title: Commerce City, Colorado

text:
Commerce City là một thành phố thuộc quận Adams, tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số thời điểm năm 2005 theo ước tính của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 34.189 người Tại thời điểm ngày 1/7/2008, thành phố có dân số 42.473 người. Commerce City là ngoại ô phía bắc của Denver và hiện là đô thị đông đân thứ 20 của bang Colorado.

Tham khảo

Thành phố của Colorado
Thành phố ở quận Adams, Colorado


title: Helius rufithorax

text:
Helius rufithorax là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Acacia ankokib

text:
Senegalia ankokib là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Somalia.

Chú thích

Tham khảo
 Thulin, M. 1998. Acacia ankokib. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

A
Thực vật Somalia


title: Acalymma chinchaensis

text:
Acalymma chinchaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Acalymma


title: Maisontiers

text:
Maisontiers là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Kỳ kế toán

text:
Kỳ kế toán là quy định về một chu kỳ của hoạt động kế toán. Các quốc gia có thể có quy định khác nhau về kỳ kế toán. Còn theo Luật Việt Nam  thường bao gồm kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng. Tuy nhiên, do đặc thù công tác và chế độ quy định chung, các công ty có thể quy định thêm về kỳ kế toán của mình. Các công ty liên doanh, công ty nước ngoài thường có những quy định khác nhau về kỳ kế toán để tương hợp với hệ thống trong nước và hệ thống được quy định trên quy mô toàn cầu của tập đoàn đó.

Các loại kỳ kế toán
Theo quy định chung, kỳ kế toán được quy định như sau:

 Kỳ kế toán năm: là 12 tháng, tính từ đầu ngày 01 tháng 01 của một năm đến hết ngày 31 tháng 12 năm dương lịch của năm đó. Đơn vị kế toán có đặc thù riêng về tổ chức, hoạt động sẽ được chọn kỳ kế toán của mình, song vẫn là trọn năm với 12 tháng tròn theo năm dương lịch, bắt đầu từ đầu ngày 01 tháng đầu quý này đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý trước năm sau và thông báo cho cơ quan quản lý về thuế, tài chính biết để theo dõi.
 Kỳ kế toán quý: là ba tháng, tính từ đầu ngày 01 tháng đầu quý đến hết ngày cuối cùng của tháng cuối quý đó.
 Kỳ kế toán tháng: là trọn một tháng, tính từ đầu ngày 01 đến hết ngày cuối cùng của tháng đó.

Kỳ kế toán của đơn vị kế toán mới thành lập
Kỳ kế toán của đơn vị kế toán mới được thành lập được quy định cụ thể như sau:

 Kỳ kế toán đầu tiên của doanh nghiệp mới được thành lập tính từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đến hết ngày cuối cùng của kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng.
 Kỳ kế toán đầu tiên của đơn vị kế toán khác tính từ ngày có hiệu lực ghi trên quyết định thành lập đến hết ngày cuối cùng của kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng.
 Trường hợp kỳ kế toán năm đầu tiên hoặc kỳ kế toán năm cuối cùng có thời gian ngắn hơn chín mươingày thì dược phép cộng (+) với kỳ kế toán năm tiếp theo hoặc cộng (+) với kỳ kế toán năm trước đó để tính thành một kỳ kế toán năm. Kỳ kế toán năm đầutiên hoặc kỳ kế toán năm cuối cùng phải ngắn hơn mười lăm tháng.

Kỳ kế toán khi chuyển đổi đăng ký kinh doanh
Khi doanh nghiệp có biến động dẫn đến phải thay đổi đăng ký kinh doanh (chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi hình thức sở hữu, giải thể, chấm dứt hoạt động hoặc phá sản) thì kỳ kế toán cuối cùng tính từ đầu ngày kỳ kế toán năm, kỳ kế toán quý, kỳ kế toán tháng theo quy định đến hết ngày trước ngày ghi trên quyết định chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi hình thức sở hữu, giải thể, chấm dứt hoạt động hoặc phá sản đơn vị kế toán có hiệu lực.

Dị biệt
Trường hợp kỳ kế toán năm đầu tiên hoặc kỳ kế toán năm cuối cùng có thời gian ngắn hơn chín mươi ngày thì được phép cộng (+) với kỳ kế toán năm tiếp theo hoặc cộng (+) với kỳ kế toán năm trước đó để tính thành một kỳ kế toán năm. Kỳ kế toán năm đầu tiên hoặc kỳ kế toán năm cuối cùng phải ngắn hơn mười lăm tháng.

Liên kết ngoài
 Luật kế toán, Quốc hội Việt Nam, 2003

Chú thích

Kinh doanh
Tài chính
Kế toán

cs:Účetní období
de:Rechnungsperiode


title: Sapois, Jura

text:
Sapois là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 45' vĩ độ bắc, 05° 56' kinh độ đông. Sapois nằm trên độ cao trung bình là 623 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 548 mét và điểm cao nhất là 750 mét. Xã có diện tích 3.56 km², dân số vào thời điểm 2004 là 312 người; mật độ dân số là 88 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Libnotes scutellata

text:
Libnotes scutellata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Psychomyiellodes

text:
Psychomyiellodes là một chi Trichoptera. Loài đặc trưng của chi là Psychomyiellodes ungulata.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Psychomyiellodes badalus
 Psychomyiellodes dentatus
 Psychomyiellodes excavatus
 Psychomyiellodes novus
 Psychomyiellodes obscurus
 Psychomyiellodes spinifer
 Psychomyiellodes tropicus
 Psychomyiellodes ulmeri
 Psychomyiellodes ungulatus

Tham khảo

Ecnomidae


title: Megachile comata

text:
Megachile comata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1872


title: Fusolatirus kurodai

text:
Fusolatirus kurodai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusolatirus


title: Fiumicino

text:
Fiumicino là một thị xã và comune ở tỉnh Roma, vùng Lazio, miền trung Ý. Đô thị này có sân bay Leonardo da Vinci-Fiumicino, sân bay bận rộn nhất Ý và bận rộn thứ năm ở châu Âu.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: Adelocera turgescens

text:
Adelocera turgescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: New Bedford, Massachusetts

text:
New Bedford, Massachusetts là một thành phố thuộc quận Bristol trong tiểu bang thịnh vượng chung Massachusetts, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích 62,5 km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 95.072 người, là thành phố lớn thứ 6 bang Massachusetts.
New Bedford có khoảng cách 51 dặm (82 km) về phía nam Boston, 28 dặm (45 km) về phía đông nam của Providence, Rhode Island, và khoảng 12 dặm (19 km) về phía đông của Fall River. New Bedford có biệt danh là "Thành phố săn bắt cá voi" bởi vì trong thế kỷ 19 đây là một trong các cảng đánh bắt cá voi quan trọng nhất trên thế giới. Thành phố, cùng với Fall River và Taunton, là một trong ba thành phố ở phía nam bờ biển Massachusetts.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Massachusetts

Thành phố ở quận Bristol, Massachusetts
Khu dân cư thành lập năm 1640


title: La Guérinière

text:
La Guérinière là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 7,82 km², dân số năm 2006 là 1543 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 6 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Guérinière trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Gueriniere, La


title: Ca Huế

text:
Ca Huế là một thể loại âm nhạc cổ truyền của xứ Huế, Việt Nam, là một hình thức diễn xướng trong cung vua phủ chúa dành cho giới thượng lưu say mê nghệ thuật. Môi trường diễn xướng của ca Huế thường hạn chế cả về số người biểu diễn và số người nghe biểu diễn. Mỗi một dàn nhạc cũng chỉ gồm 5 -6 nhạc công và 4 – 5 nhạc cụ. Trình diễn ca Huế là một cuộc tao ngộ giữa các tao nhân mặc khách có hiểu biết về nên văn hóa âm nhạc. Ca Huế là một thể loại âm nhạc đỉnh cao trong toàn bộ các di sản về âm nhạc ở Việt Nam. Ca Huế bao gồm ca và đàn, ở nhiều phương diện khá gần gũi với ca trù, làm từ dòng nhạc dân gian bình dân và nhã nhạc cung đình thanh cao

Lịch sử
Ca Huế được hình thành từ thế kỉ 17 và phát triển một cách nhanh chóng. Có ý kiến cho rằng vua Tự Đức, là một người yêu thích Ca Huế nên đã tự sáng tác "Tứ đại cảnh" nên ca Huế được triều đình chăm sóc, khuyến khích phát triển. Đây là thời kỳ cực thịnh của ca Huế và thể loại âm nhạc này còn lan rộng tới Nam Bộ, và sự phát triển của ca Huế đã trở thành yếu tố quan trọng hình thành đờn ca Tài tử Nam Bộ.

Ca Huế khởi nguồn từ hát cửa quyền trong cung vua phủ chúa, với hình thức diễn xướng mang tính bác học dành cho giới thượng lưu say mê nghệ thuật. Theo thời gian, lối hát thính phòng này dần được dân gian hóa để có điều kiện đến được với nhiều tầng lớp công chúng.

Năm 2015, Ca Huế được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 1877/QĐ-BVHTTDL ban hành ngày 08 tháng 6 năm 2015.

Tham khảo

Nguồn sách

Âm nhạc Huế
Sân khấu cổ truyền Việt Nam
Âm nhạc Việt Nam
Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam


title: Callistola montana

text:
Callistola montana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Callistola


title: Monflorite-Lascasas

text:
Monflorite-Lascasas là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.caiaragon.com/Monflorite-Lascasas

Đô thị ở Huesca


title: Chelaethiops minutus

text:
Chelaethiops minutus là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Loài này có ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Bigirimana, C. 2005. Chelaethiops minutus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

M
Động vật được mô tả năm 1906


title: Navarredonda de la Rinconada

text:
Navarredonda de la Rinconada, là một đô thị ở cộng đồng tự trị Castile-Leon, phía tây tỉnh Salamanca in Tây Ban Nha. Đô thị này có cự ly 68 kilômét so với thành phố tỉnh lỵ Salamanca và có dân số 267 người. Mã số bưu chính là 37607.
Đô thị này có diện tích 13.12 km² and lies 1026 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Lý Ông Trọng

text:
Lý Ông Trọng (李翁仲), tên khác là Lý Thân, không rõ năm sinh năm mất, là một nhân vật truyền thuyết hư cấu được ghi nhận trong một số sách của Việt Nam và Trung Quốc. Theo truyền thuyết Việt Nam, ông sống vào cuối đời Hùng Duệ Vương (Hùng Vương thứ 18), đầu thời An Dương Vương, gốc làng Chèm. Còn theo truyền thuyết Trung Quốc, ông tên là Nguyễn Ông Trọng (阮翁仲), người vùng Nam Hải, thời Tần Thủy Hoàng

Truyện kể

Truyền thuyết Việt Nam
Vào thời Hùng Vương thứ 18, Ông Trọng giữ một chức nhỏ ở huyện ấp, đời sau truyền rằng ông cao hai trượng ba thước.

Với bản tính cương trực, trung hậu, thương dân nên có lần thấy một tên lính huyện ác ôn đánh đập dân phu dã man, ông đã nổi giận đánh chết tên lính đó và bị triều đình khép tội chết. Nhưng vua thấy ông là người có tài đức, khỏe mạnh nên không nỡ giết. Sau đó ông bỏ chức, đi cầu học phương xa. Đến thời An Dương Vương, ông là một tướng giỏi giúp vua và được cử đi sứ nước Tần.

Bấy giờ nhà Tần hay có nạn giặc Hung Nô đánh phá phía Bắc. Tuy Tần Thủy Hoàng đã cho đắp Vạn Lý Trường Thành nhưng vẫn không yên. Nhân có tướng tài của nước Âu Lạc là Lý Ông Trọng sang sứ nên vua Tần ngỏ ý mời ông giúp Tần trừ giặc Hung Nô, phong ông làm Vạn Tín hầu. Ông Trọng cầm quân ra giữ đất Lâm Thao (vùng Cam Túc, Trung Quốc hiện nay), hễ quân Hung Nô kéo đến bao nhiêu là bị đập tan bấy nhiêu. Giặc Hung Nô kinh sợ và từ đó không dám xâm phạm biên ải nhà Tần nữa. Vua Tần hết sức khâm phục, phong tước cao, thưởng hậu và gả cả công chúa cho Lý Ông Trọng, muốn lưu ông ở lại Tần lâu dài. Sau đó một thời gian, Lý Ông Trọng nhớ quê hương xin vua Tần cho về nước nghỉ ngơi.

Khi biết tin Lý Ông Trọng đã về nước, quân Hung Nô lại kéo sang đánh Tần. Vua Tần lại sai sứ sang Âu Lạc mời Ông Trọng. Ông Trọng không muốn đi nên vua Thục nói rằng ông đã mất. Vua Tần bất đắc dĩ phải đúc một pho tượng đồng khổng lồ hình Lý Ông Trọng (bên trong rỗng, chứa được mấy chục người, có máy giật để cử động chân tay như thật) đặt ở cửa Kim Mã, kinh thành Hàm Dương. Giặc Hung Nô ngỡ là ông lại sang Tần nên không dám xâm phạm nước này. Từ đó người phương Bắc thường gọi những pho tượng lớn là "Ông Trọng".

Năm 860, Cao Biền cho sửa sang lại đền thờ ở xã Thụy Hương, huyện Từ Liêm (làng Chèm ngày nay), tạc tượng gỗ, tôn xưng cho ông danh hiệu Lý hiệu úy.

Tư lệ Hiệu úy (tức Lý Ông Trọng) được phong tặng là Uy mãnh Oanh liệt Phụ tín Đại vương (威猛英烈輔信大王).
Văn Lang thành cổ sơn trung điệp
Ông Trọng từ thâm vân đạm nùng

(Văn Lang thành cổ non trung điệp
Ông Trọng đền thiêng mây nhạt nồng)
Phạm Sư Mạnh

Theo sách Trung Quốc
Sách Từ Nguyên Trung Quốc ghi: "Nguyễn Ông Trọng đời Tần, người Nam Hải, thân dài một trượng ba thước, khí chất đoan dũng, khác với người thường. Vua Thủy Hoàng sai cầm quân giữ đất Lâm Thao, thanh thế chấn động Hung Nô. Ông Trọng chết. Vua sai đúc tượng đồng để ở cửa Tư Mã, coi giữ cung Hàm Dương".

Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư
Năm 221 TCN (năm thứ 26 triều Tần Thủy Hoàng), nước Tần thôn tính cả sáu nước vùng Trung Nguyên và xưng Hoàng đế. Bấy giờ có người ở Từ Liêm, Giao Chỉ là Lý Ông Trọng người cao 2 trượng 3 thước, lúc ít tuổi đến hương ấp làm lực dịch, bị trưởng quan đánh, bèn bỏ sang nước Tần, làm quan đến chức Tư lệ Hiệu úy. Thủy Hoàng lấy được thiên hạ, bèn sai ông đem quân đóng giữ đất Lâm Thao (một huyện thuộc tỉnh Cam Túc ngày nay), uy danh chấn động nước Hung Nô. Khi tuổi già về làng rồi chết.

Thủy Hoàng cho ông là người kỳ lạ, đúc đồng làm tượng để ở cửa Tư Mã ở Hàm Dương, bụng tượng chứa được mấy chục người, ngầm lay thì chuyển động được, Hung Nô tưởng đó là Hiệu úy còn sống, không dám đến xâm phạm.

Theo Việt điện u linh
Vương họ Lý tên Ông Trọng, người huyện Từ Liêm, mình cao hai trượng ba thước, khí chất đoan dũng khác người thường. Thiếu thời làm quan ở huyện ấp, bị quan Đô đốc đánh đòn, Vương than rằng:
Tráng chi của đời người nên như chim Loan chim Phụng, nhất cử vạn lý, đâu mà để cho người thóa mạ, làm nô lệ cho người?
Vương bèn chăm học, ngày tháng dùi mài, phát minh kinh sử, vào làm quan nhà Tần, làm chức Tư lệ hiệu úy. Đến lúc Tần Thủy Hoàng thôn tính thiên hạ, sai Vương đem binh trấn thủ Lâm Thao thì thanh danh chấn động Hung Nô. Thủy Hoàng lấy làm điềm tốt. Đến sau, Vương già cả về làng. Thủy Hoàng đúc tượng đồng, đặt ở ngoài cửa Tư mã Hàm cung; trong ruột tượng chứa được vài mươi người, mỗi khi sứ bốn phương đến, thầm khiến người vào trong ruột lay động pho tượng; Hung Nô thấy thế kinh sợ cho là Hiệu úy còn sống, bảo nhau không dám xâm phạm biên giới.

Đời Đức Tông nhà Đường, niên hiệu Trinh Nguyên năm đầu, Triệu Xương qua làm Đô hộ nước An Nam ta thường qua chơi làng Vương, đêm mộng thấy cùng Vương nói chuyện trị dân, và giảng luận sách Xuân Thu tả truyện, nhân đó Triệu Xương mới hỏi thăm nhà cũ của Vương hồi xưa, thì chỉ thấy mù khói ngang trời, sông nước mênh mông, rêu phong đường đá, xanh rời cụm hoang, một mảnh nhàn vân phất phơ trên đám cỏ thôn hoa rụng. Ông mới lập lại đền thờ, xưởng cao lầu lớn, rồi chuẩn bị lễ vật đem đến tế vương. Đến lúc Cao Biền đánh phá nước Nam Chiếu, Vương thường hiển linh trợ thuận. Cao Biền lấy làm kinh dị, sai thợ trùng tu từ vũ tráng lệ hơn xưa, và chạm khắc tượng gỗ son thếp giống như thực mà đem lễ vật đến tế, từ đó, hương hỏa không khi nào hết. Niên hiệu Trùng Hưng năm đầu [1285, Trần Nhân Tông], sắc phong Anh Liệt Vương, đến bốn năm sau gia phong hai chữ Dũng Mãnh, năm Hưng Long thứ hai mươi [1312, Trần Anh Tông] gia phong Phụ Tín Đại Vương.

Lời bình trong truyện
Lý Hiệu úy lấy tấm thân cao hai trượng, làm quan thượng quốc, giữ chức Ty Lệ, oai khiếp Hung Nô, người ở Lâm Thao sợ oai mà mến đức. Sống thời người đều hâm mộ; chết thời nhớ chẳng quên. Tượng đồng đặt ngoài cửa, có máy lay chuyển động, oai hùng như sống, đứng xa mà trông đủ khiến cho bọn cường hồ rụng hồn phách. Sau vài trăm năm lại thác mộng cho Triệu Xương, hiển linh cho Cao Biền, tiếng thơm oanh liệt, giống như các vị Thiên Thần không hơn không kém, như thế há chẳng hùng vĩ lắm thay!

Miếu ở làng Thụy Hương huyện Từ Liêm, cách phía đông thành bốn mươi dặm đền đài đồ sộ, miếu điện trang nghiêm, cao ngất ở trên bờ sông. Dầu cho sóng cả vỗ bờ, muôn dặm chảy xiết, vẫn nghiễm nhiên đứng vững không lay. Ngay trước miếu có bến đò ngang là con đường thượng lưu đến kinh phải ngang qua đấy, một chỗ đô hội lớn, thương mại hành nhân, cao tài đặt khách, chắp nối ngựa xe qua lại như dệt, mà trọn xưa vẫn an ổn, không xảy ra nạn gió sóng, nhân dân đều xưng tụng công đức của thần. Làng Thụy Hương rất đông, giàu, đến khi cúng tế, lễ vật long trọng tinh khiết, hằng năm đến ngày rằm tháng bảy, có ngày hội làm lễ Đại kỳ phúc, người đến xem đông như rừng, đường sá chợ búa nhà cửa có cái quang cảnh như thành thị. Lễ tế, đồ thờ nghiêm chỉnh, người đến xem lễ đều phải kín, so với hai đền Tiên Du và Kim Động cùng ngang hàng với nhau. Nhiều người đến đền cầu tự, có người bồng con đến xin Thần cho họ, như hai anh em Tiết, Nghĩa ở làng Vân Canh, đến xưng họ Lý họ Trần tức là Thần cho họ đó. Tập Chích Quái chép sự tích này cũng đồng với đây.

Tính xác thực
Trong Việt sử tiêu án, nhà sử học Ngô Thì Sĩ có chép lại và đánh giá truyền thuyết Lý Ông Trọng như sau:
Ông Trọng thân hình cao to, cùng việc đầu đuôi làm quan với nhà Tần, chưa chắc là đúng.Nhà Tần đúc 12 người vàng, tuyệt đối không có danh hiệu gì. Vua Ngụy muốn rời người vàng ấy đến đất Nghiệp nhưng nặng không mang đi được, nhân lấy đồng đúc 3 người gọi là Ông Trọng, bày ra ở ngoài cửa Tư Mã, lại bàn ở đàn miếu Thiên thu đình (ở bài chú Kinh Băng, Tiến Thủy) có hai Ông Trọng bằng đá đối nhau, thì cái tên Ông Trọng cũng giống như tên vì sao Phi Liêm, người đời sau đặt ra chuyện Ông Trọng thiêng liêng, để cho câu chuyện thần kỳ đó thôi.Theo các phân tích Trung Quốc, tiểu sử của Nguyễn Ông Trọng (tên trong sách Trung Quốc) không được chính sử Trung Quốc ghi lại và các sách khác trước thời nhà Minh cũng hiếm khi nhắc đến, dù với chức vị và chiến công của ông thì lẽ ra phải được ghi chép rất cụ thể (giống như Vương Tiễn, Bạch Khởi, Mông Điềm...). Hơn nữa, câu truyện về Ông Trọng có nhiều chi tiết phi lý: Quận Lâm Thao (Cam Túc) khi đó chưa từng bị Hung Nô xâm phạm nên không thể có chuyện Ông Trọng giao chiến với Hung Nô tại đây. Chức vụ "Tư lệ hiệu úy" không có vào thời nhà Tần mà chỉ được thiết lập vào thời nhà Hán, và đây là chức quan văn chứ không phải quan võ. Vì thế, các nhà nghiên cứu Trung Quốc cho rằng đây chỉ là truyền thuyết hư cấu do dân gian lưu truyền, nhằm giải thích một sự kiện có thật là Tần Thủy Hoàng đã cho đúc 12 bức tượng đồng khổng lồ có tên là "Ông Trọng" và đặt ở bên ngoài cổng Tư Mã của cung Hàm Dương. Câu chuyện dân gian đã được lan truyền khắp nơi và lan sang Việt Nam, và sau nhiều thế kỷ (nhất là thời Bắc thuộc), nó đã được truyền bá rộng trong nhân dân Việt Nam và được đưa vào sách Lĩnh Nam chích quái.

Đền thờ
Truyền thuyết Việt Nam kể rằng: vua Tần sai lập đền thờ ông, nay là di tích Đình Chèm, được nhân dân trong vùng xưng tôn là Đức Thánh Chèm.

Thực ra, đền thờ Lý Ông Trọng gọi là Đình Chèm chỉ được xây dựng từ thời Bắc thuộc (từ năm 603 đến năm 938) ở Thị Điềm, Thụy Phương (phường Thụy Phương, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội ngày nay). Trong Đình có các bia đá ghi chép lại lịch sử và nhân vật, đồng thời thờ 2 pho tượng đồng lớn: một là của Thượng đẳng Thiên vương Lý Ông Trọng, pho tượng còn lại là của bà vợ, hiệu Hoàng phi Bạch Tĩnh Cung (con gái của Tần Thủy Hoàng). Di tích Đình còn nguyên vẹn, kiến trúc rất đẹp.

Để tưởng nhớ Lý Ông Trọng, hằng năm ba làng: Thụy Phương, Hoàng Mạc và Liên Mạc tổ chức lễ hội đền Chèm từ 14 đến 16 tháng 5 âm lịch.
Chú thích

Xem thêm
 101 chuyện xưa tích cũ'' (Việt Nam - Trung Quốc), Đặng Việt Thủy, Nhà Xuất bản Quân đội Nhân dân 2005.
 Việt điện u linh tập.

Liên kết ngoài

Truyện tranh Lý Ông Trọng

Người Hà Nội
Lịch sử Việt Nam thời An Dương Vương
Nhân vật truyền thuyết Việt Nam
Nhân vật quân sự nhà Tần
Nhân vật quân sự Việt Nam thời kỳ Tiền độc lập


title: Großschwabhausen

text:
Großschwabhausen là một đô thị thuộc huyện Weimarer Land, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 12,16 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1077 người. Ngày 1 tháng 12 năm 2007, đô thị Hohlstedt đã được hợp nhất vào Großschwabhausen.

Tham khảo


title: Molise

text:
Molise () là một vùng ở Nam Ý. Cho tới năm 1963, nó là một phần của Abruzzi e Molise, cùng với Abruzzo. Quyết định tách rời hai vùng này không có hiệu lực cho tới năm 1970, khiến Molise trở thành vùng "trẻ" nhất nước Ý. Vùng này rộng  (nhỏ thứ nhì, sau Thung lũng Aosta) và có dân số 313.348 người (1 tháng 1 năm 2015)

Vùng này được chia làm hai tỉnh, được đặt theo tên của thủ phủ mỗi tỉnh: Campobasso và Isernia. Campobasso đóng vai trò thủ phủ vùng.

Hành chính
Molise gồm hai tỉnh:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Site of the Regione Molise
 Molise Region information site

Vùng của Ý


title: Longitarsus tarraconensis

text:
Longitarsus tarraconensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Leonardi miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Eichstetten am Kaiserstuhl

text:
Eichstetten am Kaiserstuhl là một thị xã trong huyện Breisgau-Hochschwarzwald bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị Eichstetten am Kaiserstuhl có diện tích 12,31 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 3616 người.

Tham khảo


title: Linay

text:
Linay  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Choummaly Sayasone

text:
Thượng tướng Choummaly Sayasone (, phiên âm: Chu-ma-ly Xay-nha-xỏn; sinh ngày 6 tháng 3 năm 1936 tại tỉnh Attapu, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào) là Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào kiêm Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào từ ngày 21 tháng 3 năm 2006. Ông đã được Đại hội 8 của Đảng Nhân dân cách mạng Lào bầu làm Tổng Bí thư và tiếp tục được bầu lại giữ chức Tổng Bí thứ Đảng tại Đại hội 9 (2011). Chức vụ trước đó của ông là Phó Chủ tịch nước, Thường trực Bộ Chính trị, trước nữa là Bộ trưởng Quốc phòng.

Tiểu sử

Choummaly Sayasone sinh ngày 6 tháng 3 năm 1936 trong một gia đình nông dân tại bản Vat Neua, huyện Saysetha, tỉnh Attapu, là một thành viên của bộ tộc Lào Loum.

Năm 1954, ông tham gia cách mạng với tư cách là quân nhân tại căn cứ cách mạng tại huyện Samneua, tỉnh Houaphan.

Từ năm 1955 đến năm 1956, ông đã tham gia nhiều trận chiến đấu bảo vệ cơ sở cách mạng và vùng tự do. Ngày 7 tháng 12 năm 1955 được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.

Ông từng được cử giữ các chức vụ Trung đội phó (1959), Trung đội trưởng (1961), Chính ủy Tiểu đoàn 5 (1962), Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 (1964) Quân đội Pathet Lào.

Năm 1964, ông học tại Trường Chính trị cao cấp (Việt Nam).

Từ năm 1968-1975, là Tư lệnh Liên quân Vùng Xiêng Khoảng.

Năm 1978, ông học tại Học viện quân sự (Liên Xô cũ).

Từ năm 1980-1982, là Phó Tư lệnh Bộ Chỉ huy Liên quân, Bộ Quốc phòng Lào.

Năm 1983, ông học tại Trường Chính trị và Hành chính (Việt Nam)

Từ năm 1982-1986, được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khóa III. Năm 1986, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khóa IV, được bầu làm Ủy viên Trung ương và Ủy viên Dự khuyết Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Năm 1991, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V, được bầu làm Ủy viên Trung ương và Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào; Ông được bổ nhiệm chức Bộ trưởng Quốc phòng Lào. Tại Đại hội VI năm 1996, tái cử các chức Ủy viên Trung ương, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và được tái bổ nhiệm chức Bộ trưởng Quốc phòng.

Năm 2001, tại Đại hội Đảng khóa VII, ông được bầu lại làm Ủy viên Bộ Chính trị được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Ngày 21 tháng 3 năm 2006, ông được bầu làm Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào tại Đại hội Đảng khóa VIII. Ngày 8 tháng 6 năm 2006, ông được bầu làm Chủ tịch nước Lào tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa VI, thay cho Khamtai Siphandon.

Tại Đại hội Đảng khóa IX (2011), ông một lần nữa tái đắc cử chức Tổng Bí thư Đảng. Tại Đại hội Đảng khóa X (2016), Bounnhang Vorachith - Thường trực Ban Bí thư, Phó Chủ tịch nước Lào, được bầu làm Tổng Bí thư, sau đó kế nhiệm ông làm Chủ tịch nước Lào.

Gia đình
Phu nhân là bà Keosaichay Sayasone - Thiếu tá Quân đội. Hiện ông bà đã có bảy người con (3 trai và 4 gái).

Tham khảo

|-

|-

|-

|-

Chủ tịch Lào
Bộ trưởng Quốc phòng Lào
Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
Thượng tướng Quân đội Nhân dân Lào
Phó Chủ tịch nước Lào


title: Tokugawa Ieshige

text:
là vị Tướng Quân thứ 9 của Mạc phủ Tokugawa tại Nhật Bản.

Ông là con trai cả của Tướng Quân Tokugawa Yoshimune, mẹ của ông là Okubo Tadanao, được biết đến với tên Osuma no kata. Tên thời nhỏ của ông là Nagatomi-maru. Ông đã trải qua lễ genpuku (nguyên phục) vào năm 1725. Người vợ đầu của ông, Nami-no-miya Masako là con gái Công chúa Fushimi-no-miya Kuninaga (伏見宮 邦永親王, Phục Kiến Cung Bang Vĩnh Thân vương). Người vợ thứ hai của ông, Okō no Kata là con gái của một trong số các cận thần triều đình đã đi theo Công chúa từ Hoàng cung đến phủ Tướng Quân tại Edo. Người vợ thứ hiền thục này là mẫu thân của Ieharu, người sẽ kế vị Ieshige sau này.

Ieshige bị bệnh tật kinh niên và có khiếm khuyết nghiêm trọng về khả năng nói. Việc Yoshimune chọn Ieshige là người kế vị ông đã gây nên tranh cãi lớn trong gia tộc Mạc phủ khi những người em của ông như Tokugawa Munetake và Tokugawa Munetada tỏ ra là những ứng cử viên phù hợp hơn. Yoshimune tuy vậy vẫn kiên quyết với quyết định của ông, vốn chịu ảnh hưởng của nguyên tắc trưởng nam kế vị trong Khổng giáo; và Ieshige vẫn tiếp tục giữ vai trò là người lãnh đạo tối cao chính thức của Mạc phủ. Yoshimune đã cố vấn công việc cai trị sau khi ông chính thức thoái vị vào năm 1745. Sự quan tâm này được trù tính là để bảo đảm rằng Ieshige được an toàn trong vai trò của mình. Ieshige giữ vai trò Tướng Quân cho đến năm 1760.

Lãnh đạm trong các công việc cai trị, Ieshige đẩy tất cả các quyết định cho thị tòng Ooka Tadamitsu (1709–1760). Ông chính thức thoái vị năm 1760 và nhận tước hiệu Ōgosho, chọn người con trai đầu là Tokugawa Ieharu làm Tướng Quân thứ 10 và qua đời một năm sau đó.

Người con trai thứ hai của Ieshige là Tokugawa Shigeyoshi trở thành người sáng lập dòng tộc Tokugawa Shimizu, cùng với Tayasu và Hitotsubashi (do các em trai của Ieshige thành lập) trở thành gosankyō (ngự tam khanh), ba nhánh kế vị dự phòng của gia tộc Tokugawa trong trường hợp Tướng Quân của nhánh chính không có hậu duệ kế vị. Họ gia nhập gosanke (ngự tam gia), là ba nhánh kế vị dự phòng lớn hơn của gia tộc.

Thời kỳ cai trị của Ieshige bị lu mờ bởi tham nhũng, các thảm họa thiên nhiên, nạn đói và sự nổi lên của tầng lớp thương nhân, và cách ứng xử không tốt của ông đã làm suy yếu rất nhiều quyền lực của gia tộc Tokugawa.

Ieshige qua đời năm 1761. Thụy hiệu sau khi mất của ông là Junshin-in; và phần mộ của ông được đặt tại lăng của gia tộc Tokugawa tại Zōjō-ji thuộc Shiba. Phần mộ còn lại của ông đã bị khai quật và khiên cứu khoa học trong khoảng thời gian 1958 - 1960. Cuộc điều tra này phát hiện răng của ông bị cong và bị biến dạng, qua đó đã chứng thực các giải thuyết về khả năng nói có khiếm khuyết của ông.

Niên đại thời kỳ Ieshige cai trị
Những năm Ieshige làm Tướng Quân có hơn một niên hiệu nengō.
 Enkyō (延享, Diên Hưởng) (1744–1748)
 Kan'en (寛延, Khoan Diên) (1748–1751)
 Hōreki (宝暦, Bảo Lịch) (1751–1764)

Chú thích

Tham khảo
 Screech, Timon. (2006). Secret Memoirs of the Shoguns: Isaac Titsingh and Japan, 1779-1822. London: Routledge. ISBN 0-7007-1720-X
 Titsingh, Isaac. (1822). Illustrations of Japan. London: Ackerman.
 Titsingh, Isaac. (1834). [Siyun-sai Rin-siyo/Hayashi Gahō, 1652], Nipon o daï itsi ran; ou, [http://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&dq=nipon+o+dai+itsi+ran Annales des empereurs du Japon.] Paris: Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.
Totman, Conrad. (1967). Politics in the Tokugawa bakufu, 1600-1843. Cambridge: Harvard University Press.

Gia tộc Tokugawa
Shogun Tokugawa
Mất năm 1761
Sinh năm 1712


title: Sân thượng

text:
Sân thượng là một phần mở rộng ngoài trời trên mái nhà hoặc mái của tầng cao nhất (tầng thượng) của một tòa nhà trên mặt đất. Một sân thượng nói chung sẽ lớn hơn rất nhiều lần so với một ban công và sẽ đón nhận một không gian thông thoáng vì tiếp xúc với bầu trời và thường xuyên đón gió. Sân thượng vốn là nơi chịu ánh nắng gay gắt chiếu trực tiếp cả ngày khi hè đến vì vậy chống nóng và nắng cho không gian này cũng chính là làm mát cho cả tổng thể ngôi nhà, nhất là tầng kế dưới.

Chức năng
Sân thượng tương đối linh hoạt về chức năng và có thể được sử dụng cho một loạt các hoạt động bao gồm làm vườn, thư giãn, giải trí, tắm nắng, và nướng và bày biện các bữa tiệc. Đôi khi, có một bồn tắm nóng, hoặc một hồ bơi nhỏ cũng có thể được thiết kế trên sân thượng. Cũng có thể có một nhà bếp ngoài trời hoặc các hoạt động nướng thịt nướng (ở phương Tây).

Sân thượng cũng thường được dùng là nơi dùng phơi quần áo hoặc phục vụ với nhiều mục đích sinh hoạt khác nhau. Sân thượng cũng là nơi chứa các đồ dùng sinh hoạt như bồn chứa nước, tẹc nước, bồn nước năng lượng mặt trời, bình móng lạnh, máy lạnh...  Với những gia đình yêu thích khoảng xanh thiên nhiên, muốn tìm một không gian thoáng đãng ngoài trời thì đây lại là nơi lý tưởng để biến thành góc riêng tư hay là nơi quây quần bên gia đình.

Ngày nay, xu hướng làm vườn nhỏ trên sân thượng cũng là biện pháp chống nóng hiệu quả cho mái bằng. Vườn trên sân thượng nên làm theo kiểu vườn "treo", tức là các phần đổ đất trồng cây hoặc hồ nước không bám trực tiếp lên sàn sân thượng mà được làm cách khoảng với sàn hai lớp, có bố trí thoát nước để chống thấm và xử lý kỹ thuật dễ dàng. Góc sân thượng cũng có thể bố trí gạch thẻ, đổ đất trồng hoa mười giờ hoặc cỏ xanh cùng cây lá sáng làm nền. Kiến trúc sư sẽ giúp bạn tính toán trước khoảng lam để treo vài giỏ hoa Vườn trên sân thượng đang là xu hướng phổ biến do không gian nhà ống chật hẹp hiện nay khiến mảng xanh ngày càng trở nên hiếm hoi. Tìm kiếm vị trí thích hợp và tạo lập khoảng xanh thư giãn, đặc biệt trên sân thượng là xu hướng nổi bật hiện nay trong nhà phố.

Chú thích

Thành phần kiến trúc


title: Nolasodes

text:
Nolasodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Radford, Virginia

text:
Radford, Virginia là một thành phố thuộc quận, tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số thời điểm năm 2000 theo điều tra của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 15.859 người.

Tham khảo

Thành phố của Virginia


title: Lan giáng hương

text:
Lan giáng hương hay lan giáng xuân, lan đuôi cáo (danh pháp hai phần: Aerides falcata) là một loài lan.

Cây phân bố từ Ấn Độ đến Đông Nam Á. Tại Việt Nam, cây có mặt ở các khu vực từ Quảng Trị đến Kiên Giang.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

F
Thực vật Campuchia
Thực vật Lào
Thực vật Myanmar
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Việt Nam
Thực vật được mô tả năm 1851
Lan Thái Lan
Lan Việt Nam
Lan Vân Nam


title: Sesan (huyện)

text:
Huyện Sesan là một huyện thuộc tỉnh Stung Treng, đông bắc Campuchia. Theo thống kê năm 1998, dân số toàn huyện là 11,252.

Tham khảo

Huyện Campuchia


title: Rosalpatti

text:
Rosalpatti là một thị xã panchayat của quận Virudhunagar thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rosalpatti có dân số 19.155 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Rosalpatti có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Rosalpatti, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền

text:
Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền (JSLC) () là trung tâm phóng vệ tinh của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (trạm không gian) ở sa mạc Gobi, kỳ Ejin (额济纳 旗), minh Alxa (阿拉善 盟), khu tự trị Nội Mông Cổ, nằm khoảng 1.600 km so với Bắc Kinh. Nó nằm tại 40 ° 57'53 0,52 "N 100 ° 17'4 0,67" E / 40,9648667 ° N 100,2846306 ° E / 40,9648667; 100,2846306.
Trung tâm được thành lập vào năm 1958, là trung tâm phóng vũ trụ thứ ba trong 3 cảng không gian của Trung Quốc. Nhiều đợt phóng của Trung Quốc đã được thực hiện ở đây hơn bất cứ nơi nào khác. Giống như với tất cả các cơ sở khởi động Trung Quốc là xa xôi và đóng cửa đối với người nước ngoài. Nó được đặt tên như vậy vì Tửu Tuyền là trung tâm đô thị gần nhất, mặc dù Tửu Tuyền thuộc tỉnh Cam Túc gần đó.

Tham khảo

Trung tâm phóng vệ tinh
Sân bay vũ trụ


title: Thiruvennainallur

text:
Thiruvennainallur là một thị xã panchayat của quận Viluppuram thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thiruvennainallur có dân số 8517 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thiruvennainallur có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Thiruvennainallur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Juban

text:
Juban là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Sorsogon, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 32.320 người trong.

Barangay
Juban được chia thành 25 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Sorsogon
Huyện của Yemen


title: Personopsis grasi

text:
Personopsis grasi là một loài ốc biển kích thước trung bình-nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Personidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Personopsis


title: Surat Thani (tỉnh)

text:
Surat Thani (tiếng Thái: สุราษฎร์ธานี, phiên âm: Xu-rát Tha-ni) thường gọi tắt là Surat, là tỉnh lớn nhất ở miền nam của Thái Lan, bên bờ đông của Vịnh Thái Lan. Tên gọi của tỉnh này có nghĩa là Thành phố của người tốt, được vua Vajiravudh (Rama VI) ban tặng.

Các đơn vị hành chính

Tỉnh này có 18 huyện (Amphoe) và huyện nhỏ (hay phó huyện) (King Amphoe). Các huyện này được chia thành 131 xã (tambon) và 1028 thôn (muban).

Tỉnh này có 3 thị xã (thesaban mueang) và 19 thị trấn (thesaban tambon). Các đơn vị thành thị quan trọng nhất là 6 đơn vị sau đây:

Tham khảo

Surat Thani
Tỉnh của Thái Lan
Vịnh Thái Lan


title: Olivella arionata

text:
Olivella arionata là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Cyndi Lauper

text:
Cynthia Ann Stephanie "Cyndi" Lauper (sinh ngày 22 tháng 6 năm 1953) là nữ ca sĩ từng đoạt giải Grammy, nhạc sĩ, diễn viên và người vận động cho quyền LGBT người Mỹ. Cô bắt đầu xây dựng tên tuổi của mình vào giữa thập niên 1980 với album đầu tiên She's So Unusual và trở thành nghệ sĩ đầu tiên trong lịch sử có 4 đĩa đơn lọt vào tốp 5 phát hành trong cùng một album - "Girls Just Want to Have Fun", "Time After Time", "She Bop", và "All Through the Night". Thành công này đã giúp cô giành Giải Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất trong lễ trao giải Grammy năm 1985.

Lauper đã phát hành 11 album và trên 40 đĩa đơn, bán được hơn 25 triệu album và đĩa đơn trên toàn thế giới. Cô tiếp tục lưu diễn vòng quanh thế giới, đồng thời đấu tranh vì nhân quyền.

Album phòng thu
 1983: She's So Unusual
 1986: True Colors
 1989: A Night to Remember
 1993: Hat Full of Stars
 1994: Twelve Deadly Cyns...and Then Some
 1996: Sisters of Avalon
 1998: Merry Christmas...Have a Nice Life
 2001: Shine
 2003: At Last
 2005: The Body Acoustic
 2008: Bring Ya to the Brink

Lưu diễn
 1984—1985: The Fun Tour
 1986—1987: True Colors World Tour
 1989: A Night to Remember World Tour
 1993—1994: Hat Full of Stars Tour
 1994—1995: Twelve Deadly Cyns World Tour
 1996—1997: Sisters of Avalon Tour
 1999: Do You Believe? Tour (ủng hộ Cher)
 2001: The Shine Tour
 2002: Living Proof: The Farewell Tour (ủng hộ Cher)
 2003—2004: The At Last World Tour
 2005—2006: The Body Acoustic Tour
 tháng 6 năm 2007: True Colors Tour
 Tháng 2-3 2008: Australian Tour
 Tháng 6 2008: True Colors Tour

Chú thích

Liên kết ngoài

 Official site
 Paul Burston, Cyndi Lauper is Back, and the Girl still wants to Have Fun (interview), The Times, 2 tháng 8 năm 2008

Sinh năm 1953
Người đoạt giải Grammy
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên đến từ thành phố New York
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Người giành giải Tony
Nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ
Người Mỹ gốc Thụy Sĩ
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nhạc sĩ nhạc dance Mỹ
Nữ ca sĩ nhạc rock Mỹ
Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ý
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nhà nhân đạo Mỹ
Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc đồng quê người Mỹ
Nữ ca sĩ nhạc đồng quê người Mỹ
Nhạc sĩ theo chủ nghĩa nữ giới
Người đoạt giải Primetime Emmy
Ca sĩ Thành phố New York
Người viết bài hát New York
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Ca sĩ nhạc pop Mỹ


title: Luperomorpha viridis

text:
Luperomorpha viridis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Luperomorpha


title: CE

text:
CE là chữ viết tắt có thể có các ý nghĩa sau:
 "Common Era", chữ viết tắt cho Công Nguyên trong tiếng Anh, thay cho A.D. khi người dùng không muốn tránh sắc thái tôn giáo liên quan đến Chúa Kitô.
 biểu tượng CE trên các sản phẩm để chỉ sản phẩm này tuân thủ các tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu.
 Chữ viết tắt tiếng Anh của Hội đồng châu Âu.
 Chữ viết tắt tiếng Anh của trạng thái cực kỳ nguy cấp gắn cho các sinh vật trong sách đỏ về bảo tồn sinh vật trên Trái Đất.
 Mã hàng không quốc tế IATA của Nationwide Airlines; đóng tại Cộng hòa Nam Phi.
 Trong bảng điện tử chứng khoán: CE là viết tắt của từ Ceiling - Giá trần (thường ghi kèm với giá). Mỗi phiên giao dịch đều giới hạn biên độ giá, khi giá cổ phiếu tăng đến hết biên độ trong phiên hôm đó thì gọi là tăng trần.
 Trong lĩnh vực công nghệ, CE còn là Computer Engineering - Kỹ thuật Máy Tính hoặc Computer Engineer - Kĩ sư máy tính.
 Trong lĩnh vực xây dựng, CE còn là Construction Engineer - Kĩ sư xây dựng

Ce có thể có ý nghĩa:
 Nguyên tố hóa học Ceri
 Ce là nguyên tố hóa học thuộc họ đất hiếm Cerium thuộc học Lanthan có tác dụng vô cùng lớn trong ngành nông nghiệp, công nghiệp, không chỉ Ce các nguyên tố thuộc họ Đất hiếm Lanthan khi đưa vào sẽ gây biến tính mạnh mẽ đến cơ lý tính của hợp kim, đặc biệt là từ tính của thép

ce có thể có ý nghĩa:
 Tiếng Chechen (ISO 639 alpha-2)
CE Comformance de Europe:

Danh sách các từ kết hợp từ hai chữ cái


title: Poudenas

text:
Poudenas  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 117 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Bất Giáng

text:
Bất Giáng (chữ Hán: 不降 - Bu Jiang) là vị vua thứ 11 nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Bất Giáng là con của Hạ Tiết – vua thứ 10 của nhà Hạ.

Trị vì
Năm 1981 TCN, Hạ Tiết qua đời, Bất Giáng lên nối ngôi.

Theo Trúc thư kỉ niên, năm thứ 6 trong thời gian cai trị (khoảng 1975 TCN), ông mang quân đi đánh nước Cửu Uyển (九苑 Jiu Yuan).

Năm thứ 35 trong thời gian ông cai trị (khoảng 1946 TCN), chư hầu của nhà Hạ là Thương đánh bại nước Bì thị (皮氏).

Năm 1922 TCN, Bất Giáng qua đời. Ông làm vua tất cả 59 năm. Em ông là Hạ Quýnh lên nối ngôi.

Bất Giáng qua đời lý do
Chư hầu của nhà Hạ là Thương đánh bại nước Bì thị (皮氏)
 Năm 1922 TCN, Bất Giáng qua đời.
 Hay do quá già và sức khoẻ yếu

Xem thêm
 Nhà Hạ
 Hạ Quýnh
 Hạ Tiết

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Hạ bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Hạ


title: Mülsen

text:
Mülsen là một đô thị ở huyện Zwickau, vùng hành chính Chemnitz, bang tự do Sachsen, Đức.. Đô thị này có cự ly 6 km về phía đông bắc của Zwickau.

Tham khảo


title: Chromel

text:
Chromel là hợp kim được tạo ra từ 90% Ni và 10% Cr. Nó là hợp kim được sử dụng trong bộ cảm biến nhiệt độ kiểu E và K. Nó có thể được sử dụng trong môi trường nhiệt độ 1100oC và oxi hoá cao. Chromel được phát mình bởi hãng Hoskins Manufacturing Company. Ở cảm biến nhiệt, nó luôn được sử dụng cùng với hợp kim alumen.

Tham khảo

Hợp kim
Hợp kim của niken


title: Sainte-Honorine-de-Ducy

text:
Sainte-Honorine-de-Ducy là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sainte-Honorine-de-Ducy sur le site de l'Institut géographique national
 Sainte-Honorine-de-Ducy sur le site de l'Insee
 Sainte-Honorine-de-Ducy sur le site du Quid
 Localisation de Sainte-Honorine-de-Ducy sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Sainte-Honorine-de-Ducy sur Mapquest

Xã của Calvados


title: Quận Ringgold, Iowa

text:
Quận Ringgold là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Mount Ayr. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Bufonaria foliata

text:
Bufonaria foliata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Chú thích

Tham khảo

 Steyn, D.G. & Lussi, M. (1998) Marine Shells of South Africa. An Illustrated Collector’s Guide to Beached Shells. Ekogilde Publishers, Hartebeespoort, South Africa, ii + 264 pp. page(s): 72

F
Động vật được mô tả năm 1826


title: Monte Compatri

text:
Monte Compatri là một đô thị ở tỉnh Roma trong vùng Latium thuộc Ý, có cự ly khoảng 20 km về phía đông nam của Roma on the Alban Hills, the old Labici. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2018, đô thị này có dân số 12.130 người và diện tích là 24,4 km².

Monte Compatri giáp các đô thị: Colonna, Grottaferrata, Monte Porzio Catone, Rocca di Papa, Rocca Priora, Roma, San Cesareo, Zagarolo.

Cư dân nổi tiếng
 Marco Mastrofini, 1763 - 1845, nhà triết học, nhà toán học.
 Cardinal Pompeo Colonna (Roma 1479 - 1530).
 Giuseppe Ciaffei (Monte Compatri 1904 - 1982), nhà ngoại giao.
 Filippo Luzi (Monte Compatri 1665 - 1722), họa sĩ.
 Carlo Felici (Monte Compatri 1751 - 1820), nhà văn.
 Curzio Pagliari (Monte Compatri 1913 - 1991), họa sĩ, nhà điêu khắc.
 Alfredo Michetti (Monte Compatri 1919 - 1993), nhà thơ, họa sĩ.

Thành phố kết nghĩa

 Calahorra, Tây Ban Nha

Photo gallery

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.montecompatri.roma.it/

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma
Castelli Romani


title: Cerithium torulosum

text:
Cerithium torulosum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

T


title: Bayan Obo

text:
Bayan Obo, , Hán Việt: Bạch Vân Ngạc Bác khoáng khu), hay Baiyun-Obo hoặc Baiyun'ebo, là một đơn vị hành chính trực thuộc thành phố Bao Đầu, khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc. Đây là một khu vực khai khoáng ở phía tây của Nội Mông và cách trung tâm thành phố Bao Đầu hơn  về phía nam.

Các khu mỏ ở phía bắc của khu có trữ lượng đất hiếm lớn nhất trên thế giới được phát hiện cho tới nay, được cho là vào khoảng 90%. Vào năm 2005, nơi đây cung cấp 45% lượng đất hiếm cho thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Bao Đầu
Cộng đồng khai thác mỏ ở Trung Quốc


title: Euchlaena

text:
Euchlaena là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Euchlaena amoenaria (Guenée, 1857)
 Euchlaena deplanaria (Walker, 1863)
 Euchlaena effecta (Walker, 1860)
 Euchlaena irraria (Barnes & McDunnough, 1917)
 Euchlaena johnsonaria (Fitch, 1869)
 Euchlaena madusaria (Walker, 1860)
 Euchlaena manubiaria (Hulst, 1886)
 Euchlaena marginaria (Minot, 1869)
 Euchlaena milnei McDunnough, 1945
 Euchlaena mollisaria (Hulst, 1886)
 Euchlaena muzaria (Walker, 1860)
 Euchlaena obtusaria (Hübner, 1809-13)
 Euchlaena pectinaria (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Euchlaena serrata (Drury, 1770)
 Euchlaena silacea Rindge, 1958
 Euchlaena tigrinaria (Guenée, 1857)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Euchlaena at funet

Angeronini


title: Lasioglossum scirpaceum

text:
Lasioglossum scirpaceum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1975


title: 3925 Tretʹyakov

text:
3925 Tretʹyakov (1977 SS2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 9 năm 1977 bởi L. Zhuravleva ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3925 Tretʹyakov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Zafra altispira

text:
Zafra altispira là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Zafra


title: Lipsothrix propatula

text:
Lipsothrix propatula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lipsothrix
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 18 thôn vườn trầu

text:
18 thôn vườn trầu, hoặc gọi ngắn là 18 thôn hay Vườn Trầu, tên chữ là Thập bát phù viên hay Thập bát phù lưu viên, là một tên gọi dùng để chỉ địa danh của một vùng đất, mà nay bao gồm địa giới của huyện Hóc Môn, Quận 12 và một phần huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh.

Lịch sử hình thành
Theo các nhà nghiên cứu, Mười tám thôn vườn trầu hình thành do quá trình di dân đầu thế kỷ 17. Trong quá trình sinh cơ lập nghiệp, từ năm 1698 đến 1731, nông dân nơi đây đã lập ra 6 thôn đầu tiên, từ đó đến năm 1802, phát triển thêm 12 thôn.

Trịnh Hoài Đức đã chép trong Gia Định thành thông chí như sau:
Ở về phía tây cách trấn 52 dặm rưỡi. Địa thế xung yếu, nằm ngay trên đường bộ thông suốt vào Cao Miên, đặt đạo Quang Oai ở đấy để canh giữ. Khi trước có 18 thôn phụ giữ nơi ấy, dân cư ở đây rất đông đúc, tạo thành một chợ lớn ở miền núi. Dân nơi đây đều có sản nghiệp, phần nhiều là vườn trầu, họ thường gánh trầu đi bộ từng nhóm 3, 4 mươi người xuống bán ở hai chợ Sài Gòn và Bến Nghé. Nơi đây còn nhiều rừng rậm, cọp dữ thường hay bắt người ăn thịt nên có câu: Hung dữ như cọp Vườn Trầu.

Vào năm 1782, quân Tây Sơn đã có trận giao tranh ác liệt với quân chúa Nguyễn tại vùng Vườn Trầu. Tiền quân Tây Sơn bị phục kích, Hộ giá Phạm Ngạn - một sủng thần của Thái Đức Hoàng đế Nguyễn Nhạc bị tướng Trần Công Chương của cánh quân Hòa Nghĩa - đa phần là người Hoa, giết chết. Vua Thái Đức tức giận, bèn ra lệnh thảm sát người Hoa tại Gia Định.

Tuy lần lượt thuộc quyền quản hạt của tổng Bình Dương, huyện Tân Bình, trấn Phiên An (1698-1808); rồi tổng Dương Hòa, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, trấn Phiên An (1808-1832) rồi tỉnh Phiên An (1832-1836); rồi tổng Dương Hòa thượng, huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định (từ 1836), thậm chí từng là nơi đặt trị sở của Nha môn huyện Bình Dương một thời gian; nhưng trên thực tế, Mười tám thôn vườn trầu đều tự quản và nằm ngoài vùng kiểm soát của chính quyền nhà Nguyễn.

Do đặc điểm thổ nhưỡng tốt, phù hợp với cây trầu, cộng với kinh nghiệm của các di dân, Mười tám thôn vườn trầu trở thành nơi chuyên canh và cung cấp trầu cho khắp Nam Kỳ lục tỉnh. Thuở ban đầu, Mười tám thôn vườn trầu còn hoang sơn, cỏ cây rậm rạp và nhiều thú dữ, đặc biệt là hổ. Tương truyền thời đấy, hổ (người dân kiêng kỵ, nên gọi là "ông ba mươi") vẫn thường đi trên đường làng giữa ban ngày, còn ban đêm thì thả sức tung hoành quấy phá, vì vậy mới có câu "dữ như cọp Mười tám thôn vườn trầu". Mỗi lúc đi bán trầu, các nhà vườn thường phải nhập toán lên đến ba, bốn mươi người gồng gánh đem trầu về bán tận Sài Gòn, Bến Nghé. Tuy vậy, đến đầu thế kỷ 19, Mười tám thôn vườn trầu đã trở thành một vùng dân cư trù mật với những phiên chợ trầu sầm uất. Các vườn trầu nối liên tiếp xanh bất tận. Nghề nuôi ngựa, nuôi gà chọi ở đây khá nổi tiếng.

Căn cứ chống Pháp và khởi nghĩa Mười tám thôn vườn trầu 1885
Đến năm 1841, Mười tám thôn vườn trầu thuộc về quyền quản hạt của huyện Bình Long, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định. Tuy vậy, địa thế Mười tám thôn vườn trầu thời này vẫn khá hiểm hóc: phía sau là bưng Tầm Lạc mênh mông, cỏ lấp đầu người, nước ngập ngang lưng và rừng liên tiếp lên tận Cao Miên, Lào. Đây là vùng cư ngụ lý tưởng của những người dân lưu tán từ các tỉnh miền Trung, miền Bắc vào, sống ngoài vùng kiểm soát của chính quyền. Đa phần, họ đều giỏi võ nghệ, sống gắn bó, đoàn kết với nhau chống áp bức cũng như thú dữ...

Sau khi Pháp chiếm thành Gia Định, rồi mở rộng chiếm 3 tỉnh miền đông Nam Kỳ. Năm 1862, Pháp đã chia lại địa giới hành chính. Huyện Bình Long thuộc phủ Tây Ninh, tỉnh Gia Định. Cùng trong thời gian đó, nghĩa quân Trương Định - Trương Quyền (1859–1867) từng đặt 1 căn cứ liên lạc chống Pháp tại vùng có tên là Bà Điểm (nay là xã Bà Điểm). Nguyễn Ảnh Thủ cũng lấy đây là căn cứ phát động khởi nghĩa chống Pháp vào năm 1871.

Ngay khi chiếm được 3 tỉnh miền đông Nam Kỳ, Đại úy Lucien de Grammont  được cử làm Giám đốc bản xứ sự vụ huyện Bình Long (tiếng Pháp: directeur des Affaires indigènes, bình dân gọi nôm na là Chủ quận) và Trần Tử Ca được cử làm phụ tá. Do de Grammont thường không có mặt tại nhiệm sở, nên về mặt thực tế Trần Tử Ca nắm quyền cai trị trực tiếp vùng này và đóng tại dinh quận ở Tân Sơn Nhì. Do lập công đắc lực, Pháp nhanh chóng thăng hàm cho Trần Tử Ca thành Tri huyện (1871) rồi Đốc phủ sứ (1879). Lợi dụng chức quyền nên Đốc phủ Ca lạm quyền tàn ác, vơ vét người dân nơi đây thậm tệ. Vợ và hai con cũng bức áp dân đen tàn khốc.

Năm 1879, Phan Văn Hớn, một nông dân giỏi võ, mưu trí, tính cách hào phóng, ngay thẳng, được dân trong vùng cử làm Hương quản, trông coi việc an ninh trong làng, nên dân trong vùng còn gọi ông là Quản Hớn. Do ông thường đứng ra bênh vực cho dân chống lại cường hào ác bá, Đốc phủ Ca vu cho ông tội loạn nên bắt ông giao Pháp đày ra Côn Đảo chịu án 5 năm tù. Sau khi ra tù, ông cùng Nguyễn Văn Quá (hay Hóa), người Đức Hòa, âm thầm chuẩn bị gươm, dao, mác và bí mật chiêu tập một số nghĩa quân chờ cơ hội khởi nghĩa chống lại áp bức. Dân chúng quá bất mãn vì bị bóc lột tàn nhẫn nên theo Quản Hớn rất nhiều.

Vào đêm 30 rạng mùng một tết năm Ất Dậu (tức ngày 8 rạng ngày 9 tháng 2 năm 1885), Phan Văn Hớn, Nguyễn Văn Quá cùng hơn ngàn nghĩa quân chia làm ba mũi, tấn công vào dinh huyện Bình Long, giết chết Đốc phủ Trần Tử Ca, bêu đầu trên cột đèn trước chợ Hóc Môn.

Sau cuộc khởi nghĩa 1885, Pháp đổi tên huyện Bình Long thành quận Hóc Môn, chia thành 4 tổng: Long Tuy Thượng, Long Tuy Hạ, Long Tuy Trung và Bình Thạnh Trung.

Kháng chiến giành độc lập

Năm 1930, khi Đảng Cộng sản Đông Dương (ĐCS) ra đời thì Mười tám Thôn vườn trầu được chọn làm hậu cứ, nơi nuôi dưỡng các cán bộ lãnh đạo, cất giấu tài liệu bí mật của ĐCS. Trong khoảng thời gian năm 1930 đến 1940, dân chúng Mười tám Thôn vườn trầu đã bảo vệ, che giấu, nuôi nấng nhiều người cộng sản: Nguyễn Văn Cừ, Phan Đăng Lưu, Hà Huy Tập, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai, Hoàng Quốc Việt, Lê Duẩn... Trung ương ĐCS đã tổ chức ở đây ba cuộc họp quan trọng. Tháng 3 năm 1937 Trung ương ĐCS họp hội nghị mở rộng kiểm điểm tình hình, bàn chủ trương biện pháp cụ thể, nhất là công tác mặt trận và công tác đấu tranh hợp pháp để đẩy mạnh phong trào cách mạng tại ấp Tiền Lân. Cũng tại ấp này, tháng 3 năm 1938, Trung ương ĐCS họp hội nghị toàn thể kiểm điểm ưu khuyết điểm về các mặt công tác: xây dựng Đảng, tổ chức quần chúng, xây dựng mặt trận và đề ra những chủ trương cụ thể nhằm phát huy thắng lợi đã giành được, đưa phong trào đấu tranh dân chủ lên một bước nữa. Từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 11 năm 1939, hội nghị Trung ương ĐCS lần thứ 6 khai mạc tại ấp Tây Bắc Lân - Mười tám Thôn vườn trầu với sự tham gia của Nguyễn Văn Cừ (Tổng bí thư), Lê Duẩn, Phan Đăng Lưu, Võ Văn Tần... Hội nghị đã bàn toàn diện các chủ trương của ĐCS trong tình hình mới. Đêm 23 tháng 11 năm 1940, khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ tại cả một vùng rộng lớn nông thôn Nam Bộ. Dân chúng Mười tám Thôn vườn trầu tự vũ trang bằng gậy gộc, giáo mác đánh vào các cơ quan hành chính của thực dân Pháp. Do điều kiện chưa chín muồi, cuộc khởi nghĩa này đã thất bại. Thực dân Pháp dựng trường bắn ngay tại thị trấn Hóc Môn - chỗ ngã ba Giồng. Tại đây, nhiều cán bộ của ĐCS: Nguyễn Văn Cừ, Võ Văn Tần, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Thị Minh Khai... đã bị xử tử.

Ngày nay Hóc Môn vẫn còn những di tích lịch sử ghi dấu những giai đoạn lịch sử khi người dân Hóc Môn cùng người dân Nam Bộ đấu tranh với Pháp, Mỹ để giành độc lập, như: "Bia căm thù" ở Cầu Xáng.

Tên gọi và vị trí của 18 thôn vườn trầu
Khởi thủy, từ năm 1698 đến 1731, nông dân nơi đây đã lập ra 6 thôn đầu tiên là:
 Tân Thới Nhứt
 Tân Thới Nhì
 Tân Thới Trung
 Tân Phú
 Thuận Kiều
 Xuân Thới Tây
Trong quá trình phát triển, dân cư ở đây đã lập mới hoặc chia tách để lập thêm một số thôn nữa. Trịnh Hoài Đức đã 2 lần nhắc đến địa danh Vườn Trầu trong Gia Định Thành Thông chí và có ghi vùng này có 18 thôn phụ giữ nhưng lại không ghi lại cụ thể tên 18 thôn. Sách "Đại Nam nhất thống chí", phần "Lục tỉnh Nam Việt" cũng có nhắc đến địa danh Vườn Trầu với 18 thôn nhưng cũng không kể tên. Theo Hứa Hoành, bản án của Tòa án Gia Định xử vụ Quản Hớn khởi nghĩa, giết vợ chồng Đốc phủ Ca, có kể tên 18 thôn liên hệ phải bồi thường số tài sản thiệt hại do cuộc khởi nghĩa này gây ra. Tuy nhiên ông chỉ liệt kê 17 thôn là:
 Bình Hưng
 Vĩnh Lộc
 Tân Thới Thượng
 Tân Đông Thượng
 Trung Chánh (Quán Tre)
 Tân Thông Tân
 Tân Thông Tây
 Tân Thới Tam
 Tân Thới Nhì
 Tân Thới Tứ
 Tân Đông
 Tân Thành
 Tân Đông Trung
 Xuân Hoá
 Bình Hưng Đông
 Bình Nhạn
 Mỹ Hạnh

Trong quyển "Lịch sử truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và nhân dân huyện Hóc Môn" (xuất bản 1991) có ghi lại tên 18 thôn này, nhưng không rõ căn cứ xác định vị trí. Các tên này đều được ghi nhận liền kề nhau'' trong Gia Định Thành Thông chí, phần 74 thôn phường ấp của tổng Dương Hòa.
 Mỹ Toàn
 Tân Phú (Gia Định Thành Thông chí ghi là "Tân Phú, giáp Tây")
 Tân Thới Bình
 Tân Thới Đông
 Tân Thới Tây
 Tân Thới Trung
 Tân Thới Nhứt
 Tân Thới Nhứt Tây (Gia Định Thành Thông chí ghi là "Tân Thới Nhứt, giáp Tây")
 Tân Thới Nhì
 Tân Thới Nhì Tây
 Tân Thới Tam
 Tân Thới Tứ
 Thuận An (Gia Định Thành Thông chí ghi là "Thanh An")
 Thuận Kiều
 Trung Hòa
 Tứ Chánh Giáo Đức
 Xuân Thới
 Xuân Thới Tây

Tuy vậy, danh sách này lại thiếu một số thôn nằm trong cùng phạm vi như Trung Chánh và Trung Chánh Tây. Vì thế, có giả thuyết cho rằng 18 thôn chỉ mang tính ước lệ và rất có thể số lượng thôn nhiều hơn thế.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang sách tại Nhà xuất bản Văn hoá - Văn nghệ

Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh


title: Aeolus variegatus

text:
Aeolus variegatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Curtis miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Pierre Poivre

text:
Pierre Poivre là một họa sĩ người Pháp (23/8/1719 - 6/1/1786).

Ông sinh ra ở thành phố Lyon, Pháp. Ông đã được cử đến Trung Quốc và Nam Kỳ. Ông đã vẽ ở Pháp những bức tranh đẹp về cây hoa và một số con tem, nổi bật là "Mautirius"
ông đến Việt Nam và đã nảy sinh tình cảm với đất nước tuy nghèo khó nhưng chân thật này
Những bức tranh của ông về Việt Nam rất đẹp và chân thực, được giới phê bình đánh giá cao.[nguồn gốc?]

Tiểu sử
Poivre là con trai của một người buôn lụa giàu có. Ông luôn muốn được đi về Đông Á và đã gia nhập hội Thừa Sai Paris. Ông đến châu Á lần đầu tiên vào năm 1740. Ông ta đã đến Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Dương và đã có ý định buôn bán ở nơi này. Sau khi trở về châu Âu năm 1747, ông không làm linh mục nữa mà chuyển sang công ty Đông Ấn để thành lập một nhà băng ở Nam Việt Nam (Cochinchina). Ông đến miền Nam Kỳ hai năm sau trên danh nghĩa đại diện công ty Đông Ấn.

Tại Việt Nam
Ở Việt Nam, ông xin được phép của nhà vua Nguyễn Phúc Khoát để mở tạm hai trạm buôn: một tạm và một lâu dài ở Đà Nẵng. Ông ta bắt cóc trẻ con để làm phiên dịch riêng cho ông. Triều đình Việt Nam tức giận và ra lệnh trục xuất tất cả các nhà truyền đạo Châu Âu ra khỏi Việt Nam. Hai năm sau, những người này mới trao trả lại những bé Việt Nam mà họ đã bắt cóc. Sau đó thì họ lại được vào Việt Nam.

Tham khảo

Sinh năm 1719
Mất năm 1786
Họa sĩ Pháp
Nhà khoa học Pháp
Nhà thực vật học với tên viết tắt
Người Lyon


title: Kakha Kaladze

text:
Kakhaber "Kakha" Kaladze ( ; sinh ngày 27 tháng 2 năm 1978 tại Samtredia, Gruzia) là một cựu cầu thủ bóng đá và là chính khách người Gruzia.

Kaladze tham gia vào chính trường Gruzia với tư cách đảng viên đảng Giấc mơ Gruzia–Gruzia Dân chủ đối lập do Bidzina Ivanishvili thành lập vào tháng 12 năm 2012. Anh được bầu vào Quốc hội Gruzia ngày 1 tháng 10 năm 2012 và được bổ nhiệm làm phó thủ tướng cũng như Bộ trưởng Năng lượng thuộc nội các Bidzina Ivanishvili vào ngày 25 tháng 10 năm 2012.

Sự nghiệp câu lạc bộ
Trước khi chuyển đến AC Milan, Kaladze đã từng chơi cho FC Dinamo Tbilisi (1993-97) và Dinamo Kiev (2000-2001). Anh là cầu thủ đắt giá nhất Gru-di-a khi chuyển đến Milan với giá chuyển nhượng 16 triệu Euro. Ở Milan anh thường chơi ở vị trí hậu vệ trái, hoặc đội khi chơi ở vị trí tiền vệ trái. Ở câu lạc bộ cũ anh thường xuyên chơi ở vị trí trung vệ. Anh xuất hiện lần đầu khi mới 16 tuổi trong màu áo FC Dinamo Tbilisi mùa bóng 93-94. Khi chuyển tới Milan anh chơi ở vị trí hậu vệ trái cùng với Paolo Maldini, Alessandro Nesta, và Alessandro Costacurta lập thành một hàng hậu vệ rắn chắc. Anh đã cùng Rossoneri giành cúp quốc gia Ý năm 2003, cúp c1 năm 2003 và năm 2007. Anh chơi cho Milan đến 2010.

Sự nghiệp quốc tế
Kaladze xuất hiện lần đầu ở đội tuyển quốc gia trong trận gặp Síp năm 1996. Anh từng bị đe dọa phải rời khỏi đội tuyển khi em trai anh bị bắt cóc. Anh được bầu chọn là cầu thủ hay nhất Gruzia năm 2001 và 2002.

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Dinamo Tbilisi
 Georgian League: 1993–94, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 1997–98
 Georgian Cup: 1994, 1995, 1996, 1997

Dynamo Kyiv
 Ukrainian Premier League: 1998–99, 1999–2000, 2000–01
 Ukrainian Cup: 1997–98, 1998–99, 1999–2000

Milan
Serie A: 2003–04
Coppa Italia: 2002–03
Supercoppa Italiana: 2004
UEFA Champions League: 2002–03, 2006–07
UEFA Super Cup: 2003, 2007
FIFA Club World Cup: 2007

Cá nhân
 Georgian Footballer of the Year: 2001, 2002, 2003, 2006, 2011
 A.C. Milan Hall of Fame
 Source: Eurosport at Yahoo

Tham khảo

Sinh năm 1978
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Dynamo Kyiv
Cầu thủ bóng đá nam Gruzia
Cầu thủ bóng đá Genoa C.F.C.
Cầu thủ bóng đá Serie A
Vận động viên-chính khách
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý


title: Pepingen

text:
Pepingen là một đô thị ở tỉnh Vlaams-Brabant. Đô thị này bao gồm các làng Beert, Bellingen, Bogaarden, Elingen, Heikruis và Pepingen proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm  2006 Pepingen có tổng dân số 4.352 người. Tổng diện tích là 36,05 km² với mật độ dân số là 121 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Pepingen

Đô thị của Vlaams-Brabant


title: Danh sách tập truyện One Piece

text:
Đây là danh mục các tập trong manga One Piece. Các tập với tựa đề của tập ở trên. Tựa đề bao gồm tên tiếng Nhật trong bản gốc và tên tiếng Việt được dịch bởi Nhà xuất bản Kim Đồng trong bản dịch tiếng Việt.

Thông tin

One Piece là Manga được xuất bản từng kì trên tạp chí Weekly Shonen Jump bắt đầu từ ngày 22 tháng 7 năm 1997. Giống như tên của nó, một số mới của Tạp chí Jump (chứa một chương mới của One Piece) được xuất bản hàng tuần. Tính những tuần mà tạp chí không xuất bản và những lúc tác giả Eiichiro Oda tạm nghỉ thì một năm có khoảng 33 đến 48 chương được xuất bản. Khoảng từ 3 đến 4 tháng sau khi xuất hiện trên tạp chí Weekly Shonen Jump, các chương này được biên tập lại thành một tập (volume), hay gọi là tập Tankōbon (単行本) bắt đầu phát hành tại Nhật kể từ ngày 24 tháng 12 năm 1997, bao gồm từ 8 đến 12 chương (10 đến 11 chương là chiếm đa số các tập) với khoảng từ 188 đến 244 trang truyện. Những tập truyện này có bìa vẽ mới, bảng tóm tắt nội dung của tập truyện, một trang hỏi đáp của tác giả ở cuối mỗi chương, một mục nơi nhân vật Usopp nhận xét về những bức vẽ của fan hâm mộ và một số phần thêm khác (còn được gọi là góc Usopp Gallery Pirates). Tuy nhiên, do giới hạn về kinh phí tiền bìa nên bất cứ bức vẽ nào được vẽ màu (không phải bìa) sẽ được làm lại với màu trắng đen. Tính đến tháng 3 năm 2023, bộ truyện đã có hơn 1065 chương được ra mắt, được tập hợp đóng thành 105 tập Tankōbon và trở thành bộ truyện tranh dài thứ 25 tính theo số chương và tập.

Tại Việt Nam, bộ truyện đã được NXB Kim Đồng phát hành lần đầu tiên vào cuối năm 2008. Vào cuối tháng 3 năm 2014, NXB Kim Đồng đã tổ chức sự kiện manga Shonen Sunday mang tên Sự trở lại của những huyền thoại nhằm tái bản 2 bộ truyện tranh một thời là One Piece và Dragon Ball. Ở lần tái bản này, bộ truyện One Piece đã được làm lại sát với bản gốc bên Nhật và chất lượng bìa tốt hơn rất nhiều, ngoài ra bộ truyện cũng được NXB Kim Đồng phát hành cả hai phiên bản bìa gập và bìa rời phục vụ yêu cầu của độc giả trong nước. Bộ tái bản này của truyện được phát hành song song cùng với bộ gốc năm 2008 cho đến tận tập 80 của bộ truyện. Điều này có nghĩa là ngày phát hành từ tập 1 đến tập 80 trong danh sách dưới đây đều là tái bản theo phiên bản mới nhất. Còn từ tập 81 trở đi mới là ngày gốc (ngày phát hành chính thức đầu tiên) tại Việt Nam.

Danh sách tập

Tập 1–40

|-
| style="font-size:100%" bgcolor="#EBECF0" colspan="5" | Mã ISBN tiếng Việt được lấy từ Cục Xuất bản, In và Phát hành - Bộ thông tin và truyền thông.
|-
|}

Tập 41–80

|-
| style="font-size:100%" bgcolor="#EBECF0" colspan="5" | Mã ISBN tiếng Việt được lấy từ Cục Xuất bản, In và Phát hành - Bộ thông tin và truyền thông.
|-
|}

Tập 81–nay

|-
| style="font-size:100%" bgcolor="#EBECF0" colspan="5" | Mã ISBN tiếng Việt được lấy từ Cục Xuất bản, In và Phát hành - Bộ thông tin và truyền thông.
|-

Tham khảo

One Piece


title: Gran Paradiso (phần mềm)

text:
Gran Paradiso là một phần mềm duyệt Web do công ty Mozilla Corporation phát triển. Gran Paradiso cũng là tên phát triển của Mozilla Firefox 3.0. Gran Paradiso là một trong những phần phần duyệt Web có nhiều tính năng ưu việt hơn for Internet Explorer, như duyệt Web sẽ nhanh hơn Internet Explorer. Phiên bản 3.0 đã được phát hành vào quý I năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.mozilla.com/en-US/firefox/about/

Mozilla Firefox


title: (5961) 1989 YH1

text:
{{DISPLAYTITLE:(5961) 1989 YH1}}

(5961) 1989 YH1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Canberra, Australia, ngày 30 tháng 12 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bullockus guesti

text:
Bullockus guesti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bullockus
Động vật được mô tả năm 2008


title: Gynoplistia spinicalcar

text:
Gynoplistia spinicalcar là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Spectrophysa

text:
Egnasia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Isles-lès-Villenoy

text:
Isles-lès-Villenoy là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Insuvilais.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Isles-lès-Villenoy
Map of Isles-lès-Villenoy on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: 21888 Ďurech

text:
21888 Ďurech (tên chỉ định: 1999 UL44) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được khám phá thông qua Chương trình nghiên cứu đối tượng gần Trái Đất của đài thiên văn Lowell ở Anderson Mesa Station ở Coconino County, Arizona, ngày 29 tháng 10 năm 1999. Nó được đặt theo tên Josef Ďurech, một nhà khoa học ở trường đại học Charles ở Praha, Cộng hòa Séc.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 21001–22000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Zhangixalus dulitensis

text:
Zhangixalus dulitensis là một loài ếch trong họ Rhacophoridae.
Loài này có ở Brunei, Indonesia, và Malaysia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Nó ngày càng hiếm gặp do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Inger, R., Iskandar, D., Das, I., Stuebing, R., Lakim, M., Yambun, P. & Mumpuni 2004. Rhacophorus dulitensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

D


title: Fénery

text:
Fénery là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 169-236 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Constricta africana

text:
Constricta africana là một loài nấm trong chi đơn loài Constricta, họ Agaricaceae.

Chú thích

Tham khảo
Index Fungorum

A


title: Công nghệ

text:
Công nghệ (tiếng Anh: technology) là sự phát minh, sự thay đổi, việc sử dụng, và kiến thức về các công cụ, máy móc, kỹ thuật, kỹ năng nghề nghiệp, hệ thống, và phương pháp tổ chức, nhằm giải quyết một vấn đề, cải tiến một giải pháp đã tồn tại, đạt một mục đích, hay thực hiện một chức năng cụ thể đòi hỏi hàm lượng chất xám cao. Công nghệ ảnh hưởng đáng kể lên khả năng kiểm soát và thích nghi của con người cũng như của những động vật khác vào môi trường tự nhiên của mình. Nói một cách đơn giản, công nghệ là sự ứng dụng những phát minh khoa học vào những mục tiêu hoặc sản phẩm thực tiễn và cụ thể phục vụ đời sống con người, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp hoặc thương mại. Thuật ngữ công nghệ có thể được dùng theo nghĩa chung hay cho những lĩnh vực cụ thể, ví dụ như "công nghệ xây dựng", "công nghệ thông tin".

Trong tiếng Việt, các từ "khoa học", "kỹ thuật", và "công nghệ" đôi khi được dùng với nghĩa tương tự nhau hay được ghép lại với nhau (chẳng hạn "khoa học kỹ thuật", "khoa học công nghệ", và "kỹ thuật công nghệ"). Tuy vậy, công nghệ khác với khoa học và kỹ thuật. Khoa học là hệ thống kiến thức về những định luật, cấu trúc, và cách vận hành của thế giới tự nhiên, được đúc kết thông qua việc quan sát, mô tả, đo đạc, thực nghiệm, phát triển lý thuyết bằng các phương pháp khoa học. Còn kỹ thuật là việc ứng dụng kiến thức khoa học để mang lại giá trị thực tiễn như việc thiết kế, chế tạo, và vận hành những công trình, máy móc, quy trình, và hệ thống một cách hiệu quả và kinh tế nhất.

Tổng quan

Lịch sử của loài người là lịch sử của đổi mới và sáng tạo. Văn minh loài người được xây dựng và duy trì dựa trên rất nhiều các phát minh về khoa học và công nghệ. Đóng góp rất lớn cho quá trình phát minh, đổi mới, và sáng tạo đấy là serendipity - một loại năng lực xử lý thông tin, thúc đẩy thay đổi nhận thức và hành động, xuất phát từ (và có tính chất của) đòi hỏi phát triển kỹ năng sinh tồn .

Từ rất lâu trước đây, loài người đã bắt đầu sử dụng công nghệ khi chuyển đổi tài nguyên thiên nhiên thành những công cụ đơn giản. Việc khám phá ra khả năng kiểm soát lửa thời tiền sử đã làm tăng nguồn thực phẩm và việc phát minh ra bánh xe giúp con người đi lại và kiểm soát môi trường sống của mình. Những phát triển công nghệ gần đây, bao gồm công nghệ in ấn, máy điện thoại, và Internet, đã làm giảm những trở ngại về mặt vật lý trong truyền thông và cho phép con người tương tác với nhau tự do ở cấp độ toàn cầu. Tuy nhiên, không phải công nghệ nào cũng được sử dụng cho mục đích hòa bình. Từ gốc độ sinh tồn xã hội, chiến tranh là một trong những động lực mạnh mẽ cho sự đổi mới . Priya Satia, một chuyên gia về lịch sử hiện đại của Anh từ Đại học Standford, cho rằng cuộc Cách mạng Công nghiệp ở Anh bắt đầu với nhu cầu cung cấp vũ khí cho chiến tranh . Do đó sự phát triển của vũ khí với sức tàn phá không ngừng tăng lên đã diễn ra trong suốt chiều dài lịch sử, từ cái dùi cui cho đến vũ khí hạt nhân.

Công nghệ tác động lên xã hội và những gì chung quanh nó trên một số phương diện. Ở nhiều xã hội, công nghệ đã giúp tạo ra những nền kinh tế phát triển cao (bao gồm nền kinh tế toàn cầu ngày nay) và một tầng lớp giàu có từ đó nổi lên. Nhiều quá trình công nghệ sản sinh ra những sản phẩm phụ không ai mong muốn, như sự ô nhiễm, và làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, tàn phá môi trường tự nhiên của Trái Đất. Những ứng dụng công nghệ khác nhau tác động đến những giá trị của xã hội và công nghệ mới thường kéo theo những vấn đề đạo đức mới.

Định nghĩa của từ công nghệ
Công nghệ (có nguồn gốc từ technologia, hay τεχνολογια, trong tiếng Hy Lạp; techno có nghĩa là thủ công và logia có nghĩa là "châm ngôn") là một thuật ngữ rộng ám chỉ đến các công cụ và mưu mẹo của con người. Tùy vào từng ngữ cảnh mà thuật ngữ công nghệ có thể được hiểu:
 Công cụ hoặc máy móc giúp con người giải quyết các vấn đề;
 Các kỹ thuật bao gồm các phương pháp, vật liệu, công cụ và các tiến trình để giải quyết một vấn đề;
 Các sản phẩm được tạo ra phải hàng loạt và giống nhau.
 Sản phẩm có chất lượng cao và giá thành hạ
Định nghĩa công nghệ do Ủy ban Kinh tế Xã hội châu Á Thái Bình Dương Liên Hợp Quốc (ESCAP): Công nghệ là kiến thức có hệ thống về quy trình và kỹ thuật dùng để chế biến vật liệu và thông tin. Nó bao gồm kiến thức, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hóa và cung cấp dịch vụ.

Lịch sử công nghệ

Thời kì đồ đá cũ (2,5 triệu năm – 10.000 TCN)

Con người sử dụng các công cụ là một phần trong quá trình khám phá và sự tiến hóa. Con người thuở ban đầu tiến hóa từ một loài hominidae biết tìm tòi, đi bằng 2 chân, có bộ não bằng khoảng 1/3 bộ não người hiện đại. Việc sử dụng công cụ đã không có thay đổi đáng kể trong hầu hết giai đoạn ban đầu của lịch sử loài người, nhưng vào khoảng thời gian cách đây 50.000 năm, những hành vi phức tạp và sử dụng các công cụ xuất hiện, làm nhiều nhà khảo cổ học kết nối với sự xuất hiện các ngôn ngữ hiện đại một cách đầy đủ.

Đồ đá

Những tổ tiên của con người đã từ sử dụng các công cụ bằng đá và các công cụ khác từ rất lâu trước khi xuất hiện Homo sapiens cách đây khoảng 200.000 năm. Các phương pháp chế tạo đồ đá sớm nhất được xem là "công nghệ" Oldowan, được xác định xuất hiện cách đây ít nhất 2,3 triệu năm, với bằng chứng trực tiếp sớm nhất về việc sử dụng đồ đá được tìm thấy ở Ethiopia trong thung lũng tách giãn lớn thuộc Kenya, có tuổi cách đây 2,5 triệu năm. Thời kỳ sử dụng công cụ đồ đá này được gọi là thời kỳ đồ đá cũ, và kéo dài trong suốt lịch sử con người cho đến khi nông nghiệp phát triển vào khoảng thời gian cách đây khoảng 12.000 năm.

Phát hiện ra lửa

Việc phát hiện và sử dụng lửa đã đánh dấu mốc quan trọng trong sự phát triển công nghệ của loài người. Thời điểm phát hiện ra lửa không được biết rõ; tuy nhiên bằng chứng về xương thú bị đốt cháy ở Cradle of Humankind cho thấy việc kiểm soát lửa đã xuất hiện vào khoảng thời gian trước năm 1.000.000 TCN; các học giải đều thống nhất rằng Homo erectus đã kiểm soát được lửa trong khoảng thời gian 500.000 TCN và 400.000 TCN. Lửa, cùng với gỗ và charcoal, đã cho phép con người thời kỳ đầu này nấu thực phẩm của họ để làm tăng khả năng tiêu hóa, cải thiện giá trị dinh dưỡng và mở rộng số lượng thực phẩm có thể ăn được.

Quần áo và chỗ ở

Những tiến bộ công nghệ khác đã được phát triển trong suôt thời kỳ đồ đá cũ là quần áo và chỗ ở; việc phát hiện ra hai loại hình công nghệ này có thể chưa xác định được thời gian chính xác, nhưng đó là chìa khóa để con người phát triển. Trong suốt thời kỳ đồ đá cũ, nhà ở đã trở nên tinh vi và phức tạp hơn; sớm nhất vào khoảng năm 380.000 TCN, con người đã xây các túp liều gỗ tạm. Quần áo được làm từ da và lông của các động vật mà họ săn bắt được, những thứ này đã giúp con người sinh sống được trong những vùng có khí hậu lạnh hơn; con người bắt đầu di cư ra khỏi châu Phi vào khoảng năm 200.000 TCN và đến các lục địa khác, như Á-Âu.

Thời kỳ đồ đá mới đến thời kỳ cổ đại (10.000 TCN – 300 CN)

Sự phát triển công nghệ của loài người bắt đầu nhanh trong thời kỳ đồ đá mới. Sự phát minh ra các lưỡi rìu đá được đánh bóng là một tiến bộ quan trọng do nó cho phép chặt rừng trên diện rộng để trồng trọt. Việc phát hiện ra nông nghiệp cho phép cung cấp thức ăn cho số lượng người nhiều hơn, và sự chuyển tiếp sang lối sống định canh định cư đã làm tăng số lượng trẻ con, vì trẻ nhỏ không cần thiết phải bế như lối sống du canh du cư. Thêm vào đó, trẻ con có thể góp sức lao động để tàm tăng số lượng cây trồng dễ dàng hơn việc họ chỉ sống theo phương thức hái lượm-săn bắt.

Với sự gia tăng dân số và sức lao động này đã dẫn đến sự gia tăng chuyên môn hóa lao động. Điều gì đã thúc đẩy sự tiến triển từ các ngôi làng thời kỳ đồ đá mới sớm thành các thành phố đầu tiên như Uruk, và các nền văn minh đầu tiên như Sumer, thì không được biết rõ; tuy nhiên, sự xuất hiện các cấu trúc xã hội có thứ bậc ngày càng gia tăng, đặc biệt là chuyên môn hóa về lao động, thương mại và chiến tranh giữa các nền văn hóa lân cận, và sự cần thiết phải hành động tập thể để vượt qua những thách thức môi trường, như việc xây dựng Đê và hồ chứa, tất cả chúng có vai trò rất quan trọng.

Dụng cụ bằng kim loại
Tiếp tục cải tiến dẫn đến lò và ống thổi và cung cấp, lần đầu tiên, khả năng nấu chảy và rèn kim loại vàng, đồng, bạc, và chì - tìm thấy ở dạng tương đối tinh khiết trong tự nhiên. Những lợi thế của các công cụ bằng đồng so với đá, xương, hay các công cụ bằng gỗ đã được con người nhanh chóng nhận ra, và đồng bản địa có thể được sử dụng từ đầu thời kỳ đồ đá mới (khoảng 10.000 năm TCN). Đồng bản địa không tự nhiên xảy ra với số lượng lớn, nhưng quặng đồng là khá phổ biến và một số trong chúng tạo ra kim loại dễ dàng khi đốt cháy trong gỗ hoặc than. Cuối cùng, xử lý kim loại đã dẫn đến việc phát hiện ra các hợp kim như đồng và đồng thau (khoảng 4000 năm TCN). Việc sử dụng hợp kim sắt đầu tiên như thép có niên đại khoảng 1800 năm TCN.

Năng lượng và vận tải

.Trong khi đó, con người đang học cách khai thác các dạng năng lượng khác. Việc sử dụng năng lượng gió sớm nhất được biết là tàu thuyền; hồ sơ đầu tiên của một con tàu dưới cánh buồm là của một chiếc thuyền Nile có niên đại vào thiên niên kỷ thứ 8 TCN. Từ thời tiền sử, người Ai Cập có thể sử dụng sức mạnh của lũ lụt hàng năm của sông Nile để tưới cho vùng đất của họ, dần dần học cách điều chỉnh phần lớn thông qua các kênh thủy lợi được xây dựng cố ý và các lưu vực "bắt nước". Người Sumer cổ đại ở Mesopotamia đã sử dụng một hệ thống kênh và đê phức tạp để chuyển nước từ sông Tigris và sông Euphrates để tưới tiêu.

Theo các nhà khảo cổ, bánh xe được phát minh khoảng 4000 TCN có thể độc lập và gần như đồng thời ở Lưỡng Hà (ở Iraq ngày nay), Bắc Caucasus (văn hóa Maykop) và Trung Âu. Ước tính thời điểm điều này có thể xảy ra trong khoảng từ 5500 đến 3000 năm TCN với hầu hết các chuyên gia đưa nó đến gần 4000 năm BCE. Các đồ tạo tác lâu đời nhất với các bản vẽ mô tả những chiếc xe có bánh xe có niên đại từ khoảng 3500 TCN, tuy nhiên, bánh xe có thể đã được sử dụng trong hàng thiên niên kỷ trước khi các bản vẽ này được chế tạo. Gần đây, bánh xe bằng gỗ được biết đến lâu đời nhất trên thế giới đã được tìm thấy trong đầm lầy Ljubljana của Slovenia.

Việc phát minh ra bánh xe đã cách mạng hóa thương mại và chiến tranh. Nó đã không mất nhiều thời gian để khám phá ra rằng toa xe có bánh xe có thể được sử dụng để mang tải nặng. Người Sumer cổ đại sử dụng bánh xe của thợ gốm và có thể đã phát minh ra nó. Một chiếc bánh xe bằng gốm được tìm thấy ở thành phố Ur-bang có niên đại khoảng 3.429 TCN, và thậm chí cả những mảnh gốm bánh xe cũ đã được tìm thấy trong cùng một khu vực. Các bánh xe quay nhanh đã cho phép sản xuất đồ gốm sớm, nhưng đó là việc sử dụng bánh xe làm biến thế năng lượng (thông qua bánh xe nước, cối xay gió và thậm chí cả cối xay tay) đã cách mạng hóa việc ứng dụng các nguồn năng lượng tự nhiên. Những chiếc xe hai bánh đầu tiên có nguồn gốc từ travois và lần đầu tiên được sử dụng ở Mesopotamia và Iran vào khoảng 3000 năm TCN.

Những con đường được xây dựng lâu đời nhất là những con đường lát đá của thành phố Ur, có niên đại 4000 BCE và những con đường gỗ dẫn qua đầm lầy Glastonbury, Anh, có niên đại cùng khoảng thời gian. Đầu tiên đường dài, mà đưa vào sử dụng khoảng 3500 TCN, kéo dài 1.500 dặm từ Vịnh Ba Tư tới Biển Địa Trung Hải, nhưng đã không trải nhựa và chỉ được duy trì một phần. Vào khoảng năm 2000 TCN, người Minoans trên đảo Crete của Hy Lạp đã xây dựng một con đường dài năm mươi kilômet (hàng chục dặm) từ cung điện Gortyn ở phía nam của hòn đảo, qua những ngọn núi, đến cung điện Knossos ở phía bắc bên của hòn đảo. Không giống như con đường trước đó, con đường Minoan đã được lát đá hoàn toàn.

Nước sinh hoạt
Các ngôi nhà tư nhân Minoan cổ đại đã có nước sinh hoạt. Một bồn tắm hầu như giống hệt với những cái hiện đại được khai quật tại Cung điện Knossos. Một số nhà riêng ở Minoan cũng có nhà vệ sinh, có thể xả nước bằng cách đổ nước xuống cống. Người La Mã cổ đại có nhiều nhà vệ sinh công cộng, đổ vào một hệ thống thoát nước lớn. Hệ thống thoát nước chính ở Rome là Cloaca Maxima, công trình bắt đầu được xây dựng vào thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên và hiện vẫn đang được sử dụng.

Người La Mã cổ đại cũng có một hệ thống dẫn nước phức tạp, được sử dụng để vận chuyển nước trên một khoảng cách dài. Hệ thống dẫn nước La Mã đầu tiên được xây dựng năm 312 TCN. Hệ thống dẫn nước La Mã cổ đại thứ 11 và cuối cùng được xây dựng vào năm 226 sau Công nguyên. Đặt lại với nhau, các cống dẫn nước La Mã kéo dài hơn 450 km, nhưng chưa đến bảy mươi kilômét trên mặt đất này và được hỗ trợ bởi các vòm.

Thời kỳ Trung cổ đến thời kỳ hiện đại (300 CN đến nay)

Những đổi mới công nghệ tiếp tục phát triển trong suốt thời kỳ Trung cổ như phát minh ra tơ lụa, cương ngựa và móng ngựa trong chỉ vài trăm năm đầu sau khi đế quốc La Mã sụp đổ. Công nghệ Trung Cổ thể hiện qua việc sử dụng các máy đơn giản (như đòn bẩy, đinh vít, và ròng rọc) được kết hợp với nhau để tạo ra các công cụ phức tạp (như xe cút kít, cối xay gió và đồng hồ).

Thời Phục Hưng đã có nhiều phát minh như máy in (cho phép trao đổi tri thức rộng rãi hơn), và công nghệ phát ngày càng trở nên liên kết với khoa học, bắt đầu cho một vòng tròn tiến bộ cùng nhau. Sự tiến bộ về công nghệ trong thời kỳ này cho phép cung cấp nguồn thực phẩm ổn định hơn, theo sau là khả năng tiêu thụ hàng hóa rộng hơn.

Bắt đầu từ vương quốc Anh vào thế kỷ 18, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất với nhiều sáng chế trong các lĩnh vực nông nghiệp, chế tạo, khai thác mỏ, luyện kim và giao thông đi sau sự chế tạo ra động cơ hơi nước.

Cách mạng công nghệ lần thứ hai là một bước ngoặt khác với việc khai thác và sử dụng điện đã tạo ra những phát minh như động cơ điện, bóng đèn dây tóc và nhiều thứ khác.

Tiến bộ khoa học và phát hiện ra các khái niệm mới sau đó được phép cho các chuyến bay và tiến bộ được hỗ trợ trong y học, hóa học, vật lý và kỹ thuật. Sự gia tăng công nghệ đã dẫn đến các tòa nhà chọc trời và khu vực đô thị rộng lớn mà người dân dựa vào động cơ để di chuyển và vận chuyển thực phẩm của họ. Truyền thông cũng được cải thiện rất nhiều với sự phát minh của điện báo, điện thoại, radio và truyền hình. Cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 đã chứng kiến một cuộc cách mạng trong giao thông vận tải với sự phát minh ra máy bay và ô tô.

Thế kỷ 20 mang đến một loạt các sáng chế. Trong vật lý, phát hiện về phân hạch hạt nhân đã mang đến cả vũ khí hạt nhân và năng lượng hạt nhân. Máy tính cũng được phát minh và sau đó được thu nhỏ bằng cách sử dụng các bóng bán dẫn và mạch tích hợp. Công nghệ thông tin sau đó dẫn đến việc tạo ra Internet, mà mở ra kỷ nguyên thông tin hiện tại. Con người cũng đã có thể khám phá không gian với vệ tinh (sau này được sử dụng cho viễn thông) và trong các nhiệm vụ có người lái đi tất cả các con đường đến mặt trăng. Trong y học, thời đại này mang lại những đổi mới như phẫu thuật tim hở và liệu pháp tế bào gốc sau cùng với các loại thuốc và phương pháp điều trị mới.

Các kỹ thuật và tổ chức sản xuất và xây dựng phức tạp là cần thiết để tạo ra và duy trì các công nghệ mới này, và toàn bộ các ngành công nghiệp đã phát triển để hỗ trợ và phát triển các thế hệ tiếp theo của các công cụ ngày càng phức tạp hơn. Công nghệ hiện đại ngày càng phụ thuộc vào đào tạo và giáo dục - nhà thiết kế, nhà xây dựng, người bảo trì và người dùng thường đều được yêu cầu đào tạo tổng quát và chuyên biệt. Hơn nữa, các công nghệ này trở nên phức tạp đến nỗi toàn bộ các lĩnh vực đã được tạo ra để hỗ trợ chúng, bao gồm kỹ thuật, y học, khoa học máy tính và các lĩnh vực khác đã được thực hiện phức tạp hơn, chẳng hạn như xây dựng, giao thông và kiến trúc.

Các thành phần của công nghệ
Mỗi công nghệ đều bao gồm 4 thành phần chính:

 Kỹ thuật (T): bao gồm các máy móc thiết bị. Thành phần kỹ thuật là cốt lõi của bất kỳ công nghệ nào. Nhờ máy móc, thiết bị, phương tiện mà con người tăng được sức mạnh cơ bắp và trí tuệ trong hoạt động sản xuất.
 Con người (H): Bao gồm kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng do học hỏi, tích luỹ được trong quá trình hoạt động, nó cũng bao gồm các tố chất của con người như tính sáng tạo, sự khôn ngoan, khả năng phối hợp, đạo đức lao động
 Thông tin (I): Bao gồm các dữ liệu về phần kỹ thuật, về con người và tổ chức. Các thông số về đặc tính của thiết bị, số liệu về vận hành thiết bị, để duy trì và bảo dưỡng, dữ liệu để nâng cao và dữ liệu để thiết kế các bộ phận của phần kỹ thuật. Thành phần thông tin biểu hiện các tri thức được tích luỹ trong công nghệ, nó giúp trả lời câu hỏi "làm cái gì" và "làm như thế nào".
 Tổ chức (O).

Khoa học, kỹ nghệ và công nghệ

Khoa học nghiên cứu các sự kiện tự nhiên. Kỹ nghệ là ứng dụng của các kiến thức khoa học để phát triển sản phẩm. Công nghệ là việc sử dụng các sản phẩm đã kỹ nghệ hóa.

Ví dụ: Chuyển động của các electron sinh ra dòng điện, đây là một yếu tố hay khái niệm trong khoa học vật lý. Khi dòng điện truyền qua một chất bán dẫn như silic (Si) hay germani (Ge) thì cơ chế này được biết như là điện tử học. Việc sản xuất các thiết bị điện tử sử dụng các khái niệm của điện tử học được hiểu như là kỹ nghệ điện tử. Máy tính được phát triển sử dụng công nghệ điện tử. Việc sử dụng máy tính để lưu trữ thông tin số hóa cũng như việc biến đổi và gửi các thông tin này từ một điểm đến một điểm khác bằng các thiết bị liên lạc viễn thông một cách an toàn là công nghệ thông tin.

Thuật ngữ công nghệ vì vậy thông thường được đặc trưng bởi các phát minh và cải tiến sử dụng các nguyên lý và quy trình đã được khoa học phát hiện ra gần đây nhất. Tuy nhiên, thậm chí cả phát minh cổ nhất như bánh xe cũng là một minh họa cho công nghệ.

Một định nghĩa khác, được sử dụng trong kinh tế học, xem công nghệ như là trạng thái hiện tại của các kiến thức của chúng ta trong việc kết hợp các nguồn lực để sản xuất các sản phẩm mong muốn (và kiến thức của chúng ta về việc sản xuất như thế nào). Như vậy chúng ta có thể thấy các thay đổi công nghệ khi kiến thức kỹ thuật của chúng ta tăng lên.

Triết học về công nghệ

Thuyết kỹ nghệ
Nhìn chung, thuyết kỹ nghệ là niềm tin vào sự ích lợi của công nghệ trong việc cải thiện các xã hội con người. Nói một cách cực đoan, thuyết kỹ nghệ "phản ánh một niềm tin căn bản về việc kiểm soát thực tại và giải quyết tất cả các vấn đề với phương pháp và công cụ của khoa học công nghệ ." Nói cách khác, nhân loại một ngày nào đó sẽ có khả năng làm chủ tất cả các vấn đề và thậm chí có thể điều khiển cả tương lai bằng sử dụng công nghệ. Một vài người, như Stephen V. Monsma, kết nối những ý tưởng này tới sự thoái vị của tôn giáo như một thẩm quyền về luân lý cao hơn.

Thuyết lạc quan công nghệ
Các giả định lạc quan là những nhân tố cấu thành của các hệ tư tưởng như thuyết xuyên nhân loại và thuyết kỳ dị, trong đó xem sự phát triển công nghệ nhìn chung là có lợi ích tới xã hội và điều kiện sống của con người. Theo những hệ tư tưởng này, sự phát triển công nghệ là tốt về mặt đạo đức.

Tham khảo

Đọc thêm

 Huesemann, M.H., and J.A. Huesemann (2011). Technofix: Why Technology Won’t Save Us or the Environment,  New Society Publishers, ISBN 0865717044.
 .
 Kevin Kelly (editor). What Technology Wants. New York, Viking Press, ngày 14 tháng 10 năm 2010, hardcover, 416 pages. ISBN 978-0-670-02215-1
 Mumford, Lewis (2010). Technics and Civilization. University of Chicago Press, ISBN 0226550273.
 Rhodes, Richard (2000). Visions of Technology: A Century of Vital Debate about Machines, Systems, and the Human World. Simon & Schuster, ISBN 0684863111.
 Teich, A.H. (2008). Technology and the Future. Wadsworth Publishing, 11th edition, ISBN 0495570524.
 Wright, R.T. (2008). Technology. Goodheart-Wilcox Company, 5th edition, ISBN 1590707184.

Công nghệ
Khoa học ứng dụng
Bài cơ bản dài trung bình
Hệ thống công nghệ
Phân loại chủ đề chính


title: Eugenia crenata

text:
Eugenia crenata là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Eugenia crenata . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Jamaica
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Từ Diễn Đồng

text:
Từ Diễn Đồng (1866-1918), hiệu: Long Tài, là một nhà thơ Việt Nam ở cuối thế kỷ 19-đầu thế kỷ 20.

Tiểu sử
Từ Diễn Đồng sinh ra tại làng Hà Hồi, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông cũ (nay thuộc huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội) trong một gia đình nhà nho nghèo.

Năm 1906, ông đỗ tú tài (nên tục gọi là Tú Đồng hoặc là Tú Từ), nhưng không ra làm việc, chỉ ở nhà dạy học và bốc thuốc cho đến hết đời (1918).

Sinh thời, ông có làm thơ để tỏ chí, hiện chỉ còn lại mấy bài là: Nước Non, Thăng Long thành hoài cổ, Đêm dài, Lạc đường...Ngoài ra, ông là tác giả vở tuồng Nguyễn Trãi và là dịch giả bài thơ Thu hứng của Đỗ Phủ.

Từ Diễn Đồng sống một đời ẩn náu, nghèo túng, ít người biết. Ông có tài thơ Nôm, giọng thơ mỉa mai, sâu sắc, đau xót trước cảnh đất nước...

Thơ Từ Diễn Đồng

Chú thích

Sách tham khảo

GS. Dương Quảng Hàm, Việt Nam thi văn hợp tuyển. Trung tâm học liệu xuất bản (in lần thứ 9), Sài Gòn, 1968,
GS. Trịnh Vân Thanh, Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển (quyển 2). Nhà xuất bản Hồn Thiêng, Sài Gòn, 1966.
PGS. Hoàng Hữu Yên (chủ biên), Tinh tuyển văn học Việt Nam (tập 6). Nhà xuất bản. VH-XH, Hà Nội, 2004.

Nhà thơ Việt Nam
Người Hà Nội


title: Thuyết domino

text:
Thuyết domino là một học thuyết chính trị – đối ngoại của chính phủ Hoa Kỳ trong cao trào của Chiến tranh Lạnh (1947-1991) và chủ nghĩa chống Cộng. Mục tiêu của nó là ngăn chặn sự phát triển của chủ nghĩa cộng sản tại châu Á. Tuy nhiên những người phản đối thì cho rằng đây chỉ là chiêu bài của chủ nghĩa thực dân mới, mục đích thực sự là kiếm lợi cho các tập đoàn Tư bản Mỹ.

Thuật ngữ "thuyết domino" (domino theory) lần đầu tiên xuất hiện dưới thời của Tổng thống Dwight D. Eisenhower để chỉ về nguy cơ phát triển của chủ nghĩa cộng sản tại Đông Dương mà trọng tâm là tại Miền Nam Việt Nam, theo đó: nếu Hoa Kỳ không can thiệp để những người cộng sản "chiếm cứ" Nam Việt Nam thì đó sẽ là quân bài domino chìa khóa làm cho Lào, Campuchia, Thái Lan, Miến Điện "sụp đổ vào tay cộng sản" và sẽ tạo lợi thế lớn cho các phong trào cộng sản tại châu Á đe dọa các khu vực sống còn còn lại của "thế giới tự do" (chỉ những nước Tây Âu, Hoa Kỳ và những nước nằm trong sự ảnh hưởng của Hoa Kỳ) như Philippines, Malaysia, Nhật Bản, Úc, New Zealand... Thuyết được đặt tên theo hiệu ứng domino với hình ảnh quân domino đầu tiên đổ khiến các quân domino kế tiếp nó đổ theo và phá hủy toàn bộ trạng thái ban đầu của hệ quân domino.

Do đó, theo hệ quả của thuyết domino, Hoa Kỳ tự thấy cần phải giúp đỡ các đồng minh chặn đứng chủ nghĩa cộng sản tại Miền Nam Việt Nam và Đông Dương. Đó là tiền đề để giải thích cho sự can thiệp ngày càng sâu của Hoa Kỳ vào Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam và sau này dẫn đến sự tham chiến trực tiếp của Quân đội Hoa Kỳ tại chiến trường Đông Dương.

Sau này Tổng thống Ronald Reagan cũng áp dụng thuyết domino này để giải thích cho các can thiệp của Hoa Kỳ giúp đỡ các lực lượng Contras chống lại phong trào của mặt trận Sandinista (do Cuba chống lưng) tại Trung Mỹ.

Bối cảnh
Thuyết domino xuất hiện là hệ quả tất nhiên của tình hình thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai khi hai hệ tư tưởng cộng sản và tư bản đều rất bị kích động trong cuộc đấu tranh với nhau, ra sức đối chọi với nhau bằng mọi hình thức đấu tranh xuất khẩu cách mạng và chống lại việc xuất khẩu cách mạng. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, những người cộng sản đang trên đà phát triển rầm rộ. Các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu hình thành, Đảng cộng sản tại Trung Quốc thắng lợi và ngay sau đó Bắc Triều Tiên phát động Chiến tranh Triều Tiên với sự ủng hộ của Liên Xô và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa.

Cuộc đấu tranh giữa 2 khối Xã hội chủ nghĩa và Tư bản chủ nghĩa đã mang tính toàn cầu, thế giới phân hẳn ra hai trận tuyến với sự căm thù tư tưởng cao độ. Mặc dù chính sách đối ngoại tổng thể của Hoa Kỳ sau thế chiến là phi thực dân hoá, nhưng tại Đông Dương, việc Mặt trận Việt Minh, tổ chức lãnh đạo cuộc chiến giành độc lập cho Việt Nam có liên hệ với Liên Xô và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa khiến Hoa Kỳ quyết định hỗ trợ Pháp để dập tắt phong trào này, dù lãnh tụ Hồ Chí Minh từng viết thư kêu gọi Hoa Kỳ can thiệp để giúp đỡ nền độc lập non trẻ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Điều này lại đẩy Việt Minh phải tìm kiếm sự ủng hộ của Liên Xô và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa để chống Pháp, và khiến phong trào này càng cộng sản hoá sâu sắc hơn nữa.

Về phía mình, Hoa Kỳ đã giúp đỡ cho Pháp và các lực lượng bản xứ (Quốc gia Việt Nam) chống lại Việt Minh. Đến cuối chiến tranh 80% chiến phí của Pháp là do Hoa Kỳ viện trợ, nhưng cuối cùng Pháp vẫn thất bại. Thắng lợi của Việt Minh trong Chiến tranh Đông Dương dẫn đến Hiệp định Genève, theo đó Việt Nam bị chia cắt tạm thời trong 2 năm trước khi tổ chức tổng tuyển cử thống nhất đất nước.

Đối với người Mỹ, kế hoạch của họ là viện trợ cho chính phủ Ngô Đình Diệm để giúp miền Nam Việt Nam hoàn toàn độc lập với Pháp (đó là cách duy nhất để lôi kéo những người dân tộc chủ nghĩa rời xa Việt Minh và ủng hộ Quốc gia Việt Nam); Mỹ cũng thúc đẩy Ngô Đình Diệm thành lập một chính quyền mới đại diện cho những xu hướng chính trị chính tại Việt Nam, sau đó bầu ra Quốc hội, soạn thảo Hiến pháp rồi sau đó phế truất Quốc trưởng Bảo Đại một cách hợp pháp; cuối cùng do Ngô Đình Diệm là một người quốc gia không có liên hệ gì trong quá khứ với Việt Minh và Pháp, lại là một tín đồ Công giáo cuồng nhiệt, do đó miền Nam Việt Nam sẽ trở nên chống Cộng mạnh mẽ. Cuối cùng, để công thức này thành công, Mỹ và Pháp cần hợp tác để hỗ trợ Ngô Đình Diệm. Tuy nhiên, Pháp không có thiện cảm với Ngô Đình Diệm, Ngoại trưởng Pháp Faure cho rằng Diệm "không chỉ không có khả năng mà còn bị tâm thần... Pháp không thể chấp nhận rủi ro với ông ta", và sau đó Mỹ đã tiến hành kế hoạch một mình mà không có Pháp trợ giúp.

Miền Nam Việt Nam đã trở thành mũi nhọn đấu tranh của Hoa Kỳ trong chiến lược toàn cầu chống cộng sản mà thể hiện chính trị của nó là học thuyết domino. Nhà sử học Mortimer T. Cohen trích dẫn báo cáo của CIA rằng 80% dân số Việt Nam sẽ bầu cho Hồ Chí Minh và không một ai có thể thắng ông nếu nếu tổng tuyển cử thống nhất diễn ra, Hoa Kỳ quyết tâm ngăn chặn điều này. Người Pháp đã ra đi, nên Hoa Kỳ quay sang viện trợ cho chính phủ Quốc gia Việt Nam, sau này trở thành Việt Nam Cộng hòa để giúp nó có khả năng tiếp tục đứng chân tại miền Nam Việt Nam, qua đó muốn chia cắt lâu dài Việt Nam, biến miền Nam thành một tiền đồn chống Cộng thân Mỹ, lập phòng tuyến ngăn chặn Chủ nghĩa xã hội lan xuống Đông Nam Á. (xem tại Quá trình can thiệp của Mỹ vào chiến tranh Việt Nam).

Sau đó thuyết domino được chính quyền của Tổng thống John F. Kennedy phát triển với cam kết mạnh mẽ hơn nữa: "Hoa Kỳ sẽ gánh vác mọi gánh nặng, liên kết với mọi đồng minh, chống lại mọi kẻ thù để bảo vệ thế giới tự do của chúng ta" và can thiệp ngày càng sâu hơn vào cuộc chiến tại Việt Nam. Phía Hoa Kỳ lo lắng đảng cộng sản Pathet Lào ở bên Lào sẽ cung cấp cho quân đội Việt Nam những căn cứ hoạt động, và cuối cùng họ sẽ chiếm cứ cả Lào. Chính sách của Kennedy tiếp đến được Tổng thống Lyndon B. Johnson đưa lên đỉnh cao bằng cách đưa quân viễn chinh Mỹ tham chiến, tiến hành chiến tranh cục bộ và ném bom toàn diện tại Việt Nam.

Đánh giá
Sau Chiến tranh Việt Nam, nhất là sau khi Trung Quốc và Việt Nam từ bỏ các luận điểm đối kháng, cải cách, đổi mới và bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ và thế giới tư bản chủ nghĩa, trong chính giới Hoa Kỳ có hai luồng đánh giá trái ngược nhau về thuyết domino:

Phía chỉ trích:
 Thuyết này đã làm Hoa Kỳ bị lôi kéo vào một cuộc chiến tranh lâu dài không trực tiếp liên quan đến các quyền lợi của Hoa Kỳ và kết quả thất bại của cuộc chiến tranh này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và sức mạnh của Hoa Kỳ trên thế giới.
 Sự đe dọa của những người cộng sản đối với châu Á theo thuyết domino đã bị phóng đại: thực tế sau Chiến tranh Việt Nam, các nhà nước theo chủ nghĩa cộng sản chỉ giới hạn tại Đông Dương và họ cũng không có hành động đe dọa nào với các chế độ tư bản chủ nghĩa tại Thái Lan, Miến Điện hay các vùng châu Á xa hơn nữa.
 Thuyết này không đánh giá được các mâu thuẫn nội tại ngày càng lớn trong lòng phong trào cộng sản giữa Liên Xô – Trung Quốc, Trung Quốc – Việt Nam, Việt Nam – Khmer Đỏ. Với những mâu thuẫn này, sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản tại châu Á là không nghiêm trọng.
 Thuyết domino của chính phủ Hoa Kỳ đã không nhìn nhận thấy được phong trào Việt Minh có bản chất quyết định là phong trào giải phóng dân tộc, chống chủ nghĩa thực dân vì sự độc lập của Việt Nam, với sự lãnh đạo của đảng Lao động Việt Nam, một đảng được đại đa số nhân dân Việt Nam ủng hộ do sự lãnh đạo thành công của họ trong kháng chiến chống Pháp. Chính phủ Hoa Kỳ do đó đã bác bỏ những cử chỉ tỏ thiện chí của Việt Minh, kiên quyết chống lại phong trào này cũng như tìm cách để chia cắt, gây phương hại đến sự độc lập thống nhất của Việt Nam. Điều này khiến Việt Minh phải ở vào thế đối lập với họ, đẩy nước Mỹ sa vào một cuộc chiến tai hại nhất trong lịch sử.
 Thuyết domino theo nhiều người chỉ là chiêu bài của chủ nghĩa thực dân mới (cũng như chiêu bài "Chống khủng bố" mà Mỹ sử dụng ở đầu thế kỷ 21), mục đích thực sự của nó là khống chế các quốc gia trong tầm ảnh hưởng của Mỹ, kiếm lợi cho các tập đoàn Tư bản Mỹ.
 Nhà lý luận chính trị Noam Chomsky lập luận rằng phong trào cộng sản và các phong trào xã hội chủ nghĩa trở thành phổ biến ở các nước nghèo bởi vì họ đã mang đến những cải thiện về sự bình đẳng, phúc lợi xã hội và kinh tế quốc gia tại những nước họ lên nắm quyền. Do đó, Mỹ đặt rất nhiều nỗ lực vào việc đàn áp các "phong trào nhân dân" ở Chile, Việt Nam, Nicaragua, Lào, Grenada, El Salvador, Guatemala... bởi Mỹ lo ngại với lập luận "Nếu tại một đất nước nhỏ bé và nghèo nàn như Grenada, phong trào cộng sản có thể thành công trong việc mang về một cuộc sống tốt hơn cho người dân, một số nước khác sẽ tự hỏi: Tại sao chúng ta lại không thể?" Chomsky đề cập đến điều này như các "mối đe dọa của một ví dụ tốt."
 Các thành phần của hệ tư tưởng chiến tranh lạnh như thuyết domino đã trở thành công cụ tuyên truyền để chính phủ Mỹ tạo ra nỗi sợ hãi cho người dân Mỹ, nhằm tạo ra lý do cho sự tham chiến của Mỹ tại Việt Nam.
Vào mùa xuân năm 1995, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara nói ông ta tin rằng lý thuyết domino là một sai lầm. Giáo sư Trần Chung Ngọc, một Việt kiều sinh sống tại Mỹ cho rằng: “Mỹ không có bất cứ lý do chính đáng nào để can thiệp vào Việt Nam, một nước nhỏ, nghèo, chưa phát triển và không có bất cứ khả năng nào có thể gây hại cho nước Mỹ. Do đó, việc Mỹ can thiệp vào Việt Nam là bất chấp dư luận, bất chấp cả công pháp quốc tế, nghĩa là: “dùng cường quyền thắng công lý” của một cường quốc tự cho mình có quyền can thiệp vào bất cứ đâu mà Mỹ muốn”
 Thuyết domino đã gây chia rẽ sâu sắc chính trong lòng nước Mỹ. Chính phủ Mỹ vì thuyết này đã đưa ra những chính sách cực đoan, gây bất bình cho người dân. Các chính trị gia chống cộng cực đoan và lực lượng mật vụ Mỹ thường xuyên thực hiện các chiến dịch chống cộng gồm theo dõi, phân biệt đối xử, sa thải, khởi tố và bắt giam nhiều người với cái cớ "tình nghi là cộng sản" hoặc ủng hộ chủ nghĩa cộng sản. Đại bộ phận các nạn nhân thực ra có rất ít khả năng gây nguy hại cho chính phủ Mỹ và sự liên quan của họ với người cộng sản là rất mờ nhạt. Sự kiện tại Greensboro là ví dụ điển hình, vào chủ nhật ngày 3/11/1979, Đảng công nhân cộng sản (CWP) trong vùng tổ chức diễu hành "Death of the Klan" chống nạn phân biệt chủng tộc thì bị khoảng 40 thành viên băng đảng Ku Klux Klan ( 3K - tổ chức khủng bố ủng hộ phân biệt chủng tộc cực đoan) và đảng quốc xã Mĩ (ANP) lao ra bắn xối xả trong vòng 1 phút khiến 5 công nhân chết tại chỗ và hàng chục người bị thương nặng (một trong số 5 nạn nhân thiệt mạng còn không phải là thành viên của nhóm công nhân cộng sản trên). Những phiên tòa sau đó đều xử trắng án cho 40 tên với những lời biện hộ như "Các bị cáo thể hiện lòng yêu nước cao độ: Họ tiễu trừ cộng sản tại Bắc Carolina". Bản án phi lý này đã gây nên làn sóng phẫn nộ trong dư luận Mĩ.

Phía ủng hộ:
 Thuyết domino ra đời trong hoàn cảnh thế giới trong thập niên 1950 – 1960; tình hình khi đó khác xa với những thay đổi của Trung Quốc và Việt Nam vào thập niên 1970 – 1980 và những phản ứng mãnh liệt của Hoa Kỳ theo nguyên tắc của thuyết domino đã góp phần làm nên những thay đổi này.
 Sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản theo hiệu ứng domino là có thật, bằng hiệu ứng cổ vũ tâm lý và cả bằng sự hỗ trợ vật chất, ngoại giao, nhân sự... của các quốc gia Xã hội chủ nghĩa cho các đảng cánh tả tại nước khác. Sau thắng lợi của những người cộng sản tại Việt Nam năm 1975, Lào (bởi Pathet Lào) và Campuchia đã trở thành những nước xã hội chủ nghĩa. Những người cộng sản trên đà thắng thế với một loạt các thay đổi chính trị như tại Angola, Mozambique, Ethiopia của châu Phi với sự xuất khẩu cách mạng của Cuba, Liên Xô can thiệp vào Afghanistan tại châu Á, phong trào thân Liên Xô Sandinista tại Nicaragua, Grenada tại châu Mỹ Latin...
 Vì sự phản ứng mạnh mẽ của Hoa Kỳ theo thuyết domino, Việt Nam sau thắng lợi đã không thể xây dựng một tiềm lực mạnh để mô hình cộng sản chủ nghĩa lan rộng tại Đông Nam Á. Đồng thời các quốc gia Đông Nam Á liền kề như Malaysia, Thái Lan, Singapore trong thập niên 1980 vì lo ngại uy thế quân sự của Việt Nam nên đã cố kết lại về chính trị, hợp tác với nhau một cách thực chất hơn. Walt Rostow và Lý Quang Diệu đã lý luận rằng, nhờ sự can thiệp của Hoa Kỳ ở Đông Dương, các quốc gia trong khối ASEAN đã có thời giờ để phát triển kinh tế, ngăn chặn hiệu ứng Domino.
 Hoa Kỳ đã thất bại tại Việt Nam, nhưng tại nhiều quốc gia khác tại châu Á, châu Phi và Mĩ Latinh họ đã thành công, khi mà các chính phủ cánh tả hoặc dân tộc chủ nghĩa bị lật đổ và thay thế bằng các chính phủ thân Mỹ (bằng quân viễn chinh Mỹ hoặc bằng đảo chính nội bộ do Mỹ tài trợ)

Tham khảo

Chiến tranh Việt Nam
Chiến tranh Lạnh
Chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ
Học thuyết chính trị