title: Tỉnh của Hà Lan

text:
Hà Lan có mười hai tỉnh.
Các tỉnh này được chia thành 430 đô thị, tỉnh lỵ.
Cơ cấu tổ chức của 12 tỉnh này, thuộc sự quản lý và chỉ đạo của các cấp hành chính giữa chính phủ và các đô thị, tỉnh lỵ trung ương.
Họ làm những công việc như là: duy trì một bệnh viện ở một vùng nhất định hoặc là sáp nhập các hình thức chăm sóc sức khỏe khác,
phát triển các hình thức thay thế của phương tiện giao thông công cộng, các biện pháp trong lĩnh vực giúp đỡ thanh niên, xây dựng đường dành riêng cho xe đạp...
Cùng nhiều hoạt động khác của tỉnh, tác động trực tiếp và gián tiếp đến cuộc sống hàng ngày của dân chúng.
Bộ phận chính quyền Trung ương tỉnh hiếm khi là cơ quan duy nhất xử lý riêng lẻ những vấn đề nêu trên.
Bộ phận này thường là một ban lãnh đạo, làm việc chặt chẽ với chính phủ, các thị trưởng của các đô thị, Hội đồng quản trị cơ quan cung cấp nước, các doanh nghiệp, các tổ chức trong và ngoài tỉnh.

Chính quyền tỉnh hoạt động theo những lĩnh vực rộng lớn dưới đây:

 Kế hoạch,
 Giao thông vận tải,
 Kinh tế, nông nghiệp, kinh doanh,
 Môi trường,
 Giải trí,
 Thiên nhiên và cảnh quan
 Phúc lợi,
 Văn hóa
 Tổ chức hành chính,
 Ban Giám sát cơ quan cung cấp nước và tài chính của các đô thị.

Danh sách 12 tỉnh của Hà Lan

Tham khảo

Hà Lan
Phân cấp hành chính Hà Lan
Hà Lan


title: Phong cùi

text:
Bệnh phong, lại gọi thêm bệnh ma phong, bệnh hủi, phong cùi, bệnh Hansen, là một thứ bệnh truyền nhiễm mạn tính do vi khuẩn Mycobacterium leprae gây ra, chủ yếu biến hoá bệnh lí ở da thịt và hệ thống thần kinh ngoại biên. Biểu hiện lâm sàng là tổn thương da thịt tính tê liệt, thần kinh sơ sài và to lên, người nghiêm trọng thậm chí tàn phế các đầu thượng chi và hạ chi.

Nguyên nhân phát sinh bệnh tật

Vi khuẩn gây phát bệnh là loài vi khuẩn Mycobacterium leprae (giảng nghĩa: tế khuẩn hình dạng que phân nhánh bệnh ma phong). Khuẩn Mycobacterium leprae sau khi trích xuất và phân li (in vitro), ngay lập tức mất đi lực sinh sôi nẩy nở của nó vào thời điểm mùa hạ ánh sáng Mặt Trời chiếu xạ từ 2 đến 3 giờ đồng hồ, hoặc xử lí một giờ đồng hồ ở nhiệt độ  hoặc dùng tia tử ngoại chiếu xạ 2 giờ đồng hồ, có thể mất đi hoạt lực của nó. Thông thường ứng dụng các cách xử lí như nấu sôi, bốc hơi áp suất cao, tia tử ngoại chiếu xạ, v.v liền giết chết chúng ngay.

Bệnh nhân ma phong là túc chủ thiên nhiên của loài vi khuẩn Mycobacterium leprae. Tế khuẩn Mycobacterium leprae phân bố tương đối rộng khắp ở bên trong thân thể bệnh nhân, thấy chủ yếu ở bên trong một ít tế bào nào đó có hệ thống nội bì hình dạng lưới như da thịt (da mặt ngoài và da dính thịt ở mặt trong), màng nhầy, hệ thống thần kinh ngoại biên, hạch bạch huyết, lá lách và gan, v.v Ở da thịt chủ yếu phân bố ở các nơi như đuôi mút thần kinh, đại thực bào, cơ trơn phẳng, khu vực tóc lông, vách mạch máu, v.v Ở màng nhầy là thường hay thấy nhất. Ngoài ra các nơi như tuỷ xương, cao hoàn, tuyến thượng thận, phần não trước mắt, v.v cũng là một phần vị trí mà khuẩn Mycobacterium leprae dễ dàng xâm lấn và tồn tại, trong dịch máu chung quanh và cơ vân ngang cũng có thể phát hiện số lượng ít vi khuẩn Mycobacterium leprae. Vi khuẩn Mycobacterium leprae chủ yếu thông qua da thịt lở loét và màng nhầy mà bài tiết ra ngoài cơ thể, mặt khác ở trong sữa, nước mắt, tinh dịch và chất rỉ ở âm đạo, cũng có vi khuẩn Mycobacterium leprae, nhưng mà lượng vi khuẩn rất ít.

Nguồn gốc truyền nhiễm của bệnh ma phong là bệnh nhân bệnh ma phong chưa trải qua chữa trị, trong đó da thịt và màng nhầy của nhiều người bệnh tật kiểu vi khuẩn có chứa số lượng nhiều vi khuẩn Mycobacterium leprae, là nguồn truyền nhiễm trọng yếu nhất. Phương thức truyền nhiễm chủ yếu là truyền nhiễm do tiếp xúc trực tiếp, sau nó là truyền nhiễm do tiếp xúc gián tiếp.

Truyền nhiễm do tiếp xúc trực tiếp
Thông qua sự tiếp xúc thương tổn da thịt và màng nhầy có chứa vi khuẩn Mycobacterium leprae và da thịt hoặc màng nhầy của người khoẻ mạnh có thương tổn mà gây ra, mức độ mật thiết của tiếp xúc có quan hệ với phát bệnh truyền nhiễm, đây là phương thức chủ yếu mà truyền thống cho biết là bệnh ma phong lan truyền rộng khắp. Trước mắt là bọt bay trong không khí và giọt treo lơ lửng mà người mang vi khuẩn ho và hắt hơi thông qua màng nhầy ở đường hô hấp trên của người khoẻ mạnh mà tiến vào thân thể người, là đường lối chủ yếu mà tế khuẩn Mycobacterium leprae lan truyền rộng khắp.

Truyền nhiễm do tiếp xúc gián tiếp
Loại phương thức này là người khoẻ mạnh và người bệnh ma phong tính truyền nhiễm trải qua môi giới lây truyền nhất định cho nên bị truyền nhiễm. Thí dụ tiếp xúc áo quần, đệm chăn, khăn tay, đồ ăn, v.v mà người bệnh truyền nhiễm dùng qua. Tính khả năng của truyền nhiễm do tiếp xúc gián tiếp là rất ít.

Cần phải chỉ ra rằng, sức đề kháng của cơ thể tin chắc là nhân tố phát sinh tác dụng chủ đạo trong quá trình truyền nhiễm. Sau khi tế khuẩn Mycobacterium leprae tiến vào cơ thể có phải là quá trình và biểu hiện phát bệnh và sau phát bệnh hay không, chủ yếu lấy quyết định ở sức đề kháng của người bị truyền nhiễm, cũng chính là trạng thái miễn dịch của cơ thể. Mấy năm gần đây không ít người cho biết là, bệnh ma phong cũng đồng dạng với rất nhiều bệnh truyền nhiễm khác, có tồn tại truyền nhiễm á lâm sàng, tuyệt đại đa số người tiếp xúc sau khi bị nhiễm đã thiết lập khả năng miễn dịch đặc tính đối với tế khuẩn Mycobacterium leprae, chấm dứt lây nhiễm bằng phương thức truyền nhiễm á lâm sàng.

Trị liệu
Cần chữa bệnh vào thời kì đầu, đúng lúc, đủ lượng, đủ hạn và có quy tắc, có thể khiến cho sự khoẻ mạnh phục hồi khá nhanh, giảm bớt tàn phế dị hình và tái phát xuất hiện. Để cho giảm bớt sản sinh tính kháng thuốc, bây giờ chủ trương liệu pháp hợp nhất nhiều tầng thuốc (MDT), tức là dược phẩm hoá học kháng bệnh ma phong kết hợp trị liệu.

1) Dược phẩm hoá học

 Dapsone (DDS) là dược phẩm hoá học chọn lựa đầu tiên. Tác dụng phụ có thiếu máu, viêm da do thuốc, giảm thiểu tế bào hạt và làm cản trở chức năng gan và thận, v.v Mấy năm gần đây, bởi vì xuất hiện biến gốc vi khuẩn Mycobacterium leprae chịu đựng thuốc dapsone, phần nhiều chủ trương chọn dùng liệu pháp kết hợp.
 Clofazimine (B633) không những khống chế được vi khuẩn Mycobacterium leprae lại còn chống lại bệnh ma phong loại II. Uống lâu dài có thể xuất hiện hoá đỏ da thịt và sạm dần sắc tố.
 Rifampicin (RFP) có tác dụng sát diệt mau lẹ đối với vi khuẩn Mycobacterium leprae.

2) Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch đặc biệt đang nghiên cứu vắc-xin sống BCG làm chết thêm vi khuẩn Mycobacterium leprae tiến hành đồng thời với hoá học trị liệu kết hợp. Mặt khác, như nhân tố chuyển di, levamisole, v.v có thể được coi là trị liệu phụ trợ.

3) Trị liệu phản ứng phong

Xem xét chọn dùng các loại thuốc như thalidomide, kích tố corticosteroid, clofazimine, lôi công đằng, đóng kín tĩnh mạch và thuốc kháng histamin.

4) Xứ lí bệnh biến chứng

Người lở loét ung nhọt đáy bàn chân, chú ý tẩy sạch cục bộ, phòng ngừa và ngăn cấm bị nhiễm khuẩn, nghỉ ngơi thích hợp, lúc tuyệt đối phải cần thì phải mở tách nhọt hoặc cấy da. Người dị hình, tăng cường tập luyện, vật lí trị liệu, châm cứu, lúc tuyệt đối phải cần thì làm phẫu thuật chỉnh hình.

Mô tả
Da thịt người mắc bệnh thường phát nhọt, lở loét. Khi nặng hơn vết thương lõm vào da thịt. Lông mày rụng, mắt lộ ra, thanh quản bị lở nên giọng nói khàn. Người bệnh cũng không còn cảm giác nóng, lạnh và đau.

Tình trạng mất cảm giác xuất hiện ở một vài bộ phận trên cơ thể do dây thần kinh bị nhiễm trùng. Sau đó các bắp thịt tiêu đi, gân cốt co làm hai bàn tay co quắp. Ở mức độ nặng móng tay móng chân rụng dần.

Góc độ xã hội và sự lây nhiễm
Trước kia, bệnh phong là bệnh nan y, không thể chữa được nên người ta rất khiếp sợ nó. Trong xã hội, người bị nhiễm bệnh thường chịu thành kiến, chịu sự hắt hủi, xa lánh thậm chí bị ngược đãi (trôi sông, chôn sống, bỏ vào rừng cho thú dữ ǎn thịt).

Thực ra bệnh chỉ lây khi tiếp xúc lâu dài với các thể phong nặng (phong hở) như phong ác tính, phong đang tiến triển, chảy nước mũi nhiều và có tổn thương lở loét ở da, ở bàn tay, bàn chân. Các thể phong nhẹ khác như phong bất định, phong củ ít có khả nǎng lây hơn nhiều.

Cơ chế lây nhiễm của bệnh phong vẫn chưa được hiểu biết thấu đáo, nhưng người ta cho rằng bệnh lây qua các dịch nhầy (nước mũi...) của người bệnh, nhưng đòi hỏi phải có tiếp xúc gần và kéo dài. Tuy nhiên, nếu người bệnh đã bắt đầu điều trị thì khả năng truyền bệnh của họ giảm tới 99%. Đồng thời, khoảng 95% dân số có miễn nhiễm tự nhiên với bệnh này. Theo thông tin mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới, hiện nay ngày càng có sự ủng hộ quan điểm cho rằng bệnh phong có thể lây qua đường hô hấp, đồng thời cũng không thể loại trừ hoàn toàn khả năng lây truyền qua côn trùng.

Tỷ lệ lây giữa vợ chồng chỉ là 2-3%. Bệnh không di truyền và có thể chữa khỏi.

Hiện có nhiều loại thuốc điều trị rất có hiệu quả. Trong đó khi dùng thuốc Rifampicine sau 5 ngày sẽ hạn chế khả năng lây lan của vi khuẩn tới 99,9%.

Tại Việt Nam
Trong quá khứ, rất nhiều người Việt Nam đã bị cướp đi sinh mạng từ căn bệnh này. Trong số đó, có nhà thơ nổi tiếng Hàn Mặc Tử.

Việt Nam có các trại phong ở Quỳnh Lập (Nghệ An), Vǎn Môn, Sóc Sơn (Hà Nội), Phú Bình, Sơn La, Quy Hòa, Bến Sắn, Đắc Nông, Chư Prông, Đức Cơ - thuộc tỉnh Gia Lai (chỗ này thực chất không phải là một trại phong chính thức (được tổ chức qui củ, cụ thể và có kèm theo bệnh viện, trạm xá, nhân viên y tế). Đây là một làng, nằm ở trong rừng, có cư dân là những bệnh nhân phong sống với nhau. Hiện nay có vài tu sĩ Công giáo đang cùng họ chiến đấu với bệnh phong ở đây).

Hiện nay ở Việt Nam, con số bệnh nhân phong cùi tiềm tàng có từ 120.000 đến 150.000, 23.371
đã được chữa lành, 18.000 còn biểu hiện di chứng, tỷ lệ mắc phải 0,1/10.000 (1/100.000 dân), tổng
số làng phong đếm được là 13.

(1): lâu đời nhất cả nước và đông nhất miền bắc Việt Nam.

(2): do linh mục Paul Maheu sáng lập (Ngày 3 tháng 3 năm 1930, một buổi diễn thuyết
được BS Lemoine và cha Maheu tổ chức ở Sài Gòn, do các Giám mục địa phận Saigon
(Dumortier), Quy Nhơn (Tardieu), Gouin (Lào) và Blois (Thẩm Dương) bảo trợ ngõ hầu vận động đóng góp tài chánh cho công trình xây dựng trại phong Quy Hòa cho
hơn 1500 bệnh nhân.

(3): do linh mục (sau là giám mục) Jean Cassaigne (1895-1973), Hội Thừa Sai sáng lập.

(4): do Giáo hội Tin Lành và mạnh thường quân Na Uy sáng lập.

Chú thích

Tham khảo

"A Saigon dans les annees 30, un journal militant:<<La Lutte>> (1933-1937): Daniel Hémery
"Prevention et traitement de la lèpre en Indochine": Exposition coloniale internationale. Paris 1931, par les Drs Gaide, medecin-géneral, inspecteur géneral des Services sanitaires et médicaux en Indochine et Bodet, médecin lieutenant-colonel, adjoint à l'Inspecteur géneral. Éd. IDEO (Imprimeries d'Extreme-Orient), in-8o, 47 pp, Hanoi, 1930 [ở Đông dương vào năm 1900, có từ 12.000 đến 15.000 bệnh nhân phong trên tổng dân số 13 triệu, ước tính riêng ở VN là trên dưới 10.000, chia ra, Bắc kỳ (5000), Trung kỳ (2000), Nam kỳ (5000)  ].
"Étude sur la Lèpre dans la péninsule Indochinoise et dans le Yunnan" Edouard Jeanselme Éd G.Carre et C.Naud, 1900 (Năm 1898, Édouard Jeanselme được chính phủ Pháp phái qua Đông Dương, Miến Điện, Indonesia, Xiêm và Trung Quốc để nghiên cứu và khảo sát thổ nhưỡng của bệnh phong cùi trong 18 tháng).
"La Lèpre" Édouard Jeanselme, 700 pages, Paris, 1934.
"La protection de la maternite et de l'enfance dans les colonies: la Lèpre" Chronique documentaire 80 II, Chap.IV, BIU Sante, Drs Grosfilez et Lefevre, 1938 [năm 1938, theo tư liệu này, số bệnh nhân phong cùi ở VN là 8.104, gồm, Bắc kỳ (2.772), Nam kỳ (4.132), nghĩa là, Nam kỳ chiếm xấp xỉ 55%, Bắc kỳ chiếm 35%, Trung kỳ 10%], con số thực tế lẽ ra phải cao hơn nhiều, do chưa tính số bệnh tiềm tàng lẩn trốn tăng vọt từ khi có quyết định xây dựng trại phong, theo chính sách bản xứ của tân Toàn quyền Đông Dương Albert Sarrault (1911-1914) rồi (1916-1919), vì sợ bị đầy ải vào đó và mặc cảm bị phân biệt, kỳ thị).

Chú thích

Tham khảo

Da liễu học
Phong cùi

Bệnh vi khuẩn
Bệnh nhiệt đới


Giải của Hội phê bình phim New York cho phim hay nhất (tiếng Anh: New York Film Critics Circle Award for Best Film) là một trong các giải thưởng của Hội phê bình phim New York dành cho các phim được đánh giá là hay nhất/hình ảnh tốt nhất.

Các phim đoạt giải

Tham khảo

Giải thưởng cho phim hay nhất
Giải thưởng của Hội phê bình phim New York


title: Diabrotica exesa

text:
Diabrotica +exesa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wickham miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Mareau-aux-Prés

text:
Mareau-aux-Prés là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ trung binh mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Bouzonvilleauxbois


title: Gastrotheca ochoai

text:
Gastrotheca ochoai là một loài ếch trong họ Hemiphractidae. Chúng là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Angulo, A., Arizabal, W. & Martinez, J.L. 2004. Gastrotheca ochoai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Chi Nhái túi
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes


title: Aulacophora affinis

text:
Aulacophora affinis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Montrouzier miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Manila

text:
Manila (phát âm tiếng Anh Philippines: ; , ) là thủ đô và là thành phố lớn thứ hai của Philippines. Đây là một trong 16 thành phố thuộc Vùng đô thị Manila với tổng dân số khoảng 12 triệu người. Diện tích của Manila là 38,55 km². Năm 2010, dân số thành phố là 1.652.17 người và là thành phố có mật độ dân số cao nhất trên thế giới.

Manila cùng với Vùng đô thị Manila là trung tâm kinh tế và chính trị của Philippines, thương nghiệp phát triển và có một số cảnh quan có tầm quan trọng đáng kể về lịch sử và văn hóa tại Philippines. Manila là nơi đặt trụ sở của các nhánh hành pháp và tư pháp của chính phủ trung ương. Manila được xác định là một thành phố toàn cầu, có nhiều cơ cấu khoa học và giáo dục, cơ sở thể thao, và những địa điểm văn hóa lịch sử quan trọng khác.

Ghi chép sớm nhất về thành phố là trong thế kỷ 10. Sau đó, khu vực thành phố trở thành bộ phận của Đế quốc Majapahit, rồi bị Brunei xâm chiếm. Đến thế kỷ 15, khu vực bị Hồi giáo hóa trên danh nghĩa cho đến khi những nhà chinh phục người Tây Ban Nha đến. Manila cuối cùng trở thành trung tâm cho các hoạt động của Tây Ban Nha tại Viễn Đông, là một đầu của tuyến mậu dịch thuyền buồm Manila-Acapulco kết nôi châu Âu, Mỹ Latinh và châu Á. Sau đó, tại Manila xảy ra một số cuộc khởi nghĩa của người Hoa và của người bản địa, Anh Quốc chiếm đóng, và binh biến Sepoy. Cuối thế kỷ 19, người Mỹ thay thế người Tây Ban Nha cai trị Philippines, họ có những đóng góp về quy hoạch đô thị của thành phố song hầu hết các tiến bộ này biến mất do sự tàn phá trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Kể từ đó, thành phố được tái thiết và phát triển nhanh chóng.

Lịch sử

Các bằng chứng sớm nhất về sinh hoạt của loài người trong và quanh khu vực Manila được phát hiện thông qua các tranh khắc đá Angono thuộc tỉnh Rizal lân cận, có niên đại từ khoảng năm 3000 TCN. Người Negrito là các cư dân nguyên thủy của Philippines. Họ hiện diện trên khắp Luzon trước khi những người Mã Lai-Đa Đảo nhập cư đến và đồng hóa họ.

Vương quốc Maynila trở nên hưng thịnh và hậu kỳ triều Minh nhờ các quan hệ mậu dịch trực tiếp với Trung Quốc. Tondo Cổ duy trì địa vị là kinh đô theo truyền thống của quốc gia, các quân chủ của nó là quốc vương và không chỉ là những tù trưởng, và được gọi với các tên khác nhau như panginuan trong tiếng Meranau hay panginoón trong tiếng Tagalog. Hoàng đế Trung Hoa nhìn nhận các quân chủ Manila cổ là "vương". Trong thế kỷ 13, thành phố gồm có một điểm định cư kiên cố và phố mậu dịch bên bờ sông Pasig. Đế quốc Ấn Độ hóa Majapahit trên đảo Java sau đó xâm chiếm Manila theo như ghi chép trong Nagarakretagama, theo đó người tiến hành chinh phạt là quân chủ Hayam Wuruk.

Trong thời gian trị vì của Quốc vương Bolkiah từ 1485 đến 1521, Vương quốc Brunei xâm chiếm khu vực với mục đích tận dụng quan hệ mậu dịch với Trung Quốc của Tondo, lập nên "Kota Saludong" (nay là Manila). Họ cai trị và gửi cống phẩm hàng năm cho Quốc vương Brunei với tình trạng là quốc gia vệ tinh. Họ lập nên một Triều đại mới dưới quyền thủ lĩnh địa phương, người này chấp nhận Hồi giáo và trở thành Rajah Salalila hay Tariq Sulayman I. Hồi giáo được củng cố hơn nữa khi có các thương nhân Hồi giáo đến từ khu vực Ả Rập-Ấn Độ và Đông Nam Á.

Nhà chinh phục người Tây Ban Nha Miguel López de Legazpi đến từ Tân Tây Ban Nha (nay là Mexico), và sau đó cai trị thành phố Manila như một lãnh thổ của Tân Tây Ban Nha với việc thành lập một hội đồng thành phố tại nơi mà nay là quận Intramuros vào ngày 24 tháng 6 năm 1571. Người Tây Ban Nha lập Manila làm thủ đô của Đông Ấn thuộc Tây Ban Nha. Kế hoạch Tondo có sự tham gia của các thương gia Nhật Bản, các vương của Luzon và một số Datu và Rajah cùng với Vương quốc Brunei với mục đích tiêu diệt người Tây Ban Nha và các lính đánh thuê người da đỏ, nô lệ châu Phi và các đồng minh Visaya. Tuy nhiên, kế hoạch thất bại và López de Legazpi cho hành quyết quân chủ bản địa.

Manila trở nên nổi tiếng với tuyến mậu dịch thuyền buồm Manila-Acapulco kéo dài trong ba thế kỷ, đem hàng hóa từ châu Âu, châu Phi và Mỹ Latinh qua các đảo Thái Bình Dương đến Đông Nam Á, rồi từ đó có thể tiếp cận với Trung Quốc và Ấn Độ, cũng như theo hành trình ngược lại. Bạc khai thác tại Mexico và Peru được dùng để đổi lấy tơ lụa Trung Quốc, ngọc Ấn Độ, cùng các gia vị của Đông Nam Á, một số còn được đưa đến châu Âu. Tương tự, rượu vang và ôliu từ châu Âu và Bắc Phi cũng được đưa đến Manila thông qua Mexico.

Trong thời gian diễn ra Chiến tranh Bảy Năm, Anh Quốc chiếm đóng Manila từ năm 1762 đến 1764. Cuối cùng, người Anh triệt thoái theo các điều khoản của Hiệp định Paris (1763). Việc Mexico độc lập vào năm 1821 đòi hỏi người Tây Ban Nha phải trực tiếp cai trị Philippines. Dưới sự quản lý trực tiếp của Tây Ban Nha, ngân hàng, công nghiệp và giáo dục trở nên hưng thịnh hơn so với hai thế kỷ trước. Sự thịnh vượng và giáo dục ngày càng phát triển thu hút người nhập cư Ấn Độ, Trung Quốc, Latinh, châu Âu và từ các tỉnh khác của Philippines đến Manila, tất cả họ đều lựa chọn thuộc dân tộc Filipino mới hình thành.

Sau Chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ năm 1898, Tây Ban Nha chính thức nhượng Philippines cho Hoa Kỳ. Đệ nhất Cộng hòa Philippines đặt nền tảng tại Bulacan gần đó chiến đấu chống lại người Mỹ nhằm kiểm soát thành phố Manila, song thất bại.

Dưới quyền cai quản của Hoa Kỳ, Chính phủ của Quần đảo Philippines mà đứng đầu là Toàn quyền William Howard Taft mời nhà quy hoạch đô thị Daniel Burnham giúp chuyển đổi Manila cổ thích nghi với thời đại. Kế hoạch Burnham Plan gồm có phát triển hệ thống đường bộ, sử dụng đường thủy để vận chuyển, và chỉnh trang Manila bằng việc cải thiện bờ sông, xây các công viên, đại lộ và các tòa nhà phục vụ các mục đích khác nhau.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thành phố bị quân đội Nhật Bản chiếm đóng vào ngày 2 tháng 1 năm 1942. Liên quân Hoa Kỳ và Philippines tái chiếm thành phố trong trận chiến đẫm máu nhất trên chiến trường Thái Bình Dương trong đại chiến, kéo dài từ 3 tháng 2 đến 3 tháng 3 năm 1945. Có khoảng 100.000 thường dân thiệt mạng tại Manila trong tháng 2 năm 1945. Kết thúc đại chiến, hầu như toàn bộ các công trình kiến trúc trong thành phố đều bị phá hủy do giao tranh, việc tái thiết được tiến hành.

Năm 1948, Tổng thống Elpidio Quirino chuyển trụ sở chính phủ Philippines đến thành phố Quezon, nguyên là ngoại ô tại đông bắc Manila. Arsenio Lacson được bầu làm thị trưởng dân cử đầu tiên của thành phố vào năm 1952, Manila trải qua "thời kỳ hoàng kim" dưới nhiệm kỳ của ông, và được tái sinh. Các thị trưởng kế tiếp là Antonio Villegas và Ramon Bagatsing (một người Ấn Độ-Philippines). Các thị trưởng Lacson, Villegas, và Bagatsing thường được gọi chung là "tam đại nhân của Manila", họ quản lý thành phố trong giai đoạn 1952–1986, có đóng góp cho phát triển và tiến bộ của thành phố.

Dưới chế độ độc tài của Tổng thống Ferdinand Marcos, khu vực Đại Manila được thành lập vào ngày 1 tháng 11 năm 1975 với tình trạng là một đơn vị hợp nhất. Khu vực bao gồm các thành phố và thị trấn có chính quyền riêng biệt. Trong dịp kỷ niệm 405 ngày thành lập thành phố, vào 24 tháng 6 năm 1976, Ferdinand Marcos phục hồi tình trạng thủ đô của Manila do tầm quan trọng lịch sử. Sắc lệnh tổng thống số 940 ghi rằng Manila luôn là thành phố hàng đầu Philippines trong vai trò là trung tâm mậu dịch, thương nghiệp, giáo dục và văn hóa.

Năm 1992, Alfredo Lim trở thành thị trưởng gốc Hoa đầu tiên của Manila, ông nổi tiếng với các chiến dịch chống tham nhũng. Thị trưởng kế tiếp là Lito Atienza, người này nổi tiếng với chiến dịch "Buhayin ang Maynila" (Phục hưng Manila), trong đó thành lập một vài công viên và cải tạo các cơ sở hạ tầng xuống cấp trong thành phố. Alfredo Lim đắc cử thị trưởng năm 2007 khi đánh bại con trai của Lito Atienza là Ali Atienza, và ngay lập tức đảo ngược toàn bộ các dự án của Lito Atienza Trong cuộc tuyển cử địa phương năm 2010, Alfredo Lim lại giành chiến thắng trước Lito Atienza. Đến năm 2013, cựu Thổng thống Joseph Estrada đánh bại Alfredo Lim trong cuộc đua tranh chức thị trưởng.

Địa lý

Manila nằm ở bờ đông của vịnh Manila, thuộc ven bờ phía tây của đảo Luzon. Thành phố nằm cách đại lục châu Á . Sông Pasig chia đôi thành phố. Hầu hết thành phố nằm trên lớp đất phù sa được bồi đắp nhờ nước sông Pasig, và trên một số đất cải tạo từ vịnh Manila.

Đất liền của thành phố bị thay đổi về căn bản do sự can thiệp của con người, với hoạt động cải tạo đất quy mô đáng kể từ thời thuộc địa của Mỹ. Một số biến đổi tự nhiên về địa hình cũng xảy ra do đô thị hóa. Thành phố có diện tích .

Tính đến năm 2013, Manila có tổng diện tích 42,88 km2. Manila được chia thành 897 barangay, đơn vị chính quyền địa phương nhỏ nhất tại Philippines. Mỗi barangay có chủ tịch và các tham tán riêng. Để thuận tiện cho hành chính, toàn bộ các barangay tại Manila được nhóm thành 100 khu. Manila gồm có 16 thị trấn và khu tự quản cũ, vốn bị thành phố bãi bỏ vào thế kỷ 19. Các khu định cư này nay là các địa điểm trong thành phố.

Khí hậu
Theo hệ thống phân loại khí hậu Köppen, Manila có khí hậu nhiệt đới xa van. Cũng như phần còn lại của Philippines, Manila nằm hoàn toàn trong đới khí hậu nhiệt đới. Với vị trí gần xích đạo khiến Manila nóng quanh năm, hiếm khi nhiệt độ xuống dưới  hay trên . Nhiệt độ cực hạn dao động từ 17,5 °C vào ngày 11 tháng 1 năm 1914 đến 39,6 °C vào ngày 7 tháng 5 năm 1915.

Độ ẩm thường rất cao suốt năm. Manila có một mùa khô riêng biệt từ cuối tháng 12 đến tháng 5, và một mùa mưa tương đối dài hơn trong giai đoạn còn lại với nhiệt độ mát mẻ hơn. Trong mùa mưa, hiếm khi có mưa cả ngày song rất lớn trong một thời gian ngắn. Bão có thể xuất hiện từ tháng 6 đến tháng 9 và có thể gây nhập nhiều nơi trong thành phố.

Ô nhiễm

Do rác thải công nghiệp và phụ thuộc cao vào ô tô, Manila bị ô nhiễm không khí dưới dạng khói mù vốn ảnh hưởng đến 98% cư dân trong thành phố và khiến hơn 4.000 người tử vong mỗi năm. Một số sông tại Manila được xác định là chết về mặt sinh học. Sông Pasig mỗi ngày tiếp nhận 150 tấn rác thải sinh hoạt và 75 tấn rác thải công nghiệp theo một báo cáo vào năm 2003, nay là một trong những sông ô nhiễm nhất trên thế giới.

Nhân khẩu

Theo điều tra nhân khẩu năm 2010, dân số Manila là 1.652.171, là thành phố đông dân thứ nhì tại Philippines. Manila là thành phố có mật độ dân số cao nhất trên thế giới với 43.079 cư dân trên mỗi km. Quận 6 có mật độ dày đặc nhất với 68.266 người/km, tiếp dến là quận 1 và 2 với số liệu tương ứng là 64.936 và 64.710, quận 5 có mật độ thấp nhất với con số 19.235.

Ngôn ngữ địa phương là tiếng Philippines, dựa hầu hết vào tiếng Tagalog tại khu vực xung quanh, và hình thái ngôn ngữ Tagalog tại Manila trở thành ngôn ngữ chung của Philippines, được truyền bá ra khắp quần đảo thông qua truyền thông đại chúng và giải trí. Trong khi đó, tiếng Anh là ngôn ngữ được dùng rộng rãi nhất trong giáo dục, thương nghiệp, và được sử dụng nhiều trong sinh hoạt hàng ngày trên khắp vùng đô thị Manila và Philippines. Một số cư dân lớn tuổi vẫn có thể nói tiếng Tây Ban Nha cơ bản, đây từng là môn bắt buộc trong các đại học và học viên tại Philippines, và nhiều trẻ em gốc Nhật, gốc Ấn, và những người nhập cư khác có thể nói ngôn ngữ của cha mẹ tại nhà, cùng với tiếng Anh và/hoặc tiếng Philippines. Cộng đồng người gốc Hoa trong thành phố nói tiếng Mân Nam.

Các cư dân trong thành phố chủ yếu là tín đồ Cơ Đốc giáo. Công giáo La Mã là giáo phái chiếm ưu thế, gồm khoảng 93,5% dân số, tiếp đến Giáo hội Độc lập Philippines (2,4%), rồi Iglesia ni Cristo (1,9%), Tin Lành (1,8%) và Phật giáo (1,1%). Tín đồ các tôn giáo khác chiếm 1,4% tổng dân số của thành phố. Manila là nơi đặt trụ sở của Tổng Giáo phận Công giáo Manila, là tổng giáo phận lâu năm nhất toàn quốc. Tổng giám mục của Philippines có văn phòng tại Nhà thờ Lớn Manila.

Cảnh quan thành phố

Kinh tế

Kinh tế Manila đa dạng và đa phương diện. Manila được phân loại là một "thành phố thế giới Beta+" theo tổ chức GaWC. Do là thủ đô của Philippines, nhiều cư dân trong thành phố làm việc cho chính phủ quốc gia. Một số làm việc trong các thể chế giáo dọc theo theo Vành đai Đại học. Manila có bến cảng được che chắn, đóng vai trò là hải cảng chính của quốc gia.

Thành phố có sự đa dạng về các nhà máy, sản xuất các sản phẩm liên quan đến công nghiệp như hóa chất, dệt, trang phục, và hàng điện tử. Ngoài ra, còn có cơ sở sản xuất thực phẩm, đồ uống và thuốc lá. Các doanh nghiệp địa phương tiếp tục gia công các hàng hóa chính để phục vụ xuất khẩu, trong đó có dây thừng, gỗ dán, đường tinh luyện, cùi dừa, và dầu dừa. Công nghiệp chế biến thực phẩm là một trong các lĩnh vực sản xuất chính có tính ổn định cao nhất tại thành phố.

Hội đồng cạnh tranh quốc gia của Philippines xuất bản hàng năm những chỉ số cạnh tranh đô thị và đô thị (CMCI), xếp hạng các thành phố, đô thị và tỉnh của đất nước theo tính năng động, hiệu quả và cơ sở hạ tầng của chính phủ. Theo CMCI 2016, Manila là thành phố cạnh tranh thứ hai ở Philippines. Manila xếp hạng ba trong hạng mục Thành phố được đô thị hóa cao (HUC). Manila đã tổ chức thành phố cạnh tranh nhất của nước này vào năm 2015, và kể từ đó đã trở thành thành phố đứng đầu 3, đảm bảo rằng thành phố luôn là một trong những nơi tốt nhất để sinh sống và kinh doanh. Lars Wittig, người quản lý quốc gia của Regus Philippines, đã ca ngợi Manila là thành phố tốt thứ ba trong nước để khởi động một doanh nghiệp mới thành lập.

Cảng Manila là cảng biển lớn nhất ở Philippines, trở thành cửa ngõ vận chuyển quốc tế hàng đầu cho đất nước này. Cảng vụ Philippines là cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm giám sát hoạt động và quản lý cảng. International Container Terminal Services Inc. được Ngân hàng Phát triển Châu Á trích dẫn là một trong năm nhà khai thác hàng hải lớn hàng đầu trên thế giới có trụ sở chính và các hoạt động chính trên các cảng Manila. Một nhà khai thác cảng khác, Asian Terminal Incorporated, có văn phòng công ty và các hoạt động chính tại cảng Nam Manila và khu lưu trữ container tại Santa Mesa.

Binondo, lâu đời nhất và là một trong những khu phố người Hoa lớn nhất thế giới, là trung tâm thương mại và hoạt động kinh doanh trong thành phố. Nhiều tòa nhà chọc trời dân cư và văn phòng được tìm thấy trong các đường phố thời trung cổ của nó. Kế hoạch để làm cho khu phố Tàu trở thành một trung tâm gia công quy trình kinh doanh (BPO) tiến triển và được chính quyền thành phố Manila theo đuổi tích cực. 30 tòa nhà đã được xác định là chuyển đổi thành văn phòng BPO. Những tòa nhà này chủ yếu nằm dọc theo đường Binondo Escolta, tất cả đều trống và có thể được chuyển thành văn phòng.

Divisoria ở Tondo được gọi là "thánh địa mua sắm của Philippines". Nhiều trung tâm mua sắm nằm ở nơi này, nơi bán sản phẩm và hàng hóa với giá hời. Các nhà cung cấp nhỏ chiếm một số con đường gây ra giao thông cho người đi bộ và xe cộ. Một địa danh nổi tiếng ở Divisoria là Trung tâm Tutuban, một trung tâm mua sắm lớn, là một phần của Ga Chính Quốc gia Phi-líp-pin. Nó thu hút 1 triệu người mỗi tháng, nhưng dự kiến sẽ thêm 400.000 người khác khi LRT Line 2 West Extension được xây dựng, được thiết lập để biến nó trở thành trạm trung chuyển nhộn nhịp nhất của Manila.

Các nhà sản xuất đa dạng trong thành phố sản xuất các sản phẩm liên quan đến công nghiệp như hóa chất, dệt may, quần áo và hàng điện tử. Thực phẩm và đồ uống và sản phẩm thuốc lá cũng được sản xuất. Các doanh nghiệp địa phương tiếp tục xử lý các mặt hàng chủ yếu để xuất khẩu, bao gồm dây thừng, ván ép, đường tinh luyện, dầu dừa và dầu dừa. Ngành chế biến thực phẩm là một trong những ngành sản xuất chính ổn định nhất trong thành phố.

Kho chứa dầu Pandacan chứa các cơ sở lưu trữ và thiết bị đầu cuối phân phối của ba công ty lớn trong ngành công nghiệp dầu khí của đất nước, cụ thể là Caltex Philippines, Pilipinas Shell và Petron Corporation. Kho chứa dầu đã là một chủ đề của nhiều mối quan tâm, bao gồm cả tác động môi trường và sức khỏe của nó đến các cư dân của Manila. Tòa án tối cao đã ra lệnh cho kho dầu phải được di chuyển ra ngoài thành phố trước tháng 7 năm 2015, [125] [126] nhưng không thể đáp ứng thời hạn này. Hầu hết các kho chứa dầu bên trong khu phức hợp 33 ha đã bị phá hủy, và các kế hoạch được đưa vào vị trí để biến nó thành một trung tâm giao thông hoặc thậm chí là một công viên thực phẩm.

Manila là một trung tâm xuất bản lớn ở Philippines. Bản tin Manila, tờ báo lớn nhất của Philippines được lưu hành, có trụ sở tại Intramuros. Các công ty xuất bản lớn khác trong nước như The Manila Times, Philippine Star và Manila Standard Today có trụ sở tại Khu vực cảng. Tin tức thương mại Trung Quốc, tờ báo tiếng Trung hiện có lâu đời nhất của Philippines, và tờ báo hiện tại lâu đời thứ ba của đất nước có trụ sở tại Binondo.

Ngân hàng Trung ương Philippines chủ yếu đặt trụ sở tại Đại lộ Roxas Boulevard. Một số ngân hàng toàn năng, bảo hiểm tại Philippines đặt trụ sở trong thành phố. Thành phố Manila là trung tâm tài chính quan trọng thứ ba tại Philippines sau Downtown Makati và Ortigas Center.

Du lịch

Manila thu hút trên 1 triệu du khách mỗi năm. Các điểm đến chính bao gồm Intramuros, các bảo tàng như Bảo tàng Quốc gia Philippines, hay Ermita, Malate, Santa Cruz, the phố Tàu. Công viên Rizal là một nơi thu hút du khách và là một trong các biểu tượng của Philippines. Ermita và Malate nổi tiếng với sinh hoạt buổi tối, là nơi mua sắm nổi tiếng của giới thượng lưu, còn Divisoria là nơi mua sắm lớn của cư dân địa phương.

Hành chính

Manila được chia thành 16 quận hành chính được xác định chính thức, và được chia tiếp thành 897 barangay với tên là số thứ tự. Các quận chỉ tồn tại để thuận tiện cho hành chính và không có các quan chức được bầu.

Văn hóa

Bảo tàng

Là trung tâm văn hóa của Philippines, Manila là nơi có một số bảo tàng. Tổ hợp Bảo tàng Quốc gia của Bảo tàng Quốc gia Philippines, nằm ở Công viên Rizal, bao gồm Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia, Bảo tàng Nhân học Quốc gia và Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia. Bức tranh nổi tiếng Juan Luna, Spoliarium, có thể được tìm thấy trong khu phức hợp. Thành phố cũng tổ chức kho lưu trữ di sản văn hóa được in và ghi lại của quốc gia cũng như các tài nguyên văn học và thông tin khác, Thư viện Quốc gia. Các bảo tàng được thành lập hoặc điều hành bởi các tổ chức giáo dục là Mabini Shrine, Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại DLS-CSB, Bảo tàng Nghệ thuật và Khoa học UST, và Bảo tàng Lịch sử Ý tưởng UP.

Bahay Tsinoy, một trong những bảo tàng nổi bật nhất của Manila, ghi lại cuộc sống và đóng góp của người Trung Quốc trong lịch sử Philippines. Bảo tàng âm thanh và ánh sáng Intramuros ghi lại mong muốn tự do của người Philippines trong cuộc cách mạng dưới sự lãnh đạo của Rizal và các nhà lãnh đạo cách mạng khác. Bảo tàng Metropolitan Manila là một bảo tàng nghệ thuật thị giác hiện đại và đương đại trưng bày nghệ thuật và văn hóa Philippines.

Các bảo tàng khác trong thành phố là Bảo tàng Manila, bảo tàng thành phố trưng bày văn hóa và lịch sử của thành phố, Museo Pambata, bảo tàng dành cho trẻ em và nơi khám phá và học tập thú vị, Bảo tàng Lịch sử Chính trị Philippine, trưng bày các sự kiện chính trị đáng chú ý trong nước, và Plaza San Luis, một bảo tàng công cộng di sản ngoài trời có chứa một bộ sưu tập gồm chín ngôi nhà Bahay na Bató ở Tây Ban Nha. Các bảo tàng giáo hội ở thành phố này là Giáo xứ của Đức Mẹ bị bỏ rơi tại Santa Ana, Bảo tàng Giáo hội San Agustin và bảo tàng Museo de Intramuros sắp được đặt trong Nhà thờ và Tu viện San Ignacio được xây dựng lại.

Thể thao

Thể thao ở Manila có một lịch sử lâu dài và phân biệt. Thành phố, và nói chung môn thể thao chính của đất nước là bóng rổ, và hầu hết các barangay đều có sân bóng rổ đạt chuẩn hoặc ít nhất là sân bóng rổ tạm thời, với các dấu hiệu của bóng rổ được vẽ trên đường phố. Barangays lớn hơn đã bao phủ các tòa án, nơi giải đấu liên barangay được tổ chức mỗi mùa hè (tháng tư đến tháng). Manila có nhiều địa điểm thể thao, chẳng hạn như Rizal Memorial Sports Complex và San Andres Gym, ngôi nhà của Manila Metrostars hiện tại không còn tồn tại. Khu phức hợp thể thao Rizal Memorial Sports có đài tưởng niệm Rizal Memorial Track và sân vận động bóng đá, sân bóng chày, sân tennis, đấu trường Memorial Coliseum và sân vận động Ninoy Aquino Stadium (hai sân sau là đấu trường trong nhà). Khu phức hợp Rizal đã tổ chức một số sự kiện đa thể thao, chẳng hạn như 1954 Asian Games và 1934 Far Eastern Games. Bất cứ khi nào đất nước tổ chức các trò chơi Đông Nam Á, hầu hết các sự kiện được tổ chức tại khu phức hợp, nhưng trong các trò chơi năm 2005, hầu hết các sự kiện đã được tổ chức ở nơi khác. Giải vô địch ABC năm 1960 và Giải vô địch ABC 1973, tiền bối của giải vô địch FIBA Asia, được tổ chức bởi tổ hợp, với đội bóng rổ quốc gia chiến thắng trên cả hai giải đấu. Giải vô địch thế giới FIBA năm 1978 được tổ chức tại khu phức hợp mặc dù các giai đoạn sau được tổ chức tại Đại hý trường Araneta ở thành phố Quezon, đấu trường trong nhà lớn nhất Đông Nam Á vào thời điểm đó.

Manila cũng tổ chức một số cơ sở thể thao nổi tiếng như Trung tâm Thể thao Enrique M. Razon và Khu phức hợp Thể thao Đại học Santo Tomas, cả hai đều là địa điểm tư nhân thuộc sở hữu của một trường đại học; các môn thể thao đại học cũng được tổ chức, với Hiệp hội Thể thao Đại học Philippines và Hiệp hội Thể thao Quốc gia Collegiate Athletic Association tổ chức tại Rizal Memorial Coliseum và Ninoy Aquino Stadium, mặc dù các sự kiện bóng rổ đã được chuyển đến sân vận động Filoil Flying V Arena của San Juan và Đại hý trường Araneta ở Quezon Thành phố. Các môn thể thao đại học khác vẫn được tổ chức tại Khu liên hợp thể thao Rizal Memorial. Bóng rổ chuyên nghiệp cũng được sử dụng để chơi tại thành phố, nhưng Hiệp hội Bóng rổ Philippines hiện đang tổ chức các trận đấu tại Araneta Coliseum và Cuneta Astrodome tại Pasay; Giải bóng rổ Philippines hiện đã không còn tồn tại đã chơi một số trận đấu của họ tại Khu liên hợp thể thao Rizal Memorial.

Manila Storm là đội huấn luyện bóng bầu dục của thành phố tại Rizal Park (Luneta Park) và chơi các trận đấu tại Southern Plains Field, Calamba, Laguna. Trước đây là một môn thể thao được chơi rộng rãi trong thành phố, Manila hiện là sân nhà của sân vận động bóng chày lớn duy nhất trong nước, tại Sân vận động Bóng chày Tưởng niệm Rizal. Sân vận động tổ chức các trò chơi của bóng chày Philippines; Lou Gehrig và Babe Ruth là những cầu thủ đầu tiên ghi bàn thắng tại sân vận động trong chuyến lưu diễn của họ vào ngày 2 tháng 12 năm 1934. [144] Một môn thể thao phổ biến khác trong thành phố là các môn thể thao cue và các phòng chơi bida là một tính năng ở hầu hết các barangay. World Cup of Pool 2010 được tổ chức tại Robinsons Place Manila.

Sân vận động bóng đá Rizal đã tổ chức vòng loại World Cup đầu tiên trong nhiều thập niên khi Philippines đá với Sri Lanka vào tháng 7 năm 2011. Sân vận động trước đây không phù hợp với các trận đấu quốc tế đã trải qua một chương trình cải tạo lớn trước trận đấu. Sân bóng đá hiện nay thường xuyên tổ chức các trận đấu của United Football League. Sân vận động này cũng tổ chức kỳ thi bóng bầu dục đầu tiên của mình khi tổ chức các giải đấu Asian Five Nations Division I năm 2012. Đây cũng là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Philippines.

Giao thông

Một trong những phương tiện giao thông nổi tiếng nhất ở Manila là xe jeepney. Theo khuôn mẫu sau chiếc xe jeep của Quân đội Hoa Kỳ, những chiếc xe này đã được sử dụng kể từ những năm sau Thế chiến thứ II. The Tamaraw FX, thế hệ thứ ba Toyota Kijang, cạnh tranh trực tiếp với xe jeepney và đi theo các tuyến cố định với một mức giá cố định, một khi đã đi qua các con phố ở Manila. Tất cả các loại phương tiện giao thông công cộng đi qua Manila đều thuộc sở hữu tư nhân và hoạt động dưới quyền thương mại của chính phủ.

Trên cơ sở cho thuê, thành phố được phục vụ bởi nhiều taxi, "xe ba bánh" (xe gắn máy với sidecars, phiên bản Philippine của xe kéo tự động), và "trisikads" hoặc "sikads", còn được gọi là "kuligligs" (xe đạp với một sidecars, phiên bản của pedicabs Philippines). Ở một số khu vực, đặc biệt là ở Divisoria, xích lô có động cơ là phổ biến. Ngựa Calesas thời Tây Ban Nha vẫn là một điểm du lịch nổi tiếng và phương tiện di chuyển trên các đường phố Binondo và Intramuros. Manila sẽ loại bỏ tất cả các xe ba bánh chạy bằng xăng và xích lô và thay thế chúng bằng xe ba bánh điện (e-trikes), và có kế hoạch phân phối 10.000 xe điện tử đến các tài xế xe ba bánh có trình độ từ thành phố. Tính đến tháng 1 năm 2018, thành phố đã phân phối các chuyến đi điện tử tới một số lái xe và nhà khai thác ở Binondo, Ermita, Malate và Santa Cruz.

Thành phố được phục vụ bởi Tuyến LRT 1 và Tuyến 2, tạo thành Hệ thống Giao thông Đường sắt Manila. Sự phát triển của hệ thống đường sắt bắt đầu vào những năm 1970 dưới thời tổng thống của Ferdinand Marcos, khi Tuyến 1 được xây dựng, biến nó trở thành phương tiện vận tải đường sắt nhẹ đầu tiên ở Đông Nam Á. Các hệ thống này hiện đang trải qua một sự mở rộng hàng tỷ đô la. Tuyến 1 chạy dọc theo chiều dài của Đại lộ Taft (N170 / R-2) và Đại lộ Rizal (N150 / R-9), và Tuyến 2 chạy dọc theo Đại lộ Claro M. Recto (N145 / C-1) và Đại lộ Ramon Magsaysay (N180) / R-6) từ Santa Cruz, qua Quezon City, đến Masinag ở Antipolo, Rizal.

Nhà ga chính của Đường sắt Quốc gia Philippines nằm trong thành phố. Một tuyến đường sắt đi lại trong Metro Manila đang hoạt động. Tuyến chạy theo hướng bắc-nam chung từ Tutuban (Tondo) về phía tỉnh Laguna. Cảng Manila, nằm ở phần phía tây của thành phố ở vùng lân cận Vịnh Manila, là cảng biển chính của Philippines. Dịch vụ phà Pasig River chạy trên sông Pasig là một hình thức vận chuyển khác. Thành phố cũng được phục vụ bởi Sân bay Quốc tế Ninoy Aquino và Sân bay Quốc tế Clark.

Năm 2006, tạp chí Forbes xếp Manila là thành phố tắc nghẽn nhất thế giới. Theo "Chỉ số hài lòng lái xe toàn cầu năm 2015" của Waze, Manila là thị trấn có lưu lượng truy cập tồi tệ nhất trên toàn thế giới. Manila nổi tiếng vì ùn tắc giao thông thường xuyên và mật độ cao. Chính phủ đã thực hiện một số dự án để giảm bớt lưu lượng giao thông trong thành phố. Một số dự án bao gồm: đề xuất xây dựng cầu cạn hoặc đường chui mới tại giao lộ của Đại lộ España và Đại lộ Lacson, việc xây dựng Metro Manila Skyway Giai đoạn 3, Dự án LRT Line 2 West Extension từ Đại lộ Recto đến Bến 4 của Cảng Bắc Manila, việc xây dựng tuyến đường Đông Tây PNR được đề xuất sẽ chạy qua Đại lộ España đến Thành phố Quezon, và mở rộng và mở rộng một số tuyến đường quốc gia và địa phương. Tuy nhiên, các dự án như vậy vẫn chưa tạo ra bất kỳ tác động có ý nghĩa nào, và tắc nghẽn giao thông và tắc nghẽn tiếp tục không suy giảm.

Kế hoạch Dream Manila Metro tìm cách giải quyết những vấn đề giao thông đô thị này. Nó bao gồm một danh sách các dự án ưu tiên ngắn hạn và các dự án cơ sở hạ tầng trung và dài hạn kéo dài đến năm 2030.

Thành thị hữu nghị
Manila có nhiều thành thị hữu nghị trên thế giới, các thành thị này được phân thành ba dạng là quốc tế, địa điểm hữu nghị và thành phố địa phương.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ của thành phố Manila
 Manila Photos
 Bản đồ và danh bạ Manila

Thủ đô của châu Á
Khu dân cư trên vịnh Manila
Thành phố ở vùng đô thị Manila


title: 6516 Gruss

text:
6516 Gruss (1988 TC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 10 năm 1988 bởi A. Mrkos ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6516 Gruss

Thiên thể phát hiện năm 1988
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: (14898) 1992 JR3

text:
{{DISPLAYTITLE:(14898) 1992 JR3}}

(14898) 1992 JR3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 7 tháng 5 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pentium D

text:
Nhãn hiệu Pentium D dùng để chỉ hai dòng chíp xử lý hai nhân 64-bit x86 với vi kiến trúc NetBurst. Mỗi con CPU bao gồm hai khuôn, mỗi khuôn chứa một nhân đơn (CPU) - hai khuôn nằm kế bên nhau - được đóng gói trong một bộ đa xử lý. Bộ xử lý đầu tiên mang nhãn hiệu này, có tên mã Smithfield, được Intel phát hành vào ngày 25 tháng 5 năm 2005. Chín tháng sau, Intel giới thiệu thế hệ kế cận, có tên mã Presler, nhưng không đưa ra những nâng cấp đáng kể nào về mặt thiết kế, do đó vẫn hao tốn khá nhiều điện năng.
Đến năm 2005, các bộ xử lý NetBurst đạt đến ngưỡng xung đồng hồ 4 GHz do giới hạn về độ nóng (và năng lượng) do TDP 130 W của Presler's (TDP cao cần giải nhiệt nhiều hơn do đó có thể ồn ào và đắt tiền hơn. Tương lại phụ thuộc vào những con CPU hai nhân hoặc nhiều hơn, có tốc độ xung đồng hồ chậm hơn nhưng lại hiệu quả hơn đặt trên một khuôn thay vì hai. Khuôn đôi Presler's phát hành lần cuối cùng vào ngày 8 tháng 8 năm 2008  sẽ đánh dấu sự kết thúc của nhãn Pentium D và cũng là vi kiến trúc NetBurst.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Intel Pentium D Official Website
 Pentium D 800 and 900 Series Review

CPU Intel
Intel 786
Vi xử lý Intel x86


title: Derobrochus caenulentus

text:
Derobrochus caenulentus là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Polycentropodidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Derobrochus


title: Pannarano

text:
Pannarano là một đô thị ở tỉnh Benevento trong vùng Campania, có vị trí khoảng 45 km về phía đông bắc của Napoli và khoảng 15 km về phía tây nam của Benevento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.079 người và diện tích là 11,7 km².

Pannarano giáp các đô thị: Avella, Pietrastornina, Roccabascerana, San Martino Valle Caudina, Sperone, Summonte.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Lachnaia puncticollis

text:
Lachnaia puncticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chevrolat miêu tả khoa học năm 1840.

Chú thích

Tham khảo

Lachnaia


title: Calyptocephala paralutea

text:
Calyptocephala paralutea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Buzzi & Miyazaki miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Calyptocephala


title: Omar Ibn Abi Rabia

text:
Omar ibn Abi Rabia (tiếng Ả Rập: عمر بن أبي ربيعة) (644 – 712/744) – nhà thơ Ả Rập chủ yếu sáng tác tác bằng thể thơ ghazal.

Tiểu sử
Omar ibn Abi Rabia sinh ra trong một gia đình giàu có của bộ tộc người Quraysh ở Mecca. Ông nổi tiếng bởi những bài thơ tình, ca ngợi tình yêu thể xác được tầng lớp quý tộc đương thời yêu mến.

Omar ibn Abi Rabia được coi là một trong những nhà thơ khởi xướng thể thơ ghazal trong văn học Hồi giáo.

Thư mục
Nickolson, A literary history of the Arabs, L., 1907
Kremer, Kulturgeschichte des Orients unter den Chalifen, Wien, 1875–1877
Hartmann M., The arabic Press in Egypt, 1899
Huart, Littérature arabe, P., 1902
Brockelmann F., Geschichte der arabischen Literatur, Berlin, 1902
Крымский А. Е., акад., Арабская поэзия в очерках и образцах, М., 1906
Крымский А. Е., акад., Арабская лит-ра в очерках и образцах, т. I, М., 1911
Зайдан Ж., Та’рих ат-Тамаддун-аль-ислами, Бейрут, 1902–1906
Зайдан Ж., Та’рих Адаб-аль-лугат-аль-Арабийя, Бейрут, 1911
Шейхо, Аль-Алиб аль-Арабийя, Бейрут; для истории стиля много дает монография акад.
Крачковского И. Ю., Аль Ва’ва Дамасский, П., 1914

Tham khảo

Nhà thơ Ả Rập
Sinh năm 644
Mất thập niên 710


title: Marcos Ana

text:
Marcos Ana (sinh 20 tháng 1 năm 1920 ở Alconada – mất 24 tháng 11 năm 2016 tại Madrid), tên thật là Fernando Macarro Castillo, là một nhà thơ Tây Ban Nha.

Tiểu sử
Marcos Ana sinh năm 1920 tại San Vicente. Thời thơ ấu sống ở Ventosa del Río Almar (Salamanca). Xuất thân trong một gia đình nông dân. Năm 18 tuổi (1939) khi cuộc nội chiến kết thúc, bị chính quyền của Francisco Franco bắt giam và kết án tử hình vì tội "liên kết với bọn phản kháng". Sau đó ít lâu lại bị kết án tử hình một lần nữa, theo đạo luật "An ninh quốc gia". Về sau bản án này được chuyển thành án 60 năm tù. Năm 1961, nhờ cuộc vận động quốc tế, Marcos Ana được trả lại tự do sau 22 năm bị cầm tù.

Tác phẩm

Những bài thơ viết nơi ngục thất (Poemas desde la cárcel, 1960 - xuất bản ở Brasil), thơ
Sự cô đơn của tường (Las soledades del muro, 1977), thơ

Liên kết ngoài
http://www.marcos-ana.com/

Tham khảo

Tây Ban Nha chiến đấu (Nhà xuất bản Văn học, 1973)

Nhà thơ Tây Ban Nha


title: Oecetis forcipata

text:
Oecetis forcipata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Chơi hụi

text:
Chơi hụi (tên khác: họ, hội, huội, biêu, phường, huê) gọi chung là hụi, là một hình thức huy động vốn trong dân gian Việt Nam và thường do phụ nữ thực hiện. Đây là hình thức trái ngược với trả góp. Trước đây, việc chơi hụi chưa được pháp luật Việt Nam thừa nhận và bảo vệ quyền lợi nhưng kể từ năm 2006 đã có nghị định 144/2006/NĐ-CP quy định hướng dẫn về họ.

Hình thức
Có hai hình thức hụi: hụi có lãi và hụi không có lãi.

Ngoài ra còn còn phân biệt: hụi thảo và hụi ước.

Thể thức
Khi chơi hụi cần có một người đứng ra làm chủ (chủ hụi) và mời các thành viên khác cùng chơi (con hụi). Chủ hụi có trách nhiệm đi thu tiền (tài sản) của con hụi. Một "dây hụi" có thể không giới hạn người chơi. Các thành viên của dây hụi thống nhất góp một loại tài sản có giá trị giao dịch như: tiền, vàng, gạo,... Dây hụi cũng thỏa thuận số lượng tài sản góp, số kỳ góp, thời gian góp, kỳ mở hụi,...

Ví dụ: Một dây hụi mười người, góp ngày 10.000₫, mở hụi cuối tháng.
Như vậy, chẳng hạn đến kỳ mở hụi thứ nhất (ngày thứ 30), bà A được "hốt hụi" thì bà nhận được số tiền là: 10.000₫ × 10 người × 30 ngày = 3.000.000₫ (trong đó có tiền bà góp là: 10.000₫ × 30 ngày = 300.000₫), ngoài ra, nếu có thỏa thuận thì bà A phải trích ra một số tiền hoa hồng cho chủ hụi. Qua việc chơi dây hụi này, bà A mượn được nguồn vốn gấp 10 lần bà góp để dùng vào việc riêng.

Qua kỳ hụi thứ hai, bà A và các con hụi khác vẫn phải góp 10.000₫ một ngày. Đến kỳ mở hụi (ngày thứ 60), một người khác cũng sẽ được "hốt hụi" với số tiền tương tự bà A. Hụi kết thúc khi tất cả các con hụi đều đã được hốt hụi.

Chơi hụi có lãi
Bên cạnh đó còn có hụi tính lãi. Với kiểu này, người nào hốt trước sẽ lỗ nhiều, người "hốt hụi chót" sẽ lời nhiều.
Thông thường, trong một chu kỳ hụi có lãi theo tháng, người hốt trước phải đóng nhiều tiền, người hốt sau phải đóng ít tiền hơn.

Ví dụ: có 10 người chơi, tháng đầu mỗi người đóng 850.000₫, người lấy xong tháng sau đóng 1.000.000₫ cho tới hết chu kỳ. Người hốt tháng bất kỳ sẽ lấy tổng số tiền mà tất cả những người tháng đó đóng và trả tiền công cho chủ hụi là 1.000.000₫. Hiểu đơn giản là trong chu kỳ hụi người lấy đầu tiên hụt vào người sau cùng, người lấy thứ hai chỉ chịu bù cho người kế sau cùng trừ tiền công của chủ hụi. Nếu tiền công của chủ hụi lớn thì không nên chơi.

Hụi chết: là người hốt trước phải trả lãi.

Hụi sống: là người hốt sau được lời.

Hụi ma là người đã chơi hốt hụi, nhưng bỏ trốn.

Giả sử người có dư vốn muốn chơi hụi thì có thể so sánh, tổng số tiền mình bỏ ra trong một chu kỳ, tổng số tiền mình nhận được đến lúc mình lấy đã trừ đi tiền của chủ hụi. So sánh tổng số tiền mình sẽ gửi vào ngân hàng đến thời gian đó. Tất nhiên còn đo độ rủi ro nữa.

Hụi ước
Đây là hình thức chơi hụi được xem là an toàn nhất đối với các hụi viên. Hình thức này phổ biến trong giới người Hoa.

Theo đó, Chủ hụi mời các hụi viên tham gia dây hụi, ngày đầu tiên mở hụi, các hụi viên có mặt đông đủ, biết mặt nhau, biết tên, biết số điện thoại rõ ràng. Hụi viên sẽ góp hụi cho chủ hụi tại bàn ăn, ví dụ mỗi phần 10 triệu thì mỗi hụi viên đưa cho Chủ hụi 10 triệu. Xem như chủ hụi là người hốt hụi đầu tiên.

Tới kỳ hụi kế tiếp, các hụi viên "bỏ phiếu", ai trả lãi cao thì được hốt.

Ưu điểm của loại hình này là: đóng hụi trên bàn tiệc hụi tại một địa điểm cố định, không được đóng trễ. Người bỏ phiếu hốt hụi thì nhận tiền hốt hụi đủ một lần tại bàn tiệc hụi. Chính vì vậy, chủ hụi không được giữ tiền hụi viên mà chỉ có trach nhiệm kiểm, đếm cho đủ để giao cho người hốt hụi. Chủ hụi không lấy tiền thảo (hoa hồng), ai hốt hụi phải đóng lại số tiền ăn cố định để trả tiền tiệc hụi. Ví dụ: hụi 10 triệu mỗi phần thì đóng tiền ăn hụi là 4 triệu. Phần chênh lệch cao hơn 4 triệu chia diều cho mỗi người dự tiệc hụi.

Hụi viên hốt hụi không đóng tiền hụi chết thì chủ hụi phải chịu. Chủ hụi mà giựt hụi thì hụi viên chỉ mất phần nhỏ do mới đóng một phần, do đó, chủ hụi không thể nào giựt hụi được vì tất cả hụi viên đều biết mặt nhau.

Đặc điểm
Chơi hụi giống hình thức bỏ ống tiết kiệm nhưng giúp các con hụi có cơ hội nhận trước tổng số tiền mình định tiết kiệm nhanh hơn. Và khi đã nhận được tiền hụi, người đó trở về giống hình thức trả góp.

Bể hụi: Khi chủ hụi đã thu hụi của các con hụi, đến kì mở hụi mà không chi trả cho người được hốt hụi thì được coi là bể hụi.

Giật hụi: Tới kì mở hụi mà không tìm ra chủ hụi, thì gọi là giật hụi.

Xem thêm
Trả góp

Chú thích

Tài chính tiền tệ
Giải pháp tài chính


title: Torrefarrera

text:
Torrefarrera là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Torrefarrera có diện tích là 23,48 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 4151 người với mật độ 176,79 người/km². Đô thị Torrefarrera có cự ly 6,9 km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Tòa thị chính Paris

text:
Tòa thị chính Paris (tiếng Pháp: Hôtel de ville de Paris) nằm ở quận 4 của thành phố, bên bờ sông Seine và cạnh quảng trường Hôtel-de-Ville.

Vị trí
Khu vực tòa thị chính là trung tâm của thành phố, rất gần Châtelet và nhà thờ Đức Bà. Phía trước của tòa nhà là quảng trường Hôtel-de-Ville, phía sau là phố Lobau, bên trái là đường ke Hôtel de Ville sát sông Seine, còn bên phải là phố Rivoli. Với diện tích 30 000 m², chiều dài 110 m và chiều rộng 85 m, bên trong tòa thị chính có hai sân vuông rộng. Quảng trường Hôtel-de-Ville phía trước tòa thị chính là nơi tập trung của nhiều trò giải trí. Vào mùa đông, một sân trượt băng được dựng ở đây phục vụ người dân Paris.

Lịch sử
Tháng 7 năm 1357, Étienne Marcel nhân danh thành phố mua lại "maison des piliers" và từ đấy dựng lên trung tâm hành chính của Paris. Trước đó, thế kỷ 13, hội đồng hành chính Paris được đặt ở "Parloir aux Bourgeois" nằm gần Châtelet và đầu thế kỷ 14 ở đồi Sainte-Geneviève.

Đến thế kỷ 16, tòa nhà "maison des piliers" được thay thế bằng một cung điện do Boccador, kiến trúc sư người Ý thiết kế. Công việc xây dựng bắt đầu năm 1533 và hoàn thành vào năm 1628. Sau đó công trình còn được mở rộng thêm từ 1836 đến 1850, vẫn giữ nguyên mặt trước theo phong cách Nghệ thuật Phục Hưng.

Tòa nhà bị những người của Công xã Paris đốt cháy vào tháng 5 năm 1871. Sở lưu trữ thành phố cũng chung số phận. Trong khoảng thời gian 1874 tới 1882, tòa nhà mới được xây dựng theo thiết kế của hai kiến trúc sư Théodore Ballu và Édouard Deperthes. Mặt trước của công trình theo lối Phục Hưng được xây lại như cũ.

Quảng trường Grève phía trước tòa thị chính được đặt tên lại là quảng trường Hôtel-de-Ville ngày 19 tháng 3 năm 1803 và trở thành một không gian dành riêng cho người đi bộ từ năm 1982.

Trong rất nhiều các cuộc nổi dậy ở Paris, tòa thị chính thường xuyên là địa điểm tập hợp của những người khởi nghĩa. Với các sự kiện Cánh mạng 1830 và 1848, Công xã Paris năm 1871 cho tới giải phóng trong Thế chiến thứ hai, tòa thị chính là một địa điểm lịch sử quan trọng.

Xem thêm
 Phố Rivoli
 Quảng trường Hôtel-de-Ville
 Île de la Cité
 Île Saint-Louis

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Trang web của thành phố Paris
  Toa thị chính Paris nhìn từ không trung trên trang Google Maps

Paris
Công sở ở Paris
Hành chính Paris
Công trình lịch sử Paris
Quận 4, Paris
Công trình xây dựng Paris


title: Luận thuyết trung tâm

text:
Luận thuyết trung tâm hay học thuyết trung tâm, giáo lý trung tâm (central dogma) là một học thuyết sinh học (chủ yếu trong di truyền học và sinh học phân tử) cho rằng DNA là trung tâm của tính di truyền: chính DNA là vật chất mang thông tin di truyền của mọi sinh vật, từ đó quy định các tính trạng của cơ thể thông qua vai trò trung gian của RNA tổng hợp nên prôtêin (hình 1).

Khái niệm này dịch từ thuật ngữ tiếng Anh: central dogma được đề xuất bởi một trong các người khai sinh ra sinh học phân tử là Francis Crick vào khoảng năm 1955, sau khi phát hiện vĩ đại của thế kỷ XX là "mô hình DNA" được công bố ít lâu.

 Nội dung tóm tắt nhất của luận thuyết này là sơ đồ sau đây mà mọi học sinh phổ thông Việt Nam đều đã được học:

DNA RNA  Prôtêin.  Sơ đồ này cần được hiểu là: DNA tạo ra RNA, còn RNA tạo ra Prôtêin, từ đó quy định các tính trạng của sinh vật (trích từ ý của F.Crick: "DNA makes RNA, RNA makes proteins, proteins make us.").

 Khi mới hình thành, luận thuyết này mới như là một tiên đoán, chứ chưa phải là một học thuyết (theory) khoa học thực sự, do đó mới gọi là dogma  ("lý luận" hay "giáo lý").
 Từ khoảng những năm 1970 đến nay, luận thuyết được công nhận là đúng đắn hoàn toàn về mặt khoa học. Nó phản ánh dòng thông tin di truyền trong cơ thể sống theo 2 giai đoạn chính là phiên mã ("transcription" ở hình 1), dịch mã tạo nên prôtêin.
 Tuy nhiên, cũng từ khoảng những năm 1970 trở đi, do sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, các nhà nghiên cứu còn nhận ra rằng mô hình F. Crick đã nêu là chưa đầy đủ - điều này là tất yếu đối với bất kỳ nha khoa học nào, do ai cũng bị hạn chế bởi thời đại của mình. Do đó, ở dạng tóm tắt nhất, mô hình thể hiện dòng thông tin trong cơ thể sống đầy đủ hơn như sơ đồ hình 2.

Phiên mã

Phiên mã là quá trình mà tại đó thông tin di truyền chứa trong đoạn DNA được chuyển sang cho RNA thông tin (pre-mRNA) mới được tổng hợp. Tuy nhiên, chuỗi DNA có chứa cả intron và exon, trong đó chỉ có exon có vai trò chứa thông tin mã hóa cho protein. Nên phân tử RNA tạo ra được gọi là pre-mRNA. Nó cần phải được loại bỏ các intron không cần thiết. Quá trình này gọi là cắt xén.

Cắt xén

Trong tế bào eukaryote hay các tế bào đa nhân khác, sản phẩm của phiên mã (pre-mRNA) cần được tinh giản. Cụ thể là các (intron) bị loại bỏ. Bên cạnh việc loại bỏ các intron, cơ chế cắt xén này cho phép tạo ra các phân tử mRNA hoàn thiện khác nhau, vì trong phân tử RNA có nhiều exon và việc xuất hiện nhiều exon cho phép biểu hiện thành nhiều protein liên quan nhau, tạo ra sự đa dạng về số lượng protein tạo thành. Ví dụ là protein fibronecitin. Tuy nhiên, không phải mọi tế bào sống đều có quá trình cắt xén; việc cắt xén không có trong prokaryote. Điều này cũng dễ hiểu vì chiều dài của mRNA hoặc DNA trong vi khuẩn rất ngắn, nên việc loại bỏ sự tồn tại của các intron là cần thiết. Nó giúp làm tăng số lượng gene có thể mã hóa lên.

Dịch mã
Cuối cùng, mRNA trưởng thành sẽ đi ra ngoài nhân và tìm đường đến ribosome, tại đó nó sẽ được dịch mã. Trong các tế bào prokaryotic, nơi không có màng ngăn nhân, ngay khi đầu 5' cap của mRNA ló ra ngoài vị trí tổng hợp của RNA polymerase thì ribosome sẽ tiếp cận và bắt đầu quá trình dịch mã. Vì thế trong vi khuẩn, quá trình phiên mã và dịch mã là đồng thời. Trong các tế bào eukaryotic, do có màng nhân ngăn cách, việc phiên mã (trong nhân) diễn ra tách biệt với việc dịch mã (trong tế bào chất). Vì thế mRNA phải được vận chuyển ra ngoài nhân tới tế bào chất, đến ER thô (rough endoplasmic reticulum), nơi mà phân tử RNA có thể kết hợp với ribosome. Tại đó, mRNA được đọc bởi ribosome dưới dạng  mã bộ ba (thuật ngữ tiếng Anh là codon). Và bộ ba mở đầu (start codon) đánh dấu bắt đầu một gene là AUG. Các bộ ba kết thúc (stop codon) đánh dấu kết thúc một gene là UAG, UGA, UAA.

Ngoại lệ liên quan đến luận thuyết trung tâm

Phiên mã ngược
Người ta đã phát hiện ra sự tồn tại của quá trình phiên mã ngược, tại đó thông tin di truyền được truyền từ RNA trở lại DNA. Các phát hiện được tìm thấy trên retrovirus, cụ thể là HIV, và ở một số eukaryote, trong quá trình tổng lợp telomere và retrotransposon.

Nhân đôi RNA
Nhân đôi từ một RNA thành một RNA mới. Rất nhiều virus làm theo cách này khi mà cơ sở di truyền là RNA chứ không phải DNA.

Dịch mã trực tiếp từ DNA sang protein
Điều này đã có thể thực hiện được trong môi trường ống nghiệm, dùng các chiết xuất từ E.Coli có chứa ribosomes, nhưng không phải trong môi trường tế bào. Các phân mảnh của tế bào này có thể biểu hiện ra thành một protein từ một DNA template ngoại lai, và neomycin là chất kháng sinh được xem là hỗ trợ quá trình này.

Prion
Prion là loại protein có khả năng làm thay đổi cấu trúc 3D của các phân tử protein cùng loại. Điều này làm thay đổi chức năng của protein. Trong nấm, nó có thể truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, tức là có sự truyền tải di truyền từ protein → protein. Mặc dù đây cũng là một biểu hiện của sự truyền tải thông tin, nhưng nó không được xem là một ngoại lệ của luận thuyết trung tâm vì cấu trúc chuỗi trong protein vẫn được giữ nguyên. Nhưng nếu xem DNA là trung tâm của luận thuyết thì đây lại được xem là 1 ngoại lệ vì trong luận thuyết trung tâm, protein chỉ có thể được tổng hợp, không thể được nhân lên từ một protein khác.

Phê bình việc sử dụng luận thuyết trung tâm làm chiến lược nghiên cứu
Một số nhà nghiên cứu trong lĩnh vực sinh học hệ thống cho rằng các nhà khoa học thường sai lầm khi dùng luận thuyết trung tâm là mục tiêu nghiên cứu. Họ cho rằng việc đọc luận thuyết trung tâm mà thiếu óc nhận xét có thể làm cản trở sự hiểu biết vè sự phát triển của cơ thể đa bào cũng như bệnh tật trong cơ thể đa bào; và rằng luận thuyết trung tâm thường được dùng làm mục tiêu nghiên cứu từ thấp lên, cố gắng giải thích các hiện tượng sinh học ở mức tế bào.

Nguồn trích dẫn

 1958 Crick, F.H.C., On Protein Synthesis. in Symp. Soc. Exp. Biol. XII, 139-163. (pdf, early draft of original article)
 1970 Crick, F., Central Dogma of Molecular Biology.  Nature 227, 561-563.
 2005 Werner, E., Genome Semantics, In Silico Multicellular Systems and the Central Dogma , FEBS Letters 579, pp 1779–1782 (21 tháng 3 năm 2005).

Liên kết ngoài
 Central Dogma: Article from Knowmed Article Repository: A history of the development of the dogma, listing a few key experiments

Sinh học phân tử
Di truyền phân tử


title: Biru

text:
Biru (; , Hán Việt:Bỉ Như huyện) là một huyện của địa khu Nagqu (Na Khúc), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc.

==Thành phần dân cư năm 2000

Trấn
 Bỉ Như (比如镇)
 Hạ Khúc (夏曲镇)

Hương

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Nagqu


title: Oktyabrsky, Bashkortostan

text:
Oktyabrsky (tiếng Nga: Октябрьский, Tháng Mười) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Bashkortostan. Thành phố có dân số 108.647 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 146 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số các thời kỳ:

Thành phố có sân bay Oktyabrsky.

Lịch sử

Xem thêm

Tham khảo

Bashkortostan
Thành phố của Nga


title: Smaragdina louwi

text:
Smaragdina louwi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Smaragdina


title: Bombus bifarius

text:
Bombus bifarius là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1878
Loài ít quan tâm


title: Xanthopenthes klausnitzeri

text:
Xanthopenthes klausnitzeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Trận Mollwitz

text:
Trận Mollwitz là trận đánh lớn đầu tiên trong chiến tranh Schlesien lần thứ nhất và chiến tranh Kế vị Áo, diễn ra vào ngày 10 tháng 4 năm 1741 gần thị trấn Mollwitz thuộc tỉnh Schlesien, Áo (nay là Małujowice, Opolskie, Ba Lan). Tại đây hơn 2,1 vạn quân Phổ do vua Friedrich II và thống chế Kurt von Schwerin chỉ huy đã đánh tan gần 2 vạn quân Áo do thống chế Wilhelm von Neipperg chỉ huy. Kết quả trận đánh đã làm phá sản kế hoạch của Áo nhằm chiếm lại Schlesien sau khi người Phổ thôn tính phần lớn tỉnh này năm 1740.

Bối cảnh
Năm 1740, hoàng đế La-Đức kiêm đại công tước Áo Karl VI chết. Con gái là Maria Theresia lên kế tục ở Áo, nước mạnh nhất trong đế quốc La-Đức. Bấy giờ ở mạn đông bắc Đức có nước Phổ đang quật khởi mạnh mẽ nhờ các chính sách hành chính, kinh tế, quân sự hiệu quả. Vua Phổ Friedrich II thấy Maria Theresia non kinh nghiệm và Áo cũng đang khủng hoảng trầm trọng do thất bại trong chiến tranh Kế vị Ba Lan (1733-35) và chiến tranh với đế quốc Ottoman (1737-39). Friedrich vì vậy mà sinh mưu đồ chiếm đoạt Schlesien, một tỉnh trù phú của Áo. Ngoài Phổ và Áo, các nước lớn khác của châu Âu có Nga đang vướng đấu đá cung đình, Anh thân Áo nhưng đang đánh với Tây Ban Nha từ năm 1739, còn Pháp là kẻ thù lâu năm của Áo, nên cục diện rất có lợi cho Phổ.

Ngày 16 tháng 12 năm 1740, Friedrich khởi 2,7 vạn binh từ Brandenburg tràn sang Schlesien, dẫn đến sự hình thành mặt trận Áo-Phổ trong chiến tranh Kế vị Áo. Bên Áo chỉ đặt 8 nghìn quân chống giữ. Chỉ sau 6 tuần chinh chiến, cuối tháng 1 năm 1741, quân Phổ thu phục hầu hết Schlesien, kể cả thủ phủ Breslau. Chỉ có một số pháo thành như Glogau và Neisse còn chống cự lại. Friedrich sai các đạo quân nhỏ bao vây 3 pháo đài này trong khi quân chủ lực Phổ trú đông trên đất Schlesien. Glogau thất thủ ngày 9 tháng 3, nhưng nữ vương Áo Maria Theresia kiên quyết không nhường Schlesien cho địch. Cuối tháng 3, Theresia sai thống chế Wilhelm von Neipperg chiêu tập binh mã tại Mähren đặng chuẩn bị phản công chiếm lại Schlesien.

Đầu tháng 4 năm 1741, nhân lúc phần lớn quân Phổ đang nghỉ đông, Neipperg dẫn quân vòng qua sườn phía tây của địch trên ranh giới Mähren-Schlesien và tiến đánh Neisse. Friedrich cùng thống chế Kurt von Schwerin điều quân từ ranh giới Mähren lên mạn bắc truy diệt quân Áo. Quân Phổ di chuyển theo một tuyến song song với đường hành quân của Neipperg. Ngày 5 tháng 4, quân đội Áo đã kịp thời chiếm lại Neisse. Từ Neisse, Neipperg lên kế hoạch tiến quân ra Brieg hòng chặt đứt tuyến liên lạc chính của Phổ từ Breslau vào Brandenburg, nhưng những trận bão tuyết dữ dội tại Schlesien đã làm giới hạn tầm nhìn và sức cơ động của quân đội hai bên trong vài ngày đầu tháng 4.

Chuẩn bị chiến đấu

Đến ngày 10 tháng 4, trời quang trở lại và Friedrich tiếp tục hành quân. Đầu buổi trưa, các tá điền và hàng binh báo với ông ta rằng quân Áo đang đóng trại giữa các làng Mollwitz, Grüningen và Hürtnen gần Brieg. Mặc dù quân Áo hoàn toàn không phòng bị, Friedrich đã không chớp thời cơ để đột kích doanh trại địch trong hành tiến; thay vì đó, ông ta quyết định tấn công theo kiểu chính quy. Quân Phổ di chuyển đến cách Mollwitz 3 km, sau đó rẽ sang hướng nam rồi dàn thành hàng ngang giữa 2 làng Pamplitz (bên trái) và Hermsdorf (bên phải). Binh lực của Friedrich bao gồm 21.600 quân, với nòng cốt là 16.800 lính bộ binh được huấn luyện chu đáo. Tuy nhiên, toàn bộ quân Phổ đều không có kinh nghiệm thực chiến, và việc chuyển đội hình hành quân thành đội hình chiến đấu mất đến 90 phút mới hoàn thành. Không những thế, Friedrich đã nhồi nhết lực lượng trên một chính diện chỉ rộng chưa đầy 2 km, làm nhiều tiểu đoàn bộ binh không còn chỗ đứng trong đội hình trung đoàn của mình. Các tiểu đoàn này phải chen chúc vào các kẽ hở trong hàng ngũ kỵ binh cánh phải.

Những khó khăn của quân Phổ đã vô hình trung tạo thời gian cho quân Áo tổ chức chuẩn bị chiến đấu. Sau khi nhận tin về việc quân Phổ triển khai trận tuyến, Neipperg hạ lệnh lập đội hình chiến đấu song song với địch. Lực lượng của Neipperg bao gồm 19 nghìn quân (11 nghìn bộ binh và 8 nghìn kỵ binh), với chủ lực là 12 tiểu đoàn bộ binh và 11 trung đoàn kỵ binh từng tham gia chiến tranh Áo-Ottoman năm 1735-1739. Kỵ binh Áo là đội quân kỵ mã thiện chiến nhất châu Âu thời bất giờ, nhưng bộ binh Áo bị lép vế so với bộ binh Phổ về cả chất lượng lẫn quân số. Tương tự như quân Phổ, các tướng Áo cho bộ binh dàn trận theo hàng ngang và đặt kỵ binh yểm hộ hai bên sườn.

Trận đánh

Lúc 1 giờ 30 phút, quân đội Phổ đã hoàn tất triển khai đội hình chiến đấu. Friedrich phát lệnh cho lực lượng cánh phải vận động tiến công. Trong lúc bộ binh và kỵ binh Phổ di chuyển vào trận địa, pháo binh hạng nặng Phổ đã khai hỏa bắn phá đội hình quân Áo, gây thiệt hại lớn cho lực lượng kỵ binh cánh trái địch trên hướng đông bắc Mollwitz. Để hạn chế thương vong, tư lệnh kỵ binh cánh trái Áo Römer chủ động đem 4 nghìn thiết kỵ đánh thốc vào 2 nghìn kỵ binh cánh phải địch do tướng von Schulenberg chỉ huy. Schulenberg ra lệnh cho quân đứng yên đón đánh, chứ không xông ra nghênh chiến theo thông lệ của kỵ binh châu Âu thời đó. Khả năng phối hợp của các khối kỵ binh Phổ cũng bị hạn chế do đội hình của họ bị trộn lẫn với một số tiểu đoàn bộ binh. Kết quả là kỵ binh Áo nhanh chóng đánh tan Trung đoàn long kỵ số 3 và buộc toàn bộ kỵ binh cánh phải địch tháo chạy khỏi trận địa. Cả Römer lẫn Schulenberg đều chết tại trận. Friedrich phi ngựa lên trước hàng quân và động viên kỵ binh chấn chỉnh hàng ngũ, nhưng các nỗ lực của ông ta đều vô ích.

Sự tan vỡ của kỵ binh cánh phải Phổ đã làm cô lập các tiểu đoàn bộ binh Winterfeld và Bolstern vốn bị xen kẽ trong đội hình kỵ binh; tuy nhiên, những tiểu đoàn này vẫn đứng vững. Cùng với nhiều đơn vị bộ binh khác, 2 tiểu đoàn Winterfeld và Bolstern dần dần kìm hãm đà tiến công của kỵ binh Áo. Trong quá trình đó, bộ binh Phổ bắn loạn xạ vào bất kỳ đối tượng cưỡi ngựa nào trên khắp mọi hướng – kể cả Friedrich II. Cảm thấy bất an cho nhà vua, thống chế Kurt von Schwerin và một số tướng khác khuyên Friedrich nên rút khỏi chiến địa. Lúc 4 giờ, Friedrich cùng đoàn tùy tùng rút lui và giao lại toàn bộ quyền chỉ huy trận đánh cho Schwerin. Trong lúc đó, kỵ binh của Römer đã chịu nhiều tổn thất và rút về cánh trái để bảo toàn lực lượng. Neipperg triển khai bộ binh tấn công, nhưng bộ binh Áo di chuyển rất chậm chạp, tạo điều kiện cho bộ binh Phổ chỉnh đốn và sắp xếp lại hàng ngũ. Đến chiều, việc tái tổ chức đội hình chiến đấu của Phổ đã hoàn tất. Schwerin hạ lệnh cho bộ binh tiến công trên toàn tuyến. Dưới sự yểm trợ hiệu quả của pháo binh, bộ binh Phổ đã tiến đến cách đội hình địch chừng 100 bước, sau đó giao đấu hỏa lực với bộ binh Áo. Do có trang bị thông nòng sắt và được huấn luyện bài bản, một binh sĩ Phổ có thể nạp đạn và bắn 5 phát trong 1 phút; trái lại, bộ binh Áo sử dụng thông nòng gỗ và được huấn luyện kém nên chỉ bắn được 2 phát trong khoảng thời gian tương tự. Những điểm mạnh này đã giúp bộ binh Phổ đánh bại bộ binh Áo. Khi thấy bộ binh của mình có dấu hiệu tan vỡ, Neipperg tung kỵ binh cánh phải phản kích nhưng cũng bị bộ binh Phổ bắn tan tác. Trận đánh chấm dứt vào buổi tối khi toàn bộ lực lượng Áo tháo chạy khỏi trận địa.

Kết cuộc
Trận Mollwitz là cuộc đụng độ lớn đầu tiên giữa quân đội Phổ và Áo trong hàng loạt cuộc chiến từ năm 1740 đến năm 1866. Đây cũng là trận đánh đầu tiên trong suốt sự nghiệp của nhà vua nước Phổ Friedrich II Đại Đế. Trong trận chiến này, quân Phổ thiệt hại 4.850 người trong khi con số này bên phía Áo là 4.550 người. Mặc dù thương vong của quân Áo có phần thấp hơn, nhưng Phổ mới là nước giành được chiến thắng. Chỉ vài ngày sau chiến thắng tại Mollwitz, trong doanh trại của ông, nhà vua sáng tác bản "Hành khúc Mollwitz" (Mollwitzer-Marsch) để kỷ niệm chiến thắng đầu tiên của ông. Kết quả của trận Mollwitz đã cho thấy sự thiếu tổ chức và kỷ luật của quân đội Áo, đồng thời khẳng định thành quả của các vua nhà Hohenzollern trong việc phát triển bộ binh Phổ thành một trong những đội quân tinh nhuệ nhất châu Âu cuối thế kỷ 17 – đầu thế kỷ 18. Mức độ kỷ cương và sức mạnh hỏa lực của họ hơn hẳn đối thủ, họ liên tiếp đánh lui những cuộc tấn công của lực lượng Kỵ binh Áo. Một tù binh Áo trong trận đánh này phải gọi lực lượng bộ binh tinh nhuệ Phổ là "những bức tường biết đi". Tuy nhiên, trận đánh cũng bộc lộ sự yếu kém của binh chủng kỵ binh Phổ so với kỵ binh các nước lân bang: kỵ binh Phổ đã nhanh chóng bị kỵ binh Áo đánh tan và ngay cả sau khi bộ binh của Schwerin chuyển bại thành thắng, kỵ binh Phổ vẫn không thể tổ chức truy kích bại binh. Chính vì vậy, Friedrich đã đầu tư nhiều thời gian và công sức để cải cách, cải thiện lực lượng kỵ binh của mình trong những năm 1740–1742.

Thất bại tại Mollwitz đã đặt dấu chấm hết cho chiến dịch phản công của quân Áo vào Schlesien đầu năm 1740. Mặc khác, kết quả trận đánh không đủ sức thuyết phục đại công nương Áo chấp nhận mất Schlesien về tay Friedrich. Quân Phổ đã thấm mệt đến mức sau trận đánh, Friedrich cho quân nghỉ ngơi và chỉnh đốn hàng ngũ, chứ chưa vội tấn công giành lại Neisse và các vùng đất mất về tay Neipperg đầu năm 1741. Bên cạnh đó, chiến thắng của người Phổ ở Mollwitz đã cổ vũ các nước Pháp và Bayern liên kết với Phổ xâu xé lãnh thổ đế quốc Áo, tạo nền tảng thuận lợi cho Phổ duy trì cuộc chiến cho đến khi người Áo phải đặt bút ký Hòa ước Breslau năm 1742.

Chiến thắng tại Mollwitz đã nâng cao sự huy hoàng và uy thế của vua Friedrich II Đại Đế. Mặc dù ông đã giành chiến thắng nhưng trận đánh tại Mollwitz không quyết định được cuộc chiến. Chiến thắng tại Mollwitz đã nâng cao sự huy hoàng, mang lại lợi thế chính trị cho nhà vua Phổ khiến nước Pháp chấp nhận liên minh với ông. Một năm sau, ông tiếp tục đè bẹp quân Áo trong trận đánh tại Chotusitz (1742). Cả hai trận đánh này đều có những điểm tương đồng khi mà lực lượng bộ binh của nhà vua đã cứu thoát ông khỏi hậu quả của những tính toán sai lầm của mình. Sau này, với chiến thắng của ông tại Leuthen (1757), tên tuổi của Friedrich II Đại Đế gắn liền với chiến thuật "đánh dọc sườn" (oblique order). Và trong khi giữa các nhà sử học không có sự thống nhất về câu trả lời của câu hỏi: "Nhà vua đã sử dụng chiến thuật đánh dọc sườn từ khi nào?" thì Otto Herrmann cho rằng ông đã tiến hành đánh dọc sườn kể từ hai trận thắng đầu tiên tại Mollwitz và Chotusitz.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mollwitz
M
Trận đánh liên quan tới Áo
Xung đột năm 1741
Áo năm 1741
Trận đánh năm 1741


title: Fukuhara Ai

text:
Fukuhara Ai (tiếng Nhật: 福原愛 – Phúc Nguyên Ái) là một tay vợt bóng bàn nổi tiếng người Nhật. Fukuhara Ai sinh ngày 1 tháng 11 năm 1988, ở thành phố Sendai, tỉnh Miyagi – phía đông bắc Nhật Bản.

Tài năng thiên phú

Thừa hưởng tài năng từ người mẹ, vốn là một vận động viên bóng bàn, Ai bắt đầu tập chơi bóng từ năm 3 tuổi và bắt đầu đi vào con đường chuyên nghiệp năm lên 10. Năm sau đó, cô trở thành tay vợt trẻ nhất từng được gọi vào đội tuyển quốc gia Nhật Bản. Năm 13 tuổi (2002), Ai lọt vào tứ kết Giải vô địch bóng bàn Nhật Bản. Năm tiếp theo (2003), Ai vào đến tận vòng thứ 5 ở Giải vô địch bóng bàn thế giới lần 47 (tại Paris, Pháp). Năm 2004, Ai còn giành được quyền tham dự Thế vận hội tại Athena sau khi vượt qua vòng loại khu vực châu Á.

Biểu tượng
Tên của cô là Ai, trong tiếng Việt là "Ái", có nghĩa là "yêu thương". Khi còn nhỏ, mỗi lần thua cuộc cô đều oà khóc bên bàn bóng, trông rất hồn nhiên nên đối với mọi người; Ai luôn là một cô bé và thường được gọi thân mật là "Ai-chan" (愛ちゃん). Cô là một biểu tượng cho thanh niên Nhật về sự cố gắng vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Ai từng được rước ngọn đuốc Olympic 2004 khi ngọn đuốc này tới Tokyo năm 2004.

Fukuhara Ai cũng xuất hiện trong nhiều trò chơi game ở Nhật, ví dụ như trò Fukuhara Have No Takkyû Icchokusen, chơi trên máy Playstation 2, xuất xưởng tháng 6 năm 2004.

Ai đang chơi cho câu lạc bộ Miki House Sport Club, một dạng nhà thiếu nhi sinh hoạt từ nhỏ. Cùng với đàn chị Konishi An và đàn anh Sakamoto Ryusuke, Ai đã đoạt chức vô địch đôi nữ và đôi nam nữ nhiều năm ở Nhật.

Ai cũng giành được nhiều thứ hạng cao ở Giải vô địch bóng bàn thiếu niên thế giới, cùng với đồng đội Kishikawa Seiya.
Tháng 05 năm 2011, tại giải vô địch bóng bàn thế giới tổ chức ở Rotterdam, Hà Lan, Fukuhara Ai và Kishikawa Seiya đã giành được tấm huy chương đồng quý giá ở nội dung đôi nam nữ sau 34 năm vắng bóng Nhật Bản trên đấu trường thế giới vì sự trỗi dậy mạnh mẽ của bóng bàn Trung Quốc.

Theo bảng xếp hạng của ITTF ngày 5 tháng 12 năm 2007, Ai đứng hạng 10 thế giới và là vận động viên Nhật Bản xếp hạng cao nhất.

Đời sống cá nhân
Tháng 9 năm 2016, Fukuhara kết hôn với Chiang Hung-Chieh (tiếng Hoa: 江宏傑, tiếng Việt: Giang Hoằng Kiệt), một tuyển thủ bóng bàn người Đài Loan.

Tháng 10 năm 2017, hạ sinh con gái đầu lòng.

Tháng 10 năm 2018, Fukuhara tuyên bố giã từ sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp.

Tháng 4 năm 2019, hạ sinh con trai thứ hai.

Ngày 8 tháng 07 năm 2021, Fukuhara và Giang Hoằng Kiệt tuyên bố ly hôn.

Ngày 4 tháng 11 năm 2021,  được bổ nhiệm làm phó giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Aomori.

Tham khảo

Vận động viên Thế vận hội
Vận động viên bóng bàn Nhật
Nhân vật còn sống
Vận động viên bóng bàn Nhật Bản
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2012


title: Danh sách chi của Lycaenidae

text:
Dưới đây là danh sách các chi thuộc họ Lycaenidae:

A

Abloxurina
Acesina
Acrodipsas
Actis
Actizera
Acupicta
Acytolepis
Adaluma
Aethiopana
Agriades
Agrodiaetus
Ahlbergia
Akasinula
Alaena
Albulina
Alciphronia
Allosmaitia
Allotinus

Aloeides
Alpherakya
Amblopala
Amblypodia
Ancema
Androcona
Angulopsis
Antephrys
Anthene
Antigius
Antipodolycaena
Antrissima
Apangea
Apelles
Apharitis
Aphnaeus
Aphniolaus
Apophrys

Apporasa
Apuecla
Araragi
Arases
Arawacus
Arcas
Archaeogerydus
Argentostriatus
Argiolaus
Argyraspodes
Argyrocheila
Argyrocupha
Arhopala
Aricia
Arletta
Armenia
Armentulus

Arrhenothrix
Arrugia
Artipe
Artopoetes
Arumecla
Aslauga
Asymbiopsis
Atara
Athamanthia
Athysanota
Atlides
Aubergina
Aurea
Austrozephyrus
Aveexcrenota
Axiocerses
Azanus

B

Bajluana
Balintus
Baliochila
Baspa
Batelusia
Bergmania
Bidaspa
Biduanda
Bindahara
Bistonina
Boldenaria

Boliviella
Bothrinia
Brangas
Brephidium
Brevianta
Britomartis
Bryna
Buakraengius
Bullis
Busbiina
Bussa

C

Cacyreus
Caerofethra
Caerulea
Caleta
Callenya
Callicista
Callictita
Callipsyche
Callophrys
Calycopis
Calystryma
Camissecla
Candalides
Candora
Capys
Castalius
Catapaecilma
Catochrysops

Catopyrops
Cebrella
Celarchus
Celastrina
Celatoxia
Celmia
Chaetoprocta
Chalceria
Chalybs
Charana
Chelakina
Cherchiella
Cheritra
Cheritrella
Chilades
Chliaria
Chloroselas

Chlorostrymon
Chrysoritis
Chrysorychia
Chrysozephyrus
Cigaritis
Cisincisalia
Cissatsuma
Citrinophila
Cnodontes
Contrafacia
Cooksonia
Cordelia
Coreana
Cowania
Creon
Crimsinota

Crudaria
Cryptaenota
Cupidesthes
Cupido
Cupidopsis
Curetis
Cyaniriodes
Cyaniris
Cyanodivida
Cyanophrys
Cyclargus
Cyclotrichia
Cyclyrius
Cycnus
Cyprotides

D

Dacalana
Danis
Dapidodigma
Darasana
Deciduphagus
Decussata
Deloneura
Denivia

Deramas
Desmolycaena
Deudorix
Dicya
Diminutina
Dindyminotes
Diopetes
Discolampa

Distissima
Dolymorpha
Drina
Drupadia
Durbania
Durbaniella
Durbaniopsis

E

Ebepius
Echinargus
Edales
Egides
Egumbia
Eicochrysops
Eiseliana
Eldoradina
Electrostrymon
Eliotia
Eliotiana

Elkalyce
Enos
Eooxylides
Epamera
Epidemia
Epimastidia
Epitola
Epitolina
Eresina
Eresinopsides
Eresiomera

Erikssonia
Erina
Erora
Erysichton
Esakiozephyrus
Etesiolaus
Euaspa
Euchrysops
Euliphyra
Euliphyrodes
Eumaea

Eumaeus
Eumedonia
Eumenia
Euphilotes
Eupsyche
Eupsychellus
Euristrymon
Euthecta
Evenus
Everes
Exorbaetta

F

Fabitaras
Facula
Falcuna
Falerinota
Famegana
Fasslatonius
Favonius

Femniterga
Feniseca
Fixsenia
Flos
Freyeria
Furcovalva

G
Gaeides
Galba
Gargina
Gibbossa
Gigantofalca
Gigantorubra
Glabroculus
Glaucopsyche
Goldia
Gonerilia
Gymnomorphia

H

Habrodais
Harkenclenus
Harpendyreus
Heliophorus
Helleia
Hellolycaena
Hemiargus

Hemiolaus
Heoda
Heodes
Hermelycaena
Heterosmaitia
Hewitsonia
Horaga

Howarthia
Hyllolycaena
Hypaurotis
Hypochlorosis
Hypochrysops
Hypojamides
Hypokopelates

Hypolycaena
Hypomyrina
Hypophytala
Hypostrymon
Hypothecla
Hyrcanana
Hysudra

I

Iaspis
Icaricia
Ignata
Ilerda
Incisalia
Iolana
Iolaphilus
Iolaus
Ionolyce

Iophanus
Ipidecla
Ipocia
Iraota
Iratsume
Iridana
Ityloides
Itylos

J
Jacoona
Jagiello
Jalmenus
Jamides
Janthecla
Japonica
Johnsonita

K
Keraunogramma
Kisutam
Klaufera
Kolana
Kopelates
Kretania
Kroenleina
Kulua

L

Lachides
Lachnocnema
Laeosopis
Lamasa
Lamasina
Lampides
Lamprospilus
Laothus
Larinopoda

Lathecla
Lectiles
Lepidochrysops
Leptomyrina
Leptotes
Lestranicus
Letizia
Leucantigius
Lipaphnaeus

Liphyra
Liptena
Liptenara
Lithodryas
Logania
Lontalius
Loranthomitoura
Loweia
Loxura

Lucia
Lucilda
Luthrodes
Lycaeides
Lycaena
Lycaenesthes
Lycaenopsis
Lysandra

M

Maculinea
Macusia
Madeleinea
Magnastigma
Mahathala
Maiva
Mambara
Maneca
Manto
Mantoides
Marachina

Margaritheclus
Maslowskia
Matsutaroa
Maurus
Megalopalpus
Megathecla
Megisba
Melanolycaena
Meleageria
Mercedes

Mesocyanophrys
Micandra
Michaelus
Micropentila
Micropsyche
Microscena
Miletographa
Miletus
Mimacraea
Mimeresia

Ministrymon
Mirzakhania
Mithras
Mitoura
Molus
Monile
Monodontides
Morphissima
Mota
Myrina

N

Nabokovia
Nacaduba
Nadisepa
Narathura
Neaveia
Necmitoura
Neocheritra

Neoepitola
Neolucia
Neolycaena
Neolysandra
Neomyrina
Neopithecops
Neozephyrus

Nesa
Nesiostrymon
Nesolycaena
Neurellipes
Neurypexina
Nicolaea
Nilasera

Niphanda
Nomiades
Nordmannia
Noreena
Notarthrinus
Nothodanis
Novosatsuma

O

Oboronia
Ocaria
Oenomaus
Ogyris
Olynthus
Orachrysops
Oraidium
Orcya

Oreolyce
Ornipholidotos
Orthomiella
Ostrinotes
Otnjukovia
Owda
Oxychaeta
Oxylides

P

Paiwarria
Palaeochrysophanus
Palaeophilotes
Pamela
Pamiria
Panchala
Panthiades
Parachilades
Parachrysops
Paraduba
Paragerydus
Paragrodiaetus
Paralucia
Paralustrus
Paralycaeides
Paraphnaeus
Parapithecops
Paraslauga
Paraspiculatus
Parelodina
Parrhasius
Paruparo
Pathalia
Patricius
Pedusa

Penaincisalia
Pendantus
Pentila
Penudara
Pepliphorus
Perivaga
Perpheres
Petrelaea
Phaedra
Phaedrotes
Phaeostrymon
Phasis
Phengaris
Philiolaus
Philiris
Philotes
Philotiella
Phlyaria
Phoenicurusia
Phothecla
Phytala
Pilodeudorix
Pistoria
Pithecops

Plautella
Plebejidea
Plebejides
Plebejus
Plebicula
Plebulina
Plesiocyanophrys
Podanotum
Poecilmitis
Poetukulunma
Polyniphes
Polyommatus
Polytheclus
Pons
Pontirama
Poriskina
Poritia
Porthecla
Powellana
Praephilotes
Pratapa
Profieldia
Prosotas
Protantigius

Protialmenus
Pseudaletis
Pseudalmenus
Pseuderesia
Pseudiolaus
Pseudoaricia
Pseudochliaria
Pseudochrysops
Pseudodipsas
Pseudoliptena
Pseudolucia
Pseudolycaena
Pseudomyrina
Pseudonacaduba
Pseudoneaveia
Pseudophilotes
Pseudotajuria
Pseudothecla
Pseudozizeeria
Psychonotis
Ptelina
Ptox
Purlisa
Pycnophallium

Q
Qinorapala
Quercusia

R

Radissima
Rapala
Rapsidia
Rathinda
Ravenna
Rekoa
Remelana
Reversustus
Rhamma

Rhinelephas
Rhymnaria
Rindgea
Riojana
Ritra
Robustana
Rubrapterus
Rysops

S

Sahulana
Saigusaozephyrus
Salazaria
Sancterila
Sandia
Sarracenota
Sarthusia
Satadra
Satyrimima
Satyrium
Scolitantides
Selmanix
Semanga
Semonina

Serratofalca
Serratonotes
Serratoterga
Thiểm Tâyana
Shapiroana
Sheffieldia
Shijimia
Shijimiaeoides
Shirozua
Sibataniozephyrus
Siderus
Sidima
Simiskina
Sinia

Sinocupido
Sinthusa
Sipaea
Sithon
Solanorum
Spalgis
Spindasis
Stempfferia
Sterosis
Stilbon
Strephonota
Strymon
Strymonidia

Stugeta
Suasa
Sublysandra
Subsolanoides
Sukidion
Superflua
Surendra
Syedranota
Symbiopsis
Symetha
Syntarucoides
Syntarucus
Syrmoptera

T

Tajuria
Talicada
Tanuetheira
Taraka
Tartesa
Tarucus
Tasogare
Tatura
Telipna
Temecla
Teratoneura
Teratozephyrus
Terenthina
Tergissima
Teriomima

Terminospinissima
Terra
Tetrarhanis
Thaduka
Thaeides
Thamala
Tharsalea
Thaumaina
Thecla
Theclinesthes
Thecliolia
Theclopsis
Thecloxurina
Theorema
Thepytus

Thereus
Theritas
Thermoniphas
Thermozephyrus
Thersamolycaena
Thersamonia
Thestius
Thestor
Thrix
Ticherra
Tigrinota
Timaeta
Timokla
Tiora
Titea

Tmolus
Tomares
Tongeia
Toxochitona
Treboniana
Trichiolaus
Trichonis
Triclema
Trimenia
Trochusinus
Tumerepedes
Turanana
Tuttiola
Tuxentius
Tylopaedia

U
 Udara
 Ultraaricia
 Umpria
 Una
 Ununcula
 Upolampes
 Uranobothria
 Uranothauma
 Ussuriana
 Ussuriensia
 Uzzia

V
 Vacciniina
 Vaga
 Variegatta
 Virachola
 Virgarina

W
 Wagimo
 Waigeum

X
 Xamia

Y
 Yamamotozephyrus
 Yasoda
 Yuhbae

Z
 Zarona
 Zeltus
 Zeritis
 Zesius
 Zetona
 Ziegleria
 Zigirina
 Zinaspa
 Zintha
 Zizeeria
 Zizera
 Zizina
 Zizula

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database


title: Connezac

text:
Connezac (tiếng Occitan là Conasac) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Connezac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Connezac


title: Cd (lệnh)

text:
cd, có tên khác là chdir (viết tắt từ chữ change directory), là một lệnh giao diện dòng lệnh dùng để thay đổi thư mục làm việc trong các hệ điều hành như Unix, DOS, OS/2 và Windows. Nó cũng có trong kịch bản shell và tập tin bó.

chdir(2) là một system call làm thay đổi thư mục làm việc, được định nghĩa bởi POSIX. CHDIR() cũng có trong tập hàm của Visual Basic với chức năng tương tự.

Sử dụng
Một thư mục là một vùng luận lý trên hệ thống file dùng để chứa file. Thư mục có thể chứa bên trong nhiều thư mục con. Lệnh cd có thể dùng để chuyển đến thư mục con, trở về thư mục cha, trở về thư mục gốc, hay có thể đến bất kỳ thư mục nào.

Giả sử có một cấu trúc thư mục trên hệ thống file Unix gồm có thư mục nhà của người dùng (biểu diễn bằng ký hiệu "~") chứa 1 file ("text.txt") và 3 thư mục con.

Nếu thư mục hiện tại là thư mục nhà ("~"), thì khi nhập lệnh ls, sau đó đến lệnh cd games có thể sẽ cho ra kết quả:

 user@wikipedia:~$ ls
 workreports games encyclopedia text.txt
 user@wikipedia:~$ cd games
 user@wikipedia:~/games$

Tương tự như vậy cho DOS (có thể khái niệm "thư mục nhà" không tồn tại, tùy thuộc vào phiên bản cụ thể) có thể cho kết quả:

 C:\> dir
 workreports <DIR> Wed Oct 9th 9:01
 games  <DIR> Tue Oct 8th 14:32
 encyclopedia <DIR> Mon Oct 1st 10:05
 text txt  2007 Thu Oct10th 12:43
 C:\> cd games
 C:\games>

Chú ý rằng lệnh cd sẽ thực hiện các tác vụ khác nhau trên các hệ điều hành khác nhau nếu như không cung cấp tham số. Thí dụ, nếu thực thi không có tham số trên DOS, OS/2 hoặc Windows, lệnh sẽ in ra thư mục làm việc. Nếu chạy trên Unix hoặc hệ điều hành tựa Unix, người dùng sẽ được chuyển đến thư mục nhà của mình.

Trong DOS, khi thực thi lệnh cd trong tập tin bó, thư mục làm việc của người gọi sẽ bị thay đổi theo. Trong Unix, thư mục làm việc không bị thay đổi vì các script thường thực thi trong một shell khác.

Các tham số

Cách hoạt động

Tham khảo

 Bài viết của Microsoft TechNet về Chdir (Cd)
 Trang hướng dẫn lệnh cd

Xem thêm

Tương thích DOS và IBM PC
Quản trị Windows
Tiện ích Unix SUS2008


title: Augisey

text:
Augisey là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Caloptilia eurycnema

text:
Caloptilia eurycnema là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Uzer, Hautes-Pyrénées

text:
Uzer là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 550 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Địa kỹ thuật

text:
Địa kỹ thuật là một ngành kỹ thuật liên quan đến thăm dò và xử lý các tính chất của vật liệu đất, có ứng dụng cho xây dựng. Chủ đề này liên hệ mật thiết với cơ học đất, ngành cơ học liên quan đến thuộc tính của đất; ví dụ như sự nén và phình to của đất, sự thấm nước, độ nghiêng/dốc, tường chống đỡ, nền móng, nền đất, mấu neo trong đất và đá, việc sử dụng các vật liệu chịu lực kéo tổng hợp trong công trình đất, sự tương tác của công trình đất, và địa động học...

Địa kỹ thuật có nhiều ứng dụng như đảm bảo nền móng tin cậy an toàn cho các công trình nhà máy, nhà cao tầng hay việc thiết kế và xây dựng đập nước.

Tham khảo

Xem thêm
Địa chất công trình

Liên kết ngoài

Viện Địa kỹ thuật Việt Nam
Viện Địa kỹ thuật và Công trình

Kỹ thuật xây dựng


title: Admetula vossi

text:
Admetula vossi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả
The maximum shell size is 13 mm

Phân bố
Loài này có ở Bahamas.

Chú thích

Tham khảo
 Petit, R.E. & Harasewych, M.G. (2005) Catalogue of the superfamily Cancellarioidea Forbes and Hanley, 1851 (Gastropoda: Prosobranchia)- 2nd edition. Zootaxa, 1102, 3-161. NIZT 682

Liên kết ngoài

Admetula


title: Hylaeus dumetorum

text:
Hylaeus dumetorum là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Perkins mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1899


title: Bad Oldesloe

text:
Bad Oldesloe là một thị xã ở phía bắc bang Schleswig-Holstein, Đức. Đây là thủ phủ của huyện Stormarn.
Thị xã có diện tích 52,6 km2, dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2007 là 24.172 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.badoldesloe.de

Xã và đô thị ở huyện Stormarn


title: Hoàng Trọng Mậu

text:
Hoàng Trọng Mậu (chữ Hán: 黃仲茂; 1874 - 1916) là một nhà chí sĩ, một nhà cách mạng Việt Nam.

Tiểu sử
Ông tên thật là Nguyễn Đức Công, tự là Báu Thụ, quê xã Nghi Trung, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

Ông được xem là một con người đặc biệt thông minh, thông thạo cổ văn Trung Quốc và nói tiếng phổ thông như người Bắc Kinh. Tham gia Phong trào Đông du.

Năm 1902, ông sang Nhật học trường Đồng Văn Thư viện (Nhật Bản). Năm 1906, bị Nhật trục xuất, ông sang Trung Quốc hoạt động. Tốt nghiệp trường võ bị Bắc Kinh, ông đặc biệt quan tâm đến chiến lược cách mạng . Năm 1912, ông tham gia Việt Nam Quang phục hội, giữ chức Bí thư và Quân vụ Ủy viên (ủy viên phụ trách quân sự). Cùng với Phan Bội Châu thảo "Việt Nam Quang phục quân phương lược" (chiến lược cách mạng trong tuyên ngôn của Hội). Ông cũng là người làm phần ghi chú và viết lời tựa cho cuốn Việt Nam Quốc Sử Khảo của Phan Bội Châu .

Tháng 3 năm 1915, trong thế chiến thứ nhất, ông cùng Đinh Hồng Việt chỉ huy quân đột nhập về Lạng Sơn tiến công chiếm đồn Tà Lùng của Pháp nhưng không thành . Theo hồ sơ sở mật thám Pháp thì ông được vua Duy Tân ký một sắc chỉ đề ngày 5 tháng 5 năm 1915 cử ông làm Tổng tư lệnh của Việt Nam quân chính phủ, chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa của vua Duy Tân năm 1916. Ngày 28 tháng 5 năm 1915, ông bị bắt tại Hương Cảng rồi bị giam tại Hỏa Lò và sau cùng với Nguyễn Thức Đường bị xử bắn tại trường bắn Bạch Mai, Hà Nội.

Ông còn để lại một số thơ văn, trong đó nổi tiếng nhất là đôi câu đối "Tuyệt mệnh", đọc trước khi bị xử bắn:
Ái quốc hà cô, duy hữu tinh thần lưu bất tử,
Xuất sư vị tiệp, thả tương tâm sự thác lai sinh"
dịch như sau:Yêu nước tội gì, chỉ có tinh thần còn sống mãi"
Ra quân Chưa thắng, xin đem tâm sự gửi đời sau .

Người sau có văn tế thương tiếc ông, có câu:

Đá núi Tản muôn trùng chất ngất, hồn vĩ nhân muôn kiếp chưa tan;
Nước sông Hồng nghìn khoảng mênh mông, máu liệt sĩ nghìn thu khó gột.
(Văn tế chiến sĩ cách mạng Hoàng Trọng Mậu - trích từ sách Thi Văn Quốc Cấm, Thái Bạch sưu tập, tr. 290)

Gia đình
Cha của ông là Nguyễn Đức Tân, đậu cử nhân, làm quan tới chức Hành tẩu, từng tích cực hưởng ứng lời kêu gọi Cần Vương, có công lớn với dân làng nên khi còn sống đã được dân làng lập đền thờ .

Con trai là Nguyễn Đức Bính, sau khi Hoàng Trọng Mậu chết, gia sản bị tịch thu nên phải nghỉ học ở nhà làm ruộng và tự học. Sau trở thành Dịch giả, nhà Hán học .

Chú thích

Nghĩa quân chống Pháp
Phong trào Đông Du
Việt Nam Quang phục Hội
Nhà cách mạng Việt Nam
Người Nghệ An
Sinh năm 1894
Mất năm 1916


title: Order of War

text:
Order of War (tạm dịch: Mệnh lệnh chiến tranh) là trò chơi máy tính chiến thuật thời gian thực do Wargaming phát triển và Square Enix phát hành vào ngày 22 tháng 9 năm 2009, lấy mốc thời gian vào những ngày nóng bỏng của thế chiến thứ 2. Trong hai chiến dịch chơi đơn của game, người chơi sẽ theo bước quân Đồng Minh trong chiến dịch mang mật danh Overlord bắt đầu vào tháng 6 năm 1944 giải phóng nước Pháp, và sang bên kia chiến tuyến để chỉ huy quân Đức chiến đấu trong những trận đánh không cân sức nhằm đẩy lùi cuộc tổng tiến công của Hồng Quân Liên Xô ở phía đông với số lượng và trang bị vượt trội.

Cốt truyện
Order of War bắt đầu từ ngày 6 tháng 6 năm 1944, khi quân Đồng Minh đổ bộ vào bờ biển Normandy, một vùng của Pháp đang bị Đức chiếm đóng, và quân đội phát xít đã bị đánh bại sau đó. Khi chiến dịch này thành công, lực lượng Đồng Minh tiếp tục tiến sâu vào Pháp. Sau đó, trò chơi sẽ đưa người chơi vào chiến dịch Market Garden, tại Hà Lan. Đây là chiến dịch đổ bộ bằng không quân lớn nhất lịch sử với hàng nghìn máy bay tham gia. Quân Đồng Minh cố gắng xuyên thủng Hà Lan và qua sông Rhine để kết thúc chiến tranh vào năm 1944. Nhưng chiến dịch này họ bị thất bại. Bước sang năm 1945, người chơi sẽ tham gia chiến dịch tấn công vào biên giới Đức từ phía Tây, tiến hành những trận ném bom biến các thành phố của Đức thành gạch vụn, rồi bước vào trận Bulge, chiến dịch phản công của Hitler nhằm đẩy lui quân Đồng Minh hòng tái chiếm Hà Lan, Bỉ, Luxembourg. Sau khi đánh bại quân Đức ở chiến dịch này, người chơi sẽ tiến vào chiếm Berlin.

Phần chơi nhiệm vụ của Order of War sẽ giúp người chơi hiểu rõ hơn quá trình tấn công trên của quân đội Đồng Minh. Ngoài ra, nếu muốn, họ có thể tham gia các chiến dịch của Đức quốc xã để tử thủ trước sức tấn công như vũ bão của đối phương.

Lối chơi
Lối chơi của Order of War khá đơn giản, và có phần thiếu chiều sâu cần thiết. Công việc chiếm điểm gần như là việc quan trọng duy nhất cần làm, bởi chỉ cần sở hữu một vị trí tốt nào đó là kinh tế của phe đó sẽ hơn hẳn phía đối diện, và biến trận đấu mất cân bằng chứ không còn là cuộc đấu trí căng thẳng nữa. Và để đạt được thắng lợi, đòi hỏi người chơi phải hiểu rõ ưu, khuyết điểm của từng đơn vị quân để sử dụng chúng đạt được hiệu quả cao nhất. Các đơn vị này rất đa dạng như bộ binh, xe tăng, pháo binh hay có thể cuộc gọi pháo kích hoặc oanh tạc bằng máy bay chiến đấu và máy bay ném bom nếu được sử dụng đúng lúc cũng sẽ giúp người chơi thoát khỏi những tình huống khó khăn khi bị bao vây với số lượng vượt trội. Ngoài chế độ chiến dịch ra game còn có chế độ nhiều người chơi, gồm chế độ deathmatch và skirmish.

Ngoài ra người chơi có thể nâng cấp các đơn vị này để tăng sức chiến đấu bằng lượng điểm có được trong quá trình chơi. Các loại nâng cấp được chia theo binh chủng và rất đa dạng. Trong game người chơi không thể nào xây dựng công trình hay thu thập tài nguyên như các game dòng RTS truyền thống khác mà chỉ đơn giản cung cấp một lượng điểm cần thiết để bổ sung các đơn vị quân vào chiến trường ở các điểm chiến thuật có cột cờ rải rác khắp bản đồ, tương tự như game World in Conflict hay Blitzkrieg.

Việc có thể xoay góc nhìn ở mọi phương hướng, cho phép người chơi điều khiển dễ dàng các chủng quân, quan sát ở nhiều góc độ như nhìn cận cảnh những người lính, xe pháo hoặc theo dõi toàn bố chiến trường dưới dạng bản đồ địa hình. Ngoài ra, người chơi sẽ không cần đến bàn phím khi điều khiển các chủng quân như: bộ binh, lính dù, tăng. pháo binh, không quân mà chỉ cần click chuột để điều binh khiển tướng. Mỗi loại quân, sẽ được chọn bằng một loại thẻ trong menu ở góc dưới màn hình.

Góc nhìn camera linh hoạt tương tự như World in Conflict. Người chơi có thể phóng to, thu nhỏ, thay đổi góc nhìn camera, xoay 360 độ quanh chiến trường để quan sát mọi ngóc ngách. Ngoài ra, game còn hỗ trợ tính năng tạm ngừng bằng nút Space để giúp người chơi quan sát tình thế và điều khiển được dễ dàng hơn. Game cũng đòi hỏi một trình độ điều khiển vi mô khá khi áp dụng cả sự khác biệt về độ dày của giáp tăng lẫn tính năng chuyển quân bằng xe cơ giới (đòi hỏi thời gian và các đơn vị lính sẽ không có khả năng chiến đấu khi vận chuyển). Tính năng "cinematic camera" mang lại những góc quay đẹp mắt về những trận đánh, tuy nhiên người chơi sẽ ít có thời gian tận hưởng những khung hình này bởi các trận chiến luôn biến đổi và cần sự quan sát thường xuyên.

Trí thông minh nhân tạo của máy (AI) gây khá nhiều khó khăn cho người chơi tuy đôi lúc hay bị những lỗi ngớ ngẩn cản trở máy giành chiến thắng, ngoài ra hệ thống điểu khiển của máy có thể điều khiển quân đội thay cho người chơi khi đang có mặt ở những "điểm nóng" khác. Bên cạnh đó còn có bản đồ và hệ thống thám báo cập nhật liên tục tình hình chiến trận.

Bình phẩm
Nền đồ họa của game không quá xuất sắc nhưng lột tả được sự khốc liệt của các trận đánh nhờ sử dụng tông màu xám – cách làm quen thuộc trong những game chiến tranh. Các mô hình phương tiện cơ giới được thực hiện rất chi tiết, nhưng cử động của binh sĩ còn cứng, chưa đạt được mức như Company of Heroes đã thể hiện. Phần âm thanh của game cũng đạt yêu cầu, đủ sức mang lại sự hào hứng cho người chơi. Tuy nhiên, do phải thể hiện một khung cảnh chiến trường rộng lớn với rất nhiều đơn vị nên game đòi hỏi một cấu hình máy khá cao để có thể chạy tốt. Về mặt chiến thuật của game vẫn chưa đủ các yếu tố phức tạp về mặtchiều sâu cũng như mức độ khốc liệt đã tạo nên thành công trên Company of Heroes và World in Conflict.

Chú thích

Liên kết ngoài
Order of War official site
Order of War official forum
Order of War Demo at GameSpot
Order of War Press Release
Order of War at IGN
Order of War Preview at GameZone Online
Order of War Preview at GameSpot
Order of War Hands-On at IGN

Trò chơi điện tử năm 2009
Trò chơi trên Windows
Trò chơi của hãng Square Enix
Trò chơi chiến lược thời gian thực
Trò chơi điện tử có bản mở rộng
Trò chơi điện tử Thế chiến thứ hai


title: Leioproctus pseudozonatus

text:
Leioproctus pseudozonatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1954


title: Quận Portage, Ohio

text:
Quận Portage là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Ohio.
Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Ohio


title: Neocolotois

text:
Neocolotois là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Plagiocheilus peduncularis

text:
Plagiocheilus peduncularis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Plagiocheilus peduncularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Plagiocheilus
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật được mô tả năm 1856


title: Neocrepidodera himalayana

text:
Neocrepidodera himalayana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Neocrepidodera


title: Styringomyia annulipes

text:
Styringomyia annulipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Idiocera gorokana

text:
Idiocera gorokana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Baliosus semitestaceus

text:
Baliosus semitestaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1847.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Zombilation – The Greatest Cuts

text:
Zombilation – The Greatest Cuts là album phòng thu thứ sáu của Lordi.

Danh sách ca khúc

 Hard Rock Hallelujah (Eurovicious Radio Edit)
 Bite It Like a Bulldog
 Who's Your Daddy? (Decapitated Radio Edit)
 Devil is a Loser
 Blood Red Sandman
 Get Heavy
 They Only Come Out At Night
 My Heaven Is Your Hell
 Beast Loose In Paradise
 Deadache
 Would You Love A Monsterman? (2006 Version)
 Bringing Back The Balls To Rock
 Forsaken Fashion Dolls
 Supermonstars (The Anthem Of The Phantoms)
 The Children Of The Night
 Rock The Hell Outta You
 Pet The Destroyer
 Monster Monster
 It Snows In Hell

Tham khảo

Album năm 2009
Album của Lordi


title: Theretra jugurtha

text:
Theretra jugurtha là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở wooded areas in tropical Châu Phi.

Chiều dài cánh trước là 37–45 mm. Thân và cánh trước màu o liu đất. Cánh dưới màu nâu tối, rất giống với Hippotion irregularis.

Ấu trùng ăn các loài Vitis. Ấn trùng có đầu và cơ màu xanh lá cây.

Phụ loài
Theretra jugurtha jugurtha
Theretra jugurtha peracuta Darge, 1989 (đảo Bioko)

Chú thích

Tham khảo

Theretra
Động vật Cộng hòa Trung Phi


title: Bách Quang

text:
Bách Quang là một phường thuộc thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Phường Bách Quang nằm gần trung tâm thành phố Sông Công, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Phổ Yên
Phía tây giáp các phường Châu Sơn, Mỏ Chè, Thắng Lợi và xã Bá Xuyên
Phía nam giáp phường Cải Đan
Phía bắc giáp phường Lương Sơn và xã Tân Quang.

Phường Bách Quang có diện tích 8,53 km², dân số năm 2014 là 10.564 người, mật độ dân số đạt 1.238 người/km².

Lịch sử
Địa bàn phường Bách Quang hiện nay trước đây vốn là một phần xã Tân Quang thuộc thị xã Sông Công.

Ngày 13 tháng 1 năm 2011, thành lập phường Bách Quang trên cơ sở 852,5 ha diện tích tự nhiên và 9.260 người của xã Tân Quang.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, thành lập thành phố Sông Công trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Sông Công, phường Bách Quang thuộc thành phố Sông Công.

Đến năm 2019, phường Bách Quang được chia thành 14 tổ dân phố.

Ngày 11 tháng 12 năm 2019, sáp nhập tổ dân phố La Chám vào tổ dân phố Cầu Gáo. Phường Bách Quang có 13 tổ dân phố như hiện nay.

Chú thích

Xem thêm


title: Kara DioGuardi

text:
Kara Elizabeth DioGuardi (sinh ngày 9 tháng 12 năm 1970) là một nhạc sĩ-ca sĩ người Mỹ, kiêm nhà sản xuất âm nhạc. Cô viết nhạc theo thể loại pop-rock và dance và từng hợp tác với nhiều ca sĩ nổi tiếng như Celine Dion, David Archuleta, Kelly Clarkson, Carrie Underwood và Paula Abdul, một nữ giám khảo khác của American Idol. Bắt đầu từ American Idol (Mùa 8), cô chính thức trở thành một trong bốn vị giám khảo của cuộc thi.

Tham khảo

Sinh năm 1970
Người Mỹ gốc Albania
Người Mỹ gốc Ý
Nhân vật còn sống
Nhà sản xuất thu âm Mỹ
Nữ ca sĩ Mỹ
Người New Rochelle, New York
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Thí sinh American Idol
Người viết hồi ký Mỹ
Nữ nhà văn Mỹ
Người viết hồi ký nữ
Nữ nhà văn thế kỷ 21
Người viết bài hát New York
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Conorbela

text:
Conorbela là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Conorbela bao gồm:

 Conorbela antarctica (Strebel, 1908)

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: (29486) 1997 VG7

text:
{{DISPLAYTITLE:(29486) 1997 VG7}}

(29486) 1997 VG7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 2 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính