Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất là một giải Quả cầu vàng được Hiệp hội báo chí nước ngoài ở Hollywood trao hàng năm cho nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài được bầu là xuất sắc nhất. Giải này được tách riêng ra từ năm 1951. Trước đó chỉ có 1 giải cho "Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong 1 phim" (Best Actress in a Motion Picture), nay chia thành 2 thể loại: Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất và Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất.

Tên giải thay đổi từ khi thiết lập và từ năm 2005 mang tên chính thức: "Diễn xuất sắc nhất bởi một nữ diễn viên trong 1 phim ca nhạc hoặc phim hài" (Best Performance by an Actress in a Motion Picture-Musical or Comed).

Các diễn viên đoạt giải và các diễn viên được đề cử

Thập niên 1950
1951: Judy Holliday - Born Yesterday (cũng đoạt giải Oscar)
 Spring Byington - Louisa
 Betty Hutton - Annie Get Your Gun1952: June Allyson - Too Young to Kiss

1953: Susan Hayward - With a Song in My Heart
 Katharine Hepburn - Pat and Mike
 Ginger Rogers - Monkey Business1954: Ethel Merman - Call Me Madam

1955: Judy Garland - A Star Is Born1956: Jean Simmons - Guys and Dolls

1957: Deborah Kerr - The King and I
 Judy Holliday - The Solid Gold Cadillac
 Machiko Kyō - The Teahouse of the August Moon
 Marilyn Monroe - Bus Stop
 Debbie Reynolds - Bundle of Joy1958: Kay Kendall - Les Girls & Taina Elg, Les Girls
 Cyd Charisse - Silk Stockings
 Audrey Hepburn - Love in the Afternoon
 Jean Simmons - This Could Be the Night

1959: Rosalind Russell - Auntie Mame
 Ingrid Bergman - Indiscreet
 Leslie Caron - Gigi
 Doris Day - The Tunnel of Love
 Mitzi Gaynor - South Pacific

Thập niên 19601960: Marilyn Monroe - Some Like It Hot
 Dorothy Dandridge - Porgy and Bess
 Doris Day - Pillow Talk
 Shirley MacLaine - Ask Any Girl
 Lilli Palmer - But Not for Me

1961: Shirley MacLaine - The Apartment1962: Rosalind Russell - A Majority of One
 Bette Davis - Pocketful of Miracles
 Audrey Hepburn - Breakfast at Tiffany's

1963: Rosalind Russell - Gypsy
 Jane Fonda - Period of Adjustment1963: Shirley MacLaine – Irma la Douce
Ann-Margret – Bye Bye Birdie
Doris Day – Move Over, Darling
Audrey Hepburn – Charade
Hayley Mills – Summer Magic
Molly Picon – Come Blow Your Horn
Jill St. John – Come Blow Your Horn
Joanne Woodward – A New Kind of Love

1964: Julie Andrews – Mary Poppins vai Mary Poppins †
Audrey Hepburn – My Fair Lady
Sophia Loren – Marriage Italian-Style (Matrimonio all'italiana)
Melina Mercouri – Topkapi
Debbie Reynolds – The Unsinkable Molly Brown

1965: Julie Andrews – The Sound of Music
Jane Fonda – Cat Ballou
Barbara Harris – A Thousand Clowns
Rita Tushingham – The Knack...and How to Get It
Natalie Wood – Inside Daisy Clover1966: Lynn Redgrave – Georgy Girl Jane Fonda – Any Wednesday Audrey Hepburn – Two for the Road Shirley MacLaine – Gambit Vanessa Redgrave – Morgan!1967: Anne Bancroft – The Graduate
 Julie Andrews – Thoroughly Modern Millie
 Petula Clark – Finian's Rainbow
 Shirley MacLaine – Woman Times Seven
 Vanessa Redgrave – Camelot1968: Barbra Streisand – Funny GirlJulie Andrews – Star!Lucille Ball – Yours, Mine and OursPetula Clark – Finian's RainbowGina Lollobrigida – Buona Sera, Mrs. Campbell1969: Patty Duke - Me, Natalie
 Ingrid Bergman - Cactus Flower
 Dyan Cannon - Bob & Carol & Ted & Alice
 Kim Darby - Generation
 Mia Farrow - John and Mary
 Shirley MacLaine - Sweet Charity
 Anna Magnani - The Secret of Santa Vittoria
 Barbra Streisand - Hello, Dolly!

Thập niên 19701970: Carrie Snodgress – Diary of a Mad Housewife Julie Andrews – Darling Lili Sandy Dennis – The Out-of-Towners Angela Lansbury – Something for Everyone
 Barbra Streisand – The Owl and the Pussycat1971: Twiggy – The Boy Friend
 Sandy Duncan – Star Spangled Girl
 Ruth Gordon – Harold and Maude
 Angela Lansbury – Bedknobs and Broomsticks
 Elaine May – A New Leaf1972: Liza Minnelli – Cabaret †
 Carol Burnett – Pete 'n' Tillie
 Goldie Hawn – Butterflies Are Free
 Juliet Mills – Avanti!
 Maggie Smith – Travels with My Aunt1973: Glenda Jackson – A Touch of Class †
 Yvonne Elliman – Jesus Christ Superstar
 Cloris Leachman – Charley and the Angel
 Tatum O'Neal – Paper Moon
 Liv Ullmann – 40 Carats1974: Raquel Welch – The Three Musketeers Lucille Ball – Mame Diahann Carroll – Claudine Helen Hayes – Herbie Rides Again Cloris Leachman – Young Frankenstein1975: Ann-Margret – Tommy
Julie Christie – Shampoo
Goldie Hawn – Shampoo
Liza Minnelli – Lucky Lady
Barbara Streisand – Funny Lady1976: Barbra Streisand – A Star Is BornJodie Foster – Freaky FridayBarbara Harris – Family PlotBarbara Harris – Freaky FridayGoldie Hawn – The Duchess and the Dirtwater FoxRita Moreno – The Ritz1977: Diane Keaton – Annie Hall † và Marsha Mason – The Goodbye GirlSally Field – Smokey and the BanditLiza Minnelli – New York, New YorkLily Tomlin – The Late Show1978: Ellen Burstyn – Same Time, Next Year và Maggie Smith – California Suite †
Jacqueline Bisset – Who Is Killing the Great Chefs of Europe?Goldie Hawn – Foul PlayOlivia Newton-John – Grease1979: Bette Midler – The Rose
Julie Andrews – 10
Jill Clayburgh – Starting Over
Shirley MacLaine – Being There
Marsha Mason – Chapter Two

Thập niên 19801980: Sissy Spacek – Coal Miner's Daughter †
 Irene Cara – Fame
 Goldie Hawn – Private Benjamin
 Bette Midler – Divine Madness!
 Dolly Parton – Nine to Five1981: Bernadette Peters – Pennies from Heaven Blair Brown – Continental Divide Carol Burnett – The Four Seasons Jill Clayburgh – First Monday in October Liza Minnelli – Arthur1982: Julie Andrews – Victor/Victoria
 Carol Burnett – Annie
 Sally Field – Kiss Me Good-Bye
 Goldie Hawn – Best Friends
 Dolly Parton – The Best Little Whorehouse in Texas
 Aileen Quinn – Annie1983: Julie Walters – Educating Rita Anne Bancroft – To Be or Not to Be Jennifer Beals – Flashdance Linda Ronstadt – The Pirates of Penzance Barbra Streisand – Yentl1984: Kathleen Turner – Romancing the Stone
 Anne Bancroft – Garbo Talks
 Mia Farrow – Broadway Danny Rose
 Shelley Long – Irreconcilable Differences
 Lily Tomlin – All of Me1985: Kathleen Turner – Prizzi's Honor Rosanna Arquette – Desperately Seeking Susan Glenn Close – Maxie Mia Farrow – The Purple Rose of Cairo Sally Field – Murphy's Romance1986: Sissy Spacek – Crimes of the Heart
 Julie Andrews – That's Life!
 Melanie Griffith – Something Wild
 Bette Midler – Down and Out in Beverly Hills
 Kathleen Turner – Peggy Sue Got Married1987: Cher – Moonstruck †
 Jennifer Grey – Dirty Dancing
 Holly Hunter – Broadcast News
 Diane Keaton – Baby Boom
 Bette Midler – Outrageous Fortune1988: Melanie Griffith – Working Girl Jamie Lee Curtis – A Fish Called Wanda Amy Irving – Crossing Delancey Michelle Pfeiffer – Married to the Mob Susan Sarandon – Bull Durham1989: Jessica Tandy – Driving Miss Daisy †
 Pauline Collins – Shirley Valentine Meg Ryan – When Harry Met Sally... Meryl Streep – She-Devil Kathleen Turner – The War of the RosesThập niên 1990
1990: Julia Roberts – Pretty Woman
 Mia Farrow – Alice
 Andie MacDowell – Green Card
 Demi Moore – Ghost
 Meryl Streep – Postcards from the Edge1991: Bette Midler – For the Boys Ellen Barkin – Switch Kathy Bates – Fried Green Tomatoes Anjelica Huston – The Addams Family Michelle Pfeiffer – Frankie and Johnny1992: Miranda Richardson – Enchanted April
 Geena Davis – A League of Their Own
 Whoopi Goldberg – Sister Act
 Shirley MacLaine – Used People
 Meryl Streep – Death Becomes Her1993: Angela Bassett – What's Love Got to Do with It Stockard Channing – Six Degrees of Separation Anjelica Huston – Addams Family Values Diane Keaton – Manhattan Murder Mystery Meg Ryan – Sleepless in Seattle1994: Jamie Lee Curtis – True Lies
 Geena Davis – Speechless
 Andie MacDowell – Four Weddings and a Funeral
 Shirley MacLaine – Guarding Tess
 Emma Thompson – Junior1995: Nicole Kidman – To Die For Annette Bening – The American President Sandra Bullock – While You Were Sleeping Toni Collette – Muriel's Wedding Vanessa Redgrave – A Month by the Lake1996: Madonna – Evita vai Eva Perón
 Glenn Close – 101 Dalmatians vai Cruella de Vil
 Frances McDormand – Fargo vai Marge Gunderson †
 Debbie Reynolds – Mother vai Beatrice Henderson
 Barbra Streisand – The Mirror Has Two Faces vai Rose Morgan1997: Helen Hunt – As Good as It Gets vai Carol Connelly †
 Joey Lauren Adams – Chasing Amy vai Alyssa Jones
 Pam Grier – Jackie Brown vai Jackie Brown
 Jennifer Lopez – Selena vai Selena
 Julia Roberts – My Best Friend's Wedding vai Julianne Potters1998: Gwyneth Paltrow – Shakespeare in Love vai Viola de Lesseps †
 Cameron Diaz – There's Something About Mary vai Mary Jensen
 Jane Horrocks – Little Voice vai Laura
 Christina Ricci – The Opposite of Sex vai Deedee Truitt
 Meg Ryan – You've Got Mail vai Kathleen Kelly1999: Janet McTeer – Tumbleweeds vai Mary Jo Walker
 Julianne Moore – An Ideal Husband vai Mrs. Laura Cheveley
 Julia Roberts – Notting Hill vai Anna Scott
 Sharon Stone – The Muse vai Sarah Little
 Reese Witherspoon – Election vai Tracy Flick

Thập niên 2000
2000: Renée Zellweger – Nurse Betty vai Betty Sizemore
 Juliette Binoche – Chocolat vai Vianne Rocher
 Brenda Blethyn – Saving Grace vai Grace Trevethyn
 Sandra Bullock – Miss Congeniality vai Gracie Hart
 Tracey Ullman – Small Time Crooks vai Frenchy

2001: Nicole Kidman – Moulin Rouge! vai Satine
 Thora Birch – Ghost World vai Enid
 Cate Blanchett – Bandits vai Kate Wheeler
 Reese Witherspoon – Legally Blonde vai Elle Woods
 Renée Zellweger – Bridget Jones's Diary vai Bridget Jones

2002: Renée Zellweger – Chicago vai Roxie Hart
 Maggie Gyllenhaal – Secretary vai Lee Holloway
 Goldie Hawn – The Banger Sisters vai Suzette
 Nia Vardalos – My Big Fat Greek Wedding vai Toula Portokalos
 Catherine Zeta-Jones – Chicago vai Velma Kelly

2003: Diane Keaton – Something's Gotta Give vai Erica Jane Barry
 Jamie Lee Curtis – Freaky Friday vai Tess Coleman
 Scarlett Johansson – Lost in Translation vai Charlotte
 Diane Lane – Under the Tuscan Sun vai Frances
 Helen Mirren – Calendar Girls vai Chris Harper

2004: Annette Bening – Being Julia vai Julia Lambert
 Ashley Judd – De-Lovely vai Linda Porter
 Emmy Rossum – The Phantom of the Opera vai Christine Daaé
 Kate Winslet – Eternal Sunshine of the Spotless Mind vai Clementine Kruczynski
 Renée Zellweger – Bridget Jones: The Edge of Reason vai Bridget Jones

2005: Reese Witherspoon – Walk the Line vai June Carter †
 Judi Dench – Mrs Henderson Presents vai Laura Henderson
 Keira Knightley – Pride & Prejudice vai Elizabeth Bennet
 Laura Linney – The Squid and the Whale vai Joan Berkman
 Sarah Jessica Parker – The Family Stone vai Meredith Morton

2006: Meryl Streep – The Devil Wears Prada vai Miranda Priestly
 Annette Bening – Running with Scissors vai Deirdre Burroughs
 Toni Collette – Little Miss Sunshine vai Sheryl Hoover
 Beyoncé Knowles – Dreamgirls vai Deena Jones
 Renée Zellweger – Miss Potter vai Beatrix Potter

2007: Marion Cotillard – La Vie en Rose (La Môme) vai Édith Piaf †
 Amy Adams – Enchanted vai Giselle
 Nikki Blonsky – Hairspray vai Tracy Turnblad
 Helena Bonham Carter – Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street vai Mrs. Lovett
 Ellen Page – Juno vai Juno MacGuff

2008: Sally Hawkins – Happy-Go-Lucky vai Pauline "Poppy" Cross
 Rebecca Hall – Vicky Cristina Barcelona vai Vicky
 Frances McDormand – Burn After Reading vai Linda Litzke
 Meryl Streep – Mamma Mia! vai Donna Sheridan
 Emma Thompson – Last Chance Harvey vai Kate Walker

2009: Meryl Streep - Julie & Julia vai Julia Child
 Sandra Bullock - The Proposal vai Margaret Tate
 Marion Cotillard - Nine vai Luisa Contini
 Julia Roberts - Duplicity vai Claire Stenwick
 Meryl Streep - It's Complicated'' vai Jane

Thập niên 2010

Tham khảo

Giải thưởng điện ảnh
Giải Quả cầu vàng


title: Ptilothrix fuliginosa

text:
Ptilothrix fuliginosa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ptilothrix
Động vật được mô tả năm 1910


title: Polyommatus albicans

text:
The Spanish Chalk-hill Blue (Polyommatus albicans) là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha và Western Bắc Phi.

Chiều dài cánh trước là 18–21 mm. Chúng bay từ tháng 6 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Horseshoe Vetch.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Butterflies of Europe

Polyommatus


title: Ê

text:
Ê, ê là một ký tự trong bảng chữ cái Latin. Chữ cái này được sử dụng trong các tiếng Afrikaans, tiếng Hà Lan, tiếng Pháp, tiếng Friuli, tiếng Kurd, tiếng Na Uy, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Việt và tiếng Wales.
Ê trong tiếng Việt có thể dùng như một tiếng gọi "Ê, mày đang đi đâu đó?"
Ê còn có nghĩa là cảm giác tê ở trên cơ thể: ê răng, ê lưng..

Tham khảo

Ký tự Latinh


title: Garcinia decussata

text:
Garcinia decussata là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Jamaica.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Garcinia decussata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Thực vật Jamaica
D
Thực vật dễ tổn thương


title: Trichotheca attenuata

text:
Trichotheca attenuata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Trichotheca


title: Saint-Martial, Gard

text:
Saint-Martial là một xã ở tỉnh Gard. Xã này có diện tích 17,16 km², dân số năm 1999 là 156 người. Khu vực này có độ cao trung bình 462 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Gard

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintmartial


title: 9321 Alexkonopliv

text:
9321 Alexkonopliv (tên chỉ định: 1989 AK) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Takuo Kojima tại trạm YGCO Chiyoda Station ở Nhật Bản vào ngày 5 tháng 1 năm 1989. Nó được đặt theo tên Alex Konopliv, một khoa học gia ở Jet Propulsion Laboratory.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1989
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Promecotheca salomonina

text:
Promecotheca salomonina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Promecotheca


title: Cheilotrichia crassistyla

text:
Cheilotrichia crassistyla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Indomalaya
Động vật được mô tả năm 1973


title: Drillia

text:
Drillia là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Drillia bao gồm:

 Drillia acapulcana (Lowe, 1935)
 Drillia actinocycla Dall & Simpson, 1901
 Drillia aerope (Dall, 1919)
 Drillia albicostata (Sowerby I, 1834)
 Drillia albomaculata (Adams C. B., 1845)
 Drillia alcyonea Melvill & Standen, 1901
 Drillia altispira Sysoev, 1996
 Drillia amblytera (Bush, 1893)
 Drillia angolensis Odhner, 1923
 Drillia annielonae Nolf & Verstraeten, 2007
 Drillia armilla Barnard, 1958
 Drillia asra Thiele, 1925
 Drillia audax Melvill & Standen, 1903
 Drillia ballista Von Maltzan, 1883
 Drillia barkliensis
 Drillia bealiana (Schwengel & McGinty, 1942)
 Drillia blacki (Petuch, 2004)
 Drillia blakensis Tippett, 2007
 Drillia bruchia Barnard, 1958
 Drillia bruuni Knudsen, 1952
 Drillia caffra (Smith E. A., 1882)
 Drillia cecchii Jousseaume, 1891
 Drillia cunninghamae McLean & Poorman, 1971
 Drillia cydia (Bartsch, 1943)
 Drillia dakarensis Knudsen, 1956
 Drillia detecta (Dall, 1881)
 Drillia diasi Barnard, 1958
 Drillia dolorosa Thiele, 1925
 Drillia dovyalis Barnard, 1969
 Drillia dunkeri Knudsen, 1952
 Drillia echinata
 Drillia enae (Bartsch, 1934)
 Drillia flavidula
 Drillia ghyooti Nolf, 2008
 Drillia gibberulus (Hervier, 1896)
 Drillia griffithii (Reeve, 1843)
 Drillia havanensis (Dall, 1881)
 Drillia idalinae Bernard & Nicolay, 1984
 Drillia incerta (Smith E. A., 1877)
 Drillia indra Thiele, 1925
 Drillia inornata McLean & Poorman, 1971
 Drillia investigatoris Smith E. A., 1899
 Drillia katiae Nolf, 2006
 Drillia knudseni Tippett, 2006
 Drillia kophameli Strebel, 1905
 Drillia lea Thiele, 1925
 Drillia lignaria (Sowerby III, 1903)
 Drillia macilenta (Melvill, 1923)
 Drillia macleani Tucker J., 1992
 Drillia monodi Knudsen, 1952
 Drillia nicklesi Knudsen, 1956
 Drillia oleacina (Dall, 1881)
 Drillia patriciae Bernard & Nicolay, 1984
 Drillia poecila Sysoev & Bouchet, 2001
 Drillia pyramidata (Kiener, 1840)
 Drillia quadrasi Böttger, 1895
 Drillia rosacea (Reeve, 1845)
 Drillia roseola (Hertlein & Strong, 1955)
 Drillia rosolina (Marrat, 1877)
 Drillia spirostachys Kilburn, 1988
 Drillia tripter Von Maltzan, 1883
 Drillia tumida McLean & Poorman, 1971
 Drillia umbilicata Gray, 1838
 Drillia valida McLean & Poorman, 1971
 Drillia wolfei Tippett, 1995

Chú thích

Tham khảo

Drilliidae
Drillia


title: Thrypticomyia monocera

text:
Thrypticomyia monocera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Thrypticomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Xuân Liên (định hướng)

text:
Xuân Liên có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Xuân Liên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
 Xã cũ Xuân Liên thuộc huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa: xã giải thể vào năm 2008 do nằm trong hồ thủy điện Cửa Đặt.
 Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên


title: Vùng nhiệt đới ẩm ướt của Queensland

text:
Vùng nhiệt đới ẩm ướt của Queensland là vùng rừng nhiệt đới ẩm ướt dọc theo miền đông bắc bang Queensland, Úc. Vùng này rộng khoảng 8.940 km², là phần của Dãy núi Great Dividing, trải dài từ Townsville tới Cooktown, song song sát với Rạn san hô Great Barrier. Vùng nhiệt đới ẩm ướt của Queensland đáp ứng tất cả bốn tiêu chí để lựa chọn di sản thiên nhiên như là một di sản thế giới. Di sản thế giới được công nhận vào năm 1988  và là di sản Quốc gia của Úc trong tháng 5 năm 2007.

Rừng nhiệt đới có mật độ cao các loài thực vật có hoa nguyên thủy trên thế giới. Ngoài ra, chỉ ở Madagascar và Nouvelle-Calédonie, do cô lập về địa lý, thì mới có các cánh rừng ẩm ướt vùng nhiệt đới với một mức độ có thể so sánh được về tính đặc hữu.

Các khu bảo tồn

15% khu vực được bảo vệ như là các vườn quốc gia. Trong số đó bao gồm các vườn quốc gia thuộc Vùng nhiệt đới ẩm ướt của Queensland là:

 Vườn quốc gia hẻm núi Barron
 Vườn quốc gia Núi Black (Kalkajaka)
 Vườn quốc gia Vịnh Cedar
 Vườn quốc gia Daintree
 Vườn quốc gia Girringun
 Vườn quốc gia Wooroonooran
 Vườn quốc gia Edmund Kennedy
và trên 700 khu vực được bảo vệ ở Queensland, kể cả các khu do tư nhân làm chủ.

Các rừng ẩm ướt vùng nhiệt đới được quản lý bởi cơ quan quản lý rừng được thành lập vào năm 1983. Họ có trách nhiệm quản lý các khu rừng này theo Công ước Di sản thế giới. Cơ quan tuyển dụng 20 nhân viên vào năm 2012 như là một đơn vị thuộc Bộ Môi trường và bảo vệ di sản. Cơ quan này được lãnh đạo bởi một Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm trước Hội đồng Bộ trưởng Bộ Môi trường, trong đó có cả Bộ của bang Queensland và đại diện Chính phủ Liên bang.

Các đặc điểm
Vùng này có nhiều cái độc đáo, như trên 390 loài cây hiếm quý, trong đó có 74 loài có nguy cơ tuyệt chủng. Có ít nhất 85 loài đặc hữu trong vùng, 13 loại khác nhau của rừng nhiệt đới ưa mưa và 29 loài cây đước, nhiều hơn bất cứ nơi nào trong nước.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Wet Tropics Management Authority webpage
 World heritage listing for Wet Tropics of Queensland

Di sản thế giới tại Úc


title: (52286) 1990 QT1

text:
{{DISPLAYTITLE:(52286) 1990 QT1}}

(52286) 1990 QT1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 22 tháng 8 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ecnomus katangae

text:
Ecnomus katangae là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Le Larderet

text:
Le Larderet là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 48' vĩ độ bắc, 05° 56' kinh độ đông. Le Larderet nằm trên độ cao trung bình là 650 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 590 mét và điểm cao nhất là 796 mét. Xã có diện tích 6.31 km², dân số vào thời điểm 2005 là 72 người; mật độ dân số là 11 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ của Le Larderet được xây trong thế kỉ thứ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Quận Garfield, Utah

text:
Quận Garfield là một quận thuộc tiểu bang Utah, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Panguitch. Quận được đặt tên theo James A. Garfield. Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 5172 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Utah

Lãnh thổ Utah 1882
Khu dân cư thành lập năm 1882


title: Diuris behrii

text:
Diuris behrii (Golden Cowslips) là một loài lan, đặc hữu ở Australia. Chúng được tìm thấy ở Nam Úc, Victoria, New South Wales và Lãnh thổ Thủ đô Úc.

Chú thích

Liên kết ngoài

b


title: Vexillum dohrni

text:
Vexillum dohrni là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Abarema acreana

text:
Abarema acreana là một loài cây trong họ Fabaceae. Nó là một loài thực vật huyền bí và có thể là loài đặc hữu của Brasil. Quả của chúng chưa bao giờ được tìm thấy, và do đó, nó không được xác nhận rõ ràng nếu nó thuộc chi Abarema, hay Hydrochorea, hoặc một chi nào khác.

Chú thích

Tham khảo
  (2005): Abarema acreana. Version 10.01, tháng 11 năm 2005. Truy cập 2008-MAR-31.

A
A
A
Thực vật Brasil


title: Valdelinares

text:
Valdelinares là một municipality and ski resort located in the province of Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. According to the 2004 (INE), đô thị này có dân số là 141 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Heteroderes changi

text:
Heteroderes changi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Heteroderes


title: Hohenstein-Ernstthal

text:
Hohenstein-Ernstthal là một thị xã thuộc huyện Zwickau trong bang Sachsen, Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
hohenstein-ernstthal.de, in German

Chú thích

Thị trấn của bang Sachsen


title: Heilly

text:
Heilly là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D52, khoảng 12 dặm Anh về phía đông bắc của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Heilly trên trang mạng của INSEE
 Heilly trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Wallen, Dithmarschen

text:
Wallen là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Wallen, Dithmarschen có diện tích 1,86 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 37 người.

Tham khảo


title: 21927 Sarahpierz

text:
21927 Sarahpierz (1999 VB55) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21927 Sarahpierz

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Petaloconchus varians

text:
Petaloconchus varians là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Vermetidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 200 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 0 m.

Chú thích

Tham khảo

Petaloconchus


title: Thọ Xương (xã)

text:
Thọ Xương là một xã thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thọ Xương nằm ở phía tây huyện Thọ Xuân, có vị trí địa lý:
 Phía đông giáp thị trấn Lam Sơn và xã Thọ Lâm
 Phía tây giáp xã Xuân Bái
 Phía nam giáp xã Xuân Phú
 Phía bắc giáp huyện Ngọc Lặc với ranh giới là sông Chu.

Xã có diện tích 10,21 km², dân số năm 1999 là 6.916 người, mật độ dân số đạt 687 người/km².

Hành chính
Xã Thọ Xương được chia thành 9 thôn: Hữu Lễ 1, Hữu Lễ 2, Hữu Lễ 3, Hữu Lễ 4, Luận Văn, Thủ Trinh, 7, 8, 9.

Lịch sử

Tổng quan
Trước Cách mạng Tháng Tám 1945, vùng đất Thọ Xương thuộc tổng Mục Sơn, huyện Lôi Dương, phủ Thọ Xuân.

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, bỏ phủ Thọ Xuân, đổi huyện Lôi Dương thành huyện Thọ Xuân. Tổng Mục Sơn được chia thành 3 xã: Nam Sơn, Mục Sơn và Phượng Triều. Đến tháng 5 năm 1949, ba xã trên được hợp nhất thành một xã có tên gọi là xã Thọ Xương. Tháng 5 năm 1954, xã Thọ Xương lại được tách ra làm 2 xã: Thọ Xương và Xuân Phú. Khi đó xã Thọ Xương là một trong 50 xã của huyện Thọ Xuân.

Đến ngày 7 tháng 2 năm 1991, cùng với các xã Thọ Lâm và Xuân Lam, Thọ Xương tách một phần đất đai và dân cư thuộc thôn Đoàn Kết để thành lập thị trấn Lam Sơn và đến đầu năm 2010 tiếp nhận ba đơn vị thuộc thị trấn Sao Vàng (thôn 16A, 16B, 385).

Ngày 20 tháng 6 năm 2018, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 834/QĐ-BXD công nhận đô thị Lam Sơn – Sao Vàng (gồm các thị trấn Lam Sơn, Sao Vàng; các xã Thọ Xương, Xuân Bái, Xuân Lam và một phần các xã Thọ Lâm, Xuân Phú, Xuân Thắng) là đô thị loại IV.

Phân chia hành chính
Trước khi thực hiện sáp nhập thôn theo Quyết định số 3110/QĐ-UBND ngày 17 tháng 8 năm 2018 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa, trên địa bàn xã Thọ Xương có 15 thôn: Hữu Lễ 1, Hữu Lễ 2, Hữu Lễ 3, Hữu Lễ 4, Luận Văn 1, Luận Văn 2, Thủ Trinh, Dụng Hòa, Thủy Long, Ca Lạc, Mục Ngoại, Làng May, 16A, 16B, 385.

Ngày 17 tháng 8 năm 2018, Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa ban hành Quyết định số 3110/QĐ-UBND về việc đổi tên; chuyển thôn thành khu phố; sáp nhập để thành lập thôn, tổ dân phố tại xã, phường, thị trấn thuộc các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Theo đó:

 Sáp nhập thôn Hữu Lễ 1 và thôn Làng May để thành lập thôn Hữu Lễ 1
 Sáp nhập thôn Luận Văn 1 và thôn Luận Văn 2 để thành lập thôn Luận Văn
 Sáp nhập thôn Dụng Hòa và thôn Thủy Long để thành lập thôn 7
 Sáp nhập thôn Ca Lạc và thôn Mục Ngoại để thành lập thôn 8
 Sáp nhập thôn 16A và thôn 16B và thôn 385 để thành lập thôn 9.

Sau khi thực hiện sáp nhập, xã Thọ Xương còn 9 thôn: Hữu Lễ 1, Hữu Lễ 2, Hữu Lễ 3, Hữu Lễ 4, Luận Văn, Thủ Trinh, 7, 8, 9.

Giao thông
Xã Thọ Xương là nơi giao nhau giữa tuyến Quốc lộ 15 thuộc đường Hồ Chí Minh theo hướng bắc - nam với tuyến Quốc lộ 47 nối từ thành phố Sầm Sơn đến cửa khẩu Khẹo.

Đặc sản

Xã Thọ Xương nổi tiếng với đặc sản bưởi Luận Văn. Giống bưởi Luận Văn gắn liền với khu di tích lịch sử Lam Kinh. Theo truyền thuyết, vào đầu thế kỉ 15, trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, Lê Lợi đã đóng quân tại đây và lấy tên làng Luận Văn đặt cho sản phẩm bưởi của làng. Đây cũng là bưởi tiến vua của vùng đất này.

Tham khảo


title: Watertown, Massachusetts

text:
Watertown, Massachusetts là một thành phố thuộc quận Middlesex trong tiểu bang thịnh vượng chung Massachusetts, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 31.915 người.
Bằng chứng khảo cổ cho thấy rằng Watertown là nơi sinh sống của loài người hàng ngàn năm trước khi sự xuất hiện của người định cư từ Anh. Hai bộ lạc da đỏ Mỹ, Pequossette và Nonantum đã xây dựng các khu định cư bên bờ của dòng sông sau này gọi là Charles. Pequossette xây dựng một đập đánh cá để bẫy cá trích ở địa điểm của các đập hiện tại Watertown. Việc di cư hàng năm của cá trích Mỹ và cá trích lưng xanh bơi ngược dòng từ nơi ở lúc trưởng thành của chúng trong biển để đẻ trứng trong nước ngọt, nơi chúng đã nở, vẫn xảy ra mỗi mùa xuân.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Massachusetts
Watertown, Massachusetts


title: Selenisa

text:
Selenisa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Selenisa sueroides Guenée, 1852

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Selenisa at funet.fi

Liên kết ngoài

Ophiusini


title: Xuân Nghi

text:
Xuân Nghi có tên đầy đủ là Nguyễn Thị Xuân Nghi (sinh ngày 13 tháng 05 năm 1994 tại Đà Lạt) là một nữ ca sĩ, nhạc sĩ kiêm diễn viên truyền hình nổi tiếng người Việt Nam. Xuân Nghi khá thành công với những ca khúc thiếu nhi giống "đàn em" Xuân Mai. Cô bước chân vào lĩnh vực ca hát từ rất nhỏ, năm 5 tuổi đi biểu diễn trên sân khấu nhưng không nhiều liveshow như Xuân Mai.

Hiện cô sinh sống và làm việc tại Mỹ. Cô đã tốt nghiệp ngành Công nghiệp âm nhạc tại Đại học Nam California.

Tiểu sử và sự nghiệp
Xuân Nghi sinh ra trong một gia đình có ba là nhạc sĩ Duy Thoán và mẹ là ca sĩ Minh Ngọc nên Xuân Nghi đam mê âm nhạc từ bé. Xuân Nghi đạt rất nhiều giải thưởng về Âm nhạc dành cho thiếu nhi. Mới lên 3, Xuân Nghi đã biết luyến láy và hát không sót chữ nào trong ca khúc chính của phim Luz Clarita - Trái tim bé nhỏ do Mexico sản xuất mà ngày nào cô cũng "nghiền ngẫm" không biết chán.

Sau 4 album thời thơ ấu và một vài vai diễn khá ấn tượng trên màn ảnh, Xuân Nghi quyết định từ bỏ tất cả để đi du học vào mùa hè năm 2010. Gạt bỏ những thành công từng đạt được để làm lại từ đầu là quyết tâm rất lớn của Xuân Nghi. Cô tự tin rằng con đường mình đi có thể hơi vòng vèo nhưng sẽ là bước tiến dài để tới gần hơn với giấc mơ nghệ thuật. Dành rất nhiều thời gian để ôn luyện và vượt qua hàng ngàn "đối thủ", cuối cùng Xuân Nghi cũng đạt được thành công đầu tiên: trở thành học sinh của Trường đào tạo nghệ sĩ OCHSA (tên viết tắt của Orange County High School of the Arts) - ngôi trường nằm trong top 3 các học viện nghệ thuật tốt nhất California và cũng là một trong những trường công uy tín nhất Mỹ. Ngôi trường này cũng từng là nơi học tập của công chúa Disney - Vanessa Hudgens. Hiện tại, Xuân Nghi theo học ngành Instrumental Music - Commercial Music program - Vocalist chuyên về thanh nhạc, sáng tác, thu âm và kỹ thuật âm nhạc hiện đại.

Sau 1 năm du học, Xuân Nghi trở về Việt Nam với một hình ảnh mới mẻ, trẻ trung với lứa tuổi 17. Trong chuyến về Việt Nam vào hè 2011, Xuân Nghi đã có dịp tham gia rất nhiều show diễn âm nhạc của nước nhà. Cũng trong chuyến đi này, Xuân Nghi và một vài thành viên trong FanClub của mình đã cùng đi làm từ thiện.

Sự nghiệp âm nhạc
Trong sự nghiệp ca hát, tính đến nay Xuân Nghi đã có trong tay 5 album và 1 mini album online. Trong album online này, có 2 ca khúc là Lạc lối và Đổi màu do chính Nghi sáng tác khi đang học ở Mỹ. Đó không chỉ là những lời tâm sự mà còn là lần vấp ngã, là hạnh phúc hoặc nước mắt của cô gái trẻ đang chập chững vào đời được thể hiện qua các nốt nhạc mang âm hưởng hip hop R&B và electronic new age. Ca khúc cuối cùng trong Misguided là Super star - một sáng tác của cô giáo người Thụy Điển đang dạy Xuân Nghi ở trường. Trong khoảng thời gian học tập tại Mỹ, Xuân Nghi đã sáng tác một ca khúc online có tên "Hãy nói" và ca sĩ cùng cô song ca là Đinh Mạnh Ninh.

Năm 2019, tên tuổi cô chính thức được biết đến trong làng indie Việt với 2 single Summer Night và Không thể hết buồn. Sau đó 1 năm, cô cho ra mắt thêm single umakeme.

 Danh sách đĩa nhạc

 Album Vol.1: Xuân Nghi - Tiếng hát thiên thần nhỏ (2005)Vol.2: Những câu chuyện trong ngôi nhà mẫu giáo (2006)Vol.3: Xuân Nghi và những người bạn (2007)Vol.4: Cả nhà cùng xem (2008)Vol.5: Nghi 16 (2010) Mini album/EP
 Misguided (2011)

 The Coffee Girl (2022)

 Đĩa đơn

 Summer Night (2019)
 Không thể hết buồn (2019)
 umakeme (2020)
 Thế giới của em là anh'' (2021)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Lâm Đồng
Người Đà Lạt
Sinh năm 1994
Ca sĩ nhạc thiếu nhi Việt Nam
Nữ ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam


title: John Gorton

text:
Sir John Grey Gorton GCMG AC CH (9 tháng 9 năm 1911 – 19 tháng 5 năm 2002), là một nhà chính trị Australia, Thủ tướng Australia thứ 19.

Tiểu sử
John Grey Gorton sinh ra gần Melbourne, là con trai của một chủ nông trại cam tên John Rose Gorton, là một người Anh di cư qua Australia thông qua Nam Phi, nơi ông đã giàu có trong thời chiến tranh Boer.

Tham khảo

Thủ tướng Úc
Huân chương Úc Bạn hữu
Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam
Chủ tịch Đảng Tự do Úc
Mất năm 2002
Chính trị gia Úc thế kỷ 20


title: Vaas, Sarthe

text:
Vaas là một xã trong tỉnh Sarthe ở tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 39-116 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Romainville

text:
Romainville là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, quận Bobigny, tổng Romainville. Tọa độ địa lý của xã là 48° 53' vĩ độ bắc, 02° 25' kinh độ đông. Romainville nằm trên độ cao trung bình là 117 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 54 mét và điểm cao nhất là 123 mét. Xã có diện tích 3,44 km², dân số vào thời điểm 1999 là 23779 người; mật độ dân số là 6912 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Benfleet, Anh

Nhân vật nổi tiếng
 Boris Gamaleya, nhà thơ
 Basile Boli, vận động viên bóng đá
 Louis Boulanger
 Élisabeth Vigée Le Brun, nữ họa sĩ

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ Saint-Germain-l'Auxerrois
 Di tích của lâu đài Romainville (Château de Romainville)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website (bằng tiếng Pháp)

Xã của Seine-Saint-Denis


title: Megachile oslari

text:
Megachile oslari là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1934


title: Eurypodea

text:
Eurypodea là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Acrocercops phaeomorpha

text:
Acrocercops phaeomorpha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Maharashtra, Gujarat, và Bihar, Ấn Độ. Nó được miêu tả bởi Edward Meyrick năm 1919. Ấu trùng ăn Madhuca indica, và Madhuca latifolia.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: 2127 Tanya

text:
2127 Tanya là một tiểu hành tinh vành đai chính, được phát hiện bởi Lyudmila Ivanovna Chernykh ngày 29 tháng 5 năm 1971. She named her discovery in memory of the young Russian girl Tanya Savicheva, who died after Siege of Leningrad và wrote a well-known diary.

Orbital Information:
Keplerian elements ở epoch 53450

 a (AU) 3.21188
 eccentricity 0.038242
 inclination (deg) 13.115
 Asc. node (deg) 106.664
 Arg. perih. (deg) 177.321
 M (deg) 291.705

IRAS data:

 Number of sightings 6
 Mean albedo 0.0601
 Effective diameter (km) 39.28
 Intrinsic var. probability 0.10

Other useful data:

 Absolute Magnitude 10.879
 Slope parameter 0.15
 Perihelion (AU) 3.0891
 Aphelion (AU) 3.3347
 Asc. node-Earth sep. (AU) 2.35131
 Desc. node-Earth sep. (AU) 2.07346
 Earth MOID (AU) 2.07335
 Chu kỳ quỹ đạo (days) 2102.51
 First obs. (day/mo/yr) 14.155230/04/1953
. (day/mo/yr) 18.507440/01/2005
 Number of obs. 365

Tham khảo

Liên kết ngoài
 2127 Tanya ở the Asteroids - Dynamic Site
 2127 Tanya Orbit Simulation

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Peshawar

text:
(,  Pekhawar/Peshawar, Hindko:  Pishor), là thủ phủ của Khyber-Pakhtunkhwa và là trung tâm hành chính và kinh doanh của Các Khu vực Bộ lạc Liên bang Quản lý của Pakistan.
Thành phố có dân số ước tính năm 2010 là 1.439.205 người. Đây là thành phố lớn thứ 8 quốc gia này.

Tham khảo

Khu dân cư ở huyện Peshawar

Thủ đô Pakistan
Vùng đô thị Pakistan
Khu dân cư trên Con đường tơ lụa


title: Bhilwara

text:
Bhilwara là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Bhilwara thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Bhilwara có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 421 mét (1381 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhilwara có dân số 280.185 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bhilwara có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Bhilwara, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Tiếng Tokelau

text:
Tiếng Tokelau là một ngôn ngữ thuộc họ ngôn ngữ Polynesia và có quan hệ gân gũi với tiếng Samoa và là tiếng Tuvalu.

Có khoảng 1.500 người sử dụng ngôn ngữ này trên các đảo san hô vòng ở Tokelau, và một số cư dân trên đảo Swains của vùng lãnh thổ Samoa thuộc Mỹ lân cận. Tiếng Tokelau là thành viên của nhóm ngôn ngữ Samoa của họ ngôn ngữ Polynesia. Cùng với tiếng Anh, tiếng Tokelau là một ngôn ngữ chính thức tại Tokelau, một lãnh thổ thuộc New Zealand. Ngoài dân số Tokelau, ngôn ngữ này còn được khoảng 2.900 người Tokelau sinh sống tại New Zealand sử dụng.

Mã ISO 639-3 của tiếng Tokelau là tkl.

Quan hệ với các ngôn ngữ khác
Tiếng Tokelau có thể hiểu lẫn nhau với tiếng Tuvalu, ngôn ngữ chính của đảo quốc láng giếng Tuvalu, và sử dụng văn chương tiếng Samoa. Ngông ngữ này cũng tương tự như tiếng Niuafo'ou ở Tonga.

Tiếng Tokelau viết bằng chữ cái Latinh, và chỉ sử dụng 15 chữ cái: a, e, i, o, u, f, g, k, l, m, n, p, h, t, và v. Trong đó có 5 nguyên âm: a, e, i, o và u; và 10 phụ âm: f, g, k, l, m, n, p, h, t, v.

Cụm từ

Số

Điều kiện ngôn ngữ

Có ba thuật ngữ cho thấy sự phân biệt giữa các giới tính cùng giới tính và giới tính khác nhau: trong ngôn ngữ Tokelauan. Ở Tokelau, thuật ngữ được dịch sang một từ "loạn luân" nhất là holi kāiga được tạo thành từ hai từ: holi có nghĩa là "lướt đi" và cũng có thể "làm hoại diệt" hoặc "vi phạm". Từ Kāiga có nghĩa là 'dòng họ'. Thuật ngữ holi kāiga có thể được áp dụng không chỉ là "mạo phạm thân phận", nhưng trong bất kỳ trường hợp nào, thứ tự của quan hệ họ hàng đã bị thay đổi, ví dụ như một đứa trẻ đang thách thức một người cao tuổi. Tuy nhiên, cách sử dụng phổ biến nhất của ngôn ngữ thuật ngữ này được sử dụng khi nói về quan hệ giữa các cá nhân. Trong ngôn ngữ Tokelauan này, Kāiga có cả tính từ và chức năng ngôn ngữ danh nghĩa:

Khi từ được sử dụng theo danh nghĩa, nó có thể hàm ý một số lượng lớn các đơn vị xã hội khác nhau mà tất cả đều có tổ tiên được chia sẻ. Các ngôn ngữ Tokelau có chứa các thuật ngữ về các mối quan hệ gắn kết, tuy nhiên, không có từ nào có thể được chuyển thể thành 'ái lực'. Thuật ngữ đối nghịch với kāiga ('thân nhân' hay 'liên hệ') là kāiga ('không phải là thân nhân' hoặc 'không liên quan'), và chỉ có những người là kāiga nên kết hôn. Vi phạm mối quan hệ họ hàng thân thiết có nghĩa là vi phạm không chỉ mối quan hệ hiện tại mà toàn thể đã làm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiếng Tokelau trên Ethnologue
Mini-dictionary sponsored by Tokelau Magic
"Te Vaka" – A popular New Zealand music group that sings in the Tokelauan language

Ngôn ngữ tại Tokelau
Nhóm ngôn ngữ Samoa
Tokelau


title: Bunyola

text:
Bunyola là một đô thị trên đảo Majorca, thuộc Quần đảo Balears, Tây Ban Nha. Cách 9 dặm từ Palma. Diện tích 32.67 dặm vuông và dân số 5.475 người. (Instituto Nacional de Estadística 2005).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pictures of Bunyola

Đô thị ở Mallorca


title: Dytiscus lavateri

text:
Dytiscus lavateri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Heer miêu tả khoa học năm 1847.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Dytiscus


title: Baggao, Cagayan

text:
Baggao là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 66.264 người trong 13.039 hộ.

Các khu phố (barangay)

Baggao được chia thành 48 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số Philipin năm 2000

Đô thị của Cagayan


title: San Millán de la Cogolla, La Rioja

text:
San Millán de la Cogolla, La Rioja tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 13,19 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 278 người với mật độ 8,91 người/km². Đô thị này có cự ly 19 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Alseis

text:
Alseis là một chi thực vật thuộc họ Rubiaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):

 Alseis blackiana Hemsl. - Panamá, Colombia
 Alseis costaricensis C.M.Taylor - Costa Rica
 Alseis eggersii Standl. - Ecuador, Perú
 Alseis floribunda Schott - Bolivia, Brazil
 Alseis gardneri Wernham - Rio de Janeiro (state)
 Alseis hondurensis Standl. - Chiapas, Guatemala, Belize, Honduras
 Alseis involuta K.Schum. - Brazil
 Alseis labatioides H.Karst. ex K.Schum. - Colombia, Venezuela, Guyana
 Alseis latifolia Gleason - Maranhão
 Alseis longifolia Ducke - Guyana, Suriname, Brazil
 Alseis lugonis L.Andersson - Ecuador
 Alseis microcarpa Standl. & Steyerm. - Venezuela, Colombia, Perú
 Alseis mutisii Moldenke - Colombia, Venezuela
 Alseis peruviana Standl. - Ecuador, Peru
 Alseis pickelii Pilg. & Schmale - Brazil
Alseis reticulata Pilg. & Schmale - Amazonas (state of Brazil) and Bolivia
 Alseis smithii Standl. - Guyana
 Alseis yucatanensis Standl. - Belize, Guatemala, Campeche, Quintana Roo, Tabasco, Chiapas, Yucatán

Chú thích

Tham khảo
 Alseis in the World Checklist of Rubiaceae

Thực vật México
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Trung Mỹ


title: Erioptera rex

text:
Erioptera rex là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Erioptera


title: Sân bay quốc tế El Edén

text:
Sân bay quốc tế El Edén ()  là một sân bay nội địa ở thành phố Armeniam Colombia. Sân bay này đã được xây lại gần đây sau vụ động đất ngày 25 tháng 1 năm 1999 tại Armenia, Colombia. Nhà ga có 3 cửa, 2 chỗ đỗ máy bay. Sân bay này cách trung tâm Armenia 20 phút xe hơi.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
Aerolínea de Antioquia (Medellín-Olaya Herrera)
Avianca (Bogotá)
Avianca do hãng SAM cung cấp (Bogotá)
Aires (Bogotá, Medellín-Olaya Herrera)
EasyFly (Bogotá, Medellín-Olaya Herrera)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Colombia


title: 13316 Llano

text:
13316 Llano (1998 RJ75) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 9 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13316 Llano

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Allondrelle-la-Malmaison

text:
Allondrelle-la-Malmaison là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Ochyrotica bjoernstadti

text:
Ochyrotica bjoernstadti là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoroidea. Nó được tìm thấy ở Tanzania.

Sải cánh dài ca. 16 mm. The moth gặp ở tháng 5.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ten new species of Afrotropical Pterophoridae (Lepidoptera)

Ochyrotica


title: Giáo hoàng Sylvestrô

text:
Sylvestrô I (Latinh: Sylvester I) là người kế nhiệm Giáo hoàng Miltiades và là vị Giáo hoàng thứ 33 của giáo hội Công giáo. Năm sinh của ông không được xác định, hình như ông được sinh tại Sant’Anglo a Scala, Avellino và mất vào ngày 31 tháng 12 năm 335. Theo niên giám tòa thánh năm 1861 thì ông lên ngôi năm 314 và ở ngôi trong 21 năm 11 tháng. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định triều đại của ông bắt đầu từ ngày 31 tháng 1 năm 314 tới ngày 31 tháng 12 năm 335. Ông được suy tôn là thánh và được tôn kính cả ở giáo hội Rô-ma và giáo hội chính thống phương Đông. Ngày lễ kính của ông ở Giáo hội Rôma là ngày 31 tháng 12 và ở giáo hội chính thống là ngày 2 tháng 1.

Nhiệm kỳ giáo hoàng
Truyền thông cho rằng ông sinh khoảng năm 270 tại Rome và được bầu làm Giáo hoàng vào ngày 31 tháng 1 năm 314. Phần tiểu sử của ông trong Liber Pontificalis (thế kỷ 7 hoặc 8) không có nhiều thông tin ngoài một bản ghi về quà tặng của hoàng đế Constantine I cho giáo hội Rô-ma. Ông được bầu làm Giám mục của Rôma vào một thời điểm quan trọng của lịch sử Ky-tô giáo, sau sắc lệnh Milan (313) các Kitô hữu được tự do, sự xuất hiện của Giáo hội sau những năm tháng trốn tránh trong hang toại đạo nay được công nhận như một tôn giáo hợp lệ. Nhưng những thông tin về cuộc đời của ông không nhiều. Uy quyền của ông đã bị uy quyền của Constantine làm cho lu mờ và ông đã không tham dự Thượng hội đồng Giám mục ở Arles (314) do hoàng đế triệu tập.

Trong thời gian làm Giáo hoàng của Sylvester, các vương cung thánh đường như Đền Thánh Gioan Lateran, Đền Thánh Phêrô trên đồi Vatican đã được xây dựng theo lệnh của hoàng đế Constantine. Ngoài ra còn có thánh đường Santa Croce ở Giesusalem, và một số nhà thờ nơi hầm mộ các vị tử đạo. Ông là vị Giám mục đầu tiên của Rô-ma đã dùng danh xưng "Pope", có nghĩa là "Cha" và được ghi nhận là vị Giáo hoàng đầu tiên đội mũ ba tầng. Tuy nhiên điều này rất khó xác minh.Truyền thống cho rằng, Giáo hoàng Sylvester I đã ấn định ngày Chúa Nhật là ngày nghỉ việc dành để tưởng niệm Chúa Phục Sinh và đã cho đặt mão gai có đinh sắt trên các tượng chịu nạn.

Năm 321, nổ ra cuộc khủng hoảng của lạc thuyết Arius. Arius là một người xứ Libya. Ông này thụ phong linh mục năm 310 và được cử coi sóc xứ Baucalis, ngoại ô thánh Alexandria. Giáo thuyết của Arius cho rằng Thiên Chúa không thể thông bản tính của mình cho ai được và tất cả mọi vật ngoài Thiên Chúa đều là thụ tạo, trong đó có cả Đảng Ky-tô ngôi hai Thiên Chúa. Theo Arius, Chúa Ky-tô không phải là Thiên Chúa, không ngang hàng, không đồng bản tính với Ngôi Cha. Ngài chỉ là một tạo vật hoàn hảo nhất, có trước thời gian, nhưng không phải vô thủy vô chung. Ngài được đặt làm trung gian giữa Thiên Chúa và loài người. Năm 322, công đồng miền Alexandria đã kết án Arius, khiến ông phải đến trú ngụ ở Cesarea (Palestina). Tại đây, ông được sự ủng hộ của Giám mục Eusebius. Cuộc tranh luận lại nổ ra.

Công đồng Nicea
Ngày 20 tháng 5 năm 325, công đồng Nicea được triệu tập theo lệnh của hoàng đế Constantinus. Giáo hoàng Sylvester I vì già yếu không thể đến được đã cử hai đức ông Vitus và Vincentius làm đại diện. Đây được coi là Công đồng chung đầu tiên của Giáo hội công giáo. Công đồng này quy tụ gần 300 Giám mục phương Đông và chỉ có 4 Giám mục phương Tây.

Công đồng đã soạn thảo một bản tuyên xưng đức tin (là bản sẽ trở thành Kinh Tin Kính Nicêa), trong đó có tuyên bố rằng Con của Thiên Chúa là đồng bản tính (homoousios, consubstantialis) với Đức Chúa Cha. Trong các quyết định khác của công đồng, quyết định quan trọng nhất là xác định các khu vực lớn của Giáo hội. Trong đó cho các Giám mục thành A-léc-xăn-đơ-ri và thành An-ti-ốt được toàn quyền cai trị địa hạt của họ, cũng như Giám mục thành Lamã được toàn quyền cai trị địa hạt của mình.

Mối quan hệ với Constantinus

Có nhiều truyền thuyết về mối quan hệ giữa Giáo hoàng Sylvester với hoàng đế Constantinus. Những truyền thuyết chủ yếu được nêu lên trong "Vita beati Sylvestri", xuất hiện ở phía Đông bằng tiếng Hy Lạp và tiếng Syriac; và trong "Constitutum Sylvestri" bằng tiếng tiếng Latin. Tiêu biểu về một bản văn mà ngày nay đã được xếp vào hàng ngụy thư được gọi là Donation de Constantin (Sự biếu tặng của Constantinô hay của dâng do Constantinô cho Đức Sylvester) thuật lại món quà mà Constantinô đã tặng cho Đức Giáo hoàng là thành phố Rôma và toàn thể phương Tây. Trong văn kiện này có điều khoản quan trọng sau đây: "Giáo hoàng là đấng thừa kế Thánh Phê-rô sẽ được tôn vinh lên bậc cao cả trong đế quốc chúng ta và còn cao cả hơn ngôi báu thế gian. Giáo hoàng cai quản các Giám mục ở Antioch, Alexandria, Constantinopolis và Jerusalem" (The Faith, a history of christianity, Brian Monahan, pages 217, 362). Nó đã được xác định là một sắc lệnh giả được tạo nên vào thế kỷ thứ VIII vào khoảng giữa 752 và 777. Nhằm biện minh cho sự thành lập nước các Giáo hoàng.

Một truyền thuyết nữa là việc Đức Sylvester đã rửa tội cho Constantin tại Giêrusalem trong dịp thánh hiến Giáo Đường Mộ Thánh nhưng điều này đã được chứng mình là Constantinô chỉ được rửa tội trên giường bệnh khi sắp chết và do một Giám mục Arien chứ không phải do Giáo hoàng Sylvester. Truyền thống thời trung đại, nhất là được truyền lại bởi Truyền thống vàng cho một giải thích là: hoàng đế khắp mình bị một bệnh hủi không thể chữa được và chính khi Sylvester rửa tội ông bằng cách dìm vào trong một bể bơi mà ông đã được chữa khỏi bệnh hủi và điều đó có nghĩa rằng ông phải bảo vệ đức tin Kytô giáo.

Người ta cũng quy cho ông những phép lạ khác nữa thí dụ như đã làm cho một con bò mộng sống lại và đã thuần hóa một con rồng.

Lễ kính
Để nhấn mạnh đến sự liên tục của Chức Thánh, sách nhật tụng mới đây trong phần tiểu sử các Giáo hoàng thường chấm dứt với con số thống kê quan trọng. Về ngày lễ Thánh Sylvester, sách viết: "Ngài chủ tọa bảy lần tấn phong mà trong đó ngài đã tạo được 42 linh mục, 25 phó tế và 65 Giám mục cho một vài giáo phận."

Sylvester I là một trong những Giáo hoàng không chết vì đạo. Ở phương tây, lễ kính của thánh Sylvester là ngày 31 tháng 12, ngày ông được an táng trong hầm mộ của Priscilla. Đây là ngày cuối cùng của năm, và phù hợp trong tiếng Đức và ở một số quốc gia New Year’s Eve (ngày cuối cùng của năm) cũng được biết đến như Silvester. Trong các quốc gia khác, ngày đó thường được gọi tắt là ngày thánh Sylvester hay ngày kính thánh Sylvester.

Chú thích

Tham khảo

 Pope Thánh Sylvester I, Wikipedia Tiếng Anh
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Thánh Sylvester I, Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Trích Gương Thánh Nhân - ns Người Tín Hữu online, Nhóm Tinh Thần phỏng dịch theo Patron Saints và Santi-Beati-Testimoni.

S
Mất năm 335
Năm sinh không rõ
Giáo hoàng người Ý


title: Thánh, Thánh, Thánh

text:
Thánh, Thánh, Thánh! (Latinh: Sanctus) là tên một bài tụng ca quan trọng của nghi lễ Kitô giáo. Trong lễ nghi Kitô giáo Tây phương (Rôma), Thánh, Thánh, Thánh! là câu hát (hoặc nói tùy theo mùa phụng vụ) cuối cùng sau khi dâng lễ, với ý tưởng về câu hát của các thiên thần tán tụng Thiên Chúa:
Sanctus, Sanctus, Sanctus
Dominus Deus Sabaoth.
Pleni sunt caeli et terra gloria tua.
Hosanna in excelsis.

Benedictus qui venit in nomine Domini.
Hosanna in excelsis

Bản tiếng Việt dùng trong nghi thức:

Thánh, Thánh, Thánh
Chúa là Thiên Chúa các Đạo Binh
Trời đất đầy vinh quang Chúa
Hoan hô Chúa trên các tầng trời.

Chúc tụng Đấng ngự đến nhân Danh Chúa
Hoan hô Chúa trên các tầng trời.

Theo đó, những câu đầu tiên được trích và điểu chỉnh từ Sách Isaia 6:3, mô tả tiên tri Isaia được thị kiến Tòa Thiên Chúa, có các thần Xêraphim đứng chầu, mỗi thần có sáu cánh. Hình ảnh tương tự có thể thấy trong Sách Khải Huyền 4:8. Các câu phần sau, bắt đầu bằng chữ Benedictus được lấy từ Phúc âm Matthew 21:9, mô tả Chúa Giêsu vào Jerusalem vào ngày Lễ Lá.

Tham khảo

T
Cấu trúc của Thánh Lễ


title: Cephonodes tamsi

text:
Cephonodes tamsi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Seychelles.
Nó rất gống với Cephonodes trochilus, nhưng phân biệt bởi các màu đỏ thay vì phía trên màu nâu của vùng bụng và đoạn giữa bụng màu trắng. Phía trên đầu, ngực và chân cánh xanh lá cây đồng nhất. Bụng màu đỏ đồng nhất. Mặt dưới của các phân đoạn bụng màu trắng và chiều ngang màu vàng nhạt, cách nhau bằng màu đen.

Chú thích

Tham khảo

Cephonodes
Động vật Seychelles


title: Siegen, Bas-Rhin

text:
Siegen là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Dentimargo montrouzieri

text:
Dentimargo montrouzieri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dentimargo


title: Ehekirchen

text:
Ehekirchen là một đô thị thuộc huyện Neuburg-Schrobenhausen bang Bayern nước Đức

Tham khảo


title: Symplocos fuscata

text:
Symplocos fuscata là một loài thực vật thuộc họ Symplocaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Barriga, P. & Pitman, N. 2004. Symplocos fuscata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
F
Thực vật dễ tổn thương


title: America's Next Top Model, Mùa thi 12

text:
{{Thông tin truyền hình
| show_name = America's Next Top Model, Mùa thi 12
| image =
| caption = Biểu trưng chính thức của mùa thi
| format = Truyền hình thực tế
| runtime = 60 phút (có quảng cáo)
| creator = Tyra Banks
| judges = Tyra Banks Nigel Barker J.Alexander Paulina Porizkova
'''Nhạc chủ đề"The Fame"
Thể hiệnLady GaGa</td>
| developer = Ken MokKenya Barris
| executive_producer = Tyra Banks Ken Mok Daniel Soiseth
| country =
| network = The CW
| first_aired = 25 tháng 2
| last_aired = 13 tháng 5, 2009
| num_episodes = 13
| preceded_by = Mùa 11
| followed_by = Mùa 13
| website = http://www.cwtv.com/shows/americas-next-top-model12
}}America's Next Top Model, Mùa thi 12 là chương trình thứ mười hai của chuỗi chương trình truyền hình thực tế đào tạo người mẫu America's Next Top Model, được phát sóng trên hệ thống truyền hình cáp The CW. Mùa thi chính thức lên sóng vào ngày 4 tháng 3, 2009. Biểu ngữ cổ động mùa thi: "Bước vào nếp gấp". "The Fame" của Lady GaGa được sử dụng làm nhạc chủ đề của mùa thi.

Sau hai mùa thi với 14 thí sinh tranh tài, đây là mùa thi đầu tiên kể từ mùa thi 9 có số lượng thí sinh quay về con số 13. Giống như mùa thi 10, chương trình sẽ được ghi hình tại Tp. New York. Địa điểm quốc tế được chọn là São Paulo cho top 6.

Teyona Anderson, 20 tuổi, đã vượt qua Allison Harvard để giành danh hiệu của mùa thi này và toàn bộ giải thưởng chương trình đã công bố, gồm: một hợp đồng với công ty quản lý người mẫu Elite Model Management, sáu bài viết và chụp ảnh bìa tạp chí Seventeen, cùng một hợp đồng quảng cáo với mỹ phẩm CoverGirl trị giá $100.000.

Đây cũng là mùa thi cuối cùng Paulina Porizkova tham dự với vai trò giám khảo chính, vì cô đã bị sa thải vào tháng 4 năm 2009.

 Đêm Tụ Họp Mùa Thi 12 Lên sóng: 13 tháng 5

Buổi gặp mặt quy tụ gần như tất cả thí sinh của mùa thi 12, được ghi hình và phát sóng ngày 13 tháng 5, 2009 trong chương trình The Tyra Banks Show và đây là mùa thi thứ ba được tổ chức tiệc gặp gỡ người chơi cũ (sau mùa thi thứ 05 và 10). Khung cảnh là lễ tốt nghiệp người mẫu và tất cả các cô gái (trừ Sandra có mặt) phải mặc những bộ bikini. Họ đã được bình chọn các danh hiệu sau:

Nhiều cô gái được phỏng vấn sau khi danh hiệu được công bố. Fo nói rằng cô đã gặp người cha da đen của mình, người mà cô chưa từng biết mãi đến khi 6 tuổi và đặt biệt danh cho ông là "blaxican" năm 12 ("black" + "mexican"  "blaxican"). Celia đã có một đoạn phim ngắn về bản thân, còn London đến thành phố New York truyền đạo. Tyra cũng bàn luận về sở thích ghê người của Allison, vẽ tranh người chảy máu mũi, và Tyra cũng công bố bức tranh ma cà rồng ghép chung với Robert Pattinson. Natalie tiết lộ cô đang trong giai đoạn hoảng loạn và giả bệnh (do suy nghĩ quá nhiều).

Tyra đã mời một tư lệnh quân đội Mỹ đến tham gia chương trình và thảo luận về tác động tích cực của cô đến các binh lính bị bỏng nặng, Tahlia đã chụp một tấm hình với người lính bị bỏng và một người sống sót sau vụ hoả hoạn. Rồi họ tái hiện những cảnh tượng đáng nhớ qua lời dẫn chuyện của Bianca Golden (Mùa thi 9). Những thước phim đó quay lại cảnh làm tóc cho Fo; Celia phản đối quyết định của Tyra; và chuyện chiến tranh giữa Natalie và Aminat. Celia nói rằng mọi chuyện dần lắng xuống sau cuộc trò chuyện của cô với Tahlia và khi Tyra bảo "Đừng thọc vào túi tiền của người khác", rồi Celia quay qua cười bỡn với Tahlia.

Chương trình kết thúc khi Tyra thông báo hai thí sinh may mắn nhận được hợp đồng làm việc với công ty quản lý người mẫu Nous Model Management. Đó là Allison và Fo.

 Các thí sinh
(Tính tuổi lúc tham gia phỏng vấn và ghi hình)

 Hội đồng giám khảo
 Tyra Banks
 Nigel Barker
 J.Alexander
 Paulina Porizkova

Nhân sự
 Jay Manuel, đạo diễn nghệ thuật
 Sutan, chuyên viên trang điểm
 Christian Marc, nhà tạo mẫu tóc
 Anda & Masha, chuyên viên phục trang

 Tổng kết
 Thứ tự gọi tên

 Thí sinh bị loại
 Thí sinh chiến thắng chung cuộc

Trong tập 1, 34 thí sinh được tuyển chọn trên khắp nước Mỹ tụ hội tại Caesar Palace, trong đó chỉ có 21 cô gái được chọn bước vào vòng tiếp. Tại hồ bơi, Tyra loại thêm 8 thí sinh và chính thức thông báo 13 thí sinh còn lại bước vào cuộc tranh tài. Thứ tự gọi tên ở tập này không phản ánh độ xuất sắc của bức hình thí sinh thể hiện.
Tập 8 là tổng hợp những khoảnh khắc đáng nhớ và tiết lộ một số chi tiết chưa được công bố của mùa.

 Chụp ảnh
Tập 1: Lý lịch các nữ thánh (casting)
Tập 2: Trò chơi con trẻ
Tập 3: Chụp hình tập thể với 'ánh sáng'
Tập 4: Đến thăm thành phố New York
Tập 5: Nhập cư Đảo Ellis
Tập 6: Vẻ đẹp toả ra màu sắc
Tập 7: Quảng cáo CoverGirl TRUblend Micro Minerals
Tập 9: Người hâm mộ Ciara cuồng nhiệt
Tập 10: Carmen Miranda trong khu ổ chuột
Tập 11: Đồ tắm ở bãi biển
Tập 12: Những loài chim kì bí
Tập 13: Quáng cáo và chụp ảnh CoverGirl Outlast Lipstain; Chụp ảnh bìa cho tạp chí Seventeen''

Chú thích

Liên kết ngoài

Website chính thức

12
Truyền hình năm 2009


title: Sipho

text:
Sipho là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

The name thuộc chi Sipho Mörch, 1852 [ex Klein] has become invalid và là một đồng nghĩa của Colus Röding, 1798. A previous use thuộc chi name Sipho T. Brown, 1827 hiện tại được coi là đồng nghĩa của Puncturella

Các loài
All the species that used đến belong đến the genus Sipho have become synonyms of other species thuộc họ Buccinidae.
 Sipho astrolabiensis Strebel, 1908: đồng nghĩa của Prosipho astrolabiensis (Strebel, 1908)

Chú thích

Liên kết ngoài

Buccinidae


title: Phan Thị Minh Khai

text:
Phan Thị Minh Khai (sinh ngày 19 tháng 2 năm 1974), còn được biết với cái tên Minh-Khai Phan-Thi là một diễn viên, người dẫn chương trình, và đạo diễn Đức.

Tiểu sử
Phan Thị Minh Khai sinh ra tại Darmstadt, Hessen, là con của một gia đình trí thức người Việt tại Đức. Mẹ cô là một tiến sĩ hóa học và cha cô là một kỹ sư. Năm 4 tuổi, mẹ cô dẫn cô về Việt Nam thăm quê hương lần đầu. Năm cô 10 tuổi, gia đình dọn đến München vì cha cô tìm được việc tại đó. Sau khi tốt nghiệp trung học năm 1993, cô được khám phá và trở thành một người dẫn chương trình cho đài Kabel1 (chương trình thiếu nhi "Hugo"). Sau đó, cô làm người dẫn chương trình cho kênh âm nhạc VIVA.

Năm 1997, cô bắt đầu tham gia trong phim Jagdsaison ("Mùa săn bắn"). Cô đóng vai phụ trong phim Sonnenallee ("Đại lộ mặt trời"). Năm 2003, cô trở thành nhân vật chính gốc Á đầu tiên trong chương trình cảnh sát hình sự Nachtschicht ("Ca đêm"), với vai nữ thanh tra cảnh sát Mimi Hu.

Tuy sinh ra và lớn lên tại Đức, cô vẫn quan tâm đến cội nguồn Việt Nam. Tháng 1 năm 2003, cô đạo diễn phim tài liệu Mein Vietnam – Land und kein Krieg ("Việt Nam của tôi - Đất nước và hòa bình") về tình hình tại Việt Nam hiện nay. Năm 2007, cô xuất bản Được ở nhà – Cuộc đời tôi ở nước Đức và Việt Nam (Zu Hause sein – Mein Leben in Deutschland und Vietnam) phỏng theo phim tài liệu mà cô đã đạo diễn.

Năm 2008, cô được chọn làm một đại sứ cho Đức nhân dịp Năm Đối thoại Văn hóa Âu Châu (European Year of Intercultural Dialogue). Nhiệm vụ của cô là phát động các công dân trong 27 quốc gia Liên minh châu Âu về các ích lợi của sự đa dạng và việc trao đổi văn hóa. Từ năm 2009, cô ủng hộ Tổ chức trợ giúp phát triển ONE.

Từ năm 1998 cô sống tại Berlin. Cô cùng người bạn đời từ năm 2003 là Max Timm có một người con trai sinh vào tháng 5 năm 2005 tên là Kalani Thanh Hải. Gia đình cô theo đạo Công giáo nhưng cô đã cải đạo và theo Phật giáo trên 20 năm qua.

Hoạt động

Phim
 1997: Gehetzt - Der Tod im Sucher
 1998: Sonnenallee
 2000: Ein göttlicher Job
 2001: Planet der Kannibalen
 2001: Hinh Bóng
 2001: 99 Euro Films
 2003: Kalte Freiheit

Chương trình truyền hình
 1995: Tatort: Frau Bu lacht
 1997: Jagdsaison
 1998: Gehetzt – Tod im Sucher
 2000: Rette Deine Haut
 2001: Herz oder Knete
 2001: Die Novizin
 2001: Tatort – Lastrumer Mischung
 2002: Nachtschicht – Amok!
 2003: Nachtschicht – Vatertag
 2004: Typisch Mann – Fenster zum Hof
 2005: Nachtschicht – Tod im Supermarkt
 2006: Nachtschicht – Der Ausbruch
 2006: Ein starkes Team – Stumme Wut
 2007: Nachtschicht – Ich habe Angst
 2007: Post Mortem (2. Staffel)
 2009: Nachtschicht – Blutige Stadt
 2009: Nachtschicht – Wir sind die Polizei
 2010: Nachtschicht – Das tote Mädchen
 2011: Nachtschicht – Ein Mord zu viel
 2011: Der Kriminalist – Tod eines Begleiters
 2011: Polizeiruf 110 – Die verlorene Tochter
 2011: Männer ticken, Frauen anders
 2011: Küstenwache − Das perfekte Alibi
 2012: Nachtschicht – Reise in den Tod

Dẫn chương trình
 1994–1996: Die Hugo-Show (Kabel1)
 2004–2006: Foyer (3sat/ZDF)
 2004: Movimentos Gala

Sách và đạo diễn
 2003: Mein Vietnam – Land und kein Krieg (đạo diễn)
 2003: Zu Hause sein: Mein Leben in Deutschland und Vietnam (sách)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức
 Deutsche Welle phỏng vấn Minh-Khai Phan-Thi
 Minh-Khai Phan-Thi trên Internet Movie Database
 Tuần báo Stern phỏng vấn Minh-Khai Phan-Thi

Người Đức gốc Việt
Người dẫn chương trình truyền hình
Diễn viên hải ngoại
Nữ diễn viên điện ảnh Đức
Đạo diễn phim người Đức
Tín đồ Phật giáo


title: Luật Amdahl

text:
Luật Amdahl, còn có tên Đối số Amdahl, mang tên của kiến trúc sư máy tính Gene Amdahl. Nó được dùng để tìm ra sự cải thiện tối đa (theo mong đợi) của một hệ thống tổng thể khi chỉ cải thiện một phần của hệ thống. Nó còn được sử dụng trong tính toán song song để dự đoán sự tăng tốc trên lý thuyết khi sử dụng nhiều bộ xử lý (đa xử lý).

Sự tăng tốc của một chương trình đa xử lý trong tính toán song song bị giới hạn bởi thời gian cần thiết để thực hiện phần tính toán tuần tự của chương trình. Ví dụ nếu một bộ xử lý cần 20 giờ để thực hiện chương trình, và một phần của chương trình, tương ứng với 1 giờ thực hiện, không thể tính toán song song. 95% của chương trình (tương ứng với 19 giờ) có thể xử lý song song. Như vậy số bộ xử lý dùng trong tính toán song song lớn bao nhiêu chăng nữa, thời gian tối thiểu để thực hiện chương trình không thể nhỏ hơn 1 giờ. Như vậy sự tăng tốc chỉ là 20 lần, như biểu đồ bên phải.

Miêu tả
Luật Amdahl là một mô hình của mối quan hệ giữa sự tăng tốc mong đợi của việc triển khai song song của một thuật toán với phần tuần tự của thuật toán, với giả thiết rằng kích thước của bài toán không đổi khi tính toán song song. Ví dụ với kích thước bài toán cho trước phần thực hiện song song của thuật toán là 12%, có thể thực thi với tốc độ tuỳ ý, trong khi 88% còn lại không thể thực hiện song song, luật Amdahl cho biết rằng tốc độ tối đa của việc tính toán song song với thuật toán này chỉ nhanh hơn 1/(1 - 0,12) = 1,136 lần so với khi không có tính toán song song.

Chi tiết hơn, luật liên quan tới vấn đề tăng tốc có thể đạt được khi việc cải thiện một sự tính toán có thành phần cải thiện được là P và tăng tốc được S. Ví dụ nếu có thể cải thiện 30% sự tính toán thì P là 0,3; sự cải thiện này làm phần bị tác động tăng tốc gấp đôi thì S là 2. Luật Amdahl chỉ ra rằng tổng giá trị tăng tốc với sự cải thiện sẽ là

.

Để thấy rõ hơn công thức này, giả sử rằng thời gian chạy của tính toán ban đầu là 1 đơn vị thời gian. Thời gian chạy của tính toán cải thiện là tổng thời gian của phần không cải thiện được (bằng 1 − P) với phần thời gian đã cải thiện. Thời gian của phần cải thiện bằng thời gian trước chia cho tốc độ cải thiện được, bằng P/S. Như vậy tốc độ cải thiện sau cùng được tính bằng thời gian chạy cũ chia cho thời gian mới, ra được công thức trên.

Xét thêm một ví dụ khác: có một công việc có thể chia thành 4 phần với tỉ lệ phần trăm như sau: P1 = 11%, P2 = 18%, P3 = 23%, P4 = 48% (tổng là 100%). P1 không thể tăng tốc tính toán, do vậy S1 = 1 hay 100%, P2 có thể tăng tốc lên 5 lần, do đó S2 = 500%, P3 có thể tăng tốc lên 20 lần, vậy S3 = 2000% và P4 tăng tốc được 1,6 lần, có S4 = 160%. Sử dụng công thức
P1/S1 + P2/S2 + P3/S3 + P4/S4,
ta thu được thời gian chạy là
0,11/1 + 0,18/5 + 0,23/20 + 0,48/1.6 = 0.4575
hay giảm được hơn một nửa thời gian ban đầu nếu giả sử ban đầu là 1. Vậy cả công việc có thể tăng tốc lên 1/0,4575 = 2,186 lần (hay hơn 2 lần) nhờ sử dụng công thức tính toán
(P1/S1 + P2/S2 + P3/S3 + P4/S4)−1.
Chú ý rằng việc tăng tốc những phần việc lên 20 lần và 5 lần không ảnh hưởng nhiều đến toàn bộ công việc vì gần một nửa phần việc chỉ có thể tăng tốc 1,6 lần.

Chú thích

Tham khảo
 Gene Amdahl, " Validity of the Single Processor Approach to Achieving Large-Scale Computing Capabilities", AFIPS Conference Proceedings, (30), pp. 483–485, 1967. Note: Gene Amdahl has approved the use of his complete text in the Usenet comp.sys.super news group FAQ which goes out on the 20th of each month.
Rodgers, David P. (1985) Improvements in multiprocessor system design ACM SIGARCH Computer Architecture News archive Volume 13, Issue 3 (tháng 6 năm 1985) table of contents Special Issue: Proceedings of the 12th annual International Symposium on Computer Architecture (ISCA '85) Pages: 225 - 231 Year of Publication: 1985 ISSN:0163-5964. Also published in International Symposium on Computer Architecture, Proceedings of the 12th annual international symposium on Computer architecture, 1985, Boston, Massachusetts, United States

Liên kết ngoài

 Gene Amdahl. Oral history interview.  Charles Babbage Institute, University of Minnesota, Minneapolis.
 Reevaluating Amdahl's Law
 Reevaluating Amdahl's Law and Gustafson's Law
 A simple interactive Amdahl's Law calculator
 "Amdahl's Law" by Joel F. Klein, The Wolfram Demonstrations Project, 2007.
 Amdahl's Law in the Multicore Era
 Blog Post: "What the $#@! is Parallelism, Anyhow?"

Tính toán song song
Quy luật bỏ túi


title: Điện ảnh Nhật Bản

text:
Điện ảnh Nhật Bản (tiếng Nhật: 映画 - Eiga, cũng được biết trong Nhật Bản là 邦画 hōga - "domestic cinema") hay phim điện ảnh Nhật Bản (tức phim lẻ Nhật Bản) là nền nghệ thuật và công nghiệp điện ảnh của Nhật Bản, có một lịch sử hơn 100 năm. Nhật Bản là một trong số những nền công nghiệp điện ảnh lớn nhất và lâu đời nhất trên thế giới; so với số liệu năm 2010, nền điện ảnh Nhật Bản xếp hạng vị trí thứ bốn về số lượng phim truyện đã được sản xuất. Năm 2011, Nhật Bản sản xuất được 411 phim truyện, thu được 54,9% của một văn phòng có giá trị tổng số $2.338 tỉ USD. Phim điện ảnh đã được sản xuất từ năm 1897 tại Nhật Bản khi một người chụp hình nước ngoài đầu tiên chuyển đến đây. Trong một danh mục bảng xếp hạng tên là Sight & Sound về những bộ phim tốt nhất của nền điện ảnh Châu Á, nền điện ảnh Nhật Bản đứng thứ tám trong top 12 nền điện ảnh mạnh nhất của lục địa Châu Á, với Tokyo Story (1953) được xếp đứng đầu tiên trong danh sách. Điện ảnh Nhật Bản cũng đã chiến thắng giải thưởng danh giá Academy Award cho hạng mục Giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất với bốn lần được xướng danh (Người tiễn đưa (2008), Samurai I: Musashi Miyamoto (1955), Jigokumon (1954), Rashōmon (1951)), một lần nữa nhiều hơn bất kỳ quốc gia Châu Á nào khác.

Trong suốt hơn 100 năm qua kể từ ngày ra đời (20/6/1899), điện ảnh Nhật Bản đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm nhưng vẫn luôn có những tác phẩm đặc sắc và những thế mạnh riêng, trong đó phải kể tới các bộ phim hoạt hình Nhật Bản, hay còn gọi là anime với hai lần xướng tên cho phim hoạt hình. Sen và Chihiro ở thế giới thần bí (2001) cho giải thưởng Giải Oscar cho phim hoạt hình hay nhất và La Maison en Petits Cubes (2008) cho giải thưởng Giải Oscar cho phim hoạt hình ngắn hay nhất. Hiện nay nền công nghiệp anime của Nhật Bản ước tính chiếm lĩnh thị trường sản xuất hoạt hình trên toàn cầu vào khoảng 60% số lượng phim đã sản xuất.

Lịch sử

Trước năm 1945
Hai bộ phim đầu tiên được làm tại Nhật Bản là Bake Jizo và Shinin no sosei, đều được thực hiện năm 1898. Bộ phim tài liệu đầu tiên, Geisha no teodori (芸者の手踊り) được làm tháng 6 năm 1899.

Điểm khác biệt của các bộ phim câm Nhật Bản so với các nền điện ảnh khác là bên cạnh đội ngũ tạo âm thanh và nhạc phim tại rạp chiếu, còn có sự xuất hiện của các benshi (弁士), những người dẫn chuyện có nhiệm vụ đọc lời thoại và các đoạn tường thuật cần thiết. Ngôi sao điện ảnh Nhật Bản đầu tiên là một diễn viên kịch kabuki tên là Onoe Matsunosuke, ông này đã tham gia đóng hơn 1000 bộ phim (chủ yếu là phim ngắn) trong khoảng thời gian từ 1909 đến 1926. Onoe và đạo diễn Makino Shozo là những người có công phổ biến thể loại jidaigeki (những bộ phim lịch sử lấy bối cảnh Nhật Bản thời Edo) với công chúng Nhật. Nữ diễn viên điện ảnh chuyên nghiệp đầu tiên của công nghiệp điện ảnh nước này là Takagi Tokuko Nagai, bà đã xuất hiện trong 4 bộ phim của hãng phim do Hoa Kỳ đầu tư Thanhouser Company thực hiện từ năm 1911 đến năm 1914. Trong giai đoạn này, có một số bộ phim câm đáng chú ý được sản xuất, đặc biệt là những tác phẩm của đạo diễn Mizoguchi Kenji, tuy vậy đa số đã bị phá hủy trong Trận động đất Kantō năm 1923 và sau đó là trong những cuộc không kích suốt Chiến tranh thế giới thứ hai của quân đội Đồng Minh xuống Nhật Bản.

Trong thập niên 1930, trong khi các bộ phim câm tiếp tục được sản xuất với số lượng lớn thì các bộ phim có tiếng cũng bắt đầu xuất hiện. Các bộ phim có tiếng đáng chú ý thời kì này là ba tác phẩm của Kenji Mizoguchi, Gion no shimai (1936), Naniwa erejii (浪華悲歌, 1936) và Zangiku monogatari (残菊物語,, 1939). Ngoài ra còn có thể kể đến Ninjo kami fusen (人情紙風船, 1937) của đạo diễn Yamanaka Sadao hay Tsuma Yo Bara No Yoni (1935) của Naruse Mikio, bộ phim Nhật đầu tiên được phát hành rộng rãi tại Mỹ.

Cuối những năm 1930, sự kiểm soát của chính quyền đối với công nghiệp điện ảnh càng bị siết chặt, các bộ phim bị kiểm duyệt kĩ lưỡng đặc biệt là các tác phẩm có xu hướng thiên tả như phim của Daisuke Ito. Và Khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra thì ngành điện ảnh Nhật Bản lâm vào tình trạng hoạt động cầm chừng. Tuy vậy đây lại là giai đoạn chứng kiến sự xuất hiện của một trong những nghệ sĩ điện ảnh vĩ đại nhất của Nhật Bản, đạo diễn huyền thoại Kurosawa Akira, ông thực hiện bộ phim đầu tay, Sanshiro Sugata vào năm 1943.

Thập niên 1950 và 1960
Thập niên 1950 chứng kiến giai đoạn phát triển đỉnh cao của điện ảnh Nhật Bản với ba tác phẩm vào hàng kinh điển của điện ảnh thế giới, đó là Rashomon (羅生門, 1950), Bảy Samurai (七人の侍,, 1954), cả hai đều do Kurosawa thực hiện, và bộ phim của đạo diễn Ozu Yasujiro, Tokyo monogatari (東京物語, 1953). Riêng Rashomon của Kurosawa Akira đã mang về cho Nhật Bản Giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất đầu tiên và đem lại cho ngôi sao điện ảnh lớn của Nhật sau này là Mifune Toshiro vai diễn đột phá. Trong thập niên này điện ảnh Nhật Bản còn có hai giải Oscar phim nói tiếng nước ngoài khác, đó là Jigokumon (地獄門, 1954) của đạo diễn Kinugasa Teinosuke và Miyamoto Musashi (宮本 武蔵, 1955) của đạo diễn Inagaki Hiroshi.

Năm 1954, đạo diễn Honda Ishirō giới thiệu bộ phim khoa học viễn tưởng Gojira (ゴジラ), một tác phẩm có nội dung chống chiến tranh thông qua câu chuyện của một con thú biến thành quái vật do vũ khí hạt nhân. Godzilla đã nhanh chóng phổ biến ở các nước phương Tây và trở thành một biểu tượng quốc tế của Nhật Bản, nó cũng mở đầu cho dòng phim rất đặc trưng của điện ảnh nước này, dòng phim kaiju (phim quái vật).

Điện ảnh Nhật Bản tiếp tục có những bộ phim xuất sắc trong thập niên 1960, trong đó phải kể tới tác phẩm kinh điển Yojimbo (用心棒, 1961) của Kurosawa Akira. Năm 1967 đạo diễn Suzuki Seijun thực hiện bộ phim siêu thực về yakuza (các tổ chức tội phạm có tổ chức ở Nhật) có tên Koroshi no rakuin (殺しの烙印), tuy không được đánh giá cao ở thời điểm ra đời nhưng về sau đây được coi là bộ phim hình sự kinh điển, trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều đạo diễn nổi tiếng như Ngô Vũ Sâm, Park Chan-wook hay Quentin Tarantino.

Bên cạnh các bộ phim có đề tài quen thuộc, các đạo diễn thuộc thế hệ Làn sóng mới Nhật Bản như Nagisa Oshima, Kaneto Shindo, Susumu Hani và Shohei Imamura cũng cho ra đời các bộ phim có tính sáng tạo cao như Seishun Zankoku Monogatari (青春残酷物語, 1960), Nihon no yoru to kiri (日本の夜と霧, 1960) hay Koshikei (絞死刑, 1968).

Năm 1964 đạo diễn Teshigahara Hiroshi cho ra đời bộ phim đáng nhớ Suna no onna (砂の女), tác phẩm này đã giành giải thưởng đặc biệt của ban giám khảo (Prix du Jury) trong Liên hoan phim Cannes và giúp Teshigahara trở thành người châu Á đầu tiên được đề cử giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Giải Oscar. Một bộ phim Nhật Bản khác cũng giành giải thưởng của ban giám khảo trong Liên hoan phim Cannes là Kaidan (怪談, 1965) của đạo diễn Kobayashi Masaki.

Thập niên 1970 và 1980
Một dòng điện ảnh mới, dòng phim pinku eiga (phim khiêu dâm loại nhẹ, vẫn được coi là phim điện ảnh) bắt đầu phát triển ở Nhật từ đầu thập niên 1970, đặc biệt là sau sự ra đời của bộ phim gây nhiều tranh cãi Ai no Korīda (愛のコリーダ, 1976), một tác phẩm nói về vụ án Sada Abe gây tiếng vang trong xã hội Nhật những năm trước chiến tranh. Bộ phim này tuy là được coi là phim điện ảnh nhưng đã vượt qua giới hạn kiểm duyệt thông thường khi quay trực tiếp những cảnh quan hệ tình dục thật của hai diễn viên, kết quả là phim phải thực hiện dưới danh nghĩa do một công ty điện ảnh Pháp đầu tư và sau khi ra đời nó cũng chưa bao giờ được chiếu bản đầy đủ ở chính Nhật Bản.

Trong thập niên này, đạo diễn Fukasaku Kinji cũng hoàn thành loạt phim nổi tiếng về đề tài yakuza, Jingi naki tatakai (仁義なき戦い), loạt phim này đã cực kì thành công về cả nghệ thuật và thương mại, chúng được coi là những phim tội phạm kinh điển của điện ảnh Nhật Bản, hay "Bố già" Nhật Bản.

Vốn là đất nước hàng đầu thế giới về nghệ thuật truyện tranh, nhưng phải chờ đến thập niên 1980 các bộ phim hoạt hình Nhật Bản (anime) mới bắt đầu gây tiếng vang ở thị trường điện ảnh trong nước và thế giới. Năm 1984, đạo diễn phim hoạt hình nổi tiếng Miyazaki Hayao thực hiện bộ phim Kaze no Tani no Naushika (風の谷のナウシカ) năm 1984 mở đầu cho loạt phim hoạt hình nổi tiếng của ông sau này. Thành công của Naushika được nối tiếp bằng bộ phim Akira (アキラ, 1988) của Otomo Katsuhiro, tác phẩm này đã đánh dấu bước tiến vượt bậc của phim hoạt hình Nhật cả về kĩ thuật thực hiện và đề tài khi phản ánh các vấn đề xã hội và thời sự đáng quan tâm lúc đó, Akira cho đến nay vẫn được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất thể loại phim hoạt hình của điện ảnh thế giới. Cùng năm này, đạo diễn Takahata Isao cũng cho ra đời bộ phim hoạt hình phản chiến nổi tiếng Mộ đom đóm (火垂るの墓), Mộ đom đóm được nhiều nhà phê bình phim nổi tiếng, trong đó coi Roger Ebert coi là một trong những bộ phim phản chiến hay nhất đã từng được thực hiện. Sự phát triển của phim hoạt hình cũng dẫn đến sự phát triển của các Seiyū, các diễn viên lồng tiếng cho nhân vật hoạt hình, nhiều người trong số này đã trở nên nổi tiếng hoặc trở thành diễn viên thực sự như Ōtsuka Chikao.

Cũng trong những năm 1980, điện ảnh Nhật Bản đã tiếp tục truyền thống thắng lợi tại các giải thưởng điện ảnh uy tín với 2 giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes cho các phim Kagemusha (影武者, 1980) của Kurosawa và Narayama bushiko (楢山節考, 1983) của Imamura Shohei. Shohei sau này còn giành thêm một giải Cành cọ vàng khác cho bộ phim Unagi (うなぎ, 1997) và là một trong số ít ỏi 4 đạo diễn từng có 2 phim chiến thắng tại hạng mục quan trọng nhất ở Liên hoan phim Cannes (cùng Francis Ford Coppola, Alf Sjöberg và Bille August).

Thập niên 1990 đến nay
Kitano Takeshi có lẽ là một trong những nghệ sĩ điện ảnh nổi bật nhất thập niên 1990 của công nghiệp điện ảnh Nhật. Ông vừa là đạo diễn sáng tạo, vừa là diễn viên chính có lối diễn xuất độc đáo trong các bộ phim đáng nhớ như Sono otoko, kyōbō ni tsuki (その男、凶暴につき, 1989), Sonachine (ソナチネ,, 1993) hay Hana-bi (花-火, 1997, giành giải Sư tử vàng tại Liên hoan phim Venezia). Kitano còn tham gia đóng vai chính trong bộ phim Batoru Rowaiaru (バトル・ロワイアル, 2000) của Fukasaku Kinji. Là câu chuyện về một lớp học bị bắt lên đảo hoang và buộc phải tự tiêu diệt nhau để sinh tồn, bộ phim rất được yêu thích ở Nhật Bản và nhiều nước vì cốt truyện, nhạc phim và diễn xuất của các nhân vật (trong đó có Kitano), tuy vậy nó cũng gặp phải nhiều chỉ trích từ những người cho rằng bộ phim mang tính bạo lực quá cao.

Thập niên 1990 và 2000 cũng là giai đoạn thành công nhất của hoạt hình Nhật Bản khi Miyazaki Hayao liên tục cho ra đời các tác phẩm thành công cả về mặt nghệ thuật và thương mại, trong đó đáng kể nhất là Công chúa Mononoke (もののけ姫, 1997) và Sen to Chihiro no Kamikakushi (千と千尋の神隠し, 2001), hai bộ phim hoạt hình đầu tiên phá kỉ lục doanh thu tại thị trường điện ảnh Nhật Bản. Sen to Chihiro cũng là bộ phim hoạt hình đầu tiên giành giải Phim hoạt hình hay nhất tại Giải Oscar. Bên cạnh Miyazaki còn phải kể tới một loạt đạo diễn anime thành công khác như Oshii Mamoru với Kōkaku Kidōtai (攻殻機動隊, 1995) hay Kon Satoshi với Perfect Blue (パーフェクトブルー, 1997), Sennen Joyū (千年女優,, 2001) và Tokyo Godfathers (東京ゴッドファーザーズ, 2003) cùng Paprika (2006).

Những năm cuối thế kỉ 20 cũng chứng kiến sự bùng nổ của cơn sốt phim kinh dị Nhật (J-Horror) trên toàn thế giới với những bộ phim nổi tiếng như Ringu (リング, 1998), Ju-on (呪怨, 1998), Kairo (回路, 2001) và Yogen (予言, 2002). Tất cả các bộ phim này đều đã được Hollywood hoặc điện ảnh Hàn Quốc làm lại, thậm chí đạo diễn phim kinh dị nổi tiếng Nakata Hideo còn được mời sang Mỹ để đích thân làm lại phiên bản Hollywood cho bộ phim của ông.

Các thể loại đặc trưng
Anime: Phim hoạt hình Nhật Bản.
Jidaigeki: Phim lịch sử lấy bối cảnh thời Edo, thường là các phim võ thuật với sự xuất hiện của các samurai.
J-Horror: Phim kinh dị kiểu Nhật Bản, thường khai thác các đề tài kinh dị dựa trên tâm lý, nỗi ám ảnh của con người hoặc các truyền thuyết cổ của Nhật.
Kaiju: Phim quái vật.
Pinku eiga: Phim khiêu dâm loại nhẹ, hiện nay đã hiếm được sản xuất do sự phát triển của ngành công nghiệp tình dục ở Nhật.
Phim Yakuza: Các phim tội phạm và hình sự tập trung vào các băng đảng yakuza (tội phạm có tổ chức của Nhật).
Tokusatsu: Phim về các siêu anh hùng như Kamen Rider, Super Sentai hay Ultra.

Các đạo diễn

Các diễn viên

Tham khảo

Xem thêm
 Tokusatsu

Liên kết ngoài

 Japanese Movie Database - Trang web dữ liệu điện ảnh Nhật Bản (tiếng Nhật)
 Giới thiệu phim Nhật Bản


title: (96568) 1998 TS19

text:
{{DISPLAYTITLE:(96568) 1998 TS19}}

(96568) 1998 TS19 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 10 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 96001–97000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Oecetis decora

text:
Oecetis decora là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Myrsine brownii

text:
Myrsine brownii là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Florence, J. 1998. Myrsine brownii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Myrsine
Thực vật quần đảo Tubuai


title: Lasioglossum brachyplectum

text:
Lasioglossum brachyplectum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1956


title: Fontana, California

text:
Fontana, California là một thành phố thuộc quận San Bernardino trong tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km2, trong đó diện tích đất là . Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 196.069 người, là thành phố đông dân thứ 114 tại Hoa Kỳ và thứ 20 tại California, lớn thứ nhì tại quận San Bernardino năm 2010.
Fontana được thành lập vào năm 1913, về cơ bản là khu vực nông thôn cho đến khi chiến tranh thế giới thứ II, khi doanh nhân Henry J. Kaiser xây dựng một nhà máy thép lớn trong khu vực. Thành phố ngày nay là một trung tâm khu vực của ngành công nghiệp vận tải đường bộ, với các xa lộ Interstate 10 và xa lộ bang 210 chạy xuyên thành phố từ đông sang tây, và liên tiểu bang 15 đi theo đường chéo qua góc phần tư phía Tây Bắc của nó.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của California
Fontana, California


title: Santa Cristina d'Aspromonte

text:
Santa Cristina d'Aspromonte là một đô thị ở tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 30 km về phía đông bắc của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.086 người và diện tích là 23,1 km².

Santa Cristina d'Aspromonte giáp các đô thị: Careri, Cosoleto, Oppido Mamertina, Platì, San Luca, Scido.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: 1009 Sirene

text:
1009 Sirene là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth ngày 31 tháng 10 năm 1923, và được đặt theo tên thần thoại Siren. Tên ban đầu của nó là 1923 PE. Nó bị mấu dấu vết đến khi được phát hiện lại vào năm 1982 với kích thước 48-inch (120 cm) Schmidt ở Đài quan sát Palomar.

Tham khảo

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1923


title: Quận Appanoose, Iowa

text:
Quận Appanoose là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Centerville. Quận được đặt tên theo
Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Souzy-la-Briche

text:
Souzy-la-Briche là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 432 người. Ước tính dân số năm 2007 là 375.

Danh xưng cư dân địa phương Souzy-la-Briche trong tiếng Pháp là Souzéens.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Brémontier-Merval

text:
Brémontier-Merval là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Brémontier-Merval on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: 8554 Gabreta

text:
8554 Gabreta (1995 KH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 5 năm 1995 bởi M. Tichy ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8554 Gabreta

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Nguyễn Mộng Tuân

text:
Nguyễn Mộng Tuân (阮夢荀, sinh năm 1380) là một Khai quốc công thần, đồng thời cũng là một danh sĩ đã có nhiều đóng góp vào phát triển của Nho giáo thời Lê sơ. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Hạ thừa chỉ Ức Trai tân cư.

Thân thế
Theo một số các tài liệu đăng khoa lục thì Vũ Mộng Nguyên là tên gọi khác của Nguyễn Mộng Tuân sau khi ông thi đỗ. Trong Đại Việt lịch triều đăng khoa lục, phần phụ chép đời Hồ Quý Ly ghi rõ: "Vũ Mộng Nguyên người làng Viên Khê, năm 21 tuổi sau khi thi đỗ liền đổi tên thành Nguyễn Mộng Tuân. Ông làm quan bản triều (triều Lê) đến chức Thượng khinh xa úy, Tả Nạp ngôn, Trung thư lệnh, hiệu Cúc Pha, đương thời hiệu là Minh Phủ.".

Đăng khoa lục sao bản cũng cho rằng: "Nguyễn Mộng Tuân là một tên khác của Vũ Mộng Nguyên. Ông người làng Viên Khê, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, đậu Thái học sinh niên hiệu Thánh Nguyên Canh Thìn (1400) cùng Nguyễn Trãi. Ông có tên hiệu là Cúc Pha, làm quan dưới triều Lê.".

Một số tài liệu khác chép Nguyễn Mộng Tuân và Vũ Mộng Nguyên là 2 người khác nhau. Toàn Việt thi lục của Lê Quý Đôn chép Nguyễn Mộng Tuân tự là Văn Nhược, hiệu là Cúc Pha, người làng Đông Sơn xứ Thanh Hoa. Hoàng Việt thi tuyển của Bùi Huy Bích ghi Nguyễn Mộng Tuân, tự là Văn Nhược, người làng Phủ Lý, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa (nay là xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa).

Theo học giả Nguyễn Kim Măng thì: Nguyễn Mộng Tuân, không rõ năm sinh và năm mất, tự là Văn Nhược, hiệu Cúc Pha, người làng Viên Khê, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông đỗ Thái học sinh khoa Canh Thìn đời Hồ Quý Ly niên hiệu Thánh Nguyên nguyên niên (1400). Khi quân Minh xâm lược Đại Việt, ông lui về ở ẩn một thời gian, sau đó đến với nghĩa quân Lam Sơn và được Lê Lợi trọng dụng. Đời Lê Thái Tông, ông giữ chức Trung thư lệnh rồi Khinh xa đô úy. Đời Lê Nhân Tông ông giữ chức Tả Nạp ngôn, rồi Tri quân dân Bắc đạo, cùng Bình chương Lê Thụ đi đánh Chiêm Thành, trở về được vinh phong là Vinh Lộc đại phu.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Thiên thì: Nguyễn Mộng Tuân, tự Văn Nhược, hiệu Cúc Pha, sinh năm 1380, không rõ năm mất, quê ở xóm Chằm, làng Viên Khê, xã Đông Khê, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông đỗ Thái Học Sinh, kỳ thi năm Canh Thìn (1400), tháng 8 mùa thu, đời nhà Hồ, với đầu đề bài thi là "Linh Kim Tàng Phú" hỏi về chuyện Hán Cao tổ (Lưu Bang bên Trung Quốc) có cái kho chứa gươm. Khi khởi nghĩa Lam Sơn, ông tìm đến Lê Lợi và được Lê Lợi tin dùng. Sau đại thắng quân Minh ngày 15 tháng 4 năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế. Nguyễn Mộng Tuân được phong tước Á Hầu giữ chức Khu Mật Mật Đại Sử. Đến thời Lê Thái tông (1434-1442), ông giữ chức Trung thư lệnh và Đô úy. Sang đời Lê Nhân tông (1442-1459), ông giữ chức Tả nạp ngôn, Thượng Khinh Xa Đô Úy, Tri quân dân Bắc đạo; Nguyễn Mộng Tuân cùng với Lê Thụ đi đánh Chiêm Thành, thắng lợi trở về được ban tước Vinh Lộc đại phu.

Quan nghiệp
Nguyễn Mộng Tuân tham gia giám khảo các kỳ thi Tiến sĩ khoa Nhâm Tuấn (1442) với vai trò là Trung Thử sảnh, Trung Thư Thị Lang; và kỳ thi năm Mậu Thìn (1448) - Môn hạ sảnh Tả ty Tả nạp ngôn Tri Bắc đạo quân dân bạ tịch. Nguyễn Mộng Tuân từng tiếp các đoàn sứ bộ của các nước, đặc biệt ông còn được mời vào dạy vua học ở tòa Kinh Diên, và từng giữ chức Tế tửu (hiệu trưởng) Quốc Tử Giám, được vua trọng ban cho lễ ưu đãi tuổi già.

Nhưng cuối đời Nguyễn Mộng Tuân vẫn không tránh được hậu họa. Hậu duệ của Nguyễn Mộng Tuân đã chuyển đến làng Phủ Lý Nam xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa sinh sống kể từ cuối thế kỷ XV và đổi tên lót từ Nguyễn Mộng sang Nguyễn Xuân kể từ đó.

"…Tể thần như Lê Sủng, Lê Sát thì ngu si không phân biệt sáu loại súc vật, Chưởng binh Lê Điên, Lê Luyện, thì mù tịt, chẳng sao hiểu được bốn mùa một năm. Bậc lương thần như Trịnh Khả, Khắc Phục thì kèn cựa mà giết đi, người tài sĩ như Nguyễn Mộng Tuân thì đẩy vào vòng tai họa. Oan uổng không chỉ kêu xin, mọi việc thảy đều đổ nát. Văn giai như Công Soạn tuổi gần tám mươi, tể thần như Lê Ê không biết một chữ. Bọn trẻ không biết nghĩ, làm bậy ngông cuồng, người già chẳng chết đi, trở thành mối họa, Bán quan mua kiện, ưa giàu ghét nghèo…". Trích Đại Việt sử ký toàn thư, bản kỷ thực lục Quyển 1, đời hậu Lê (1433 – 1459.

Văn nghiệp
Nguyễn Mộng Tuân là tác giả của Cúc Pha tập (143 bài), là tác gia để lại số lượng phú lớn nhất (41 bài) trong văn học cổ Việt Nam. Tuy nhiên hiện Cúc Pha tập đã bị thất truyền.

Thơ
Theo Phan Huy Chú trong Lịch triều hiến chương loại chí, thiên Nghệ văn chí: "Cúc Pha tập can quyển, Nguyễn Mộng Tuân soạn, thi bách dư giai thất ngôn cận thể". Nghĩa là: "Tập thơ Cúc Pha không rõ mấy quyển, Nguyễn Mộng Tuân soạn hơn trăm bài, đều là thơ thất ngôn cận thể". Như vậy, theo Phan Huy Chú thì số bài thơ của Cúc Pha Nguyễn Mộng Tuân là một con số ước chừng

Còn Lê Quý Đôn trong Toàn Việt thi lục đã đưa ra một con số cụ thể là "cận thể nhất bách tứ thập tam thủ", tức 143 bài thơ cận thể.

Thơ chữ Hán của Nguyễn Mộng Tuân được chép rải rác trong nhiều sách khác nhau, số bài được tuyển cũng khác nhau, sách chép nhiều nhất là 140 bài, ít nhất là 6 bài. Cụ thể như sau:

Sách Hoàng Việt thi tuyển có 6 bài.

Sách Hoàng Việt tùng vịnh: thơ của Nguyễn Mộng Tuân được tuyển 6 bài.

Sách Tinh tuyển chư gia luật thi chép 99 bài thơ của Nguyễn Mộng Tuân.

Đặc biệt là Toàn Việt thi lục chép số lượng thơ của ông nhiều nhất, gồm 140 bài thơ.

Phú
Ngoài thơ, Nguyễn Mộng Tuân cũng là một tác gia có số lượng đáng kể về thể loại phú chữ Hán. Sách Quần hiền phú tập chép được 41 bài của Nguyễn Mộng Tuân, đó là con số ít thấy ở các tác gia Hán Nôm. Trong đó có nhiều bài thể hiện chan chứa tình cảm yêu thương đất nước, không khí chiến thắng vang dội một thời như: Lam Sơn giai khí phú, Kỳ nghĩa phú....

Văn
Về văn, ông soạn Thái úy từ đường chi bi - bia viết về Thái úy Trịnh Khả (hiện nay tấm bia đặt ở từ đường Trịnh Khả thuộc xã Vĩnh Hòa, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, tình trạng bia khá mờ), và có một bài trong sách Thanh Trì, Quang Liệt Chu thị di thư.

Bạn văn

Nguyễn Mộng Tuân đến với nghĩa quân Lam Sơn muộn hơn Nguyễn Trãi, nhưng ông đã nhanh chóng có được mối thâm giao với Nguyễn Trãi. Khi Nguyễn Trãi làm nhà mới, Nguyễn Mộng Tuân liền tặng bạn bài Hạ Thừa chỉ Ức Trai tân cư, Nguyễn Trãi họa bài đó bằng Thứ vận Hoàng môn Thị lang Nguyễn Cúc Pha hạ tân cư thành. Khi khác Nguyễn Mộng Tuân tặng Nguyễn Trãi bài Tặng Gián nghị đại phu Nguyễn công; đáp lại tình cảm ấy Nguyễn Trãi làm lại tặng Nguyễn Mộng Tuân bài Thứ Cúc Pha tặng thi.

Trong Toàn Việt thi lục và Hoàng Việt thi tuyển có thơ văn của Nguyễn Mộng Tuân và Vũ Mộng Nguyên xướng họa cùng nhau. Ví dụ như bài Tặng Tế tửu Vũ công trí sĩ của Nguyễn Mộng Tuân đề tặng Vũ Mộng Nguyên khi tiễn bạn về hưu.

Ghi danh
Tên của Nguyễn Mộng Tuân đã được đặt cho các đường phố ở thành phố Thanh Hoá, thành phố Đà Nẵng và một trường phổ thông (gồm hai cấp: trung học cơ sở và trung học phổ thông) của huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá.

Tháng 12 năm 2011, Từ đường họ Nguyễn, nơi thờ Nguyễn Mộng Tuân, tại xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hoá, tỉnh Thanh Hoá đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Về tiểu sử và tác phẩm của Cúc Pha Nguyễn Mộng Tuân

Quan lại nhà Lê sơ
Người Thanh Hóa
Thái học sinh nhà Hồ
Hầu tước nhà Lê sơ


title: Pseudolimacodes

text:
Pseudolimacodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Nuenen, Gerwen en Nederwetten

text:
Nuenen, Gerwen en Nederwetten là một đô thị bao gồm làng Nuenen lớn hơn và hai làng liền kề nhỏ hơn. Đô thị này nằm ở tỉnh Noord-Brabant, khoảng 10 km về phía đông của Eindhoven, thành phố lớn thứ năm ở Hà Lan. Từ một nông dân thị trấn nhỏ hơn 1.000 cư dân vào năm 1950, Nuenen đã tăng trưởng dân số đều đặn khi những người làm cho Philips và Đại học Eindhoven (TUE) đã chọn Nuenen làm nơi ở mới của họ.

Eeneind, Gerwen, Nederwetten, Nuenen, Opwetten và Stad van Gerwen.

Vincent van Gogh đã ở hai năm 1883-1885 tại đô thị này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị Noord-Brabant


title: Memecylon leucanthum

text:
Memecylon leucanthum là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Memecylon leucanthum . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
Memecylon
Thực vật dễ tổn thương


title: Afroploce

text:
Afroploce là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Afroploce ealana Aarvik, 2004
Afroploce karsholti Aarvik, 2004
Afroploce turiana Aarvik, 2004

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
tortricidae.com

Olethreutini


title: Papuatrigona genalis

text:
Papuatrigona genalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Papuatrigona
Động vật được mô tả năm 1908


title: Vicia hirsuta

text:
Vicia hirsuta là một loài thực vật nở hoa từ chi Vicia. Nó là loài bản địa châu Âu và Tây Á. Nó có thể hiện diện ở các lục địa khác do du nhập.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile
Washington Burke Museum
AgroAtlas: Economic Plants
Photo gallery

hirsuta
Thực vật châu Âu
Thực vật Tây Á


title: Orchis sezikiana

text:
Orchis sezikiana là một loài lan được tìm thấy ở Crete đến tây nam Thổ Nhĩ Kỳ và Cộng hòa Síp.

Hình ảnh

Tham khảo

sezikiana


title: Batrachedra hypachroa

text:
Batrachedra hypachroa là một loài bướm đêm thuộc họ Blastobasidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Batrachedra


title: Lầu Tứ Phương Vô Sự

text:
Lầu Tứ Phương Vô Sự (chữ Hán: 樓四方無事) là công trình kiến trúc hai tầng, nằm trên đài Bắc Khuyết của Hoàng thành Huế. Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây dựng và khánh thành năm 1923 để chuẩn bị cho lễ mừng thọ "Tứ tuần đại khánh tiết" của vua Khải Định vào năm 1924. Sau đó, lầu Tứ Phương Vô Sự trở thành nơi cho nhà vua và hoàng gia hóng mát, cũng là nơi học tập hàng ngày của các vị hoàng tử và công chúa giai đoạn cuối triều Nguyễn.

Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây theo phong cách kiến trúc thuộc địa, giao thoa kiến trúc Á - Âu, gồm hai tầng với diện tích lên đến 182m². Đây là công trình kiến trúc có giá trị về lịch sử và văn hóa nghệ thuật của Huế, là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu được xây dựng dưới thời Pháp thuộc, đánh dấu một giai đoạn chuyển tiếp trong lịch sử kiến trúc Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20. Sau khi nhà Nguyễn cáo chung năm 1945, chịu tác động khắc nghiệt của thiên nhiên và hai cuộc chiến tranh tàn phá ác liệt, đặc biệt là sự kiện Tết Mậu Thân (1968), lầu bị hư hỏng nặng nề và xuống cấp nghiêm trọng. Tháng 12 năm 2008, dự án trùng tu lầu Tứ Phương Vô Sự được khởi công và khánh thành ngày 6 tháng 10 năm 2010 nhân kỉ niệm đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, với tổng mức hơn 9,3 tỉ đồng. Tháng 5 năm 2011, dư luận xôn xao việc lầu bị biến thành quán cà phê, trong một thỏa thuận phối hợp tổ chức phục vụ dịch vụ giải khát giữa Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế với người kinh doanh giải khát bên ngoài. Sau đó, tấm biển quảng cáo dịch vụ đã phải gỡ bỏ, nhưng quán vẫn tiếp tục hoạt động.

Vị trí và kiến trúc

Vị trí
Lầu Tứ Phương Vô Sự nằm trên nền đài Bắc Khuyết của Hoàng thành Huế, gần với cửa Hòa Bình - cửa bắc Hoàng thành. Tòa lầu cũng nằm trên trục "thần đạo" tây bắc - đông nam của Hoàng thành, nối thông các công trình quan trọng nhất Đại Nội. Trục này chạy từ Ngọ Môn qua điện Thái Hòa, điện Cần Chánh, điện Càn Thành, cung Khôn Thái, điện Kiến Trung thẳng đến lầu Tứ Phương Vô Sự. Đây đều là những cung điện chỉ dành riêng cho hoàng đế và hoàng hậu nhà Nguyễn.

Kiến trúc
Đài Bắc Khuyết nằm ở chính giữa tường thành phía bắc của Hoàng thành, lồi ra phía ngoài theo hình quai vạc, bình diện hình chữ nhật có kích thước 64,6m x 28,5m, diện tích hơn 1800m². Lầu Tứ Phương Vô Sự được xây gần như hình vuông (kích thước 14m x 13m), ở vị trí trung tâm của đài, diện tích mặt nền 182m². Hai bên đông và tây lầu đều có vườn hoa kiểu mới, nhưng bồn hoa vẫn đắp hình con rùa để tượng trưng cho phía bắc.

Lầu Tứ Phương Vô Sự gồm hai tầng, được xây theo kiến trúc thuộc địa, sản phẩm giao thoa kiến trúc Á - Âu ở Việt Nam đương thời. Nền, tường, kĩ thuật xây dựng đều mang phong cách châu Âu. Công trình xây hoàn toàn bằng gạch và xi măng, bốn mặt của hai tầng đều mở 2 cửa sổ và 1 cửa đi, tầng trên làm ban công vòng quanh, tầng dưới thì làm hàng hiên. Còn mái và họa tiết trang trí lại đậm nét kiến trúc Á Đông với hình mặt trời ở giữa, hai con rồng chầu hai bên theo kiểu hồi long trên nóc, bốn bờ quyết đắp nổi hình rồng.

Lịch sử

Nửa thế kỉ Tứ Phương Vô Sự
Trước khi lầu Tứ Phương Vô Sự được xây dựng, ở vị trí tòa lầu hiện giờ tồn tại một ngôi đình mang tên Tứ Thông, dựng vào năm 1804 đời vua Gia Long với chức năng là điếm canh của cấm quân ứng trực, bảo vệ Hoàng thành. Ngôi đình này đã được sửa chữa vào năm 1830, 1833 đời Minh Mạng rồi bị triệt giải đời vua Đồng Khánh vì xuống cấp. Năm 1923 đời vua Khải Định, một năm trước lễ "Tứ tuần khánh tiết", nhà vua cho xây lầu Tứ Phương Vô Sự

Vua Khải Định lên ngôi khi nhà Nguyễn chỉ còn quyền lực trên danh nghĩa, ông say sưa với việc xây dựng cung điện, dinh thự, lăng tẩm cho bản thân hơn là quản lý xứ Trung Kỳ thuộc Pháp. Ông đã tạo nên bộ mặt mới của Đại Nội bằng cách xây dựng một loạt công trình kiến trúc là sản phẩm của giao thoa văn hóa Đông - Tây, thể hiện qua sự xâm nhập của nhiều trường phái kiến trúc (Ấn Độ giáo, Phật giáo, Roman, Gothic, Neo-classique...), khác biệt lớn với kiến trúc truyền thống Việt Nam. Cùng với việc cửa Hiển Nhơn và Chương Đức của Hoàng thành được xây lại hoàn toàn bằng vôi vữa, gạch vào năm 1923 và 1921; điện Kiến Trung được dựng trên nền lầu Du Cửu thời Duy Tân theo phong cách kiến trúc Tân cổ điển vào năm 1916, tòa phương đình Tứ Thông cũng bị triệt giải để làm chỗ cho công trình mới. Đó chính là tòa Tứ Phương Vô Sự, một tòa lầu 2 tầng theo kiểu kiến trúc thuộc địa. Công trình hoàn thành năm 1923 để chuẩn bị mừng lễ "Tứ tuần đại khánh" của vua Khải Định.

Đây là một công trình kiến trúc có giá trị về mặt lịch sử và văn hóa nghệ thuật, là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu được xây dựng dưới thời bấy giờ, đánh dấu một giai đoạn chuyển tiếp trong lịch sử kiến trúc Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ 20. Cái tên Tứ Phương Vô Sự mang nghĩa là bốn phương yên ổn, thể hiện khát vọng đất nước hòa bình của nhà Nguyễn, dù chủ quyền triều đại không còn được bao nhiêu.
Di tích lầu Tứ Phương Vô sự được ghi nhận là nơi nhà vua và hoàng gia lên hóng mát và ngắm cảnh, cũng là nơi học tập hằng ngày của các hoàng tử và công chúa giai đoạn cuối triều Nguyễn.

Nhưng sau sự cáo chung của nhà Nguyễn vào tháng 8 năm 1945, rồi bao biến động thăng trầm trong hai cuộc chiến tranh đè nặng, lầu Tứ Phương Vô Sự bị hư hỏng và xuồng cấp trầm trọng, nhất là trong sự kiện Tết Mậu Thân năm 1968.

Hệ thống tường thành của đài Bắc Khuyết bị mất ổn định, nguyên nhân chủ yếu do áp lực đất bão hòa nước cùng với tải trọng tăng cường của lầu Tứ Phương Vô Sự: một đoạn tường dài 35m, cao 4,2m, dày 1,3m, nặng khoảng 350 tấn, bị xô lệch so với vị trí ban đầu chỗ xa nhất là 1,3m, chỗ gần nhất từ 0,3m đến 0,5m. Toàn bộ hệ khung gỗ bị mất hoàn toàn, tường nhà tầng dưới bị sụp đổ một mảng nghiêm trọng ở phía bắc, tường nhà tầng trên bị sụp đổ gần hết chỉ còn lại một mảng ở góc Tây Nam, nền nhà bị sụt lún, hư hỏng trầm trọng.

Trùng tu

Trong quá trình hồi phục các di tích thuộc quần thể di tích Cố đô Huế, lầu Tứ Phương Vô Sự đã được Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Phân viện Khoa học Xây dựng miền Trung nghiên cứu, thám sát khảo cổ học vào năm 2001. Dự án trùng tu lầu nằm trong hạng mục các công trình hướng tới kỉ biệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội của Việt Nam với tổng mức đầu tư lên đến hơn 9,3 tỉ Việt Nam đồng. Khởi công trùng tu vào tháng 12 năm 2008, trong quá trình thi công, các đơn vị tận dụng tối đa vật liệu gốc để tu bổ công trình, khắc phục tình trạng các mảng tường bị nghiêng lún, xô đẩy, biến dạng đưa trở về vị trí gốc ban đầu bằng kĩ thuật kích đẩy và kích nâng mà không phải phá bỏ xây lại.

Sau 20 tháng thi công, ngày 3 tháng 9 năm 2010, công trình được nghiệm thu và chính thức khánh thành vào ngày 6 tháng 10 năm 2010.

Tháng 5 năm 2011, báo chí Việt Nam đưa tin Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho mở dịch vụ kinh doanh cà phê trên lầu Tứ Phương Vô Sự. Ngày 20 tháng 5 năm ấy, ba tấm biển quảng cáo "Giải khát Tứ Phương Vô Sự" được treo quanh đài Bắc Khuyết. Ngày hôm sau, ba tấm biển phải gỡ xuống nhưng quán cà phê đã đi vào hoạt động. Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết, đây là hình thức bảo tồn di tích thích nghi mà chính chính quyền tỉnh này chủ trương, song dư luận vẫn rất bức xúc, ngỡ ngàng. Hợp đồng khai thác dịch vụ giải khát ở lầu có thời hạn 3 năm, với mức thuê 200.000.000 Việt Nam đồng mỗi năm.

Chú giải

Hoàng thành Huế
Cung điện tại Việt Nam
Kiến trúc cổ Việt Nam


title: Lipotriches fulvohirta

text:
Lipotriches fulvohirta là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1875


title: Renuncio

text:
Renuncio là một làng của tỉnh Burgos, thuộc Cộng đồng tự trị Castilla và León, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Renuncio Website

Đô thị ở Burgos


title: Octhispa flexuosa

text:
Octhispa flexuosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Octhispa


title: Cerithiopsis ceac

text:
Cerithiopsis ceac là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae. Nó được Rolán và Fernández-Garcés mô tả năm 2010.

Chú thích

Tham khảo

Cerithiopsis
Động vật được mô tả năm 2010