phi đoàn 20 Hawkeyes, 1986—1988
 Phi đoàn 23 Talons, 1966—2002
 Phi đoàn 25 Eagles, 1966—1995
 Phi đoàn 26 Black Spiders, 1981—1984
 Trường Sĩ quan Chỉ huy Dashings, 1976—1992

Binh chủng Không quân Somali

Không quân Sudan

Không quân Tanzanian

 Không quân Nhân dân Việt Nam

Tính năng kỹ chiến thuật (J-6)

Dữ liệu lấy từ Wilson

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 12.5 m (41 ft)
Sải cánh: 9.2 m (30 ft 2 in)
Chiều cao: 3.9 m (12 ft 10 in)
Diện tích cánh: 25.0 m² (270 ft²)
Trọng lượng rỗng: 5,447 kg (11,983 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 7,560 kg (16,632 lb)
Động cơ: 2 động cơ tuabin đốt tăng lực Liming Wopen-6A (Tumansky RD-9B), lực đẩy 36.78 kN (8,267 lbf) mỗi chiếc
Sức chứa nhiên liệu: 1,800 kg (3,960 lb)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 1,540 km/h (960 mph)
Tầm bay: 640 km (400 mi); combat 2,200 km (1,375 mi)
Trần bay: 17,900 m (58,700 ft)
Vận tốc lên cao: 180 m/s (35,425 ft/min)
Lực nâng của cánh: 302.4 kg/m² (61.6 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0.86

Vũ khí
3 pháo 30 mm NR-30
Mang được 250 kg (550 lb) bom hoặc rocket hoặc tên lửa không đối không PL-2/PL-5 (phiên bản Trung Quốc của tên lửa K-13 (NATO: AA-2 'Atoll')) dưới 4 giá treo.

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển

MiG-19
Nanchang Q-5

Máy bay có tính năng tương đương
F-100 Super Sabre
Super Mystère

Tham khảo
Ghi chú

Tài liệu

Gordon,Yefim & Komissarov, Dmitry. Chinese Aircraft. Hikoki Publications. Manchester. 2008. ISBN 9 781902 109046.
Gunston, Bill. The Osprey Encyclopaedia of Russian Aircraft 1875–1995. London, Osprey. 1995. ISBN 1-85532-405-9
Taylor, Michael J.H.. Jane's Encyclopedia of Aviation. Studio Editions. London. 1989. ISBN 0 517 69186 8.
Toperczer, Istvan. MiG-17 and MiG-19 Units of the Vietnam War. 2001, Osprey Publishing Limited. ISBN 1-84176-162-1.
 Yeager, Chuck and Leo Janos. Yeager: An Autobiography. Page 396 (paperback). New York: Bantam Books, 1986. ISBN 0-553-25674-2.

Online

Air Commodore Qadeer Ahmad Hashmi, "Final Salute to F-6", URL: http://www.defencejournal.com/2002/may/salute.htm
Air Loses of 1971 War - PakDef
http://www.acig.org/artman/publish/article_324.shtml

Liên kết ngoài
Shenyang J-6 fighter photo collection and introduction in Chinese

J-6
J-06, Shenyang
J-06, Shenyang
J-06, Shenyang
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Quan hệ Xô-Trung
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay huấn luyện
Máy bay trinh sát
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh giữa


title: Nomada oculata

text:
Nomada oculata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1921


title: 7060 Al-ʻIjliya

text:
(7060) 1990 SF11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 16 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Kumano, Mie

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Mie, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

Thành phố tỉnh Mie


title: Dicranomyia cervina

text:
Dicranomyia cervina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


Liên hoan tiếng hát truyền hình toàn quốc hoặc Giải Sao Mai là một cuộc thi ca nhạc truyền hình được tổ chức hai năm một lần và được truyền hình trực tiếp trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam từ năm 1997.

Thể lệ
Ở giải Sao Mai, các thí sinh đăng ký tham gia theo 3 phong cách biểu diễn: thính phòng, dân gian và nhạc nhẹ. Thí sinh Sao Mai phải qua các vòng thi cấp tỉnh do đài truyền hình tỉnh thực hiện, Mỗi tỉnh sẽ được chọn tối đa 03 thí sinh về tham dự Chung kết khu vực. Riêng với Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh số thí sinh sẽ do BTC quyết định. Từ chung kết khu vực (Bắc - Trung - Nam) sẽ do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện. Thông thường chung kết cấp khu vực có 18 thí sinh tham ở 3 thể loại dòng nhạc. Kết quả mỗi khu vực thường chọn ra 9 thí sinh của 3 dòng nhạc để đi tiếp vào chung kết toàn quốc.

Vòng chung kết toàn quốc là sự hợp nhất 3 thí sinh xuất sắc của 3 khu vực ở 3 dòng nhạc nên thường có 27 thí sinh tham gia trong 4 đêm diễn. 3 đêm đầu là chung kết theo từng dòng nhạc, mỗi dòng nhạc chọn ra 3 thí sinh xuất sắc nhất để vào đêm chung kết xếp hạng cuối cùng với 9 thí sinh gọi là đêm chung kết xếp hạng Liên hoan tiếng hát truyền hình toàn quốc.

Từ mùa giải Sao Mai 2009, tại vòng chung kết toàn quốc, mỗi thí sinh đăng ký 3 bài hát theo phong cách biểu diễn âm nhạc đã chọn (như vòng chung kết khu vực) và phải trình bày 1 ca khúc bắt buộc bằng cách bốc thăm trong số những ca khúc ban giám khảo đưa ra. Yêu cầu mới này đòi hỏi các thí sinh tham gia phải có trình độ cao, không còn chỉ biểu diễn các bài hát sở trường.

Mùa giải Sao Mai 2019, chỉ có 15 thí sinh vào vòng chung kết toàn quốc. Mỗi dòng nhạc chỉ có nhiều nhất 5 thí sinh lọt vào chung kết toàn quốc. Bên cạnh đó, trong vòng chung kết xếp hạng, thay vì thí sinh chỉ thi 2 đêm diễn như những năm trước thì năm đó, các thí sinh phải trải qua 4 đêm thi và sẽ bị loại trực tiếp qua mỗi đêm. Đêm xếp hạng cuối cùng sẽ chỉ có 2 thí sinh ở mỗi dòng nhạc dự thi.

Mùa giải 2022, có tới 18 thí sinh vào vòng chung kết toàn quốc. Đây cũng là năm đầu tiên vòng chung kết toàn quốc giải Sao Mai được diễn ra với 6 đêm liên tiếp, bao gồm 4 đêm thi và 2 đêm biểu diễn.

Dự kiến vào mùa giải 2024, được tổ chức hai năm một lần. Đây cũng là năm thứ hai vòng chung kết toàn quốc giải Sao Mai đêm biểu diễn.

Các mùa giải thập niên 1990

Năm 1997

Năm 1999

Các mùa giải thập niên 2000

Sao Mai 2001

Sao Mai 2003
Sau 5 đêm tranh tài tại đảo du lịch Tuần Châu (Quảng Ninh), 15 trong số 57 thí sinh đã lọt vào chung kết, được truyền hình trực tiếp trên VTV3. Giải Sao Mai 2003 được đánh giá là sáng tạo trong khâu tổ chức và cách lựa chọn thành phần ban giám khảo. Các tỉnh phía Bắc áp đảo với 9 thí sinh được chọn: Phạm Ngọc Khuê, Phạm Khánh Linh, Tăng Quỳnh Nga, Phạm Phương Thảo, Ploong Thiết đến từ Hà Nội; Nguyễn Tuấn Anh, Nguyễn Hoàng Tùng là 2 giọng ca Quảng Ninh, Bùi Thu Huyền (Thái Bình), Lê Thị Út (Thanh Hoá). Miền Trung có 2 thí sinh Lê Huy Hoàng (Đà Nẵng) và Châu Quốc Cường (Bình Định). Khu vực Tây Nguyên với 2 thí sinh Krazan Út và Cil Pơi (Lâm Đồng). Hai thí sinh còn lại đến từ miền Nam: Huỳnh Thúc Ngân (TP HCM), Đặng Trần Vi Thảo (Tây Ninh).

Kết quả, Ban tổ chức giải Sao Mai 2003 đã trao tặng giải nhất cho thí sinh Nguyễn Hoàng Tùng của Quảng Ninh; hai thí sinh đạt giải nhì là Phạm Ngọc Khuê và Ploong Thiết (Hà Nội); 3 thí sinh đạt giải ba là Phạm Khánh Linh, Phạm Phương Thảo (đều của Hà Nội) và Châu Quốc Cường (Bình Định). Thí sinh Phạm Phương Thảo (Hà Nội) được giải khán giả yêu thích nhất bình chọn qua Đài truyền hình Việt Nam và thí sinh Phạm Khánh Linh (Hà Nội) được giải khán giả bình chọn qua báo điện tử VIETNAMNET.

Sao Mai 2005

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Sao Mai 2007
Liên hoan THTHTQ - Giải Sao Mai 2007 bắt đầu vào 15/4/2007. Được chia thành 3 vòng như sau:
Vòng 1: Từ 20/4 đến 5/5/2007, được tổ chức tại các tỉnh, thành phố Việt Nam.(Do đài PT-TH Tỉnh thực hiện).
Vòng 2: Chung kết khu vực Bắc - Trung - Nam Truyền hình trực tiếp tại Hà Nội - CK khu vực phía Bắc (Chủ nhật 13/5/2007); Đà Nẵng - CK khu vực miền Trung và Tây nguyên (Thứ 7: 19/5/2007); TP Hồ Chí Minh - CK khu vực nam bộ (Thứ 7: 26/5/2007)
Vòng 3: Chung kết toàn quốc diễn ra từ 24/6/2007 đến 22/7/2007. Đêm Chung kết thính phòng dành cho 9 thí sinh theo phong cách Thính phòng. Đêm Chung kết dân gian dành cho 9 thí sinh theo phong cách dân gian. Đêm Chung kết nhạc nhẹ dành cho 9 thí sinh theo phong cách nhạc nhẹ. BGK lựa chọn mỗi đêm 03 thí sinh để dự đêm chung kết liên hoan tiếng hát truyền hình toàn quốc - Giải Sao Mai 2007 vào ngày 22/7/2007. Với sự tham gia của 09 thí sinh xuất sắc đại diện cho 03 phong cách biểu diễn âm nhạc, đồng thời là sự hợp nhất của 3 Ban giám khảo.

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Sao Mai 2009

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Các mùa giải thập niên 2010

Sao Mai 2011
Điểm mới của mùa giải năm 2011 là thay vì 9 thí sinh ở ba dòng nhạc ở mỗi khu vực (Bắc, Trung, Nam), sẽ chỉ có 3 thí sinh có số điểm cao nhất đại diện cho 3 phong cách biểu diễn âm nhạc của khu vực đó được chọn vào đêm chung kết toàn quốc. Điểm số của các thí sinh còn lại của mỗi khu vực sẽ hòa trộn chung cả ba khu vực của ba phong cách âm nhạc. Với mỗi phong cách âm nhạc, Ban tổ chức toàn quốc sẽ lựa chọn tiếp các thí sinh có số điểm từ cao xuống thấp đến khi đủ thí sinh. Việc công bố các thí sinh còn lại sẽ được thông báo tại đêm chung kết khu vực phía Nam vào ngày 31/7/2011. Để đảm bảo tính công bằng quá trình lựa chọn thí sinh theo thay đổi mới, Ban tổ chức Sao mai 2011 đã quyết định thành lập một Ban giám khảo chấm xuyên suốt các vòng chung kết của cả ba khu vực. Ở vòng chung kết toàn quốc sẽ có Ban giám khảo cho từng phong cách âm nhạc. Vì các cuộc thi năm nay được truyền hình trực tiếp bắt đầu từ 21h nên để đảm bảo sự ngắn gọn, cô đọng, tập trung vào các phần thi của thí sinh, Ban tổ chức đã quyết định bỏ phần bình luận của các khách mời. Ngoài các giải chính như các kỳ Sao mai trước, sẽ có một số phần thưởng bổ sung như Phần thưởng do khán giả bình chọn, Phần thưởng cho thí sinh hát hay nhất về Huế và xét đặc cách vào các trường đào tạo hoặc các nhà hát.

Theo thống kê của Ban tổ chức, tính cho tới thời điểm này đã có 1.500 thí sinh (đăng ký dự thi tại KV Hà Nội và tại 17 Đài PTTH các tỉnh, thành); Khu vực miền Trung – Tây Nguyên là hơn 1.000 thí sinh (đăng ký tại 17 Đài PTTH các tỉnh); Khu vực miền Nam hiện có 1.400 thí sinh tham gia (đăng ký dự thi tại KV Tp Hồ Chí Minh và tại các tỉnh phía Nam).Số lượng thí sinh tham dự năm nay là gần 4.000 thí sinh, vượt hơn hẳn so với năm trước.

Chung kết các khu vực từ 10/7 đến 31/7 được chia thành 3 khu vực Bắc – Trung – Nam. Đêm chung kết các khu vực được truyền hình trực tiếp vào 21h các ngày chủ nhật trên kênh VTV3, theo lịch sau:

Chung kết khu vực phía Bắc (tối chủ nhật 17/7) tổ chức tại Cung văn hóa hữu nghị Việt Xô, Hà Nội
Chung kết khu vực miền Trung và Tây Nguyên (chủ nhật 24/7) tổ chức tại Nhà hát Trương Vương, TP Đà Nẵng
Chung kết khu vực miền Nam (chủ nhật 31/7), tổ chức tại Nhà hát Bến Thành, TP HCM.

Chung kết toàn quốc diễn ra từ 7/8 đến 4/9, được tổ chức tại Trung tâm văn hóa thông tin tỉnh Thừa Thiên – Huế
Đêm chung kết toàn quốc thứ nhất: truyền hình trực tiếp vào 21h00 ngày 14/8, dành cho 9 thí sinh theo phong cách thính phòng. BGK sẽ lựa chọn 3 thí sinh dự đêm chung kết toàn quốc xếp hạng và trao giải.
Đêm chung kết toàn quốc thứ hai: truyền hình trực tiếp vào 21h00 ngày 21/8, dành dành cho 9 thí sinh theo phong cách dân gian. BGK sẽ lựa chọn 3 thí sinh dự đêm chung kết toàn quốc xếp hạng và trao giải.
Đêm chung kết toàn quốc thứ ba: truyền hình trực tiếp vào 21h00 ngày 28/8, dành dành cho 9 thí sinh theo phong cách nhạc nhẹ. BGK sẽ lựa chọn 3 thí sinh dự đêm chung kết toàn quốc xếp hạng và trao giải.
Đêm chung kết xếp hạng Liên hoan THTHTQ và trao giải – Sao mai 2011 truyền hình trực tiếp vào 20h ngày 4/9, với sự tham gia của 9 thí sinh xuất sắc đại diện cho 3 phong cách nhạc.

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

 Ca sĩ triển vọng: Nguyễn Trần Trung Quân, Thiều Bảo Trang
 Thí sinh hát về Huế hay nhất: Nguyễn Thị Bích Hồng
 Thí sinh được bình chọn nhiều nhất: Nguyễn Thị Phương Thanh

Sao Mai 2013

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Thí sinh nhận được nhiều bình chọn nhất của khán giả: Phạm Thị Thùy Dung - 7818 lượt bình chọn.
Thí sinh triển vọng
 Dòng nhạc Thính phòng: Martina Nguyenova Nguyễn Thủy
 Dòng nhạc Dân gian: Nguyễn Thị Hồng Duyên (thí sinh được tuyển thẳng vào Trường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội)
 Dòng nhạc nhẹ: Y-Cel Niê
Thí sinh được tuyển thẳng vào Trường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội:
 Ngô Thị Thanh Huyền (giải nhất phong cách nhạc nhẹ)
 Bùi Thị Hồng Chinh (giải nhì phong cách nhạc nhẹ)
 Nguyễn Thị Hồng Duyên (thí sinh triển vọng)

Sao Mai 2015

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Các giải khác
Thí sinh nhận được nhiều bình chọn nhất của khán giả đêm chung kết xếp hạng: Lê Thị Dung - 5001 lượt bình chọn.
Thí sinh triển vọng
 Dòng nhạc Thính phòng: Bùi Thị Cẩm Huyền
 Dòng nhạc Dân gian: Hoàng Thị Ái Linh
 Dòng nhạc nhẹ: Lê Hồng Phi
Thí sinh được tuyển thẳng vào Trường Đại học Văn hóa - Nghệ thuật Quân đội:
 Trần Thị Bích Ngọc, Chung kết Xếp hạng Phong cách Thính phòng
 Hoàng Thị Thủy, Chung kết Xếp hạng Phong cách Nhạc nhẹ
 Lê Hồng Phi, Top 13 Chung kết Toàn quốc Phong cách Nhạc nhẹ
 Lê Quang Ước, Top 10 Chung kết Toàn quốc Phong cách Thính phòng
 Bùi Thị Cẩm Huyền, Top 10 Chung kết Toàn quốc Phong cách Thính phòng

Sao Mai 2017

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Các giải khác
Giải thưởng dành cho thí sinh được yêu thích nhất do Hội đồng báo chí bình chọn: Đỗ Tố Hoa.
Giải thưởng của Ban Truyền hình Tiếng dân tộc Đài Truyền hình Việt Nam: Sèn Hoàng Mỹ Lam (dân tộc Nùng); Lương Hà Mỹ Anh (dân tộc Thái).
Giải Triển vọng: Lê Thúy Anh.
Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội đã đặc cách tuyển thẳng cho 5 thí sinh hệ Quân sự chuyên ngành Thanh nhạc: Hoàng Thị Lan Anh, Đỗ Tố Hoa, Đậu Thanh Tài, Lâm Bảo Ngọc, Nguyễn Sĩ Nhật, và 1 thí sinh được đặc cách vào hệ Dân sự Thanh nhạc: Lương Hà Mỹ Anh.
Các thí sinh được tuyển dụng đặc cách vào Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam: Sèn Hoàng Mỹ Lam; Lương Hà Mỹ Anh; Lê Huyền Anh.
Giải thưởng Ngôi sao hy vọng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam cho 3 thí sinh có thành tích xuất sắc đạt giải Nhất: Đỗ Tố Hoa, Sèn Hoàng Mỹ Lam, Nguyễn Thị Thu Thủy.

Sao Mai 2019

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Các giải khác
Thí sinh nhận được nhiều bình chọn nhất của khán giả đêm chung kết xếp hạng: Quách Mai Thy.
Giải Ngôi sao hy vọng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam: Trần Phương Mai
Thí sinh triển vọng:  Nguyễn Vũ Hà Giang
Thí sinh có giọng hát ấn tượng: Nguyễn Diệu Thúy
Thí sinh có phong cách biểu diễn ấn tượng: Thanh Quý

Các mùa giải thập niên 2020

 Năm 2021, chương trình bị hoãn do diễn biến phức tạp của Đại dịch COVID-19.

Sao Mai 2022

Phong cách thính phòng

Phong cách dân gian

Phong cách nhạc nhẹ

Các giải khác
Giải thưởng dành cho thí sinh được yêu thích nhất: Đoàn Hồng Hạnh.
Giải thưởng của Ban Truyền hình Tiếng dân tộc - Đài Truyền hình Việt Nam: Hồ Văn Kãnh, Nông Thị Anh Thơ.
Giải Triển vọng: Nông Thị Anh Thơ.
Giải thí sinh trình diễn ấn tượng: Đặng Thị Thuỳ Dương.
Giải thí sinh có giọng hát ấn tượng: Hồ Văn Kãnh.
Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội đã đặc cách tuyển thẳng cho 2 thí sinh hệ Quân sự chuyên ngành Thanh nhạc: Trịnh Văn Núi, Hồ Văn Kãnh.
Giải thưởng Ngôi sao hy vọng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam: Nguyễn Thị Thu Lương, Mai Thu Hương, Lê Thị Huyền Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam
Chung kết Sao Mai 2009 phong cách nhạc dân gian
Chung kết giải Sao Mai 2009 phong cách nhạc nhẹ
Chung kết Sao Mai 2009 khu vực miền Trung - Tây Nguyên (10/11/2009)

Giải thưởng âm nhạc Việt Nam
Chương trình truyền hình Việt Nam
Cuộc thi âm nhạc


title: 1298

text:
Năm 1298 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1298


title: Lasioglossum discursum

text:
Lasioglossum discursum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1897


title: Omex

text:
Omex là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Bailly-Romainvilliers

text:
Bailly-Romainvilliers là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Romainvillersois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 3.393 people residing in the town.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Bailly-Romainvilliers on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Hồ sơ tuyệt mật

text:
Hồ sơ tuyệt mật (tên gốc tiếng Anh: The X-files) là một bộ phim truyền hình dài tập khoa học viễn tưởng nổi tiếng của Hoa Kỳ. Bộ phim của Chris Carter này được trình chiếu bởi FOX (Hoa Kỳ) từ ngày 10 tháng 9 năm 1992 và kết thúc ngày 19 tháng 5 năm 2002. Bộ phim mang tính chất của thời kỳ thập niên 1990, khi người dân không mấy tin tưởng vào chính phủ trong khi rất tin vào việc tồn tại sự sống ngoài Trái Đất. Phim đã từng được trình chiếu trên kênh truyền hình VTV3 và VTV6 của Việt Nam.

Trong bộ phim, đặc vụ FBI Fox Mulder (David Duchovny) do muốn tìm lại người em gái mất tích của mình, đã dấn thân vào điều tra tại "X-files" với niềm tin rằng em gái của anh đã bị bắt cóc bởi người ngoài Trái Đất. Mulder rất tin tưởng vào sự tồn tại của người ngoài Trái Đất trong khi người tham gia điều tra cùng Fox Mulder là đặc vụ Dana Scully (Gillian Anderson). Ban đầu, Scully không tin vào những điều mà Fox Mulder nói, nhưng với những bằng chứng cụ thể cùng với những vụ án thực tế cô và Mulder trải qua, dần dần Scully đã tin vào những hiện tượng kỳ bí.

Tuy nhiên, tới cuối phim thì nhân vật Fox Mulder xuất hiện ít hơn và có thêm sự xuất hiện của một nhân vật chính khác là đặc vụ John Doggett (Robert Patrick). Tới phiên mình, John Doggett lại nghi ngờ tính xác thực của các vụ án trong X-files và lúc này, chính đặc vụ Scully là người đã khiến cho John Doggett dần dần tin vào X-files.

Bộ phim The X-files là bộ phim truyền hình dài tập nhất về đề tài khoa học viễn tưởng được biết đến tại Hoa Kỳ và được tạp chí TV Guide bình chọn ở vị trí thứ 37 trong các bộ phim hay nhất mọi thời đại.

Tham khảo

Tài liệu

Liên kết ngoài

The X-Filesofficial site (Syfy). Archived from the original on ngày 4 tháng 6 năm 2003.

Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 1993
Phim truyền hình Canada
Phim giả tưởng
Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2000
Phim truyền hình Mỹ thập niên 1990
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Phim kinh dị truyền hình nhiều tập
Chương trình truyền hình quay tại Los Angeles
Chương trình mạng Fox
Chương trình truyền hình của 20th Century Fox Television
Chương trình truyền hình quay tại Washington, D.C.
Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010
Phim giành giải Quả cầu vàng cho Phim chính kịch truyền hình hay nhất


title: Montbizot

text:
Montbizot là một xã trong tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire ở tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 49-91 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Cheumatopsyche ulmeri

text:
Cheumatopsyche ulmeri là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Polymera cavernicola

text:
Polymera cavernicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Polymera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cam thảo

text:
Cam thảo (tiếng Trung: 甘草, nghĩa đen: cỏ ngọt) hay cam thảo bắc hoặc lộ thảo (tên trong Đông y) (danh pháp khoa học: Glycyrrhiza uralensis) là một loài thực vật có hoa bản địa châu Á, một trong khoảng 18 loài của chi Cam thảo (Glycyrrhiza).

Phân bố
Loài này là bản địa Trung Quốc (Cam Túc, Hà Bắc, Hắc Long Giang, Liêu Ninh, Ninh Hạ, Nội Mông, Sơn Đông, Sơn Tây, Tân Cương, Thanh Hải, Thiểm Tây), Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Mông Cổ, Nga, Pakistan và Tajikistan. Du nhập vào bán đảo Triều Tiên.

Miêu tả
Cây lâu năm, cao tới 0,6 m, tỏa rộng tới 0,4 m. Hoa lưỡng tính, ra hoa từ tháng 6 tới tháng 8. Quả chín trong khoảng từ tháng 7 tới tháng 10.

Sử dụng y học

Cam thảo là một trong 50 vị thuốc cơ bản được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Hoa, với tên gọi của nó trong tiếng Trung là 甘草 (gān cǎo, cam thảo).

Xem thêm
 Cam thảo nhẵn (Glycyrrhiza glabra)
 Cam thảo nam (Scoparia dulcis)
 Cam thảo dây (Abrus precatorius)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Spice Pages: Licorice (Glycyrrhiza glabra/uralensis, liquorice)
 Phát hiện mới về rễ cây cam thảo
 Cam thảo - Có nên sử dụng hàng ngày?
 Dùng cam thảo không đúng có thể gây hậu họa!
 Dùng cam thảo dài ngày dễ hại thân
 Cẩn thận khi dùng cam thảo bắc

U
Thực vật được mô tả năm 1825
Thực vật Afghanistan
Thực vật Kazakhstan
Thực vật Kyrgyzstan
Thực vật Mông Cổ
Thực vật Nga
Thực vật Pakistan
Thực vật Tajikistan
Thực vật Trung Quốc
Cây thuốc
Vị thuốc trong y học cổ truyền
Thực vật được sử dụng trong Đông y


title: Dassault Rafale

text:
Dassault Rafale () là một máy bay chiến đấu đa nhiệm vụ cánh tam giác hai động cơ thế hệ thứ tư của Pháp, được thiết kế và chế tạo bởi Dassault Aviation. Dassault đã sử dụng khái niệm 'Omni Role' (tất cả các nhiệm vụ) làm thuật ngữ tiếp thị nhằm phân biệt loại máy bay này với các loại máy bay chiến đấu 'đa nhiệm vụ' (multi-role) khác có phân biệt nhiệm vụ chính và các nhiệm vụ phụ khác. Dassault cũng sử dụng thuật ngữ này để chỉ khả năng chuyển từ nhiệm vụ này sang nhiệm vụ khác của Rafale trong từng phi vụ, dù thuật ngữ này mang nhiều ý nghĩa tóm gọn khả năng thực sự của Rafale thay thế được hoạt động của bảy loại máy bay khác nhau.

Rafale đang được chế tạo để sử dụng cho cả các căn cứ trên mặt đất của Không quân Pháp và trên tàu sân bay của Hải quân Pháp. Nó cũng đã được tiếp thị rộng rãi để xuất khẩu, khoảng 20 nước đã bày tỏ sự quan tâm tới Rafale, nhưng do giá thành cao nên tính tới năm 2021, Rafale mới tìm được 4 khách hàng mua loại máy bay này (Ai Cập mua 54 chiếc, Hy Lạp mua 18 chiếc, Ấn Độ và Qatar mỗi nước mua 36 chiếc).

Lịch sử

Vào giữa thập niên 1970, cả Không quân Pháp (Armée de l'Air) và Hải quân Pháp (Nationale Marine) đã yêu cầu về một thế hệ máy bay chiến đấu mới để thay thế những chiếc máy bay chiến đấu đang hoạt động. Bởi vì yêu cầu của hai lực lượng tương tự nhau, và để giảm chi phí, cả Không quân và Hải quân Pháp thống nhất ban hành một yêu cầu chung đối với đề xuất. Vào năm 1975, Bộ Hàng không của Pháp bắt đầu nghiên cứu cho một máy bay mới để bổ sung cho dòng tiêm kích hạng nhẹ Mirage 2000, với mỗi loại máy bay tối ưu cho các vai trò khác nhau.

Vào năm 1979, công ty Dassault  của Pháp gia nhập với công ty MBB/BAE để tham gia trong chương trình "European Collaborative Fighter" (ECA), sau đó được đổi tên thành "European Combat Aircraft". Công ty Dassault góp phần thiết kế khí động học của máy bay; tuy nhiên, dự án bị sụp đổ vào năm 1981 do yêu cầu vận hành khác nhau của mỗi nước. Vào năm 1983, chương trình "Future European Fighter Aircraft" (FEFA) được khởi xướng, tập hợp Ý, Tây Ban Nha, Tây Đức, Pháp và Anh để cùng nhau phát triển một máy bay chiến đấu mới, mặc dù Tây Đức, Pháp và Anh đã có những chương trình phát triển máy bay riêng của họ.

Một số yếu tố dẫn đến sự không thống nhất giữa Pháp và bốn quốc gia còn lại. Khoảng năm 1984 Pháp nhấn mạnh yêu cầu của họ cho một máy bay có khả năng hạ cánh xuống tàu sân bay và yêu cầu một vai trò đứng hàng đầu. Pháp cũng đòi hỏi một máy bay chiến đấu nhẹ hơn so với thiết kế ưa chuộng bởi bốn quốc gia khác. Tây Đức, Anh và Ý đã tách ra và thành lập một chương trình EFA mới.. Tại Turin vào ngày 02 tháng 8 năm 1985, Tây Đức, Anh và Ý đã đồng ý tiến hành với dự án Eurofighter. Bất chấp sức ép từ Pháp, Tây Ban Nha gia nhập trở lại dự án Eurofighter vào đầu tháng 9 năm 1985. Các dự án bốn quốc gia trên cuối cùng dẫn đến sự phát triển của dòng máy bay Typhoon Eurofighter.

Chiếc máy bay trình diễn kỹ thuật Rafale A đã xuất xưởng năm 1985 và cất cánh lần đầu ngày 4 tháng 7 năm 1986, các động cơ SNECMA M88 đang được phát triển khi ấy không được coi là đủ tiêu chuẩn để đảm bảo những chuyến bay thử ở chương trình thử nghiệm đầu tiên diễn ra tuyệt đối an toàn (dù tình trạng phát triển của chúng thường bị đánh giá dưới mức), vì thế chiếc máy bay trình diễn kỹ thuật dùng động cơ tuốc bin cánh quạt có buồng đốt lần hai General Electric F404-GE-400 như được lắp trên chiếc F/A-18 Hornet. Cuộc trình diễn kỹ thuật đã gây ấn tượng tốt cho Bộ quốc phòng Pháp và chương trình đã nhận được đơn hàng sản xuất năm 1988.

Những cuộc thử nghiệm khác tiếp tục được tiến hành, gồm cả việc chạm-cất cánh (touch-and-go) trên tàu sân bay và thử nghiệm động cơ M88, trước khi Rafale A ngừng hoạt động năm 1994. Dù Rafale A và EAP hầu như có tính năng tương đương, khi chiếc Eurofighter đầu tiên cất cánh lần đầu tháng 3 năm 1994, những chiếc Rafales đã trải qua qua ba năm thử nghiệm, gồm cả những lần thử trên tàu sân bay (Rafale C01 tháng 5 năm 1991, Rafale M01 tháng 12 năm 1991 và Rafale B01 tháng 4 năm 1993).

Ba phiên bản Rafale ở giai đoạn đặt hàng sản xuất đầu tiên:
 Rafale C (Chasseur) Máy bay chiến đấu một chỗ ngồi cho Không quân Pháp
 Rafale B (Biplace) Máy bay chiến đấu hai chỗ ngồi cho Không quân Pháp
 Rafale M (Marine) Máy bay chiến đấu một chỗ ngồi hoạt động trên tàu sân bay cho Hải quân Pháp

Nguyên mẫu Rafale C cất cánh năm 1991, chiếc đầu tiên trong hai nguyên mẫu Rafale M cất cánh muộn hơn năm đó, nguyên mẫu Rafale B cất cánh đầu năm 1993 và nguyên mẫu Rafale M thứ hai cất cánh muộn hơn cùng năm đó. Những cuộc thử nghiệm với máy phóng lần đầu được tiến hành trong khoảng thời gian từ ngày 13 tháng 7 tới ngày 23 tháng 8 năm 1992 tại các Căn cứ Không lực Hải quân Hoa Kỳ Lakehurst, New Jersey, và Patuxent River, Maryland, Hoa Kỳ; vì Pháp không có những cơ sở thử nghiệm máy phóng trên đất liền. Sau đó chiếc máy bay này đã trải qua các cuộc thử nghiệm trên boong tàu sân bay Foch.

Ban đầu dự kiến Rafale B chỉ là máy bay huấn luyện, nhưng kinh nghiệm từ Chiến tranh Vùng Vịnh và chiến sự Kosovo cho thấy giá trị của phi công thứ hai trong các nhiệm vụ tấn công và trinh sát, và vì thế có nhiều Rafale B được đặt hàng hơn thay cho Rafale C. Một quyết định tương tự được Hải quân đưa ra, ban đầu họ không hề đặt hàng những chiếc hai ghế ngồi; tuy nhiên chương trình đã bị dừng lại.

Sự không chắc chắn về mặt chính trị và kinh tế dẫn tới việc cho đến tận năm 1999 một phiên bản sản xuất Rafale M mới cất cánh.

Các lực lượng vũ trang Pháp từng được hy vọng sẽ đưa ra đơn đặt hàng 292 chiếc Rafale: 232 cho Không quân và 60 cho Hải quân. 120 chiếc đã được chính thức đặt hàng, chia làm ba đợt, đợt gần đây nhất là tháng 12 năm 2004 với 59 chiếc Rafale, dù Bộ quốc phòng Pháp đã cho biết con số này đang được xem xét lại và dường như sẽ bị cắt giảm chỉ còn 51 chiếc "với tổng giá giữ nguyên". Có thông tin ám chỉ rằng việc hy sinh từ 8 tới 12 chiếc máy bay sẽ "cho phép việc lắp đặt các cảm biến mới đã được các ngành công nghiệp Pháp phát triển cho gói này."

Phiên bản hải quân được ưu tiên bởi loại máy bay này được dự định thay thế cho những chiếc đã cũ, đặc biệt là máy bay chiến đấu Vought F-8 Crusader thiết kế từ 50 năm trước. Những cuộc giao hàng đã bắt đầu năm 2001 và nó 'đã đi vào hoạt động' ngày 4 tháng 12 năm 2000, dù phi đội đầu tiên, Flotille 12, thực tế chưa được cải tổ cho tới tận ngày 18 tháng 5 năm 2001. Đơn vị hoạt động trên tàu sân bay Charles de Gaulle năm 2002, đã ở tình trạng hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu ngày 25 tháng 6 năm 2004, sau một cuộc thử nghiệm đánh giá hoạt động kỹ lưỡng, gồm cả nhiệm vụ hộ tống và tiếp dầu trên không trong Chiến dịch Tự do Vĩnh viễn (Operation Enduring Freedom) tại Afghanistan. Dù được giới hạn trong vai trò đối không và tầm hoạt động hạn chế của vũ khí, chiếc Rafale M được xem là một trong những loại máy bay chiến đấu tân tiến nhất đang hoạt động tại châu Âu.

Không quân nhận được ba chiếc Rafale B đầu tiên (theo tiêu chuẩn F2) vào cuối tháng 12 năm 2004. Chúng được gửi đến CEAM ở Mont-de-Marsan để đánh giá hoạt động và huấn luyện chuyển loại phi công. Đơn vị máy bay chiến đấu đầu tiên của Không quân, Phi đội Escadron de Chasse 1/7 Provence, được thành lập tại St. Dizier trong năm 2006, những chậm trễ trong việc giao hàng đã buộc phi đội này phải dời ngày thành lập. Thời hạn sẵn sàng chiến đấu ban đầu được dự định vào tháng 9 năm 2006, nhưng hiện tại đã bị lùi lại đến giữa năm 2007, cho đến khi đáp ứng đủ hoàn toàn các tiêu chuẩn một chiếc máy bay đa nhiệm vụ tiêm kích-ném bom, trang bị tên lửa không đối không Mica, tên lửa hành trình Scalp EG ASMs, bom dẫn đường GPS, và bom laser LGB (dù LGB sẽ được chọn lựa sử dụng trên thiết bị khác hay bởi các hệ thống trên mặt đất).

Biến thể

Rafale A Đây là một chiếc máy bay trình diễn kỹ thuật cất cánh lần đầu năm 1986, như được miêu tả ở trên. Hiện nó đã ngừng hoạt động.
Rafale D Dassault đã dùng định danh này (D là viết tắt của discret hay tàng hình) đầu thập niên 1990 cho các phiên bản chế tạo cho Armée de l'Air, để nhấn mạnh các tính năng bán tàng hình mà họ đã thêm vào cho kiểu thiết kế này. Nhiều nguồn tin đã thông báo rằng việc phát triển một hệ thống tàng hình tích cực, sẽ liên quan tới việc sử dụng một hệ thống sẽ phát ra các sóng "xóa dấu vết".
Rafale B Đây là phiên bản hai chỗ ngồi cho Armée de l'Air; đã được giao hàng cho EC 330 năm 2004.
Rafale C Đây là phiên bản một cho ngồi cho Armée de l'Air; đã giao hàng cho EC 330 tháng 6 năm 2004.

Rafale M Đây là phiên bản hoạt động trên tàu sân bay cho Aéronavale, đã đi vào hoạt động năm 2002. Rafale M nặng hơn Rafale C 500 kg (1.100 lb). Bề ngoài rất giống Rafale C, những điểm khác biệt của phiên bản M là:
 Tăng sức khả năng đáp ứng với các điều kiện khắc nghiệt khi hoạt động trên tàu sân bay
 Bánh đáp vững chắc hơn
 Bánh đáp mũi dài hơn nâng cao mũi thích ứng khi sử dụng máy phóng
 Bỏ pylon giữa (để kéo dài bánh đáp trước)
 Móc đuôi lớn kiểu stinger giữa hai động cơ
 Thang lên buồng lái tích hợp vận hành bằng điện
 Hệ thống hạ cánh trên tàu sân bay bằng vi sóng
 Bệ quán tính "Telemir" có thể tương thích với các cải tiến của các hệ thống trên tàu sân bay.
Rafale N Rafale N, trước kia được gọi là Rafale BM, được dự định là một phiên bản hai chỗ ngồi cho Aéronavale. Những khó khăn tài chính và chi phí huấn luyện tăng cao cho thêm một phi công nữa được coi là nguyên nhân dẫn tới việc nó bị hủy bỏ.

Các hệ thống chiến đấu

Lần đầu tiên trong lịch sử hàng không, Rafale mang một hệ thống tồn tại điện tử tích hợp được đặt tên SPECTRA với tính năng tàng hình dựa trên kỹ thuật phần mềm ảo.
Nhưng cảm biến quan trọng nhất là radar quét điện tử thụ động đa phương thức Thales RBE2. Thales tuyên bố đã đạt tới một mức độ nhận thức tình huống cao nhất từ trước tới nay thông qua việc thám sát và theo dõi sớm nhiều mục tiêu trên không cho cận chiến và can thiệp tầm xa, các bản đồ ba chiều thời gian thực cho việc theo dõi mặt đất, và các bản đồ thời gian thực độ phân giải cao mặt đất cho hoa tiêu và ngắm mục tiêu.

Tuy nhiên, trong những trường hợp cần sự điều khiển, Rafale có thể sử dụng nhiều hệ thống cảm biến thụ động:

hệ thống cảm biến điện quang học (electro optical system) phía trước (front-sector) hay Optroniques Secteur Frontal (OSF), do Thales phát triển, hoàn toàn được tích hợp bên trong máy bay và có thể hoạt động cả ở tầm sóng nhìn thấy được và sóng hồng ngoại.

Hệ thống chiến tranh điện tử SPECTRA, được hợp tác phát triển giữa Thales và EADS France, khiến chiếc máy bay có khả năng tổn tại cao nhất trước những mối đe dọa từ trên không và dưới mặt đất.
Các đường nối dữ liệu thời gian thực cho phép máy bay không chỉ liên lạc với các máy bay khác, mà còn với các trung tâm chỉ huy và điều khiển cố định, di động dưới mặt đất. Khi nhiệm vụ đòi hỏi, Rafale cũng có thể dùng thiết bị chỉ định điện quang học/laser DAMOCLES khiến nó có đủ khả năng LGB đầy đủ trong cả điều kiện ban ngày lẫn ban đêm, dù Không quân hiện có kế hoạch sử dụng các vũ khí xa (stand off) cho Rafale và vai trò LGB cho những chiếc Mirage 2000.

Các hệ thống trung tâm của Rafale sử dụng một thiết bị Điện tử Modul Tích hợp (Integrated Modular Avionics - IMA), được gọi là Thiết bị Xử lý Dữ liệu Modul (Modular Data Processing Unit - MDPU). Cơ cấu này đảm nhận mọi chức năng chủ chốt của máy bay như một Hệ thống kiểm soát bay, Tổng hợp Dữ liệu, Kiểm soát bắn, Giao tiếp phi công-máy bay, vẫn vân.. .

Lực lượng quân đội Pháp đã bỏ qua cảnh báo về vệc lây nhiễm của virus máy tính có thể ảnh hưởng đến máy bay và không tiến hành cài đặc các khả năng bảo vệ cần thiết nên các máy bay Rafale đã bị nhiễm một loại virus dành cho Window có tên Conficker khiến chúng không thể truy xuất vào cơ sở dữ liệu để có thể bay dẫn đến tất cả máy bay không thể cất cánh vì máy bay đã bị chiếm quyền điều khiển. Loại virus này đã bắt đầu lây lan từ ba tháng trước trên hệ thống mạng và việc này đã được cảnh báo cho lực lượng quân sự Pháp trước khi bị nhiễm và sau đó mới bắt đầu hành động. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Pháp nói không biết bao nhiêu máy tính hoặc hệ thống thông tin quân sự là những đối tượng đã bị lây nhiễm bởi loại virus này năm 2009.

Các cột mốc thời gian của chương trình

Các cột mốc thời gian gồm:

1983
Tháng 4 - Dassault được trao hợp đồng chế tạo ACX (Rafale A) máy bay trình diễn kỹ thuật
1985
Pháp chính thức rút khỏi chương trình Eurofighter, cam kết với dự án Rafale.
1986
4 Tháng 7 - Chuyến bay đầu tiên của Rafale A
Tháng 12 – Phát triển động cơ SNECMA M88 bắt đầu
1988
Tháng 4 – Đơn hàng đầu tiên được ký kết (cho nguyên mẫu Rafale C).
1990
Tháng 2 - Những chuyến bay thử của M-88 bắt đầu
1991
19 Tháng 5 - Chuyến bay đầu tiên của nguyên mẫu một chỗ ngồi Armée de l'Air (Rafale C)
12 Tháng 12 - Chuyến bay đầu tiên của nguyên mẫu Aéronavale (Rafale M)
1992
Chương trình thử nghiệm Rafale M trên tàu sân bay bắt đầu
1993
Tháng 3 - Hợp đồng chế tạo đầu tiên được ký kết.
Tháng 4 - Bắt đầu các cuộc thử nghiệm khả năng hoạt động trên tàu sân bay với Foch.
Tháng 4 30 - Chuyến bay đầu tiên của nguyên mẫu (Rafale B) của Không quân
1995
Tháng 6 - Tên lửa không đối không Mica đầu tiên được bắn đi từ Rafale theo phương thức tự dẫn đường.
Tháng 7 - Hệ thống OSF và ngắm bắn/hiển thị trên mũ phi công được lắp đặt và thử nghiệm.
September - Rafale M đã được thử nghiệm trên tàu sân bay (loạt thứ 4).
Tháng 11 - Chuyến bay tầm xa không ngừng đầu tiên của Rafale B01 (3.020 hải lý trong dưới 6 giờ 30 phút).

Tháng 10 - Cuộc thử nghiệm tính năng hoạt động trên tàu sân bay ở căn cứ mặt đất cuối cùng cho loạt Rafale M tại Hoa Kỳ.
Tháng 12 - Lắp ráp thân kiểu sản xuất đầu tiên.
1996
Tháng 3 - Động cơ M88 "flightworthiness" được kiểm nghiệm.
Tháng 4 - Công việc chế tạo bị đình chỉ, tái khởi động tháng 1 năm 1997 sau nhiều lần giảm bớt chi phí.
Tháng 5 - Những cuộc thử nghiệm cơ sở dữ liệu số mặt đất ở mức độ thấp.
Tháng 7 - Việc tích hợp hệ thống chiến tranh điện tử Spectra được thử nghiệm trong phòng không vọng âm (anechoic chamber)
Tháng 11 - Bay quang phổ được thử nghiệm.
Tháng 12 - Chuyến giao hàng các động cơ loạt sản xuất đầu tiên.
1997
Tháng 2 - Thử nghiệm bay Rafale B01 trong tình trạng chất tải nặng (2 Apache ASM, 3 2.000l thùng dầu phụ, 2 Magic và 2 tên lửa không đối không Mica).
Tháng 5 - Tên lửa MICA đầu tiên được bắn theo phương thức dẫn đường quán tính.
Tháng 6 - Thử nghiệm các hệ thống phản công quang phổ khi bay lần đầu.
Tháng 10 - Radar RBE2 lần đầu được lắp đặt khi bay.
Tháng 11 - Bắn các tên lửa theo phương thức dẫn đường quán tính vào hai mục tiêu, với kết nối máy bay-tên lửa và các biện pháp phản công.
1998
Tháng 6 - Đánh giá hệ thống kiểm soát bắn MICA.
Tháng 6 - Báo cáo tính năng hoạt động ban đầu do các phi công Hải quân và Không quân bay trên Rafale B01 và M02 đánh giá.
24 tháng 11 - Chuyến bay đầu tiên của phiên bản sản xuất Rafale (một chiếc Rafale B)

1999
Tháng 5 - Lần thử nghiệm phóng tên lửa hành trình SCALP đầu tiên.
6 tháng 7 - Hạ cánh lần đầu trên boong tàu sân bay Charles de Gaulle.
7 tháng 7 - Chuyến bay đầu tiên của phiên bản sản xuất Rafale M
2000
20 tháng 7 - Chiếc Rafale M đầu tiên được giao cho Flotille 12F
2002
Rafale M đi vào hoạt động tại 12F (Aeronavale, đánh giá)
2004
Đi vào hoạt động hoàn toàn tại 12F (Hải quân)
3 tháng 9 chiếc Rafale B được giao cho CEAM, Mont de Marsan
9 tháng 9 - Lần thử nghiệm mang tên lửa Meteor GHTM (General Handling Training Missiles) đầu tiên với Rafale M từ CEV Istres
2005
11 tháng 9 - Lần thử nghiệm mang tên lửa Meteor GHTM với Rafale M từ tàu sân bay Charles de Gaulle.
Mùa hè 2006
Thành lập EC 1/7 với 8-10 máy bay
Giữa năm 2007
Tình trạng sẵn sàng hoạt động hoàn toàn (trong không quân) với EC7

Các tiêu chuẩn

Những chiếc Rafale M giao hàng đầu tiên theo tiêu chuẩn F1 ("France 1"). Điều này có nghĩa chiếc máy bay phù hợp cho chiến đấu trên không, thay thế loại máy bay cũ kỹ F-8 Crusader trong vai trò máy bay hoạt động trên hàng không mẫu hạm của Không quân Hải quân, nhưng không được trang bị cho những nhiệm vụ không đối đất. Những lần giao hàng tiếp theo (cho Flotille 11 khoảng sau năm 2007) sẽ tuân theo tiêu chuẩn "F2", với khả năng chiến đấu không đối không, và thay thế Dassault Super Étendard trong vai trò tấn công mặt đất và Dassault Étendard IVP trong vai trò trinh sát. Điều này khiến Rafale M là chiếc máy bay cánh cứng duy nhất hoạt động trong Không quân hải quân, và các kế hoạch nhằm nâng cấp tất cả máy bay lên tiêu chuẩn "F3", với radar 3 chiều theo dõi mặt đất và khả năng mang vũ khí hạt nhân sẽ diễn ra vào đầu thập kỷ 2010.

Chiếc Rafale C đầu tiên được giao cho Armée de l'Air, tháng 6 năm 2005, theo tiêu chuẩn "F2", và nó có những kỹ thuật sẽ được áp dụng cải tiến cho những chiếc của hải quân trong tương lai. Rafale thay thế SEPECAT Jaguar, Mirage F1 và Mirage 2000 trong Không quân.

Các nước sử dụng
Rafale hiện đang hoạt động với vai trò thử nghiệm và huấn luyện trong Không quân Pháp (CEAM/EC 5/330) và EC 1/7 tại St Dizier dự định sẽ nhận được một trung tâm 8-10 Rafale F2 trong mùa hè năm 2006, và theo kế hoạch sẽ hoàn toàn sẵn sàng hoạt động (với khả năng tấn công không đối không và không đối đất chính xác) vào giữa năm 2007 (khi EC 1/7 sẽ sở hữu khoảng 20 chiếc). Loại máy bay này hiện đang hoạt động hạn chế trong Hải quân Pháp (Flotille 12F) với vai trò không đối không, và đã trải qua nhiều cuộc thử nghiệm đánh giá khả năng không đối đất.

Xuất khẩu
Rafale không thành công trong việc xuất khẩu, dù loại máy bay này đã được xếp hạng cao trong một số cuộc thử nghiệm đánh giá. Nó gặp phải sự cạnh tranh dữ dội từ các nhà sản xuất máy bay châu Âu và Hoa Kỳ với những đối thủ như Eurofighter Typhoon, JAS-39 Gripen, F-16, F-15, và F-35. Ngoài ra, nó phải cạnh tranh cả với các mẫu thiết kế gần đây nhất của Nga như Su-27, Mikoyan MiG-29, cùng nhiều mẫu khác. Máy bay chiến đấu trước kia của Pháp, như loạt Mirage, đã chứng minh khả năng tốt trên thị trường xuất khẩu (và tiếp tục chứng tỏ như vậy) nhưng Rafale đã cho thấy nó là loại máy bay gặp khó khăn khi cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Một trong các nguyên nhân chính để máy bay chưa thật sự xuất khẩu được chiếc nào từ khi đưa vào phục vụ trong quân đội Pháp là do là giá của Rafale rất đắt, chỉ là chiến đấu cơ thế hệ thứ 4, nhưng giá của nó đã lên tới gần 90 triệu USD. Cũng như các nước muốn mua Rafale không thể sử dụng các loại tên lửa không đối đất đã có sẵn trong kho, mà phải mua đủ số tên lửa của Pháp cho nó. Điều này làm Rafale giảm mạnh tính cạnh tranh so với các máy bay chiến đấu của các nước khác có thể sử dụng nhiều loại tên lửa thuộc các kiểu khác nhau như như Eurofighter, Su-27/30 và F-15/16/18 biến thể mới, JAS-39 Gripen linh hoạt và rẻ hơn là các đối thủ cứng đầu trong các cuộc thi xuất khẩu chủ lực. Và hơn bao giờ hết loại máy bay này đang cần đơn hàng xuất khẩu nếu muốn duy trì dây chuyền sản xuất trong bối cảnh chính quyền Pháp cắt giảm hợp đồng đặc mua đến hơn một nửa. Khi mà cho đến nay, Rafale đã bị loại trong các cuộc thầu tại Algeria (SU-30MKA), Hy Lạp (F-16), Maroc (F-16C / D), Hà Lan (F-35A hoặc JAS-39NG), Na Uy (F-35A), Oman (Eurofighter), Saudi Arabia (Eurofighter), Singapore (F-15SG), Hàn Quốc (tất cả bị loại), Thụy Sĩ (JAS-39E), và UAE (F-16E/F). Cùng các cuộc đấu thầu khác.

Việc thay đổi địa chính trị toàn cầu cũng đã ảnh hưởng đến việc bán loại máy bay này. Trong Chiến tranh Lạnh, Pháp bán thành công Mirage như một thay thế cho máy bay Hoa Kỳ và Liên Xô. Các khách hàng chẳng hạn như Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, mua máy bay của Pháp sau khi Hoa Kỳ không thích việc cung cấp vũ khí công nghệ cao cho nước này. Còn hiện tại thì Hoa Kỳ lại đang muốn bán hàng tại quốc gia vùng Vịnh. Nhiều chính phủ nước ngoài đã xem chia một phần thị phần thỏa thuận vũ khí như một cách để tạo quan hệ quốc phòng chặt chẽ hơn với Hoa Kỳ còn Eurofighter và các máy bay của Nga chiếm hầu hết thị phần còn lại.

Hàn Quốc và Singapore

Rafale được lựa chọn đánh giá (cùng với F-15K) tại Hàn Quốc đầu năm 2002, nhưng đã bị loại khỏi cuộc cạnh tranh vào tháng 4 năm 2002. Dassault ngay lập tức đã đưa vụ việc ra trước một tòa án tại Seoul, về quy trình chọn lựa, mà họ coi là đã bị tác động để giành ưu thế cho phía Hoa Kỳ. Bộ quốc phòng Hàn Quốc đã trả lời rằng việc chọn lựa được tiến hành dựa trên những cơ sở về khả năng hoàn thành nhiều nhiệm vụ, sức chở, tầm chiến đấu, tính năng thao diễn và minh chứng khả năng chiến đấu của F-15K và mẫu phát triển F-15E của nó.

Dù có sự trích dẫn đã bị bóp méo cho rằng tờ The Korea Times đã đưa tin Rafale thao diễn vượt xa F-15 (ngoại trừ đoạn trích: "Ở thời điểm ấy, Dassault đã buộc tội chính phủ Hàn Quốc ưu ái hơn cho nhà sản xuất máy bay Hoa Kỳ khi cân nhắc tới đồng minh quân sự của mình, dù chiếc Rafale của họ đã thao diễn vượt trội so với F-15K trong cuộc kiểm trả khả năng thao diễn đầu tiên.", 14 tháng 12 năm 2005, Jung Sung-ki), rõ ràng chiếc F-15 đã chứng minh khả năng vượt trội ở nhiều khía cạnh căn bản. Ví dụ, tốc độ tối đa của Rafale được đưa ra là Mach 1,8 (2.130 km/h, 1.320 mph) và với chiếc Strike Eagle là Mach 2.54 (2.698 km/h, 1.665 mph). Tầm hoạt động của Rafale 1.100 dặm (1.800 km, 970 hải lý), và 2.400 dặm (3.900 km) so với Strike Eagle.

Tháng 8 năm 2005, Singapore đã lựa chọn F-15SG của Boeing sau một cuộc thi trực tiếp với Rafale. Typhoon cũng đã bị loại khỏi cuộc đua vào tháng 6 năm 2005. Số lượng đặt hàng nhỏ với loại F-15T (F-15SG) vẫn để mở khả năng đặt hàng thêm nữa, có lẽ cho một kiểu máy bay thứ hai.

Khác
Không quân Pakistan trong năm 2003 đã bày tỏ sự quan tâm tới loại máy bay này và theo thông báo rất ấn tượng với các thanh điều khiển bay kép kiểu F-16 của nó, các phi công Không quân Pakistan rất quen thuộc với kiểu thanh điều khiển này. Chẳng bao lâu sau Không quân Pakistan đã không còn có sự quan tâm chính thức tới Rafale nữa bởi họ đã cảm thấy hài lòng với những chiếc F-16, J-10 & JF-17. Tuy nhiên EADS tiếp tục coi Pakistan là một khách hàng tiềm năng của Eurofighter; điều này cho thấy Không quân Pakistan có thể nhanh chóng chuyển hướng nhu cầu sang một loại máy bay chiến đấu thế hệ 4.5 và Rafale cũng có thể tham gia.

Tuy nhiên, theo một số tờ báo (gồm có Flight Daily News và tờ tin công nghiệp uy tín Defence Analysis), dù Rafale 'sống lâu hơn' Typhoon trong cả hai lần cạnh tranh, việc máy bay Eurofighter bị từ chối tại Singapore vì các lý do kỹ thuật, và thực tế Rafale không hề được đội đánh giá kỹ thuật, những người đã lựa chọn nó ưa thích.

Nhiều quốc gia khác cũng đã bày tỏ sự quan tâm tới việc mua Rafale, gồm cả Ấn Độ, nơi loại máy bay Mirage 2000 đang trông đợi được đặt hàng thêm, trước khi dây chuyền sản xuất loại máy bay này đóng cửa, và vì thế cũng là nơi có vẻ thích hợp với Rafale. Ấn Độ đang tìm kiếm thêm 126 chiếc máy bay chiến đấu đa nhiệm vụ và tấn công nữa. Tuy vậy Rafale sẽ phải cạnh tranh với MiG-29 OVT (MiG-35), F-16, F-18, và các loại khác.

Tháng 1 năm 2006, tờ Journal du Dimanche của Pháp đã thông báo rằng Libya muốn đặt hàng 13-18 chiếc Rafales "trong một hợp đồng trị giá 3.24 tỷ đô la Mỹ".

Tháng 2 năm 2007, có thông báo cho rằng Thụy Sĩ đang xem xét "Rafale" cùng các loại máy bay khác để thay thế những chiếc F-5E Tiger II của họ.("Le Temps", 13 tháng 2 năm 2007)

Dù đã thắng thầu tại Ấn Độ trong cuộc đấu thầu mua 126 loại máy bay chiến đấu đa nhiệm hạng trung và là hợp đồng xuất khẩu đầu tiên mà loại máy bay này giành được nhưng việc đám phán để ký kết hợp đồng hiện đã đi vào bế tắc khi giá thành máy bay bị đội lên gấp đôi giá trong hợp đồng chào thầu, và công ty Dassault của Pháp không muốn chịu trách nhiệm về chất lượng, tính kịp thời và chi phí giao hàng của 108 máy bay được giấy phép sản xuất tại HAL. Điều này là vi phạm điều kiện dự thầu và bắt đầu nổi lên như một mối đe dọa cho việc ký kết hợp đồng. Cũng như Ấn Độ muốn máy bay có khả năng sử dụng vũ khí Nga như trong yêu cầu đấu thầu. Vì máy bay không thể trang bị các loại vũ khí của các nước khác trừ khi có thêm tính năng tích hợp nhưng tính năng này không thêm miễn phí cũng như mất thêm thời gian để phát triển và thử nghiệm. Đến tháng 4 năm 2015, Ấn Độ hủy bỏ hợp đồng mua 126 chiếc Rafale. Chính phủ Pháp và Ấn Độ quay sang đàm phán một hợp đồng nhỏ hơn, theo đó Ấn Độ sẽ mua 36 chiếc Rafale đã được chế tạo hoàn chỉnh nếu Pháp đồng ý giảm bớt 25% giá bán máy bay.

Tai nạn
Ngày 06 tháng 12 năm 2007, một chiếc Rafale hai chỗ ngồi của Không quân Pháp đã bị rơi trong một chuyến bay huấn luyện do phi công bị ngất nên không thể nhảy ra ngoài và tử nạn.
Ngày 24 tháng 9 năm 2009, hai chiếc Rafale của hải quân Pháp khi đang trở về chiếc tàu sân bay Charles de Gaulle đã đâm vào nhau gần Perpignan khiến một phi công thiệt mạng phi công còn lại nhảy dù an toàn.
Ngày 28 tháng 11 năm 2010, một chiếc Rafale của hải quân Pháp từ chiếc tàu sân bay Charles de Gaulle đã rơi xuống biển Ả Rập sau khi làm nhiêm vụ tại Afghanistan phi công được cứu an toàn.
Ngày 02 tháng 7 năm 2012, một chiếc Rafale của hải quân Pháp từ chiếc tàu sân bay Charles de Gaulle đã rơi xuống Địa Trung Hải phi công được cứu an toàn.

Chi phí
Tổng chi phí chương trình 28 tỷ Euro.
Mỗi chiếc trong chương trình này có giá xấp xỉ 95.000.000 Euro.
Chi phí hệ thống 600 triệu Franc (€91m) €88m (gồm cả chi phí phát triển cho mỗi chiếc).
Giá xuất xưởng (2000) 310 triệu Franc €47m (phiên bản không quân).
325 triệu Franc €49m (phiên bản hải quân).

Tiêu chuẩn kỹ thuật

Đặc điểm chung
Đội bay: 1-2
Chiều dài: 15,27 m (50,1 ft)
Sải cánh: 10,80 m (35,4 ft)
Chiều cao: 5,34 m (17,4 ft)
Diện tích cánh: 45.7 m² (492 ft²)
Trọng lượng không tải: 10.300 kg (phiên bản B)9.850 kg (phiên bản C)10.600 kg (phiên bản M)
Trọng lượng có tải: 15.000 kg
Trọng lượng cất cánh tối đa: 24.500 kg (54.000 lb)
Động cơ: 2 x SNECMA M88-2 tuốc bin cánh quạt, lực đẩy thông thường: 50 kN, lực đẩy khi đốt sau: 75 kN (17.000 lbf)

Đặc tính bay
Tốc độ tối đa: >2,223 km/h (1,381 mph, 1,200 kn) [298] / Mach 1,8 ở độ cao lớn
1,390 km/h (860 mph; 750 kn) / Mach 1,1 ở độ cao thấp
Tầm hoạt động: 1.850 km (970 nm, 1.100 mi) với 3 thùng nhiên liệu (5,700 L), 2 tên lửa SCALP-EG và 2 tên lửa đối không MICA.
Trần bay: 15.835 m (60.000 ft)
Tốc độ lên cao: 304,8 m/s
Áp lực cánh: 328 kg/m² (83 1/3 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0,988 với phiên bản B (khi mang 100% nhiên liệu, 2 tên lửa đối không dẫn đường bằng radar, 2 tên lửa đối không dẫn đường bằng hồng ngoại)

Radar dẫn đường
 Điện tử:
 Radar Thales RBE2
 Hệ thống chiến tranh điện tử Thales Spectra.
 Thales/SAGEM OSF (Optronique Secteur Frontal) Hệ thống tìm kiếm và thám sát hồng ngoại.

Vũ khí
Máy bay có thể mang tải trọng vũ khí tối đa là 9.500 kg. Tải trọng chiến đấu thì thấp hơn, khoảng 5.200 kg vũ khí (tải trọng chiến đấu là lượng vũ khí tối đa mà máy bay có thể mang theo mà vẫn có thể tác chiến hiệu quả, còn tải trọng tối đa là lượng vũ khí lớn nhất mà máy bay có thể mang theo khi cất cánh (nhưng không thể tác chiến hiệu quả do tầm bay bị rút xuống quá ngắn), vì vậy cùng 1 máy bay thì tải trọng tối đa luôn lớn hơn nhiều so với tải trọng tác chiến). Tùy chọn vũ khí bao gồm:
Súng: 1× pháo bắn nhanh 30 mm (1.18 in) GIAT 30/719B với cơ số 125 viên đạn
Tên lửa:
 Không đối không:
 MICA IR/EM hay
 AIM-9 Sidewinder hay
 AIM-132 ASRAAM hay
 AIM-120 AMRAAM hay
 MBDA Meteor hay
 Magic II
 Không đối đất:
 MBDA Apache hay
 SCALP EG hay
 AASM hay
 AM 39 Exocet hay
 Tên lửa hạt nhân ASMP

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dassault official website
Air Combat Information Group, Dassault Rafale by Vineet Srivastava
Air Combat aircraft, Dassault Rafale
Dassault Rafale Information
SPECTRA SYSTEM, Dassault Rafale
Dassault Rafale on Air Force Technology
Giới thiệu sơ Rafale

Chủ đề liên quan

Máy bay có tính năng tương tự
 Chengdu J-10
 Eurofighter Typhoon
 Saab Gripen
 F/A-18E/F Super Hornet
 Mikoyan MiG-29K
Danh sách tiếp theo
 Mirage G - Mirage 2000 - Mirage 4000 - Rafale - nEUROn
 Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Pháp

Máy bay Dassault
Máy bay quân sự Pháp thập niên 1980
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Tiếp nhiên liệu trên không
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh giữa
Máy bay cánh tam giác
Máy bay cánh mũi


title: Cosmesus posticus

text:
Cosmesus posticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Cosmesus


title: Dicranophragma brevifurcum

text:
Dicranophragma brevifurcum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranophragma
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Toxognathus beauchenei

text:
Toxognathus beauchenei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Toxognathus


title: Peltospiridae

text:
Peltospiridae là một họ ốc trong clade Vetigastropoda (theo phân loại Gastropoda bởi Bouchet & Rocroi, 2005).
Họ này không có phân họ nhưng có 10 chi.

Các chi
Crysomallon (1 loài)
Ctenopelta (1 loài)
 Depressigyra Warén & Bouchet, 1989
 Echinopelta McLean, 1989
 Hirtopelta McLean, 1989
 Lirapex Warén & Bouchet, 1989
 Nodopelta McLean, 1989
 Pachydermia Warén & Bouchet, 1989
 Peltospira McLean, 1989
 Rhynchopelta McLean, 1989

Cladogram
Một cladogram dựa trên trình tự của cytochrom-c oxydase I (COI) cho thấy mối quan hệ phát sinh gen của Peltospiridae. Lacunoides và Cyathermia đôi khi được phân loại trong Neomphalidae, nhưng theo phân tích gen COI, chúng tập hợp trong Peltospiridae.

Chú thích

Tham khảo


title: Kilkulam

text:
Kilkulam là một thị xã panchayat của quận Kanniyakumari thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kilkulam có dân số 17.352 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kilkulam có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Kilkulam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Harminius singularis

text:
Harminius singularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Harminius


title: Aubenas-les-Alpes

text:
Aubenas-les-Alpes  là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Aubenaslesalpes


title: Liroetoides

text:
Liroetoides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1989 bởi Kimoto.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Liroetoides fulvus Kimoto, 1989

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Thierville

text:
Thierville  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Atelopus farci

text:
Atelopus farci là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Rueda, J.V., Bolívar, W. & Acosta-Galvis, A. 2004. Atelopus farci. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Atelopus
Động vật lưỡng cư Colombia


title: 1330

text:
Năm 1330 (số La Mã: MCCCXXX) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Julius.

Sự kiện
 Người Bulgaria dưới sự chỉ huy của hoàng Michael III là bị đánh bại bởi người Serbia trong trận Velbuzhd, Bulgaria không mất bất kỳ vùng lãnh thổ về tay Serbia nhưng không thể ngăn chặn việc Serbia bành trướng về phía khu vực có dân Bungari áp đảo Macedonia.
 19 tháng 10 - vua Edward III của Anh bắt đầu trị vì, hành quyết [nhiếp chính [Roger ông Mortimer, bá tước thứ nhất của March| Roger Mortimer.]]
 9 tháng 11 - Trận Posada: Người Wallachia dưới sự chỉ huy của Basarab I, đánh bại Hungary, mặc dù quân ít hơn rất nhiều.

Sinh

 15 tháng 6 - Edward, Hoàng tử đen, con trai của Edward III của Anh (mất 1376)
 4 tháng 7 - Ashikaga Yoshiakira, shogun Nhật Bản (mất 1367)
 25 tháng 10 - II của Flanders Louis (mất 1384)
 Franz Ackerman, người Flemish (mất 1387)
 Altichiero, họa sĩ Ấn Độ (mất 1390)
 John Gower, nhà thơ người Anh (mất 1410)
 Peter Parler, kiến trúc sư người Đức (mất 1399)
 Nicolas Flamel, nhà giả kim (mất 1417)

Mất
 Danh tướng, hoàng tử Trần Nhật Duật nhà Trần nước Đại Việt, người có công tham gia đánh đuổi quân Mông Nguyên cuối thế kỷ 13.

Tham khảo

Năm 1330


title: Dolichopeza kanagaraji

text:
Dolichopeza kanagaraji là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Fontenay-Mauvoisin

text:
Fontenay-Mauvoisin là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France. Đây là một xã nông nghiệp ngay chính nam của Cộng đồng các đô thị Mantes-en-Yvelines.

Các xã giáp ranh gồm: Soindres về phía đông nam, Favrieux về phía nam, Perdreauville về phía tây, Jouy-Mauvoisin về phía bắc và Buchelay về phía đông bắc.

Biến động dân số

Biểu đồ (Biểu đồ wikipedia)

Hành chính

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fontenay-Mauvoisin trên trang mạng của IAURIF
Fontenay-Mauvoisin trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Fontenay-Mauvoisin trên trang mạng của INSEE
Plan d'intendance de la paroisse de Fontenay sur le site des archives des Yvelines

Xã của Yvelines


title: Bulbophyllum mystrophyllum

text:
Bulbophyllum mystrophyllum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mystrophyllum]]

M


title: Diminovula aboriginea

text:
Diminovula aboriginea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Diminovula


title: Petit-Mars

text:
Petit-Mars là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 2-43 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 3269 người.

Tham khảo

Petitmars


title: Messier 3

text:
Messier 3 (còn gọi là M3 hay NGC 5272) là một cụm sao cầu trong chòm sao Lạp Khuyển (Canes Venatici). Nó được Charles Messier phát hiện năm 1764, và được William Herschel phân giải thành các ngôi sao năm 1784. Cụm sao này là một trong những cụm sao lớn nhất và sáng nhất, chứa khoảng 500.000 ngôi sao. Nó nằm ở khoảng cách khoảng 33.900 năm ánh sáng tính từ Trái Đất. M3 có cấp sao biểu kiến là 6,2, làm cho nó trở thành nhìn thấy với mắt trần trong các điều kiện tối tăm. Với một kính viễn vọng kích thước trung bình, cụm sao này được xác định đặc điểm đầy đủ. Người ta ước tính nó khoảng 8 tỷ năm tuổi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SEDS Messier pages on M3
 M3, Galactic Globular Clusters Database page
 M3 Photo detail Dark Atmospheres

Cụm sao cầu
Chòm sao Lạp Khuyển
Thiên thể Messier
Thiên thể NGC
Thiên thể phát hiện năm 1764


title: Oenopota metschigmensis

text:
Oenopota metschigmensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oenopota
Động vật được mô tả năm 1886


title: Vitry-la-Ville

text:
Vitry-la-Ville  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vitrylaville


title: Bad Gams

text:
Bad Gams là một đô thị thuộc huyện Deutschlandsberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Bad Gams có diện tích 48,71 km², dân số thời điểm năm 2005 là 2288 người.

Tham khảo


title: Đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh)

text:
Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh là một di tích lịch sử đã được Nhà nước Việt Nam công nhận.
Đền bà Chúa Kho Bắc Ninh là một đền thờ Mẫu nằm tại vùng quê kinh Bắc nổi tiếng văn hiến, lâu đời. Có địa chỉ cụ thể tại đền Cổ Mễ, phường Vũ Ninh thành phố Bắc Ninh. Đền được xây dựng vào thời nhà Lý với mong muốn tưởng nhớ tấm lòng bao dung, cũng như những cống hiến to lớn của Bà cho dân tộc. Truyền thuyết về đền Bà Chúa Kho Bắc Ninh luôn được người dân khắp nơi lưu giữ và truyền lại cho con cháu thế hệ đời sau như một di sản văn hóa quan trọng, quý giá.

Truyền thuyết
Tương truyền rằng vào thời nhà Lý, tại làng quê thanh bình Quả Cảm có người con gái vừa xinh đẹp, nết na vừa giỏi giang, khéo léo. Người con gái đó không chỉ có nhan sắc tuyệt trần mà còn biết tổ chức sắp xếp các công việc sản xuất, tích trữ lương thực, thực phẩm, giúp dân chống đói, giúp quân chống giặc. Một lần hành quân qua làng Quả Cảm, vua Lý đã đem lòng cảm mến người con gái tài sắc vẹn toàn đó, và đưa bà vào cung làm hoàng hậu.

Tuy chỉ xuất thân trong gia đình nông dân, nghèo khó quanh năm gắn bó với ruộng đồng nhưng Bà lại là người rất thông minh, đa tài đa trí, cầm kỳ thi họa. Có thể nói là tài sắc vẹn toàn, người gặp là sẽ cảm mến. Khi được Vua Lý đưa vào cung làm vợ, bà đã tiến hành nhiều phương thức thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, khai hoang ruộng đất để canh tác. Đặc biệt Bà nhận thấy tại vùng quê nơi bà sinh ra đất đai còn hoang sơ, nên đã xin vua cho về quê để chiêu dân, lập ấp, gia tăng canh tác, nâng cao chất lượng đời sống của người dân nơi đây.

Vào ngày 12 tháng giêng năm Đinh Tỵ – 1077 nước ta chính thức bị quân Tống kéo quân sang xâm lược. Toàn dân được Lý Thường Kiệt lãnh đạo để kháng chiến chống lại quân Tống hung ác. Và chính tại ngôi làng của Bà – làng Cổ Mễ, núi Kho, Cầu Gạo… đã được chủ quân lựa chọn làm nơi đặt lương thực. Bà đã tự mình cai quản, chỉ đạo, sắp xếp, sản xuất, tiếp tế lương thực cho quân đội tại kho lương ở chiến tuyến quan trọng tại Sông Như Nguyệt. Cũng như đảm bảo lương thực đời sống cho người dân nơi đây. Trong quá trình hoạt động, khi cuộc chiến gần như đã chiến thắng thì bà bị quân giặc giết chết trong một lần đi tiếp tế cho dân.

Vua Lý khi biết tin đã vô cùng thương tiếc, nên đã phong cho bà danh hiệu Phúc Thần để nói lên những công lao to lớn, vĩ đại mà Bà đã dành cho nhân dân, cho dân tộc. Người dân cũng thương nhớ và biết ơn Bà nên đã lập đền thờ tại chính kho lương cũ ở núi Kho và đặt tên cho đền thờ là đền Bà Chúa Kho. Để thể hiện lòng tôn kính, biết ơn mà nhân dân nơi đây dành cho Bà Chúa Kho.

Vị trí

Đền Bà Chúa Kho nằm trên lưng chừng ngọn núi Kho, tại khu Cô Mễ, phường Vũ Ninh, TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Đây không chỉ là khu di tích lịch sử có giá trị nằm trong quần thể di tích của khu Cô Mễ (gồm: Đình - Chùa - Đền) mà còn là nơi hàng năm nhân dân khắp cả nước hành hương mang tính tín ngưỡng. Ngay sau đền thờ Bà Chúa vẫn còn một đường hầm có kết cấu hình mái vòm nằm lùi sâu trong chân núi, chỗ cao nhất của đường hầm là gần 2m, đào xuyên qua lòng núi Kho để đi ra phía sông Cầu (sông Như Nguyệt), cửa hầm phía này rất khó bị phát hiện. Các bô lão nhiều đời đều nói đường hầm do Bà Chúa Kho xây dựng. Thời xa xưa, khi chưa có đê điều chống úng lụt cao rộng, kiên cố như bây giờ có lẽ cửa hầm cũng chính là bến cảng để tập kết và điều chuyển binh lực, vật lực đi các nơi. Đây cũng là cứ điểm quân sự lợi hại bởi tính bất ngờ, đặc biệt dễ thủ khó công. Khi đêm xuống quân đội Nhà Lý có thể bí mật tập kích quân địch đang đóng ở bờ bên kia sông Như Nguyệt sau đó xuôi dòng rút quân lên thành Thị Cầu. Phía trước đền Bà Chúa Kho là một đầm nước rất rộng bao quanh 3 mặt là núi có thể đi thuyền nhẹ vào tận chân núi Chùa hoặc xuyên ra hồ Thủy(nay đã bị bồi lấp) tiến theo hướng nam để về thành cổ Bắc Ninh(dọc theo đường tàu hỏa ngày nay). Suối Hoa xưa nằm trên con đường này; 1 mặt còn lại đi ra sông(nay bi chắn bởi con đê bằng bê tông). Trong những năm chiến tranh chống Mĩ nó là nơi đóng quân của tiểu đoàn cầu phà quân đội ta nên có thể suy ra rằng thời xưa có thể là nơi tập kết của thủy binh nhà Lý.

Ngôi đền có liên quan đến sự kiện Lý Thường Kiệt lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1076. Vào thời đó ở làng Cô Mễ, núi Kho, Cầu Gạo... vốn là những nơi đặt kho lương thực của quân Lý ở bờ nam chiến tuyến Như Nguyệt (Sông Cầu). Núi Kho, núi Dinh, Thị Cầu cũng vốn là một vị trí chiến lược có thể kiểm soát con đường từ Lạng Sơn qua sông Cầu về Thăng Long xưa.

Đền Cô Mễ thờ Bà Chúa Kho chính là nơi tưởng niệm một người phụ nữ Việt Nam đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau chiến thắng Như Nguyệt.

Vào đời nhà Lý, Bà có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh) và đã "thác" trong cuộc kháng chiến chống quân Tống vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).

Nhà vua thương tiếc phong cho Bà là Phúc Thần. Người dân nhớ thương Bà lập nên đền thờ tại kho lương thực cũ của triều đình ở Núi Kho và gọi Bà với một niềm tôn kính là: Bà Chúa Kho.

Bà Chúa Kho xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở làng Quả Cảm gần đó. Sau khi lấy vua Lý, thấy ruộng đất ở đây bị hoang hoá, bà xin vua cho về làng chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng hoang. Không ai biết tên bà, khi bà qua đời, nhân dân lập đền thờ để ghi lại công ơn bà là đã hết lòng chăm lo cho dân ấm no, trông coi các "lẫm thóc, lẫm tiền" của Nhà nước. Công lao của bà đã được triều đại phong kiến ghi nhận qua việc sắc phong đền thờ bà là "Chủ khố linh từ" (Đền thiêng thờ bà Chúa Kho). Ở thôn Cô Mễ còn một ngôi đình và ngôi chùa cổ. Chùa Cô Mễ có từ lâu đời. Ngày nay trong chùa còn ba pho tượng đá khá đẹp mang rõ phong cách điêu khắc thời Mạc. Chùa còn lại đến nay là kiến trúc thế kỷ XIX, làm theo kiểu chữ T chạm khắc công phu.

Đình Cô Mễ kiểu chữ nhất với năm gian, hai vì. Các mảng chạm khắc gỗ thể hiện theo các đề tài long vân khánh hội, ngũ hổ tranh châu với nghệ thuật điêu luyện. Đình thờ Trương Hống, Trương Hát là những anh hùng có công giúp Triệu Quang Phục (549-570) chống giặc Lương.

Tranh cãi
Hiện nay một số nhà nghiên cứu công bố các công trình khảo cứu khẳng định Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh không thờ một người phụ nữ trông kho lương (dẫn chứng?) và chỉ ra các ngôi đền ở Hà Nội, Hà Tĩnh, Nam Định mới thực sự thờ (một vài) thần mẫu trông coi kho lương của triều đình (Triều Trần, Triều Nguyễn)

Tuy nhiên các công bố này hầu như không đến với người dân, hàng năm vẫn có hàng nghìn người từ các nơi trên khắp Việt Nam và nước ngoài hành hương đầu xuân về Bắc Ninh để cầu tài cầu lộc, quan trọng nhất là vay tiền Bà Chúa Kho, mong cho một năm mới công việc xuôi thuận, phát tài.
Ngôi đền có liên quan đến sự kiện Lý Thường Kiệt lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1076. Vào thời đó ở làng Cổ Mễ, núi Kho, Cầu Gạo... vốn là những nơi đặt kho lương thực của quân Lý ở bờ nam chiến tuyến Như Nguyệt (Sông Cầu). Núi Kho, núi Dinh, Thị Cầu cũng vốn là một vị trí chiến lược có thể kiểm soát con đường từ Lạng Sơn qua sông Cầu về Thăng Long xưa.
Đền Cổ Mễ thờ Bà Chúa Kho chính là nơi tưởng niệm một người phụ nữ Việt Nam đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau chiến thắng Như Nguyệt.
Vào đời nhà Lý, Bà có công giúp triều đình trông coi kho lương thực tại Núi Kho (tỉnh Bắc Ninh) và đã "thác" trong cuộc kháng chiến chống quân Tống vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).
Nhà vua thương tiếc phong cho Bà là Phúc Thần. Người dân nhớ thương Bà lập nên đền thờ tại kho lương thực cũ của triều đình ở Núi Kho và gọi Bà với một niềm tôn kính là: Bà Chúa Kho.
Bà Chúa Kho xuất thân từ một gia đình nghèo khó ở làng Quả Cảm gần đó. Sau khi lấy vua Lý, thấy ruộng đất ở đây bị hoang hoá, bà xin vua cho về làng chiêu dân lập ấp, khai khẩn ruộng hoang. Không ai biết tên bà, khi bà qua đời, nhân dân Đại Việt lập đền thờ để ghi lại công ơn bà là đã hết lòng chăm lo cho dân ấm no, trông coi các "lẫm thóc, lẫm tiền" của Nhà nước. Công lao của bà đã được triều đại phong kiến ghi nhận qua việc sắc phong đền thờ bà là "Chủ khố linh từ" (Đền thiêng thờ bà Chúa Kho). Ở thôn Cổ Mễ còn một ngôi đình và ngôi chùa cổ. Chùa Cổ Mễ có từ đời lý thế kỷ XI. Ngày nay trong chùa còn ba pho tượng đá khá đẹp mang rõ phong cách điêu khắc thời Mạc. Chùa còn lại đến nay là kiến trúc thế kỷ XIX, làm theo kiểu chữ T chạm khắc công phu.

Cũng giống như ở Bắc Ninh gồm có(Đình-Chùa-Đền) có cả chùa Tiên và Đình làng,Chùa Tiên sơn là ngôi chùa cổ có từ thời nhà lý và Đền thờ Bà Chúa Kho là nơi tưởng niệm người phụ nữ đã khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia trong thời kỳ trước và sau Chiến thắng Như Nguyệt (1076)cũng có từ thời này sau này do chiến tranh và phong trào bài trừ tín ngưỡng dân gian nên ngôi chùa đã bị phá đổ nát, miếu Bà Chúa cũng theo đó xuống cấp,mãi tới gần cuối thế Kỷ 18 dân làng ở đây đã trùng tu lại nhỏ gọn bên cánh tả của chùa Tiên sơn phía Sau chùa Tiên Sơn là kho quân lương dành cho quân binh sĩ và tích trử cứu đói cả vùng Phủ Đức Quang,Thiên Lộc, La Sơn

Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Lịch triều hiến chương loại chí tại núi Tiên, "Minh Lang Minh Lương Vân Chàng" thuộc bộ Việt thường cổ Vương quốc kinh đô ngàn Hống cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên cạnh Sông Lam (Cựu Đô Ngàn Hống) của cư dân bộ lạc Việt thường quốc bên Sông La, kênh nhà Lê (dòng Minh giang) và Sông Lam dưới chân núi Hùng Bảo Thứu Lĩnh,(cựu Đô) (Ngàn Hống)  nay là Hồng Lĩnh có 199 ngọn (Theo Ngọc Phả Hùng Vương hiện lưu giữ tại bảo tàng Hùng Vương bên cạnh Dinh Đô Quan Hoàng Mười

Tương truyền, Bà Chúa Kho là người có nhan sắc tuyệt trần, có công chiêu dân dựng lập làng xóm vùng Đàng Ngoài, giúp nhân dân khai khẩn đất đai nông nghiệp vùng Hoan Châu Nghệ an Thời Lý-Trần, từ năm 1030 Vào đầu thời kỳ này (đầu thời nhà Lý), đất Hà Tĩnh (phía Bắc đèo Ngang) vẫn là vùng đất biên cương của Đại Việt với Chiêm Thành..

Sau này bà trở thành một vị hoàng hậu (tương truyền vào thời Lý), giúp nhà Vua trong việc kinh bang đất nước, giữ gìn kho lương. Bà đã bị giặc giết trong lúc phát lương cứu đỡ dân làng vào ngày 12 tháng 1 năm Đinh Tỵ (1077).

Cảm kích đối với tấm lòng bao dung của bà, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, nhân dân Minh Lương của nước Đại Việt nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương sau chùa trước kia. Niên giám 1009-1225 đây là ngôi Miếu Thờ vọng bà chúa kho duy nhất của dãy đất Miền Trung nguyên mẫu sau Cổ Mễ Bắc Ninh

Đền Bà Chúa kho ở DTLSVH Tiên Sơn nhìn về hướng Bắc, phía trước đền là dải đồng lúa trũng, uốn khúc theo triền núi bên ngã ba Sông Lam,sôngla và dòng Minh Giang uốn lượn quanh làng,quanh năm dòng nước trong xanh. Đền có kiến trúc thời Lê, được bố trí theo chiều dọc, chạy từ chân lên sườn núi Tiên Sơn.

Cũng giống như ở Cổ Mễ Bắc Ninh Cổng tam quan là công trình mở đầu cho cụm kiến trúc này. Các công trình kiến trúc chính của đền, chùa bao gồm sân đền, hai dải vũ, tòa tiền tế, hậu cung... Tất cả tạo thành một thể thống nhất, uy nghi.

Hàng năm trước đây nhân dân địa phương đều tổ chức ngày giỗ rất trang trọng với những nghi thức truyền thống sau này do bị phế tích lãng quên nên nghi thức lễ hội dần mai một bây giờ mới dần khôi phục hồi sinh Đại lễ hội Đền Tiên Sơn được tổ chức trang nghiêm vào ngày 15 tháng giêng hàng năm./.

Chú thích

Liên kết ngoài
Đền Bà Chúa Kho ở Bắc Ninh
 Hà Nội hay Bắc Ninh thờ Bà chúa coi kho?
 Bàn về sự tích Bà Chúa Kho

Di tích tại Bắc Ninh
Bà Chúa Kho
Bắc Ninh (thành phố)
Tôn giáo tại Việt Nam
Du lịch Bắc Ninh
Tín ngưỡng dân gian Việt Nam


title: San Vicente del Valle

text:
San Vicente del Valle là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 52 người.

Official Web page: www.sanvicentedelvalle.es

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Boncourt, Eure

text:
Boncourt là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Lethrinops lunaris

text:
Lethrinops lunaris là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Lethrinops lunaris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Malawi
Lethrinops


title: Beautiful Stranger

text:
"Beautiful Stranger" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Madonna nằm trong album nhạc phim của bộ phim năm 1999 Austin Powers: The Spy Who Shagged Me. Nó được phát hành làm đĩa đơn vào ngày 19 tháng 5 năm 1999 bởi Maverick Records. Bài hát được viết lời và sản xuất bởi Madonna và William Orbit, được lấy cảm hứng từ mối quan hệ tình cảm lúc bấy giờ giữa Madonna và nhà văn người Anh quốc Andy Bird. "Beautiful Stranger" còn xuất hiện trong hai album tuyệt phẩm của cô là GHV2 (2001) và Celebration (2009). Đây là một bản psychedelic pop với những âm thanh guitar vang dội và trống nổi bật, mang nội dung về sự mê hoặc của tình yêu.

Sau khi phát hành, "Beautiful Stranger" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao quá trình sản xuất của nó và sự phát triển trong âm nhạc của Madonna, sau thành công về mặt chuyên môn của album Ray of Light (1998). Nó cũng gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Canada, Phần Lan và Ý, và lọt vào top 5 ở nhiều thị trường lớn như Úc, Đan Mạch, Ireland, New Zealand, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh. Mặc dù không được phát hành thương mại tại Hoa Kỳ, bài hát đạt vị trí thứ 19 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 nhờ vào lượng yêu cầu mạnh mẽ trên sóng phát thanh. Năm 2000, "Beautiful Stranger" nhận được hai đề cử giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất và Bài hát xuất sắc nhất thuộc thể loại phim điện ảnh, truyền hình hoặc phương tiện truyền thông khác, và chiến thắng giải sau. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 2.5 triệu bản trên toàn thế giới.

Video ca nhạc cho "Beautiful Stranger" được đạo diễn bởi Brett Ratner, với sự tham gia diễn xuất của Mike Myers dưới hình tượng nhân vật Austin Powers. Ở cuối video, Madonna tán tỉnh Myers và rời đi trên chiếc xe của anh. Nó đã chiến thắng một giải Video âm nhạc của MTV cho Video xuất sắc nhất từ một bộ phim vào năm 1999. Madonna đã trình diễn bài hát trong chuyến lưu diễn Drowned World Tour (2001), và nó đã được hát lại bởi một số nghệ sĩ, bao gồm phiên bản được giới chuyên môn đánh giá cao của ban nhạc rock nước Úc DMA's.

Danh sách bài hát

Đĩa 7" tại Vương quốc Anh, đĩa đơn cassette và CD 2 đĩa tại châu Âu (W495)
"Beautiful Stranger" (bản LP) – 4:22
"Beautiful Stranger" (Calderone Radio Mix) – 4:00

Đĩa CD tại châu Âu / Úc / Nhật (W495CD, 9362-44699-2)
"Beautiful Stranger" (bản LP) – 4:22
"Beautiful Stranger" (Calderone Club Mix) – 10:12
"Beautiful Stranger" (Calderone Radio Mix) – 4:00

Đĩa 12" quảng bá tại Mỹ (PRO-A-9838-A)
"Beautiful Stranger" (Calderone Club Mix) – 10:12
"Beautiful Stranger" (Calderone Radio Mix) – 4:00
"Beautiful Stranger" (New Club chỉnh sửa) – 5:12
"Beautiful Stranger" (bản LP) – 4:22

Đĩa CD quảng bá tại Mỹ và Vương quốc Anh (PRO-CD-9760, PR0-1417-CD)
"Beautiful Stranger" (William Orbit Radio chỉnh sửa) – 3:58
"Beautiful Stranger" (bản LP) – 4:22

Danh sách những phiên bản chính thức
 Phiên bản nhạc phim - 4:51
 Lite Radio Mix - 5:00
 Nhạc đệm - 4:21
 Acapella - 3:41
 Phiên bản video - 4:32
 Nhạc đệm video - 4:32
 William Orbit Radio chỉnh sửa - 3:59
 William Orbit Radio chỉnh sửa Không lời - 3:40
 Chỉnh sửa (William Orbit CD quảng cáo) - 3:50
 Victor Calderone Club Mix - 10:13
 Victor Calderone Dub Mix - 6:20
 Victor Calderone Radio chỉnh sửa - 4:03
 Victor Calderone New Club chỉnh sửa - 5:11

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát năm 1999
Đĩa đơn năm 1999
Bài hát của Madonna
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân tại Phần Lan
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Bài hát trong phim
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles


title: Neperigea

text:
Neperigea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Nomada capillata

text:
Nomada capillata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1962


title: Laser hồng ngọc

text:
Laser hồng ngọc có một thanh hồng ngọc và được quấn quanh một ống ánh sáng. Khi ánh sáng lóe lên thì thanh hồng ngọc phát ra một chùm tia laser màu ngọc đỏ có cường độ lớn. Không phải các tia laser đều làm bằng hồng ngọc, ít nhất có 100 vật chất để chế tạo laser.

Tham khảo


title: Pseudoheriades mevatus

text:
Pseudoheriades mevatus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Gupta & Sharma mô tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Pseudoheriades
Động vật được mô tả năm 1993


title: Toxorhina stenophallus

text:
Toxorhina stenophallus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Neotropic