title: Lourdes, São Paulo

text:
Lourdes là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º58'01" độ vĩ nam và kinh độ 50º13'27" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 403 m. Dân số năm 2004 ước tính là 2.182 người.
Đô thị này có diện tích 113,8 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 2.007
Dân số thành thị: 1.552
Dân số nông thôn: 455
 Nam giới: 1.039
 Nữ giới: 968
Mật độ dân số (người/km²): 17,64

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 22,45

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 68,04

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,91

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 84,45%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,737
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,657
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,717
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,837
(Nguồn: IPEADATA)

Các xa lộ
 SP-461 - Rodovia Deputado Roberto Rollemberg

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Lourdes trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Charidotella praeusta

text:
Charidotella praeusta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Charidotella


title: Hans Jørgen Koch

text:
Hans Jørgen Koch là Thứ trưởng Bộ Năng lượng và Khí hậu Đan Mạch và là ủy viên Ban quản trị của Cơ quan Năng lượng quốc tế.

Hans Jørgen Koch cũng là Phó chủ tịch của "Hội nghị trù bị cuối cùng liên chính phủ" (intergovernmental Final Preparatory Conference) cho Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (International Renewable Energy Agency, viết tắt là IRENA) được tổ chức từ ngày 23–24 tháng 10 năm 2008 ở Madrid (Tây Ban Nha), và Hội nghị thành lập (founding Conference) được tổ chức ở Bonn (Đức) ngày 26.01.2009.  Ông cũng là ứng viên chức Tổng giám đốc "Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế".

Tham khảo

Năm sinh thiếu
Cơ quan Năng lượng quốc tế
Nhân vật còn sống
Người Đan Mạch
Sơ khai năng lượng


title: Quận Redwood, Minnesota

text:
Quận Redwood là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Le Raincy (quận)

text:
Quận  Le Raincy là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh  Seine-Saint-Denis,  ở vùng Île-de-France. Quận này có 13 tổng và  16 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Le Raincy là:
 Aulnay-sous-Bois-Nord
 Aulnay-sous-Bois-Sud
 Le Blanc-Mesnil
 Gagny
 Livry-Gargan
 Montfermeil
 Neuilly-Plaisance
 Neuilly-sur-Marne
 Noisy-le-Grand
 Le Raincy
 Sevran
 Tremblay-en-France
 Villepinte

Các xã
Các xã của quận Le Raincy, và mã INSEE  là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Le Raincy trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Le Raincy


title: Hydropsyche bacanensis

text:
Hydropsyche bacanensis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: 23457 Beiderbecke

text:
23457 Beiderbecke (1989 GV6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 4 năm 1989 bởi M. Geffert ở Đài thiên văn Nam Âu. Nó được đặt theo tên Bix Beiderbecke.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23457 Beiderbecke

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Lasioglossum polyctor

text:
Lasioglossum polyctor là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bingham mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1908


title: Poggius minutus

text:
Poggius minutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Poggius


title: Dicranomyia halobia

text:
Dicranomyia halobia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Hadenfeld

text:
Hadenfeld là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 2,35 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 114 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Stomatepia mariae

text:
The nsess (Stomatepia mariae) là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Cameroon.

Nguồn

Tham khảo

Động vật Cameroon
Stomatepia
Động vật được mô tả năm 1930
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Chondrorhyncha

text:
Chondrorhyncha là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Schkopau

text:
Schkopau là một đô thị thuộc huyện Saalekreis, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Tirukkoyilur

text:
Tirukkoyilur là một thị xã panchayat của quận Viluppuram thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Tirukkoyilur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 73 mét (239 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tirukkoyilur có dân số 27.108 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Tirukkoyilur có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Tirukkoyilur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Gymnastes bistriatipennis

text:
Gymnastes bistriatipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gymnastes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Drozd

text:
Drozd Là một hệ thống phòng thủ chủ động trang bị trên các xe tăng của Liên Xô (APS - Active Protection System), được thiết kế để bắn chặn đạn nổ lõm, đạn xuyên động năng và tên lửa chống tăng của địch.

Nghĩa từ Drozd: chim hoét (thurd), tiếng Nga: ДРОЗД. Mã tên: "Hệ thống 1030M-01 ДРОЗД".

Lịch sử
Drozd do Liên Xô cũ và Nga ngày nay sản xuất, trang bị cho Quân đội Liên Xô và các nước đồng minh. Hệ thống được thiết kế vào khoảng năm 1977-1978. Hệ thống trang bị trên bản hiện đại hóa T-55AD năm 1983 bởi nhóm thiết kế do A. Shipunov's KBP dẫn đầu.. Hệ thống cải tiến tốt hơn Drozd-M (1030М Дрозд) và sau đó là Drozd-2 ra đời năm 1983 sau đó được trang bị trên các xe tăng cũ T-62, T-64, T-72 và một số xe tăng chủ lực mới T-80. Drozd-2 tăng cường bảo vệ 4 mặt và góc cao, bắn ra chùm đạn hình dẹt tăng chiều cao. Từ đó, những hệ thống Drozd-M được gọi là Drozd-1.

Mô tả
Hệ thống gồm radar 24,5 GHz phát hiện tên lửa chống tăng bắn tới. Đạn chùm mỗi viên nặng 3 gram đặt trong các ống cố định 107mm chĩa ra các hướng. Tên lửa đến với tốc độ 70 m/s-700 m/s được phát hiện. Khi tên lửa vào gần 7 mét, ống bắn ở hướng đó điểm hỏa phóng đạn chùm đánh chặn.

Một xe tăng thường trang bị tối thiểu 2 ăngten radar và hai dãy ống phóng đạn chùm hai bên tháp pháo. Để đảm bảo bảo vệ 4 mặt, cần trang bị thêm ăng-ten và ống phóng. Bên trong giáp, hệ thống nặng khoảng 1 tấn được lắp đặt phía sau tháp pháo.

Ban đầu, hệ thống không được Quân đội Liên Xô chú ý, do xuất hiện các phương tiện bảo bệ bộ binh đi kèm tốt hơn. Nhưng lực lượng Hải quân đánh bộ đặt hàng lắp cho các xe tăng T-55, mục tiêu là xe đổ bộ nhẹ. Xe được hiện đại hóa tại Lviv, Ukraine sau đó được cất trong kho bảo mật. Trong Chiến tranh Liên Xô - Afghanistan 1979-1989, 80% tên lửa chống tăng do phiến quân Mujahideen bắn tới đã bị chặn lại. Trong Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất 1994-1996, hệ thống thể hiện nhược điểm khi xe bị bắn từ trên cao trong thành phố. Hệ thống này đã được trang bị ở Trung Đông và Trung Quốc.

Ưu - Nhược điểm
Nhược điểm lớn nhất của hệ thống là chùm đạn lớn được bắn ra khi hệ thống được kích hoạt có thể gây nguy hiểm cho lực lượng bộ binh đi kèm xe tăng. Drozd là hệ thống APS cho xe tăng làm việc tin cậy và được trang bị thực tế đầu tiên trên thế giới. Sau khi Liên Xô tan rã, để vượt lên các hệ thống đã bị thất thoát, Nga đã phát triển hệ thống ARENA để thay thế Drozd.

Tham khảo

Xe tăng


title: Limnephilus pati

text:
Limnephilus pati là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Lasioglossum ruwenzicum

text:
Lasioglossum ruwenzicum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1945


title: Anthophora kazabi

text:
Anthophora kazabi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Banaszak mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1984


title: Thầy thuốc ưu tú

text:
Thầy thuốc ưu tú là một danh hiệu của Nhà nước Việt Nam dành trao tặng cho những cá nhân hoạt động trong ngành y học có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp và sự phát triển của y học Việt Nam.

Điều kiện được công nhận
Để được xét tặng danh hiệu Thầy thuốc ưu tú, người thầy thuốc phải đạt thành tích tốt nhiều năm, nâng cao được chất lượng, hiệu quả công việc thuộc lĩnh vực mình phụ trách, được đồng nghiệp và cấp quản lý trực tiếp thừa nhận, được nhân dân yêu quý. Ngoài ra, phải có nhiều đóng góp tích cực xây dựng đơn vị và ngành về các mặt: phát triển chuyên môn kỹ thuật, bồi dưỡng đào tạo cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ kỹ thuật y tế, cải tiến tổ chức quản lý, nâng cao chất lượng chuyên môn và hiệu quả phục vụ. Bên cạnh đó, phải có đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật hoặc giải pháp hữu ích có giá trị thuộc y học hiện đại hay y học cổ truyền dân tộc được ứng dụng rộng rãi có hiệu quả thiết thực ở đơn vị, địa phương. Các đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến này phải được hội đồng khoa học của đơn vị trực thuộc Bộ hoặc của ngành Y tế địa phương công nhận, xếp hạng cao.

1. Đối tượng được xét tặng danh hiệu "Thầy thuốc ưu tú" gồm bác sĩ, dược sĩ, y sĩ, thầy thuốc y học dân tộc làm công tác khám chữa bệnh, sản xuất dược phẩm, nghiên cứu y dược, vệ sinh phòng bệnh, phòng dịch và cán bộ quản lý y tế.

2. Danh hiệu "Thầy thuốc ưu tú" được xét tặng cho đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này đạt các tiêu chuẩn sau:

a) Trung thành với Tổ Quốc Việt Nam Xã Hội Chủ nghĩa.

b) Có phẩm chất đạo đức tốt, tận tụy với nghề, hết lòng thương yêu người bệnh, có tài năng, có nhiều thành tích xuất sắc trong nghề, được nhân dân, người bệnh và đồng nghiệp tín nhiệm.

c) Có thời gian trực tiếp làm công tác chuyên môn kỹ thuật trong ngành từ 15 năm trở lên; đối với cán bộ quản lý y tế thì phải có thời gian công tác trong ngành từ 20 năm trở lên trong đó có 10 năm trở lên trực tiếp làm công tác chuyên môn kỹ thuật.

3. Danh hiệu "Thầy thuốc ưu tú" được xét và công bố hai năm một lần vào dịp kỷ niệm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27 tháng 2.

Quy định mẫu huy hiệu thầy thuốc ưu tú

Cuống Huy hiệu viền ngoài màu vàng, nền trong màu vàng, chất liệu bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron; kích thước 28mm x 14mm.

Thân Huy hiệu hình hoa hướng dương, ở giữa là biểu tượng ngành y, hai bên là bông lúa vàng, phía trên có dòng chữ "Thầy thuốc Ưu tú" (màu đỏ), phía dưới là dải lụa vàng mang dòng chữ "Việt Nam" (màu đỏ); đường kính bằng 35mm; chất liệu bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron.

Chú thích

Xem thêm
 Thầy thuốc Nhân dân

Tham khảo
1. Luật Thi đua, Khen thưởng ngày 26 tháng 11 năm 2003 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng ngày 14 tháng 6 năm 2005; Nghị định Số 121/2005/NĐ-CP ngày 30 tháng 9 năm 2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, Khen thưởng.

2. Nghị định số 50/2006/NĐ-CP ngày 19 tháng 5 năm 2006 của Chính phủ quy định mẫu Huân chương, Huy chương, Huy hiệu, Bằng Huân chương, Bằng Huy chương, Cờ Thi đua, Bằng khen, Giấy khen.

Thầy thuốc ưu tú


title: Đoàn Chèo Yên Bái

text:
Đoàn Chèo Yên Bái (tồn tại: 1962 - 2005) nguyên là đơn vị hoạt động nghệ thuật, hiện nay đã được sáp nhập vào Đoàn Nghệ thuật tỉnh Yên Bái, đóng tại thành phố Yên Bái, Yên Bái. Đây là một Đoàn Chèo thuộc chiếng Chèo xứ Đoài. Hiện nay Đoàn Chèo Yên Bái là Đội Nghệ thuật chèo thuộc Đoàn Nghệ thuật tỉnh Yên Bái. Năm 2005, thực hiện chủ trương sắp xếp lại bộ máy, Đoàn Nghệ thuật chèo Yên Bái và Đoàn Ca múa nhạc Yên Bái hợp nhất thành Đoàn Nghệ thuật tỉnh Yên Bái. Cơ cấu chuyên môn của Đoàn gồm 2 bộ phận là ca múa nhạc và nghệ thuật chèo truyền thống.

Lịch sử hình thành
Từ năm 1962, xuất phát từ phong trào văn nghệ khắp các nhà máy, công nông trường, xí nghiệp và hạt nhân văn nghệ tại các địa phương trên địa bàn tỉnh, Đoàn văn công tỉnh Yên Bái đã được thành lập là một nhu cầu tất yếu nhằm cổ vũ cho phong trào thi đua lao động sản xuất xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc đồng thời tiếp viện cho chiến trường miền Nam đánh đuổi đế quốc Mỹ xâm lược. UBND tỉnh Yên Bái đã cho chủ trương cử đội ngũ, diễn viên, nhạc công đi tập huấn, đào tạo ngắn hạn về chuyên môn nghiệp vụ, mặt khác kêu gọi Trung ương tạo điều kiện điều động một số nhạc sĩ, đạo diễn đang giảng dạy tại Trường sân khấu và Trường âm nhạc Việt Nam lên Yên Bái làm nòng cốt để xây dựng Đoàn. Các bộ môn nghệ thuật chủ yếu ngày đó là ca, múa, nhạc và một đội nghệ thuật chèo.

Tháng 10/1976 thực hiện theo sự chỉ đạo của Trung ương, ba tỉnh Yên Bái – Lào Cai – Nghĩa Lộ được hợp nhất thành tỉnh Hoàng Liên Sơn. Cũng trong tháng 10/1976 UBND tỉnh Hoàng Liên Sơn đã ra Quyết định thành lập hai đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp là Đoàn chèo Hoàng Liên Sơn và Đoàn ca múa nhạc Hoàng Liên Sơn trên cơ sở lấy lực lượng nghệ sĩ, diễn viên từ ba đoàn văn công của các tỉnh trước đây.

Trong giai đoạn từ năm 1976 đến năm 1991 Đoàn chèo Hoàng Liên Sơn biết đến qua các vở diễn chèo: Tình rừng; Lọ nước thần; Quan âm thị Kính; Tấm vóc đại hồng; Bão rừng; Nhiếp chính Ỷ Lan; Lá thư từ biên giới; Cô gái làng Chèo; Cuội; Chuyện tình bên thác hận thù; Trái tim bí ẩn; Nỗi đau tình mẹ; Lương tri tội ác.

Cuối năm 1991, tỉnh Hoàng Liên Sơn được chia tách thành hai tỉnh Yên Bái – Lào Cai. Đoàn kịch nói đã giải thể, Đoàn Ca múa nhạc được điều lên tỉnh Lào Cai, Đoàn chèo ở lại tỉnh Yên Bái và lấy tên là Đoàn Nghệ thuật chèo tỉnh Yên Bái. Năm 1992, để đáp ứng yêu cầu phục vụ các nhiệm vụ chính trị và nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của cán bộ, nhân dân, UBND tỉnh Yên Bái đã Quyết định thành lập Đoàn ca múa nhạc dân tộc tỉnh Yên Bái, nòng cốt là một số cán bộ, diễn viên của Đoàn ca múa nhạc và Đoàn kịch nói Hoàng Liên Sơn (trước đây). Trong vòng mười năm (1991 – 2001) Đoàn ca múa nhạc dân tộc vừa tuyển dụng, vừa đào tạo tại chỗ cho diễn viên nhạc công đồng thời sắp xếp tổ chức bộ máy làm việc và dàn dựng chương trình để biểu diễn phục vụ. Đoàn chèo tiếp tục phát huy thế mạnh sẵn có, dàn dựng mới các vở diễn: Số phận đứa con út; Hồn Trương Ba da hàng thịt; Người không nói được; Anh ấy không cô đơn; Hồn hoa của núi; Trương viên; Con đò của Mẹ; Nguyễn Thái Học; Nỗi đời Tám Bính. Một số vở đã được lựa chọn để tham gia Liên hoan sân khấu chèo chuyên nghiệp toàn quốc.

Thực hiện Quyết định số 294/2001/QĐ-UBND ngày 08/6/2001 của Uỷ ban nhân dân tỉnh. Đoàn nghệ thuật chèo Yên Bái và Đoàn ca múa nhạc dân tộc tỉnh Yên Bái một lần nữa được hợp nhất làm một và lấy tên là Đoàn Nghệ thuật tỉnh Yên Bái cho đến ngày nay. Giai đoạn này Đoàn tiếp tục dàn dựng được các vở chèo: Câu chuyện làng Mầu; Dũng tướng Hà Chương; Đoàn Ngự sử ở Lục Yên châu. Dàn dựng và biểu diễn nhiều chương trình nghệ thuật ca múa nhạc lớn phục vụ các nhiệm vụ chính trị, phục vụ công tác đối ngoại và phục vụ cán bộ nhân dân các dân tộc trong và ngoài tỉnh.

Những tên tuổi làm nên sự thành công cho nghệ thuật chèo Yên Bái phải kể đến: NSƯT Đoàn Liên, NS Thanh Hằng, NS Thu Huyền… với những vở diễn “Bình yên trở lại” (Tác giả và đạo diễn Huyền Thanh); vở chèo “Con đò của mẹ”, tái hiện chương trình “Xẩm chợ” phục vụ cho lễ hội khám phá Thác Bà 2009. Đặc biệt vở chèo “Đoàn Ngự sử ở Lục Yên Châu” (Kịch bản văn học- Tạ Xuân Hiếu, kịch bản chèo- Hoài Giang, Đạo diễn Đàm Vinh- Hà Quốc Minh) được lựa chọn tham gia hội diễn chèo toàn quốc 2009 tại thành phố Hạ Long- Quảng Ninh, đã làm cho bạn bè đồng nghiệp rất đỗi ngạc nhiên, bởi đây là đơn vị nghệ thuật chèo duy nhất còn lại trên đại ngàn của núi rừng Tây Bắc. Vở diễn đã thể hiện sự hoà quyện của nghệ thuật chèo truyền thống với bản sắc văn hoá các dân tộc vùng đất Hắc Y- Đại Kại- Lục Yên Châu, tạo nên vẻ đậm sắc, lộng lẫy mà vẫn đằm thắm, mượt mà.

Thành tích
Năm 2009, Tại Hội diễn sân khấu Chèo chuyên nghiệp toàn quốc - 2009 diễn ra ở Quảng Ninh Đoàn Chèo Yên Bái không giành Huy chương giải vở diễn (Cơ cấu giải hội diễn có 2 vở diễn đạt Huy chương vàng và 5 vở diễn đạt Huy chương bạc). Giải cá nhân có 01 Huy chương vàng (NSƯT Đoàn Văn Liên) và 02 Huy chương bạc (Thanh Hằng, Văn Toản). Xếp thứ 16/17 đoàn tham dự về số lượng huy chương.

Tham khảo

Chèo
Du lịch Yên Bái
Sân khấu cổ truyền Việt Nam


title: Tổ chức

text:
Tổ chức là các hoạt động cần thiết để xác định cơ cấu, bộ máy của hệ thống, xác định những công việc phù hợp với từng nhóm, từng bộ phận và giao phó các bộ phận cho các nhà quản trị hay người chỉ huy với chức năng nhiệm vụ và quyền hạn nhất định để thực hiện nhiệm vụ được giao. Việc tổ chức này gọi là tổ chức bộ máy. Hoạt động tổ chức còn là việc bố trí sắp xếp việc thực hiện các công việc trong một cơ cấu tổ chức như: Doanh nghiệp sản xuất (gọi là tổ chức sản xuất) bộ máy chính phủ, Dự án (gọi là tổ chức thực hiện dự án, trường hợp đặc thù là trong dự án xây dựng gọi là tổ chức xây dựng (tổ chức thi công là một phần của nó) và tổ chức thi công (tức tổ chức thực hiện xây dựng trên công trường).

Tham khảo

Các dạng tổ chức


title: 9949 Brontosaurus

text:
9949 Brontosaurus là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó bay quanh Mặt Trời theo chu kỳ 3.61 năm.

Được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1990 bởi E. W. Elst Tên chỉ định của nó là "". It was later renamed "Brontosaurus" after Brontosaurus, a deprecated genus of dinosaur, now properly called Apatosaurus.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Trận Jena

text:
Trận Jena hay còn gọi là Trận Jena-Auerstedt là một trận đánh giữa Napoleon I của Pháp với một lực lượng quân đội Phổ do Karl Wilhelm Ferdinand chỉ huy.

Quân đội Phổ phải chịu một thất bại nặng nề trước quân đội Pháp do Napoleon Bonaparte chỉ huy. Cuộc xung đột này xảy ra vào ngày 14 tháng 10 năm 1806 với quân chủ lực Phổ - Sachsen chính tại Jena. Napoléon đã đánh tan nát liên quân Phổ - Sachsen. Thống chế Louis Nicolas Davout của Pháp với quân đội của mình đã đánh bại quân đội Phổ mặc dù với số quân ít hơn và quân của ông cũng bị thiệt hại nặng nề. Quân Phổ gần như là bị tận diệt, nhiều binh lính phải bỏ chạy, đào ngũ hoặc là đầu hàng. Cặp chiến bại này đã lăng nhục Vương quốc Phổ, trong khi Quân đội Phổ thì bị suy nhược và sụp đổ.

Với hai thảm bại này, thực chất nước Phổ không còn sức kháng cự trước Napoléon I nữa. Để phản ứng lại thắng lợi của Napoléon I tại Jena, chủ nghĩa yêu nước Đức sục sôi lên cao, với khát vọng nhất thống dân tộc.

Chú thích

Liên kết ngoài

Napoleonic Guide
Student documentary about the battle of Jena-Auerstedt (40 minutes)

Các trận đánh trong chiến tranh Napoléon
J
J
Xung đột năm 1806


title: Gustave Flaubert

text:
Gustave Flaubert (; 12 tháng 12 năm 1821 – 8 tháng 5 năm 1880) là một tiểu thuyết gia người Pháp. Ông được coi là một trong những nhà văn tiên phong của văn học hiện thực ở cả trong và ngoài nước. Flaubert đặc biệt nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết đầu tay Bà Bovary (1857) và sự cống hiến hết mình cho phong cách và mỹ học. Nhà văn truyện ngắn nổi tiếng Guy de Maupassant là một học trò của ông.

Tiểu sử
Ông là người con thứ hai của Achille-Cléophas Flaubert (1784-1846), một bác sĩ phẫu thuật hành nghề ở Rouen, và Anne Justine. Theo một vài nguồn tài liệu, ông bắt đầu viết khi còn rất nhỏ, khoảng 8 tuổi. Gustave Flaubert đã sớm mang trong lòng một thiên hướng về nỗi buồn về sự bi quan, bên cạnh lòng yêu mến khoa học, một khả năng nhận xét tỉ mỉ và thận trọng, khách quan. Ông được giáo dục trong thành phố nơi ông sinh sống và không dời đi đâu tận đến năm 1840 khi ông đến Paris để học về luật.

Trong thời kỳ lãng mạn thơ mộng thời niên thiếu, Flaubert đã có những giấc mơ về "sự nổi loạn siêu việt", ông muốn làm người hát rong, người khởi nghĩa người Phương Đông... nhưng trước hết là người nghệ sĩ. Mùa hè năm 1836, lúc ông 17 tuổi, ông đã gặp gỡ Elisa Schesinger - một mối tình đam mê thầm lặng nhưng mãnh liệt và lâu bền của ông. Mãi 35 năm sau ông mới dám gửi bức thư tình đầu tiên khi bà này đã góa chồng. Mối tình này trở thành nguồn cảm hứng trong nhiều tác phẩm của ông về sau như Mémoires d’un fou (Nhật ký người điên) và nhất là tiểu thuyết L'Éducation sentimentale (Giáo dục tình cảm) với nhân vật Marie Arnoux.

Ở Paris, ông đã kết giao với nhiều người trong giới văn học, trong đó có Victor Hugo. Năm 1846, ông đã rời Paris và từ bỏ việc học luật. Ông bị bệnh thần kinh và chứng bệnh đó có thể đã góp phần vào sự chuyển hướng của ông.

Sau khi sống ở Paris, Flaubert đã trở lại Croisset gần Rouen và sống với mẹ của ông. Ngôi nhà của họ ở gần sông Seine đã trở thành nhà của Flaubert trong suốt cuộc đời của ông. Flaubert không lập gia đình. Từ năm 1846 đến năm 1854, ông có một truyện tình với nhà thơ Louise Colet. Theo Émile Faguet, người viết sử về ông, thì chuyện tình của ông với Louise Colet là tình cảm chân thật.

Tong quãng đời về già ông bị nhiều cú sốc nặng về cái chết của mẹ và những người bạn thân thiết như nữ sĩ George Sand. Ông lại khó khăn về tài chính khi phải hy sinh cả gia sản để cứu đứa cháu khỏi bị phá sản. Và cả sự thất bại của tác phẩm Tentation de Saint Antoine (Sự cám dỗ của thánh Ăng toan) làm Flaubert thêm thất vọng đã được thể hiện qua Bouvard et Pécuchet còn đang dang dở. Tuy vậy, tuyển tập Trois contes (Ba truyện ngắn, 1877) được xem như một kiệt tác.

Ông mất 1880.

Tư tưởng và nghệ thuật
Flaubert đã từng nói: "Ở trong tôi có hai con người, một bị lóa mắt trước những khoa trương văn vẻ tính trữ tình, những đôi cánh bay bổng và âm vang của câu chữ, những đỉnh cao lý tưởng; con người thứ hai thì đào bới lục lọi sự thật tất cả lúc nào mà anh ta có thể, anh ta kết án điều nhỏ bé một cách mạnh mẽ cũng như khi anh ta kết án sự vĩ đại, anh ta muốn các bạn cảm nhận một cách cụ thể bằng cảm giác vật chất."

"Con người thứ nhất" là khi ông đang ở thời kỳ sùng bái Victor Hugo chủ nghĩa lãng mạn, những đam mê thời non trẻ đã để lại trong Flaubert một trái tim dịu dàng nhạy cảm nhiệt tình mà sau này ông buộc phải phủ nhận tất cả để thay vào đó là một thái độ hoài nghi sâu sắc.

"Con người thứ hai" đã đứng trước nhiều băn khoăn và tan vỡ trong tâm hồn. Xuất phát từ cảm quan đó nên thái độ của Flaubert cũng khác với cá nhà văn hiện thực khác. Ông không cố đi tìm lại cái đẹp cái lý tưởng như Stendhal, không đấu tranh lên án những cái xa của những "kẻ hãnh tiến" trong xã hội đang trên đà tư sản hóa như Honoré de Balzac. Thái độ phê phán hiện thực của ông gắn liền với cảm giác tuyệt vọng. Nên các nhân vật thành công nhất của ông như Emma Bovary (trong Madame Bovary), Fréderic (trong L'Éducation sentimentale]] đã nổi loạn hoặc thỏa hiệp một cách âm thầm.

Ông được mệnh danh là "nhà văn buồn nhất thế kỷ".

Các tác phẩm chính

 Mémoires d’un fou (Nhật ký người điên)
 Madame Bovary (Bà Bovary, 1857)
 Salammbô (1862)
 L'Éducation sentimentale (Giáo dục tình cảm, 1869)
 La Tentation de Saint Antoine (Sự cám dỗ của thánh Antoine, 1874)
 Trois contes (Ba truyện kể, 1877)
 Bouvard et Pécuchet (Bouvard và Pécuchet) (1881)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Overview
 site of the Centre Flaubert at Rouen
 Multilingual research links
 Flaubert entry at the Johns Hopkins Guide to Literary Theory and Criticism site
 Bibliomania page
 Long page about Flaubert
 A comprehensive site in French
 Flaubert 'Bookweb' on literary website The Ledge, with suggestions for Đọc thêm.

Nhà văn Pháp
Gustave Flaubert
Tử vong do đột quỵ
Mất năm 1880


title: Aeolus tripartitus

text:
Aeolus tripartitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Bueng Kan (huyện)

text:
Bueng Kan () là một huyện (amphoe) thủ phủ của tỉnh Bueng Kan, đông bắc Thái Lan. Trước đây huyện này thuộc tỉnh Nong Khai.

Lịch sử
Huyện was Ban đầu có tên là Chaiburi (ไชยบุรี) và thuộc tỉnh Nakhon Phanom. Năm 1917 đơn vị này đã được chuyển sang Nong Khai, và năm 1939, tên gọi được đổi thành Bueng Kan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là Bung Khla, Seka, Si Wilai, Phon Charoen, So Phisai và Pak Khat của tỉnh Nong Khai. Về phía bắc qua sông Mekong là tỉnh của Lào, tỉnh Viêng Chăn Bolikhamxai.

Hành chính
Huyện này được chia thành 12 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 131 làng (muban). Bueng Kan là một đô thị phó huyện (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Bueng Kan và Wisit. Có 12 tổ chức hành chính tambon.

Các con số mất là tambon nay tạo thành huyện Bung Khla và Si Wilai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Bueng Kan


title: 3319 Kibi

text:
3319 Kibi (1977 EJ5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 3 năm 1977 bởi Kiichiro Hurukawa và Hiroki Kosai ở Kiso Station.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Quận Lea, New Mexico

text:
Quận Lea là một quận thuộc tiểu bang New Mexico, Hoa Kỳ. Quận này có diện tích km², dân số theo điều tra năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người . Quận lỵ đóng tại thành phố , New Mexico.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New Mexico


title: Diabrotica emorsitans

text:
Diabrotica emorsitans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Pseudoides

text:
Pseudoides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1892 bởi Jacoby.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Pseudoides apicalis (Kimoto, 2000)
 Pseudoides capito (Weise, 1889)
 Pseudoides flavicollis (Jacoby, 1903)
 Pseudoides flavovittis (Motschulsky, 1858)
 Pseudoides occipitalis (Laboissiere, 1940)
 Pseudoides pectoralis (Laboissiere, 1933)
 Pseudoides punctutaltus (Weise, 1889)
 Pseudoides similis (Chen, 1942)
 Pseudoides suturalis (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Pseudoides tibialis (Chen, 1942)

Chú thích

Tham khảo

Metacyclini


title: Coscinoptera wilcoxi

text:
Coscinoptera wilcoxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Moldenke miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Coscinoptera


title: Phạm Văn Nghị

text:
Phạm Văn Nghị (chữ Hán: 范文誼, 1805-1884) hiệu Nghĩa Trai; là một nhà giáo, nhà thơ và là một viên quan nhà Nguyễn theo đường lối kháng Pháp ở thế kỷ 19 trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế

Phạm Văn Nghị là người ở xã Tam Đăng, tổng An Trung, huyện Đại An, phủ Nghĩa Hưng (nay là thôn Tam Quang, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên tỉnh Nam Định). Là con của một ông đồ nghèo, nhưng nhờ chăm chỉ học, nên ông lần lượt đỗ: Tú tài (1826), cử nhân (1837) và Hoàng giáp (1838, lúc 33 tuổi), nên được người đời gọi là Hoàng Tam Đăng.

Thăng trầm chốn quan trường
Sau khi đỗ đạt cao, ông được bổ làm Tu soạn viện Hàn lâm, rồi làm Tri phủ Lý Nhân. Ở đấy, hễ dân có việc tranh tụng, thì ông thường lấy điều nhân nghĩa để khuyên bảo; vậy mà, có lúc ông bị giáng đến ba cấp , sau lại được trở về Biên tu ở Quốc sử quán.

Năm 1845, ông cáo bệnh từ quan về nhà mở trường dạy học. Ở gần cửa biển Đại An, thấy đất gần cửa biển bỏ hoang, ông bèn chiêu tập người cùng làng đến khai khẩn, lập ấp, đặt tên mới là trại Sĩ Lâm (sau thành tổng Sĩ Lâm, nay là ba xã: Nghĩa Lâm, Nghĩa Hùng, Nghĩa Hải, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định).

Năm Tự Đức thứ 11 (1858), ông lại được triều đình triệu ra giữ chức Đốc học Nam Định.

Nghĩa dũng sĩ phu
Tháng Bảy (âm lịch) năm Tự Đức thứ 11 (Mậu Ngọ, 1858), tàu chiến Pháp nổ súng đánh phá Sơn Trà (Đà Nẵng), dù đang có bệnh, ông vẫn quyết định tạm giao công việc cho bạn đồng khoa là Tiến sĩ Doãn Khuê, dâng lên vua "Trà Sơn kháng sớ" (Sớ kháng nghị việc Sơn Trà), rồi cùng với học trò và một số sĩ phu yêu nước ở Nam Định, lập ngay một đội quân nghĩa dũng gồm 365 người rồi xin vua cho vào Đà Nẵng đánh quân Pháp.

Nhưng khi đội quân nghĩa dũng tới Huế, thì quân Pháp đã rút khỏi nơi đó để vào đánh Gia Định. Vua Tự Đức không chuẩn y sớ của ông xin tiếp tục được vào Nam đánh đuổi ngoại xâm, mà chỉ ban lời khen ngợi, nên ông đành phải quay về . Tuy vậy, nghĩa cử này đã làm rúng động cả sĩ phu Nam Bắc

Về tới đất Bắc, ông tiếp tục làm chức vụ cũ. Khi ấy, có nhóm thổ phỉ người Trung Quốc tràn sang quấy nhiễu ở vùng Đông Bắc, ông đem ngay số nghĩa dũng vừa chiêu mộ được, đến đóng đồn phòng giữ khi yên mới thôi. Triều đình thăng ông làm Hàn Lâm viện Thị giảng Học sĩ, nhưng vì bệnh nên ông lại xin nghỉ.

Năm 1866, ông được sung chức Thương biện, đóng quân ở Hà Cát để trông coi vùng biển. Năm Tự Đức thứ 26 (1873), triều đình thăng ông làm Thị độc Học sĩ, ban cho thẻ bài bằng vàng.

Mùa đông năm ấy, Pháp đem quân đánh chiếm Hà Nội, rồi đánh luôn Nam Định. Bấy giờ tuy đã 68 tuổi, Phạm Văn Nghị vẫn tổ chức dân binh chặn đánh quân Pháp ở ngã ba Độc Bộ. Do quân ít, chống không nổi, ông cho rút nghĩa quân về lập căn cứ ở Yên Hàn (Ý Yên, Nam Định).

Về ở ẩn
Hiệp ước Giáp Tuất được ký vào ngày 15 tháng 3 năm 1874, trong đó có điều khoản triều đình Huế phải giao đứt toàn bộ Nam Kỳ cho Pháp. Biết được tin này, Phạm Văn Nghị buồn bực, viện cớ tuổi cao, xin về dưỡng lão, mặc dù ông vừa được sung làm Thương biện Nam Định.

Sau triều đình truy xét lại việc để thành Nam Định bị thất thủ, ông bị tước đoạt hết mọi chức tước, bổng lộc. Về ở ẩn, ông sống đạm bạc, nơi động Hoa Lư, Ninh Bình, lấy hiệu là "Liên Hoa Động chủ".

Năm 1884, ông mất vì già yếu, được vua Tự Đức chuẩn cho khai phục nguyên chức hàm cũ là Thị độc Học sĩ.

Ghi nhận

Nhân cách
Sử nhà Nguyễn chép:

Năm ông 70 tuổi, nhiều người có liễn đối, thơ mừng thọ, trong số đó có câu của Tống Duy Tân:
Phong lãng kỉ hồi, đại nghĩa ná tri đầu phát bạch,
Giang sơn vô dạng, cố viên nhưng hữu cúc hoa hoàng.
Dịch:
Sóng gió nhiều phen, nghĩa lớn sá chi đầu tóc bạc;
Giang sơn yên ổn, vườn xưa còn đấy luống hoa vàng.

Văn nghiệp
Phạm Văn Nghị viết nhiều và chủ yếu đều bằng chữ Hán. Tác phẩm gồm có:
Tự ký (Tự mình ghi chép)
Tùng Viên văn tập (Tập văn Tùng Niên)
Hoa động đồ trung thập vịnh (mười bài thơ vịnh cảnh đẹp động Hoa Lư)
Nghĩa Trai thi văn tập (Tập thơ văn Nghĩa Trai)
Và bài "Trừ văn hịch" (Hịch trừ muỗi).

Về chữ Nôm, ông có bài "Tứ thành thất thủ phú" (Phú kể lại việc Pháp đánh thành Hà Nội lần thứ nhất) và một số bài thơ khác ông làm khi về ở ẩn.

Thơ văn yêu nước của ông biểu lộ thái độ căm thù quân xâm lược sâu sắc, đả kích không thương tiếc những quan lại yếu hèn. Nhưng cũng qua đó, người đọc cũng dễ dàng thấy ở ông một tấm lòng yêu dân thiết tha, lòng kính trọng những anh hùng liệt sĩ đã dám xả thân vì nghĩa lớn.

Về cuối đời, "thơ ông nặng về tư tưởng nhàn, song tấm lòng son sắt với dân, với nước thì không hề phai nhạt"...

Giáo dục
Nhờ công ông dạy dỗ, nhiều học trò của ông sau này đều đỗ đạt cao, trở thành người hữu ích như: Nguyễn Khuyến, Trần Bích San, Nguyễn Quang Bích, Đỗ Huy Liêu, Phạm Thận Duật, Tống Duy Tân, Đinh Công Tráng, Nguyễn Cao, Lã Xuân Oai, Vũ Hữu Lợi, Phạm Nhân Lý, Trần Văn Gia, Trần Đình Liêm,..

Phần các con ông, có: con trưởng là Phạm Văn Giảng, thi Hội đỗ Phó bảng, làm quan đến chức Bố chánh Thanh Hóa; các con thứ là Phạm Văn Hân, Phạm Văn Hàm, Phạm Văn Phả đều thi đậu cử nhân.

Tưởng nhớ
Phạm Văn Nghị mất, có rất nhiều câu đối, thơ điếu. Giới thiệu hai câu:
{| valign="top" width="100%"
| width="50%"|
Phu tử tiên thiên hạ chi ưu, kỷ độ thăng trầm thân thế;
Đệ tử thị tiên sinh do phụ, bách niên tồn một thủy chung.
Tạm dịch:
Tiên sinh lo việc trước người đời, thân thế nổi chìm ôi mấy độ;
Đệ tử coi thầy như cha, mất còn chung thủy mãi trăm năm.
(Tống Duy Tân)
|width="50%"|
Tích yên, nghĩa lỗ nhân can, Độc Bộ ba đào câu nộ sắc;
Kim dã, nghiêm sương hàn lộ, Hoa Lư thảo thụ đối sầu nhan.
Tạm dịch:
Xưa chèo nghĩa buồm nhân, Độc Bộ cồn cồn sóng giận;
Nay băng đông sương giá, Hoa Lư ảm đạm cây sầu.
(Khuyết danh)

TAM ĐĂNG HOÀNG GIÁP HẠ THỌ

Kiều sở Ngô châu thuyết đại phương/
Bách tùng trinh cốt ngạo hàn sương/
Dân niên sở thường khám thần đoán/
Bái khánh đình gian phủ liệt chương/
Nhất kiến Giang đồn, thiên địa khoát/
Bán song sơn động, thạch tuyền hương/
Tường kim kế tiết tri đa nhật/
Vị trụy tư văn chính mạch trường/
 Môn sinh NGUYỄN QUANG BÍCH

Dịch thơ :
Chót vót châu ta bậc đại phương /
Bách tùng ngạo nghễ cợt phong sương /
Sớ tâu tuổi hạc, lệnh trên nghỉ /
Áo mũ sân hoè, lễ thọ dâng /
Một kiếm sông ngăn, trời đất rộng /
Nửa non động khép, đá thơm hương
Bám tay ngày hãy còn dài lắm /
Mạch chính nền văn vẫn vững vàng /
 Nguyễn văn Huyền dịch

Để ghi nhớ công đức của Phạm Văn Nghị, nhân dân đã lập đền thờ ở Sĩ Lâm và ở Tam Đăng (cả hai nơi này đều được công nhận là di tích lịch sử văn hoá). Hàng năm lễ hội tưởng niệm được tổ chức tại Sĩ Lâm (xã Nghĩa Lâm) vào ngày 14 và 15 tháng Giêng (âm lịch), và tại Tam Đăng vào ngày 12 tháng Chạp (âm lịch).

Ngoài ra, tên ông còn được chọn để đặt tên cho nhiều đường phố trong cả nước Việt Nam, trong đó có tên đường trước cửa Trường THPT Phạm Văn Nghị đoạn từ ngã tư Mậu Lực đến cầu Yên Thắng; tên đường trước học viện cảnh sát, Cổ Nhuế, Bắc Từ Liêm, Hà Nội; đường Phạm Văn Nghị ở thành phố Nam Định, thành phố Ninh Bình (đường Phạm Văn Nghị, phường Đông Thành), thành phố Đà Nẵng , thành phố Vũng Tàu (đường Phạm Văn Nghị, phường Thắng Nhất)..

Chú thích

Tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện (nhị tập, quyển 33). Nhà xuất bản Văn Học, 2004.
Triêu Dương, mục từ "Phạm Văn NGhị" in trong Từ điển Văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nhiều người soạn, Văn học yêu nước và cách mạng Hà Nam Ninh (tập 1), Hội VHNT tỉnh biên soạn (Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1981).
Nhiều người soạn (Huỳnh Lý chủ biên), Hợp tuyển thơ văn Việt Nam 1858-1920. Nhà xuất bản. Văn học, 1984.
Nguyễn Q. Thắng và Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản. Khoa học xã hội, 1992.
Nguyễn Khắc Thuần, Việt sử giai thoại (tập 8). Nhà xuất bản. Giáo dục, 1998.
Nhiều người soạn, Hỏi đáp lịch sử (tập 4). Nhà xuất bản. Trẻ, 2007.
Và các website ghi ở phần Liên kết ngoài.

Liên kết ngoài

Bài Phạm Văn Nghị trong Bách khoa toàn thư Việt Nam.

Quan lại nhà Nguyễn
Quan quân chống Pháp (1858-1884)
Người Nam Định
Nhà giáo Việt Nam thời Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn
Hoàng giáp Việt Nam
Tiến sĩ nhà Nguyễn
|}


title: Merlas

text:
Merlas là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 600 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 463 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Casoria

text:
Casoria là một đô thị ở tỉnh Napoli ở vùng Campania, cách khoảng 9 km về phía đông bắc của Napoli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 82.403 người và diện tích là 12,0 km².

Đô thị Casoria bao gồm frazione (đơn vị cấp dưới) Arpino.

Casoria giáp các đô thị: Afragola, Arzano, Cardito, Casalnuovo di Napoli, Casavatore, Frattamaggiore, Napoli, Volla.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.casoria.na.it

Comune của tỉnh Napoli
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Hydromanicus hermosus

text:
Hydromanicus hermosus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Thời kỳ Yamato

text:
là một giai đoạn trong lịch sử Nhật Bản kéo dài từ khoảng thế kỷ 4 đến thế kỷ 7. Đây là thời kỳ tiếp sau thời kỳ Yayoi và trước thời kỳ Nara. Trong cách phân đoạn lịch sử phổ biến hơn, thời kỳ Yamato lại được thay thế bằng hai thời kỳ Kofun và Asuka. Việc xếp cả quãng thời gian từ thế kỷ 4 đến thế kỷ 7 vào làm một thời kỳ và đặt tên là thời kỳ Yamato là dựa vào thực tế rằng nhà nước Yamato ở xứ Yamato phía Tây Nhật Bản ở vào thời kỳ thịnh vượng và có thế lực lớn nhất ở Nhật Bản lúc bấy giờ.

Đầu thời kỳ này, các hào tộc Ootomo, Mononobi, Soga no Uji thay phiên nhau nắm quyền cai trị thực tế nhà nước Yamato. Giữa thời kỳ nổi lên một nhân vật lỗi lạc, Thánh Đức Thái tử là người đã thúc đẩy phổ biến Phật giáo (vốn đã từ bán đảo Triều Tiên truyền tới từ trước đó) ở Nhật Bản, cải cách quan chế, ban hành luật pháp. Sau đó là cải cách Taika đã đưa Nhật hoàng trở lại vị trí trung tâm của nền chính trị Nhật Bản. Triều đình Yamato cho đến lúc đó theo đuổi một chế độ dòng họ (phân chia quyền lực và lợi lộc giữa một số dòng họ quý tộc và hào tộc), chế độ ruộng đất công (ruộng đất thuộc sở hữu của Nhà nước và được đem cho nông dân thuê), chế độ thuế má thống nhất dần dần đã cải tổ được cơ cấu chính quyền địa phương và chuyển sang chế độ trung ương tập quyền cai trị bằng pháp luật.

Nửa đầu thế kỷ 6, cùng với việc phổ biến Phật giáo, nhiều kỹ thuật sản xuất và văn hóa đã từ bán đảo Triều Tiên truyền vào Nhật Bản. Các đoàn ngoại giao và lưu học sinh cũng đã được gửi sang Trung Quốc và đem về nhiều kiến thức văn hóa, hành chính và kỹ thuật sản xuất quý báu. Kỹ thuật nông nghiệp, khai mỏ, xây dựng cùng với kiến trúc và mỹ thuật Phật giáo phát triển mạnh.

Xem chi tiết
 Thời kỳ Kofun
 Thời kỳ Asuka

Tham khảo

Yamato
Thời kỳ Kofun
Thời kỳ Asuka


title: British Overseas Airways Corporation

text:
Hãng hàng không Hải ngoại Anh British Overseas Airways Corporation (BOAC) đã từng là hãng hàng không quốc gia của Vương quốc Anh từ năm 1939 đến năm 1946 và là hãng hàng không đường dài quốc gia từ năm 1946. Hãng bắt đầu hoạt động từ sự sáp nhập giữa Imperial Airways và British Airways Ltd. Tiếp theo đạo luật của Nghị viện Anh vào năm 1971, BOAC sáp nhập với British European Airways vào năm 1974 để ra đời British Airways.

Lịch sử
Trong thập niên 1930, 1940 và cho tới tháng 11 năm 1950 Imperial Airways và BOAC mở dịch vụ thủy phi cơ từ Southampton tới những nước thuộc địa ở Châu Phi và Châu Á. Những chiếc máy bay như thủy phi cơ Short Empire và Short S.8 Calcutta vận chuyển hành khách và thư tín. BOAC cũng hoạt động những chiếc Handley Page HP42 cho những chuyến bay xuyên Châu Âu và Vương quốc Anh đến Ấn Độ và Nam Phi.

Như việc huấn luyện phi công ở Anh, BOAC mở một trường huấn luyện nhiệt đới ở Soroti, Đông Bắc Uganda.

Sự giải tán
Đạo luật Hàng không Dân dụng của năm 1946 dẫn đầu việc tách rời hai nhánh của BOAC để thành lập 3 công ty hàng không độc lập:
 BOAC - cho những đường bay của Vương quốc, Bắc Mỹ và Viễn Đông
 British European Airways (BEA) - cho những chuyến bay ở châu Âu và nội địa
 British South American Airways (BSAA) - cho những chuyến bay đến Nam Mỹ và vùng biển Caribê

Vào tháng 7 năm 1949, British South American Airways sáp nhập trở lại BOAC.

Sự giới thiệu của máy bay phản lực

Vào tháng 5 năm 1952, BOAC trở thành hãng hàng không đầu tiên giới thiệu máy bay phản lực, chiếc de Havilland Comet. Tất cả máy bay Comet 1 đều bị giữ lại dưới mặt đất sau khi 4 chiếc Comet rơi, 2 chiếc sau là máy bay của BOAC. Các nhà điều tra khám phá ra những vết nứt nghiêm trọng trong cấu trúc máy bay bởi sự giảm sức chịu đựng của kim loại từ việc điều áp và hạ áp lặp lại của máy bay khi tăng độ cao và hạ độ cao. Trong khi khắc phục lỗi này, kỹ sư hãng de Havilland đã cải tiến chiếc Comet bằng rất nhiều biện pháp và nâng tầm bay của chiếc máy bay, tạo ra thế hệ thứ 4. Vào năm 1958, BOAC dùng những chiếc Comet mới để trở thành hãng hàng không đầu tiên bay chuyến bay phản lực xuyên Đại Tây Dương.

Trong thập niên 1950 và 1960, BOAC chuyển sang sử dụng máy bay lớn hơn của Boeing, bắt đầu vào năm 1956 với hợp đồng cho 15 chiếc Boeing 707. Ngài Giles Guthrie, người đứng đầu BOAC vào năm 1964, ưu tiên máy bay của Boeing vì một số lý do kinh tế, và thực tế BOAC bắt đầu có lãi vào cuối thập niên 1960. Sự lựa chọn những chiếc máy bay của Mỹ đã gây ra một cuộc tranh cãi chính trị ở Nghị viện Anh, tuy nhiên, Chính quyền đã buộc BOAC phải mua 17 chiếc máy bay Vickers VC-10 từ hợp đồng 30 chiếc bị từ chối của Guthrie. Tuy nhiên giá thành hoạt động của chiếc VC-10 lại cao hơn chiếc 707 rất nhiều lần, lớn hơn cả kết quả của việc yêu cầu chiếc máy bay đấy phải hoạt động được ở các sân bay xứ nóng và vùng cao.

BOAC sau đó trở thành khách hàng lớn nhất của Boeing bên ngoài Bắc Mỹ và chỉ đứng sau Pan Am. Hợp đồng chính tiếp theo là 11 chiếc Boeing 747-100. BOAC nhận chiếc đầu tiên vào ngày 22 tháng 4 năm 1970 nhưng do cuộc bãi công của Liên Hiệp Phi công Hàng không Anh nên phải đến gần 1 năm sau chiếc máy bay này mới cất cánh lần đầu tiên, 14 tháng 4 năm 1971.

Vào năm 1962, BOAC và Cunard Line thành lập BOAC-Cunard Ltd để mở các chuyến bay đến Bắc Mỹ, vùng Ca-ri-bê và Nam Mỹ. Công ty này tan rã vào năm 1966.

Sự tan rã
Vào ngày 1 tháng 9 năm 1972, Ủy ban Hàng không Anh (British Airways Board) được thành lập, một ủy ban điều khiển cả BOAC lẫn BEA. Vào ngày 31 tháng 3 năm 1974 cả BOAC lẫn BEA bị giải tán và hoạt động của hai hãng sáp nhập lại thành British Airways.

BOAC đã có thể trở thành hãng đầu tiên sử dụng máy bay Concorde nếu không sáp nhập lại để thành lập British Airways. Những chiếc Concorde của British Airways đều mang số hiệu từ G-BOAA đến G-BOAG.

Các tai nạn
 AM918, chiếc máy bay Liberator C I mang số hiệu G-AGDR, bị bắn nhầm bở một chiếc Spitfire gần Plymouth vào ngày 15 tháng 2 năm 1943.
 BOAC Flight 777, 1 tháng 6 năm 1943, bị bắn trên bầu trời Vịnh Biscay bởi một chiếc Junkers Ju 88 của Đức. Toàn bộ 17 người thiệt mạng, kể cả diễn viên Leslie Howard. Có cuộc nghiên cứu cho rằng sự việc này nhằm ám sát Thủ tướng Anh Winston Churchill.

Tham khảo

Hãng hàng không Vương quốc Liên hiệp Anh
British Overseas Airways Corporation


title: Diorhabda rickmersi

text:
Diorhabda rickmersi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Diorhabda


title: Murexsul jaliscoensis

text:
Murexsul jaliscoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Murexsul


title: Juan García Postigo

text:
Juan García, là một người mẫu và diễn viên Tây Ban Nha, đoạt danh hiệu Mister World 2007 vào ngày 3 tháng 3 năm 2007 ở Tam Á, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.. Anh đã đánh bại 56 thí sinh khác và đoạt danh hiệu này. Anh đã được chọn là Mr. Tây Ban Nha năm 2006. Anh kế tục danh hiệu Mr. World của Gustavo Gianetti người Brasil, người đoạt danh hiệu năm 2003.

Tham khảo

Nam người mẫu Tây Ban Nha
Sinh năm 1981
Nhân vật còn sống


title: Bolitoglossa hypacra

text:
Bolitoglossa hypacra là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Castro, F., Herrera, M.I. & Lynch, J. 2004. Bolitoglossa hypacra. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Bolitoglossa
Động vật đặc hữu Colombia
Hệ động vật Páramo


title: Guidel

text:
Guidel () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 52,29 km², dân số năm 1999 là 9156 người. Khu vực này có độ cao từ 0-70 mét trên mực nước biển.
Cư dân của Guidel danh xưng trong tiếng Pháp là Guidélois.

Tiếng Bretagne
Xã này đã phát động một kế hoạch song ngữ qua Ya d'ar brezhoneg ngày 27 tháng 3 năm 2007.

Năm 2007, có 6,4% trẻ em học trường song ngữ ở cấp tiểu học.

Tham khảo
 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 French Ministry of Culture list for Guidel
 Bản đồ của Guidel trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Sân bay Khương Doanh Nam Dương

text:
Nanyang Airport là một sân bay ở Nam Dương, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các hãng hàng không và tuyến bay
China Southern Airlines (Bắc Kinh - Thủ đô, Quảng Châu, Thượng Hải-Hồng Đào, Trịnh Châu)

Xem thêm
Danh sách sân bay Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Khương Doanh Nam Dương


title: Nguyệt Đàn

text:
Nguyệt Đàn (tiếng Hoa giản thể: 月坛) là đền thờ Mặt Trăng được xây dựng thời nhà Minh tại Tây Thành Khu của nội thành Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây là nơi các Hoàng đế nhà Minh, nhà Thanh cúng tế Mặt Trăng. Đây là một trong cửu đàn bát miếu tại Bắc Kinh.

Tham khảo

Công trình kiến trúc Bắc Kinh


title: Gibbidessus chipi

text:
Gibbidessus chipi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Gibbidessus


title: Osminia namibiana

text:
Osminia namibiana là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được biết đến ở Namibia.

Chú thích

Tham khảo

Osminia


title: Tetragonula gressitti

text:
Tetragonula gressitti là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Sakagami mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Tetragonula
Động vật được mô tả năm 1978


title: Brandtaxia

text:
Brandtaxia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Manching

text:
Manching là một đô thị ở huyện Pfaffenhofen bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Nomada palavanica

text:
Nomada palavanica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1919


title: Agrypnus similis

text:
Agrypnus similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Calomicrus sulcicollis

text:
Calomicrus sulcicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Tipula paralenta

text:
Tipula paralenta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Cổ điển giao thoa

text:
Classical crossover hay Pop opera hay Operatic pop là một thể loại phụ của nhạc pop, trong đó, các bản nhạc được chơi theo phong cách cổ điển. Ngoài ra, bản nhạc, chủ đề (theme) hay nhạc tố (motif) từ nhạc cổ điển có thể được phong cách hóa theo pop. Thuật ngữ "popera" cũng được sử dụng bởi các nhà soạn nhạc, hòa âm hay các buổi bình luận âm nhạc nhằm chỉ đến thể loại này.

Những người trình diễn popera có thể hoàn toàn chưa qua đào tạo chính quy, chưa bao giờ có mặt trình diễn trong các nhà hát opera hay tại những buổi trình diễn opera, hay họ là những nghệ sĩ opera thực thụ, nhưng lại muốn lội ngược dòng để tìm được một lớp khán giả mới, một phong cách mới, hay nhằm tôn vinh vẻ đẹp của nhạc cổ điển giữa những điệu nhạc pop hiện đại.

Những nghệ sĩ hát solo theo thể loại operatic pop
 Alberti, Willy
 Martin, Will
 Arena, Romina
 Berger, Petra
 Bocelli, Andrea
 Brightman, Sarah
 Buanne, Patrizio
 Mesa, Cesar
 Church, Charlotte
 Franchi, Sergio
 Frangoulis, Mario
 Fumanti, Giorgia
 Garrett, Lesley
 Giordano, Filippa
 Gotar, Alenka
 Grigolo, Vittorio
 Groban, Josh
 Jenkins, Katherine
 Jones, Aled
 Kimera
 Kvatro
 Lopez, Adam
 Marsh, Natasha
 McDermott, John
 Paul Potts
 Safina, Alessandro
 Shapplin, Emma
 Sissel
 Sophe Lux
 Spence, Nicky
 Taylor, Becky Jane
 Townsend, Yulia
 Vitas
 Wainwright, Rufus
 Watson, Russell
 Westenra, Hayley

Những ban nhạc, nhóm hát theo thể loại operatic pop
 Andiamo
 Amici Forever
 Celtic Woman
 East Village Opera Company
 G4
 Gli Scapoli
 Il Divo
 Opera Babes
 Ten Tenors, The
 Three Graces
 Trans Siberian Orchestra

Ghi chú

What is Popera? by Oliver Kamm in Time Online ngày 20 tháng 11 năm 2004, accessed ngày 27 tháng 6 năm 2008
Urban dictionary definitions, accessed ngày 27 tháng 6 năm 2008

Nhạc pop
Danh sách ca sĩ
Thể loại nhạc pop


title: 169 TCN

text:
Năm 169 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 169 TCN


title: Chùa Tôn Thạnh

text:
Chùa Tôn Thạnh là một ngôi chùa khá nổi tiếng trong lịch sử và văn học thuộc xã Mỹ Lộc, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An, Việt Nam.

Xếp hạng
Chùa được Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia ngày 27 tháng 11 năm 1997 theo Quyết định số 2890-VH/QĐ.

Diện tích
Tổng diện tích toàn bộ khu vực chùa là 34.410 m², trong đó diện tích chùa chiếm 940 m².

Đặc điểm
Ban đầu, chùa có tên là chùa Lan Nhã hay còn được người dân địa phương gọi là Chùa Ông Ngộ, được Thiền sư Viên Ngộ sáng lập và xây dựng năm 1808.

Ðây là ngôi chùa cổ nhất của tỉnh Long An. Trong chùa còn lưu giữ nhiều pho tượng cổ có giá trị nghệ thuật mang phong cách thế kỷ 19. Ðặc biệt là pho tượng Bồ tát Ðịa Tạng bằng đồng cao 110cm ngồi trên lưng con thanh sư, tay phải thì kết ấn, tay trái để ngang ngực, trong lòng bàn tay có hạt minh châu “Năm 1813 niên hiệu Gia Long thứ 12,Tổ đã khởi công đúc tượng Bồ tát Địa Tạng bằng đồng, cao 110 cm và có điển tích ghi nhận sự cảm ứng linh dị trong lần đúc tượng này”. Trong khuôn viên chùa còn có tấm bia kỷ niệm nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu dựng vào năm 1973 và tháp Hòa thượng Thiên Ngộ.

Từ tỉnh lộ 15, trên con đường nhỏ dẫn vào chùa có cổng dựng năm 1960 đề tên chùa Tôn Thạnh. Bên phải con đường trong khuôn viên chùa có hai tấm bia, tấm thứ nhất xây dựng năm 1973 lưu lại dấu tích của nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu, tấm thứ hai xây dựng năm 1998 trích bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc. Trong vườn còn có tháp ba tầng hình lục giác cao 4,5 mét của tổ sư Viên Ngộ (viên tịch năm Thiệu Trị thứ 5 (1845)), xây dựng năm 1846, trùng tu năm 1959, tầng trên cùng chạm nổi dòng chữ "Nam mô A di đà Phật" và tháp tổ Tắc Thành hình vuông, ba tầng, cao 3 mét.

Chùa Tôn Thạnh là nơi Nguyễn Đình Chiểu, nhà thơ lớn của Việt Nam, đã sống và viết, đặc biệt là bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, trong giai đoạn 1859 - 1861. Cũng trong thời gian ấy, cụ mở lớp dạy học bên ngoài, nhưng bên trong lại trực tiếp chỉ đạo kháng chiến.

Tu sửa

Trong những năm gần đây, chùa Tôn Thạnh đã được tu sửa lại và xây dựng thêm một số công trình mới.

Tham khảo

Di tích tại Long An
Chùa tại Long An


title: Joan Baez

text:
Joan Chandos Baez (phát âm:/ˈbaɪ.ɛz/; sinh ngày 09 tháng 1 năm 1941 tại New York, Hoa Kỳ) là một ca sĩ hát nhạc folk và đồng quê người Mỹ, bà cũng là một nhà hoạt động nhân quyền, hoạt động xã hội vì công lý và hòa bình. Trong chiến tranh Việt Nam, bà là ca sĩ phản chiến và đã sang Hà Nội vào năm 1972 khi Không quân Hoa Kỳ đang phát động chiến dịch ném bom. Năm 1979, bà tham gia các cuộc biểu tình phản đối những hành động của chính quyền Việt Nam.

Sự nghiệp
Thuở thiếu thời, Joan Baez sống tại phía nam California và bắt đầu học nhạc từ rất sớm. Với niềm đam mê âm nhạc và tài năng âm nhạc, Joan Baez đã bắt đầu sự nghiệp của mình từ rất sớm vào năm 1959 và được toàn thế giới biết đến với cương vị ca sĩ vì hoà bình. Bà là một trong nữ ca sĩ nhạc dân ca bán được nhiều đĩa nhất trong lịch sử nước Mỹ. Trong những năm 60, Joan Baez trở thành người có vị trí hết sức quan trọng trong giới âm nhạc truyền thống với phong cách hết sức mới mẻ. Bà liên tiếp cho ra đời rất nhiều album và dành 6 năm cho album đầu tiên của mình mang tên "Vanguard Records" (phát hành vào năm 1960)

Chiến tranh Việt Nam
Joan Baez đã đến Việt Nam vào năm 1972, và luôn bày tỏ sự phản đối cuộc chiến phi nghĩa của Mỹ ở Việt Nam và muốn "đứng về phía Hà Nội bằng tiếng hát" và từng hát cho cán bộ nhân viên Đài Tiếng nói Việt Nam lẫn tù binh phi công Mỹ đang bị giam giữ tại Hoả Lò trong dịp mừng Giáng sinh và năm mới, bà cùng hát những bài ca phản chiến với một nhạc công guitar người Việt. Sau khi tới Việt Nam, và trở lại Pháp bà đã tố cáo những tội ác của chính quyền Mỹ, thông qua việc lợi dụng cơ hội được đài phát thanh và truyền hình Pháp ORTF mời biểu diễn.

Năm 1979, bà tham gia các cuộc biểu tình phản đối những hành động của chính quyền Hà Nội về vấn đề thuyền nhân. Vào ngày 30 tháng 5 năm 1979, Joan Baez và tám mươi người ký tên khác đã viết "Thư ngỏ cho nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam", được đăng trên New York Times, Washington Post, Los Angeles Times và các tờ báo khác dưới dạng quảng cáo toàn trang. Bức thư bày tỏ lo ngại về các trại cải tạo, sự biến mất của những người bị cáo buộc kẻ thù của nhà nước, và sự ép buộc các công dân trung bình phải dọn sạch các bãi mìn mà không được đào tạo hoặc trang bị phù hợp. Bức thư lưu ý rằng "với sự trớ trêu bi thảm, sự tàn ác, bạo lực và áp bức được thực hiện bởi các cường quốc nước ngoài ở nước bạn trong hơn một thế kỷ vẫn tiếp tục dưới chế độ hiện tại." .

Chú thích

Nhà hoạt động nhân quyền
Nữ ca sĩ Mỹ
Nhà hoạt động xã hội Hoa Kỳ
Sinh năm 1941
Nhân vật còn sống
Nhà bảo vệ môi trường Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Nhà hoạt động quyền công dân Mỹ
Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Nhà nhân đạo Mỹ
Người Mỹ gốc Scotland
Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ
Nghệ sĩ của A&M Records
Nghệ sĩ của Virgin Records
Nhà hoạt động phản đối Chiến tranh Việt Nam
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc đồng quê người Mỹ
Nữ ca sĩ nhạc đồng quê người Mỹ
Nữ nghệ sĩ guitar người Mỹ
Nhà hoạt động nhân quyền Hoa Kỳ
Nữ hoạt động xã hội người Mỹ
Nhạc sĩ theo chủ nghĩa nữ giới
Người Đảo Staten
Ca sĩ từ California
Người viết bài hát California
Người viết bài hát New York
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll

Người ủng hộ bất bạo động


title: Hai Bà Trưng (định hướng)

text:
Hai Bà Trưng (s. ngày 13 tháng 9 năm 14 - m. 5 tháng 3 năm 43Đ là tôn danh của hai anh hùng dân tộc Việt Nam là Trưng Trắc và Trưng Nhị. Nhiều địa danh tại Việt Nam được đặt theo tôn danh này để tỏ lòng tôn kính hai bà như:

Địa danh
 Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
 Đường Hai Bà Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh
 Phường Hai Bà Trưng, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam

Trường học
 Trường Trung học Phổ thông Hai Bà Trưng, tiền thân là Trường nữ sinh Đồng Khánh tại Huế, Việt Nam
 Trường Hai Bà Trưng

Khác
Đền Hai Bà Trưng

Xem thêm
 Trưng Vương (định hướng)
 Trưng Trắc (định hướng)


title: Akhenaton

text:
Akhenaten () còn được viết là Echnaton, Akhenaton, Ikhnaton, và Khuenaten; (, có nghĩa là Người lính của Aten), ông còn được biết đến với tên gọi là Amenhotep IV (nghĩa là thần Amun hài lòng) trong giai đoạn trước năm trị vì thứ Năm, là một pharaon của vương triều thứ Mười tám của Ai Cập, ông đã cai trị 17 năm và có lẽ đã qua đời vào năm 1336 TCN hoặc 1334 TCN. Triều đại của ông đặc biệt được chú ý bởi việc từ bỏ tín ngưỡng đa thần giáo của Ai Cập và chuyển sang tín ngưỡng thờ cúng một vị thần duy nhất – thần Mặt Trời Aten, mà đôi khi được coi là bái nhất thần giáo, đơn nhất thần giáo, thậm chí là hầu như độc thần giáo.

Akhenaten đã cố gắng tạo ra một sự thay đổi so với tôn giáo truyền thống, nhưng cuối cùng thì nó cũng sẽ không bao giờ được chấp nhận. Sau khi ông qua đời, các công trình của ông đã bị đập vỡ và phá hủy, những bức tượng của ông thì bị hủy hoại và tên của ông bị loại bỏ khỏi các bản danh sách vua. Việc thực hành tôn giáo truyền thống đã được phục hồi một cách dần dần, và vài thập niên sau khi các vị vua mới không thuộc dòng dõi của vương triều thứ 18 thành lập nên một vương triều mới, họ đã bôi nhọ Akhenaten cùng những vị vua kế vị trực tiếp của ông, và nhắc đến Akhenaten như là "kẻ thù" hoặc "kẻ phạm tội đó" trong các hồ sơ lưu trữ.

Ông gần như hoàn toàn biến mất khỏi lịch sử cho đến khi được phát hiện lại vào thế kỷ 19 ở Amarna, thành phố mà ông đã xây dựng cho thần Aten. Những cuộc khai quật thời kì đầu tại Amarna được tiến hành bởi Flinders Petrie đã khuấy động lên sự quan tâm đến vị vua bí ẩn cùng với đó là một xác ướp được tìm thấy trong ngôi mộ KV55, nó được Edward R. Ayrton khai quật vào năm 1907, xác ướp này có thể là của Akhenaten. Bằng phương pháp phân tích DNA, các nhà khảo cổ học đã xác định rằng người đàn ông được chôn cất trong ngôi mộ KV55 là cha của vua Tutankhamun, nhưng việc nhận dạng xác ướp này là Akhenaten lại vẫn đang chưa có lời giải.

Ngày nay, sự quan tâm dành cho Akhenaten và nữ hoàng Nefertiti phần nào đó có liên quan đến Tutankhamun (mặc dù người mẹ của Tutankhamun không phải là Nefertiti, mà là một phụ nữ được các nhà khảo cổ học gọi là Quý bà trẻ), và một phần đến từ phong cách độc đáo và giá trị thẩm mỹ cao của những tác phẩm nghệ thuật được ông bảo trợ, và một phần là từ sự quan tâm không ngừng dành cho tôn giáo mà ông đã cố gắng thiết lập.

Thời kì trì vì đầu tiên là Amenhotep IV

Vị vua Akhenaten trong tương lai là một người con trai của Amenhotep III và chính cung hoàng hậu Tiye. Con trai cả vốn là Thái tử Thutmose, được công nhận là người thừa kế của Amenhotep III, nhưng ông ta đã mất khi còn tương đối trẻ và người tiếp theo được kế vị ngai vàng là một hoàng tử tên là Amenhotep.

Hiện nay có rất nhiều tranh cãi xung quanh việc Amenhotep IV đã kế vị ngai vàng sau khi vua cha Amenhotep III của cha ông qua đời hay là có một giai đoạn đồng nhiếp chính (theo một số nhà Ai Cập học là kéo dài 12 năm). Các tác phẩm hiện nay của Eric Cline, Nicholas Reeves, Peter Dorman cùng các học giả khác đã nêu ra những lập luận mạnh mẽ chống lại quan điểm về việc thiết lập một giai đoạn đồng nhiếp chính lâu dài giữa hai vị vua và ủng hộ quan điểm cho rằng không có hoặc là có một giai đoạn đồng nhiếp chính ngắn chỉ kéo dài từ một đến hai năm. Các tác phẩm khác của Donald Redford, William Murnane, Alan Gardiner và gần đây là của Lawrence Berman vào năm 1998 đã bác bỏ bất cứ quan điểm nào về một giai đoạn đồng nhiếp chính nếu có giữa Akhenaten và cha của ông.

Vào tháng 2 năm 2014, Bộ cổ vật Ai Cập công bố bằng chứng thuyết phục cho thấy Akhenaten đã cùng đồng trị vì với vua cha trong ít nhất 8 năm. Bằng chứng này đến từ những chữ khắc được tìm thấy trong ngôi mộ Luxor của tể tướng Amenhotep-Huy.

Amenhotep IV lên ngôi ở Thebes và ở đó ông đã bắt đầu một dự án xây dựng. Ông cho trang trí lối vào phía nam cho tới ngoại vi của ngôi đền Amun-Re với những cảnh ông đang thờ cúng Re-Harakhti. Ông cũng đã sớm ra lệnh xây dựng một ngôi đền dành riêng cho thần Aten ở phía đông Karnak. Ngôi đền này được gọi là Gempaaten ("Thần Aten được thấy trong lãnh địa của Aten"). Gempaaten còn gồm một loạt những công trình, bao gồm cả một cung điện và một cấu trúc gọi là Benben Hwt (đặt tên theo khối đá Benben) được dành riêng cho Nữ hoàng Nefertiti. Các ngôi đền thờ thần Aten khác được xây dựng tại Karnak trong thời gian này bao gồm Rud-menu và Teni-menu, nó có thể được xây dựng gần tháp môn thứ chín. Trong thời gian này, ông đã không đàn áp tôn giáo thờ thần Amun, và vị Đại tư tế của thần Amun vẫn còn tại vị trong năm thứ tư dưới triều đại của ông. Nhà vua còn hiện diện với tên gọi Amenhotep IV trong các ngôi mộ của một số quý tộc ở Thebes: Kheruef (TT192), Ramose (TT55) và ngôi mộ của Parennefer (TT188).

Trong ngôi mộ của Ramose, Amenhotep IV xuất hiện trên bức tường phía tây theo phong cách truyền thống, ngồi trên một ngai vàng với Ramose xuất hiện phía trước nhà vua. Trong ngôi mộ Thebes của Parennefer, Amenhotep IV và Nefertiti đang ngồi trên ngai vàng cùng với đĩa mặt trời mô tả về vua và hoàng hậu.

Một trong những ghi chép cuối cùng đề cập đến Amenhotep IV là hai bản sao của một bức thư từ viên Tổng quản của Memphis là Apy (hoặc Ipy) gửi tới pharaon. Những văn kiện này được tìm thấy ở Gurob và có niên đại là vào năm cai trị thứ 5, tháng thứ ba của mùa Trồng trọt, ngày 19.

Đổi tên thành Akhenaten
Vào ngày 13, Tháng 8, năm thứ năm dưới triều đại của mình, nhà vua đã đến địa điểm thành phố mới Akhetaten (ngày nay gọi là Amarna). Một tháng trước đó Amenhotep IV đã chính thức đổi tên thành Akhenaten. Amenhotep IV cũng thay đổi hầu hết cả năm tên hiệu của mình vào năm thứ 5 dưới triều đại của ông. Ông chỉ giữ lại tên prenomen của mình hoặc tên hiệu khi lên ngôi là Neferkheperure.

Chính sách tôn giáo

Một số cuộc tranh luận gần đây của các nhà nghiên cứu đã tập trung vào mức độ của những cải cách tôn giáo mà Akhenaten đã áp dụng đối với người dân của mình. Một cách chắc chắn là theo thời gian dần trôi, ông đã sửa đổi tên của thần Aten cùng với các ngôn ngữ tôn giáo khác, để nhằm loại bỏ một cách dần dần những gì liên quan đến các vị thần khác; và vào một thời điểm nào đó, ông cũng đã bắt tay vào việc xóa bỏ tên của vị thần truyền thống trên quy mô lớn, đặc biệt là của thần Amun. Một số vị quan của ông đã thay đổi tên của họ bằng cách loại bỏ tên của những vị thần bảo trợ khác ra khỏi tên của họ rồi thay thế bằng tên của thần Aten (hoặc thần Ra, vị thần được Akhenaten đồng nhất với Aten). Tuy nhiên, ngay cả ở chính Amarna, một số vị quan vẫn giữ lại những tên gọi như Ahmose ("con của thần mặt trăng", chủ nhân của ngôi mộ số 3), và xưởng điêu khắc nơi các nhà khảo cổ học tìm thấy bức tượng Nefertiti nổi tiếng cùng với các tác phẩm chân dung hoàng gia khác, lại có liên quan đến một nghệ sĩ có tên gọi là Thutmose ("con của thần Thoth"). Một số lượng lớn các lá bùa bằng sứ được tìm thấy ở Amarna còn cho thấy rằng những lá bùa của các vị thần sinh nở và gia đình là Bes và Taweret, con mắt của Horus, cùng những lá bùa của các vị thần truyền thống khác, vẫn được người dân đeo một cách công khai. Thật vậy, một hố chôn giấu những đồ trang sức hoàng gia đã được tìm thấy ngay gần các ngôi mộ hoàng gia ở Amarna (ngày nay chúng nằm tại Bảo tàng Quốc gia Scotland), trong số đó có một chiếc nhẫn đề cập đến Mut, vợ của thần Amun. Những bằng chứng như vậy cho thấy rằng mặc dù Akhenaten đã không còn ủng hộ về mặt tài chính cho những ngôi đền truyền thống nữa, chính sách của ông đã khá khoan dung cho đến một thời điểm nào đó, có lẽ là liên quan đến một sự kiện đặc biệt mà vẫn chưa được biết đến diễn ra vào giai đoạn cuối triều đại của ông.

Gia đình

Akhenaten kết hôn với Nefertiti ngay sau khi ông lên ngôi, và sáu người con gái của họ đã được xác định thông qua những bản khắc đá. Và nhờ vào phương pháp phân tích DNA gần đây, các nhà nghiên cứu đã xác định được rằng một trong những chị em ruột của ông, xác ướp "Quý bà trẻ", là mẹ của Tutankhaten (sau này là Tutankhamen). Nguồn gốc của Smenkhkare, vị vua kế vị ông, hiện vẫn chưa được biết rõ và người ta cho rằng Akhenaten cùng với một người vợ chưa rõ danh tính là cha mẹ của vị vua này.

Một người vợ thứ hai của Akhenaten có tên là Kiya, và bà ta được biết đến từ những bản khắc đá. Có một số giả thuyết cho rằng bà là mẹ của Tutankhamen, Smenkhkare, hoặc cả hai.

Sau đây là danh sách những người con của Akhenaten (được biết đến và giả thuyết) cùng với năm sinh theo giả thuyết:

Smenkhkare - năm 35 hoặc 36 dưới thời Amenhotep III
Meritaten - năm 1.
Meketaten - năm 3, có thể sớm hơn.
Ankhesenpaaten, sau này là Nữ hoàng của Tutankhamun- năm thứ 4.
Neferneferuaten Tasherit - năm thứ 8
Neferneferure - năm thứ 9
Setepenre - năm 9.
Tutankhaten - năm 8 hoặc 9 - sau này đổi tên thành Tutankhamun.

Những người vợ của ông được biết đến là:

Nefertiti, Người Vợ Hoàng Gia Vĩ đại của ông.
Kiya, một thứ phi của ông.
Một người con gái của Šatiya, vua của Enišasi
Một người con gái của Burna-Buriash, vua của Babylon

Có giả thuyết cho rằng Akhenaten có thể đã lấy một vài người con gái của ông làm vợ, để nhằm cố gắng sinh ra một người thừa kế nam với họ, nhưng điều này đã tạo ra sự tranh cãi gay gắt. Một điều dường như chắc chắn đó là giống như vua cha Amenhotep III, Akhenaten đã phong cho một người con gái của ông làm Người Vợ Hoàng Gia Vĩ đại, nhưng điều này không có nghĩa chỉ ra rằng bà ta là một người vợ của ông bởi vì đây cũng còn là một tước hiệu quan trọng mang tính nghi thức.

Meritaten được ghi lại là Người Vợ Hoàng gia Vĩ đại của Smenkhkare trong ngôi mộ của Meryre II ở Akhet-Aten. Tên của bà cũng đã được ghi lại bên cạnh tên của Vua Akhenaten và Vua Neferneferuaten cùng với tước hiệu Người Vợ Hoàng gia Vĩ đại trên một cái hộp nằm trong ngôi mộ của Tutankhamen. Những bức thư được các vị vua ngoại quốc gửi cho Akhenaten đã đề cập đến Meritaten như là 'Nữ chủ nhân của gia đình'.
Meketaten, người con gái thứ hai của Akhenaten. Meketaten qua đời trong khi sinh con và điều này đã được ghi lại trong các ngôi mộ hoàng gia của Amarna vào khoảng năm 13 hoặc 14. Bởi vì danh tính người chồng của bà vẫn chưa được biết đến, cho nên có giả thuyết cho rằng Akhenaten là cha của đứa trẻ này. Tuy nhiên, dòng chữ ghi lại huyết thống của đứa trẻ kia đã bị hư hỏng, do đó vấn đề này vẫn chưa thể được giải quyết.
Nhiều công trình kỷ niệm mà nguồn gốc ban đầu là dành cho Kiya, đã được khắc lại với tên của Meritaten và Ankhesenpaaten; những dòng chữ khắc được sửa lại này còn liệt kê một Meritaten-tasherit ("bé") và một Ankhesenpaaten-tisherit. Một số người cho rằng Akhenaten chính là cha của họ. Một số khác thì lại cho rằng bởi vì những người cháu nội này không được chứng thực ở bất cứ nơi nào khác, cho nên họ vốn không có thực và được tạo ra để nhằm lấp đầy chỗ trống mà ban đầu ghi lại tên những người con của Kiya.

Những miêu tả về pharaon và gia đình

Các phong cách nghệ thuật đã phát triển rực rỡ trong suốt giai đoạn ngắn ngủi này có sự khác biệt một cách rõ ràng so với các phong cách nghệ thuật Ai Cập khác. Trong một số trường hợp, sự miêu tả trở nên tự nhiên hơn, đặc biệt là trong việc miêu tả động vật và thực vật, những người dân thường, và trong cách miêu tả hành động và cử chỉ với một ý nghĩa nào đó dành cho những người thuộc và không thuộc hoàng gia. Tuy vậy, các thành viên của triều đình mà đặc biệt là các thành viên của gia đình hoàng gia đã được miêu tả hết sức cách điệu, với những chiếc đầu dài, phần bụng lồi ra, hông to, cánh tay và chân thì lại mảnh khảnh, và những nét đặc trưng trên khuôn mặt được cường điệu hóa. Đáng chú ý hơn nữa và cũng là thời kỳ duy nhất trong lịch sử nghệ thuật hoàng gia Ai Cập, gia đình của Akhenaten đã được miêu tả rõ ràng là đang thực hiện các hoạt động mang tính tự nhiên, thể hiện tình cảm đối với nhau và nắm tay nhau (trong nghệ thuật truyền thống, tính thần thánh của một vị pharaon được thể hiện thông qua sự thư thái, thậm chí bất động).

Nefertiti cũng xuất hiện trong các hoạt động thường vốn chỉ dành cho một pharaon, cả bên cạnh nhà vua và chỉ có một mình (hoặc với cùng với những người con gái), điều này cho thấy rằng bà đã có được một địa vị đặc biệt dành cho một nữ hoàng. Những miêu tả nghệ thuật thời kỳ đầu về bà thường tỏ ra khó có thể phân biệt được với những miêu tả về phu quân của bà, ngoại trừ những biểu trưng và y phục của bà, nhưng ngay sau khi chuyển đến kinh đô mới, Nefertiti bắt đầu được miêu tả với những đặc trưng riêng của mình.

Lý do tại sao hình dáng của Akhenaten lại được miêu tả một cách kì quặc, theo kiểu ái am ái nữ nổi bật đến như vậy, hiện vẫn là một vấn đề gây nhiều tranh cãi. Có giả thuyết cho rằng điều này mang mục đích về mặt tôn giáo, như là để mô phỏng lại vai trò sáng tạo của thần Aten, vị thần này được gọi là "mẹ và cha" của tất cả mọi thứ trong những lăng mộ ở Amarna. Hoặc là có giả thuyết khác cho rằng phong cách chân dung của Akhenaten (và gia đình của ông) đã phóng đại những đặc điểm thể chất khác biệt của ông. Trừ khi xác ướp của Akhenaten được xác định một cách chính xác, bằng không các giả thuyết như vậy vẫn chỉ là suy đoán. Một số học giả nhận định rằng xác ướp 61074 được tìm thấy trong ngôi mộ KV55, một ngôi mộ chưa được xây dựng xong ở Thung lũng các vị vua, chính là của Akhenaten. Nếu điều này là thực hoặc xác ướp trong ngôi mộ KV55 là một người có quan hệ gần gũi về mặt huyết thống với ông, Smenkhkare, kích thước của nó có khuynh hướng ủng hộ cho giả thuyết rằng những miêu tả phóng đại về Akhenaten thực chất chính là diện mạo của ông. Mặc dù vậy, xác ướp này chỉ bao gồm những đoạn xương rời rạc, hộp sọ dài và có một cái cằm nhô lên, chân tay của xác ướp này thì nhẹ và dài. Năm 2007, Zahi Hawass và một nhóm các nhà nghiên cứu đã tiến hành chụp CT Scan đối với xác ướp 61074. Và với những đặc điểm như là phần xương sọ dài, xương má, khe hở hàm ếch cùng răng khôn mọc lệch, họ đã kết luận rằng xác ướp này là cha của Tutankhamun, và do vậy chính là Akhenaten.

Đối ngoại

Những bức thư Amarna, một tập hợp của các thư từ ngoại giao được phát hiện tại el-Amarna (tên gọi hiện đại của thành phố Akhetaten), đã cung cấp bằng chứng quan trọng về triều đại và chính sách đối ngoại của Akhenaten. Những bức thư này bao gồm một tập hợp vô giá các bức thư được viết trên những tấm bảng bằng đất sét, chúng được gửi đến cho Akhetaten từ các vị vua chư hầu khác nhau thông qua các tiền đồn quân sự của Ai Cập và từ các vị vua ngoại quốc (được thừa nhận như là "Các vị Vua vĩ đại") của vương quốc Mitanni, Babylon, Assyria và của Hatti. Các viên thống đốc và những vị vua chư hầu của Ai Cập cũng thường xuyên viết thư để cầu xin vàng từ pharaon, và cũng than phiền rằng ông đã làm nhục và lừa dối họ.

Vào đầu triều đại của mình, Akhenaten đã mâu thuẫn với Tushratta, vua của Mitanni, vị vua này đã cầu xin sự ủng hộ từ vua cha của ông để nhằm chống lại người Hittite. Tushratta phàn nàn trong nhiều bức thư rằng Akhenaten đã gửi cho ông ta những bức tượng được mạ vàng thay vì những bức tượng được làm bằng vàng ròng; Bức thư Amarna EA 27 còn lưu giữ lời phàn nàn của Tushratta dành cho Akhenaten về tình cảnh trên:
"Ta... đã thỉnh cầu cha của ngài Mimmureya về những bức tượng đúc bằng vàng ròng, một cái dành cho bản thân ta và một bức tượng thứ hai, một bức tượng của Tadu-Heba [Tadukhepa], con gái ta, và cha ngài nói rằng: "Đừng nói là chỉ tặng những bức tượng được đúc bằng vàng ròng. Ta sẽ tặng cho ngài một cái khác được làm từ ngọc lưu ly. Ta cũng sẽ tặng cho ngài, cùng với các bức tượng, thêm nhiều vàng và của cải [khác] vượt quá hạn mức". Bất cứ vị sứ giả nào của ta ở Ai Cập lúc đó đều đã nhìn thấy số vàng dành cho những bức tượng với đôi mắt của họ. Cha của ngài đã tự mình đúc lại các bức tượng với sự chứng kiến của các sứ giả của ta, và ngài ấy đã tạo nên chúng hoàn toàn bằng vàng ròng...Ngài ấy còn cho họ thấy thêm nhiều vàng hơn nữa, mà đã vượt quá hạn mức những thứ mà ngài ấy đã gửi cho ta. Ngài ấy đã nói với những sứ giả của ta rằng: Nhà ngươi hãy nhìn xem, ở đây là những bức tượng, ở kia là số vàng và của cải vượt quá hạn mức mà ta gửi cho người anh em của mình. Và các sứ giả của ta đã nhìn thấy bằng chính đôi mắt của họ! Nhưng người anh em của ta [tức là Akhenaten] đã không gửi tặng những bức tượng vàng [ròng] mà cha của ngài định gửi tặng. Ngài đã gửi tới một bức tượng gỗ được mạ vàng.

Trong khi Akhenaten chắc chắn không phải là một đồng minh thân cận của Tushratta, ông rõ ràng đã tỏ ra quan tâm đến sự mở rộng quyền lực của đế quốc Hittite dưới sự cai trị của vị vua hùng mạnh Suppiluliuma I. Người Hittite giành được một chiến thắng trước Mitanni và vị vua của nó là Tushratta và điều này đã phá vỡ toàn bộ cán cân quyền lực quốc tế ở khu vực Trung Đông Cổ đại tại thời điểm người Ai Cập đã thiết lập hòa bình với Mitanni; nó sẽ khiến cho một số chư hầu của Ai Cập ngả về phía người Hittite. Một nhóm các quốc gia đồng minh của Ai Cập đã cố gắng nổi dậy chống lại người Hittite và viết thư cầu xin Akhenaten gửi quân đội tới cứu viện, nhưng ông không đáp lại hầu hết các lời cầu xin của họ. Có các bằng chứng cho thấy rằng những lộn xộn ở biên giới phía Bắc đã gây ra sự bất ổn ở khu vực Canaan, đặc biệt trong cuộc chiến tranh giành quyền lực giữa Labaya của Shechem với Abdi-Heba của Jerusalem, mà đòi hỏi pharaon phải can thiệp vào khu vực này bằng cách phái các đạo quân Medjay tiến về phía bắc. Akhenaten còn thẳng thừng từ chối giải nguy cho chư hầu của ông là Rib-Hadda của Byblos - vương quốc của ông ta đang bị vây hãm bởi vương quốc Amurru dưới thời trị vì của Abdi-Ashirta và sau này là Aziru, con trai của Abdi-Ashirta, bất chấp việc Rib-Hadda đã rất nhiều lần cầu cứu pharaon. Rib-Hadda đã viết tổng cộng 60 bức thư cho Akhenaten để cầu xin sự trợ giúp đến từ pharaon. Mệt mỏi vì phải nhận những bức thư liên tiếp đến từ Rib-Hadda, Akhenaten đã từng nói với Rib-Hadda rằng: "Nhà ngươi là người viết thư cho ta nhiều hơn tất cả các thị trưởng khác" hoặc là các chư hầu Ai Cập trong bức thư EA 124. Rib-Hadda không hiểu được rằng vị vua Ai Cập sẽ không tổ chức và phái toàn bộ quân đội tiến về phía bắc chỉ để giữ nguyên vẹn hiện trạng chính trị của một số tiểu quốc nằm ở ven rìa phần lãnh thổ châu Á của Ai Cập. Rib-Hadda cuối cùng sẽ phải trả giá cho điều này: ông ta bị trục xuất khỏi Byblos bởi một cuộc chính biến được tiến hành bởi người em trai là Ilirabih và việc này cũng đã được đề cập đến trong một bức thư. Sau khi khẩn cầu một cách vô vọng sự trợ giúp từ Akhenaten, Rib-Hadda đã quay sang cầu xin sự giúp đỡ của Aziru, kẻ thù truyền kiếp của ông ta, để nhằm giành lại ngai vàng cho bản thân mình, Aziru ngay lập tức đưa ông ta đến chỗ vị vua của Sidon, và gần như chắc chắn sau đó Rib-Hadda đã bị hành quyết.

William L. Moran  lưu ý rằng nội dung của hơn 380 bức thư Amarna lại trái ngược với quan điểm quy ước cho rằng Akhenaten đã bỏ qua các vùng lãnh thổ ở nước ngoài của Ai Cập và hướng sự quan tâm vào những cải cách ở trong nước của ông. Một số bức thư từ các chư hầu của Ai Cập báo tin cho vị pharaon biết được rằng họ đã làm theo những chỉ thị của ông:

Gửi tới đức vua, vị chúa tể của thần, vị thần của thần, mặt trời của thần, mặt trời từ trên trời cao: Thông điệp của Yapahu, người cai trị của Gazru, đầy tớ của ngài, cát bụi dưới chân ngài. Thần thực sự tự mình phủ phục dưới chân của đức vua, chúa tể của thần, vị thần của thần, mặt trời của thần... 7 lần và 7 lần, trên bụng và ở trên lưng. Thần thực sự đang canh gác vùng đất của đức vua, vị chúa tể của thần, mặt trời của bầu trời, nơi thần đang ở, và tất cả những điều mà đức vua, vị chúa tể của thần, đã viết cho thần, thần thực sự đang thực hiện - tất cả mọi thứ! Vậy thần là ai, một con chó, và đâu là nhà của thần... và bất cứ việc gì thần được sai khiến, mà là mệnh lệnh của đức vua, chúa tể của thần, mặt trời từ bầu trời, chẳng nhẽ lại không nên luôn luôn tuân theo? "(EA 378)

Sau khi Rib-Hadda trung thành bị sát hại bởi sự xúi giục của Aziru, Akhenaten đã gửi một lá thư đầy giận dữ đến cho Aziru, với một sự kết tội được ám chỉ rõ ràng về sự phản bội công khai của ông ta. Akhenaten đã viết rằng:
Hãy nói với Aziru, người cai trị của Amurru: Đức vua, chúa tể của ngươi, [Akhenaten], nói như vậy: Người cai trị Gubla, [Byblos] người đã bị em trai mình đuổi khỏi cánh cổng, nói với ngươi rằng: "Hãy đưa ta đi và đem ta tới thành phố. Có rất nhiều bạc, và ta sẽ tặng chúng cho ngươi. Quả thực đó là sự giàu sang bậc nhất, nhưng không phải là với ta [ở đây]". Dẫu cho người cai trị ấy [Rib-Hadda] đã nói với ngươi như vậy. Không phải là nhà ngươi đã viết thư cho đức vua, chúa tể của ngươi nói rằng, "Thần là đầy tớ của người giống như tất cả các thị trưởng trước đây [nghĩa là các chư hầu] trong thành phố của ngài"? Tuy nhiên, nhà ngươi đã hành động một cách lỗi lầm bằng cách đưa viên thị trưởng đã bị em trai của mình đuổi khỏi cánh cổng, đi khỏi thành phố của Ngài.

Hắn ta [Rib-Hadda] đã có mặt tại Sidon, và theo quyết định của chính nhà ngươi, ngươi đã trao hắn lại cho [một vài] thị trưởng. Liệu nhà ngươi có không biết gì về sự gian ác của những con người này? Nếu nhà ngươi thật sự là đầy tớ của đức vua, tại sao nhà ngươi lại không tố cáo hắn ta trước mặt đức vua, chúa tể của ngươi, rằng: "Viên thị trưởng này đã viết thư cho thần nói rằng:" Hãy đưa ta đến chỗ nhà ngươi và đem ta trở về thành phố của mình?". Và nếu như nhà ngươi đã hành động một cách trung thành, thì tất cả những gì nhà ngươi đã viết đều không đúng. Thực tế thì, đức vua đã suy ngẫm về chúng như sau, "Tất cả mọi thứ nhà ngươi nói đều không thân thiện."

Ngay lúc này đây, đức vua đã nghe nói như sau: "Nhà ngươi đang hòa thuận với vị vua của Qidsa (Kadesh). Hai ngươi cùng ăn và cùng uống với nhau." Và đó là sự thật. Tại sao nhà ngươi lại hành động như vậy? Tại sao nhà ngươi lại hòa thuận với một vị vua mà đức vua đang chiến đấu? Và ngay cả khi nhà ngươi đã hành động một cách trung thành, ngươi đã xem xét về quyết định của chính nhà ngươi hay chưa, và ý kiến của hắn đã không được quan tâm đến. Ngươi đã tỏ ra không quan tâm đến những điều mà nhà ngươi đã làm trước đó. Điều gì đã xảy ra giữa ngươi và chúng khiến cho nhà ngươi không còn đứng về phía đức vua, chúa tể của ngươi? Hãy lưu tâm đến những kẻ đang huấn luyện nhà ngươi cho lợi ích của riêng chúng. Chúng muốn đẩy nhà ngươi vào ngọn lửa... Nếu vì bất cứ lý do gì đi chăng nữa nhà ngươi muốn làm điều ác, và nếu như nhà ngươi mưu tính điều ác, những điều dối trá, thì ngươi, cùng với toàn bộ gia đình của mình, sẽ chết dưới lưỡi rìu của đức vua. Vậy nên, hãy hoàn thành việc phục sự đức vua của nhà ngươi, chúa tể của nhà ngươi, và ngươi sẽ sống. Bản thân nhà ngươi cũng biết rằng nhà vua không thất bại khi Ngài nổi cơn thịnh nộ chống lại toàn bộ Canaan. Và khi nhà ngươi đã viết rằng: "Cầu xin Đức vua, Chúa tể của thần, tha thứ cho thần năm nay, và sang năm sau thần sẽ tới chỗ đức vua, chúa tể của thần, [tức là Ai Cập]. Nếu điều này không thể được, thần sẽ gửi con trai của thần tới thế chỗ cho mình"- Đức vua, chúa tể của nhà ngươi, tha thứ cho nhà ngươi trong năm nay theo đúng những gì ngươi nói. Hãy tự mình đi tới, hoặc phái con trai của ngươi đến [ngay tức khắc]. (EA 162)

Bức thư này cho thấy rằng Akhenaten đã dành sự quan tâm sát sao đối với các vấn đề của những chư hầu ở Canaan và Syria. Akhenaten ra lệnh cho Aziru phải đến Ai Cập và giữ ông ta ở lại đó ít nhất một năm. Cuối cùng, Akhenaten buộc phải thả cho Aziru quay trở lại quê hương của ông ta bởi vì khi ấy người Hittite đã tiến quân về phía Nam tới Amki, điều này tạo ra sự uy hiếp đối với hàng loạt các quốc gia chư hầu ở châu Á của Ai Cập, bao gồm cả Amurru. Chẳng bao lâu sau khi trở về Amurru, Aziru cùng với vương quốc của ông ta đã chạy sang hàng ngũ của người Hittite. Chúng ta biết được rằng vào thời điểm Rib-Hadda viết một bức thư Amara có nhắc đến việc người Hittite đã "chiếm hết toàn bộ các xứ sở từng là chư hầu của vua Mitanni" (EA 75), Akhenaten đã cố gắng duy trì sự kiểm soát của Ai Cập đối với khu vực trung tâm của Đế quốc Cận Đông (mà bao gồm khu vực ngày nay là Israel cũng như khu vực ven biển của người Phoenicia) đồng thời tránh xung đột với đế quốc Hittite của Suppiluliuma I đang ngày một hùng mạnh. Chỉ có duy nhất tỉnh biên giới Amurru ở Syria là bị mất vĩnh viễn vào tay của người Hittite, bởi vì vị vua của nó là Aziru đã đào ngũ sang phía người Hittite. Sau cùng, trái với quan điểm truyền thống về một vị vua đã không chú ý tới những mối quan hệ quốc tế của Ai Cập, Akhenaten được biết đến là đã tiến hành ít nhất một chiến dịch ở Nubia vào năm trị vì thứ 12 của ông, chiến dịch này của ông đã được nhắc tới trên tấm bia đá Amada CG 41806 và trên một bia đá khác tại Buhen.

Qua đời, an táng và kế vị

Lần xuất hiện cuối cùng của Akhenaten cùng với gia đình hoàng gia Amarna mà có ghi rõ ngày tháng đó là trong ngôi mộ của Meryra II, và niên đại của nó là vào tháng thứ hai, năm trị vì thứ 12 của ông. Sau thời điểm này, những ghi chép lịch sử đều không rõ ràng và chỉ có duy nhất sự kế vị của Tutankhamun là đã được biết rõ.

Vào tháng 12 năm 2012, các nhà khảo cổ học tuyên bố rằng họ đã tìm thấy một bản khắc đá với niên đại được ghi rõ là vào ngày 15 tháng thứ ba mùa Akhet năm thứ 16 của Akhenaten, nó cũng đề cập đến sự hiện diện của Nữ hoàng Nefertiti trong cùng một dòng, bản khắc này được phát hiện tại một mỏ đá vôi nằm ở Deir el-Bersha phía bắc của Amarna. Nội dung của nó đề cập đến một dự án xây dựng ở Amarna, và cho chúng ta biết được rằng Akhenaten và Nefertiti vẫn là một cặp vợ chồng hoàng gia chỉ một năm trước khi Akhenaten qua đời.

Mặc dù các nhà nghiên cứu ngày nay thừa nhận rằng bản thân Akhenaten đã qua đời vào năm trị vì thứ 17 của mình, chúng ta vẫn chưa biết rõ liệu rằng Smenkhkare có thể đã đồng nhiếp chính với ông trong khoảng từ hai hay ba năm trước đó hay là ông ta đã tự mình cai trị trong một thời gian ngắn. Nếu thực sự Smenkhkare đã sống lâu hơn Akhenaten và trở thành vị pharaon duy nhất trị vì, ông ta có thể đã cai trị Ai Cập ít hơn một năm. Người kế vị tiếp theo là Neferneferuaten, một nữ pharaon đã trị vì Ai Cập trong hai năm và một tháng. Tiếp theo sau đó, bà có lẽ đã được kế vị bởi Tutankhaten (sau này là Tutankhamun). Tutankhamun được cho là em trai của Smenkhkare và là một người con trai khác của Akhenaten, mặc dù vậy cũng có giả thuyết cho rằng Tutankhamun có thể là con trai của Smenkhkare. Nhờ vào kết quả xét nghiệm DNA trong năm 2010, chúng ta biết được rằng Tutankhamun thực sự là con trai của Akhenaten. Ngoài ra cũng có giả thuyết khác cho rằng sau khi Akhenaten qua đời, Nefertiti đã cai trị với tên gọi là Neferneferuaten nhưng một số học giả khác thì lại tin rằng vị nữ pharaon này là Meritaten. Tấm bia đá nhiếp chính được tìm thấy trong một ngôi mộ ở Amarna, có thể cho thấy hoàng hậu Nefertiti như là người đồng nhiếp chính với ông và cai trị bên cạnh ông ta, thế nhưng điều này không hẳn là chắc chắn bởi vì những cái tên trên tấm bia đá đó đã bị xóa bỏ và được khắc lại là Ankhesenpaaten và Neferneferuaten.

Cùng với sự qua đời của Akhenaten, giáo phái thờ cúng thần Aten mà ông sáng lập đã dần dần mất đi sự ủng hộ. Tutankhaten sau này đã đổi tên thành Tutankhamun vào năm trị vì thứ hai của ông ta (1332 TCN) và từ bỏ thành phố Akhetaten, mà cuối cùng thì cũng rơi vào tình trạng đổ nát. Những vị vua kế vị ông ta là Ay và Horemheb đã phá bỏ các ngôi đền mà Akhenaten xây dựng, bao gồm cả ngôi đền ở Thebes và sử dụng những vật liệu xây dựng từ chúng cùng với những họa tiết trang trí có sẵn để xây dựng những ngôi đền của họ. Không những vậy, thi hài của ông đã được dời đi sau khi triều đình quay trở lại Thebes, và thông qua các phân tích di truyền học gần đây các nhà khảo cổ học đã xác nhận rằng thi hài được tìm thấy trong ngôi mộ KV55 chính là cha của Tutankhamun, và do đó "nhiều khả năng là" Akhenaten. Ngôi mộ này còn có chứa nhiều đồ vật có niên đại thuộc về thời kỳ Amarna, trong số đó có một mặt nạ tang lễ hoàng gia đã bị hủy hoại một cách có chủ ý. Chiếc quách bị đập vỡ của ông đã được phục dựng lại và hiện nay đang được trưng bày ở bảo tàng Cairo.

Sau cùng, Akhenaten, Neferneferuaten, Smenkhkare, Tutankhamun, và Ay đều đã bị loại tên khỏi những bản danh sách chính thức về các pharaon, thay vào đó chúng ghi lại rằng Amenhotep III được Horemheb kế vị một cách trực tiếp. Điều này được cho là một phần trong một nỗ lực của Horemheb để nhằm xóa bỏ tất cả các dấu vết của giáo phái thờ cúng thần Aten và các vị pharaon gắn liền với nó khỏi lịch sử. Tên của Akhenaten đã không còn xuất hiện trong bất kỳ bản danh sách vua nào được biên soạn dưới triều đại của các vị pharaon sau này và phải mãi cho đến tận cuối thế kỷ 19 thì danh tính của ông mới được tái phát hiện và những dấu vết còn sót lại thuộc về triều đại của ông cũng đã được các nhà khảo cổ học khai quật.Bản thân Akhenaten còn được nhắc đến như là "kẻ thù từ Akhetaton" trong văn kiện Mes có niên đại vào thời kỳ Rameses bởi vì người Ai Cập đã hoàn toàn chối bỏ cuộc cách mạng của ông vào thời điểm này và sự khủng hoảng do nó tạo nên.

Cải cách tôn giáo
Trong những năm đầu triều đại của mình, Amenhotep IV sống tại Thebes cùng với Nefertiti và sáu người con gái của ông. Ban đầu, ông tiếp tục cho phép thờ cúng các vị thần truyền thống của Ai Cập nhưng ở gần ngôi đền Karnak (trung tâm chính của sự thờ cúng thần Amun-Ra), ông đã xây dựng một số công trình lớn bao gồm các ngôi đền dành cho thần Aten. Thần Aten thường được miêu tả là một đĩa mặt trời với các tia sáng kéo dài cùng những bàn tay người nhỏ bé ở mỗi đầu. Những công trình này sau đó bị những vị vua kế vị ông phá hủy và chúng được sử dụng làm vật liệu trám vào những chỗ hở trong các công trình xây dựng mới tại ngôi đền Karnak; Sau này, các nhà khảo cổ học đã phát hiện được khoảng 36.000 khối đá trang trí vốn có nguồn gốc từ ngôi đền của Aton ở nơi đây, những khối đá này còn lưu giữ các hoạ tiết của những bức phù điêu trang trí ban đầu và các dòng chữ khắc.

Vào năm trị vì thứ năm của mình, Amenhotep IV đã tiến hành những bước đi quyết định để hợp thức hóa Aten trở thành vị thần duy nhất của Ai Cập: vị pharaon này "bãi bỏ các chức tư tế của tất cả các vị thần khác... và chuyển lợi tức từ những giáo phái này sang cho thần Aten ". Để nhấn mạnh sự toàn tâm toàn ý của mình đối với thần Aten, nhà vua đã chính thức đổi tên gọi của ông từ Amenhotep IV sang thành Akhenaten hay "Linh hồn sống của Aten". Năm thứ năm của Akhenaten cũng đánh dấu việc bắt đầu quá trình xây dựng kinh đô mới của ông, Akhetaten hay "Chân trời của Aten", tại địa điểm được biết đến ngày nay là Amarna. Rất nhanh chóng sau đó, ông đã tập trung các hoạt động tôn giáo của Ai Cập ở Akhetaten, mặc dù quá trình xây dựng thành phố này dường như vẫn còn tiếp tục diễn ra trong nhiều năm tiếp theo.

Tham khảo

Nguồn

 Clayton, Peter  (2006). Chronicle of the Pharaohs, Thames and Hudson

Đọc thêm

 Gestoso Singer, Graciela (2008) El Intercambio de Bienes entre Egipto y Asia Anterior. Desde el reinado de Tuthmosis III hasta el de Akhenaton Free Access  Ancient Near East Monographs, Volume 2.Buenos Aires, Society of Biblical Literature - CEHAO. ISBN 978-987-20606-4-0
 Holland, Tom, The Sleeper in the Sands (novel), (Abacus, 1998, ISBN 0-349-11223-1), a fictionalised adventure story based closely on the mysteries of Akhenaten's reign
 Hornung, Erik, Akhenaten and the Religion of Light, translated by David Lorton, Cornell University Press, 1999, ISBN 0-8014-3658-3
 Najovits, Simson. Egypt, Trunk of the Tree, Volume I, The Contexts, Volume II, The Consequences, Algora Publishing, New York, 2003 and 2004. On Akhenaten: Vol. II, Chapter 11, pp. 117–173 and Chapter 12, pp. 205–213
 Redford, Donald B., Akhenaten: The Heretic King (Princeton University Press, 1984, ISBN 0-691-03567-9)

Liên kết ngoài

Akhenaten and the Hymn to the Aten
The City of Akhetaten
The Great Hymn to the Aten
M.A. Mansoor Amarna Collection
Grim secrets of pharaon 's city BBC
Ancestry and Pathology in King Tutankhamun's Family Hawass
Belief Of Akhenaten - The introduction of a New Note into the Religious Thought of the World
The Long Coregency Revisited: the Tomb of Kheruef  by Peter Dorman, University of Chicago
 Royal Relations, Tut’s father is very likely Akhenaten. National Geographic 09. 2010

Mất thế kỉ 14 TCN
Thời kì Amarna
Pharaon Vương triều thứ Mười tám của Ai Cập
Nhà lãnh đạo tôn giáo
Pharaon
Người sáng lập tôn giáo
Akhenaton
Tân Vương quốc


title: Sparks Fly (bài hát)

text:
"Sparks Fly" là một bài hát của ca sĩ kiêm sáng tác âm nhạc người Mỹ Taylor Swift, nằm trong album thứ ba của cô, Speak Now (2010). Swift đã viết bài hát này trước khi phát hành album phòng thu đầu tiên mang chính tên cô vào năm 2006, nhưng cô chỉ đưa nó vào album phòng thu thứ ba của mình sau khi nhận được những lời đề nghị của fan về việc phát hành bài hát. "Sparks Fly" được phát trên các đài phát thành nhạc đồng quê ở Mỹ vào ngày 18 tháng 7 năm 2011. Bài hát sau đó được hãng Big Machine Records phát hành dưới dạng phiên bản đĩa đơn CD giới hạn trên trang web chính thức của Swift vào ngày 10 tháng 8 năm 2011 như là đĩa đơn thứ năm trích từ Speak Now. Được sản xuất bởi Swift và cộng sự lâu năm của mình, Nathan Chapman, "Sparks Fly" là một bản nhịp độ nhanh kết hợp giữa những phong cách âm nhạc của country, pop rock và arena rock, trong đó sử dụng nhiều nhạc cụ như guitar điện giàu năng lượng, tiếng violin tinh tế và tiếng trống bùng nổ, với nội dung đề cập đến việc phải lòng một ai đó nhưng có thể không thích hợp để làm điều đó.

Sau khi phát hành, "Sparks Fly" đã có được những lới nhận xét đa chiều từ các nhà phê bình. Một số người tin rằng bài hát bài hát có thể khiến không gian xung quanh bị cuốn theo Taylor Swift và khen ngợi bài hát, trong khi những người khác nói rằng Taylor Swift đang trải qua điều mà họ gọi là "kiệt sức" và cho rằng ca khúc này thật đáng quên. Một số khác ca ngợi tính trữ tình của bài hát và cho rằng bài hát đã vượt qua giới hạn giữa nhạc pop và nhạc đồng quê. Trước khi phát hành đĩa đơn, bài hát đứng thứ 17 tại Billboard Hot 100 với phần lớn doanh thu thu được từ doanh thu tải nhạc số. Ngoài ra, cũng ở thời điểm trước khi đĩa đơn được phát hành, bài hát đã đứng thứ 28 trên Canadian Hot 100. Bài hát sau đó lại xuất hiện trên BXH Billboard Hot 100 và đứng ở vị trí 84 sau khi đĩa đơn được phát hành.

Video âm nhạc cho "Sparks Fly", do Christian Lamb làm đạo diễn, được phát hành vào ngày 10 tháng 8 năm 2011. Phần lớn video là những cảnh quay từ chuyến lưu diễn Speak Now World Tour (2011–12) của cô; hầu hết cảnh quay được quay tại bốn địa điểm dừng chân, trong đó có buổi biểu diễn ở Newark, New Jersey . Xuyên suốt video, Swift biểu diễn cùng nhiều nghệ sĩ sân khấu, vũ công và nghệ sĩ nhào lộn, thông qua nhiều lần thay đổi trang phục và nhiều phân cảnh được quay chậm. Swift đã đưa bài hát vào danh sách bài hát trình diễn cố định của hia chuyến lưu diễn Speak Now World Tour (2011–2012) và The Red Tour (2013–2014), đồng thời biểu diễn nó vào một số đêm diễn nhất định trong các chuyến lưu diễn The 1989 World Tour (2015) và Reputation Stadium Tour (2018) của cô ấy.

Danh sách track
Limited Edition CD single
 "Sparks Fly" – 4:20

Bảng xếp hạng

Chú thích

Liên kết ngoài
"Sparks Fly" music video at YouTube.com
"Sparks Fly" lyrics at Official Website

Bài hát năm 2010
Bài hát của Taylor Swift
Đĩa đơn năm 2011
Đĩa đơn của hãng Big Machine Records
Bài hát viết bởi Taylor Swift


title: Le Lardin-Saint-Lazare

text:
Le Lardin-Saint-Lazare là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 10,85 kilômét vuông, dân số năm 2004 là 1978 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 86 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Lardin-Saint-Lazare trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Le Lardin-Saint-Lazare trên trang mạng của Syndicat d'Initiative Causses et Vézère

Lardin-Saint-Lazare, Le


title: Oncocephala madoni

text:
Oncocephala madoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Danh sách sở thú ở Ấn Độ

text:
Trung tâm quản lý sở thú Ấn Độ (CZA) là cơ quan chính quyển quản lý tất cả các sở thú ở Ấn Độ

 Sở thú rừng Allen, Kanpur
 Sở thú Lucknow, Lucknow
 Công viên quốc gia động vật, Delhi
 Sở thú ChattBir, Zirakpur, Punjab
 Công viên động vật Nehru, Hyderabad
 Công viên động vật Indira Gandhi, Visakhapatnam.
 Sở thú Jijamata Udyaan, Mumbai, Maharashtra
 Công viên động vật Arignar Anna (Sở thú Vandalur), Chennai
 Vườn động vật Alipore, Kolkata
 Sở thú Mysore, Karnataka
 Công viên động vật Padmaja Naidu Himalayan, Darjeeling
 Vườn động vậtSakkarbaug, Junagadh, Gujarat
 Sở thú ngân hàng uỷ thác Madras Crocodile
 Công viên rắn Parassinikkadavu
 Sở thú Nandankanan, Orissa, Ấn Độ
 Sở thú Guwahati, Assam, Ấn Độ
 Sở thú Marble Palace, Kolkata
 Sở thú Sanjay Gandhi Jaivik Udyan, Patna
 Sở thú Trivandrum, Trivandrum, Ấn Độ
 Công viên động vật Rajiv Gandhi, Pune, Maharashtra
Danh sách các sở thú toàn thế giới bao gồm Ấn Độ

Tham khảo

 Official website of: "Central Zoo Authority of India" (CZA), Government of India
 "Zoo Outreach Organisation", India
 "ZOOS PRINT magazine" of "Zoo Outreach Organisation", India

Liên kết ngoài
 Zoos Worldwide Zoos, aquariums, animal sanctuaries and wildlife parks worldwide.
 World Association of Zoos and Aquariums
AIZA

Sở thú Ấn
Sở thú


title: Taishō-ku, Osaka

text:
là một trong 24 khu thuộc thành phố Osaka, tỉnh Osaka, vùng Kinki trên đảo Honshū, Nhật Bản. Quận có diện tích km2, dân số năm 2010 là  người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của thành phố Osaka


title: Liptena

text:
Liptena là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Liptenini


title: Horologica barrieria

text:
Horologica barrieria là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae. Nó được Nützel miêu tả năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Horologica
Động vật được mô tả năm 1998


title: Megachile rubi

text:
Megachile rubi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1924.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1924


title: Louannec

text:
Louannec () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Liên kết ngoài
Official website
Profile for Louannec at ''Géographie de Bretagne
The coat of arms of Louannec (copyrighted)
French Ministry of Culture list for Louannec

Tham khảo

Xã của Côtes-d'Armor


title: Trox aequalis

text:
Trox aequalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae.

Chú thích

Tham khảo

Trox


title: C.S. Marítimo

text:
Club Sport Marítimo (, địa phương )), thường chỉ được gọi với cái tên Marítimo là một câu lạc bộ bóng đá Bồ Đào Nha, được thành lập tại Funchal, Madeira vào năm 1910. Đây được coi là một trong những câu lạc bộ có tiếng vang ở Bồ Đào Nha, và cũng được biết đến rộng rãi ở các nước sử dụng ngôn ngữ Bồ Đào Nha như Brasil, Angola, và Cabo Verde. Đội bóng hàng xóm của Marítimo là Nacional, câu lạc bộ từng vô địch Liga de Honra (Giải hạng hai Bồ Đào Nha) vào hai mùa giải 1996–97, 1999–2000.

Marítimo hiện đang chơi ở giải đấu cao nhất của Bồ Đào Nha, Portuguese Liga. Marítimo đã thống trị bóng đá ở khu vực đảo Madeira kể từ khi thành lập nhưng chỉ đang giữ trong tay một danh hiệu quốc gia duy nhất, Taça de Portugal, giành được vào năm 1926.

Sân nhà hiện tại của Marítimo là Estádio dos Barreiros kể từ năm 1927, sân vận động có sức chứa 8.922 người này đã thay thế cho sân cũ Campo do Almirante Reis. Còn sân tập luyện của họ là Complexo Desportivo, đây cũng là trụ sở chính của câu lạc bộ và là một sân vận động đa thể thao trong nhà được mở cửa vào năm 2006 và nằm ở vùng Santo António của Funchal.

Đội hình hiện tại
Tính đến ngày 23 tháng 8 năm 2015.

Cho mượn

Ban huấn luyện

Ban huấn luyện hiện tại

Các huấn luyện viên đã từng dẫn dắt
 Stefan Lundin (1986–1987)
 Quinito (1989–1990)
 Paulo Autuori (1991–1995)
 Raul Águas (1995–1996)
 Manuel José (1996)
 Augusto Inácio (1996–1999)
 Nelo Vingada (1999–2003)
 Anatoliy Byshovets (2003)
 Manuel Cajuda (2003–2004)
 Mariano Barreto (2004–2005)
 Juca (2005)
 Paulo Bonamigo (2005–2006)
 Ulisses Morais (2006–2007)
 Alberto Pazos (2007)
 Sebastião Lazaroni (2007–2008)
 Lori Sandri (2008–2009)
 Carlos Carvalhal (2009)
 Mitchell van der Gaag (2009–nay)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
CSMarítimo.pt  Trang web chính thức của Marítimo
CS Marítimo TV Kênh chính thức của Marítimo trên YouTube
Club Sport Marítimo tại trang chủ LPFP
CS Marítimo tại trang chủ của UEFA

Trang web tin tức
Tin tức mới của CS Marítimo  từ tờ Record
Tin tức của CS Marítimo news  từ trang PortuGoal.net

Trang web chính thức của hội cổ động viên
Hội cổ động viên Esquadrão Maritimista
Hội cổ động viên Ultras Templários 1995

Trang web của người hâm mộ
CS Marítimo Online  Trang forum cộng đồng của người hâm mộ
Marítimo Sempre! - trang web không chính thức của người hâm mộ
Sector Nascente 95 Trang web không chính thức của hôi CĐV Ultras
Viva Marítimo  - trang web không chính thức của người hâm mộ

Marítimo
Maritimo


title: Lễ cưới (người Êđê)

text:
Lễ cưới Êđê là một nghi lễ của dân tộc Êđê, Tây Nguyên, Việt Nam. Lễ hỏi - cưới theo chế độ mẫu hệ. Theo truyền thống đó, người con gái đi hỏi và cưới chồng, chủ động hoàn toàn về mọi phí tổn trong hôn nhân, con trai đi làm rể bên nhà vợ.

Luật tục
Để đảm bảo duy trì hôn nhân hạnh phúc cho mọi gia đình, nếu có trường hợp vi phạm chế độ một vợ một chồng thì bị phạt rất nặng như phạt trâu, bò, chiêng, ché... tùy theo mức độ vi phạm và khả năng đáp ứng hình phạt của người vi phạm mà thường do già làng quyết định.

Lễ hỏi chồng Nao Nuh
Trai gái tìm hiểu nhau, quyết định đi đến thành hôn thì trước tiên phải thông qua đám hỏi. Nhà gái chuẩn bị lễ hỏi gồm một chén rượu và một vòng đồng để cúng thần, sau đó cô gái cùng ông mối đến nhà trai. Nếu ở khác buôn thì những người đi hỏi mang theo cơm nếp với ý nghĩa để đôi trai gái gắn bó với nhau như cơm nếp.
ĐămĐêi (anh, em trai bên mẹ) cầm chiếc vòng đã được cúng thần để hỏi chàng trai, nếu chàng trai ưng thuận thì họ làm lễ trao vòng: Cô gái và chàng trai chạm tay vào chiếc vòng (đây là lời giao ước hôn thú). Từ đó coi như hai gia đình trở thành thông gia, mỗi gia đình cử ra Miết Ava (người đỡ đầu) của mình đại diện cho hai gia đình giúp đôi trai gái nên vợ nên chồng cũng như tham gia khuyên răn và hòa giải những bất hòa giữa hai gia đình.

Nếu trong trường hợp người con trai không đồng ý thì nhà trai làm một nghi lễ nhỏ mời nhà gái đến dự để tỏ lòng tôn trọng và duy trì sự hòa thuận với nhau. Theo quan niệm của người Êđê việc từ chối hôn lễ là từ chối hôn nhân của một dòng họ, ảnh hưởng và gây tổn thương rất lớn đến lòng tự trọng của không những một gia đình mà còn cả một dòng họ. Do đó cần thiết phải có sự thể hiện gắn bó đoàn kết của một cộng đồng dân tộc. Đây là một trong những nét đẹp văn hóa truyền thống của người Êđê.

Thách cưới Knăm
Hai gia đình gặp nhau bàn việc thách cưới do nhà trai đưa ra, thường là thách cưới rất cao. Đồ thách cưới gồm trâu, bò, chiêng, ché và ngày nay có thể là vàng... Nếu nhà trai và nhà gái đồng ý, họ sẽ chọn ngày đưa cô gái về sống tại nhà chồng một thời gian để thử thách.
Nếu cô gái không trả nổi lễ vật thách cưới thì phải ở lại làm việc tại nhà chồng cho đến khi hết nợ mới có quyền rước chồng về nhà mình. Lúc này người con gái đó mới có quyền làm lễ gọi chồng. Trường hợp trả không hết nợ (thường là gái mồ côi) thì cô gái phải ở luôn bên nhà chồng. Đôi khi vì đồ thách cưới rất cao nên có trường hợp có con rồi mới làm lễ cưới.

Lễ gọi chồng hay Lễ cưới Yâu ung
Khi đã đủ đồ thách cưới, nhà gái sẽ trao cho nhà trai và xin cưới, tức là làm lễ gọi chồng. Ngoài đồ thách cưới, nhà gái còn mang sang nhà trai ba lễ vật bắt buộc để trả công cho mẹ chồng:
01 chén bằng đồng: Trả công ơn cho mẹ chồng đã tắm cho chồng lúc còn nhỏ bằng thau đồng.
08 vòng đồng: Tượng trưng 08 lễ cúng trong chu kỳ sống của một con người trước khi lập gia đình.
01 cái chăn: Trả cho mẹ chồng đã địu chồng lúc còn nhỏ

Ngoài ba lễ vật trên còn có nhiều vòng đồng để phát cho các thành viên của gia đình chồng.

Lễ rước rể
Nhà trai tiễn con bằng một ché rượu và một con heo. Trên đường về nhà gái, chú rể được tặng nhiều vòng đồng - coi đó là lời cam kết thủy chung và lời chúc tụng hạnh phúc (thường thường, trong khi rước rể, một tốp thanh niên tinh nghịch sẽ đón đường té nước vào chú rể để thay lời chúc phúc cho đôi bạn trẻ).
Trong nghi lễ, khi chủ nhà và khách đã yên vị, mọi người tiến hành lễ cúng cho mẹ chồng 01 ché rượu, 01 con heo.
Sau đó là lễ cúng tổ tiên gồm 05 ché rượu và 01 con heo. Một Đăm Đêi lấy máu con vật hiến sinh bôi lên chân đôi vợ chồng mới cưới, chúc cho hai người 2 miếng cơm với 3 sừng rượu. Vị trưởng họ nhà gái đại diện hai bên trao vòng đồng cho đôi vợ chồng trẻ chạm tay và nhắc nhở lòng chung thủy ở mỗi người. Khách dự lần lượt đi qua mặt hai vợ chồng chúc tụng và tặng quà.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lễ hỏi và lễ cưới của người Êđê

Nghi lễ của người Ê Đê
Lễ cưới


title: Hibiscadelphus wilderianus

text:
Hibiscadelphus wilderianus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae.
Loài này chỉ có ở Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Hibiscadelphus wilderianus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

wilderianus
Thực vật tuyệt chủng Hawaii
Thực vật đặc hữu Hawaii


title: 1758 Naantali

text:
1758 Naantali (1942 DK) là một tiểu hành tinh vành đai chính, được Liisi Oterma phát hiện tại Turku ngày 18.2.1942.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1758 Naantali

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1942