title: Mahavatar Babaji

text:
Mahavatar Babaji là tên của một nhà yogi người Ấn Độ và là một thánh nhân đối với Lahiri Mahasaya và một vài đệ tử của ông người đã gặp Mahavatar Babaji vào khoảng giữa năm 1861 và 1935. Một vài cuộc gặp này đã được miêu tả bởi Paramahansa Yogananda trong cuốn sách Autobiography of a Yogi
(Tự truyện của một Yogi) của ông, bao gồm cả một cuộc gặp gỡ của chính Yogananda với Mahavatar Babaji. Một cuộc gặp khác cũng được miêu tả bởi Sri Yukteswar Giri trong cuốn sách The Holy Science của ông. Tất cả những cuộc gặp này, cùng với một số cuộc gặp Mahavatar Babaji khác, được mô tả lại trong các cuốn tự truyện khác nhau<ref name=lahiribio>Satyananda Giri, Swami, Yogiraj Shyama Charan Lahiri Mahasay, from A Collection of Biographies of 4 Kriya Yoga Gurus, iUniverse Inc. 2006. ISBN 978-0595386758.</ref> đề cập bởi Yogananda.

Tên thật và năm sinh của Mahavatar Babaji không ai biết, do đó những người gặp ông trong giai đoạn đó gọi ông bằng danh hiệu mà Lahiri Mahasaya gọi ông. ‘Mahavatar’ nghĩa là ‘avatar vĩ đại’, và ‘Babaji’ đơn giản chỉ có nghĩa là ‘cha đáng kính’. Một số cuộc gặp khác có thêm 2 nhân chứng hoặc nhiều hơn — thảo luận giữa những người đã gặp Mahavatar Babaji cho thấy là họ đều gặp cùng một người.

Gặp gỡ với Mahavatar Babaji, 1861-1935
Lahiri Mahasaya
Cuộc gặp đầu tiên với Mahavatar Babaji là vào năm 1861, khi Lahiri Mahasaya được chuyển đến Ranikhet trong công việc như là một nhân viên kế toán cho chính quyền Anh. Một ngày đang đi dạo trên những dãy đồi phía bên trên Ranikhet, ông nghe một tiếng gọi tên ông. Theo tiếng gọi ông leo lên núi, và nơi đó ông gặp một vị "sadhu cao, tỏa ra vẻ linh thiêng." Ông rất ngạc nhiên khi vị sadhu đó biết tên của ông. Vị sadhu này là Mahavatar Babaji.

Mahavatar Babaji nói với Lahiri Mahasaya rằng ông là Guru trong kiếp sống trước, sau đó khai tâm ông vào con đường Kriya Yoga, và hướng dẫn cho Lahiri khai tâm người khác. Lahiri muốn ở lại với Mahavatar Babaji, người bảo với ông rằng ông phải quay lại thế giới để giảng dạy Kriya Yoga, và rằng "Kriya Yoga sadhana sẽ lan ra khắp mọi người trên thế giới thông qua sự hiện diện của ông (của Lahiri) trong thế giới."

Lahiri Mahasaya kể rằng Mahavatar Babaji không khai ra tên hay ngọn nguồn của ông, do vậy Lahiri là gọi ông với danh hiệu "Mahavatar Babaji." Nhiều sadhu ở Ấn Độ được gọi là Babaji, và đôi khi "Babaji Maharaj", tạo ra nhiều sự nhầm lẫn giữa Mahavatar Babaji và các sadhu khác có tên gọi tương tự.

Lahiri Mahasaya đã có nhiều cuộc gặp gỡ với Mahavatar Babaji, được kể lại trong một vài cuốn sách, bao gồm cả cuốn Autobiography of a Yogicủa Paramahansa Yogananda, Yogiraj Shyama Charan Lahiri Mahasaya (Lahiri’s biography), và Purana Purusha: Yogiraj Sri Shama Churn Lahiree, và các cuốn sách khác.

Đồ đệ của Lahiri Mahasaya
Một vài đồ đệ của Lahiri Mahasaya cũng đã gặp Babaji. Thông qua bàn luận với nhau, và sự kiện là một số cuộc gặp này có hơn hai người làm nhân chứng, họ đều khẳng định là đã gặp cùng một vị mà Lahiri gọi là Mahavatar Babaji.

Vào năm 1894, tại vùng Kumbha Mela ở Allahabad, Sri Yukteswar Giri, một đồ đệ của Lahiri Mahasaya, đã gặp Mahavatar Babaji. Ông rất ngạc nhiên khi thấy có một sự giống nhau giữa Lahiri Mahasaya và Mahavatar Babaji. Một số người khác đã gặp Babaji cũng nhận xét về sự giống nhau này. Chính tại buổi gặp này mà Mahavatar Babaji đã hướng dẫn Sri Yukteswar viết ra cuốn sách sau này trở thành Kaivalya Darshanam, hay The Holy Science (Khoa học Thần linh). Sri Yukteswar gặp thêm hai lần nữa với Mahavatar Babaji, trong đó có lần có sự hiện diện của Lahiri Mahasaya.

Swami Pranabananda Giri, một đồ đệ khác của Lahiri Mahasaya, cũng đã gặp Mahavatar Babaji trong sự hiện diện của Lahiri Mahasaya, tại nhà của Lahiri. Pranabananda hỏi Mahavatar Babaji về tuổi tác của ông ta. Mahavatar Babaji trả lời là ông vào khoảng 500 tuổi vào thời điểm đó.

Swami Keshabananda Giri, một đồ đệ của Lahiri Mahasaya, kể về cuộc gặp Mahavatar Babaji tại dãy núi gần Badrinath vào khoảng 1935, sau khi ông đi lạc trong các dãy núi. Tại cuộc gặp đó, Pranabananda kể rằng Babaji đã gửi ông lời nhắn đến Yogananda, rằng "Ta sẽ không gặp cậu ta vào dịp này, như là cậu ta đang nóng lòng hy vọng; nhưng ta sẽ gặp cậu ta vào một dịp khác."

Các đồ đệ khác của Lahiri Mahasaya kể là đã gặp Mahavatar Babaji bao gồm Swami Kebalananda Giri và Ram Gopal Muzumdar, người kể rằng đã gặp Mahavatar Babaji và chị của ông ta, mà ông gọi là Mataji. Thêm vào đó, một phụ nữ đồ đệ của Trailanga Swami, Shankari Mata (cũng còn gọi là Shankari Mai Jiew) cũng gặp Mahavatar Babaji khi viếng thăm Lahiri Mahasaya.

Truyền thuyết về Mahavatar Babaji
Những quyền năng chỉ tồn tại trong truyền thuyết và độ tuổi vài trăm đã được gắn liền với Mahavatar Babaji—bởi những đồ đệ của Lahiri Mahasaya, và bởi những câu chuyện khác không kiểm chứng được kể lại trong thời hiện đại. Những câu chuyện này đã làm nhiều người tin rằng Mahavatar Babaji chỉ là một nhân vật truyền thuyết, hơn là một vị sadhu thực sự được nhìn thấy bởi nhiều nhân chứng trong giai đoạn 1861-1935.

Paramahansa Yogananda, trong Tự truyện (Autobiography), miêu tả vai trò của Mahavatar Babaji trên trái đất này:
Vị Mahavatar luôn luôn liên lạc với Christ; cùng lúc họ gửi đi những rung động của redemption, và đã dự tính trước những phương pháp tâm linh cho việc giải thoát của thời đại này. Công việc của hai vị thầy đã khai sáng hoàn toàn này là để khuyên can các quốc gia từ bỏ các cuộc chiến tự sát, các hận thù giữa các giống dân, chiến tranh chia rẽ vì tôn giáo, và sự độc hại xoay vòng của chủ nghĩa vật chất. Babaji biết trước xu hướng của thế giới hiện đại, đặc biệt là ảnh hưởng và sự phức tạp của nền văn minh phương Tây, và nhận ra sự cần thiết của việc quảng bá sự tự giải thoát dựa vào yoga một cách cân bằng ở phương Tây cũng như phương Đông.

Thêm vào đó, Babaji được cho là không có tuổi, theo một số người khác, thì vào khoảng 500 tuổi vào cuối những năm 1800, theo như Swami Pranabananda. Yogananda kể rằng, theo như những đồ đệ của Lahiri Mahasaya, không ai biết rõ tuổi tác của Babaji, gia đình, nơi sinh, tên thật, và những chi tiết khác.

Mahavatar Babaji as Krishna
Lahiri Mahasaya wrote in his diary that Mahavatar Babaji was Lord Krishna.
Two disciples of Paramahansa Yogananda report that he also stated Mahavatar Babaji was Krishna in a former lifetime.Sri Durga Mata: A Paramhansa Yogananda Trilogy of Divine Love, page 50, copyright Joan Wight, 1992. ISBN 0963583808 Yogananda also frequently prayed out loud to "Babaji-Krishna."

Tham khảo thời hiện đại
Từ khi cuốn sách Autobiography of a Yogi xuất bản năm 1946, nhiều người đã tuyên bố là họ đã từng nhìn thấy Mahavatar Babaji. Một số người này đã cung cấp thêm một số thông tin về Babaji.

Trong cuốn Babaji and the 18 Siddha Kriya Yoga Tradition bởi M. Govindan, đã dựa vào câu chuyện của Mahavatar Babaji và đưa ra nhiều chi tiết mới, như là ngày sinh của Mahavatar Babaji (30 tháng 11 năm 203 C.E), nơi sinh (Parangipettai, Tamil Nadu), tuổi trẻ, và đã đạt được sự bất tử dưới sự hướng dẫn của hai vị Siddha vĩ đại của miền nam Ấn Độ - Agastyar và Bogar. Cuốn sách The Voice of Babaji: A Trilogy on Kriya Yoga đã kể lại những cuộc gặp gỡ này và đưa ra những thông tin mới về cuộc đời của Babaji. Cuốn sách này là bản in lại của 3 cuốn khác nhau xuất bản ở Ấn Độ những năm 1950.

Swami Satyeswarananda cũng nói là ông đã gặp Babaji vài lần. Satyeswarananda vẫn còn sống và xuất bản cuốn sách "Babaji: The Divine Himalayan Yogi" ghi lại kinh nghiệm của ông, và cũng kể ở trong cuốn "Babaji: Lahiri Mahasay: The Polestar of Kriya". Ông kể lại cuộc gặp Babaji với Pranabananda mâu thuẫn với một số phiên bản khác . Do vậy Babaji có khi là trên 500 tuổi. Satyeswarananda cũng viết một số cuốn sách về Lahiri Mahasaya.

Một thánh nhân khác cũng được cho là Mahavatar Babaji có tên là Hariakhan Baba, một vị thầy sống và giảng dạy từ 1861 đến năm 1924. Vị Babaji này được bàn đến trong cuốn sách Hariakhan Baba: Known and Unknown bởi Baba Hari Dasa. Một số cuốn khác cũng được viết bởi một thánh nhân Ấn Độ tên là Mahendra Baba, người tự cho mình là Mahavatar Babaji. Roy Eugene Davis, một đệ tử trực tiếp của Paramahansa Yogananda và một mục sư của Hiệp hội Tự nhận thức (Self-Realization Fellowship) ở Phoenix, cũng đi đến một kết luận tương tự trong cuốn sách của ông Life Surrendered in God: The Philosophy and Practices of Kriya Yoga.

Một vị thầy khác được gọi là Mahavatar Babaji cũng có một tên tương tự, Haidakhan Babaji. Ông ta sống ở bắc Ấn Độ và rao giảng trong công chúng từ 1970 cho đến khi qua đời vào năm 1984. Thầy về tâm linh Leonard Orr viết về những cuộc gặp của ông ta với Haidakhan Babaji, và cùng với Sondra Ray, phong tặng danh hiệu Mahavatar Babaji cho ông ta.Reichel, Gertraud, Babaji - Gateway to the Light.Goodman, Shdema, Babaji: meeting with Truth.Minett, Gunnel, Babaji: Shri Haidakhan Wale Baba.Several authors, Babaji the unfathomable.

Ghi chú

Xem thêmAutobiography of a Yogi'' on Wikisource:
Autobiography of a Yogi, Chapter 33: Babaji, the Yogi-Christ of Modern India
Autobiography of a Yogi, Chapter 34: Materializing a Palace in the Himalayas
Autobiography of a Yogi, Chapter 36: Babaji's Interest in the West

Liên kết ngoài
 "In search of Babaji." from What is Enlightenment?

Yogi
Yoga
Năm mất không rõ
Năm sinh không rõ
Sinh năm 203


title: 24200 Peterbrooks

text:
24200 Peterbrooks là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1374.7554797 ngày (3.76 năm).

Nó được phát hiện ngày 6 tháng 12 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Lam Phương

text:
{{Thông tin nhạc sĩ
| Tên = Lam Phương
| Hình = Lam phuong.jpg
| Kích thước hình =
| Chú thích hình =
| Nền = nhạc sĩ không biểu diễn
| Tên khai sinh = Lâm Đình Phùng
| Nghệ danh âm nhạc =
| Bút danh âm nhạc = Lam PhươngThương Anh
| Ngày sinh =
| Nơi sinh = Rạch Giá, Kiên Giang, Liên bang Đông Dương
| Dân tộc = Kinh
| Quốc tịch =
| Ngày mất =
| Nơi mất = Fountain Valley, California, Hoa Kỳ
| nguyên nhân cái chết = Tai biến mạch máu não
| Lĩnh vực hoạt động = Âm nhạc
| Nghề nghiệp = Nhạc sĩ
| Dòng nhạc = Tình khúc 1954–1975Nhạc vàng
| Nhạc cụ =
| Nguyên quán =
| Năm hoạt động = 1952–2020
| Công ty quản lý =
| Hãng đĩa =
| Hợp tác với =
| Ca khúc = Chuyến đò vỹ tuyếnThành phố buồnBiển tình
| Ca sĩ =
| URL =
| Nhạc cụ nổi bật =
}}
Lam Phương (20 tháng 3 năm 1937 – 22 tháng 12 năm 2020) là một nhạc sĩ tiêu biểu của dòng nhạc đại chúng, nhạc trữ tình, tân nhạc Việt Nam với 217 tác phẩm phổ biến từ giữa thập niên 1950 đến nay. Ông còn có bút danh khác là Thương Anh.

Cuộc đời
Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh ra ở làng Vĩnh Thanh Vân, quận Châu Thành, tỉnh Rạch Giá (hiện nay là phường Vĩnh Thanh Vân, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang). Nội tổ của ông vốn là người Hoa, bỏ nước sang Việt Nam lập nghiệp trong đợt di dân ồ ạt của người Hoa chống đối với nhà Mãn Thanh. Đời ông nội của ông đã bắt đầu lai Việt Nam. Lam Phương là con đầu lòng, lớn lên với mẹ và năm người em trong cảnh nghèo nàn xơ xác. Cha ông đã bỏ đi theo người đàn bà khác từ lúc ông còn nhỏ.

Năm 10 tuổi, mẹ gửi ông lên Sài Gòn học, sống ở nhà người bác ruột. Ông bắt đầu tự mày mò học nhạc, rồi may mắn được nhạc sĩ Hoàng Lang và nhạc sĩ Lê Thương chỉ dẫn. Bút danh Lam Phương do ông lấy từ hai chữ trong tên thật của mình là Lâm và Phùng với ý nghĩa "hướng về phương trời màu xanh hy vọng". Ca khúc đầu tay của ông là bài Chiều thu ấy, viết vào năm 15 tuổi. Ông vay tiền của bạn bè để mướn nhà in in nhạc bướm, sau đó thuê xe chở nhạc đi bán lẻ khắp Sài Gòn. Thời gian đầu sáng tác, ông gặp rất nhiều khó khăn về tài chính khi thường xuyên phải vay tiền những người bạn của mình để tự phát hành các tác phẩm âm nhạc. Thành công với tác phẩm đầu tay, Lam Phương càng miệt mài sáng tác. 3 năm sau, Lam Phương tung ra hàng loạt ca khúc viết về quê hương, trong đó nổi tiếng nhất là Khúc ca ngày mùa được hầu hết các trường học ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long chọn để dạy cho học trò ca múa.

Năm 1958, Lam Phương nhập ngũ Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Trở về dân sự một thời gian thì được lệnh tái ngũ, gia nhập đoàn văn nghệ Bảo An. Sau khi đoàn này giải tán, ông tham gia ban văn nghệ Hoa Tình Thương và sau cùng là Biệt đoàn Văn nghệ Trung ương cho đến ngày Sài Gòn giải phóng.

Sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông và gia đình lên tàu Trường Xuân để tị nạn mà không kịp mang theo tài sản gì. Sau đó, ông được chuyển đến định cư tại Virginia, Hoa Kỳ, nhưng ông lại chuyển về Texas, rồi California. Để có tiền nuôi vợ con, Lam Phương phải làm đủ thứ nghề, từ lau sàn nhà, dọn dẹp cho hãng Sears, đến những việc nặng nhọc như thợ mài, thợ tiện,... Sau khi cuộc sống nơi xứ người dần ổn định, cứ mỗi cuối tuần ông cố gắng thu xếp thuê một quán ăn làm sân khấu ca nhạc kịch để bạn văn nghệ gặp nhau, để Túy Hồng và ông có cơ hội sống lại với nhạc kịch. Sau khi ly dị với Túy Hồng, ông rời sang Paris. Sang đây, ông làm công cho một tiệm tạp hóa, quét dọn, đóng gói, khuân vác,… Cho đến một ngày, ông gặp được một tình yêu mới và ông đã kết hôn với người phụ nữ tên Hường, thế nhưng người này rồi cũng bỏ ông mà theo người khác.

Năm 1995, Lam Phương trở về Mỹ và kết hôn với một phụ nữ khác. Ngày 13 tháng 3 năm 1999, ông bị tai biến mạch máu não và liệt nửa người. Thời gian này, ông gặp rất nhiều khó khăn nhưng cũng nhận được vô vàn tình cảm. Từ chuyện người em gái bỏ cả cửa hàng ăn bên Pháp bay sang Mỹ để chăm sóc cho anh, đến chuyện một người yêu nhạc từ bên Úc mua cho ông một căn nhà và ngày nào cũng gọi điện để bắt ông phải nói chuyện. Bà còn đến tận nơi, vứt chiếc xe lăn ra xa để bắt ông tự đi. Những tình cảm đó giúp nhạc sĩ Lam Phương đã dần bình phục, dù không thể được như xưa.

Lần xuất hiện gần đây nhất vào tháng 8 năm 2016, ông cùng đoàn nghệ sĩ của Trung tâm Thúy Nga sang Singapore thực hiện chương trình Tình ca Lam Phương in Singapore.

Nhạc sĩ Lam Phương qua đời vào ngày 22 tháng 12 năm 2020 (theo giờ tại Mỹ) sau thời gian dài điều trị bệnh tim và tai biến, hưởng thọ 83 tuổi.

Sự nghiệp

 Tân nhạc
Lam Phương là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của tân nhạc Nam Bộ với 217 tác phẩm đã phổ biến kể từ năm 1952 cho đến nay.

Năm 15 tuổi, ông sáng tác bản Chiều thu ấy nhưng mãi đến năm 1954, ông mới nổi danh với hai bài Kiếp nghèo và Chuyến đò vỹ tuyến. Nhạc của Lam Phương trong thập niên 1950 chủ yếu là cảm xúc về cuộc di cư năm 1954 bao gồm những bài như Chuyến đò vỹ tuyến, Nhạc rừng khuya, Đoàn người lữ thứ, Nắng đẹp miền Nam; nói về quân đội Việt Nam Cộng hòa như Bức tâm thư, Tình anh lính chiến, Chiều hành quân.

Đến thập niên 1960, Lam Phương viết rất nhiều bản nhạc nổi tiếng và đem lại cho ông những khoản lợi rất lớn về tài chính. Thời điểm đó, lương một vị đại tá quân đội cả phụ cấp vào khoảng 50 nghìn đồng tiền Việt Nam Cộng Hòa, lương một vị giám đốc cũng vào tầm đó. Còn nhạc sĩ Lam Phương trong một lần lên Đà Lạt biểu diễn văn nghệ, ngồi trên khu nội trú nhìn xuống thung lũng ông viết bài Thành phố buồn và bán nó với giá 12 triệu đồng. Ngoài ra còn rất nhiều bản khác như Tình bơ vơ, Duyên kiếp... khiến ông có một tài sản lớn.

Song song với việc sáng tác và biểu diễn với các ban nhạc quân đội, Lam Phương còn cộng tác với Trung tâm Quốc gia Điện ảnh, xuất hiện trong 2 bộ phim mang chủ đề vận động cải tiến xã hội là Chân Trời Mới, Niềm Tin Mới.

Sau thời gian đau khổ với những chuyện tình của mình, nhạc sĩ Lam Phương đã lập gia đình. Thời gian đó ông viết nhiều tác phẩm vui tươi điển hình nhất là tác phẩm Ngày hạnh phúc. Bài hát được chọn làm nhạc hiệu Chương Trình Gia Binh của Đài Phát Thanh Quân đội và được người dân dùng rất nhiều trong các đám cưới. Bài hát nổi tiếng với câu hát "Đêm về nghe con khóc vui triền miên". Tiếng con khóc ở đây là con gái đầu lòng của nhạc sĩ, cô Ánh Hằng.

Khi ở Việt Nam, nhạc sĩ Lam Phương có một tài sản rất lớn trong nhà băng. Tuy nhiên, vào sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, cũng như rất nhiều người khác, ông và gia đình lên tàu Trường Xuân để tị nạn mà không kịp mang theo tài sản gì, ra đi với 2 bàn tay trắng. Khi ở trên boong tàu, ông viết bài Con tàu định mệnh với câu hát "Khi đi thấy đường đã xa, bây giờ đường về xứ còn xa hơn ngàn lần". Khi đến đất Hoa Kỳ, ông viết tiếp bản Mất với câu hát da diết "Sau phong ba trời thêm đen tối, lìa quê hương khi mới đổi đời".

Nhạc sĩ Lam Phương sau khi đến Mỹ, trong hoàn cảnh khó khăn khi phải kiếm tiền bằng những công việc chân tay nặng nhọc thì không may hạnh phúc gia đình tan vỡ. Ông vô cùng đau xót và viết hàng loạt ca khúc mà tiêu đề chỉ có 1 chữ như Điên, Mất, Tiếc... Trong đó nổi tiếng nhất có lẽ là bài Lầm và Say.

Một lần nữa, ông lại trắng tay rời sang Paris, mà như ông nói rằng người ta đi tị nạn chính trị còn tôi tị nạn ái tình. Ở đây ông đã gặp được một người phụ nữ tên Hường và viết hàng loạt ca khúc vô cùng tươi vui như Bé yêu, Bài tango cho em. Điển hình là bài Mùa thu yêu đương với câu hát "Đường vào Paris có lắm nụ hồng", hồng ở đây là xuất phát từ người phụ nữ tên Hường. Tuy nhiên cuộc tình này không đi đến đâu, nên sau cùng ông viết Tình vẫn chưa yên. Cũng trong thời gian này, ông bắt đầu cộng tác và giúp đỡ trung tâm Thúy Nga.

Khác với đại đa số các nhạc sĩ ít nhiều có các ca khúc được phổ thơ hoặc viết lời Việt cho các nhạc phẩm ngoại quốc, tất cả các ca khúc của Lam Phương đều do ông tự sáng tác cả nhạc lẫn lời.

Ông còn có bút danh khác là Thương Anh. Bút danh này được sử dụng trong bài Còn mỗi đêm nay (Còn đêm nay thôi), Kỷ niệm sầu và Xuân mộng.

Kịch nói
Ngoài phần phụ trách nhạc cho ban kịch Dân Nam, Lam Phương còn viết nhạc nền cho ban kịch Kim Cương và ban kịch Thẩm Thúy Hằng.

Năm 1959, Lam Phương và Túy Hồng kết hôn. Năm 1968, với sự động viên của chồng, Túy Hồng đứng ra thành lập riêng một đoàn kịch - Đoàn kịch "Sống - Túy Hồng". Chính đoàn kịch này đã đưa tên tuổi của Lam Phương và Túy Hồng lên tột đỉnh vinh quang. Tất cả những vở kịch của ban kịch Sống – Túy Hồng (do Túy Hồng đóng chính) đều ghép nhạc của Lam Phương vào phần ngoại cảnh, làm cho vở kịch sống động hơn, truyền cảm hơn, thu hút người xem nhiều hơn. Ngược lại, mỗi nhạc phẩm của Lam Phương vừa ra đời đều được "giới thiệu" trong một vở kịch của Túy Hồng. Thời ấy, cứ mỗi tối thứ năm hàng tuần, Đài truyền hình Sài Gòn có tiết mục "thoại kịch" và những vở kịch của ban kịch "Sống – Túy Hồng" bao giờ cũng thu hút nhiều người xem.

Tác phẩm

Anh đã biết
Bài Tango cho em (1980)
Bài thơ không đoạn kết
Bãi nắng
Bé yêu
Biển sầu (1983)
Biển tình (1966)
Biết đến bao giờ (1965)
Bọt biển
Bức tâm thư (1957)
Buồn (1978)
Buồn chi em ơi (1963)
Buồn không em
Cám ơn người tình
Chắp tay nguyện cầu
Chấp nhận (1984)
Chỉ có em
Chỉ còn là kỷ niệm
Chiếc áo mùa đông (1960)
Chiều hành quân (1958)
Chiều hoang đảo
Chiều hoang vắng (1968)
Chiều tàn (1959)
Chiều Tây Đô (1984)
Chiều thu ấy (1952)
Cho em quên tuổi ngọc
Chờ (1978)
Chờ một ngày (1996)
Chờ người (1970)
Chúc mừng
Chung mộng (1998)
Chuyện buồn ngày xuân (1976)
Chuyện tình nàng Tô Thị
Chuyến đò vỹ tuyến (1956)
Chuyến tàu Thống Nhất (1957)
Cỏ úa
Con chim nhỏ mắt người tình
Con đường tôi về
Con tàu định mệnh (1975)
Còn mỗi đêm nay
Dòng lệ
Duyên kiếp (1961)
Đêm buồn (1963)
Đời còn nhiều ngăn cách
Đà Lạt cô liêu
Đánh mất đêm vui
Đèn khuya (1960)
Đêm dài chiến tuyến (1966)
Đêm tiền đồn (1970)
Đò tình (1990)
Đoạn cuối một cuộc tình
Đoàn người lữ thứ (1956)
Đơn côi (1964)
Đường đi trọn kiếp
Đường về quê hương
Đường trần
Em đi rồi (1988)
Em là tất cả (1965)
Gác vắng (1992)
Giã từ người yêu (1971)
Giòng lệ
Giọt lệ sầu (1969)
Gửi người ngàn dặm
Hạnh phúc mang theo
Hạnh phúc trong tầm tay
Hoa đầu mùa (1959)
Hương thanh bình (1955)
Khóc mẹ (1979)
Khóc thầm (1972)
Khúc ca ngày mùa (1955)
Kiếp nghèo (1955)
Kiếp phiêu bồng (1992)
Kiếp tha hương (1961)
Kiếp ve sầu (1959)
Kỷ niệm sầu
Lá thư xanh (1962)
Lá thư xuân (1955)
Lá thư miền Trung (1957)
Lầm (1978)
Lạy trời con được bình yên (1974)
Lời yêu cuối (1974)
Mất (1978)
Mình mất nhau bao giờ
Mộng ước (1960)
Một đêm trăng (1956)
Một đời tan vỡ (1983)
Một kỷ niệm (1965)
Một mình (1989)
Một suy tư (1990)
Một thời hoa mộng
Mơ (1978)
Mùa hoa phượng (1955)
Mưa lệ
Mùa phượng cuối
Mùa thu yêu đương (1980)
Mùa thu vào mộng
Mùa xuân nào ta về (1993)
Mùa xuân không còn nữa (1990)
Nắng đẹp miền Nam (1956)
Ngày buồn (1971)
Ngày em đi (1992)
Ngày hạnh phúc (1960)
Ngày tạm biệt (1960)
Nghẹn ngào (1969)
Nguyện cầu cho người
Người đến rồi đi
Nhạc rừng khuya (1954)
Nhớ (1995)
Như giấc chiêm bao (1990)
Những gì cho em (1968)
Niềm tin
Niềm vui đơn côi
Niềm vui không trọn vẹn
Nửa đời gian khổ
Nửa đời yêu em
Phút cuối (1971)
Quên (1978)
Rừng xanh thương nhớ (1984)
Rừng xưa (1963)
Sài Gòn ơi vĩnh biệt
Sầu viễn xứ
Sầu ly hương (1955)
Say (1978)
Tạ ơn mẹ
Tàn thu
Tan vỡ
Tàu về tương lai (1983)
Tháng Tư buồn (1981)
Thành phố buồn (1970)
Thiên đàng ái ân (1980)
Thu đến bao giờ (1983)
Thu sầu (1969)
Thương (1981)
Thương nhau trọn đời
Thương con
Thương về quê em (1990)
Thuyền không bến đỗ (1973)
Tiếc (1978)
Tiễn người đi (1960)
Tim vỡ
Tìm vết chân xưa
Tình anh lính chiến (1959)
Tình bơ vơ (1969)
Tình chết theo mùa đông (1974)
Tình cố đô (1955)
Tình đau
Tình đầu muôn thuở (1966)
Tình đẹp như mơ
Tình hè (1989)
Tình hồng Paris (1990)
Tình lặng lẽ
Tình mẹ (1956)
Tình mùa đông
Tình người viễn xứ
Tình nghĩa đôi ta chỉ thế thôi (1965)
Tình như mây khói (1973)
Tình vẫn chưa yên (1983)
Tình thiên thu
Tôi sẽ đi (1990)
Trả lại em
Trăm nhớ ngàn thương (1970)
Trăng thanh bình (1954)
Trước lầu Ngưng Bích
Tuổi mơ (1995)
Tuyết muộn
Từ lúc em đi
Vĩnh biệt (1964)
Vĩnh biệt người tình
Vĩnh biệt Sài Gòn
Vòng tay chờ đợi (1986)
Vùng trời ngày đó
Xa (1994)
Xin thời gian qua mau (1967)
Xót xa
Xuân mộng
Yêu nhau bốn mùa
Yêu thầm

 Vinh danh

 Chương trình ca nhạc
Trung tâm Thúy Nga đã thực hiện nhiều chương trình vinh danh và tưởng nhớ nhạc sĩ Lam Phương:Paris By Night 22: 40 Năm âm nhạc Lam PhươngParis By Night 28: Lam Phương 2 - Dòng nhạc tiếp nối - Sacrée Soirée 3Paris By Night 88: Lam Phương - Đường về quê hươngParis By Night 102: Nhạc yêu cầu - Tình ca Lam PhươngThúy Nga Music Box #12: Hương Lan & Marie Tô - Tình ca Lam PhươngThúy Nga Music Box #18: Ngọc Anh - Tình ca Lam Phương & Phú QuangThúy Nga Music Box #42: Mạnh Quỳnh & Phi Nhung - Tình khúc Lam Phương - Phút CuốiThúy Nga Music Box #54:  Tuấn Vũ, Băng Tâm, Phương Yến Linh, Tuấn Phước - Tình khúc Lam Phương - Biển TìnhTrung tâm Asia đã thực hiện 1 chương trình vinh danh nhạc sĩ Lam Phương:Asia 77: Dòng Nhạc Anh Bằng & Lam Phương (cùng với nhạc sĩ Anh Bằng)

Nhiều ca sĩ cũng thực hiện album chủ đề nhạc Lam Phương như Hương Lan, Bạch Yến, Lưu Hồng, Họa Mi, Ý Lan, Hạ Vy, Ngọc Anh...

Năm 2016, trên kênh VOV3 của Đài Tiếng nói Việt Nam, trong chương trình "Âm nhạc 168", nhạc sĩ Lam Phương đã được giới thiệu cùng với ca khúc nổi tiếng Thành phố buồn với những lời lẽ rất trân trọng: "Nhạc sĩ Lam Phương: 64 năm tận hiến cho âm nhạc". Việc trân trọng giới thiệu nhạc sĩ Lam Phương trên kênh truyền thông chính thống của chính quyền trong nước này có thể được coi là một bước tiến trong việc hòa giải dân tộc.

Ngày 15 tháng 8 năm 2018, dự án Lam Phương – The Gift (Món quà) được giới thiệu tại Thành phố Hồ Chí Minh. Dự án do ca sĩ hải ngoại Hoàng Hiệp cùng nhóm bạn tại Mỹ khởi xướng. Phạm Quỳnh Anh là ca sĩ xuất hiện xuyên suốt các tập. Nhạc sĩ Lam Phương có mặt để động viên tinh thần các ca sĩ và ban nhạc trong một vài tập. Dự án được phát tối thứ bảy hàng tuần trên YouTube từ ngày 18 tháng 8. Buổi giới thiệu còn có sự tham gia của nhạc sĩ Lam Phương lần đầu trò chuyện trực tuyến cùng truyền thông trong nước. Ông chia sẻ niềm hy vọng sẽ được sớm trở về Việt Nam để gặp gỡ khán giả dù sức khoẻ không được tốt. Trong 20 tác phẩm của nhạc sĩ Lam Phương do ca sĩ Hoàng Hiệp và Phạm Quỳnh Anh chọn biểu diễn trong dự án, có bài hát lần đầu tiên được giới thiệu chính thức với người yêu nhạc: Buồn – một trong những bài hát ít được phổ biến của nhạc sĩ Lam Phương. Bài hát Buồn từng được danh ca Khánh Ly thực hiện thu thanh, đến nay chưa có ca sĩ nào thể hiện.

 Sách
Năm 2019, Lam Phương - Trăm nhớ ngàn thương'' là cuốn sách viết về cuộc đời, sự nghiệp của nhạc sĩ Lam Phương, do nhà báo Nguyễn Thanh Nhã chấp bút qua nguồn tư liệu từ gia đình nhạc sĩ được Phanbook - Nhà xuất bản Phụ Nữ phát hành.

Chú thích

Liên kết ngoài
VOA 50 năm âm nhạc Lam Phương Phần 1 & Phần 2

Người Kiên Giang
Người Việt di cư tới Mỹ
Nhạc sĩ nhạc vàng
Nhạc sĩ Việt Nam
Nhạc sĩ hải ngoại
Nhà soạn nhạc Việt Nam
Người Việt gốc Hoa
Phật tử Việt Nam


title: Prosternon bombycinus

text:
Prosternon bombycinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1843.

Chú thích

Tham khảo

Prosternon


title: Cristais Paulista

text:
Cristais Paulista là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º23'50" độ vĩ nam và kinh độ 47º25'13" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 996 m. Dân số năm 2004 ước tính là 7.056 người. Đô thị này có diện tích 386,7 km².

Địa lý

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 6.579
Dân số thành thị: 3.898
Dân số nông thôn: 2.681
 Nam giới: 3.399
 Nữ giới: 3.180
Mật độ dân số (người/km²): 17,01

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 17,51

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,36

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 3,13

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 88,43%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,771
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,696
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,756
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,861
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
Các sông chảy qua đô thị Cristais Paulista gồm:

 Sông do Carmo
 Sông das Canoas

Các xa lộ

 SP-334

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Đô thị bang São Paulo


title: Lucius Cornelius Sulla

text:
Lucius Cornelius Sulla Felix (khoảng 138 TCN - 78 TCN), gọi ngắn gọn là Sulla hay Sylla (theo tiếng Pháp), là một vị tướng và chính khách La Mã. Ông đã có sự khác biệt hiếm hoi khi hai lần nắm giữ chức chấp chính quan rồi thành quan độc tài. Ông là một trong những con người vĩ đại nhất của lịch sử La Mã, bao gồm trong những bộ sưu tập tiểu sử của các tướng lãnh hàng đầu và các chính trị gia, nguồn gốc từ tiểu sử tóm tắt của người La Mã nổi tiếng, được xuất bản bởi Marcus Terentius Varro. Trong tác phẩm của Plutarch, tác phẩm nổi tiếng - Tiểu sử sóng đôi, Sulla là cặp đôi với tướng Spartan và chiến lược gia là Lysander.

Chế độ độc tài của Sulla là đỉnh cao trong cuộc đấu tranh giữa phe bình dân và quý tộc, phe thủ cựu tìm cách duy trì sức mạnh của các đầu sỏ chính trị theo hình thức của viện nguyên lão. Sulla là một vị tướng có nguồn gốc cao quý và tài năng, không bao giờ thua đi một trận chiến, ông vẫn là người duy nhất trong lịch sử đã tấn công và chiếm đóng cả Athens và Rome. Đối thủ của ông, Gnaeus Papirius Carbo, mô tả Sulla là có sự xảo quyệt của một con cáo và lòng can đảm của một con sư tử.

Sulla sử dụng quân đội của mình để tiến vào Rome hai lần, và sau lần thứ hai ông khôi phục lại các văn phòng của nhà độc tài, mà đã không được sử dụng kể từ khi Chiến tranh Punic lần thứ hai hơn một thế kỷ trước. Ông đã sử dụng quyền hạn của mình để ban hành một loạt các cải cách hiến pháp La Mã, có nghĩa là để khôi phục lại sự cân bằng quyền lực giữa viện nguyên lão và các quan bảo dân; ông làm chấn động thế giới La Mã (và con cháu) khi từ chức chế độ độc tài, khôi phục lại chính phủ hợp hiến bình thường, và sau nhiệm kì chấp chính quan thứ hai của mình, nghỉ hưu lui về cuộc sống riêng tư.

Bắt giữ Jugurtha
Năm 107 TCN, Sulla đã được đề cử làm quan coi quốc khố để thay cho Gaius Marius, người đã được bầu làm chấp chính cho năm đó. Marius đã nắm quyền kiểm soát của quân đội La Mã trong cuộc chiến chống lại vua Jugurtha của Numidia ở miền bắc châu Phi.

Chiến tranh Jugurthine đã bắt đầu trong năm 112 TCN, nhưng quân đội La Mã dưới quyền Quintus Caecilius Metellus đã không thành công. Gaius Marius, dưới quyền của Metellus, nhìn thấy một cơ hội để chiếm đoạt chỉ huy của ông ta và tung tin đồn về  sự bất tài và chậm trễ cho các publicani  (nhân viên thu thuế) trong khu vực.

Dưới quyền Marius, các lực lượng La Mã theo sau một kế hoạch tương tự như dưới Metellus và cuối cùng đánh bại người Numidian trong năm 106 TCN, nhờ một phần lớn từ việc Sulla bắt được vua Numidia. Ông đã thuyết phục vua Bocchus của Mauretania, một vương quốc lân cận, phản bội Jugurtha, người đã bỏ chạy tới Mauretania tị nạn. Đó là một hành động mạo hiểm đầu tiên, với việc vua Bocchus đã cân nhắc những lợi thế của việc giao Jugurtha cho Sulla hoặc Sulla cho Jugurtha

Người Cimbri và người Teutones

Năm 104 trước Công nguyên, liên minh di dân người Đức-Celtic do người Cimbri và Teutones lãnh đạo dường như đã đi theo hướng đến Ý. Vì Marius là vị tướng giỏi nhất mà Rome có lúc này, viện nguyên lão cho phép ông ta dẫn đầu chiến dịch chống lại họ. Sulla phục vụ trong ban tham mưu của Marius với chức tribunus militum trong nửa đầu của chiến dịch này. Cuối cùng, cùng với một đồng nghiệp của ông ta, tổng đốc Quintus Lutatius Catulus, lực lượng của Marius đã phải đối mặt với các bộ lạc của đối phương trong trận Vercellae vào năm 101 trước Công nguyên. Sulla vào thời gian này đã chuyển tới quân đội của Catulus để phục vụ như là legatus của ông ta, và được ghi như là động lực chính trong sự thất bại của các bộ lạc (Catulus là một vị tướng không có gì đáng hy vọng và hoàn toàn không có khả năng hợp tác với Marius). Nhờ chiến thắng tại Vercellae, Marius và Catulus đã được ban thưởng một cuộc diễu binh chiến thắng vì là các vị tướng cùng chỉ huy.

Tổng đốc Cilicia
Trở về Rome, Sulla giữ chức Praetor urbanus vào năm 97 TCN . Năm sau đó, ông được bổ nhiệm làm tổng đốc tỉnh Cilicia (ở Anatolia). Trong khi ở phía Đông, Sulla đã trở thành vị thẩm phán La Mã đầu tiên gặp mặt một sứ thần người Parthia, Orobazus, và bằng cách chiếm lấy ghế ngồi giữa viên sứ thần Parthia và vị sứ thần đến từ Pontus (chỗ ngồi trung tâm là vị trí danh dự), ông đã định đoạt, có lẽ vô tình, số phận của vị sứ thần Parthia. Orobazus đã bị hành quyết ngay khi trở về Parthia. Cũng tại cuộc họp này, ông đã được một nhà tiên tri người Chaldean tiên đoán rằng ông sẽ qua đời ở đỉnh cao của sự nổi tiếng và sự giàu có của ông. Lời tiên tri này là có một sự ảnh hưởng mạnh mẽ đối với Sulla trong suốt cuộc đời của ông. Năm 96 TCN Sulla đã đẩy lùi Tigranes Đại Đế của Armenia từ Cappadocia. Sau đó vào năm 96 TCN Sulla rời phương Đông và quay trở lại Rome, nơi ông tự mình đứng về phe Optimates đối lập với Gaius Marius.

Cuộc chiến tranh Đồng Minh
Cuộc Chiến tranh Đồng Minh (91-88 trước Công nguyên) là kết quả từ sự không khoan nhượng của Roma liên quan đến các quyền tự do công dân của phe Socii, những đồng minh Ý của Rome. Thể chế Socii là một thực thể riêng biệt của người Latin, tất cả những người vẫn trung thành với Rome trừ Venusia. Phe Socii vốn là những kẻ thù lâu đời của Rome mà đã quy phục (chẳng hạn như người Samnite) trong khi người Latin là những đồng minh lâu đời của Roma, do đó người Latin được tôn trọng hơn và được đối xử tốt hơn

Chú thích

Liên kết ngoài

www.luciuscorneliussylla.fr
Life of Sulla
Plutarch's Life of Sulla
Marius and Sulla

Tướng lĩnh La Mã
Chính khách La mã
Năm 138 TCN
Mất thập niên 70 TCN
Năm 78 TCN


title: Diacantha viridipicta

text:
Diacantha viridipicta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Chauffourt

text:
Chauffourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 392 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Khongman

text:
Khongman là một thị trấn thống kê (census town) của quận Imphal East thuộc bang Manipur, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Khongman có dân số 5465 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Khongman có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Khongman, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Manipur


title: Albuna fraxini

text:
Albuna fraxini (tên tiếng Anh: Virginia Creeper Clearwing) là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở miền bắc Hoa Kỳ và miền nam Canada.

Sải cánh dài khoảng 18 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Virginia Creeper, White, Red, Green, và châu Âu Ash, và sometimes Mountain-ash.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Albuna


title: Ngũ trí Như Lai

text:
Ngũ Phật còn gọi là Ngũ Trí Như Lai, Ngũ Trí Phật, Ngũ Phương phật, hay còn được gọi  Ngũ Thiền Định Phật; là tên gọi chỉ năm vị Phật trong Mật Tông, lấy Đại Nhật Như Lai (Tỳ Lô Giá Na Như Lai) làm chủ tôn, có sự khu biệt giữa Ngũ Phật giới Kim Cương và Ngũ Phật giới Thai Tạng. Năm đức Phật này đại diện cho 5 phẩm chất của con người và tạo ra sự tuyệt mỹ và hay nhất để phá bỏ những sai trái trong 5 phẩm chất đó. Mỗi đức Phật là một con đường tuyệt diệu để đi đến cảnh giới Niết Bàn và Vô sanh. Tu theo những vị đó sẽ mau chóng vào được cung điện Niết Bàn.

Ngũ trí Như Lai là 5 vị Phật tối cao của Phật giáo Tây Tạng:
 Đại Nhật Như Lai (Tỳ Lô Giá Na Như Lai, Vairochana)
A Súc Bệ Như Lai (Akshobhya)
 Bảo Sanh Như Lai (Ratnasambhava)
  A Di Đà Như Lai (Amitabha)
 Bất Không Thành Tựu Như Lai (Amoghasiddhi)

Ngũ Phật giới Kim Cương
Ngũ Phật giới Kim Cương gồm Phật Tỳ Lô Giá Na (Đại Nhật Như Lai) , Phật A Súc Bệ, Phật Bảo Sanh, Phật A Di Đà, Phật Bất Không Thành Tựu. Năm vị Phật này cư trú ở năm vòng giải thoát ở chính giữa Mạn Đà La của giới Kim Cương.

Mạn Đà La cửu Phật
Trong truyền thống Tạng Mật, Phật Vô Lượng Thọ là ứng Báo thân Phật của Phật A Di Đà, là tượng trưng của trường thọ và trí tuệ. Toàn thân Ngài có sắc đỏ hồng, như một ngọn núi quý được tạo thành bởi vô vàn đá quý màu đỏ, khoác thiên y đẹp đẽ có đủ 5 màu sắc, trang sức đủ cả tám loại chân bảo và 13 loại trang nghiêm, ngồi kiết già nguy nga, đoan chính trên Nguyệt Luân giữa tòa sen.

Ngũ Phật giới Thai Tạng
Là tên gọi của năm Như Lai: Đại Nhật Như lai, Bảo Tràng Như Lai (Ratnaketu), Khai Phu Hoa Vương Như Lai (Samkusumita –Ràjia – Ta thãgata), Vô Lượng Thọ Như Lai (Amitayus Budtha), Thiên Cổ Lôi Như Lai (Divyađumubhi Meghanirghosa), cũng chính là năm vị Phật ngồi trên đài sen 8 lá ở giữa Mạn Đà La của giới Thai Tạng. Trong đó, giới Kim Cương là Mạn Đà La kết quả, biểu thị trí; giới Thai Tạng là Mạn Đà La nguyên nhân, biểu thị lý. Tuy chủng tử tự và sắc tướng của năm vị Phật khác nhau, nhưng về bản chất thì không có nhiều khác biệt.

Xem thêm
 Pháp
 Tam thân
 Kim cương chử

Chú thích

Tham khảo
 Bogle, George; Markham, Clements Robert; and Manning, Thomas (1999) Narratives of the Mission of George Bogle to Tibet and of the Journey of Thomas Manning to Lhasa ISBN 81-206-1366-X
Bucknell, Roderick & Stuart-Fox, Martin (1986). The Twilight Language: Explorations in Buddhist Meditation and Symbolism. Curzon Press: London. ISBN 0-312-82540-4

Liên kết ngoài

 Five Dhyani Buddhas  - chart of the Five Buddhas and their associations.
 The Berzin Archives - Buddha-Family Traits (Buddha-Families) and Aspects of Experience
 Five Dhyani Buddhas  - Painting of the Five Buddhas at Padmaloka.
 Symbolism of the five Dhyani Buddhas
 Color Symbolism In Buddhist Art
 Mark Schumacher: Godai Nyorai (Japanese) - Five Buddha of Wisdom Five Buddha of Meditation Five Jina | Five Tathagatas
 The Five Buddha Families  - From Journey Without Goal: The Tantric Wisdom of the Buddha by Chögyam Trungpa, Shambhala.org (archived 2007)

Phật học
Phật


title: Amegilla confusa

text:
Amegilla confusa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1854


title: Gunungiella sibylla

text:
Gunungiella sibylla là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Jaspidella

text:
Jaspidella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae.

Các loài
Các loài thuộc chi Jaspidella bao gồm:

 Jaspidella blanesi (Ford, 1898)
 Jaspidella carminae Petuch, 1992
 Jaspidella jaspidea (Gmelin, 1791)
 Jaspidella mirris Olsson, 1956

Chú thích

Tham khảo

Olividae


title: Warneton

text:
Warneton là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

1962: 178
1968: 197
1975: 198
1982: 171
1990: 179
1999: 178

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: (13535) 1991 RS13

text:
{{DISPLAYTITLE:(13535) 1991 RS13}}

(13535) 1991 RS13 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Mesalia brevialis

text:
Mesalia brevialis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mesalia
Động vật được mô tả năm 1822


title: 12477 Haiku

text:
12477 Haiku (1997 EY20) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 3 năm 1997 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12477 Haiku

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Calliotropis cooperculum

text:
Calliotropis cooperculum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Hylaeus breviceps

text:
Hylaeus breviceps là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1876


title: Buffard

text:
Buffard là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Corny-sur-Moselle

text:
Corny-sur-Moselle là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Ars-sur-Moselle. Tọa độ địa lý của xã là 49° 02' vĩ độ bắc, 06° 03' kinh độ đông. Corny-sur-Moselle nằm trên độ cao trung bình là 180 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 169 mét và điểm cao nhất là 360 mét. Xã có diện tích 8,2 km², dân số vào thời điểm 2005 là 2070 người; mật độ dân số là 252,4 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Nanohyla annectens

text:
Nanohyla annectens là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng thường được tìm thấy ở Malaysia và có thể cả Thái Lan.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt, đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

Nguồn
 Tzi Ming, L. & Sukumaran, J. 2004. Microhyla annectens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.
Amphibian and Reptiles of Peninsular Malaysia - Microhyla annectens

A
Động vật được mô tả năm 1900
Động vật đặc hữu Malaysia
Động vật lưỡng cư Malaysia


title: Perakam

text:
Perakam là một thị trấn thống kê (census town) của quận Thrissur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Perakam có dân số 10.356 người. Phái nam chiếm 47% tổng số dân và phái nữ chiếm 53%. Perakam có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 84%. Tại Perakam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Austrodrillia agrestis

text:
Austrodrillia agrestis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

A
A


title: Hettenhausen

text:
Hettenhausen là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 4,39 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 263 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Huélamo

text:
Huélamo là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 127 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.
nhỏ|350px|Vista de la localidad.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Điều khiển không lưu

text:
Hệ thống Kiểm soát không lưu, còn gọi là kiểm soát không lưu (, viết tắt là ATC), hay Điều khiển không lưu là hệ thống chuyên trách đảm nhận việc gửi các hướng dẫn đến máy bay nhằm giúp các máy bay tránh va chạm, đồng thời đảm bảo tính hoạt động hiệu quả của nền tảng không lưu. Nói cách khác, kiểm soát không lưu đảm bảo cho máy bay bay an toàn, điều phối và hiệu quả từ lúc cất cánh đến khi hạ cánh.

Các bộ phận
Hệ thống Kiểm soát không lưu được chia thành ba khu vực kiểm soát chính: Đài Kiểm soát không lưu (ATC tower - TWR), Cơ quan Kiểm soát tiếp cận (Approach control office - APP) và Trung tâm Kiểm soát đường dài (Area control centre - ACC).

Đài Kiểm soát không lưu
Còn gọi là Đài kiểm soát tại sân hay Tháp chỉ huy (TWR), chịu trách nhiệm kiểm soát việc lưu thông của máy bay trong khu vực sân bay và vùng phụ cận sân bay, người, xe cộ và các phương tiện hoạt động trên khu hoạt động. TWR chủ yếu kiểm soát việc di chuyển của máy bay từ bãi đậu đến đường băng, hay ngược lại từ đường băng đến bãi đậu và sự di chuyển của máy bay trên đường băng. Thông thường, các TWR ở các sân bay quốc tế phân chia làm hai bộ phận là chỉ huy cất/hạ cánh và chỉ huy lăn. Phân chia trách nhiệm kiểm soát như sau: Chỉ huy lăn chịu trách nhiệm kiểm soát tàu bay lăn trên đường lăn và sân đậu; còn chỉ huy cất/hạ cánh chịu trách nhiệm kiểm soát tàu bay đến hạ cánh, hoặc cất cánh và mọi hoạt động của người, xe cộ hay tàu bay hoạt động trên đường cất hạ cánh.

Cơ quan Kiểm soát tiếp cận
Cơ quan Kiểm soát tiếp cận (APP) cung cấp các hướng dẫn bay chủ yếu thông qua hệ thống Ra đa dẫn dắt máy bay vào hạ cánh hoặc khởi hành, chịu trách nhiệm quản lý vùng trời có giới hạn ngang khoảng 40 dặm tính từ điểm quy chiếu được quy định tại sân bay, và giới hạn cao khoảng 3.000 mét tính từ mặt đất.

APP thường chỉ có ở các sân bay lớn khi mà tình hình không lưu phức tạp. Tại các sân bay nhỏ thì công tác kiểm soát tiếp cận được hợp chung với đài chỉ huy sân bay đó cung cấp. Công tác kiểm soát tiếp cân lúc này là kiểm soát không ra đa. Tàu bay đến làm phương thức hạ cánh và cất cánh được thiết lập trước cho sân bay đó.

Cơ quan Kiểm soát đường dài
Cơ quan Kiểm soát đường dài (ACC) chịu trách nhiệm quản lý vùng trời giữa 2 sân bay, chính xác hơn là vùng trời chính giữa còn lại của cơ quan kiểm soát tiếp cận sân bay đi và cơ quan kiểm soát tiếp cận sân bay đến. ACC phụ trách vùng trách nhiệm rộng lớn nhất bao gồm cả trên biển và đất liền. Giữa 2 sân bay sẽ có nhiều bộ phận kiểm soát không lưu đường dài trên đường bay. Mỗi bộ phận này quản lý một phần nhỏ của phần vùng trời giữa kiểm soát tiếp cận sân bay đi và kiểm soát tiếp cận sân bay đến.

Hoạt động
Làm việc trong các bộ phận kiểm soát này là những Kiểm soát viên không lưu: Kiểm soát viên không lưu tại sân, kiểm soát viên không lưu tiếp cận và kiểm soát viên không lưu đường dài.

Máy bay ban đầu sẽ nhận thông tin về đường băng sử dụng điều kiện khí tượng hiện tại của sân bay khởi hàng và sân bay đến từ tháp điều khiển không lưu ở sân bay đi.Máy bay sau đó di chuyển từ chỗ đậu ra đường băng rồi cất cánh dưới điều khiển của tháp điều khiển không lưu. Sau khi cất cánh, máy bay sẽ chịu sự kiểm soát của bộ phận kiểm soát tiếp cận sân bay. Khi máy bay đạt được độ cao thích hợp, thông thường là 3000 mét (10.000 bộ), bộ phận này sau đó sẽ chuyển điều khiển máy bay cho trung tâm kiểm soát đường dài. Máy bay sẽ được chuyển điều khiển từ bộ phận điều khiển trên đường bay này sang bộ phận điều khiển trên đường bay khác khi đi từ phần không gian này đến phần không gian khác được phân chia bằng các đường biên giới quốc gia hay không phận được quốc tế công nhận, cứ như thế cho đến khi chuẩn bị đến sân bay tới. Khi chuẩn bị đến đích, máy bay sẽ được chuyển điều khiển từ bộ phận điều khiển trên đường bay hiện hành cho bộ phận điều khiển khu vực tiếp cận sân bay của sân bay đến. Máy bay lúc này sẽ được hướng dẫn để giảm độ cao và tiếp cận đường băng của sân bay tới. Sau đó điều khiển sẽ được chuyển giao cho tháp điều khiển không lưu ở sân bay đến cho việc hạ cánh và di chuyển trên đường lăn tới sân đậu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hàng không
Điều khiển không lưu
Radar


title: Valdehijaderos

text:
Valdehijaderos là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 107 người.

==Tham khảo==

Đô thị ở Salamanca


title: Coaraze

text:
Coaraze là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Alpes-Maritimes


title: Maytenus ponceana

text:
Maytenus ponceana là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae. Đây là loài đặc hữu của Puerto Rico.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Maytenus ponceana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Puerto Rico
Maytenus
Thực vật dễ tổn thương


title: Oecetis modesta

text:
Oecetis modesta là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Coelioxys modesta

text:
Coelioxys modesta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1854


title: Tipula calopteroides

text:
Tipula calopteroides là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Fréscano

text:
Fréscano là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 231 người. Diện tích đô thị này là 18 ki-lô-mét vuông.Đô thị này nằm ở độ cao 302 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Etheostoma cinereum

text:
The ashy darter (Etheostoma cinereum) là một loài cá thuộc họ Percidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Gimenez Dixon, M. 1996. Etheostoma cinereum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Etheostoma
Động vật Mỹ


title: Chaetodon flavocoronatus

text:
Chaetodon flavocoronatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi Roaops) trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1980.

Từ nguyên
Tính từ định danh flavocoronatus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: flavus ("có màu vàng") và coronatus ("mang vương miện"), hàm ý đề cập đến dải màu vàng nằm trên đỉnh đầu của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. flavocoronatus là loài đặc hữu của quần đảo Mariana, được tìm thấy ở cả Saipan (Bắc Mariana) và Guam.

C. flavocoronatus sống tập trung trên các rạn viền bờ, nơi có hải lưu chảy mạnh với sự phát triển phong phú của san hô mềm và san hô đen, được tìm thấy ở độ sâu khoảng 35–80 m.

Mô tả
C. flavocoronatus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12 cm. Loài này có hai màu, được ngăn cách bởi một đường chéo từ lưng trước xuống phía dưới thân sau: vùng thân trên có màu đen, còn vùng thân dưới chiếm phần lớn hơn, có màu trắng nhiều chấm đen. Đầu có một vệt vàng băng dọc qua mắt, một đốm vàng trên mõm. Vây lưng và nửa sau của vây hậu môn có màu đen, riêng vây lưng có dải vàng dọc theo phần rìa và nửa trước của vây hậu môn màu trắng. Vây đuôi màu vàng. Vây bụng trắng. Đỉnh đầu có dải vàng băng ngang.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 20; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Phân loại học
C. flavocoronatus hầu như không khác biệt nhiều so với Chaetodon tinkeri, ngoại trừ việc C. flavocoronatus có thêm vệt vàng đặc trưng trên đỉnh đầu và dải vàng ở mắt nằm hơi xiên (không thẳng đứng như C. tinkeri). C. flavocoronatus và Chaetodon burgessi có chung một đặc điểm là có một dải nằm trên đầu, nhưng dải này ở C. burgessi là màu đen.

Quần đảo Mariana không phải là phạm vi phân bố tự nhiên của cả C. tinkeri và C. burgessi, nhưng theo các hải lưu mà nhiều cá thể lang thang đã được bắt gặp tại khu vực này, và nhiều khả năng C. flavocoronatus là con lai giữa chúng do mang kiểu hình trung gian giữa C. tinkeri và C. burgessi. Nếu đúng như vậy, việc cách ly sinh sản ở Mariana đã giúp C. flavocoronatus phát triển mạnh và trở thành một đơn vị phân loại hợp lệ.

Ngoài ra, nhiều cá thể mang kiểu hình của C. flavocoronatus đã được bắt gặp tại Tarawa (quần đảo Gilbert, Kiribati) và Majuro (quần đảo Marshall). Tuy nhiên, C. tinkeri chưa bao giờ được biết đến tại khu vực Micronesia, thay vào đó là Chaetodon declivis, một loài rất giống với C. tinkeri nhưng vùng thân trên có màu vàng nâu đến từ quần đảo Line. Có lẽ tại Micronesia, C. declivis và C. burgessi đã lai tạp với nhau và tạo ra con lai có kiểu hình tương tự C. flavocoronatus "thực sự".

Vì vùng Micronesia (trừ quần đảo Mariana) là một phần trong phạm vi phân bố tự nhiên của C. burgessi, loài này đã tạp giao với nhiều cá thể lai trong khu vực. Những cá thể là "sản phẩm" của việc lai ngược dòng này thường xuất hiện một vệt đen lem nhem ở gần gáy. Và bởi vì những con lai này có khả năng sinh sản, chúng lại tiếp tục tạo ra các biến dị tổ hợp kiểu hình khác nhau (chủ yếu ở các vệt trên đầu).

Thương mại
C. flavocoronatus được thu thập để xuất khẩu trong ngành kinh doanh cá cảnh. Loài này được bán với giá cao do khó khăn trong việc thu thập chúng từ vùng nước sâu.

Tham khảo

F
Cá Thái Bình Dương
Động vật Guam
Động vật quần đảo Bắc Mariana
Động vật được mô tả năm 1980


title: Semiotus chontalenus

text:
Semiotus chontalenus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: 1982 Cline

text:
1982 Cline là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1975 bởi Eleanor Helin. 1982 Cline được đặt tên theo Edwin Lee Cline, một người bạn của Helin.

Tham khảo

Schmadel, L. D. (2003), "Dictionary of Minor Planet Têns", 5th edition, Springer: New York, ISBN 3-540-00238-3, tr. 160

001982
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
19751104
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Ars-les-Favets

text:
Ars-les-Favets là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 600 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Arslesfavets


title: Phú Kiết

text:
Phú Kiết là một xã thuộc huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Địa lý
Địa giới hành chính xã Phú Kiết:
Phía Bắc giáp các xã Hòa Tịnh, Mỹ Tịnh An
Phía Nam giáp các xã Lương Hòa Lạc, Thanh Bình
Phía Đông giáp xã Mỹ Tịnh An
Phía Tây giáp xã Thân Cửu Nghĩa.

Xã Phú Kiết với địa bàn tương đối rộng, dân cư đông, có diện tích tự nhiên là 1.154,46 ha. Xã Phú Kiết thuộc huyện Chợ Gạo có điều kiện tự nhiên, xã hội đặc trưng của vùng đồng bằng sông Cửu Long, khí hậu nhiệt đới gió mùa. Vị trí xã nằm ở phía Tây của huyện Chợ Gạo, phía Bắc thành phố Mỹ Tho. Địa bàn xã có đường tỉnh 879 chạy dọc theo sông Bảo Định, với chiều dài hơn 4.5 km, chạy qua địa bàn xã theo hướng Đông Bắc – Tây Nam.

Có dòng sông Bảo Định nổi tiếng đi ngang xã Phú Kiết.

Hành chính
Xã Phú Kiết được chia thành 8 ấp:
Phú Khương A, Phú Khương B, Phú Khương C, Phú Lợi A, Phú Lợi B, Phú Lợi C, Phú Thạnh và Phú Thạnh A .

Lịch sử
Xã Phú Kiết là một trong những cái nôi của cải lương Nam Bộ, là quê hương của soạn giả cải lương Trần Hữu Trang, là nơi yên nghỉ của nhà yêu nước Âu Dương Lân. Xã Phú Kiết xưa kia là thôn Phú An thuộc huyện Kiến Hưng, phủ Kiến An, tỉnh Định Tường khi Định Tường mới lọt vào tay Pháp. Ngoài ra tại xã Phú Kiết cũng có mộ của người anh hùng dân tộc Âu Dương Lân và bia kỷ niệm khởi công đào kênh Bảo Định.

Chú thích
(1)Thôn Phú An là do ba anh em Võ Văn, Võ Duy và Võ Tấn lấy tên theo quê Phú Yên. An chính là Yên.

Tham khảo


title: Raphitoma bedoyai

text:
Raphitoma bedoyai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Raphitoma
Động vật được mô tả năm 1998


title: Rhombophryne coronata

text:
Plethodontohyla coronata là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Nó là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Raxworthy, C. & Vences, M. 2004. Plethodontohyla coronata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rhombophryne
Plethodontohyla


title: Rolandylis

text:
Cochylis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Rolandylis fusca Pogue, 2001
Rolandylis maiana (Kearfott, 1907)
Rolandylis virilia Pogue, 2001

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: Brunstorf

text:
Brunstorf là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Brunstorf có diện tích 13,76 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 623 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg


title: Bruchidius konigi

text:
Bruchidius konigi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Schilsky miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

K


title: Safia (bướm đêm)

text:
Safia  là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Noctuidae
Catocalinae


title: Việt Nam Quốc gia Độc lập Đảng

text:
Việt Nam Quốc gia Độc lập Đảng (chữ Nho: 越南國家獨立黨),ban đầu có tên gọi Việt Nam Chính đảng (chữ Nho: 越南政黨), là một tổ chức chính trị dân tộc thành lập ngày 10 tháng 3 năm 1945 do Trần Văn Ân, Nguyễn Văn Sâm, Hồ Văn Ngà và Ngô Tấn Nhơn do một số người của Việt Nam Cách mệnh Đảng, thành lập năm 1939, sau là Việt Nam Nhân dân Cách mệnh Đảng, Việt Nam Quốc gia Đảng, là một bộ phận Việt Nam Phục quốc Đồng minh Hội. Từ 1945 ở Nam Kỳ, tham gia phong trào chống việc Pháp tái chiếm Đông Dương. Chủ tịch đảng là Hồ Văn Ngà. Tổng thư ký là Phạm Ngọc Thạch. Đảng có sự hỗ trợ của giáo phái Hòa Hảo.

Lịch sử
Những nhân vật tên tuổi có chân trong Đảng gồm có Trần Văn Ân, Nguyễn Văn Sâm và Phan Khắc Sửu.
Đảng này gia nhập Mặt trận Quốc gia Thống nhất cùng sáu đoàn thể khác vào tháng 8 năm 1945.

Xem thêm
 Danh sách tổ chức chính trị Liên bang Đông Dương

Tham khảo

 Vì sao Việt Minh sát hại Giáo chủ Huỳnh Phú Sổ ?

Tổ chức chính trị Việt Nam thời Pháp thuộc


title: Salangen

text:
Salangen là một đô thị ở hạt Troms, Na Uy. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Sjøvegan, nơi hầu hết người dân tại thành phố sinh sống. Đô thị này nằm dọc theo Sagfjord, và cũng bao gồm một số thung lũng nội địa.

Salangen được thành lập ngày 1 tháng 1 năm 1871 khi nó được tách khỏi đô thị Ibestad. Dân số ban đầu của Salangen là 1.384 người. Ngày 1 tháng 1 năm 1964, đô thị Lavangen (dân số: 1677 người) đã được sáp nhập vào Salangen. Đô thị mới lớn hơn Salangen sau đó có dân số 4.288 người. Vào ngày 1 tháng 1 năm 1977, tuy nhiên, các huyện Lavangen (trừ Lavangsnes) được tách từ Salangen để hình thành một đô thị riêng biệt một lần nữa. Sau khi chia, Salangen còn 2.611 cư dân.

Tham khảo

Đô thị của Troms


title: Langolen

text:
Langolen () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Langolen được gọi là Langolinois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Langolen

Xã của Finistère


title: Mitrella mindoroensis

text:
Mitrella mindoroensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc khoảng 10 mm

Phân bố
Loài này phân bố dọc theo Philippines

Chú thích

Tham khảo

 Gastropods.com: Mitrella mindorensis; accessed: 6 tháng 11 năm 2010

Mitrella (Columbellidae)
Động vật được mô tả năm 1859


title: Luson

text:
Lüsen (Luson) tiếng Ý: Luson; tiếng Đức: Lüsen; Archaic (882AD): Lusina) là một đô thị ở tỉnh ] Bolzano-Bozen trong vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông bắc của thành phố Trento và khoảng 40 km về phía đông bắc của thành phố Bolzano (de. Bozen). Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.475 người và diện tích là 74,2 km².

Đô thị Lüsen (Luson) có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Monte, Pezzè, Ronco, và Valletta.

Lüsen (Luson) giáp các đô thị: Brixen (Bressanone), Mareo (Marebbe), Natz-Schabs (Naz-Sciaves), Rodeneck (Rodengo), St. Lorenzen (San Lorenzo), và San Martin (San Martino).

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng của đô thị này

Đô thị Nam Tirol


title: Pho mát Roncal

text:
Roncal là một loại pho mát mịn, cứng làm từ sữa bò. Nó được sản xuất từ một trong 7 ngôi làng ở Valle de Roncal, Tây Ban Nha. Roncal được hưởng trạng thái Tên Gọi Xuất Xứ Được Bảo Hộ (PDO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Artisanalcheese.com

Pho mát sữa cừu
Pho mát Tây Ban Nha


title: Núi Bà Rá

text:
Núi Bà Rá là một ngọn núi tại tỉnh Bình Phước và miền Đông Nam Bộ, Việt Nam. Đây là ngọn núi cao thứ 3 ở Nam Bộ.

Địa lý
Núi Bà Rá nằm trên địa phận phường Sơn Giang thị xã Phước Long, tỉnh Bình Phước, cách Thành phố Hồ Chí Minh 160 km. Giữa một vùng đồi nhấp nhô lên một ngọn núi cao, cây cối xanh tươi, rậm rạp. Núi cao 736m so với mực nước biển, độ cao thực tế tính từ chân núi là 563m.

Đứng trên lưng chừng núi có thể nhìn thấy cả một khu vực rộng lớn, bao gồm Phường Thác Mơ xinh đẹp (trước đây là tỉnh lỵ của tỉnh Phước Long), hồ Thác Mơ mà trong mùa mưa rộng tới 12.000 ha, cung cấp nước cho nhà máy thủy điện Thác Mơ.

Núi Bà Rá gắn liền với cuộc kháng chiến của người dân Phước Long. Nơi đây đã xây dựng một nhà bia rất sang trọng để tưởng niệm các bộ đội của MTDTGPMN trong khu vực Bà Rá.

Dưới chân núi, bên cạnh Phường Thác Mơ là di tích của nhà tù Bà Rá, nơi giam cầm nhiều người cộng sản Việt Nam. Xung quanh khu vực Bà Rá còn có nhiều điểm tham quan lý thú khác.

Du lịch núi Bà Rá

Toàn cảnh nhìn từ lưng chừng núi Bà Rá sáng sớm, từ ngã tư thành phố Đồng Xoài (tỉnh Bình Phước) theo Quốc lộ 741 nối thị xã Đồng Xoài với huyện Phước Long (Bình Phước) - con đường trải nhựa rộng thênh thang xuyên qua những cánh rừng cao su bạt ngàn. Đường vắng, cảnh đẹp, không khí mát lạnh làm cho lữ khách phương xa thấy nao nao. Đi chừng 1/3 đoạn đường thì núi Bà Rá đã hiện ra từ xa trong sương mờ huyền ảo. Từ ngã tư Đồng Xoài (thị xã Đồng Xoài) đến chân núi Bà Rá dài 50 km, khoảng một giờ đi xe gắn máy. Cuộc hành trình chia thành hai đoạn: Từ chân núi lên đồi Bằng Lăng (nằm ở khoảng 1/5 độ cao so với đỉnh) đường đã được trải nhựa, xe gắn máy và xe ô tô có thể chạy lên đến đây. Ở đây có khoảng sân rộng và một trạm kiểm lâm. Tại đồi Bằng Lăng có nhà bia tưởng niệm thờ các anh hùng liệt sĩ. Đỉnh cao Bà Rá này vốn là căn cứ cách mạng, là chiến trường oanh liệt. Núi Bà Rá đã được Bộ Văn hoá thông tin công nhận Di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia (ngày 4.10.1995). Tại núi Bà Rá có xây dựng hệ thống cáp treo để phục vụ khách du lịch hành hương từ chân núi lên đến đỉnh (hiện đã ngừng hoạt động). Cụm di tích - danh thắng: Núi Bà Rá – thị trấn Phước Long – Thác Mơ (cự ly giữa 3 điểm này cách nhau khoảng 10 km) sẽ được quy hoạch thành vùng du lịch sinh thái – văn hóa – chiến trường xưa – hành hương hấp dẫn của tỉnh Bình Phước. Từ đồi Bằng Lăng, bước lên 1.767 bậc đá để lên đến đỉnh. "Nếu so với cách đây 10 năm, đường bây giờ leo lên, đi xuống quá dễ dàng, vì đã được lát bằng đá vững chắc. Còn hồi đó, bậc tam cấp bằng đất. Mùa mưa đi té lăn cù là chuyện thường", người dẫn đường cho biết. Núi Bà Đen (Tây Ninh) cao 984m, còn núi Bà Rá cao 736m nhưng đường lên núi Bà Rá dốc hơn, khó đi hơn. Có những đoạn dốc hơn 45o, phải cố gắng mới bước lên được. Hai thành viên trong đoàn của chúng tôi hơi bị nặng ký, leo không nổi, đành phải bỏ cuộc ở 2/3 đoạn đường. Du khách phải bước 1.767 bậc đá để lên đến đỉnh Bà Rá Đường lên núi khá đẹp, được bao phủ cơ man nào là trúc, lồ ô (hiện đường này đã bị chặn). Đặc biệt hai bên đường đi có nhiều cổ thụ ướm chừng vài trăm năm tuổi. Lên đến đỉnh, mỏi mệt tan biến, do không khí quá mát mẻ. Đứng trên đỉnh Bà Rá, có thể nhìn thấy cả một vùng bình nguyên của tỉnh Bình Phước, thấy thị trấn Thác Mơ và thủy điện Thác Mơ khá rõ ràng. Trên đỉnh có ngọn ăng ten của Đài Phát thanh truyền hình Và Báo Bình Phước, cao 48m.

Lễ hội
Theo lời của nhân dân địa phương, năm 1943 miếu được xây dựng để tưởng nhớ các tù chính trị bị chôn sống ở gốc cây cầu hiện nay, do những tù nhân chính trị ở nhà tù Bà Rá bí mật xây dựng và làm bài vị thờ tượng trưng có ghi 4 chữ Hán "Chúa Xứ Nương Nương" nhằm che mắt bọn tay sai nên đặt tên là miếu Bà để cho bọn thực dân công nhận ngôi miếu này.

Năm 1956-1957 tỉnh Phước Long được thành lập, một số người dân đã tiến hành dời miếu lên sát đường lộ (cách nơi cũ 500 mét) để bà con tiện đi lại thờ cúng, và cũng từ lúc này Miếu Bà mới có 3 bức tượng thờ. Miếu Bà Rá là một công trình kiến trúc tín ngưỡng dân gian, nằm trong quần thể di tích lịch sử Bà Rá đã được Bộ Văn hoá- Thông tin công nhận mang ý nghĩa lịch sử quan trọng, nó không chỉ là nơi thờ cúng tín ngưỡng của nhân dân mà còn là một trong những chứng tích về sự xâm lược của thực dân Pháp trên vùng đất Phước Long..

Hàng năm vào ngày mùng 1,2,3,4/3 âm lịch, đông đảo khách thập phương trong và ngoài tỉnh hành hương về đây để " Vía Bà".

Diễn biến lễ hội:

- Ngày mùng 1/3 AL Ban tổ chức tiến
hành làm lễ thay y phục, tắm tượng đến 12 giờ đêm cùng ngày làm lễ rước Bà về. - Ngày mùng 2, tối làm lễ tế Bà khoảng 1 giờ đồng hồ, sau đó để khách hành hương vào làm lễ dâng hương, lễ Bà và xin lộc.

- Ngày mùng 3 tiếp tục khách thập phương dâng lễ.

- Ngày mùng 4/3 AL Ban tổ chức làm lễ tạ Bà vào buổi trưa, kết thúc lễ hội.

Miếu Bà là một trong những di tích lịch sử minh chứng về sự xâm lược của thực dân Pháp, nằm trong các chứng tích khác như: Hàng Điệp, vườn cây lưu niệm Nguyễn Thị Định, Sân bay Phước Bình nơi đồng chí Nguyễn Thành Trung năm 1975 thực hiện phi vụ ném bom dinh Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và lái chiếc F5 đáp xuống sân bay Phước Bình vùng Cách mạng an toàn.

Tham khảo

 Cổng thông tin điện tử Bình Phước
 Lễ hội miếu Bà Rá Phước Long

Núi tại Bình Phước
Di tích tại Bình Phước
Phước Long (thị xã)


title: Actinocentra

text:
Actinocentra là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Actinocentra aliena Diakonoff, 1973

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
tortricidae.com

Olethreutini


title: Nicrophorus chryseus

text:
{{Bảng phân loại
| name = Nicrophorus chryseus
| image =
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Coleoptera
| familia = Silphidae
| subfamilia = Nicrophorinae
| tribus = Nicrophorini
| genus = Nicrophorus
| species = N. chryseus
| binomial = Nicrophorus chryseus| binomial_authority = Mazokhin-Porshnyakov, 1953
| synonyms = * N. (Necropter) chryseus, Mazokhin-Porshnyakov, 1953
}}Nicrophorus chryseus''' là một loài bọ cánh cứng được Mazokhin-Porshnyakov miên tả năm 1953.

Tham khảo

http://collections2.eeb.uconn.edu/nicroweb/PDFs/Sikes_et_al_2002.pdf

Nicrophorus


title: Aeolus asper

text:
Aeolus asper là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Actinidia laevissima

text:
Actinidia laevissima là một loài thực vật]] thuộc họ Actinidiaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo

 China Plant Specialist Group 2004. Actinidia laevissima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

laevissima
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Thực vật dễ tổn thương


title: Voise

text:
Voise  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 52 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Ngụy, Hàm Đan

text:
Ngụy (chữ Hán giản thể: 魏县, âm Hán Việt: Ngụy huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 862 ki-lô-mét vuông, dân số 800.000 người. Mã số bưu chính huyện Ngụy là 056800. Chính quyền huyện đóng ở trấn Ngụy Thành. Về mặt hành chính, huyện Ngụy được chia thành 7 trấn, 14 hương. Tổng cộng có 561 thôn hành chính.
Trấn: Ngụy Thành, Đức Chính, Hồi Long, Bắc Cao, Song Tỉnh, Nha Lý, Xa Vãng.
Hương: Đại Mã Thôn, Đại Tân Trang, Đại Ma, Đông Đại Cố, Bắc Đài Đầu, Nhân Vọng Tập, Biên Mã, Sa Khẩu Tập, Cức Kế Trại, Dã Hồ Quải, Viện Bảo, Nam Song, Bạc Khẩu, Trương Nhị Trang.

Tham khảo

Hàm Đan
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: Quỳ Châu

text:
Quỳ Châu là một huyện vùng cao của tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý
Quỳ Châu nằm trong vùng kinh tế Phủ Quỳ, trung tâm của miền Tây Bắc Nghệ An. Huyện có nhiều thuận lợi để phát triển sản xuất và chế biến nông lâm sản, khai thác khoáng sản và tiềm năng du lịch. Địa hình của huyện khá phức tạp khi có hơn 72% diện tích ở độ cao trên 200 m so với mặt nước biển, bị chia cắt bởi mạng lưới sông suối dày đặc. Đây là khó khăn cho Quỳ Châu trong phát triển kinh tế - xã hội mà trước hết là hạn chế khả năng giao lưu giữa các xã trong huyện và mở mang diện tích đất nông nghiệp. Tuy nhiên, những hạn chế trên cũng là những yếu tố giúp Quỳ Châu giữ được vốn rừng, bảo vệ môi trường sinh thái. Đây là huyện được UNESCO đưa vào danh sách các địa danh thuộc Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An. Quỳ Châu có khoảng 58.120 nhân khẩu, là huyện có số dân thấp nhất Nghệ An, dân cư sống tập trung tại các xã thấp, ven sông suối.

Huyện Quỳ Châu nằm ở phía tây bắc của tỉnh Nghệ An, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp huyện Nghĩa Đàn và huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hoá.
 Phía tây giáp huyện Tương Dương
 Phía nam giáp huyện Con Cuông và huyện Quỳ Hợp
 Phía bắc giáp huyện Quế Phong và huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Hành chính
Huyện Quỳ Châu có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tân Lạc (huyện lỵ) và 11 xã: Châu Bính, Châu Bình, Châu Hạnh, Châu Hoàn, Châu Hội, Châu Nga, Châu Phong, Châu Thắng, Châu Thuận, Châu Tiến, Diên Lãm.

Lịch sử

Sự hình thành danh xưng Quỳ Châu
Sử cũ chép rằng, hệ thống hành chính của nước ta thời Văn Lang – Âu Lạc gồm 15 bộ (hay Bộ lạc/部 落), trong đó có bộ Hoài Hoan. Miền đất Quỳ Châu ngày nay của tỉnh Nghệ An, xưa kia từng là một phần trong địa dư của bộ Hoài Hoan. Trên vùng đất ấy đã hình thành nên những điểm tụ cư có quy mô khác nhau, tồn tại dưới dạng các công xã thị tộc hoặc liên minh thị tộc (bộ lạc). Mỗi điểm tụ cư như vậy có thể có một tên gọi riêng gắn liền với đặc điểm tự nhiên của nơi cư trú (núi, sông, khe suối, hang động…) hoặc nguồn gốc lịch sử dân cư. Tuy nhiên, chưa hẳn đó đã là những địa danh hành chính. Các tài liệu thư tịch cổ đều xác nhận, thuở các vua Hùng dựng nước Văn Lang, các tụ điểm dân cư thường có tên gọi là kẻ (hay cổ) ở đồng bằng; động, sách, nguồn ở miền núi và vạn ở những vùng ven sông, ven biển; đó chỉ là những vùng quê được hình thành tự nhiên chứ chưa phải là các đơn vị hành chính. Đây là một thực trạng của xã hội Hoài Hoan từ thời dựng nước cho đến trước khi bị phong kiến phương Bắc xâm lược.

Từ năm 179 TCN đến năm 938, đất nước ta phải chịu sự đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc. Để phục cho công cuộc cai trị và bóc lột, chúng đã nhiều lần thay đổi hệ thống hành chính của nước ta. Trong buổi đầu của thời kỳ Bắc thuộc, huyện Hàm Hoan (quận Cửu Chân) tương ứng với vùng đất của hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh ngày nay. Các sách, động, nguồn ở miền rừng núi của huyện Hàm Hoan vẫn tồn tại độc lập như trước và chưa bị sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền đô hộ. Nhưng sau khi đàn áp được cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, nhà Đông Hán đã bãi bỏ chế độ dung dưỡng, chúng tăng cường chế độ đô hộ bằng cách đưa quan lại và binh lính người Hán sang trực tiếp cai trị nhân dân Âu Lạc; chính sách cai trị của chính quyền đô hộ ở huyện Hàm Hoan bắt đầu được siết chặt hơn.

Năm 269, quân Ngô dưới sự chỉ huy của Thái thú Đào Hoàng đã tiến đánh Cửu Chân, khi đến huyện Hàm Hoan chúng đã gặp phải chống trả quyết liệt của nhân dân địa phương. Sử cũ chép: Bấy giờ Hàm Hoan "địa thế hiểm trở, người di lạo hung tợn, đã mấy đời không chịu thần phục". Đào Hoàng đem quân đánh phá khắp nơi, mở rộng vùng cai trị ra xa trung tâm, lập thêm nhiều huyện mới (30 huyện và "thổ dân có đến hàng nghìn người"), nhưng không ghi rõ là những huyện nào. Chỉ biết rằng sau khi Đào Hoàng chết (khoảng năm 299), nhà Đông Ngô đã tách phần nam huyện Hàm Hoan ra, đặt thành một quận mới: quận Cửu Đức (tức vùng đất thuộc Nam Nghệ An và Hà Tĩnh ngày nay).

Năm 523, nhà Lương bỏ đơn vị hành chính cấp quận, đổi quận thành châu, chúng chia nước ta thành 6 châu và đổi quận Cửu Đức thành Đức Châu. Năm 598 (Khai Hoàng năm thứ 8), nhà Tuỳ mặc dù chưa hoàn toàn chinh phục được nước Vạn Xuân, nhưng chúng vẫn tuỳ tiện đổi tên một số châu, huyện; trong đó Đức Châu được đổi thành Hoan Châu. Danh xưng Hoan Châu ra đời từ đó và tiếp tục duy trì cho đến buổi đầu của thời kỳ độc lập tự chủ dưới thời Ngô, Đinh, Tiền Lê.
Dưới thời Lý – Trần, hệ thống hành chính nước ta được thay đổi nhiều lần, kéo theo sự thay đổi của hệ thống hành chính của nhiều vùng miền trong cả nước, trong đó có cả vùng miền núi Nghệ An.

Tháng 12-1010 (Thuận Thiên nguyên niên), Lý Thái Tổ chia cả nước làm 24 lộ, đặt Châu Hoan làm trại. Chính quyền các châu được củng cố và do tri châu, châu bá, châu mục cai quản.

Năm 1101 (Long Phù năm thứ nhất), Lý Nhân Tông cho đổi Nghệ An châu trại thành phủ Nghệ An. Nhưng đến năm 1256 (Nguyên Phong năm thứ 6), Trần Thái Tông lại đổi phủ Nghệ An thành Trại Nghệ An. Bấy giờ, khu vực miền núi Nghệ An là miền biên viễn Tây Nam của quốc gia Đại Việt thường xuyên bị sự quấy phá của giặc "Lão Qua" từ đất Nam Nhung nước Ai Lao.

Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng, trong các năm 1334, 1335 (niên hiệu Khai Hựu năm thứ 6, 7), Thái thượng hoàng Trần Minh Tông đi tuần thú Nghệ An cùng các tướng Nguyễn Trung Ngạn, Đoàn Nhữ Hài, đích thân đem quân đánh Ai Lao, xa giá tới Châu Kiềm và tiến vào đất Nam Nhung, quân Ai Lao thua chạy, Thượng hoàng sai Nguyễn Trung Ngạn mài đá, khắc chữ ghi công ở núi Thành Nam, thôn Trầm Hương...

Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục, sách Đại Nam nhất thống chí (Quốc sử quán triều Nguyễn) và Lịch triều hiến chương loại chí (Phan Huy Chú) đều cho rằng: thời Trần, miền thượng du sông Lam là đất Mật châu (châu Kiềm hay Kiềm châu là tên gọi khác của Mật châu). Núi Thành Nam và thôn Trầm Hương nay thuộc huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An... Điều đó cho thấy, thời Trần địa giới của Châu Mật hay Châu Kiềm rất rộng lớn, có thể bao gồm cả vùng thượng du sông Cả và sông Hiếu của miền núi Nghệ An ngày nay.

Dưới triều đại nhà Hồ, vào năm 1404, (niên hiệu Hán Thương Khai Đại năm thứ 2), Hồ Hán Thương cho đổi Nghệ An thành 2 phủ: phủ Diễn Châu và phủ Nghệ An. Phủ Nghệ An gồm 4 châu: Hoan Châu, Nam Tĩnh, Trà Lung, Ngọc Ma và 13 huyện là: Nha Nghi, Chi La, Phi Lộc, Thổ Du, Kệ Giang, Chân Phúc, Cổ Xá, Thổ Hoàng, Đông Ngàn, Thạch Đường, Kỳ La, Bàn Thạch, Hà Hoa. Trà Lung và Ngọc Ma là những châu xa nhất của miền núi Nghệ An.

Năm 1407, sau khi chiếm được nước ta, để dễ bề cai trị nhà Minh đã thiết lập một hệ thống hành chính mới. Những đơn vị hành chính có địa bàn rộng lớn, nhất là vùng miền núi xa trung tâm bị chia nhỏ và lập thành những châu, huyện mới; chúng bỏ tên Đại Việt, gọi nước ta là quận Giao Chỉ, chia thành 15 phủ, 36 châu và 181 huyện.

Sách Nghệ An ký của Hoàng giáp Bùi Dương Lịch chép: Thời thuộc Minh, năm Vĩnh Lạc thứ 13 (1415), tách đặt châu Quỳ, lệ thuộc phủ Diễn Châu, đến năm Vĩnh Lạc thứ 15 (1417), lệ thuộc phủ Thanh Hóa... Bấy giờ châu Quỳ quản lĩnh 2 huyện: Trung Sơn và Thuý Vân.

Trong sách Đất nước Việt Nam qua các đời, giáo sư Đào Duy Anh đã dẫn lại những điều ghi chép của sách "Thiên hạ quận quốc lợi bệnh thư" rằng: "Mật Châu ở miền tây Nghệ An. Thời thuộc Minh có Châu Quỳ, châu Trà Lung và châu Ngọc Ma… Mặc dầu ba châu ấy đến thời thuộc Minh mới thấy đặt tên như thế, (nhưng) miền thượng du đó, từ thời Trần đã ở trong bản đồ nước ta rồi. Miền sông Hiếu vốn đã thuộc phủ Diễn Châu. Nhà Minh thấy đất ở xa mới tách đặt Quỳ Châu để dễ cai trị".

Sách "Sổ tay địa danh Việt Nam" của Đinh Xuân Vịnh cũng ghi chép tương tự nhưng khác về thời gian: Quỳ Châu "nguyên thuộc châu Mật về đời Trần sau là Châu Quỳ thuộc phủ Diễn Châu đặt thời Minh (1419). Năm 1420 đổi thuộc phủ Thanh Hoá, sau là phủ, thuộc tỉnh Nghệ An..."

Trong một số ấn phẩm khác như: "Địa lý các huyện, thành phố, thị xã, tỉnh Nghệ An" của Trần Kim Đôn; "Lịch sử Đảng bộ huyện Quỳ Châu" đều viết: Vùng đất thuộc ba huyện Quỳ Châu, Quế Phong, Quỳ Hợp ngày nay vốn là một đơn vị hành chính được hình thành từ thuở xa xưa. Từ năm Vĩnh Lạc thứ 13 (1415), được gọi là Châu Quỳ.

Đại Việt sử ký toàn thư - Bản kỷ, tập 10, phần khởi nghĩa Lam Sơn, viết: "Canh Tý, [1420], (Vĩnh Lạc năm thứ 18). Mùa đông, tháng 10, vua (Lê Lợi) nghe tin quân Minh sắp đến, đặt mai phục ở bến Bổng (thượng nguồn sông Chu) chờ giặc, chém giết quân giặc nhiều vô kể, bắt được hơn trăm con ngựa. Vua cho nghỉ quân ở Mường Nanh (nay là xã Thịnh Nang, huyện Lang Chánh, Thanh Hóa), rồi lại dời đến đóng quân ở Mường Thôi (Man Xôi, Thanh Hóa). Tên đồng tri châu Quỳ Châu là Cầm Lạn dẫn bọn Lý Bân, Phương Chính đem hơn 10 vạn quân, theo đường Quỳ Châu đến thẳng Mường Thôi". Như vậy, điều này cho thấy thời Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở đất Lam Sơn, Quỳ Châu đã lệ thuộc phủ Thanh Hoá, đúng như ghi chép của Hoàng giáp Bùi Dương Lịch trong Nghệ An ký.
Nếu những điều ghi chép trong các tư liệu trên là đúng, thì có nghĩa là danh xưng Châu Quỳ hay Quỳ Châu với tư cách là một đơn vị hành chính cấp châu đã chính thức xuất hiện từ tháng 4 năm 1415 và danh xưng hành chính này đã tồn tại trong suốt 55 năm, từ năm 1415 đến năm 1470.

Quá trình thay đổi của địa danh hành chính Quỳ Châu
Năm 1466 (Quang Thuận năm thứ 7), Lê Thánh Tông chia cả nước thành 12 đạo Thừa tuyên và đổi trấn thành châu, đổi lộ thành phủ.

Năm 1470 (Hồng Đức năm thứ nhất), định bản đồ Thừa tuyên Nghệ An gồm: 9 phủ, 25 huyện, 2 châu. Quỳ Châu được nâng từ cấp châu lên thành phủ - (phủ Quỳ Châu), quản lĩnh 2 huyện: Trung Sơn và Thúy Vân.

Năm 1490 (Hồng Đức năm thứ 21), Lê Thánh Tông lại cho đổi Thừa tuyên Nghệ An thành Xứ Nghệ An (hay thường gọi là Xứ Nghệ) bao gồm Nghệ An và Hà Tĩnh ngày nay. Phủ Quỳ Châu bấy giờ vẫn quản lĩnh 2 huyện: Trung Sơn gồm 16 động và huyện Thúy Vân gồm 23 động, lỵ sở đặt ở Đồng Lạc, huyện Thuý Vân (nay thuộc xã Châu Hạnh, Quỳ Châu).

Thời Lê Trung Hưng, niên hiệu Hồng Thuận (1510-1516), vua Lê Tương Dực đổi Xứ Nghệ An thành trấn Nghệ An, nhưng hệ thống các đơn vị hành chính thuộc phủ Quỳ Châu về cơ bản vẫn giữ nguyên như trước.

Thời nhà Nguyễn, từ Gia Long đến Tự Đức, địa giới và địa danh hành chính của Nghệ An được thay đổi nhiều lần, nhưng Quỳ Châu vẫn là đơn vị hành chính cấp phủ, trực thuộc trấn Nghệ An (thời Gia Long), tỉnh Nghệ An (thời Minh Mạng) và An Tĩnh (thời Tự Đức). Những thay đổi đáng kể trong thời kỳ này là:
Năm 1835 (Minh Mạng năm thứ 16), huyện Trung Sơn (phủ Quỳ Châu) được đổi tên thành huyện Quế Phong, danh xưng hành chính huyện Quế Phong bắt đầu xuất hiện từ đó.
Năm 1840 (Minh Mạng năm thứ 21), trích 7 tổng ở phía Tây của huyện Quỳnh Lưu, 1 tổng của huyện Yên Thành, 1 tổng của huyện Thúy Vân để lập thành huyện Nghĩa Đường, thuộc phủ Quỳ Châu. Năm 1886, vì kỵ húy tên của vua Đồng Khánh nên đã đổi Nghĩa Đường thành Nghĩa Đàn.

Trong 67 năm (từ 1840–1907), phủ Quỳ Châu quản lĩnh 3 huyện: huyện Quế Phong (gồm 4 tổng, 16 xã, thôn), huyện Thúy Vân (gồm 5 tổng, 30 xã, thôn) và huyện Nghĩa Đường/Nghĩa Đàn (gồm 8 tổng, 49 xã, thôn). Phủ lỵ đặt ở sách Nghĩa Hưng, huyện Nghĩa Đường (Nghĩa Đàn).

Bên cạnh hệ thống hành chính do nhà nước đặt lập, trên địa bàn Quỳ Châu còn tồn tại một hệ thống đơn vị hành chính được đặt lập theo một trật tự khác. Nhiều kết quả nghiên cứu của ngành Dân tộc học đã xác nhận: Khoảng từ sau thế kỷ thứ X trở đi đã liên tục diễn ra các cuộc di cư của nhiều nhóm tộc người từ những hướng khác nhau đổ vào miền đất phủ Quỳ Châu, trong đó chủ yếu là người Thái, người Khơ-mú và người Kinh (Việt). Trong quá trình tổ chức khai phá đất đai và định cư, họ đã tạo lập nên những đơn vị tổ chức xã hội dưới hình thức là các mường, bản, làng... với những tên gọi đặc thù riêng chứ chưa phải là những danh xưng hành chính do nhà nước quy định. Trên đất Quỳ Châu xưa, người Thái đã lập nên những mường lớn (mường trung tâm) và thiết lập mối qua hệ mật thiết giữa mường trong, mường ngoài dựa trên cơ sở của các quan hệ dòng học và tập tục. Tất cả có 11 mường: mường Tôn, mường Quèn, mường Chừn, mường Quáng, mường Hín, mường Puộc, mường Pắn, mường Miếng, mường Chón, mường Cồ Bá và mường Xớn Hám. Trong đó mường Tôn được gọi là mường gốc hay mường chủ, từ đó hình thành nên các "mường con", phân bố trên khắp phủ Quỳ Châu xưa.

Dưới thời thuộc Pháp, ngày 20 tháng 10 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định sửa đổi hệ thống hành chính ở phủ Quỳ Châu. Chúng chia tách phủ Quỳ Châu lập thời Minh Mạng (1840) thành hai đơn vị hành chính ngang nhau là: phủ Quỳ Châu và huyện Nghĩa Đàn. Phủ Quỳ Châu bấy giờ chỉ còn quản lĩnh 2 huyện Quế Phong và Thúy Vân như thời kỳ trước năm 1840, cộng thêm 2 tổng vùng trên của huyện Nghĩa Đàn. Địa dư phủ Quỳ Châu lúc này bao gồm phần đất của hai huyện Quế Phong, Thúy Vân và 2 tổng thượng của huyện Nghĩa Đàn với diện tích 5.000 km², chiều dài từ phà Dinh đến Huổi Ho là 120 km, chiều rộng từ đỉnh Pù Quế (xã Châu Nga) đến cuối xã Châu Sơn là 80 km. Phía Bắc và Đông Bắc giáp hai huyện Như Xuân và Thường Xuân của tỉnh Thanh Hóa, phía Tây giáp huyện Sầm Tớ, tỉnh Sầm Nưa (Lào) với đường biên giới hơn 85 km, phía Tây giáp huyện Tương Dương, phía Đông Nam giáp huyện Nghĩa Đàn. Lỵ sở đặt ở Kẻ Bỏn (nay thuộc xã Châu Hạnh), nên thường gọi Phủ Bỏn; bấy giờ phủ Quỳ Châu gồm 37 xã, lập thành 11 tổng.

Sau cách mạng tháng Tám 1945, hệ thống hành chính được thay đổi trên phạm vi cả nước, các đơn vị hành chính cấp phủ và tổng bị xóa bỏ, các xã nhỏ được hợp nhất thành các xã có quy mô lớn hơn. Thực hiện chủ trương của trên, tên gọi phủ Quỳ Châu được đổi thành huyện Quỳ Châu.

Ngày 26 tháng 8 năm 1945 thành lập Ủy ban cách mạng lâm thời (tại công đường phủ Quỳ Châu). Sau sự kiện này, trong các văn bản hành chính danh xưng huyện Quỳ Châu bắt đầu xuất hiện và thay thế danh xưng phủ Quỳ Châu. Do vậy, có thể xem ngày 26 tháng 8 năm 1945 như là ngày chính thức ra đời của đơn vị hành chính huyện Quỳ Châu (gồm Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Quế Phong ngày nay, hay còn gọi là huyện Quỳ Châu cũ). 37 đơn vị hành chính cấp xã của phủ Quỳ Châu trước đây, giờ được hợp nhất thành 14 xã: Căm Lư, Cắm Lán, Cắm Muộn, Châu Hùng, Chóm Búa, Chúng Láng, Hạnh Thiết, Hùng Chân, Khủn Tỉnh, Kim Sơn, Phảnh Keo, Tân Tiến, Thông Thụ, Tiêu Bính.

Địa bàn của mỗi xã rất rộng, địa hình phức tạp do bị chia cắt bởi sông ngòi, khe suối và rừng núi, gây trở ngại lớn cho công tác tổ chức và quản lý của chính quyền cơ sở. Do vậy, ngày 17 tháng 2 năm 1961, Hội đồng Chính phủ đã ra Quyết định số 33/CP, chia 9 xã trong số 14 xã của huyện Quỳ Châu thành 27 xã.

Cuối năm 1962, huyện Quỳ Châu có 27 xã: Cắm Muộn, Châu Bính, Châu Bình, Châu Cường, Châu Đình, Châu Hạnh, Châu Hoàn, Châu Hội, Châu Hồng, Châu Hùng, Châu Kim, Châu Lộc, Châu Long, Châu Lý, Châu Nga, Châu Phong, Châu Phương, Châu Quang, Châu Sơn, Châu Thái, Châu Thắng, Châu Thành, Châu Thôn, Châu Thuận, Châu Tiến, Châu Yên, Thông Thụ.

Năm 1963, thực hiện Quyết định số 52/CP ngày 19 tháng 4 năm 1963 của Hội đồng Chính phủ, huyện Quỳ Châu được chia tách thành 3 huyện: Quế Phong, Quỳ Hợp và Quỳ Châu. Về phương diện văn bản Nhà nước, ngày quyết định chia tách huyện Quỳ Châu cũ có hiệu lực, cũng có thể xem là ngày tái lập của huyện Quỳ Châu mới. Huyện Quỳ Châu khi đó gồm có 11 xã: Châu Bính, Châu Bình, Châu Hạnh, Châu Hoàn, Châu Hội, Châu Nga, Châu Phong, Châu Phương, Châu Thắng, Châu Thuận, Châu Tiến.

Từ đó đến nay, địa dư hành chính của huyện Quỳ Châu có thêm một số điều chỉnh: cắt chuyển xã Châu Phương nhập về huyện Quế Phong (nay là xã Tiền Phong) theo Quyết định số 143-NV, ngày 17 tháng 4 năm 1965 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ; chia xã Châu Hoàn thành 2 xã: Châu Hoàn và Diên Lãm theo Quyết định số 159-NV ngày 24 tháng 3 năm 1969 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ; thành lập thị trấn Quỳ Châu theo Quyết định số 275/QĐ – BTCCBCP, ngày 14 tháng 6 năm 1990 của Ban tổ chức cán bộ nước CHXHCN Việt Nam. Tháng 5 năm 2010, thị trấn Quỳ Châu được mở rộng địa giới và đổi tên thành thị trấn Tân Lạc (theo Nghị quyết số 24/NQ-CP, ngày 12/5/2010 của Thủ tướng Chính phủ).

Trong quá trình lịch sử gần 600 năm, danh xưng Châu Quỳ - Quỳ Châu đã trải qua nhiều lần thay đổi về cấp độ hành chính và địa dư. Vì vậy, tìm hiểu địa danh hành chính Quỳ Châu sẽ có một ý nghĩa nhất định đối với việc nghiên cứu lịch sử, địa chí các huyện Quỳ Hợp, Quế Phong, Nghĩa Đàn và thị xã Thái Hòa ngày nay.

Thắng cảnh và di tích lịch sử
Quỳ Châu có nhiều thắng cảnh đẹp và nhiều di tích lịch sử có giá trị.
 Khu di tích Hang Bua  (theo tiếng Thái là thăm búa, nghĩa là Hang Sen) là hang ở bản Na Nhàng, tên khác là thôn Hồng Tiến, thuộc xã Châu Tiến, cách trung tâm huyện Quỳ Châu 15 km . Hang thuộc dạng karst, nằm trong núi đá vôi thuộc dãy núi Phà Én. Hang là một thắng cảnh tự nhiên gắn liền với truyền thuyết lịch sử, và với Lễ hội Hang Bua tổ chức sau Rằm tháng Giêng hàng năm. Hang Bua được công nhận là danh thắng Quốc gia năm 1997 .
 Hang Thẩm Ồm  (theo tiếng dân tộc Thái thăm ộm là hang Lớn) ở xã Châu Thuận huyện Quỳ Châu . Hang thuộc dạng karst, nằm trong núi đá vôi. Năm 1975 Viện Khảo cổ học đã khai quật và xác định đây là một di chỉ khảo cổ. Kết quả thu được 3 răng người và nhiều hoá thạch xương răng động vật, một công cụ đá thạch anh được chế tạo bằng kỹ thuật clac-tôn- hạch đập vào đe. Các di vật có niên đại cách ngày nay chừng 20 vạn năm. Điều này cho thấy người Thẩm Ồm là người hiện đại đầu tiên và sớm nhất biết đến ở nước ta .

Hiện nay, phòng truyền thống của huyện còn lưu giữ những hiện vật bằng đá và di chỉ hoá thạch của người vượn cổ. Ngoài ra, huyện còn có nhiều hang động núi đá đẹp khác, cùng với những huyền thoại cổ tích của người Thái về lập bản dựng mường.

Quỳ Châu có hệ thống sông suối đã tạo ra nhiều thác nước đẹp như thác Đũa, thác Tạt Ngoi, khe Nặm Pông. Đây là lợi thế của huyện để phát triển du lịch sinh thái. Quỳ Châu còn là một trong những điểm du lịch nằm trên tuyến Cửa Lò - Vinh - Nghĩa Đàn - Quỳ Châu - Quế Phong. Huyện đang xây dựng đề án phát triển du lịch sinh thái hang Bua - Thẩm Ồm - thác Xao Va - Tạt Ngoi - thác Đũa. Dự án này thành công sẽ mở ra hướng đi mới cho Quỳ Châu trong quá trình hội nhập và phát triển, góp phần vào sự kiện năm du lịch của Nghệ An trong năm 2005.

Kinh tế
Lâm nghiệp - ngành kinh tế trọng điểm
Quỳ Châu là huyện có diện tích rừng lớn ở Nghệ An, chiếm gần 60% diện tích đất tự nhiên, đứng thứ tư sau Tương Dương, Con Cuông và Quế Phong. Rừng Quỳ Châu mang đặc tính của rừng nhiệt đới, được phân bổ trên triền dốc lớn, núi cao với nhiều loại gỗ quý như: lim, lát hoa, hoàn linh, săng lẻ,... và nhiều loại cây dược liệu hoài sơn, thiên niên kiện, sa nhân. Trong đó phải kể đến cây quế, được xem như đặc sản của huyện cùng nhiều loài thú như: hươu, nai, gấu,... Tuy nhiên hiện nay những loài thú quý hiếm nói trên đã giảm đi đáng kể. Do đó, cần phải tăng cường các biện pháp nhằm bảo bồn các loài đã nói trên.

Tiểu thủ Công nghiệp
Ngành tiểu thủ công nghiệp với các nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát thủ công, hương trầm, tuy chưa phát triển mạnh, nhưng phần nào đã mang lại thu nhập cho nhiều hộ dân trong huyện. Các ngành thủ công nghiệp đã và đang ngày càng được phát triển, mở rộng về quy mô và nâng cao chất lượng sảnphẩm tạo ra.

Tăng cường kết cấu hạ tầng
Mặc dù, trong những năm qua, bức tranh kinh tế của Quỳ Châu đã khởi sắc, nhưng cơ bản Quỳ Châu vẫn là huyện nghèo, Mở rộng các hình thức thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài để xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế. Nổi bật là Dự án Phát triển nông thôn đa lĩnh vực của Chính phủ Bỉ với số vốn đầu tư 3,6 triệu EURO và các dự án nhỏ NGO của các tổ chức phi chính phủ, tạo cơ chế thu hút nguồn vốn trong nước để thúc đẩy nhiều ngành nghề phát triển tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động. Từ năm 1996 đến năm 2004, trên địa bàn huyện, hàng chục tỷ đồng đã được đầu tư vào lĩnh vực xây dựng cơ bản.

Giáo dục, y tế, văn hóa
Cùng với đẩy mạnh kết cấu hạ tầng, đời sống văn hoá của đồng bào các dân tộc Quỳ Châu ngày càng được nâng cao. Các giá trị văn hoá truyền thống được gìn giữ và phát triển. Toàn huyện có gần 6.000 hộ đạt gia đình văn hoá, 35 đơn vị cơ quan, làng bản đạt tiêu chuẩn đơn vị văn hoá". Mạng lưới y tế từ huyện xuống cơ sở được củng cố, hạn chế được dịch bệnh xảy ra. Tỷ lệ học sinh bỏ học giảm, số học sinh tốt nghiệp các cấp đạt 80% trở lên. Mỗi năm, huyện có từ 20 - 35 em thi đỗ vào các trường cao đẳng và đại học.

Tiến tới xây dựng nền kinh tế bền vững
Nằm ở trung tâm kinh tế vùng Tây Bắc của tỉnh,có nguồn lao động khá dồi dào, với 23,5 nghìn người ở độ tuổi lao động (chiếm 46%) có thể đáp ứng nhu cầu lao động tại chỗ. Tài nguyên khoáng sản quý hiếm (đá quý, vàng, quặng) và nguồn vật liệu xây dựng nhiều như: đá vôi, đá trắng, cát, sỏi, sét,... đủ khả năng đáp ứng nhu cầu, tiềm năng để phát triển lâm nghiệp do có diện tích rừng lớn. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng cao. Giao thông ngày càng thuận tiện, đảm bảo sự giao lưu kinh tế văn hoá giữa các vùng trong huyện.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Bombus coreanus

text:
Bombus coreanus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Yasumatsu mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1934


title: Drosophila pseudoobscura

text:
Drosophila pseudoobscura là một loài ruồi trái cây, được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu sự hình thành loài.

Năm 2005, D. pseudoobscura là loài Drosophila thứ nhì có bộ gen được sắp xếp theo trình tự, sau mẫu Drosophila melanogaster.

Diane Dodd was able to show allopatric speciation by reproductive isolation in D. pseudoobscura chỉ sau 8 thế hệ bằng cách sử dụng các loại thức ăn khác nhau, starch and maltose. Thí nghiệm của Dodd đã dễ dàng cho nhiều người khác tái tạo bản sao, bao gồm nhiều loại thức ăn và ruồi trái cây khác nhau.

Hình ảnh

Tham khảo

P


title: Melanotus pseudolegatus

text:
Melanotus pseudolegatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Virajpet

text:
Virajpet là một thị xã panchayat của quận Kodagu thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Virajpet có dân số 15.206 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Virajpet có tỷ lệ 81% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 78%. Tại Virajpet, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Kodagu


title: Warvillers

text:
Warvillers là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 21 dặm Anh (33 km) về phía đồng nam của Amiens, trên đường D329.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Warvillers trên trang mạng của INSEE
 Warvillers trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Vụ đánh bom Jakarta 2009

text:
Các tay khủng bố tự sát giả khách thuê phòng đã lén mang chất nổ vào hai khách sạn sang trọng của Hoa Kỳ tại thủ đô Indonesia và gây ra hai vụ nổ lớn hôm thứ sáu ngày 17 tháng 7 năm 2009 khiến chín người thiệt mạng và làm bị thương hơn 50 người, theo các điều tra viên.

Tấn công
Hai vụ nổ xảy ra gần như cùng lúc này đã chấm dứt tình trạng lắng dịu trong các vụ tấn công của khủng bố nhắm vào thường dân cũng như các mục tiêu Tây phương ở quốc gia đông dân theo Hồi giáo nhất thế giới này. Có ít nhất 18 người ngoại quốc trong số những người chết và bị thương.

Các vụ nổ ở khách sạn J.W. Marriott và Ritz-Carlton, nằm cạnh nhau trong khu vực thương mại sang trọng ở Jakarta, đã làm vỡ tung các cửa sổ bằng kính với các mảnh vụn bay tung tóe khắp phố, tạo nên một đám khói dày đặc. Mặt tiền của hai khách sạn này chỉ còn là những mảnh kim loại cong queo.

Thương vong
Có hai người Úc, hai từ Hà Lan, một người Tân Tây Lan và một người Indonesia trong số những người thiệt mạng nhưng có các tin tức trái ngược về số nạn nhân. Ở khách sạn Marriott đang có một cuộc họp của giới lãnh đạo các công ty lớn ở Indonesia do công ty tư vấn CastleAsia tổ chức, theo lời công ty này, vốn do một công dân Hoa Kỳ làm chủ.

"Tôi rất quan ngại về tình trạng của ba người Úc tiếp theo vụ nổ bom của khủng bố ở Jakarta sáng sớm hôm nay," Thủ tướng Úc Kevin Rudd cho báo chí vào chiều ngày 17 tháng 7. "Một trong ba người này là một viên chức tòa đại sứ Úc. Con số này có thể thay đổi trong thời gian tới."

Điều tra
Một cơ quan nghiên cứu Úc, Viện Nghiên cứu Chính sách Chiến lược tiên đoán rằng nhóm khủng bố lớn ở vùng Đông Nam Á, Jemaah Islamiyah (JI) có thể sẽ mở lại các cuộc tấn công khủng bố chỉ một ngày trước khi cuộc tấn công ngày 17 tháng 7 xảy ra. Một bản nhận định đưa ra ngày 17 tháng 7 nói rằng do có tranh chấp trong thành phần lãnh đạo và việc trả tự do cho các thành phần tù nhân JI đã khiến cho khả năng các nhóm trong JI tìm cách mở các cuộc tấn công bạo lực để nâng cao tinh thần thành viên trong tổ chức khủng bố này.

Chú thích

Liên kết ngoài
Foto-foto pengeboman
Malaysian fugitive terror mastermind aspires to lead regional al-Qaida

Marriott International
Indonesia năm 2009
Vụ khủng bố năm 2009
Khủng bố tại Indonesia
Khủng bố Hồi giáo
Khách sạn
Á


title: Kenneth Pitzer

text:
Kenneth Sanborn Pitzer (6.1.1914 – 26.12.1997) là nhà hóa học lý thuyết và nhà giáo dục người Mỹ, đã đoạt Huy chương Priestley và giải Willard Gibbs.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Pitzer đậu bằng cử nhân khoa học ở Học viện Công nghệ California năm 1935 và bằng tiến sĩ ở Đại học California tại Berkeley năm 1937. Sau đó ông được bổ nhiệm vào ban giảng huấn ở Phân khoa Hóa học Đại học California tại Berkeley rồi được nâng lên chức giáo sư. Từ năm 1951 tới năm 1960, ông làm chủ nhiệm khoa ở Trường Hóa học Đại học California tại Berkeley.

Ông nổi tiếng về công trình nghiên cứu các đặc tính nhiệt động lực của các phân tử,

Ông làm giám đốc phụ trách nghiên cứu của Ủy ban nguyên tử năng Hoa Kỳ từ năm 1949 tới 1951 và là viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Hoa Kỳ.. Ông làm chủ tịch thứ ba của Đại học Rice từ năm 1961 tới 1968 và làm chủ tịch thứ sáu của Đại học Stanford từ 1969 tới 1971, rồi trở lại Đại học California tại Berkeley.

Ông nghỉ hưu năm 1984, nhưng vẫn tiếp tục nghiên cứu cho tới khi qua đời.

Kenneth Pitzer là người khai lời chứng chủ yếu chống lại Robert Oppenheimer trong phiên tòa xử Oppenheimer, do đó ông bị cách chức khỏi Ủy ban nguyên tử năng và thu hồi giấy phép an ninh.

Gia đình
Cha ông - Russell K. Pitzer - là người sáng lập Pitzer College, một trong 7 Claremont College ở California. Con trai ông - Russell M. Pitzer - cũng là nhà hóa học nổi tiếng hiện đang giảng dạy ở Đại học bang Ohio.

Giải thưởng
 Huy chương Priestley năm 1969
 Giải Willard Gibbs năm 1976
 Huy chương Khoa học quốc gia (Hoa Kỳ)

Xem thêm
 Các phương trình Pitzer
Pitzer Strain

Tham khảo

Liên kết ngoài
Guide to the Kenneth S. Pitzer Papers at The Bancroft Library

Sinh năm 1914
Mất năm 1997
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Nhà hóa học lý thuyết
Cựu sinh viên Đại học California tại Berkeley
Giáo sư Đại học California tại Berkeley


title: Impages escondida

text:
Impages escondida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Impages


title: Loon-Plage

text:
Loon-Plage là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 35,67 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 6510 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 5 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Loonplage


title: Cardiohypnus nepalensis

text:
Cardiohypnus nepalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Cardiohypnus


title: Gynandrobrotica guerreroensis

text:
Gynandrobrotica guerreroensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Gynandrobrotica


title: Eleutherodactylus parvillus

text:
Eleutherodactylus parvillus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Colombia và Ecuador.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Castro, F. & Cisneros-Heredia, D. 2004. Eleutherodactylus parvillus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

parvillus


title: 4313 Bouchet

text:
4313 Bouchet (1979 HK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1979 bởi Henri Debehogne ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4313 Bouchet

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Hemaris dentata

text:
Hemaris dentata là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở phía nam Thổ Nhĩ Kỳ as far phía tây as the Toros Mountains.

Sải cánh khoảng 36–45 mm. Đây là một loài sống ban ngày. Cá thể trưởng thành mọc cánh từ giữa tới cuối tháng 7 làm một đợt per year.

Ấu trùng có lẽ ăn các loài Lonicera.

Chú thích

Tham khảo

Hemaris
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ


title: (213893) 2003 TN2

text:
{{DISPLAYTITLE:(213893) 2003 TN2}}(213893) 2003 TN2 là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 10 năm 2003 bởi James Whitney Young ở Đài thiên văn Núi bàn gần Wrightwood, California.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 213893 (2003 TN2).

Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Vrigny, Orne

text:
Vrigny là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 273 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: (8613) 1978 VE10

text:
{{DISPLAYTITLE:(8613) 1978 VE10}}

(8613) 1978 VE10 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 11 năm 1978.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tipula dichroa

text:
Tipula dichroa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Barpeta

text:
Barpeta là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Barpeta thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Địa lý
Barpeta có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 35 mét (114 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Barpeta có dân số 41.175 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Barpeta có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 75%. Tại Barpeta, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam
Barpeta

ar:باربتا
hi:बारपेटा जिला
bpy:বড়পেটা
new:बर्र्या


title: Drasterius amplicollis

text:
Drasterius amplicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Drasterius


title: Desmopachria rhea

text:
Desmopachria rhea là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được K.B.Miller miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Desmopachria


title: Symplecta nigrohalterata

text:
Symplecta nigrohalterata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Symplecta
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Los Ausines

text:
Los Ausines là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 136 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Laoang, Bắc Samar

text:
Laoang là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Bắc Samar, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 56.196 người.

Barangay

Laoang được chia thành 56 barangay.

<table border=0>Abaton
Aguadahan
Aroganga
Atipolo
Bawang
Baybay (Pob.)
Binatiklan
Bobolosan
Bongliw
Burabud
Cabadiangan
Cabagngan
Cabago-an
Cabulaloan
Cagaasan
Cagdara-o
Cahayagan
Calomotan
CandawidCangcahipos
Canyomanao
Catigbian
E. J. Dulay
G. B. Tan
Gibatangan
Guilaoangi (Pob.)
Inamlan (Gapas-gapas)
La Perla
Langob
Lawaan
Little Venice (Pob.)
Magsaysay
Marubay
Mualbual
Napotiocan (Salvacion)
Oleras
Onay (Doña Luisa)
Palmera
Pangdan
Rawis
Rombang
San Antonio (Son-og)
San Miguel Heights (Pob.)
Sangcol
Sibunot
Simora
Sto. Niño (Calintaan) Pob.
Suba
Tan-awan
Tarusan
Tinoblan
Tumaguingting (Pob.)
Vigo
Yabyaban (San Vicente)
Yapas
Talisay

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của Bắc Samar


title: Atlantagrotis

text:
Atlantagrotis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài tiêu biểu
Atlantagrotis aethes (Mabille, 1885)
Atlantagrotis hesperoides (Köhler, 1945)
Atlantagrotis nelida (Köhler, 1945)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: Dactylostalix

text:
Dactylostalix là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan


title: Surnadal

text:
là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy.

Surnadal được lập làm đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Rindal đã được tách khỏi Surnadal năm 1858. Stangvik và Åsskard (được tách khỏi Stangvik ngày 1 tháng 5 năm 1895) đã được sáp nhập với Surnadal ngày 1 tháng 1 năm 1965.

Dạng tiếng Na Uy Cổ của đô thị này là Surnardalr. Tiếp đầu ngữ là sở hữu cách của tên sông Surna, còn đuôi là dalr m 'thung lũng'.

Cho đến năm 1918, tên này được viết Surendalen.

Đô thị này gồm Thung lũng chính Surnadal và nhiều Thung lũng và làng khác như: Bæverfjord, Bæverdalen, Bøfjorden, Østbødalen, Todalen, Stangvik và Øvre Surnadal. Đô thị này được dãy núi Trollheimen và Sunndal bao quanh về phía nam, Rindal về phía đông, Halsa về phía bắc và các fjord về phía tây.

Đỉnh núi cao nhất là Snota, 1.668 m. Sông Surna (Na Uy) chảy qua Thung lũng từ phía đông qua tây. Đô thị này là quê hương của Hans Hyldbakk và Rune Gjeldnes.

Tham khảo

Nordmøre
Møre og Romsdal