title: Alice ở xứ sở thần tiên (phim 2010)

text:
Alice ở xứ sở thần tiên (tựa gốc tiếng Anh: Alice in Wonderland) là một bộ phim điện ảnh kỳ ảo đen tối của Mỹ được công chiếu năm 2010. Bộ phim do Tim Burton làm đạo diễn và phần kịch bản do Linda Woolverton chấp bút. Phim có sự tham gia diễn xuất của Johnny Depp, Anne Hathaway, Helena Bonham Carter, Crispin Glover, Matt Lucas và Mia Wasikowska, cùng với các vai lồng tiếng do Alan Rickman, Stephen Fry, Michael Sheen và Timothy Spall thể hiện. Lấy cảm hứng từ hai cuốn tiểu thuyết kỳ ảo Alice ở xứ sở thần tiên và Alice ở xứ sở trong gương của nhà văn Lewis Carroll, cũng như bộ phim hoạt hình cùng tên phát hành năm 1951, nội dung phim kể về cô thiếu nữ 19 tuổi Alice Kingsleigh – được cho là người có thể đưa Nữ hoàng Trắng trở lại ngai vàng của mình với sự giúp đỡ của Thợ làm mũ điên. Cô là người duy nhất có thể đánh bại Jabberwocky, một sinh vật hình rồng do Nữ hoàng Đỏ điều khiển dùng để khủng bố cư dân của xứ Underland. Trong tình huống này, Thợ làm mũ điên và Alice phải chiến đấu với Nữ hoàng Đỏ để bảo vệ thế giới.

Alice ở xứ sở thần tiên do hãng Walt Disney Pictures chịu trách nhiệm sản xuất và được ghi hình tại Liên hiệp Anh và Mỹ. Bộ phim công chiếu ra mắt ở Luân Đôn tại rạp Odeon Leicester Square vào ngày 25 tháng 2 năm 2010, đồng thời được công chiếu tại Liên hiệp Anh và Mỹ thông qua các định dạng Disney Digital 3D, RealD 3D và IMAX 3D cũng như tại các rạp chiếu thông thường vào ngày 5 tháng 3 năm 2010. Phim từng khởi chiếu ở Việt Nam vào ngày 12 tháng 3 năm 2010. Đây là tác phẩm điện ảnh có doanh thu cao thứ hai của năm 2010.

Alice ở xứ sở thần tiên nhận được những đánh giá trái chiều ở thời điểm phát hành; mặc dù nhận lời khen cho phong cách hình ảnh, phục trang, nhạc nền và hiệu ứng kỹ xảo, phim lại bị phê bình bởi lối kể chuyện thiếu mạch lạc. Tác phẩm nhận được ba đề cử tại lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 68, trong đó có hạng mục Phim hài hoặc ca nhạc hay nhất. Tại lễ trao giải Oscar lần thứ 83, Alice ở xứ sở thần tiên đoạt các giải Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất và Thiết kế phục trang đẹp nhất cũng như giành đề cử Hiệu ứng kỹ xảo đẹp nhất. Phim thu về hơn 1,025 tỷ USD tiền bán vé và trở thành phim diện ảnh ăn khách thứ 5 mọi thời đại trong thời gian chiếu rạp. Alice ở xứ sở thần tiên là tác phẩm khởi xướng xu thế làm phim kỳ ảo và cổ tích người đóng (dù không phải là phim đầu tiên thuộc trào lưu này), đặc biệt là từ Walt Disney Studios. Phần hậu truyện mang tên Alice ở xứ sở trong gương đã công chiếu vào ngày 27 tháng 5 năm 2016.

Nội dung
Năm 1871 ở London, bị phiền muộn bởi một giấc mơ kì lạ lặp đi lặp lại và đau buồn vì mất cha, thiếu nữ 19 tuổi Alice Kingsleigh dự một bữa tiệc trong vườn tại gia thất của Lãnh chúa Ascot. Tại đây, cô đối mặt với lời câu hôn bất ngờ từ Hamish (con trai Lãnh chúa Ascot) và những kỳ vọng ngột ngạt mà xã hội đặt vào cô. Do dự không biết làm thế nào, cô phát hiện và đuổi theo một chú thỏ thân thuộc mặc áo gi-lê và đeo đồng hồ bỏ túi, rồi bị rơi vào một hố thỏ sâu dưới gốc cây. Sau khi uống một cái chai dán nhãn 'Drink Me' (gọi là Pishsalver), cô bước qua cánh cửa tí hon và đặt chân đến khu rừng nằm trong xứ sở phép thuật tên là Underland, nơi cô được chào đón bởi Thỏ Trắng, Sóc Chuột, Chim cưu, những bông hoa biết nói và cặp song sinh giống hệt nhau Tweedledee và Tweedledum; họ dường như đều biết cô từ trước.

Dù Alice khăng khăng rằng tất cả chỉ là mơ, cô biết được định mệnh của mình là phải đánh bại Jabberwocky và chấm dứt triều đại bạo chúa của Nữ hoàng Đỏ, theo như Sâu bướm Absolem tiên tri. Rồi cả nhóm bị sinh vật phàm ăn Bandersnatch và một đội kị binh của Nữ hoàng Đỏ phục kích – do Người Hầu Quân Cơ chỉ huy. Tất cả đều bị bắt; ngoại trừ Alice kịp trốn thoát và Sóc Chuột – người tước đi một mắt của Bandersnatch. Người Hầu tâu với Nữ hoàng Đỏ rằng Alice là mối đe dọa cho ngai vàng, và y được lệnh phải truy lùng cô ngay lập tức. Trong khi đó, Alice nhận được sự đón tiếp từ Mèo Cheshire, và chú mèo chỉ đường cho cô đến dự tiệc trà của Thợ làm mũ điên, Thỏ Tháng Ba và Sóc Chuột. Thợ làm mũ giải thích rằng Nữ hoàng Đỏ là người chiếm lấy vùng đất Underland, đoạt ngôi từ cô em gái Nữ hoàng Trắng; và anh gia nhập lực lượng kháng chiến sau khi Nữ hoàng Đỏ phá hủy làng và sát hại gia đình anh. Khi đám kị binh quân cơ xuất hiện, Thợ làm mũ giúp Alice tránh bị bắt bằng cách tự giao nộp mình cho chúng. Sau đó, Alice được phát hiện bởi Chó săn của Người Hầu, mà thực chất là đồng mình của quân kháng chiến. Alice nhất quyết muốn được đưa tới lâu đài của Nữ hoàng Đỏ nhằm giải cứu Thợ làm mũ. Alice ăn Upelkuchen – một cái bánh dán nhãn 'Eat Me' – và hóa khổng lồ, xâm nhập vào tòa lâu đài với danh xưng cận thần tên “Um.”

Alice biết được rằng thanh kiếm chết chóc – thứ vũ khí duy nhất có thể tiêu diệt Jabberwocky – bị khóa cất trong hang của Bandersnatch. Người Hầu cố tìm cách dụ dỗ “Um” song bị cô khước từ, làm cho Nữ hoàng Đỏ nổi cơn ghen đòi chặt đầu “Um”. Alice đoạt lấy thanh kiếm và kết bạn với Bandersnatch bằng cách trả lại mắt cho nó. Tiếp đó Bandersnatch tỏ lòng biết ơn khi để cô cưỡi trên lưng trốn thoát, rồi Alice tìm đến gặp Nữ hoàng Trắng giao thanh kiếm; để đáp lại Nữ hoàng ban cho Alice một lọ thuốc đưa cô trở về kích cỡ bình thường. Mèo Cheshire sử dụng năng lực biến hình để cứu Thợ làm mũ điên khỏi bị hành quyết. Kế đó, Thợ làm Mũ kích động cuộc nổi dậy giữa lòng dân chúng của Nữ hoàng Đỏ. Nữ hoàng Đỏ cố tìm cách trấn áp cuộc nổi dây, song để cho Thợ làm mũ và nhóm của anh nhân cơ hội trốn thoát. Cuối cùng Absolem giúp Alice nhớ ra cô từng đến Underland khi còn bé (gọi vùng đất là “Wonderland”), và sau cùng nhận ra Underland không phải mơ. Absolem khuyên cô nên chiến đấu với Jabberwocky, ngay trước khi ông hoàn tất biến hình thành một con nhộng.

Hai Nữ hoàng tập trung quân đội của mình trên một chiến trường như bàn cờ, cử Alice và Jabberwocky đứng ra quyết đấu trong một trận chiến duy nhất. Alice là đối thủ của Jabberwocky, còn hai đội quân kia chạm trán nhau. Cuối cùng, Alice chặt đầu của Jabberwocky và hạ gục nó. Nhờ chiến thắng của Alice, đám kị binh quân cơ quay lưng chống lại Nữ hoàng Đỏ. Nhằm trừng phạt những tội ác của họ, Nữ hoàng Trắng ban lệnh trục xuất chị mình và Người Hầu đi lưu đày cùng nhau. Nữ hoàng Trắng ban cho Alice một lọ nhỏ đựng máu tím của Jabberwocky sở hữu năng lực hiện thực hóa bất cứ điều ước nào của cô. Cô quyết định trở về thế giới của mình sau khi nói lời tạm biệt bạn bè. Trở về bữa tiệc, Alice từ chối lời cầu hôn của Hamish và làm Lãnh chúa Ascot ấn tượng với ý tưởng lập nên những con đường biển giao thương tới Hồng Kông, truyền cảm hứng cho ông nhận cô làm học việc của mình. Khi Alice chuẩn bị ra khơi trên một con tàu giao thương, một chú bướm xanh đậu trên vai Alice, và cô nhận ra ngay đó là Absolem.

Diễn viên

Người đóng
 Johnny Depp vai Tarrant Hightopp, hay Thợ làm mũ điên: là vị thị trưởng nghiệp dư của xứ Wonderland, người phải ngậm đắng nuốt cay nhận chức vụ này; về sau anh trở thành lãnh đạo kiêm đội trưởng của lực lượng kháng chiến chống Iracebeth. Wasikowska cho biết các nhân vật "đều cảm thấy họ như kẻ ngoài cuộc và thấy cô đơn trong thế giới biệt lập của chính mình, đồng thời có liên kết đặc biệt và tình bạn với Alice." Burton giải thích rằng Depp "đã cố tìm ra một cốt lõi cho nhân vật … thay vì chỉ là nổi khùng lên." Burton cũng chia sẻ rằng "trong rất nhiều phiên bản, đó là kiểu nhân vật rất một màu và bạn biết mục tiêu [của Depp] là nỗ lực và đem lại nhân tính cho sự kỳ quặc của nhân vật." Mái tóc màu cam là một cách ám chỉ tình trạng các thợ làm mũ bị nhiễm độc thủy ngân do dùng chất này để chữa cảm; Depp tin rằng nhân vật "bị nhiễm độc … và nó lan ra tóc, móng tay và mắt anh". Depp và Burton quyết định rằng bộ quần áo, làn da, mái tóc, tính cách và giọng của Thợ làm mũ sẽ thay đổi xuyên suốt bộ phim để phản ánh những cảm xúc của anh. Trong một buổi phỏng vấn với Depp, nhân vật có nét giống như "một chiếc nhẫn tâm trạng, [vì] những cảm xúc của anh rất giống với vẻ ngoài". Thợ làm mũ được "xây dựng từ những người khác nhau và những mặt cực đoan của họ", với chất giọng lịch thiệp nghe cực giống người sáng tạo nhân vật là Lewis Carroll, nhằm thể hiện tính cách hiền hơn, còn giọng xứ Glasgow của Scotland (mà Depp học theo nguyên mẫu nhân vật Rab C. Nesbitt của Gregor Fisher) nhằm thể hiện khía cạnh vừa đen tối vừa nguy hiểm hơn. Vũ công ảo giác David "Elsewhere" Bernal là người "nhân đôi" Depp trong phân cảnh nhảy "Futterwacken" ở gần cuối phim.

 Mia Wasikowska vai Alice Kingsleigh: Khi sáng tạo nhân vật, nhà biên kịch Linda Woolverton đã tìm hiểu về cách ứng xử của những thiếu nữ trẻ thời Victoria rồi biến Alice thành hình ảnh trái ngược. Wasikowska đọc những cuốn sách của Carroll lúc còn bé và đọc lại chúng lần nữa để chuẩn bị cho vai diễn. Cô còn xem phim Alice của Jan Švankmajer. Cô chia sẻ: "Khi chúng tôi còn nhỏ, mẹ tôi sẽ bật phim trên đầu đĩa VCR. Chúng tôi bối rối và không thật sự hiểu bộ phim, song chúng tôi chẳng thể rời mắt bởi phim quá hấp dẫn. Vì thế mà tôi đã giữ cảm giác ấy về Alice, một kiểu cảm giác ám ảnh." Mặc cho phải đối mặt với những áp lực để thích nghi với những kỳ vọng của xã hội, Alice phát triển thành nữ anh hùng có ý chí và khả năng mạnh mẽ hơn, để chọn lối đi của riêng mình; cây bút viết cột báo Independent Liz Hoggard ca ngợi Alice là một hình mẫu cho các bé gái, miêu tả nhân vật là "bướng bỉnh, gan dạ, [và] không hề tiểu thư tí nào". Mairi Ella Challen là người hóa thân Alice lúc 6 tuổi.
 Helena Bonham Carter vai Nữ hoàng Đỏ Iracebeth: Iracebeth là cô chị gắt gỏng, cứng đầu và giết người tàn nhẫn của Mirana, cô là nữ hoàng của xứ Wonderland. Cô là hình ảnh hợp nhất từ hai nhân vật của Carroll: Nữ hoàng Đỏ và Nữ hoàng Cơ Hậu. Họ của cô là một phép chơi chữ từ irascible (nóng tính) bởi cô dễ bị tức tối, la lối om sòm, thiếu kiên nhẫn và mau nổi cáu. Đầu của Bonham Carter được chỉnh kỹ thuật số để tăng kích cỡ gấp ba lần trên màn ảnh. Nhân vật ghét động vật và lựa chọn dùng chúng làm người hầu và đồ đạc. Trong phim có ngụ ý rằng Nữ hoàng Đỏ đã chặt đầu chồng cũ là Đức Vua. Nữ diễn viên Carter lấy cảm hứng từ cô con gái nhỏ Nell (một đứa bé mới biết đi), cô chia sẻ: "Nữ hoàng Đỏ giống hệt như một đứa bé mới biết đi, vì cô ấy có một cái đầu to và là một bạo chúa." Ngoại hình của cô dựa trên Nữ hoàng Elizabeth I của Anh.
 Anne Hathaway vai Nữ hoàng Trắng Mirana: Cô là người em gái bình tĩnh và chu đáo của Iracebeth. Cô là một trong số ít nhân vật không cần chỉnh sửa kỹ thuật số. Hathaway tóm tắt nhân vật của mình bằng lời chú thích về một chiếc nam châm hình Happy Bunny cầm con dao; "Dễ thương nhưng tâm thần. Có cả mặt tốt lẫn mặt xấu." Theo Hathaway, "Cô ấy ra đời từ cùng một nguồn gen như Nữ hoàng Đỏ. Cô thật sự thích mặt tối, nhưng cô sợ đi quá đà mà lún sâu vào nó nên cô làm cho mọi thứ trong thật nhẹ nhàng và hạnh phúc. Nhưng cô ấy sống ở nơi đó vì sợ rằng mình sẽ không thể kiểm soát bản thân." Hathaway miêu tả màn hóa thân Nữ hoàng Trắng của mình là "một người theo chủ nghĩa hòa bình thuần chay punk-rock", với cảm hứng lấy từ Debbie Harry, Greta Garbo và bìa nghệ thuật của Dan Flavin. Burton cho biết ngoại hình của Nữ hoàng Trắng được lấy cảm hứng từ Nigella Lawson.
 Crispin Glover vai Người hầu Quân Cơ Ilosovic Stayne: Y là chồng và trợ thủ của Iracebeth. Người hầu Quân Cơ là một kẻ kiêu ngạo và gian xảo. Mặc dầu tuân theo mọi mệnh lệnh của Nữ hoàng Đỏ, y là người duy nhất có thể làm dịu tính khí thất thường của cô. Glover nhận xét: "Nữ hoàng Đỏ rất hay phản ứng nóng nảy với những thứ người khác làm, vì thế [Người hầu] phải tài ngoại giao." Nữ hoàng Đỏ tin rằng Người Hầu Quân Cơ là tình nhân của mình, song đây lại là ý nghĩ sai lầm của cô.
 Matt Lucas vai Tweedledee và Tweedledum: Hai người đàn ông giống hệt nhau này là những trung úy của Tarrant trong lực lượng kháng chiến chống Nữ hoàng Đỏ (từng gọi hai người là "những tên mập" trong thời gian bắt giữ họ). Burton bình luận về sự pha trộn của hoạt hình và Lucas: "Đó là một sự pha trộn kỳ quặc, đem lại cho các nhân vật của anh ấy chất lượng bối rối mà chúng hoàn toàn xứng đáng có được." Hai nhân vật được tạo hình bằng sự kết hợp của công nghệ CGI và người đóng, đặc biệt gương mặt của Lucas được ghép bằng kỹ thuật số vào một cơ thể toàn hoạt hình. Trong lúc hóa thân vào nhân vật, Lucas đã phải mặc một bộ đồ ghi lại chuyển động hình giọt nước và đi cà kheo. Nhằm thể hiện cả hai nhân vật, Lucas được "nhân đôi" bởi Ethan Cohn.
 Frances de la Tour vai Imogene: Dì của Alice. Bà bị mắc chứng hoang tưởng nặng và không ngừng đợi chờ vị hôn thê hư cầu mà bà tin rằng đó là vị hoàng tử trong mộng.
 Leo Bill vai Hamish Ascot: hôn thê cũ của Alice.
Marton Csokas đóng một vai khách mời, thể hiện người cha quá cố của Alice trong cảnh mở đầu phim, còn mẹ của Alice được diễn bởi Lindsay Duncan. Vợ chồng Ascot lần lược được thủ vai bởi Tim Pigott-Smith và Geraldine James. Eleanor Tomlinson và Eleanor Gecks là những người hóa thân vào vai hai chị em nhà Cathaway (giống nhau hệt như cặp Tweedledum và Tweedledee). Jemma Powell xuất hiện thoáng qua trong vai cô chị Margaret của Alice, còn người chồng không chung thủy Lowell của Margaret được thủ vai bởi John Hopkins.

Lồng tiếng
 Michael Sheen vai Thỏ Trắng Nivens McTwisp: là tể tướng của Mirana và chỉ huy chính của Tarrant trong lực lượng kháng chiến. Sheen nhận xét Thỏ Trắng "là một nhân vật mang tính biểu tượng đến nỗi [anh] không thấy rằng [anh ấy] nên phá vỡ nguyên mẫu quá nhiều." Burton cho biết đặc tính mà ông mong muốn nhiều nhất ở chú thỏ xem đồng hồ của mình là nét bối rối, đồng thời bình luận: "[trong] bất kì màn hóa thân [Thỏ Trắng] nào qua nhiều năm, [luôn] có nét bối rối trong chú thỏ."
 Alan Rickman vai Sâu bướm Absolem: Là người đứng đầu lực lượng kháng chiến. Rickman lúc đầu định ghép mặt mình vào nhân vật Sâu bướm hoạt họa. Ông đã được ghi hình thu giọng lồng tiếng trong phòng thu, song sau cùng ý tưởng đổ bể. Tuy nhiên, các họa sĩ diễn hoạt cố đưa vào những nét mặt của Absolem sao cho giống với mặt của Rickman.
 Stephen Fry vai Cheshire: là vệ sĩ của Tarrant và Tướng của quân kháng chiến. Burton cho rằng nhân vật có một vẻ gây sởn gai ốc ngoài việc khai thác thói ghét mèo của chính nó. Vai diễn lúc đầu định giao cho Sheen nhưng anh đã đổi sang nhận vai Thỏ Trắng do bận lịch làm việc.
 Barbara Windsor vai Sóc chuột Mallymkun: là trợ lý của Tarrant và trung sĩ của quân kháng chiến. Burton cho biết ông giao vai diễn cho Windsor bởi ông là một người hâm mộ một nhân vật mà cô đóng trên phim truyền hình EastEnders. Chính giọng lồng tiếng của cô trong phim ấy đã đem về hợp đồng vai Sóc chuột cho nữ diễn viên.
 Timothy Spall vai Bayard Hamar: Là chú chó con thú cưng cũ của Stayne và có vai trò đưa tin của của quân kháng chiến. Mặc dù Bayard không xuất hiện trong nguyên tác, một nhân vật có nét tương đồng tên Puppy (Chó con) dường như là nguồn cảm hứng cho nhân vật.
 Paul Whitehouse vai Thỏ Tháng ba Thackery Earwicket: là cộng sự của Tarrant và đô đốc của quân kháng chiến. Burton cho biết vì Whitehouse là một nam diễn viên hài tuyệt vời, rất nhiều câu thoại của anh là do ứng biến.
 Michael Gough vai Chim cưu Uilleam: là hoa tiêu của quân kháng chiến. Burton chia sẻ Gough là người đầu tiên mà ông nhắm tới cho vai diễn vì nam diễn viên có "đầy đủ tố chất cuộc sống cho vai diễn của mình". Nhân vật chỉ nói có ba câu thoại (mà Gough thu âm hết trong một ngày). Đây là vai diễn cuối của Gough; một năm sau khi phim ra mắt thì ông mất, thọ 94 tuổi. Trước đây Gough từng đóng Thỏ Tháng ba trong vở kịch truyền hình năm 1966 chuyển thể từ nguyên tác sách.
 Christopher Lee vai Jabberwocky: là chú rồng thú cưng của và sát thủ đắc lực của Iracebeth. Dù chỉ tốn hai câu thoại, Burton thấy rằng Lee là người phù hợp cho nhân vật biểu tượng này bởi nam diễn viên đã là "một nhân vật biểu tượng". Để hóa thân vào nhân vật, lúc đầu Lee từng cố làm cho giọng nói của mình trở nên "cục súc" (như được miêu tả trong bài thơ "Jabberwocky"). Tuy nhiên, Burton thuyết phục ông sử dụng giọng thật, vì vị đạo diễn thấy nó đáng sợ và dữ tợn hơn.
 Imelda Staunton vai Những bông hoa biết nói: Mặc dù có nhiều bông hoa xuất hiện quanh xứ Underland, chỉ một trong số chúng nói được và nó rõ ràng là một bức tranh biếm họa Staunton. Staunton chỉ nói ba câu thoại được nghe rất ngắn ở đầu phim.
 Jim Carter vai Đao phủ: Đao phủ chỉ nói một câu thoại và xuất hiện cực ngắn, dù vậy Carter còn lồng tiếng nhiều người hầu khác của Nữ hoàng Đỏ.
Frank Welker là người cung cấp hiệu ứng giọng nói – trong đó có tiếng gầm của Jabberwocky và Bandersnatch, tiếng kêu của chim Jubjub và tiếng sủa của Bayard. Rickman, Windsor, Fry, Gough, Lee, Staunton và Carter mỗi người chỉ mất có một ngày để ghi phần thoại của họ.

Sản xuất

Tim Burton đã ký hợp đồng với Walt Disney Pictures để đạo diễn hai bộ phim theo định dạng Disney Digital 3D, đó là Alice ở xứ sở thần tiên và bản làm lại phim Frankenweenie. Burton là người phát triển cốt truyện bởi ông chưa bao giờ thấy ràng buộc về mặt tình cảm với nguyên tác sách. Ông giải thích rằng "mục tiêu là cố làm ra một bộ phim hấp dẫn, nơi mà bạn thưởng thức hương vị tâm lý và nét tươi mới mà vẫn giữ được chất kinh điển của Alice." Về những phiên bản cũ, Burton chia sẻ "Đó luôn là một cô gái lang thang gặp hết nhân vật điên rồ này sang nhân vật khùng điên khác, và tôi chưa bao giờ thấy bất kì liên hệ thật nào về mặt cảm xúc." Mục tiêu của ông với tác phẩm mới là đưa đến truyện phim "một vài cốt truyện dựa trên cảm xúc" và "thử sức làm cho Alice thấy giống như một câu chuyện hơn thay vì theo một chuỗi các sự kiện." Burton chú trọng vào bài thơ "Jabberwocky" như một phần kết cấu phim của mình, và nhắc đến sinh vật được mô tả bởi tên bài thơ thay vì cái tên "Jabberwock" sử dụng trong bài thơ. Burton còn cho biết ông không thấy phiên bản của mình giống như một phần hậu truyện của bất cứ phim Alice nào ra đời trước đó, cũng không phải là tác phẩm "tái tưởng tượng". Tuy nhiên, ý tưởng làm đoạn cao trào trong cốt truyện khi để Alice chiến đấu với nhà vô địch Jabberwocky của nữ hoàng lần đầu được dùng trong trò chơi điện tử American McGee's Alice; còn cảnh quan, tòa tháp, vũ khí và ngoại hình của Alice trong những cảnh phim ấy cực kỳ làm người ta nhớ đến những cảnh tương tự trong game.

Alice ở xứ sở thần tiên lúc đầu được lên lịch công chiếu vào năm 2009 nhưng bị dời lịch sang ngày 5 tháng 3 năm 2010. Công đoạn ghi hình chính được lên lịch vào tháng 5 năm 2008, nhưng phải đến tháng 9 mới bấm máy được và đóng máy sau 3 tháng. Những cảnh quay lối bối cảnh thời Victoria được ghi hình tại Torpoint và Plymouth từ 1 tháng 9 tới 14 tháng 10. 215 diễn viên quần chúng địa phương được lựa chọn vào đầu tháng 8. Những địa điểm quay phim gồm Nhà Antony ở Torpoint, Charlestown, Cornwall và Barbican, Plymouth, (tuy nhiên không đó đoạn phim nào từ Barbican được dùng đến). Công đoạn ghi hình chuyển động bắt đầu vào đầu tháng 10 tại Sony Pictures Studios ở Thành phố Culver, California (dù sau này những cảnh quay ấy đã bị xóa bỏ). Phim cũng được quay tại Culver Studios. Burton cho biết ông đã sử dụng kết hợp giữa người đóng và hoạt hình mà không cần ghi hình chuyển động. Vị đạo diễn còn lưu ý rằng đây là lần đầu tiên ông quay phim trên phông xanh. Những cảnh quay trên phông xanh (chiếm tới 90% bộ phim) được hoàn tất chỉ sau 40 ngày. Nhiều diễn viên và ê-kíp làm phim cảm thấy buồn vì nhiều giờ đồng hồ bị vây quanh bởi màu xanh lá, và Burton đã lắp kính màu oải hương vào kính của mình để tránh bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng màu. Do nhu cầu sử dụng hiệu ứng kỹ thuật số liên tục để làm biến dạng ngoại hình của các diễn viên (chẳng hạn như kích cỡ đầu của Nữ hoàng Đỏ hay chiều cao của Alice), giám sát hiệu ứng kỹ xảo Ken Ralston cảm thấy kiệt sức khi xử lý khâu này cho bộ phim: "Đây là show lớn nhất mà tôi từng làm, [và] tác phẩm sáng tạo nhất mà tôi từng tham gia."

Sony Pictures Imageworks là đơn vị xử lý những cảnh dùng hiệu ứng kỹ xảo. Burton thấy rằng 3D là môi trường phù hợp cho truyện phim. Burton và Zanuck lựa cho ghi hình bằng những máy quay thông thường, rồi chuyển cảnh quay thành 3D trong giai đoạn sản xuất hậu kỳ; Zanuck giải thích rằng các máy quay 3D quá đắt và "cồng kềnh", họ thấy rằng chẳng có khác biệt nào giữa cảnh quay đã được chuyển định dạng và những góc máy quay bằng 3D. James Cameron (đạo diễn bộ phim 3D Avatar công chiếu vào tháng 12 năm 2009) chỉ trích lựa chọn kể trên của Burton và ê-kíp bằng phát biểu: "Chẳng có lý nào lại quay phim bằng 2D và chuyển sang 3D".

Nhạc phim

Nhạc nền
Nhạc nền phim của Danny Elfman (đối tác lâu năm của Burton) được phát hành vào ngày 2 tháng 3 năm 2010. Album ra mắt ở vị trí số 89 trên bảng xếp hạng Billboard Top 200 album.

Almost Alice

Almost Alice là album tuyển tập nhạc của nhiều nghệ sĩ lấy cảm hứng từ bộ phim. Đĩa đơn đầu tiên mang tên "Alice" của nữ ca sĩ Avril Lavigne ra mắt vào ngày 27 tháng 1 năm 2010 trên chương trình phát thanh của Ryan Seacrest. Các đĩa đơn khác gồm có "Follow Me Down" của 3OH!3, "Her Name Is Alice" của Shinedown và "Tea Party" của Kerli. Album được phát hành vào ngày 2 tháng 3 năm 2010.

Phát hành
Ngày 12 tháng 10 năm 2010, các chuỗi rạp phim lớn ở Anh Quốc là Odeon, Vue và Cineworld đã định tẩy chay bộ phim vì giảm thời gian chiếu rạp và phát hành DVD từ 17 tuần thông thường xuống 12 tuần. Lý do Disney cắt giảm thời gian chiếu rạp Alice có thể là để tránh phát hành DVD phim trùng với giải vô địch bóng đá thế giới 2010, song các rạp chiếu ở Anh phản bác rằng Alice sẽ ít bị Giải vô địch thế giới lấn át hơn những tựa phim khác. Một tuần sau thông báo trên, Cineworld (đơn vị sở hữu 24% cổ phần doanh thu phòng vé ở Anh) chọn chiếu phim ở hơn 150 rạp. Giám đốc điều hành Cineworld, ông Steve Wiener phát biểu: "Là những người dẫn đầu trong mảng 3D, chúng tôi không muốn khán giả bỏ lỡ một tác phẩm tuyệt vời về mặt thị giác như vậy. Giống như thành công của Avatar đã thể hiện, hiện có một lượng lớn người xem thèm khát trải nghiệm 3D". Ngay sau đó, chuỗi rạp phim Vue cũng tiến tới thỏa thuận với Disney, nhưng Odeon thì vẫn lựa chọn tẩy chay phim ở Anh, Ireland và Ý. Ngày 25 tháng 3 năm 2010, Odeon đã tiến tới một thỏa thuận và quyết định chiếu phim vào ngày 5 tháng 3 năm 2010. Buổi chiếu ra mắt tác phẩm được tổ chức tại Odeon Leicester Square ở Luân Đôn vào ngày 25 tháng 2 năm 2010 nhằm quyên góp cho Quỹ Trẻ em và Nghệ thuật của Thái tử, với sự tham dự của Thân vương xứ Wales và Công tước phu nhân Cornwall. Vụ lùm xùm kể trên cũng không ảnh hưởng tới kế hoạch chiếu phim tại Tây Ban Nha, Đức, Bồ Đào Nha và Áo. Tác phẩm được công chiếu ở Liên hiệp Anh và Mỹ bằng cả định dạng Disney Digital 3D lẫn IMAX 3D, cũng như ở những rạp phim thông thường vào ngày 5 tháng 3 năm 2010. Tại Việt Nam, Alice khởi chiếu tại các cụm rạp của đơn vị Megastar trên toàn quốc vào ngày 12 tháng 3 năm 2010.

Tiếp thị

Ngày 22 tháng 6 năm 2009, những tấm hình đầu tiên của bộ phim được tiết lộ, cho thấy Depp vai Thợ làm mũ điên, Hathaway vai Nữ hoàng Trắng, Bonham Carter vai Nữ hoàng Đỏ và Lucas vai Tweedledee–Tweedledum. Một tấm hình mới của Alice cũng được cho ra mắt. Vào tháng 7, những tấm hình mới xuất hiện với Alice ôm một chú thỏ trắng, Thợ làm mũ điên the Mad Hatter ôm một chú thỏ rừng, Nữ hoàng Đỏ ôm một con lợn và Nữ hoàng Trắng ôm một con chuột.

Ngày 22 tháng 7 năm 2009, một teaser trailer từ góc nhìn của Thợ làm mũ điên được phát hành trên trên IGN nhưng ngay sau đó bị gỡ xuống vì Disney tuyên bố vẫn chưa trình làng trailer. Teaser còn dự kiến chiếu cùng với trailer bản phim chuyển thể Giáng Sinh yêu thương của Robert Zemeckis vào ngày 24 tháng 7 năm 2009 lúc chiếu bộ phim Biệt đội chuột lang. Ngày hôm sau, teaser trailer trình làng tại Comic-Con song trailer được chiếu lại khác so với bản bị rò rỉ. Bản của ComicCon không có thoại của Thợ làm mũ điên. Thay vào đó là phần nhạc bài hát "Time to Pretend" của MGMT, và những clip trình chiếu lại theo trật tự khác so với bản bị rò rỉ. Bản bị rò rỉ lúc đầu được chiếu trong một trong ba nhóm Facebook dùng để quảng bá bộ phim mà sở hữu nhiều thành viên nhất. Các nhóm dùng để quảng bá bộ phim là "The Loyal Subjects of the Red Queen", "The Loyal Subjects of the White Queen" và "The Disloyal Subjects of the Mad Hatter".

Cũng tại ComicCon, những đạo cụ làm phim được trưng bày trong một buổi triển lãm "Alice ở xứ sở thần tiên". Những bộ phục trang có mặt trong buổi triển lãm gồm có váy, ghế, bộ tóc giả, kính và cây trượng của Nữ hoàng Đỏ; váy, bộ tóc giả và một mô hình lâu đài nhỏ của Nữ hoàng Trắng; bộ đồ, tóc, tóc giả, ghế và bàn của Thợ làm mũ điên; váy và bộ giáp chiến đấu (để đánh bại Jabberwocky) của Alice. Những đạo cụ khác gồm có những chiếc chai "DRINK ME" (Uống tôi đi), chùm chìa khóa, một cái bánh ngọt in chữ "EAT ME" (Ăn tôi đi) và những mô hình Thỏ Trắng và Thỏ Tháng ba. Một khu vực tiệc tùng vào ban đêm tại công viên chủ đề Disney California Adventure đã được thành lập, có tên "Mad T Party".

Trò chơi điện tử

Ngày 23 tháng 7 năm 2009, Disney Interactive Studios thông báo một trò chơi điện tử của Alice in Wonderland (do xưởng game Étranges Libellules của Pháp phát triển) sẽ được trình làng vào cùng tuần chiếu bộ phim trên các hệ máy chơi Wii, Nintendo DS và Microsoft Windows. Phần soundtrack được sáng tác bởi nhà soạn nhạc trò chơi điện tử Richard Jacques. Các phiên bản của Wii, DS và PC ra mắt vào ngày 2 tháng 3 năm 2010. Disney Interactive còn phát hành tựa game Alice in Wonderland: A New Champion vào năm 2013 cho máy iOS.

Băng đĩa tại gia
Walt Disney Studios Home Entertainment là đơn vị phát hành gói đĩa Blu-ray (gồm có 3 đĩa là Blu-ray, DVD và một bản sao kĩ thuật số), đĩa đơn Blu-ray và đĩa đơn DVD vào ngày 1 tháng 6 năm 2010 tại Bắc Mỹ và ngày 1 tháng 7 năm 2010 tại Úc. Bản DVD có ba đoạn phim ngắn về quá trình làm phim, chú trọng vào tầm nhìn về xứ Wonderland của Burton cùng các nhân vật Alice và Thợ làm mũ điên. Bản Blu-ray có 9 đoạn phim phụ tập trung vào những nhân vật phụ, hiệu ứng kỹ xảo và những khía cạnh sản xuất khác của phim. Tuy nhiên do vài sơ sót, một lượng nhỏ các bản đĩa đã được tung lên kệ bán sớm một tuần ở những cửa hàng nhỏ hơn, song chúng nhanh chóng bị gỡ xuống, dẫu vậy một số đĩa đã được xác nhận đặt mua trước ngày ra mắt. Trong tuần đầu phát hành (1–6 tháng 6 năm 2010), đĩa phim bán ra 2.095.878 đơn vị DVD (tương đương 35,44 triệu USD) và chiếm ngôi đầu bảng doanh số bán DVD trong hai tuần liên tiếp. Đến 22 tháng 5 năm 2011, tác phẩm bán ra 4.313.680 đơn vị (76,41 triệu USD). Sản phẩm không lọt được vào top 10 DVD bán chạy nhất năm 2010 tính theo số đơn vị tiêu thụ, nhưng lại đứng hạng 10 trên chính bảng xếp hạng ấy nếu tính về doanh số bán hàng.

Đón nhận

Doanh thu phòng vé
Alice ở xứ sở thần tiên đã thu về 334,19 triệu USD ở Bắc Mỹ và 691,27 triệu USD ở những vùng lãnh thổ khác, nâng tổng mức doanh thu toàn cầu lên con số 1,025 tỷ USD so với kinh phí 200 triệu USD. Trên toàn thế giới, đây là bộ phim phim có doanh thu cao thứ hai của năm 2010. Tác phẩm là phim có doanh thu cao thứ ba mà Johnny Depp đóng, phim có doanh thu cao nhất do Tim Burton làm đạo diễn, và phim có doanh thu cao thứ hai của Anne Hathaway. Ngoài ra, bộ phim là bản chuyển thể sách thiếu nhi có doanh thu cao thứ hai (toàn thế giới, cũng như tính riêng tại Bắc Mỹ và ngoài Bắc Mỹ).

Trong dịp cuối tuần đầu tiên, Alice ở xứ sở thần tiên thu về 220,1 triệu USD toàn cầu, đánh dấu tác phẩm mở màn lớn thứ hai từ trước tới nay dành cho phim điện không phát hành vào kì nghỉ lễ hoặc mùa hè (xếp sau Đấu trường sinh tử), phim ăn khách thứ tư do Disney phân phối và tác phẩm ăn khách thứ tư trong năm 2010. Bộ phim thống trị phòng vé thế giới trong ba dịp cuối tuần liên tiếp. Ngày 26 tháng 5 năm 2010, ở ngày công chiếu thứ 85, tác phẩm trở thành phim điện ảnh thứ 6 vượt qua mốc 1 tỷ USD và phim thứ hai do Walt Disney Studios phát hành đạt thành tích này.

Ở thị trường Bắc Mỹ, Alice ở xứ sở thần tiên là phim điện ảnh có doanh thu cao thứ 4, nhưng bị trượt khỏi top 100 nếu tính lạm phát. Đây còn là phim có doanh thu cao thứ hai của năm 2010 (sau Câu chuyện đồ chơi 3), phim có doanh thu cao thứ hai mà Johnny Depp đóng và phim có doanh thu cao nhất do Tim Burton làm đạo diễn. Bộ phim khởi chiếu vào ngày 5 tháng 3 năm 2010 tại khoảng 7.400 phòng chiếu ở 3.728 cụm rạp, thu về 40.804.962 USD trong ngày chiếu đầu tiên, 3,9 triệu USD trong số đó đến từ những buổi chiếu giữa đêm, xếp vị trí số một và thiết lập kỷ lục khởi chiếu mới vào tháng Ba. Alice đem về 116,1 triệu USD trong dịp cuối tuần khởi chiếu, phá kỷ lục phim mở màn lớn nhất dịp cuối tuần vào tháng Ba (trước đó thuộc về 300), kỷ lục phim mở màn lớn nhất dịp cuối tuần trong mùa xuân (trước đó do Fast and Furious nắm giữ), phim phi hậu truyện mở màn lớn nhất dịp cuối tuần (trước đó do Người Nhện nắm giữ) và phim mở màn dịp cuối tuần cao nhất trong thời gian không phải kì nghỉ lễ hay mùa hè. Tuy nhiên, cả ba kỷ lục kể trên đều bị Đấu trường sinh tử xô đổ (152,5 triệu USD) vào tháng 3 năm 2012. Alice là tác phẩm có doanh thu dịp cuối tuần khởi chiếu cao thứ 17 từ trước đến nay và phim 3D ăn khách thứ 5. Doanh thu dịp cuối tuần khởi chiếu xuất phát từ những suất chiếu 3D là 81,3 triệu USD (chiếm 70% tổng doanh thu dịp cuối tuần), qua đó phá kỷ lục phim 3D có doanh thu dịp cuối tuần lớn nhất nhưng sau đó bị soán ngôi bởi Biệt đội siêu anh hùng của Marvel (108 triệu USD). Tác phẩm sở hữu lượng bán vé trung bình dịp cuối tuần cao nhất năm 2010 (31.143 USD cho mỗi rạp) và lớn nhất dành phim dán nhãn PG. Bộ phim đã phá vở kỷ lục dịp cuối tuần khởi chiếu IMAX khi kiếm về 12,2 triệu USD ở 188 phòng chiếu IMAX, tức trung bình 64.197 cho mỗi phòng chiếu. Kỷ lục lần đầu bị xô đổ bởi Harry Potter và Bảo bối Tử thần – Phần 2 (15,2 triệu USD). Alice vẫn nắm giữ vị trí số một ở phòng vé Bắc Mỹ trong 3 tuần liên tiếp. Alice ngừng chiếu tại các rạp vào ngày 8 tháng 7 năm 2010 với 334,2 triệu USD.

Ngoài Bắc Mỹ, Alice ở xứ sở thần tiên là phim có doanh thu cao thứ 15, phim có doanh thu cao nhất năm 2010, phim Disney có doanh thu cao thứ 4, phim có doanh thu cao thứ hai mà Johnny Depp đóng và phim có doanh thu cao nhất do Tim Burton đạo diễn. Tác phẩm bắt đầu với ước tính 94 triệu USD gặt hái được, đứng đầu doanh thu phòng vé dịp cuối tuần và nắm giữ vị trí này trong 4 tuần liên tiếp (tính tổng cộng là 5 tuần không liên tiếp). Nhật Bản là quốc gia đem về cho bộ phim nhiều tiền bán vé nhất sau Bắc Mỹ với 133,7 triệu USD, kế tiếp là Liên hiệp Anh, Ireland và Malta (64,4 triệu USD), Pháp và vùng Maghreb (45,9 triệu USD).

Đánh giá chuyên môn
Trên hệ thống tổng hợp kết quả đánh giá Rotten Tomatoes, Alice ở xứ sở thần tiên nhận được 51% lượng đồng thuận dựa theo 279 bài đánh giá, với điểm trung bình là 5,8/10. Các chuyên gia của trang web nhất trí rằng, "Alice của Tim Burton đã hy sinh tính mạch lạc trong cốt chuyện của cuốn sách – và gần như toàn bộ trái tim của nó – nhưng [tác phẩm vẫn] là một bữa tiệc hình ảnh không thể phủ nhận". Trên trang Metacritic, phần phim đạt số điểm 53 trên 100, dựa trên 38 nhận xét, chủ yếu là những ý kiến trái chiều. Lượt bình chọn của khán giả trên trang thống kê CinemaScore cho phần phim điểm "A-" trên thang từ A+ đến F.

Nhà phê bình Todd McCarthy của tạp chí Variety đánh giá cao bộ phim khi đã đưa vào những "khoảnh khắc thú vị, dí dỏm và [khiến người xem phải] đắm chìm", nhưng cũng nhận định: "Khi phim tiến triển thì [tác phẩm] cũng trở nên dần bình thường hơn, trong đó trận chiến ở phần cao trào được xây dựng cũng chỉ tương tự như bất kỳ bộ phim bom tấn CGI nào khác trong vài năm qua". Theo Michael Rechtshaffen của tạp chí The Hollywood Reporter, Tim Burton đã "mang đến một dàn diễn viên vô cùng hóm hỉnh và xuất sắc, [...] đạt được các mốc thỏa mãn về mặt cảm xúc", đồng thời khen ngợi phần hình ảnh CGI: "Cuối cùng, chính khung cảnh choáng ngợp đã giúp cho cuộc phiêu lưu mới nhất của Alice trở nên thật kỳ diệu, vì công nghệ cuối cùng cũng đã có thể bắt kịp với trí tưởng tượng vô tận của Burton". Owen Gleiberman của Entertainment Weekly thì nhận định: "Tác phẩm Disney 3-D Alice ở xứ sở thần tiên của Burton, được biên kịch bởi chuyên gia nữ quyền Linda Woolverton, lại thực sự là một loại thức uống lạ: âm u, lan tỏa và quanh co, lấy bối cảnh không phải ở xứ sở thần tiên của sự quên lãng mà là ở một thế giới có tên Underland – một phiên bản không có gì vui vẻ của Wonderland." Nhà phê bình Roger Ebert của Chicago Sun-Times đã chấm cho bộ phim ba trên bốn sao và viết trong bài đánh giá của mình rằng: "Sẽ tốt hơn nếu nhìn nhận Alice như một tác phẩm kỳ ảo cho người lớn, đó cũng chính là cách Burton đã xuất xắc diễn đạt tác phẩm trước khi hồi thứ ba vô nghĩa [của phim] chạy trật khỏi đường ray."

Nhà phê bình Keith Phipps của câu lạc bộ điện ảnh The A.V. Club thì chỉ trích bộ phim về sự tham lam quá mức các tình tiết; ông chỉ ra rằng nếu tiểu thuyết của Carroll là sự chuyển tiếp nhẹ nhàng và thơ mộng giữa những câu chuyện kể làm cho trẻ em có thể yên giấc và giúp những giấc mơ trôi đi nhẹ nhàng thì bộ phim của Tim Burton lại đi quá sâu vào cuộc chiến giữa cái thiện, cái tốt với cái xấu trong dòng tường thuật dồn dập, tạo cảm giác ức chế cho người xem một cách không cần thiết, làm cho việc xem phim trở nên mệt mỏi. Việc bộ phim lạm dụng quá nhiều hiệu ứng hình ảnh đã khiến nhà phê bình Stephanie Zacharek của trang Salon phải phàn nàn: "Burton đã chăm chút quá mức đến bài trí bộ phim và thiết kế nhân vật [...]. Nói chung, Alice ở xứ sở thần tiên đã trở thành nồi súp cho các chủ nhân pha chế công nghệ mới và thử nghiệm sáng tạo thay vì là mảnh đất của những giấc mơ". Lou Lumenick của báo New York Post thì phát biểu rằng ông sẽ không có ý muốn xem phần tiếp theo của bộ phim nếu có, mặc dù ông cũng thừa nhận tài năng khai thác hiệu ứng hình ảnh và âm thanh của Tim Burton. Nhà phê bình Dana Stevens của tờ báo mạng Slate không hài lòng lắm với cách chuyển thể tác phẩm của Carroll thành bộ phim của Tim Burton; bà cho rằng áp lực phải có một bộ phim hoành tráng, đạt lợi nhuận cao đã chi phối mạnh vào khâu biên tập và kịch bản: "Dù bộ phim rất dồi dào tình tiết, thậm chí dư thừa, nhưng tôi vẫn thấy thiếu một thứ. Đó là cái hồn của Alice, là ngôn ngữ của nhân vật chính, và cả những gì Carroll muốn nhắn với thiếu nhi qua bộ truyện Alice ở xứ sở thần tiên và Alice ở xứ sở trong gương của mình".

Một số bài phê bình chỉ trích quyết định biến Alice thành "doanh nhân thuộc địa" ở cuối phim khi nhân vật lên đường sang Trung Quốc. Với vai trò của Anh trong cuộc Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất và thứ hai ở thời đại Victoria và sự thống trị của nước ngoài đối với Trung Quốc thông qua "các hiệp ước bất bình đẳng", chuyên gia về Trung Quốc Kevin Slaten nhìn nhận, "Không chỉ là một hình ảnh rắc rối đối với một hình tượng nhân vật nữ trong phim Disney, đây cũng là lời nhắc lại về sự bóc lột mà Trung Quốc đã phải gánh chịu trong suốt một thế kỷ." Nhà phát triển trò chơi American McGee, được biết đến với hai trò chơi Alice và Alice: Madness Returns, đã được hỏi trong một cuộc phỏng vấn năm 2011 về phiên bản chuyển thể của Tim Burton cho nhân vật Alice. McGee khen ngợi phần hình ảnh và âm thanh của bộ phim nhưng chỉ trích việc Alice có quá ít thời lượng trên màn ảnh so với các nhân vật khác. Ông cảm thấy Alice không có bất kỳ mục đích nào trong câu chuyện và cô chỉ được sử dụng như một "công cụ".

Giải thưởng

Di sản
Sau khi công chiếu, Alice ở xứ sở thần tiên đã thu về khoảng 1,6 tỷ USD doanh thu bán lẻ cho Disney, tính cả doanh số bán băng đĩa và vật phẩm. Sau khi phim công chiếu và đạt thành công lớn, Walt Disney Pictures đưa ra thông báo phát nhiều tựa phim người đóng chuyển thể từ loạt Animated Classics của họ. Ngoại trừ Dumbo: Chú voi biết bay, Lady and the Tramp và Hoa Mộc Lan; Vua sư tử, Tiên hắc ám, Aladdin, Lọ Lem, Cậu bé rừng xanh, Người đẹp và quái vật và Christopher Robin đều đạt kết quả phòng vé khả quan (trong đó, bốn phim sau cùng còn nhận được lời khen ngợi từ giới phê bình). Disney còn thông báo phát triển các tựa phim người đóng chuyển thể của Pinocchio, Fantasia, The Sword in the Stone, The Black Cauldron, Peter Pan, The Little Mermaid, Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, Lilo & Stitch, Thằng gù ở nhà thờ Đức Bà, Bambi, Robin Hood, và Hercules. Hãng phim còn cho phát hành Cruella, một phần phim người đóng ngoại truyện của Một trăm linh một chú chó đốm, và dự định làm các tựa phim người đóng ngoại truyện của Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn và Peter Pan cùng với một phần hậu truyện người đóng của Aladdin.

Walt Disney Theatrical đã bước đầu đám phán với Burton và nhà biên kịch Linda Woolverton để phát triển tác phẩm thành một vở nhạc kịch Broadway. Woolverton là tác giả vở nhạc kịch The Lion King của Disney và còn chấp bút cho các vở kịch tranh giải Tony của Beauty and the Beast, Aida và Lestat. Burton sẽ là người vẽ các thiết kế tổng thể cho vở nhạc kịch. Woolverton sẽ chuyển thể kịch bản phim của mình lên sân khấu. Chưa có một nhà soạn nhạc hay đội sáng tác nhạc nào được lựa chọn cả. Phần chỉ đạo và biên đạo múa sẽ giao cho Rob Ashford. Vở nhạc kịch dự kiến công diễn ra mắt toàn thế giới ở Luân Đôn.

Phần tiếp theo

Ngày 7 tháng 12 năm 2012, tạp chí Variety thông báo giai đoạn phát triển phần hậu truyện của Alice ở xứ sở thần tiên. Linda Woolverton trở lại viết kịch bản. Ngày 31 tháng 5 năm 2013, James Bobin bắt đầu đàm phán để đạo diễn phần hậu truyện dưới tựa tạm thời là Alice in Wonderland: Into the Looking Glass. Johnny Depp trở lại đóng Thợ làm mũ điên, Mia Wasikowska quay lại đảm nhiệm vai Alice và Helena Bonham Carter trở lại vào vai Nữ hoàng Đỏ. Nhiều diễn viên khác từ tựa phim năm 2010 cũng tái thể hiện những vai diễn của họ trong phần hậu truyện. Ngày 22 tháng 11 năm 2013, có nguồn tin cho hay phần hậu truyện sẽ công chiếu vào ngày 27 tháng 5 năm 2016 và Bobin sẽ nắm quyến chỉ đạo bộ phim. Rhys Ifans và Sacha Baron Cohen là những diễn viên mới góp mặt trong phần phim này. Ngày 21 tháng 1 năm 2014, tựa phim được tái đặt là Alice in Wonderland: Through the Looking Glass. Sau đấy tựa phim một lần nữa bị đổi thành Alice Through the Looking Glass.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Website chính thức của phim

Phim của Walt Disney Pictures
Phim 3D năm 2010
Phim tiếng Anh
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim IMAX
Phim với các sự vật được nhân hoá
Kịch bản phim của Linda Woolverton
Nhạc nền phim của Danny Elfman
Phim 3D Mỹ
Phim 3D Anh
Phim kỳ ảo thập niên 2010
Nhạc phim của Walt Disney Records
Phim kỳ ảo Mỹ
Phim giành giải Oscar cho thiết kế phục trang đẹp nhất
Phim có doanh thu trên một tỷ đô-la Mỹ
Phim hoạt hình máy tính năm 2010
Phim năm 2010
Phim Mỹ
Phim có đạo diễn nghệ thuật giành giải Oscar cho chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Thay đổi kích cỡ trong tác phẩm giả tưởng
Phim về chủ nghĩa nữ giới
Phim lấy bối cảnh ở Anh
Phim quay tại Anh
Phim sử dụng công nghệ CGI
Công nghệ ghi hình chuyển động trong điện ảnh


title: Loja, Granada

text:
Loja là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Mihla

text:
Mihla là một đô thị trong huyện Wartburg ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 31,58 km². Dân số cuối năm 2006 là 2352 người.

Tham khảo


title: Albert Benjamin Simpson

text:
Albert Benjamin Simpson (15 tháng 12 năm 1843 – 29 tháng 10 năm 1919) là nhà thuyết giáo người Canada, nhà thần học, tác gia, và là nhà sáng lập Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp (C&MA), một hệ phái thuộc trào lưu Tin Lành trong cộng đồng Kháng Cách, với tôn chỉ truyền bá phúc âm đến mọi nơi trên thế giới.

Tuổi trẻ
Simpson ra đời tại Cavendish, đảo Prince Edward, Canada, là con thứ ba trong gia đình có bốn người con của James Simpson, Jr. và Janet Clark.

Harold H. Simpson đã thiết lập được bản gia phả về các dòng tộc tại Cavendish với tựa đề Cavendish: Lịch sử và Con người, cho thấy dòng họ Clark (họ ngoại của A.B. Simpson) là một trong những gia đình thành lập Cavendish vào năm 1790, cũng như tìm ra rằng A.B. Simpson và Lucy Maud Montgomery, tác giả loạt truyện thiếu nhi nổi tiếng Anne of Green Gables, có cùng một tổ phụ.

Cậu bé Albert được nuôi dưỡng theo truyền thống nghiêm khắc của Thanh giáo và của Giáo hội Trưởng Lão Scotland. Albert tiếp nhận đức tin Cơ Đốc trong một cuộc phục hưng năm 1859 dưới sự dẫn dắt của Henry Grattan Guinness, một nhà truyền bá Phúc âm đến từ Ái Nhĩ Lan.

Simpson đến sống một thời gian ở Chatham, bang Ontario, theo học thần học tại Trường Knox thuộc Đại học Toronto. Sau khi tốt nghiệp năm 1865, Simpson được phong chức mục sư Giáo hội Trưởng Lão Canada.

Lúc 21 tuổi, Simpson nhận lời mời đến làm quản nhiệm tại một nhà thờ lớn gần Hamilton, Ontario, Nhà thờ Trưởng Lão Knox (đóng cửa năm 1971). Tháng 12 năm 1873, ở tuổi 30, Simpson rời Canada đến quản nhiệm giáo đoàn Trưởng Lão lớn nhất thành phố Louisville, tiểu bang Kentucky, Nhà thờ Chesnut Street Presbyterian.

Năm 1880, Simpson được mời làm quản nhiệm Nhà thờ Trưởng Lão đường 13 tại Thành phố New York, ở đó ông xuất bản tạp chí truyền giáo The Gospel in All Lands, tạp chí truyền giáo bằng tranh đầu tiên. Simpson cũng thành lập và bắt đầu xuất bản tạp chí minh hoạ The Word, Work, and World. Năm 1911, tạp chí này đổi tên thành Alliance Weekly, nay là Alliance Life, là tạp chí chính thức của Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp.

Quan tâm đến người nghèo, Simpson dần dần rời bỏ giáo hội Trưởng Lão và khởi đầu mục vụ dành cho những người bị ruồng bỏ đang sống trong Thành phố New York.

Thần học Simpson

Simpson phát triển một nền thần học đã tạo ảnh hưởng đáng kể trên các nhóm tôn giáo có nguồn gốc từ Phong trào Thánh khiết, đặc biệt trong vòng các giáo phái thuộc Phong trào Ngũ Tuần và C&MA. Nền thần học được biết đến với tên Phúc âm Tứ diện: "Chúa Giê-xu là Cứu Chúa, Đấng Thánh hoá, Đấng Chữa lành và Vua Hầu đến". Phúc âm Tứ diện được thể hiện trên biểu trưng của Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp.

Luôn bị bệnh tật từ khi còn thơ ấu, Simpson theo đuổi một đức tin bền vững vào sự chữa bệnh bằng quyền năng thiên thượng. Ông thường nhấn mạnh đến xác tín này trong Phúc âm Tứ diện. Song, chính sự giảng dạy này đã làm cho ông và C&MA bị cô lập.

Lúc đầu, C&MA không phải là một hệ phái mà chỉ là một phong trào với mục tiêu phối hợp để truyền bá phúc âm trên khắp thế giới. Đến nay, C&MA thủ giữ vai trò lãnh đạo trong lãnh vực truyền giảng phúc âm toàn cầu.

Trong tác phẩm A Larger Christian Life (Nếp sống Cơ Đốc rộng mở), Simpson thảo luận về tầm nhìn của ông về hội thánh:

Simpson cũng viết lời cho một bản thánh ca của ông, "Tiếng gọi Truyền giáo",
"Chúa đang đến gần.
Con của Con người sắp tái lâm
Vương quốc của ngài đã gần kề.
Nhưng trước khi ngày vinh hiển ấy đến,
Chúng ta phải rao giảng Phúc âm của Vương quốc trên khắp đất".
(Thánh ca của Cuộc sống Cơ Đốc)

Chú thích

Xem thêm
Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp
Aiden Wilson Tozer
Ravi Zacharias

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử Albert Benjamin Simpson
 Christian and Missionary Alliance website
 Alliance Life (aLife) Magazine website
 Albert Benjamin Simpson biography
 Student of Simpson's teachings, Robert A Jaffray
 Nyack College Website
 Simpson University, Redding California

Simpson, Albert Benjamnin
Simpson, Albert Benjamnin
Simpson, Albert Benjamnin
Simpson, Albert Benjamnin
Người thành phố New York
Cựu sinh viên Đại học Toronto
Chủ nghĩa phúc âm


title: Hun Sen

text:
Hun Sen (tiếng Khmer: ហ៊ុន សែន, đọc là Hun-sen; tên kèm danh hiệu đầy đủ là Samdech Akeakmohasenapadey Decho Hun Sen, bí danh tiếng Việt là Mai Phúc, sinh ngày 5 tháng 8 năm 1952) là cựu Thủ tướng của Vương quốc Campuchia. Ông cũng là người lãnh đạo cấp cao của Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) - một đảng lãnh đạo Campuchia trong một chính phủ liên hiệp với đảng bảo hoàng Funcinpec kể từ khi Campuchia khôi phục chế độ đa đảng năm 1993.

Mặc dù tên khai sinh của ông là Hun Bunal, ông đổi tên thành Hun Sen vào năm 1972 hai năm sau khi gia nhập Khmer Đỏ. Từ 1979 đến 1986 và một lần nữa từ 1987 đến 1990, ông giữ chức bộ trưởng ngoại giao của Campuchia.

Ông được Vua Norodom Sihamoni thăng quân hàm Thống tướng cùng đợt với các ông Heng Samrin và Chea Sim ngày 23 tháng 12 năm 2009.

Từ năm 1997, Hun Sen đã lãnh đạo CPP liên tiếp giành chiến thắng và hiện đang phục vụ trong nhiệm kỳ thủ tướng thứ năm của mình. Vào tháng 6 năm 2015, sau cái chết của Chea Sim, Hun Sen đã được bầu làm chủ tịch của CPP. Năm 2018, ông được bầu vào nhiệm kỳ thứ sáu trong một cuộc thăm dò ý kiến mà phe ủng hộ ông chiếm đa số, với CPP giành được mọi ghế trong Quốc hội.

Hun Sen đã 32 tuổi khi ông trở thành Thủ tướng, biến ông lúc đó trở thành người đứng đầu chính phủ trẻ nhất thế giới. Ông đã được The Sydney Morning Herald  mô tả là một "người điều hành gian ác, đã tiêu diệt các đối thủ chính trị" và là một nhà độc tài, người đã nắm quyền lực độc đoán ở Campuchia bằng cách sử dụng bạo lực, đe dọa và tham nhũng để duy trì cơ sở quyền lực của mình. Dưới chính phủ của ông, hàng ngàn nhà hoạt động đối lập, chính trị gia, nhà hoạt động môi trường và nhà hoạt động nhân quyền đã bị sát hại, trong đó phần lớn các vụ án không bao giờ được điều tra do mối quan hệ chính trị với chính quyền đương nhiệm. Hun Sen đã tích lũy quyền lực tập trung cao độ ở Campuchia, bao gồm cả một lực lượng bảo vệ cá nhân được cho là có khả năng cạnh tranh với quân đội chính quy của đất nước, khiến cho những nỗ lực đảo chính hầu như không thể xảy ra.

Tuổi thơ
Hun Sen sinh ra ở Stueng Trang, Kampong Cham với tên khai sinh Hun Buny, là con thứ 3 trong 6 người con trong một gia đình tử tế. Cha của ông, Hun Neang, là một nhà sư thường trú tại địa phương Wat ở tỉnh Kampong Cham trước khi tham gia kháng chiến chống Pháp và kết hôn với mẹ của Hun Sen, Dee Yon, vào những năm 1940. Ông bà nội của Hun Neang là những chủ đất giàu có người Triều Châu. Hun Neang được thừa hưởng một số tài sản của gia đình, bao gồm vài hecta đất, và có một cuộc sống tương đối thoải mái cho đến khi một vụ bắt cóc đã buộc gia đình phải bán hết tài sản. Hun Nal rời gia đình năm 13 tuổi để theo học một trường tu ở Phnôm Pênh. Khi Lon Nol lật đổ Sihanouk vào năm 1970, ông đã bỏ học để gia nhập Khmer Đỏ. 2 năm sau, Hun Nal đổi tên thành Hun Sen.

Đường đến quyền lực và cương vị Thủ tướng
Hun Sen tiến thân trong nội bộ Khmer Đỏ và từng là Tư lệnh Tiểu đoàn ở Vùng Đông của Campuchia Dân chủ (tên nhà nước trong thời chính quyền Khmer Đỏ). Năm 1977, trong các cuộc thanh trừng nội bộ của chế độ Khmer Đỏ, Hun Sen và các cán bộ trong tiểu đoàn của ông đã trốn sang Việt Nam. Khi Việt Nam chuẩn bị tấn công Campuchia, Hun Sen trở thành một trong những người lãnh đạo quân đội và chính phủ nổi dậy do Việt Nam bảo trợ. Sau sự thất bại của chế độ Khmer Đỏ, Hun Sen được bổ nhiệm làm Phó Thủ tướng và Bộ trưởng Ngoại giao của Cộng hòa Nhân dân Campuchia/Nhà nước Campuchia (PRK/SOC).

Hun Sen đã lên chức Thủ tướng vào tháng 1 năm 1985 khi Quốc hội chỉ định ông kế nhiệm Chan Sy, người đã qua đời khi đương chức này vào tháng 12 năm 1984. Là nhà lãnh đạo trên thực tế của Campuchia, năm 1985, ông được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng và Thủ tướng.

Năm 1987, Tổ chức Ân xá Quốc tế cáo buộc chính quyền của Hun Sen tra tấn hàng ngàn tù nhân chính trị bằng cách sử dụng "sốc điện, bàn ủi nóng và làm tù nhân gần như nghẹt thở với túi nhựa".

Là Bộ trưởng Ngoại giao và sau đó là Thủ tướng, Hun Sen đóng vai trò nòng cốt trong Đàm phán hòa bình Paris năm 1991, mà đã đưa đến hòa bình ở Campuchia. Trong thời kỳ này, Hoàng tử Norodom Sihanouk gọi ông là "con lừa chột mắt của Việt Nam". Ông giữ vị trí Thủ tướng cho đến cuộc bầu cử do Liên Hợp Quốc bảo trợ năm 1993, kết quả là một quốc hội treo. Sau các cuộc đàm phán gây tranh cãi với FUNCINPEC, Hun Sen đã được chấp nhận làm Thủ tướng thứ hai, phục vụ cùng với Norodom Ranariddh cho đến khi một cuộc đảo chính năm 1997 lật đổ sau đó. Ung Huot sau đó được chọn để kế nhiệm Ranariddh. Trong cuộc bầu cử năm 1998, ông đã lãnh đạo CPP để giành chiến thắng nhưng phải thành lập một chính phủ liên minh với FUNCINPEC.

Năm 1997, liên minh đã bị lung lay bởi căng thẳng giữa Ranariddh và Hun Sen. FUNCINPEC đã tham gia các cuộc thảo luận với các phiến quân Khmer Đỏ còn lại, với các bên đã liên minh trước đó để chống lại chính phủ Hun Sen được Việt Nam hậu thuẫn trong những năm 1980), với mục đích thu hút họ vào hàng ngũ lãnh đạo của mình. Sự phát triển như vậy sẽ làm thay đổi cán cân sức mạnh quân sự giữa hoàng gia và CPP.

Đáp lại, Hun Sen đã phát động cuộc đảo chính Campuchia năm 1997, thay thế Ranariddh bằng Ung Hout giữ chức Thủ tướng thứ nhất và bản thân ông duy trì vị trí Thủ tướng thứ hai, một tình huống kéo dài cho đến khi CPP chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 1998, sau đó ông trở thành Thủ tướng quốc gia duy nhất. Trong năm đó, các phương tiện truyền thông miêu tả ông là Người đàn ông mạnh mẽ của Campuchia. Sau đó, ông nói rằng điều này là quá sớm, và cuộc đảo chính tháng 7 năm 1997 chỉ đơn thuần là chính phủ hành động chống lại tình trạng hỗn loạn bán quân sự được Norodom Ranariddh bảo trợ và đưa đến Phnôm Pênh. Trong một bức thư ngỏ, Tổ chức Ân xá Quốc tế đã lên án việc xử tử các bộ trưởng FUNCINPEC và "chiến dịch bắt giữ và quấy rối có hệ thống" đối với các đối thủ chính trị của Hun Sen.

Cuộc bầu cử gây tranh cãi và tranh cãi rộng rãi vào tháng 7 năm 2003 đã dẫn đến đa số lớn hơn trong Quốc hội cho CPP, với FUNCINPEC mất ghế cho CPP và Đảng Sam Rainsy. Tuy nhiên, đa số CPP đã thiếu hai phần ba ghế mà hiến pháp yêu cầu để CPP có thể tự thành lập một chính phủ mới. Sự bế tắc này đã được khắc phục khi một liên minh CPP-FUNCINPEC mới được thành lập vào giữa năm 2004, với Norodom Ranariddh được chọn làm người đứng đầu Quốc hội và Hun Sen lại trở thành Thủ tướng duy nhất.

Vào ngày 6 tháng 5 năm 2013, Hun Sen tuyên bố ý định cai trị Campuchia cho đến năm 74 tuổi.

Sau cuộc tổng tuyển cử tháng 7 năm 2013, cả Hun Sen và các đối thủ của ông đều tuyên bố giành chiến thắng. Vào tháng 8, Hun Sen tiếp tục theo đuổi mục tiêu thành lập một chính phủ mới. Cũng trong tháng 8, tại New York, một cuộc biểu tình lớn, nhưng hầu như không được chú ý, được tổ chức trước Liên Hợp Quốc (LHQ) vào ngày 19 tháng 8 do người Campuchia và các nhà sư Phật giáo tổ chức, là một khúc dạo đầu quan trọng để diễn ra các cuộc biểu tình lớn ở Phnôm Pênh sau đó vào tháng 9 năm 2013 do các nhóm đối lập phản đối cuộc bầu cử tháng 7 năm 2013 và phản ứng của Hun Sen. Người Campuchia ở Hoa Kỳ, Canada và các nơi khác, với hàng trăm tu sĩ Phật giáo, đã biểu tình ôn hòa trước Liên Hợp Quốc tại thành phố New York để phản đối việc triển khai lực lượng quân sự và an ninh của Hun Sen tại Phnôm Pênh và việc ông không sẵn sàng chia sẻ quyền lực chính trị với các nhóm đối lập và không nghiêm túc giải quyết gian lận bỏ phiếu và bầu cử bất thường trước đó từ cuộc bầu cử tháng 7 năm 2013.

Sau kết quả bầu cử năm 2013, mà bị phe đối lập của Hun Sen coi là gian lận, một người đã thiệt mạng và những người khác bị thương trong các cuộc biểu tình ở thủ đô Campuchia, với 20.000 người biểu tình tập trung, một số vụ đụng độ với cảnh sát chống bạo động. Sau hai tuần phản đối, Hun Sen tuyên bố rằng ông đã được bầu lên theo hiến pháp và sẽ không từ chức cũng như không tổ chức một cuộc bầu cử mới.

Vào ngày 7 tháng 9 năm 2013, hàng chục ngàn người Campuchia, cùng với các nhà sư và nhóm đối lập Phật giáo, bao gồm Đảng Cứu quốc Campuchia của Sam Rainsy đã tổ chức các cuộc biểu tình rầm rộ ở Phnôm Pênh để phản đối kết quả bầu cử ngày 28 tháng 7 mà họ tuyên bố là thiếu sót và bị hủy bỏ bằng các cách bỏ phiếu bất thường và có thể là gian lận. Các nhóm người này yêu cầu Liên Hợp Quốc điều tra và tuyên bố rằng kết quả bầu cử không tự do và công bằng.

Vào ngày 3 tháng 1 năm 2014, cảnh sát quân sự đã nổ súng vào người biểu tình, giết chết 4 người và làm bị thương hơn 20. Liên Hợp Quốc và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã lên án hành vi bạo lực này. Nghị sĩ Hoa Kỳ Ed Royce đã trả lời báo cáo về bạo lực ở Campuchia bằng cách kêu gọi Hun Sen từ chức, nói rằng người dân Campuchia xứng đáng với một nhà lãnh đạo tốt hơn ông.

Vào ngày 10 tháng 6 năm 2014, Hun Sen xuất hiện trước công chúng và tuyên bố rằng ông không có vấn đề gì về sức khỏe. Ông cảnh báo rằng nếu ông chết sớm, đất nước Campuchia sẽ mất kiểm soát và phe đối lập có thể gặp rắc rối từ các lực lượng vũ trang, nói rằng ông là người duy nhất có thể kiểm soát quân đội.

Vào tháng 11 năm 2016, Hun Sen công khai tán thành ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa Hoa Kỳ Donald Trump, người tiếp tục được bầu làm tổng thống.

Theo lệnh của Hun Sen, vào ngày 31 tháng 1 năm 2017, Quốc hội đã bỏ phiếu nhất trí bãi bỏ các vị trí Lãnh đạo thiểu số và Thủ lĩnh đa số để giảm bớt ảnh hưởng của đảng đối lập. Vào ngày 2 tháng 2 năm 2017, Hun Sen không cho phe đối lập được chất vấn một số bộ trưởng chính phủ của ông. Hơn nữa, Hun Sen tuyên bố sửa đổi hiến pháp mà có thể làm cho Đảng Cứu quốc Campuchia đối lập bị giải tán. Động thái này đã dẫn đến sự từ chức bất ngờ của nhà lãnh đạo phe đối lập Sam Rainsy. Luật gây tranh cãi này được thông qua vào ngày 20 tháng 2 năm 2017, trao cho đảng cầm quyền quyền được giải tán các đảng chính trị.

Vào ngày 30 tháng 6 năm 2018, vài tuần trước cuộc bầu cử quốc hội, Hun Sen đã bổ nhiệm con trai lớn thứ hai của mình, Hun Manet, vào các vị trí quân sự cao hơn để chuẩn bị cho con trai của ông lên làm thủ tướng khi ông nghỉ hưu hoặc qua đời, củng cố hiệu quả triều đại chính trị nhà Hun ở Campuchia. Hun Sen cũng đã tiến hành các chiến dịch xây dựng hình ảnh cho con trai mình, mà theo ông được sinh ra từ một sinh vật 'siêu nhiên' và do đó, mang tính thần thánh. Các chuyên gia chính trị đã nói rằng các chiến dịch của Hun Sen có thể đưa Campuchia đến một triều đại tương tự như triều đại tại Bắc Triều Tiên của Kim Jong-un.

Bạo lực chính trị ở Campuchia

Một số đối thủ chính trị của Hun Sen trong quá khứ đã cố gắng buộc tội ông là một con rối của Việt Nam. Điều này là do vị trí của ông trong chính phủ do Việt Nam dựng lên khi Campuchia nằm dưới sự chiếm đóng của quân đội Việt Nam và thực tế ông là một nhân vật nổi bật trong Đảng Cách mạng Nhân dân Campuchia (nay là Đảng Nhân dân Campuchia), mà cai trị Campuchia như một nhà nước độc đảng dưới sự chiếm đóng của quân đội Việt Nam từ năm 1979 cho đến bầu cử năm 1993. Hun Sen và những người ủng hộ ông bác bỏ các cáo buộc như vậy, nói rằng ông chỉ đại diện cho người dân Campuchia.

Chính phủ của Hun Sen đã chịu trách nhiệm việc cho thuê 45% tổng diện tích đất ở Campuchia, chủ yếu cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong những năm 2007-08, làm hơn 150.000 người Campuchia bị đe dọa trục xuất. Một phần của các nhượng bộ là các khu vực hoang dã được bảo vệ hoặc các công viên quốc gia, và việc bán đất đã được các nhà quan sát coi là tham nhũng của chính phủ. Đã có hàng ngàn công dân trở thành nạn nhân của các vụ trục xuất này.

Hun Sen có liên quan đến tham nhũng tài nguyên dầu mỏ và tài nguyên khoáng sản của Campuchia trong báo cáo Global Witness 2009 về Campuchia. Ông và các cộng sự thân cận của mình bị cáo buộc thực hiện các cuộc đàm phán bí mật với các bên tư nhân quan tâm, lấy tiền từ những người được cấp quyền khai thác tài nguyên của đất nước này. Độ tin cậy của lời buộc tội này đã bị thách thức bởi các quan chức chính phủ và đặc biệt là từ chính Thủ tướng Hun Sen.

Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) của Hun Sen đã ra lệnh cấm các cuộc tụ họp công cộng, đuổi những người ủng hộ phe đối lập từ địa điểm của các cuộc họp biểu tình trước đây ra khỏi 'Công viên Tự do', và triển khai cảnh sát chống bạo động để đánh đập những người biểu tình và giam giữ các nhà lãnh đạo liên minh.

Kiểm soát truyền thông
Hun Sen và đảng chính trị của ông, CPP, đã nắm giữ quyền thống trị gần như toàn bộ trên các phương tiện truyền thông chính thống trong phần lớn thời gian cai trị. Truyền hình Bayon được con gái lớn của Hun Sen, Hun Mana sở hữu và điều hành.  thuộc sở hữu chung của Say Sam Al, Bộ trưởng Bộ Môi trường CPP và con trai của Say Chhum, thư ký CPP và con trai của Phó Thủ tướng CPP, ông Sok An. CTN, CNC và MyTV đều thuộc sở hữu của ông trùm người Khmer gốc Hoa, Neak Okhna Kith Meng, một trong những "Okhna" của Nhà nước Campuchia. Okhna là một danh hiệu được Thủ tướng hoặc Hoàng gia trao cho các doanh nhân cao cấp, và biểu thị một tình bạn rất thân thiết. Okhna thường xuyên được Thủ tướng triệu tập để cung cấp kinh phí cho các dự án khác nhau.

Các quan chức CPP tuyên bố rằng không có mối liên hệ nào giữa các đài truyền hình và nhà nước, mặc dù có sự phổ biến rõ ràng của chủ nghĩa gia đình trị. Tuy nhiên, nhà lập pháp CPP và phát ngôn viên chính thức Cheam Yeap từng tuyên bố "Chúng tôi trả tiền cho truyền hình đó bằng cách mua giờ phát sóng để trình bày thành tích của chúng tôi", chỉ ra rằng các đài truyền hình đó ủng hộ CPP vì họ đã được Nhà nước trả tiền cho những cái gọi là quảng cáo hiệu quả.

Yêu cầu về giấy phép truyền hình và đài phát thanh là một trong 10 yêu cầu của đảng đối lập, Đảng Cứu hộ Quốc gia Campuchia (CNRP), thông qua tại "Đại hội Nhân dân" vào tháng 10 năm 2013.

Các đài phát thanh đã bị cấm phát sóng Đài Tiếng nói Hoa Kỳ và Đài Á Châu Tự do vào tháng 8 năm 2017. Tờ báo độc lập nổi tiếng nhất của đất nước Cambodia Daily đã bị đóng cửa vào ngày 4 tháng 9 năm 2017, một ngày sau khi nhà lãnh đạo phe đối lập chính Kem Sokha bị bắt vì tội phản quốc. Ông một trong nhiều nhà hoạt động, chính trị gia và nhà phê bình chính phủ Campuchia hiện nay đang phải chịu án tù.

Đời tư

Hun Sen kết hôn với Bun Rany. Họ có sáu người con: Kamsot (đã chết), Manet, Mana, Manith, Mani và Mali. Hun Manet tốt nghiệp Học viện West Point năm 1999 và lấy bằng Tiến sĩ Kinh tế tại Đại học Bristol. Năm 2010, Manet được thăng cấp Thiếu tướng trong Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Campuchia (RCAF) và trở thành Phó Tư lệnh Bộ chỉ huy Bảo vệ Cơ quan của Thủ tướng. Năm 2023, Manet kế nhiệm cha trở thành Thủ tướng của Campuchia. Cả ba người con trai của Hun Sen đều đóng vai trò lớn trong chế độ của ông. Anh trai của Hun Sen, Hun Neng, là một cựu thống đốc của Campuchia, và hiện là thành viên của quốc hội.

Mặc dù ngày sinh chính thức của Hun Sen là ngày 4 tháng 4 năm 1951, ngày sinh thực sự của ông là ngày 5 tháng 8 năm 1952. Hun Sen ngoài tiếng Khmer bản địa còn thông thạo tiếng Việt. Hun Sen cũng nói được một ít tiếng Anh sau khi bắt đầu học ngôn ngữ này vào những năm 1990, nhưng thường nói chuyện bằng tiếng Khmer thông qua các phiên dịch viên khi trả lời phỏng vấn chính thức cho các phương tiện truyền thông nói tiếng Anh.

Hun Sen bị mù một bên mắt vì một vết thương từ thời còn là lính Khmer Đỏ.

Chú thích

Thư mục
 Hun Sen, nhân vật xuất chúng của Campuchia, Harish C.Mehta, Nhà xuất bản Văn học 2008

Liên kết ngoài

Người Campuchia gốc Hoa
Người cộng sản
Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia
Thủ tướng Campuchia
Người Kampong Cham
Nhân vật còn sống
Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam
Người Khmer


title: Người Pháp

text:
{{Infobox Ethnic group
|group=Người Pháp  Français
|image=
Hàng 1: Joan of Arc • Jacques Cartier • René Descartes • MolièreBlaise Pascal • Louis XIV • Voltaire • Diderot • Napoleon
Hàng 2: Victor Hugo • Alexandre Dumas • Évariste GaloisLouis Pasteur • Jules Verne • Gustave Eiffel • Pierre de CoubertinHenri de Toulouse-Lautrec • Marie Curie
Hàng 3: Marcel Proust • Charles de Gaulle • Josephine BakerJacques-Yves Cousteau • Albert Camus • Édith PiafFrançois Mitterrand • Brigitte Bardot • Zinédine Zidane
|population =120.000.000
|region1 =
|pop1 = 62.303.000
|ref1 =
|region2 =
|pop2 = 16.000.000
|ref2 =
|region3 =
|pop3 = 10.000.000
|ref3 =
|region4 =
|pop4 = 6.800.000
|ref4 =
|region5 =
|pop5 = 6.200.000
|ref5 =
|region6 =
|pop6 = 4.200.000
|ref6 =
|region7 =
|pop7 = 2.800.000
|ref7 =
|region8 =
|pop8 = 700.000
|ref8 =.
|region10 =
|pop10 = 130.000
|ref10 =
|region11 =
|pop11 = 117.521
|ref11 = |langs = tiếng Pháp
|region12 =
|pop12 = 104.085
|ref12 =
|region13 =
|pop13 = 100.408
|ref13 =
|region14 =
|pop14 = 1.400.000
|ref14 =
|region15 =
|pop15 = 85.000
|ref15 =
|region16 =
|pop16 = 60.000
|ref16 =
|region17 =
|pop17 = 35.000
|ref17 =
|region18 =
|pop18 = 25.200
|ref18 =

|region20 =
|pop20 = 15.000
|ref20 =

|region21 =
|pop21 = 13.000
|ref21 =

|region22 =
|pop22 = 7.000
|ref22 =
|rels = Công giáo Rôma (69%), Chủ nghĩa vô thần và Thuyết bất khả tri (22%), Do Thái giáo (<1%), Tin Lành (2%), Tôn giáo khác (6%)
|footnotes =  Bao gồm 2.080.000 người Canada gốc Pháp
 Bao gồm những người có một phần tổ tiên là người Pháp
 Bao gồm tổ tiên và nơi sinh
 Những người sinh ra ở Pháp hiện đang sống tại đây trong cuộc điều tra dân số năm 2002
}}Người Pháp''' có thể bao gồm:
 Công dân có quốc tịch Pháp, bất kể nguồn gốc.
 Những người có tổ tiên sống ở Pháp hay khu vực địa lý mà hiện nay là nước Pháp.
Người Pháp () là một dân tộc và nhóm dân tộc đã được xác định với nước Pháp. Kết nối này có thể là về pháp lý, lịch sử, hoặc văn hóa. Xuất thân từ dân tộc của xứ Celt, sau đó hòa trộn với người gốc Roman và nguồn gốc Đức, và đã trải qua một tỷ lệ di cư vào đông đảo phía trong từ giữa thế kỷ 19, xã hội Pháp hiện đại có thể được coi là một nơi tụ cư.

Các làn sóng người nhập cư liên tiếp trong các thế kỷ 19 và 20 đã nhanh chóng bị đồng hóa vào nền văn hóa Pháp. Tự xem mình là một dân tộc bao gồm những giá trị phổ quát, Pháp đã luôn luôn coi trọng và ủng hộ mạnh mẽ đồng hóa mà những người nhập cư cần tuân thủ các giá trị truyền thống của Pháp và chuẩn mực văn hóa. Tuy nhiên, bất chấp sự thành công của quá trình đồng hóa như vậy, Chính phủ Pháp từ bỏ điều này vào giữa những năm 1980 và khuyến khích người nhập cư lưu giữ nền văn hóa và truyền thống nổi bật của họ và đòi hỏi từ họ một hội nhập đơn thuần.
Hầu hết mọi người Pháp sử dụng tiếng Pháp là tiếng mẹ đẻ của họ, nhưng các ngôn ngữ nhất định như Norman, Occitan, Corsican, Basque, Flemish Pháp và Breton vẫn được người ta sử dụng trong khu vực nhất định (xem chính sách ngôn ngữ ở Pháp).

Ngoài đại lục Pháp, người Pháp và người gốc Pháp có thể được tìm thấy ở ngoại quốc, trong các tỉnh và vùng lãnh thổ của Pháp ở nước ngoài như West Indies thuộc Pháp (Caribbe Pháp), và ở nước ngoài với các nhóm dân số nói tiếng Pháp nhiều hay ít, như Thụy Sĩ (người Pháp Thụy Sĩ), Hoa Kỳ (người Mỹ gốc Pháp), Canada (người Canada gốc Pháp), Argentina (người Argentina gốc Pháp), Brazil (người Brazil gốc Pháp) hoặc Uruguay (người Uruguay gốc Pháp), và một số trong số họ có một bản sắc văn hóa Pháp.

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Discover France
 The Rude French Myth
 French Culture
 INSEE - Institut National de la Statistique et des Études Économiques - French official statistics from INSEE
 CIA World Fact Book. 2005
 US Department of State. 2005

Xã hội Pháp
Pháp
Thông tin nhân khẩu học Pháp
Pháp


title: Anomogenes

text:
Anomogenes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Anomogenes morphnopa Turner, 1932

Chú thích

Tham khảo

 Anomogenes at funet.fi

Geometridae
Geometrinae


title: Berod bei Wallmerod

text:
Berod bei Wallmerod là một xã thuộc một ‘‘Verbandsgemeinde’’ - ở huyện Westerwald trong bang Rheinland-Pfalz, Đức. Xã Berod bei Wallmerod có diện tích 3,92 km².

Xã này nằm ở Westerwald giữa Montabaur và Wetzlar. Sông Eisenbach chảy qua thị xã từ phía bắc xuống phía nam. Xã này thuộc Verbandsgemeinde of Wallmerod, một dạng xã tập thể chỉ có ở bang Rheinland-Pfalz.
Năm 1292, Berod được đề cập lần đầu trong tài liệu với tên Berrinrode.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Berod bei Wallmerod trên trang mạng của xã tập thể

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Westerwald


title: Agriotes limosus

text:
Agriotes limosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: 18605 Jacqueslaskar

text:
18605 Jacqueslaskar (1998 BL26) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 1 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18605 Jacqueslaskar

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Oxystele variegata

text:
Oxystele variegata, common name the variegated topshell, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Oxystele


title: (85507) 1997 UD5

text:
{{DISPLAYTITLE:(85507) 1997 UD5}}

(85507) 1997 UD5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 21 tháng 10 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 85001–86000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Elaeocarpus symingtonii

text:
Elaeocarpus symingtonii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Elaeocarpaceae.
Loài này chỉ có ở Malaysia.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Chua, L.S.L. 1998. Elaeocarpus symingtonii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

S
Thực vật Malaysia


title: Sưa

text:
Sưa hay còn gọi trắc thối (danh pháp khoa học Dalbergia tonkinensis Prain), là một loài cây thân gỗ thuộc họ Đậu (Fabaceae) được Prain mô tả khoa học lần đầu năm 1901. Loài này từng có thời gian được xếp làm thứ thực vật của loài Dalbergia rimosa (trắc dây).

Đặc điểm sinh học
Là cây gỗ nhỡ, rụng lá theo mùa, cao từ 6-12m (cũng có thể cao tới 15m), sinh trưởng trung bình. Thân cây dạng hợp trục, dáng phân tán. Vỏ thân cây màu vàng nâu hay xám, nứt dọc. Cành non màu xanh, có lông mịn thưa. Lá mọc cách, cấu tạo lá dạng kép lông chim lẻ, mỗi là kép có từ 9-17 lá chét đính so-le trên cuống chính. Lá chét hình xoan thuôn, đầu nhọn hoặc có mũi ngọn, đuôi tròn, mặt dưới phiến lá thường có màu tái trắng. Kích thước lá chét dài từ 6–9 cm, rộng từ 3–5 cm, lá ché đính ở đầu cuống kép thường có kích thước lớn hơn các lá còn lại. Cuống chính và các cuống lá chét không lông, phiên lá chét không lông. Có lá kèm nhỏ không lông, sớm rụng.

Hoa mọc ra từ nách lá, thường xuất hiện trước khi lá mọc đầy đủ. Hoa tự tán gồm nhiều bông màu trắng, có kích thước 7-9mm, mùi thơm nhẹ. Mùa hoa vào tháng 2-3. Quả dạng đậu hình trứng thuôn dài, dài 5–7,5 cm, rộng khoảng 2-2,5 cm. Quả chứa 1-2 hạt, mỗi hạt có đường kính khoảng 8-9mm, hình thận dẹp. Quả khi chín không tự nứt.

Sinh thái
Là cây ưa sáng, ưa đất sâu, dày, độ ẩm cao. Phân bố ở đai độ cao tuyệt đối dưới 500m. Trong tự nhiên tìm thấy trong rừng mưa nhiệt đới và rừng mưa nhiệt đới gió mùa. Chủ yếu phân bổ ở Việt Nam và được tìm thấy rải rác tại Hải Nam, Trung Quốc (tại đây gọi nó là 越南黄檀 - Hoàng (huỳnh) đàn Việt Nam).

Sử dụng
Sưa có tán thưa, hoa trắng và thơm, có thể được trồng làm cây cảnh quan đường phố.

Gỗ Sưa cho mùi thơm quyến rũ thoảng nhẹ kiểu hương trầm. Khi đốt tàn có màu trắng đục, mùi khó chịu nên được gọi là Trắc thối. Gỗ Sưa chỉ dùng phần gỗ lõi cho giá trị kinh tế cao hơn phần gỗ giác. Gỗ sưa thớ mịn, vân thớ gỗ đẹp. Thời phong kiến vua chúa dùng gỗ trắc thối để đóng đồ nội thất cao cấp trong cung đình vì nó vừa là hương liệu vừa là dược liệu. Từ những năm 90 của thế kỉ XX, giá trị thương phẩm của gỗ Sưa trên thế giới tăng đột biến do nhiều người Trung Quốc đổ xô săn lùng gỗ Sưa để đóng quan tài hoặc ướp xác như các vị hoàng đế Trung Quốc trước đây. Người ta cho là quan tài đóng bằng gỗ trắc thối có khả năng giữ được xác lâu, không bị phân hủy.

Tình trạng
Hiện nay, nó là loài đang bị đe dọa do mất môi trường sống. Tại Việt Nam chính phủ xếp vào nhóm cây cần bảo vệ nghiêm ngặt, cho phép trồng khoanh nuôi.

Xem thêm
Thàn mát
Trắc dây

Chú thích

Liên kết ngoài

 Sưa trên Sách đỏ Việt Nam và ảnh
 Sưa trên trang Sinh vật rừng VN
 Bài "Bùng phát nạn khai thác gỗ trắc thối"  trên báo Lao động.
 Mùa hoa sưa Hà Nội

T
Thực vật Việt Nam
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Trung Quốc


title: Paridea apicalis

text:
Paridea apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Paridea


title: La Rochelle-Normande

text:
La Rochelle-Normande  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 110 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Rochellenormande


title: Vườn quốc gia Hat Khanom - Mu Ko Thale Tai

text:
Hat Khanom - Mu Ko Thale Tai () là một vườn quốc gia đang trong quá trình thành lập tại Thái Lan. Khu vực này nằm ở phía Nam Thái Lan, bao phủ khu vực các huyện  Khanom và Sichon của tỉnh Nakhon Si Thammarat và Don Sak và Ko Samui của tỉnh Surat Thani.

Tên gọi khu vườn này đề cập đến hai phần lớn của vườn - Hat Khanom là nói đến các bãi biển của  huyện Khanom, và quần đảo Thale Tai bao gồm 8 đảo trong Vịnh Thái Lan giữa  Khanom và đảo Samui. Các khu vực khác thuộc khu vườn này là các đồi rừng, và rừng đước cùng với các rạch.

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Park, Wildlife and Plant Conservation Department

Vườn quốc gia Thái Lan
Địa lý tỉnh Surat Thani
Địa lý tỉnh Nakhon Si Thammarat
IUCN Loại II


title: (56284) 1999 LA2

text:
{{DISPLAYTITLE:(56284) 1999 LA2}}

(56284) 1999 LA2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 5 tháng 6 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 56001–57000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hemisinus cubanianus

text:
Hemisinus cubanianus là một loài ốc nước ngọt động vật thân mềm chân bụng trong họ Thiaridae.

Phân bố
Hemisinus cubanianus là đặc hữu của Pinar del Río with scarce distribution in Cuba.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hemisinus


title: Cerithiopsis

text:
Cerithiopsis là một chi ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cerithiopsidae.

Phân bố
Chi này phân bố trong Biển Caribe bao gồm Cuba, trong Đại Tây Dương bao gồm the quần đảo Cape Verde và Angola và trong Ấn Độ Dương bao gồm Aldabra Atoll.

Các loài
Các loài trong chi Cerithiopsis gồm có:
 Cerithiopsis canaliculata
 Cerithiopsis crenistria
 Cerithiopsis marginata
 Cerithiopsis styliformis

 Cerithiopsis academicorum Rolán & Espinosa, 1996
 Cerithiopsis acontium Dall, 1889
 Cerithiopsis aimen Rolán & Espinosa, 1996
 Cerithiopsis alabastrula (Mörch, 1876)
 Cerithiopsis albovittata (C. B. Adams, 1850)
 Cerithiopsis althea Dall, 1927
 Cerithiopsis amblytera Watson, 1880
 Cerithiopsis annae Cecalupo & Buzzurro, 2005
 Cerithiopsis apexcostata Rolán, Espinosa, Fernández-Garcés, 2007
 Cerithiopsis apicina Dall, 1927
 Cerithiopsis ara Dall & Bartsch, 1911
 Cerithiopsis aralia Olsson & Harbison, 1953
 Cerithiopsis argentea Dall, 1927
 Cerithiopsis atalaya Watson, 1885
 Cerithiopsis balaustium Figueira & Pimenta, 2008
 Cerithiopsis barleei Jeffreys, 1867
 Cerithiopsis beneitoi Rolán, Espinosa, Fernández-Garcés, 2007
 Cerithiopsis bilineata (Hoernes, 1848)
 Cerithiopsis blandi Deshayes in Vignal, 1900
 Cerithiopsis boucheti Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis capixaba Figueira & Pimenta, 2008
 Cerithiopsis caribbaea (Gabb, 1881)
 Cerithiopsis ceac Rolán & Fernández-Garcés, 2010
 Cerithiopsis cinereoflava (Mörch, 1876)
 Cerithiopsis cruzana Usticke, 1959
 Cerithiopsis decora Dall, 1927
 Cerithiopsis diadema Monterosato, 1874
 Cerithiopsis dilata Rolán, Espinosa, Fernández-Garcés, 2007
 Cerithiopsis docata Dall, 1927
 Cerithiopsis dominguezi Rolán & Espinosa, 1996
 Cerithiopsis elima Dall, 1927
 Cerithiopsis eliza Dall, 1927
 Cerithiopsis elsa Dall, 1927
 Cerithiopsis emersonii (C.B. Adams, 1839)
 Cerithiopsis familiarum Rolán, Espinosa, Fernández-Garcés, 2007
 Cerithiopsis fayalensis Watson, 1880
 Cerithiopsis flava (C. B. Adams, 1850)*
 Cerithiopsis floridana Dall, 1892
 Cerithiopsis fuscoflava Rolán & Espinosa, 1996
 Cerithiopsis fusiformis (C. B. Adams, 1850)
 Cerithiopsis gemmulosa (C. B. Adams, 1850)
 Cerithiopsis georgiana Dall, 1927
 Cerithiopsis gordaensis Rolán & Fernández-Garcés, 2010
 Cerithiopsis greenii (C.B. Adams, 1839)
 Cerithiopsis greppii Buzzurro & Cecalupo, 2005
 Cerithiopsis guitarti Espinosa & Ortea, 2001
 Cerithiopsis hadfieldi Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis hero Bartsch, 1911
 Cerithiopsis honora Dall, 1927
 Cerithiopsis horrida (Monterosato, 1874)
 Cerithiopsis infrequens Rolán, Espinosa, Fernández-Garcés, 2007
 Cerithiopsis io Dall & Bartsch, 1911
 Cerithiopsis iochrous Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis iontha Bartsch, 1911
 Cerithiopsis iota (C. B. Adams, 1845)
 Cerithiopsis iudithae Reitano & Buzzurro, 2006
 Cerithiopsis iuxtafuniculata Rolan, Espinosa & Fernandez-Garcés, 2007
 Cerithiopsis jeffreysi Watson, 1885
 Cerithiopsis jousseaumei Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis krisbergi Rolán & Fernández-Garcés, 2007
 Cerithiopsis ladae Prkic & Buzzurro, 2007
 Cerithiopsis lamyi Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis lata (C. B. Adams, 1850)
 Cerithiopsis leipha Dall, 1927
 Cerithiopsis magellanica Bartsch, 1911
 Cerithiopsis matara Dall, 1889
 Cerithiopsis melvilli Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis merida Dall, 1927
 Cerithiopsis minima (Brusina, 1865)
 Cerithiopsis morelosensis Rolán & Fernández-Garcés, 2010
 Cerithiopsis movilla Dall & Bartsch, 1911
 Cerithiopsis nofronii Amati, 1987
 Cerithiopsis nutzeli Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis oculisfictis Prkic & Mariottini, 2010
 Cerithiopsis parvada Rolán, Espinosa, Fernández-Garcés, 2007
 Cerithiopsis paucispiralis Rolán & Fernandes, 1989
 Cerithiopsis perlata (Monterosato, 1889)
 Cerithiopsis pesa Dall & Bartsch, 1911
 Cerithiopsis petala Dall, 1927
 Cerithiopsis petanii Prkic & Mariottini, 2010
 Cerithiopsis pickeringae Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis portoi Rolán & Espinosa, 1996
 Cerithiopsis prieguei Rolán & Espinosa, 1996
 Cerithiopsis pseudomovilla Rolán & Espinosa, 1996
 Cerithiopsis pulchresculpta Cachia, Mifsud & Sammut, 2004
 Cerithiopsis pulvis (Issel, 1869)
 Cerithiopsis satisnodosa Rolán & Fernández-Garcés, 2010
 Cerithiopsis scalaris (Locard, 1892)
 Cerithiopsis seddonae Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis serina Dall, 1927
 Cerithiopsis sigsbeana Dall, 1881
 Cerithiopsis tarruellasi Peñas & Rolán, 2006
 Cerithiopsis tenthrenois (Melvill, 1896)
 Cerithiopsis tubercularis (Montagu, 1803)
 Cerithiopsis vanhyningi Bartsch, 1918
 Cerithiopsis vaurisi Jay & Drivas, 2002
 Cerithiopsis vicola Dall & Bartsch, 1911
 Cerithiopsis vinca Olsson & Harbison, 1953
 Cerithiopsis virginica Henderson & Bartsch, 1914
 Cerithiopsis vitrea Dall, 1927
 Cerithiopsis warmkae Jong & Coomans, 1988
 Cerithiopsis wayae Jay & Drivas, 2002

Chú thích

Tham khảo
 Vaught, K.C. (1989). A classification of the living Mollusca. American Malacologists: Melbourne, FL (USA). ISBN 0-915826-22-4. XII, 195 pp.
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in châu Âu and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: các trang 180–213
 Rolán E., 2005. Malacological Fauna From The Cape Verde Archipelago. Part 1, Polyplacophora and Gastropoda.

Cerithiopsidae


title: Paratetrapedia nigripes

text:
Paratetrapedia nigripes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Paratetrapedia
Động vật được mô tả năm 1899


title: Triaenodes clarus

text:
Triaenodes clarus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Triaenodes


title: Pierre de Fermat

text:
Pierre de Fermat (phiên âm: "Pi-e Đờ Phéc-ma", 17 tháng 8 năm 1607 tại Pháp – 12 tháng 1 năm 1665) là một học giả nghiệp dư vĩ đại, một nhà toán học nổi tiếng và cha đẻ của lý thuyết số hiện đại. Xuất thân từ một gia đình khá giả, ông học ở Toulouse và lấy bằng cử nhân luật dân sự rồi làm chánh án. Chỉ trừ gia đình và bạn bè tâm giao, chẳng ai biết ông vô cùng say mê toán. Mãi sau khi Pierre de Fermat mất, người con trai mới in dần các công trình của cha kể từ năm 1670. Năm 1896, hầu hết các tác phẩm của Fermat được ấn hành thành 4 tập dày. Qua đó, người đời vô cùng ngạc nhiên và khâm phục trước sức đóng góp dồi dào của ông. Chính ông là người sáng lập lý thuyết số hiện đại, trong đó có 2 định lý nổi bật: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat (định lý cuối cùng của Fermat).

Trong hình học, ông phát triển phương pháp tọa độ, lập phương trình đường thẳng và các đường cong bậc hai rồi chứng minh rằng các đường cong nọ chính là các thiết diện cônic. Trong giải tích, ông nêu các quy tắc lấy đạo hàm của hàm mũ với số mũ hữu tỷ bất kỳ, tìm cực trị, tính tích phân những hàm mũ với số mũ phân số và số mũ âm. Nguyên lý Fermat về truyền sáng lại là một định luật quan trọng của quang học.

Dù hoạt động khoa học kiên trì và giàu nhiệt huyết, đem lại nhiều thành quả to lớn như vậy, trong suốt cuộc đời Pierre de Fermat vẫn không coi việc nghiên cứu toán làm nghề chính thức.

Tiểu sử

Pierre de Fermat sinh ngày 17/8/1601 tại xã Beaumont-de-Lomagne, tỉnh Tarn-et-Garonne vùng Occitanie nước Pháp trong một gia đình khá giả. Cha ông, Dominique Fermat là một thương gia buôn bán da. Cha ông có 2 vợ, Françoise Cazeneuve và Claire de Long.

Ông theo học tại Đại học Orléanstừ năm 1623 và nhận bằng cử nhân luật năm 1626 trước khi đến Bordeaux. Ở Bordeaux, ông bắt đầu nghiên cứu nghiêm túc về toán học.

Năm 1630, ông mua văn phòng của một ủy viên hội đồng nghị viện Parlement of Toulouse, một trong những Tòa án Tối cao Pháp viện, và đã được tuyên thệ bởi Grand Chambre vào tháng 5 năm 1631. Ông làm việc trong văn phòng này từ đó cho đến cuối đời. Bằng cách đó, ông đã được đổi tên từ Pierre Fermat thành Pierre de Fermat. Ông thông thạo 6 ngôn ngữ: Tiếng Pháp, Latin, Occitan, tiếng Hy Lạp cổ, tiếng Ý và tiếng Tây Ban Nha.

Ông để lại phần lớn các công trình của mình dưới dạng thư viết cho những người bạn của ông, thường có khá ít hoặc không có nhiều bằng chứng về các định lí của ông. Ở một vài bức thư, ông đã khám phá rất nhiều ý tưởng cơ bản của Vi tích phân trước Newton hoặc Leibniz. Fermat làm toán theo sở thích nhiều hơn là trở thành một nhà toán học chuyên nghiệp. Dù vậy, ông đã có nhiều đóng góp quan trọng cho Hình học giải tích, Xác suất, Vi tích phân và Lý thuyết số.

Anders Hald đã từng viết: "Nền tảng toán học Fermat là các luận văn Hy Lạp cổ điển kết hợp với các phương pháp mới của đại số Vieta"

Công việc
Công trình tiên phong của Fermat trong Hình học giải tích (Methodus ad disquirendam maximam et minimam et de tangentibus linearum curvarum) được lưu hành dưới dạng bản thảo vào năm 1636 (dựa trên những kết quả đã đạt được vào năm 1629), trước khi La Géométrie của Descartes xuất bản năm 1637. Bản thảo được xuất bản sau khi ông đã qua đời (1679).

Trong Methodus ad disquirendam maximam et minimam và De tangentibus linearum curvarum, Fermat đã phát triển một phương pháp (bất bình đẳng) cho việc xác định cực đại, cực tiểu và tiếp tuyến với các đường cong khác nhau tương đương với Vi phân.

Cái chết
Pierre de Fermat mất vào ngày 12 tháng 1 năm 1665 tại Castres. Trường trung học cổ nhất và uy tín nhất ở Toulouse được đặt theo tên của ông: Lycée Pierre-de-Fermat. Nhà điêu khắc người Pháp Théophile Barrau đã tạo một bức tượng cẩm thạch và đặt tên là Hommage à Pierre Fermat để tưởng nhớ tới ông, nay bức tượng nằm ở Capitole de Toulouse.

Định lý nhỏ Fermat

Với p là một số nguyên tố và a,p là 2 số nguyên tố cùng nhau thì chia một số a lũy thừa p cho p sẽ có số dư chính bằng a:

Định lý lớn Fermat

Câu chuyện về định lý cuối cùng của Fermat là câu chuyện độc nhất vô nhị trong lịch sử toán học thế giới, khởi nguồn từ cổ đại với nhà toán học Pythagore. Bài toán cuối cùng (sau này giới toán học gọi là Định lý cuối cùng của Fermat, hay Định lý lớn Fermat) có gốc từ định lý Pythagore: "Trong một tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông". Fermat thay đổi phương trình Pythagore và tạo ra một bài toán khó bất hủ.

Xét phương trình Pythagore:

Người ta có thể hỏi những nghiệm số nguyên của phương trình này là gì, và có thể thấy rằng:

và

Nếu tiếp tục tìm kiếm thì sẽ tìm thấy rất nhiều nghiệm như vậy. Fermat khi đó xét dạng bậc ba của phương trình này:

Ông đặt câu hỏi: có thể tìm được nghiệm (nguyên) cho phương trình bậc ba này hay không? Ông khẳng định là không. Thực ra, ông khẳng định điều đó cho họ phương trình tổng quát:

trong đó n lớn hơn 2 không thể tìm được nghiệm (nguyên) nào. Đó là Định lý Fermat cuối cùng.

Điều lý thú ở đây là phỏng đoán này được Fermat ghi bên lề một cuốn sách mà không chứng minh, nhưng có kèm theo dòng chữ: "Tôi có một phương pháp rất hay để chứng minh cho trường hợp tổng quát, nhưng không thể viết ra đây vì lề sách quá hẹp."!!;z^n=(x^2+y^2).z^(n-2)>x^n+y^n

Các nhà toán học đã cố gắng giải bài toán này trong suốt 300 năm. Trong lịch sử đi tìm lời giải cho định lý cuối cùng của Fermat có người phải tự tử và có cả sự lường gạt... Và cuối cùng nhà toán học Andrew Wiles (một người Anh, định cư ở Mỹ, sinh 1953) sau 7 năm làm việc trong cô độc và 1 năm giày vò trong cô đơn đã công bố lời giải độc nhất vô nhị vào mùa hè năm 1993 và sửa lại năm 1995, với lời giải dài 200 trang.

Xem thêm
 Số Fermat
 Điểm Fermat
 Định lý Fermat về số đa giác đều
 Kiểm tra Fermat
 Thương số Fermat
 Định lý Fermat về tổng của hai số chính phương

Đọc thêm
 Simon Singh, Định Lý Cuối Cùng Của Fermat, Phạm Văn Thiều và Phạm Việt Hưng dịch, Thành phố Hồ Chí Minh:Nhà xuất bản Trẻ
 Amir D. Aczel, Câu chuyện hấp dẫn về bài toán Phécma, Trần Văn Nhung, Đỗ Trung Hậu, Nguyễn Kim Chi dịch, Hà Nội:Nhà xuất bản Giáo dục, 2000

Tiếng Anh
 Amir D. Aczel, Fermat's Last Theorem, New York/London:Four Walls Eight Windows

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin thêm về Những công trình của Fermat
 Thông tin tham khảo thêm về Wiles và quá trình giải bài toán
 Nội dung lời giải của Wiles bằng tiếng Anh
 Lời giải của Andrew Wiles
 Pierre de Fermat trên Encyclopædia Universalis

Fermat, Pierre de
Fermat, Pierre de
Luật sư Pháp
Mất năm 1665
Tín hữu Công giáo Pháp
Nhà lý thuyết số
Sinh thập niên 1600


title: Hệ số Poisson

text:
Hệ số Poisson hay tỉ số Poisson (ký hiệu là ) được đặt theo tên nhà vật lý Siméon-Denis Poisson là tỉ số giữa độ biến dạng hông (độ co, biến dạng co) tương đối và biến dạng dọc trục tương đối (theo phương tác dụng lực).

Khi một mẫu vật liệu bị nén (hoặc kéo) theo một phương thì nó thường có xu hướng co lại (hoặc giãn ra) tương ứng theo phương vuông góc với phương tác dụng lực nhưng cũng có trường hợp vật liệu nở ra khi bị kéo và co lại khi bị nén. Hệ số Poisson là để miêu tả cho xu hướng này.

Hệ số Poisson của vật liệu thông thường nằm trong khoảng (-1,0; 0,5). Hệ số Poisson của phần lớn vật liệu nằm trong khoảng (0,0; 0,5) như: bấc: gần 0; thép: 0,3; cao su: gần 0,5. Vật liệu không thể chịu nén lý tưởng khi bị biến dạng đàn hồi trong một khoảng nhỏ sẽ có hệ số Poisson bằng 0.5. Một số vật liệu có hệ số Poisson âm như các loại xốp polymer, các loại vật liệu này khi bị kéo sẽ giãn nở theo phương vuông góc với phương chịu lực.

Giả sử vật liệu bị nén dọc trục:

với:

: hệ số Poisson,
: biến dạng ngang (biến dạng hông) (có giá trị âm nếu chịu kéo, dương nếu chịu nén)
: biến dạng dọc trục (có giá trị dương nếu chịu kéo, âm nếu chịu nén)

Cơ chế
Ở cấp phân tử, nguyên nhân của hiệu ứng Poisson là sự chuyển dịch giữa các phân tử và sự kéo giãn mối liên kết phân tử trong khung phân tử do ứng suất gây ra. Khi liên kết bị kéo giãn theo phương của ứng suất thì nó bị thu ngắn lại theo phương kia. Sự tổng hợp các thay đổi này trong toàn bộ khung phân tử sẽ gây ra hiệu ứng Poisson.

Định luật Hooke tổng quát
Đối với vật liệu đẳng hướng, biến dạng của vật liệu theo một phương sẽ gây ra biến dạng theo các phương còn lại trong không gian 3 chiều. Do đó có thể tổng quát hóa định luật Hooke trong không gian:

với
,  and  là biến dạng theo trục ,  và ,
,  và  là ứng suất theo trục ,  và ,
 là môđun đàn hồi Young (đối với vật liệu đẳng hướng môđun đàn hồi theo các trục ,  và  bằng nhau)
 là hệ số Poisson (đối với vật liệu đẳng hướng là như nhau theo các trục ,  và )

Thay đổi thể tích
Độ thay đổi thể tích tương đối ΔV/V của vật kiệu do bị kéo giãn có thể tính theo công thức giản lược (chỉ khi biến dạng là nhỏ):

với
 thể tích
 độ thay đổi thể tích
 chiều dài ban đầu
 độ thay đổi chiều dài.

Hệ số Poisson của một số vật liệu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khoa học vật liệu
Tham số cơ lý đất đá
Địa kỹ thuật
Cơ học
Cơ học vật rắn
Đại lượng vật lý
Hệ số không thứ nguyên
Tính đàn hồi


title: Prasocuris fairmairei

text:
Prasocuris fairmairei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Brisout miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Prasocuris


title: Pseudocypraea alexhuberti

text:
Pseudocypraea alexhuberti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Pediculariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pseudocypraea


title: Veuves

text:
Veuves là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Cyaxares

text:
Cyaxares, Uvaxstra, hay Kayxosrew (trị vì: 625 – 585 TCN) là con trai của vua Phraortes xứ Media, và là một vị Hoàng đế vĩ đại, ông có công đưa Đế quốc Media trở nên hùng mạnh trong lịch sử Iran. Ông là cháu nội của vua Deioces - vị vua sáng lập ra Vương quốc Media.

Vua của người Scythia là Madius tiến hành chinh phạt xứ Media. Sau này, Hoàng đế Cyaxares trung hưng quốc gia, đánh tan tác được người Scythia do vua Madius thống lĩnh. Ông trở thành vị vua thứ ba, đồng thời là vị vua nổi tiếng nhất của Vương triều Media. Với chiến thắng của ông trước người Scythia, người ta đặt cho ông Vương hiệu Ahashrevosh.

Dưới triều đại của ông, Đế quốc Media đạt đến tột đỉnh huy hoàng. Ông cải tổ và đổi mới Quân đội Media, sau đó liên minh với Hoàng đế Nabopolassar của Babylon. Vì vậy, con gái của Hoàng đế Cyaxares là Amytis đã cưới con trai của Hoàng đế Babylon là Nebuchadrezzar II, vị hoàng đế đã cho xây dựng Vườn treo Babylon như một món quà để làm khuây khỏa nỗi nhớ quê nhà có nhiều núi non hùng vĩ của bà vợ người Media.

Liên minh này lật đổ đế quốc Assyria và tàn phá kinh đô Assyria là Nineveh năm 612 TCN.Sau chiến thắng này, Medes chinh phục miền Bắc Lưỡng Hà, Armenia và phần đất Tiểu Á nằm ở phía đông của sông Halys,mà đã thành biên giới giữa Lydia và Medes sau trận Halys kết thúc với hiện tượng nhật thực ngày 28 tháng 5,năm 585 TCN.

Cuộc chiến giữa Lydia và Medes đã được ghi lại bởi Herodotus:

Đọc thêm
 Cyaxares II

Ghi chú

Mất năm 585 TCN
Vua Media
Vua nhà Achaemenes
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 580 TCN
Năm 585 TCN


title: Allomyia dilatata

text:
Allomyia dilatata là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Allomyia


title: Aeolus parallelus

text:
Aeolus parallelus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Oecetis maron

text:
Oecetis maron là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Ouville-la-Rivière

text:
Ouville-la-Rivière là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Seine-Maritime
 Seine-Maritime
 Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Ouville-la-Rivière on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Buôn Trấp

text:
Buôn Trấp là thị trấn huyện lỵ của huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Buôn Trấp có vị trí địa lý:
Phía nam giáp xã Bình Hòa và xã Quảng Điền
Phía bắc giáp xã Ea Na và xã Ea Bông
Phía tây giáp tỉnh Đắk Nông
Phía đông giáp xã Băng Adrênh.

Hành chính
Thị trấn Buôn Trấp được chia thành 8 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Buôn Trấp, 5 thôn: 1, 2, Quỳnh Tân 1, Quỳnh Tân 2, Quỳnh Tân 3 và 2 buôn: Ê Căm, Rung.

Lịch sử
Trước năm 1975, vùng này thuộc thị xã Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, chỉ có ba buôn người Êđê là Buôn Trấp nằm gần sát bờ Sông Serepôk, sau này gọi là sông Krông Ana, 2 buôn còn lại là Ê Căm và Rung nằm gần nhau.

Ngày 5 năm 3 năm 1977, theo quyết định số 14/TC Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Đắk Lắk về điều chỉnh địa giới và thành lập 3 xã mới của thị xã Buôn Ma Thuột, thành lập các xã Ea Bông, Ea Na và Quảng Điền. Địa bàn thị trấn hiện nay thuộc xã Ea Bông.

Ngày 19 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 75/HĐBT về việc phân vạch địa giới của huyện và thị xã Buôn Ma Thuột, thành lập huyện Krông Ana. Địa bàn thị trấn vẫn thuộc xã Ea Bông thuộc huyện Krông Ana.

Ngày 6 tháng 3 năm 1984, theo Quyết định số 35-QĐ/HĐBT của Hội đồng bộ trưởng, tách xã Ea Bông thành 3 đơn vị hành chính: xã Ea Bông, xã Dur Kmăl và thị trấn Buôn Trấp.

Địa bàn thị trấn mới gồm 3 buôn trước đó đến thời điểm trước và sau với chính sách di cư đi kinh tế mới, dân cư đến lập nghiệp ở đây, đầu tiên là người trong tỉnh như người dân tộc Mường ở khu Hòa Bình thuộc xã Hòa Thắng, thị xã Buôn Ma Thuột đến định cư gần sông làm lúa nước, thành lập thôn Phú Đức. Những người gốc Huế từ vùng Đạt Lý (nay thuộc xã Hòa Thuận), thị xã Buôn Ma Thuột di cư đến gần bờ hồ (nay là Hồ Sen), thành lập thôn Đạt Lý. Người di cư từ miền Bắc định cư đầu tiên chủ yếu đến từ tỉnh Thái Bình, thành lập thôn Quỳnh Tân. Từ 3 Hợp tác xã: Quỳnh Tân, Đạt Lý, Thống Nhất, 3 tập đoàn sản xuất nông nghiệp: Phường 7, Phú Đức, TĐSX Buôn Trấp (Buôn Êcăm) gồm những người dân các tỉnh Thừa Thiên-Huế, Thái Bình, Quảng Nam.

Sau đó rất nhiều dân từ nhiều tỉnh thành chủ yếu là miền Bắc vào lập nghiệp, các thôn có tên gọi cũng được tách ra thành các thôn mới như: Quỳnh Tân tách thành các thôn Quỳnh Tân 1, Quỳnh Tân 2, Quỳnh Tân 3, Đạt Lý tách thành các tổ dân phố 1, 2, 3, Phú Đức tách thành tổ dân phố 4, 5, ngoài ra còn có tổ dân phố Buôn Trấp, buôn Ê Căm, buôn Rung.

Văn hóa
Ngoài người Kinh chiếm 80% còn có các sắc tộc, thiểu số bản địa (Ê Đê, Gia Rai...), miền núi phía Bắc (Mường, Tày, Nùng...). Hiện tại có 11 dân tộc anh em sinh sống. 3 buôn có nhà sinh hoạt cộng đồng, Buôn Trấp, buôn Ê Căm (60m²), buôn Rung. Các tôn giáo trên địa bàn gồm có Phật giáo, Công giáo, Tin lành...

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV
Huyện lỵ Việt Nam


title: Silesis ecarinatus

text:
Silesis ecarinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Garg, Saini & Vasu miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: .sa

text:
.sa là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Ả Rập Xê Út. Tên miền loại này có thể đăng ký thông qua phòng Dịch vụ Internet của King Abdulaziz City for Science & Technology.

Đăng ký dưới những tên miền cấp 3 sau:

 com.sa: cơ quan thương mại
 edu.sa: cơ quan giáo dục
 sch.sa: trường tiểu học và trung học
 med.sa: dịch vụ sức khỏe
 gov.sa: cơ quan chính phủ
 net.sa: dịch vụ liên quan đến Internet
 org.sa: tổ chức phi lợi nhuận
 pub.sa: cơ quan hoặc cá nhân không nằm trong các loại trên, bao gồm tên cá nhân.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.sa whois information
 Internet Services Unit of - King Abdulaziz City for Science & Technology
 .sa domain registration website

S a
Sa

sv:Toppdomän#S


title: Halochroa

text:
Halochroa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Sathonay-Camp

text:
Sathonay-Camp là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 282 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône