title: Tây Úc

text:
Tây Úc (, viết tắt là WA) là tiểu bang ở miền tây nước Úc chiếm một phần ba diện tích quốc gia này. Tiểu bang này giáp Ấn Độ Dương về phía bắc và tây, giáp vịnh Đại Úc và Nam Đại Dương về phía nam, giáp Lãnh thổ phương Bắc về phía đông bắc và giáp tiểu bang Nam Úc về phía đông nam. Tây Úc là đơn vị tiểu bang có diện tích lớn nhất tại Úc, với diện tích là 2.529.875 km², và là đơn vị hành chính lớn thứ nhì trên thế giới. Dù vậy phần lớn đất đai Tây Úc rất là thưa dân, tổng cộng có khoảng 2.565.000 cư dân, chiếm khoảng 11% tổng dân số toàn quốc. Trong số hơn hai triệu dân đó, 92% tập trung ở ven biển phía tây nam.

Người châu Âu đầu tiên đến Tây Úc là nhà thám hiểm người Hà Lan Dirk Hartog vào năm 1616. Hơn 200 năm sau vào năm 1826, chính phủ thuộc địa tiểu bang New South Wales cho thiết lập một đồn binh ở vũng King George III tức Albany ngày nay hầu củng cố dinh điền đưa tù nhân đến khai phá và lập nghiệp. Sang năm 1829 thì lập Thuộc địa sông Swan, bao gồm địa điểm thủ phủ Perth hiện nay. York là thị trấn đầu tiên nằm sâu trong đất liền, cách Perth 97 km về phía đông.

Tiểu bang Tây Úc chính thức chấp nhiệm vào năm 1890, đến năm 1901 thì cùng gia nhập các tiểu bang khác của Úc thành liên bang châu Úc. Ngày nay, kinh tế Tây Úc chủ yếu dựa vào khai mỏ, nông nghiệp và du lịch. Tây Úc sản xuất 46% tổng lượng xuất khẩu của Úc. Tây Úc là nơi sản xuất quặng sắt lớn thứ nhì trên thế giới.

Lịch sử

Các cư dân đầu tiên của Úc đến từ phía bắc vào khoảng 60.000 đến 40.000 năm trước. Trong hàng nghìn năm sau, họ dần di chuyển ra toàn bộ đại lục. Những người Ủc bản địa này đã cư trú khắp Tây Úc trong một thời gian dài trước khi các nhà thám hiểm người châu Âu bắt đầu đến thám hiểm vào đầu thế kỷ 17.

Người châu Âu đầu tiên đến Tây Úc là nhà thám hiểm người Hà Lan tên Dirk Hartog, vào ngày 25 tháng 10 năm 1616 ông đổ bộ lên nơi mà nay gọi là mũi Inscription, đảo Dirk Hartog. Trong thời gian còn lại của thế kỷ 17, các nhà hàng hải người Hà Lan và người Anh tiếp xúc với bờ biển Tây Úc, song thường là không chủ tâm khi nhiều thuyền đắm dọc theo bờ biển và thuyền đi lệch hải trình Brouwer. Hai trăm năm trôi qua trước khi người châu Âu tin rằng đại lục địa phương nam thực sự tồn tại. Đến cuối thế kỷ 18, các thủy thủ người Anh và người Pháp bắt đầu thám hiểm bờ biển Tây Úc.

Nguồn gốc của bang Tây Úc bắt đầu bằng việc thành lập một khu dân cư tù nhân tại vịnh King George III vào năm 1826 (sau đổi thành Albany từ năm 1832). Khu dân cư được thành lập nhằm đáp ứng quan tâm của người Anh về khả năng thành lập một thuộc địa của Pháp tại duyên hải của Tây Úc. Ngày 7 tháng 3 năm 1831, quyền quản lý khu dân cư được trao cho Thuộc địa sông Swan.

Năm 1829, Thuộc địa sông Swan được James Stirling thành lập ven sông Swan. Đến năm 1832, dân số người Anh định cư trong thuộc địa đạt khoảng 1.500, và tên chính thức của thuộc địa đổi sang Tây Úc. Hai điểm đô thị riêng biệt của thuộc địa dần phát triển thành thành phố cảng Fremantle và thủ đô Perth. York là điểm định cư nội lục đầu tiên tại Tây Úc, nằm cách Perth 97 km về phía đông. Dân số tăng trưởng rất chậm cho đến khi có các phát hiện quan trọng về vàng vào khoảng thập niên 1890 quanh Kalgoorlie.

Năm 1887, Tây Úc có một hiến pháp mới, nó cấp quyền tự quản cho người Úc gốc Âu và đến năm 1890 thì Quốc hội Anh thông qua đạo luật cấp quyền chính phủ tự trị cho thuộc địa. John Forrest trở thành thủ tướng đầu tiên của Tây Úc.

Năm 1896, Nghị viện Tây Úc ủy quyền vay một khoản để xây dựng đường ống vận chuyển 5 triệu gallon nước mỗi ngày đến Goldfields của Tây Úc, đường ống hoàn thành vào năm 1903. Đường ống mang nước vượt  từ Perth đến Kalgoorlie, và được các sử gia nhận định là một yếu tố quan trọng giúp làm tăng dân số bang và tăng trưởng kinh tế.

Ngày 1 tháng 1 năm 1901, sau một tuyên bố của Nữ vương Victoria, Tây Úc cùng năm thuộc địa khác của Anh tại Úc liên bang hóa thành Thịnh vượng chung Úc, mỗi cựu thuộc địa trở thành một bang. Người Tây Úc khá miễn cưỡng gia nhập liên minh, họ chấp thuận chỉ sau khi có đề xuất về một tuyến đường sắt liên kết duyên hải phía tây và duyên hải phía đông của lục địa.

Sự thịnh vượng đến từ vàng nhanh chóng biết mất và đến những năm đầu của thế kỷ 20 thì kinh tế Tây Úc lại phải dựa vào len và lúa mì. Do vậy khi hai mặt hàng này sụt giá vào cuối thập niên 1920 và đầu thập niên 1930 khiến kinh tế Tây Úc sụp đổ. Kinh tế Tây Úc không phục hồi cho đến sau Chiến tranh thế giới thứ hai khi chính phủ liên bang đưa ra chính sách nhập cư hậu chiến kéo theo một dòng người nhập cư lớn hầu như đến từ châu Âu từ năm 1947 đến năm 1970.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, hải chiến giữa HMAS Sydney của Úc và Kormoran của Đức ngoài khơi gần Carnarvon diễn ra vào ngày 19 tháng 11 năm 1941. Hai tàu đều bị chìm và toàn bộ 645 người trên Sydney thiệt mạng. Ngày 3 tháng 3 năm 1942, các máy bay của Nhật Bản oanh tạc Broome, có 88 người Úc thiệt mạng theo số liệu chính thức.

Cháy rừng cây bụi tệ hại nhất trong lịch sử Tây Úc xảy ra vào đầu năm 1961, nhiều cộng đồng nhỏ bị phá hủy bao gồm 132 ngôi nhà tại Dwellingup. Mặc dù không có thương vong, song 800 người bị mất nhà. Cũng trong năm này, bùng nổ khai mỏ bắt đầu với việc ban hành luật cho phép khai thác bauxite trong các khu rừng bạch đàn jarrah. Kinh tế Tây Úc được hỗ trợ trong hai thập niên kế tiếp nhờ các mỏ niken quanh Kalgoorlie và các mỏ quặng sắt tại tây bắc.

Địa lý
Tây Úc được giới hạn đến kinh tuyến 129°Đ, kinh tuyến này xác định biên giới của bang với Nam Úc và Lãnh thổ phương Bắc, Ấn Độ Dương bao quanh phần phía tây và phía bắc của bang. Tổ chức Thủy đạc quốc tế (IHO) xác định vùng nước nằm tại phía nam của lục địa Úc là bộ phận của Ấn Độ Dương; song tại Úc khu vực này được công bố chính thức là Nam Đại Dương.

Tổng chiều dài biên giới phía đông của bang là . Bang có đường bờ biển dài , trong đó có  đường bờ biển của các đảo. Tổng diện tích đất liền của Tây Úc là 2,5 triệu km².

Khu vực duyên hải tây nam của Tây Úc có một khí hậu Địa Trung Hải. Khu vực nguyên có rừng rậm bao phủ, với những khu rừng karri, một trong những loài cây cao nhất thế giới. Khu vực nông nghiệp này nằm trong số 9 môi trường sống trên cạn đa dạng nhất về snh học, với một tỷ lệ cao hơn về các loài đặc hữu so với hầu hết khu vực tương đương khác. Nhờ hải lưu Leeuwin ngoài khơi, khu vực này nằm trong sáu khu vực hàng đầu về đa dạng sinh học hải dương và có hầu hết các rạn san hô phương nam trên thế giới.

Lượng mưa trung bình năm dao động từ 300 mm tại rìa của khu vực Wheatbelt đến 1.400 mm tại các khu vực mưa nhiều hơn gần Northcliffe, tuy nhiên từ tháng 11 đến tháng 3, lượng nước bay hơi vượt quá lượng mưa, và thường là rất khô. Thực vật thích nghi với tình trạng này cũng như tình trạng rất nghèo dinh dưỡng của toàn bộ các loại đất.

Hai phần ba diện tích thuộc trung tâm của bang là khu vực khô hạn và cư dân thưa thớt. Hoạt động kinh tế quan trọng duy nhất là khai mỏ. Lượng mưa trung bình năm là dưới 300 mm, hầu hết bắt nguồn từ các cơn mưa lớn có liên quan đến xoáy thuận vào mùa hè.

Các khu vực phía bắc có khí hậu nhiệt đới, Kimberley có nhiệt độ rất nóng theo gió mùa với lượng mưa trung bình năm dao động từ 500-1.500 mm, song có một mùa hầu như không mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 11. 85% dòng chảy mặt là tại Kimberley, song do nó diễn ra trong các trận lụt mãnh liệt và do không vượt qua được lớp đất nghèo dinh dưỡng thường nông, sự phát triển chỉ diễn ra dọc sông Ord.

Tuyết hiếm khi xuất hiện trong bang và thường chỉ xảy ra tại Dãy núi Stirling gần Albany, do đây là dãy núi duy nhất nằm đủ xa về phía nam và đủ cao. Tuyết rất hiếm khi rơi tại dãy núi Porongurup nằm gần đó. Ngoài các khu vực này, việc tuyết rơi là một sự kiện lớn. Tuyết rơi với quy mô lớn nhất ở vùng thấp diễn ra vào ngày 26 tháng 6 năm 1956 khi tuyết được tường thuật là rơi tại Perth Hills, xa về phía bắc đến Wongan Hills và xa về phía đông đến Salmon Gums. Tuy nhiên, ngay cả khi tuyết rơi trên dãy Stirling thì cũng hiếm khi vượt quá  và hiếm khi tồn tại hơn một ngày.

Nhiệt độ tối đa từng quan sát được là 50,5 °C, ghi nhận tại trạm Mardie vào ngày 19 tháng 2 năm 1998. Nhiệt độ thấp nhất từng quan sát được là −7,2 °C, tại đài thiên văn Eyre Bird vào ngày 17 tháng 8 năm 2008.

Tây Úc là nơi cư trú của khoảng 540 loài chim (tùy theo phân loài). Trong đó bang có khoảng 15 loài đặc hữu. Khu vực tốt nhất cho chim là góc tây nam của bang và khu vực quanh Broome và Kimberley.

Tây Úc có 9.437 loài thực vật có mạch bản địa được công bố thuộc 1.543 chi trong 226 họ; còn có 1171 loài ngoại lai bản địa hóa hoặc loài xâm lấn, thường bị gọi là cỏ dại. Khu vực tây nam của bang là một trong những nơi có nhiều loài thực vật nhất trên thế giới.

Các khu vực sinh thái tại Tây Úc: các hẻm núi sa thạch của Kimberley trên duyên hải phía bắc và bên dưới là các khu vực đất đồng cỏ khô hoặc bán hoang mạc. Tại duyên hải phía nam là xavan Tây Nam Úc và đồng bằng duyên hải Swan nằm quanh Perth, tiếp đến là khu vực Warren tại góc tây nam của bang, có khu vực phát triển rượu vang sông Margaret. Đi về phía đông dọc duyên hải Nam Đại Dương là khu vực Goldfields-Esperance, có các thảo nguyên Esperance và thảo nguyên Coolgardie.

Nhân khẩu

Người châu Âu bắt đầu định cư vĩnh cửu tại Tây Úc vào năm 1826 khi người Anh yêu sách với Albany để chặn trước yêu sách của Pháp với một phần ba nằm tại phía tây của lục địa. Perth được những di dân người Anh và Ireland thành lập với vị thế Thuộc địa sông Swan vào năm 1829, song là tiền đồn tiều tụy. Các quan chức thuộc địa cuối cùng yêu cầu vận chuyển lao động tù nhân để làm tăng dân số. Trong thập niên 1890, nhập cư từ những nơi khác trong lục địa khiến dân số tăng mạnh, bắt nguồn từ bùng nổ khai mỏ tại khu vực Goldfields.

Tây Úc không nhận được dòng nhập cư đáng kể từ Anh, Ireland hay những nơi khác trong Đế quốc Anh cho đến đầu thế kỷ 20. Lúc này, các dự án địa phương của Tây Úc, như Chương trình định cư Nhóm trong thập niên 1920 khuyến khích các nông dân đến định cư tại khu vực tây nam, biến Tây Úc thành một địa điểm cho các di dân.

Nhờ các di dân từ Quần đảo Anh, dân số Tây Úc tăng trưởng với tốc độ cao hơn trong thế kỷ 20. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Tây Úc và các bang khác tiếp nhận lượng lớn người Ý, người Croatia, và người Macedonia. Mặc dù vậy, Anh đóng góp lượng di dân lớn nhất cho đến ngày nay. Tây Úc, đặc biệt là Perth, có tỷ lệ người sinh tại Anh cao nhất trong toàn quốc: 10,3% vào năm 2011, so với trung bình toàn quốc là 5.1%. Nhóm này tập trung cao độ tại các khu vực nhất định, những nơi mà họ chiếm đến một phần tư dân số.

Xét theo dân tộc, điều tra nhân khẩu năm 2001 biểu thị rằng 77,5% cư dân Tây Úc có nguồn gốc châu Âu: nhóm đơn lẻ lớn nhất theo tường thuật là người Anh với 733.783 người trả lời (32,7%), tiếp đến là người Úc với 624.259 (27,8%), người Ireland với 171.667 (7,6%), người Ý với 96.721 (4,3%), người Scotland với 62.781 (2,8%), người Đức với 51.672 (2,3%), và người Hoa với 48.894 (2,2%). Tây Úc có 58.496 người Úc bản địa theo điều tra nhân khẩu năm 2001, chiếm 3,1% dân số.

Xét theo nơi sinh, điều tra nhân khẩu năm 2011 biểu thị 33,2% dân số sinh tại hải ngoại – đây là tỷ lệ cao nhất toàn quốc. Các nhóm di dân lớn nhất đến từ Anh Quốc (230.410), New Zealand (70.736) và Nam Phi (35.326), chiếm 45% dân số sinh tại hải ngoại.

Khu vực đại đô thị Perth (gồm cả Mandurah) ước tính có dân số 1,729 triệu vào năm 2011 (77% dân số bang). Các trung tâm dân cư quan trọng khác gồm Bunbury (64.385), Geraldton (31.349), Kalgoorlie-Boulder (30.841), Albany (26.643), Karratha (16.475), Broome (12.766) và Port Hedland (13.772).

Kinh tế

Kinh tế Tây Úc phần lớn được thúc đẩy nhờ khai thác và chế biến các sản phẩm khoáng sản và dầu mỏ. Kết cấu kinh tế có liên kết mật thiết với các tài nguyên tự nhiên này. Tây Úc đóng góp khoảng 58% lượng xuất khẩu khoáng sản và năng lượng của Úc, tiềm năng thu nhập lên tới 4,64% tổng GDP của Úc. GSP/người năm 2013 của Tây Úc ($102.232) cao hơn tất cả các bang khác cũng như trung bình toàn quốc ($66,549). Tăng trưởng dần đây dựa vào nhu cầu toàn cầu đối với khoáng sản và dầu mỏ, đặc biệt là Trung Quốc (quặng sắt) và Nhật Bản (khí đốt hóa lỏng), đảm bảo kinh tế Tây Úc tăng trưởng nhanh hơn trung bình toàn quốc.

Xuất khẩu hải ngoại của Tây Úc chiếm đến 46% toàn quốc. Các mặt hàng xuất khẩu chính của bang là quặng sắt, alumina, niken, vàng, lúa mì, len, cừu và bò sống, dầu thô và khí đốt hóa lỏng.

Tây Úc là nơi khai thác lượng lớn bauxite, nó được chế biến thành alumina tại bốn nhà máy luyện kim, cung cấp hơn 20% sản lượng toàn cầu. Tây Úc là nơi sản xuất quặng sắt lớn thứ ba trên thế giới (15% toàn cầu) và chiết xuất 75% 240 tấn vàng của Úc. Kim cương được chiết xuất từ mỏ Argyle tại cực bắc bang thuộc khu vực Kimberley. Than đá được khai thác tại Collie để làm nhiên liệu chính cho phát điện phụ tải gốc tại tây nam của bang.

Nông sản Tây Úc có đóng góp lớn cho kinh tế cấp bang và toàn quốc. Mặc dù có khuynh hướng mùa vụ cao, sản lượng lúa mì 2006–07 tại Tây Úc là gần 10 triệu tấn, chiếm gần một nửa tổng sản lượng toàn quốc. và tạo $1,7 tỷ thu nhập từ xuất khẩu. Các nông sản quan trọng khác gồm có lúa mạch, đậu Hà Lan, len, thịt cừu, thịt bò. Hải ngoại có nhu cầu cao độ với động vật sống từ Tây Úc, chủ yếu từ Đông Nam Á và Trung Đông, bắt nguồn từ các truyền thống văn hóa và tôn giáo cũng như thiếu hạ tầng lưu trữ và đông lạnh thịt đã chế biến. Khoảng một nửa xuất khẩu bò sống của Úc đến từ Tây Úc.

Trong những năm gần đây, tầm quan trọng của du lịch trong kinh tế Tây Úc tăng lên, với lượng khách đáng kể đến từ Anh và Ireland (28%), các quốc gia châu Âu khác (14%) Singapore (16%), Nhật Bản (10%) và Malaysia (8%). Thu nhập từ du lịch là một nguồn lợi kinh tế mạnh trong nhiều trung tâm dân cư nhỏ bên ngoài Perth, đặc biệt là các địa điểm duyên hải.

Tây Úc có một ngành ngư nghiệp đáng kể, các sản phẩm phục vụ nhu cầu nội địa và xuất khẩu gồm có tôm hùm, tôm, cua, cá mập và cá ngừ, cũng như nghề ngọc trai tại khu vực Kimberley. Chế biến được tiến hành dọc duyên hải phía tây. Săn cá voi là một ngành hải dương trọng yếu song bị ngưng tại Albany vào năm 1978.

Chính phủ

Tây Úc được trao quyền tự quản vào năm 1889 với một nghị viện lưỡng viện đặt tại Perth, gồm có Hội nghị Lập pháp (hay hạ viện), gồm 59 thành viên; và Hội đồng Lập pháp (hay thượng viện), gồm 36 thành viên. Quyền bầu cử là phổ thông và bắt buộc với các công dân từ 18 tuổi.

Khi các thuộc địa Úc liên bang hóa vào năm 1901, Tây Úc trở thành một bang trong cấu trúc liên bang của Úc; Tây Úc nhượng các quyền lợi nhất định cho chính phủ Thịnh vượng chung theo Hiến pháp; toàn bộ quyền hạn không được trao cụ thể cho Thịnh vượng chung vẫn thuộc duy nhất về bang, tuy nhiên theo thời gian Thịnh vượng chung mở rộng quyền lực thực tế của mình thông qua tăng cường kiểm soát thuế và tài chính.

Quân chủ của Tây Úc là Nữ vương Úc (Elizabeth II), và quyền lực hành pháp trên danh nghĩa được trao cho đại diện của bà tại Tây Úc là Thống đốc, song quyền hành pháp thực tế thuộc về thủ tướng và các bộ trưởng xuất thân từ đảng hoặc liên minh đảng phái chiếm đa số ghế trong Hội nghị lập pháp.

Chủ nghĩa ly khai là một đặc điểm định kỳ trong vũ đài chính trị Tây Úc ngay sau khi người châu Âu định cư vào năm 1826. Tây Úc là thuộc địa miễn cưỡng nhất khi gia nhập Thịnh vượng chung Úc. Tây Úc không tham gia các phiên họp liên bang hóa từ đầu và các cư dân sống lâu năm tại Tây Úc nhìn chung phản đối liên bang hóa; tuy nhiên việc phát hiện ra vàng dưa nhiều người nhập cư từ những nơi khác tại lục địa đến.

Trong một cuộc trưng cầu dân ý vào tháng 4 năm 1933, 68% cử tri bỏ phiếu ủng hộ Tây Úc rời khỏi Thịnh vượng chung Úc với mục đích trở lại làm một lãnh thổ tự trị của Đế quốc Anh. Chính phủ Tây Úc cử một phái đoàn đến Westminster, song Chính phủ Anh từ chối can thiệp và do đó không có hành động để thi hành quyết định này.

Tây Úc được chia thành 141 khu vực chính quyền địa phương, bao gồm cả đảo Christmas và quần đảo Cocos (Keeling). Quyền hạn và hoạt động của họ được điều chính theo Đạo luật Chính quyền địa phương 1995.

Giáo dục
Giáo dục tại Tây Úc gồm một năm tiền nhập học khi 5 tuổi, tiếp đến là 6 năm giáo dục tiểu học đối với mọi học sinh. Ở tuổi 13, học sinh bắt đầu 6 năm giáo dục trung học. Hai năm cuối giáo dục trung học hiện là bắt buộc. Từ năm 2005, toàn bộ học sinh hoàn thành năm thứ 10 được yêu cầu học năm thứ 11. Từ năm 2008, toàn bộ học sinh được yêu cầu hoàn thành 12 năm học trước khi rời trường. Học sinh có thể lựa chọn học tập tại Cao đẳng TAFE vào năm thứ 11 hoặc tiếp tục học trung học với một khóa trình hướng nghiệp và một khóa trình nhập học đại học cụ thể.

Tây Úc có 5 trường đại học, bốn trong đó là trường công có trụ sở tại Perth: Trường đại học Tây Úc, Đại học Curtin, Đại học Edith Cowan và Đại học Murdoch; và một trường tư Công giáo tại Fremantle là Đại học Notre Dame.

Tham khảo

Tiểu bang và vùng lãnh thổ Úc

Cựu thuộc địa và xứ bảo hộ Anh tại châu Đại Dương


title: Khour

text:
Khour là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Jammu thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Khour có dân số 6142 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Khour có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Khour, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir


title: Rueda de Jalón

text:
Rueda de Jalón là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 360 người. Diện tích đô thị này là 107 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 300 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: (8337) 1984 SF6

text:
{{DISPLAYTITLE:(8337) 1984 SF6}}

(8337) 1984 SF6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 22 tháng 9 năm 1984.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1984
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Itariri

text:
Itariri là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.
Đô thị này nằm ở vĩ độ 24º17'21" độ vĩ nam và kinh độ 47º10'28" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 55 m. Dân số năm 2006 ước khoảng 15.095 người.
Đô thị này có diện tích 273 km².

Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 13.613
Dân số thành thị: 7.445
Dân số nông thôn: 6.168
 Nam giới: 6.965
 Nữ giới: 6.648
Mật độ dân số (người/km²): 49,79

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 21,87

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 68,30

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 3,21

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 89,08%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,750
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,688
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,722
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,839
(Nguồn: IPEADATA)

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Itariri trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Göttin

text:
Göttin là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Göttin có diện tích 5,21 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 48 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Mindana cyanipennis

text:
Mindana cyanipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Mindana


title: Isotes agatha

text:
Isotes agatha là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: 5419 Benua

text:
5419 Benua (1981 SW7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1981 bởi Zhuravleva, L. V. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5419 Benua

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Cabagan

text:
Cabagan là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Isabela. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 43.562 người trong 7.250 hộ.

Các đơn vị hành chính

Cabagan được chia ra 26 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin
Municipality of Cabagan

Đô thị của Isabela


title: Công viên ở San Francisco

text:
Danh sách các công viên ở thành phố San Francisco, California, Hoa Kỳ:
Alamo Square
The Aquatic Park National Landmark District, part of the San Francisco Maritime National Historical Park
Balboa Park
Buena Vista Park
Corona Heights Park
Dolores Park
Glen Canyon Park
Golden Gate National Recreation Area
Golden Gate Park
Golden Gate View Park
Grand View Park
Lincoln Park
Lake Merced
McLaren Park
Mountain Lake Park
The Panhandle
Pioneer Park, site of Coit Tower.
The Presidio
Sigmund Stern Recreation Grove
South Park
Sutro Heights Park
Washington Square Park
Yerba Buena Gardens

Tham khảo


title: Stemonoporus canaliculatus

text:
Stemonoporus canaliculatus là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Stemonoporus canaliculatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
Stemonoporus


title: Danh sách đĩa nhạc của KOTOKO

text:
Đây là danh sách đĩa nhạc của ca sĩ người Nhật KOTOKO, thành viên của I've Sound.

Đĩa đơn

Đĩa đơn khác

Album

Album tổng hợp

Album khác

Sora wo Tobetara...
Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2000
 ミルク / Milk
 疾風雲 / Hayategumo
 PhuLa PhuLa
 カナリヤ / Kanariya
 鼓動 / Kodou
 もしも… / Moshimo...
 ゆうえんち / Yuuenchi
 サヨナラ・ジレンマ / Sayonara Dilemma
 アスピリン / Aspirin
 羽 / Hane
 春色 / Haruiro

Hitorigoto (mini album)

 ひとりごと / Hitorigoto
 疾風雲 / Hayategumo
 ひとりごと(Karaoke ver.)
 疾風雲(Karaoke ver.)
 ひとりごと(Instrumental ver.)
 疾風雲(Instrumental ver.)

Hane Live Tour 2004 Limited Edition Album

 Suppuration
 β－粘土の惑星 / β－Nendo no Hoshi
 地に還る / Chi ni Kaeru
 冬の雫: White Summer Style / Fuyu no Shizuku: White Summer Style

I've Girls Compilations

Disintegration

Phát hành ngày 26 tháng 6 năm 2002

 涙の誓い / Namida no Chikai
 Flow: 水の生まれた場所 / Flow: Mizu no Umareta Basho
 I Can't Get Over Your Best Smile
 Resolution of Soul
 Wing My Way
 君よ、優しい風になれ / Kimi yo, Yasashii Kaze ni Nare

Lament

Phát hành ngày 5 tháng 9 năm 2003

 Face of Fact
 Save Your Heart: Album Mix (with Kaori Utatsuki)
 遮光: Album Mix / Kageri: Album Mix
 Feel in Tears
 夏草の線路: Album Mix / Natsukusa no Senro (with Kaori Utatsuki)
 Lament

Out Flow

Phát hành ngày 5 tháng 9 năm 2003

 Heart of Hearts
 Close to Me...
 Sensitive

Collective

Phát hành ngày 30 tháng 9 năm 2005

 Abyss
 We Survive
 Lupe
 Imaginary Affair
 Trust You're Truth: 明日を守る約束 / Trust You're Truth: Ashita wo Mamoru Yakusoku
 Collective

Album khác của I've Sound

Dear Feeling

Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2000

Prime (KOTOKO to Aki)
空より近い夢: Second Track / Sora Yori Chikai Yume: Second Track (KOTOKO to Aki)
明日の向こう / Ashita no Mukou

Dirty Gift

Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2002

Dirty Boots (Outer)

I've Remix Style Mixed Up

Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2004

涙の誓い: The Divine Pledge of Tears / Namida no Chikai: The Divine Pledge of Tears

I've Mania Tracks Vol.1

Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2007

Synthetic Organism (Outer)
Hallucino: Remix
Time Heals All Sorrows
L.A.M: Laze and Meditation: 2001 P.V Long Arrange Mix (Outer)
Crossed Destiny
Philosophy: Proto Type Mix
Leave Me Hell Alone (Outer)

Master Groove Circle

Phát hành ngày 24 tháng 9 năm 2008

Suppuration: Core (G.M.S. remix)
リアル鬼ごっこ / Real Onigokko (Ben Watkins from Juno Reactor remix)
Re-sublimity (Shiva Joerg & Hard Stuff remix)
Uzu-Maki (Eat Static remix)

The Front Line Covers

Phát hành ngày 28 tháng 12 năm 2008

季節の雫 / Kisetsu no Shizuku
Belvedia

I've Sound 10th Anniversary 「Departed to the future」 Special CD Box

Phát hành ngày 25 tháng 3 năm 2009

snIpe
Close to Me...: I've in Budokan 2009 Live Ver.
Snipe: Instrumental
Snipe PV
「Departed to the Future」Chapter2:KOTOKO

Album Short Circuit

Short Circuit

Phát hành ngày 27 tháng 11 năm 2003

 (with Kaori Utatsuki)

You're My Treasure (with Aki and Rimikka)

Magical Sweetie
Cream+Mint

Short Circuit

Short Circuit II

Phát hành ngày 22 tháng 6 năm 2007

Princess Bride!

 (with Eiko Shimamiya)

Princess Brave!

Double HarmoniZe Shock!! (with Kaori Utatsuki)

Bài hát khác
 A Piacere (Chanter: キミの歌がとどいたら)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Absurd (まいにち好きして)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
  (Ripple: ブルーシールへようこそっ)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
  (真剣で私に恋しなさい！)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Allegretto: そらときみ / Allegretto: Sora to Kimi (Kono Aozora ni Yakusoku o)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Amethyst (兄嫁)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Amethyst: Remix (妻みっくす)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: C.G mix, Cải biên: Fish Tone]
  (Stokesia)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Blossomdays (ハチミツ乙女blossomdays)
[Lời: Shishi Matsushima; Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Boundary Line (Silent Half)
[Lời/Soạn nhạc: Takao Ichiyanagi, Cải biên: I've Sound]
 Bumpy-Jumpy! [ナツユメナギサ: Natsu Yume Nagisa]
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Tomoyuki Nakazawa, Cải biên: Tomoyuki Nakazawa, Takeshi Ozaki]
 Cave (Deep2)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
 Change My Style: あなた好みの私に / Change My Style Anata no Konomi no Watashi ni (コスって! My Honey)
[Lời/Soạn nhạc: KOTOKO, Cải biên: Kazuya Takase]
 Close to Me... (Effect: 悪魔の仔)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Cream+Mint (ショコラ: Maid Cafe "Curio")
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Crossed Destiny: Original Arrange (OnlyYou リ・クルス extra disc)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Shade, Cải biên: Kazuya Takase, Tomoyuki Nakazawa]
 Crossed Destiny: Fish中坪 Arrange (OnlyYou リ・クルス extra disc)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Shade, Cải biên: Fish Tone]
 Cross Up (OL姉妹)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
 Do You Feel Loved? (オレ様ティーチャー: 復讐教師のWebカウンセリング)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: wata]
 Face of Fact (Baldr Force: バルドフォース)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: C.G mix, Cải biên: C.G mix, Fish Tone]
 Face of Fact: Remix (Baldr Force: バルドフォース)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: C.G mix, Cải biên: Fish Tone]
 Fatally (Duel Savior)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Feel in Tears (Heart of Hearts)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Fickle (はらみこ)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Maiko Iuchi]
 Fusion Star (あねいも: アイとHのステップアップ)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Flow: 水の生まれた場所 / Flow: Mizu no Umareta Basho (水素: 1/2の奇蹟)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
  (Prism Ark)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
  (淫妹Baby)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Hallucino (夢幻の迷宮3 Type S)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
 Hallucino: Remix (夢幻の迷宮 Platinum Edition SO)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Tomoyuki Nakazawa, Cải biên: SORMA]
 Heart of Hearts (Heart of Hearts)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Ideal Forest (無差別恋愛)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 I Need Magic: 解けないマジ☆キュン♪ / I Need Magic: Kaikenai Majikyun(カラフルウィッシュ: 12コのマジキュン！)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 I Pray to Stop My Cry (凌辱看護婦学院)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 I-Doll: Song for Eternity (I-Doll: アイドル)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Imaginary Affair (こなたよりかなたまで)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
Jihad (BALDRSKY Dive2)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: C.G mix, Cải biên: C.G mix, Takeshi Ozaki]
  (君が主で執事が俺で: お仕え日記)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Maiko Iuchi]
 Jumping Note (うたう♪タンブリング・ダイス)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Wata]
 Just As Time Is Running Out (ぎりギリLove)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
  (異国迷路のクロワーゼ)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Maiko Iuchi]
  (Coda: 棘)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
  (Prism Ark らぶ2マキシマム)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
  (とらいあんぐるハート3 リリカルおもちゃ箱)
[Lời: Maki Tsuzuki, KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: KOTOKO]
  (カラフルハート: 12コのきゅるるん♪)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Leaf Ticket (パルフェ: ショコラ　Second Brew)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Lilies Line (チアフル! オリジナルサウンドトラック)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Loose (Scarlett)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
 Lupe (陵辱制服女学園: 恥蜜に濡れた制服)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
 Magical Sweetie (お姫さまだっこ: 天使にオシオキ)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
 Mirabilis (B: 蒼き背徳)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Mighty Heart: ある日のケンカ、いつもの恋心 (つよきす)
[Lời/Soạn nhạc: KOTOKO, Cải biên: Maiko Iuchi]
  (とらいあんぐるハート3: Sweet Songs Forever)
[Lời/Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Now and Heaven: KOTOKO Ver. (淫らな罪: 悦楽の終日)
[Lời/Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
 Oblivion (私立レイプ女学院)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
  (お保母ごと)
[Lời/Soạn nhạc: KOTOKO, Cải biên: C.G mix]
  (犠妹: 背徳の契り)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
  (犠妹: 背徳の契り)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
  (家族計画/Kazoku Keikaku)
[Lời: Momo, Kazuya Takase, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Philosophy: Proto Type Ver. (I've Mania Tracks Vol.1)
[Lời: KOTOKO, Kazuya Takase, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Princess Brave! （Princess Brave 雀卓の騎士)
[Lời: Utsuro Akuta, Soạn nhạc: Tomoyuki Nakazawa Cải biên: Tomoyuki x Takeshi]
 Princess Bride! (Princess Bride)
[Lời: Utsuro Akuta, Soạn nhạc: KOTOKO, Cải biên: Sorma]
  (らずべりー)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Repeat: Remix (G-Mix)
[Lời/Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Resolution of Soul (D+Vine [Luv])
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Restoration: 沈黙の空 / Restoration: Chinmoku no Sora (Baldrsky)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Rime (犠母姉妹)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Room (君が主で執事が俺で)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
  (カラフルキッス: 12コの胸キュン!)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Sensitive (犠妹: 背徳の契り)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Sensitive: Remix (犠妹: 背徳の契り)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Sledgehammer Romance (Princess Bride)
[Lời: Masaki Motonaga, Soạn nhạc: KOTOKO, Cải biên: Sorma]
 Stars Biscuit (ふりフリ: ふつうのまいにちにわりこんできた、フシギなリンジンたちのおはなしおはなし)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Maiko Iuchi]
 Swift Love: 健全男子にモノ申す (つよきす2学期)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Maiko Iuchi]
 Symphony: 星たちの詩 (KOTOKO Live 2006 in Yokohama Arena)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Time Heals All Sorrows (Care: 癒すべき不治の狂気)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Time Rolls On... (Deep Fantasy)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
 Undying Love (Alma: ずっとそばに…)
[Lời: Sakigake, Soạn nhạc: F-ace, Cải biên: Kazuya Takase]
 Undying Love: Remix (Alma Sound Track: ずっと聴いて♪)
[Lời: Sakigake, Soạn nhạc: F-ace, Cải biên: Atsuhiko Nakatsubo]
 Unsymmetry (ぎりギリLOVE)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 We Survive (V.G. NEO)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Went Away (夏色の砂時計)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Wind of Memory: 記憶の風 (巫女舞: ただ一つの願い)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Wata]
 Wing My Way (ファーランドシンフォニー)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Ya・Ku・So・Ku (水素: 1/2の奇蹟)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
  (ティンクル☆くるせいだーす)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Tomoyuki Nakazawa, Cải biên: Tomoyuki Nakazawa, Takeshi Ozaki]
  (Alma: ずっとそばに…)
[Lời: Sakigake, Soạn nhạc: F-ace, Cải biên: Kazuya Takase]

I've Special Unit
 Crash Course: 恋の特別レッスン / Crash Course: Koi no Tokubetsu Lesson (メアメアメア)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: C.G mix]
 Prime (Dear Feeling)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Save Your Heart (注射器2)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Save Your Heart: Album Mix (Lament)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 Second Flight (おねがい☆ツインズ)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Kazuya Takase, Tomoyuki Nakazawa]
 See You: 小さな永遠 / See You: Chiisana Eien (とらいあんぐるハート3: Sweet Songs Forever)
[Lời: Maki Tsuzuki, Kazuya Takase, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 See You: 小さな永遠 P.V ver. / See You: Chiisana Eien P.V ver. (I've P.V Collection Vol.3)
[Lời: Maki Tsuzuki, Kazuya Takase, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Kazuya Takase, Atsuhiko Nakatsubo]
 You're My Treasure (Spot Light: 欲望と羨望の狭間)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 乙女心＋√ネコミミ＝∞ / Otomegokoro Tasu Nekomimi no Heihoukon wa Mugen (王立ネコミミ学園: あなたのための発情期♪)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
 君と夢を信じて / Kimi to Yume wo Shinjite (I-Doll: アイドル)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]
 空より近い夢: Second Track / Sora Yori Chikai: Second Track (Dear Feeling)
 夏草の線路 / Natsukusa no Senro (Railway: ここにある夢)
[Lời: ---, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
 夏草の線路: Album Mix / Natsukusa no Senro: Album Mix (Lament)
[Lời: ---, Soạn nhạc: Kazuya Takase, Cải biên: Tomoyuki Nakazawa, Kazuya Takase]
 恋愛Chu！ / Ren'ai Chu! (恋愛Chu!: 彼女のヒミツはオトコのコ?)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
 恋愛Chu！ パラパラリミックス 1 / Ren'ai Chu! Paraparamix 1 (もっとLOVEちゅ!)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Tomoyuki Nakazawa, Cải biên: C.G mix]
 恋愛Chu！ パラパラリミックス 2 / Ren'ai Chu! Paraparamix 2 (もっとLOVEちゅ!)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc: Tomoyuki Nakazawa, Cải biên: C.G mix]
 恋愛Chu！: Remix / Ren'ai Chu!: Remix (Short Circuit)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Tomoyuki Nakazawa]
 天壌を翔る者たち / Tenjou wo Kakeru Monotachi (Love Planet Five)
[Lời: KOTOKO, Soạn nhạc/Cải biên: Kazuya Takase]

Công việc thêm
 Bright Wings (とらいあんぐるハート's Sound Stage 5)
 Inside of a Wilderness (とらいあんぐるハート: Sweet Song Forever)
 Inside of a Wilderness (Midnight Calling Ver) (Starry Crystal Fiasse Crystela Compilation Album)
 My Gentle Days (とらいあんぐるハート's Sound Stage X)
 My Gentle Days (Rhythmic ver) (Starry Crystal Fiasse Crystela Compilation Album)
 Snow Angel (Onegai Teacher: Stokesia)
 Sweet Songs Ever with You (とらいあんぐるハート: Sweet Song Forever)
 ちいさなぼくのうた: Wings Version / Chiis na Boku no Uta: Wings version (とらいあんぐるハート's Sound Stage 2)
 夢を求めて… / Yume wo Motomete... (コンサドーレ札幌)
 ワタシはウタがヘタ / Watashi wa Uta ga Heta (誕生日: 通い妻（自称）日記)
 ワタシはウタがヘタだけど / Watashi wa Uta ga Heta Dakedo (誕生日: 通い妻（自称）日記)

5 nhạc phẩm kế tiếp gắn nhãn Outer:
 Synthetic Organism (発情カルテ: 緋色の凌辱肉玩具)
 L.A.M: Laze and Meditation (懲らしめ: 狂育的指導)
 Leave Me Hell Alone (Devote2: いけない放課後)
 Dirty Boots (Dirty Gift)
 Ha!!!ppiness (新妻は魔法少女)

DVD có sự tham gia của KOTOKO
Từ I've Sound:

 『prime prototype』 (29 tháng 12 năm 2000, trong Comiket 59) trong: prime（Promotion Video）/ prime
 『I've P.V Collection vol.1』 (29 tháng 12 năm 2001, in Comiket 61) trong: L.A.M: Laze and Meditation （Promotion Video）/ repeat (Video quảng cáo, cùng với Mell)
 『I've P.V Collection vol.2』 (29 tháng 12 năm 2002, trong Comiket 63) trong: 疾風雲 hayategumo (Promotion Video) / 疾風雲 hayategumo
 『I've P.V Collection vol.3』 (5 tháng 9 năm 2003, với I've Special Unit) trong: See You: 小さな永遠 (chiisana eien): P.V Mix (Promotion Video) / See You: 小さな永遠 (chiisana eien) P.V Mix/ Aibu Woozu (アイブ ウォーズ)

Từ Geneon Entertainment:
 『KOTOKO Live Tour 2004 Winter: 冬の雫が連れて来た君が聖者だ (fuyu no shizuku ga tsure kita kimi ga seija da) Happy White X'mas』 (1 tháng 4 năm 2005, Geneon Entertainment & I've DVD)

Đĩa 1 gồm: Suppuration, Core, Re-sublimity, Asura, Lament, 羽(hane), Trust You're Truth: 明日を守る約束 (ashita wo mamoru yakusoku), Snow Angel, Imaginary Affair, 地に還る (chi ni kaeru), 覚えてていいよ (oboetete iiyo), Face of Fact, I Pray to Stop My Cry, Shooting Star, Just As Time Is Running Out, and 冬の雫 (fuyu no shizuku)

Đĩa 2 gồm: きゅるるんkissでジャンボ♪♪ (kyururun kiss de janbo), らずべりー (rasuberii), Short Circuit, メイキング映像 (meikingu eizou, lit. Making of), and インタビュー映像 (intabyuu eizou)

『KOTOKO Live Tour 2004 Winter: 冬の雫が連れて来た君が聖者だ』DVD có kế hoạch phát hành tại Mỹ vào ngày 4 tháng 7 năm 2006.

 KOTOKO 2005　ファンクラブイベントDVD（会報Vol.4）
 KOTOKO 2007 Countdown ファンクラブイベントDVD
 Starlight Symphony: KOTOKO Live 2006 in Yokohama Arena - (phát hành ngày 29 tháng 8 năm 2007)

Biểu diễn trực tiếp
KOTOKO First Live Tour 2004 ＜羽: Hane＞
KOTOKO Live Tour 2004: 冬の雫が連れて来た君が聖者だ Happy White X'mas
KOTOKO Live Tour 2005: 硝子の靡風
I've in Budokan 2005: Open the Birth Gate (15 tháng 10 năm 2005)
KOTOKO Live House Tour 2006: 日本列島を食い尽くせ!駆け回り食べまくり! (20 tháng 7 - 20 tháng 8 năm 2006)
KOTOKO Live in Yokohama Arena (1 tháng 12 năm 2006)
KOTOKO Band Battle in Nagoya
Mutant Dwarf Presents KOTOKO Countdown Special Live 2006-2007
KOTOKO Asia Tour 2007 in Taiwan (24 tháng 6 năm 2007)
Short Circuit II Premium Show in Tokyo (21 tháng 7 năm 2007)
Mutant Dwarf Presents「Dwarfたちの集い♪: 3小節目 ♪」 (29 tháng 7 - 25 tháng 8 năm 2007)
KOTOKO Live Tour 2007 Winter (21 - 24 tháng 12 năm 2007)

Tham khảo

Kotoko
Kotoko


title: Inquisitor glauce

text:
Inquisitor glauce là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Pomachilius macilentus

text:
Pomachilius macilentus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Colletes biskrensis

text:
Colletes biskrensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Noskiewicz mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1936


title: Hydaticus sobrinus

text:
Hydaticus sobrinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: Pseudocophora nitens

text:
Pseudocophora nitens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Pseudocophora


title: Callispa fulvonigra

text:
Callispa fulvonigra là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Phan Trần

text:
Phan Trần (潘陳, họ Phan và họ Trần) là một truyện thơ Việt Nam bằng chữ Nôm, dài 954 câu theo thể lục bát, không rõ tác giả là ai, và có lẽ ra đời vào khoảng giữa thế kỷ 18.

Nguồn gốc
Truyện thơ Phan Trần theo trong nội dung là một cuốn sách truyện của Trung Hoa vào thời Tĩnh Khang (tức Tống Khâm Tông). Mấy câu mở đầu đã dựng lên bối cảnh:

Trên am thong thả sắt cầm,Nhàn nương án ngọc, buồn ngâm quyển vàng.
Thấy trong triều Tống Tĩnh Khang,Một chàng Hòa Quận, một chàng Đàm Chu.
Bảng vàng bia đá nghìn thu,Phan, Trần hai họ cửa nho dõi truyền...

Theo giáo sư Nghiêm Toản thì tích cũ của người Tàu là cuốn Ngọc trâm ký vốn rút từ Cổ kim nữ sử có từ thời nhà Minh. Văn tịch còn ghi nguồn gốc xa hơn nữa là vở tuồng Trương Vu Hồ ngộ túc Nữ Chân quán từ thời nhà Nguyên. Trong truyện đó có ba nhân vật: nữ tu sĩ Trần Diệu Thường, Trương Vu Hồ, và Phan Tất Chánh. Cốt truyện là Trương đến tá túc ở đạo quán nơi Diệu Thường đang tu. Trương tỏ tình với vị nữ tu nhưng bị cự tuyệt. Tuy nhiên sau đó Diệu Thường lại có lòng yêu người bạn của Trương là Phan. Hai người tư thông và Diệu Thường mang thai nên bị bắt đem ra trình quan xử tội. Nào ngờ Trương đang làm quan sở tại, nhận ra Diệu Thường năm xưa, lại có Phan biện bạch nên Trương giải quyết cáo trạng bằng cách cho Phan và Diệu Thường lấy nhau. Xét ra thì tuy có một số điểm tương đồng trong tên nhân vật nhưng cốt truyện thì truyện Nôm Phan Trần của Việt Nam khác xa các truyện và tuồng của người Tàu.

Lược truyện
Truyện kể về cuộc tình duyên trắc trở của hai người là Phan sinh và Trần Kiều Liên. Theo nhà nghiên cứu văn học Việt Dương Quảng Hàm thì truyện được chia làm 4 hồi và có nội dung đại để như sau:

1/ Họ Phan và họ Trần đính ước gả con cho nhau (từ câu 1 đến câu 150):

Vào đời Tống Tĩnh Khang ở Trung Quốc có Phan Công và Trần Công vốn là bạn học và là bạn đồng liêu. Khi vợ hai người thụ thai thì họ hẹn ước rằng hễ một bên sinh con trai, một bên sinh con gái, sẽ gả cưới cho nhau. Họ Trần trao trâm ngọc, họ Phan trao quạt ngà làm vật đính hôn. Sau đó, họ Phan sinh ra Phan sinh (tên là Tất Chánh) và họ Trần sinh ra Kiều Liên. Vì tuổi cao, Phan Công và Trần Công đều xin về trí sĩ để dạy con. Từ đó hai người xa cách nhau. Lớn lên, Phan sinh thi Hương đỗ thủ khoa, nhưng hỏng thi Hội.

2/ Phan sinh và Kiều Liên phải xa cách nhau (từ câu 151 đến câu 302):

Thi hỏng, Phan sinh xấu hổ không về trở quê, tìm nhà trọ học để chờ khoa sau. Trong thời gian ấy, Trần Công mất, lại gặp lúc giặc nổi lên, mẹ con Kiều Liên phải chạy loạn. Nửa đường họ lạc nhau, mẹ thì đến nương náu ở nhà Phan Công, còn Kiều Liên thì gặp một người họ Trương (Trương thị) đưa vào tu trong một ngôi chùa ở Kim Lăng, và lấy pháp danh là Diệu Thường.

3/ Phan Sinh và Diệu Thường gặp nhau (từ câu 303 đến câu 774):
Phan sinh đang học ở Thành Đô, chợt nhớ có người cô tu ở Kim Lăng, bèn đến thăm. Người cô bảo ở lại chùa học tập. Phan sinh trông thấy Diệu Thường thì phải lòng, bèn nhờ bà vãi Hương công làm mối, nhưng Diệu Thường cự tuyệt. Phan sinh vì thế ốm tương tư. Nể lời sư cô (cô Phan sinh), Diệu Thường đến thăm chàng. Khi khỏi bệnh, một đêm, chàng lại phòng Diệu Thường cảm ơn. Trước nàng không cho vào, sau vì sợ Phan sinh tự tận, nên phải mở cửa. Trong câu chuyện, hai người dần nhận ra là họ đã được cha mẹ đính hôn từ trước. Từ đó, hai người thầm đi lại với nhau.

4/ Phan sinh và Kiều Liên kết thành vợ chồng (từ câu 775 đến câu 954):

Phan sinh đi thi Hội, đỗ Thám hoa. Về chàng nói rõ cho sư cô biết chuyện của mình với Kiều Liên (tức Diệu Thường). Sư cô khuyên Phan sinh làm lễ cưới Kiều Liên ở nhà Trương thị, rồi hai vợ chồng cùng vinh quy. Về đến nơi, gặp cha mẹ và Trần phu nhân (mẹ Kiều Liên). Thế là hai họ Phan-Trần sum họp.
Sau vua triệu Phan sinh về kinh nhậm chức và cử đi đánh giặc. Giặc tan, chàng chiến thắng trở về, hai vợ chồng hưởng vinh hoa phú quý.

Nhận xét
Nhà nghiên cứu Dương Quảng Hàm:
Các cụ xưa thường răn: "Đàn ông chớ kể Phan Trần", vì trong truyện có đoạn tả Phan sinh tương tư người yêu đến nỗi toan tự tận. Các cụ cho rằng một người con trai không nên có những tình cảm quá nhu nhược và ủy mị như thế. Tuy vậy, trong truyện có nhiều đoạn tả cảnh, tả tình rất khéo, như đoạn tả nỗi buồn của Kiều Liên khi nhớ mẹ và tình nhân, đoạn tả nỗi thất vọng của Phan sinh khi bị Diệu Thường cự tuyệt.
Lời văn chải chuốt êm đềm, có nhiều đoạn không kém gì văn Truyện Kiều, và so với văn Nhị độ mai có phần hơn .
GS. Nguyễn Lộc:
Phan Trần là một câu chuyện tình yêu thuần túy. Đôi trai gái ở đây yêu nhau một cách khá phóng túng, nhất là đối với Phan sinh. Mặc dù chàng đã được cha mẹ đính hôn, nhưng khi gặp một cô gái đẹp (ni cô Diệu Thường) chàng đã chạy theo tình yêu của mình, không một chút đắn đo. Còn Trần Kiều Liên lúc đầu cự tuyệt, nhưng khi biết chàng ốm tương tư vì mình, nàng đã đến thăm; và khi chàng dọa tự tử, thì nàng mở cửa cho chàng vào mặc dù đang lúc đêm tối vắng vẻ…
Phải có cái táo bạo nào đó mới dám viết về một tình yêu tự do như thế lại diễn ra ở ngay trong một ngôi chùa. Và nhà sư (cô Phan sinh) ở đây có tính cách như một nhà "nhân đạo chủ nghĩa", sẵn sàng thông cảm với tâm sự của đôi trai gái, giúp họ có điều kiện gần gũi và yêu thương nhau…
Về mặt nghệ thuật, Phan Trần là một truyện thơ giản dị, ngôn ngữ trong sáng, không có nhiều từ Hán, hoặc nhiều điển cố khó hiểu. Một số đoạn thơ đạt đến trình độ điêu luyện

 Chú thích

Sách tham khảo

Dương Quảng Hàm, Việt Nam văn học sử yếu (mục "Phan Trần"). Trung tâm học liệu xuất bản. Bản in lần thứ 10, Sài Gòn, 1968.
Dương Quảng Hàm, Việt Nam thi văn hợp tuyển (mục "Phan Trần"). Trung tâm học liệu xuất bản. Bản in lần thứ 9, Sài Gòn, 1968.
Nguyễn Lộc, mục từ "Phan Trần" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Thanh Lãng, Bản lược đồ văn học Việt Nam'' (Quyển Thượng). Nhà xuất bản Trình bày, Sài Gòn, không ghi năm xuất bản.

Truyện thơ Việt Nam
Tác phẩm Nôm


title: Saint-Hilaire-de-Court

text:
Saint-Hilaire-de-Court là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Saint-Hilaire-de-Court on the Quid website

Ghi chú
This article is based on the equivalent article from the French Wikipedia, consulted ngày 22 tháng 4 năm 2009.

Sainthilairedecourt


title: Elephantomyia niveipes

text:
Elephantomyia niveipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Isotes simplicipennis

text:
Isotes simplicipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: 16498 Passau

text:
16498 Passau (1990 SX8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1990 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16498 Passau

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Ectropina citricula

text:
Ectropina citricula là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Ectropina


title: Giao Chỉ

text:
Giao Chỉ (chữ Hán: 交趾) là địa danh một phần lãnh thổ Việt Nam trong lịch sử, từ thời Hùng Vương đến các kỳ thời Bắc thuộc. Nó cũng là tên Bắc Tống và Nam Tống gọi 3 nhà nước của nhà Đinh, nhà Tiền Lê, và nhà Lý từ 975 đến 1164.

Từ nguyên
Hiện có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của địa danh Giao Chỉ. Sau đây là một số thuyết giải nghĩa dân gian (folk etymology) dựa trên các văn liệu, sử liệu thời cổ:
 Theo thiên Vương Chế (王制) trong Lễ ký (禮記), hai chữ Giao Chỉ (交趾) được dùng để mô tả đặc điểm ngoại hình của các tộc Nam Man, và có thể được giải nghĩa là "chân trẹo hướng vào nhau" (James Legge) hoặc "ngón chân cái... bắt chéo" (James M. Hargett).
 Hậu Hán Thư (後漢書) dẫn đoạn tương tự trong Lễ ký, nhưng lại giải nghĩa Giao Chỉ là phong tục tắm chung sông của nam nữ xứ đó.
 Đỗ Hựu trong bộ Thông điển cho rằng: "Giao Chỉ là người Nam di, ngón chân cái toạc ra, đứng thẳng hai bàn chân thì ngón chân cái giao vào nhau, cho nên gọi là Giao Chỉ (chỉ là ngón chân cái)".
 Bộ Thái bình ngự lãm (太平御覽) thời nhà Tống trích lời của sử gia Ưng Thiệu (應劭) trong Hán quan nghi (漢官儀) rằng: "Vũ Hoàng Đế nam bình Bách Việt [...] đặt Giao Chỉ (交阯) [...] khai thủy ở phương Bắc, toại giao (交) ở phương Nam, vì tử tôn cơ chỉ (阯) tại đó."

Dưới đây là một vài ý kiến của các học giả phương Tây về vấn đề từ nguyên Giao Chỉ:
 Theo nhà ngôn học Michel Ferlus (2009), chữ Giao trong Giao Chỉ (交趾), tộc danh của người Lào (lǎo 獠), và người Cờ Lao (仡佬) có dạng từ nguyên được phỏng đoán là *k(ə)ra:w. Người Lào xưa gọi người Kinh là Keo/ Kæw kɛːwA1, hiện nay mang hàm ý hơi miệt thị sắc tộc. Người Pu Péo gọi người Tày (Thái Trung tâm) ở Bắc Việt Nam trong tiếng Pu Péo (thuộc chi Kra) là kew.

 Nhà ngôn học nhân chủng Frederic Pain (2008) đề xuất rằng *k(ə)ra:w có nghĩa là "con người", và gốc rễ của từ này nằm trong ngữ hệ Nam Á: ông chỉ ra sự tương đồng của nó với căn tố địa phương *trawʔ , có nghĩa là củ taro. Căn tố tổ tiên này phái sinh thành nhiều từ khác nhau trong các nhánh Nam Á, chẳng hạn: nhánh Môn có krao của khẩu ngữ Môn và traw của tiếng Nyah Kur; nhánh Palaung có kraɷʔ của tiếng Tung-wa và klao của tiếng Sem; nhánh Cơ-Tu có raw của tiếng Ong và ʰraw của tiếng Souei. Theo Pain, điều này hàm ý "một phương thức canh tác cụ thể được áp dụng bởi các cộng đồng Môn-Khmer có nông nghiệp quy mô nhỏ — trái ngược với các xã hội trồng ngũ cốc phức tạp và tân tiến hơn.”
Chú ý rằng từ taro trong tiếng Anh vốn dĩ là một từ mượn của tiếng Maori Nam Đảo, và nó có thể được dịch sang tiếng Việt thành các loại củ khác nhau như khoai môn, khoai nước hoặc khoai sọ. Thành tố sọ trong khoai sọ đã được Mark Alves (2020) phục nguyên như sau:

 Chuyên gia về ngôn ngữ Kra-Dai James R. Chamberlain (2016) cũng cho rằng chữ Giao và tộc danh Lào rất có thể là hai từ đồng nguyên (cognate). Chamberlain, đồng ý kiến với nhà nghiên cứu Joachim Schlesinger, cho rằng tiếng Việt ban đầu không phải là thổ ngữ của đồng bằng sông Hồng. Theo họ, vùng châu thổ sông Hồng vốn là nơi sinh sống của người Tai, và rằng khu vực này chỉ bắt đầu nói tiếng Việt từ thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ thứ 9 CN, hoặc thậm chí muộn hơn vào thế kỷ thứ 10, do người nói tiếng Việt di cư lên từ phía nam, tức là từ vùng Bắc Trung Bộ hiện đại. Theo ghi chép đời Hán-Đường, phía đông Giao Chỉ và bờ biển Quảng Đông, Quảng Tây là nơi cư trú của cộng đồng nói tiếng Tai-Kadai (người Trung Quốc đương thời gọi họ là 俚 và 獠). Catherine Churchman đề xuất rằng chữ 獠 là phiên âm rút gọn của một danh xưng bản địa; nhận thấy rằng các từ 鳩獠 Qiūlǎo, 狐獠 Húlǎo và 屈獠 Qūlǎo được phục nguyên ngữ âm lần lượt là *kɔ-lawʔ, *ɣɔ-lawʔ và *kʰut-lawʔ trong giai đoạn tiếng Hán trung cổ, bà phỏng đoán danh xưng giả định phiên âm bởi từ 獠 là *klao, có lẽ liên quan đến từ klao "người" trong các ngôn ngữ Kra, hoặc là hình vị ghép của tiền tố k- chỉ "người" với đại từ *rəu số nhiều ngôi nhất "chúng tôi" của tiếng Tai nguyên thủy, có nghĩa là "dân tộc chúng tôi". Mặc dầu vậy, Michael Churchman thừa nhận rằng "Chẳng có một sử liệu nào chép về sự biến chuyển dân số quy mô lớn, điều đó chứng tỏ một quần thể dân cư nói tiếng Nam Á tổ tiên của tiếng Việt đã tồn tại tương đối ổn định ở Giao Chỉ suốt thời Hán-Đường." Các bằng chứng khảo cổ cũng chứng tỏ người Việt mới là dân tộc kế thừa văn hóa Đông Sơn có phạm vi tại đồng bằng sông Hồng, và do vậy, tổ tiên người Việt đã sinh sống ở đồng bằng sông Hồng từ lâu.

Lịch sử

Thời Văn Lang
Giao Chỉ nguyên là tên gọi của một bộ trong số 15 bộ của nước Văn Lang thời xưa. Bộ Giao Chỉ thời Hùng Vương tương đương miền Hà Nội ngày nay và miền hữu ngạn sông Hồng.

Thời Bắc thuộc

Lần thứ nhất

Triệu Đà sau khi thôn tính Âu Lạc đã chia Âu Lạc thành 2 quận là Giao Chỉ và Cửu Chân.

Khi nhà Hán đô hộ Nam Việt vào năm 111 trước Công nguyên thì đất Nam Việt cũ bị chia thành 6 quận là Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô, Hợp Phố, Giao Chỉ và Cửu Chân. Đứng đầu quận là thái thú. Quận Giao Chỉ (Giao Chỉ quận) nằm trong bộ Giao Chỉ (Giao Chỉ bộ). Đứng đầu bộ Giao Chỉ là một thứ sử. Thứ sử đầu tiên là Thạch Đái. Quận trị của quận Giao Chỉ có thể ban đầu đã đặt tại Mê Linh, sau này đặt tại Liên Lâu (nay thuộc huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Khi Chu Xưởng làm thái thú quận Giao Chỉ đã dời quận trị đến Long Biên.

Bộ Giao Chỉ là một cấp hành chính của nhà Tây Hán, bao trùm toàn bộ lãnh thổ cũ của nước Nam Việt cộng thêm 3 quận mới lập là Châu Nhai, Đạm Nhĩ và Nhật Nam, được đặt chính thức vào năm 106 TCN, gồm 9 quận là: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam (Nhật Nam được thành lập sau khi nhà Tây Hán chiếm được thêm vùng đất phía nam quận Cửu Chân), Đạm Nhĩ, Châu Nhai (Đạm Nhĩ và Châu Nhai nay thuộc đảo Hải Nam), Nam Hải, Hợp Phố, Uất Lâm và Thương Ngô (nay thuộc Quảng Tây và Quảng Đông). Năm 203 nhà Đông Hán đổi bộ Giao Chỉ thành châu Giao trên cơ sở đề nghị của thứ sử Trương Tân và Sĩ Nhiếp, thái thú quận Giao Chỉ. Tên gọi của bộ Giao Chỉ tồn tại được 300 năm (106 TCN - 203).

Theo sách Tiền Hán thư, địa lý chí thì quận Giao Chỉ gồm có 10 huyện: Luy Lâu, An Định, Cẩu Lậu, Mê Linh, Khúc Dương (Dịch?), Bắc Đái, Kê Từ, Tây Vu, Long Biên và Chu Diên. Thời Tây Hán, trụ sở quận Giao Chỉ đặt tại huyện Luy Lâu, thời Đông Hán đặt tại Long Biên. Theo nhận định của Đào Duy Anh trong Đất nước Việt Nam qua các đời (Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2005) dựa vào các sách cổ thì quận Giao Chỉ phủ kín đất Bắc Bộ ngày nay, trừ vùng thượng lưu sông Đà và thượng lưu sông Mã, đồng thời ăn sang cả vùng tây nam Quảng Tây (Trung Quốc) ngày nay. Riêng góc tây nam tỉnh Ninh Bình là địa đầu của quận Cửu Chân (nay thuộc Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh). Sau này nhà Hán đặt thêm quận Nhật Nam ở phía nam quận Cửu Chân (khoảng từ đèo Ngang vào đến Bình Định).

Tích Quang sang làm thái thú quận Giao Chỉ từ đời vua Hán Bình Đế (năm 1 đến năm 5) nhà Tây Hán và Nhâm Diên làm thái thú quận Cửu Chân đời vua Hán Quang Vũ Đế đều là những viên quan cai trị tốt đối với dân chúng nên được nhiều người nể trọng.

Thời Hán mạt và Tam Quốc, nhân dân quận Giao Chỉ đã nhiều lần nổi lên giết chết các thứ sử Giao Châu là Chu Phù rồi Trương Tân. Sau đó nhà Hán đã phong cho thái thú Giao Chỉ là Sĩ Nhiếp làm Tuy Nam trung lang tướng, tổng đốc 7 quận. Năm 210, Tôn Quyền nước Đông Ngô sai Bộ Chất sang làm thứ sử Giao Châu thì Sĩ Nhiếp tuân phục.

Đời vua Hán Linh Đế (168-189), Lý Tiến là người bản xứ đầu tiên làm thứ sử bộ Giao Chỉ. Lý Tiến dâng sớ xin vua cho người Giao Chỉ được bổ làm quan như người Hán. Nhưng vua Hán chỉ cho những người đỗ Mậu Tài hoặc Hiếu Liêm làm một số chức nhỏ trong xứ Giao Chỉ mà thôi.

Lý Cầm, một lính túc vệ người Giao Chỉ (sau này làm tới chức Tư lệ Hiệu úy) ra sức kêu cầu nên người Giao Chỉ mới được làm quan ở cả nơi khác.

Đại Việt sử ký toàn thư chép:
"Bấy giờ người nước Việt ta là Lý Cầm làm túc vệ ở đài, bèn rủ người đồng hương là bọn Bốc Long 5, 6 người, giữa ngày đầu năm các nước triệu hội, đến quỳ lạy ở sân điện tâu rằng:
"Ơn vua ban không đều".
"Hữu ty hỏi vì cớ gì?"
Cầm nói: "Nước Nam Việt ở xa không được trời che đất chở, cho nên mưa ngọt không xuống, gió mát không đến".
Lời ý khẩn thiết đau đớn. Vua Hán xuống chiếu an ủi, lấy một người đỗ Mậu Tài nước ta đi làm Huyện lệnh huyện Hạ Dương, một người đỗ Hiếu Liêm đi làm Huyện lệnh huyện Lục Hợp. Sau Lý Cầm làm quan đến Tư lệ Hiệu úy, Trương Trọng làm Thái thú Kim Thành. Như thế nhân tài nước Việt ta được cùng tuyển dụng như người Hán là mở đầu từ Lý Cầm, Lý Tiến vậy."

Khởi nghĩa hai bà Trưng

Năm 40, Trưng Trắc và Trưng Nhị dấy binh đánh đuổi thái thú Tô Định tàn ác và xưng vương. Năm 43, Mã Viện được nhà Hán phái sang đánh bại Hai Bà Trưng, đã cho dựng một trụ đồng có khắc sáu chữ: Đồng trụ chiết, Giao Chỉ diệt, nghĩa là trụ đồng đổ thì Giao Chỉ bị tuyệt diệt. Thấy thế, người Giao Chỉ qua đây, ai cũng bỏ thêm đất đá cho cột đồng càng chắc, nghe nói sau này phủ kín cả cột đồng, không biết nó ở chỗ nào nữa. Còn một cách giải thích khác là ai đi qua nhìn thấy cũng nổi lòng căm ghét, mỗi người ném một hòn đá vào cột, lâu ngày che đi.

Lần thứ hai

Sau khi Sĩ Nhiếp chết, năm 226, Đông Ngô đã chia Giao Châu ra làm 2 châu: Quảng Châu gồm các quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô (trị sở tại Phiên Ngung, nay là thành phố Quảng Châu) và Giao Châu (mới) gồm các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố (trị sở tại Long Biên) và cử Sĩ Huy, con Sĩ Nhiếp làm thái thú quận Cửu Chân, nhưng Sĩ Huy không tuân lệnh mà dấy binh chiếm giữ quận Giao Chỉ. Thứ sử Giao Châu (mới) là Đới Lương (戴良) và thứ sử Quảng Châu là Lã Đại cùng hợp binh tiến đánh, dụ hàng rồi lừa giết chết mấy anh em Sĩ Huy. Khi đó Đông Ngô lại hợp nhất Quảng Châu với Giao Châu như cũ. Năm 264 lại tái lập Quảng Châu.

Năm 265, nhà Tấn cướp ngôi nhà Ngụy, cử Dương Tắc làm thái thú quận Giao Chỉ, Đổng Nguyên làm thái thú quận Cửu Chân. Năm 272, tướng Đông Ngô là Đào Hoàng đánh chiếm lại được Giao Chỉ và Cửu Chân, được làm thứ sử Giao Châu, sau này Tôn Hạo phong cho làm Giao Châu mục.

Quận Giao Chỉ lúc này có 14 huyện: Long Biên, Câu Lậu, Vọng Hải, Luy Lâu, Tây Vu, Vũ Ninh, Chu Diên, Khúc Dương, Ngô Hưng, Bắc Đái, Kê Từ, An Định, Vũ An và Quân Bình với 12.000 hộ.

Thời Lưu Tống, quận Giao Chỉ gồm 12 huyện và 4.233 hộ, là: Long Biên, Câu Lậu, Chu Diên, Ngô Hưng, Tây Vu, Định An, Vọng Hải, Hải Bình, Vũ Ninh, Luy Lâu, Khúc Dương, Nam Định (Vũ An cũ).

Thời Nam Tề, quận Giao Chỉ gồm 11 huyện: Long Biên, Vũ Ninh, Vọng Hải, Câu Lậu, Ngô Hưng, Tây Vu, Chu Diên, Nam Định, Khúc Dịch (Dương?), Hải Bình, Luy Lâu.

Lần thứ ba

Đến đời nhà Tùy, quận Giao Chỉ gồm 9 huyện: Tống Bình, Long Biên, Chu Diên, Long Bình, Bình Đạo, Giao Chỉ, Gia Ninh, Tân Xương và An Nhân.

Nhà Đường sau khi lên thay nhà Tùy, đã đặt ra phủ Giao Châu. Năm 679, Giao Châu đô đốc phủ đổi thành An Nam đô hộ phủ, chia làm 12 châu, trong đó có Giao Châu. Giao Châu mới bao gồm 8 huyện: Tống Bình, Long Biên, Chu Diên, Giao Chỉ, Bình Đạo, Vũ Bình, Nam Định, Thái Bình.

Huyện Giao Chỉ ra đời năm 622 do chia tách đất Tống Châu đặt ra hai huyện Giao Chỉ và Hoài Đức. Đến năm 627, đổi huyện Giao Chỉ thành Nam Từ Châu, nhập 3 huyện Giao Chỉ, Hoài Đức và Hoằng Giáo vào huyện Tống Bình.

Lần thứ tư

Nhà Minh vào đầu thế kỷ XV sau khi xâm chiếm Việt Nam thành lập Giao Chỉ thừa tuyên bố chính sứ ty, hay tỉnh Giao Chỉ. Lúc này tỉnh Giao Chỉ chính là nước Việt Nam thời nhà Hồ và được chia thành 15 phủ (sau tăng lên 17 phủ) và 5 châu lớn (năm 1407):
 15 phủ: Giao Châu, Bắc Giang, Lạng Giang, Tam Giang, Kiến Bình (Kiến Hưng thời Hồ), Tân Yên (Tân Hưng thời Hồ), Kiến Xương, Phụng Hóa (Thiên Trường thời Hồ), Thanh Hóa, Trấn Man (Long Hưng thời Hồ), Lạng Sơn, Tân Bình, Diễn Châu, Nghệ An, Thuận Hóa.
 5 châu đứng riêng: Thái Nguyên, Tuyên Hóa (Tuyên Quang thời Hồ), Gia Hưng, Quy Hóa, Quảng Oai.

Ngoài ra còn có các châu trực thuộc phủ, tổng cộng có 47 châu lớn nhỏ.

Sang năm 1408, châu Thái Nguyên và châu Tuyên Hóa được thăng làm phủ Thái Nguyên và phủ Tuyên Hóa, nâng tổng số phủ lên 17. Sau này lại bỏ phủ Diễn Châu, còn lại châu Diễn.

Như vậy phủ Giao Châu nằm trong quận Giao Chỉ (lúc này cấp phủ thấp hơn cấp quận).

Sau khi Lê Lợi đánh đuổi quân Minh lên làm vua, ông đã bỏ các đơn vị hành chính cũ và chia cả nước thành 5 đạo. Các tên gọi Giao Châu và Giao Chỉ với tư cách là những đơn vị hành chính chính thức đã chấm dứt từ đó.

Xem thêm

 Các dân tộc Việt Nam
 Giao Châu
 Bắc thuộc
 Nhà Triệu
 Nam Việt
 Triệu Đà
 Lang Công
 Tây Vu Vương

Chú thích

Dẫn nguồn

Báo học thuật

Sách tham khảo

Tiếng Việt

Ngoại văn

 Zürcher, Erik (2002): "Tidings from the South, Chinese Court Buddhism and Overseas Relations in the Fifth Century AD." Erik Zürcher trong: A Life Journey to the East. Sinological Studies in Memory of Giuliano Bertuccioli (1923-2001). Biên tập bởi Antonio Forte và Federico Masini. Italian School of East Asian Studies. Kyoto. Essays: Quyển 2, tr. 21–43.

Liên kết ngoài

 Hậu Hán Thư phần đề cập Giao Chỉ: 卷八十六·南蠻西南夷列傳第七十 hoặc https://ctext.org/dictionary.pl?if=gb&id=77629

G
G
G
G
G
G
G
Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam
Lịch sử Việt Nam
Lịch sử Quảng Đông
Lịch sử Quảng Tây
Lịch sử Hải Nam
Bắc thuộc
Khu vực địa lý của Trung Quốc
Vùng của Việt Nam


title: Valdecaballeros

text:
Valdecaballeros là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 1264 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Courtesoult-et-Gatey

text:
Courtesoult-et-Gatey là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Saint-Jean-d'Étreux

text:
Saint-Jean-d'Étreux là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 126.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Front-end và back-end

text:
Trong kỹ thuật phần mềm, các thuật ngữ front-end (đầu trước) và back-end (đầu sau) đề cập đến sự tách biệt các mối quan tâm giữa tầng trình diễn (giao diện người dùng) và tầng truy cập dữ liệu (kết thúc sau) của một phần mềm, hoặc cơ sở hạ tầng vật lý hoặc phần cứng. Trong mô hình khách -- chủ, máy khách thường được coi là front end và máy chủ thường được coi là back end, ngay cả khi một số công việc trình bày thực sự được thực hiện trên chính máy chủ.

Giới thiệu
Trong kiến trúc phần mềm, có thể có nhiều lớp giữa phần cứng và người dùng cuối. Front-end là một sự trừu tượng hóa, đơn giản hóa thành phần bên dưới bằng cách cung cấp giao diện thân thiện với người dùng, trong khi back-end thường xử lý lưu trữ dữ liệu và logic nghiệp vụ.

Trong viễn thông, front có thể được coi là một thiết bị hoặc dịch vụ, còn back là cơ sở hạ tầng hỗ trợ cung cấp dịch vụ.

Một quy tắc chung là client-side (phía khách) là bất kỳ thành phần nào do người dùng thao tác. Server-side (phía chủ) thường nằm trên máy chủ, thường bị xóa khá xa về mặt vật lý với người dùng

Định nghĩa phần mềm
 Trong hệ thống quản lý nội dung, các thuật ngữ front end và back end có thể đề cập đến chế độ xem CMS và chế độ xem quản trị đối với người dùng cuối tương ứng.
 Trong tổng hợp giọng nói, giao diện người dùng đề cập đến một phần của hệ thống tổng hợp chuyển đổi văn bản đầu vào thành biểu thị ngữ âm tượng trưng và giao diện cuối chuyển đổi biểu thị ngữ âm biểu tượng thành âm thanh thực tế.
 Đối với các hệ thống con chính của máy tính, trình quản lý tệp đồ họa là giao diện người dùng cho hệ thống tệp của máy tính và giao diện shell với hệ điều hành. Front-end đối diện với người dùng và bank-end khởi chạy các chương trình của hệ điều hành để đáp ứng.
 Trong trình biên dịch, front-end chuyển mã nguồn lập trình máy tính thành một biểu diễn trung gian và back-end làm việc với biểu diễn trung gian để tạo ra mã bằng ngôn ngữ đầu ra của máy tính. Back-end thường tối ưu hóa để tạo ra mã chạy nhanh hơn. Sự phân biệt front-end / back-end có thể tách biệt phần phân tích cú pháp xử lý mã nguồn và phần cuối tạo mã và tối ưu hóa. Một số thiết kế, chẳng hạn như GCC, cung cấp các lựa chọn giữa nhiều front-end (phân tích các ngôn ngữ nguồn khác nhau) hoặc back-end (tạo mã cho các bộ xử lý mục tiêu khác nhau).
 Sử dụng giao diện dòng lệnh (CLI) yêu cầu thu thập các thuật ngữ đặc biệt và ghi nhớ các lệnh, do đó, giao diện đồ họa người dùng (GUI) hoạt động như một môi trường máy tính front-end để bàn.

Lập trình viên full-stack
Một lập trình viên full-stack là người có thể phát triển phần mềm cho cả người dùng và nhà cung cấp dịch vụ. Nói một cách dễ hiểu, một lập trình viên Full-Stack có kiến thức về toàn bộ công nghệ tạo nên một trang web. Họ có thể làm việc trong cả hai ngôn ngữ front-end và back-end. Họ chủ yếu tập trung vào phát triển web ở cả hai đầu.

Hầu hết vị trí này không phải là lập trình viên toàn diện ngay từ đầu. Họ thường làm việc ở nhiều vai trò trước khi chuyển sang full-stack. Họ cũng có xu hướng thoải mái với cả logic kinh doanh và trải nghiệm người dùng. Nói cách khác, họ có đủ kiến thức về kinh doanh để đưa ra lời khuyên cho người khác.

 Các ngôn ngữ đánh dấu và ngôn ngữ web như HTML, CSS, JavaScript và các thư viện phụ trợ thường được sử dụng trong các ngôn ngữ đó như Sass hoặc jQuery
 Xử lý yêu cầu bất đồng bộ và AJAX
 Các ứng dụng một trang (với các khung phần mềm như React, AngularJS hoặc Vue.js)
 Hiệu năng web (First Meaningful Paint hay hình ảnh có ý nghĩa đầu tiên, thời gian để tương tác, hoạt ảnh và tương tác 60 FPS, sử dụng bộ nhớ, v.v.)
 Thiết kế web đáp ứng
 Các vấn đề về khả năng tương thích trên nhiều trình duyệt và cách giải quyết
 Kiểm thử đầu cuối với trình duyệt Headless Browser là một trình duyệt web không có giao diện đồ họa người dùng
 Tự động hóa xây dựng để chuyển đổi và đóng gói các tệp JavaScript, giảm kích thước hình ảnh ... bằng các công cụ như Webpack hoặc Gulp.js
 Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm
 Mối quan tâm về khả năng tiếp cận
 Cách sử dụng cơ bản các công cụ chỉnh sửa hình ảnh như GIMP hoặc Photoshop
 Giao diện người dùng

Back-end tập trung vào
 Các ngôn ngữ kịch bản như PHP, Python, Ruby, Perl, Node.js hoặc các ngôn ngữ biên dịch như C #, Java hoặc Go
 Mô hình kiểm thử tự động cho ngôn ngữ đang được sử dụng
 Quyền truy cập dữ liệu ứng dụng
 Logic kinh doanh ứng dụng
 Quản trị cơ sở dữ liệu
 Khả năng mở rộng
 Độ sẵn sàng cao
 Mối quan tâm về bảo mật, xác thực và ủy quyền
 Kiến trúc phần mềm
 Chuyển đổi dữ liệu
 Phương pháp và phần mềm sao lưu
Lưu ý rằng cả hai vị trí, mặc dù có thể làm việc trên một sản phẩm, nhưng có một bộ kỹ năng rất khác biệt.

Định nghĩa phần cứng
Trong máy tính mạng, front-end có thể đề cập đến bất kỳ phần cứng nào tối ưu hóa hoặc bảo vệ lưu lượng mạng. Nó được gọi là phần cứng front-end của ứng dụng vì nó được đặt trên front end hoặc DMZ – là đơn vị lưu lượng Internet riêng rẽ từ mạng cục bộ. Lưu lượng mạng đi qua phần cứng front-end trước khi vào mạng.

Trong thiết kế bộ xử lý, thiết kế front end sẽ là mô tả ban đầu về hoạt động của mạch bằng ngôn ngữ mô tả phần cứng như Verilog, trong khi thiết kế back end sẽ là một phép toán liên kết từng phần tử của một tập hợp nhất định (miền) với một hoặc nhiều phần tử của tập hợp thứ hai (phạm vi) hành vi đó tới các transistor vật lý trên một khuôn

Tham khảo

Thuật ngữ công nghệ phần mềm

de:Frontend und Backend
nl:Frontend
pl:Front-end
pt:Front-end


title: Chân Bình vương

text:
Chân Bình vương (眞平王 진평왕 Jinpyeong; sống: 565? - 632, trị vì: 579 -632), tên thật là Kim Bạch Tịnh (金白浄 김白淨), là vua thứ 26 của Tân La, một trong Tam Quốc (Triều Tiên). Ông đã tiếp nối Chân Hưng vương trong việc tổ chức lại hệ thống lãnh đạo trung tâm trong khi có nhiều đụng độ với Bách Tế và Cao Câu Ly. Ông gửi những sứ giả đi để cải thiện mối quan hệ và tăng cường mối liên hệ giữa Tân La và nhà Tùy và nhà Đường. Ông cũng được biết đến vì đã khuyến khích đạo Phật.

Người kế vị ông là con gái ông, Thiện Đức nữ vương.

Chú thích

Vua Tân La


title: Acid uric

text:
Axit uric là một hợp chất dị vòng của carbon, nitơ, ôxi, và hydro với công thức C5H4N4O3. Nó tạo thành các ion và muối được gọi là urat và axit urat như amoni acid urate. Axit uric được tạo thành trong cơ thể do quá trình thoái giáng các nhân purin. Sau đó chúng được hòa tan trong máu và đưa đến thận và thải ra ngoài qua nước tiểu. Axit uric tăng có thể do quá trình tăng cung cấp, tăng tạo hoặc giảm thải trừ axit uric qua thận hoặc cả hai quá trình này. Khi nồng độ axit uric tăng cao kéo dài trong máu có thể dẫ đến một dạng viêm khớp được biết đến với tên bệnh gout. Các hạt lắng đọng trong và xung quanh các khớp dẫn đến hậu quả viêm, sưng và đau khớp, lắng đọng dưới da tạo nên các hạt tophi, có thể tạo sỏi thận và suy thận.

Hóa học
Axit uric lần đầu tiên được phân lập từ sỏi thận vào năm 1776 bởi nhà hóa học người Thụy Điển Carl Wilhelm Scheele.. Năm 1882, nhà hóa học người Ukraina Ivan Horbaczewski lần đầu tiên tổng hợp axit uric bằng cách nấu chảy urê bằng glycine.

Axit uric thể hiện tautome lactam-lactim (cũng thường được mô tả là tautome keto–enol). Mặc dù dạng lactim dự kiến sẽ có một số mức độ axit uric thơm kết tinh ở dạng lactam, với hóa học tính toán cũng chỉ ra rằng tautome là ổn định nhất. Axit uric là một axit lưỡng cực có pKa1 = 5.4 và pKa2 = 10.3,, do đó ở pH sinh lý, nó chủ yếu tồn tại dưới dạng ion urat đơn sắc.

Tham khảo


title: Anchastus championi

text:
Anchastus championi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Hòa Long (định hướng)

text:
Hòa Long có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Phường Hòa Long, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh
 Xã Hòa Long, thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
 Xã Hòa Long, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp

Trung Quốc
 Thành phố cấp huyện Hòa Long thuộc châu tự trị Diên Biên, tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc


title: Stimmia

text:
Stimmia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Decius

text:
Gaius Messius Quintus Traianus Decius ( khoảng 201 - tháng 6, 251) là Hoàng đế La Mã, trị vì từ năm 249 đến năm 251. Decius sinh ra ở Budalia (gần Sirmium ở Thượng Pannonia) và đã vươn tới quyền lực sau khi ông gây chiến với Hoàng đế La Mã Philip Ả rập. Ông đã chiến thắng và giết được Philip Ả rập. Sau khi đồng cai trị với Herennius Etruscus (con trai ông) được 3 năm, Decius tử trận tại Abrittus và quân Gothic chiến thắng La Mã. Etruscus cũng chết tại trận. Đây là Hoàng đế đầu tiên chết trong chiến tranh La mã với man tộc

Thời thanh niên và vươn tới quyền lực

Decius sinh ra tại Budalia, bây giờ là Martinci, Serbia gần Sirmium (Sremska Mitrovica), tại Hạ Pannonia là một trong những người đầu tiên trong một chuỗi dài các Hoàng đế La Mã tương lai bắt nguồn từ tỉnh Illyricum. Không giống như một số vị vua tiền nhiệm của ông như Philip Ả Rập hoặc Maximinus, Decius là một nguyên lão ưu tú,người đã từng là chấp chính quan năm 232, đã là thống đốc Moesia và Germania Nhỏ ngay sau đó, từng là thống đốc của Hispania Tarraconensis từ năm 235-238, và đã là trưởng quan của Rome trong giai đoạn đầu triều đại của Hoàng đế Philipus Ả Rập (Marcus Iulius Phillipus).

Khoảng năm 245, Hoàng đế Philipus giao quyền chỉ huy quan trọng trên sông Danube cho Decius. Đến cuối năm 248 hoặc 249, Decius đã được phái đến dẹp cuộc nổi loạn của Pacatianus

Chú thích

Tham khảo
Nathan, Geoffry, and Robin McMahon, "Trajan Decius (249–251 A.D.) and Usurpers During His Reign", DIR
 Potter, David S. The Roman Empire at Bay AD 180–395, Routledge, 2004. ISBN 0-415-10058-5
 Scarre, Chris, Chronicle of the Roman Emperors: the reign-by-reign record of the rulers of Imperial Rome, Thames & Hudson, 1995. ISBN 0-500-05077-5
 Southern, Pat. The Roman Empire from Severus to Constantine, Routledge, 2001. ISBN 0-415-23943-5

Liên kết ngoài

Ý}}

Hoàng đế La Mã tử trận
Hoàng đế La Mã
Sinh năm 201
Mất năm 251
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Moesia


title: Montmartin-le-Haut

text:
Montmartin-le-Haut là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Montmartin-le-Haut sur le site de l'Institut géographique national

Montmartin-le-Haut


title: Ollmuth

text:
Ollmuth là một đô thị thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,95 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 170 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Chandai

text:
Chandai là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: 1409

text:
Năm 1409 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 25 tháng 3 - Hội đồng Pisa mở cửa.
 Tháng Bảy - Martin I của Aragon kế vị con trai riêng của mình làm Vua của Sicilia.
 2 tháng 12 - Đại học Leipzig khai trương.
 Ulugh Beg trở thành thống đốc của Samarkand.
 Venice mua cảng Zadar từ Hungary.
 Trịnh Hòa, đô đốc đội tàu của nhà Minh, phế truất vua của Sri Lanka.

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1409


title: Đại học Wesley (Ohio)

text:
Đại học Wesley (tên Tiếng Anh: Ohio Wesleyan University, còn được gọi là Wesleyan hoặc OWU) là một trong những viện đại học được xếp vào nhóm các trường đại học khai phóng dạng tư thục, thành lập năm 1831 và đặt cơ sở tại Delaware, Ohio. Đây là viện đại học đầu tiên đặt tên theo John Wesley, nhà thần học Tin Lành và là người khai sáng phong trào Giám lý.

Vào năm 2010, trường Wesley Ohio có phần trăm học sinh du học cao thứ 11 trong số các trường đại học khai phóng trong mười bảy năm liền. Trong bảng xếp hạng đại học Mỹ phiên bản năm 2015 của mình, công ty Niche đã xếp trường Wesley Ohio vào vị trí thứ 56 (trong tổng số 880 trường đại học) trong số các trường đại học tự do về mặt chính trị nhất tại Mỹ. U.S. News & World Report xếp trường tại hạng 101 trong số các trường đại học khai phóng trong phiên bản năm 2018 của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ohio Wesleyan University
 Ohio Wesleyan University Libraries
 Ohio Wesleyan University Transcript
 Ohio Wesleyan University Athletics

Delaware, Ohio
Trường đại học và cao đẳng tại Ohio
Trường đại học khai phóng


title: Athous tschukini

text:
Athous tschukini là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Ellingshausen

text:
Ellingshausen là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 6,77 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 271 người.

Tham khảo


title: Manjeshwar

text:
Manjeshwar là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kasaragod thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Manjeshwar có dân số 8674 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Manjeshwar có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Manjeshwar, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Euxoa clausa

text:
Euxoa clausa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. It is known mainly từ tây bắc Great Plains ở miền nam Saskatchewan và Alberta, phía nam đến tây nam Montana và Nebraska.

Sải cánh dài khoảng 33 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7 đến tháng 8. Có một lứa một năm.

Liên kết ngoài
Species info
Images

Chú thích

Euxoa


title: 3246 Bidstrup

text:
3246 Bidstrup (1976 GQ3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 4 năm 1976 bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj. Tiểu hành tinh đặt tên theo Herluf Bidstrup.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3246 Bidstrup

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: VAIO

text:
VAIO (phiên âm tiếng Anh: / vaɪ.oʊ /) là một thương hiệu nhánh của Sony dành cho nhiều dòng sản phẩm máy tính cá nhân. VAIO ban đầu là từ viết tắt của Video Audio Integrated Operation, sau đó được sửa đổi thành từ viết tắt của Visual Audio Intelligence Organizer vào năm 2008 để chào mừng kỷ niệm 10 năm của thương hiệu Sony. Thương hiệu VAIO do Timothy Hanley xây dựng nên để phân biệt các sản phẩm tích hợp âm thanh và hình ảnh đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng với các sản phẩm máy tính thông thường, chẳng hạn như dòng máy tính cá nhân Sony VAIO W không chỉ có chức năng như một máy tính thông thường mà còn tích hợp một trung tâm giải trí thu nhỏ. Mặc dù Sony đã chế tạo máy tính từ những năm 1980 dành riêng cho thị trường Nhật Bản, công ty này đã rút khỏi việc kinh doanh máy tính vào khoảng sau của thập kỷ này. Năm 1996, Sony bắt đầu quay trở lại thị trường máy tính toàn cầu dưới thương hiệu mới VAIO với dòng máy tính để bàn PCV. Biểu tượng thiết kế của VAIO cũng đại diện cho sự tích hợp công nghệ tương tự (analog) và công nghệ kỹ thuật số, trong đó VA đại diện cho một làn sóng tín hiệu analog và IO đại diện cho một mã nhị phân. Nhưng do doanh số không được cải thiện đáng kể nên từ tháng 02.2014. VAIO chính thức được Sony bán lại cho Japan Industrial Partners.

Các dòng sản phẩm chính
 Vaio® Fit
Vaio® Fit multi-flip™ PC (Vaio® Fit 13A/14A): được thiết kế  để tối đa khả năng của chiếc máy tính và tối ưu các hoạt động chạm. Bằng cách lật và chuyển đổi linh hoạt giữa chế độ máy tính, máy tính bảng và các chế độ trình chiếu, VAIO® Fit mở ra cánh cửa đến một trải nghiệm máy tính mới với các công nghệ nghe nhìn đỉnh cao của Sony, và một giải pháp sử dụng bút phong phú cho bạn trải nghiệm.

Vaio® Fit 14/15: là chiếc máy tính tối ưu cho cả công việc và giải trí của bạn. Chất lượng hình ảnh rõ nét, sống động được tạo ra bằng những công nghệ nâng cao hình ảnh độc đáo của Sony trên VAIO. Màn hình hỗ trợ cảm ứng hoạt động linh hoạt và tiện lợi hơn. Thiết
kế nổi bật biểu trưng cho chất lượng và đa năng thể hiện xuyên suốt qua sự tinh giản và thanh thoát của chiếc máy.

Vaio® Fit 14E/15E

 Vaio® PRO
 Vaio® Tap
 Vaio® Duo

Công nghệ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sony VAIO châu Âu
 Hỗ trợ, hướng dẫn, cài đặt bổ sung và cập nhật cho Sony VAIO châu Âu
 Sony VAIO Hoa Kỳ
 Sony VAIO Nhật Bản
 Sony VAIO Ấn Độ

VAIO
Máy tính cá nhân
Máy tính xách tay
Sản phẩm của Sony


title: Dmitry Konstantinovich, Đại vương công Vladimir

text:
Dmitrii Konstantinovich Suzdalskii (tiếng Nga: Дмитрий Константинович Суздальский), tên gọi trong gia đình (theo ngày sinh, cũng là tên thánh) - Phoma, và tên thánh nhận trước khi chết là Pheodor (1323 hoặc 1324 tại Suzdal — 5/7/1383 tại Nizhny Novgorod, được chôn cất tại nhà thờ Spasskaya) - công tước Suzdal từ năm 1356, Đại vương công Suzdalsko-Nizhegorodskii từ năm 1365. Trong giai đoạn từ năm 1359 tới năm 1362 là người đứng đầu một cách chính thức của các công quốc Nga (đại công quốc Vladimir).

Ông là hậu duệ của công tước Suzdal Andrey Yaroslavich (em trai của Aleksandr Nevskii). Đôi khi còn được gọi là Dmitrii Konstantinovich Starshii, do ông có em trai cùng tên (biệt danh Nogot-móng tay), một vị công tước không có thái ấp riêng của Suzdalsko-Nizhegorodskii.

Sau khi vai trò chính trị của công quốc Tver bị mất đi vào giữa thế kỷ 14 thì các công tước Suzdal tham gia vào cuộc đấu với các công tước Moskva (các hậu duệ của Ivan I Kalita) để tranh giành tước vị Đại vương công của đại công quốc Vladimir. Bố của Dmitrii, công tước Konstantin Vasilievich đã không công nhận tước hiệu Đại vương công Vladimir của con trai út Kalita là Ivan II Krasnyi năm 1353. Sau khi Ivan II chết năm 1359 thì tại Moskva đã không còn một công tước lớn tuổi nào nữa (con trai và là người thừa kế của Ivan II, Dmitrii Donskoy chỉ mới 9 tuổi, các anh em ruột và anh em họ của ông này cũng còn rất nhỏ tuổi). Trong những điều kiện như thế, Dmitrii Konstantinovich đã có thể vượt qua các lãnh chúa Moskva và nhận tước hiệu Đại vương công từ hãn của Kim Trướng hãn quốc. Ba năm cầm quyền của ông là những năm bất ổn, đi đôi với những cuộc tương tàn tại Nga và tại hãn quốc, chính quyền Moskva, dưới sự chỉ đạo của đại giáo chủ Aleksii, vẫn tiếp tục cố gắng đòi hỏi từ các hãn (khi đó liên tục thay đổi) sự công nhận các quyền của "Miti Moskva". Năm 1362, sau chính biến kế tiếp tại hãn quốc thì hãn mới đã tước bỏ tước vụ Đại vương công Vladimir của Dmitrii Konstantinovich và chuyển giao nó cho Dmitrii Ivanovich khi đó mới 12 tuổi. Nhưng chẳng bao lâu sau đó (năm 1365) thì địa vị của các công tước Suzdal cũng được nâng lên thành Đại vương công.

Mối quan hệ thù địch giữa hai vị Đại vương công cùng mang tên Dmitrii còn tiếp tục kéo dài tới năm 1366, khi diễn ra sự hòa giải chính thức và công tước Suzdal đã gả con giái của mình là Evdokia cho vị công tước của Moskva. Sau đó, hai công tước, trong vai trò mới của cha vợ và con rể, đã cùng nhau tiến hành các chiến dịch chống lại Bolgaria Volga, Mordovia và tham gia vào trận chiến trên sông Pyana đầy thảm họa nhằm chống lại những người Tatar của hãn quốc năm 1377. Trên sông Pyana thì con trai của ông là Ioann cũng bị chết.

Năm 1382, trong thời gian chinh phạt của hãn Tokhtamysh đối với Moskva, Dmitrii Konstantinovich đã phản bội Dmitrii Ivanovich Donskoy và gửi các con trai của mình vào quân đội của hãn. Năm sau, ông chết.

Trên thực tế, kinh đô của đại công quốc Suzdal mới thành lập đặt ở Nizhny Novgorod, đã phát triển thịnh vượng trong thời kỳ trị vì của ông. Năm 1372, kremli đầu tiên của Nizhny Novgorod đã được xây dựng bằng đá với một tháp. Tại cửa của kremli này, công tước đã cho xây dựng một trong những đài tưởng niệm quan trọng nhất của biên niên sử Nga cổ đại - biên niên sử Lavrenty (1377).

Dmitrii Konstantinovich là Đại vương công cuối cùng của Vladimir mà không thuộc nhánh Moskva của nhà Rurik. Năm 1606, hậu duệ của Dmitrii Konstantinovich là Vasilii IV Shuiskii đã lên ngôi Sa hoàng của Moskva.

Con cái
 Vasilii Dmitrievich Kirdyapa, ông tổ của các công tước mang họ Shuiskii sau này.
 Semyon Dmitrievich
 Ioann Dmitrievich, chết năm 1377 trong trận đánh trên sông Pyana.
 Evdokia Dmitrievna, vợ của Dmitrii Donskoy, chết năm 1407.

Tham khảo

Đại vương công Vladimir
Vương công Suzdal
Mất năm 1383
Sinh năm 1324
Đại vương công Nizhny Novgorod-Suzdal


title: Air Memphis

text:
Air Memphis (mã ICAO = MHS) là hãng hàng không chở khách thuê bao, trụ sở ở Cairo, Ai Cập. Hãng có căn cứ ở Sân bay quốc tế Cairo, với 1 căn cứ phụ ởSân bay Daraw, Aswan.

Lịch sử

Air Memphis được thành lập vào tháng 8/1995 và bắt đầu hoạt động từ tháng 3 năm 1996. Hãng có 530 nhân viên (tháng 3/2007). Hãng đảm nhận chở khách thuê bao từ Ai Cập tới các nước châu Âu và cũng có 1 tuyến bay thường xuyên giữa Sân bay Daraw và Sân bay Abu Simbel và ngược lại.

Đội máy bay
(Tháng 5/2008):

1 McDonnell Douglas MD-83
1 Boeing 737-800 (thuê của Pegasus Airlines)
1 Airbus A320

Tham khảo

Liên kết ngoài
Air Memphis
Air Memphis Fleet
Descriptif compagnie Air Memphis
Air Memphis at ATDB: profile, history and events, contacts and management, historical/current/planned aircraft in fleets

Hãng hàng không Ai Cập


title: Ceruncina

text:
Ceruncina là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Ceruncina fortis
 Ceruncina lyta
 Ceruncina nemea
 Ceruncina tienmuensis
 Ceruncina translineata
 Ceruncina tsinlinga

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Lawrence Summers

text:
Lawrence Henry Summers (sinh ngày 30/11/1954) là một học giả kinh tế, nhà chính trị của Hoa Kỳ. Ông là Thư ký Hội đồng Kinh tế Quốc gia trong chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ thứ 44 Barack Obama. Ông từng nhận giải John Bates Clark vì những đóng góp của ông cho lý luận kinh tế học, từng là nhà kinh tế trưởng của Nhóm Ngân hàng Thế giới, là hiệu trưởng Đại học Harvard và hiện vẫn là giáo sư kinh tế của Đại học Harvard. Ông cũng từng là Bộ trưởng Tài chính (Hoa Kỳ) trong nội các của Tổng thống Bill Clinton. Ông là người ủng hộ mạnh mẽ tự do hóa thương mại và toàn cầu hóa.

Tiểu sử
Lawrence Summers sinh tại New Haven, Connecticut. Cha và mẹ ông đều là giáo sư kinh tế của Đại học Connecticut. Ông có họ hàng với hai nhà kinh tế đoạt giải Nobel là Paul Samuelson và Kenneth Arrow (cha của Lawrence là Robert là anh em ruột của Paul Samuelson nhưng đã đổi họ từ Samuelson thành Summers; còn mẹ là Anita, tên thời con gái là Anita Arrow, là em gái của Kenneth Arrow).

Khi mới 16 tuổi, Lawrence Summers đã trở thành sinh viên ngành vật lý của Đại học Harvard, nhưng ông sớm chuyển sang theo đuổi ngành kinh tế học. Năm 1982, ông nhận học vị tiến sĩ kinh tế tại trường Harvard (giáo sư hướng dẫn là Martin Feldstein). Từ đó ông trở thành giảng viên kinh tế học của cả Đại học Harvard lẫn Học viện công nghệ Massachusetts. Năm 1983, khi mới 28 tuổi, ông là giáo sư trẻ vào loại nhất của Đại học Harvard.

Học giả kinh tế
Với tư cách là học giả kinh tế, Lawrence Summers là người nổi tiếng. Ông đã có những đóng góp quan trọng về mặt học thuật trong các lĩnh vực tài chính công, kinh tế học lao động, tài chính tiền tệ, kinh tế học vĩ mô. Năm 1987, ông là học giả lĩnh vực khoa học xã hội đầu tiên được Quỹ Khoa học Quốc gia (Hoa Kỳ) trao giải Alan T. Waterman. Năm 1993, ông được Hội Kinh tế Hoa Kỳ trao giải John Bates Clark. Hiện ông là viện sĩ Viện Hàm lâm Khoa học Quốc gia (Hoa Kỳ).

Quan chức

Summers từng là thành viên Hội đồng tư vấn kinh tế cho Ronald Reagan từ năm 1982 đến 1983, từng là cố vấn kinh tế cho Dukakis trong chiến dịch tranh cử năm 1988.

Năm 1991, Summers được bổ nhiệm làm nhà nghiên cứu trưởng của Nhóm Ngân hàng Thế giới cho đến năm 1993.

Năm 1995, ông được bổ nhiệm là Thứ trưởng Bộ Tài chính (phó cho Robert Rubin) và từ năm 1999 làm Bộ trưởng thay Rubin.

Năm 2001, ông trở về Đại học Harvard làm hiệu trưởng và ở vị trí đó cho đến năm 2006.

Liên kết ngoài
 Các công trình nghiên cứu đã công bố tại NBER của Lawrence Summers.

Tham khảo

Nhà kinh tế học Mỹ
Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ
Thư ký Hội đồng Kinh tế Quốc gia Hoa Kỳ
Nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới
Hiệu trưởng Đại học Harvard
Giải John Bates Clark
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Ngân hàng Thế giới


title: Courcelles-sous-Moyencourt

text:
Courcelles-sous-Moyencourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D258, giữa đường ô tô A29 và đường N29, khoảng 15 dặm Anh về phía tây nam của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Courcelles-sous-Moyencourt trên trang mạng của INSEE
 Courcelles-sous-Moyencourt trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Chorsia

text:
Chorsia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Mitterndorf an der Fischa

text:
Mitterndorf an der Fischa là một thị trấn ở huyện Baden trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 10,77 km², dân số năm 2001 là 1802 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich