title: M. Bison

text:
M. Bison (ở Nhật là Vega), là một nhân vật trò chơi điện tử được tạo bởi Capcom. Ra mắt lần đầu trong Street Fighter II: The World Warrior, ông ta là một nhân vật xuất hiện khá nhiều trong loạt trò chơi đối kháng nổi tiếng Street Fighter, trong vai trò trùm cuối và nhân vật phản diện chính của Street Fighter II và loạt Street Fighter Alpha, và tiếp theo là vai phản diện trong Street Fighter IV. M. Bison cũng là nhân vật trùm cuối của loạt trò chơi Street Fighter EX.

Là một kẻ độc tài và hiện thân nguyên thủy của cái ác, mục tiêu của Bison là làm bá chủ thế giới thông qua tổ chức tội phạm của mình là Shadaloo (シャドルー Shadorū). Ông là người đã tổ chức cuộc đấu trong Street Fighter II. Một vài nhân vật như Chun-Li và Guile có mối thù với Bison và tham dự cuộc đấu nhằm đánh bại ông. Bison nắm giữ một nguồn năng lượng tội ác có tên "Sức mạnh điên cuồng" (Psycho Power). Tạo hình của nhân vật này như một viên tướng quân đội.

Tên gọi
Tại Nhật, nhân vật này được gọi là Vega. Tuy vậy, khi Street Fighter II vươn đến những thị trường nói tiếng Anh thì Capcom cảm thấy rằng cái tên này chưa đủ gây ấn tượng với người chơi Bắc Mỹ trong vai trùm cuối của trò chơi. Trong thời điểm đó, người ta nhận thấy rằng một nhân vật khác, đó là Mike Bison (mà hiện tại là Balrog), có một cái tên phù hợp. Và vì vậy, nhân vật này được đổi tên thành M. Bison trong những lần xuất hiện trong những sản phẩm bằng tiếng Anh (bao gồm trò chơi, anime...).

Trong các trò chơi

Loạt Street Fighter
M. Bison xuất hiện lần đầu trong Street Fighter II với vai trò là trùm cuối do máy điều khiển, ra trận sau khi ba người khác trong nhóm "Tứ Thiên Vương" thất bại. Ông luôn là trùm cuối cho đến trò chơi Super Street Fighter II Turbo, trong đó một nhân vật ẩn có tên Akuma đánh bại Bison và thách thức người chơi với vai trò là trùm thay thế.

Bison xuất hiện trong Street Fighter Alpha với vai trò là trùm cuối. Trong Alpha 2, cốt truyện nối tiếp với Alpha, tuy nhiên Bison đã trở thành nhân vật thông thường có thể điều khiển. Còn trong Alpha 3, xuất hiện một phiên bản của Bison không thể điều khiển là "Bison Cuối cùng" (Final Bison) với vai trò là trùm cuối của tất cả các nhân vật.

Bison tái xuất trong Street Fighter IV, lấy bối cảnh sau II nhưng trước III. Street Fighter IV Training Guide tiết lộ rằng Bison đã bị tiêu diệt bởi chiêu Shun Goku Satsu của Akuma và hiện tại sống ở trong một cơ thể mới. Cơ thể mới này giúp ông sử dụng tối đa sức mạnh của Psycho Power.

Những trò chơi khác
Bison xuất hiện trong nhiều trò chơi hợp tác của Capcom. Đối với những trò chơi liên quan với Marvel thì có X-Men vs. Street Fighter, Marvel Super Heroes vs. Street Fighter, Marvel vs. Capcom: Clash of Super Heroes, Marvel vs. Capcom 2: New Age of Heroes và Marvel vs. Capcom 3: Fate of Two Worlds.

Bison xuất hiện trong tất cả trò chơi trong loạt SNK vs. Capcom, đó là SNK vs. Capcom: The Match of the Millennium (1999), Capcom vs. SNK Pro: Millennium Fight 2000 và Capcom vs. SNK 2. Gần đây, Bison là nhân vật có thể điều khiển trong SNK vs. Capcom: SVC Chaos.

Trong các sản phẩm truyền thông

Phim ảnh
Trong phim Street Fighter sản xuất năm 2004, vai Bison được đóng bởi diễn viên Raúl Juliá.

Bison còn xuất hiện trong bộ phim 2009 là Street Fighter: The Legend of Chun-Li. Trong phim này, Bison là nhân vật phản diện chính, là đối thủ chính của Chun-Li. Vai Bison do diễn viên Neal McDonough đóng.

Anime và truyện tranh
Trong anime Street Fighter II: The Animated Movie, Bison đóng vai trò là nhân vật phản diện chính. Tổ chức Shadaloo của ông tìm kiếm và biến đổi những chiến binh mạnh nhất nhằm phục vụ cho lợi ích của mình.

Nhân vật này còn xuất hiện trong Street Fighter II V, loạt chương trình TV của Nhật và Street Fighter: The Animated Series.

Bison xuất hiện trong UDON Comics với vai trò là nhân vật phản diện chính và là người đứng đầu Shadaloo.

Đón nhận
Từ khi xuất hiện trong Street Fighter II, Bison đã nhận được nhiều đánh giá tích cực. IGN xếp ông ở vị trí thứ 4 trong "Top 25 nhân vật Street Fighter" và ở vị trí thứ 19 trong những nhân vật hung ác tốt nhất trò chơi điện tử.

GameSpot xếp Bison ở vị trí thứ 5 trong "Top 10 nhân vật phản diện trong trò chơi điện tử" của họ. Ông cũng được đề cao trong "Top 10 tay trùm" của GameSpot, trong đó người viết đã miêu tả ông là "rẻ mạt".

GamePro xếp Bison ở vị trí thứ 13 trong "Top 47 nhân vật phản diện độc ác nhất mọi thời đại trong trò chơi điện tử".

GameDaily thì cho biết nhân vật này là một trong những nhân vật Street Fighter họ yêu thích nhất trong mọi thời đại, và gọi nhân vật này là "một trong những tay trùm hay nhất". Sau đó, GameDaily xếp Bison ở vị trí thứ 5 trong "top 20 nhân vật Street Fighter của mọi thời đại", miêu tả ông là "tên trùm cuối đồi bại nhất và mạnh mẽ nhất từng được đưa vào trò chơi điện tử".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhân vật trong trò chơi Street Fighter
Nhân vật phản diện trong trò chơi điện tử
Khủng bố trong các tác phẩm giả tưởng


title: Leptonema columbianum

text:
Leptonema columbianum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: 6460 Bassano

text:
6460 Bassano (1992 UK6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1992, bởi Quadri, U. và Strabla, L. ở Bassano Bresciano.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6460 Bassano

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Bartelshagen

text:
Bartelshagen là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Argia frequentula

text:
Argia frequentula là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Argia frequentula được Calvert miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Argia


title: 24 tháng 1

text:
Ngày 24 tháng 1 là ngày thứ 24 trong lịch Gregory. Còn 341 ngày trong năm (342 ngày trong năm nhuận).

Sự kiện
41 – Hoàng đế La Mã Caligula, được biết tới với tính lập dị và độc đoán tàn ác, bị các cận vệ bất mãn sát hại. Cận vệ sau đó tuyên bố chú của Caligula là Claudius trở thành hoàng đế.
399 – Ngụy vương Thác Bạt Khuê tức hoàng đế vị, đại xá, truy tôn tổ tiên là hoàng đế, tức ngày Kỷ Sửu (2) tháng 12 năm Mậu Tuất.
901 – Một số sĩ quan tiến hành phản binh biến tại kinh thành Trường An của triều Đường, Đường Chiêu Tông phục vị sau gần hai tháng bị buộc phải thiện vị cho trưởng tử Lý Dụ, tức ngày Ất Dậu (2) tháng 1 năm Tân Dậu.
1438 – Công đồng Florence đình chỉ Giáo hoàng Êugêniô IV.
1458 – 40.000 quý tộc Hungary tập hợp trên mặt sông Danube đóng băng, nhất trí lựa chọn Mátyás Corvin trở thành quốc vương của Hungary.
1634 – Hoàng đế La Mã Thần thánh Ferdinand II ra mật chiếu loại bỏ binh quyền của tướng Albrecht von Wallenstein, tổng tư lệnh quân đội của Quân chủ quốc Habsburg.
1772 – Nhà thám hiểm người Pháp Marc-Joseph Marion du Fresne trở thành người đầu tiên khám phá ra Quần đảo Crozet trên Ấn Độ Dương.
1848 – James Marshall tìm thấy một viên vàng nhỏ tại California, Hoa Kỳ, thông tin này gây ra Cơn sốt vàng California, thu hút rất nhiều người đổ xô đến tìm vàng.
1862 – Bucharest được tuyên bố là thủ đô của Các công quốc liên hiệp Moldavia và Wallachia, một chư hầu trên danh nghĩa của Đế quốc Ottoman.
1908 – Robert Baden-Powell tổ chức đội Thiếu sinh Hướng đạo đầu tiên tại Anh Quốc.
1911 – Nhân vật vô chính phủ Chủ nghĩa người Nhật Bản Kōtoku Shūsui bị treo cổ vì tội phản nghịch, nay được nhận định là một vụ án oan.
1915 – Tàu tuần dương bọc thép SMS Blücher của Đức bị lật và chìm do bị tàu Anh Quốc tấn công, khiến 747 đến 1.000 người thiệt mạng.
1918 – Hội đồng Ủy viên Nhân dân tại Nga ra sắc lệnh chuyển từ sử dụng lịch Julius sang lịch Gregory, theo đó sau ngày 31 tháng 1 là ngày 14 tháng 2.
1924 – Đại Nguyên soái Tôn Trung Sơn bổ nhiệm Tưởng Trung Chính là Ủy viên trưởng "Ủy ban trù bị Học hiệu quân quan Lục quân" nhằm lập nên học hiệu huấn luyện bồi dưỡng nhân tài quân sự, Tưởng Trung Chính sau đó thành lập nên Trường quân sự Hoàng Phố tại Quảng Châu.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Đồng Minh oanh tạc Bangkok, dẫn đến việc Thái Lan, đương thời nằm dưới sự kiểm soát của Nhật Bản, tuyên chiến với Hoa Kỳ và Anh Quốc.
1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Anh Quốc bắt đầu Chiến dịch Meridian nhằm vào mục tiêu là các mỏ dầu do quân Nhật chiếm giữ tại Palembang, trên đảo Sumatra.
1961 – Tai nạn của một máy bay B-52 tại Bắc Carolina, Hoa Kỳ, dẫn đến sự cố về bom nguyên tử.
1966 – Indira Gandhi chính thức bắt đầu nhiệm kỳ thủ tướng thứ năm của Ấn Độ.
1971 – Quân nhân Nhật Bản Yokoi Shoichi được tìm thấy trong rừng tại Guam, nơi ông ẩn nấp suốt từ Chiến tranh thế giới thứ hai.
1984 – Steve Jobs giới thiệu Macintosh 128K, loại máy tính cá nhân đầu tiên của Macintosh, dòng máy tính cá nhân đầu tiên được thương mại hóa thành công.
1986 – Tàu vũ trụ Voyager 2 bay vào trong 81.500 kilômét (50,600 dặm) từ các đám mây trên đỉnh sao Thiên Vương.
1989 – Phạm nhân người Mỹ Ted Bundy bị xử tử bằng ghế điện vì là thủ phạm sát hại hơn 30 phụ nữ.
2001 – Quốc kỳ Turkmenistan hiện tại được chính thức công nhận.
2003 – Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ chính thức bắt đầu hoạt động.
2011 – Một vụ đánh bom tự sát xảy ra tại Sân bay Quốc tế Domodedovo tại Nga khiến ít nhất 37 người thiệt mạng và 173 người bị thương.

Sinh
76 – Hadrianus, hoàng đế của Đế quốc La Mã (m. 138)
1712 – Friedrich II, quốc vương của Phổ (m. 1786)
1732 – Pierre Beaumarchais, nhà biên kịch người Pháp (m. 1799)
1776 – E.T.A. Hoffmann, luật gia và tác gia người Đức (m. 1822)
1779 – Elizabeth Alexeievna, hoàng hậu người Đức của Aleksandr I của Nga (m. 1826)
1813 – August, thành viên vương thất Württemberg, tướng lĩnh người Đức (m. 1885)
1828 – Ferdinand Cohn, nhà sinh học người Đức (m. 1898)
1848 – Vasily Surikov, họa sĩ người Nga, tức 12 tháng 1 theo lịch Julius (m. 1916)
1891 – Walter Model, nguyên soái người Đức (m. 1945)
1916 – Rafael Caldera, chính trị gia người Venezuela, tổng thống của Venezuela (m. 2009)
1930 – Trần Quang Khôi, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
1933 – Lưu Kim Cương, Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m. 1968)
1940 – Joachim Gauck, chính trị gia người Đức, tổng thống của Đức
1941 – Dan Shechtman, nhà khoa học người Israel, đoạt giải Nobel
1947 – Michio Kaku, nhà vật lý học người Nhật Bản-Mỹ
1950 – Daniel Auteuil, tác gia người Pháp
1952 – Raymond Domenech, cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Pháp
1961 – Nastassja Kinski, diễn viên người Đức-Mỹ
1966 – Yelena Masyuk, nhà báo người Nga
1978 – Kristen Schaal, diễn viên và tác gia người Mỹ
1979 – Nghiêm Khoan, diễn viên, ca sĩ người Trung Quốc
1981 – Quang Lê, ca sĩ người Việt Nam-Mỹ
1986 – Ricky Ullman, diễn viên và ca sĩ người Israel-Mỹ
1987 – Luis Alberto Suárez, cầu thủ bóng đá người Uruguay
1989 – Ki Sung-Yueng, cầu thủ bóng đá người Hàn Quốc
1991 – Đinh Tiến Thành, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
Không rõ – Hino Matsuri, mangaka người Nhật Bản

Mất
41 – Caligula, hoàng đế của Đế quốc La Mã (s. 12)
817 – Giáo hoàng Stêphanô IV
1850 – Tát Khắc Đạt thị, hoàng hậu của triều Thanh, tức ngày Ất Hợi (12) tháng 12 năm Kỉ Dậu (s. 1831)
1852 – Ján Kollár, tác gia, chính trị gia, nhà khảo cổ học, nhà tư tưởng người Slovak (s. 1793)
1875 – Nguyễn Phúc Tường Tĩnh, phong hiệu Xuân Vinh Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1828)
1878 – Pieter Bleeker, nhà ngư học kiêm nhà bò sát học người Hà Lan (s. 1819).
1890 – Nguyễn Quang Bích, thi nhân, thủ lĩnh nổi dậy người Việt Nam, tức 15 tháng 12 năm Canh Dần (s. 1832)
1896 – Albert von Memerty, tướng lĩnh người Đức (s. 1814)
1904 – Friedrich I, quân chủ của Công quốc Anhalt, sĩ quan Phổ (s. 1831)
1911 – Kōtoku Shūsui, nhân vật vô chính phủ Chủ nghĩa người Nhật Bản (s. 1871)
1920 – Amedeo Modigliani, họa sĩ và nhà điêu khắc người Ý (s. 1884)
1924 – Marie-Adélaïde, đại công tước của Luxembourg (s. 1894)
1939 – Thích Từ Phong, hòa thượng người Việt Nam, tức 5 tháng 12 năm Mậu Dần (s. 1864)
1965 – Winston Churchill, sĩ quan và chính trị gia người Anh, thủ tướng của Anh Quốc (s. 1874)
2007 – Chung Tấn Cang, tướng lĩnh người Việt Nam (s. 1926)
 2007 – La Sương Sương, ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam-Mỹ (s. 1972)
2011 – Hoàng Ngọc Hiến, nhà phê bình văn học người Việt Nam (s. 1930)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng một
Ngày trong năm


title: Ève, Oise

text:
Ève là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 96 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Psylliodes creticus

text:
Psylliodes creticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Bad Schmiedeberg

text:
Bad Schmiedeberg là một đô thị thuộc huyện Wittenberg, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Gallery

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Weblinks to Bad Schmiedeberg in DMOZ
A British Prisoner of War's eyewitness memories of Bad Schmiedeberg in 1943-45, including the arrival of US and Russian troops into the town on ngày 30 tháng 4 năm 1945


title: Arpheuilles, Indre

text:
Arpheuilles là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 22,49 km², dân số thời điểm năm 2005 là 253 người. Khu vực này có độ cao trung bình 111 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

Xã của Indre


title: Tillandsia langlasseana

text:
Tillandsia langlasseana là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

L
Thực vật México


title: Neocancilla clathrus

text:
Neocancilla clathrus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Neocancilla


title: Molophilus quadristylus

text:
Molophilus quadristylus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Quận San Juan, Washington

text:
Quận San Juan là một quận thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo St. John the Baptist (San Juan Bautista) bởi nhà thám hiểm Tây Ban Nha Francisco de Eliza vào năm 1791. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 14.077 người. Quận lỵ đóng ở Friday Harbor. Quận này đã là một phần của quận Whatcom cho đến ngày 31/10/1873.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có  là diện tích mặt nước. Đỉnh cao nhất là núi Constitution ở đảo Orcas với độ cao 734 mét trên mực nước biển.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của tiểu bang Washington

Tây Washington


title: Saint-Simon-de-Pellouaille

text:
Saint-Simon-de-Pellouaille là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Saint-Simon-de-Pellouaille nằm ở khu vực có độ cao trung bình 41 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsimondepellouaille


title: Nephrotoma kigeziana

text:
Nephrotoma kigeziana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma
Họ Ruồi hạc


title: Pteropurpura dearmata

text:
Pteropurpura dearmata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pteropurpura


title: Digama abietis

text:
Digama abietis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Trung Quốc.

Sải cánh dài khoảng 29 mm.

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Digama


title: Nyctiophylax tonngachang

text:
Nyctiophylax tonngachang là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: Calliteara abietis

text:
Calliteara abietis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền bắc và central châu Âu, through Nga to Nhật Bản.

Sải cánh dài 35–52 mm.

Ấu trùng ăn Picea abies, Larix sibirica và Juniperus communis.

Phân loài
Calliteara abietis abietis
Calliteara abietis argentata (Japan,…)

Chú thích

Tham khảo
Image of Larva
Norwegian Lepidoptera
Moths và Butterflies of châu Âu và North Africa
Fauna Europaea

A
A
A
Động vật được mô tả năm 1775
Côn trùng châu Âu


title: Colletes tulbaghensis

text:
Colletes tulbaghensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Kuhlmann mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1998


title: Xylocopa io

text:
Xylocopa io là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1898


title: Nargedia

text:
Nargedia là một chi thực vật thuộc họ Rubiaceae.
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Nargedia macrocarpa, (Thwaites) Beddome

Chú thích

Nargedia


title: Tuân Úc (Tam Quốc)

text:
Tuân Úc (chữ Hán: 荀彧, bính âm: Xún Yù; 163-216), biểu tự Văn Nhược (文若), là một mưu sĩ và quan đại thần thời Đông Hán, có công lớn giúp Tào Tháo gây dựng sự nghiệp thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là một trọng thần rất có tiếng tăm trong các mưu sĩ của Tào Tháo, được Tào Tháo gọi là "Ngộ chi Tử Phòng" (吾之子房), so sánh ông với Trương Lương, một trong Hán sơ Tam kiệt trứ danh. Đương thời ông giữ chức Thượng thư lệnh, nên người đời hay kính gọi ông là Tuân Lệnh quân (荀令君).

Cháu họ của Tuân Úc là Tuân Du cũng làm quan ở Tào Ngụy. Theo Ngụy thư thì tuy là chú nhưng Úc kém Du 6 tuổi. Tuân Du thường được gọi là Tuân Quân sư (荀軍師) để phân biệt với Tuân Úc.

Thân thế

Tuân Úc người huyện Dĩnh Âm quận Dĩnh Xuyên. Ông nội Tuân Úc là Tuân Thục (荀淑) làm tới chức huyện lệnh, cha là Tuân Côn (荀绲) cùng 7 anh em đều là tài tử, được gọi là Bát long (tám con rồng). Tuân Côn từng làm tướng quốc nước Tế Nam, em Tuân Côn là Tuân Sảng (chú của Tuân Úc) làm tới chức Tư không trong triều Hán Hiến Đế.

Tuân Úc tuổi trẻ có tài, được tiến cử làm Hiếu liêm rồi được triều đình thu dụng làm quan tại Lạc Dương. Năm 189, Đổng Trác làm loạn, mang quân vào khống chế triều đình, phong Tuân Úc làm huyện lệnh huyện Khanh Phụ (gần Tế Ninh, Sơn Đông hiện nay). Được ít lâu, Tuân Úc bỏ chức vụ về quê ở Dĩnh Âm. Ông khuyên mọi người ở quê nên mau chóng thu xếp lên đường, không nên lưu luyến đất Dĩnh Xuyên bốn bề là chiến trường.

Phò trợ Tào Tháo
Tuân Úc cùng em trai là Tuân Kham, và người cùng quê là Tân Bình, Quách Đồ tìm đến Thứ sử Ký châu là Viên Thiệu và được thu dụng. Được một thời gian Tuân Úc nhận thấy Viên Thiệu không thể làm nên việc lớn, bèn bỏ Viên Thiệu tìm đến Đông quận (thuộc Duyện châu) theo Tào Tháo. Đó là năm 191.

Vạch định cương lĩnh chính trị
Tuân Úc lập tức được Tào Tháo trọng dụng, coi ông như Tử Phòng giúp Hán Cao Tổ dựng nghiệp trước kia và dùng vào việc lớn. Ông là người khuyên Tào Tháo đón Hán Hiến đế về Hứa Xương, là căn bản tạo nên sự thành công sau này của tập đoàn họ Tào.

Tuân Úc đề xuất ba cương lĩnh lớn với Tào Tháo, gọi là "đại thuận, đại lược, đại đức":
 Tôn thờ thiên tử thuận theo ý dân (thờ chúa thượng để dân nhìn vào)
 Chí công vô tư, hàng phục cường hào (lấy chí công, phục hùng kiệt)
 Lấy chính nghĩa chiêu mộ anh hùng (nhờ trượng nghĩa, có anh tài).

Ông được Tào Tháo giao cho chuyên lo sự vụ hành chính, đặc biệt khi Tào Tháo mang quân đi chinh chiến thì Tuân Úc lãnh trách nhiệm quản lý hậu phương.

Phòng thủ Yên Thành
Tào Tháo mở rộng thế lực ra khỏi Đông quận, làm chủ cả Duyện châu, lĩnh chức Châu mục. Năm 193, Tào Tháo quy trách nhiệm cho Châu mục Từ châu là Đào Khiêm về cái chết của cha mình (Tào Tung), bèn mang quân đánh Từ châu. Tuân Úc được giao giữ thành.

Chiến sự kéo dài sang năm 194, Tào Tháo chưa đánh chiếm được Từ châu thì Thái thú Đông quận là Trương Mạo và Trần Cung lại phản Tào Tháo, tôn Lã Bố làm Duyện châu mục và đánh chiếm đất đai của Tào Tháo. Lúc đó hậu phương Tào Tháo rất nguy cấp. Tuân Úc cùng các tướng cố sức phòng thủ, ông bàn với Trình Dục, rồi chia nhau đi phòng thủ: Trình Dục cùng Cức Đê giữ Đông A, Cận Long giữ Phạm Huyện, còn Tuân Úc điều động Hạ Hầu Đôn mang quân về giữ Yên Thành, ngay trong đêm giết chết vài chục người làm loạn, tạm ổn định tình hình.

Đúng lúc đó Thứ sử Dự châu là Quách Cống mang quân tới dưới thành đòi gặp Tuân Úc. Hạ Hầu Đôn can ông không nên ra gặp Quách Cống sẽ nguy hiểm tính mạng, nhưng ông cho rằng:
Quách Cống chưa từng liên kết với Trương Mạo, vì vậy có thể gặp mặt để tranh thủ lôi kéo. Dù ta không thể khuyên giải, cũng có thể khiến ông ta trung lập không giúp cho Trương Mạo. Nếu chúng ta không gặp, sẽ khiến ông ta cho rằng chúng ta không tin tưởng, từ đó ông ta sẽ xấu hổ mang lòng thù hận

Rồi ông tự mình ra gặp Quách Cống. Quách Cống thấy Tuân Úc có vẻ cứng cỏi không run sợ, lại thấy Yên Thành kiên cố không dễ phá, nên cho lui quân. Nhờ vậy Yên Thành được an toàn.

Ba huyện Yên Thành, Đông A và Phạm Huyện được giữ vững. Lã Bố tấn công nhưng chưa thể hạ được. Tuân Úc sai người cáo cấp cho Tào Tháo.

Nhờ có sự phòng thủ của Tuân Úc, Tào Tháo chưa bị mất căn cứ, kịp mang quân trở về đánh Lã Bố. Chiến sự kéo dài sang năm 195 thì Tào Tháo đánh đuổi được Lã Bố chạy khỏi Duyện châu.

Trấn giữ Hứa Xương
Triều đình Trường An rối loạn, hai quyền thần Lý Thôi và Quách Dĩ (thủ hạ cũ của Đổng Trác) trở mặt đánh nhau. Hán Hiến Đế đi thoát khỏi Trường An sang phía đông, trở lại Lạc Dương. Tuân Úc và Trình Dục khuyên Tào Tháo nên nghênh đón thiên tử để giúp nhà Hán, hiệu triệu thiên hạ, như vậy sẽ có chính nghĩa để đánh dẹp chư hầu. Ông đặc biệt đề cao chữ "nghĩa" để thu phục lòng người trong thời loạn lạc. Tào Tháo nghe theo kế, bèn mang quân đón rước Hán Hiến Đế, sau đó vì Lạc Dương đã đổ nát nên đưa vua về Hứa Xương.

Tào Tháo đặt triều đình Hán Hiến Đế tại Hứa Xương, tự phong mình làm Tư không, còn Tuân Úc làm thượng thư lệnh cai quản việc hành chính trong triều đình.

Tào Tháo phải mang quân đi chinh chiến với các chư hầu Trương Tú, Lã Bố, Lưu Bị, Viên Thuật, Viên Thiệu cùng các võ tướng và các mưu sĩ như Quách Gia, Trình Dục. Tuân Úc luôn là người ở lại trấn thủ Hứa Xương, thu xếp việc hậu phương. Khi tình hình mặt trận căng thẳng không thể quyết định được, Tào Tháo lại viết thư hỏi ông, và Tuân Úc luôn có quyết sách bày cho Tào Tháo giải quyết.

Thế lực của Viên Thiệu ở Hà Bắc rất lớn, trở thành địch thủ lớn nhất của Tào Tháo. Nhưng Tuân Úc đã phân tích với Tào Tháo, vạch rõ 10 nhược điểm của Viên Thiệu và 10 ưu điểm của Tào Tháo; từ đó ông khẳng định Tào Tháo sẽ thắng Viên Thiệu trong cuộc đối đầu giữa hai bên.

Năm 200, chiến sự ở Quan Độ giữa Viên Thiệu và Tào Tháo diễn ra ác liệt. Hai bên cầm cự lâu ngày không phân thắng bại, mà quân Tào ở thế yếu hơn. Tào Tháo sắp hết lương, muốn rút lui về Hứa Xương, bèn viết thư về hỏi ý kiến Tuân Úc. Tuân Úc viết thư trả lời như sau:
"Quân hai bên giữ nhau lâu ngày, đều đã mệt mỏi. Nay là lúc cần dùng mưu kế, ngàn vạn lần không nên nghĩ tới chuyện rút lui, một khi rút lui thì không thể nào giữ được nữa. Binh lực của Viên Thiệu tuy mạnh, nhưng hiện tại ông ta bị ngài giữ chân ở Quan Độ, nếu ngài buông tha ông ta thì hậu quả thế nào thực không dám nghĩ tới. Ngày xưa Hán Cao Tổ và Hạng Vũ giữ nhau ở Hồng Câu, hai bên đều muốn mà không dám rút lui chính vì lẽ đó".

Tào Tháo tiếp thu ý kiến của Tuân Úc, cố sức phòng thủ chờ biến cố. Quả nhiên sau đó mưu sĩ của Viên Thiệu là Hứa Du sang đầu hàng và hiến kế cho Tào Tháo cướp lương của Viên Thiệu ở Ô Sào, khiến đại quân Viên Thiệu tan vỡ.

Trận thắng Quan Độ giúp thay đổi cục diện tranh hùng, họ Viên từ đó suy yếu. Tào Tháo từng bước tiến lên phía bắc chinh phục họ Viên, cuối cùng năm 207 tiêu diệt hoàn toàn các con của Viên Thiệu. Trong thời gian đó Tuân Úc giữ vững Hứa Xương không xảy ra biến cố.

Không những thế, Tuân Úc còn tiến cử nhiều nhân tài phục vụ cho Tào Tháo như Trần Quần, Tư Mã Ý, Chung Do. Ông làm việc nghiêm túc, được đánh giá là người có đức hạnh đầy đủ, chăm lo chính đạo, không chú ý vẻ bên ngoài, khiêm nhường tôn trọng kẻ sĩ.

Mâu thuẫn với Tào Tháo
Nhờ có công lao, Tuân Úc được Tào Tháo phong làm Vạn Tuế đình hầu. Trong lịch sử từ trước đó, chưa từng có ai như Tuân Úc, người không có công lao chiến trận, chỉ làm Thượng thư lệnh mà được phong tước hầu.

Thế lực của Tào Tháo trong triều ngày càng cao. Vua Hán Hiến Đế hoàn toàn không có quyền hành.

Năm 204, Tào Tháo đánh chiếm được Nghiệp Thành (thủ phủ Ký châu) từ tay họ Viên, làm chủ phần lớn Hà Bắc và trung nguyên, đẩy họ Viên chạy lên phía bắc. Có người vì cơ nghiệp riêng của Tào Tháo đã kiến nghị nên thay đổi địa giới hành chính phục hồi chế độ 9 châu như trước đây, theo đó hai châu Tinh và U cùng 2 quận thuộc châu Tư (hay Tư Lệ Bộ) là Bằng Dực và Phù Phong sẽ sáp nhập vào Ký châu, như vậy cương vực riêng của Tào Tháo ở Ký châu sẽ rất lớn.

Điều này không chỉ quan hệ tới cơ nghiệp riêng của Tào Tháo mà còn liên quan tới vấn đề chính trị của nhà Hán. Đương thời, hai kinh Lạc Dương và Trường An cũ của nhà Tây Hán và Đông Hán đều thuộc Tư châu (hay Tư Lệ Bộ), trong đó Trường An thuộc quận Kinh Triệu và Lạc Dương thuộc quận Hà Nam. Nếu xóa bỏ và chia cắt Tư Lệ Bộ, gộp vào Ký châu sẽ là bước xóa sổ châu số một của nhà Hán mà tăng đất đai cho quyền thần.

Khi mang việc này ra bàn, Tuân Úc phản đối. Ông cho rằng:
Minh công đã phá Viên Thượng, bắt Thẩm Phối làm chấn động cả nước, nếu nay lại gộp đất đai của người khác vào Ký châu thì buộc họ phải lo lắng sẽ không giữ được đất đai và quân lính nữa, sợ minh công lần lượt thanh toán họ, như thế họ sẽ liều mình chống lại, minh công khó mà lấy được thiên hạ.

Tào Tháo nghe nói có lý, bèn tạm gác việc chia mở rộng Ký châu.

Năm 212, Tào Tháo đã làm thừa tướng, tước Vũ Bình hầu nhưng chưa muốn dừng lại mà muốn thăng lên tước công, được gia phong Cửu tích và lấy Ký châu làm lãnh thổ riêng của họ Tào để dựng nước riêng trong lãnh thổ nhà Hán. Tào Tháo sai mưu sĩ Đổng Chiêu đi bàn kín việc này với Tuân Úc, vì ông là tham mưu số một của Tào Tháo và địa vị, uy tín trong triều đình nhà Hán cũng lớn hơn cả trong các văn thần. Tuy nhiên, Tuân Úc không đồng tình. Ông nói với Đổng Chiêu:
Người quân tử lấy đức yêu người, không nên như vậy. Tào công vốn là vì việc giúp triều yên nước mà chiêu tập nghĩa binh, từ trước đến nay giữ lòng trung trinh, giữ bề khiêm tốn. Chúng ta không nên làm trái bản ý của Tào công.

Theo ý kiến của các sử gia, thực chất, Đổng Chiêu theo lệnh của Tào Tháo đến thăm dò ý kiến của Tuân Úc về việc này và muốn nhờ ông đứng ra mở đường dư luận cho Tào Tháo tiến phong. Nhưng Tuân Úc lại cố ý không biết rằng đó là bản ý của Tào Tháo mà chỉ là ý của riêng Đổng Chiêu, ông muốn qua Đổng Chiêu chuyển đến Tào Tháo ý kiến của mình, giúp Tào Tháo có một con đường rút lui và ngăn ý định trợ giúp Tào Tháo xưng hiệu của Đổng Chiêu.

Tuy nhiên, Tào Tháo đã có chủ ý xưng hiệu nên sau khi nghe Đổng Chiêu báo cáo tình hình, rất bực Tuân Úc. Việc xưng hiệu của Tào Tháo tạm hoãn.

Qua đời
Năm 212, Tào Tháo lại đi nam chinh đánh Tôn Quyền ở Nhu Tu. Khác với thường lệ, Tào Tháo không để ông trấn thủ Hứa Xương nữa mà dâng biểu lên Hán Hiến Đế đề nghị để Tuân Úc ra lĩnh quân ở huyện Tiêu với chức vụ Quang lộc đại phu tham thừa tướng quân sự. Trên thực tế động thái này nhằm loại bỏ vai trò Thượng thư lệnh từ lâu của Tuân Úc.

Tuân Úc lĩnh chức lên đường. Tới Thọ Xuân thì ông ngã bệnh. Sau đó không lâu, Tuân Úc qua đời một cách khá bí ẩn, lúc đó ông 50 tuổi. Ông được tặng hàm Thái úy, được đặt tên thụy là Kính hầu (敬侯).

Bình luận về cái chết
Có những ý kiến khác nhau trong giới sử học về cái chết của Tuân Úc. Trần Thọ trong Tam Quốc chí cho rằng Tuân Úc vì quá lo lắng mà chết. Tôn Thịnh trong Ngụy thị xuân thu lại cho rằng Tào Tháo gửi hộp thức ăn cho Tuân Úc nhưng khi ông mở hộp ra thì trong hộp không có gì; Tuân Úc cho rằng Tào Tháo muốn giết mình bèn tự sát. Sau này Phạm Hoa viết Hậu Hán thư và Tư Mã Quang viết Tư trị thông giám đều theo thuyết của Tôn Thịnh.

Nhưng giới sử gia hiện nay có nhiều ý kiến cho rằng Trần Thọ có lý hơn vì Tôn Thịnh không đưa ra chứng cứ nào cho câu chuyện của mình, và rằng việc gửi đồ ăn cho Tuân Úc của Tào Tháo chỉ là lời đồn đại. Điều lo lắng của Tuân Úc dẫn tới cái chết của ông (theo như Trần Thọ) là lo lắng cho tiền đồ của nhà Hán. Tuân Úc là người trước sau trung thành với nhà Hán, nhiều năm ông hiến kế giúp Tào Tháo vì ông cho rằng Tào Tháo là anh hùng dẹp loạn để trợ giúp nhà Hán, chứ không phải vì cơ nghiệp riêng của họ Tào. Việc Tào Tháo muốn tự mình xưng vương, tỏ rõ ý muốn đoạt ngôi nhà Hán khiến Tuân Úc quá thất vọng, vì trước đó ông vẫn nghĩ Tào Tháo là trung thần, hết lòng chinh chiến để phục hưng nhà Hán, ông không ngờ Tào Tháo là người xảo quyệt, lấy việc trợ giúp nhà Hán làm chiêu bài dần dần cướp ngôi.

Đánh giá
Biệt truyện của Trương Thức có viết về Tuân Úc (Tuân Úc biệt truyện được Bùi Tùng Chi ghi lại trong chú thích Tam quốc chí), đánh giá rằng: Tuân Úc "không chú ý tới vẻ ngoài, đức hạnh đầy đủ, chăm lo chính đạo, nổi tiếng thiên hạ", là "anh tài tuấn kiệt của đất nước". Ông được nhiều danh sĩ khác như  Tư Mã Ý, Chung Do tôn sùng.

Điển lược viết rằng Tuân Úc "nhún mình trọng kẻ sĩ, chỗ ngồi không trải nhiều chiếu, ở trong đài các, không tự tiện theo ý muốn riêng". Ông có người anh em họ không được thăng tiến do tài năng kém cỏi. Có người trách rằng Úc làm đến thượng thư lệnh mà không cho được người thân mình một chức nghị lang. Ông trả lời rằng "chức trách thượng thư lệnh là tuyển chọn nhân tài cho triều đình, cần phải chọn người hiền đức tài giỏi. Nếu cứ làm theo túc hạ thì mọi người sẽ nhìn tôi ra sao đây?"

Phó tử chép: "Tuân lệnh quân (Thượng thư lệnh Tuân Úc) là bậc nhân đức, Tuân quân sư (Trung quân sư Tuân Du) là bậc trí mưu, những người ấy có thể gọi là bậc quân tử đại hiền gần đây vậy".

Tào Tháo nói về hai chú cháu họ Tuân: "Tuân lệnh quân tiến việc thiện, chưa tiến cử được không chịu thôi; Tuân quân sư trừ ác, chưa trừ bỏ xong không chịu dừng."

Gia đình
Ông nội: Tuân Thục (荀淑), tự Quý Hòa (季和), huyện lệnh Lan Lăng
Cha: Tuân Côn (荀緄), tự Trọng Từ (仲慈), Tướng quốc Tế Nam
Chú bác:
Tuân Kiệm (荀儉), tự Bá Từ (伯慈)
Tuân Tĩnh (荀靖), tự Thúc Từ (叔慈)
Tuân Đảo (荀燾), tự Từ Quang (慈光)
Tuân Uông (荀汪), tự Mạnh Từ (孟慈)
Tuân Sảng (荀爽), tự Từ Minh (慈明), giữ chức Tư không
Tuân Túc (荀肅), tự Kính Từ (敬慈)
Tuân Phu (荀旉), tự Ấu Từ (幼慈)
Anh chị em ruột:
Tuân Diễn (荀衍), tự Hưu Nhược (休若), anh thứ 3, phong Liệt hầu (列侯)
Tuân Thầm (荀諶), tự Hữu Nhược (友若), anh thứ 4, mưu sĩ của Viên Thiệu
Vợ: Đường thị (唐氏), con gái Đông Hán Trung thường thị Đường Hành (唐衡)
Con trai:
Tuân Uẩn (荀惲), tự Trường Thiến (长倩), con trưởng, giữ chức Hổ bôn Trung lang tướng, lấy con gái Tào Tháo, mất sớm
Tuân Cán (荀甝), giữ chức Tán kỵ Thường thị, sau tiến tước Quảng Dương hương hầu (广阳乡侯)
Tuân Quân (荀頵), tự Ôn Bá (温伯), Vũ lâm Hữu giám
Tuân Tung (荀崧), tự Cảnh Du (景猷), quan đến Quang lộc Đại phu
Tuân Tiễn (荀羡), tự Lệnh Tắc (令则), quan đến Trung lang tướng, Thứ sử Từ Châu, Duyện Châu
Tuân Dực (荀霬), quan đến Trung lĩnh quân, lấy con gái Tư Mã Ý (司马懿)
Tuân Đảm (荀憺), giữ chức Thiếu phủ
Tuân Khải (荀恺), tự Mậu Bá (茂伯), thời Tấn Vũ Đế giữ chức Thị trung → Chinh tây Tướng quân
Tuân Khôi (荀悝), tự Mậu Trung (茂中), giữ chức Hộ quân Tướng quân, truy tặng Xạ kỵ Tướng quân
Tuân Vũ (荀俁), tự Thúc Thiến (叔倩), con thứ, giữ chức Ngự sử Trung thừa
Tuân Ngụ (荀寓), tự Cảnh Bá (景伯), quan đến Thượng thư
Tuân Vũ (荀羽), quan đến Thượng thư
Tuân Sân (荀詵), tự Mạn Thiến (曼倩), có làm quan nhưng mất sớm
Tuân Ỷ (荀顗), tự Cảnh Thiến (景倩), con thứ 6, Thượng thư nhà Ngụy, Thái úy nhà Tấn, phong Lâm Khang Hoài công (临淮康公)
Tuân Huyền (荀玄), anh Tuân Ỷ, vì Ỷ không con nên lấy cháu Huyền là Tuân Tự (荀序) thừa tự;
Tuân Sán (荀粲), tự Phụng Thiến (奉倩) con út, nhà huyền học, lấy con gái Tào Hồng
Con rể: Trần Quần (陈群), tự Trường Văn (长文)

Trong văn học
Tuân Úc xuất hiện trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung tại hồi 10. Ông cùng cháu là Tuân Du đến gặp Tào Tháo ở Đông quận và tiến cử những nhân tài khác cho Tào Tháo như Trình Dục, Quách Gia.

Mưu trí của Tuân Úc trong việc giúp Tào Tháo bình định trung nguyên được mô tả khá gần với sử sách. Tuy nhiên, La Quán Trung vẫn xuyên tạc sách lược của Tuân Úc từ "phụng Thiên tử lệnh cường hào" (奉天子以令不臣) thành "dùng thiên tử lệnh chư hầu" (挾天子以令諸侯).

Ông xuất hiện tới hồi thứ 61 thì tự vẫn khi được Tào Tháo gửi cho đồ hộp rỗng. Tam Quốc diễn nghĩa theo thuyết của Tôn Thịnh khi nói về cái chết của Tuân Úc.

Xem thêm
 Tào Tháo
 Đổng Chiêu
 Hán Hiến Đế

Tham khảo
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, Nhà xuất bản Công an nhân dân.

Chú thích

Sinh năm 163
Mất năm 212
Nhân vật chính trị nhà Hán
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Nhân vật chính trị Tào Ngụy


title: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

text:
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (tên viết tắt: SBV hoặc NHNNVN) là cơ quan ngang bộ của Chính phủ Việt Nam, là ngân hàng trung ương của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam; thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng và ngoại hối; thực hiện chức năng của ngân hàng trung ương về phát hành tiền, ngân hàng của các tổ chức tín dụng và cung ứng dịch vụ tiền tệ cho Chính phủ; quản lý nhà nước các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Ngân hàng Nhà nước.

Lịch sử hình thành

 Thời kỳ Đông Dương thuộc Pháp, chính quyền thực dân Pháp đã quản lý và phát hành tiền tệ thông qua Ngân hàng Đông Dương (Banque d'Indochine) , một ngân hàng có vai trò là ngân hàng trung ương và ngân hàng thương mại trên khu vực Đông Dương thuộc Pháp. Sau Cách mạng Tháng Tám, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã từng bước xây dựng nền tài chính tiền tệ độc lập.
 Ngày 6 tháng 5 năm 1951, chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 15/SL thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam với các nhiệm vụ: phát hành giấy bạc, quản lý kho bạc, thực hiện chính sách tín dụng để phát triển sản xuất, phối hợp với mậu dịch để quản lý tiền tệ và đấu tranh tiền tệ với thực dân Pháp (đây cũng chính là ngày truyền thống hàng năm kỷ niệm thành lập của ngành ngân hàng Việt Nam).
 Ngày 21 tháng 1 năm 1960, Tổng Giám đốc Ngân hàng Quốc gia đã thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ ký Thông tư số 20/VP-TH đổi tên ngân hàng này thành Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
 Sau năm 1975, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã tiếp quản và "quốc hữu hóa" Ngân-hàng Quốc-gia Việt-Nam của Việt Nam Cộng hòa và  thông qua danh nghĩa của chủ nhà băng này để thừa kế vai trò hội viên của Ngân hàng VNCH này trong các tổ chức tài chính quốc tế như: IMF, WB, ADB.
 Tháng 7 năm 1976, Việt Nam thống nhất về phương diện nhà nước, đổi tên nước là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, về ngành ngân hàng, hợp nhất về mặt thể chế, tổ chức từ 1976 và hợp nhất Ngân hàng về mặt tiền tệ vào mùa xuân năm 1978 qua việc đổi tiền.
 Tháng 7 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số 218/CT  cho phép làm thử việc chuyển hoạt động của Ngân hàng sang kinh doanh Xã hội Chủ nghĩa.
 Tháng 3 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Nghị định 53/HĐBT  với định hướng cơ bản là chuyển hẳn hệ thống ngân hàng sang hoạt động kinh doanh
 Tháng 5 năm 1990, Hội đồng Nhà nước thông qua và công bố 2 Pháp lệnh là Pháp lệnh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Pháp lệnh ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính.
 Tháng 10 năm 1993, quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với Quỹ Tiền tệ quốc tế, Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á được tái lập và khơi thông
 Ngày 2 tháng 12 năm 1997, Quốc hội khóa X thông qua Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật Các tổ chức tín dụng có hiệu lực từ ngày 01/10/1998.
 Ngày 16 tháng 6 năm 2010, Quốc hội khóa XI thông qua Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật các tổ chức tín dụng có hiệu lực từ ngày 01/01/2011.
 Ngày 11 tháng 11 năm 2013, Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực hiện theo Nghị định số 156/2013/NĐ-CP ngày 11/11/2013 của Chính phủ. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước có 27 đơn vị trực thuộc.

Lãnh đạo hiện nay

Thống đốc: Nguyễn Thị Hồng, Ủy viên Trung ương Đảng
Phó Thống đốc:
Đào Minh Tú (sinh 1964), Nguyên Chánh Văn phòng NHNN (thường trực)
Đoàn Thái Sơn, Nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, NHNN
Phạm Tiến Dũng, Nguyên Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN
Phạm Thanh Hà, Nguyên Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN

Cơ cấu tổ chức
(theo Nghị định số 102/2022/NĐ-CP ngày 12/12/2022 của Chính phủ và Quyết định số 1138/QĐ-TTg ngày 2/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ)

Đơn vị thực hiện chức năng quản lý nhà nước
Vụ Chính sách tiền tệ.
Vụ Quản lý ngoại hối.
Vụ Thanh toán.
Vụ Tín dụng các ngành kinh tế.
Vụ Dự báo, thống kê.
Vụ Hợp tác quốc tế.
Vụ Ổn định tiền tệ - tài chính.
Vụ Kiểm toán nội bộ.
Vụ Pháp chế.
Vụ Tài chính - Kế toán.
Vụ Tổ chức cán bộ.
Vụ Truyền thông.
Văn phòng.
Cục Công nghệ thông tin.
Cục Phát hành và kho quỹ.
Cục Quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.
Cục Quản trị.
Sở Giao dịch.
Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng.
Các chi nhánh tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Các đơn vị sự nghiệp
Viện Chiến lược ngân hàng.
Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam.
Thời báo Ngân hàng.
Tạp chí Ngân hàng
Học viện Ngân hàng.
Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại diện tại các tổ chức quốc tế
(trích Khoản 15, Điều 2, Nghị định 102/2022/NĐ-CP ngày 12/12/2022 của Chính phủ)

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đại diện cho nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chính phủ Việt Nam tại Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Nhóm Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Đầu tư Quốc tế (IIB), Ngân hàng Hợp tác Kinh tế Quốc tế (IBEC), Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) và các tổ chức tiền tệ, ngân hàng quốc tế khác.

Lãnh đạo qua các thời kỳ

Khen thưởng
 Huân chương Sao vàng (2006)
 Huân chương Hồ Chí Minh (1996 và 2011)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website chính thức
 Nguyên thống đốc Ngân hàng Nhà nước: 'Chúng ta từng sai sót'
 Khái quát những đóng góp của hệ thống ngân hàng Việt Nam nhìn qua lịch sử sơ lược về tiền tệ Việt Nam .

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Huân chương Sao Vàng
Ngân hàng Việt Nam
Khởi đầu năm 1951 ở Việt Nam


title: 2406 Orelskaya

text:
2406 Orelskaya (1966 QG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 8 năm 1966 bởi Đài vật lý thiên văn Crimean ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2406 Orelskaya

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1966


title: Bannur

text:
Bannur là một thị xã panchayat của huyện Mysore thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Bannur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 654 mét (2145 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bannur có dân số 23.190 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Bannur có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Bannur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Mysore


title: Đức Sơn Tuyên Giám

text:
Đức Sơn Tuyên Giám (zh. déshān xuānjiàn 德山宣鑒, ja. tokusan senkan), 782-865, là Thiền sư Trung Quốc, một trong những Thiền sư lỗi lạc nhất đời Đường. Sư có 9 môn đệ được ấn khả, trong đó hai vị Nham Đầu Toàn Hoát và Tuyết Phong Nghĩa Tồn đứng hàng đầu. Sư nối pháp Long Đàm Sùng Tín thuộc dòng Thanh Nguyên Hành Tư và Thạch Đầu Hi Thiên. Nhân duyên ngộ đạo của sư là một trong những câu chuyện thường được nhắc lại nhất trong giới Thiền. sư nổi danh về việc sử dụng cây gậy để giáo hoá (đập) thiền sinh, từ đó mà sinh ra danh từ Bổng hát, chỉ cây gậy (bổng) ngang dọc của sư và tiếng hét (Hát) vọng vang của Lâm Tế Nghĩa Huyền.

Những lời dạy của sư rất lạ lùng, khó hiểu, chỉ có bậc thượng căn mới có thể hội đôi phần. Những câu nói của Sư, nghe phớt qua người thường có thể gọi là "mắng Phật mạ Tổ" nhưng nếu thấu hiểu thì cao siêu vô cùng. Sư không muốn đi quanh co, rườm rà mà nhiệt tình hướng dẫn môn đệ mau chóng ngộ được chân lý Bất nhị, nơi mọi ngôn từ trở thành vô dụng. Cũng từ tâm hồn cao siêu nhiệt tình của sư mà xuất phát từ dòng Thiền này một Tuyết Phong Nghĩa Tồn, một Vân Môn Văn Yển, một Pháp Nhãn Văn Ích và vô số những ngôi sao sáng trong Thiền tông sau này.

Cơ duyên
Sư họ Chu, quê ở Kiến Nam, Giản Châu, xuất gia lúc 20 tuổi. Sư thông Luật tạng và các bộ kinh, luận. Vì thường giảng Kim cương bát-nhã-ba-la-mật-đa kinh nên thời nhân gọi sư là Chu Kim Cương. Nghe Nam phương Thiền tông thịnh hành sư bất bình nói:

"Kẻ xuất gia muôn kiếp học uy nghi của Phật, vạn kiếp học tế hạnh của Phật. Những kẻ ma ở phương Nam dám nói ‘Trực chỉ nhân tâm, kiến tính thành Phật.’ Ta phải ruồng tận hang ổ của chúng, diệt hết đống ma quái để đền ân Phật."
Sư bèn khăn gói lên đường, mang theo bộ Thanh Long sớ sao tới Lễ Châu. Trên đường, sư gặp một người đàn bà bán bánh rán, bảo bà lấy ít bánh ăn điểm tâm. Bà chỉ gánh của sư hỏi:
"Gói này là gì."
Sư trả lời: "Thanh Long sớ sao."
Bà nói: "Tôi có một câu hỏi, nếu thầy đáp được, tôi xin cúng dường bánh điểm tâm. Bằng đáp không được, mời thầy đi nơi khác."
Sư ưng ý, bà liền hỏi: "Trong kinh Kim cương có nói ‘Tâm quá khứ bất khả đắc, tâm vị lai bất khả đắc, tâm hiện tại bất khả đắc.’ Vậy Thầy muốn điểm tâm nào?"
Sư lặng thinh, không đáp được. Người đàn bà liền chỉ sư đến tham vấn Thiền sư Long Đàm Sùng Tín.
Vừa tới cửa Long Đàm, sư liền nói:
"Nghe danh Long Đàm đã lâu, nay đến đây, đầm (đàm 潭) cũng chẳng thấy, rồng (long 龍) cũng chẳng hiện."
Long Đàm bước ra, nói: "Ngươi đã tới Long Đàm rồi."
Sư không đáp được, liền dừng lại đây. Một đêm, sư đứng hầu. Long Đàm bảo:
"Đêm khuya sao chẳng xuống?"
Sư kính chào bước ra, lại trở vào thưa: "Bên ngoài tối đen." Long Đàm thắp đèn đưa Sư. Sư toan tiếp lấy, Long Đàm liền thổi tắt. Sư bỗng nhiên đại ngộ, tất cả kiến chấp đều tan vỡ, quỳ xuống lễ bái. Long Đàm hỏi:
"Ngươi thấy gì?"
Sư thưa: "Từ nay về sau chẳng còn nghi lời nói chư Hoà thượng trong thiên hạ."
Hôm sau Long Đàm thượng đường bảo chúng: "Trong chúng đây có một gã răng như kiếm bén, miệng tợ chậu máu, đánh một gậy chẳng ngó lại, khi khác y lên ngọn núi cao vút dựng lập đạo của ta."
Sư đem bộ sớ sao ra chất đống nổi lửa đốt và nói: "Tột cùng các biện luận siêu huyền như một sợi lông ném trong hư không; hết sạch các trọng yếu trong đời như một giọt nước rơi vào hồ lớn." Sư lễ từ Long Đàm du phương.

Hành cước & Pháp ngữ

Đến Quy Sơn Linh Hựu, sư vào pháp đường từ phía Tây đi qua phía Đông, lại từ Đông sang Tây, hỏi:

"Có chăng? Có chăng?" Quy Sơn ngồi lặng im không ngó tới.
Sư nói: "Không, không".
Liền đi thẳng ra cửa tự nói: "Tuy nhiên như thế cũng chẳng đặng thô xuất." Sư bèn đầy đủ uy nghi đi trở vào. Vừa bước qua cửa, sư đưa toạ cụ lên gọi:
"Hoà thượng!" Quy Sơn toan nắm Phất tử, Sư liền hét, phủi áo ra đi.
Quy Sơn sau nói: "Gã ấy về sau lên tận ngọn núi cao, cất am cỏ ở, để rồi quở Phật mắng Tổ."
Sư dạy chúng:
"Nơi mình vô sự thì chớ vọng cầu, vọng cầu mà được thì chẳng phải được. Các ông chỉ vô sự nơi tâm, vô tâm nơi sự thì hư mà linh, không mà diệu. Nếu có nói gốc ngọn chừng đầu mảy lông đều là tự dối. Còn có mảy may nghĩ nhớ là nghiệp nhân tam đồ. Bất chợt sinh tình (vọng khởi) là muôn kiếp bị khóa kín. Danh thánh hiệu phàm trọn là tiếng rỗng, tướng đặc biệt hình xấu xa đều là sắc huyễn. Các ông muốn cầu đó mà không bị luỵ sao? Và các ông chán đó, lại thành bệnh lớn. Cả hai đều vô ích…
Nhân giả! nói tu hành như thế, các ông đâu chẳng nghe nói Lão Hồ (ông già Ấn Độ, chỉ Phật) trải ba a-tăng-kì kiếp tu hành mà nay còn đâu? Sau 80 năm chết mất, cùng các ông có khác gì?…
Các ông chớ cuồng! Khuyên các ông không gì hơn thôi hết đi, vô sự đi. Tâm vừa khởi một niệm tức là quyến thuộc nhà ma, là kẻ tục phá giới."
Sư lâm bệnh, tăng hỏi:
"Lại có cái chẳng bệnh chăng?"
Sư đáp: "Có." Tăng hỏi: "Thế nào là cái chẳng bệnh?"
Sư bảo: "Ôi da! Ôi da!"
Sư lại bảo chúng: "Chụp không tìm tiếng luống nhọc tâm thần các ngươi. Mộng tỉnh, tỉnh rồi trọn không có việc gì."

Nói xong sư ngồi yên lặng viên tịch, nhằm đời Đường, niên hiệu Hàm Thông năm thứ sáu, ngày mùng ba tháng 12 năm Ất Dậu. Vua sắc phong Kiến Tính Đại sư.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-Guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Thích Thanh Từ: Thiền sư Trung Hoa I-III. TP HCM 1990, 1995.
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Thiền sư Trung Quốc
Sinh năm 780
Mất năm 865
Đại sư Phật giáo


title: Trịnh Duy Đại

text:
Trịnh Duy Đại (chữ Hán: 鄭惟岱, ? - 1517) là tướng Đại Việt cuối thời Lê sơ, người làng Thủy Chú, xã Xuân Thắng, huyện Thọ Xuân, Thanh Hoá, Việt Nam.

Tiểu sử
Trịnh Duy Đại là cháu nội của Trịnh Khắc Phục, một công thần khai quốc nhà Hậu Lê.Ông Trịnh Khắc Phục sinh 8 người con trai là Trịnh Bá Nhai, Trịnh Trọng Ngạn, Trịnh Trọng Phong, Trịnh Thúc Thông, Trịnh Thúc Tùng,Trịnh Đại Hưng, Trịnh Như Sơn và Trịnh Quý Nham. Trong đó ông Trịnh Trọng Ngạn sinh ba con trai là Trịnh Duy Thận, Trịnh Duy Đại và Trịnh Duy Sản. (theo gia phả họ Trịnh Khắc Phục - làng Vân Đô, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa).

Phế lập
Nhờ tập ấm của ông nội, Trịnh Duy Đại thăng tiến khá nhanh, làm chức Thương thư Bộ Hộ thời Lê Tương Dực, rồi được thăng làm Văn quận công.

Tháng 4 năm 1516, em ông là Trịnh Duy Sản giết Lê Tương Dực và họp tông thất và đại thần bàn bạc lập vua mới. Duy Sản định lập con của Mục Ý vương Lê Doanh là Lê Quang Trị năm đó lên 8 tuổi làm vua, nhưng một đại thần khác là Vũ Tá hầu Phùng Mại không ủng hộ. Do đó Duy Sản lập anh họ của Quang Trị, tức con của Cẩm Giang vương Sùng là Lê Y làm vua, tức là Lê Chiêu Tông.

Tuy nhiên, Trịnh Duy Đại và Tường quận công Phùng Dĩnh không đồng tình lập Lê Y mà vẫn muốn lập Lê Quang Trị. Phùng Dĩnh sai lực sĩ giết Phùng Mại ở nhà nghị sự và lập Quang Trị làm vua. Quang Trị vừa lên ngôi được 3 ngày, chưa kịp đổi niên hiệu mới, thì Trịnh Duy Đại rước vào Tây Kinh (Thanh Hóa).

Ít lâu sau, Trịnh Duy Sản và số đông các đại thần tránh thế mạnh của quân khởi nghĩa Trần Cảo, cũng đưa Chiêu Tông vào Tây Kinh. Cuối tháng 5 năm 1516, Trịnh Duy Đại thế yếu muốn trở về theo Chiêu Tông bèn giết chết Quang Trị cùng hai người em.

Bị giết
Trịnh Duy Sản tập hợp lực lượng các lộ tấn công chiếm lại Thăng Long, đưa vua Lê Chiêu Tông trở về kinh thành. Trần Cảo phải rút lui về Lạng Nguyên.

Tình hình tạm yên, các tướng nhà Lê lại quay sang đánh nhau. Các đại thần chia làm hai phe: họ Trịnh và họ Nguyễn. Người cùng họ Trịnh Duy Đại là Trịnh Tuy dàn quân đánh nhau với Nguyễn Hoằng Dụ ngay tại kinh thành.

Trịnh Duy Đại cùng chú Hoằng Dụ là Nguyễn Văn Lự hẹn nhau cùng vào gặp vua Chiêu Tông để hòa giải hai họ. Khi đến trước điện, Văn Lự bất ngờ lấy tờ sớ bí mật trong tay áo đưa ra, tâu với Chiêu Tông rằng: Trịnh Tuy cùng Trịnh Duy Đại bàn mưu với nhau lập Nguyễn Tùng là con Nguyễn Trinh làm ngụy chúa, định làm việc bạo nghịch lớn.

Lê Chiêu Tông bèn sai bắt luôn Duy Đại cùng thủ hạ của ông là các tướng do Trịnh Bá Quát đứng đầu đem chém. Sau đó Chiêu Tông sai bêu đầu ông ra ngoài cửa dinh tướng Trần Chân. Không rõ năm đó Trịnh Duy Đại bao nhiêu tuổi.

Xem thêm
 Lê Quang Trị
 Lê Chiêu Tông
 Trịnh Duy Sản
 Nguyễn Hoằng Dụ
 Trịnh Tuy

Tham khảo
 Đại Việt Sử ký Toàn thư
 Đại Việt thông sử

Chú thích

Võ tướng nhà Lê sơ
Người Thanh Hóa
Năm sinh thiếu
Mất năm 1517


title: Eybouleuf

text:
Eybouleuf () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Gynandrobrotica nigrofasciata

text:
Gynandrobrotica nigrofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Gynandrobrotica


title: Calliotropis cynee

text:
Calliotropis cynee là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Papilio mangoura

text:
Papilio mangoura là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó là loài đặc hữu của Madagascar.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Gimenez Dixon, M. 1996. Papilio mangoura . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Động vật Madagascar
M


title: Alaska (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương Alaska là một lớp bao gồm sáu tàu tuần dương rất lớn được Hải quân Hoa Kỳ đặt hàng trước Chiến tranh thế giới thứ hai. Cho dù thường được gọi là tàu chiến-tuần dương, Hải quân Hoa Kỳ chính thức xếp hạng chúng là những tàu tuần dương cỡ lớn với ký hiệu lườn CB. Bản chất trung gian của chúng được thể hiện qua tên mà chúng được đặt so với thông lệ đặt tên cho thiết giáp hạm và tàu tuần dương vào lúc đó, tất cả đều được đặt tên theo "lãnh thổ hoặc vùng quốc hải" của Hoa Kỳ. Trong số sáu chiếc được vạch kế hoạch, có ba chiếc được đặt lườn, và chỉ có hai chiếc được hoàn tất. Việc chế tạo chiếc thứ ba bị ngưng lại vào ngày 16 tháng 4 năm 1945 khi nó đã hoàn tất được 84%. Hai chiếc được hoàn tất,  và  đã phục vụ trong hai năm sau cùng của Thế chiến II trong vai trò bắn phá bờ biển và hộ tống các tàu sân bay nhanh. Cả hai chiếc đều được cho ngừng hoạt động vào năm 1947 chỉ sau khi phục vụ được 32 và 29 tháng tương ứng.

Ý tưởng về một lớp tàu tuần dương cỡ lớn khởi sự vào đầu thập niên 1930, khi Hải quân Hoa Kỳ muốn đối phó lại những chiếc "thiết giáp hạm bỏ túi" thuộc lớp Deutschland được Đức cho hạ thủy và đưa vào hoạt động. Cho dù không có một kết quả cụ thể nào ngay lập tức, kế hoạch về những chiếc tàu sau đó tiến triển thành lớp Alaska vào cuối thập niên 1930 sau khi Đức đưa vào hoạt động lớp Scharnhorst cùng những lời đồn đại rằng Nhật Bản đang chế tạo một lớp tàu chiến-tuần dương mới. Lớp Alaska được dự định để hoạt động như những "tàu diệt tàu tuần dương", có khả năng truy tìm và tiêu diệt các tàu tuần dương hạng nặng "sau Hiệp ước". Để đạt được những mục tiêu đó, lớp tàu được trang bị súng có cỡ nòng lớn hơn trên một thiết kế mới và đắt tiền, lớp vỏ giáp giới hạn ở mức chống chọi được đạn pháo 305 mm (12 inch), và hệ thống động lực có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 58–61 km/h (31–33 knot).

Bối cảnh
Việc phát triển kiểu tàu tuần dương hạng nặng được tiến triển đều đặn giữa Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai theo những điều khoản của Hiệp ước Hải quân Washington và những hiệp ước tiếp theo sau. Trong Hiệp ước này, Hoa Kỳ, Anh Quốc, Nhật Bản, Pháp và Italy đồng ý giới hạn trọng lượng rẽ nước của tàu tuần dương hạng nặng ở mức 10.000 tấn và hải pháo cỡ nòng 203 mm (8 inch). Cho đến lớp Alaska, các tàu tuần dương Mỹ được thiết kế giữa hai cuộc thế chiến đều tuân thủ theo hạn ngạch này.

Sự thúc đẩy ban đầu cho việc thiết kế lớp Alaska đến từ việc đưa ra hoạt động những tàu tuần dương thuộc lớp Deutschland vốn còn được gọi là những thiết giáp hạm bỏ túi vào đầu thập niên 1930. Cho dù không có hành động nào được tiến hành ngay lập tức, các kế hoạch được xem xét lại vào cuối thập niên 1930 sau khi các báo cáo tình báo cho rằng Nhật Bản đang vạch kế hoạch hoặc đang chế tạo các "siêu tàu tuần dương" mạnh hơn nhiều so với các tàu tuần dương hạng nặng của Mỹ. Hải quân Hoa Kỳ phản ứng lại vào năm 1938 khi Ban chỉ huy Hải quân Hoa Kỳ gửi một yêu cầu đến Văn phòng Chế tạo và Sửa chữa về một "nghiên cứu toàn diện về mọi loại tàu hải quân để cân nhắc về một chương trình chế tạo mới mở rộng". Tổng thống Hoa Kỳ vào lúc đó, Franklin Delano Roosevelt, có thể đã đóng vai trò chính trong việc phát triển lớp tàu này bởi mong ước của ông có thể đáp trả khả năng tấn công của các tàu tuần dương Nhật và thiết giáp hạm bỏ túi Đức, vốn đã khiến cho chúng được gọi là một sự "động viên chính trị", nhưng những nhận xét như vậy thật khó mà làm rõ được.

Thiết kế
Một sử gia đã mô tả quá trình thiết kế lớp Alaska là một sự "dày vò đau khổ" do nhiều thay đổi và cải biến trên thiết kế của con tàu bởi nhiều cá nhân và bộ phận. Thực ra, kế hoạch đưa đến ít nhất chín thiết kế khác nhau, trải từ thiết kế như kiểu tàu tuần dương phòng không 6.000 tấn thuộc lớp Atlanta cho đến các kiểu tàu tuần dương hạng nặng "phình to" và một kiểu thiết giáp hạm tí hon tải trọng 38.000 tấn trang bị 12 pháo 305 mm (12 inch) và 16 pháo 127 mm (5 inch). Nhằm mục đích giữ cho tải trọng con tàu dưới mức 25.000 tấn, Ban chỉ huy Hải quân đã cho phép các thiết kế chỉ có sự bảo vệ hạn chế bên dưới mực ngấn nước. Kết quả là khi chế tạo, lớp Alaska khá mong manh trước ngư lôi và đạn pháo rơi trước con tàu. Thiết kế cuối cùng được chọn là một phiên bản mở rộng của lớp tàu tuần dương hạng nặng Baltimore có hệ thống động lực giống như các tàu sân bay lớp Essex. Con tàu này kết hợp dàn pháo chính gồm chín khẩu 305 mm (12 inch) cùng vỏ giáp bảo vệ đủ để chống lại đạn pháo 254 mm (10 inch) trong một thân tàu có khả năng di chuyển 61 km/h (33 knot).

Lớp tàu mới được chính thức đặt hàng vào tháng 9 năm 1940 cùng với một số lượng lớn đến mức thừa thãi các tàu chiến khác như một phần của Đạo luật Hải quân hai đại dương. Vai trò của chiếc tàu chiến mới cũng thay đổi đôi chút; ngoài vai trò đối chiến trên mặt biển, chúng còn được sử dụng để bảo vệ các tàu sân bay. Vì có được cỡ pháo lớn hơn, kích thước lớn và tốc độ cao, chúng có giá trị hơn trong vai trò này hơn các tàu tuần dương hạng nặng, và chúng cũng là đảm bảo cho các báo cáo tình báo rằng Nhật Bản đang chế tạo các "siêu tuần dương" mạnh hơn các tàu tuần dương Mỹ.

Vũ khí

Dàn pháo chính

Vào lúc chế tạo, lớp Alaska có chín khẩu pháo 305 mm (12-inch)/50-caliber Mark 8 bố trí trên ba tháp pháo ba nòng, với hai tháp pháo hướng ra trước và một ra phía sau, một cấu hình thường được gọi là "2-A-1". Thế hệ hải pháo 305 mm (12 inch) được sản xuất cho Hải quân Mỹ trước đây là phiên bản Mark 7, vốn được thiết kế vào năm 1912 và được trang bị cho lớp Wyoming. Thế hệ Mark 8 có chất lượng cao hơn; trong thực tế, từng được đánh giá "là vũ khí mạnh mẽ nhất ở cỡ nòng của nó từng được đưa vào sử dụng". Được thiết kế vào năm 1939, nó cân nặng 55,3 tấn (121.856 lb) kể cả khóa nòng, và có thể chịu được tốc độ bắn trung bình 2,4–3 phát mỗi phút. Nó có thể bắn một đầu đạn Mark 18 xuyên thép nặng 517 kg (1.140 lb) đi xa 35.271 m (38.573 yard) ở góc nâng 45°, trong khi nòng súng có tuổi thọ 344 phát (so sánh với kiểu pháo 406 mm (16 inch)/50 caliber Mark 7 của lớp Iowa, những chiếc Alaska có thể bắn nhiều hơn 54 phát).

Các tháp pháo của chúng rất giống như những chiếc trên lớp thiết giáp hạm Iowa, nhưng có những khác biệt ở nhiều điểm; ví dụ, lớp Alaska có một thang nâng thuốc đạn hai tầng, thay vì chỉ có một tầng như trên lớp Iowa. Sự khác biệt này giúp cho việc sử dụng khẩu pháo an toàn hơn và gia tăng tốc độ bắn. Ngoài ra, một "que thông đầu đạn" được bổ sung cho Alaska và Guam. Thiết bị này chuyển đầu đạn từ kho chứa đến vòng xoay để có thể nạp vào các khẩu pháo. Tuy nhiên, đặc tính này tỏ ra không thật hiệu quả, nên đã không dự định trang bị cho Hawaii hay mọi tàu khác sau đó.

Vì Alaska và Guam là duy nhất hai tàu chiến được trang bị kiểu pháo này, chỉ có mười tháp pháo được chế tạo trong suốt cuộc chiến tranh (ba chiếc cho mỗi con tàu kể cả Hawaii và một chiếc dự phòng). Chúng có phí tổn đối với Hải quân lên đến 1.550.000 Đô-la mỗi chiếc, và là những tháp pháo hạng nặng đắt tiền nhất mà Hải quân Mỹ từng mua trong Thế Chiến II.

Dàn pháo hạng hai
Dàn pháo hạng hai của lớp Alaska bao gồm 12 khẩu pháo lưỡng dụng 5-inch (127 mm)/38-caliber Mark 12 (chống tàu và phòng không) trên những tháp pháo nòng đôi, một ở mỗi góc của cấu trúc thượng tầng và một trước và sau trục dọc con tàu. Pháo 5-inch/38-caliber ban đầu được dự định chỉ để sử dụng trên các tàu khu trục được chế tạo trong thập niên 1930, nhưng từ năm 1934 và cho đến tận Thế Chiến II chúng được trang bị trên hầu hết tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ, bao gồm tàu sân bay, thiết giáp hạm, tàu khu trục hạng nặng và hạng nhẹ.

Hỏa lực phòng không

Nhằm mục đích phòng không, lớp Alaska mang theo 56 khẩu 40 mm và 34 khẩu 20 mm. Những con số này có thể so sánh với 48 khẩu 40 mm và 24 khẩu 20 mm trên lớp tàu tuần dương hạng nặng Baltimore nhỏ hơn; hoặc với 80 khẩu 40 mm và 49 khẩu 20 mm trên lớp thiết giáp hạm Iowa lớn hơn.

Được cho là vũ khí phòng không hạng nhẹ hiệu quả nhất trong Thế Chiến II, pháo Bofors 40 mm được sử dụng trên hầu hết các tàu chiến chủ lực của các hạm đội Anh-Mỹ từ năm 1943 đến năm 1945. Cho dù chúng là hậu duệ của các thiết kế Đức và Thụy Điển, các khẩu Bofors được Hải quân Mỹ sử dụng trong Thế Chiến II đã được "Mỹ hóa" đáng kể, nâng kiểu vũ khí này lên đủ tiêu chuẩn của Hải quân Mỹ. Tiêu chuẩn mới này đưa đến một hệ thống súng đạn theo tiêu chuẩn Anh (mà ngày nay Hoa Kỳ gọi là Hệ thống Tiêu chuẩn) với đạn dược có thể thay đổi lẫn nhau được nhằm đơn giản hóa vấn đề tiếp liệu trong Thế Chiến II. Khi được ghép với hệ thống vận hành thủy lực nhằm giảm thiểu việc nhiễm muối mặn, và bộ ngắm Mark 51 để cải thiện độ chính xác, pháo Bofors 40 mm trở thành một kẻ thù đáng sợ, với thành tích tiêu diệt gần phân nửa tổng số máy bay Nhật Bản bị bắn rơi từ ngày 1 tháng 10 năm 1944 đến ngày 1 tháng 2 năm 1945.

Kiểu pháo phòng không Oerlikon 20 mm là một trong những vũ khí phòng không được sử dụng rộng rãi nhất trong Thế Chiến II; riêng người Mỹ đã sản xuất tổng cộng 124.735 khẩu. Khi được giới thiệu vào năm 1941, chúng thay thế cho súng máy M2 Browning 0,50 inch trên căn bản một-đổi-một. Pháo Oerlikon là vũ khí phòng không hàng đầu của Hải quân Mỹ cho đến khi Bofors 40 mm được giới thiệu vào năm 1943.

Khả năng cải biến thành tàu sân bay

Còn có thêm một thay đổi lớn khác được cân nhắc đến trong giai đoạn "khủng hoảng tàu sân bay" vào đầu năm 1942. Ở thời điểm này, khi chiếc USS Saratoga bị loại khỏi vòng chiến ít nhất cho đến tháng 5 sau khi bị hư hại do ngư lôi và USS Lexington bị mất trong trận chiến biển Coral, Hải quân và Tổng thống nhận ra rằng Hoa Kỳ cần có thêm tàu sân bay càng nhanh càng tốt. Kết quả là, Văn phòng Tàu chiến quyết định cải biến một số lườn tàu vốn đang được chế tạo thành tàu sân bay. Vào nhiều dịp khác nhau trong năm 1942, họ từng cân nhắc việc cải biến một phần hay tất cả các tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Cleveland, tàu tuần dương hạng nặng thuộc lớp Baltimore, lớp Alaska, hoặc ngay cả một thiết giáp hạm lớp Iowa; cuối cùng họ đã chọn Cleveland.

Ý tưởng cải biến các tàu tuần dương lớp Alaska thành những tàu sân bay tỏ ra "đặc biệt hứa hẹn" vì nhiều điểm tương đồng trong thiết kế của lớp tàu sân bay Essex và của lớp Alaska, kể cả việc cùng có một hệ thống động lực. Tuy nhiên, khi so sánh các tàu tuần dương Alaska với các tàu sân bay Essex, chiếc tàu tuần dương cải biến sẽ có một sàn đáp ngắn hơn nên chỉ mang theo được 90% số máy bay, thấp hơn 3,4 m (11 ft) trên mặt nước, và hành trình đi được sẽ ít hơn 13.000 km (8.000 dặm) ở tốc độ 28 km/h (15 knot). Hơn nữa, thiết kế của tàu tuần dương lớn không bao gồm một sự bảo vệ dưới mặt nước thỏa đáng như trên các tàu sân bay thông thường do phải dành trọng lượng vỏ giáp cho việc chống đỡ đạn pháo. Cuối cùng, việc cải biến một chiếc Alaska không đáp ứng mục đích của Hải quân có được tàu sân bay một cách nhanh chóng, vì những công việc cần làm để cải biến chúng thành tàu sân bay đưa đến những sự trì hoãn. Với tất cả những vấn đề đó, mọi kế hoạch cải biến lớp Alaska đều chấm dứt vào ngày 7 tháng 1 năm 1942.

Chế tạo
Trong số sáu chiếc lớp Alaska được vạch kế hoạch, chỉ có ba chiếc được đặt lườn, và chỉ có hai chiếc đầu tiên, Alaska và Guam, được hoàn tất. Việc chế tạo chiếc thứ ba Hawaii bị ngưng lại vào ngày 16 tháng 4 năm 1947 khi nó hoàn tất được 84%. Ba chiếc cuối cùng, Philippines, Puerto Rico và Samoa bị trì hoãn do mọi nguồn tài nguyên về nguyên liệu và ụ đóng tàu được dành cho những con tàu có độ ưu tiên cao hơn, như tàu sân bay, tàu khu trục và tàu ngầm. Công việc chế tạo vẫn chưa được bắt đầu khi thép trở nên hiếm hoi, và khi nhận thức rằng những con tàu "diệt tàu tuần dương" này không còn mục tiêu để săn đuổi, khi mà hạm đội tàu tuần dương Nhật Bản đã bị đánh bại bởi máy bay và tàu ngầm, làm cho Alaska trở thành những con "bạch tượng". Kết quả là, việc chế tạo ba chiếc cuối cùng của lớp Alaska không bao giờ được bắt đầu, và chúng bị chính thức hủy bỏ vào ngày 24 tháng 6 năm 1943.

Lịch sử hoạt động

Alaska và Guam phục vụ cùng Hải quân Mỹ trong những năm cuối cùng của Chiến tranh Thế giới thứ hai. Tương tự như những thiết giáp hạm nhanh thuộc lớp Iowa, tốc độ nhanh của chúng tỏ ra hữu ích trong vai trò bắn phá bờ biển và hộ tống các tàu sân bay nhanh. Cả hai đã bảo vệ cho tàu sân bay Franklin khi chiếc này rút lui về Guam để sửa chữa sau khi bị Nhật đánh trúng hai quả bom. Sau đó, Alaska hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên Okinawa, trong khi Guam đi đến vịnh San Pedro trở thành soái hạm của một lực lượng đặc nhiệm mới, Lực lượng Đặc nhiệm Tuần dương 95. Được tháp tùng bởi Alaska, bốn tàu tuần dương hạng nhẹ và chín tàu khu trục, Guam dẫn đầu đội đặc nhiệm tiến vào biển Đông Trung Quốc và Hoàng Hải truy tìm và tiêu diệt tàu bè đối phương, nhưng chỉ bắt gặp những thuyền buồm Trung Quốc. Khi chiến tranh kết thúc, chúng đang đảm trách vai trò hộ tống các tàu sân bay.

Sau chiến tranh, cả hai con tàu được cho ngừng hoạt động và đưa về Hạm đội dự bị vào năm 1947 chỉ sau khi phục vụ được 32 và 29 tháng tương ứng. Vào năm 1958, Văn phòng Tàu chiến chuẩn bị hai nghiên cứu khả thi nhằm khảo sát khả năng có thể cải biến phù hợp Alaska và Guam thành những tàu tuần dương trang bị tên lửa điều khiển. Nghiên cứu thứ nhất bao gồm việc tháo dỡ toàn bộ các khẩu pháo để trang bị bốn hệ thống tên lửa khác nhau; nhưng với chi phí lên đến 160 triệu Đô-la, đề nghị này hoàn toàn không khả thi, nên một nghiên cứu thứ hai được tiến hành. Phương án này để lại toàn bộ các tháp pháo phía trước (hai tháp pháo 305 mm ba nòng và ba tháp pháo 127 mm nòng đôi), và bổ sung các hệ thống tên lửa đã được cắt giảm phía đuôi tàu. Cho dù đề nghị này chỉ tốn khoảng phân nửa so với kế hoạch trước (82 triệu Đô-la), nó vẫn bị xem là quá đắt. Kết quả là cả hai con tàu đều bị rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 6 năm 1960. Alaska bị bán để tháo dỡ vào ngày 30 tháng 6 năm 1960, và Guam vào ngày 24 tháng 5 năm 1961.

Trước đó, con tàu thứ ba trong lớp chưa được hoàn tất Hawaii từng được cân nhắc để cải biến thành chiếc tàu tuần dương đầu tiên của Hải quân trang bị tên lửa điều khiển; và việc này kéo dài cho đến ngày 26 tháng 2 năm 1952, khi một phương án cải biến khác được đề nghị nhằm biến nó thành một tàu chỉ huy lớn. Nhắm trước cho việc cải biến, ký hiệu lườn của con tàu được thay đổi từ CB-3 thành CBC-1. Điều này sẽ biến nó thành "tàu chị em lớn" với chiếc Northampton (CLC-1); nhưng một năm rưỡi sau đó, ngày 9 tháng 10 năm 1954, nó quay trở lại ký hiệu CB-3. Hawaii được rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào ngày 9 tháng 6 năm 1958 và được bán để tháo dỡ vào năm 1959.

"Tàu tuần dương cỡ lớn" hay "tàu chiến-tuần dương" ?

Vào lúc bắt đầu của việc phát triển, lớp tàu này sử dụng ký hiệu lườn CC, nhấn mạnh rằng chúng sẽ là những tàu chiến-tuần dương theo truyền thống của lớp Lexington; tuy nhiên, ký hiệu này sau đó được đổi thành CB để thể hiện tên mới của chúng, "tàu tuần dương cỡ lớn", và mọi khái niệm liên hệ chúng như là những tàu chiến-tuần dương đều bị chính thức phủ nhận. Sau đó Hải quân Hoa Kỳ đặt tên mỗi con tàu theo tên các vùng lãnh thổ thuộc Hoa Kỳ hơn là tên các tiểu bang (theo truyền thống dành cho thiết giáp hạm) hoặc thành phố (dành cho các tàu tuần dương), để biểu trưng hóa sự tin tưởng rằng những con tàu này sẽ dự định có một vai trò trung gian giữa tàu tuần dương hạng nặng và thiết giáp hạm.

Chúng giống như những thiết giáp hạm đương thời về hình dáng, trọng lượng rẽ nước chỉ ít hơn 5.000 tấn, bố trí dàn pháo chính theo cấu hình quen thuộc 2-A-1, chia sẻ cùng một kiểu cột ăng-ten dạng cột lớn, và mang các khẩu pháo 127 mm (5 inch)/38 caliber đa dụng dọc hai bên của cấu trúc thượng tầng, cho dù các thiết giáp hạm có tám (lớp tàu cũ được tái trang bị) hoặc mười (sau lớp South Dakota) khẩu đội 127 mm (5 inch)/38 nòng đôi hai bên lườn trong khi các tàu tuần dương Alaska chỉ có sáu khẩu đội: một ở mỗi góc của cấu trúc thượng tầng và một trước và sau trục dọc con tàu.

Có hai điểm tranh luận chính để có thể xem lớp Alaska như những "tàu tuần dương lớn". Trước tiên là lớp vỏ giáp; trong khi chúng chịu đựng được nhiều hỏa lực pháo hơn bất kỳ chiếc tàu tuần dương nào, Alaska hầu như không thể tự vệ trước ngư lôi vì chúng hoàn toàn không có các ngăn kín nước trong lườn tàu và không có đai giáp chống ngư lôi. Việc thiếu sót một sự bảo vệ dưới mực ngấn nước cũng làm cho chúng mong manh trước các quả đạn pháo rơi ngay trước mục tiêu và tiếp tục hành trình dưới nước trước khi đánh trúng lườn tàu. Thêm vào đó, lớp vỏ giáp của chúng đã tới sát giới hạn có thể ngăn chặn đạn pháo 305 mm (12 inch); Chúng mong manh trước hỏa lực của thiết giáp hạm cỡ 355–406 mm (14–16 inch) ở mọi khoảng cách. Lập luận thứ hai hoàn toàn dựa trên thiết kế của chúng. Việc chế tạo lớp Alaska ngay từ lúc đặt lườn là một phiên bản mở rộng của một tàu tuần dương hạng nặng theo hiệp ước, mà cuối cùng được giải tỏa không bị ràng buộc bởi các hiệp ước hải quân Washington, London và London thứ hai. Ngoài ra, cho dù lớn hơn nhiều so với lớp Baltimore, dàn pháo hạng hai của các "tàu tuần dương lớn" chỉ hơi nhỉnh hơn. Trong khi Alaska mang 12 khẩu 127 mm (5 inch)/38, 56 khẩu 40 mm và 34 khẩu 20 mm, lớp Baltimore có cùng số lượng pháo 127 mm (5 inch)/38 và chỉ ít hơn 8 khẩu 40 mm và 10 khẩu 20 mm. Thêm vào tất cả những điều đó, tác giả Richard Worth nhấn mạnh rằng khi cuối cùng được hạ thủy, hoàn tất và đưa vào sử dụng, chúng "có kích cỡ của một thiết giáp hạm nhưng có khả năng của một tàu tuần dương".

Bất chấp những đặc tính giống như tàu tuần dương và sự khẳng định của Hải quân Mỹ về tình trạng của chúng, lớp Alaska vẫn thường được mô tả như những tàu chiến-tuần dương vào thời đó. Một số sử gia hiện đại cũng có quan điểm cho rằng đây là cách xếp lớp chính xác hơn, vì họ tin rằng đây là "những tàu chiến-tuần dương thực sự, theo mọi khía cạnh của từ ngữ", với mọi sự mong manh vốn có của kiểu tàu này. Khái niệm tàu chiến-tuần dương theo truyền thống Anh-Mỹ luôn luôn hy sinh sự bảo vệ để đổi lấy tốc độ và hỏa lực, có nghĩa là chúng không dự định để chịu đựng cỡ pháo mà bản thân chúng mang theo. Lớp Alaska có tỉ lệ trọng lượng vỏ giáp chiếm 28,4%, hơi ít hơn so với các kiểu tàu chiến-tuần dương và thiết giáp hạm nhanh đương thời, khi lớp thiết giáp hạm King George V, tàu chiến-tuần dương Hood và lớp thiết giáp hạm Iowa có tỉ lệ trọng lượng vỏ giáp giữa 32 và 33%. Trong thực tế, các tàu chiến-tuần dương cũ, như là lớp Invincible, có tỉ lệ trọng lượng vỏ giáp ít hơn đáng kể (19,9%). Ở khía cạnh trọng lượng rẽ nước, lớp Alaska nặng gần gấp đôi những chiếc tàu tuần dương mới nhất (lớp Baltimore). Thêm vào đó, chúng có cỡ pháo chính lớn hơn rất nhiều; trong khi lớp Alaska mang chín khẩu pháo 305 mm (12 inch)/50, vốn có khả năng tương đương nếu không nói là tốt hơn pháo 355 mm (14 inch)/50 kiểu cũ được sử dụng trên các thiết giáp hạm Mỹ trước hiệp ước, lớp Baltimore chỉ có số lượng tương đương pháo 203 mm (8 inch)/55 Mark 12 hoặc 15.

Những chiếc trong lớp

  được đưa vào hoạt động ngày 17 tháng 6 năm 1944. Nó phục vụ tại Thái Bình Dương, hộ tống các tàu sân bay và bắn pháo hỗ trợ xuống Okinawa trước khi hoạt động tiêu diệt tàu bè đối phương trong biển Đông Trung Quốc. Alaska được cho ngừng hoạt động vào ngày 17 tháng 2 năm 1947 sau khi hoạt động không đầy ba năm, và bị bán để tháo dỡ vào ngày 30 tháng 6 năm 1960.
  được đưa vào hoạt động ngày 17 tháng 9 năm 1944. Nó phục vụ tại Thái Bình Dương cùng chung với Alaska trong hầu hết các hoạt động; rồi cùng với Alaska, nó được cho ngừng hoạt động vào ngày 17 tháng 2 năm 1947 và bị bán để tháo dỡ vào ngày 30 tháng 6 năm 1961.
  được dự định là chiếc thứ ba trong lớp, nhưng nó chưa bao giờ được hoàn tất. Nhiều kế hoạch dự định cải biến nó thành tàu tuần dương trang bị tên lửa điều khiển hay tàu chỉ huy lớn trong những năm sau chiến tranh đều không khả thi, và nó bị tháo dỡ vào năm 1959.
 USS Philippines (CB-4) được dự định là chiếc thứ tư trong lớp. Nó được dự tính sẽ chế tạo tại Camden, New Jersey, nhưng bị hủy bỏ trước khi bắt đầu.
 USS Puerto Rico (CB-5) được dự định là chiếc thứ năm trong lớp. Nó được dự tính sẽ chế tạo tại Camden, New Jersey, nhưng bị hủy bỏ trước khi bắt đầu.
 USS Samoa (CB-6) được dự định là chiếc thứ sáu trong lớp. Nó được dự tính sẽ chế tạo tại Camden, New Jersey, nhưng bị hủy bỏ trước khi bắt đầu.

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Thư mục

  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)

  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)

  (Liên kết Google Books)
  (Liên kết Google Books)

Liên kết ngoài

 Sự ra đời của lớp tàu tuần dương cỡ lớn Alaska: Phần thứ nhất
 Những bức ảnh của lớp tàu tuần dương cỡ lớn Alaska
 Lớp tàu tuần dương cỡ lớn Alaska từ hướng dẫn nhận dạng của Văn phòng Tình báo Hải quân Hoa Kỳ ONI 200, phát hành ngày 1 tháng 7 năm 1950

Lớp tàu tuần dương Alaska
Lớp tàu tuần dương
Lớp tàu chiến-tuần dương
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Si Maha Phot (huyện)

text:
Si Maha Phot () là một huyện (Amphoe) ở phía nam của tỉnh Prachinburi, phía đông Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ) là: Si Mahosot, Mueang Prachinburi, Prachantakham, Kabin Buri của tỉnh Prachinburi, Phanom Sarakham và Sanam Chai Khet của tỉnh Chachoengsao.

Hành chính
Huyện này được chia thành 10 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 91 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Si Maha Phot nằm trên một phần của tambon Si Maha Phot và Nong Phrong, và Krok Sombun nằm trên một phần của tambon cùng tên. Có 7 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Si Maha Phot


title: Courlon-sur-Yonne

text:
Courlon-sur-Yonne là một xã của Pháptọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne. Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Courlonnais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức de la commune
 Courlon-sur-Yonne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Atrytone arogos

text:
Atrytone arogos là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở isolated colonies ở Georgia peninsular Florida, the Gulf Coast, đông nam North Dakota và central Minnesota phía nam đến miền nam Texas và the Colorado front range. Strays are found up tới miền tây Virginia, miền bắc Arkansas và Illinois.

Sải cánh dài 29–37 mm. There is one generation Cá thể trưởng thành mọc cánh từ tháng 6 đến tháng 7 in phía bắc và west. In phía nam there are two generations Cá thể trưởng thành mọc cánh từ tháng 4 đến tháng 9.

Ấu trùng ăn Andropogon gerardi, Panicum, Calamovilfa brevipilis và các loại cỏ khác. Con trưởng thành ăn mật hoa.

Phụ loài
Atrytone arogos arogos
Atrytone arogos iowa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Butterflies và Moths of North America
Bug Guide

Atrytone


title: Thành Tế

text:
Thành Tế (chữ Hán: 成濟, bính âm: Cheng Ji, ?? - 260) là một binh sĩ dưới quyền của Tư Mã Chiêu trong thời Tam Quốc của lịch sử Trung Quốc, Thành Tế là người đã trực tiếp giết chết Hoàng đế nhà Ngụy là Tào Mao trong một vụ xô xát do Tào Mao phát động nhằm lật đổ Tư Mã Chiêu vào năm 260. Theo đó Tư Mã Chiêu đã biết được cuộc nổi loạn này và đã chỉ thị cho Giả Sung trừ khử Tào Mao. Giả Sung truyền lệnh này và Thành Tế đã hưởng ứng giết Tào Mao. Sau khi Tào Mao chết, Tư Mã Chiêu và Giả Sung đổ hết trách nhiệm lên đầu của Thành Tế và giết ông.

Trong Tam Quốc Diễn nghĩa
Trong tác phẩm Tam Quốc diễn nghĩa, hồi 113 mô tả cụ thể về sự kiện này. Theo đó, Tào Mao bức xúc trước việc chuyên quyền của Tư Mã Chiêu và bàn với Vương Trầm, Vương Kinh và Vương Nghiệp định đảo chính nhưng ba người này không ai hưởng ứng. Tào Mao giận dỗi hành động một mình. Vương Nghiệp không những không giúp Tào Mao mà còn báo cho Tư Mã Chiêu biết việc này.

Còn Tào Mao tức thời sai hộ vệ Quan Tiêu Bá điều động được hai trăm túc vệ binh phất cờ kéo ra khỏi hậu cung bất chấp sự can ngăn của Vương Kinh. Tào Mao không nghe, khiến quân đẩy xe thẳng ra Long Môn thì gặp Giả Sung nai nịt nhung phục, ngồi trên ngựa, một bên có Thành Tế, một bên có Thành Tuy dẫn mấy ngàn binh đi tới. Tào Mao chống gươm bảo: "Có Thiên tử đây, sao các ngươi dám kinh động?". Quân sĩ thảy đều yên lặng không dám tiến tới nữa.

Lúc này Thành Tế hỏi Giả Sung: "Giết hay bắt?". Giả Sung đáp: "Ý Tư Mã Công là giết!". Thành Tế liền hươi kích đâm Tào Mao chết gục trên xe đồng thời đâm chết luôn cả Triệu Bá. Hay tin Tào Mao đã chết, Tư Mã Chiêu giả bộ ôm thây khóc lóc thảm thiết và nói "Thành Tế đáng giết và tru lục ba họ". Thành Tế kêu lên: "Đó là Giả Sung truyền lệnh của ngươi cho ta!" Tư Mã Chiêu vẫn truyền lệnh cho lôi Thành Tế ra cắt lưỡi và sau đó chém ở chợ.

Xem thêm
 Tư Mã Chiêu
 Tào Mao
 Giả Sung

Tham khảo

Năm sinh thiếu
Mất năm 260
Nhân vật quân sự Tào Ngụy


title: Montricoux

text:
Montricoux một thị xã và xã ở tỉnh Tarn-et-Garonne trong vùng Tarn-et-Garonne, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Tarn-et-Garonne

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Hoàng Đình Tùng

text:
Hoàng Đình Tùng (sinh ngày 24 tháng 8 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá hiện đang thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Thanh Hóa. Anh đã từng khoác áo đội tuyển U-23 Việt Nam thi đấu tại Sea Games 25 và Sea Games 26, và là cầu thủ của đội tuyển quốc gia từ năm 2011.

Đình Tùng cũng đã từng được bầu chọn giải thưởng chiếc giầy bạc Việt Nam năm 2009.

Sự nghiệp thi đấu

Thanh Hóa (giai đoạn 1)
Năm 2005, anh được HLV Hoàng Văn Phúc đôn lên đội 1 Thanh Hoá và bắt đầu chơi bóng chuyên nghiệp từ năm 17 tuổi. Chiếc áo số 2 vốn ít gắn với các tiền đạo được anh lựa chọn đơn giản bởi… chẳng còn số nào.

Mùa giải 2009, Thanh Hóa thi đấu bết bát và đứng chót bảng xếp hạng. Mặc dù anh thi đấu cực kỳ năng nổ, ghi bàn thuộc top giải đấu(13 bàn) nhưng chừng đó vẫn không đủ để cứu câu lạc bộ thoát khỏi cảnh rớt hạng. May mắn thay, Thể Công quyết định giải thể và nhường lại suất chơi V League 2010 cho Thanh Hóa, nhờ đó đội bóng thoát khỏi cảnh rớt hạng.

Mùa giải 2010 khởi đầu với chiến thắng ở trận siêu cúp Quốc gia, khi mà Lam Sơn Thanh Hóa vượt qua SHB Đà Nẵng trên chấm luân lưu sau khi hòa 1-1 ở hiệp đấu chính. Ở trận đấu này, Đình Tùng chỉ vào sân từ ghế dự bị. Ở mùa giải này, anh vẫn là chân sút đóng góp quan trọng của câu lạc bộ, góp phần giúp đội bóng trụ hạng ở thứ hạng 12.

Với 10 bàn thắng ở mùa giải 2011, Đình Tùng trở thành chân sút nội ghi nhiều bàn thắng nhất mùa giải. Tiếp tục là một mùa giải thi đấu thành công của tiền đạo xứ Thanh. Những bàn thắng của anh đã giúp cho Thanh Hóa có đươc thứ hạng 7, một vị trí an toàn và khả quan sau 2 mùa giải 2009-2010 đầy sóng gió.

Hải Phòng
Cuối năm 2011, anh chính thức kí hợp đồng với Vincem Hải Phòng và bắt đầu thi đấu tại đây từ mùa giải 2012, trở thành 1 bản hợp đồng đắt giá vào lúc bấy giờ.

Mùa giải 2012, đội bóng gặp nhiều khó khăn, thi đấu cực kỳ tệ nhưng Đình Tùng vẫn xuất hiện ở những thời điểm quan trọng. 5 bàn của Đình Tùng ở mùa giải này đều giúp Hải Phòng có những điểm số rất quan trọng. Đáng tiếc là một cánh én chẳng làm nên mùa xuân, những nỗ lực của Đình Tùng càng khiến cổ động viên đất Cảng cảm thấy tiếc nuối với số phận của đội bóng mình. Rất may là đội bóng đã trụ hạng ngay sau đó nhờ mua lại suất của Khatoco Khánh Hòa.

Ở mùa giải 2013, do Hải Phòng đã mua lại suất của Khatoco Khánh Hòa nên 2 đội đã gộp lại với nhau. Rất nhiều trụ cột của Hải Phòng không còn nằm trong kế hoạch của huấn luyện viên Hoàng Anh Tuấn, Đình Tùng là một trong những cầu thủ đó. Anh không được ra sân thi đấu nhiều, chủ yếu ra sân từ ghế dự bị.

Mùa giải 2014 có khả quan hơn cho anh khi được thi đấu nhiều hơn, cũng như có nhiều đóng góp cho đội bóng hơn so với mùa trước. Đặc biệt ở giải đấu cúp Quốc gia 2014, anh đã ghi tới 4 bàn sau 4 trận, góp công không nhỏ để đưa Hải Phòng vô địch cúp Quốc gia, rồi về nhì ở siêu cúp Quốc gia 2014 sau đó. Đây có lẽ là thành công hiếm hoi của anh trong màu áo Hải Phòng.

Rời Hải Phòng, anh có được 15 bàn thắng sau 60 trận, cùng với đó là chức vô địch cúp Quốc gia 2014 và huy chương bạc siêu cúp Quốc gia 2014.

Thanh Hóa (Giai đoạn 2)
Anh trở lại Thanh Hóa vào năm 2015 sau khi kết thúc hợp đồng với câu lạc bộ Hải Phòng.

Trở về quê hương, anh như lột bỏ được áp lực, thi đấu thăng hoa với 13 trận sau 24 vòng đấu, đứng thứ 3 danh sách ghi bàn mùa giải 2015. Anh kết hợp với Pape Omar tạo thành 1 cặp đôi săn bàn đáng sợ ở V League. Đội bóng cán đích thứ 3 chung cuộc. Điều đó tiếp tục được thể hiện ở mùa giải 2016, dù FLC Thanh Hóa chỉ về thứ 6 chung cuộc nhưng cặp đôi vẫn cho thấy sự đáng sợ, khiến các hàng hậu vệ vẫn phải luôn è dè và "chăm sóc" rất cẩn thận.

Mùa giải 2017, anh vẫn thi đấu rất năng nổ mỗi khi được ra sân. Dù không ghi được bàn nào nhưng cũng đã có nhiều đóng góp quan trọng giúp đội bóng lần đầu về nhì V League ở mùa giải 2017, chỉ thua hiệu số bàn thắng bại với câu lạc bộ Quảng Nam. Tính đến thời điểm hiện tại, đây là mùa giải duy nhất tiền đạo này không ghi được bàn thắng nào.

Mùa giải 2018, Đình Tùng đã cho khán giả thấy lại sự bùng nổ đáng kinh ngạc của anh. Mở đầu mùa giải với cú hattrick vào lưới Estern S.C. ở vòng loại Champions League 2018. Sau đó là những bàn thắng liên tiếp trong mùa giải. Dù cho có sự xáo trộn ở ban huấn luyện, anh vẫn cho thấy sự bền bỉ cũng như khả năng bùng nổ tuyệt vời. Câu lạc bộ về nhì mùa giải 2018 và cũng đáng tiếc khi về nhì ở cúp Quốc gia 2018, khi mà anh cùng các đồng đội đã thi đấu càng ngày hay khi mùa giải về gần cuối. Kết thúc mùa giải, anh có cú đúp huy chương bạc, cùng với đó là 13 bàn thắng sau 30 trận trên mọi đấu trường.

Mùa giải 2019 sự ra đi của tập đoàn FLC cùng với rất nhiều công thần của đội, anh vẫn ở lại chiến đấu cho quê hương. Anh đóng góp rất nhiều cho chiến dịch trụ hạng tại V League 2019 của đội. Đặc biệt, chính bàn thắng bằng ống đồng của anh đã giúp Thanh Hóa có được 1 điểm quan trọng để giành vé dự trận play-off. Sau đó anh cùng đội bóng xứ Thanh trụ hạng thành công vào phút chót khi thắng FC Phố Hiến 1-0 ở trận play-off.

Mùa giải 2020, Hoàng Đình Tùng không được ra sân thường xuyên trong đội hình xuất phát, nhưng những lần được đá chính hay vào sân thay người, tiền đạo này vẫn thể hiện được sự nhiệt huyết dù đã có dấu hiệu của gánh nặng tuổi tác. Mùa giải LS V.League 2020, anh ghi 2 bàn thắng. Cùng với Lê Văn Thắng, tiền đạo người Nông Cống tiếp tục "gồng gánh", dẫn dắt Thanh Hóa đi qua giai đoạn khó khăn ở V.League 2020 để trụ hạng sớm 3 vòng, sau trận thắng Quảng Nam 2-1 ở vòng 2 giai đoạn 2.

Cuối năm 2020, giữa anh và câu lạc bộ không tìm được tiếng nói chung về hợp đồng, anh đành chấp nhận ra đi. Anh cũng đã đăng tâm thư trên facebook sau đó, chào các đồng đội, ban huấn luyện cũng như người hâm mộ xứ Thanh. Nhưng đến khi Thanh Hóa đổi chủ sở hữu từ bầu Đệ sang tập đoàn Đông Á của ông bầu Cao Tiến Đoan, ho đã đề nghị anh 1 bản hợp đồng mới và anh đã lập tức kí kết mà không cần suy nghĩ nhiều, tiếp tục hành trình ở đội bóng quê hương.

Mùa giải 2021, dù chỉ ra sân chủ yếu từ ghế dự bị nhưng anh đã ghi tới 4 bàn sau 10 trận đấu, 1 hiệu suất ghi bàn đáng nể.  HLV Petrovic từng có thời gian làm việc cùng Đình Tùng ở mùa giải 2017 nên hiểu rõ điểm mạnh của cầu thủ này và nhà cầm quân gốc Serbia luôn đặt niềm tin ở anh mỗi khi cần tìm kiếm một phương án tạo đột biến. Đơn cử như trận đấu Đông Á Thanh Hóa thắng 5-3 Hồng Lĩnh Hà Tĩnh nhờ sự hiện diện của tiền đạo người Nông Cống trên sân và đặc biệt là cú đúp bàn thắng. Giải đấu đã đi đến vòng 12 và phải hủy bỏ vì sự trở lại của đại dịch Covid-19 ở Việt Nam.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Danh hiệu

Câu lạc bộ
Thanh Hóa
V. League 1:
 Á quân: 2017, 2018
 Hạng 3: 2015
V. League 2:
 Á quân: 2006
Cúp Quốc gia:
 Vô địch: 2023
 Á quân: 2018
 Hạng 3: 2011, 2022
Siêu cúp Quốc gia:
 Vô địch: 2009, 2023
Hải Phòng
 Cúp Quốc Gia:
 Vô địch: 2014
 Siêu cúp Quốc gia:
 Á quân: 2014

Cấp tuyển quốc gia
Đội tuyển U-23 Việt Nam
 Huy chương bạc SEA Games 25
Đội tuyển quốc gia Việt Nam
 Vô địch AYA Bank Cup 2016

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Thanh Hóa
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hải Phòng
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Việt Nam
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2010


title: Pseudagrion olsufieffi

text:
Pseudagrion olsufieffi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Pseudagrion olsufieffi được miêu tả khoa học năm 1951 bởi Schmidt.

Chú thích

Tham khảo

Pseudagrion


title: Bambi

text:
Chú nai Bambi (tên gốc: Bambi) là một phim hoạt hình thứ năm của hãng hoạt hình Walt Disney vào năm 1942, dựa vào truyện cùng tên của Felix Salten. Larry Morey, Perce Pearce, vã Gustaf Tenggren đã cùng nhau viết kịch bản và đạo diễn bộ phim này. Bộ phim được phát hành lại vào những năm 1947, 1957, 1966, 1975, 1982 và 1988. Phiên bản video gia đình đầu tiên của bộ phim, ở định dạng VHS, ra mắt vào 1989 và 1997. Một phiên bản DVD gồm bản master lại của phim và một đĩa gồm các phần đính kèm, được phát hành vào ngày 1 tháng 3 năm 2005. Hiện nay bộ phim đang được nằm trong "Disney Vault".

Phần tiếp theo của bộ phim, Bambi II, đã được sản xuất để phát hành thẳng dưới dạng đĩa hình năm 2006.

Giết nai, bị tòa tuyên phải xem phim hoạt hình nai Bambi trong tù.

Nội dung
Trong một khu rừng, có một con nai cái vừa sinh ra một chú nai con, đặt tên là Bambi, là nhân vật sau sẽ thay ngôi Hoàng Tử của khu rừng, đó chính là danh hiệu mà cha của Bambi tạo nên và cũng là người bảo vệ muôn loài thoát khỏi sự đe dọa của thợ săn. Nai con Bambi nhanh chóng kết bạn với một chú thỏ ham học, tràn đầy năng lượng tên là Thumper (Tam-ba), thỏ con đã dạy cho Bambi cách đi đứng và nói chuyện. Bambi lớn lên trong sự nuôi nấng của mẹ, đa phần cậu đều ở bên mẹ của mình. Sau này, cậu còn làm quen thêm một người bạn nữa, bao gồm cô chồn hôi tên Flower và một cô nai cái tên là Faline. Do có tính tò mò và tọc mạch, Bambi đặt ra những câu hỏi về thế giới xung quanh và luôn được cảnh báo về sự nguy hiểm của cuộc sống này khi là loài động vật. Vào một ngày dạo chơi trên đồng cỏ, Bambi nhìn thoáng thấy được vị Hoàng tử của khu rừng, nhưng lại không nhận ra đó chính là cha của mình. Trong khi ông ấy leo lên đồi, thì phát hiện ra một tên thợ săn tên là "con người" mà muôn thú hay gọi và ông ấy đã lao nhanh xuống đồng cỏ để đưa muôn thú đến nơi an toàn. Bambi bị tách khỏi mẹ vào lúc đó nhưng được Hoàng tử đưa đến chỗ mẹ ngay khi tên thợ săn nổ súng.

Vào mùa đông đầu tiên, Bambi và Thumper cùng nhau đùa giỡn trong tuyết, còn chồn hôi Flower thì đi ngủ đông. Một ngày nọ, nai mẹ dắt Bambi đi tìm củi, cùng lúc "con người" lại xuất hiện. Trong lúc chạy trốn, nai mẹ đã bị tên thợ săn bắn và chết, để lại Bambi một mình. Cảm thấy thương người con trai của mình, vị Hoàng Tử đã dẫn Bambi về nhà và nói cho cậu bé biết mình là cha của cậu ấy. Vào năm sau, Bambi nay đã lớn và trở thành một chú nai đực chính gốc, và những người bạn thời thơ ấu cũng vậy. Cả bọn được anh bạn cú cảnh báo về "mùa giao phối" và cả ba đều cảm thấy kinh tởm về việc đó. Tuy nhiên, Thumper và Flower sau đó đã tìm thấy được một nửa của mình và quên hẳn những ý nghĩ vừa rồi. Bambi sau đó cũng đã gặp Faline, một cô nai xinh đẹp. Nhưng, cuộc tình đầy lãng mạn đó lại bị chen ngang bởi một chú nai đầy hiếu chiến tên là Ronno, muốn kéo Faline tránh xa Bambi. Nhưng sau đó, Bambi đã đánh bại Ronno thành công trong trận chiến và giành được sự chú ý từ Faline.

Một thời gian sau, Bambi trong lúc ngủ đã bị đánh thức bởi mùi khói, cậu lần theo mùi hương và phát hiện ra nơi cắm trại của bọn thợ săn. Cha của cậu ấy cũng đã cảnh báo rằng họ đã quay lại với nhiều tên hơn nữa. Cả hai cùng chạy đi, mặc dù Bambi bị tách khỏi Faline trong cơn hỗn loạn và Bambi đã tìm Faline suốt đoạn đường. Và cậu ấy đã tìm được Faline đang bị đám chó săn dồn vào góc, và Bambi đã giải cứu cho Faline ngay sau đó. Cùng lúc, ngọn lửa ở nơi cắm trại của bọn thợ săn cháy lan vào khu rừng khiến cho khu rừng bốc cháy dữ dội, Bambi, Faline, cha mình cùng những loài động vật khác quyết định trú tại bờ sông và thoát nạn. Mùa xuân sau, Faline đã sinh ra hai chú nai con mới dưới ánh mắt quan sát của Bambi từ phía trên đỉnh đồi. Và chú nai con Bambi ngày nào giờ đã trở thành vị Hoàng Tử vĩ đại của khu rừng mà cậu trị vì.

Lồng tiếng
 Bobby Stewart - Bambi hồi bé.
 Donnie Dunagan - Bambi hồi bé.
 Hardie Albright - Bambi hồi bé.
 John Sutherland - Bambi lớn.
 Paula Winslowe - Nai mẹ.
 Peter Behn - Thumper hồi bé.
 Tim Davis - Thumper.
 Sam Edwards - Thumper lớn.
 Stan Alexander - Flower hồi bé.
 Sterling Holloway - Flower.
 Will Wright - Anh bạn cú.
 Cammie King - Faline hồi bé.
 Ann Gillis - Faline lớn.
 Fred Shields - Hoàng Tử của rừng\ cha của Bambi.

Nhạc phim
Bài hát nổi bật nhất trong phim là "Little April Shower" (Cơn mưa phùn tháng 4)

Ngoài ra còn có:
 "Love Is A Song" (Tình yêu là một bài hát)
 "Let's Sing A Gay Little Spring Song" (Cùng hát lên khúc ca mùa xuân)
 "I Bring You A Song" (Tôi tặng cho bạn một khúc hát)

Đạo diễn sự liên tục
 Graham Heid (Bambi và Thumper)
 Norman Wright (Bambi và Thumper)
 Sam Armstrong (Bambi và Thumper)
 James Algar (Bambi và Thumper)
 Bill Roberts (Bambi và Thumper)
 Paul Satterfield (Bambi và Thumper)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hoạt hình Mỹ
Phim hoạt hình năm 1942
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em của Mỹ
Phim hãng Walt Disney
Phim tiếng Anh
Nhân vật Disney
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim của Walt Disney Animation Studios
Phim năm 1942
Phim của Walt Disney Pictures
Phim hoạt hình Mỹ
Phim hoạt hình tưởng tượng
Phim lấy bối cảnh ở Bắc Mỹ
Phim về tuổi mới lớn của Mỹ
Phim được lưu trữ tại Cơ quan lưu trữ phim Quốc gia Hoa Kỳ
Phim dựa theo sách thiếu nhi
Phim Mỹ
Phim về động vật


title: Acrocercops clisiophora

text:
Acrocercops clisiophora là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Queensland.

Tham khảo

Acrocercops


title: Hành cung Cổ Bi

text:
Cổ Bi là một hành cung nổi tiếng do An Đô Vương Trịnh Cương khởi dựng, nay vẫn còn phế tích tại thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.

Vị trí địa lý
Công trình được xây dựng trên một quả đồi nằm trong một quần thể đồi quây tụ một hướng theo thế trâu quỳ nổi bật giữa một vùng đồng ruộng, sông ngòi thơ mộng, trù phú.

Được biết, trên địa bàn Kinh Bắc xưa, Cổ Bi là một danh hương trong Tam Cổ, Ngũ Phù (Cổ Loa, Cổ Bi, Cổ Pháp, Phù Ninh, Phù Đổng, Phù Khê, Phù Chẩn, Phù Lưu). Hơn nữa, Cổ Bi lại đứng đầu về vị thế địa lý, văn hoá của vùng. Cái lợi thế của đất này là hội đủ các yếu tố cần thiết cận thị, cận giang, cận lộ để sớm trở thành một trung tâm kinh tế, văn hoá của xứ Kinh Bắc nói riêng và kinh đô Thăng Long nói chung. Đây cũng là lý do mà hàng nghìn năm trước, vùng đất này đã có nhiều dòng tộc lớn đến sinh cơ lập nghiệp.

Sở dĩ chúa Trịnh Cương dựng hành cung Cổ Bi là vì địa thế ở đây đẹp, phong cảnh hữu tình, lại gần Như Kinh (làng Ghềnh), quê mẹ chúa Trịnh Cương.

Cổ Bi không xa kinh thành Thăng Long nên nếu có biến động, chúa cũng có thể liệu được việc. Ngoài ra, hành cung còn là một trọng điểm quân sự trấn giữ huyết mạch giữa xứ Bắc và xứ Đông khi loạn lạc, đồng thời nó cũng là một quần thề di tích văn hoá nối kết khu vực cổ Luy Lâu - Thuận Thành, trung tâm Phật giáo đầu tiên của nước ta với nhiều chùa chiền, đền tháp, đài tạ quy mô tráng lệ thật là xấu hổ

Lịch sử
Năm 1727 thời nhà Lê, An Đô Vương Trịnh Cương khởi dựng Hành cung Cổ Bi, còn gọi là Phủ Kim Thành với ý định chuyển hẳn phủ chúa về đây; dân và chức sắc địa phương đã chở gỗ quý và đá đanh xứ Thanh để kịp làm xong trong một tháng. Hai năm sau, đê Cự Linh vỡ, nước tràn vào phủ Kim Thành; chúa Trịnh Cương phải điều động phu phen tu bổ hành cung, sửa sang đàng hoàng cho chúa tuần du. Năm Kỉ Dậu (1729), nhà chúa bị cảm sau chuyến tuần du Phật Tích rồi mất tại hành cung Cổ Bi vào ngày 28 Tháng 11, năm 1729 (năm đầu tiên niên hiệu Vĩnh Khánh). Do sự kiện này mà việc tô điểm thắng tích bị dở dang.

Sang thời Lê Mạt năm 1787-8 nghiệp chúa Trịnh đổ, vua Chiêu Thống sai nổi lửa đốt hết cung điện phủ chúa ở kinh thành Đông Kinh và cả ở Cổ Bi nên các công trình bằng gỗ bị huỷ cả.

Di tích
Hành cung Cổ Bi trải qua bao thăng trầm nhưng vẫn còn lưu lại nhiều dấu vết của những cổ vậtđiêu khắc giá trị cao, thể hiện tài nghệ của tổ tiên và những giá trị văn hoá dân tộc.

Sáu linh thú đá Cổ Bi là những chứng tích sinh động về nghệ thuật tạo tác. Chúng gồm ba cặp đực - cái, tất cả bằng đá xanh nguyên khối quý hiếm. Phía ngoài cổng cũ còn sót lại một cặp hổ ngồi chầu song song, dáng ngồi thẳng đứng, mình thon lẳn, ngực rỗng, mũi gồ cao, đầu nhỏ, mắt nhọn và hốc sâu, chiều cao 1,2m, chiều ngang 1m. Các nét râu đều tỉa tinh tế, đáng điệu trong thuần dịu. Đôi hổ này có nhiều nét giống đôi hổ được trưng bày ở Bảo tàng Phố Hiến (Hưng Yên.

Bốn con linh thú khác được nằm trên một quả đồi trước thềm chân chùa đã bị đốt cháy thời tiêu thổ kháng chiến (1946 - 1947).

Cặp voi ở Hành cung Cổ Bi thuộc vào loại lớn nhất Việt Nam mà ta từng biết với chiều cao 1,6m, chiều dài 2,2m, rộng 1,3m (không kể bệ đá bị lấp vùi).

Đầu voi chạm trổ thanh thoát, hai tai vừa phải, được nghệ nhân tuân thủ theo phong cách tả thực. Con đực cao hơn con cái về dáng đứng. Trên mình hai con voi đều không có bành và chúng đều được tạc ở tư thế quỳ. Tiếp đến lớp trong là hai kỳ lân ngồi chầu, chiều cao 1,6m, dài 2m, rộng 0,7m. Nét chạm khắc sâu, hàm vuông vức, mũi nở to, trán dô cao ra phía trước, mắt trũng, phần bờm của kỳ lân chạy dài xuống cổ và thân tạo thành những dải, những vùng liên kết mượt mà, hoa mỹ. Thế ngồi của kỳ lân hùng dũng có tính cách điệu cao. Cặp kỳ lân này thuộc loại đẹp nhất, độc đáo nhất trong các dáng điệu kỳ lân ở Việt Nam.

Nhìn chung, 6 linh thú ở Cổ Bi có hoạ tiết trang trí các vùng xoáy kép thuộc giai đoạn cuối thế kỉ XVII và đầu thế kỉ XVIII thời Lê - Trịnh. Ngoại trừ cặp hổ còn nguyên vẹn, hầu như voi, kỳ lân đều bị hư hại.

Khảo cổ
Tháng 10/2006, các nhà khảo cổ đã mở đợt điều tra, thám sát, khai quật khảo cổ tại Hành cung Cổ Bi, trong đó tập trung thám sát và khai quật ở khu vực trung tâm của đình Bình Minh, nơi có nhiều di vật xuất lộ, đặc biệt là xung quanh vị trí liền kề với hàng tượng thú. Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu còn khảo sát khu vực phụ cận với bán kính khoảng 5 km để tìm hiểu vết tích liên quan đến Hành cung Cổ Bi thuộc địa phận thôn hội,thôn Cam, thôn Vàng(xã Cổ Bi), thôn Cửu Trù và Việt Thành (thị trấn Trâu Quỳ), và Lăng mộ bà Quận chúa Trương Thái Phi (di tích Từ Vũ, Văn Lâm, Hưng Yên). Kết quả nghiên cứu bước đầu đã xác định phạm vi phân bố của di tích, với sự "hiện diện" của Hành cung Cổ Bi thời Lê, làm rõ hơn tính chất, niên đại, quá trình tồn tại và nhiều vấn đề liên quan đến di tích. Tại các hố đào thám sát, các chuyên gia đã tìm thấy vết tích cư trú văn hoá Đông Sơn và nhiều dấu tích kiến trúc các thời Trần, Lê, Nguyễn...

Ngày 18/2 (ÂL) năm Kỉ Mão 1999, với tinh thần bảo vệ di sản văn hoá dân tộc và tưởng niệm chúa Trịnh Cương, nhân dân thôn Bình Minh (thị trấn Trâu Quỳ) đã góp công sức, tiền của để dựng lại ngôi điện trên nền hành cung Cổ Bi, tôn tạo cảnh quan di tích khang trang, đẹp đẽ. Hướng tới kỉ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, năm 2000, di tích lại được tiếp tục tu bổ sân thềm, tường bao khuôn viên và trồng thêm nhiều cây xanh.

Trong tương lai, di tích Hành cung Cổ Bi sẽ được sửa sang hơn nữa và trở thành một điểm du lịch văn hoá hấp dẫn của thủ đô.

Tham khảo

Liên kết

Khảo cổ Việt Nam
Chúa Trịnh
Gia Lâm


title: Tobruk (phim 2008)

text:
Tobruk là một bộ phim điện ảnh về số phận những binh sĩ Tiệp Khắc tham chiến ở châu Phi trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ra mắt lần đầu năm 2008.

Truyện phim dựa theo tiểu thuyết Dấu hiệu đỏ của lòng dũng cảm của nhà văn Stephen Crane.

Nội dung

Diễn viên
 Jan Meduna
 Petr Vaněk
 Robert Nebřenský
 Kryštof Rímský
 Martin Nahálka
 Michal Novotný
 Radim Fiala
 Matěj Hádek
 Andrej Polák
 Petr Stach
 Petr Lněnička
 Martin Fratrič
 Matúš Krátky
 Petr Halberstadt
 Jaromír Meduna
 Petr Vršek
 Vojtěch Kotek
 Štěpán Benoni
 Jan Monczka

Ê-kíp
 Thiết kế sản xuất: Jan Vlasák
 Phục trang: Jaroslava Procházková
 Hóa trang: Linda Dvorakova, Ivo Strangmüller

Hậu trường
Ngày 24 tháng 10 năm 2011, tại Praha, trong lễ kỷ niệm 70 năm cuộc xâm lược Libya của quân đội Tiệp Khắc, bộ phim đã được công chiếu đặc biệt với độ phân giải 4K.

Vinh danh
 Liên hoan phim Quốc tế Bratislava
 Hội chợ phim châu Âu
 Liên hoan phim Quốc tế Pilsen
 Hội chợ phim Cannes
 Liên hoan phim Quốc tế Karlovy Vary - 3 giải thưởng Sư tử Séc trong 8 đề cử: Quay phim (Vladimír Smutný), âm nhạc (Richard Horowitz, Sussan Deyhim), âm thanh (Pavel Rejholec, Jakub Čech)
 Liên hoan phim Austin
 Liên hoan phim Pantalla Pinamar
 Liên hoan phim Những họa tiết Do Thái

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin trên Website Cơ sở dữ liệu Điện ảnh Tiệp Khắc
 Thông tin trên Website Hộp Điện ảnh Séc
 Thông tin trên Website FDb

Phim của Đài truyền hình Séc
Phim về Thế chiến II
Phim chiến tranh
Phim lịch sử
Phim hành động
Phim năm 2008
Phim Slovakia


title: Psychomyia kerynitia

text:
Psychomyia kerynitia là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Taverniera

text:
Taverniera là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.
Chi này gồm các loài:
 Taverniera sericophylla

Chú thích

Tham khảo

Hedysareae


title: Yakovlev Yak-50 (1949)

text:
Yakovlev Yak-50 là một trong những loại máy bay tiêm kích đánh chặn động cơ phản lực đầu tiên được thiết kế tại OKB Yakovlev thuộc Liên Xô. Sau này tên gọi Yak-50 cũng được sử dụng để đặt tên cho nhào lộn và huấn luyện cánh quạt (xem Yakovlev Yak-50 (1976)).

Phát triển

Vào ngày 21 tháng 2, 1949, Sovmin (Hội đồng bộ trưởng Liên Xô) đã ra một quyết định yêu cầu OKB Yakovlev thiết kế một máy bay đánh chặn hạng nhẹ có khả năng đạt tốc độ Mach 0.97 ở độ cao 4.000 m (13.000 ft) và được trang bị động cơ Klimov VK-1, loại động cơ này đã được trang bị cho máy bay tiêm kích Mikoyan-Gurevich MiG-15 và MiG-17. Máy bay mới bay lần đầu tiên vào tháng 7 năm 1949, nó đạt được tốc độ siêu âm là Mach 1.03 ở độ cao 10.000 m (33.000 ft) trong một chuyến bay thử nghiệm. Yak-50 vượt qua các cuộc thử nghiệm của chính phủ vào tháng 6, 1950. Nó xuất hiện trong một chiều hướng đánh giá đây là máy bay có hiệu suất ưu tú, nhưng một số khiếm khuyết cũng đáng chú ý nổi lên trong thiết kế của Yak-50.

Nói riêng, nhưng phanh hơi không có hiệu quả, máy bay có đường bay không ổn định ở tốc độ gần âm thành khiến cho việc ngắm bắn không thể đạt được, và máy bay khó có thể hạ cánh khi có gió thổi tạt ngang. Cuối cùng, việc nâng cấp MiG-17 đã được lựa chọn để thay thế cho Yak-50. Hiệu năng cao cấp hơn của Yak được thể hiện ở chi phí nhiên liệu và lợi thế có thể cùng chế tạo 2 máy bay khác nhau với một động cơ.

Thông số kỹ thuật

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1
Chiều dài: 11.12 m (36 ft 6 in)
Sải cánh: 8.01 m (26 ft 3 in)
Chiều cao: n/a
Diện tích : 16.0 m² (172.2 ft²)
Trọng lượng rỗng: 3.085 kg (6.787 lb)
Trọng lượng cất cánh: 4.155 kg (9.141 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: n/a
Động cơ: 1× động cơ phản lực ném ly tâm Klimov VK-1, 26.5 kN (5.943 lbf)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 1.120 km/h (696 mph)
Tầm bay: 850 km (528 mi)
Trần bay: 16.050 m (52.645 ft)
Vận tốc lên cao: 68 m/s (13.380 ft/min)
Lực nâng của cánh: 260 kg/m² (53 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: 0.65

Vũ khí
2× pháo 23 mm Nudelman-Rikhter NR-23 cannons, 80 viên đạn mỗi khẩu

Nội dung liên quan

Máy bay có tính năng tương đương
 Mikoyan-Gurevich MiG-17
 Dassault Mystère II
 Dassault Mystère IV

Xem thêm
 Yakovlev

Tham khảo

Yak-050
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh giữa
Máy bay chiến đấu thời kỳ chiến tranh lạnh
Máy bay chiến đấu Liên Xô và Nga
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Dercetina unicolor

text:
Dercetina unicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Bruchus ruandaensis

text:
Bruchus ruandaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Decelle miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Vexillum puerile

text:
Vexillum puerile là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Nathan Eccleston

text:
Nathan Eccleston (sinh ngày 30 tháng 12 năm 1990 ở Newton Heath, Manchester) là một cầu thủ người Anh hiện là tiền đạo của câu lạc bộ Liverpool. Anh trước đây chơi cho Bury khi mới 15 tuổi.

Ở mùa giải 2009-10, Eccleston chơi cho đội dự bị Liverpool, trở thành thành viên quan trọng trong đội U18 năm trước đó. Vào ngày 27 tháng 8 trong trận đầu tiên ra sân cho đội dự bị, anh ghi 2 bàn đánh bại đối thủ Blackburn Rovers 3-2.

Vào ngày 6 tháng 9 năn 2009 Eccleston được triệu tập vào đội hình chuẩn bị cho trận đấu ở vòng bảng Cúp C1.

Anh có trận ra mắt ở đội I vào ngày 28 tháng 10 khi vào thay Philipp Degen trong trận gặp Arsenal ở Carling Cup trước khi có trận ra mắt ở giải Ngoại hạng Anh một vài ngày sau trong trận gặp Fulham.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Xem thêm
Profile at liverpoolfc.tv
Profile at BBCSport

LFC History Profile
ESPN Profile

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Sinh năm 1990
Cầu thủ bóng đá Blackpool F.C.
Tiền đạo bóng đá
Cầu thủ bóng đá Premier League


title: (28113) 1998 SD43

text:
{{DISPLAYTITLE:(28113) 1998 SD43}}

(28113) 1998 SD43 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 28001–29000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Discomiosis

text:
Discomiosis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Discomiosis anfractilinea Prout, 1915
 Discomiosis crescentifera (Warren, 1902)
 Discomiosis synnephes Prout, 1915

Chú thích

Tham khảo

 Discomiosis at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Rhodostrophiini


title: Libya dưới thời Muammar al-Gaddafi

text:
Libya dưới thời Muammar al-Gaddafi kéo dài bốn thập kỷ từ năm 1969 đến 2011 và được chia là hai giai đoạn:

Cộng hòa Ảrập Libya từ năm 1969 đến 1977.
Đại dân quốc Nhân dân Xã hội chủ nghĩa Ảrập Libya từ năm 1977 đến 2011.


title: Dapanoptera meijereana

text:
Dapanoptera meijereana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dapanoptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Brahmaea hearseyi

text:
Botyodes hearseyi  là một loài bướm đêm thuộc họ Brahmaeidae. Nó được tìm thấy ở south-Đông Á.

The wingspan ranges up to 200 mm.

Ấu trùng ăn các loài Ligustrum.

Phụ loài
Brahmophthalma hearseyi hearseyi
Brahmophthalma hearseyi celebica (Celebes)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rearing info
 Subspecies Celebica info

Brahmaea


title: Hydropsyche alvata

text:
Hydropsyche alvata là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Hydropsyche


title: Xyletobius meyrickii

text:
Xyletobius meyrickii là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

meyrickii