title: SMS Thüringen

text:
SMS Thüringen là một thiết giáp hạm dreadnought của Hải quân Đế quốc Đức trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, là chiếc thứ ba trong lớp thiết giáp hạm Helgoland bao gồm bốn chiếc. Thüringen được đặt lườn vào tháng 11 năm 1908 tại xưởng tàu của hãng AG Weser ở Bremen; nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 11 năm 1909 và đưa ra hoạt động cùng hạm đội vào ngày 1 tháng 7 năm 1911. Con tàu được trang bị mười hai khẩu pháo  trên sáu tháp pháo nòng đôi, và đạt được vận tốc tối đa . Thüringen được phân về Hải đội Chiến trận 1 thuộc Hạm đội Biển khơi Đức trong hầu hết quãng đời hoạt động của nó, kể cả trong Thế Chiến I.

Cùng với ba chiếc tàu chị em cùng lớp Helgoland, Ostfriesland và Oldenburg, Thüringen tham gia mọi hoạt động hạm đội chủ yếu tại Bắc Hải trong Thế Chiến I chống lại Hạm đội Grand Anh Quốc, bao gồm Trận Jutland vào ngày 31 tháng 5–1 tháng 6 năm 1916, trận hải chiến lớn nhất của cuộc chiến tranh này. Thüringen tham gia trận chiến đêm ác liệt, bao gồm việc phá hủy tàu tuần dương bọc thép Black Prince. Nó cũng hoạt động tại biển Baltic chống lại Hải quân Nga: nó đã có mặt trong Trận chiến vịnh Riga không thành công vào tháng 8 năm 1915.

Sau khi Đức thua trận vào tháng 11 năm 1918, hầu hết lực lượng Hải quân Đức bị chiếm giữ tại Scapa Flow vào lúc diễn ra cuộc thương lượng hòa bình. Tuy nhiên, bốn chiếc thuộc lớp Helgoland được phép ở lại Đức, nên tránh khỏi bị đánh đắm tại Scapa Flow. Cuối cùng chúng cũng bị giao cho các cường quốc Đồng Minh thắng trận như những chiến lợi phẩm. Thüringen được chuyển cho Pháp vào tháng 4 năm 1920 và được sử dụng như một tàu mục tiêu của Hải quân Pháp. Nó bị đánh chìm ngoài khơi vùng  Gavres và được tháo dỡ tại chỗ từ năm 1923 đến năm 1933, cho dù một phần lườn tàu vẫn còn lại dưới nước.

Thiết kế và chế tạo

Thüringen được Hải quân Đế chế Đức (Kaiserliche Marine) đặt hàng dưới cái tên tạm thời Ersatz Beowulf, như là chiếc thay thế cho chiếc hải phòng hạm cũ Beowulf thuộc lớp Siegfried. Hợp đồng chế tạo con tàu được trao cho xưởng tàu AG Weser tại Bremen theo số hiệu chế tạo 166. Công việc được bắt đầu vào ngày 2 tháng 11 năm 1908 với việc đặt lườn, và nó được hạ thủy một năm sau đó, vào ngày 27 tháng 11 năm 1909. Công việc hoàn tất nó, bao gồm chế tạo cấu trúc thượng tầng và trang bị vũ khí, kéo dài cho đến tháng 6 năm 1911. Sau khi hoàn tất, sáu xà lan nổi được gắn vào chiếc thiết giáp hạm mới để nhằm giảm mớn nước, và con tàu được kéo xuôi dòng sông Weser để ra Bắc Hải. Thüringen, được đặt tên theo Thuringia, một tiểu bang thuộc miền Trung nước Đức, được đưa ra phục vụ cùng Hạm đội Biển khơi Đức vào ngày 1 tháng 6 năm 1911, không đầy ba năm kể từ khi công việc được bắt đầu, với chi phí 46,314 triệu Mác vàng, đắt nhất trong lớp của nó.

Thüringen có chiều dài chung , có mạn thuyền rộng  và độ sâu của mớn nước khi đầy tải là . Trọng lượng choán nước tiêu chuẩn của nó là , và lên đến  khi đầy tải. Nó được vận hành bằng động cơ hơi nước ba buồng bành trướng đặt dọc công suất thiết kế  để đạt được tốc độ tối đa . Thüringen mang theo đến  than, cho phép nó đi được  ở tốc độ . Sau năm 1915, các nồi hơi được cải tiến để có thể đốt dầu; con tàu có thể mang thêm  dầu đốt.

Thüringen được trang bị dàn pháo chính bao gồm mười hai khẩu pháo  SK L/50  trên sáu tháp pháo nòng đôi. Chúng được bố trí trên một hình lục giác khá bất thường gồm một tháp pháo đặt tại phía trước mũi và một sau đuôi tàu, và hai tháp pháo mỗi bên mạn tàu. Dàn pháo hạng hai của con tàu bao gồm mười bốn khẩu pháo pháo  SK L/45 và mười sáu  SK L/45. Sau năm 1914, hai trong số các khẩu 8,8 cm được tháo dỡ thay thế bằng hai khẩu pháo phòng không 8,8 cm. Thüringen còn được trang bị sáu ống phóng ngư lôi chìm .

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh
Sau khi đưa ra hoạt động vào ngày 1 tháng 7 năm 1911, Thüringen tiến hành chạy thử máy, vốn hoàn tất vào ngày 10 tháng 9. Đến ngày 19 tháng 9, nó được điều về Hải đội Chiến trận 1 thuộc Hạm đội Biển khơi Đức cùng với các tàu chị em với nó. Sau đó nó tiến hành các đợt thực tập tàu chiến riêng lẻ, tiếp nối bằng các đợt của Hải đội Chiến trận 1, và các cuộc cơ động hạm đội trong tháng 11. Chuyến đi thực tập mùa Hè vào tháng 7-tháng 8, vốn tthường đi đến vùng biển Na Uy, bị ngắt quãng bởi vụ Khủng hoảng Agadir; hậu quả là chuyến đi chỉ được thực hiện đến vùng biển Baltic. Sau đó Thüringen cùng với phần còn lại của hạm đội bước vào các đợt thực tập riêng lẻ, hải đội và toàn hạm đội trong hai năm tiếp theo trong hoàn cảnh của thời bình.

Ngày 14 tháng 7 năm 1914, chuyến đi mùa Hè hàng năm đến Na Uy bắt đầu. Trong chuyến đi thời bình cuối cùng của Hạm đội Đế chế, hạm đội tiến hành các cuộc thực hành ngoài khơi Skagen trước khi tiến vào các vũng biển Na Uy vào ngày 25 tháng 7. Ngày hôm sau hạm đội bắt đầu quay trở về Đức, do hậu quả của Tối hậu thư tháng 7 mà Đế quốc Áo-Hung đưa ra đối với Serbia. Vào ngày 27 tháng 7, toàn hạm đội tập trung ngoài khơi mũi Skadenes trước khi quay về cảng, nơi chúng ở trong tình trạng sẵn sàng cao độ. Chiến tranh giữa Áo-Hung và Serbia nổ ra vào ngày 28 tháng 7, và chỉ trong vòng một tuần lễ, mọi cường quốc tại châu Âu đều đã tham gia cuộc xung đột. Đến ngày 29 tháng 7, Thüringen cùng phần còn lại của Hải đội 1 đã quay trở về Wilhelmshaven.

Mở màn Chiến tranh Thế giới thứ nhất

Thüringen có mặt trong cuộc tiến quân lớn đầu tiên của Hạm đội Đức vào Bắc Hải, diễn ra vào ngày 2-3 tháng 11 năm 1914; không có sự đụng độ nào với lực lượng Hải quân Anh. Một hoạt động thứ hai được tiếp nối vào ngày 15-16 tháng 12. Cuộc xuất quân này là sáng kiến của Đô đốc Friedrich von Ingenohl, Tư lệnh Hạm đội Biển khơi Đức, dự định sử dụng các tàu chiến-tuần dương thuộc Đội Tuần tiễu 1 dưới quyền Chuẩn Đô đốc (Konteradmiral) Franz von Hipper bắn phá các thị trấn duyên hải của Anh để nhữ một phần Hạm đội Grand Anh Quốc, nơi chúng có thể bị Hạm đội Biển khơi tiêu diệt. Sáng sớm ngày 15 tháng 12, hạm đội rời cảng tham gia cuộc bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby. Chiều tối hôm đó, hạm đội chiến trận Đức với khoảng 12 thiết giáp hạm dreadnought, bao gồm Thüringen và ba chiếc tàu chị em, cùng tám thiết giáp hạm tiền-dreadnought, đã tiếp cận ở khoảng cách  với một hải đội biệt lập Anh bao gồm sáu thiết giáp hạm. Tuy nhiên, các cuộc đụng độ lẻ tẻ giữa hai lực lượng tàu khu trục hộ tống đối địch trong bóng đêm đã khiến Đô đốc von Ingenohl cho rằng ông đang phải đối đầu với toàn bộ Hạm đội Grand Anh Quốc. Tuân theo mệnh lệnh của Kaiser Wilhelm II tránh mạo hiểm hạm đội một cách không cần thiết, von Ingenohl tách ra khỏi trận chiến và quay mũi hạm đội chiến trận của mình trở về Đức.

Trong trận Dogger Bank diễn ra vào ngày 24 tháng 1 năm 1915, khi Hải đội Tàu chiến-tuần dương 1 của Anh dưới quyền Phó Đô đốc David Beatty cùng Hải đội Tàu chiến-tuần dương 2 đã phục kích các tàu chiến-tuần dương thuộc Đội Tuần tiễu 1 của Đức. Thüringen và phần còn lại của Hải đội Chiến trận 1 xuất phát để tăng cường cho các tàu chiến-tuần dương Đức bị áp đảo về số lượng; chúng rời cảng lúc 12 giờ 33 phút giờ Trung Âu (CET) cùng với các thiết giáp hạm tiền-dreadnought của Hải đội 2. Tuy nhiên, chúng đã quá trễ và không phát hiện lực lượng Anh nào; đến 19 giờ 05 phút, hạm đội quay trở về Schillig Roads bên ngoài Wilhelmshaven. Cùng lúc đó, tàu tuần dương bọc thép Blücher bị áp đảo bởi hỏa lực tập trung của Anh và bị đánh chìm, trong khi tàu chiến-tuần dương Seydlitz bị hư hại nặng do một đám cháy hầm đạn. Kết quả là Kaiser Wilhelm II cách chức von Ingenohl, thay thế ông bằng Đô đốc Hugo von Pohl vào ngày 2 tháng 2.

Tám thiết giáp hạm của Hải đội Thiết giáp 1 tiến vào vịnh Baltic vào ngày 22 tháng 2 năm 1915 để huấn luyện đơn vị, vốn kéo dài cho đến ngày 13 tháng 3. Sau khi quay trở lại Bắc Hải, các con tàu tham gia một loạt các cuộc xuất quân hạm đội vào các ngày 29-30 tháng 3 năm 17-18 tháng 4, 21-22 tháng 4 năm 17-18 tháng 5 và 29-30 tháng 5 mà không gặp đụng độ nào với đối phương.

Trận chiến vịnh Riga

Thüringen và phần còn lại của hạm đội ở lại cảng cho đến ngày 4 tháng 8, khi Hải đội 1 quay trở lại khu vực Baltic cho một lượt huấn luyện cơ động khác. Từ đây, hải đội được điều về một lực lượng với dự định quét sạch lực lượng hải quân Nga trong vịnh Riga vào tháng 8. Lực lượng tấn công bao gồm tám thiết giáp hạm của Hải đội 1, các tàu chiến-tuần dương Von der Tann, Moltke và Seydlitz, nhiều tàu tuần dương hạng nhẹ, 32 tàu khu trục và 13 tàu quét mìn. Kế hoạch dự định quét sạch các bãi mìn của Nga ở các luồng ra vào vịnh nhằm loại bỏ sự hiện diện lực lượng Hải quân Nga, vốn bao gồm thiết giáp hạm tiền-dreadnought Slava. Sau đó người Đức sẽ rải bãi mìn của chính họ ngăn cản các tàu chiến Nga quay trở lại vịnh. Thüringen và phần lớn tàu chiến chủ lực của Hạm đội Biển khơi ở lại bên ngoài vịnh trong suốt chiến dịch. Các thiết giáp hạm dreadnought Nassau và Posen được cho tách ra vào ngày 16 tháng 8 để hộ tống các tàu quét mìn và để tiêu diệt Slava, cho dù chúng thất bại không thể đánh chìm chiếc thiết giáp hạm cũ của Nga. Sau ba ngày, các bãi mìn Nga được dọn sạch, và chi hạm đội tiến vào vịnh vào ngày 19 tháng 8; nhưng những báo cáo về hoạt động của tàu ngầm Đồng Minh trong khu vực đã buộc lực lượng Đức phải rút lui khỏi vịnh vào ngày hôm sau. Đến 26 tháng 8, Hải đội Chiến trận 1 quay trở về Wilhelmshaven.

Ngày 23-24 tháng 10, Hạm đội Biển khơi xuất quân cho chiến dịch cuối cùng dưới quyền chỉ huy của Đô đốc von Pohl, cho dù nó kết thúc mà không bắt gặp lực lượng nào của Anh. Đến tháng 1 năm 1916, bệnh tình ung thư gan hành hạ ông đến mức von Pohl không thể thực hiện nghĩa vụ của mình, và ông được thay thế bởi Phó Đô đốc Reinhard Scheer. Scheer đề xuất một chính sách tấn công tích cực hơn đưa đến một cuộc đối đầu với Hạm đội Grand Anh Quốc; ông nhận được sự chuyẩn y của Kaiser trong tháng 2. Chiến dịch đầu tiên của Đô đốc Scheer là một cuộc càn quét vào Bắc Hải trong các ngày 5-7 tháng 3, tiếp nối bởi hai đợt khác vào các ngày 21-22 tháng 3 và 25-26 tháng 3. Trong hoạt động tiếp theo của Scheer, Thüringen đã hỗ trợ cho cuộc Bắn phá Yarmouth và Lowestoft vào ngày 24 tháng 4 năm 1916 do các tàu chiến-tuần dương Đức tiến hành. Lực lượng này rời Jade Estuary lúc 10 giờ 55 phút, và phần còn lại của Hạm đội Biển khơi nối gót lúc 13 giờ 40 phút. Đang trên đường hướng đến mục tiêu, tàu chiến-tuần dương Seydlitz trúng phải một quả thủy lôi và buộc phải rút lui. Các tàu chiến-tuần dương khác tiến hành bắn phá thị trấn Lowestoft mà không bị kháng cự, nhưng lúc đang trên đường tiếp cận Yarmouth, chúng bắt gặp các tàu tuần dương Anh thuộc Lực lượng Harwich. Một cuộc đấu pháo ngắn đã diễn ra trước khi lực lượng Harwich rút lui. Tuy nhiên, các báo cáo về hoạt động của tàu ngầm Anh tại khu vực đã buộc Đội tuần tiễu 1 phải rút lui. Vào lúc này, Scheer được cảnh báo về sự xuất phát của Hạm đội Grand khỏi căn cứ của chúng tại Scapa Flow, nên ông phải rút lui về vùng biển Đức an toàn hơn.

Trận Jutland

Thüringen đã có mặt trong hoạt động của hạm đội vốn đã đưa đến trận Jutland diễn ra vào ngày 31 tháng 5-1 tháng 6 năm 1916. Hạm đội Đức một lần nữa tìm cách thu hút và cô lập một bộ phận Hạm đội Grand để tiêu diệt chúng trước khi hạm đội chính của Anh có thể trả đũa. Trong chiến dịch, Thüringen là chiếc thứ hai của Đội 1 thuộc Hải đội Chiến trận 1 và là chiếc thứ mười trong hàng, ngay phía sau soái hạm của hải đội Ostfriesland, và phía trước chiếc tàu chị em Helgoland. Hải đội 1 nằm ở phần trung tâm của hàng chiến trận Đức, phía sau tám thiết giáp hạm lớp König và Kaiser thuộc Hải đội Chiến trận 3. Sáu thiết giáp hạm tiền-dreadnought cũ kỹ thuộc các đội 3 và 4 thuộc Hải đội Chiến trận 2 hình thành nên phía đuôi của đội hình.

Ngay trước 16 giờ 00, các tàu chiến-tuần dương của Đội Tuần tiễu 1 đụng độ với Hải đội Tàu chiến-tuần dương 1 của Anh dưới quyền chỉ huy của Đô đốc David Beatty. Các bên đối địch bắt đầu một cuộc đấu pháo vốn đã đưa đến việc phá hủy tàu chiến-tuần dương Indefatigable không lâu sau 17 giờ 00, rồi đến lượt Queen Mary không đầy nữa giờ sau đó. Vào lúc này, các tàu chiến-tuần dương Đức di chuyển về phía Nam thu hút các tàu chiến Anh về phía lực lượng chủ lực của Hạm đội Biển khơi. Lúc 17 giờ 30 phút, thủy thủ trên chiếc thiết giáp hạm Đức dẫn đầu König nhìn thấy cả Đội Tuần tiễu 1 (Đức) lẫn Hải đội Tàu chiến-tuần dương 1 (Anh) đang đến gần. Các tàu chiến tuần dương Đức di chuyển bên mạn phải, trong khi các đối thủ Anh bên mạn trái. Lúc 17 giờ 45 phút, Scheer ra lệnh bẻ lái 2-point sang mạn trái đưa các con tàu của ông gần hơn với các tàu chiến-tuần dương Anh, và một phút sau đó lệnh nổ súng được đưa ra.

Trong khi những chiếc thiết giáp hạm dẫn đầu đụng độ với hải đội tàu chiến-tuần dương Anh, Thüringen và mười thiết giáp hạm khác ở quá xa ngoài tầm bắn để có thể tham gia, đã nổ súng vào Hải đội Tuần dương nhẹ 2 của Anh. Thüringen và Kronprinz đối đầu với tàu tuần dương Anh Dublin, cho dù cả hai chiếc không bắn trúng phát nào. Thüringen đã bắn trong vòng tám phút ở khoảng cách , tiêu tốn 29 quả đạn pháo 30,5 cm. Các tàu khu trục Anh Nestor và Nomad, vốn đã bị loại khỏi vòng chiến trước đó trong quá trình trận đánh, nằm ngay trên đường tiến quân của Hạm đội Biển khơi. Thüringen và ba thiết giáp hạm khác đã tiêu diệt Nestor bằng dàn pháo chính và pháo hạng hai, trong khi các thiết giáp hạm của Hải đội 3 đã đánh chìm Nomad. Sau 19 giờ 15 phút, thiết giáp hạm dreadnought Anh Warspite lọt vào tầm bắn; Thüringen khai hỏa lúc 19 giờ 25 phút với dàn pháo chính và pháo hạng hai ở khoảng cách , tiêu tốn 21 quả đạn pháo 30,5 cm và 37 quả đạn 15 cm trong vòng sáu phút đối đầu. Sau đó các pháo thủ trên Thüringen mất dấu Warspite, họ chuyển hỏa lực sang chiếc Malaya; bắn 20 quả đạn pháo hạng nặng nhắm vào Malaya trong vòng bảy phút ở khoảng cách  trước khi tuân theo mệnh lệnh của Đô đốc Scheer "đổi hướng chiến trận" (Gefechtskehrtwendung) quay đầu 180 độ để tách khỏi hạm đội Anh.

Vào khoảng 23 giờ 30 phút, hạm đội Đức tái tổ chức thành đội hình di chuyển ban đêm. Thüringen là chiếc thứ bảy trong đội hình, bố trí về phía trước hàng 24 tàu chiến. Một giờ sau, những chiếc dẫn đầu hàng chiến trận Đức đụng độ với lực lượng hạng nhẹ của Anh, và một cuộc đấu pháo ác liệt ở tầm gần đã diễn ra. Vào khoảng 01 giờ 10 phút, tàu tuần dương bọc thép Black Prince lọt vào giữa hàng chiến trận Đức. Thüringen chiếu sáng nó bằng đèn pha và nả những loạt đạn pháo 30,5 cm ngắm thẳng trực tiếp. Loạt đạn đầu tiên đánh trúng gần tháp pháo đuôi của Black Prince, dường như đã bắn tung nó lên. Thüringen đã bắn tổng cộng mười quả đạn pháo 30,5 cm, 27 quả đạn 15 cm và 24 quả đạn 8,8 cm; rồi được sự tham gia của ba thiết giáp hạm khác; Black Prince bị phá hủy bởi một vụ nổ hầm đạn dữ dội. Khoảng nữa giờ sau, Thüringen phát hiện một tàu đối phương mà nó cho là một tàu tuần dương lớp Birkenhead. Nó bắn pháo sáng để soi rõ tàu đối phương rồi khai hỏa dàn pháo hạng hai, bắn tổng cộng 18 quả đạn pháo 15 cm và 6 quả đạn 8,8 cm trước khi bắn một loạt pháo sáng khác. Thực ra đó là tàu khu trục Turbulent, và dường như nó đã bị lật nghiêng qua mạn phải; tuy nhiên nó vẫn tiếp tục nổi được, để rồi sau đó bị tàu tuần dương Regensburg cùng các tàu khu trục V71 và V73 kết liễu.

Bất chấp sự ác liệt của trận chiến đêm, Hạm đội Biển khơi băng qua được đội hình tàu khu trục Anh và đến được Horns Reef lúc 4 giờ 00 ngày 1 tháng 6. Vài giờ sau đó, hạm đội về đến Jade; Thüringen, Helgoland, Nassau và Westfalen chiếm lấy các vị trí phòng ngự ở vòng ngoài của vũng tàu trong khi bốn thiết giáp hạm của Hải đội 3 không bị hư hại thả neo ngay phía ngoài các lối ra vào Wilhelmshaven. Tám chiếc thiết giáp hạm dreadnought còn lại đi vào cảng, nơi những chiếc còn trong tình trạng chiến đấu được tiếp đạn và tiếp nhiên liệu. Trong quá trình trận chiến, Thüringen đã bắn 107 phát đạn pháo 30,5 cm, 115 quả đạn 15 cm và 22 quả đạn 8,8 cm; nó cùng với thủy thủ đoàn đã thoát ra mà hoàn toàn không bị thiệt hại.

Các hoạt động tiếp theo
Ngày 18 tháng 8, Đô đốc Scheer dự định lặp lại hoạt động như vào ngày 31 tháng 5; hai chiếc tàu chiến-tuần dương còn hoạt động được của Đức Moltke và Von der Tann, được hỗ trợ bởi ba thiết giáp hạm dreadnought, sẽ bắn phá thị trấn ven biển Sunderland nhằm lôi kéo và tiêu diệt các tàu chiến-tuần dương của Beatty. Phần còn lại của hạm đội, bao gồm Thüringen, sẽ theo sau bảo vệ. Khi tiếp cận bờ biển Anh, Scheer quay mũi lên hướng Bắc sau khi có báo động nhầm từ một khí cầu zeppelin về một đơn vị Anh tại khu vực. Kết quả là cuộc bắn phá đã không được thực hiện, và đến 14 giờ 35 phút, Scheer được cảnh báo về sự xuất hiện của Hạm đội Grand nên đã quay mũi lực lượng của mình rút lui trở về các cảng Đức.

Trong các ngày 25-26 tháng 9, Thüringen và phần còn lại của Hải đội 1 hỗ trợ cho một cuộc xuất quân đến Terschelling do lực lượng Soái hạm Tàu phóng lôi II (Führer der Torpedoboote) tiến hành. Scheer tiến hành một hoạt động hạm đội khác vào ngày 18-20 tháng 10 trên hướng Dogger Bank, cho dù việc bánh lái bị hư hại đã khiến Thüringen không thể tham gia. Trong hầu hết thời gian của năm 1917, Thüringen được giao nhiệm vụ canh gác tại German Bight. Trong Chiến dịch Albion, cuộc tấn công đổ bộ lên các đảo do Nga chiếm đóng trong vịnh Riga, Thüringen cùng ba chiếc tàu chị em di chuyển đến các eo biển Đan Mạch để ngăn ngừa mọi ý định muốn can thiệp của Anh. Vào ngày 28 tháng 10, bốn chiếc tàu chiến đã đi đến Putzig Wiek, rồi từ đây đi đến Arensburg vào ngày 29 tháng 10. Đến ngày 2 tháng 11, chiến dịch hoàn tất, và Thüringen và các tàu chị em lên đường quay trở lại Bắc Hải. Một cuộc xuất quân cuối cùng của hạm đội bị hủy bỏ diễn ra vào ngày 23-24 tháng 4 năm 1918. Thüringen, Ostfriesland và Nassau hình thành nên một đơn vị đặc biệt cho Chiến dịch Schlußstein, một ý định chiếm đóng St. Petersburg. Ba chiếc tàu chiến đi đến vịnh Baltic vào ngày 10 tháng 8, nhưng chiến dịch bị trì hoãn và cuối cùng bị hủy bỏ. Đơn vị đặc biệt được giải tán vào ngày 21 tháng 8, và các con tàu quay trở về Wilhelmshaven vào ngày 23 tháng 8.

Binh biến Wilhelmshaven

Thüringen và ba con tàu chị em được dự định để tham gia hoạt động cuối cùng của hạm đội vào cuối tháng 10 năm 1918, nhiều ngày trước khi Hiệp định Đình chiến với Đức có hiệu lực. Phần lớn Hạm đội Biển khơi sẽ xuất phát từ căn cứ của chúng ở Wilhelmshaven để đối đầu với Hạm đội Grand của Anh; Reinhard Scheer, lúc này là Đại Đô đốc (Großadmiral) của Hạm đội, dự định gây tổn thất cho Hải quân Anh càng nhiều càng tốt nhằm duy trì một vị thế mặc cả tốt cho việc thương lượng hòa bình của Đức bất chấp tổn thất có thể phải chịu đựng. Tuy nhiên, nhiều người trong số những thủy thủ đã mệt mỏi vì chiến tranh cảm thấy chiến dịch này sẽ ngăn trở tiến trình hòa bình và kéo dài thời hạn chiến tranh.

Sáng ngày 29 tháng 10 năm 1918, mệnh lệnh được đưa ra để chuẩn bị khởi hành từ Wilhelmshaven vào ngày hôm sau. Bắt đầu từ đêm 29 tháng 10, thủy thủ trên chiếc Thüringen, và sau đó trên nhiều thiết giáp hạm khác, làm binh biến. Thợ đốt lò đã tắt các nồi hơi và từ chối làm việc. Ngày hôm sau, các tàu phóng lôi B110 và B112 đã áp sát còn chiếc tàu ngầm U-boat U-135 chỉa pháo của nó vào con tàu. Một phần đáng kể thủy thủ đoàn, gồm 314 thủy thủ và 124 thợ đốt lò, bị bắt và bị đưa khỏi tàu. Tuy nhiên, điều này đã không thể ngăn chặn cuộc binh biến, vốn nhanh chóng lan rộng khắp hạm đội. Sự bất ổn cuối cùng đã buộc Hipper và Scheer phải hủy bỏ chiến dịch. Được thông báo về tình hình, Kaiser phát biểu "Tôi không còn có một lực lượng Hải quân nữa".

Số phận
Sau khi Đức đầu hàng vào tháng 11 năm 1918, hầu hết Hạm đội Biển khơi, dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Ludwig von Reuter, bị lưu giữ tại căn cứ hải quân của Anh ở Scapa Flow. Thüringen và ba chiếc tàu chị em, cùng với bốn chiếc lớp Nassau, được phép ở lại Đức trong khi việc thương lượng hòa bình đang diễn ra. Sáng ngày 21 tháng 6 năm 1919, hạm đội Anh rời Scapa Flow tiến hành cơ động huấn luyện, và lợi dụng sự vắng mặt đó Reuter ra lệnh cho thủy thủ đoàn đánh đắm mười thiết giáp hạm và năm tàu chiến-tuần dương đang bị chiếm giữ tại Scapa Flow. Số phận của tám thiết giáp hạm Đức còn lại được định đoạt bởi Hiệp ước Versailles: chúng được giải giới và chuyển giao cho các cường quốc Đồng Minh thắng trận như sự thay thế cho các con tàu đã bị đánh đắm tại Scapa Flow.

Thüringen được cho ngừng hoạt động vào ngày 16 tháng 12 năm 1918 và sử dụng như một tàu trại lính lúc nó còn ở lại Đức. Nó được rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào ngày 5 tháng 11, và đầu hàng với Hải quân Pháp vào ngày 29 tháng 4 năm 1920. Một nhóm thủy thủ đoàn nhỏ đã đưa con tàu đến Cherbourg cho việc chuyển giao chính thức. Thüringen được sử dụng trong một thời gian ngắn như một tàu mục tiêu cho Hải quân Pháp trước khi bị đánh chìm ngoài khơi Gavres. Con tàu được tháo dỡ một phần tại chỗ trong những năm 1923-1933, cho dù một phần lớn của lườn tàu vẫn còn lại ngoài khơi bờ biển nước Pháp.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Lớp thiết giáp hạm Helgoland
Thiết giáp hạm của Hải quân Đức
Thiết giáp hạm trong Thế Chiến I


title: Malemort-sur-Corrèze

text:
Malemort-sur-Corrèze  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo

Malemortsurcorreze


title: Chilicola bigibbosa

text:
Chilicola bigibbosa là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Chilicola
Động vật được mô tả năm 2002


title: Stettlen

text:
Stettlen là một đô thị trong huyện Bern-Mittelland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 3,5 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2020 là 3162 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Hồi giáo Sunni

text:
nhỏ|Tác phẩm thư pháp thể hiện các nhân vật quan trọng trong Hồi giáo như Muhammad, Abu Bakar, Umar, Uthman, Ali, Hasan ibn Ali, Hussein ibn Ali cùng với Allah (Chúa)
Hồi giáo Sunni, còn được gọi là Ahl as-Sunnah wa’l-Jamā‘ah () hay ngắn hơn là Ahl as-Sunnah (), là nhánh lớn nhất của Hồi giáo, với khoảng 85-90% tín đồ Hồi giáo theo phân nhánh này. Tên gọi của phân nhánh này bắt nguồn từ từ Sunnah, nhằm chỉ những chuẩn mực của sứ giả Muhammad mà các tín đồ Hồi giáo cần phải noi theo. Điểm khác biệt của nhánh Sunni này với Hồi giáo Shia (hay Shia) bắt nguồn từ sự bất đồng trong việc thừa nhận truyền nhân kế thừa của Muhammad, và những vấn đề liên quan tới chính trị, thần giáo học và giáo luật, vì theo nhánh Sunni, Muhammad không có bất cứ truyền nhân nào và những người đời sau đã chỉ định Abu Bakar trở thành người tiếp theo, đồng thời là khalifa đầu tiên. Điều này mâu thuẫn với quan điểm của nhánh Shia khi cho rằng Muhammad đã cho con trai của mình và người họ hàng Ali bin Abu Talib kế tục mình.

Hình thành
Có một nhầm lẫn thường thấy khi cho rằng Hồi giáo Sunni là đại diện cho chuẩn mực của Hồi giáo sau khi Muhammad qua đời vào năm 632, và các nhánh như Shia hay Sufism chỉ là những nhánh con của Sunni. Sự nhầm lẫn này dựa trên sự phụ thuộc vào các tư liệu lịch sử đã đựoc chấp nhận và tin cậy từ lâu, đồng thời cũng do tuơng quan nhánh Sunni có số tín đồ theo là rất lớn. Trên thực tế, cả Sunni và Shia đều là hệ quả của những cuộc chiến tranh trên phuơng diện thần học qua một thời gian dài, và hai nhánh này sử dụng lý tưởng, ý thức của nhau để củng cố thêm cho đặc trưng và học thuyết tôn giáo riêng của họ.Bốn khalifah đầu tiên được các tín đồ theo nhánh Sunni gọi là Rāshidun, gồm có (1) Abu Bakar, (2) Umar, (3) Uthman và (4) Ali.

Xem thêm
 Hồi giáo Shia

Chú thích

Đọc thêm
 Branon Wheeler, Applying the Canon in Islam: The Authorization and Maintenance of Interpretive Reasoning in Ḥanafī Scholarship, SUNY Press, 1996

Liên kết ngoài
 Urdu Islamic Books and Islamic Lectures
 Books in multiple languages related to belief of ahl as-Sunnat
 Translation and Detailed Commentary on Quran
 Sunni Forum Online Discussions
 Sufism - The Islamic Science of Spirituality
 SunniPath - Study Islam Online
 Sunni Articles
 Traditional Sunni Islam
 University of Southern California, Compendium of Muslim Texts


title: Kefferhausen

text:
Kefferhausen là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld nước Đức. Đô thị này có diện tích 10,39 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 794 người.

Tham khảo


title: Saint-Brice-sur-Vienne

text:
Saint-Brice-sur-Vienne () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Crepidomenus marginatus

text:
Crepidomenus marginatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Crepidomenus


title: Danh sách thị trưởng Paris

text:
Từ thế kỷ 13, thành phố Paris đã có chức vụ « prévôt des marchands », chủ tịch hội đồng thành phố. Nhưng phải đến thời kỳ Cách mạng Pháp, ngày 15 tháng 7 năm 1789, nhà toán học Jean Sylvain Bailly mới trở thành thị trưởng (maire) đầu tiên. Tiếp đó, do các lý do hành chính, lịch sử, có những giai đoạn thành phố Paris không có thị trưởng. Tới năm 1977, chính phủ chấp nhận một hội đồng thị thành phố độc lập và Jacques Chirac trở thành thị trưởng đầu tiên kể từ sau năm 1871.

Danh sách

Tham khảo

 Historique des maires de Paris  trên trang chính thức của Thành phố Paris

Xem thêm
 Thị chính Paris

Liên kết ngoài

 Historique des maires de Paris  trên trang chính thức của Thành phố Paris

Hành chính Paris


title: Bofete

text:
Bofete là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 23º06'08" độ vĩ nam và kinh độ 48º15'28" độ vĩ tây, nằm ở độ cao 576 m trên mực nước biển. Dân số năm 2004 ước tính là 8.223 người. Đô thị này có diện tích 653,36 km².

Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000
Tổng dân số: 7.356
Dân số thành thị: 5.231
Dân số nông thôn: 2.125
 Nam giới: 3.859
 Nữ giới: 3.497
Mật độ dân số (người/km²): 11,26

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 9,79

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 74,85

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 3,03

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 87,71%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,791
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,707
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,831
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,836
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Sông de Santo Inácio
 Rio do Peixe

Các xa lộ
 SP-141
 SP-147
 SP-280

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Polo cuesta

Đô thị bang São Paulo


title: Aizuwakamatsu, Fukushima

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Fukushima, Nhật Bản.

Lịch sử
Khu vực ngày nay là Aizuwakamatsu là một phần của tỉnh Mutsu cổ, và được định cư từ thời tiền sử. Aizu-Otsuka Kofun nằm trong biên giới thành phố từ thế kỷ thứ 4 sau công nguyên, và là một tài sản văn hoá quan trọng của Nhật Bản. Trong thời kỳ Sengoku và thời Edo, khu vực phát triển như một thị trấn lâu đài để Aizu Domain thành lập một phần trong các cổ phần của Aizu Domain trong thời kỳ Edo và là địa điểm của trận Aizu, một trong những cuộc xung đột lớn nhất của Boshin Chiến tranh. Sau thời Minh Trị Duy tân, thành phố Wakamatsu được thành lập với sự thành lập hệ thống các thành phố vào ngày 1 tháng 4 năm 1889. Thành phố này đã trở thành thành phố Wakamatsu vào năm 1899. Tên gọi này đã được đổi thành Aizuwakamatsu vào năm 1955.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Fukushima


title: Proteuxoa imparata

text:
Proteuxoa imparata là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales và Tasmania.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Bustillo del Páramo

text:
Bustillo del Páramo là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.668 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Chàng Lía

text:
Chàng Lía (1760 - 1779),  là một thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân ở Đàng Trong thời Chúa Nguyễn vào thế kỉ 18, được biết đến nhiều qua miếng võ "cú nhảy cá lóc". Khi khởi nghĩa chống chúa Nguyễn thất bại, chàng Lía đã phẫn uất mà tự sát.

Truyền thuyết

Cú nhảy cá lóc
Lúc nhỏ, Lía vì nhà nghèo nên phải đi chăn trâu thuê cho địa chủ trong vùng. Lía thường tổ chức chơi trò đánh trận với các trẻ em chăn trâu. Một lần, tình cờ trông thấy một chú cá lóc vọt phốc từ dưới nước lên qua một bờ đất cao, Lía nảy ý muốn học thế nhảy này. Hàng ngày, Lía đào một cái hố, rồi đứng dưới hố bắt chước theo thế nhảy của cá lóc nhảy vọt lên. Do khổ luyện nên khả năng của Lía mỗi ngày một tăng. Theo truyền thuyết, sau khi tập luyện thành công cú nhảy cá lóc, Lía có thể tung người nhảy vọt qua khỏi nóc nhà. Cũng nhờ cú nhảy cá lóc, Lía đã nhiều lần thoát thân khi đi cướp của người giàu chia cho dân nghèo hay những lúc đánh nhau với quân lính.

Lía tuy giỏi võ, nhưng Lía từng có một lần phải chịu thất bại thảm hại khi đánh nhau với một người phụ nữ. Người phụ nữ này chính là mụ Mẫn, người bán thịt heo cũng thuộc dạng giàu có. Đêm đó Lía đến để cướp nhưng đã bị mụ Mẫn đánh bại. Lía đánh không lại đành phải dùng cú nhảy cá lóc vọt qua tường rào để chạy thoát thân.

Nguyên nhân khởi nghĩa
Giữa thế kỷ 18, chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu dần. Việc mua quan chức phổ biến. Số quan lại ngày càng tăng, nhất là quan thu thuế. Có nơi một xã có 20 xã trưởng và hàng chục nhân viên thu thuế (gọi là tướng thần). Quan lại, cường hào kết thành bè cánh đàn áp bóc lột nhân dân thậm tệ, đua nhau ăn chơi xa xỉ. Trương Phúc Loan nắm hết quyền hành, tự xưng "quốc phó", khét tiếng tham nhũng ở triều đình Phú Xuân.Quan tham nhũng ở khắp nơi, vàng bạc đầy nhà

Nông dân bị địa chủ cường hào lấn chiếm ruộng đất. Nhân dân đồng bằng phải nộp nhiều thứ thuế, nhân dân miền núi phải nộp lâm thổ sản.

Cuộc sống nhân dân ngày càng khổ cực. Nỗi bất bình oán giận cua các tầng lớp xã hội đối với chính quyền họ Nguyễn ngày càng dâng cao. Cuộc khởi nghĩa chàng Lía đã bùng lên trong hoàn cảnh đó.

Diễn biến
Căn cứ khởi nghĩa của chàng Lía là Truông Mây, ngày nay thuộc địa phận xóm Ba, thôn Phú Thuận, xã Ân Đức, huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định, cách huyện lỵ khoảng 3 km. Lía xuất thân từ một gia đình nghèo khổ. Vì bất bình cảnh quan lại hà hiếp và bóc lột người dân, Lía đã phất cờ khởi nghĩa và nhận được sự giúp đỡ ủng hộ nhiệt tình của nhiều nông dân nghèo. Sau khi được đông đảo nhân dân ủng hộ Lía lập căn cứ vững chắc ở Truông Mây. Nghĩa quân Lía hoạt động với chủ trương "cướp của người giàu chia cho người nghèo". Lía đã từng thử đi thi tuyển nhưng thấy cảnh quan lại ăn hối lộ nên Lía tức mình đem quân đi giết các quan phủ hối lộ. Quân Nguyễn đã cố gắng đàn áp nghĩa quân sau nhưng vẫn không tài nào diệt được Lía. Biết không thể dùng vũ lực nên quân triều đình bày mưu hãm hại Lía. Các quan tuần phủ cố gắng tìm gia đình vợ Lía và thuyết phục nàng phản bội Lía. Một hôm, trong một bữa tiệc, vợ Lía dụ binh sĩ của Lía uống say, vì thế quân triều đình đã đến dễ dàng diệt gọn nghĩa quân chàng Lía. Cuối cùng, chỉ còn mình Lía trốn thoát bỏ lên núi, uất hận mà tự sát.

Nhân vật lịch sử
Mặc dù thông tin cụ thể chưa xác định được, song có giả thuyết cho rằng chàng Lía vốn tên thật là Võ Văn Doan, quê nội huyện Phù Ly (huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định ngày nay), quê ngoại làng Phú Lạc, tổng Thời Hòa, huyện Tuy Viễn (huyện Tây Sơn tỉnh Bình Định ngày nay). Lía xuất thân trong 1 gia đình nghèo khổ. Là người có khí khái, giỏi võ nghệ, Lía tập hợp dân nghèo nổi dậy, chọn Truông Mây (Hoài Ân, Bình Định) làm căn cứ, lấy của người giàu chia cho người nghèo.

Trong văn học
Truyện Chàng Lía được ghi lại trong văn học Việt Nam qua vở thơ tuồng với tựa Văn Doan diễn ca hay Văn Doan diễn hí. Khác với truyện thơ lục bát, thơ tuồng thêm những đoạn văn xuôi thuộc thể hát tuồng. Bản nôm cổ nhất rõ niên đại còn lưu lại là bản in năm 1896.

Ngoài ra văn học truyền khẩu cũng ghi lại vài câu về Chàng Lía.

Ca dao
Ai vào Bình Định mà nghe

Nghe thơ chàng Lía, hát vè Quảng Nam.
Chiều chiều én liệng Truông Mây,
Cảm thương chú Lía bị vây trong thành.

Bài vè
...Lên yên thẳng xuống trùng trùng rinh rang,
Lâu la kén đủ thăm ngàn,
Thình lình cướp trại đánh ngang quân triều.
Quân binh đang lúc bao vây,
Chợt đâu bị đánh, xiết bao hãi hùng...

Chú thích

Liên kết ngoài
Chuyện chàng Lía trên Quê Hương
Căn cứ Truông Mây
 Truông Mây và chàng Lía, kỳ 1, kỳ 2, kỳ 3.
Huyền thoại Chàng Lía và giá trị văn hóa tinh thần
Truông Mây: một di tích bị lãng quên

Người Đàng Trong
Người Chăm
Người Bình Định
Võ sĩ Việt Nam
Người thế kỷ 18


title: Montello

text:
Montello là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 11 km về phía đông nam của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.668 người và diện tích là 1,7 km².

Montello giáp các đô thị: Albano Sant'Alessandro, Bagnatica, Costa di Mezzate, Gorlago, San Paolo d'Argon.

Biến động dân số

Tham khảo

eo:Montello
fr:Montello
it:Montello
nl:Montello
ja:モンテッロ
nap:Montello
pl:Montello
pt:Montello
vec:Montel
vo:Montello (Litaliyän)


title: Taumacera

text:
Taumacera là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1814 bởi Thunberg.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Taumacera costatipennis (Jacoby, 1896)
 Taumacera cyanipennis (Kollar & Redtenbacher, 1848)
 Taumacera dekatevi Reid, 2001
 Taumacera deusta Thunberg, 1814
 Taumacera doisuthepica Kimoto, 1989
 Taumacera drescheri (Weise, 1922)
 Taumacera duri Mohamedsaid, 2001
 Taumacera evi Reid, 1999
 Taumacera fulvicollis (Jacoby, 1881)
 Taumacera gracilicornis (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Taumacera laevipennis (Jacoby, 1886)
 Taumacera laosensis Kimoto, 1989
 Taumacera martapurensis Mohamedsaid, 1998
 Taumacera midtibialis Mohamedsaid, 1998
 Taumacera mohamedsaidi Reid, 1999
 Taumacera nigripennis (Jacoby, 1899)
 Taumacera pakistanica Kimoto, 2004
 Taumacera philippina (Weise, 1913)
 Taumacera rufofuscus (Clark, 1865)
 Taumacera subapicalis Mohamedsaid, 1993
 Taumacera sucki (Weise, 1922)
 Taumacera tibialis Mohamedsaid, 1994
 Taumacera warisan Mohamedsaid, 1998
 Taumacera zhenzhuristi (Ogloblin, 1936)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: 1499 Pori

text:
1499 Pori (1938 UF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1938 bởi Y. Väisälä ở Turku, và được đặt tên sau tên thành phố thuộc Pori, Phần Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1499 Pori

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Điện ảnh Triều Tiên

text:
Điện ảnh bán đảo Triều Tiên (tiếng Triều Tiên: 한국의 영화) là tên gọi ngành công nghiệp điện ảnh của Triều Tiên (tính cho đến trước năm 1945) hoặc hai nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Đại Hàn Dân Quốc (kể từ năm 1945 đến nay). Chịu ảnh hưởng từ nhiều biến cố chính trị xảy ra trong suốt thế kỷ XX, từ giai đoạn Nhật Bản chiếm đóng Triều Tiên, Chiến tranh Triều Tiên đến giai đoạn chia cắt hai miền từ năm 1953 đến hiện tại, điện ảnh Triều Tiên cũng có nhiều thăng trầm.

Điện ảnh Triều Tiên trước Chiến tranh thế giới thứ hai

Giai đoạn sơ khai: Trước năm 1926
Người đưa kỹ thuật điện ảnh vào Triều Tiên là một nhà du hành người Mỹ tên là Burton Holmes. Vào năm 1899, ông đã trình chiếu trước Hoàng gia Triều Tiên những thước phim đầu tiên. Buổi trình chiếu phim rộng rãi đầu tiên trước công chúng Triều Tiên diễn ra vào tháng 6 năm 1903, là một đoạn phim quảng cáo cho việc xây dựng tuyến tàu điện ở Seoul do một công ty Mỹ thực hiện. Rạp phim đầu tiên của Hàn Quốc, rạp Tongdaemun hwaldong sajinso cũng được mở cửa trong năm 1903, tháng 11 năm 1907 một rạp phim khác, rạp Dansung-sa được mở tại Seoul và vẫn còn hoạt động đến ngày nay. Trong giai đoạn đầu, phần lớn các bộ phim trình chiếu được nhập từ châu Âu hoặc Hoa Kỳ, trong đó có một số phim rất được công chúng Hàn Quốc đón nhận như hai tác phẩm của đạo diễn huyền thoại D. W. Griffith, Broken Blossoms (1919) và Way Down East (1920), bộ phim Robin Hood (1922) của Douglas Fairbanks và hai bộ phim của đạo diễn Đức Fritz Lang, Nibelungen Siegfried và Kriemhilds Rache (đều sản xuất năm 1924).

Sự ra đời của ngành công nghiệp điện ảnh nội địa Triều Tiên gắn với ông chủ của rạp Dansung-sa Park Sung-pil, người đã bỏ tiền thực hiện bộ "phim" Triều Tiên đầu tiên, một vở kịch trên sân khấu có tựa đề Uirijeok Guto (의리적구토) được thu lại bằng kỹ thuật điện ảnh, và bộ phim tài liệu Phong cảnh thành phố Kyoungsoung, cả hai cùng được công chiếu tại rạp Dansung-sa ngày 27 tháng 10 năm 1919. Bộ phim điện ảnh thực sự đầu tiên của điện ảnh Triều Tiên có lẽ là một chuyển thể của Xuân Hương truyện (춘향전) được thực hiện vào năm 1921. Xuân Hương truyện là một tiểu thuyết khuyết danh nổi tiếng của Triều Tiên và cũng là tác phẩm được chuyển thể điện ảnh nhiều nhất, tính cho tới bộ phim chuyển thể của đạo diễn Im Kwon-taek năm 2000 thì đã có 14 bộ phim được xây dựng dựa trên cuốn tiểu thuyết này. Theo một số nguồn khác thì bộ phim thực sự đầu tiên được thực hiện ở Triều Tiên lại là một tác phẩm của đạo diễn Yun Baek-nam, bộ phim Ulha ui Mengse, được công chiếu tháng 4 năm 1923.

Kỷ nguyên vàng của phim câm: 1926-1930
Do là thuộc địa của Nhật Bản từ năm 1910, các hãng phim Triều Tiên chủ yếu do người Nhật điều hành. Một thương gia người Nhật tên là Orajo Yodo đã bỏ vốn thành lập hãng phim Choson Kinema Productions, hãng phim tiên phong của điện ảnh Hàn Quốc thời kì này. Năm 1926, Choson Kinema giao cho diễn viên trẻ Na Woon-gyu thực hiện bộ phim Nongjungjo (농중조), trong đó Na đảm nhiệm cả vai trò biên kịch, đạo diễn và thủ vai chính. Sau Nongjungjo, Na thực hiện bộ phim tiếp theo của ông, Arirang (아리랑, lấy theo tên bài hát phổ biến nhất ở nước này), đây là bộ phim đánh dấu kỉ nguyên vàng của các bộ phim câm Triều Tiên. Giống như nhiều phim Nhật Bản cùng thời, Arirang có thêm một người đọc thoại và lời dẫn, một byeonsa (변사, hay benshi trong tiếng Nhật) để thuyết minh cho các bộ phim câm.

Những năm cuối thập niên 1920, phim câm Triều Tiên đạt đến thời kì cực thịnh với hơn 70 tác phẩm ra đời trong thời kì này với chất lượng ngày một được nâng cao. Trong số đó phải kể tới các bộ phim khác của Na Woon-gyu như Punguna (1926) và Deuljwi (1927). Na vào năm 1927 cũng hợp tác cùng Park Sung-pil mở một hãng phim độc lập với tiêu chí người Triều Tiên sản xuất phim cho người Triều Tiên. Tuy tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng hãng này cũng cho ra đời được một số phim đáng chú ý như Jalitgeola (1927), Beongeoli Sam-ryong (1929) và Salangeul chajaseo (1929).

Phim có tiếng ra đời: 1930-1945
Nửa đầu thập niên 1930 chứng kiến sự sa sút của ngành công nghiệp điện ảnh phim câm Triều Tiên vì sự kiểm duyệt và đàn áp ngày một ngặt nghèo của chính quyền chiếm đóng. Số lượng phim ra đời trong thời gian này giảm xuống chỉ còn khoảng 2 hoặc 3 phim mỗi năm, trong khi nhiều tài năng của điện ảnh Triều Tiên lại rời sang làm việc tại Thượng Hải, trung tâm điện ảnh của châu Á thời đó. Bộ phim câm đáng chú ý duy nhất có lẽ là Imjaeobtneun naleutbae (1932) của đạo diễn Lee Gyu-hwan.

Bộ phim có tiếng đầu tiên của điện ảnh Triều Tiên được sản xuất năm 1935, đó là một chuyển thể khác của Xuân Hương truyện do Lee Myeong-woo đạo diễn. Trong nửa cuối thập niên 1930, số lượng phim có tăng trở lại và nghệ sĩ điện ảnh đi đầu vẫn là Na Woon-gyu, trước khi đột ngột qua đời năm 1937, ông đã cho ra đời các bộ phim đáng chú ý như Kanggeonneo maeul (1935) hay Oh Mong-nyeo (1937). Tuy vậy giai đoạn này cũng không kéo dài được lâu khi sự kiểm soát của chính quyền đối với các phim có tiếng còn trở nên gay gắt hơn so với các phim câm, từ năm 1938 toàn bộ các phim sản xuất tại Triều Tiên đều do người Nhật thực hiện và từ năm 1942 sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, việc sử dụng tiếng Triều Tiên bị cấm tuyệt đối trong điện ảnh.

Điện ảnh CHDCND Triều Tiên

Do tính chất cô lập cao độ của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên vì vậy thông tin về sự phát triển của nền điện ảnh nước này rất ít được thế giới biết tới. Hãng phim lớn nhất của CHDCND Triều Tiên là Xưởng phim truyện Triều Tiên với một trường quay rộng khoảng 930.000 m² ở ngoại ô Bình Nhưỡng. Các hãng phim lớn khác ở Triều Tiên có thể kể tới Xưởng phim tài liệu Triều Tiên, Xưởng phim mùng 8 tháng 2 và Xưởng phim Khoa học và Giáo dục Triều Tiên (SEK Studio). Hãng SEK nổi tiếng là nơi sản xuất phim hoạt hình có chất lượng cao và giá nhân công rẻ, đây chính là hãng phim đã thực hiện các công đoạn sản xuất cho những bộ phim hoạt hình nổi tiếng của Walt Disney Pictures như Vua sư tử (The Lion King, 1994) và Pocahontas (1995). Năm 2005, SEK cũng là hãng phim Triều Tiên thực hiện dự án điện ảnh hợp tác đầu tiên của hai miền, đó là bộ phim hoạt hình Thẩm Thanh Vương hậu (왕후 심청).

Thập niên 1940 và 1950
Trong thời gian này trang web dữ liệu điện ảnh IMDb thống kê được 41 bộ phim sản xuất tại Triều Tiên. Hai trong số này được sản xuất trong khoảng thời gian từ khi Triều Tiên được giải phóng khỏi quân đội Nhật Bản (năm 1945) đến khi Chiến tranh Triều Tiên nổ ra (năm 1950), đó là Uri Geonseol (1946) và Tổ quốc (내 고향, 1949). Trong thời gian chiến tranh (1950-1953) có 5 bộ phim được sản xuất, phần lớn tập trung vào đề tài khơi dậy lòng yêu nước.

Sau khi chiến tranh kết thúc, nền điện ảnh Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên được khôi phục khá nhanh với những bộ phim chiến tranh hoặc phản ánh công cuộc khôi phục đất nước Triều Tiên bị tàn phá.

Thập niên 1960 và 1970
Năm 1966 lãnh đạo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Kim Nhật Thành đưa ra học thuyết về tư tưởng Chủ thể (Juche - 주체) trong nghệ thuật, theo đó các tác phẩm nghệ thuật phải là những tác phẩm cách mạng phản ánh chủ nghĩa xã hội trong công cuộc xây dựng đất nước Triều Tiên. Tư tưởng này sau đó đã được con trai của Kim Nhật Thành là Kim Chính Nhật (lãnh tụ tương lai của Triều Tiên) cụ thể hóa trong chuyên luận "Lý thuyết nghệ thuật điện ảnh".

Bộ phim tiêu biểu nhất cho tư tưởng nghệ thuật này là Bể máu (피바다, 1969), được chuyển thể từ tiểu thuyết kể về câu chuyện của một người phụ nữ nông dân trở thành anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Nhật của người Triều Tiên. Bộ phim này sau đó đã được chuyển thể thành nhiều loại hình nghệ thuật khác như nhạc kịch hay vũ kịch. Một tác phẩm đáng chú ý khác là Cô gái bán hoa (꽃파는 처녀, 1972) của Choe Ik-kyu (người sau này là Bộ trưởng Bộ Văn hóa), bộ phim này đã đoạt Giải đặc biệt tại Liên hoan phim quốc tế (International Film Festival) lần thứ 18 và là một trong các tác phẩm điện ảnh được biết đến nhiều nhất của Triều Tiên thập niên 1970.

Thập niên 1980 cho đến nay
Trong những năm 1980, các bộ phim mang tính tư tưởng và tuyên truyền được giảm bớt, thay vào đó là những tác phẩm có đề tài gần gũi với cuộc sống hơn. Có thể kể tới một chuyển thể tiếp theo của Xuân Hương truyện năm 1980 hay bộ phim Hồng Cát Đồng (홍길동, 1986). Bộ phim đáng chú ý nhất thập niên 1980 của điện ảnh Triều Tiên là một phim khoa học giả tưởng về một quái vật khổng lồ có tên Pulgasari (불가사리, 1985), bộ phim này được thực hiện bởi Shin Sang-ok, một nhà điện ảnh không mấy tiếng tăm của Hàn Quốc bị bắt cóc sang Triều Tiên.

Trong thập niên 1990, IMDb chỉ thống kê được 4 bộ phim mà Triều Tiên được sản xuất, trong đó có bộ phim truyền hình dài tập mang tên Tổ quốc và số phận (민족과 운명) được thực hiện từ năm 1992 đến năm 1999. Thập niên 2000 chứng kiến những thay đổi theo hướng cởi mở hơn của điện ảnh nước này khi lần đầu tiên có bộ phim hoạt hình Thẩm Thanh Vương hậu là sản phẩm hợp tác của hai miền Nam - Bắc Triều. Năm 2006, lần đầu tiên có một bộ phim Triều Tiên được bán cho các nhà phân phối phương Tây, đó là bộ phim Nyeohaksaengeui Ilgi (한 녀학생의 일기).

Điện ảnh Hàn Quốc

Giai đoạn hình thành: 1945-1955
Cùng với sự đầu hàng của quân đội Nhật Bản năm 1945, nền điện ảnh của Hàn Quốc cũng bắt đầu được xây dựng với bộ phim Jayu Manse (자유만세, 1946) của đạo diễn Choi In-gyu. Tuy vậy công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc phát triển khá chậm chạp do chịu ảnh hưởng của chiến tranh, từ năm 1950 đến năm 1953 mỗi năm chỉ có chừng 5 hoặc 6 bộ phim được sản xuất, thêm vào đó những bộ phim được lưu trữ thời gian trước đó cũng lại bị chiến tranh phá hủy ít nhiều.

Giai đoạn hoàng kim: 1955-1962
Sau khi hiệp định đình chiến được ký kết năm 1953, tổng thống Hàn Quốc Lý Thừa Vãn đã góp phần khôi phục nền điện ảnh nước này bằng việc miễn thuế cho mọi bộ phim sản xuất trong nước. Quá trình hồi phục và phát triển này được đánh dấu bằng một chuyển thể điện ảnh khác của Xuân Hương truyện do Lee Kyu-hwan thực hiện năm 1955. Bộ phim này đã thành công vang dội khi chỉ trong vòng 2 tháng nó đã thu hút 10% dân số Seoul (khoảng trên 200.000 người) đến rạp, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc.

Chất lượng và số lượng các bộ phim Hàn Quốc được cải thiện nhanh chóng, năm 1956 bộ phim Sijibganeun nal (시집가는 날) của Lee Byeong-il đã bắt đầu đem về cho nước này những giải thưởng quốc tế. Đến năm 1959 sản lượng phim của công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc đã lên tới 111 phim một năm, tức là gấp hơn 20 lần sản lượng trung bình 10 năm trước đó. Năm 1961, điện ảnh Hàn Quốc có hai tác phẩm xuất sắc là Hanyeo (하녀) của Kim Ki-young và Obaltan (오발탄) của Yu Hyun-mok, cả hai đều được đánh giá là nằm trong số những bộ phim hay nhất trong lịch sử điện ảnh nước này.

Khủng hoảng: 1962-1979
Giai đoạn hoàng kim của điện ảnh Hàn Quốc chấm dứt sau khi Park Chung-hee lên nắm chính quyền năm 1962. Chính phủ Park Chung-hee đã ngay lập tức tăng sự kiểm soát của nhà nước đối với công nghiệp điện ảnh. Theo Luật điện ảnh năm 1963, một loạt các biện pháp kiểm duyệt khắc nghiệt được áp dụng đối với số lượng và nội dung các phim sản xuất trong nước. Chỉ trong vòng 1 năm, số lượng phim sản xuất giảm từ 71 xuống còn 16.

Sự kiểm soát của nhà nước lên đến đỉnh cao vào giữa và cuối thập niên 1970 đã phá hủy gần như toàn bộ những giá trị nghệ thuật điện ảnh Hàn Quốc xây dựng được trong những năm trước đó. Thêm vào đó điện ảnh cũng phải chịu sự cạnh tranh quyết liệt của một loại hình giải trí mới, truyền hình, vốn phát triển đột ngột từ cuối thập niên 1960. Năm 1979, lượng khán giả đến rạp phim giảm chỉ còn 1/3 so với 10 năm trước đó (65 triệu lượt người xem năm 1979 so với 173 triệu lượt người xem năm 1969).

Phục hồi: 1980-1999
Sau những biến động liên tiếp đầu những năm 1980 gồm vụ ám sát Tổng thống Park Chung-hee, cuộc Đảo chính ngày 12 tháng 12 và vụ thảm sát Gwangju, Hàn Quốc bắt đầu quá trình dân chủ hóa đời sống chính trị và xã hội, trong đó có công nghiệp điện ảnh. Mặc dù trong thập niên này, lượng người đến rạp vẫn rất thấp nhưng điện ảnh đã dần có dấu hiệu hồi sinh khi chính phủ nới lỏng sự kiểm soát đối với ngành công nghiện điện ảnh. Điện ảnh Hàn Quốc cũng bắt đầu được quốc tế biết tới, sau khi bộ phim Mandala (만다라', 1981) của đạo diễn Im Kwon-taek giành Giải thưởng lớn tại Liên hoan phim Hawaii, đây cũng là bộ phim Hàn Quốc đầu tiên tham gia các liên hoan phim lớn ở châu Âu.

Năm 1988, tổng thống Roh Tae-woo chính thức gỡ bỏ sự kiểm duyệt nội dung chính trị cho điện ảnh Hàn Quốc, giúp cho các đạo diễn có thể khai thác các đề tài xã hội gai góc và gần gũi với cuộc sống hơn. Tuy vậy thị trường phim Hàn Quốc tiếp tục đạt doanh thu thấp và lại bị các bộ phim Hollywood và Hồng Kông thống trị, năm 1993 chỉ có 16% số phim chiếu rạp là phim nội địa.

 Đột phá và phát triển mạnh mẽ: Từ năm 1999 đến nay
Bước đột phá của nền công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc đến năm 1999 với bộ phim bom tấn Shiri (쉬리), bước cách mạng về thương mại hóa điện ảnh. Tuy bộ phim đầu tiên do tư nhân (hãng Samsung) tài trợ đã được thực hiện từ năm 1992 nhưng phải chờ đến Shiri điện ảnh Hàn Quốc mới thực sự tìm được hướng đi mới thu hút khán giả. Đó là những tác phẩm kinh phí lớn (kinh phí Shiri khoảng 8 triệu USD, lớn nhất trong lịch sử điện ảnh Hàn Quốc cho đến thời điểm đó), đề tài hấp dẫn (Shiri đề cập đến xung đột hai miền Nam - Bắc Triều trong cuộc rượt đuổi giữa các điệp viên Triều Tiên ở Seoul với những sĩ quan tình báo Hàn Quốc) và sự góp mặt của những ngôi sao điện ảnh (Shiri có một giàn diễn viên tên tuổi gồm Han Suk-kyu, Choi Min-sik, Kim Yoon-jin và Song Kang-ho). Với công thức như vậy, Shiri đã thành công vang dội về mặt thương mại khi bán được tới 2 triệu vé chỉ tính riêng ở Seoul và trở thành bộ phim ăn khách nhất lịch sử điện ảnh Hàn Quốc, vượt qua các bộ phim bom tấn nổi tiếng của Hollywood như Titanic hay Ma trận (The Matrix). Thành công của Shiri được tiếp nối ngay trong các năm tiếp theo bằng những bộ phim bom tấn về đề tài xung đột Nam-Bắc khác như Khu vực an ninh chung (2000) hay Cờ Thái cực giương cao (태극기, 2004).

Một bước tiến nữa về thể loại của điện ảnh Hàn Quốc là bộ phim Cô nàng ngổ ngáo (엽기적인 그녀, 2001), một bộ phim tình cảm - hài (rom-com) không chỉ ăn khách ở Hàn Quốc mà còn được ưa thích ở nhiều nước châu Á. Bộ phim này đã mở đầu cho trào lưu phim tình cảm hài vốn là thế mạnh của điện ảnh Hàn Quốc trong việc xâm nhập các thị trường điện ảnh khác (vốn không mặn mà với đề tài xung đột Nam - Bắc Triều). Những bộ phim tình cảm của Hàn Quốc cũng bắt đầu được Hollywood chú ý và một số phim đã được mua bản quyền để làm lại (remake), trong số này bộ phim Il Mare (시월애, 2000) đã được làm lại thành một tác phẩm Hollywood có tựa đề Ngôi nhà bên hồ (The Lake House, 2006) với sự góp mặt của 2 ngôi sao là Sandra Bullock và Keanu Reeves.

Không chỉ thành công về mặt thương mại, các bộ phim Hàn Quốc còn bắt đầu thành công tại các liên hoan phim lớn trên thế giới. Năm 2002 bộ phim Oasis (오아시스) của đạo diễn Lee Chang-dong (sau này trở thành Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Du lịch Hàn Quốc) đã giành giải hai tại Liên hoan phim Venezia. Cũng tại liên hoan phim này, bộ phim 3-Iron (빈집, 2004) của đạo diễn Kim Ki Duk đã giành giải Sư tử bạc. Kim Ki Duk là đạo diễn phim nghệ thuật nổi tiếng của Hàn Quốc, với bộ phim Samaria (사마리아, 2004) ông đã giành giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Berlin. Bộ phim đạt giải cao nhất trong số các liên hoan phim cho đến nay có lẽ là Oldboy (올드보이, 2003) của đạo diễn Park Chan-wook, tác phẩm này đã đoạt Giải thưởng lớn (Grand Prix) tại Liên hoan phim Cannes, tức là chỉ xếp sau bộ phim đoạt giải Cành cọ vàng năm đó là Fahrenheit 9/11. Trong Liên hoan phim Cannes năm 2007, nữ diễn viên Hàn Quốc Jeon Do-yeon cũng đã giành giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất (Prix d'interprétation féminine'').

Các bộ phim ăn khách nhất
Các bộ phim này được xếp theo số lượng khán giả đến rạp chứ không theo tổng doanh thu. Danh sách được cập nhật đến tháng 8 năm 2007:

Các nhân vật nổi tiếng

Nhà làm phim

 Kim Il-sung
 Kim Jong-il
 Choe Ik-gyu
 Kim Se-ryun
 Shin Sang-ok
 Bong Joon-ho
 Im Kwon-taek
 Kang Je-gyu

 Kim Ji-Woon
 Kim Ki-duk
 Kwak Jae-yong
 Lee Chang-dong
 Lee Jun-ik
 Park Chan-wook
 Shin Sang-ok

Diễn viên

Xem thêm

 Văn hóa Triều Tiên
 Hàn lưu
 K-Pop

Tham khảo

 Thông tin Điện ảnh Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên 1  2
 Điện ảnh trong mơ của CHDCND Triều Tiên
 KOFIC - Trang web của Hội đồng phim Hàn Quốc
 Koreanfilm.org - Các bài giới thiệu phim, tin tức điện ảnh, thông tin về diễn viên của điện ảnh Triều Tiên
 LoveAsianFilm.com - Giới thiệu phim và DVD điện ảnh châu Á, trong đó có Hàn Quốc
 KoreanMovieDB.COM  - Trang web dữ liệu điện ảnh Hàn Quốc


title: Timoconia

text:
Timoconia là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Mexicoa

text:
Mexicoa là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Omaezaki

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Shizuoka, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Shizuoka
Khu định cư cảng Nhật Bản


title: Ectoedemia indicaevora

text:
Ectoedemia indicaevora là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Scoble năm 1983. Nó được tìm thấy ở Zimbabwe.

Ấu trùng ăn Flacourtia indica.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Nemapalpus nearcticus

text:
Nemapalpus nearcticus là một loài ruồi trong họ Psychodidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Nemapalpus
Động vật Mỹ


title: Albericus variegatus

text:
Albericus variegatus là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Tây Papua, Indonesia.

Nguồn
 Richards, S. & Zweifel, R. 2004. Albericus variegatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Albericus
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea


title: Orexa

text:
Orexa là một đô thị trong tỉnh Guipúzcoa thuộc cộng đồng tự trị Xứ Basque, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website  Thông tin bằng Tiếng Tây Ban Nha và Basque.
 OREXA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) Thông tin bằng Tiếng Tây Ban Nha

Đô thị ở Gipuzkoa
Khu dân cư ở Gipuzkoa


title: Artigues, Var

text:
Artigues là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 31,85 km², dân số 222 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 469 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Artigues trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Artigues trên trang mạng của INSEE

Xã của Var


title: New Corella, Davao del Norte

text:
New Corella là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Davao del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 44.593 người trong 8.683 hộ.

Các đơn vị hành chính

New Corella được chia thành 20 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Davao del Norte


title: Faex

text:
Faex là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1901 bởi Weise.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Faex wonnarua Daccordi, 2003

Chú thích

Tham khảo

Gonioctenini


title: Cramans

text:
Cramans là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
 INSEE
 IGN

Xã của Jura


title: (69757) 1998 OD7

text:
{{DISPLAYTITLE:(69757) 1998 OD7}}

(69757) 1998 OD7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 28 tháng 7 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 69001–70000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Aplastodiscus cavicola

text:
Aplastodiscus cavicola là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Gonçalves da Cruz, C.A., Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Peixoto, O.L. 2004. Aplastodiscus cavicola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Aplastodiscus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Cunningtonia longiventralis

text:
Cunningtonia longiventralis là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1906


title: Neodima sichuanensis

text:
Neodima sichuanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Platia miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Neodima


title: Moustéru

text:
Moustéru () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Moustéru được gọi là Moustérusiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Moustéru

Mousteru


title: Cóc kiện trời

text:
Cóc kiện trời là một câu chuyện cổ tích Việt Nam. Chuyện giải thích một hiện tượng thiên nhiên là sau khi cóc nghiến răng thì trời mưa. Truyện đề cao sự đoàn kết, chính nghĩa. Truyện cũng khuyên người ta nên bảo vệ cóc là loài động vật tuy xấu xí nhưng có ích.

Phân tích

 Con cóc là cậu ông trời,

 Hễ ai đánh cóc thì trời đánh cho.''

Khởi đầu chỉ có một mình nhưng cóc không nản. Đi qua một vũng đầm khô, Cóc tía gặp Cua càng. Cua hỏi Cóc đi đâu. Cóc bèn kể rõ sự tình, và rủ Cua cùng đi kiện Trời. Ban đầu Cua định bàn ngang. Thà chết ở đây còn hơn chứ,Trời xa thế đi sao kiện với tụng. Nhờ Cóc nài nỉ một hồi Cua tình nguyện cùng đi với Cóc.

Đi được một đoạn nữa, Cóc lại gặp Cọp đang nằm phơi bụng thở thoi thóp. Gấu đang chảy mỡ ròng ròng và khát cháy họng. Cóc rủ Gấu và Cọp đi kiện trời. Cọp còn lưỡng lự thì Gấu đã gạt đi mà nói rằng:

- Anh Cóc nói có lý, chẳng lẽ chúng mình cứ nằm ở đây đợi chết khát cả ư. Chúng ta theo cóc thôi. Đến ngang như anh Cua còn theo anh Cóc được thì tại sao chúng mình không theo.

Cả bọn nhập lại thành đoàn. Đi được một quãng đường thì gặp đàn Ong đang khô mật và con Cáo bị lửa nướng cháy xém lông. Cả hai con vật này cũng hăng hái nhập vào đoàn loài vật đi kiện Trời do Cóc dẫn đầu.

Cóc dẫn các bạn đi mãi, đi mãi. Lên đến cửa thiên đình, Cóc nhìn thấy có một cái trống thật to, một cái chum nước. Cóc bảo:

- Anh Cua hãy vào chum nước, chị Ong và chị Cáo hãy núp sau cánh cửa, còn anh Gấu và anh Cọp thì hãy đứng sau lưng tôi đây. Tất cả khi nào nghe được hiệu lệnh của tôi thì hãy xông ra nhé.

Sắp đặt xong đâu đấy Cóc mới nhảy lên mặt trống trời đánh ba hồi trống ầm vang như sấm động. Ngọc Hoàng đang ngủ trưa thì bị tiếng trống lôi đình đánh thức dậy nên bực tức, bắt Thiên lôi ra xem có chuyện gì. Thiên Lôi lười biếng vội phủi bụi và mạng nhện giăng đầy trên lưỡi búa tầm sét cắm cổ chạy ra. Thiên lôi ngạc nhiên vì ở ngoài cửa thiên đình chẳng thấy có một người nào cả chỉ thấy mỗi một con Cóc xù xì xấu xí đang ngồi chễm trệ trên mặt trống của nhà Trời. Thiên lôi hết nhìn con Cóc lại nhìn lưỡi búa tầm sét khổng lồ của mình và thở dài vì cái búa to quá mà Cóc bé quá. đánh chưa chắc đã trúng được. Vì thế nên Thiên lôi vào tâu Ngọc hoàng. Ngọc hoàng nghe xong bực lắm bèn sai con gà trời bay ra mổ chết chú Cóc hỗn xược kia.

Gà trời vừa hung hăng bay ra thì Cóc đã nghiến răng ra hiệu, lập tức chàng Cáo nhảy ra cắn cổ gà tha đi mất. Cóc lại đánh trống lôi đình. Ngọc hoàng càng giận dữ sai Chó nhà trời xổ ra cắn Cáo. Chó vừa xồng xộc chạy ra thì Cóc lại nghiến răng ra hiệu. Lập tức anh Gấu lừng lững xổ ra đón đường tát cho chó một đòn trời giáng. Chó chết tươi.

Cóc lại thúc trống lôi đình đánh thức Ngọc hoàng. Ngọc hoàng bèn sai Thiên lôi ra trị tội gấu. Thiên lôi là vị thần trời có lưỡi tầm sét mỗi lần vung lên thì thành sét đánh ngang trời, thành sấm động bốn cõi. Sức mạnh của Thiên lôi không có ai bì được. Ngọc hoàng yên trí lần này cử đến ông Thiên lôi ra quân thì cái đám Cóc, Cáo ắt hẳn là tan xác. Vì thế khi ông Thiên lôi vác lưỡi tầm sét đi là Ngọc hoàng lại co chân nằm trên ngai vàng mà ngủ tiếp.

Thiên lôi vừa hùng hổ vác búa tầm sét ra đến cửa thiên đình thì Cóc đã nghiến răng ra lệnh, lập tức chàng Ong nấp trên cánh cửa bay vù ra và cứ nhè vào mũi Thiên lôi mà đốt. Nọc ong đốt đau lắm, mũi Thiên lôi rát như phải bỏng. Nhớ là ở cửa trời có một chum nước. Thiên lôi vội vàng vứt cả búa tầm sét nhảy ùm vào chum nước chạy trốn. Nào ngờ vừa nhảy ùm vào trong chum nước thì anh Cua càng nấp trong đó từ bao giờ đã chờ sẵn để giương đôi càng như đôi gọng kìm cắp chặt lấy cổ. Thiên lôi đau quá gào thét vùng vẫy vỡ cả chum nước nhà Trời. Thiên lôi tìm đường chạy trốn thì Cóc tía lại nghiến răng ra lệnh. Lập tức Cọp nấp sau Cóc tía nhảy bổ ra gầm lên một tiếng vang động xé tan xác Thiên lôi thành hai mảnh.

Ngọc hoàng thấy thế sợ quá bèn xin giảng hoà với Cóc, và xin Cóc cho nhận lại xác của Thiên lôi để cứu chữa. Cóc bằng lòng ngay. Theo lệnh nghiến răng của Cóc, Cọp và Gấu vác xác Thiên lôi về xếp lại ở giữa sân điện thiên đình. Ngọc hoàng phải ra tay làm phép tưới nước cam lồ vào cái xác đầy thương tích đó. Nhờ phép của Ngọc hoàng, Thiên lôi mới được sống lại. Vậy là cuối cùng Ngọc hoàng đành nhượng bộ cho Cóc vào chầu và hỏi Cóc:

- Này chú Cóc kia có chuyện gì mà nhà ngươi và các bạn nhà ngươi lên đây làm náo loạn cả thiên đình vậy? Nói cho ta xem.

Cóc tâu:

- Muôn tâu Ngọc hoàng, đã ba năm nay ở dưới trần gian hạn hán kéo dài, không một giọt mưa. Muôn cây khô héo, vạn vật chết khát... Tưởng Ngọc hoàng bận gì hoặc là Ngọc hoàng giận gì trần gian mà ra phúc hoạ, ai ngờ lên đây mới biết Ngọc Hoàng và các tướng nhà trời ngủ quên không nhớ đến việc làm mưa cứu muôn vật muôn loài dưới trần thế... Chúng tôi phải lên tận đây đánh thức Ngọc hoàng, xin Ngọc hoàng làm mưa ngay cho trần gian được nhờ.

Thấy Cóc nói giọng oai phong và bạn bè Cóc lại đằng đằng sát khí, Ngọc hoàng vội cuống quýt chống chế:

- Cóc với ta là chỗ thân thích, việc gì mà cậu phải mất công đến như vậy, ta sẽ sai thần mưa, thần gió xuống hạ giới làm mưa ngay bây giờ... Cậu Cóc có bằng lòng thế không nào?

Cóc gật gù thưa:

- Muôn tâu Ngọc hoàng trần gian được một trận mưa cứu khát thì còn gì bằng nữa... Anh em tôi vô cùng đội ơn Ngọc hoàng... Nhưng nếu ở hạ giới mà hễ bị hạn hán là bọn anh em chúng tôi lại lên đây kêu với Ngọc hoàng đấy.

Nghe Cóc hẹn lại lên thiên đình, Ngọc hoàng hoảng hồn rối rít lắc đầu xua tay:

- Thôi khỏi, thôi khỏi phải bận đến cậu như thế... Chỗ cậu và ta là tình thân thích, cậu chả nên bầy vẽ vất vả mệt nhọc như vậy làm gì. Cậu không phải lên thiên đình nữa... Khi nào có hạn hán cậu muốn ta làm mưa, cậu chỉ cần ngồi dưới đất nghiến răng là ta nghe thấy liền.

Xem thêm
 Trời sắp mưa (1959, phim hoạt hình)

Tham khảo

http://justkids.com.vn/chuyen-ke-cho-be/truyen-co-tich-coc-kien-troi-263.html

Truyện cổ tích Việt Nam
Ẩn dụ loài vật


title: Calliostoma vicdani

text:
Calliostoma vicdani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

V


title: 17086 Ruima

text:
17086 Ruima (1999 JH18) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17086 Ruima

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: European Top 100 Albums

text:
European Top 100 Albums là tên gọi bảng xếp hạng album dành cho khu vực châu Âu theo kiểu Billboard 200 của Mỹ. Bảng xếp hạng này được phát hành bởi tạp chí âm nhạc Billboard, chính thức ra mắt lần đầu tiên vào tháng 3 năm 1984, ngừng phát hành từ tháng 12 năm 2010.

European Top 100 Albums thường được gọi là "Eurochart Top 100 Albums", phản ánh doanh số đĩa và download kỹ thuật số tiêu thụ được tại 19 nước Châu Âu của các album, dựa trên dữ liệu được cung cấp từ Liên đoàn Công nghiệp ghi âm quốc tế (IFPI).

European Top 100 Albums tính tổng doanh số tiêu thụ (cả bán lẻ và kỹ thuật số) của cả album mới và cũ. Điều này khác với cách tính toán của bảng xếp hạng Billboard 200: để đạt tiêu chuẩn lọt vào Billboard 200, album phải trong thời hạn 18 tháng kể từ ngày phát hành. Các album ra mắt được hơn 18 tháng sẽ có mặt trong bảng xếp hạng Catalog Albums. (Sau này, Billboard đã xem xét lại tiêu chuẩn này và cho phép cả các album cũ có mặt trong bảng xếp hạng Billboard 200, vì sẽ giúp phản ánh toàn diện các album đang có lượng tiêu thụ mạnh.)

Bảng xếp hạng được cập nhật theo đúng các quy tắc của bảng xếp hạng Billboard 200: theo dõi doanh số bán album hàng tuần bắt đầu từ ngày thứ Hai và kết thúc vào ngày Chủ nhật. Vị trí xếp hạng mới của các album sẽ được công bố vào thứ Năm tuần tiếp theo, với số phát hành trên danh nghĩa là ngày thứ Bảy tiếp đó.

Vị trí quán quân đầu tiên trên European Top 100 Albums thuộc về album Thriller của Michael Jackson. Số ra cuối cùng của bảng xếp hạng này là ngày 11 tháng 12 năm 2010, cùng với đó là tin Billboard đóng cửa văn phòng chi nhánh của mình tại Luân Đôn. Album có nhiều tuần đứng đầu bảng xếp hạng nhất là True Blue của Madonna (34 tuần). Album quán quân cuối cùng là Progress của Take That.

Tham khảo

Âm nhạc châu Âu
Bảng xếp hạng Billboard


title: Khánh Linh

text:
Phạm Khánh Linh (sinh ngày 29 tháng 8 năm 1983), thường được biết đến với nghệ danh Khánh Linh, là một nữ ca sĩ người Việt Nam. Là em gái của cố nhạc sĩ Ngọc Châu và con gái của danh ca Vũ Dậu, cô được biết đến là người có giọng hát cao và trong sáng.

Lần đầu sớm được công chúng biết đến khi thể hiện sáng tác của anh ruột là nhạc sĩ Ngọc Châu, "Cô Tấm ngày nay" – nhạc phim truyền hình Chuyện nhà Mộc (1998). Thành công từ Sao Mai 2003 cùng thời Hoàng Tùng và Ngọc Khuê. Được sự giúp đỡ từ anh trai, Khánh Linh bứt phá khi phát hành album phòng thu đầu tay Họa mi hót trong mưa (2004). Trong đó phần lớn đã trở thành các ca khúc tiêu biểu như "Họa mi hót trong mưa", "Tháng tư về", "Điều không thể mất", "Tạm biệt"; đặc biệt là "Cô Tấm ngày nay" cũng được cô đưa vào. Cùng năm, cô góp mặt trong Cánh cung của Đỗ Bảo và dự án Nhật thực 2 của Ngọc Đại.

Năm 2005, ca khúc "Ban mai xanh" do cô trình bày tạo nên hiện tượng gắn theo là sự thành công của bộ phim truyền hình cùng tên ra mắt năm 2005. Tiếp tục cộng tác với Ngọc Châu, Khánh Linh ra mắt phòng thu thứ 2, Ban mai xanh (2006). Trong đó, đặc biệt thành công với ca khúc "Giấc mơ trưa" được nhạc sĩ Giáng Son viết riêng cho cô. Sau đó năm 2007, phiên bản mới của ca khúc và "Phố khuya" đã được Khánh Linh trình bày trong album phòng thu đầu tay Giáng Son. Tháng 11 cùng năm, cô chuyển mình sang địa hạt contemporary pop music với album phòng thu thứ 3, Sau cơn mưa do nhạc sĩ Lê Minh Sơn biên tập. Ngày 5 tháng 1 năm 2008, đặt dấu ấn trong sự nghiệp với liveshow đầu tay Khánh Linh... hát tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Tới 6 năm sau, Khánh Linh cộng tác với nhạc sĩ Dương Cầm sản xuất album phòng thu thứ 4, Giấc mơ mang tên mình (2013).

Sau 3 năm, Khánh Linh phát hành EP Mùa yêu (2016), được cho là khởi đầu từ sự trở lại giữa cô và Ngọc Châu. Năm 2017, cô thể hiện "Hạnh phúc mong manh" nhạc phim truyền hình Sống chung với mẹ chồng. Khánh Linh đánh dấu sự cá tính đột phá trong album phòng thu thứ 5, Ngài (2017) theo thể loại nhạc điện tử, rock và semi-classical music, đã mang về cho cô đề cử giải Cống hiến đầu tiên trong sự nghiệp tại hạng mục "Album của năm". Năm 2019, cô thể hiện "Chàng Điềm" nhạc phim điện ảnh Trạng Quỳnh. Năm 2020, Linh bắt tay cùng nhạc sĩ Võ Thiện Thanh thử nghiệm phong cách nhạc phim đương đại Hollywood, nhạc kịch, new age trong album phòng thu thứ 6, Khanh Linh’s Journey . Album đã nhận được nhiều phản ứng tích cực từ giới chuyên môn và giúp cô ghi nhận thêm 2 đề cử "Ca sĩ của năm" và "Album của năm" tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 16, cùng 1 đề cử "Nhạc sĩ của năm" cho Võ Thiện Thanh.

Học tập
Học tại trường Nguyễn Siêu (niên khóa 1994 - 2000)

Tiểu sử
Khánh Linh là con gái trong một gia đình có truyền thống âm nhạc. Bố là nghệ sĩ ưu tú đàn bầu Phạm Ngọc Hướng (Nhà hát ca múa nhạc Việt Nam), mẹ là ca sĩ, nghệ sĩ ưu tú Vũ Dậu (Nhà hát nhạc nhẹ Trung ương), anh trai là cố nhạc sĩ Ngọc Châu. Năm bốn tuổi, cô học đàn và được tuyển thẳng vào hệ sơ cấp khoa piano Nhạc viện Hà Nội. Nhưng sau đó cô chuyển sang khoa thanh nhạc và được sự chỉ bảo, hướng dẫn của Nghệ sĩ nhân dân Quang Thọ. Khánh Linh rất mê nhạc nhẹ mặc dù theo học khoa opera.

Sự nghiệp
Khi mới học năm đầu tiên khoa thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Khánh Linh tham dự Giải Sao Mai 2003, cô giành được giải ba và "Ca sĩ được yêu thích nhất".

Năm 2004, cô cho ra album đầu tay Họa mi hót trong mưa với những sáng tác của Dương Thụ, Ngọc Châu như: Cô tấm ngày nay, Tháng tư về, Họa mi hót trong mưa... Cô tham gia liên hoan các ca khúc pop-rock quốc tế năm 2004 tại Mông Cổ và giành được giải 3 (với ca khúc Một thoáng Tây Hồ của Phó Đức Phương). Cô còn tham gia chương trình Nhật thực 2 và Nhật thực toàn phần của nhạc sĩ Ngọc Đại, cùng với bạn thân là ca sĩ Tùng Dương trong album Nhật thực 2 gồm 7 ca khúc của Ngọc Đại (Đỗ Bảo phối khí).

Năm 2005, Khánh Linh hát ca khúc Điều hoang đường nhất trong album đầu tay Cánh cung của nhạc sĩ Đỗ Bảo. Ngoài ra, cô còn nổi tiếng với ca khúc Giấc mơ trưa, được hát trong chương trình Bài hát Việt và sau này cũng được thể hiện thành công bởi Thuỳ Chi..
Khánh Linh dự định ra một album chung với Tùng Dương nhưng không thực hiện được. Khánh Linh lấy chồng vào cuối năm, là một nhân viên của một công ty hàng hải.

Năm 2006, cô cho ra mắt album thứ hai Ban mai xanh ngay sau khi sinh con trai đầu lòng - bé Anh Khoa. Album gồm có các sáng tác được yêu thích của Ngọc Châu, Huy Tuấn, Đỗ Bảo, Hồng Kiên, Vũ Văn Hà... như Ban mai xanh, Mùa cây trổ lá, Giấc mơ trưa, Dù anh không đến...

Năm 2007, cô xuất hiện trong album Giáng Son của nữ nhạc sĩ Giáng Son (với 2 ca khúc Giấc mơ trưa và Phố khuya). Vào tháng 11, cô cho ra mắt album thứ 3 mang tên Sau cơn mưa. Album do nhạc sĩ Lê Minh Sơn biên tập, gồm có các sáng tác của Lê Minh Sơn, Dương Thụ, Nguyễn Vĩnh Tiến... Cô đoạt giải Ca sĩ thể hiện hiệu quả trong chương trình Bài hát Việt tháng 10 với ca khúc Mưa phùn do Lê Minh Sơn sáng tác và đệm guitar.

Khánh Linh được biết tới với những ca khúc nhạc phim: Cô tấm ngày nay (phim Chuyện nhà Mộc), Ban mai xanh (phim cùng tên), Tình xa (phim Tình xa), Vòng xoáy tình yêu (phim Vòng xoáy tình yêu), Lời thề cỏ non (phim Lời thề cỏ non), Khi tình yêu bắt đầu (phim Cả một đời ân oán - phần 1), Hạnh phúc mong manh (phim Sống chung với mẹ chồng), Cơn mưa ngang qua (phim Những cô gái trong thành phố)

Giọng hát

 Loại giọng: Light Lirico Soprano (Nữ cao trữ tình mảnh nhẹ)
 Quãng giọng: C#3 - F#5 - C#6 (3 quãng tám)
 Supported range (quãng hát hỗ trợ): F#3/G3 - D5/Eb5 ~ G5/G#5 (khi dùng headvoice), E3 - E5 - G#5 (khi support tốt nhất)

Đời tư
Chồng hiện tại của Khánh Linh là doanh nhân người Hà Nội tên Trần Tùng, sinh năm 1984 (kém Khánh Linh 1 tuổi), là người đã từng sánh đôi với Khánh Linh khi tham dự nhiều sự kiện. Hai người kết hôn vào tháng 5 năm 2014.

Trước khi đến với Trần Tùng, Khánh Linh từng kết hôn vào năm 2005 với một người Hà Nội sinh năm 1974 (hơn Khánh Linh 9 tuổi). Anh là nhân viên công ty hàng hải và họ có một bé trai tên Anh Khoa; tên thường gọi là Jim. Nhưng cả hai đã chính thức ly hôn vào năm 2009, sau gần 4 năm chung sống.

Ngày 18 tháng 5 năm 2014, sau 5 năm đổ vỡ cuộc hôn nhân đầu (tính từ năm 2009) thì Khánh Linh mới tái hôn với Trần Tùng cho đến nay. Trước khi kết hôn với Khánh Linh thì Trần Tùng đã từng trải qua một đời vợ và đã có một con trai riêng tên Gia Bách (có tên thường gọi là Ben). Sau khi kết hôn được một thời gian, họ có một bé gái tên Khánh My.

Tai tiếng
Ca sĩ Khánh Linh chỉ nhận show ít nhất bốn ngày trước khi đi diễn, nguyên tắc này đã khiến cho ca sĩ Khánh Linh bị mang tiếng "chảnh".

Ngày 9 tháng 3 năm 2007, Khánh Linh bị phát hiện hát 'nhép' trong chương trình Khát vọng mùa xuân được tổ chức tại Rạp xiếc Trung ương.

Danh sách đĩa nhạc

Album phòng thu
 Họa mi hót trong mưa (2004)
 Ban mai xanh (2006)
 Sau cơn mưa (2007)
 Giấc mơ mang tên mình (2013)
 Ngài (2017)
Khanh Linh’s Journey (2020)

Album phòng thu kết hợp
 Nhật thực 2 - với Ngọc Đại và Tùng Dương (2004)
 Ngày đó chúng mình (Những tình khúc Phạm Duy) - với Tấn Minh (2011)

Album phòng thu góp giọng

 Cánh cung - Đỗ Bảo (2004)
Chat với Mozart - Mỹ Linh (2005)
Giáng Son - Giáng Son (2007)
Những ô màu khối lập phương - Tùng Dương (2007)
Phượng yêu - Phạm Duy (2008)
Nghìn năm vẫn chưa quên - Phạm Duy (2009)
Những tình khúc Phú Quang - Tấn Minh (2010)
Nơi tôi sinh Hà Nội - Minh Quân (2010)
Hẹn hò - Phạm Duy (2010)

EP

 Mùa yêu (2016)
 Cây đời (2017)

Đĩa đơn
 "Ôi giàn thiên lý đã xa"
 "Thức giấc" (2013)
"Mùa hoa trở lại" (2016)
"Cô gái trang bìa" (2016)
 "Hạnh phúc mong manh" (2017)

Liveshow

 5/1/2008: Liveshow Khánh Linh... háttại Nhà hát Lớn Hà Nội.

Giải thưởng

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến

Giải 3 Sao Mai năm 2003
Giải 3 Liên hoan các ca khúc Pop-rock quốc tế tại Mông Cổ

Tham khảo

K
Người Hà Nội
Nhân vật còn sống


title: Sigloy

text:
là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Loiret

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Loiret


title: Tampichthys mandibularis

text:
Tampichthys mandibularis (tên tiếng Tây Ban Nha là Sardinita Quijarrona) là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Chúng là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Dionda mandibularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

M
Cá México
M
Động vật được mô tả năm 1977


title: Terebra polypenus

text:
Terebra polypenus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1932


title: Izatha voluptuosa

text:
Izatha voluptuosa là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở scattered localities miền trung và khu vực miền bắc of the North Island.

Sải cánh dài 29–31 mm đối với con đực và 33–40 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 2.

Larvae have been reared from rotten logs của Weinmannia racemosa.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Colton Harris-Moore

text:
Colton A. "Colt" Harris-Moore (sinh ngày 22 tháng 3 năm 1991) là một tội phạm và cựu đào phạm từ Camano Island, Washington. Harris-Moore bị truy tố vì tội trộm cắp máy bay nhỏ, một chiếc tàu, hai chiếc xe hơi và thực hiện nhiều vụ đột nhập gia cư ăn cắp tài sản của ít nhất 100 ngôi nhà cá thể tại nhiều nơi khác nhau khắp vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ và Canada. Harris-Moore lẩn trốn đến Bahamas vào ngày 4 tháng 7 năm 2010, nghe nói là bằng một chiếc máy bay bị đánh cắp từ thành phố Bloomington, Indiana. Harris-Moore bị tòa án liên bang của Hoa Kỳ tại thành phố Seattle, Washington truy tố ngày 6 tháng 7 năm 2010 với các tội danh là đánh cắp một máy bay khác tại tiểu bang đó. Harris-Moore bị bắt tại Harbour Island, Bahamas ngày 11 tháng 7 năm 2010 sau khi cảnh sát bắn hỏng máy của chiếc tàu mà Harris-Moore đang tìm cánh sử dụng để thoát thân. Hai ngày sau đó, Harris-Moore bị trục xuất từ Nassau, Bahamas đến Miami, Florida và được chuyển giao đến thành phố SeaTac, Washington ngày 21 tháng 7. Ngày 17 tháng 6 năm 2011 Harris-Moore nhận tội trước tòa đối với bảy tội trạng được đưa ra. Dự tính Harris-Moore sẽ bị kết án vào tháng 10 năm 2011.

Harris-Moore còn được biết đến với biệt danh là "Barefoot Bandit" (tạm dịch "thổ phỉ chân đất") vì đã thực hiện một số vụ phạm tội bằng chân đất, có lần đã để lại phía sau 39 dấu chân bằng phấn và chữ "c'ya!" (có nghĩa là tạm biệt, từ cách nói tắt của hai chữ see you). Mặc dù đó là biệt danh được biết đến rộng rãi nhưng các giới chức nói rằng Harris-Moore thường mang giày hơn.

Gia cảnh
Harris-Moore lớn lên trong căn nhà của mẹ tại Camano Island, Washington. Những người hàng xóm nói rằng họ đã nhiều lần gọi điện thoại cho Cục bảo vệ trẻ em vì tin rằng Harris-Moore là 1 đứa trẻ bị bỏ bê hay bị ngược đãi. Cha của Harris-Moore là Gordon Moore, thường dùng ma túy và ở tù khi Colton được vài tuổi. Khi Colton lên 12 tuổi, người cha có tính hung hăng bỏ nhà ra đi sau khi cố tình làm ngạt thở Harris-Moore trong một vụ cãi vã tại buổi ăn thịt nướng của gia đình. Theo lời kể của mẹ Harris-Moore là Pamela Kohler thì cha dượng của Harris-Moore mất khi Harris-Moore được khoảng 7 tuổi. Từ lúc Colton học lớp 1 thì bà đã biết là có "cái gì đó bất thường về nó" – "một thứ gì đó xa cách". Pamela Kohler nói rằng con bà ta không lắng nghe thầy cô giảng bài trong lớp, kiếm chuyện cải vã trong lớp, và đôi khi đập phá đồ vật quanh nhà. Theo đánh giá phân tích tâm lý do tòa án ra lệnh thì Harris-Moore nói rằng mẹ của Harris-Moore uống rượu và trở nên thô lỗ, đập hư đồ đạc của Harris-Moore. Harris-Moore bắt đầu cuộc sống hoang dã lúc 7 tuổi, và đột nhập vào các ngôi nhà nghỉ mát trong khu vực để đánh cắp mền, thức ăn nước uống trước khi lẫn vào rừng biến mất trong nhiều ngày. Lần bị truy tố vì tội ăn trộm đầu tiên là khi Harris-Moore được 12. Đến khi Harris-Moore lên 13 thì đã có đến ba lần bị truy tố nữa. Harris-Moore được xét nghiệm cho thấy là bị chứng trầm cảm chán đời, rối loạn vì ít được quan tâm. Mỗi lần bị truy tố thì Harris-Moore thụ án 10 ngày trong 1 trung tâm giam giữ hay làm việc công ích. Có lần mẹ của Harris-Moore nói rằng "bất cứ khi nào mà nó có cái gì hay cái gì đẹp thì mọi người cũng nghĩ rằng nó đã đánh cắp. Như vậy là sao đối với 1 đứa trẻ?" Năm 2003, cảnh sát tìm thấy một cái máy quay phim điện tử của một người hàng xóm nằm trong nhà của Harris-Moore. Không như những lần bị kết án hơn 1 tháng tù giam, lần này Harris-Moore trốn án tù ba năm bằng cách bỏ trốn khỏi nhà phục hồi nhân phẩm vào tháng 4 năm 2008.

Những vụ bị tình nghi phạm tội

Harris-Moore bị tình nghi là thực hiện khoảng 100 vụ trộm cắp tại các tiểu bang Washington, Idaho, và tại Canada, bao gồm xe đạp, xe hơi, máy bay nhỏ, và tàu. Người ta tin rằng Harris-Moore đã học cách lái máy bay nhỏ bằng cách đọc các bản hướng dẫn máy bay, sách chỉ nam, xem đĩa DVD về "Cách lái một máy bay nhỏ", và chơi trò chơi điện tử "lái máy bay ảo". Harris-Moore đánh cắp 1 máy bay Cessna 182 đáng giá 150.000 đô la của Bob Rivers thuộc đài phát thanh KZOK-FM. Chiếc máy bay sau đó được tìm thấy ở Khu dành riêng cho người bản địa Mỹ Yakama nhưng nó bị hư hại hoàn toàn. Theo những cảnh sát địa phương thì Harris-Moore thường hay đột nhập vào một ngôi nhà chỉ để ngâm mình vào trong bồn nước nóng hay lấy cắp một ít kem trong tủ lạnh. Thoạt đầu, Harris-Moore chỉ ăn cắp những gì Harris-Moore cần để sống trong rừng. Có lần Harris-Moore dùng một máy vi tính của chủ nhà và thẻ tín dụng để mua bình xịt cay mắt và một ống nhòm đêm giá 6.500 đô la.

Ngày 30 hay 31 tháng 5 năm 2010, cảnh sát tìm thấy 1 mảnh giấy viết tay cùng 100 đô la tại một phòng thú y ở Raymond, Washington, cách Seattle khoảng 95 dặm (150 km) về hướng tây nam. Mảnh giấy viết:

Cuối tháng 6 năm 2010, Colton bị tình nghi thực hiện nhiều vụ đánh cắp xe hơi trải dài về phía đông đến tận Illinois. Dấu vết của các vụ trộm mà người ta nghi là do Harris-Moore thực hiện đã ghi vết của Harris-Moore đi từ Idaho, South Dakota, Nebraska, Iowa, và Illinois. Cảnh sát tìm được một chiếc Toyota Sequoia màu trắng đời 2008 tại Norfolk, Nebraska. Chiếc xe này đã được báo là bị mất cắp tại Yankton, South Dakota. Cuối ngày hôm đó, một số vụ đột nhập ăn trộm đã được báo cáo tại Sân bay Karl Stefan Memorial, cách nơi chiếc xe bị bỏ lại khoảng 1 dặm Anh (1.6 km) về hướng nam. Một xe hàng của thị trấn Ottumwa, Iowa được tìm thấy sau đó tại Dallas City, Illinois. Ngày 4 tháng 7 năm 2010, một chiếc máy bay Cessna 400 một động cơ được báo cáo là bị đánh cắp từ sân bay Bloomington, Indiana – sau đó nó được tìm thấy nằm dưới nước cạnh bờ biển của Great Abaco Island ở nước Bahamas, lần nữa người ta tin rằng là do Harris-Moore làm. Chẳng bao lâu sau đó, có một số vụ đột nhập được báo cáo khắp đảo. Lực lượng cảnh sát hoàng gia Bahamas đặt những áp phích truy tìm tội phạm khắp đảo có hình của Harris-Moore. Một người pha rượu tuyên bố đã nhìn thấy Harris-Moore trong một chiếc xe thể thao vào ngày thứ ba 6 tháng 7 năm 2010. Người này nói rằng Harris-Moore uống bia và bỏ đi sau năm phút. Người này nói thêm rằng Harris-Moore đội một mũ lưỡi trai trên cái đầu cạo trọc của mình và đi chân đất.

Ngày 6 tháng 7 năm 2010, lệnh truy nã từ một thẩm phán liên bang đặt trách khu vực phía tây tiểu bang Washington được đưa ra. Lệnh truy nã này cáo buộc Harris-Moore phạm tội vận chuyển tài sản trộm cắp liên tiểu bang/đánh cắp máy bay. FBI tuyên bố thưởng 10.000 đô la cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ Harris-Moore.

Bị bắt

Ngày 11 tháng 7 năm 2010, Harris-Moore bị bắt ngay trước khi trời bắt đầu sáng tại Harbour Island, Bahamas. Các cảnh sát địa phương lần theo dấu vết của Harris-Moore tại Eleuthera sau khi tìm được chiếc tàu dài 13 mét bị đánh cắp từ một bến tàu trên Great Abaco. Một viên cảnh sát nói rằng kẻ tình nghi tìm cách thoát thân nhưng cảnh sát đã bắn hư máy của chiếc tàu mà Harris-Moore định dùng trốn thoát. Trước khi bị bắt, Harris-Moore quăng cái máy vi tính xách tay xuống nước và đưa một khẩu súng lên đầu mình nhưng cảnh sát đã thuyết phục Harris-Moore đừng tự vận. Harris-Moore nói với cảnh sát rằng Harris-Moore dự tính đi đến Cuba để cho nhà chức trách mất dấu vết của mình và rồi sau đó đi đến Quần đảo Turks và Caicos. Mẹ của Harris-Moore hy vọng rằng Harris-Moore sẽ trốn đến một quốc gia không có hiệp ước dẫn độ với Hoa Kỳ.

Tháng 3 năm 2011, nhân viên đặc biệt của FBI là Fred Gutt xác nhận về việc trả tiền thưởng: "Giải thưởng 10.000 đô là đã được trả trực tiếp cho những người liên hệ vào vụ bắt giữ Harris-Moore." Tiền thưởng được chia giữa Jordan Sackett, đại úy Ronald Billiot, đại úy Patrick Young, đại úy Ben Johnson và Kenny Strachan là một bảo an tại Khu vui chơi giải trí Romora Bay.

Tiến hành xét xử
Harris-Moore nhận tội trước tòa vào ngày 13 tháng 7 năm 2010 cho tội danh nhập cảnh bất hợp pháp vào Bahamas và hạ cánh máy bay bất hợp pháp. Harris-Moore bị kết án ba tháng tù hay 300 đô la tiền phạt. Mẹ của Harris-Moore chuyển tiền đến Đại sứ quán Mỹ tại Nassau để sứ quán trao lại tiền phạt. Harris-Moore bị trục xuất cùng ngày bằng chuyến bay thương mại xuyên đêm, bị dẫn kèm là các nhân viên FBI Hoa Kỳ và nhà chức trách Bahamian đến Miami, Florida. Ngày 14 tháng 7, Harris-Moore xuất hiện trước mặt quan tòa Robert Dube để quyết định về người đại diện pháp lý của Harris-Moore.

Trong một cuộc điều trần ngày 16 tháng 7 năm 2010, trong tòa án liên bang Hoa Kỳ đặc trách khu vực miền Nam Florida, thẩm phán Dube phán quyết rằng Harris-Moore được đưa về tiểu bang Washington để đối mặt các cáo trạng ở đó trước tiên vì Harris-Moore bị bắt theo lệnh truy nã ở đó. Harris-Moore không kháng nghị lệnh dẫn độ về tiểu bang Washington. Harris-Moore bị giam ở Trung tâm giam giữ liên bang tại Miami cho đến ngày 21 tháng 7, khi Harris-Moore được chuyển tù đến Trung tâm giam giữ liên bang tại thành phố SeaTac, Washington. Harris-Moore bi còng tay và chân khi bị chuyển tù đến tiểu bang Washington. Một thẩm phán liên bang của Tòa án Hoa Kỳ đặc trách khu vực miền Tây Washington tại thành phố Seattle ấn định thời hạn chót là ngày 15 tháng 11 để các công tố viên chính thức truy tố Harris-Moore trước một đại bồi thẩm đoàn liên bang. Tuy nhiên, Harris-Moore từ bỏ quyền được xét xử nhanh chóng, cho phép các công tố viên và luật sư bào chữa có thêm thời gian hơn nữa để chuẩn bị cho vụ xét xử. Ngày 18 tháng 11 năm 2010, Harris-Moore không nhận tội trước tòa liên bang đối với các tội trạng vận chuyển một máy bay bị đánh cắp, vận chuyển súng và tàu liên tiểu bang, và làm đào phạm có mang theo vũ khí và lái một máy bay mà không có bằng phi công.

Ngày 30 tháng 9 năm 2010, Harley Davidson Ironwing, một người tự nhận mình là đồng phạm với Harris-Moore trong những vụ đột nhập gia cư ăn trộm, nhận tội và bị kết án 18 tháng tù giam.

Ngày 17 tháng 6 năm 2011 các công tố viên liên bang đề nghị kết án Harris-Moore 6 năm tù giam. Harris-Moore nhận tội đối với tất cả bảy tội trạng mà liên bang truy tố. Tuy nhiên, Tòa án tiểu bang Washington đề nghị kết án Harris-Moore 10 năm tù giam cho lần đột nhập và trộm cắp gần thành phố Granite Falls, Washington..

Nổi danh
Harris-Moore được biết đến với biệt danh "Thổ phỉ chân đất" hay "Tên trộm chân đất" vì người ta cho rằng có nhiều lần Harris-Moore phạm tội khi đi bằng chân đất. Vào mùa thu năm 2009, cảnh sát tìm thấy dấu chân tại một nhà chứa máy bay trong sân bay tại Bonners Ferry, Idaho; một chiếc máy bay Cessna 182 bị đánh cắp từ đó đã bị hư hại nặng khi đáp xuống về phía tây khoảng 260 dặm (420 km) gần thành phố Granite Falls, Washington sau nhiều lần đáp không thành công tại một sân bay nhỏ ở đó. Cảnh sát tại Quần đảo San Juan (tiểu bang Washington) cũng tìm thấy các nét phấn vẽ bằng chân ngộ nghĩnh trên sàn một tiệm tạp hóa bị đột nhập vào tháng 2 năm 2010. Harris-Moore trở thành một nhân vật cảm hứng trên internet có một trang người ái mộ trên Facebook do Zack Sestak lập ra, kéo theo khoảng 20 ngàn thành viên. Sestak cho rằng Harris-Moore là "tội phạm đúng vào đúng thời điểm." Một người địa phương tại thành phố Seattle khởi sự bán các áo thun có in hình của Harris-Moore với hàng chữ "Momma Tried." (tên 1 một hát nổi tiếng, ghi nhận về nỗi đau và sự chịu đựng của một bà mẹ có con bị lâm cảnh tù tội)

Tháng 4 năm 2010, công ty truyền hình 20th Century Fox đã mua bản quyền phim cho cuốn sách có tên Taking Flight: The Hunt for a Young Outlaw mà Bob Friel đề nghị viết. Mẹ của Harris-Moore đã tìm vị luật sư danh tiếng O. Yale Lewis để kiểm soát giới giải trí có hứng thú với câu chuyện của con bà. Bà cũng thuê mướn John Henry Browne để lo việc bào chữa tội phạm cho con bà.. Theo thỏa thuận với tòa, Harris-Moore đồng ý từ bỏ bất cứ lợi ích nào từ việc bán bản quyền xuất bản câu chuyện của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Forensic Psychological Evaluation: Colton Harris-Moore – Denton W. Young, Ph.D. (ngày 15 tháng 6 năm 2007)
Letter from Pamela A. Kohler, mother of Colton Harris-Moore – filed with Island County, Washington Court (ngày 27 tháng 6 năm 2007)
Letter from Sandra E. Puttnam, aunt of Colton Harris-Moore – filed with Island County, Washington Court (ngày 27 tháng 6 năm 2007)

Sinh năm 1991
Người Mỹ
Nhân vật còn sống


title: Niklas Zennström

text:
Niklas Zennström sinh ngày 16 tháng 2 năm 1966 là người Thụy Điển có sáng kiến lập doanh nghiệp mới. Ông nổi tiếng nhất về việc thành lập nhiều doanh nghiệp thông tin trực tuyến nổi tiếng chung với Janus Friis, trong đó có Skype và Kazaa. Gần đây nhất ông lập ra tập đoàn đầu tư Atomico và đã trở thành nhân vật hàng đầu trong số những người có sáng kiến lập doanh nghiệp mới trong khu vực công nghệ cao.

Tiểu sử
Zennström sinh tại thị xã Järfälla thuộc hạt Stockholm, và lớn lên ở Uppsala. Ông có 2 bằng đại học: một bằng cử nhân Quản trị Kinh doanh và bằng thạc sĩ Kỹ thuật Vật lý từ Đại học Uppsala của Thụy Điển. Ông đã nghiên cứu năm cuối của mình tại Đại học Michigan, Ann Arbor, Hoa Kỳ.

Sự nghiệp
Zennström khởi đầu sự nghiệp chuyên môn của mình ở hãng viễn thông châu Âu Tele2. Ông tiếp tục phục vụ trong nhiều vai trò phát triển doanh nghiệp, trong đó có việc đưa vào hoạt động và chịu trách nhiệm về mạng cung cấp dịch vụ internet get2net và là Tổng Giám đốc của cổng thông tin everyday.com.

Năm 2001 Zennström và Friis cùng sáng lập ra Kazaa, việc ứng dụng chia sẻ tập tin mạng đồng đẳng Zennström làm Tổng Giám đốc và chương trình này đã trở thành phần mềm internet được download nhiều nhất trên thế giới trong năm 2003. Sau khi các thành viên của ngành công nghiệp điện ảnh và âm nhạc ở Mỹ nộp các đơn kiện, thì Kazaa đã được bán cho Sharman Networks.

Zennström sau đó sáng lập và làm Tổng Giám đốc hãng Joltid, một công ty phần mềm triển khai và tiếp thị các giải pháp mạng đồng đẳng và các công nghệ tối ưu hóa truyền thông. Zennström cũng là người đồng sáng lập mạng Altnet, mạng đồng đẳng an toàn đầu tiên trên thế giới nhằm quảng bá nội dung thương mại cho các người tiêu dùng. Janus Friis và Zennström cũng đã lập ra dịch vụ âm nhạc trực tuyếnRdio, phát âm là "ar-di-o".

Thành công đáng chú ý nhất của Zennström và Friis cho tới nay là Skype, một công ty điện thoại dựa trên các nguyên lý mạng đồng đẳng. Ngày 14.10.2005 Skype đã được eBay mua với giá 2,6 tỷ dollar Mỹ cộng với tiềm năng có thể được thêm tiền thưởng dựa trên hiệu suất, lên đến 1,2 tỷ euro. Zennström làm Tổng Giám đốc từ khi khởi đầu công ty Skype cho tới tháng 9 năm 2007. Trong thời gian đó, Skype đã trở thành công ty hàng đầu thế giới về truyền thông âm thanh Internet với hơn 309 triệu người sử dụng đã đăng ký trong vòng 5 năm vận hành. Sau khi bán Skype, năm 2007 Zennström và Friis tiếp tục tung ra Joost, một dịch vụ phân phối video trực tuyến (Zennström là đồng chủ tịch).

Năm 2009 Zennström là một thành phần của tập đoàn đầu tư đã mua Skype từ eBay và bây giờ đã tái gia nhập ban giám đốc Skype. Trong quý 3 năm 2009 Skype có thu nhập là 185 triệu dollar Mỹ và 521 triệu người sử dụng đăng ký.

Hiện nay, Zennström điều hành công ty đầu tư Atomico. Có trụ sở tại London, công ty chủ yếu đầu tư vào các công ty công nghệ đang phát triển nhanh với khả năng chuyển đổi các ngành công nghiệp của mình. Thông qua Atomico họ đã đầu tư vào hơn 30 công ty, trong đó có MadBid, Last.fm, Fon, Xobni, Technorati, Heysan, Rdio và Woome.

Ngày 10.5.2011 Skype được tập đoàn Microsoft mua với giá được cho là 8,5 tỷ dollar Mỹ, một vụ mua lớn nhất của hãng từ trước tới nay. Có tin nói rằng Zennström và Friis sẽ được hưởng mỗi người khoảng 1 tỷ dollar từ việc bán này.

Atomico
Atomico là tập đoàn đầu tư tập trung vào khu vực công nghệ. Hãng tìm cách đầu tư vào các công ty công nghệ đang phát triển nhanh có mô hình kinh doanh sáng tạo hoặc các công nghệ có khả năng mới, thông qua kinh nghiệm của họ trong việc xây dựng Skype, Joltid và Kazaa.

Từ thiện
Cùng với bà vợ Catherine, ông đã thành lập quỹ từ thiện Zennström để hướng khoản tiền từ thiện của họ vào các lĩnh vực biến đổi khí hậu, nhân quyền và xã hội. Niklas đặc biệt dấn thân vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu và cải thiện tình trạng môi trường của Biển Baltic.

Sở thích cá nhân
Zennström thích môn đua thuyền buồm. Năm 2009, đội đua thuyền của Zennstrom đã toàn thắng các giải Rolex Fastnet Race cũng như chức vô địch thế giới đua thuyền Maxi Yacht. Tháng 4 năm 2011 Zennström đã hạ thủy thuyền buồm mới nhất của mình, một chiếc TP52 tên là Ran IV. Nó được hạ thủy ở Palma, chưa có nhiều chi tiết được cho biết về thuyền buồm này.

Các cuộc phỏng vấn
 The Sunday Times (27.11.2005)
 Business Week (19.9.2005)
 The Guardian (14.7.2005)
 PCTechTalk (10.7.2005)
 BusinessWeek Online (30.5.2005)
 IDG News Service (16.3.2005)
 PC Pro (11.3.2005)
 TMCnet (2.3.2005)
 Engadget (8.11.2004)
 Pocket PC Thoughts (3.9.2004)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Le projet Joost
Atomico Ventures
Zennström Philanthropies

Sinh năm 1966
Nhân vật còn sống
Người Thụy Điển
Công nghệ thông tin
Doanh nhân Thụy Điển
Doanh nhân phần mềm
Cựu sinh viên Đại học Michigan


title: Spirotropis modiolus

text:
Spirotropis modiolus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Spirotropis


title: Mozzo

text:
Mozzo là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 45 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 5 km về phía tây của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 7.202 người và diện tích là 3,6 km².

Đô thị Mozzo có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Borghetto, Ca' del Lupo, Colombera, Crocette, Dorotina, Merena, Mozzo di Sopra, và Pascoletto.

Mozzo giáp các đô thị: Bergamo, Curno, Ponte San Pietro, Valbrembo.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.mozzo.bg.it/

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Phyllonastes carrascoicola

text:
Phyllonastes carrascoicola là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Bolivia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Cortez, C., Reichle, S., De la Riva, I. & Köhler, J. 2004. Phyllonastes carrascoicola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Phyllonastes
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật đặc hữu Bolivia
Động vật lưỡng cư Andes


title: Porphyrosela minuta

text:
Porphyrosela minuta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Argentina, Brasil và Chile.

Ấu trùng ăn Medicago sativa và Trifolium (bao gồm Trifolium pratense). Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Porphyrosela


title: Neviglie

text:
Neviglie là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 50 km về phía đông nam của Torino và khoảng 60 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 419 người và diện tích 8,1 km².

Neviglie giáp các đô thị: Mango, Neive, Treiso và Trezzo Tinella.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Agraptochlora

text:
Agraptochlora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Geometridae


title: Abancaya

text:
Abancaya là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Abancaya gnypeta Razowski, 1997

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
tortricidae.com

Euliini


title: Phần trăm

text:
Trong toán học, phần trăm là tỉ số thể hiện dưới dạng phân số có mẫu số là 100. Ký hiệu thường dùng là ký hiệu phần trăm "%". Ví dụ, 20% (đọc là "hai mươi phần trăm") tương đương với , nói cách khác là 0,2. Một số hệ thống diễn đạt phân số có mẫu số 1000 được gọi là hệ thống phần nghìn.

Phần trăm thường được dùng để biểu thị độ lớn tương đối của một lượng so với một lượng khác. Đại lượng thứ nhất thường thể hiện phần tương ứng hoặc phần thay đổi so với đại lượng thứ hai. Ví dụ, một số tiền 40.000₫ sau khi lãi tăng lên 2.400₫, như vậy số tiền tăng lên một phần bằng 2.400 : 40.000 = 0,06 lần số tiền ban đầu. Vậy nếu diễn đạt theo phần trăm, ta nói số tiền 40.000₫ đã lãi thêm 6%.

"Phần trăm" thường được dùng để biểu diễn các số trong khoảng từ 0 đến 1, tuy nhiên bất kỳ số hữu tỉ không có thứ nguyên nào cũng có thể được biểu diễn dưới dạng phần trăm. Lấy ví dụ, 111% tương đương 111/100 hay 1,11 và -0.35% là -0,0035.

Xem thêm
 Ký hiệu phần trăm

Tham khảo

Liên kết ngoài
percent-change.com percent change calculator
Percent increase calculator
Things You Should Know About Percentage Traps

Số học cơ bản
Số học sơ cấp
Phân số


title: Tiếng Romansh

text:
Tiếng Romansh (cũng được gọi là Romansch, Rumantsch, hay Romanche; tiếng Romansh: , rumàntsch,  or ) là một ngôn ngữ Rôman được nói chủ yếu tại đông nam bang Graubünden của Thụy Sĩ, nơi nó cùng với tiếng Đức và tiếng Ý, là ngôn ngữ giảng dạy tại trường học. Tiếng Romansh cũng được công nhận là một ngôn ngữ quốc gia của Thụy Sĩ từ năm 1938, và là ngôn ngữ chính thức, cùng với tiếng Đức, tiếng Pháp và tiếng Ý từ năm 1996. Nó thường được xếp chung với tiếng Ladin và tiếng Friuli thành nhóm ngôn ngữ Rhaetia-Rôman.

Tiếng Romansh là một hậu thân của tiếng Latinh bình dân, từng hiện diện tại Đế quốc La Mã, mà vào khoảng thế kỷ thứ 5 đã thay thế các ngôn ngữ Celt và tiếng Raethia được nói trước đó trong vùng. Tiếng Romansh chịu ảnh hưởng nặng bởi tiếng Đức về mặt từ vựng và hình thái.

Theo thống kê năm 2000, có 35.095 người (trong đó 27.038 người sống tại Graubünden) xem tiếng Romansh là ngôn ngữ mà mình "nói tốt nhất", và 61.815 "thường xuyên nói" ngôn ngữ này. Năm 2010, Thụy Sĩ chuyển sang cách khảo sát hàng năm dựa trên sự kết hợp số liệu của các khu tự quản và một số thống kê. Theo khảo sát này, số người trên 15 tuổi báo cáo rằng tiếng Romansh là ngôn ngữ chính là 36.622 (năm 2012). Với số người nói chỉ chiếm 0,9% dân số, tiếng Romansh là ngôn ngữ ít phổ biến nhất trong số các ngôn ngữ quốc gia của Thụy Sĩ và, về tổng thể, là ngôn ngữ phổ biến thứ mười một.

Chú thích

Liên kết

In Multilingual Switzerland, One Tongue Struggles, NewYorkTimes 28/09/2010
Romansh language, alphabet and pronunciation
Grammatica d'instrunziun dal rumantsch grischun
Information about the Romansh language
Ethnologue report for Romansch
Website of the Lia Rumantscha organization
Dictionaries
Romansh-English
Romansh-English, with different Romansh dialects
Romansh-German/German-Romansh
An Account of the Romansh Language by Joseph Planta FRS, originally published in the 1776 Philosophical Transactions of the Royal Society. This paper was read to the Royal Society on ngày 10 tháng 11 năm 1775.
Series of articles about Romansh from swissinfo

Google Directory - about the Romansh language
Content
Radio Televisiun Rumantscha
Lexicon Istoric Retic (LIR) - Encyclopedia about Switzerland. Partial translation of the Historical Dictionary of Switzerland in Romansh with additional articles.
Google Rumantsch

Ngôn ngữ tại Thụy Sĩ
Ngôn ngữ Rhaetia-Rôman


title: Kon

text:
Kon là một thị trấn thống kê (census town) của quận Thane thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kon có dân số 15.167 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kon có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Kon, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Bồ câu vương miện Scheepmaker

text:
Bồ câu vương miện Scheepmaker (Goura scheepmakeri) là một loài chim thuộc Họ Bồ câu.
Phạm vi phân bố giới hạn trong các khu rừng đất thấp phía nam của New Guinea. Nó có một bộ lông màu xanh-màu xám với mào có tua ren màu xanh, mống mắt nâu đỏ và ngực màu hạt dẻ đậm. Con trống và con mái có bề ngoài tương tự. Loài này có kích thước trên mức trung bình 70 cm và nặng 2.250 gram.

Có hai phân loài của, phân biệt dựa vào màu sắc vai của và bụng. Goura scheepmakeri sclateri của phía tây nam New Guinea với vai nâu và bụng màu xanh-màu xám, còn Goura scheepmakeri scheepmakeri được đề xuất của đông nam New Guinea với vai xanh xám và nâu sẫm bên dưới. Nó cũng có vẻ rất giống với hai loài gần gũi là bồ câu vương miện Victoria và bồ câu vương miện miền tây.

Tham khảo

S
Chim Papua New Guinea


title: Andrena polemediana

text:
Andrena polemediana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1956


title: Ecot-la-Combe

text:
Ecot-la-Combe là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Ecotlacombe