title: Nam–Bắc triều (Việt Nam)

text:
Thời Nam-Bắc triều (chữ Hán: 南北朝；1533–1593) là khoảng thời gian nhà Mạc cầm quyền ở tại Thăng Long, gọi là Bắc triều và nhà Hậu Lê bắt đầu trung hưng, chiếm được vùng đất từ Thanh Hóa trở vào Nam, gọi là Nam triều. Thời Nam – Bắc triều kéo dài từ năm 1533 khi Nguyễn Kim mượn danh nghĩa phò vua Lê Trang Tông chiếm được Tây Giai (Thanh Hóa), cho tới năm 1593 khi nhà Mạc mất.

Tàn quân nhà Mạc chạy lên mạn Bắc và được nhà Minh can thiệp cho ở đất Cao Bằng.

Hình thành
Sang đầu thế kỷ 16, nhà Hậu Lê bắt đầu suy yếu. Tướng Mạc Đăng Dung đứng ra trấn áp các cuộc nổi dậy bên ngoài, nắm lấy quyền hành triều Lê. Sau đó, ông đánh dẹp các lực lượng chống đối và đến năm 1527 thì được phong làm Thái sư An Hưng vương. Không lâu sau, ông phế truất Lê Cung Hoàng, lập ra nhà Mạc.

Các lực lượng thân nhà Lê chưa bị loại bỏ hết. Sau khi Trịnh Ngung và Trịnh Ngang cầu viện nhà Minh không thành và hoàng thân Lê Ý khởi binh thất bại năm 1531, Hữu vệ điện tiền tướng quân An Thanh hầu Nguyễn Kim tiếp tục tập hợp lực lượng chống Mạc.

Năm 1529, Nguyễn Kim bỏ chạy vào miền núi Thanh Hóa và sang Ai Lao (Lào). Năm 1533, Nguyễn Kim tìm lập một người dòng dõi nhà Lê là Lê Ninh đưa lên ngôi trên đất Sầm Châu (Ai Lao), tức là vua Lê Trang Tông. Nhà vua lấy Nguyễn Kim làm Thái sư Hưng quốc công trông coi mọi việc trong nước.

Từ khi Trang Tông lên ngôi, nhiều sĩ phu, tướng lĩnh bắt đầu tập hợp bên Nguyễn Kim để chống nhà Mạc.

Sau nhiều lần tổ chức tấn công về Đại Việt không thành công, tới năm 1539, Thái sư Nguyễn Kim chiếm được huyện Lôi Dương ở Thanh Hóa; sang năm sau tiến vào Nghệ An. Nhà Hậu Lê bắt đầu xác lập chỗ đứng trở lại trên lãnh thổ Đại Việt.

Chiến tranh

Năm 1545, Nguyễn Kim bị hàng tướng Trung Hậu hầu Dương Chấp Nhất đầu độc giết chết. Con rể Nguyễn Kim là Đại tướng quân Dực quận công Trịnh Kiểm được Lê Trang Tông phong làm Thái sư Lượng quốc công, nắm quyền quân quốc trọng sự.

Năm 1546, Mạc Hiến Tông chết, con là Phúc Nguyên còn nhỏ lên thay, tức là Mạc Tuyên Tông, chú là Khiêm Vương Mạc Kính Điển làm phụ chính. Bắc triều xảy ra biến loạn do bất đồng trong việc chọn người thừa kế nghiệp. Tướng Phạm Tử Nghi muốn lập con Mạc Thái Tổ là Hoằng Vương Mạc Chính Trung đã trưởng thành nhưng không được nên cùng Chính Trung khởi binh nổi loạn. Mạc Kính Điển phải vất vả đối phó tới năm 1551 mới dẹp được.

Cùng lúc, do mâu thuẫn với sủng thần Phạm Dao, thái tể Lê Bá Ly cùng thông gia Nguyễn Thiến mang gia quyến gồm một loạt tướng sĩ vào Thanh Hóa hàng nhà Lê. Nhà Mạc chỉ còn dựa vào một số tướng lĩnh trung thành như Mạc Kính Điển, Nguyễn Kính và trụ vững trước các đợt tấn công của Nam triều.

Nhân sự tổn thất lực lượng của Bắc triều, Nam triều chiếm lại được Thanh Hóa và Nghệ An. Năm 1572, sau khi tướng Nam triều là Nguyễn Hoàng chiếm được Thuận Hóa, nhà Mạc mất hẳn phía nam và chỉ còn kiểm soát Bắc Bộ.

Sau đó Nam triều cũng xảy ra biến loạn. Trịnh Kiểm mất (1570), hai con Tuấn Đức hầu Trịnh Cối và Phúc Lương hầu Trịnh Tùng tranh ngôi. Trịnh Tùng khống chế được vua Lê Anh Tông; Trịnh Cối yếu thế sang hàng nhà Mạc. Vua Anh Tông phong Trịnh Tùng làm Thái uý Trường quốc công, quản lĩnh việc quân quốc của Nam triều.

Trong suốt những năm 1545-1580 là giai đoạn hai bên giằng co, chiến sự nổ ra chủ yếu tại Sơn Nam, Ninh Bình, Thanh Hóa - Nghệ An. Hai bên khi được khi thua. Ngoài vai trò của người phụ chính như Mạc Kính Điển và cha con Trịnh Kiểm, Trịnh Tùng, cuộc chiến đã nổi lên tên tuổi các danh tướng Nguyễn Quyện phía Bắc triều và Hoàng Đình Ái, Nguyễn Hữu Liêu phía Nam triều.

Tháng 10 năm 1580, Mạc Kính Điển mất, em là Mạc Đôn Nhượng lên thay làm phụ chính. Lực lượng quân đội nhà Mạc suy yếu đi nhiều vì thiếu đi người chỉ huy có tầm cỡ và uy tín. Mạc Mậu Hợp từ nhỏ lên ngôi, khi lớn vẫn dựa vào các hoàng thân phụ chính, không chú trọng việc chính sự. Uy thế quân Mạc suy sút nhiều và thường bị thua trận.

Đầu năm 1592, Trịnh Tùng thúc quân tổng tiến công ra bắc. Quân Mạc đại bại, chết rất nhiều. Cuối năm 1592, Trịnh Tùng lại tiến đánh Thăng Long. Cha con Mạc Mậu Hợp và Mạc Toàn thua chạy rồi lần lượt bị bắt và bị hành hình.

Bắc triều chấm dứt. Nhà Hậu Lê chiếm lại được Thăng Long, việc trung hưng hoàn thành. Họ Mạc chạy lên Cao Bằng và cát cứ tới năm 1677.

Kinh tế
Xem thêm: Thủ công nghiệp Đại Việt thời Mạc, Thương mại Đại Việt thời Mạc, Nông nghiệp Đại Việt thời Mạc, Tiền tệ Đại Việt thời Nam Bắc triều

Ảnh hưởng từ cuộc chiến
Chiến tranh tàn khốc kéo dài 60 năm, kinh tế bị ảnh hưởng tiêu cực. Tình hình nông nghiệp khá ảm đạm. Ruộng đất công xã ngày càng thu hẹp lại, các triều đình bị chiến tranh chi phối không quản lý tốt được đất đai, do đó một phần không nhỏ đất chuyển sang sở hữu tư nhân. Sự biến đổi trong quan hệ ruộng đất ở nông thôn phần nào tạo điều kiện cho nông nghiệp phát triển tự do hơn. Điều đó tạo ra tác động tích cực đối với nền kinh tế hàng hóa theo chiều hướng mở rộng.

Cũng vì chiến tranh, nhà Mạc áp dụng chế độ lộc điền khác với thời Hậu Lê. Các vua Mạc ít dành lộc điền cho quan lại mà đối tượng được hưởng chủ yếu là binh lính để khuyến khích họ chiến đấu cho triều đình. Lộc điền chủ yếu lấy từ nguồn ruộng công ở các làng xã và ruộng chùa, diện tích khoảng vài chục vạn mẫu.

Phía nam, nền sản xuất nông nghiệp của Nam triều còn phải đối phó với nhiều thiên tai liên miên. Chính quyền Lê-Trịnh mới tạm dùng những biện pháp tình thế để khuyến khích khôi phục nghề nông nhằm phục vụ chiến tranh chứ chưa có điều kiện hoạch định những chính sách lớn có tác dụng thúc đẩy phát triển nông nghiệp lâu dài và bền vững.

Tư duy kinh tế
So với nhà Hậu Lê, nhà Mạc có tư duy kinh tế cởi mở hơn, trên nhiều lĩnh vực kinh tế. Trong nông nghiệp, chế độ tư hữu ruộng đất thời Mạc có điều kiện phát triển tự do. Việc mua bán đất đai tư nhân rất phổ biến và triều đình không đề ra biện pháp hạn chế hay cấm đoán nào.

Cách đối xử với thợ thủ công của nhà Mạc khác nhiều với nhà Lê: nhà Mạc có sự tôn trọng họ và do đó họ có vị trí nhất định trong xã hội. Dù chiến tranh Nam – Bắc triều kéo dài, các chợ chạm khắc đá vẫn di chuyển đến nhiều địa bàn hành nghề trên các vùng đất do nhà Mạc quản lý.

Tương tự với thương mại, nhà Mạc chủ trương không "ức thương" hay "bế quan tỏa cảng" như nhà Hậu Lê. Ngoại thương Bắc triều có những bước chuyển biến tích cực, các sản phẩm thủ công nghiệp đã vươn sang thị trường các quốc gia châu Á.

Văn học, giáo dục
Xem thêm: Văn học đời Mạc, Giáo dục khoa cử thời Mạc
Văn hoá Đại Việt thế kỷ 16 chia làm 2 bộ phận:
 Những tác giả theo nhà Mạc và bộ phận văn học này đóng vai trò chủ đạo.
 Những tác giả trung thành với nhà Lê, theo Lê chống Mạc hoặc chán thế sự và sống ẩn dật.

Có một bộ phận sĩ phu biểu hiện sự trăn trở giữa con đường theo phe nào trong cuộc nội chiến Lê Mạc, hoặc ẩn dật an nhàn. Những tác giả lớn thời kỳ này có Nguyễn Bỉnh Khiêm, Giáp Hải, Nguyễn Dữ, Dương Văn An. Tác phẩm "Bạch Vân thi tập" của Nguyễn Bỉnh Khiêm chính là tác phẩm chữ Hán quán xuyến từ đầu đến cuối tư tưởng an nhàn của nhà Nho trước vấn đề thời cuộc.

Trong giáo dục khoa cử, nhà Mạc cũng như nhà Hậu Lê, vẫn dùng Nho giáo làm tư tưởng chính thống trong việc thể chế hoá các chính sách cai trị và xây dựng bộ máy triều đình. Mặc dù chiến tranh xảy ra liên miên, Bắc triều vẫn duy trì việc thi cử đều đặn 3 năm một lần. Từ năm 1529 thời Mạc Thái Tổ đến năm 1592 thời Mạc Mậu Hợp, nhà Mạc đã tổ chức 22 khoa thi, lấy đỗ 485 tiến sĩ, trong đó có 13 trạng nguyên. Thậm chí kỳ thi cuối cùng của nhà Mạc năm 1592 diễn ra bên bờ bắc sông Hồng trong hoàn cảnh Thăng Long bị quân Nam triều uy hiếp dữ dội.

Trong khi đó, nhà Lê từ khi trung hưng mãi tới năm 1554 mới mở Chế khoa (do các khoa thi từ năm 1580 về trước có ban học vị như định lệ nhưng chưa thi Đình nên gọi là Chế khoa). Từ thời Lê Thế Tông, việc thi cử mới bắt đầu đi vào quy củ và tới năm 1580 các kỳ thi Hội mới được khôi phục theo lệ 3 năm một lần. Từ năm 1554 tới năm 1592 nhà Lê chỉ có 7 kỳ thi, lấy đỗ 5 tiến sĩ.

Tôn giáo, tín ngưỡng
Xem thêm: Tôn giáo tín ngưỡng thời Mạc

Không chỉ cởi mở về mặt kinh tế, nhà Mạc có sự cởi mở cả về mặt tư tưởng. Khác với sự độc tôn Nho giáo của nhà Hậu Lê, nhà Mạc tuy dùng Nho giáo làm tư tưởng cai trị nhưng không hạn chế Phật giáo và Đạo giáo. Nhiều chùa được Bắc triều xây cất và tu bổ.

Đạo Thiên chúa đã cố gắng rao giảng tôn giáo của mình vào Đại Việt thời Nam Bắc triều nhưng chưa thu được thành tựu. Các giáo sĩ phương Tây bắt đầu lén tiếp cận Đại Việt thực hiện truyền đạo vào các năm 1533 tại Giao Thủy (Nam Định) ở Bắc triều, năm 1580 tại Quảng Nam thuộc Nam triều. Tới năm 1583 dù được Mạc Mậu Hợp cho phép truyền giáo nhưng công việc của các giáo sĩ không đạt kết quả do bất đồng ngôn ngữ.

Vua Nam–Bắc triều
Nhà Lê trung hưng#Các vua nhà Lê trung hưng
Nhà Mạc#Thế phả vua Mạc

Xem thêm
Chiến tranh Lê-Mạc
Nhà Mạc
Nhà Hậu Lê
Chúa Trịnh
Chúa Bầu

Chú thích

Tham khảo
Đại Việt Sử ký Toàn thư
Đại Việt Thông sử
 Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
 Nhiều tác giả (1995), Nhà Mạc và vấn đề nguỵ triều trong sử sách, Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
 Văn Tạo (2006), Mười cuộc cải cách, đổi mới lớn trong lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Đại học sư phạm

Lịch sử Việt Nam
Nhà Mạc
Chúa Nguyễn
Chúa Trịnh
Chiến tranh liên quan tới Việt Nam
Thế kỷ 16 ở Việt Nam
Nhà Hậu Lê
Lê-Mạc phân tranh


title: Chơn Thành

text:
Chơn Thành là một thị xã thuộc tỉnh Bình Phước, Việt Nam.

Địa lý
Thị xã Chơn Thành nằm ở phía tây nam tỉnh Bình Phước, cách trung tâm thành phố Đồng Xoài khoảng 35 km, cách thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương khoảng 55 km và cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 80 km. Thị xã có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Đồng Xoài và huyện Đồng Phú
Phía tây giáp huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương
Phía nam giáp hai huyện Bàu Bàng và Phú Giáo thuộc tỉnh Bình Dương
Phía bắc giáp huyện Hớn Quản.

Thị xã có diện tích 390,34 km², dân số năm 2021 là 121.083 người, mật độ dân số đạt 310 người/km².

Dân cư
Chơn Thành có tổng số dân hơn 75.047 nhân khẩu (năm 2017) mật độ khoảng 193 người/km².

Theo thống kê năm 2019, Chơn Thành có dân số là 91.026 người, trong đó thành thị là 19.560 người và nông thôn là 71.466 người.

Địa hình
Chơn Thành có địa hình chuyển tiếp giữa bán bình nguyên, trung du sang đồng bằng, một số nơi có đất gợn sóng nhẹ, địa hình khá bằng phẳng, cao ở phía bắc, thấp thoải dần về nam và đông nam,trung bình toàn thị xã từ 50 m đến 55 m.

Chơn Thành có diện tích 38.357,8 ha. Phần lớn diện tích là đất xám trên phù sa cổ có địa hình thấp, chiếm hơn 87% tổng diện tích thị xã. Đất đỏ Bazan, đất dốc tụ và đất sông suối, ao hồ chiếm phần diện tích còn lại.

Lịch sử
Truyện kể rằng: Thuở xưa Nguyễn Huệ xuôi nam tiến đánh Gia Định và quân Tây Sơn làm chủ đàng Trong. Nguyễn Huệ ra sức truy đuổi Nguyễn Ánh, làm cho Nguyễn Ánh phải bôn ba khắp mọi nơi. Một lần trong tình thế khó khăn khi chạy đến địa phận thị xã Chơn Thành ngày nay, Nguyễn Ánh đã được nhân dân địa phương giúp đỡ lương thực và che chở. Sau này khi lên ngôi, vua Gia Long nhớ ơn nên đã đặt tên cho vùng đất này là Chân Thành (sau này đọc trại thành Chơn Thành).

Quận Chơn Thành thuộc tỉnh Bình Long được thành lập theo Nghị định số 222 - BNV/NC/8/NĐ ngày 27 tháng 1 năm 1964 của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa, từ 5 xã của quận An Lộc, đồng thời lập thêm 7 xã mới, tổng cộng có 12 xã.

Năm 1976, quận Chơn Thành trở thành huyện Chơn Thành thuộc tỉnh Sông Bé.

Năm 1977, huyện Chơn Thành cùng với 2 huyện Lộc Ninh và Hớn Quản nhập lại thành huyện Bình Long.

Năm 1996, Chơn Thành thuộc huyện Bình Long, tỉnh Bình Phước khi tỉnh này mới được tái lập. Trong đó phần đất thuộc huyện Chơn Thành cũ gồm các xã Minh Hòa, Minh Thạnh, Minh Tân, Trừ Văn Thố được chuyển giao cho huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương quản lý (nay là một phần các huyện Dầu Tiếng, Bàu Bàng).

Theo Nghị định số 17/2003/NĐ-CP ngày 20 tháng 2 năm 2003 của Chính phủ, huyện Chơn Thành được tái lập cơ sở tách từ huyện Bình Long, có 8 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm thị trấn Chơn Thành và 7 xã: Minh Long, Minh Thành, Tân Quan, Nha Bích, Minh Lập, Minh Thắng, Minh Hưng.

Ngày 16 tháng 5 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 60/2005/NĐ-CP, thành lập xã Thành Tâm trên cơ sở tách ra từ thị trấn Chơn Thành.

Ngày 10 tháng 4 năm 2009, theo Nghị định số 14/NĐ-CP, xã Quang Minh được thành lập trên cơ sở tách ra từ xã Tân Quan.

Ngày 11 tháng 8 năm 2009, theo Nghị quyết số 35/NQ-CP về việc thành lập 2 thị xã Bình Long và Phước Long, xã Tân Quan được chuyển về huyện Bình Long, sau là huyện Hớn Quản quản lý.

Ngày 5 tháng 10 năm 2020, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1314/QĐ-BXD công nhận toàn bộ huyện Chơn Thành (gồm 1 thị trấn và 8 xã thuộc huyện Chơn Thành) là đô thị loại IV trực thuộc tỉnh Bình Phước.

Đến cuối năm 2021, huyện Chơn Thành có 9 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm thị trấn Chơn Thành (huyện lỵ) và 8 xã: Minh Hưng, Minh Lập, Minh Long, Minh Thắng, Minh Thành, Nha Bích, Quang Minh, Thành Tâm.

Ngày 11 tháng 8 năm 2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 570/NQ-UBTVQH15 về việc thành lập thị xã Chơn Thành và các phường thuộc thị xã Chơn Thành, tỉnh Bình Phước (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 10 năm 2022). Theo đó:
Thành lập thị xã Chơn Thành trên cơ sở toàn bộ 390,34 km² diện tích tự nhiên và 121.083 người của huyện Chơn Thành
Thành lập phường Hưng Long trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Chơn Thành
Thành lập 4 phường: Minh Hưng, Minh Long, Minh Thành, Thành Tâm trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của 4 xã có tên tương ứng.

Sau khi thành lập, thị xã Chơn Thành có 5 phường và 4 xã như hiện nay.

Hành chính
Thị xã Chơn Thành có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 5 phường: Hưng Long, Minh Hưng, Minh Long, Minh Thành, Thành Tâm và 4 xã: Minh Lập, Minh Thắng, Nha Bích, Quang Minh.

Kinh tế - xã hội

Kinh tế
Chơn Thành có nhiều yếu tố thuận lợi nhất trong tỉnh để thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước để phát triển mạnh công nghiệp - dịch vụ. Địa hình tương đối bằng phẳng với vị trí địa lý rất thuận lợi gần các trung tâm công nghiệp lớn có 2 tuyến đường huyết mạch là QL13 và QL14 rất thuận tiện cho việc giao thương vận chuyển hàng hóa, sắp tới khi thông tuyến đường Hồ Chí Minh sẽ kết nối các tỉnh khu vực miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và Tây Nam Bộ rất nhanh chóng. Trong tương lại Chơn Thành còn có tuyến đường sắt Thành phố Hồ Chí Minh - cửa khẩu Hoa Lư chạy ngang địa bàn.

Xã hội

Giáo dục
Các trường trung học phổ thông:

Các trường trung học cơ sở:

Các trường tiểu học:

Văn hóa - Du lịch

Chơn Thành có lịch sử hình thành và phát triển từ lâu đời của tỉnh Bình Phước, có quá trình định cư của các cộng đồng dân cư từ khá sớm trong khoảng 200 năm. Chơn Thành có các ngôi mộ của dòng họ Lê, là thế hệ những người đã khai hoang lập ấp từ đầu thế kỷ XIX, Những ngôi mộ này được xây dựng từ những năm đầu thế kỷ XX bằng chất liệu đá ong được liên kết bằng vật liệu kết dính. Các công trình có quy mô khá lớn, kiến trúc độc đáo, có giá trị về mặt lịch sử và kiến trúc. Đây là ghi dấu quá trình khai hoang của người Kinh ở vùng đất Chơn Thành.

Tại Chơn Thành có lễ hội cúng đình ở đình thần Hưng Long (được tạo lập vào năm 1850) với hai lễ chính là Kỳ Yên và Cầu Bông.

Chú thích

Tham khảo

Chơn Thành
Đô thị Việt Nam loại IV


title: Phước Hải (xã)

text:
Phước Hải là một xã thuộc huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam.

Địa lý
Xã Phước Hải nằm ở phía đông huyện Ninh Phước, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía bắc giáp xã An Hải
Phía tây giáp thị trấn Phước Dân
Phía nam giáp huyện Thuận Nam.

Xã có diện tích 33,89 km², dân số năm 2019 là 11.421 người, mật độ dân số đạt 337 người/km².

Hành chính
Xã Phước Hải được chia thành 4 thôn: Từ Tâm 1, Từ Tâm 2, Hòa Thủy, Thành Tín.

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Henrik Larsson

text:
Henrik Larsson (sinh ngày 20 tháng 9 năm 1971) là một cựu cầu thủ bóng đá người Thụy Điển. Anh là huyền thoại của câu lạc bộ Celtic khi ghi 242 bàn thắng trong 315 trận cho đội bóng giàu truyền thống của Scotland, xếp thứ 3 trong danh sách những chân sút vĩ đại nhất của Celtic sau Bobby Lennox (242) và Jimmy McGrory (468). Anh là được coi là người hùng trong trận chung kết Chung kết UEFA Champions League 2006 giữa FC Barcelona và Arsenal.

Các câu lạc bộ đã và đang thi đấu
 1991-1992: Hogaborgs BK
 1992-1993: Helsingborgs IF
 1993-1997: Feyenoord Rotterdam
 1997-2004: Celtic F.C.
 2004-2006: FC Barcelona
 2006: Helsingborgs IF
 2007: Manchester United (cho mượn)
"Tổng:"

Thành tích

Đội tuyển Thụy Điển
Tính đến trước World Cup 2006, Henrik đã 78 lần khoác áo đội tuyển Thụy Điển và ghi được 28 bàn thắng.
 Huy chương đồng World Cup 1994

Câu lạc bộ
 UEFA Champions League: 2006
 Cúp bóng đá Hà Lan: 1994 và 1995
 Vô địch Scotland: 1998, 2001, 2002 và 2004
 Cúp bóng đá Scotland: 2001, 2004
 Cúp Liên đoàn bóng đá Scotland: 1998, 2001
 Vô địch Tây Ban Nha: 2005, 2006
 Siêu cúp bóng đá Tây Ban Nha: 2006
Giải bóng đá ngoại hạng Anh: 2007

Danh hiệu cá nhân
 Chiếc giày vàng châu Âu năm 2001 với 35 bàn thắng
 Quả bóng vàng Thụy Điển: 1998 và 2004
 Cầu thủ xuất sắc nhất Scotland do các cầu thủ bầu chọn: 1999 và 2001
 Cầu thủ xuất sắc nhất Scotland do các nhà báo bầu chọn: 1999 và 2001
 Cầu thủ xuất sắc nhất trong 50 năm của Thuỵ Điển do UEFA bình chọn: 2003

Thống kê

|-
|1989||rowspan="3"|Högaborg||||21||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||21||1
|-
|1990||||21||7||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||21||7
|-
|1991||||22||15||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||22||15
|-
|1992||rowspan="2"|Helsingborg||Div I Södra||31||34||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||31||34
|-
|1993||Allsvenskan||25||16||5||1||colspan="2"|–||colspan="2"|–||30||17

|-
|1993–94||rowspan="4"|Feyenoord||rowspan="4"|Eredivisie||15||1||12||5||colspan="2"|–||colspan="2"|–||27||6
|-
|1994–95||23||8||9||1||colspan="2"|–||6||7||38||16
|-
|1995–96||32||10||4||1||colspan="2"|–||7||1||43||12
|-
|1996–97||31||7||4||0||colspan="2"|–||6||1||41||8

|-
|1997–98||rowspan="7"|Celtic||Premier Division||35||16||4||0||5||3||2||0||46||19
|-
|1998–99||rowspan="6"|Premier League||35||29||5||5||0||0||8||4||48||38
|-
|1999–2000||9||7||0||0||0||0||4||5||13||12
|-
|2000–01||37||35||6||9||2||5||5||4||50||53
|-
|2001–02||33||29||3||2||1||0||10||4||47||35
|-
|2002–03||35||28||2||2||2||2||12||12||52||44
|-
|2003–04||37||30||5||5||1||0||15||5||58||40

|-
|2004–05||rowspan="2"|Barcelona||rowspan="2"|La Liga||12||3||0||0||colspan="2"|–||4||1||16||4
|-
|2005–06||28||10||4||4||colspan="2"|–||10||1||42||15

|-
|2006||Helsingborg||Allsvenskan||15||8||5||4||colspan="2"|–||colspan="2"|–||20||12

|-
|2006–07||Manchester United||Premier League||7||1||4||1||0||0||2||1||13||3

|-
|2007||rowspan="3"|Helsingborg||rowspan="3"|Allsvenskan||22||9||1||0||colspan="2"|–||9||9||32||18
|-
|2008||27||14||1||0||colspan="2"|–||2||0||30||14
|-
|2009||20||7||1||0||colspan="2"|–||4||3||22||10
|-
|2006–07||Manchester United (mượn)||Premier League||7||1||4||1||0||0||2||1||13||3
|-
|2012||Råå||Allsvenskan||1||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||1||0
|-
|2013||Högaborg||Allsvenskan||2||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||colspan="2"|–||2||0
204||111||13||5||colspan="2"|–||15||12||239||128
101||26||29||7||colspan="2"|–||19||9||149||42
221||174||25||23||11||10||56||34||313||242
40||13||4||4||colspan="2"|–||14||2||58||19
7||1||4||1||0||0||2||1||13||3
576||325||75||40||11||10||106||59||768||434

|-
|1993||2||1
|-
|1994||14||5
|-
|1995||6||0
|-
|1996||6||1
|-
|1997||2||0
|-
|1998||7||1
|-
|1999||9||2
|-
|2000||8||2
|-
|2001||10||9
|-
|2002||8||3
|-
|2003||1||0
|-
|2004||9||8
|-
|2005||5||2
|-
|2006||6||2
|-
|2007||0||0
|-
|2008||9||1
|-
|2009||4||0
|-
!Total||106||37
|}

Sự nghiệp

Chú thích

Tham khảo

Henrik Larsson tại HIF.se

Sinh năm 1971
Nhân vật còn sống
Cầu thủ vàng UEFA
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1994
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2004
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá Feyenoord Rotterdam
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Thụy Điển
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Điển
FIFA Century Club


title: Xylosma fawcettii

text:
Xylosma fawcettii là một loài thực vật thuộc họ Salicaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Xylosma fawcettii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

fawcettii
Thực vật Jamaica


title: Euryglossa adelaidae

text:
Euryglossa adelaidae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Euryglossa
Động vật được mô tả năm 1905


title: Tillandsia venusta

text:
Tillandsia venusta là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Costa Rica và Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

An Annotated Checklist of the Bromeliaceae of Costa Rica truy cập 3 tháng 11 năm 2009
Catalogue of Vascular Plants of Ecuador  Truy cập 12 tháng 10 năm 2009

V
Thực vật Costa Rica
Thực vật Ecuador


title: Hệ thống chống bó phanh

text:
Hệ thống chống thắng trượt (ABS, viết tắt của anti-lock braking system được dịch từ tiếng Đức Antiblockiersystem) là một hệ thống trên xe hơi và xe máy, giúp cho bánh xe của phương tiện không bị bó cứng trong lúc thắng (phanh trượt), chống lại việc bánh xe bị trượt dài trên mặt đường

Hệ thống ABS được phát minh bởi hãng Robert Bosch GmbH và hiện nay là một hệ thống bắt buộc của xe ở nhiều nước.

Lịch sử
Hãng Bosch của Đức đã có ý tưởng và phát triển hệ thống này từ thập niên 1930, sau đó đến năm 1978 lần đầu tiên sản xuất được hệ thống ABS điện. Hệ thống ABS áp dụng lần đầu tiên trên xe ô tô là dòng xe S-serie của Mercedes-Benz vào năm 1978 sau đấy thì được áp dụng trên cả những phương tiện khác kể cả mô tô nhưng dựa trên loại má phanh có tính ăn mềm (ăn từ từ, chậm dần)

Cấu tạo
Hệ thống thắng ABS có các bộ phận chính sau đây:

ECU điều khiển trượt: Bộ phận này xác định mức trượt giữa bánh xe và mặt đường dựa vào các tín hiệu từ các cảm biến và điều khiển bộ chấp hành của thắng. Gần đây, một số kiểu xe có ECU điều khiển trượt lắp trong bộ chấp hành của thắng.

Công tắc thắng: báo cho ECU biết khi nào người lái đạp thắng và dừng đạp thắng

Bộ chấp hành của thắng: Bộ chấp hành của thắng điều khiển áp suất thủy lực của các xilanh ở bánh xe bằng tín hiệu ra của ECU điều khiển trượt.

Cảm biến tốc độ: Cảm biến tốc độ phát hiện tốc độ của từng bánh xe và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt.

Ngoài ra, trên tá-blô điều khiển còn có:

Đèn báo tá-blô: Đèn báo của ABS, khi ECU phát hiện thấy sự trục trặc ở ABS hoặc hệ thống hỗ trợ thắng, đèn này bật sáng để báo cho người lái. Đèn báo hệ thống thắng, khi đèn này sáng lên đồng thời với đèn báo của ABS, nó báo cho người lái biết rằng có trục trặc ở hệ thống ABS và EBD.
Công tắc đèn thắng: Công tắc này phát hiện bàn đạp thắng đã được đạp xuống và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt. ABS sử dụng tín hiệu của công tắc đèn thắng. Tuy nhiên dù không có tín hiệu công tắc đèn thắng vì công tắc đèn thắng bị hư, việc điều khiển ABS vẫn được thực hiện khi các bố thắng bị bó cứng. Trong trường hợp này, việc điều khiển bắt đầu khi hệ số trượt đã trở nên cao hơn (các bánh xe có xu hướng khoá cứng) so với khi công tắc đèn thắng hoạt động bình thường.

Cảm biến giảm tốc: Chỉ có ở một số loại xe. Cảm biến giảm tốc cảm nhận mức giảm tốc của xe và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt. Bộ ECU đánh giá chính xác các điều kiện của mặt đường bằng các tín hiệu này và sẽ thực hiện các biện pháp điều khiển thích hợp.

Nguyên lý hoạt động
Đây là một hệ thống sử dụng các cảm biến điện tử để nhận biết một hoặc nhiều bánh bị bó cứng trong quá trình thắng của xe. Hệ thống này giám sát tốc độ của các bánh khi thắng. Khi một hoặc nhiều bố có hiện tượng bó cứng, hệ thống này sẽ điều chỉnh áp lực thắng cho từng bánh, ngăn ngừa vỏ xe trượt - duy trì khả năng điều khiển xe. Thông thường hệ thống máy tính trên xe có trang bị ABS sẽ thay đổi áp lực thắng khoảng 30 lần/giây, giảm áp lực tối đa lên một bánh xe đến khi áp lực bằng 0.

Các thiết bị chống bó cứng thắng ABS hiện đại gồm có : một máy tính, 4 cảm biến tốc độ tại mỗi bánh và các van dầu thắng . Khi CPU nhận thấy một hay nhiều bánh có tốc độ quay chậm hơn mức quy định nào đó so với các bánh còn lại, nó sẽ tự động giảm áp suất tác động lên thắng. Tương tự, nếu một trong các bánh quay quá nhanh, Chíp điện tử cũng tự động tác động lực trở lại, đồng thời tạo độ rung ở bàn đạp thắng để báo cho người lái biết ABS đang hoạt động. Khi hoạt động, ABS nhả - nhấn piston khoảng 15 lần mỗi giây. Nhờ đó trong các tình huống khẩn cấp hệ thống ABS sẽ giúp người lái có thể kiểm soát quá trình chuyển động trong suốt quá trình thắng xe.

Tham khảo

Xem thêm

Công nghệ ô tô
Xe hơi
An toàn đường bộ
Kiểm soát cơ năng
Công nghệ mô tô


title: Lacconectus nigrita

text:
Lacconectus nigrita là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Lacconectus


title: Quận Sarasota, Florida

text:
Quận Sarasota là một quận thuộc tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Sarasota.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 379448 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1878 km2, trong đó có 398 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Florida

Florida 1921
Khu dân cư thành lập năm 1921
Quận tự quản của Florida
Quận ở Khu vực vịnh Tampa


title: Rhyacophila malkini

text:
Rhyacophila malkini là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Boucardicus victorhernandezi

text:
Boucardicus victorhernandezi là một loài ốc có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống trên cạn thuộc họ Cyclophoridae.

Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Emberton, K.C. 2000. Boucardicus victorhernandezi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Boucardicus
Động vật thân mềm Madagascar


title: Lamothe-Fénelon

text:
Lamothe-Fénelon là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Culoptila barrerai

text:
Culoptila barrerai là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Culoptila


title: Megachile timberlakei

text:
Megachile timberlakei là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1920


title: Phaedon laevigatus

text:
Phaedon laevigatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duftschmid miêu tả khoa học năm 1825.

Chú thích

Tham khảo

Phaedon


title: Sainte-Cécile, Manche

text:
Sainte-Cécile là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintececile


title: Mã Triêu Húc

text:
Mã Triêu Húc  (chữ Anh: Ma Zhaoxu, chữ Trung phồn thể: 馬朝旭, chữ Trung giản thể: 马朝旭, bính âm: Mǎ Zhāoxù; sinh tháng 9 năm 1963) là nhà ngoại giao người Trung Quốc. Ông hiện là đại diện thường trực Trung Quốc tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (LHQ) ở thành phố New York từ tháng 1 năm 2018.

Mã Triêu Húc nguyên là Đại sứ Trung Quốc tại Úc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) cũng như Vụ trưởng Vụ Thông tin, Bộ Ngoại giao.

Tiểu sử
Mã Triêu Húc sinh ngày 1 tháng 9 năm 1963 tại Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang. Ông tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh với bằng cấp về quan hệ quốc tế. Năm 1986, ông tham gia cuộc thi tranh luận sinh viên đại học châu Á được tổ chức bởi Công ty Cổ phần Truyền thông Singapore (SBC) và giành được giải "tranh luận tốt nhất", trở thành một sinh viên đại học nổi tiếng tại Trung Quốc vào thời điểm đó.

Mã Triêu Húc gia nhập Bộ Ngoại giao năm 1987 và phục vụ các Vụ khác nhau và các đại sứ quán, trong đó có Tham tán Đại sứ quán Trung Quốc tại Vương quốc Anh từ năm 2001 đến năm 2002 và Tham tán Đại sứ quán Trung Quốc tại Bỉ từ năm 2002 đến năm 2004. Ông được bổ nhiệm làm Phó Vụ trưởng Vụ Quy hoạch chính sách năm 2004 và nhậm chức Vụ trưởng Vụ Quy hoạch chính sách năm 2006. Tháng 1 năm 2009, ông được bổ nhiệm giữ chức Vụ trưởng Vụ Thông tin cũng như phát ngôn viên thứ nhất của Bộ Ngoại giao, thay thế Lưu Kiến Siêu.

Tháng 1 năm 2012, ông xuất nhiệm, chuyển sang giữ chức vụ trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Ngày 6 tháng 4 năm 2016, ông được bổ nhiệm làm đại diện thường trực Trung Quốc tại Trụ sở Liên Hợp Quốc tại Genève (UNOG) và các tổ chức quốc tế khác.

Năm 2018, Mã Triêu Húc được bổ nhiệm giữ chức vụ Đại diện thường trực Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc ở thành phố New York, kế nhiệm Lưu Kết Nhất.

Chú thích

Tham khảo

Phát ngôn viên Trung Quốc
Người Hắc Long Giang
Đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc


title: Perdita californica

text:
Perdita californica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1878


title: Epeolus fervidus

text:
Epeolus fervidus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1879


title: Hylaeus infans

text:
Hylaeus infans là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1910


title: Meroglossa impressifrons

text:
Meroglossa impressifrons là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Meroglossa
Động vật được mô tả năm 1853


title: Nomada harimensis

text:
Nomada harimensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1914


title: Amur (tỉnh)

text:
Tỉnh Amur () là một chủ thể liên bang của Nga (một oblast), nằm bên bờ sông Amur và sông Zeya. Tỉnh Amur có ranh giới với Cộng hòa Sakha ở phía bắc, vùng Khabarovsk và tỉnh tự trị Do Thái ở phía đông, tỉnh Hắc Long Giang của Trung Quốc ở phía nam, và vùng Zabaykalsky ở phía tây. Theo điều tra năm 2010, tỉnh Amur có 830.103 cư dân.

Amur Krai () hay Priamurye () là tên gọi không chính thức của các lãnh thổ Nga nằm gần sông Amur được sử dụng vào cuối Đế quốc Nga, nó cũng gần tương đương với tỉnh Amur hiện nay.

Trung tâm của tỉnh là thành phố Blagoveshchensk, một trong những điểm định cư sớm nhất ở Viễn Đông Nga, được hình thành từ năm 1856. Thành phố là một trung tâm lâu năm của các lĩnh vực thương mại và khai thác vàng. Có thể tiếp cận tỉnh Amur bằng hai tuyến đường sắt là đường sắt xuyên Siberi và đường sắt Baikal-Amur.

Địa lý
Dãy núi Stanovoy tạo thành đường ranh giới tự nhiên giữa Cộng hòa Sakha và tỉnh Amur, dãy núi này kéo dài trên toàn bộ đường ranh giới phía bắc của tỉnh. Thông lùn Siberi và lãnh nguyên núi cao mọc trên những vùng có độ cao lớn trên các ngọn núi này và các rừng thông rụng lá cùng các rừng bạch dương và thông mọc dọc theo các đồng bằng sông. Sông Zeya bắt nguồn từ các ngọn núi ở dông bắc tỉnh. Đoạn trung du của con sông lớn này bị ngăn đập và hình thành nên hồ chứa Zeysky rộng lớn, trải rộng ra  giữa dãy Stanovoy và một dãy núi chạy song song ở phía nam. Các vùng đất thấp giữa hai dãy núi này hình thành nên Đồng bằng Thượng Zeysky, mà chủ yếu là đồng lầy với các rừng thông rụng lá và rừng thông. Phía nam của dãy núi phía nam là đồng bằng sông Amur rộng lớn và chiếm 40% diện tích của tỉnh.

Dọc theo ranh giới phía đông của tỉnh Amur là một loạt các ngọn núi, chia tách tỉnh Amur với vùng Khabarovsk. Những rừng thông rụng lá và lãnh sam-vân sam tạo thành đầu nguồn của sông Selemdzha, con sông này chảy về phía nam rồi đổ vào Zeya, sông Zeya chảy tới Blagoveschchensk rồi hợp vào sông Amur. Đông nam của Selemdzha là sông Bureya và sông Arkhara, lưu vực của chúng vần còn các khu rừng phong phú nhất trong tỉnh với các loài như thông Triều Tiên (Pinus koraiensis), ngũ vị tử (Schisandra chinensis), sồi Mông Cổ (Quercus mongolica)), và các loài thực vật Mãn Châu khác. Các sông Zeya, Amur, và Bureya tạo thành một cái nôi của khu vực có tính đa dạng sinh học cao nhất tại tỉnh Amur —đồng bằng Zeysko-Burenskaya. Phần lớn đồng bằng này đã bị khai phá để phục vụ cho nông nghiệp, song vẫn còn lại các khoảnh đất hoang dã lớn.

Tài nguyên thiên nhiên
Tỉnh Amur có trữ lượng đáng kể của nhiều loài khoáng sản, trữ lượng khoáng sản đã được xác minh trên địa bàn tỉnh Amur có giá trị vào khoảng 400 tỉ USD. Trong số đó, tài nguyên quan trọng nhất là vàng (trữ lượng lớn nhất tại Nga), bạc, titan, molybden, wolfram, đồng, thiếc và các loại khác. Trữ lượng than đen mềm và than non được ước tính vào khoảng 70 tỉ tấn. Trữ lượng quặng sắt là khoảng 3,8 tỉ tấn. Trữ lượng tại mỏ Garin đã được thăm dò đầy đủ và người ta biết rằng nó có chứa 389 triệu tấn quặng sắt. Quặng có chứa tỷ lệ thấp các tạp chất bất lợi và có tỷ lệ sắt là 69,9%. Tỉnh Amur cũng là một nguồn cung cấp titan hứa hẹn, với Bolshoy Seyim là loại quan trọng nhất.

Lịch sử
Theo Bắc sử và Tùy thư, khu vực tỉnh Amur ngày nay nguyên là lãnh thổ của một trong 5 nhóm người du mục Thất Vi (室韋) là Bát Thất Vi (钵室韋). Các điểm dân cư của họ nằm ở phía bắc của Y Lặc Hô Lý Sơn (伊勒呼里山) tại thượng du của Nộn Giang, phía nam của dãy núi Stanovoy, phía tây của Bureinsky và Tiểu Hưng An lĩnh và trải rộng đến biển Okhotsk ở đông bắc. Họ từng triều cống cho triều đình nhà Đường và rồi biến mất vào đầu thế kỷ 10 cùng với sự nổi lên của triều Liêu.

Sau đó, trong thế kỷ 13, khu vực bồn địa trung du sông Amur và sông Zeya là quê hương của người Daur và xa hơn về phía nam là người Ducher. Tổ tiên của người Daur được cho là có liên hệ gần gũi với người Khiết Đan và người Mông Cổ, trong khi người Ducher có thể là một nhánh của người Nữ Chân, về sau được gọi là người Mãn.

Khu vực bị người Mãn chinh phục vào những năm 1639-1640, sau khi họ đánh bại liên minh của người Evenk do Bombogor lãnh đạo. Khu vực tỉnh Amur ngày nay được trao trả lại cho nhà Thanh sau điều ước Nerchinsk song đã sáp nhập vào đế quốc Nga vào năm 1858 theo Điều ước Aigun giữa Nga và nhà Thanh.

Khu vực đã tiếp nhận dòng người Nga định cư đầu tiên vào giữa thế kỷ 17. Họ tìm kiểm một khí hậu ôn hòa hơn để trốn thoát khỏi phương bắc. Sau chiến tranh Nha phiến, khi Trung Hoa bộc lộ sự yếu đuối đối với thế giới bên ngoài, những người Nga lại một lần nữa thăm dò khu vực (hầu hết là người Cossack và tá điền). Dòng người cuối cùng đến trước khi hoàn thành tuyến đường sắt xuyên Siberi.

Tháng 4 năm 1920, Cộng hòa Viễn Đông, với thủ đô tại Chita, đã được thành lập từ Amur, Transbaikal, Kamchatka, Sakhalin, và Primorye như một nhà nước "vùng đệm" nhằm tránh chiến tranh với Nhật Bản. Nước cộng hòa này tồn tại cho đến năm 1922, khi nó được sáp nhập vào Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga. Tháng 1 năm 1926, vùng Amur trở thành một bộ phận của Lãnh thổ Viễn Đông, sau đó nó được chia thành các lãnh thổ Khabarovsk và Primorye vào năm 1938.

Năm 1948, tỉnh Amur cuối cùng đã được tách ra khỏi Lãnh thổ Khabarovsk và trở thành một khu vực riêng biệt của CHXHCNXVLB Nga. Khu vực đã chứng kiến sự phát triển kinh tế nhanh chóng dựa trên khai thác vàng, và mức sống được cải thiện với sự xuất hiện của các chuyên gia trẻ tuổi. Khi vùng liên bang Viễn Đông được mở rộng, nhu cầu về các dịch vụ như điện và nhà ở tăng lên và đã thúc đẩy các dự án xây dựng mới. Các khu đô thị mới được xây dựng cùng với nhà máy thủy điện Zeya (Zeiskaya GES), nó thậm chí còn cung cấp điện năng cho hầu hết vùng liên bang Viễn Đông.

Hành chính
Các đô thị lớn nhất trong tỉnh là Blagoveshchensk, Belogorsk, Svobodny, Tynda, và Raychikhinsk. Tỉnh Amur có 9 thành phố.

Blagoveshchensk
Arkharinsky
Belogorsky
Blagoveshchensky
Bureysky
Ivanovsky
Konstantinovsky
Magdagachinsky
Mazanovsky
Mikhailovsky
Oktyabrsky
Romnensky
Selemdzhinsky
Seryshevsky
Shimanovsky
Skovorodinsky
Svobodnensky
Tambovsky
Tyndinsky
Zavitinsky
Zeysky

Nhân khẩu
Dân số:

Kinh tế
Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người của tỉnh Amur vào năm 2007 là 131.039,60 rúp, trong khi con số trung bình của cả nước là 198.817 rúp.

Công nghiệp
Lĩnh vực công nghiệp đóng góp 18,3% trong tổng GRP (tổng sản phẩm khu vực). Các ngành công nghiệp quan trọng nhất tại tỉnh Amur trong năm 2007 là chế tạo, chiếm 25,7% sản lượng công nghiệp. Lĩnh vực này chủ yếu là chế biến thực phẩm và đồ uống, chiếm 13% sản lượng công nghiệp. Các ngành khác bao gồm máy móc đóng tàu, xe nâng và vận chuyển, thiết bị khai mỏ, máy nông nghiệp, cơ cấu kim loại và hàng hóa, thiết bị điện cùng máy điện và các công cụ. Các công ty kỹ thuật lớn nhất trong tỉnh bao gồm OAO Svobodny Railroad Car Repair Plant, OAO Blagoveshchensk October Revolution Ship Building Plant và OAO Bureya-Kran.

Khai mỏ và khai thác đá chiếm 19,9% sản lượng công nghiệp vào năm 2007. Tỉnh Amur xếp hạng thứ sáu tại Nga về khai thác vàng và có trữ lượng vàng lớn nhất đất nước. Tại đây cũng có một địa điểm khai mỏ và chế biến uranium lớn tại Oktyabrsky, gần biên giới Nga-Trung. Ngoài ra, cũng có kế hoạch phát triển các mỏ khai khoáng các loại khoáng sản khác, như titan, sắt, đồng, niken, apatit. Tổng sản lượng than đá là 3.398 tấn. Tính đến năm 2007, bốn mỏ than đá do OOO Amur Coal điều hành, và thêm hai mỏ nữa được thăm dò. Tổng cộng, tỉnh Amur được ước tính có 90 mỏ than đen và than non, với trữ lượng tổng thể là 70 tỷ tấn. Bên cạnh đó, khai thác nhiên liệu chiếm 2,9% sản lượng công nghiệp.

Năng lượng
Tỉnh Amur thặng dư về năng lượng. Sản lượng điện của tỉnh vào năm 2007 là 9,9 TWh. Nhà cung cấp điện quan trọng nhất trên địa bàn là nhà máy thủy điện Zeyskaya với công suất lắp đặt 1.330 MW và sản lượng điện mỗi năm là 4,91 TWh. Nhà máy này do RusHydro quản lý. Công ty này cũng sở hữu nhà máy thủy điện Bureyskaya với công xuất lắp đạt 2.010 MW, mở cửa vào năm 2009. Sản lượng hàng năm của nó là 7.1 TWh.

Nông nghiệp
Tổng sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Amur vào năm 2006 đạt 462,612 triệu USD. Con số này bao gồm sản lượng cây trồng (244,07 triệu USD). Tỉnh Amur sản xuất ra 60% sản lượng đỗ tương của Nga với khoảng 240.000 tấn mỗi năm.

Ngoại thương
Các sản phẩm xuất khẩu chính của tỉnh Amur là gỗ tho (1.172.900 m³ đến Trung Quốc, Bắc Triều Tiên, Nhật Bản, Kazakhstan và Ukraina), các mặt hàng kim loại (68.300 tấn đến Trung Quốc và Kazakhstan), và máy móc, thiết bị và xe vận tải (12.300 tấn đến Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Kazakhstan và Ukraine.) Các nước xuất khẩu thực phẩm và đồ uống chính đến tỉnh Amur là Trung Quốc, Kazakshtan, Uzbekistan và Philippines; hàng dệt may và giày dép đến từ Trung Quốc; còn máy móc và thiết bị đến từ Ukraina và Nhật Bản.

Sân bay vũ trụ Vostochny
Tháng 7 năm 2010, thủ tướng Nga khi đó là Vladimir Putin đã tuyên bố tỉnh Amur sẽ là nơi xây dựng sân bay vũ trụ Vostochny mới, nhằm làm giảm sự phụ thuộc của Nga vào sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan.

Địa phương kết nghĩa
 Chungcheong Nam, Hàn Quốc

Tham khảo

Chú thích

Nguồn

Thông tin liên quan đến các bộ lạc Thất Vi và mối quan hệ của họ với người Khiết Đan
 Lịch sử tỉnh Amur
 Amur oblast landscapes views

Tỉnh Amur
Mãn Châu
Công nghệ hạt nhân Nga


title: Crassispira incrassata

text:
Crassispira incrassata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Crassispira


title: Kerzers

text:
Kerzers là một đô thị trong huyện See thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ. Tên tiếng Pháp là Chiètres.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị của bang Fribourg


title: Gynoplistia opima

text:
Gynoplistia opima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Ethmia chrysopyga

text:
Ethmia chrysopyga là một loài bướm đêm thuộc họ Ethmiidae.

Nó được tìm thấy ở nam châu Âu và Anatolia up to the Kavkaz region.

Two subspecies have been được mô tả:
 E. c. chrysopyga – miền tây (European) population
 E. c. staudingeri – miền đông (Asian) population

Chú thích

Tham khảo

Ethmia
Côn trùng châu Âu


title: Cycloramphus boraceiensis

text:
Cycloramphus boraceiensis là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Pimenta, B. 2004. Cycloramphus boraceiensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Cycloramphus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Holorusia incurvata

text:
Holorusia incurvata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Holorusia


title: Orimarga basilobata

text:
Orimarga basilobata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Senaux

text:
Senaux  là một xã thuộc tỉnh Tar trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 600 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Kilômét vuông

text:
Ki-lô-mét vuông, ký hiệu km², là một đơn vị đo diện tích. Trong hệ SI, là diện tích của một hình vuông có cạnh chiều dài 1 km. Kilô mét vuông là đơn vị đo thứ cấp trong hệ SI.

Một km² tương đương với:
 Diện tích của một hình vuông các cạnh có chiều dài 1 kilômét.
 1 000 000 m²
 100 hecta
 0,386 102 dặm vuông (thường)
 247.105 381 mẫu Anh

Ngược lại:
 1 m² = 0,000 001 km²
 1 hecta = 0,01 km²
 1 dặm vuông = 2,589 988 km²
 1 mẫu Anh = 0,004 047 km²

Tham khảo

Đơn vị đo diện tích
Đơn vị dẫn xuất trong SI

de:Quadratmeter#Quadratkilometer


title: Glaphyrocanthon

text:
Glaphyrocanthon là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Tarifa

text:
Tarifa là một đô thị trong tỉnh Cádiz, Tây Ban Nha.

Dân số

Mguồn: INE (Spain)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ayuntamiento de Tarifa
 El Duende - local newspaper
 360º Panoramic tour through Tarifa

Costa de la Luz
Tarifa


title: Ampedus otome

text:
Ampedus otome là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Agonischius pulcher

text:
Agonischius pulcher là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Agonischius


title: Leptodrusus budtzi

text:
Leptodrusus budtzi là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Leptodrusus


title: Nucella

text:
Nucella, tên tiếng Anh: dog whelks hoặc dog winkles, là một chi ốc biển săn mồi cỡ nhỏ tới trung bình, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc phân họ Ocenebrinae, là một phần của họ lớn Muricidae, họ ốc gai.

Các loài
Các loài thuộc chi Nucella bao gồm:

 Nucella canaliculata  (Duclos, 1832) - channeled dogwinkle
Nucella dubia (Krauss, 1848)
 Nucella emarginata (Deshayes, 1839) - emarginate dogwinkle
Nucella freycinetii (Deshayes, 1839)
Nucella fuscata (Forbes, 1850)
Nucella heyseana (Dunker, 1882)
 Nucella lamellosa (Gmelin, 1791) - frilled dogwinkle
 Nucella lapillus (Linnaeus, 1758) - Atlantic dogwinkle, dog whelk
 Nucella lima (Gmelin, 1791) - file dogwinkle
Nucella ostrina (Gould, 1852)
Nucella pyramidalis (Turton, 1932)
Nucella rolani (Bogi & Nofroni, 1984)
Nucella squamosa (Lamarck, 1816)
 Nucella wahlbergi (Krauss, 1848)
 Các loài được đưa vào đồng nghĩa
Nucella acuminata Carcelles, 1954 chấp nhận như Acanthina unicornis (Bruguière, 1789)
Nucella cingulata (Linnaeus, 1771): đồng nghĩa của Trochia cingulata (Linnaeus, 1771)
 Nucella elongata Golikov & Kussakin, 1962 chấp nhận như Nucella freycinetii (Deshayes, 1839)
 Nucella lindaniae Lorenz, 1991 chấp nhận như Nucella wahlbergi (Krauss, 1848)
 Nucella theobroma Roding, 1798 chấp nhận như Nucella lapillus (Linnaeus, 1758)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Vaught, K.C. (1989). A classification of the living Mollusca. American Malacologists: Melbourne, FL (USA). ISBN 0-915826-22-4. XII, 195 pp.
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in châu Âu and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213

Muricidae


title: Guioa pauciflora

text:
Guioa pauciflora là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Loài này có ở Indonesia và Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo
 van Welzen, P.C. 1998. Guioa pauciflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Guioa
Thực vật dễ tổn thương


title: La Neuville-Vault

text:
La Neuville-Vault là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Neuvillevault


title: Notonicea dimidiatipennis

text:
Notonicea dimidiatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Notonicea


title: (79377) 1997 FV

text:
(79377) 1997 FV là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 18 tháng 3 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 79001–80000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Ferté-Bernard

text:
La Ferté-Bernard là một xã trong vùng hành chính Pays de la Loire, thuộc tỉnh Sarthe, quận Mamers, tổng La Ferté-Bernard (Chef-lieu). Tọa độ địa lý của xã là 48° 11' vĩ độ bắc, 00° 39' kinh độ đông. La Ferté-Bernard nằm trên độ cao trung bình là n. mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 79 mét và điểm cao nhất là 146 mét. Xã có diện tích 14,96 km², dân số vào thời điểm 1999 là 9775 người; mật độ dân số là 653 người/km².

Tham khảo

Xã của Sarthe


title: Payena selangorica

text:
Payena selangorica là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Chua, L.S.L. 1998. Payena selangorica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Payena


title: Trại Davis

text:
Trại Davis, mà trong một số tài liệu viết nhầm thành "trại David", là một địa danh để chỉ một trại quân sự nằm ở phía Tây Nam Căn cứ không quân Tân Sơn Nhứt, Sài Gòn, trong thời gian diễn ra Chiến tranh Việt Nam. Tuy nhiên, nó thường được biết đến nhiều hơn với tư cách là nơi đặt trụ sở của hai phái đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam thi hành Hiệp định Paris 1973 về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình tại Việt Nam.

Sự hình thành
Nguyên thủy, đây là một trại cư trú của một nhóm công tác an ninh quân đội Hoa Kỳ, được xây dựng vào khoảng giữa năm 1961. Đây là một đơn vị trực thuộc Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ, được đưa sang Việt Nam với danh nghĩa Tổ Viễn thám số 3 (3rd Radio Research Unit - 3rd RRU), trực thuộc Phái bộ Cố vấn Quân sự Hoa Kỳ tại Việt Nam (Military Assistance Advisory Group, Vietnam - MAAG-V). Thực chất, đây là một đơn vị phụ trách về việc thu thập và giải mã các tín hiệu, cũng như xác định vị trí điện đài của đối phương, ngoài ra còn làm công tác cố vấn và hỗ trợ chuyên môn cho Nha An ninh Quân đội Việt Nam Cộng hòa. Tuy được xây dựng tạm theo tiêu chuẩn lính thường, nhưng cơ sở vật chất cũng tạm đủ với khu nhà ở, làm việc, nhà ăn, sân thể thao, tháp nước... trên diện tích khoảng 33.000m². Trại có khoảng 45 căn nhà để ở rộng 5m, dài 15m, mái lợp tôn ximăng, được thiết kế theo kiểu nhà sàn gỗ cách đất khoảng nửa mét. Ngoài ra còn có một số nhà chuyên dụng. Toàn trại bao quanh bởi mấy lớp hàng rào kẽm gai với khoảng 20 chòi canh, lô cốt với súng máy của quân đội Sài Gòn thường xuyên chĩa nòng vào trại. Ngay sát nơi ở của đoàn là trại lính dù. Đặc biệt, khu vực sân bay quân sự cũng ngay sát bên thường xuyên gầm rú đinh tai bởi các phi đội không vận, tác chiến lên xuống liên tục

Nguồn gốc tên gọi
Ban đầu trại không có tên gọi riêng. Ngày 22 tháng 12 năm 1961, một thành viên của Tổ Viễn thám số 3 là Hạ sĩ chuyên viên (Specialist Four) James Thomas Davis (1936-1961) bị quân du kích Cộng sản phục kích và giết chết tại vùng Đức Hòa, tỉnh Hậu Nghĩa (nay thuộc tỉnh Long An). Nhiều tài liệu thường nhầm lẫn, ông là người lính Mỹ đầu tiên bị giết chết tại Việt Nam.

Để tưởng niệm ông, ngày 10 tháng 1 năm 1962, các bạn bè trong Tổ đã đặt trại cư trú của mình theo tên ông. Họ cũng dựng một khu tưởng niệm Davis nho nhỏ ở trong trại.

Ban đầu trại được gọi là "Davis Station". Đến năm 1966, Tổ Viễn thám số 3 được thay thế bằng Nhóm Viễn thám 509 (509th Radio Research Group - 509th RRG). Trại được nâng cấp và mở rộng, một thời gian thì được gọi là "Davis Camp". Nơi đây trở thành trại cư trú của 509th RRG cho đến cuối năm 1972 thì Nhóm được rút về nước theo điều khoản quy định của Hiệp định Paris 1973. Từ đó, trại bị bỏ hoang.

Trụ sở hai phái đoàn đại biểu quân sự
Theo các điều khoản của Hiệp định Paris, chính phủ Việt Nam Cộng hòa đã chọn Trại Davis để làm nơi làm việc của phái đoàn đại biểu quân sự bốn bên cũng như nơi ở của hai phái đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, với lý do thuận tiện cho việc di chuyển của các phái đoàn bằng máy bay, đồng thời cơ sở vẫn còn tiện nghi. Đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gồm có: từ hội nghị Paris do đại tá Lưu Văn Lợi phụ trách, từ Hà Nội do thiếu tướng Lê Quang Hòa dẫn đầu. Đoàn Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam gồm có: từ Paris do đại tá Đặng Văn Thu phụ trách, đến từ Hà Nội do đại tá Võ Đông Giang và trung tá Nguyễn Đôn Tự (sau là thiếu tướng) dẫn đầu, đoàn từ khu căn cứ ra do trung tướng Trần Văn Trà làm trưởng đoàn và về sau là thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn.

Tuy nhiên, theo Thiếu tướng Nguyễn Đôn Tự thì: "Sắp xếp cho hai đoàn ta ở trại Trại Đa-vít, chính quyền Sài Gòn muốn cô lập, ngăn không cho ta có điều kiện tiếp xúc với người dân Sài Gòn, đồng thời dễ bề kiểm soát thông tin, phá sóng, gây nhiễu điện của ta.".

Bên trong trại Davis
Phiên họp đầu tiên của Ban Liên hợp quân sự 4 bên Trung ương được khai mạc vào 15 giờ 15 phút ngày 2 tháng 2 năm 1973 với sự có mặt của 4 vị trưởng đoàn gồm: Trung tướng Trần Văn Trà (Cộng hòa miền Nam Việt Nam), Thiếu tướng Lê Quang Hòa (Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), Trung tướng Ngô Du (Việt Nam Cộng hòa) và Thiếu tướng Gilbert H. Woodward (Hoa Kỳ). Ngày 28 tháng 3 năm 1973, Ban liên hiệp quân sự 4 bên Trung ương chấm dứt hoạt động. Ngày 29 tháng 3 năm 1973, người lính Mỹ cuối cùng rời khỏi Việt Nam. Không lâu sau, đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng rời khỏi trại.

Sau đó, Ban Liên hợp quân sự chỉ còn 2 bên là Đoàn của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam do Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn làm Trưởng đoàn và Đoàn của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa do Chuẩn tướng Phan Hòa Hiệp làm Trưởng đoàn. Phái đoàn đại biểu quân sự của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam làm việc tại trại cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Trao trả tù binh
Nội dung quan trọng của Hiệp định Paris là trao trả tù binh và Mỹ rút quân. Suốt tháng 2 và tháng 3-1973, việc giám sát trao trả tù binh là nhiệm vụ chủ yếu của các sĩ quan trong trại Davis. Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trao trả 426 phi công Mỹ tại sân bay Gia Lâm đúng như danh sách đã báo ở Paris. Phía Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam trả 127 tù binh Mỹ ở Lộc Ninh, sau bổ sung thêm một người còn sót lại ở Trà Vinh. Các cuộc trao đổi tù binh hai phía người Việt được tổ chức nhiều nơi như Lộc Ninh (Bình Phước), Bồng Sơn (Bình Định), Thiện Ngôn (Tây Ninh), Tam Kỳ (Quảng Nam), Đức Nghiệp (Gia Lai)... Quân giải phóng nhận lại 26.492 quân nhân, 5.075 nhân viên dân sự, và trả lại cho phía Việt Nam Cộng hòa 6.063 người.

Ngoài thực hiện trao trả tù binh, các sĩ quan trong trại Davis còn giám sát việc rút quân Mỹ. Đại tá Vũ Nam Bình kể lễ hạ cờ Bộ chỉ huy quân đội Mỹ ở Việt Nam cũng có quân nhạc, nhưng không khí trầm buồn, kết thúc nhanh chóng. 10 giờ sáng 29-3-1973, Mỹ tuyên bố hệ thống điện thoại quân sự Mỹ chấm dứt hoạt động ở miền Nam Việt Nam. 2501 lính Mỹ cất súng, lặng bước qua đối phương đang đứng giám sát. Chuyến bay cuối cùng của chiếc DC9 lăn bánh sẽ rời đường băng vào 16g25. Một thượng sĩ Mỹ lên máy bay sau cùng, nhưng bất ngờ cửa lại mở. Đại tá Mỹ David O’Dell bước xuống, khui chai champagne uống với các sĩ quan Việt Nam Cộng hòa đang đứng tiễn. Ly rượu chia tay cũng trở thành ly rượu “đắng” kết thúc những ngày cùng một chiến hào của quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa.

Những chuyến bay liên lạc, tiếp tế
Có hai loại máy bay thường xuyên được Mỹ và Việt Nam Cộng hòa sử dụng chuyên chở đối phương ở trại Davis là C130 và trực thăng UH1.

Không vận cơ hạng nặng C130 làm cầu nối vận chuyển giữa Sài Gòn và Hà Nội. Ở trại Davis suốt từ đầu năm 1973 đến cuối tháng 4-1975, những chuyến bay trên máy bay C130 được thực hiện mỗi tuần vào sáng thứ sáu để nối liên lạc giữa trại Davis và Hà Nội. Đó cũng là phương tiện tiếp tế công khai chủ yếu của Hà Nội cho người của mình đang ở đất đối phương. Nhân “cầu không vận” đặc biệt này, nhiều sĩ quan, chiến sĩ ở trại Davis đã quá giang ra thăm Hà Nội. Ngược lại, một số sĩ quan, mật vụ, phóng viên của Sài Gòn cũng ra tìm hiểu thủ đô Hà Nội. Nhiều cặp vợ chồng xa cách nhau bao năm đã kịp có giọt máu thiêng liêng trong khoảnh khắc ít ỏi mà vô giá này. Ba giờ vàng tính sít sao từng phút. Các cặp vợ chồng được chuẩn bị sẵn chăn gối trong một căn phòng “chiêu đãi sở” của sân bay Gia Lâm.

Còn trực thăng UH1 chủ yếu để bay các chặng ngắn trong miền Nam. Để những chuyến bay nối liền trại Davis với các vùng căn cứ, đường bay an toàn được quy định. Nếu bay ra khỏi hành lang đó đồng nghĩa gây chiến và dưới mặt đất có quyền bắn hạ. Đường bay dày nhất là Sài Gòn - Lộc Ninh phải bám sát quốc lộ 13. Có chiếc bay trật khỏi đường đã bị bắn hạ.

Những cuộc đụng độ đặc biệt

Mặt trận phản gián
Theo đại tá Vũ Nam Bình - nguyên phó cục trưởng Cục Bảo vệ an ninh quân đội, lúc ấy là trưởng ban bảo vệ nội bộ bên trong trại Davis, ngay từ đầu Cục Bảo vệ an ninh quân đội Hà Nội đã rất quan tâm đến trại Davis. Nhiều sĩ quan, chuyên gia dày dạn kinh nghiệm từ Hà Nội và các chiến trường được cử vào trại. Công tác phản gián, bảo vệ nội bộ được đặc biệt chú ý. Do ở giữa trung tâm đối phương nên việc điện đài thông tin từ trại ra Hà Nội và vào căn cứ liên tục bị tấn công phá sóng, nghe trộm, giả liên lạc. Phía Sài Gòn có thiết bị hiện đại, sử dụng gần 90 tần số vây quanh trại Davis, kể cả máy phát toàn tần 3-16 megahertz gây nhiễu sóng. Ban an ninh của đoàn dò từng centimet vuông và phát hiện mấy thiết bị nghe trộm được gắn giấu rất tinh vi trong tường. Để đảm bảo bí mật, đội an ninh phải sử dụng thiết bị từ Hà Nội đem vào kiểm tra thật kỹ một căn nhà làm việc và thiết kế bảo mật lại. Có những thứ đệm, mút, vải màn đem từ Hà Nội vào. Có những thứ tận dụng tại chỗ lại của căn cứ lính Mỹ. Nền nhà, tường, trần phòng bảo mật đều được bít kín, chống bị thiết bị điện tử nghe trộm. Sau đó, căn phòng đặc biệt này trở thành phòng họp nội bộ quan trọng, kể cả làm việc với những đoàn ngoại giao thân thiện như Ba Lan, Hungary.

Tuy nhiên, trận địa phức tạp nhất chính là con người. Đại tá Bình kể phía Sài Gòn chụp ảnh từng người để dò la lý lịch. Thậm chí tình báo còn cử người về quê liên lạc với gia đình các sĩ quan trong trại để đánh đòn tâm lý. Trong đó có cả mẹ đại tá Bùi Thanh Khiết, phó đoàn Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, quê ở Cao Lãnh, Đồng Tháp. Các cuộc hội nghị, họp báo, nhiều mật vụ giả dạng tiếp cận thành viên trong trại Davis. Nhiều trường hợp còn vào vai lực lượng thứ ba, bất mãn chính quyền Nguyễn Văn Thiệu để lấy cảm tình với cách mạng. Đặc biệt, tình báo Sài Gòn cũng sử dụng cả mỹ nhân kế, đưa các cô gái đẹp vào làm lái xe, tiếp phẩm.

Bảo vệ nguồn nước, thức ăn
Ngoài mặt trận phản gián, đoàn đại biểu trong trại Davis còn trù liệu những chuyện khác. Nước là thứ không thể thiếu được và rất nguy hiểm nếu chỉ trông chờ vào nguồn nước máy Sài Gòn. Một cái giếng đã được đào ngay trong trại. Lương thực ngoài mua từ nhà thầu Sài Gòn, còn chở vào từ miền Bắc theo các chuyến bay C130 mỗi tuần. Những khoảng trống trong trại cũng được tăng gia rau xanh và cây ăn trái để đảm bảo sức khỏe. Trước mỗi bữa ăn đều có bác sĩ kiểm tra độc tính thực phẩm, an toàn mới sử dụng.

Trước ngày giải phóng
Khi vùng kiểm soát của quân đội Sài Gòn bị thu hẹp dần trong những tháng đầu năm 1975, an ninh xung quanh trại Davis càng siết chặt và căng thẳng hơn bao giờ hết. Ngoài trại lính dù án ngữ gần trại và hệ thống hào, chốt gác vây dày đặc, quân đội Sài Gòn còn điều thêm xe tăng, thiết giáp đến chĩa hỏa lực vào bên trong. Tình hình cực kỳ nóng bỏng, như có thể xảy ra nổ súng bất cứ lúc nào. Trại Davis lại nằm trên địa hình bằng phẳng, trống trải, sẽ rất bất lợi cho đội quân phòng thủ bên trong nếu xảy ra chiến sự. Cấp trên đã chuẩn bị cho đặc công đột nhập đưa người trong trại Davis ra, đủ mặt tướng lĩnh, sĩ quan chỉ huy, vệ binh và cả các nhà báo, văn công... chọn ở lại và sẵn sàng chiến đấu. Tất cả đã sẵn sàng nếu trận chiến không mong đợi khai hỏa. Lực lượng trong trại Davis thời điểm đó tương đương tiểu đoàn. Họ đều có khả năng chiến đấu cao vì hầu hết trải qua quân đội, công an. Đặc biệt, đội vệ binh là chiến sĩ tinh nhuệ được chọn lựa từ lực lượng đặc công trải qua nhiều trận mạc. Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn họp lãnh đạo đoàn, nhận định lực lượng chiến đấu trong trại Davis có khả năng phòng thủ một vài ngày để chờ quân giải phóng vào Sài Gòn. Để bẻ gãy sức kháng cự cuối cùng của không quân địch, qua điện đài, trại Davis kêu gọi các cánh quân mạnh dạn pháo kích vào sân bay Tân Sơn Nhất, nơi đặt trại. Hai cán bộ, chiến sĩ trại Davis đã ngã xuống trước bình minh của chiến thắng.

Đào hầm trú ẩn và công sự chiến đấu
Những người trong trại Davis đã sẵn sàng cho mọi tình huống xấu nhất có thể xảy ra. Quyết định ở lại đến ngày cuối cùng, thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn đã chuẩn bị từ khoảng giữa tháng 4-1975, toàn bộ sĩ quan, vệ binh được triển khai đào hầm trú ẩn và công sự chiến đấu. Yêu cầu đặt ra là vừa phải đảm bảo bí mật, vừa đạt yêu cầu chiến đấu, kể cả trú ẩn được khi quân Việt Nam Cộng hòa pháo kích hay quân giải phóng bắn lạc vào trại. Vì thiếu cuốc xẻng, mọi thứ được tận dụng đào từ dao găm chiến đấu đến các cọc sắt ở đầu giường để giăng mùng. Chỉ khoảng mười ngày toàn bộ hệ thống hầm, hào trú ẩn và chiến đấu đã hoàn tất. Đại tá Hà Cân kể: chính nhờ hệ thống nhà được bố trí gần nhau của quân đội Mỹ để lại đã giúp quân giải phóng đào hào êm ả, bí mật ngay trước mắt đối phương. Bộ phận sĩ quan, chiến sĩ ở nhà nào đào công sự ngay dưới sàn nhà đó. Lính gác Sài Gòn ngoài tường rào trại Davis không thể quan sát được cái gì đang xảy ra bên trong. Kiểu nhà sàn cách mặt đất 0,5m của Mỹ lại rất hữu dụng cho đào công sự khi đất đào lên được đổ rải ngay dưới sàn nhà gỗ. Đào xong, họ lại đặt ván sàn vào vị trí cũ để che kín dấu vết. Riêng hệ thống đường hầm từ nhà này nối liên hoàn với nhà kia thì được đào ngầm dưới mặt đất như “hang chuột”. Người nhà bên này đào qua, nhà bên kia đào tới. Cả hai tính toán cho chính xác để nối khớp với nhau. Những người trong trại Davis đào hầm trú ẩn và công sự chiến đấu bài bản đến mức có cả hầm chỉ huy chính, hầm chỉ huy dự phòng, hầm cứu thương, dự trữ lương thực, nước uống. Các tủ sắt đựng quần áo, tài liệu lính Mỹ bỏ lại còn được đổ đầy đất rồi lật nằm che nắp hầm để chống đạn pháo. Ngoài ra, mọi người trong trại còn chuẩn bị sẵn sàng một balô đầy đủ lương thực, biđông nước để sẵn sàng cơ động. Trên ngực áo họ đều đính một miếng vải trắng cỡ ngón tay để làm dấu hiệu “phe ta”.

UH1 chở vũ khí chống tăng cho trại Davis
Một kế hoạch trang bị vũ khí đặc biệt được đặt ra. Có lẽ quân đội Việt Nam Cộng hòa sẽ rất bất ngờ nếu biết được chính mình đã cấp phi công và máy bay trực thăng UH1 để... chở vũ khí vào trại cho quân giải phóng.

Trong trận đánh Buôn Ma Thuột, quân giải phóng đã giữ hai sĩ quan Iran và Indonesia trong ủy ban quốc tế. Khi trưởng đoàn đại biểu Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ở trại Davis đề nghị cấp máy bay để đưa hai người này về từ Lộc Ninh, phía Việt Nam Cộng hòa đồng ý ngay. Đoàn cử đại tá Nguyễn Văn Sĩ và Nguyễn Quang Biểu phiên dịch đi liên lạc với quân giải phóng ở Lộc Ninh để làm thủ tục đón về. Quân đội Việt Nam Cộng hòa điều máy bay trực thăng UH1 đi tiền trạm và đón nhân viên ngoại giao quốc tế vào ngày 17-4-1975. Thông tin này được bí mật chuyển về Lộc Ninh để quân giải phóng chuẩn bị vũ khí chống tăng cho trại Davis. Nó diễn ra ngay trước mắt phi công và sĩ quan Sài Gòn tháp tùng trên máy bay. Đại tá Nguyễn Quang Biểu, nguyên sĩ quan phiên dịch là người áp tải hai vali lớn đầy vũ khí chống tăng từ Lộc Ninh lên máy bay về trại Davis mà không hề bị nghi ngờ.

Đặc biệt, chuyến bay Sài Gòn - Lộc Ninh cuối cùng trước ngày 30-4-1975 còn chở cả “hổ về rừng”. Đại tá Nguyễn Văn Sĩ, sau là thiếu tướng phó tư lệnh Quân khu 9, theo chuyến bay đã “cáo bệnh” ở lại chiến trường và tham gia các cánh quân tiến vào Sài Gòn.

Hiện trạng
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, trại có thời gian được sử dụng làm nơi làm việc của tướng Trần Văn Trà, với tư cách là Tư lệnh quân quản Sài Gòn. Một thời gian dài trại bị bỏ hoang và hầu như hư hại hoàn toàn. Hiện nay (2010), khu vực trại vẫn nằm trong khu quân sự thuộc sự quản lý của Sư đoàn không quân 370 và được sử dụng một phần để làm sân bóng đá.

Năm 2015, Trại Davis được Trung tâm Bảo tồn di tích - Sở Văn hóa - thể thao Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét duyệt di tích Thành phố Hồ Chí Minh công nhận di tích lịch sử tại Thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất là di sản cấp quốc gia

Chú thích

Liên kết ngoài
Gặp người trong trại David
Trại David, mặt trận không tiếng súng
Trại Đa-vít: Trận địa cách mạng giữa sào huyệt địch
Công tác bảo vệ an ninh Trại Davis thời kỳ 1973 - 1975
"Ốc đảo" David giữa Sài Gòn
Tiểu sử của Davis

Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Chiến tranh Việt Nam
Quân đội nhân dân Việt Nam
Quân sự Hoa Kỳ
Địa danh cũ Thành phố Hồ Chí Minh


title: Erioptera hohensis

text:
Erioptera hohensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: 4137 Crabtree

text:
4137 Crabtree (1970 WC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 11 năm 1970 bởi Luboš Kohoutek ở Bergedorf.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4137 Crabtree

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Luboš Kohoutek
Thiên thể phát hiện năm 1970
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Termoli

text:
Termoli (local dialect: Térml) là một thị trấn và comune ở bờ biển Adriatic của Ý, ở tỉnh Campobasso, vùng Molise.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Campobasso


title: Senneville-sur-Fécamp

text:
Senneville-sur-Fécamp là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Senneville-sur-Fécamp on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Denazé

text:
Denazé  là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 52-104 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Nguyễn Tiến Trung

text:
Nguyễn Tiến Trung (sinh năm 1983) tại Thái Bình là thạc sĩ công nghệ thông tin được coi là nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam.

Ngày 7 tháng 7 năm 2009, Trung bị chính quyền Việt Nam bắt giữ với tội "tuyên truyền chống nhà nước."

Ngày 12 tháng 4 năm 2014, chính quyền Việt Nam đã trả tự do cho Nguyễn Tiến Trung trước thời hạn. Cùng đợt trả tự do có ông Vi Đức Hồi và tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ.

Học vấn
 Năm 1998 – 2001, Nguyễn Tiến Trung là học sinh Trung học Phổ thông chuyên Lê Hồng Phong (Thành phố Hồ Chí Minh).
 Năm 2001 – 2002, Trung là sinh viên trường Đại học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh.
 Năm 2002, Trung sang Pháp du học tại trường Institut National des Sciences Appliquées (INSA), và tốt nghiệp thạc sĩ công nghệ thông tin tại trường này ngày 27 tháng 6 năm 2007.

Hoạt động

Tại Pháp
Thời gian cuối năm 2004, tại Pháp, Nguyễn Tiến Trung cùng với nhóm du học sinh Nguyễn Hoàng Lan (tên thật là Nguyễn Thị Hường), Trần Chiêu Việt, Nguyễn Việt Quốc, Nguyễn Đăng Quang và Đỗ Thế Kỷ phổ biến trong cộng đồng du học sinh tư tưởng về tự do, dân chủ, nhân quyền. Một số tờ báo ở Việt Nam cho rằng đây là "những hoạt động kích động chống phá Nhà nước Việt Nam" về "tự do, dân chủ và nhân quyền". Ngày 1 tháng 3 năm 2006, Nguyễn Tiến Trung đã gửi ông Nguyễn Minh Hiển, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam lúc đó, bức Thư ngỏ của một sinh viên bình thường bàn về vấn đề giáo dục chủ nghĩa và tư tưởng trong nhà trường. Bình luận về bài này sau khi anh đã bị bắt vào năm 2009, báo Công an Nhân dân cho rằng: Nguyễn Tiến Trung đã "lợi dụng một vài thiếu sót, bất cập của hệ thống giáo dục Việt Nam" và "cố tình xuyên tạc" thay vì chân thành góp ý để sửa sai.

Ngày 28 tháng 2 2006, Nguyễn Tiến Trung viết Bản góp ý dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đảng X nhưng không nhận được phản hồi từ phía chính quyền. Trong bài viết Giải pháp nào cho Việt Nam đăng trên BBC, Nguyễn Tiến Trung tố cáo giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam "vi phạm Hiến pháp khi vẫn không tôn trọng quyền tự do báo chí, cũng như quyền tự do lập hội, lập đảng của người dân Việt Nam", phê phán đảng cộng sản "không có khả năng tự giác, tự sửa đổi, tự làm trong sạch để giải quyết các vấn đề bức xúc của đất nước". Cũng trong bức thư ngỏ, Nguyễn Tiến Trung ca ngợi bản Hiến pháp 1946, bản hiến pháp đầu tiên của Việt Nam, "đã xác định rõ quyền bình đẳng tham gia chính quyền của mọi đảng phái, mọi thành phần trong xã hội" và khẳng định "các bản hiến pháp 1959, 1980, và 1992 không có giá trị pháp lý" "vì không có một cuộc trưng cầu dân ý thật sự". Cuối cùng, Nguyễn Tiến Trung đề xuất giải pháp "tự do báo chí", "bầu cử tự do" và kêu gọi thanh niên Việt Nam "thúc đẩy Đảng và Nhà nước làm cho đúng".

Ngày 6 tháng 5 năm 2006, Trung đã tập hợp một số du sinh gồm Nguyễn Hoàng Lan, Trần Chiêu Việt, Nguyễn Việt Quốc, Nguyễn Đăng Quang, Đỗ Thế Kỷ... thành lập Tập hợp Thanh niên Dân chủ. Tháng 4 năm 2007, các báo Việt Nam đăng bài cho rằng tổ chức này được thành lập  rồi kêu gọi cộng đồng du học sinh ủng hộ hoạt động đấu tranh.

Marathon Nối Vòng Tay Lớn
Từ 1 tháng 7 2006 tới tháng 10 tháng 2006, Trung cùng các bạn Tập hợp Thanh Niên Dân chủ (THTNDC) tổ chức chương trình "Marathon Nối Vòng Tay Lớn", nội dung chính là thu thập chữ ký vận động dân chủ cho Việt Nam để gửi tới các lãnh đạo các quốc gia tới Việt Nam tham dự APEC cuối năm 2006.

Ngày 11 tháng 8 năm 2006 sau khi gặp tổng thống George Bush, Nguyễn Tiến Trung trở về Pháp và có viết một bài đăng BBC với nhan đề "Suy nghĩ sau một chuyến đi xa" để kêu gọi ủng hộ cho "công cuộc dân chủ hóa Việt Nam" và tổ chức vận động, thu thập chữ ký ủng hộ chiến dịch marathon "nối vòng tay lớn". Hành động này nhận được sự ủng hộ của một số người Việt chống Cộng tại Pháp nhưng chịu sự lên án của du học sinh Việt Nam tại Đại học Rennes ở Pháp.

Trung sau đó sang Canada (9/11) gặp một số nhân vật trong chính phủ Canada để vận động họ ủng hộ cho phong trào dân chủ ở Việt Nam khi họ đến dự APEC. Theo Nguyễn Tiến Trung, thủ tướng Canada, Stephen Harper, nói rằng ông hoàn toàn đồng ý với những gì anh trình bày và chính phủ nước ông sẽ ủng hộ, hỗ trợ cho các thành viên của Tập hợp thanh niên dân chủ cũng như các tổ chức dân chủ khác trong nước.
Ngoài tổng thống George Bush tại Hoa Kỳ, thủ tướng Canada, Trung còn được gặp chủ tịch hội đồng châu Âu René Van Der Linden (25/9). Theo THTNDC, René Van Der Linden có nói, châu Âu sẽ giúp đỡ để bảo vệ các thành viên của Tập hợp Thanh Niên Dân chủ nếu như các thành viên của Tập hợp bị làm khó dễ ở Việt Nam, cũng như là đối với các nhà đấu tranh dân chủ trong nước.

Báo Lao động ngày 21 tháng 4 năm 2007 viết "ngày 15 tháng 7 năm 2006, tại "Đại hội sinh viên Việt Nam" do các nhóm người Việt lưu vong tại Mỹ phối hợp tổ chức tại San Jose, bang California với chủ đề: "Tuổi trẻ Việt hãy đoàn kết vì tự do, dân chủ cho Việt Nam", trên diễn đàn của "đại hội", Nguyễn Tiến Trung đã phát biểu rằng: "Thanh niên Việt Nam đang phải sống trong chế độ toàn trị, quyền con người, quyền công dân bị vi phạm, không có tương lai"... Nguyễn Tiến Trung đã kêu gọi thanh niên trong và ngoài nước cùng nhau thúc đẩy cho "dân chủ hóa" ở Việt Nam và kêu gọi cộng đồng du sinh nên trao đổi những thông tin về "dân chủ, pháp trị, xã hội công dân...", để khi về nước sẽ truyền bá những "tư tưởng" đó và dấn thân và công cuộc đòi "dân chủ, tự do" cho Việt Nam".

Về Việt Nam
Ngày 5 tháng 8 2007, sau 5 năm học tập ở Pháp, Nguyễn Tiến Trung về Việt Nam.

Ngày 28 tháng 2 2008, Nguyễn Tiến Trung được lệnh tham gia nghĩa vụ quân sự.

Ngày 5 tháng 3 2008, Nguyễn Tiến Trung gia nhập quân đội theo lệnh gọi nhập ngũ. Theo lời mẹ của Nguyễn Tiến Trung, anh không chịu tuyên thệ Mười lời thề danh dự của quân nhân là "vì Trung nói nếu đọc 10 lời thề như Bác Hồ viết thì Trung đọc, nhưng 10 lời thề này đã sai với ý của Bác Hồ đi rồi, nên Trung không đọc."

Cơ quan điều tra cho biết, trong hơn một năm thực hiện nghĩa vụ quân sự tại Trung đoàn Gia Định (5/3/2008-6/7/2009), Nguyễn Tiến Trung đã liên tục vi phạm các quy định của quân đội như: tiết lộ bí mật hành quân, chống mệnh lệnh cấp trên, không đọc 10 lời thề, không thực hiện nhiệm vụ phân công. Ngày 6 tháng 7 năm 2009, Trung bị quân đội loại ngũ.

Bị khởi tố và tạm giam
Trưa ngày 7 tháng 7 năm 2009, Cơ quan An ninh điều tra- Bộ Công an đã khởi tố bắt tạm giam Nguyễn Tiến Trung một theo Điều 88 Bộ luật Hình sự về hành vi chống Nhà nước, có sự phê chuẩn của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao. Theo báo Tuổi Trẻ, anh đã hợp tác với vài cá nhân ở trong và ngoài Việt Nam nhằm "chống chính quyền và thay đổi chế độ chính trị ở Việt Nam". Theo báo Công an Nhân dân, sau khi bị bắt, Nguyễn Tiến Trung đã thừa nhận: "Đảng dân chủ Việt Nam" chưa có văn phòng công khai, tôi lại ít kinh nghiệm nên chưa mời được ai tham gia vào "đảng". Số đảng viên do các ủy viên trung ương khác kết nạp như thế nào, bao nhiêu tôi cũng không rõ. Ông Hoàng Minh Chính nắm rõ nhất nhưng cũng chưa nói cho tôi...""

Ngày 19 tháng 8 năm 2009, truyền hình Việt Nam cho đăng 1 đoạn phim quay cảnh nhận tội của 4 người bất đồng chính kiến, trong đó có Nguyễn Tiến Trung.

Phát biểu trên truyền hình Việt Nam
Ngày 19 tháng 8, truyền hình Việt Nam cho đăng 1 đoạn phim quay cảnh nhận tội của 4 người bất đồng chính kiến, trong đó có Nguyễn Tiến Trung. Trên đoạn phim này anh thừa nhận đã tham gia vào Đảng Dân chủ và theo sự chỉ đạo của Nguyễn Sỹ Bình và Nguyễn Xuân Ngãi đã vận động nhiều người như Lê Công Định, Trần Anh Kim, Trần Huỳnh Duy Thức thực hiện các hoạt động vi phạm nghiêm trọng pháp luật của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Anh cũng nói rằng sau "một thời gian làm việc với cơ quan điều tra", anh đã "nhận ra" sự giúp đỡ "đấu tranh dân chủ" từ nước ngoài chủ yếu vì lợi ích của các nước đó trước và tuyên bố "từ bỏ" Tập hợp thanh niên dân chủ cũng như Đảng dân chủ Việt Nam, chấm dứt các hoạt động "chống Nhà nước". Anh cũng bày tỏ hy vọng được hưởng "khoan hồng" để sớm trở về "đóng góp thiết thực vào sự phát triển của đất nước".

Vụ "nhận tội" này đã gây ra phản ứng khác nhau trong dư luận, trong khi có một số ý kiến nghi ngờ về tính tự giác của lời khai hoặc thất vọng về việc phát biểu của Nguyễn Tiến Trung và một số người cùng bị bắt thì một số khác cho rằng họ đã rút ra được nhiều bài học.

Xét xử
Ngày 20 tháng 1 năm 2010 Nguyễn Tiến Trung cùng ba nhà bất đồng chính kiến khác: Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Công Định và Lê Thăng Long đã được xét xử sơ thẩm tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Bản cáo trạng của Viện kiểm sát buộc tội Trung "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân", vi phạm khoản 1 điều 79 bộ Luật Hình sự Việt Nam bằng cách móc nối với tổ chức bất hợp pháp Đảng Dân chủ Việt Nam và thành lập Tập hợp Thanh niên Dân chủ. Tại tòa, Nguyễn Tiến Trung đã thừa nhận hành vi phạm tội, khai rằng đã quá tin tưởng bởi dụ dỗ của Trần Huỳnh Duy Thức. Kết thúc phiên tòa, Nguyễn Tiến Trung bị tuyên án bảy năm tù và ba năm quản thúc. Những bị cáo khác trong buổi xét xử cũng lãnh án tù từ 5 đến 16 năm. Sau phiên xử này các tổ chức quốc tế như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Phóng viên không biên giới, Ân xá Quốc tế, Freedom House cũng như bộ ngoại giao của Anh và Mỹ đều chỉ trích hành xử của chính quyền Việt Nam đối với những người vận động ôn hòa. Phái bộ của khối Liên minh châu Âu cũng lên tiếng nhận xét ràng đây là một bước lùi đáng tiếc về mặt chính trị tại Việt Nam.

Dư luận quanh sự kiện bị bắt và khởi tố

Cộng đồng mạng Facebook
Trước khi Nguyễn Tiến Trung bị đem ra xét xử, một số nhóm người dùng mạng Facebook đã kêu gọi thả tự do cho Nguyễn Tiến Trung trên Facebook. Điển hình là nhóm "Release Nguyen Tien Trung - say 1000's and 1000's of Vietnamese on FB"  đã tập hợp gần 1000 thành viên, ký đơn thỉnh nguyện chính phủ nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thả tự do cho Nguyễn Tiến Trung.

Gia đình và người thân
Bà Lê Thị Minh Tâm mẹ anh nói rằng bà không muốn con mình tham gia những việc "lớn lao và nguy hiểm" như thế này tuy nhiên bà không ngăn cản được. Khi anh bị bắt, mẹ anh nói "gia đình không quá bất ngờ".

Nguyễn Hoàng Lan, bạn gái của Nguyễn Tiến Trung, một nghiên cứu sinh ngành luật hiến pháp tại Hoa Kỳ và phát ngôn nhân của Đảng Dân chủ Việt Nam thế kỉ 21, cho rằng anh hoàn toàn đúng đắn và ủng hộ những gì anh làm. Sau khi bản nhận tội của Nguyễn Tiến Trung được công bố, Nguyễn Hoàng Lan cho rằng việc cho công bố đoạn video nhận tội của Nguyễn Tiến Trung cũng như của các nhà dân chủ khác là kết quả của một sự dàn xếp, trao đổi, kể cả đe dọa của chính quyền Việt Nam trong nước do phải chịu các sức ép rất lớn từ quốc tế trong thời gian qua.

Nguyễn Hoài Nam, em trai Nguyễn Tiến Trung, hiện đang là kĩ sư cơ khí tại Pháp, cũng ủng hộ việc làm của anh trai trong một cuộc phỏng vấn của đài SBTN Hoa Kỳ.

Dư luận quốc tế
Vụ bắt giữ đã được nhiều báo đài trong và ngoài nước đưa tin như BBC, AFP, đài châu Á tự do, đài tiếng nói Hoa Kỳ, Asianews, báo Le monde, l'Express của Pháp.

Ngày 8/7/2009, bà Loretta Sanchez, một dân biểu Liên bang Hoa Kỳ, lên án trước Hạ viện Quốc hội Hoa Kỳ sự giam giữ của chính quyền Việt Nam đối với anh Nguyễn Tiến Trung, luật sư Lê Công Ðịnh và các nhà đấu tranh dân chủ khác.

Giáo sư Carl Thayer, một chuyên gia về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Australia, nhận định rằng cáo buộc anh Nguyễn Tiến Trung "âm mưu chống phá nhà nước" là ngụy tạo và vô ích vì "đây chỉ là những hành động độc lập và ôn hòa. Điều họ làm chỉ là lên án và nói điều bất mãn về chính phủ." Giáo sư Carl Thayer cũng cho rằng việc bắt giữ Nguyễn Tiến Trung và các nhà dân chủ khác một phần nằm trong chiến dịch trấn áp báo chí kể từ khi ông Tô Huy Rứa vào Bộ chính trị hồi đầu năm 2008 kiêm nhiệm chức trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương - một chức vụ có sự hợp tác chặt chẽ với Đảng Cộng sản Trung Quốc trong các vấn đề về tư tưởng.

Cũng liên quan đến việc bắt giữ Nguyễn Tiến Trung, Tổ chức Phóng viên không biên giới đã chính thức lên án hành động này, cho rằng trong lúc thế giới đang đổ dồn sự chú ý về Iran và Tân Cương thì Chính quyền Việt Nam đã liên tục bắt giữ những nhà hoạt động dân chủ từng người một, đặc biệt là những người luôn khích lệ cho tiếng nói tự do dân chủ của Việt Nam bằng ngòi bút của mình, và điều đó đã đánh mất thành quả dân chủ của Việt Nam có được trong 10 năm.

Ngày 14/7, Liên hiệp châu Âu (The European Union) với đại diện là Nhóm Bộ ba EU (EU-Troika) gồm Đại sứ Thụy Điển, Tây Ban Nha và Ủy ban châu Âu (The European Commision) đã lên tiếng bày tỏ sự quan ngại đặc biệt liên quan đến việc bắt giữ Nguyễn Tiến Trung.

Theo Thông tấn xã Pháp Agence France-Presse (AFP), một số nhà phân tích về Việt Nam như David Koh, Carl Thayer, và Ben Kerkvliet cho rằng các vụ bắt người kể từ vụ bắt Luật sư Lê Công Định và bao gồm cả vụ bắt Nguyễn Tiến Trung, là một phần của một chiến dịch trừng phạt dài ngày của chính phủ Việt Nam và nó phản ánh sự nhạy cảm của chính phủ này đối với các thế lực nước ngoài mà họ cho là thù địch.

Ngày 27 tháng 7 Tổ chức Phóng viên không biên giới tiếp tục bày tỏ sự lo ngại về việc bắt giữ này. Thông cáo báo chí nói họ đã bị "sốc" khi biết Nguyễn Tiến Trung không được phép tiếp xúc với luật sư hay người thân trong suốt ba tuần bị giam giữ, cho rằng đây là một trong các phương pháp "đáng hổ thẹn" (disgraceful) của an ninh Việt Nam nhằm triệt tiêu ý chí của những người bất đồng chính kiến trước khi buộc họ phải nhận "tội" như đã làm với luật sư Lê Công Định trước đó.

Ngày 2 tháng 8, một nhóm người ủng hộ Nguyễn Tiến Trung trong đó có giáo sư Philippe Echard, Đại học Rennes, Pháp, đã tổ chức biểu tình tại quảng trường Trocadero, Paris để vận động thả tự do cho anh. Ông Echard cho rằng việc một người bị bắt vì bày tỏ ý kiến, nói lên tiếng nói dân chủ của một công dân là không bình thường.

Ngày 22/10/2009, ông Jean-François Julliard, tổng thư ký của Tổ chức Phóng viên không biên giới đã tham dự buổi họp báo tại Rennes. Theo nguồn tin trên website của RSF, hàng trăm người đã tham gia vào buổi họp báo và biểu tình, cũng như một số chính trị gia của vùng. Ông nhấn mạnh "chính quyền Việt Nam cần lắng nghe lời kêu gọi trả tự do cho nhà đấu tranh dân chủ trẻ Nguyễn Tiến Trung" và khẳng định cần tiếp tục các hoạt động tương tự vì chính quyền Việt Nam rất nhạy cảm với các vấn đề liên quan đến hình ảnh của Việt Nam. Tờ báo "Le mensuel de Rennes" và "Ouest France" cũng tường thuật lại sự kiện này.

Vào ngày 10 tháng 12 năm 2013, Ân xá Quốc tế tại Pháp mở cuộc vận động nhân quyền 10 ngày đòi trả tự do cho nhà bất đồng chính kiến Nguyễn Tiến Trung. Có tới 21 nghìn 500 người ký tên qua cách gửi tin nhắn vào trang www.10jourspoursigner.org.

Đánh giá
Nguyễn Trọng Phúc, cựu Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, thì cho rằng bản thân Nguyễn Tiến Trung cùng những người bị bắt "đã bộc lộ ý đồ chính trị rất rõ ràng. Các đối tượng này chống đối lại nhà nước và chống đối chế độ xã hội chủ nghĩa."

Nguyễn Khắc Toàn, một người bất đồng chính kiến ở Việt Nam, thì cho rằng Nguyễn Tiến Trung cũng như một số người khác chưa có kinh nghiệm cả về đường đời lẫn hoạt động chính trị, chưa bao giờ bị bắt bớ nặng nề, quá nóng vội, xốc nổi và bồng bột.

Giáo sư Philippe Echard, Đại học Rennes, người từng là trưởng khoa Quan hệ quốc tế của Viện INSA khi Nguyễn Tiến Trung còn theo học ở đây đánh giá về anh như sau: "Ở đại học, Trung là một sinh viên rất giỏi, học hết năm thứ nhất, anh đã đỗ đầu khóa. Đó là lý do đầu tiên tôi chú ý đến Trung. Ngoài ra, Trung là một người có suy nghĩ rất nhanh nhạy. Tôi có thể khẳng định là trong các buổi thảo luận rất tự do trong lớp, Trung không bao giờ tỏ thái độ chống đối chính quyền Việt Nam. Trái lại, cũng như những sinh viên Việt Nam khác, Trung là một người có tinh thần dân tộc rất cao, theo nghĩa tốt của nó, tức là anh ta yêu đất nước mình, nhưng có lẽ anh ta nóng lòng muốn cho đất nước mình tiến nhanh hơn trên con đường dân chủ, chứ không phải theo con đường hiện nay ở Việt Nam."

Tờ báo l'Express của Pháp ngày 6/11 đã đăng tin tức về Trung với lời bình luận "Nguyễn Tiến Trung có làm cho Đảng Cộng sản Việt Nam sợ hãi"  Tờ báo đã đăng đường link của thỉnh nguyện thư kêu gọi trả tự do cho anh.

Xét xử và tuyên án
Anh chính thức bị chính quyền Việt Nam bắt vào ngày 7 tháng 7 năm 2009. Cùng với một số nhân vật như Lê Công Định, Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long bị tòa án nhân dân TP.Hồ Chí Minh đưa ra xét xử vào ngày 20 tháng 1 năm 2010, riêng cá nhân anh bị tuyên án 7 năm tù giam.

Trả tự do
Dưới áp lực của quốc tế, chính quyền Việt Nam đã trả tự do cho Nguyễn Tiến Trung trước thời hạn vào ngày 12/04/2014. Cùng đợt trả tự do có ông Vi Đức Hồi và tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ.

Trả lời đài VOA ngay sau khi ra tù, Nguyễn Tiến Trung nói ông hối tiếc vì trước đó ông đã nhận tội và xin khoan hồng. Nguyễn Tiến Trung cũng khẳng định sự khác biệt giữa án của ông và án của Trần Huỳnh Duy Thức chính là ở chỗ nhận tội và xin khoan hồng trên.

Ý kiến từ người thân và chính phủ một số nước
Việc chính quyền Việt Nam bắt và đưa ra tuyên án đối với anh cũng như các nhân vật trên vào ngày 20 tháng 1 năm 2010, đã bị các quốc gia phương tây như Anh, Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu lên tiếng phản đối. Bộ ngoại giao Anh ra thông cáo và bày tỏ quan ngại Không thể cầm tù bất kỳ ai vì người đó bày tỏ quan điểm của mình một cách hòa bình, Còn đại diện của Hoa Kỳ ra thông cáo Chúng tôi cũng quan ngại về việc tiến hành phiên toà rõ ràng đã thiếu trình tự chuẩn mực, các bản án đã "đi ngược lại với Tuyên ngôn Nhân quyền Liên Hợp Quốc, việc kết tội này cũng đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng đối với cam kết của Việt Nam về nền pháp trị và cải cách.

Ngoài ra, Tổ chức ân xá quốc tế cũng ra thông cáo với việc bắt và tuyên án này là Những người này đáng ra không bao giờ nên bị bắt chứ đừng nói là bị buộc tội và nhận án tù, phiên tòa rõ ràng là sự nhạo báng công lý.

Nhận xét về việc tuyên án và xét xử của tòa án Việt Nam, người thân của anh đã phát biểu sống ở Việt Nam đành chấp nhận vậy''.

Xem thêm
 Tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam
 Bất đồng chính kiến
 Hiến pháp Việt Nam
 Lê Công Định
 Trần Huỳnh Duy Thức
 Lê Thăng Long

Chú thích

Liên kết ngoài
 Bạn gái Nguyễn Tiến Trung nói anh 'làm đúng' trên BBC.
 Thư gửi Bộ trưởng Giáo dục của Nguyễn Tiến Trung.
 Những kẻ phản động trong số du học sinh  trên báo Người lao động.
 More pro-democracy activists arrested in Vietnam trên asianews.
 Xem clip Nguyễn Tiến Trung từ bỏ Đảng dân chủ Việt Nam và Tập hợp thanh niên dân chủ trên truyền hình
 Release Nguyen Tien Trung - say 1000's and 1000's of Vietnamese on FB
 'Nhân quyền và dân chủ' Nguyễn Tiến Trung viết cho BBC nhân ngày quốc tế nhân quyền 10 tháng 12 năm 2007

Người Thái Bình
Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam
Đảng Dân chủ thế kỷ 21
Tập hợp Thanh niên Dân chủ
Người bị kết tội xâm phạm an ninh quốc gia tại Việt Nam
Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Tù nhân Việt Nam


title: Câu lạc bộ bóng đá TDC Bình Dương

text:
Câu lạc bộ bóng đá TDC Bình Dương là một câu lạc bộ bóng đá Việt Nam và đồng thời là đội trẻ của Becamex Bình Dương được chuyển đổi sang thi đấu chuyên nghiệp năm 2008. Câu lạc bộ có nhà tài trợ chính là Công ty TCD Bình Dương, một công ty thành viên của Tổng công ty Becamex IDC.

Năm 2009, TDC Bình Dương vô địch Giải hạng nhì và lên chơi Giải hạng nhất kể từ mùa bóng 2010.

Đội hình hiện tại
Tính đến đầu mùa giải Hạng nhất 2013.

Chú thích

Thành tích tại Giải đấu trong nước

Hạng nhì
 Vô địch: 2009

Chú thích

Thể thao Bình Dương
T
T


title: Mắt

text:
Mắt là cơ quan của hệ thống thị giác. Cơ quan này cung cấp cho sinh vật sống tầm nhìn, khả năng tiếp nhận và xử lý chi tiết hình ảnh, cũng như cho phép một số chức năng phản ứng ảnh độc lập với tầm nhìn. Mắt phát hiện ánh sáng và chuyển đổi nó thành các xung điện hóa học trong tế bào thần kinh. Ở các sinh vật bậc cao, mắt là một hệ thống quang học phức tạp, thu thập ánh sáng từ môi trường xung quanh, điều chỉnh cường độ của nó thông qua một màng chắn, tập trung nó thông qua một cụm thấu kính có thể điều chỉnh để tạo thành một hình ảnh, chuyển đổi hình ảnh này thành một tập hợp các tín hiệu điện và truyền các tín hiệu này đến não thông qua các con đường thần kinh phức tạp kết nối mắt thông qua dây thần kinh thị giác với vỏ thị giác và các khu vực khác của não. Đôi mắt với sức mạnh phân giải đã có mười dạng cơ bản khác nhau và 96% các loài động vật sở hữu một hệ thống quang học phức tạp. Mắt xử lý hình ảnh có trong động vật thân mềm, hợp âm và động vật chân đốt.

"Đôi mắt" đơn giản nhất, chẳng hạn như những con mắt trong vi sinh vật, không làm gì khác ngoài việc phát hiện xem môi trường xung quanh là sáng hay tối, điều này đủ cho sự nhận dạng và điều hòa của nhịp sinh học. Với các đôi mắt phức tạp hơn, các tế bào hạch nhạy cảm võng mạc gửi tín hiệu dọc theo đường võng mạc đến nhân trên chéo để điều chỉnh sinh học và đến khu vực trước sinh để kiểm soát phản xạ ánh sáng đồng tử.

Tổng quan

Mắt phức tạp có thể phân biệt hình dạng và màu sắc. Các lĩnh vực thị giác của nhiều sinh vật, đặc biệt là động vật ăn thịt, liên quan đến các khu vực lớn của tầm nhìn hai mắt để cải thiện nhận thức về độ sâu. Ở các sinh vật khác, mắt được đặt để tối đa hóa tầm nhìn, chẳng hạn như ở thỏ và ngựa, có tầm nhìn một mắt.

Mắt nguyên sinh đầu tiên tiến hóa giữa các loài động vật  về thời điểm xảy ra vụ nổ Cambri. Tổ tiên chung cuối cùng của động vật sở hữu bộ công cụ sinh hóa cần thiết cho thị lực, và đôi mắt tiên tiến hơn đã tiến hóa ở 96% các loài động vật ở sáu trong số ~ 35   phyla chính. Ở hầu hết các động vật có xương sống và một số động vật thân mềm, mắt hoạt động bằng cách cho phép ánh sáng đi vào và chiếu lên một bảng tế bào nhạy cảm với ánh sáng, được gọi là võng mạc, ở phía sau mắt. Các tế bào hình nón (cho màu sắc) và các tế bào hình que (cho độ tương phản ánh sáng yếu) trong võng mạc phát hiện và chuyển đổi ánh sáng thành tín hiệu thần kinh để nhìn. Các tín hiệu thị giác sau đó được truyền đến não thông qua dây thần kinh thị giác. Đôi mắt như vậy thường có hình cầu, chứa đầy một chất giống như gel trong suốt được gọi là hài hước thủy tinh thể, với một thấu kính hội tụ và thường là mống mắt; sự thư giãn hoặc thắt chặt các cơ xung quanh mống mắt làm thay đổi kích thước của con ngươi, từ đó điều chỉnh lượng ánh sáng đi vào mắt, và giảm quang sai khi có đủ ánh sáng. Mắt của hầu hết các loài chân, cá, động vật lưỡng cư và rắn có hình dạng thấu kính cố định và tầm nhìn tập trung đạt được bằng cách quan sát ống kính ống kính tương tự như cách máy ảnh lấy nét.

Mắt đa hợp được tìm thấy trong số các động vật chân đốt và bao gồm nhiều khía cạnh đơn giản, tùy thuộc vào chi tiết giải phẫu, có thể cho một hình ảnh pixel hoặc nhiều hình ảnh trên mỗi mắt. Mỗi cảm biến có ống kính và tế bào cảm quang riêng. Một số mắt có tới 28.000 cảm biến như vậy, được sắp xếp theo hình lục giác và có thể cho tầm nhìn 360° đầy đủ. Mắt hợp chất rất nhạy cảm với chuyển động. Một số động vật chân đốt, bao gồm nhiều loài trong bộ Strepsiptera, có đôi mắt chỉ gồm một vài khía cạnh, mỗi mặt có một võng mạc có khả năng tạo ra một hình ảnh, tạo ra tầm nhìn. Với mỗi mắt nhìn một thứ khác nhau, một hình ảnh hợp nhất từ tất cả các mắt được tạo ra trong não, cung cấp những hình ảnh có độ phân giải cao rất khác nhau.

Sở hữu tầm nhìn màu sắc siêu nhạy chi tiết, tôm Mantis đã được báo cáo là có hệ thống thị giác màu phức tạp nhất thế giới. Trilobites, hiện đã tuyệt chủng, có đôi mắt ghép độc đáo. Chúng đã sử dụng các tinh thể canxit trong suốt để tạo thành thấu kính cho mắt. Trong đó, chúng khác với hầu hết các loài động vật chân đốt khác, có đôi mắt mềm mại. Số lượng ống kính trong một mắt như vậy khác nhau; tuy nhiên, một số trilobites chỉ có một và một số có hàng ngàn thấu kính ở một mắt.

Trái ngược với mắt ghép, mắt đơn là mắt có một thấu kính. Ví dụ, nhện nhảy có một cặp mắt đơn giản lớn với trường nhìn hẹp, được hỗ trợ bởi một loạt các mắt khác, nhỏ hơn cho tầm nhìn ngoại vi. Một số ấu trùng côn trùng, như sâu bướm, có một loại mắt đơn giản khác nhau thường chỉ cung cấp hình ảnh thô, nhưng (như trong ấu trùng bọ cánh cứng) có thể có khả năng phân giải 4 độ vòng cung, nhạy cảm với phân cực và có khả năng tăng độ nhạy tuyệt đối của nó vào ban đêm theo hệ số từ 1.000 trở lên. Một số mắt đơn giản nhất, được gọi là ocelli, có thể được tìm thấy ở động vật như một số loài ốc, mà thực sự không thể "nhìn thấy" theo nghĩa thông thường. Chúng có các tế bào nhạy sáng, nhưng không có ống kính và không có phương tiện nào khác để chiếu hình ảnh lên các tế bào này. Họ có thể phân biệt giữa ánh sáng và bóng tối, nhưng không còn nữa. Điều này cho phép ốc sên tránh ánh nắng trực tiếp. Trong các sinh vật sống gần các lỗ thông hơi dưới biển sâu, mắt ghép đã được đơn giản hóa và thích nghi với ánh sáng hồng ngoại được tạo ra bởi các lỗ thông hơi nóng bằng cách này, sinh vật có mắt này có thể phát hiện ra suối nước nóng và tránh bị đun sôi.

Phân loại mắt

Trong giới động vật có nhiều loại mắt.

Ở nhiều loài, chỉ có các tế bào thần kinh nhạy sáng để cảm nhận mức độ sáng tối của môi trường, nhưng không thu được hình ảnh hai chiều hay 3 chiều của môi trường. Ở sên, các tế bào thần kinh nhạy sáng được nằm sâu hơn trong hốc, tạo nên cảm giác về hướng tới của ánh sáng. Ở ốc anh vũ, có sự tiến hoá mạnh hơn khi các tế bào nằm nhạy sáng trải thành võng mạc nằm sau một lỗ nhỏ, giúp tạo ra hình ảnh hai chiều của không gian xung quanh theo cơ chế máy ảnh đục lỗ.

Các loài côn trùng thường có mắt đa hợp chứa các ống dẫn ánh sáng đến từng tế bào thần kinh nhạy sáng; tạo ra mảng ảnh. Mỗi ống dẫn sáng có một thấu kính và (các) tế bào nhạy sáng độc lập. Lượng ống dẫn sáng trong một mắt đa hợp có thể lên tới hàng chục nghìn, xếp cạnh nhau theo cấu trúc lục giác, tạo ra hình ảnh chứa toàn bộ không gian xung quanh. Các mắt đa hợp rất nhạy cảm với chuyển động. Ở một số loài, mối ống dẫn sáng có nhiều tế bào nhạy sáng đủ để tạo ra hình ảnh riêng.

Các động vật có dây sống và một số loài nhuyễn thể hội tụ hình ảnh xung quanh bằng thấu kính lên một võng mạc chứa các đầu dây thần kinh nhạy cảm với ánh sáng. Các tín hiệu thần kinh từ võng mạc được đưa về não xử lý và tái dựng hình ảnh môi trường. Cá, rắn và một số loài lưỡng cư có thấu kính có hình dạng cố định; việc điều khiển hội tụ ảnh xa gần được thực hiện bằng cách di chuyển thấu kính ra xa hay lại gần võng mạc. Các loài khác điều khiển hội tụ ảnh bằng cách làm biến dạng thấu kính. Lượng ánh sáng thu thập có thể được điều khiển bằng đóng mở đồng tử. Kiểu sắp xếp dây thần kinh cũng khác nhau tuỳ loài, khiến cho mắt động vật có vú có điểm mù, còn mắt bạch tuộc thì không.

Mắt đa hợp

Đa số các mắt đa hợp được tìm thấy trên các loài chân khớp như côn trùng hay giáp xác.

Mỗi mắt đa hợp có hình cầu, được chia làm từ hàng chục đến hàng nghìn múi. Mỗi múi có đường dẫn ánh sáng từ một hướng riêng, qua các thấu kính riêng, tới các tế bào nhạy sáng nằm bên trong, có thể phân biệt được độ sáng tối và đôi khi cả màu sắc hay độ phân cực của ánh sáng. Hình ảnh thu nhận bởi bộ não của các loài chân khớp này được tổng hợp từ các tín hiệu đơn lẻ đến từ các múi, tương ứng với từng hướng nhìn đơn lẻ.

Nhược điểm của mắt đa hợp so với mắt đơn là, do không có một thấu kính trung tâm hay võng mạc trung tâm với khả năng điều chỉnh độ hội tụ, việc ghép hình từ các ống dẫn sáng đơn lẻ tạo nên hình ảnh có độ phân giải hai chiều thấp. Tuy nhiên, ưu điểm của mắt đa hợp là quan sát được toàn bộ không gian mà không cần di chuyển đầu hay thay đổi cơ học trong mắt, khiến việc theo dõi các di chuyển nhanh rất dễ dàng, thông qua cảm nhận thay đổi cường độ sáng giữa các ống dẫn tương ứng với các hướng khác nhau. Các ống dẫn có hướng này cũng đôi khi giúp quan sát tốt độ phân cực ánh sáng.

Bản thân mắt đa hợp được chia làm hai loại chính và các phân loại nhỏ, cùng với một số ngoại lệ, tuỳ thuộc vào cơ chế quang học trong tạo ảnh (phản xạ, khúc xạ hay hấp thụ), và cơ chế xử lý tín hiệu của não.

Mắt đơn

Các mắt đơn thường có cấu trúc là tạo hình ảnh hai chiều của không gian xung quanh lên một võng mạc chứa các tế bào thần kinh nhạy sáng, thông qua hiện tượng khúc xạ qua thấu kính hội tụ.

Việc tạo ảnh trên võng mạc chứa hàng triệu đến hàng trăm triệu tế bào thần kinh, thay vì hàng nghìn ống dẫn như ở mắt đa hợp, làm tăng đáng kể độ phân giải của ảnh hai chiều thu được. Hơn nữa, ảnh thu được có độ sâu, tức là có thông tin ba chiều, tập trung vào các vật thể xa hay gần nhờ vào sự thay đổi sự hội tụ của thấu kính.

Mắt của các loài động vật có dây sống tiến hóa khá độc lập với mắt của mực hay bạch tuộc, và hội tụ về một cơ chế hoạt động khá giống nhau.

Mắt người

Mắt bạch tuộc

Chú thích

Tham khảo

Giác quan
Hệ thị giác


title: Cassiculus venustus

text:
Cassiculus venustus là một loài bọ rùa bản địa New Zealand, được tìm thấy ít nhất ở Đảo Bắc. Loài này có ở New Zealand flax (Phormium) and Toetoe (cutty grass), reportedly eating the mealybugs that live there. Danh pháp có hiệu lực của loài này nay là Hoangus venustus.
Nó có màu đen và vàng, đầu nó màu vàng mỗi bên với màu đen chạy xuống dưới phía giữa. Nó có 4 đốm màu cam ở khu vực đen này. Nó có kích thước dài 4 mm từ mũi đầu đến cuối bụng.

Xem thêm

Coccinella leonina, another native ladybird

Chú thích

V


title: Humanity...

text:
Humanity... là album chứa các ca khúc do Shinji Orito, Magome Togoshi, Mitsuru Sekiyama, Yasushi Tanno, và Shigeru Kiyokawa sáng tác. Album được Key Sounds Label phát hành lần đầu tiên vào ngày 10 tháng 8 năm 2001 tại Comiket 60, Nhật Bản, mang số catalog KSLA-0001.

Danh sách track

Chú thích

Liên kết ngoài
Key Sounds Label's official website

Album năm 2001
Key Sounds Label
Album của nghệ sĩ Nhật Bản


title: Bithiodes

text:
Bithiodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Bithiodes inexactata
 Bithiodes obliquata

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: 23628 Ichimura

text:
23628 Ichimura (tên chỉ định: 1996 XZ31) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Naoto Sato ở Đài thiên văn Chichibu ngày 8 tháng 12 năm 1996. Nó được đặt theo tên Yoshimi Ichimura, nhà thiên văn học nghiệp dư Nhật Bản.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 23001–24000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Naoto Sato


title: Tuất

text:
Tuất (戌) là một trong số 12 chi của Địa chi, thông thường được coi là địa chi thứ 11. Đứng trước nó là Dậu, đứng sau nó là Hợi.

Tháng Tuất trong nông lịch là tháng chín âm lịch. Về thời gian thì giờ Tuất tương ứng với khoảng thời gian từ 19:00 tới 21:00 trong 24 giờ mỗi ngày. Về phương hướng thì Tuất chỉ hướng tây tây bắc. Theo Ngũ hành thì Tuất tương ứng với Thổ, theo thuyết Âm-Dương thì Tuất là Dương.

Tuất mang ý nghĩa là tiêu diệt, chỉ trạng thái cây cỏ khô héo trong khoảng thời gian này tại các vĩ độ ôn đới thấp và nhiệt đới (khoảng cuối mùa thu theo quan điểm của người Á Đông).

Để tiện ghi nhớ hoặc là do sự giao thoa văn hóa nên mỗi địa chi được ghép với một trong 12 con giáp. Tuất tương ứng với chó.

Trong lịch Gregory, năm Tuất là năm mà chia cho 12 dư 2

Các can chi Tuất
 Giáp Tuất
 Bính Tuất
 Mậu Tuất
 Canh Tuất
 Nhâm Tuất

Tham khảo

Can Chi
Tử vi Đông phương
Cung Hoàng Đạo

de:Chinesische Astrologie#Zählung ab Jahresbeginn


title: Atarba brunneicornis

text:
Atarba brunneicornis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Dotdash

text:
Dotdash Meredith (trước đây là About.com) là một công ty truyền thông kỹ thuật số ở Thành phố New York, Mỹ. Công ty phát hành những bài viết và video trực tuyến về nhiều chủ đề gồm sức khỏe, nhà cửa, ăn uống, tài chính, công nghệ, lối sống, giáo dục, du lịch,… phục vụ chủ yếu người dùng Bắc Mỹ. Công ty vận hành nhiều trang tin trực tuyến như Verywell, Investopedia, The Balance, Byrdie, MyDomaine, Brides, The Spruce, Simply Recipes, Serious Eats, Liquor.com, Lifewire, TripSavvy, TreeHugger, và ThoughtCo. Tháng 8 năm 2012, About.com được mua lại bởi IAC, chủ sở hữu của Ask.com và các thương hiệu trực tuyến khác, lợi nhuận chủ yếu thu từ quảng cáo.

Lịch sử

Thành lập và phát triển, About.com
Công ty About.com được thành lập năm 1996 với tên The Mining Company. Trang web hoạt động kể từ ngày 21 tháng 4 năm 1997 bởi Scott Kurnit, người sở hữu Internet; Bill Day; và một nhóm các doanh nhân ở Thành phố New York. Mục tiêu ban đầu của trang web là duy trì 1.800 chủ đề, nhưng sau 5 năm hoạt động, con số này đã giảm xuống 700.

Tên công ty được đổi thành About, Inc. ngày 17 tháng 5 năm 1999, và địa chỉ của website cũng được đổi từ miningco.com thành about.com. Công ty đã được mua lại bởi PriMedia năm 2000 trong một hợp đồng bán About với giá 690 triệu $. Tháng 2 năm 2005, The New York Times Company thông báo mua lại About.com, và công việc mua đã hoàn tất trong nửa đầu năm đó với giá 410 triệu $. Google cùng với Yahoo!, Ask.com, và AOL cũng được thông báo là những nhà thầu khác cũng tham gia việc mua lại About.com.

Website About.com được chia làm nhiều miền con theo nhiều chủ đề đa dạng. Nội dung được viết bởi một mạng lưới các người viết, được trang này gọi là các Hướng dẫn viên (Guides). Các hướng dẫn viên là những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực mà họ viết, và mỗi hướng dẫn viên chỉ viết cho một chủ đề.

About.com đóng cửa trên 40% chủ đề hiện có của trang vào năm 2002. Đa phần trong số đó bị xóa hoàn toàn, một số thì được gộp vào các chủ đề khác. Tuy nhiên, quyền bản quyền của người viết ra chúng thì vẫn còn và các nội dung đó cũng đã xuất hiện trên các trang web khác.

Tháng 5 năm 2005, The New York Times Company đưa Scott Meyer lên làm chủ tịch và CEO của About.com. Ngày 7 tháng 5 năm 2007, About.com mua lại ConsumerSearch với giá 33 triệu $.

Tháng 6 năm 2008, Cella M. Irvine là chủ tịch và CEO mới của tập đoàn About. Irvine đã thế vị trí CEO bị bỏ trống từ tháng 3 năm 2008 khi Scott Meyer rời ghế để lãnh đạo một công ty khác.

Tên miền about.com có ít nhất 448 triệu lượt người xem năm 2008, theo một ước tính của Compete.com, một website nghiên cứu lưu lượng web.

2017-nay: Đổi tên thành Dotdash và hợp nhất với Meredith Corp.
Ngày 2 tháng 5 năm 2017, IAC thông báo họ đã đổi tên About.com thành Dotdash.

Ngày 6 tháng 10 năm 2021, Dotdash thông báo đã tiếp nhận sở hữu tạp chí và các ấn phẩm khác của Meredith Corporation với 2,7 tỷ $, thành một thực thể mới có tên Dotdash Meredith.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công ty truyền thông đại chúng trực tuyến Mỹ
Khởi đầu năm 1997
The New York Times
Website Mỹ


title: Hylaeus laetus

text:
Hylaeus laetus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Perkins mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1899


title: Nguyễn Quỳnh (định hướng)

text:
Nguyễn Quỳnh có thể là:
Nguyễn Quỳnh tức Cống Quỳnh.
Họa sĩ Nguyễn Quỳnh.
Lĩnh Nam công Nguyễn Quỳnh, cha của Nguyễn Nghiễm, ông nội của Nguyễn Du.

Xem thêm
Trạng Quỳnh


title: Frabosa Soprana

text:
Frabosa Soprana là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 90 km về phía nam của Torino và khoảng 25 km về phía đông nam của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 835 người và diện tích là 48,1 km².

Frabosa Soprana giáp các đô thị: Frabosa Sottana, Magliano Alpi, Monastero di Vasco, Montaldo di Mondovì, Ormea và Roburent.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte