title: Bernard Montgomery

text:
Thống chế Anh Quốc Bernard Law Montgomery, Đệ nhất tử tước Montgomery của Alamein, còn được gọi là "Monty" (17 tháng 11 1887 - 24 tháng 3 1976) là một tướng lĩnh quân đội Anh, nổi tiếng vì đã đánh bại lực lượng Quân đoàn Phi Châu (Afrikakorps) của tướng Đức Quốc xã Rommel tại trận El Alamein thứ hai, một bước ngoặt quan trọng trong chiến dịch Sa mạc Tây ở châu Phi năm 1942. Quân do ông chỉ huy cũng góp một phần đánh bật các lực lượng khối Trục ra khỏi Bắc Phi. Ông cũng là một người chỉ huy nổi bật của quân đội Đồng Minh ở Ý và Tây Bắc châu Âu, trong chiến dịch Overlord và sau trận Normandy.

Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất
Bernard Montgomery sinh tại Kennington, Luân Đôn năm 1887, con thứ 4 trong 9 người con của linh mục Anh giáo Henry Hutchinson Montgomery và bà Maud Montgomery (gia đình họ Farrar). Ông nội là Robert Montgomery, từng cai quản quân sự tại Ấn Độ và mất khi khi Bernard Montgomery mới được 1 tháng tuổi, để lại di sản của tổ tiên họ Montgomery tại New Park thuộc Moville, County Donegal.

Di sản này vẫn còn nợ £13.000 và Henry (cha của Bernard Montgomery) phải chật vật bán của cải trả nợ. Năm 1889 Henry Montgomery được phong làm giám mục tại Tasmania, Úc, bấy giờ còn là thuộc địa của Anh. Ông thường vắng nhà về quê giảng đạo. Bà vợ ở nhà chẳng những không chăm sóc mà còn thường xuyên đánh đập bỏ bê bầy con mình. Anh chị em của Bernard có người chết trẻ, và có người phải bỏ về Anh. Mẹ ông không dạy con, chỉ đôi lúc mướn người từ Anh sang dạy. Bernard do hoàn cảnh thơ ấu tệ hại không được dạy dỗ tốt, trở thành một thiếu niên với tính cách ngỗ ngược. Ông tự thú nhận:
Tôi là một đứa trẻ khá tệ. Hồi ấy chả ai chịu đựng được tính cách tồi tệ của tôi.

Vì vậy, Montgomery sau đó từ chối không cho con mình liên hệ với bà nội, và khi bà chết năm 1949, ông không đến dự đám tang.

Năm 1901 gia đình Montgomery về lại Luân Đôn, Bernard học tại trường St Paul's sau đó vào trường Quân sự Hoàng gia tại Sandhurst. Ông từng suýt bị trục xuất vì cố tình đốt cháy một học sinh cùng khóa, khi gây gổ vì cờ bạc. Năm 1908 Bernard nhập ngũ vào tiểu đoàn 1, Trung đoàn Warwickshire của quân đội Anh quốc, và hành quân lần đầu tại Ấn Độ.

Chiến tranh thế giới thứ nhất
Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ vào tháng 8 năm 1914 và ít lâu sau đó, Bernard Montgomery chiến đấu cùng đồng đội tại chiến trường nước Pháp. Trong cuộc rút lui từ Mons, gần nửa tiểu đoàn của ông bị tử thương. Ngày 13 tháng 10 ông bị thương nặng, viên đạn trúng ngực làm thủng phổi bên phải nguy hiểm đến tính mạng. Đồng đội ông thấy vậy đã đào huyệt chờ chôn ông nhưng ông sống sót một cách thần kì. Một y sĩ quân đội tiến đến cứu Montgomery nhưng bị bắn chết và ngã gục đè lên ông. Xác chết người y sĩ che đạn cho gần như toàn bộ người ông và Montgomery chỉ bị thêm một phát đạn ở đầu gối. Khi hồi phục, Montgomery được trao huân chương xuất sắc.

Đầu năm 1915 Montgomery được cử làm chỉ huy huấn luyện cho bộ binh Anh, còn gọi là Đạo quân của Kitchener. Năm 1916 ông theo hành quân tại Mặt trận phía Tây tham gia các cuộc chiến tại Somme, Arras, và Passchendaele. Do khả năng chỉ huy và điều động quân sự giỏi, Montgomery giúp chì huy mình là tướng Herbert Plumer đạt nhiều mục đích chiến lược với thiệt hại thấp.

Montgomery tham gia cuộc chiến tại Lys và Chemin-des-Dames. Đến cuối chiến tranh ông được cử làm sĩ quan tư lệnh và sau đó lên chức tổng chỉ huy sư đoàn 47, với quân hàm trung tá.

Giữa hai cuộc chiến

Những năm 1920
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Montgomery chỉ huy Tiểu đoàn 17, một tiểu đoàn trong Quân đội sông Rhine của Anh, trước khi trở lại cấp bậc cao hơn vào tháng 11 năm 1919. Đầu tiên ông không được chọn vào trường Cao đẳng Quân sự ở Camberley, Surrey. Nhưng tại một bữa tiệc quần vợt ở Cologne, ông đã có thể thuyết phục Tổng tư lệnh, Nguyên soái William Robertson, để thêm tên của ông vào danh sách học viên.

Sau khi tốt nghiệp trường Cao đẳng Quân sự, ông được bổ nhiệm làm chuyên viên lữ đoàn trong Lữ đoàn Bộ binh số 17 vào tháng 1 năm 1921. Lữ đoàn được đóng quân tại Quận Cork, Ireland, thực hiện các hoạt động chống nổi dậy trong các giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến tranh độc lập Ireland. Montgomery đi đến kết luận rằng cuộc xung đột có thể tránh được, nếu chính phủ cho Ireland quyền tự quyết và đây giải pháp khả thi duy nhất.

Vào tháng 5 năm 1923, Montgomery được đưa đến Sư đoàn Bộ Binh thứ 49 (West Riding). Ông trở lại Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Hoàng gia Warwickshire vào năm 1925 với tư cách là tư lệnh và được thăng chức vào tháng 7 năm 1925. Từ tháng 1 năm 1926 đến tháng 1 năm 1929, ông giữ chức Phó tổng giám đốc phụ tá tại trường Cao đẳng Quân sự, Camberley, dưới quân hàm đại tá.

Hôn nhân và gia đình
Vào năm 1925, Montgomery khi đã ở tuổi 30, đã phải lòng một cô gái 17 tuổi, Betty Anderson. Phương pháp tán tỉnh khá đặc biệt: bao gồm vẽ sơ đồ trên cát về cách ông sẽ triển khai xe tăng và bộ binh của mình trong một cuộc chiến tranh trong tương lai, một dự báo dường như rất xa tại thời điểm đó. Betty tôn trọng tham vọng của ông nhưng từ chối lời cầu hôn của ông.

Năm 1927, ông gặp và kết hôn với Elizabeth (Betty) Carver, nhũ danh Hobart, góa phụ của Oswald Carver, vận động viên chèo thuyền Olympic đã bị giết trong Thế chiến thứ nhất. Betty Carver là em gái của vị chỉ huy chiến tranh thế giới thứ hai trong tương lai, Thiếu tướng Percy Hobart. Betty Carver có hai con trai ở tuổi thiếu niên, John và Dick, từ cuộc hôn nhân đầu tiên của cô. Dick Carver sau đó đã viết rằng đó là "thật rất dũng cảm" cho Montgomery vì có thể tiếp nhận một góa phụ với hai đứa con. Con trai của Montgomery, David, sinh tháng 8 năm 1928.

Trong khi đi nghỉ ở Burnham vào năm 1937, Betty bị một vết côn trùng cắn và bị nhiễm bệnh, và cô đã chết trong vòng tay của Montgomery do nhiễm trùng huyết sau khi cắt cụt chân. Sự mất mát đã tàn phá Montgomery, người lúc đó đang phục vụ với tư cách một chỉ huy, nhưng ông vẫn khăng khăng tiến hành công việc ngay sau đám tang.

Những năm 1930
Vào tháng 1 năm 1929, Montgomery trở lại Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Hoàng Gia Warwickshire, ông đến Văn phòng Chiến tranh để giúp viết Cẩm nang Huấn luyện Bộ binh vào giữa năm 1929. Năm 1931, Montgomery được bổ nhiệm làm Sĩ quan Chỉ huy của Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Hoàng gia Warwickshire và tham gia phục vụ ở Palestine và Ấn Độ. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ của mình tại Ấn Độ, Montgomery trở về Anh vào tháng 6 năm 1937, nơi ông nắm quyền chỉ huy Lữ đoàn Bộ binh số 9. Năm 1938, ông tổ chức một cuộc tập trận đổ bộ kết hợp đã gây ấn tượng với Bộ Tư lệnh miền Nam, Tướng Archibald Percival Wavell. Ông được thăng chức vào ngày 14 tháng 10 năm 1938 và nắm quyền chỉ huy Sư đoàn 8 Bộ Binh ở Palestine. Tại đây, ông đã dập tắt một cuộc nổi dậy của người Ả Rập trước khi trở về Anh vào tháng 7 năm 1939, Ông đã bị một căn bệnh nghiêm trọng trên đường trở về.

Chiến tranh thế giới thứ hai

Lực lượng viễn chinh Anh

Rút lui đến Dunkirk và sơ tán
Anh tuyên chiến với Đức vào ngày 3 tháng 9 năm 1939. Sư đoàn 3 được triển khai sang Bỉ như một phần của Lực lượng viễn chinh Anh (BEF). Trong thời gian này, Montgomery phải đối mặt với rắc rối nghiêm trọng từ cấp trên quân sự của mình và các giáo sĩ cho thái độ thẳng thắn của ông về sức khỏe của binh sĩ, nhưng đã được Alan Brooke cấp trên của ông, chỉ huy của Quân đoàn II gạt đi. Khi người Đức bắt đầu cuộc xâm lược các nước châu âu vào ngày 10 tháng 5 năm 1940 và Sư đoàn 3 tiến vào sông Dijle và sau đó rút lui về Dunkirk với tính chuyên nghiệp cao. Sư đoàn 3 trở về Anh nguyên vẹn với số thương vong tối thiểu. Trong Chiến dịch Dynamo - việc sơ tán 330.000 BEF và quân Pháp sang Anh - Montgomery đảm nhiệm chức tư lệnh Quân đoàn II.

Montgomery được lệnh chuẩn bị sẵn sàng cho Sư đoàn 3 của mình để xâm chiếm Azores Bồ Đào Nha. Mô hình của các đảo đã được chuẩn bị và các kế hoạch chi tiết đã được thực hiện cho cuộc xâm lược. Tuy nhiên kế hoạch lại chuyển sang xâm lược đảo Cape Verde cũng thuộc Bồ Đào Nha mà không báo trước. Sau đó, Montgomery được lệnh chuẩn bị các kế hoạch xâm lược Ireland và chiếm giữ Cork, Cobh và cảng Cork. Những kế hoạch xâm lược này, giống như của các đảo Bồ Đào Nha, cũng không được báo trước và vào tháng 7 năm 1940, Montgomery được bổ nhiệm làm trung tướng và chỉ huy của Quân đoàn V, chịu trách nhiệm bảo vệ Hampshire và Dorset, và bắt đầu một mối hận thù lâu dài với Tổng Tư lệnh miền Nam, Trung tướng Claude Auchinleck.

Vào tháng 4 năm 1941, ông trở thành chỉ huy của Quân đoàn XII chịu trách nhiệm bảo vệ Kent. Trong thời gian này, ông đã thiết lập một chế độ đào tạo liên tục và nhấn mạnh vào rèn luyện thể chất cho cả binh lính với các cấp bậc khác nhau. Ông đã mạnh mẽ trong việc sa thải các sĩ quan mà ông cho là không phù hợp với mệnh lệnh. Vào tháng 12, Montgomery chỉ huy Bộ Tư lệnh Đông Nam giám sát việc bảo vệ Kent, Sussex và Surrey. Ông đổi tên chỉ huy của mình là quân đội Đông Nam để thúc đẩy tinh thần tấn công. Trong thời gian này, ông tiếp tục phát triển và tập luyện ý tưởng của mình và đào tạo binh sĩ của mình vào tháng 5 năm 1942, một tập thể lên đến 100.000 quân.

Bắc Phi và Ý

Lệnh đầu tiên của Montgomery
Năm 1942, một chỉ huy mới đã được yêu cầu đến Trung Đông, nơi Auchinleck đã hoàn thành cả vai trò Tổng Tư lệnh Trung Đông và chỉ huy Quân đội số 8. Ông đã ổn định vị trí Đồng minh trong Trận El Alamein đầu tiên, nhưng sau một chuyến viếng thăm vào tháng 8 năm 1942, Thủ tướng, Winston Churchill, đã thay thế ông và giao cho Tướng Harold Alexander và William Gott làm chỉ huy Quân đội số 8 ở sa mạc phía Tây. Tuy nhiên, sau khi Gott bị giết tại Cairo, Churchill đã được thuyết phục bởi Brooke, người lúc này là chỉ huy trưởng của Imperial General Staff (CIGS), đã bổ nhiệm Montgomery, người vừa mới được chỉ định thay thế Alexander làm tư lệnh cho Chiến dịch Torch, cuộc xâm lược của Bắc Phi thuộc Pháp.

Nhận lệnh vào ngày 13 tháng 8 năm 1942, Montgomery lập tức ra lệnh thành lập Quân đoàn X, trong đó có tất cả các sư đoàn bọc thép để chiến đấu bên cạnh Quân đoàn XXX của ông mà tất cả đều là bộ binh. Điều này hoàn toàn không giống với một Quân đoàn Panzer của Đức. Một trong những Quân đoàn Panzer của Rommel kết hợp các bộ binh, thiết giáp và các đơn vị pháo binh dưới một chỉ huy quân đoàn. Chỉ huy chung duy nhất cho tất cả bộ binh của Montgomery và tất cả quân đoàn thiết giáp là Tư lệnh quân đoàn thứ 8. Montgomery củng cố 30 dặm (48 km) đường phía trước tại El Alamein, và mất hai tháng để hoàn thành. Ông yêu cầu Alexander gửi cho ông hai sư đoàn Anh mới và sau đó đã đến Ai Cập và dự kiến sẽ được triển khai để bảo vệ đồng bằng sông Nile. Ông đã chuyển khu vực điều hành của mình sang Burg al Arab, gần với khu chỉ huy Không quân để phối hợp tốt hơn các hoạt động kết hợp. Montgomery đã xác định rằng Quân đội, Hải quân và Không quân nên chiến đấu theo cách thống nhất, tập trung theo kế hoạch chi tiết. Montgomery ra lệnh hủy bỏ tất cả các kế hoạch dự phòng rút lui. "Tôi đã hủy bỏ kế hoạch rút lui. Nếu chúng ta bị tấn công, thì sẽ không có rút lui. Nếu chúng ta không thể sống ở đây, thì chúng ta sẽ chết ở đây", Ông nói với binh lính của mình trong cuộc họp đầu tiên trong sa mạc.

Trận chiến đầu tiên với Rommel
Rommel đã cố gắng để rẽ cánh trái của Quân đội thứ 8 trong trận Alam el Halfa từ ngày 31 tháng 8 năm 1942. Cuộc tấn công bộ binh Quân đoàn Đức/Ý đã thất bại nặng nề trong trận chiến. Các lực lượng của Rommel phải rút lui một cách khẩn cấp. Montgomery bị chỉ trích vì không phản công ngay lập tức khi lực lượng Rommel rút lui, nhưng ông cảm thấy rằng việc xây dựng các lực lượng Anh của ông vẫn chưa sẵn sàng.

Kế hoạch tấn công Libya là điều cần thiết nhằm dành các sân bay để hỗ trợ Malta và tạo đe dọa từ phía sau đối với các lực lượng Đức/Ý. Montgomery chuẩn bị tỉ mỉ cho cuộc tấn công mới sau khi thuyết phục Churchill rằng không còn thời gian lãng phí. Ông quyết tâm không đấu tranh cho đến khi nghĩ rằng đã có đủ chuẩn bị cho một chiến thắng quyết định, và đưa niềm tin của mình vào việc thu thập tài nguyên, lập kế hoạch chi tiết, đào tạo quân đội - đặc biệt là trong việc dọn sạch các bãi mìn và chiến đấu vào ban đêm và trong cả việc sử dụng 252 Xe tăng Sherman do Mỹ chế tạo, pháo đài tự hành 90 M7 Priest, và thực hiện một chuyến thăm cá nhân tới mọi đơn vị tham gia tấn công. Vào thời điểm cuộc tấn công, mọi đã sẵn sàng vào cuối tháng 10, quân đội thứ 8 có 231.000 có quân nhân.

El Alamein
Trận El Alamein thứ hai bắt đầu vào ngày 23 tháng 10 năm 1942, và kết thúc 12 ngày sau đó với một trong những chiến thắng quy mô lớn đầu tiên của đồng minh trong chiến tranh. Montgomery đã dự đoán chính xác cả thời gian của trận đánh và số thương vong (13.500). Ngay sau khi các đơn vị thiết giáp và bộ binh đồng minh đã vượt qua các chiến tuyến Đức/Ý và truy đuổi các lực lượng địch với tốc độ cao dọc theo đường bờ biển, thì một trận mưa lớn xảy khắp khu vực, khiến các xe tăng và xe tải hỗ trợ ngập trong bùn sa mạc. Montgomery, đứng trước các sĩ quan của mình tại bộ chỉ huy và gần rơi nước mắt, thông báo rằng ông buộc phải ra lệnh dừng truy đuổi. Nhà sử học Corelli Barnett đã chỉ ra rằng mưa cũng ảnh hưởng lớn đến người Đức, và do đó thời tiết là một giải thích không đầy đủ cho việc không tạo ra bước đột phá nào trong trận này, tuy nhiên nhiên trận El Alamein là một thành công lớn cho Montgomery. Hơn 30.000 binh lính Đức đã bị bắt, bao gồm cả tướng Von Thoma, cũng như tám sĩ quan khác. Rommel, ở trong bệnh viện ở Đức vào lúc bắt đầu cuộc chiến, buộc phải quay trở lại chiến trường vào ngày 25 tháng 10 năm 1942 sau khi Stumme - người thay thế Rommel làm chỉ huy Đức - đã chết vì cơn đau tim trong những giờ đầu tiên của trận chiến.

Tunisia
Montgomery áp dụng sức mạnh vượt trội khi nó phù hợp, buộc Rommel ra khỏi các vị trí phòng thủ liên tiếp. Vào ngày 6 tháng 3 năm 1943, cuộc tấn công của Rommel vào quân đoàn thứ 8 mở rộng tại Medenine (Chiến dịch Capri) với sự tập trung lớn nhất của thiết giáp Đức ở Bắc Phi đã bị đẩy lùi thành công. Tại Mareth Line, ngày 20 đến 27 tháng 3, khi Montgomery gặp phải sự kháng cự dữ dội hơn ông dự đoán, ông đã chuyển nỗ lực lớn trong việc thành một gọng kìm, được hỗ trợ bởi máy bay ném bom RAF tầm thấp.

Đối với vai trò của mình ở Bắc Phi, Montgomery đã được Chính phủ Hoa Kỳ trao tặng Huân chương Tư lệnh trưởng.

Sicily
Cuộc tấn công của Đồng minh lớn tiếp theo là cuộc tấn công vào Sicily (Chiến dịch Husky). Montgomery xem xét các kế hoạch ban đầu cho cuộc tấn công của Đồng minh, đã được đồng ý theo nguyên tắc của Tướng Dwight D. Eisenhower, Tư lệnh Đồng minh Tối cao tại Địa Trung Hải, và Tướng Alexander, chỉ huy Nhóm 15. Montgomery lên kế hoạch tái thiết để tập trung lực lượng quân Đồng minh, bên cạnh đó Trung tướng của quân đội Mỹ George Patton hiện diện tại vịnh Gela (trên sườn trái của quân đoàn thứ 8, bao vây quanh Syracuse phía đông nam của Sicily) thay vì gần Palermo ở phía tây và phía bắc của Sicily. Căng thẳng liên minh tăng lên khi các chỉ huy Mỹ, Patton và Omar Bradley (sau đó chỉ huy Quân đoàn II Hoa Kỳ dưới Patton), đã phản ứng trước thái độ không đúng mực và sự khoe khoang của Montgomery.

Chiến dịch tại Ý
Vào cuối năm 1943, Montgomery tiếp tục chỉ huy quân đoàn thứ 8 trong cuộc đổ bộ trên lục địa Ý bắt đầu với Chiến dịch Baytown. Cùng với việc đổ bộ của liên quân Anh-Mỹ tại Salerno (gần Naples) của Quân đoàn số 5 của Trung tướng Mark Clark và các cuộc đổ bộ trên biển của các lính dù Anh (bao gồm cả cảng chính Taranto, nơi họ lên bờ mà không có sự kháng cự trực tiếp khi vào cảng), Montgomery dẫn đầu quân đoàn 8 tiến vào nước Ý. Montgomery lo lắng về việc thiếu sự phối hợp, sự phân tán nỗ lực, sự lộn xộn về chiến lược và cơ hội mà ông thấy trong nỗ lực của Đồng Minh ở Ý.

Normandy
Montgomery trở về Anh vào tháng 1 năm 1944. Ông được giao nhiệm vụ chỉ huy Tập đoàn Quân 21 bao gồm tất cả các lực lượng mặt đất của Đồng minh tham gia Chiến dịch Overlord, tên mã cho cuộc tấn công của Đồng Minh tại Normandy. Chỉ huy chung được giao cho Tư lệnh tối cao của Lực lượng viễn chinh Đồng minh, Tướng Dwight D. Eisenhower. Cả Churchill và Eisenhower đã tìm thấy Montgomery khó chịu để làm việc và muốn vị trí này cho tướng Harold Alexander dễ chịu hơn. Tuy nhiên, người bảo trợ của Montgomery, Tướng Alan Brooke, đã lập luận chắc chắn rằng Montgomery là một vị tướng cao cấp hơn nhiều so với Alexander.

Tại trường St Paul vào ngày 7 tháng 4 và 15 tháng 5, Montgomery trình bày chiến lược của mình cho cuộc tấn công. Ông dự tính một trận chiến chín mươi ngày, với tất cả các lực lượng. Chiến dịch sẽ xoay quanh việc tập trung ở phía đông của Normandy, với quân đội Anh và Canada giữ vai trò thu hút và đánh bại các cuộc tấn công của Đức, tạo điều kiện cho quân đội Mỹ, những người sẽ di chuyển và chiếm bán đảo Cotentin và Brittany, quay về phía nam và sau đó về phía đông bên phải nhằm tạo thành thế gọng kìm.

Trong mười tuần của trận Normandy, điều kiện thời tiết mùa thu bất lợi đã phá vỡ việc tiến công Normandy. Kế hoạch ban đầu của Montgomery là cho quân đội Anh-Canada dưới quyền chỉ huy của mình ngay lập tức từ bãi biển của họ trên bờ biển Calvados hướng tới Caen với mục đích chiếm thành phố vào ngày D hoặc hai ngày sau đó. Montgomery đã cố gắng chiếm Caen với Sư đoàn 3 Bộ binh, Sư đoàn bộ binh số 50 (Northumbrian) và Sư đoàn 3 của Canada nhưng đã bị ngăn chặn từ ngày 6-8 tháng 6 bởi Sư đoàn 21 Panzer và Sư đoàn 12 của Sư đoàn số 12 Hitlerjugend. Bên kia chiến tuyến Rommel ra lệnh cho Sư đoàn 2 Panzer đến Caen trong khi Thống chế Gerd von Rundstedt yêu cầu và nhận được sự cho phép của Hitler để có các sư đoàn ưu tú được gửi tới Caen. Vì thế, Montgomery phải đối mặt với cái mà Stephen Badsey gọi là "đáng gờm nhất" của tất cả các đơn vị Đức ở Pháp. Sư đoàn thứ 12 của Waffen SS Hitlerjugend như tên gọi của nó được rút ra hoàn toàn từ các Thanh niên Hitler cuồn tín và được chỉ huy bởi SS-Brigadeführer Kurt Meyer tàn nhẫn, hay còn gọi là "Panzer Meyer".

Khi chiến dịch tiến triển, Montgomery đã thay đổi kế hoạch ban đầu của mình cho cuộc tấn công và tiếp tục chiến lược thu hút và cầm chân các cuộc phản công của Đức ở khu vực phía bắc Caen hơn là về phía nam, cho phép Quân đội của Hoa Kỳ ở phía tây chiếm Cherbourg. Vào ngày 12 tháng 6, Montgomery ra lệnh cho Sư đoàn 7 vào cuộc, tấn công vào Sư đoàn Panzer Lehr. Tại Villers Bocage vào ngày 14 tháng 6, người Anh đã mất 20 xe tăng Cromwell khi đối đầu với 5 xe tăng Tiger do SS Obersturmführer Michael Wittmann dẫn đầu trong khoảng năm phút. Mặc dù thất bại tại Villers Bocage, Montgomery vẫn lạc quan khi các đồng minh đổ bộ được nhiều quân hơn là thắng thua trong trận chiến, và mặc dù quân Đức đang nắm thế chủ độbbf, Wehrmacht và Waffen SS đang bị tiêu hao đáng kể. Tướng không quân Arthur Tedder phàn nàn rằng không thể di chuyển các phi đội máy bay chiến đấu sang Pháp cho đến khi Montgomery chiếm được một số sân bay. Các cuộc tấn công V-1 đầu tiên trên London, bắt đầu vào ngày 13 tháng 6 đã làm tăng áp lực lên Montgomery.

Trong Chiến dịch Epsom, Quân đoàn VII của Anh chỉ huy bởi Sir Richard O'Connor tiến chiếm Caen từ phía tây bằng cách phá vỡ đường phân chia giữa Panzer Lehr và SS 12 để dành chiến thắng. Epsom bắt đầu tốt với cuộc tấn công của lực lượng O'Connor, Sư đoàn Scotland thứ 15 của Anh đột nhập và Sư đoàn 11 bọc thép ngăn chặn các cuộc phản công của Sư đoàn SS 12. Tướng Friedrich Dollmann của Quân đoàn 7 phải giao phó Quân đoàn SS mới đến để ngăn chặn cuộc tấn công của Anh. Dollmann được thay thế bởi SS Oberstegruppenführer Paul Hausser. O'Connor, với khoảng 4.000 quân, đã giành được một điểm nổi bật rộng 5 dặm (8,0 km) sâu và 2 dặm (3,2 km).

Vào ngày 7 tháng 7, Montgomery bắt đầu Chiến dịch Charnwood với một cuộc tấn công bằng bom, đánh bom khiến nhiều vùng nông thôn Pháp và thành phố Caen trở thành một vùng đất hoang. Người Anh và người Canada đã thành công trong việc tiến vào miền bắc Caen trước khi người Đức sử dụng tàn tích để lợi dụng và ngăn chặn cuộc tấn công. Vào ngày 10 tháng 7, Montgomery ra lệnh cho Bradley bắt Avranches, sau đó Quân đội Mỹ thứ 3 sẽ được kích hoạt để lái xe tới Le Mans và Alençon.

Cuộc kháng chiến của lực lượng Pháp đã đưa ra kế hoạch Violet vào tháng 6 năm 1944 để tiêu diệt hệ thống điện thoại tại Pháp, buộc người Đức phải sử dụng radio của họ nhiều hơn và nhiều hơn nữa để giao tiếp, và khi những người phá mã, Bletchley Park đã phá vỡ nhiều thông tin quân sự Đức, Montgomery đã nắm được nhiếu thông tin về tình hình của Đức. Vì vậy, Montgomery biết rằng Nhóm B của quân đội Đức đã mất 96.400 quân trong khi chỉ nhận được 5.200 quân thay thế và Sư đoàn Panzer Lehr hiện chỉ còn 40 xe tăng.

Vào sáng sớm ngày 18 tháng 7 năm 1944, Chiến dịch Goodwood bắt đầu với những chiếc máy bay ném bom hạng nặng của Anh bắt đầu các cuộc tấn công bom đánh bom tàn phá những gì còn lại sót lại của Caen và các vùng nông thôn xung quanh. Vụ đánh bom của Anh đã phá hỏng các đơn vị tiền tuyến của Đức. Montgomery bày tỏ sự hài lòng của mình với kết quả của Goodwood. Tuy nhiên việc này dẫn đến sự không hài lòng của Eisenhower.

Nhiều sĩ quan Mỹ đã cho rằng Montgomery là một người đàn ông khó ưa và sau Chiến dịch Goodwood. Mặc dù tranh chấp giữa Eisenhower-Montgomery đôi khi được mô tả trong các thuật ngữ dân tộc như là một cuộc đấu tranh Anh-Mỹ, đó là khi Tướng không quân Anh Arthur Tedder, người đã yêu cầu Eisenhower thay thế Montgomery. Tedder dẫn đầu chiến dịch "sa thải Monty", nó khuyến khích kẻ thù Mỹ của Montgomery ép Eisenhower thay thế Montgomery. Brooke đã rất lo lắng về chiến dịch "sa thải Monty", Brooke đến thăm Montgomery tại trụ sở chiến thuật (TAC) ở Pháp. Brooke khuyên Montgomery mời Churchill đến Normandy, tranh luận rằng nếu chiến dịch "sa thải Monty" thắng thì sự nghiệp của ông sẽ kết thúc và như vậy ông cần có sự ủng hộ của Churchill để cứu chính mình. Vào ngày 20 tháng 7, Montgomery gặp Eisenhower và vào ngày 21 tháng 7 Churchill tại TAC ở Pháp. Không có ghi chú nào được đưa ra tại các buổi họp Eisenhower-Montgomery và Churchill-Montgomery, nhưng Montgomery có thể thuyết phục cả hai người không loại bỏ ông.

Sau cuộc đột kích của Mỹ, theo sau trận Falaise Gap, quân đội Anh, Canada và Ba Lan thuộc Quân đoàn 21 được chỉ huy bởi Montgomery tiến về phía nam trong khi binh lính Mỹ và Pháp thuộc Nhóm 12 của Quân đội Bradley tiến lên phía bắc để bao vây Quân đội Đức tại Falaise như Montgomery gọi là "một trận chiến hủy diệt khổng lồ" vào tháng 8 năm 1944. Montgomery bắt đầu tấn công vào vùng Suisse Normande với Chiến dịch Bluecoat cùng với Quân đoàn VIII của Sir Richard O'Connor và Quân đoàn XXX của Gerard Bucknall tiến về phía nam. Montgomery đã sa thải Bucknall vì không tích cực và thay thế ông bằng Tướng Brian Horrocks. Đồng thời, Montgomery ra lệnh cho Patton có Quân đội thứ ba được cho là sẽ tiến vào Brittany và thay vào đó ra lệnh cho Patton phải chiếm giữ Nantes.

Tiến đến sông Rhine
Tướng Eisenhower tiếp quản Bộ Tư lệnh Lực lượng Mặt Đất vào ngày 1 tháng 9, trong khi tiếp tục là Tư lệnh Tối cao. Montgomery tiếp tục chỉ huy Nhóm Quân đội 21, hiện nay chủ yếu bao gồm các đơn vị Anh và Canada. Montgomery cay đắng và phẫn nộ vì thay đổi này, mặc dù nó đã được đồng ý trước cuộc tấn công D-Day. Nhà báo người Anh Mark Urban viết rằng Montgomery dường như không thể hiểu được rằng phần lớn trong số 2,2 triệu binh sĩ Đồng Minh chiến đấu chống lại Đức trên Mặt trận phía Tây giờ đây là người Mỹ (tỷ lệ là 3: 1). Winston Churchill đã phong cho Montgomery thành thống chế như một cách đền bù. Vào tháng 9 năm 1944, Montgomery ra lệnh cho Crerar và Quân đội Canada của ông đi chiếm giữ các cảng của Pháp, cụ thể là Calais, Boulogne và Dunkirk. Vào ngày 4 tháng 9, Antwerp, cảng lớn thứ ba ở châu Âu đã bị chiếm giữ bởi Horrocks, với hiện trạng hầu như nguyên vẹn. Lữ đoàn Witte (Lữ đoàn Trắng) của lực lượng kháng chiến Bỉ đã chiếm được Cảng Antwerp, trước khi người Đức có thể phá hủy cảng. Antwerp là một cảng nước sâu nội địa nối với Biển Bắc qua sông Scheldt. Scheldt đủ rộng và được nạo vét đủ sâu để cho phép các tàu biển đi qua.

Nhóm Quân đội 21 của Montgomery tiến vào sông Rhine vào tháng 2 năm 1945. Một kế hoạch vượt sông đã được thực hiện tỉ mỉ vào ngày 24 tháng Ba. Vào ngày 4 tháng 5 năm 1945, tại Lüneburg Heath, Montgomery chấp nhận sự đầu hàng của các lực lượng Đức ở phía tây bắc Đức, Đan Mạch và Hà Lan.

Quan điểm chính trị
Montgomery không chỉ quan tâm đến chiến thắng bằng cách đánh bại Đức, mà còn đảm bảo rằng nước Anh vẫn được xem là một cường quốc sau chiến tranh, có thể ảnh hưởng đến chính sách toàn cầu. Chịu thiệt hại nặng nề ở Normandy sẽ làm giảm ảnh hưởng của Anh vào thời kỳ hậu chiến, và đặc biệt là sau chiến tranh châu Âu.Nhiều cuộc xung đột của Montgomery với Eisenhower dựa trên quyết tâm của ông để theo đuổi cuộc chiến "trên những phương thức phù hợp nhất với nước Anh". Số lượng các đơn vị chiến đấu mà người Anh đã tham gia vào cuối chiến tranh, thì ảnh hưởng của Anh nhỏ hơn so với các cường quốc mới nổi là Hoa Kỳ và Liên Xô. Vì thế, Montgomery bị đặt trong tình trạng tiến thoái lưỡng nan - Quân đội Anh cần phải có vai trò quan trọng phân nữa trong giải phóng châu Âu, nhưng không gây ra thương vong nặng nề mà điều này thì khó thực hiện. Quân đoàn 21 hiếm hoi sở hữu đủ lực lượng, tuy nhiên các đơn vị còn lại phải được sử dụng một cách tiết kiệm.

Điều này đã được báo cáo cho Văn phòng chiến tranh rằng "Montgomery phải rất cẩn thận về những gì ông ấy làm trên sườn phía đông chiến trường vì trên sườn đó là lực lượng quân đội Anh duy nhất còn lại". Bối cảnh thương vong của Anh và sự thiếu quân tiếp viện, khiến Montgomery phải "quá thận trọng". Giải pháp của Montgomery đối với tình thế tiến thoái lưỡng nan là cố gắng giữ tư lệnh của tất cả các lực lượng mặt đất cho đến khi kết thúc chiến tranh, với bất kỳ chiến thắng nào đạt được.

Montgomery nổi tiếng vì thiếu sự khéo léo và ngoại giao. Ngay cả "người bảo trợ" của ông, Alan brooke, thường nhắc đến nó trong nhật ký chiến tranh của mình: "Ông ta phải chịu trách nhiệm vì sai sót không rõ ràng". Một sự cố minh họa điều này xảy ra trong chiến dịch Bắc Phi khi Montgomery đặt cược với Walter Bedell Smith rằng ông ta có thể bắt được Sfax vào giữa tháng 4 năm 1943. Smith trả lời đùa rằng nếu Montgomery có thể làm điều đó, Smith sẽ cho ông ta một Phi đội bay hoàn chỉnh với phi hành đoàn. Smith nhanh chóng quên tất cả về nó, nhưng Montgomery không, và khi bắt được Sfax vào ngày 10 tháng 4, ông đã gửi một tin nhắn tới Smith "tuyên bố chiến thắng của mình". Smith đã cố gắng để cười xòa, và Montgomery đã không có được nó Phi đội bay. Ngay cả Alan brooke cũng nghĩ rằng nó là "sự ngu ngốc khủng khiếp".

Cuối đời
Sau chiến tranh, Montgomery trở thành Tổng Tư lệnh của Quân đội Anh Rhine (BAOR), tên được đặt cho Lực lượng chiếm đóng của Anh, và là thành viên của Hội đồng kiểm soát Đồng minh Anh. Montgomery cũng là Chủ tịch CLB Bóng đá Portsmouth từ năm 1944 đến năm 1961. Ông là Giám đốc của Imperial General Staff (CIGS) từ 1946 đến 1948, kế nhiệm Alan brooke.

Ông là chủ tịch của cơ quan quản lý của trường St John ở Leatherhead, Surrey, 1951-1966, và một người ủng hộ hào phóng. Montgomery là một Thành viên danh dự của Câu lạc bộ Winkle, một tổ chức từ thiện nổi tiếng ở Hastings, đông Sussex.

Năm 1976 Montgomery chết tại nhà Isington Mill ở Isington, ở hạt Hampshire, ở tuổi 88. Sau một đám tang tại nhà nguyện St George, Windsor, thi thể ông được chôn cất tại nhà thờ Holy Cross, ở Binsted, Hampshire.

Chú thích

Tham khảo

 Bierman, John & Smith, Colin. Alamien: War without hate. Penguin Group. 2002 ISBN 0-670-91109-7
 Brett-James, Anthony, Conversations with Montgomery, Irwin Pub., 1984. ISBN 978-0718305314
 Bungay, Stephen, Alamein, Auram, 2002. ISBN 978-1854109293
 Chalfont, Arthur Gwynne Jones, Montgomery of Alamein, Atheneum, 1976. ISBN 978-0689107443
D'Este, Carlo. Decision in Normandy: The Unwritten Story of Montgomery and the Allied Campaign. London: William Collins Sons, 1983. ISBN 0002170566.
Barnett, Corelli, The Desert Generals, Cassell, 1960. ISBN 978-0304352807
 Dixon, Norman, On the Psychology of Military Incompetence, Pimlico, 1976. ISBN 978-0712658898

 Fraser, David, And We Shall Shock Them: The British Army in World War II, Sceptre, 1988. ISBN 978-0340426371

 Heathcote, Tony, The British Field Marshals 1736–1997, Pen & Sword Books Ltd, 1999. ISBN 0-85052-696-5
Hastings, Max, Armageddon: The Battle for Germany, 1944–1945, Knopf, 2004. ISBN 0375414339
 Lattimer, Jon, Alamein, John Murray, 2002. ISBN 978-0674013766
 McKee, Alexander, Caen: Anvil of Victory, 1984. ISBN 978-0333383131

 Montgomery, Bernard Law,A Concise History of Warfare, 1968. ISBN 978-1840222234
 Montgomery, Bernard Law, The Path to Leadership, 1957.

 Neillands, Robin, The Battle for the Rhine 1944, 2005. ISBN 978-1590200285

 Sheehan, William, British Voices from the Irish War of Independence, 2005. ISBN 978-1905172375
 Schultz, James. A framework for military decision making under risks. Thesis, Air University, Maxwell Airforce Base, Alabama, 1998.
Weigley, Russel F., Eisenhower's Lieutenants, Bloomington, IN: Đại học Indiana Press, 1981. ISBN 0-253-13333-5

Nhân vật Quân sự Anh
Montgomery
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Bắc Đẩu Bội tinh hạng nhất
Mất năm 1976


title: Diatenes

text:
Diatenes là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Diatenes aglossoides Guenée, 1852
 Diatenes chalybescens Guenée, 1852
 Diatenes gerula Guenée, 1852
 Diatenes igneipicta Lower, 1902

Chú thích

Tham khảo

 Diatenes at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: (48644) 1995 UG7

text:
{{DISPLAYTITLE:(48644) 1995 UG7}}

(48644) 1995 UG7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 27 tháng 10 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 48001–49000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cardiophorus barrosi

text:
Cardiophorus barrosi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Guérin miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Ranoidea cryptotis

text:
Ranoidea cryptotis là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae. Chúng là loài đặc hữu của Úc.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Hero, J.-M., Horner, P. & Roberts, D. 2004. Cyclorana cryptotis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

C
Động vật lưỡng cư Tây Úc
Động vật lưỡng cư Lãnh thổ Bắc Úc


title: Apophylia grobbelaarae

text:
Apophylia grobbelaarae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Numb/Encore

text:
"Numb / Encore" là một bài hát của rapper Jay-Z và ban nhạc rock Linkin Park đều là người Mỹ, trong đĩa EP Collision Course (2004) của họ. Nó được phát hành làm đĩa đơn vào ngày 13 tháng 12 năm 2004, bởi Warner Bros., Machine Shop, Def Jam và Roc-A-Fella Records. Bài hát là một bản mash-up kết hợp lời từ bài "Numb" của Linkin Park và "Encore" của Jay-Z, cả hai đều được phát hành vào năm 2003.

Là đĩa đơn duy nhất được phát hành từ album, ca khúc đã đạt vị trí thứ 20 trên Billboard Hot 100. Billboard cũng xếp đĩa đơn này ở vị trí thứ 93 trên bảng xếp hạng đĩa đơn Billboard Year-End Hot 100 năm 2005 của họ. Bên ngoài Hoa Kỳ, đĩa đơn đạt vị trí thứ 14 ở Vương quốc Anh, vị trí thứ 5 ở Pháp và Hà Lan, cũng như có 3 tuần ở vị trí số 1 tại Ireland.

Hoàn cảnh
Trước khi Mike Shinoda thành lập Linkin Park vào năm 1996, ông là một nhạc sĩ thử nghiệm thích kết hợp các bài hát của Jay-Z với các bài hát được thu âm bởi The Smashing Pumpkins và Nine Inch Nails cũng như những người khác. Vài năm sau, Jay-Z cũng có ý tưởng tương tự sau khi nghe bản phối của Danger Mouse và Cheap Cologne với âm tiết tương đương. Jay-Z đã liên hệ với ban nhạc Shinoda mới gia nhập, Linkin Park, và đề nghị họ cùng nhau sáng tác một số nhạc phẩm. Hai album đầu tiên của Linkin Park - Hybrid Theory và Meteora - đều thành công trên toàn thế giới và Jay-Z cảm thấy mình có thể hợp tác với ban nhạc. Shinoda đã sản xuất 3 bản mash-up dựa trên The Black Album của Jay-Z trước khi trả lời qua email.

Shinoda và Jay-Z tiếp tục thư từ qua email, và sau cùng họ đã gặp trực tiếp để thảo luận về kế hoạch. Ban đầu, ý tưởng của họ là tạo ra một số bản mash-up cho một chương trình mới ra mắt trên MTV có tên MTV Ultimate Mash-Ups vào năm 2004. Tuy nhiên, thay vì chỉ đơn giản là tinh chỉnh lại các bài hát, 2 nghệ sĩ quyết định vào phòng thu và thu âm lại đoạn rap trên nền các bài hát của Shinoda. Một số nhạc tố cũng được thay đổi để tạo ra một âm hưởng thay thế. Cả Linkin Park và Jay-Z đều nhận thấy buổi ghi âm rất thành công và họ tin rằng khán giả quốc tế xứng đáng được nghe thành phẩm. Các bài hát được biểu diễn tại Nhà hát Roxy ở Tây Hollywood vào tháng 7 năm 2004.

"Numb/Encore" được phát hành làm đĩa đơn vào tháng 11 năm đó. Bài hát này là 1 trong 6 bản nhạc hợp tác của album, được kết hợp giữa bài hát "Encore" của Jay-Z (trích từ album The Black Album năm 2003) và bài hát "Numb" của Linkin Park (trích từ album Meteora năm 2003). Phiên bản được phát hành cũng có phần hát nền của Kanye West đã được thu âm trong bản gốc.

Doanh số thương mại
Tại Hoa Kỳ, "Numb/Encore" đạt vị trí thứ 20 trên Billboard Hot 100, trong khi trước đó "Numb" đã đạt vị trí cao hơn ở vị trí thứ 11. "Numb/Encore" không được phát sóng nhiều trên các đài nhạc rock hiện đại, chỉ đạt hạng 40 trên bảng xếp hạng. Tính đến tháng 6 năm 2014, bài hát đã bán được 2.078.000 bản tại Mỹ.

Tại Vương quốc Anh, "Numb/Encore" đã đạt được kỷ lục nằm trong top 20 lâu nhất mà không bao giờ lọt vào top 10. Mặc dù chỉ có thứ hạng cao nhất ở vị trí thứ 14  - cùng thứ hạng cao nhất mà "Numb" đã đạt được 15 tháng trước đó  - bài hát đã có 45   tuần trong top 100, 13 tuần trong số đó ở trong top 20.  Kỷ lục này đã bị đánh bại bởi "I'm Yours" của Jason Mraz, bài hát đã dành 60 tuần trong top 100. Kể từ đó, nó đã tiêu thụ được 600.000 bản và được chứng nhận Bạch kim.

Video âm nhạc
Video âm nhạc chính thức do Kimo Proudfoot làm đạo diễn. Nó có sự kết hợp các cảnh trình diễn bài hát giữa Linkin Park và Jay-Z tại The Roxy cũng như cảnh hậu trường có màu đen trắng. Màn trình diễn và hầu hết các cảnh có thể xem trên DVD Collision Course.

Giải thưởng
"Numb/Encore" đã giành giải Hợp tác Rap/Hát hay nhất tại lễ trao giải Grammy năm 2006. Chương trình có màn trình diễn ca khúc, trong đó Paul McCartney xuất hiện bất ngờ và bước lên sân khấu để song ca với Chester Bennington ca khúc "Yesterday" của The Beatles. "Yesterday" đã thay thế bài "Numb" sau khổ rap đầu tiên của bản mash-up.

Văn hóa đại chúng
Bản nhạc này góp mặt trong đoạn mở đầu bộ phim chuyển thể năm 2006 của Miami Vice.

Danh sách ca khúc

Xếp hạng

Bảng xếp hạng tuần

Bảng xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

!scope="col" colspan="3"| Streaming
|-

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn của Warner Bros. Records
Bài hát viết bởi Jay-Z
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Bài hát của Linkin Park
Bài hát của Jay-Z
Đĩa đơn năm 2004
Bài hát năm 2004
Sử dụng Certification Table Entry cho United States
Sử dụng Certification Table Entry cho United Kingdom
Giải Grammy cho Hợp tác Rap/Hát Xuất sắc nhất
Bài hát alternative hip hop
Bài hát sáng tác bởi Mike Shinoda
Bài hát mashup


title: Cirey

text:
Cirey là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Official website for the town of Cirey

Xã của Haute-Saône


title: Cyprinodon veronicae

text:
Cyprinodon veronicae là một loài cá thuộc họ Cyprinodontidae. Nó là loài đặc hữu của México.

Xem thêm
Pupfish
Cyprinodon - Genus

Index
Thể loại: Cyprinodon (Pupfish)

Nguồn
 Contreras-Balderas, S. & Almada-Villela, P. 1996. Cyprinodon veronicae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

V
Cá México
Động vật đặc hữu México


title: Yumaphthona floralis

text:
Yumaphthona floralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

F


title: Cát Lâm (định hướng)

text:
Cát Lâm có thể chỉ:

Việt Nam
 Xã Cát Lâm, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định

Trung Quốc
 Tỉnh Cát Lâm.
 Địa cấp thị Cát Lâm.
 Chính trị gia đương đại Cát Lâm.


title: Xylocopa canaria

text:
Xylocopa canaria là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell & LeVeque mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1925


title: 8251 Isogai

text:
8251 Isogai (1980 VA) là một thiên thạch xuyên Sao Hỏa được phát hiện vào ngày 08 tháng 11 năm 1980 bởi T. Furuta tại Tokai.

Tham khảo

Link ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8251 Isogai

Được phát hiện bởi Toshimasa Furuta
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Arzviller

text:
Arzviller là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Phalsbourg. Tọa độ địa lý của xã là 48° 43' vĩ độ bắc, 07° 09' kinh độ đông. Arzviller nằm trên độ cao trung bình là 320 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 273 mét và điểm cao nhất là 354 mét. Xã có diện tích 5,21 km², dân số vào thời điểm 1999 là 516 người; mật độ dân số là 99 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Gioia deflexa

text:
Gioia deflexa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Savini miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Gioia


title: Paranapiacaba javelia

text:
Paranapiacaba javelia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Paranapiacaba


title: Turritella annulata

text:
Turritella annulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turritella


title: Ubarana

text:
Ubarana là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.
Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º09'56" độ vĩ nam và kinh độ 49º43'03" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 458 m.
Dân số Ubarana năm 2004 ước tính là 4.927 người.

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: 3013 Dobrovoleva

text:
3013 Dobrovoleva (1979 SD7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 9 năm 1979 bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3013 Dobrovoleva

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Bages, Aude

text:
Bages là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Bageasois. Trong tiếng Occitan, xã này có tên Bajas, đọc là Bajos.

Xã này thuộc vùng đô thị Narbonne bên Canal de la Robine

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi bật
 Gianfredo Camesi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bages trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Bages trên trang mạng của Insee

Bages


title: Mediona

text:
Mediona là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Penedès, Barcelona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Barcelona
Alt Penedès


title: Gonophora chalybeata

text:
Gonophora chalybeata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Gonophora


title: Họ Cút Tân thế giới

text:
Họ Cút Tân thế giới hay họ Gà gô châu Mỹ (danh pháp khoa học: Odontophoridae) là một họ nhỏ chứa các loài chim có họ hàng xa với chim cút (các chi Coturnix, Anurophasis, Perdicula, Ophrysia) thật sự của Cựu Thế giới. Chúng không có mặt tại Việt Nam nên tên gọi này chỉ là cách dịch theo sát nghĩa đen của từ quail trong tiếng Anh. Chúng được gọi như thế là do có bề ngoài và hành vi tương tự như chim cút. Các loài chim này được đặt trong họ có danh pháp khoa học là Odontophoridae, trong khi các loài chim cùng tên của Cựu thế giới được đặt trong họ Trĩ (Phasianidae). Tên gọi gà gô châu Mỹ là cách dịch từ colin trong tiếng Pháp (các chi Callipepla, Colinus, Cyrtonyx, Dactylortyx, Dendrortyx, Oreortyx, Philortyx, Rhynchortyx). Theo định nghĩa mới, nếu chuyển chi Ptilopachus từ họ Trĩ truyền thống sang họ này thì họ chứa 34 loài còn sinh tồn trong 10 chi.

Các loài
HỌ ODONTOPHORIDAE
 Chi Callipepla
 Callipepla californica - Cút California
 Callipepla douglasii - Cút Douglas
 Callipepla gambelii - Cút Gambel
 Callipepla squamata - Cút vảy
 Chi Colinus
 Colinus cristatus - Cút mào
 Colinus leucopogon - Cút bụng đốm
 Colinus nigrogularis - Cút họng đen
 Colinus virginianus - Cút Virginia
 Chi Cyrtonyx
 Cyrtonyx montezumae - Cút Montezuma
 Cyrtonyx ocellatus - Cút mắt đơn
 Chi Dactylortyx
 Dactylortyx thoracicus - Cút hót
 Chi Dendrortyx
 Dendrortyx barbatus - Cút cây có râu
 Dendrortyx leucophrys - Cút cây mào vàng
 Dendrortyx macroura - Cút cây đuôi dài
 Chi Odontophorus
 Odontophorus atrifrons - Cút rừng mặt đen
 Odontophorus balliviani - Cút rừng mặt sọc
 Odontophorus capueira - Cút rừng cánh đốm
 Odontophorus columbianus - Cút rừng Venezuela
 Odontophorus dialeucos - Cút rừng Tacarcuna
 Odontophorus erythrops - Cút rừng mặt hung
 Odontophorus gujanensis - Cút rừng cẩm thạch
 Odontophorus guttatus - Cút rừng đốm
 Odontophorus hyperythrus - Cút rừng nâu hạt dẻ
 Odontophorus leucolaemus - Cút rừng ngực đen
 Odontophorus melanonotus - Cút rừng lưng sẫm
 Odontophorus melanotis - Cút rừng tai đen
 Odontophorus speciosus - Cút rừng ngực hung
 Odontophorus stellatus - Cút rừng sao
 Odontophorus strophium - Cút rừng khoang cổ
 Chi Oreortyx
 Oreortyx pictus - Cút núi
 Chi Philortyx
 Philortyx fasciatus - Cút sọc
 Chi Ptilopachus
 Ptilopachus nahani - Đa đa Nahan (đồng nghĩa: Francolinus nahani)
 Ptilopachus petrosus - Gà gô đá
 Chi Rhynchortyx
 Rhynchortyx cinctus - Cút mặt hung

Xem thêm
 Chim cút
 Họ Cun cút

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Hình ảnh về chim cút Tân thế giới trên Internet Bird Collection

Chim trò chơi


title: Andrena accepta

text:
Andrena accepta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1916.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1916


title: Puebla de Beleña

text:
Puebla de Beleña là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 52 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Chiang Khong

text:
Chiang Khong (, phiên âm: Chiềng Khoong) là một huyện (amphoe) ở khu vực đông bắc tỉnh Chiang Rai, phía bắc Thái Lan. Chiang Khong cách trung tâm Tam giác vàng chừng 60 km về phía Nam. Chạy dọc theo bờ sông hơn nửa giờ đồng hồ là đến Chiang Saen, một trong những thị trấn yên bình và cổ kính nhất của Thái Lan nằm về phía Đông Bắc của tỉnh Chiang Rai.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông nam theo chiều kim đồng hồ) là Wiang Kaen, Khun Tan, Phaya Meng Rai, Wiang Chiang Rung, Doi Luang, Chiang Saen của tỉnh Chiang Rai. Phía đông là tỉnh Bokeo của Lào. Sông chính là Mê Kông, một phần tạo ra biên giới tự nhiên với Lào.

Do vị trí địa lý như vậy nên huyện này tạo thành cửa ngõ giữa hai quốc gia Lào và Thái Lan, chủ yếu là tuyến đường thủy nối Thái Lan với Luang Prabang. Ngoài ra còn có tuyến xe buýt trên xa lộ châu Á 3 từ Ban Houayxay qua sông nối với Boten tại biên giới với Trung Quốc. Hiện đang có quy hoạch xây một cây cầu qua sông.

Hành chính
Huyện này được chia ra thành 7 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 117 thôn (làng, buôn, bản, ấp)(muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Wiang Chiang Khong nằm một phần ở tambon Wiang; và Bun Rueang nằm trên toàn bộ khu vực tambon cùng tên.

Các con số không có thuộc về tambon hiện tạo thành huyện Wiang Kaen.

Điểm tham quan chính
 Thành phố Chiang Khong
 Wat Sri Don Chai
 Wat Sob Som
Wat Haad Khri
 Chợ buổi sáng(Morning Market)
 Baan Haad Klai
Baan Haad Bai

Xem thêm
Tam Giác Vàng
Mea Sai
Chiang Saen

Tham khảo

Liên kết ngoài

amphoe.com

Chiang Khong


title: Oxyanthus okuensis

text:
Oxyanthus okuensis là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Pollard, B.J. 2000. Oxyanthus okuensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cameroon
Oxyanthus


title: Fusus aurantius

text:
Fusus aurantius là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

aurantius


title: Nomada tricurta

text:
Nomada tricurta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Swenk mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1915


title: Reitterelater rugipennis

text:
Reitterelater rugipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Reitterelater


title: Pieris ergane

text:
The Mountain Small White (Pieris napi) là một loài bướm thuộc họ Pieridae. Nó được tìm thấy ở Nam Âu, Asia Minor, Syria, Iraq, Iran và Transcaucasia.

Chiều dài cánh trước là 19–24 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 9 in two to three generations

Ấu trùng ăn Aethionema saxatile và Aethionema orbiculatum.

Tham khảo

Liên kết ngoài
LepsIt

Pieris
Côn trùng châu Âu
Bướm Iran


title: Ramous

text:
Ramous là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Chiến dịch Lam Sơn 719

text:
Chiến dịch Lam Sơn 719 hay Cuộc Hành quân Hạ Lào (cách gọi của Việt Nam Cộng hòa) hay Chiến dịch đường 9 - Nam Lào (cách gọi của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam) là một chiến dịch trong Chiến tranh Việt Nam, do Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) thực hiện với sự yểm trợ của không quân và pháo binh Mỹ. Mục tiêu của chiến dịch là phá vỡ hệ thống hậu cần của Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (QGP) tại Lào và cắt đứt Đường mòn Hồ Chí Minh tại thị trấn Tchepone (Xê-pôn) nằm cách biên giới Việt-Lào 42 km về phía Tây.

Chiến dịch này còn là một thử nghiệm về khả năng Quân lực Việt Nam Cộng hòa có thể tự chiến đấu trong tình huống Mỹ tiếp tục rút quân ra khỏi chiến trường miền Nam Việt Nam, một thử nghiệm về chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh và năng lực hoạt động độc lập một cách hiệu quả của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Do những sai lầm cố hữu trong hệ thống chỉ huy của Mỹ và Việt Nam Cộng hòa, nhu cầu bảo mật làm hạn chế việc lập kế hoạch kĩ càng, và sự bất lực của các chỉ huy quân sự và chính trị của Mỹ và Việt Nam Cộng hòa khi đối mặt với thực tế chiến sự, và do sự thi hành kém, Chiến dịch Lam Sơn 719 đã sụp đổ khi đối mặt với sự phản kháng kiên quyết và khéo léo của Quân Giải phóng miền Nam. Chiến dịch này đã là một thảm họa đối với Quân lực Việt Nam Cộng hòa, làm tiêu tan những đơn vị thiện chiến nhất của quân đội này, và phá tan sự tự tin đã được xây dựng trong ba năm trước đó. Đối với Mỹ, chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh mà nhiều quan chức chính trị và quân sự Mỹ coi là phương cách tốt nhất để cứu vãn Việt Nam Cộng hòa và để Mỹ hoàn thành việc rút quân, đã thể hiện sự thất bại.

Chiến dịch này còn đánh dấu bước phát triển mới của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Chiến sự bùng nổ ở Hạ Lào không giống như bất cứ trận chiến nào trước đó trong Chiến tranh Việt Nam. Đây là lần đầu tiên Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bỏ chiến thuật cũ và tiến hành phản công theo kiểu chiến tranh chính quy truyền thống, mở các đợt tấn công lớn bằng bộ binh với yểm trợ của thiết giáp và pháo binh hạng nặng để đè bẹp các vị trí của QLVNCH tại các cánh sườn của tiền đội chính. Sự hiệp đồng tác chiến của hỏa lực phòng không đã làm cho yểm trợ không quân chiến thuật và tăng viện bằng không quân của Mỹ trở nên khó khăn và chịu nhiều thiệt hại.

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam dự đoán sẵn một nỗ lực quân sự tiếp theo tất yếu của sự Việt Nam hóa chiến tranh và bày sẵn thế trận tiêu hao đối thủ. Trong thời gian đầu của chiến dịch, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cố gắng tìm cách giấu lực lượng để địch tiến về phía tây, chỉ đến khi không còn giữ được bí mật, mới tiến hành trận đánh Đại phá bản Đông, cho thấy Quân lực Việt Nam Cộng hòa thất bại "từ trong trứng". Hoặc một cách lập luận khác, Việt Nam Cộng hòa đã biết chắc thất bại nhưng vẫn tiến hành chiến dịch đẫm máu vì những lý do chính trị, như lời của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu: "chỉ cần đến Tchepone rồi rút về".

Hoàn cảnh

Trong thời kỳ 1959-1970, đường Trường Sơn đã trở thành tuyến hậu cần quan trọng của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cho nỗ lực của họ nhằm thực hiện các hoạt động quân sự để lật đổ chính phủ Việt Nam Cộng hòa do Mỹ hỗ trợ và thống nhất đất nước. Chạy từ phía tây Bắc Trung Bộ qua vùng Đông Nam Lào và đi vào một số vùng phía Tây của miền Nam, hệ thống đường Trường Sơn đã là mục tiêu của các nỗ lực đánh phá ngăn chặn liên tục của Mỹ suốt từ năm 1966. Tuy nhiên, hỗ trợ các chiến dịch không kích, các hoạt động ngầm mới chỉ được thực hiện ở quy mô nhỏ trong địa phận của Lào nhằm ngăn chặn dòng người và hàng trên đường Trường Sơn.

Kể từ năm 1966, trên 630.000 người, 100.000 tấn lương thực, 400.000 tấn vũ khí, và 50.000 tấn đạn dược đã di chuyển qua mê cung của những con đường đất, đường rải đá, đường mòn, và các hệ thống vận chuyển đường sông dọc ngang vùng Đông Nam Lào, nối với một hệ thống hậu cần tương tự tại nước láng giềng Campuchia - Đường mòn Sihanouk. Tuy nhiên, từ sau khi Norodom Sihanouk bị lật đổ năm 1971, chính quyền Lon Nol thân Mỹ đã không cho lực lượng quân Giải phóng tiếp tục sử dụng cảng Sihanoukville để nhận hàng. Về mặt chiến thuật, đây là một đòn nặng đối với nỗ lực của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, do 70% hàng quân sự cho miền cực nam đã được chuyển đến qua cảng này. Cú đòn tiếp theo vào hệ thống hậu cần đặt tại Campuchia đã được thực hiện vào mùa xuân và mùa hè năm 1970, khi quân Mỹ và Việt Nam Cộng hòa vượt qua biên giới và tấn công các khu căn cứ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam trong chiến dịch Campuchia.

Sau khi tấn công vào các "thánh địa Cộng sản" tại Campuchia, các sở chỉ huy Mỹ tại Sài Gòn quyết định rằng thời gian đang thuận lợi cho một chiến dịch tương tự tại Lào. Các tướng lĩnh Mỹ tin rằng, nếu thực hiện một chiến dịch như vậy, tốt nhất là làm thật nhanh, trong khi các phương tiện chiến tranh của Mỹ vẫn còn sẵn có tại miền Nam Việt Nam. Một chiến dịch như vậy sẽ gây ra sự thiếu thốn đạn dược vũ khí cho Giải phóng quân sau 12 đến 18 tháng, trong khi quân đội Mỹ rút dần ra khỏi miền Nam Việt Nam, và nhờ đó trì hoãn một cuộc tấn công lớn của Quân Giải phóng vào các tỉnh phía Bắc Việt Nam Cộng hòa trong vòng 1 năm, thậm chí có thể 2 năm.

Khi đó đang có các dấu hiện ngày càng tăng của hoạt động hậu cần tại miền Đông Nam Lào, hoạt động này báo hiệu một cuộc tấn công lớn của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Các cuộc tấn công này thường xảy ra vào gần cuối mùa khô tại Lào (từ tháng 10 đến tháng 3), mùa các lực lượng hậu cần của Quân đội Nhân dân Việt Nam hoạt động mạnh nhất nhằm hỗ trợ Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Một báo cáo tình báo Mỹ ướng tính khoảng 90% lượng quân nhu của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chuyển dọc đường Trường Sơn đang được điều vào 3 tỉnh cực Bắc của Việt Nam Cộng hòa, hiện tượng này cho thấy sự chuẩn bị cho một cuộc tấn công lớn của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Đây là một tín hiệu cảnh báo cho cả Washington và chỉ huy Mỹ tại Việt Nam, hối thúc về sự cần thiết của một cuộc tấn công ngăn chặn để làm trật bánh các mục tiêu của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trong tương lai.

Bấy giờ theo hồi ký của Nguyễn Cao Kỳ, quân đội Sài Gòn đã có thêm 400.000 người sau lệnh tổng động viên 18 đến 38 tuổi (1968-1969), nâng tổng số quân lên 1.000.000 người (cuối năm 1970) và trong vòng trên dưới 3 năm, Mỹ chuyển giao cho quân Sài Gòn khoảng 1 triệu vũ khí cá nhân, 46.000 quân xa, 1.100 máy bay gồm cả trực thăng. Sau quá trình "chuyển giao" trên, Mỹ và Sài Gòn muốn chứng tỏ sự "trưởng thành của quân đội Việt Nam Cộng hòa" đã mở cuộc hành quân quy mô do binh lính Sài Gòn đảm nhiệm nhằm cắt đứt đường mòn Hồ Chí Minh.

Lực lượng tham chiến

Mỹ và Việt Nam Cộng hòa
Lực lượng của Mỹ, Việt Nam Cộng hòa trong cuộc hành quân này gồm có:
Quân lực Việt Nam Cộng hòa: tổng cộng khoảng 31 ngàn quân, bao gồm 10 ngàn quân hỗ trợ tuyến sau (quân y, vận tải, liên lạc), gồm:
3 sư đoàn: Sư đoàn Dù (gồm 3 lữ đoàn 1,2,3), Sư đoàn Thủy quân Lục chiến, Sư đoàn 1 Bộ binh. Trong đó, Sư đoàn Dù và Sư đoàn Thủy quân Lục chiến được đánh giá là 2 sư đoàn thiện chiến nhất của Việt Nam Cộng hòa.
3 lữ đoàn: Liên đoàn 1 Biệt động quân, trung đoàn 4 và trung đoàn 5 - sư đoàn bộ binh số 2
4 trung đoàn và 2 chi đoàn thiết giáp: trung đoàn 17, 11, 7, 4 (trang bị xe tăng M-41)
13 tiểu đoàn pháo binh

Như vậy những lực lượng mạnh nhất của QLVNCH đã tập trung tại đây (trừ lữ đoàn Biệt kích dù số 81 là đơn vị tổng trù bị chiến lược đang đóng ở Đông Nam Bộ).

Quân đội Mỹ: ban đầu có khoảng 10 ngàn quân, gồm:
12 tiểu đoàn bộ binh: 5 tiểu đoàn thuộc sư đoàn dù 101, 4 tiểu đoàn lữ 1 sư đoàn 5 bộ binh cơ giới, 3 tiểu đoàn thuộc sư đoàn Americal
8 tiểu đoàn pháo binh (cỡ pháo từ 155 đến 203 mm)
1.200 máy bay: 800 trực thăng, 300 máy bay phản lực, 50 máy bay vận tải cỡ lớn và 50 máy bay ném bom chiến lược B-52.

Trong quá trình chiến dịch, do tổn thất cao nên Mỹ tiếp tục bổ sung lực lượng. Khi cao nhất - ngày 10/3/1971, quân Mỹ đã tăng tổng số quân từ 9.000 dự kiến lên đến 15.000, điều động 5 tiểu đoàn thiết giáp (tăng hơn dự kiến 1 tiểu đoàn) và 4 tiểu đoàn pháo binh (tăng hơn dự kiến 1 tiểu đoàn) để hỗ trợ trực tiếp; điều động khẩn cấp 3 lữ đoàn bộ binh trong 2 ngày 23 và 24 tháng 2 năm 1971 từ Thừa Thiên ra vùng Quán Ngang, Mai Lộc, điểm cao 241, Khe Sanh (tức là Lữ đoàn 11 bộ binh Mỹ, 2 lữ đoàn dù thuộc Sư đoàn 101 dù Mỹ) và thêm 4 tiểu đoàn pháo binh (tăng hơn dự kiến 2 tiểu đoàn) để bảo vệ phía sau. Đây là không kể hơn 300 máy bay lên thẳng được điều thêm để phục vụ cho cơ động và vận chuyển lực lượng.

Ngoài ra còn có 2 binh đoàn Quân đội Hoàng gia Lào với khoảng 4.000 quân (thuộc 2 binh đoàn cơ động GM30 và GM33)

Theo Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, tổng lực lượng Mỹ-VNCH trên địa bàn chiến dịch lúc cao nhất có 55.000 quân, gồm 15 trung đoàn bộ binh, 3 thiết đoàn thiết giáp, 21 tiểu đoàn pháo binh, trang bị gồm 578 xe tăng, xe bọc thép, 318 khẩu pháo, 700 máy bay các loại.

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam

Lực lượng quân sự: Tổng cộng có khoảng 60.000 quân, với chỉ huy là Bộ tư lệnh Mặt trận Đường 9 - Nam Lào (mật danh là "Bộ tư lệnh 702").
Các sư đoàn bộ binh: 2, 304, 308, 320 và 324 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam
Ba tiểu đoàn tăng, thiết giáp: 297, 397, 198, với 88 xe tăng (Tiểu đoàn 397 trang bị 33 xe T-34/85, Tiểu đoàn 297 trang bị 33 xe T-54, Tiểu đoàn 198 trang bị 22 xe tăng lội nước PT-76)
Một số tiểu đoàn đặc công
Ba trung đoàn pháo binh cơ giới: 368, 38, 45
Trung đoàn pháo mang vác 84
Ba trung đoàn pháo phòng không: 230, 241, 591
Ba trung đoàn công binh: 219, 83, 7
Bảo vệ hậu phương chiến lược, trực tiếp của chiến dịch là Sư đoàn phòng không 367 gồm 3 trung đoàn pháo phòng không 282, 284, 224 và hai trung đoàn tên lửa 238, 237
Các lực lượng tại chỗ của B5, B4 và Đoàn 559 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Đoàn 559 đã tổ chức 7 khu vực tác chiến tại chỗ; huy động tham gia chiến dịch 1 sư đoàn và 5 trung đoàn phòng không (có 1 trung đoàn tên lửa), 10 tiểu đoàn pháo cao xạ, 25 đại đội và 33 trung đội súng máy phòng không, gồm khoảng 300 pháo cao xạ và mấy trăm súng máy phòng không, bố trí thành 8 cụm trên tâm điểm là tam giác Bản Đông - Tha Mé - La Hạp.
Lực lượng chính quy và dân quân Pathet Lào

Lực lượng dân sự:

Lực lượng dân sự của quần chúng nhân dân chủ yếu phục vụ bảo đảm giao thông vận tải, bảm đảm kho bãi. Nhiều hộ dân đã sử dụng chính nhà của mình để là kho chứa vũ khí và trạm dừng chân của bộ đội. Quần chúng nhân dân đã tổ chức các điểm phục vụ nước uống, tặng quà cho các đơn vị huấn luyện diễn tập, cả trên đường quân ta hành quân đi qua; đồng thời chấp hành nghiêm các quy định "phòng gian bảo mật", bảo vệ an toàn nơi bộ bội đóng quân, ngụy trang bến bãi, kho tàng..., tạo mọi điều kiện tốt nhất cả vật chất và động viên tinh thần cho bộ đội trước khi vào mặt trận.

Xét về tương quan, hai bên khá tương đương về quân số, tuy nhiên phía Mỹ và VNCH mạnh hơn hẳn về trang bị và hỏa lực hạng nặng (gấp 5 lần về thiết giáp, 3 lần về pháo hạng nặng và hơn tuyệt đối về không quân).

Chiến lược và kế hoạch

Mục tiêu của QLVNCH là tiến vào phần lãnh thổ Lào quanh đường 9, kéo dài từ biên giới tới thị trấn Tchepone (Xê-pôn); tiêu diệt lực lượng đối phương đóng trong vùng; phá hủy tất cả các kho xăng dầu và hậu cần; kiểm soát mọi sự thâm nhập dọc theo đường mòn Hồ Chí Minh từ Bắc vào Nam.

Đối với QLVNCH, chiến thuật cơ bản của Lam Sơn 719 là đánh-và-rút. Trên kế hoạch, điều này là khả thi do yểm trợ về không quân và khả năng di chuyển bằng máy bay. Để gây thiệt hại tối đa về người cho Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, QLVNCH sẽ tiến công và thiết lập các cứ điểm mạnh, kéo đối phương vào các vùng trống, tạo điều kiện cho hỏa lực mạnh của không quân và pháo binh Mỹ phát huy hiệu quả. Các nhà chiến lược quân sự Mỹ cho rằng, với "ưu thế tuyệt đối, 600 - 1.000 máy bay lên thẳng sẽ cho phép 20.000 quân Sài Gòn làm được những điều mà phải cần đến 8 hoặc 10 vạn quân".

Ngày 7 tháng 1 năm 1971, MACV nhận được thẩm quyền lập kế hoạch chi tiết cho cuộc tấn công vào các khu căn cứ 604 và 611 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Tướng James W. Sutherland, Jr., được giao nhiệm vụ lập kế hoạch để MACV thông qua.

Theo kế hoạch, chiến dịch sẽ bao gồm 4 pha. Trong pha đầu tiên, quân Mỹ sẽ chiếm vùng sát biên và thực hiện các hoạt động nghi binh. Tiếp theo, đội hình dù phối hợp tăng thiết giáp của VNCH sẽ tấn công dọc theo đường 9 về phía thị trấn Tchepone của Lào - căn cứ hậu cần 604 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Đội hình tiến công sẽ được bảo vệ bởi các đơn vị dù và biệt động quân ở sườn phía bắc và Sư đoàn 1 Bộ binh ở sườn phía Nam. Trong pha thứ 3, các hoạt động tìm diệt tại Tchepone sẽ được thực hiện. Cuối cùng, các lực lượng của VNCH sẽ rút ra dọc theo đường 9 hoặc qua căn cứ 611 và ra khỏi địa phận Lào qua thung lũng A Sầu. Những người lập kế hoạch đã hy vọng rằng quân đội của VNCH có thể trụ lại Lào cho đến khi mùa mưa đến vào đầu tháng 5.

Phần chiến dịch do Mỹ thực hiện được đặt tên Dewey Canyon II, lấy tên theo chiến dịch Dewey Canyon do thủy quân lục chiến Mỹ thực hiện tại vùng Tây Bắc Việt Nam Cộng hòa năm 1969, với hy vọng rằng sự trùng tên này sẽ làm Hà Nội nhầm lẫn về mục tiêu chính của cuộc tấn công. Phần của Quân lực Việt Nam Cộng hòa được đặt tên Lam Son 719, con số 719 được ghép từ năm 1971 và Đường 9 - trục chính của cuộc tấn công.

Ngày 29 tháng 1, Tổng thống Mỹ Nixon phê chuẩn lần cuối đối với chiến dịch. Ngày hôm sau, chiến dịch Dewey Canyon II bắt đầu. Việt Nam Cộng hòa sắp bước vào chiến dịch lớn nhất, phức tạp nhất, và quan trọng nhất của họ trong cuộc chiến tranh.

Phía Mỹ đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng nhưng kế hoạch vẫn bị lộ. Một tháng trước chiến dịch, tình báo của Quân Giải phóng đã dò ra được kế hoạch của Mỹ. Điệp viên Tống Văn Trinh dưới vỏ bọc là nhân viên Sở Công chánh Viêng Chăn, có mối quan hệ rộng rãi với viên chức Lào và Sứ quán Sài Gòn. Ông Trinh tổ chức cuộc chiêu đãi đặc biệt, mời 25 quan khách Việt - Lào, gồm cả những sĩ quan cao cấp của Bộ Tổng tham mưu QLVNCH sang công tác, bữa tiệc có cả mâm hút thuốc phiện và chiếu bạc ăn thua bằng đô-la Mỹ. Khi thấy nhóm sĩ quan đã mải chơi bời, ông Trinh lẻn đến bàn làm việc và phát hiện thấy tập hồ sơ đề chữ "tuyệt mật" ghi tên "Opération Lam Sơn 719". Sau khi đọc chớp nhoáng, ngay đêm hôm ấy ông thức đến gần sáng để viết báo cáo và gửi khẩn cấp về trung tâm (Cục 2) ở Hà Nội

Diễn biến
Ngày 21-1-1971, khi Mỹ còn chưa mở cuộc hành quân thì các Sư đoàn Quân Giải phóng đóng ở Nam Lào nhận được lệnh: "Triển khai đội hình chiến đấu, sẵn sàng đánh địch đổ bộ trong khu vực từ Bản Đông đến Sê Pôn. Nhiệm vụ của Sư đoàn là diệt nhiều sinh lực địch, bắn rơi nhiều máy bay, bảo vệ vững chắc đường vận chuyển chiến lược…". Ngày 31-1-1971, Trung ương Đảng ra lời kêu gọi toàn thể cán bộ, chiến sĩ Mặt trận đường 9 Nam Lào: "Trận này là một trận có ý nghĩa quyết định về chiến lược, không những để giữ vững tuyến vận chuyển chiến lược mà còn nhằm tiêu diệt nhiều đơn vị dự bị chiến lược của địch, tạo điều kiện đánh bại một bước quan trọng âm mưu "Việt Nam hóa chiến tranh". Quân đội ta nhất định phải đánh thắng trận này"

Đầu tháng 2 năm 1971, 17.000 quân (sau tăng lên 21.000) VNCH vượt biên giới với Lào đi theo đường 9 và hướng về trung tâm hậu cần của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tại Tchepone (Xê-pôn). Chiến dịch Lam Sơn 719, cuộc tấn công vào hệ thống đường mòn Hồ Chí Minh và cuộc thử nghiệm lớn chính sách Việt Nam hóa chiến tranh của Mỹ, đã bắt đầu. Theo luật, quân đội Mỹ (ngoại trừ các đơn vị không quân, pháo binh, và trực thăng) không được phép tham gia cuộc xâm lấn.

QLVNCH đã tấn công, tiến đến các vị trí đã định trong kế hoạch. Nhưng không chốt giữ được lâu để thực hiện mục đích ngăn cản sự tiếp tế. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã dự đoán trước được hướng tiến công nên đã chủ động thực hiện phòng ngự - phản công, gây thiệt hại lớn và ngăn chặn được ý đồ chia cắt của QLVNCH.

Hình thành thế trận
Đây là giai đoạn bên tấn công chuẩn bị hậu cần, chuyển quân. Sở chỉ huy chiến dịch (Quân đoàn 1 QLVNCH) chuyển từ Đà Nẵng tới Đông Hà, chuẩn bị hậu cần để tiếp nhận lực lượng tăng cường từ Sài Gòn. QLVNCH thực hiện các hoạt động nghi binh như thể sắp vượt giới tuyến 17 đánh ra Bắc. Cuối cùng, sở chỉ huy chuyển về đặt tại Khe Sanh.

Đầu tháng 2 năm 1971, trên hướng phối hợp đông đường 9 gồm các huyện Gio Linh, Cam Lộ, Hướng Hóa do Mặt trận đường 9 - Bắc Quảng Trị (B5) chỉ huy, từ ngày 1 đến 5 tháng 2 năm 1971, Tiểu đoàn 2 (Trung đoàn 27), Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 84 pháo binh) của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến công chế áp quân QLVNCH ở khu vực Tân Lâm, Sa Mưu; Tiểu đoàn 3 độc lập tập kích quân QLVNCH ở tây Đầu Mầu, Tiểu đoàn 15 đánh cắt giao thông từ Bồng Kho đi Rào Quán. Trong hai ngày 6 và 7 tháng 2 năm 1971, Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 84 pháo binh) bắn 200 viên đạn pháo các loại vào căn cứ Đông Hà và Sở chỉ huy tiền phương Sư đoàn 1 Bộ Binh QLVNCH ở điểm cao 241... Trên hướng tây đường 9 bao gồm các khu vực Đồng Hến (Atsaphangthong), Pha Lan (Thaphalanxay), Mường Phìn (Phine) tỉnh Savannakhet của nước Lào, Trung đoàn 48 (Sư đoàn 320) phối hợp với Quân Pathet Lào, trong hai ngày (25 và 26 tháng 1 năm 1971) đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn đặc nhiệm, Binh đoàn GM33 ở Pha Lan.

Ngày 6 tháng 2, Bộ Quốc phòng VNDCCH ra quyết định thành lập Bộ tư lệnh Mặt trận Đường 9 - Nam Lào với mật danh "bộ tư lệnh 702". Một lực lượng lớn gồm bộ binh, pháo binh và thiết giáp, phòng không tên lửa được đặt dưới sự chỉ huy của Bộ tư lệnh mặt trận sẵn sàng đợi lệnh.

Tấn công
Tối 7-2, Tổng thống Mỹ Richard Nixon nhận được bản báo cáo đầu tiên: cuộc tiến quân vượt biên giới Việt – Lào đã tiến hành "theo đúng kế hoạch", mà không gặp bất kỳ sự cản trở nào.

8 giờ ngày 8 tháng 2 năm 1971, Tống thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố mở cuộc tiến công nhằm cắt đứt đường mòn Hồ Chí Minh. Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa tuyên bố: "Sẽ đón các nhà báo quốc tế tại Tchepone"....

Đầu năm 1971, tình báo Mỹ ước tính lực lượng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tại Căn cứ 604 là 22.000 người, gồm 7.000 lính chiến đấu, 10.000 người trong các đơn vị hậu cần và hỗ trợ, và 5.000 quân Pathet Lào, tất cả nằm dưới sự chỉ huy của Mặt trận 702 mới được thành lập. Đã có nhiều quan điểm khác nhau về phản ứng có thể của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đối với cuộc tấn công. Tướng Abrams tin rằng, không như ở Campuchia, tại các căn cứ ở Lào, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam sẽ trụ lại và chiến đấu. Ngay từ ngày 11 tháng 12, ông đã báo cáo với Đô đốc McCain (1911-1981) rằng
các đội hình bộ binh, thiết giáp, và pháo mạnh đã có mặt ở Nam Lào... các tuyến phòng không ghê gớm đã được triển khai... địa hình rừng núi là một trở ngoại bổ sung. Các bãi trống tự nhiên cho trực thăng hạ cánh hiếm và khả năng lớn là đã được phòng thủ chặt chẽ. Các khối lớn các đơn vị chiến đấu đang ở trong vùng lân cận Tchepone, và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chắc sẽ bảo vệ các căn cứ và các trung tâm hậu cần của mình trước bất kì hoạt động quân sự nào của Mỹ và đồng minh.

Tuy nhiên, tình báo MACV đã tin rằng cuộc xâm nhập sẽ chỉ bị chống cự nhẹ. Các cuộc không kích chiến thuật và pháo sẽ làm mất tác dụng của số lượng vũ khí phòng không trong khu vực được ước tính là từ 170 đến 200 khẩu, và mối đe dọa từ các đơn vị thiết giáp Quân Giải được coi là tối thiểu. Khả năng tăng viện của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam được xác định là từ hai sư đoàn đóng phía bắc Khu Phi Quân sự sẽ đến sau 14 ngày, và MACV hy vọng rằng các hoạt động nghi binh sẽ giữ chân các đơn vị này trong thời gian xảy ra chiến dịch. Tuy nhiên, khi viện binh của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đến nơi, họ lại không đến từ phía bắc như MACV dự đoán, mà lại từ Căn cứ 611 và thung lũng A Sầu ở phía nam, nơi 8 trung đoàn, tất cả đều có các đợn vị pháo binh hữu cơ, đang ở trong tầm 2 tuần hành quân.

Ngay từ ngày 26 tháng 1, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã đang chờ đợi một cuộc tấn công.

Sau các đợt bắn phá dữ dội của hàng chục trận địa pháo gồm hàng trăm khẩu từ 105 mm tới 175 mm bố trí dọc biên giới Việt - Lào trên một chính diện 30 km; và các phi vụ ném bom B-52 dọc hai bên Đường 9 - Nam Lào, cuộc hành quân Lam Sơn - 719 bắt đầu vào ngày 8 tháng 2, khi cánh quân chính của Việt Nam Cộng hòa, lực lượng hiệp đồng thiết giáp/bộ binh gồm 4000 quân thuộc Lữ đoàn 3 Thiết giáp và các Tiểu đoàn 1 và 8 Nhảy dù, tiến về phía Bản Đông theo đường 9 không gặp phản kháng. Để bảo vệ sườn phía bắc, Tiểu đoàn 39 Biệt động quân được không vận tới bãi đáp Ranger North (biệt động quân bắc), còn Tiểu đoàn 21 Biệt động quân tới Ranger South (biệt động quân nam). Các tiền đồn này có nhiệm vụ làm rào cản đối với bất kỳ cuộc tiến quân nào của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam từ phía Bắc vào khu vực xâm nhập của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Cùng thời gian đó, Tiểu đoàn 2 Nhảy dù chiếm cứ điểm 30 (Fire Support Base 30), còn sở chỉ huy Lữ 3 Dù cùng Tiểu đoàn 3 Nhảy dù tới cứ điểm 31. Đồng thời, các đơn vị của Sư đoàn 1 Bộ binh đánh chiếm các bãi đáp Blue, Don, White, và Brown cùng các cứ điểm Hotel, Delta, và Delta 1, che chắn sườn phía nam của đội hình chính.

Nhiệm vụ của đội hình chính là tiến theo thung lũng sông Tchepone, một dải đất tương đối bằng phẳng với cây bụi xen lẫn rừng thưa, phía Bắc và phía Nam là núi cao. Gần như ngay lập tức, các trực thăng tiếp vận chịu hỏa lực từ các đỉnh cao, nơi các chiến sĩ Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam có thể dùng súng máy và súng cối bắn xuống máy bay. Thêm vào đó, đường 9 xấu đến mức chỉ có xe bánh xích và xe jeep có thể đi được về phía Tây. Điều này đặt gánh nặng tăng viện và hậu cần cho máy bay. Các đơn vị trực thăng trở thành hình thức hậu cần sống còn, một vai trò trở nên ngày càng nguy hiểm do trần mây thấp và hỏa lực phòng không không dứt.

Ngày 10 tháng 2, lực lượng thiết giáp QLVNCH kiểm soát được Đường 9 cho đến Bản Đông, nằm sâu 20 km trong địa phận Lào và ở khoảng giữa đường tới Tchepone. Đến 11 tháng 2, Bản Đông trở thành căn cứ và là trung tâm chỉ huy chiến dịch. Theo kế hoạch, cần tấn công mạnh để chiếm giữ mục tiêu chính, nhưng Quân lực Việt Nam Cộng hòa lại dừng lại ở Bản Đông để chờ lệnh tiến của tướng Lãm. Hai ngày sau, tướng Abrams và Sutherland bay đến sở chỉ huy tiền phương của Hoàng Xuân Lãm tại Đông Hà để đẩy nhanh lịch trình. Nhưng tại cuộc họp, thay vào đó, các tướng đã quyết định đẩy các tiền đồn của Sư đoàn 1 Bộ binh ở phía Nam đường 9 về phía Tây để bảo vệ sườn cho hướng tiến quân theo kế hoạch. Việc chuyển quân này tốn thêm 5 ngày nữa. Trong khi đó, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tổ chức vây hãm Bản Đông từ nhiều phía, không để cho cánh quân chính của Việt Nam Cộng hòa theo đường 9 tiến lên Tchepone.

Tại Washington, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Melvin Laird phủ nhận khẳng định của các nhà báo rằng cuộc tiến công của VNCH đã đình trệ. Tại một cuộc họp báo, Laird tuyên bố rằng A Loui (Bản Đông) chỉ là một điểm tạm dừng để các chỉ huy QLVNCH có cơ hội "quan sát và đánh giá các di chuyển của đối phương.... Chiến dịch đang tiến triển theo kế hoạch."

Về phía Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, sáng 9 tháng 2, Trung đoàn 24 (Sư đoàn 304) tăng cường cho Sư đoàn 308 liên tiếp đánh bại 5 đợt tiến công của chiến đoàn đặc nhiệm dù tại chốt 351 cầu Cha Kỵ, diệt gần hai đại đội. Cùng ngày, tại đường 16, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88 (Sư đoàn 308) đánh thiệt hại nặng Đại đội 2 (Tiểu đoàn 21 Biệt động quân) bảo vệ an toàn trận địa pháo Làng Sen.

Đêm 11 tháng 2, Tiểu đoàn 4 (Trung đoàn 88) và Tiểu đoàn 7 (Trung đoàn 64) tập kích Tiểu đoàn 2 dù ở bắc Sê Num.

Từ ngày 11 đến 13 tháng 2, Trung đoàn 64 (Sư đoàn 320) liên tiếp đánh thắng hai trận ở khu vực điểm cao 456 và đồi Không tên, tiêu diệt 3 đại đội của Tiểu đoàn 3 và Tiểu đoàn 6 (Lữ đoàn dù 3) chốt giữ căn cứ 31 (điểm cao 543) bắc Bản Đông 7 km. Cùng thời gian này, trên hướng nam và tây Bản Đông, các mũi tiến công của QLVNCH đều bị chặn đánh quyết liệt.

Phản công
Phản ứng của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đối với cuộc xâm nhập phát triển dần dần. Ban đầu Hà Nội tập trung chú ý vào một hoạt động nghi binh cho Hải quân Mỹ thực hiện ở ngoài khơi VNDCCH. Lực lượng này thực hiện tất cả các hoạt động cần thiết cho việc đổ bộ vào một địa điểm chỉ cách thành phố Vinh 20 km. Nhưng sự chú ý này không kéo dài, Binh đoàn 70 Quân Giải phóng miền Nam đã lệnh cho 3 sư đoàn 304, 308, và 320 vào vùng chiến sự ở Nam Lào. Đặc biệt, Sư đoàn 2 Quân Giải phóng miền Nam cũng đã hành quân từ phía Nam tới phu vực Sê-pôn và bắt đầu tiến về phía đông để đón mối đe dọa của VNCH. Đến đầu tháng 3, Quân Giải phóng đã có 36.000 quân trong khu vực, gấp rưỡi quân số của VNCH. Trung tuần tháng 2 năm 1971, sau khi chiến dịch mất tính bất ngờ, Bộ Tư lệnh Chiến dịch Mặt trận Đường 9 - Nam Lào (Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam) chỉ thị cho các đơn vị trong Binh đoàn 70 trên hướng chủ yếu của chiến dịch chuyển sang tiến công.

Phương pháp mà Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chọn để đánh bại cuộc xâm lấn là: Trước hết, pháo phòng không được sử dụng để cô lập các căn cứ hỏa lực ở phía bắc. Các vị trí vòng ngoài sẽ bị giã suốt ngày đêm bằng pháo, tên lửa, và súng cối. Tuy các căn cứ hỏa lực của QLVNCH được trang bị pháo, nhưng các khẩu pháo của họ thường dưới tầm các khẩu pháo Liên Xô cỡ 122 mm và 130 mm của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, việc hỗ trợ của không quân thì không hiệu quả do Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam ngụy trang kỹ các trận địa pháo. Do vậy các khẩu pháo của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam này chỉ cần đứng một chỗ và nã đạn vào các vị trí này. Vành phòng thủ mà đáng ra đã có thể được thiết lập bằng cách sử dụng B-52 chiến thuật đã bị vô hiệu hóa bởi các chiến thuật đánh gần của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Tiếp theo, các cuộc tấn công tập trung bằng bộ binh với yểm trợ bằng pháo và tăng sẽ kết thúc việc đánh chiếm.

Tại hướng bắc Đường 9 - Nam Lào, từ ngày 16 tháng 2, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã bắt đầu nhắm các cứ điểm Rangers South và chiều ngày 19 tập trung tấn công cứ điểm Rangers North. Lực lượng tấn công trên bộ là Trung đoàn 102 Thủ Đô của Sư đoàn 308, do Trung đoàn trưởng Hoàng Ngọc Tý và Chính ủy Nguyễn Hữu Ích chỉ huy, hỗ trợ bởi các xe tăng PT-76 và T-54. Tại Ranger North (điểm cao 500), vị trí này do Tiểu đoàn 39 (Liên đoàn 21 biệt động quân) chiếm giữ, có sự hỗ trợ của B-52 và pháo. Phòng thủ đến chiều ngày 20, quân số của Tiểu đoàn 39 đã giảm từ 500 tay súng xuống còn 323, họ bắt đầu rút về phía Ranger South cách đó 6 km. Đến đêm, chỉ có 109 người đến được Ranger South. Trong nỗ lực hỗ trợ Tiểu đoàn 39, 10 máy bay Mỹ, trong đó có 6 máy bay trực thăng, đã bị bắn rơi. Mỹ ước tính Quân Giải phóng thương vong khoảng 600 người trong trận này.

Ngày 21 tháng 2, đến lượt Ranger South, nơi có 400 quân của VNCH với hơn 100 quân từ Ranger North đến, bị tấn công. Lực lượng này giữ vị trí thêm 2 ngày trước khi tướng Lãm ra lệnh rút về Cứ điểm 30 cách đó 5 km về phía đông nam.

Ngày 23 tháng 2, cứ điểm Hotel 2 ở phía nam Đường 9 bị tấn công dữ dội bằng pháo binh và bộ binh. Hôm sau, lực lượng QLVNCH tại đây rút khỏi cứ điểm.

Từ ngày 26 đến ngày 28 tháng 2, được sự hỗ trợ đắc lực của các đơn vị tại chỗ của Đoàn 559, phối hợp với Sư đoàn 308 và Sư đoàn 320 hoạt động ở hướng bắc, các Sư đoàn 304, 324, 2 ở hướng nam và tây nam Đường 9 chuyển từ chốt chặt sang tiến công, đánh thiệt hại nặng sư đoàn 1 BB và sư đoàn TQLC QLVNCH, phá tan các đợt "nhảy cóc" lùng sục đánh phá kho tàng.

Căn cứ 31 (điểm cao 543) - vị trí then chốt 2 ở phía bắc là cứ điểm tiếp theo bị đánh chiếm. Căn cứ này đã bị Trung đoàn 64 (Sư đoàn 320 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, do Trung đoàn trưởng Khuất Duy Tiến và Chính ủy Đặng Văn Trượng chỉ huy, bao vây tiến công từ ngày 21 tháng 4. Hỏa lực phòng không dữ dội của Quân Giải phóng làm cho việc tăng viện và hậu cần cho căn cứ 31 trở nên bất khả thi. Tướng Dư Quốc Đống, chỉ huy Sư đoàn Dù VNCH khi đó đã lệnh cho các đơn vị của Thiết đoàn 17 từ Bản Đông tiến về phía bắc để tăng cường cho căn cứ. Nhưng lực lượng này đã không bao giờ tới nơi do các mệnh lệnh mâu thuẫn của tướng Lãm và tướng Đống.

Trong khi đó, bằng chiến thuật vây lấn, từ ngày 21 đến 24 tháng 2, các đơn vị của Trung đoàn 64 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã lần lượt tiêu diệt các trận địa hỏa lực và trận địa phòng ngự vòng ngoài, cắt đường bộ từ Bản Đông lên căn cứ 31. Trưa 25 tháng 2, Trung đoàn 64 được phối thuộc thêm Đại đội 9 (Tiểu đoàn xe tăng 198) gồm 3 xe tăng PT-76 nhận lệnh tấn công diệt cứ điểm. 11h30 phút ngày 25/, Đại đội 9 được lệnh xuất kích, húc đổ những cây to đã cưa sẵn tiến lên điểm cao 543, dùng pháo bắn sập các lô cốt yểm trợ bộ binh tiến công. Trong quá trình chiến đấu, 1 xe PT-76 bị bắn cháy và 1 chiếc khác bị bắn hỏng, chiếc xe tăng còn lại mang số hiệu 555 đã một mình quần thảo trong căn cứ suốt hàng giờ, bắn gần hết đạn dược có trong xe. Cuối trận đánh, tổ lái còn nhô ra khỏi xe ném lựu đạn cay và tấn công bằng súng AK. Đến một căn hầm, họ bủa vây bắt giữ 47 tù binh, trong đó có Lữ đoàn trưởng Nguyễn Văn Thọ. Đáng chú ý, xe tăng 555 cũng chính là một trong những chiếc xe đánh tham gia đánh trận Làng Vây năm 1968.

Bằng trận tiến công hiệp đồng binh chủng, Trung đoàn 64 đã làm chủ căn cứ 31, tiêu diệt Lữ đoàn 3 dù, bắt sống đại tá Lữ đoàn trưởng Nguyễn Văn Thọ và toàn bộ Ban tham mưu. Lữ đoàn 1 Dù và Lữ đoàn 1 Thiết giáp tại các căn cứ 30 và Bản Đông khi đó cũng đang bị Quân giải phóng tấn công nên đã không thể hỗ trợ. Thiệt hại của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam được Mỹ ước tính là 250 người chết, 11 xe tăng PT-76 và T-54 bị diệt (thực ra trận này Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chỉ mất 2 xe PT-76). QLVNCH có 155 người chết, 100 bị bắt chưa kể số bị thương.

Cứ điểm 30 chỉ trụ được thêm khoảng 1 tuần. Tuy độ dốc của ngọn đồi mà cứ điểm đặt trên đó đã loại trừ khả năng tấn công bằng xe tăng, sự bắn phá của pháo binh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã rất hiệu lực. Đến ngày 3 tháng 3, 6 khẩu lựu pháo 105 li và 155 li của cứ điểm đã bị phá hỏng.

Để cứu trợ cứ điểm 30, Thiết đoàn 17 QLVNCH đã tiến về phía căn cứ này . Xe tăng của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và QLVNCH đã giáp chiến lần đầu trong Chiến tranh Việt Nam tại phía bắc Đường 9. Trong 5 ngày từ 25 tháng 2, khi cứ điểm 31 bị đánh bại, đến 1 tháng 3, 3 trận đánh lớn đã xảy ra, trong đó QLVNCH được sự hỗ trợ của máy bay. QLVNCH mất 5 xe tăng M-41 và 25 xe bọc thép chở quân (APC). Thiệt hại của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam theo báo cáo của QLVNCH là 17 xe tăng hạng nhẹ PT-76 và 6 xe T-54 bị bắn cháy. Báo cáo của QLVNCH bị các sĩ quan Mỹ nghi ngờ, tướng Sutherland cho rằng đây chỉ là điều bịa đặt. Tài liệu của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam thì xác nhận trong giai đoạn này, họ chỉ có 1 chiếc T-54 bị chết máy và phải tự phá hủy để tránh bị đối phương thu giữ.

Trong các cuộc tấn công kể trên vào các căn cứ hỏa lực và các đội quân cứu viện, các đơn vị của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã chịu thương vong cao từ bom, pháo, tấn công từ trực thăng trang bị súng, và hỏa lực nhỏ. Tuy nhiên, họ luôn thể hiện sự thiện chiến và quyết tâm cao làm đối phương sửng sốt và ấn tượng. William D. Morrow, cố vấn của Sư đoàn Dù QLVNCH trong cuộc tấn công, đã ca ngợi các lực lượng của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam một cách ngắn gọn - "họ có thể đánh bại bất cứ quân đội nào thực hiện cuộc xâm lấn này."

Các chiến thắng phá tung cánh cung hướng bắc và chiến thắng ở hướng nam đường 9 đã tạo điều kiện thuận lợi cho Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam triển khai lực lượng tiến công đội hình trung tâm của QLVNCH từ Lao Bảo đến Bản Đông.

Đến Tchepone
Ngày 2 tháng 3, cho rằng thời cơ đã đến, Tổng Quân ủy của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã chỉ thị cho Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Mặt trận 702 "Tập trung tiêu diệt địch trong khu vực Bản Đông" với thời gian càng nhanh càng tốt. Sư đoàn 308 và các Trung đoàn 64 (Sư đoàn 320), Trung đoàn 66 (Sư đoàn 304) được lệnh tập trung bao vây tiến công tập đoàn cứ điểm Bản Đông. Sư đoàn 2 (Quân khu 5) hoạt động ở hướng nam bao vây kìm chân hai trung đoàn của Sư đoàn 1 bộ binh VNCH, ngăn không cho chi viện Bản Đông. Trung đoàn 24 (Sư đoàn 304) và một số tiểu đoàn của Mặt trận chốt giữ đường 9 giữa Bản Đông và Lao Bảo, quyết chặn không cho đối phương chạy thoát.

Mới non một tuần, con số thương vong của quân đội Sài Gòn đã lên đến 3.000. Từ Mỹ, Lầu Năm Góc điện hỏi tới tấp đại sứ Bunker và bộ chỉ huy lực lượng Mỹ ở Sài Gòn. Nguyễn Văn Thiệu sốt ruột lệnh tướng Hoàng Xuân Lãm bằng mọi giá "chiếm lấy Tchépone nhưng không cần cố giữ lấy nó", miễn sao tin tức loan đi "chiếm Tchépone" để có lý do tuyên bố chiến thắng, còn ngay sau đấy rút liền cũng được"

Trong khi đội hình chính của QLVNCH đang dậm chân tại Bản Đông đã được 3 tuần, còn các đơn vị Dù và Biệt động quân đang chiến đấu để sống sót, Tổng thống Thiệu và tướng Lãm quyết định thực hiện một cuộc tấn công trực thăng vận xuống chính Tchepone. Mặc dù các nhà lãnh đạo Mỹ và các phóng viên đã tập trung vào thị trấn bỏ hoang này như là một trong các mục tiêu chính của Lam Sơn 719, nhưng nơi mà hệ thống hậu cần của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đi qua thực ra lại nằm ở phía Tây của thị trấn bị tàn phá. Tuy nhiên, nếu các lực lượng của VNCH có thể chiếm giữ Tchepone thì Nguyễn Văn Thiệu sẽ có được một lý do chính trị để tuyên bố "chiến thắng" và rút quân về Nam Việt Nam.

Cuộc tấn công này đã giao cho Sư đoàn 1 Bộ binh VNCH đang chiếm giữ các căn cứ phía nam Đường 9 thực hiện, chứ không phải cho đội hình chính với thiết giáp yểm trợ hiện đang ở Bản Đông, cũng không phải lực lượng Thủy quân lục chiến dự phòng. Điều đó có nghĩa là, trước hết, Thủy quân lục chiến phải được đưa vào thay chân Sư đoàn 1 ở phía nam đường 9, việc này làm chậm thêm quá trình tiến quân. Bộ chỉ huy QLVNCH quyết định đưa thêm đội 2 gồm Lữ đoàn Dù số 2, Trung đoàn TQLC số 147 và 258 tham chiến.

Cuộc tấn công bắt đầu vào ngày 3 tháng 3, khi các đơn vị của Sư đoàn 1 Bộ binh được không vận tới 2 căn cứ hỏa lực (Lolo và Sophia) và bãi đổ bộ Liz, tất cả đều ở phía nam Đường 9. 11 chiếc trực thăng đã bị bắn rơi và 44 chiếc khác bị bắn hỏng khi chở 1 tiểu đoàn tới căn cứ Lolo. Ba ngày sau, 276 trực thăng UH-1 được bảo vệ bởi các máy bay AH-1 Cobra mang rocket và máy bay tiêm kích đã đưa các tiểu đoàn 2 và 3 của Trung đoàn 2 từ Khe Sanh tới Tchepone. Đây là cuộc đổ quân bằng trực thăng lớn nhất trong Chiến tranh Việt Nam. Chỉ có 1 trực thăng bị hỏa lực phòng không bắn rơi khi quân đổ xuống bãi đổ bộ Hope, cách Tchepone 4 km về phía đông bắc. Trong hai ngày, các đội trinh sát của hai tiểu đoàn này lùng soát Tchepone và khu vực xung quanh nhưng không đến gần vùng đồi núi ở phía Tây thị trấn. Họ không tìm thấy gì ngoài xác những người lính Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bị chết do trúng bom. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã phản ứng bằng cách tăng cường bắn phá hàng ngày vào các cứ điểm, đặc biệt là Lolo và Hope.

Trong khi đó, phối hợp với lực lượng tại Mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị ở hướng đông, từ ngày 5 đến 10 tháng 3, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trên hướng chủ yếu liên tục đánh các lực lượng tiếp viện của QLVNCH đến giải tỏa cho Bản Đông, đánh thiệt hại nặng Trung đoàn 1 (Sư đoàn 1 Bộ binh VNCH), chia cắt đội hình QLVNCH ở Đường 9 - Bản Đông và các đơn vị bảo vệ hướng nam.

Rút lui

Mục tiêu tại Lào có vẻ như đã đạt được, Tổng thống Thiệu và tướng Lãm ra lệnh rút quân, cuộc rút lui bắt đầu ngày 9 tháng 3 và sẽ kéo dài cho đến hết tháng, phá hủy Căn cứ 604 và các kho hàng gặp trên đường. Tướng Abrams khuyên Nguyễn Văn Thiệu nên tăng cường quân tại Lào để họ tiếp tục gây rối khu vực cho đến khi mùa mưa bắt đầu. Đến thời điểm này, toàn bộ lực lượng dự bị của QLVNCH chỉ còn một lữ đoàn Thủy quân lục chiến. Nguyễn Văn Thiệu trả lời bằng cách đề nghị sử dụng quân Mỹ tại Lào, biết rằng lựa chọn này là không thể được. Tuy nhiên, chiến trận đã chuyển sang hướng có lợi cho Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Hỏa lực phòng không vẫn có sức hủy diệt mạnh, và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam không gặp khó khăn trong việc hậu cần và tiếp viện cho các đơn vị tham gia chiến đấu.

Ngay khi thấy dấu hiệu rằng bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng Hòa đã bắt đầu rút lui, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tăng cường nỗ lực nhằm tiêu diệt lực lượng này trước khi nó có thể về đến Nam Việt Nam. Hỏa lực phòng không được tăng cường để chặn đứng hoặc làm chậm các nỗ lực hậu cần và sơ tán của trực thăng, các căn cứ hỏa lực thiếu người bị tấn công, và các đơn vị trên bộ của QLVNCH phải đi qua một chuỗi đầy các ổ phục kích suốt dọc Đường 9.

Sáng 16/3, Sư đoàn 2 do Sư đoàn trưởng Nguyễn Chơn chỉ huy, được tăng cường Tiểu đoàn 3 của Trung đoàn 48 (Sư đoàn 320) thực hiện mệnh lệnh của Tư lệnh chiến dịch tiêu diệt Trung đoàn 1 bộ binh thuộc Sư đoàn 1 VNCH đang bỏ điểm cao 723 chạy về hướng Đông Bắc và lọt vào khu vực phục kích, đội hình hoàn toàn rối loạn. Sau hai ngày tiến công, Sư đoàn 2 đã tiêu diệt và bắt sống 1.750 lính, diệt gọn Trung đoàn 1 thuộc Sư đoàn 1 VNCH, bắn rơi 50 máy bay các loại, thu hàng trăm súng, pháo, súng cối hạng nặng.

Trên đà thắng, từ ngày 12 đến 17 tháng 3, các Trung đoàn 36 (Sư đoàn 308), 64 (Sư đoàn 320), 66 (Sư đoàn 304) và các đơn vị hỏa lực xe tăng, pháo binh, pháo cao xạ của Quân giải phóng đã tiến công dồn dập tập đoàn cứ điểm Bản Đông do lữ đoàn 1 dù và 2 thiết đoàn đóng giữ. Trước sức tiến công mãnh liệt của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, ngày 18 tháng 3, do đã bị thiệt hại quá nặng, QLVNCH bắt đầu rút khỏi Bản Đông. Đến 20 tháng 3, cứ điểm Bản Đông bị tiêu diệt, Quân Giải phóng tuyên bố đã diệt 1.762 quân đối phương, bắt sống 107 lính, thu và phá hủy 113 xe quân sự, 24 khẩu pháo, bắn rơi 52 máy bay trực thăng. Trận đánh còn được gọi: Đại phá Bản Đông, mấu chốt chiến dịch, theo lời đề tựa của một bức ảnh của phóng viên Đoàn Công Tính.

Chỉ có một quân đội kỉ luật cao và hiệp đồng tốt mới có thể thực hiện được cuộc lui quân có trật tự khi phải đối mặt với đối phương quyết chiến, nhưng QLVNCH không có được đặc điểm nào như trên. Cuộc rút quân nhanh chóng biến thành một sự thảm bại, tháo chạy hỗn loạn. Những giờ phút bi thảm nhất của đạo quân chủ lực tinh nhuệ, thực hiện cuộc hành quân Lam Sơn - 719 đã diễn ra.

Ngày 19-3-1971, tiểu đoàn 3, Trung đoàn 27 Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam được lệnh cơ động phục kích ở động Na, Kế Sách, Ba Lào. Chờ xe tăng và thiết giáp lọt vào đội hình phục kích, tiểu đoàn đánh thẳng vào giữa đoàn xe. Sau 1 giờ chiến đấu, tiểu đoàn diệt gọn 28 xe tăng - thiết giáp và xe vận tải. Gần 100 binh sĩ QLVNCH đã tử trận, hàng trăm binh lính khác vứt bỏ súng đạn, chạy vào rừng hòng thoát thân đã bị vây bắt làm tù binh.

Ngày 20 tháng 3, QLVNCH đã hoàn toàn rút khỏi khu vực Bản Đông - nơi đã được chọn làm khu vực đánh trận then chốt. Từng cứ điểm đơn độc bị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiêu diệt hoặc đánh bại, và mỗi chuyến rút quân đều phải trả giá đắt. Ngày 21 tháng 3 Thủy quân lục chiến tại cứ điểm Delta phía nam Đường 9 bị tấn công dữ dội bằng pháo binh và bộ binh. Trong một cố gắng rút quân không thành, 7 trực thăng bị bắn rơi và 50 chiếc khác bị trúng đạn. Cuối cùng, lực lượng Thủy quân lục chiến tại đây đã liều phá vây và di chuyển đến nơi an toàn tại cứ điểm Hotel rồi cũng nhanh chóng rời bỏ cứ điểm này. Trong khi rút Trung đoàn 2 QLVNCH, 28 trong số 40 trực thăng tham gia đã bị bắn rơi hoặc hư hại.

Trên Đường 9 - Nam Lào, đoạn từ Bản Đông về Lao Bảo, hơn 100 xe tăng, xe thiết giáp của QLVNCH bị chặn đánh. Lực lượng tăng thiết giáp này đã mất 60% số xe tăng và một nửa số xe bọc thép (APC). Quân đội VNCH hoảng sợ và rối loạn, tháo chạy không còn tổ chức nên đã bỏ lại nguyên vẹn 54 khẩu lựu pháo 105mm và 28 khẩu pháo 155mm. Máy bay Mỹ lại phải bay tới ném bom phá hủy số xe pháo này để tránh bị đối phương chiếm và tái sử dụng.

Nhiệm vụ bọc hậu trên Đường 9 trước được giao cho Sư đoàn Dù VNCH nay thuộc về Lữ đoàn 1 Thiết giáp. Khi được tù binh báo rằng trước mặt có 2 trung đoàn Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đang mai phục, chỉ huy lữ đoàn, Đại tá Nguyễn Trọng Luật báo cáo cho Tướng Đống. Tư lệnh quân Dù đã điều lực lượng giải tỏa được đoạn đường nhưng lại không báo lại cho Đại tá Luật. Để tránh bị tiêu diệt trên Đường 9, Đại tá Luật đã lệnh cho đội hình bỏ đường chính khi chỉ còn cách biên giới 5 km để đi vào đường mòn trong rừng. Tuy nhiên, con đường mòn lại dẫn đến ngõ cụt bên bờ dốc của sông Tchepone, đội hình bị tắc lại ở đây, trong khi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam áp sát và tấn công dữ dội từ phía sau. Cuối cùng, hai xe ủi đất phải được trực thăng cẩu vào để QLVNCH tạo một đoạn sông cạn để lội qua.

Những binh lính sống sót về được miền Nam Việt Nam vào ngày 23 tháng 3. Đến ngày 25, 45 ngày kể từ khi bắt đầu chiến dịch, lực lượng còn sống sót của QLVNCH đã rút hết về được đến miền Nam Việt Nam. Căn cứ tiền phương tại Khe Sanh cũng bị tấn công ngày càng mạnh bởi pháo và đặc công. Ngày 23/3/1971, phối hợp với lực lượng Đường 9 Nam Lào, bộ đội Đặc công B5 đã tập kích căn cứ không quân Mỹ ở Tà Cơn, tiêu diệt 100 phi công trực thăng và nhân viên kỹ thuật, phá hủy hoặc gây hư hại 42 máy bay lên thẳng, 6 xe tăng. Một bộ phận lực lượng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phát triển đánh vào khu vực Hướng Hóa, Khe Sanh làm quân Mỹ náo loạn Ngày 6 tháng 4 đến lượt căn cứ này bị bỏ lại, các lực lượng của VNCH và Mỹ rút hết, Chiến dịch Lam Sơn 719 kết thúc.

Kết quả
Dù một đợt tấn công bằng trực thăng đã chiếm được một phần Tchepone, nhưng đó là một kết quả phải trả bằng giá đắt, vì QLVNCH chỉ đóng giữ thị trấn trong một thời gian ngắn ngủi trước khi phải rút lui do các cuộc tấn công vào đội hình chính. Mục tiêu chiến lược là cắt tuyến tiếp vận trên đường mòn Hồ Chí Minh đã không thực hiện được. Thiệt hại của QLVNCH là rất lớn, ví dụ, riêng Liên đoàn thiết giáp 1 đã tổn thất 21 xe tăng M41 Walker Bulldog, 26 xe thiết giáp các loại, 2 xe làm đường và 51 quân xa đủ loại, chiếm một nửa số xe ban đầu. Trong quá trình rút lui, 60% số xe tăng và một nửa số xe bọc thép chở quân (APC), cùng với 54 khẩu lựu pháo 105mm và 28 khẩu 155mm đã bị phá hủy hoặc bị chiếm mất. Theo thống kê của tướng Nguyễn Duy Hinh, QLVNCH đã mất tổng cộng 71 xe tăng, 163 xe thiết giáp, 37 xe công binh, 278 xe tải bị phá hủy hoặc thu giữ Một nguồn khác thống kê QLVNCH bị mất 96 khẩu pháo hạng nặng (cỡ 105mm và 155mm), chưa kể tổn thất về pháo hạng nhẹ và súng cối Không rõ tổn thất về máy bay và trực thăng.

Quân Mỹ thiệt hại nhẹ hơn về người, nhưng thiệt hại nặng về trang bị, đặc biệt là máy bay trực thăng. Không quân Mỹ bị mất 7 máy bay chiến đấu. Lục quân Mỹ tổn thất 108 trực thăng bị phá hủy hoàn toàn (10 OH-6A, 6 OH-58, 53 UH-1H, 26 AH-1G, 3 CH-47, 2 CH-53) và 618 chiếc khác bị hư hại (25 OH-6A, 15 OH-58, 316 UH-1H, 158 AH-1G, 26 CH-47, 13 CH-53, 2 CH-54) 20% trong số trực thăng bị hư hại đã không thể sửa chữa được do hỏng quá nặng Tổng cộng, Lục quân Mỹ bị tổn thất tới 726 trực thăng (chiếm 66% trong số khoảng 1.100 trực thăng được huy động cho chiến dịch), trong đó khoảng 230 chiếc đã bị phá hủy hoặc hư hại hoàn toàn. Đó là chưa kể tới vài chục trực thăng thuộc biên chế Quân lực Việt Nam cộng hòa cũng bị mất trong chiến dịch.

Theo Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, chiến dịch phản công của họ kết thúc thắng lợi sau 45 ngày chiến đấu. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố diệt gọn 2 lữ đoàn (lữ đoàn dù 3 và lữ đoàn 147 thủy quân lục chiến), 1 trung đoàn bộ binh (trung đoàn 1 Sư đoàn 1) và 5 tiểu đoàn khác (tiểu đoàn 39 biệt động quân, tiểu đoàn 8 - lữ 1 dù, tiểu đoàn 2 của trung đoàn 3, tiểu đoàn 2 và 4 của trung đoàn 2 - Sư đoàn l), 4 thiết đoàn (4, 7, 11 và 17), 8 tiểu đoàn pháo (3 tiểu đoàn pháo của Sư đoàn 1, 2 tiểu đoàn pháo của Sư đoàn dù, 1 tiểu đoàn pháo của lữ 147, 1 tiểu đoàn pháo của biệt động quân và 1 tiểu đoàn pháo của lữ đoàn kỵ binh không vận), đánh thiệt hại nặng 3 sư đoàn (Sư đoàn dù, Sư đoàn 1 bộ binh, Sư đoàn thủy quân lục chiến). Bắn rơi, phá hủy 556 máy bay (có 505 máy bay trực thăng), 43 tàu xuồng - xà lan, 1.138 xe quân sự (có 528 xe tăng và xe bọc thép), phá hủy 112 khẩu đại bác và súng cối cỡ lớn. Vũ khí thu giữ được gồm 2 máy bay trực thăng, 24 xe quân sự, 78 khẩu đại bác và súng cối, hơn 2.000 súng bộ binh và nhiều trang dụng quân sự khác.

Đây là cuộc hành quân thiệt hại nặng nề nhất đối với QLVNCH. Nếu xét phương diện một thử nghiệm của Việt Nam hóa chiến tranh, Lam Sơn 719 đã là một thất bại nặng nề. Hơn nửa lực lượng xâm lấn đã bị thương vong. Lực lượng tinh nhuệ Biệt động quân và sư đoàn nhảy dù đã bị thiệt hại nặng, đây là các đơn vị dự bị chiến lược tốt nhất của Việt Nam Cộng hòa. Một tướng Mỹ sang giám sát tình hình đã nhận xét: "Chiến dịch Lam Sơn đã phá hủy mất phần tinh nhuệ nhất của QLVNCH và trở nên nghiêm trọng, bất lợi hơn nhiều so với điều mà người ta tưởng lúc đó. Việc điều khiển chiến dịch của chúng ta rất tồi. Toàn bộ vai trò và chỉ đạo yểm trợ của Mỹ không hoàn tất được vì sự quan liêu của Lầu Năm góc... Đây là một thử thách thực sự của chương trình "Việt Nam hóa". Lầu Năm góc đã từ chối không để người Mỹ tham gia vào chiến dịch. Sự yểm trợ mà Nam Việt Nam đã quá quen thuộc và đang mong đợi được tiếp tục, đến đây đã bị cắt đứt...". Tướng không quân Nguyễn Cao Kỳ đã đánh giá: Đem một đội quân quen "lệ thuộc phần lớn vào quân đội khác về chỉ huy, về vũ khí và ngay cả chiến lược" để nhào nặn thành "mới" và tách ra độc lập tác chiến như kiểu Lam Sơn 719 rất khó mà địch nổi đối phương".

Nếu xét về phương diện phá hoại hậu cần, chiến dịch này chỉ phá hủy được một số kho tàng và cơ sở vật chất của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Theo đánh giá của Mỹ, chiến dịch này làm kế hoạch tấn công các tỉnh phía Nam giới tuyến của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bị chậm lại một năm. Nhưng về cơ bản, hệ thống tiếp tế của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã không bị hư hại, số chuyến xe vận tải tăng lên ngay sau khi chiến dịch kết thúc. Đầu năm 1972, lực lượng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tích lũy đủ đạn dược và lại tung ra một trận tổng tiến công nữa - Chiến dịch Xuân hè 1972.

Với kỹ thuật quân sự thế giới

Trước đây, chiến thuật "trực thăng vận" đã tỏ nhược điểm, nhưng đến nay nhược điểm thể hiện trong trận đánh lớn danh tiếng. Lúc này đang có mâu thuẫn về xu hướng hiện đại hóa kỹ thuật quân sự, người ta đang tranh cãi xe tăng hay trực thăng vũ trang sẽ là chủ lực trên chiến trường. Chiến dịch đường 9 Nam Lào được giới khoa học quân sự nghiên cứu kỹ càng, thiệt hại nặng nề của lực lượng trực thăng Mỹ trong chiến dịch này chứng tỏ vị trí của trực thăng vũ trang chỉ là yểm trợ cơ động chứ không thể thay thế hoàn toàn xe tăng - thiết giáp. Tờ Người quan sát mới (Pháp) ngày 29 tháng 3 năm 1971 bình luận: "Ý nghĩa sâu sắc của cuộc hành quân Lam Sơn 719 là chỉ ra thất bại lớn đầu tiên của loại máy móc từ trước đến nay vẫn được giới quân sự Mỹ dương dương tự đắc trong cuộc chiến tranh ở miền Nam Việt Nam – đó là máy bay lên thẳng".

Ngày nay, trực thăng vũ trang sử dụng ở tiền tuyến chỉ là kiểu máy bay chở ít người, bọc giáp tốt, chống tăng tốt, gọi là "trực thăng tấn công". Những loại có vỏ giáp mỏng và vũ trang yếu được lùi về tuyến sau để tham gia vận tải, chở quân là chính. Ngày nay trực thăng chở quân không còn được sử dụng như xe bọc thép chiến đấu ở tiền tuyến (IFV).

Cũng như vậy, chiến dịch làm nổi lên vấn đề tồn tại từ lâu trong nghệ thuật pháo binh, pháo 175 mm tự hành nòng dài tầm xa M107 của Mỹ. Pháo được sơn dòng chữ "vua chiến trường" trên nòng do tầm bắn xa và sức công phá rất mạnh, nhưng khi tham chiến thì nhiều nhược điểm lộ ra: xe không có vách bọc thép nên dễ bị tổn hại, lại cồng kềnh không tiện cho cơ động-trú ẩn, tốc độ bắn chậm (chỉ 1 - 2 phát/phút), bắn xa kém chính xác do tính toán và định vị ngày đó chưa hoàn thiện. Do vậy khi đấu pháo, M107 không chống lại được kiểu pháo xe kéo M-46 cỡ 130mm (do Liên Xô viện trợ cho Việt Nam), dù về lý thuyết thì M107 có tầm bắn xa hơn và sức công phá của đạn mạnh hơn. Ngày nay pháo này không còn được Hoa Kỳ sử dụng, được coi như phát triển chưa hoàn chỉnh.

Tổn thất
Quân lực Việt Nam Cộng Hòa: một tài liệu của VNCH thống kê con số thương vong là 1.529 chết, 5.483 bị thương và 625 mất tích, ngoài ra còn có 1.142 bị bắt. Tuy nhiên đó chỉ là thương vong do QLVNCH tự công bố, có thể con số này đã bị giảm bớt để che giấu mức độ thiệt hại. Còn theo tài liệu của Quân đoàn XXIV Hoa Kỳ (đơn vị tham gia hỗ trợ chiến dịch) thì con số thương vong của VNCH còn cao hơn nhiều so với thống kê nêu trên: lên tới 8.483 chết, 12.420 bị thương, 691 mất tích.
Quân đội Mỹ: 215 chết, 1.149 bị thương, 38 mất tích. Về trang bị, có 7 máy bay phản lực, 108 trực thăng bị phá hủy và 618 trực thăng khác bị bắn hỏng (20% số trực thăng bị hỏng đã không thể sửa chữa được)
Quân giải phóng: Theo số liệu của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, thương vong của họ trong toàn chiến dịch là 2.163 chết, 6.176 bị thương.

Nguyên nhân thất bại của quân Mỹ - Việt Nam Cộng hòa
Cuộc hành quân này đã thất bại vì những lý do sau:
Cuộc hành quân không bảo đảm tính bất ngờ chiến lược, đã bị đối phương dự đoán và chuẩn bị từ lâu để chặn đánh. QĐNDVN chuẩn bị trước tại đây những sư đoàn mạnh mẽ, kỷ luật.
Các căn cứ của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam là những nơi họ đã lâu năm thông thuộc địa bàn và có bố phòng. Ngay quân đội Hoa Kỳ với sức mạnh tổng lực, huy động không quân và biệt kích đánh phá suốt nhiều năm mà vẫn không thể làm gì nổi. Trong thời kỳ tìm-diệt, các Chiến dịch Attleboro và Junction City đều đã thất bại khi đánh vào những vùng căn cứ kiểu này. Hơn nữa, vùng Hạ Lào là nơi tập trung rất nhiều binh lực hiện đại của QĐNDVN, còn mạnh hơn vùng B2 rất nhiều, so với các khu căn cứ khác thì Quân lực Việt Nam Cộng hòa không có đủ sức mạnh, kinh nghiệm và bản lĩnh để đương đầu. Trong chiến dịch, các chỉ huy Mỹ nhận xét QLVNCH đã có những thiếu sót nghiêm trọng "từ việc lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, cho tới tinh thần và kỹ năng chiến đấu".
Khi hoạch định kế hoạch, người ta chú ý nhiều đến khía cạnh phô trương sức mạnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa đánh được vào "đất thánh Cộng sản" chứ ý nghĩa quân sự thì ít (Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu nói rằng chiến dịch này "Chỉ cốt sao đến được Tchepone rồi về"). Chính vì để phô trương nên khi gặp khó khăn rất lớn, các chỉ huy Mỹ-VNCH vẫn không chịu chấm dứt chiến dịch mà cố gắng tiến khó nhọc đến Tchepone để rồi bị bao vây, phải cố sức mở đường máu quay về với thiệt hại lớn mới thoát dù chỉ cách biên giới vài chục km.
Sự phối hợp của quân Mỹ và quân lực Việt Nam Cộng hòa không tốt. Không quân Mỹ chỉ ném bom B-52 dọn đường theo yêu cầu, còn nhiệm vụ phối hợp hoả lực chiến thuật cho bộ binh tác chiến thực hiện không hiệu quả.
Liên quân Mỹ - Việt Nam Cộng hòa đã đánh giá sai tình hình khi cho rằng Quân Giải phóng sau các đợt càn quét năm 1969-70 đã không còn đủ đạn dược và lực lượng để kháng cự lại các đợt tấn công của liên quân Mỹ-VNCH và họ cũng nghĩ rằng QGP không có khả năng tác chiến hợp đồng binh chủng mà chỉ có thể tiến hành tấn công-phòng thủ đơn binh chủng.
Lực lượng máy bay trực thăng đã bị lọt vào khu vực đậm đặc phòng không đã chờ sẵn của đường mòn Hồ Chí Minh nên đã bị thiệt hại quá nặng, không thể hoàn thành nhiệm vụ yểm trợ cho bộ binh

Ý nghĩa

Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và lực lượng Pathet Lào đã làm thất bại nặng nề về quân sự và chính trị của Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Chiến thắng này giúp QGP bảo vệ vững chắc tuyến hành lang vận tải chiến lược dọc biên giới Việt Nam - Lào, làm phá sản một bước quan trọng chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ. Chiến thắng đường 9 - Nam Lào của Quân Giải phóng và lực lượng Pathet Lào đã tác động mạnh mẽ đến cục diện chiến tranh trên chiến trường ba nước Đông Dương. Qua thắng lợi này, so sánh lực lượng và thế chiến lược trên chiến trường miền Nam nói riêng và trên chiến trường Đông Dương nói chung thay đổi nhanh chóng. Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và lực lượng Pathet Lào đã chấm dứt quá trình tiến công - phản kích đánh ra vùng ngoài của liên quân Mỹ - quân đội Sài Gòn, tạo ra bước ngoặt rất quan trọng trong so sánh tương quan lực lượng và thế chiến lược có lợi.

Với QGP, thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào mở ra thời kỳ phát triển hết sức phong phú, đa dạng nhiều cách đánh của các lực lượng trong đội hình tác chiến binh chủng hợp thành. Chiến thắng này thực sự đánh dấu bước trưởng thành mới của QGP, đặc biệt là nghệ thuật quân sự. Đây là lần đầu tiên, QGP đã thực hiện thắng lợi một chiến dịch phản công quy mô lớn bằng các lực lượng binh chủng hợp thành, đánh và tiêu diệt được đối phương có chi viện hỏa lực và cơ động. Với chiến thắng này, QGP đã đưa nghệ thuật tác chiến phản công lên một trình độ cao và hoàn thiện. Đó là nghệ thuật lập thế ta, phá thế địch; nghệ thuật phối hợp ăn ý và hiệu quả cao về tác chiến chiến dịch giữa lực lượng cơ động và lực lượng tại chỗ, trên địa bàn rừng núi thưa dân.

Chiến thắng này của liên minh Việt Nam – Lào đã đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719 của Mỹ và VNCH, đã thể hiện tình đoàn kết gắn bó keo sơn giữa quân và dân hai nước cũng như sự đoàn kết và liên minh chiến đấu đặc biệt giữa Việt Nam và Lào. Kết quả chiến dịch đã làm thay đổi cán cân trên bàn đàm phán tại Hội nghị Paris khi phái đoàn VNDCCH và phái đoàn CHNMVN dần lấy lại thế thượng phong. Với sự thất bại của Chiến dịch Lam Sơn 719, phái đoàn Hoa Kỳ buộc phải thay đổi giọng điệu trên bàn đàm phán trong khi phái đoàn CHNMVN tiếp tục đưa ra yêu sách.

Tài liệu tham khảo
Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào  Đại tá Trần Tiến Hoạt (Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam)

 Bowman John S. The Vietnam War Day by Day New York: Mallard Books, 1989.
 Fulgham, David, Terrence Maitland, et al. South Vietnam On Trial: Mid-1970 to 1972. Boston: Boston Publishing Company, 1984.
 Nalty, Bernard C. Air War Over South Vietnam: 1968-1975. Washington DC: Air Force History and Museums Program, 2000.
 Nolan William K. Into Laos: The Story of Dewey Canyon II/Lam Son 719. Novato CA: Presidio Press, 1986.
 Tilford, Earl H. Setup: What the Air Force Did in Vietnam and Why. Maxwell Air Force Base AL: Air University Press, 1991.
Van Stolkweg, South Vietnam Takes the Offensive-Lam Son 719. The Hague, Netherlands: Interdoc, 1991.

Chú thích

Liên kết ngoài
Tiếng Anh:
The Effects of Vietnamization on the Republic of Vietnam's Armed Forces, 1969-1972 by John Rincon
Lam Son 719 at 101st Aviation Battalion site
A list of Vietnam statistics. Has the helicopter losses reference.

L
Xung đột năm 1971
Chiến tranh Việt Nam


title: Cardiophorus cruciatus

text:
Cardiophorus cruciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus