title: Antirhea sintenisii

text:
Antirhea sintenisii là một loài thực vật]] thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Puerto Rico.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Antirhea sintenisii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Puerto Rico
Antirhea
Thực vật dễ tổn thương


title: Beuvraignes

text:
Beuvraignes là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D133, khoảng 30 dặm Anh về phía đông nam của Amiens, xã Beuvraignes toạ là ở trung tâm của Hauts-de-France, cực đông nam của là đồng bằng màu mỡ Santerre.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(Tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Beuvraignes sur le site de l'Insee
 Beuvraignes sur le site du Quid

Xã của Somme


title: Purchena

text:
Purchena là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 55 km², .

Biến động dân số

Source: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Purchena - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  Purchena  - Diputación Provincial de Almería
  Juegos Moriscos  - Moorish Games official page
  Purchena - City Council official page


title: Chaudebonne

text:
Chaudebonne  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Chaudebonne nằm ở khu vực có độ cao từ 542-1600 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Tipula subonusta

text:
Tipula subonusta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Plectrocnemia barbata

text:
Plectrocnemia barbata là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Polycentropodidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Plectrocnemia


title: Oomorphoides sakaii

text:
Oomorphoides sakaii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Oomorphoides


title: Phạm Đình Trọng

text:
Phạm Đình Trọng có thể là một trong những nhân vật sau:

 Phạm Đình Trọng, tướng thời Lê Mạt trong lịch sử Việt Nam, có công dẹp khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài.
 Phạm Đình Trọng, nhà văn hiện đại Việt Nam


title: Dentimargo biocal

text:
Dentimargo biocal là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dentimargo


title: Perdita lipovskyi

text:
Perdita lipovskyi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1964


title: Ampedus rugosus

text:
Ampedus rugosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Mộ

text:
Mộ (đồng nghĩa: mồ hay mả hay còn gọi chung là mồ mả, hay còn gọi là nơi chôn cất) là nơi người chết được chôn cất hay còn được gọi là nơi người đã vĩnh viễn ra đi an nghỉ theo hình thức mai táng (khi đã chôn cất xuống đất gọi là mộ phần hay phần mộ thường được đắp có bia đá hoặc cắm Thánh giá nếu người mất là giáo dân). Những nơi chôn cất mồ mả hoang vu vắng lặng ít được coi sóc được gọi là nghĩa địa hay bãi tha ma. Là một phương thức táng người đã khuất phổ biến toàn thế giới theo hình thức địa táng, mộ thường nằm tập trung ở các nghĩa trang hoặc nằm riêng lẻ, với xác người chết hoặc tro đốt xác chôn bên dưới. Mộ có cái có nhà mồ hoặc có quy mô bề thế hơn được gọi là lăng hay lăng mộ, lăng tẩm (thường dùng để nơi cất giữ di hài của vua chúa và danh nhân). Mộ thường chứa đựng những đồ vật dấu tích cho các nhà khảo cổ về cuộc sống và văn hóa của các thời kỳ trước đó. Trong một vài tôn giáo, người ta tin rằng thể xác cần phải nguyên vẹn thì linh hồn mới tồn tại và trong một vài tôn giáo khác, sự phân hủy hoàn toàn của thể xác rất quan trọng cho sự yên nghỉ của những linh hồn người đã khuất (Do Thái giáo).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thiên táng ở Tây Tạng

Lăng mộ
Đài tưởng niệm và nghĩa trang liệt sĩ


title: Castelnau-Rivière-Basse

text:
Castelnau-Rivière-Basse là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Pyrénées

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Trielasmus varians

text:
Trielasmus varians là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1846.

Chú thích

Tham khảo

V


title: Mangifera orophila

text:
Mangifera orophila là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Mangifera orophila. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
orophila
Thực vật dễ tổn thương


title: Eloeophila maculata

text:
Eloeophila maculata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Palearctic
Động vật được mô tả năm 1804


title: Kinh tế học môi trường

text:
Kinh tế học môi trường là một chuyên ngành của kinh tế học ứng dụng đề cập đến những vấn đề môi trường (thường còn được sử dụng bởi các thuật ngữ khác). Khi sử dụng các phương pháp chuẩn tắc của kinh tế học tân cổ điển, nó được phân biệt với kinh tế xanh hay kinh tế sinh thái trong đó bao gồm cả các cách tiếp cận không chuẩn tắc cho những vấn đề môi trường, khoa học môi trường, nghiên cứu môi trường, hoặc sinh thái. Theo chương trình Kinh tế học Môi trường của Cơ quan Quốc gia về Nghiên cứu Kinh tế (NBER), Mỹ:

[...]Kinh tế học môi trường [...] thực hiện các nghiên cứu lý thuyết hoặc thực nghiệm về các ảnh hưởng kinh tế của các chính sách quốc gia hay địa phương trên toàn thế giới [...]. Những vấn đề cụ thể bao gồm chi phí và lợi ích của các chính sách môi trường mang tính thay thế cho nhau để giải quyết những vấn đề như ô nhiễm không khí, chất lượng nước, các chất độc hại, chất thải rắn, và nóng lên toàn cầu.

Lĩnh vực có liên quan (có thể là cách tiếp cận thay thế cho cùng lĩnh vực) là Kinh tế học sinh thái, mà được xem như là tiền đề rằng kinh tế học là một lĩnh vực con thật sự của sinh thái học.

Các chủ đề và khái niệm
Trung tâm của kinh tế học môi trường là khái niệm ảnh hưởng ngoại lai. Điều này có nghĩa là một số ảnh hưởng của một hoạt động đã không được tính hết vào trong giá của nó. Ví dụ, ô nhiễm vượt quá mức "tối ưu" xã hội có thể xảy ra nếu giá mà người sản xuất đưa ra không trang trải đủ các chi phí gây ra cho người bị ảnh hưởng tiêu cực. Một ví dụ nổi tiếng về ảnh hưởng ngoại lai là Bi kịch của mảnh đất công của Garrett Hardin, xảy ra gắn liền với các hàng hóa công cộng. Du khách tham quan một khu vực giải trí miễn phí sẽ sử dụng tài nguyên nhiều hơn nếu họ phải trả tiền cho nó, dẫn đến sự xuống cấp môi trường. Tất nhiên điều này giả định rằng không có một công cụ chính sách nào (ví dụ như giấy phép, các quy định) được sử dụng để quản lý việc vào tham quan.

Trong thuật ngữ kinh tế, đó là những ví dụ về những thất bại thị trường, và đó là kết quả mà không hiệu quả dưới quan điểm kinh tế. Ở đây tính không hiệu quả được gây ra do bởi một hoạt động gây quá nhiều ô nhiễm được thực hiện, khi mà người gây ô nhiễm không quan tâm đến lợi ích của những người bị ảnh hưởng tiêu cực từ ô nhiễm. Điều này đã dẫn đến những nghiên cứu gây tranh cãi trong việc đo lường phúc lợi nhằm lượng hóa trong khi ô nhiễm bắt đầu thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe con người và chất lượng cuộc sống nói chung.

Các giải pháp
Các giải pháp nhằm giải quyết những ảnh hưởng ngoại lai đó bao gồm:

Xác định đầy đủ hơn quyền tài sản
Định lý Coase cho rằng việc quy định quyền tài sản sẽ dẫn đến một giải pháp tối ưu, mà không cần biết là ai được quyền nhận chúng, nếu các chi phí giao dịch là không đáng kể và số lượng những bên tham gia thương lượng là hạn chế. Ví dụ, nếu những người sống gần một nhà máy có quyền sử dụng nước và không khí sạch, hoặc nếu nhà máy có quyền gây ô nhiễm, khi đó có thể là nhà máy có thể trả cho những người bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm hoặc cũng có thể những người này có thể trả cho nhà máy để không gây ô nhiễm. Hoặc, chính những người dân có thể hành động khi họ muốn nếu những quyền về tài sản khác bị vi phạm.

Luật những người gác sông ở Mỹ của thập niên 1880 là một ví dụ ban đầu, cho phép những cư dân ở cuối sông quyền giới hạn ô nhiễm ở đầu sông nếu chính phủ không hành động (một ví dụ ban đầu về dân chủ vùng sinh thái. Nhiều thị trường về "quyền ô nhiễm" đã được tạo ra cuối thế kỷ 20. -- Xem Mua bán các khí thải.

Việc xác nhận rõ quyền tài sản là một giải pháp cho vấn đề gây tranh cãi trong lĩnh vực kinh tế học môi trường và luật môi trường và rộng hơn là chính sách; trong các hệ thống Anh_Mỹ và nhiều hệ thống luật pháp khác, một người có quyền thực hiện bất kỳ một hành động nào trừ phi luật pháp cấm tuyệt đối về điều đó. Vì vậy, quyền tài sản đã được quy định (nhà máy đang gây ô nhiễm có quyền gây ô nhiễm).

Đánh thuế ô nhiễm
Gia tăng các chi phí ô nhiễm sẽ ngăn cản việc gây ô nhiễm, và sẽ cung cấp "động cơ năng động", mà tiếp tục hoạt động thậm chí khi các mức ô nhiễm đã giảm. Thuế ô nhiễm nhằm giảm ô nhiễm đến mức "tối ưu" xã hội có thể thiết lập một mức mà ô nhiễm chỉ có thể xảy ra nếu lợi ích cho xã hội (như, dưới dạng sản xuất nhiều hơn) vượt quá chi phí. Một số ủng hộ một sự thay đổi chủ yếu từ việc đánh thuế vào thu nhập và doanh số sang đánh thuế vào ô nhiễm - cái gọi là "sự thay đổi thuế xanh".

Hạn ngạch về ô nhiễm
Biện pháp giảm ô nhiễm bằng cách áp dụng các giấy phép thải có thể chuyển nhượng nhận được nhiều sự ủng hộ. Người ta cho rằng nếu những giấy phép này được mua bán tự do thì có thể giảm thiểu ô nhiễm ít ra là về mặt chi phí. Theo lý thuyết, nếu việc chuyển nhượng hạn ngạch được cho phép, khi đó một hãng có thể giảm lượng ô nhiễm của mình nếu làm như thế là rẽ hơn việc trả tiền để thuê người khác làm. Trong thực tế, cách tiếp cận giấy phép có thể chuyển nhượng đã đạt được một số thành công, ví dụ chương trình mua bán dioxide lưu huỳnh của Mỹ, sự quan tâm trong việc áp dụng nó đã lang tỏa sang một số vấn đề môi trường khác.

Các quy định về môi trường
Tác động kinh tế ở đây đã được ước lượng bởi những người ra quy định. Thường điều này được thực hiện bởi phân tích chi phí - lợi ích. Có một sự gia tăng về việc thực hiện các quy định (còn được biết đến như là các công cụ "mệnh lệnh và quản lý") là không khác biệt nhiều với các công cụ kinh tế như thường được công nhận bởi những người đề xuất thuộc kinh tế môi trường. Ví dụ 1, các quy định được tuân thủ bởi tiền phạt, mà hoạt động dưới dạng thuế nếu ô nhiễm vượt quá ngưỡng quy định. Ví dụ 2, ô nhiễm phải được giám sát và tuân thủ, cho dù là dưới chế độ thuế ô nhiễm hoặc chế độ quy định. Sự khác biệt chủ yếu mà một nhà kinh tế môi trường có thể tranh luận tồn tại giữa hai phương pháp, tuy nhiên, là tổng chi phí của quy định. Quy định về "mệnh lệnh và quản lý" thường áp dụng các giấy phép thải đồng nhất đối với người gây ô nhiễm, mặc dù mỗi hãng có chi phí khác nhau trong việc giảm thải. Một số hàng, trong hệ thống này, có thể giảm thải không tốn kém lắm, trong khi đó những hãng khác lại giảm thải với chi phí cao. Chính vì điều này, tổng chi phí giảm thải có một số nỗ lực tốn kém và không tốn kém để giảm thải. Các quy định về kinh tế môi trường tìm kiếm trước hết là các nỗ lực giảm thải rẽ nhất, rồi mới đến các phương pháp tốn kém hơn. Ví dụ, như đã nói trước đây, mua bán, trong hệ thống quota, có nghĩa là hãng chỉ giảm thải nếu làm việc đó là ít tốn kém hơn so với việc thuê người khác làm việc đó. Điều này làm giảm chi phí cho nỗ lực giảm thải toàn bộ.

Các cách tiếp cận thay thế đối với kinh tế học môi trường
Tất cả những gì đề cập ở trên được tán thành bởi lý thuyết cụ thể về vốn thiên nhiên (Hawken, Lovins, Lovins). Cuốn sách đi xa hơn bằng cách hình dung về một thế giới mà ở đó các dịch vụ thiên nhiên được đề cập ngang hàng với vốn vật chất.

Một bối cảnh khác mà ở đó các ngoại ứng được áp dụng khi toàn cầu hóa cho phép một người chơi trên thị trường - mà người này không quan tâm đến đa dạng sinh học đưa ra giá rẻ hơn một người khác - mà người này tạo nên "cuộc chạy đua" trong các quy định và bảo tồn. Đến lược điều này có thể gây nên những mất mát về vốn thiên nhiên với hậu quả là vấn đề rửa trôi, các vấn đề về nước tinh khiết, dịch bệnh, sa mạt hóa, và những hậu quả khác mà theo quan điểm kinh tế là không hiệu quả. Sự quan tâm này liên quan đến một lĩnh vực con về phát triển bền vững và những mối quan hệ chính trị của nó, phong trào chống toàn cầu hóa.

Kinh tế học môi trường đã từng được phân biệt với kinh tế học tài nguyên nhưng bây giờ rất khó để mà phân biệt như là một lĩnh vực tách biệt khi mà cả hai đã trở nên gắn liền với sự bền vững và căn bản hơn các nhà kinh tế xanh tách ra để làm việc cho một lĩnh vực thay thế kinh tế chính trị.

Kinh tế học môi trường là một tác nhân chính đối với các lý thuyết về chủ nghĩa tưu bản thiên nhiên và tài chính môi trường, mà có thể nói rằng là cả hai nhánh con của kinh tế học môi trường quan tâm đến lần lượt là bảo tồn tài nguyên trong sản xuất, và giá trị đa dạng sinh học đối với nhân loại.

Căn bản hơn các nhà kinh tế học xanh bát bỏ kinh tế học tân cổ điển để ủng hộ kinh tế chính trị mới vượt qua chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa cộng sản mà nhấn mạnh đến sự tương tác qua lại giữa kinh tế con người và môi trường tự nhiên, thừa nhận rằng "kinh tế là ba phần năm của sinh thái học" - Mike Nickerson.

Những cách tiếp cận căn bản hơn này có thể ám chỉ những thay đổi đối với cung tiền và cũng có thể là sự dân chủ vùng sinh học do đó "những giới hạn về môi trường" chính trị, kinh tế, và sinh thái được sắp thành một hàng, và không phải chịu sự buôn chứng khoán thường có thể dưới chủ nghĩa tư bản.

Theo đó, vẫn còn có nhu cầu cho lĩnh vực kinh tế học môi trường bảo tồn hơn, và các lĩnh vực con của nó tài chính môi trường, vốn thiên nhiên, đo lường phúc lợi và phát triển bền vững.

Xem thêm
 Nhiên liệu sinh học
 Cân bằng năng lượng
 Kiểm toán môi trường
 Thương mại bình đẳng
 Quyền tài sản (kinh tế học)
 Tài nguyên môi trường
 Tài nguyên có thể tái tạo
 Đánh giá rủi ro
 Chủ nghĩa công đoàn xanh
 Định lý Coase
 Giả thuyết Porter

Tham khảo
 Allen K. Kneese and Clifford S. Russell (1987). "Kinh tế học môi trường," The New Palgrave: A Dictionary of Economics, v. 2, pp. 159–64.

Sách tham khảo
 Allen V. Kneese and Clifford S. Russell (1987). "environmental economics," The New Palgrave: A Dictionary of Economics, v. 2, pp. 159–64.
 Robert N. Stavins (2008). "environmental economics," The New Palgrave Dictionary of Economics, 2nd Edition. Abstract & article.
 Maureen L. Cropper and Wallace E. Oates (1992). "Environmental Economics: A Survey," Journal of Economic Literature, 30(2), pp. 675-740(press +).

 Tausch, Arno, ‘Smart Development’. An Essay on a New Political Economy of the Environment (March 22, 2016). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=2752988 or https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2752988
 UNEP (2007). Guidelines for Conducting Economic Valuation of Coastal Ecosystem Goods and Services, UNEP/GEF/SCS Technical Publication No. 8.
 UNEP (2007). Procedure for Determination of National and Regional Economic Values for Ecotone Goods and Services, and Total Economic Values of Coastal Habitats in the context of the UNEP/GEF Project Entitled: “Reversing Environmental Degradation Trends in the South China Sea and Gulf of Thailand”, South China Sea Knowledge Document No. 3. UNEP/GEF/SCS/Inf.3

Tham khảo

Môi trường
Thất bại thị trường
Khoa học xã hội môi trường
Kinh tế môi trường


title: Desbordesius

text:
Desbordesius là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1933.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Desbordesius piceus Kimoto, 1989

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Leioproctus mas

text:
Leioproctus mas là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1965


title: Andrena nesterovi

text:
Andrena nesterovi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1982


title: Andrena guttata

text:
Andrena guttata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1969


title: Vương Trung Hiếu

text:
Vương Trung Hiếu (sinh 1959) là một nhà văn, nhà báo, dịch giả, nhà nghiên cứu đa ngành. Ông có bằng thạc sĩ về khoa học lịch sử; hiện đang sống và làm việc tại Bangkok, Thái Lan.. Tính đến năm 2007, ông đã xuất bản trên 200 quyển sách thuộc thể loại biên soạn, dịch thuật và tiểu thuyết. Tên thật cũng là bút danh chính của ông, ngoài ra ông còn bút danh Uyên Uyên, Thoại Sơn.

Tiểu sử
Vương Trung Hiếu sinh ngày 7 tháng 9 năm 1959 tại An Giang. Khi bé, ông sống tại Long Xuyên với cha mẹ, cả hai đều là nhà giáo trong một gia đình với 8 người con, mà ông là con trưởng. Ông học tiểu học ở Trường Nam Long Xuyên, trung học ở Trường Thoại Ngọc Hầu. Sau năm 1975, gia đình ông dời về quê ngoại ở huyện Thoại Sơn, An Giang. Năm 1977, do muốn sống ở quê nhà nên ông thi vào Trường Cao đẳng Sư phạm An Giang, học khoa Văn. Sau khi học xong, ông lại muốn nâng cao kiến thức hơn nữa nên xin gia đình cho đi học tiếp. Trong thập niên 1980, ông cùng các em lần lượt vào học những trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông tốt nghiệp cử nhân Anh văn và Ngữ văn Việt Nam của Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, thạc sĩ khoa học lịch sử - Viện Khoa học Xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 1991. Vương Trung Hiếu thành thạo tiếng Anh, tiếng Pháp và chữ Hán. Ông bắt đầu viết văn và viết báo từ năm 1987, ông có nhiều bài đăng trên các báo Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Tuổi Trẻ, Phụ Nữ, các tạp chí Văn, Kiến thức Ngày nay và một số báo, tạp chí khác ở Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương thuộc Nam bộ. Vương Trung Hiếu cư ngụ tại Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 1983, đến năm 2011 vợ chồng ông sang học tập và làm việc tại Bangkok, Thái Lan . Hiện nay, ông là cộng tác viên thường xuyên của báo Thanh Niên, phụ trách mục Lắt léo chữ nghĩa và viết mảng văn hóa. .

Chí hướng
Ông chịu ảnh hưởng của học giả Nguyễn Hiến Lê và có nhiều đóng góp cho thể loại Sách học làm người. Ông phát biểu: "Viết báo là bước thử sức để được đến những trang viết thuộc mảng đề tài mà ngay từ khi còn là học sinh phổ thông rồi sinh viên, tôi đã ôm ấp Sách Học làm người.

Khi nhỏ ông đã hâm mộ học giả Nguyễn Hiến Lê. Ông kể:
"Ngay từ hồi còn nhỏ ở Long Xuyên, lâu lâu có một vị khách đã có tuổi ghé thăm gia đình. Nhìn bề ngoài, cách ăn mặc, dáng vẻ của ông khách cũng như bao con người ở quê ông, điều ngạc nhiên đến tò mò của một đứa trẻ như ông là thấy cha mẹ mình tiếp đón ông khách rất chân tình nhưng luôn "dạ-thưa" đầy sự tôn kính. Sau này ông mới biết rằng ông khách ấy chính là học giả Nguyễn Hiến Lê. Thời trẻ, mẹ ông đã trọ học 5 năm ở nhà Nguyễn Hiến Lê nên gia đình ông và gia đình Nguyễn Hiến Lê khá thân thiết".

Ông thật sự bị cuốn hút vào các quyển sách của Nguyễn Hiến Lê, vào những năm học cuối cấp phổ thông ông đã say mê nghiền ngẫm những điều trong Sách Học làm người và quyết tâm đi theo con đường mà Nguyễn Hiến Lê đã đi, nghĩa là học Nguyễn Hiến Lê để "viết" và viết cũng là để "học". Điểm khác nhau là Nguyễn Hiến Lê thường biên dịch sách của một nhà tư tưởng, còn Vương Trung Hiếu thì tổng hợp tư liệu từ sách báo tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Pháp.

Nhận xét
 "Trước khi trở thành nhà văn, nhà biên soạn và dịch thuật, Vương Trung Hiếu là một nhà báo năng nổ với nhiều bài viết giàu tính thời sự, chất nhân văn, yếu tố học thuật. Các bài viết của anh xuất hiện đều đặn trên các trang báo ở Thành phố Hồ Chí Minh, ở An Giang quê anh và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Để cống hiến được nhiều cho sự nghiệp, Vương Trung Hiếu xác định phải học, học từ thực tế cuộc sống, học từ truyền thống, lịch sử dân tộc, học để hoàn thiện kiến thức chuyên môn. Sau nhiều năm chuyên cần, Hiếu đã học cao học khoa học lịch sử. Từ những ưu thế này cộng với niềm say mê công việc sưu tầm, nghiên cứu, đúc kết, Vương Trung Hiếu đã cho ra đời hàng loạt những tác phẩm thuộc lĩnh vực biên soạn, dịch thuật tạo được tiếng vang, ấn tượng lớn trong giới nghiên cứu..."

Một số sách đã xuất bản

Truyện dài
 Tình khúc hồng (Nhà xuất bản Trẻ,1991)
 Ngày chúng mình quen nhau (Nhà xuất bản Lao động, 1991)
 Hương Quỳnh (2 tập, Nhà xuất bản Lao động, 1992)
 Đêm tóc rối (2 tập, bút danh Uyên Uyên, NHX Thuận Hóa, 1993)

Danh ngôn
 Danh ngôn Đông phương (Hoài Anh, Hồ Sĩ Hiệp, Vương Trung Hiếu và những người khác)(Nhà xuất bản Thanh Niên, 1991)
 Danh ngôn tình yêu-hôn nhân- gia đình (Việt-Anh-Pháp), VTH và Ngô Chanh (Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh,1993)
 Danh ngôn Đông Tây Pháp Việt (VTH và Trần Đức Tuấn)(Nhà xuất bản Đà Nẵng, 1994)
 Hán học danh ngôn (Hán-Việt) (Nhà xuất bản Văn Nghệ, 2002)
 Danh ngôn thế giới Anh-Việt (Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1995)
 Lời vàng trong kinh doanh (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 1997)
 Tư tưởng nhân loại (Nhà xuất bản Thanh Niên, 2001)

Tâm lý-hôn nhân-gia đình
 Chuyện tình của các danh nhân (4 tập, nhóm tác giả: Vương Trung Hiếu, Hoài Anh, Hồ Sĩ Hiệp, Hoàng Như Mai, Phan Nghị và những người khác - Nhà xuất bản Thanh Niên, 1989)
 Bạn gái và tình yêu (Nhà xuất bản Đồng Nai, 1995)
 Nghệ thuật sống hạnh phúc (Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, 1996)
 Con đường đi tới thành công (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 1996)
 Để giữ hạnh phúc gia đình (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 1997)
 Nuôi dạy con bạn cần biết (Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1997)
 Xã giao văn minh và lịch sự (Nhà xuất bản Cà Mau, 1998)
 Hiểu người hiểu ta (Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1998)
 Họ trở thành tỷ phú như thế nào (Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1999)
 Tâm sinh lý bạn trẻ (Nhà xuất bản Đồng Nai, 1999)
 Nghệ thuật chinh phục lòng người (Nhà xuất bản Đà Nẵng, 2000)
 Chuyện tình danh nhân (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2001)
 Thay đổi cuộc sống trong 7 ngày (nguyên tác tiếng Anh của Pat Tyrie, Vương Trung Hiếu biên dịch, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2002)
 80 điều cần làm để trở thành ông chủ lớn (nguyên tác tiếng Anh của David Freemantle, Vương Trung Hiếu biên dịch, Nhà xuất bản Thanh Niên, 2003)
 Mang thai và những điều cần biết (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 2007)
 Chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 2007)

Văn học dân gian
 Tục ngữ Việt Nam chọn lọc (Nhà xuất bản Văn Nghệ, 1996)
 Tục ngữ các nước trên thế giới (Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, 2000)
 Kho tàng truyện trạng Việt Nam (5 tập, Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, 2001)
 Những tập tục kỳ lạ trên thế giới (Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, 2001)
 Ca dao Việt Nam, ca dao tình yêu (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2006)

Trồng trọt-Chăn nuôi
 Kỹ thuật nuôi gà chăn thả (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2003)
 Kỹ thuật nuôi gà công nghiệp (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2003)
 Kỹ thuật nuôi baba, lươn, ếch và cá rô đồng (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2003)
 Nuôi heo năng suất cao (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2003)
 Kỹ thuật nuôi dê (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2003)
 Kỹ thuật trồng và tạo dáng cây cảnh (Nhà xuất bản Trẻ, 2005)
 Tìm hiểu 154 giống chó thuần chủng (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2006)
 Kỹ thuật nuôi thỏ (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2006)
 Kỹ thuật trồng và tạo dáng cây mai (Nhà xuất bản Lao động, 2006)
 Kỹ thuật nuôi cá rô phi (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2006)
 Kỹ thuật nuôi cá tra và cá ba sa (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2006)
 Kỹ thuật nuôi cá chép và cá mè (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2007)
 Kỹ thuật nuôi cá La hán, cá dĩa, cá rồng, cá vàng, cá xiêm, cá bảy màu (Nhà xuất bản Lao động, 2007)

Thể loại khác
 Giây phút khôn ngoan (truyện song ngữ Anh-Việt) (Nhà xuất bản Văn Nghệ, 1996)
 Những chuyện lý thú về máy vi tính (Nhà xuất bản Phụ Nữ, 1998)
 Ảo thuật- Trò chơi vui lạ (bút danh Thoại Sơn, Nhà xuất bản Đồng Nai, 2001)
 Những thủ pháp ảo thuật (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2003)
 Để có trí nhớ tốt (Nhà xuất bản Đồng Nai, 2004)
 Xây dựng nhà cửa theo phong thủy (Nhà xuất bản Lao động, 2007)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Vương Trung Hiếu trên Văn chương Việt
 Vương Trung Hiếu trong An Giang quê nhà, phần I (Đài truyền hình An Giang
 Vương Trung Hiếu trong An Giang quê nhà, phần II (Đài truyền hình An Giang
 Vương Trung Hiếu trong An Giang quê nhà, phần III (Đài truyền hình An Giang
 Vương Trung Hiếu trên Wikivietlit
 Những truyện dịch của Vương Trung Hiếu
 Nguyễn Hiến Lê: Dạy Và Tự Học - Vương Trung Hiếu viết
 Nguồn gốc của Phở - Vương Trung Hiếu viết
 JOHN KEATS – Một thiên tài bất hạnh - Vương Trung Hiếu viết
 Con người trong tác phẩm văn chương - Vương Trung Hiếu
 Thúy Kiều chơi loại đàn gì - Vương Trung Hiếu trao đổi với GS TS Trần Văn Khê trên tạp chí Da Màu
 Tìm hiểu thuật ngữ Vu Lan bồn - Vương Trung Hiếu viết
 Đọc Chuyện Đông – Chuyện Tây (P.1)- Vương Trung Hiếu đối thoại với tác giả An Chi
 Đọc Chuyện Đông – Chuyện Tây (P.2)- Vương Trung Hiếu đối thoại với tác giả An Chi
 Nhà sách sahara
 Thư viện Khoa học Tổng hợp Tỉnh Bình Định
 Nhà sách Sông Hương
 Thư viện Lâm Đồng

Người An Giang
Nhà văn Việt Nam
Dịch giả Việt Nam


title: Enallagma ebrium

text:
Enallagma ebrium là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Enallagma ebrium is in 1861 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hagen.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Enallagma


title: Phân họ Thủy vu

text:
Phân họ Thủy vu (danh pháp khoa học: Calloideae) là một phân họ đơn chi và đơn loài trong họ Ráy (Araceae). Chi duy nhất trong phân họ này là Calla, mặc dù trong quá khứ theo phân loại Engler cho họ Araceae thì nó bao gồm cả các chi Lysichiton, Symplocarpus, Orontium (nay đều thuộc phân họ Orontioideae), và Calla. Phân họ này sau đó đã được biến thành đơn chi và coi là thuộc tông Callea. Loài duy nhất hiện nay trong phân họ Calloideae là thủy vu (Calla palustris), thường được tìm thấy trong các môi trường sống đầm lầy tại Bắc bán cầu. Các tế bào hình kim phân nhánh không có trong hoa.

Chú thích

Tham khảo

French J.C. và Tomlinson P.B. (1981). Vascular Patterns in Stems of Araceae: Subfamilies Calloideae and Lasioideae. Botanical Gazette, Quyển 142, Số 3 (9/1981), tr. 366-381.
Bogner Josef và Nicolson Dan H. (1991). A Revised Classification of Araceae with Dichotomous Keys. Willdenowia, Bd. 21, H. 1/2 (11/12/1991), tr. 35-50.
Bown Deni (2000). Aroids: Plants of the Arum Family [ILLUSTRATED]. Timber Press. ISBN 0881924857


title: .si

text:
.si là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Slovenia. Được quản lý bởi ARNES, Mạng nghiên cứu và học thuật của Slovenia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.si whois information
 ARNES.

S i
Si
S i

sv:Toppdomän#S


title: La Carrera

text:
La Carrera là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 245.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Eucera vachali

text:
Eucera vachali là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1895


title: Winkel, Haut-Rhin

text:
Winkel là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Haut-Rhin


title: Bieberehren

text:
Bieberehren là một đô thị tại huyện Würzburg bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Xylocopa tenuiscapa

text:
Xylocopa tenuiscapa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Westwood mô tả khoa học năm 1840.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1840
Động vật Nam Á
Động vật Đông Nam Á
Côn trùng thụ phấn


title: Cỏ bàng

text:
Cây cỏ bàng còn gọi là bàng, cói bàng, có danh pháp hai phần là Lepironia articulata, thuộc chi Lepironia nằm trong họ Cói (Cyperaceae). Bàng có thân dưới (căn hành) cứng, to khoảng 8–10 mm, nằm ngang trong bùn. Thân cỏ bàng thẳng đứng cao khoảng 1 m, có ngấn ngang, đáy có 3-4 bẹ, bao nhau cao 15–20 cm. Gié hoa ở chót thân (tức là ngọn) cao khoảng 1,5-2,0 cm và rộng đến 1 cm. Bông quả cao 3–4 mm. Vòi nhụy chẻ hai, trổ bông quanh năm. Cỏ bàng thường mọc ở vùng đất ngập nước phèn chua, nhiễm mặn như ở Long An, Đồng Tháp, Hà Tiên..

Công dụng
Trước kia, cỏ bàng được người dân đồng bằng sông Cửu Long thu hoạch để làm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, như là để đan đệm, làm nón, bao bì, làm nóp, lợp nhà tranh. Hiện nay, cỏ bàng còn được sử dụng làm ống hút cỏ, quay sách ly thay thế loại ống hút nhựa thông thường.

Văn hóa
Cỏ bàng được nhắc đến trong Gia Định thành thông chí thế kỷ 18 với tên Hán là Không tâm bồ ..

Ca dao vùng Đồng Tháp Mười có câu:
Bông xanh mà lá cũng xanh
Em đi cấy lúa cho anh nhổ bàng.
(Ca dao)

 Trắng da vì bởi mẹ cưng
 Đen da vì bởi lội bưng nhổ bàng.
(Ca dao)

Câu ca dao trên cho thấy sự gắn bó của hai cái nghề cơ bản của ĐTM như sự gắn bó bền chặt của đôi trai gái yêu nhau.
Lòng thương con gái Kiến Vàng
Đầu đội neo bàng, tay xách mo cơm.

Cỏ bàng cao khoảng 2 mét, thân tròn dạng ống to như que đũa, cắt về, qua nhiều công đoạn sơ chế như giã dập bằng chày tay, phơi khô v. v. Cỏ bàng được nhắc đến trong bài hát "Con kênh xanh xanh" của nhạc sĩ Ngô Huỳnh:
Chiến khu bừng vui ấm bao lòng dân quê tôi. Tiếng ai giã bàng nhịp nhàng như tiếng lòng tôi.

Trong ca khúc "Tiền Giang quê tôi" của NS Lê Kim Lực cũng có câu:
Quê hương tôi những mùa nước lớn mênh mang,
anh giăng câu em giã bàng đan nón,
tiếng bịp chiều nhớ bông súng mắm kho...

Chú thích

Liên kết ngoài
Cỏ bàng , Cây cỏ Cà Mau
Kiên Giang: Dự án đồng cỏ bàng Phú Mỹ, khai thác theo hướng bảo tồn bền vững, Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam
Dự án bảo tồn cỏ bàng nhận giải thưởng quốc tế, Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam
Cỏ hóa... vàng , Tuổi Trẻ Online.
Nghề đươn đệm ở Đồng Tháp Mười , Vietnam Association of Ethnology
 Lepironia articulata, PlantNET
Tìm hiểu Ống hút cỏ  bàng

A


title: Manquillos

text:
Manquillos là một đô thị trong tỉnh Palencia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 63 người.

Tham khảo

Đô thị ở Palencia


title: Hà Trạch

text:
Hà Trạch (tiếng Trung: 菏泽 (chữ Hán giản thể) ／ 菏澤 (phồn thể); phanh âm: Hézé) là một địa cấp thị ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Địa cấp thị cực Tây của Sơn Đông, giáp Tế Nam về phía Đông và các tỉnh Hà Nam và An Huy lần lượt về phía Tây và phía Nam.

Hành chính
Địa cấp thị Hà Trạch quản lý 9 số đơn vị cấp huyện, bao gồm 2 quận nội thành và 7 huyện.

Khu Mẫu Đan (牡丹区)
Khu Định Đào (定陶区)
Huyện Tào (曹县)
Huyện Thành Vũ (成武县)
Huyện Thiện (单县)
Huyện Cự Dã (巨野县)
Huyện Vận Thành (郓城县)
Huyện Quyên Thành (鄄城县)
Huyện Đông Minh (东明县)

Các đơn vị này lại được chia ra 158 số đơn vị cấp hương.

Kinh tế
Hà Trạch là trung tâm lớn nhất Trung Quốc trồng cây "quốc hoa" mẫu đơn, do đó Khu Mẫu Đơn được đặt tên loài hoa này. Hơn 30% thu nhập của Hà Trạch từ kinh doanh hoa mẫu đơn. Theo tài liệu của chính quyền, có khoảng 800.000 người sống ở đây năm 1995.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của chính quyền Hà Trạch  (tiếng Hoa giản thể)

Thành phố tỉnh Sơn Đông


title: Chichey

text:
Chichey  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Bidessus minutissimus

text:
Bidessus minutissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Bidessus


title: Aphthona tamdaoensis

text:
Aphthona tamdaoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Lingafelter miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona
Côn trùng Việt Nam


title: Phạm Văn Rạng

text:
Phạm Văn Rạng (8 tháng 1 năm 1934 – 7 tháng 11 năm 2008) là một cựu thủ môn bóng đá người Việt Nam. Ông từng là tuyển thủ của Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa, cùng đội tuyển đoạt Huy chương vàng môn bóng đá tại SEAP Games lần I (1959) tại Thái Lan và có công lớn trong nhiều giải đấu mà ông tham dự.

Tiểu sử
Ông sinh ngày 8 tháng 1 năm 1934 tại Mỹ Tho, Tiền Giang. Ông thường chơi ở vị trí thủ môn. Ông được đánh giá là một trong những thủ môn xuất sắc nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam Cộng Hòa. Thời còn thi đấu, cái tên Phạm Văn Rạng đã lan rộng ra khắp châu Á. Báo chí nước ngoài từng ca ngợi và tôn vinh ông là "Đệ nhất thủ môn Á châu" cùng với biệt danh "Lưỡng thủ vạn năng".

Ông bắt đầu sự nghiệp năm 17 tuổi trong màu áo đội Ngôi sao Bà Chiểu. Hai năm sau, ông được chọn làm thủ môn cho đội tuyển Thanh Niên. Năm 1953, ở tuổi 19 ông được tuyển vào đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa. Cùng với đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng Hòa ông đoạt Huy chương vàng môn bóng đá tại SEAP Games lần I (1959) tại Thái Lan. Đây cũng là lần đầu tiên đội tuyển Việt Nam đạt được HCV môn bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á.

Năm 1964, ông chia tay đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa, sau 12 năm trấn giữ khung thành. Nhưng, năm 1966, ở 32 tuổi, ông vẫn được mời vào đội tuyển Ngôi sao châu Á thi đấu với CLB Chelsea của Anh. Trận đấu kết thúc với chiến thắng 2 – 1 dành cho đội tuyển Ngôi sao châu Á. Các báo Malaysia và khu vực đã cùng bình luận rằng: người có công lớn nhất cho chiến thắng của đội tuyển châu Á chính là thủ môn đến từ Việt Nam có tên Phạm Văn Rạng.

Sau trận thắng để đời ấy, ông chính thức nói lời chia tay với bóng đá để mưu sinh với nghiệp công chức quan thuế (hải quan ngày nay) ở các tỉnh miền Đông và miền Tây Nam bộ cho đến năm 1975.

Ông có một cuộc sống cơ cực từ sau 1975. Có những lúc ông từng là bảo vệ về đêm cho doanh nghiệp nước ngoài, nhờ vào khả năng nói được tiếng Pháp. Vào những năm cuối đời, ông được các cựu tuyển thủ vang bóng một thời như Phạm Huỳnh Tam Lang, Dương Văn Thà, Võ Thành Sơn, Tư Lê, Hồ Thanh Cang,...cùng nhiều người hâm mộ đã giúp xây dựng cho một ngôi nhà cấp 4 tại sân bóng Thuận Kiều, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông qua đời ngày 7 tháng 11 năm 2008 sau cơn đột quỵ.

Thành tích
Thành tích: HCV SEAP Games 1959, HCĐ SEAP Games 1963 và 1965.
Tham dự: SEAP Games 1959, 1965; Đại hội Thể thao châu Á 1958 và 1962, Cúp Merdeka (Malaysia) từ năm 1958 đến năm 1962. Được Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) đánh giá là thủ môn số 1 châu Á.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Lưỡng thủ vạn năng" Phạm Văn Rạng
 "Chuyện đời tự kể" của ông Rạng

Người Mỹ Tho
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Cộng hòa


title: Sukhoi Su-33

text:
Sukhoi Su-33 (-33; tên ký hiệu của NATO: Flanker-D) là một máy bay tiêm kích ưu thế trên không đa năng hoạt động trên tàu sân bay được sản xuất ở Nga bởi hãng Sukhoi vào năm 1982. Đây là một máy bay có thiết kế bắt nguồn từ Sukhoi Su-27 'Flanker' và ban đầu nó được biết đến với tên gọi "Su-27K". Sự khác biệt chính giữa Su-27 và Su-33 là Su-33 có thể hoạt động trên tàu sân bay. Không giống như Su-27, Su-33 có khả năng tiếp nhiên liệu trên không.

Lịch sử phát triển

Su-33 bay lần đầu tiên vào tháng 5 năm 1985 và bắt đầu phục vụ trong Hải quân Nga vào năm 1994. Một trung đoàn gồm 24 chiếc đã được biên chế hoạt động trên tàu sân bay duy nhất của Hải quân Nga, tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov.

Trong suốt quá trình thử nghiệm, mỗi phi công phải thực hiện 400 lần thao tác hạ cánh trên những đường băng giả định được xây dựng với kích thước đúng như đường băng trên tàu sân bay, họ phải tập các bài tập kỹ thuật hạ cánh không có đèn báo hiệu trước khi thực hiện hạ cánh trên boong tàu sân bay thật. Trong suốt thời gian đó, chỉ có 1 tai nạn nhỏ xảy ra, khi máy bay định đáp xuống thì gió thổi mạnh một góc 45° ở mạn trái của sàn tàu đã khiến mẫu thử nghiệm (khi đó gọi là T-10K), do phi công Victor Pugachev điều khiển trượt quá vạch dừng 3 m, suýt gây thành tai nạn. Khi máy bay rời sàn đáp, một ống giảm xóc của hệ thống hạ cánh va chạm với những thanh chống sườn vỏ tàu. Các phi công của cả MiG-29K và Su-27K đều đã thấy những thanh chống này mà cũng không hề phàn nàn gì vì nó ở phía dưới sàn đáp, họ chỉ phàn nàn về sự nhiễu loạn không khí xảy ra do các sườn tàu mà sau này được sửa đổi.

Việc hạ cánh thực sự lần đầu tiên trên tàu sân bay không phải hoàn toàn suôn sẻ như mong đợi. Người ta thấy rằng dù chiếc máy bay tiêm kích được làm ngắn đi, nó vẫn còn còn quá cao không vừa cửa khoang chứa máy bay, nên các kẹp đặc biệt được gắn vào hệ thống hạ cánh để ép nó thấp xuống và qua được cửa khoang chứa máy bay.

Ngày hôm sau, trước khi cất cánh, người ta phát hiện ra rằng nếu tấm hãm làm lệch hướng phụt phản lực từ động cơ làm mát bằng nước được đặt một góc 60° như thiết kế, nó sẽ quá sát ống phụt phản lực của máy bay. Yêu cầu đặt lại ở góc 45° không thể thực hiện vì giá đỡ không thể giữ ở vị trí đó. Thủy thủ đoàn đã tạo ra trụ chống tạm thời bằng thép ống để giữ tấm hãm tại chỗ. Không may là các thợ hàn đã không dọn sạch những mảnh kim loại sau khi hoàn thành công việc, và những mảnh này bắn loạn xạ vào các quan sát viên. Sự việc càng tồi tệ hơn, khi đế chặn đã không thể xếp lại khi được yêu cầu, chiếc máy bay nguyên mẫu đã phụt luồng khí nóng động cơ vào tấm hãm 8 giây lâu hơn là thời gian an toàn tối đa chỉ có 6 giây. Điều này khiến ống dẫn nước trong tấm hãm phát nổ thổi bay cả tấm hãm. Một số quan sát viên nghĩ rằng ống dẫn nhiên liệu của máy bay đã vỡ nên chạy túa đi, lo sợ một vụ nổ. Pugachev, người cầm lái, được yêu cầu hãm động cơ mà đế chặn lúc đó sập xuống làm máy bay chồm mạnh lên phía trước. Pugachev đã phản xạ rất nhanh, đứng hẳn lên phanh và tắt động cơ. Chiếc máy bay được kéo qua vị trí khác, và lần này Pugachev cất cánh mà không dùng tấm hãm cũng như đế chặn, bay lên rất thẳng, thực hiện một thao tác Rắn hổ mang Pugachev và bay đi. Từ đó, một chiếc trực thăng tìm kiếm cứu nạn Kamov Ka-27PS luôn bay gần tàu sân bay để đề phòng tai nạn.

Thiết kế

Không giống như những máy bay chiến đấu trên các tàu sân bay đương thời của Hoa Kỳ như Grumman F-14 Tomcat, Su-33 được thiết kế để sử dụng đường băng cất cánh kiểu nhảy cầu (ski jump) thay vì máy phóng khi cất cánh từ tàu sân bay. Kiểu này cung cấp nhiều lợi thế: khi cất cánh nó sẽ không tạo ra áp lực cho khung máy bay và phi công, cho phép trọng lượng máy bay nhẹ hơn vì ít phải tăng cường cấu trúc khung và ngăn ngừa được sự mất tri giác do gia tốc lớn (G-LOC, G-induced loss of consciousness). Đồng thời, với kiểu nhảy cầu, máy bay có thể có được toàn bộ lực đẩy có đốt sau sớm hơn, vì nó được ghìm lại bởi đế chặn chứ không phải bởi những chốt móc của máy phóng. Khi đã lên không máy bay sẽ có được góc tấn lớn, làm tăng thêm tốc độ bay góc lên cao đạt được trong khi gia tốc, giúp lên cao tốt hơn. Phương pháp này yêu cầu máy bay ổn định hơn và cơ động được tại tốc độ thấp. Ở mặt tiêu cực, máy bay cất cánh kiểu này không thể mang tải trọng nặng, trừ khi trọng lượng cất cánh tối đa rất thấp như kiểu Hawker Siddeley Harrier và các phiên bản của nó. Máy bay lớn không thể cất cánh từ đường băng kiểu nhảy cầu, nên giới hạn việc áp dụng kiểu này chỉ cho các tàu sân bay chiến thuật.

Những cánh mũi của Su-33 được thu ngắn lại để rút ngắn khoảng cách cất cánh và cải thiện khả năng cơ động, nhưng cũng yêu cầu thiết kế lại cạnh trước cánh mở rộng. Cánh mũi cân đối lại lực ép xuống sinh ra do cánh chính và cánh sau, giảm bớt tốc độ hạ cánh xuống 1,5 lần. Nó cũng đóng vai trò gây mất ổn định trong khi bay với tốc độ siêu âm, bằng cách giảm bớt lực cản cắt dốc. Diện tích cánh cũng được tăng thêm, dù sải cánh vẫn có kích thước như cũ. Cánh chính có thể được gấp lại bằng điện và cánh đuôi ngắn hơn cho phép chứa máy bay trong khoang chứa máy bay thường rất đông đúc. Mỏm sau cũng được rút ngắn và sửa đổi để chứa bộ phận móc ở đuôi. Hệ thống dẫn đường và dò mục tiêu hồng ngoại (IRST) được đổi chỗ cho tầm nhìn xuống tốt hơn, và gắn thêm một ống tiếp nhiên liệu trên không dạng chữ L có thể thu vào được để tăng tầm bay.

Các tên lửa dẫn đường mà Su-33 có thể mang như Kh-25MP, Kh-31 và Kh-41. Máy bay có thể sử dụng trong cả ngày lẫn đêm trên biển. Nó có thể vận hành dưới sự giúp đỡ của trung tâm đièu khiển trên tàu, hay phối hợp với máy bay trực thăng cảnh báo trên không Kamov Ka-31 (một phiên bản của Ka-27). Tên lửa R-27EM cung cấp cho Su-33 khả năng ngăn chặn các tên lửa đối hạm.

Ngoài vai trò phòng thủ trên không, các nhiệm vụ khác của Su-33 bao gồm: tiêu diệt các phương tiện chống tàu ngầm đối phương (ASW), máy bay cảnh báo và chỉ huy trên không (AWACS), máy bay vận tải, chống tàu chiến, hỗ trợ đổ bộ, hộ tống, trinh sát và thả mìn.

Lịch sử hoạt động

Nga can thiệp quân sự tại Syria

Ngày 15 tháng 11 năm 2016, trong chiến dịch quân sự quy mô lớn của Nga nhằm chống lại các nhóm khủng bố ở Syria, các máy bay Su-33 hoạt động trên tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov đã được sử dụng. Trong lần tham gia chiến đấu đầu tiên này, Su-33 tiến hành tấn công các cơ sở khủng bố của ISIL lẫn Al-Nusra tại các tỉnh Idlib và Homs bằng bom dẫn đường chính xác 500 kg. Các mục tiêu chính là kho đạn dược, trung tâm hậu cần, trung tâm huấn luyện và nhà máy sản xuất vũ khí. Theo Bộ Quốc phòng Nga, ít nhất 30 tay súng, trong đó có 3 chỉ huy chiến trường, đã thiệt mạng do các cuộc không kích trên.

Xuất khẩu không thành công
Ngày 23 tháng 10 năm 2006, báo Kommersant thông báo Công ty Xuất khẩu Vũ khí Nhà nước Nga (Rosoboronexport) đã kết thúc đàm phán với Trung Quốc, một hợp đồng được ký với việc Nga cung cấp cho Trung Quốc 50 máy bay chiến đấu Su-33 với giá trị lên đến 2,5 tỷ USD.  Lúc đầu Trung Quốc chỉ định mua 2 chiếc với giá 100 triệu USD để thử nghiệm và sau đó họ đã tăng thêm 12-48 chiếc. Những máy bay chiến đấu này sẽ được sử dụng trong chương trình hàng không mẫu hạm Trung Quốc mới ra đời.

Tại triển lãm hàng không Zhuhai lần thứ 6 vào năm 2006, Phó giám đốc Thứ nhất của Văn phòng Hợp tác Kỹ thuật Quân sự Liên bang Nga, Trung tướng Không quân Nga Aleksander Denisov, đã xác nhận trong một cuộc họp báo công khai rằng phía Trung Quốc đã tiếp xúc Nga cho việc dự định mua Su-33, và các cuộc thảo luận sẽ được bắt đầu vào năm 2007. Tân Hoa Xã sau đó đăng thông tin trên vào cùng ngày 1 tháng 11-2006 trên trang web quân sự của họ, và đây cũng là thông tin chính thức duy nhất từ chính phủ Trung Quốc. Nhưng cả tướng Aleksander Denisov lẫn các quan chức Trung Quốc đều không để lộ ra bất kỳ chi tiết nào về thỏa thuận, như là mua sắm trực tiếp, lắp ráp theo giấy phép hay hợp đồng chuyển giao công nghệ; chỉ đơn giản nói là Trung Quốc sẽ đưa Su-33 vào hoạt động.

So sánh với J-15 của Trung Quốc
Trung Quốc đã cố gắng mua các máy bay Su-33 của Nga vào năm 2006 và 2009 nhưng các cuộc đàm phán đã thất bại dẫn đến việc Trung Quốc đẩy mạnh chương trình J-15 bản địa.

Bản thân Su-33 thậm chí còn chưa được nâng cấp nhiều kể từ đầu những năm 1990 mà chỉ trải qua các đợt nâng cấp nhẹ. Hàng không hải quân Nga dường như tập trung hơn vào việc mua sắm MiG-29KR, một khung máy bay nhẹ hơn. Su-33 chỉ có một màn hình bán đa chức năng trong buồng lái, hạn chế khả năng sử dụng các loại đạn dược dẫn đường chính xác và sử dụng các kỹ thuật dẫn đường hiện đại. Các nâng cấp không thay đổi điều này, chỉ bổ sung thêm các hệ thống ném bom mới và cung cấp cho phi công một kỹ thuật số thay cho việc trang bị lại buồng lái. Trong khi đó Trung Quốc đã chế tạo J-15 theo các tiêu chuẩn mới nhất về thiết kế buồng lái và công thái học với nhiều MFD trong buồng lái và một bảng điều khiển lấy cảm hứng từ F/A-18 dưới bệ giữ.

Su-33 có lẽ vượt trội hơn J-15 về độ tin cậy và sức mạnh động cơ thì J-15 là một máy bay hiện đại hơn và được tích hợp các khái niệm thiết kế tiện dụng hiện đại. Nỗ lực của Trung Quốc đã cho phép họ hiện đại hóa triệt để và phát triển các biến thể mới của nó trong khi Su-33 của Nga vẫn bị mắc kẹt trong những năm 1990 với các công cụ tương tự và một HUD đơn giản.

Tai nạn
Kể từ chuyến bay đầu tiên Su-33 xảy ra 8 vụ tai nạn, trong đó có 5 vụ do máy bay gặp trục trặc kỹ thuật.
 Ngày 28 tháng 9 năm 1988, nguyên mẫu đầu tiên T10K-1 (w / n 37) dưới sự điều khiển của phi công thử nghiệm Nikolai Sadovnikov ở độ cao 2000 m và tốc độ 1270 km/h bị mất kiểm soát do lỗi hệ thống thủy lực.
 Ngày 11 tháng 7 năm 1991, một trong các máy bay của lô thí điểm (T10K-8) do Đại tá phi công Timur Apakidze điều khiển đã bị rơi.
 Ngày 26 tháng 12 năm 1994 một Su-33 của KnAAPO bị mất trong chuyến bay thử nghiệm theo lịch trình do lỗi của phi công.
 Ngày 17 tháng 6 năm 1996, trong khi thực hiện chuyến bay huấn luyện trong điều kiện thời tiết bất lợi, một chiếc Su-33 đã bị rơi khiến phi công Vitaly Kuzmenko thiệt mạng.
 Ngày 11 tháng 5 năm 2000, trong các chuyến bay theo lịch trình của một trung đoàn hàng không hải quân thuộc Hạm đội phương Bắc, máy bay chiến đấu Su-33 trên tàu sân bay do phi công quân sự cấp 1, Đại tá Pavel Kretov điều khiển đã bị rơi . Phi công đã cố gắng phóng ra và hạ cánh an toàn cách sân bay căn cứ Severomorsk-3 khoảng 54 km. Máy bay bị lỗi hệ thống điều khiển.
 Ngày 17 tháng 7 năm 2001, trong một cuộc triển lãm hàng không dành riêng cho ngày hàng không hải quân tại Ostrov gần Pskov, một chiếc Su-33 đã bị rơi do Anh hùng nước Nga, Thiếu tướng Timur Apakidze điều khiển. Sau một chuyến bay biểu diễn nhào lộn trên không với việc thực hiện những con số có độ phức tạp tối đa, chiếc máy bay bị rơi và bốc cháy, phi công đã chết trên đường đến bệnh viện.
 Ngày 5 tháng 9 năm 2005, chiếc máy bay Su-33 dưới sự điều khiển của Trung tá Yuri Korneev do đứt cáp hãm khí, máy bay rơi xuống biển và chìm. Phi công đã phóng ra thành công. Sự cố xảy ra khi đang hạ cánh trên boong tàu TAVKR "Đô đốc Kuznetsov".
 Ngày 3 tháng 12 năm 2016, khi hạ cánh trên boong tàu TAVKR "Đô đốc Kuznetsov", máy bay của trung đoàn hàng không tiêm kích biệt kích số 279 đã gặp tai nạn do đứt cáp.

Biến thể

 T-10K: mẫu đầu tiên của Su-27K.
 Su-27K 'Flanker-D': thiết kế chính thức của Su-33 được Hải quân Nga sử dụng trên tàu sân bay. Được sản xuất với cánh mũi, cấu trúc chịu lực, cánh gấp ở cánh chính và cánh đuôi, móc hãm tốc độ, động cơ nâng cấp, chống ăn mòn, tiếp nhiên liệu trên không, và một số cải tiến khác để máy bay phù hợp với các hoạt động trên tàu sân bay.
 Su-33UB/Su-27KUB: phiên bản huấn luyện 2 chỗ.
 Su-33 nâng cấp: năm 1999, Sukhoi/KnAAPO/Rosvooruzheni đưa ra phiên bản Su-33 cải tiến. Buồng lái được trang bị 2 màn hình màu đa chức năng LCD khổ lớn, hệ thống lái, dẫn đường hiện đại và cải thiện khả năng tấn công mặt đất. Nó có thể mang tên lửa không đối không R-77, tên lửa không đối đất dẫn đường bằng TV Kh-29, Kh-59N, KAB-500KR và KAB-1500KR; và tên lửa không đối đất dẫn đường bằng laser Kh-29L, KAB-500L, và KAB-1500L. Tên lửa Kh-31 chống SEAD (hệ thống phòng không của quân địch).
 Su-28: phiên bản tác chiến điện tử. Không được phát triển.
 Su-27KM: phiên bản cuối cùng trong kế hoạch, với radar Zhuk, khả năng tấn công mặt đất đầy đủ như một chiếc Su-27M và động cơ có thể chỉnh hướng phụt, không được sản xuất.
 Su-27KRT: (Korabelnyi Razvedchik-Tseleukazatel: trinh sát và tấn công mục tiêu trên tàu) mẫu đầu tiên bay vào năm 1999. Được trang bị radar Leninets MMW, truyền thông tin mã hóa và hệ thống truyền dữ liệu, hệ thống trinh sát bằng điện tử hoặc sóng vô tuyến. Su-27KRT được sản xuất dựa trên khung của Su-27KUB/Su-33UB, hình dạng của mẫu này không được biết.
 Su-27KPP: (korabelnyi postanovshchik pomekh: máy bay chỉ huy) đang phát triển.
 Su-30K-2: phiên bản đánh chặn 2 chỗ được phát triển dựa trên khung của Su-33, được chế tạo phát triển ở Komsomolsk, cuối năm 1999, bay lần đâu vào cuối năm 2000.

Các nhà khai thác

Hiện nay
 : Không lực Hải quân Nga

Trước kia

Các thông số kỹ thuật (Su-33)
Nguồn: KnAAPO, Sukhoi, airforce-technology.com, Gordon and Davison, Williams

Đặc tính chung
 Phi đoàn: 1
 Chiều dài: 21.94 m (72 ft).
 Sải cánh: 14.70 m (48.25 ft).
 Sải cánh khi gấp: 7.40 m (24.25 ft).
 Chiều cao: 5.93 m (19.5 ft).
 Diện tích cánh: 62.0 m² (667 ft²).
 Trọng lượng rỗng: 18.400 kg (40.600 lb).
 Trọng lượng cất cánh: 29.940 kg (66.010 lb).
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 33.000 kg (72.750 lb).
 Động cơ: 2x động cơ phản lực tua bin Lyulka AL-31F, công suất 7.600 kgf (74.5 kN, 16.750 lbf) và 12.500 kgf (122.6 kN, 27.560 lbf) nếu đốt nhiên liệu lần hai với mỗi chiếc.

Đặc tính bay
 Vận tốc cực đại: Mach 2.17 (2.300 km/h, 1.430 mph) trên độ cao 10.000 m (33.000 ft).
 Tầm bay: 3.000 km (1.860 mi).
 Trọng lực G tối đa: +8 g (+78 m/s²).
 Trần bay: 17.000 m (55.800 ft).
 Vận tốc lên cao: 325 m/s (64.350 ft/min).
 Lực nâng của cánh: 483 kg/m²; (98.9 lb/ft²).
 Lực đẩy/trọng lượng: 0.83.
 Vận tốc cất cánh: 235–250 km/h (145-155 mph).

Vũ khí
 1 x pháo 30 mm GSh-30-1 150 viên đạn.
 Mang được 6.500 kg (14.300 lb) vũ khí dướii 12 điểm treo cứng dưới thân, bao gồm:
 Tên lửa không đối không R-27 (AA-10 Alamo), R-73 (AA-11 Archer), R-77 (AA-12 Adder).
 Tên lửa không đối đất Kh-25MP (AS-12 Kegler), Kh-31 (AS-17 Krypton), Kh-41.
 Các loại bom, rocket, mìn, ngư lôi, tên lửa chống hạm.
 Vũ khí chống gây nhiễu điện tử.

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển
 Sukhoi Su-27
 Sukhoi Su-30
 Sukhoi Su-34
 Sukhoi Su-35
 Sukhoi Su-37

Máy bay có tính năng tương đương
 F-14 Tomcat
 F/A-18 Hornet
 F/A-18E/F Super Hornet
 MiG-29K Fulcrum-D
 Dassault Rafale

Tham khảo

 Federation of American Scientists

Liên kết ngoài

 SU-33 Aerospaceweb
 SU-33 Sukhoi
 SU-33 Airforce Technology
 153 shots of Su-33 on ScaleModels.ru

Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1980
Su-33
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh trên
Máy bay cánh mũi
Máy bay chiến đấu thời kỳ chiến tranh lạnh
Máy bay chiến đấu Liên Xô và Nga
Vũ khí Liên Xô


title: Sideroxylon anomalum

text:
Sideroxylon anomalum là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Cộng hòa Dominica.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Sideroxylon anomalum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cộng hòa Dominica
Sideroxylon
Thực vật dễ tổn thương


title: Thường biến

text:
Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình của cùng một kiểu gen, phát sinh trong đời sống cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường, không do sự biến đổi trong kiểu gen (không liên quan đến cơ sở di truyền).

Ví dụ

Một loài động vật về mùa đông có bộ lông dày màu trắng lẫn với tuyết; về mùa hè lông thưa hơn và chuyển sang màu vàng hoặc xám. Sự thay đổi bộ lông của các loài thú này tương ứng với điều kiện môi trường, đảm bảo cho việc thích nghi theo mùa.

Chồn ecmine: Theo National Geographic, loài chồn này có bộ lông màu hạt dẻ trong mùa hè và chuyển sang màu trắng đặc trưng để ngụy trang trong tuyết trắng vào mùa đông.

Một số loài thực vật ở nước ta như bàng, xoan rụng lá vào mùa đông có tác dụng giảm sự thoát hơi nước qua lá.

Cây hoa anh thảo (Primula sinensis) đỏ thuần chủng khi trồng ở 35 °C thì ra hoa màu trắng. Thế hệ sau của cây hoa này trồng ở 20 °C lại cho hoa màu đỏ. Trong khi đó giống hoa trắng thuần chủng trồng ở 20 °C hay 35 °C đều ra hoa màu trắng. Điều này xảy ra do kiểu gen AA tạo thành ở 35 °C là thường biến. Nhiệt độ ảnh hưởng đến sự hình thành màu trắng của hoa, còn kiểu gen aa không bị biến đổi, do đó màu trắng của hoa không được di truyền cho thế hệ sau.

Ở một cây rau dừa nước (Ludwigia Adscendens): khúc thân mọc trên bờ có đường kính nhỏ và chắc, lá nhỏ; khúc thân mọc ven bờ có thân và lá lớn hơn; khúc thân mọc trải trên mặt nước thì thân có đường kính lớn hơn hai khúc trên và ở mỗi đốt, một phần rễ biến thành phao, lá cũng to hơn.

Mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình
Sự nghiên cứu thường biến cho thấy, bố mẹ không truyền cho con những tính trạng (kiểu hình) đã được hình thành sẵn mà truyền một kiểu gen quy định cách phản ứng trước môi trường.

Kiểu hình (tính trạng hoặc tập hợp các tính trạng) là kết quả sự tương tác giữa kiểu gen và môi trường.
Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, thường ít chịu ảnh hưởng của môi trường. Ví du: giống lúa nếp cẩm trồng ờ miền núi hay đồng bằng đều cho hạt gạo bầu tròn và màu đỏ. Lợn Ỉ Nam Định nuôi ở miền Bắc, miền Nam và ở các vườn thú của nhiều nước châu Âu vẫn có màu lông đen. Hàm lượng lipid trong sữa bò không chịu ảnh hưởng rõ ràng của kĩ thuật nuôi dưỡng.
Các tính trạng số lượng (phải thông qua cân, đong, đo, đếm... mới xác định được), thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường tự nhiên hoặc điều kiện trồng trọt và chăn nuôi nên biểu hiện rất khác nhau.
Ví dụ: Số hạt lúa trên một bông của một giống lúa, lượng sữa vắt được trong một ngày của một giống bò phụ thuộc vào điều kiện trồng trọt và chăn nuôi. Vì vậy, trong sản xuất phải chú ý tới ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối với từng loại tính trạng.

Mức phản ứng
Cùng một kiểu gen quy định tính trạng số lượng nhưng có thể phản ứng thành nhiều kiểu hinh khác nhau tùy thuộc vào điều kiện môi trường. Tuy nhiên, khả năng phản ứng khác nhau hay thường biến có giới hạn do kiểu gen quy đinh.

Ví dụ: Giống lúa DR2 được tạo ra từ một dòng tế bào (2n) có thể đạt năng suất tối đa gần 8 tấn/ha/vụ trong điều kiện gieo trồng tốt nhất,còn trong điều kiện bình thường chỉ đạt năng suất bình quân 4,5 - 5,0 tấn/ha.

Vai trò
Thường biến là loại biến dị đồng loạt theo cùng một hướng xác định đối với một nhóm cá thể có cùng kiểu gen và sống trong điều kiện giống nhau. Các biến đổi này tương ứng với điều kiện môi trường. Thường biến không do những biến đổi trong kiểu gen gây ra nên không di truyền. Tuy nhiên, nhờ có những thường biến mà cơ thể phản ứng linh hoạt về kiểu hình, đảm bảo sự thích ứng trước những thay đổi nhất thời hoăc theo chu kỳ của môi trường.

Tham khảo

 Sách giáo khoa Sinh học lớp 12 hoặc SGK Sinh học lớp 9.

Liên kết ngoài
 Thư viện bài giảng điện tử về Thường biến

Di truyền học
[[Thể loại


title: Muskogee, Oklahoma

text:
Muskogee, Oklahoma là một thành phố quận lỵ quận Muskogee tại tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có dân số 38.310 người, là thành phố lớn thứ 11 bang. Thành phố có Cao đẳng Bacone. Bộ phim 1951 "Jim Thorpe, tất cả người Mỹ", với diễn viên Burt Lancaster được quay trong khuôn viên của trường Cao đẳng Bacone Anh Điêng tại Muskogee.

Tham khảo

Thành phố của Oklahoma
Muskogee, Oklahoma
Thành phố ở quận Muskogee, Oklahoma


title: Drillia blakensis

text:
Drillia blakensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Drillia
Clathrodrillia


title: Aragua

text:
Estado Aragua là một bang ở vùng bắc trung bộ Venezuela. Bang này có các khu rừng nhiệt đới và các bãi biển bên bờ Caribe. Vườn quốc gia đầu tiên của Venezuela, Henri Pittier nằm ở đây.

Thủ phủ là Maracay.

Aragua có diện tích 7.014 km², theo điều tra năm 2001, dân số ước khoảng 1.665.200 người.

Các đô thị và thủ phủ đô thị

Aragua có 18 đô thị (municipios):

 Bolívar (San Mateo)
 Camatagua (Camatagua)
 Francisco Linares Alcántara (Santa Rita)
 Girardot (Maracay)
 José Angel Lamas (Santa Cruz)
 José Félix Ribas (La Victoria)
 José Rafael Revenga (El Consejo)
 Libertador (Palo Negro)
 Mario Briceño Iragorry (El Limon)
 Ocumare de la Costa de Oro (Ocumare de la Costa)
 San Casimiro (San Casimiro)
 San Sebastián (San Sebastián)
 Santiago Mariño (Turmero)
 Santos Michelena (Las Tejerías)
 Sucre (Cagua)
 Tovar (Colonia Tovar)
 Urdaneta (Barbacoas)
 Zamora (Villa de Cura)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ciudad Maracay. Information about Maracay and Aragua State

Bang Venezuela


title: Calyptoliva

text:
Calyptoliva là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae.

Các loài
Các loài thuộc chi Calyptoliva bao gồm:

 Calyptoliva amblys Kantor & Bouchet, 2007
 Calyptoliva bolis Kantor & Bouchet, 2007
 Calyptoliva tatyanae Kantor & Bouchet, 2007

Chú thích

Tham khảo

Olividae


title: Balmuccia

text:
Balmuccia (tiếng Piedmonte: Balmucia) là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 60 km về phía tây bắc của Vercelli. Đô thị này nằm ở hợp lưu của suối Sermenza với sông Sesia.

Balmuccia giáp các đô thị: Boccioleto, Cravagliana, Rossa, Scopa, và Vocca.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Surajpur

text:
Surajpur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Surguja thuộc bang Chhattisgarh, Ấn Độ.

Địa lý
Surajpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 528 mét (1732 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Surajpur có dân số 16.835 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Surajpur có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Surajpur, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Chhattisgarh


title: 8552 Hyoichi

text:
8552 Hyoichi (1995 HE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 4 năm 1995 bởi A. Nakamura ở Kuma Kogen.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 8552 Hyoichi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Hyphydrus nasutus

text:
Hyphydrus nasutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bilardo & Pederzani miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Carterelater flavipes

text:
Carterelater flavipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Macleay miêu tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|11|12}}

Carterelater


title: Fiona Fung

text:
Phùng Hy Dư (, sinh ngày 14 tháng 12 năm 1983), còn được biết đến với tên gọi Fiona Fung, là nữ ca sĩ người Hồng Kông.

Tiểu sử
Năm 16 tuổi, Phùng Hy Dư đã được bạn bè giới thiệu đến nhạc sĩ Hồng Kông Trần Quang Vinh. Năm 2000, cô bắt đầu thu âm tại phòng thu mới mở cửa của Quang Vinh có tên Click Music. Trong năm tiếp theo, cô đã tạo ra hơn 200 đoạn nhạc quảng cáo. Cô cũng làm việc với vai trò ca sĩ sản xuất nhạc cho các bộ phim bao gồm Vô gian đạo, Initial D, Daisy, The Warlords, và một số phim hoạt hình của hãng DreamWorks Animation.

Năm 2003, Phùng Hy Dư thể hiện ca khúc "Proud of You" làm đoạn nhạc quảng cáo. Bài "My Pride" của Dung Tổ Nhi dựa trên bài hát này. Cô cũng thể hiện "Shining Friends", ca khúc nhạc nền cho loạt phim Hearts of Fencing và "Find Your Love", ca khúc nhạc nền cho Sunshine Heartbeat. Một bài hát khác được sáng tác và thể hiện bởi Phùng Hy Dư là "Forever Friends", cũng đã có mặt trong True Colors.

Phùng Hy Dư ký hợp đồng với hãng Sony Music vào năm 2008, cho ra mắt album đầu tay của riêng mình A Little Love. Năm 2010, cô phát hành album thứ hai Sweet Melody.

Danh sách đĩa nhạc

Album

Đĩa đơn

 * Đĩa đơn không được xếp hạng do bất đồng giữa Sony Music Entertainment và TVB

Xuất hiện trong album khác

Hòa nhạc
 Jordan X Ekin Concert (vai trò khách mời)
 Ngày: 31 tháng 7 năm 2004
 Địa điểm: Trung tâm Triển lãm và thương mại quốc tế Hồng Kông
 Fiona Fung Live 2010
 Ngày: 11 tháng 6 năm 2010
 Địa điểm: Trung tâm Triển lãm và thương mại quốc tế Hồng Kông
 陳柏宇x馮曦妤mini live音樂會
 Ngày: 14 tháng 8 năm 2010
 Địa điểm: Trung tâm Triển lãm và thương mại quốc tế Hồng Kông

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của Phùng Hy Dư  (Sony Music)
Fiona Fung trên Internet Movie Database
Fiona Fung trên Allmusic

Ca sĩ Hồng Kông
Sinh năm 1983
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Aglaia smithii

text:
Aglaia smithii là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Loài này có ở Indonesia và Philippines.

Chú thích

Tham khảo

 Pannell, C.M. 1998. Aglaia smithii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

smithii
Thực vật dễ tổn thương


title: Winsen, Segeberg

text:
Winsen là một đô thị ở huyện Segeberg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Winsen, Segeberg có diện tích 4,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 392 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Segeberg


title: (7397) 1986 QS

text:
(7397) 1986 QS là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 26 tháng 8 năm 1986.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gardone Riviera

text:
Gardone Riviera là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 20 km², dân số 2502 người.
Đô thị này có các làng sau: Fasano, San Michele, Morgnaga, Tresnico.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Salò, Torri del Benaco, Toscolano-Maderno, Vobarno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Vòm

text:
Vòm là một cấu trúc hình cung trong không gian, giúp nâng đỡ khối lượng (ví dụ, ô cửa ở tường đá). Vòm xuất hiện từ đầu thiên niên kỷ thứ hai trước công nguyên từ kiểu kiến trúc sắp xếp những viên gạch ở Lưỡng Hà và phương pháp sử dụng chúng bắt đầu từ những cư dân La Mã cổ đại, những người đầu tiên áp dụng công nghệ này để xây dựng rộng rãi các công trình.

Tiếng Việt còn gọi đây là cửa tò vò nhưng khi dùng trong các công trình kiến trúc truyền thống thì cửa tò vò tương đối nhỏ và hẹp, có tính cách trang trí nhiều hơn là thực dụng.

Hình ảnh

Xem thêm

 Cầu vòm
 Kiến trúc vòm
 Danh sách các mái vòm tự nhiên dài nhất
 Vòm tự nhiên
 Vòm nghiêng
 Cầu dây võng

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Physics of Stone Arches by Nova (American TV program): a model to build an arch without it collapsing
 InteractiveTHRUST: interactive applets, tutorials
 Paper about the three-hinged arch of the Galerie des Machines of 1889 Whitten by Javier Estévez Cimadevila & Isaac López César.

Cầu vòm


title: Limonia elephantella

text:
Limonia elephantella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Euliroetis simulonigrinotum

text:
Euliroetis simulonigrinotum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yang in Yang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Euliroetis


title: Thanjavur

text:
Thanjavur, tên cũ Tanjore, là một thành phố ở bang Tamil Nadu miền Nam Ấn Độ. Thanjavur là một trung tâm lớn của kiến trúc, nghệ thuật và tôn giáo Nam Ấn Độ. Đa số các đền thờ thời Chola (được UNESCO công nhận là di sản thế giới), nằm trong và quanh Thanjavur. Đền nổi tiếng nhất là số này, đền Brihadeeswara, tọa lạc tại trung tâm thành phố. Thanjavur là nơi khởi nguồn của mỹ thuật Thanjavur, phong cách vẽ tranh riêng của vùng.

Đây là trung tâm của huyện Thanjavur. Nó nằm ở châu thổ Cauvery, nơi được mệnh danh là "vựa lúa của Tamil Nadu". Thanjavur có diện tích  với dân số chừng 222.943 người (2011). Đường sắt là con đường chính để đến thành phố. Sân bay gần nhất là sân bay quốc tế Tiruchirapalli, cách thành phố . Cảng biển gần nhất là cảng Karaikal, cách .

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Thành phố Ấn Độ cổ đại
Thanjavur


title: Epicephala colymbetella

text:
Epicephala colymbetella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales, Queensland và quần đảo Marquesas.

Ấu trùng ăn Phyllanthus ferdinandi. They feed in the seed capsules.

Chú thích

Tham khảo

C


title: Agapetus diacanthus

text:
Agapetus diacanthus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Agapetus


title: Saint-Pierre-de-Varengeville

text:
Saint-Pierre-de-Varengeville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Website about Saint-Pierre-de-Varengeville
Saint-Pierre-de-Varengeville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Phú Thịnh, thị xã Sơn Tây

text:
Phú Thịnh là một phường thuộc thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Phường Phú Thịnh nằm ở Phía Bắc thị xã, bên bờ Nam sông Hồng, có địa giới hành chính:
Phía Tây giáp xã Đường Lâm
Phía Tây Nam giáp phường Trung Hưng với ranh giới là sông Tích
Phía Đông Nam giáp phường Ngô Quyền
Phía Đông giáp phường Lê Lợi
Phía Bắc đối diện với huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc qua sông Hồng.

Lịch sử
Phường Phú Thịnh được thành lập vào ngày 9 tháng 11 năm 2000, trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 4 thôn: Phú Nhi, Phú Mai, Hồng Hậu và Yên Thịnh thuộc xã Viên Sơn.

Giao thông
Quốc lộ 32 chạy từ phía Nam sang phía Tây phường, đoạn quốc lộ này là hai con phố nối tiếp nhau là La Thành và phố Hàng. Tại phía Tây Bắc phường có bến đò Yên Thịnh (đò Vôi), là bến đò ngang sông Hồng sang huyện Vĩnh Tường.

Văn hóa
Phú Thịnh là vùng đất bãi ven sông Hồng, hợp lại từ làng cổ Phú Nhi. Trên đất phường Phú Thịnh vào thời nhà Nguyễn từng tồn tại một văn miếu cho cả vùng xứ Đoài, đó là Văn miếu Sơn Tây (nay không còn), trung tâm Nho giáo của vùng Tam Tuyên (Sơn Tây, Hưng Hóa và Tuyên Quang). Nơi đây tồn tại một làng cổ nổi danh cả nước đó là làng Đường Lâm là nơi sinh thời của hai vị vua Ngô Quyền và Phùng Hưng.

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Paluel

text:
Paluel là một xã trong vùng hành chính Normandie, thuộc tỉnh Seine-Maritime, quận Dieppe, tổng Cany-Barville. Tọa độ địa lý của xã là 49° 50' vĩ độ bắc, 00° 37' kinh độ đông. Paluel nằm trên độ cao trung bình là 9 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 96 mét. Xã có diện tích 10,87 km², dân số vào thời điểm 1999 là 416 người; mật độ dân số là 38 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ St. Martin de Paluel
 Nhà thờ St. Pierre de Conteville
 Nhà thờ Notre-Dame de Janville
 Lâu đài Bertheauville
 Lâu đài Conteville

Tham khảo

Xã của Seine-Maritime


title: Cardiophorus lineatus

text:
Cardiophorus lineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Phyllotreta andreevae

text:
Phyllotreta andreevae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin in Konstantinov & Lopatin miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Neptunea pribiloffensis

text:
Neptunea pribiloffensis, common name the Pribilof whelk, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Neptunea


title: Knipowitschia goerneri

text:
Knipowitschia goerneri là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Đây là loài đặc hữu của hòn đảo Corfu miền tây Hy Lạp. Môi trường sống tự nhiên của chúng là suối nước ngọt và phá nước mặn ven biển. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Cá châu Âu
Knipowitschia
Động vật Hy Lạp
Cá nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1991
Kérkyra


title: Kevin Costner

text:
Kevin Michael Costner (sinh ngày 18 tháng 1 năm 1955) là một diễn viên điện ảnh, nhà sản xuất phim, đạo diễn Hoa Kỳ và đã giành Giải Oscar. Ông từng được đề cử 3 giải BAFTA (British Academy of Film and Television Arts Awards), giành được hai giải Oscar và một Giải Quả Cầu Vàng (Golden Globe Award). Costner đóng vai chính đầu tiên năm 1987 trong phim The Untouchables, cùng với Sean Connery, Robert De Niro và Andy Garcia. Kevin Costner nổi tiếng với vai Trung úy John J. Dunbar trong phim Khiêu vũ với bầy sói (Dances with Wolves), vai Jim Garrison trong phim JFK và vai Ray Kinsella trong phim Field of Dreams. Costner cũng đã nhận Giải Mâm xôi vàng vì bộ phim Thế giới nước (Waterworld) và thất bại trong nhiều dự án làm phim khác.

Danh sách đĩa hát

Album phòng thu

Các đĩa đơn

Danh sách các phim tham gia

Chú thích

Liên kết ngoài

AMC's Photo Gallery: Kevin Costner, Hollywood Icon
KevinCostner.com -- Kevin's official website

JewReview.net interview with Kevin Costner
Kevin Costner - biography, filmography and awards

Sinh năm 1955
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Ireland
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Scotland
Người đoạt giải Quả cầu vàng cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim truyền hình ngắn xuất sắc nhất
Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc đồng quê người Mỹ
Ca sĩ nhạc đồng quê người Mỹ
Nhà sản xuất giành giải Quả cầu vàng
Nam diễn viên Los Angeles
Nhà sản xuất giành giải Oscar cho phim hay nhất
Người viết bài hát California
Đạo diễn phim tiếng Anh


title: Notopeplum translucidum

text:
Notopeplum translucidum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Notopeplum


title: Euluperus cyaneus

text:
Euluperus cyaneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Euluperus


title: Polystira hilli

text:
Polystira hilli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Polystira


title: Apistogramma

text:
Apistogramma là một chi cá trong họ Cichlidae được tìm thấy ở các vùng nhiệt đới của sông Amazon và Venezuela. Chi này bao gồm hàng 100 loài, hầu hết chúng có tính lưỡng hình giới mạnh mẽ, con đực thường lớn hơn (trên 7 đến 9 cm) và có màu khác nhau ở con cái.

Các loài

Chú thích

Tham khảo

Họ Cá hoàng đế


title: Cephalotrigona oaxacana

text:
Cephalotrigona oaxacana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ayala mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Cephalotrigona
Động vật được mô tả năm 1999


title: Oocorys

text:
Oocorys là một chi lớn các loài ốc biển nước sâu, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cassidae, họ ốc kim khôi.

Các loài
Các loài thuộc chi Oocorys bao gồm:

 Oocorys barbouri
 Oocorys bartschi
 Oocorys grandis
 Oocorys morrisoni
 Oocorys sulcata

Chú thích

Tham khảo
 Nomenclator Zoologicus info

Cassidae


title: Protoptila fimbriata

text:
Protoptila fimbriata là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Protoptila


title: Vận tải đường sắt

text:
Đường sắt, hay vận tải đường sắt, là loại hình vận chuyển/vận tải hành khách và hàng hóa bằng phương tiện có bánh được thiết kế để chạy trên loại đường đặc biệt là đường ray (đường rầy).

Đường ray bao gồm hai thanh thép chạy song song đặt cố định xuống nền là các thanh chịu lực bằng gỗ, bê tông hay sắt thép (gọi chung là thanh tà vẹt) và khoảng cách giữa hai thanh ray (gọi là khổ đường) được duy trì cố định. Các thanh ray và tà vẹt đặt trên nền đã được cải tạo có khả năng chịu lực nén lớn như nền rải đá, nền bê tông, v.v.. Chạy trên đường ray là đoàn tàu – một chuỗi các phương tiện tự vận hành – là đầu tàu, hoặc không tự vận hành – là toa tàu nối với nhau. Tiếp xúc với đường ray là bánh thép. Các toa tàu di chuyển trên đường ray với lực ma sát ít hơn rất nhiều so với các phương tiện dùng bánh cao su trên đường thông thường và do đó đầu tàu dùng kéo các toa tàu sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Tổng chiều dài đường sắt trên thế giới khoảng 1,2 triệu km.Các toa tàu ngày càng tiện nghi phát triển ngày càng đa dạng, tốc độ tàu chạy tiến tân nhất lên tới 250-300km/h(Dùng để chuyển chở hành khách) Tàu chạy trên đệm từ có thể đặt đến 500km/h.

Lịch sử

Lịch sử giao thông đường sắt bắt đầu vào thế kỷ thứ 6 TCN ở Hy Lạp cổ đại. Nó có thể được chia thành nhiều giai đoạn rời nhau được phân biệt bằng các phương tiện chính của vật liệu làm đường sắt và nguồn lực đầu máy được sử dụng.

Thời gian đầu
Tuyến đường ray đầu tiên là con đường Diolkos xây dựng thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên, dài 6,4 km dùng chuyển các thuyền qua eo đất Corinth ở Hy Lạp. Thời đó, để đi từ biển Ionian sang biển Aegea, tàu thuyền phải đi vòng bán đảo Peloponnese. Con đường hàng hải này có ba mũi đá nhô ra biển làm nó trở nên vô cùng nguy hiểm, nhiều thương thuyền đã bị đắm nơi đây. Con đường Diolkos là giải pháp hữu hiệu đưa thuyền bè qua lại an toàn. Những con tàu nằm trên các xe chở do nô lệ hoặc súc vật kéo. Nền con đường là đá vôi, có hai rãnh song song để bánh xe lăn trong đó. Khoảng cách hai rãnh là 1,5 m (có lẽ đây là căn cứ cho tiêu chuẩn khổ đường sắt sau này). Diolkos được sử dụng hơn 1.300 năm cho đến giữa Thiên niên kỷ thứ nhất. Những xe goòng kéo bằng ngựa trên các lằn đá đầu tiên xuất hiện ở Hy Lạp, Malta và các vùng thuộc Đế quốc La Mã ít nhất là 2.000 năm trước.

Vào khoảng năm 1550, đường ray xuất hiện trở lại ở Châu Âu, nhưng bấy giờ ray làm bằng gỗ. Những đường ray đầu tiên của nước Anh được xây dựng vào đầu thế kỷ 17, chủ yếu là dùng chuyển than từ mỏ đến bờ sông, kênh đào để chất lên thuyền. Thời kỳ này, bánh xe đã có gờ phía trong để chống trật ray, tuy vậy đường ray vẫn làm bằng gỗ nên chóng mòn và phải thay thế. Năm 1768, đường ray bắt đầu được phủ lớp sắt lên trên giúp cho chúng có bề mặt bền bỉ hơn nhiều.

Đến cuối thế kỷ 18, đường ray bằng sắt bắt đầu xuất hiện và năm 1802, William Jessop - kỹ sư xây dựng người Anh khai trương tuyến vận chuyển đường sắt công cộng Surrey ở nam Luân Đôn. Mặc dù vẫn sử dụng ngựa kéo, đây được coi là tuyến đường sắt công cộng đầu tiên trên thế giới.

Đầu tàu hỏa đầu tiên do Richard Trevithick chế tạo và chạy thử năm 1804 ở Merthyr Tydfil, xứ Wales. Thử nghiệm không thành công một phần bởi động cơ quá nặng làm đường ray không chịu nổi. Năm 1807, tuyến đường ray do ngựa kéo nối Swansea và Mumbles ở xứ Wales trở thành đường sắt chở hành khách đầu tiên trên thế giới.

Giai đoạn tiếp theo (1811 - nay)
Năm 1811, nhà sáng chế người Anh John Blenkinsop thiết kế thành công đầu tàu hơi nước đầu tiên. Tuyến đường sắt sử dụng đầu máy này là đoạn nối Middleton Colliery và Leeds ở Anh dùng chở than. Cái đầu máy được chế tạo bởi Matthew Muray, công ty Fenton, Murray and Wood. Và tuyến đường sắt này với tên Middleton Railway (đường sắt Middleton) là tuyến đầu tiên trên thế giới sử dụng đầu máy hơi nước cho mục đích thương mại. Đó cũng là đường sắt đầu tiên ở nước Anh được xây dựng bởi một đạo luật của Quốc hội.

Năm 1830, đường sắt Liverpool và Manchester hoàn thành, là tuyến đường nối các thành phố đầu tiên trên thế giới. Mẫu đầu tàu sử dụng trên con đường này được thiết kế bởi George Stephenson mang tên Rocket, nó trở thành đầu máy nổi tiếng. Thành công của tuyến đường chứng minh tính hiện thực của phương thức vận tải mới. Đường sắt nhanh chóng được xây dựng khắp nước Anh và toàn thế giới. Nó là phương tiện vận chuyển trên bộ thống trị gần một thế kỷ cho đến khi máy bay và ô tô ra đời.

Những thập niên sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đầu máy dùng động cơ diesel và động cơ điện dần thay thế đầu máy hơi nước. Từ thập kỷ 1960, đường sắt cao tốc bắt đầu xuất hiện ở nhiều nước mà tiên phong là Nhật và Pháp.

Đường sắt cao tốc

Đường sắt cao tốc (viết tắt ĐSCT hoặc bằng tiếng Anh HSR từ "high-speed rail") là một kiểu vận tải hành khách đường sắt hoạt động nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ đường sắt thông thường. Liên minh châu Âu đã định nghĩa chi tiết tốc độ của đường sắt cao tốc là 245 km/h cho đường nâng cấp và 295 km/h trở lên với đường mới. Tại Nhật Bản các tuyến đường Shinkansen hoạt động với tốc độ hơn 260 km/h và được xây dựng bằng đường sắt khổ tiêu chuẩn và không có giao cắt đồng mức. Tại Trung Quốc, các tuyến đường sắt cao tốc quy ước hoạt động với tốc độ tối đa 350 km/h, và một tuyến maglev đạt tới tốc độ 430 km/h.

Ưu điểm của vận tải đường sắt
Vận chuyển hàng hóa đường sắt là hình thức vận chuyển cơ giới trên bộ hiệu quả nhưng cần đầu tư lớn. Đường ray tạo bề mặt rất phẳng và cứng giúp các bánh tàu lăn với lực ma sát ít nhất. Ví dụ, một toa tàu bình thường có thể mang 125 tấn hàng hóa trên bốn trục bánh. Khi xếp đầy tải, tiếp xúc của mỗi bánh với đường sắt chỉ trên bề mặt rộng bằng một đồng xu. Điều này giúp tiết kiệm năng lượng, nhiên liệu so với các loại hình vận chuyển khác ví dụ đường nhựa. Đoàn tàu có mặt trước tiếp xúc nhỏ so với trọng lượng chúng chuyên chở, nhờ đó giảm lực cản không khí và giảm năng lượng tiêu tốn. Trong điều kiện tốt, một đoàn tàu cần ít năng lượng hơn so với vận chuyển đường bộ từ 50% đến 70% với cùng một khối lượng vận chuyển (hoặc cùng số hành khách). Hơn nữa, đường ray và các thanh tà vẹt phân phối lực nén của đoàn tàu đều khắp, cho phép mang tải lớn hơn vận chuyển đường bộ mà hao mòn đường lại thấp hơn.

Vận tải đường sắt sử dụng diện tích và không gian hiệu quả: trong cùng khoảng thời gian, hai làn đường sắt đặt có thể vận chuyển nhiều hàng hóa và hành khách hơn so với một con đường bốn làn xe. Với các lý do trên, vận chuyển đường sắt là loại hình vận chuyển công cộng chủ yếu ở rất nhiều quốc gia. Ở Châu Á, hàng triệu người sử dụng đường sắt là phương tiện đi lại thường xuyên như tại Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Đường sắt cũng rất phổ biến ở Châu Âu.

An toàn trong vận tải đường sắt

Nguyên nhân gây tai nạn

Đoàn tàu thường vận chuyển với vận tốc rất cao, tuy vậy, bởi chúng rất nặng và có quán tính lớn và không thể đi ra ngoài đường ray nên việc dừng tàu cần khoảng cách khá lớn. Cho dù vận tải đường sắt được coi là một trong những hình thức vận chuyển an toàn nhất, vẫn có khả năng xảy ra tai nạn. Những vụ tai nạn ở nhiều hình thức, từ việc trật bánh cho đến đâm va trực tiếp của hai đoàn tàu hoặc va chạm với những phương tiện giao thông đường bộ ở những đoạn giao cắt. Đâm va với phương tiện đường bộ ở Hoa Kỳ xảy ra hàng ngàn vụ hàng năm, giết chết khoảng 500 người; ở Anh chỉ khoảng 30 vụ mỗi năm gây thương vong khoảng 12 người.

Biện pháp an toàn
Những biện pháp an toàn quan trọng nhất trong vận tải đường sắt là sử dụng hệ thống tín hiệu đường sắt và quản lý tốt các đoạn giao cắt với đường bộ. Còi tàu báo hiệu sự có mặt của tàu hỏa trong khu vực và tín hiệu đường sắt giúp duy trì khoảng cách giữa các đoàn tàu. Ở Anh, nguyên nhân của một nửa số vụ tai nạn là do phá hoại và bất cẩn. Các tuyến đường sắt được chia thành các khu vực và các vùng nhỏ để điều tiết sao cho đảm bảo chỉ có một đoàn tàu trên một đường ray tại mỗi thời điểm. Điều độ giao thông đường sắt được tiến hành giống như quản lý không lưu. So với vận tải đường bộ, đường sắt khá an toàn. Số liệu hàng năm cho thấy ở Hoa Kỳ và Anh có 40.000 và 3.000 người chết bởi tai nạn đường bộ, trong khi đó thương vong bởi tai nạn đường sắt lần lượt là 1.000 và 20.

Thiết bị cảnh báo an toàn

Hệ thống đèn tín hiệu và biển báo hiệu có khả năng truyền thông tin đi rất xa giúp lái tàu biết được trạng thái tuyến đường phía trước để xử lý tình huống kịp thời

Những cải tiến mới về tàu hỏa
Trên các tuyến đường tối tân tốc độ chạy tàu đạt tới 250 – 300 km/h hay hơn nữa, dùng để chuyên chở hành khách. Tàu chạy trên đệm từ có thể đạt tốc độ 500 km/h

Những vụ tai nạn đường sắt lớn tại Việt Nam và thế giới

Việt Nam
 Tai nạn tàu 183 (1982): xảy ra ngày 17 tháng 3 năm 1982 tại xã Tây Hòa, huyện Trảng Bom tỉnh Đồng Nai, làm hơn 200 người chết và rất nhiều người bị thương.
 Trưa ngày 12 tháng 3 năm 2005, tàu hỏa số hiệu E1 chạy theo hướng Hà Nội - Thành phố Hố Chí Minh khi đến Lăng Cô (Thừa Thiên Huế) thì bị đứt mối nối giữa toa số 7 và 8 dẫn đến lật tàu làm 12 người chết.
 Trưa ngày 22 tháng 11 năm 2009, tàu hỏa số hiệu TN1 chạy theo hướng Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh đâm vào xe ô tô khách khoảng 30 chỗ ngồi chở một đám ăn hỏi, làm 9 người chết.
 Hồi 4 giờ 30 phút rạng sáng ngày 7 tháng 2 năm 2010, tại Nam Định, một vụ TNGT đường sắt hai dì cháu đã tử nạn do thiếu quan sát khi qua đường tàu. Đoạn đường ngang này không hề có rào chắn, không có biển báo và thiết bị cảnh báo. Ngành đường sắt đã điều công nhân đến phá dỡ đoạn đường ngang trải nhựa này từng tồn tại nhiều năm tại thành phố Nam Định.

Thế giới
Ngày 22 tháng 2, vụ tai nạn tàu lửa ở Argentina làm 49 người thiệt mạng và 600 người bị thương

Xem thêm
 Tàu hỏa
 Đường sắt cao tốc
 Đường sắt Bắc Nam
 Đường sắt Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vận tải đường sắt
Tàu hỏa
Kỹ thuật vận tải


title: Polycentropus similis

text:
Polycentropus similis là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Polycentropus


title: Sainte-Blandine, Isère

text:
Sainte-Blandine là một xã của tỉnh Isère, thuộc vùng Rhône-Alpes, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Isère

Tham khảo
 INSEE commune file

Sainteblandine


title: Tritonoharpa westralia

text:
Tritonoharpa westralia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tritonoharpa


title: Perdita cornishiana

text:
Perdita cornishiana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1977


title: Copelatus chibcha

text:
Copelatus chibcha là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1952.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Basaria

text:
Basaria là một census town ở quận Dhanbad ở bang Jharkhand, Ấn Độ.

Cơ cấu dân số
Theo cuộc điều tra dân số năm 2001 ở Ấn Độ, Basaria có dân số 3966 người. Nam giới chiếm 53% và nữ giới chiếm 47% dân số. Basaria có tỷ lệ biết chữ bình quân 52%, thấp hơn mức trung bình quốc gia 59,5%; với 69% đàn ông và 31% phụ nữ biết chữ. 15% dân số dưới 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand
Khu phố ở Dhanbad


title: La Sauvetat, Puy-de-Dôme

text:
La Sauvetat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Mattighofen

text:
Mattighofen là một đô thị ở huyện Braunau am Inn, nước Áo. Đô thị này có diện tích 5 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 5357 người. Đô thị này nằm trong bang Oberösterreich.

Tham khảo


title: Gadarwara

text:
Gadarwara là một thành phố và khu đô thị của quận Narsimhapur thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Gadarwara có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 342 mét (1122 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gadarwara có dân số 37.837 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Gadarwara có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Gadarwara, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Eucera pitalomasa

text:
Eucera pitalomasa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dover mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1925


title: Calais speciosus

text:
Calais speciosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1767.

Chú thích

Tham khảo

Calais (chi bổ củi)


title: Palau-saverdera

text:
Palau-saverdera là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Empordà, Girona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Girona
Alt Empordà


title: Bufonaria thersites

text:
Bufonaria thersites là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1846


title: Perissodonta mirabilis

text:
Perissodonta mirabilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Struthiolariidae, the ostrich-foot shells.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Perissodonta


title: Oecetis cochleata

text:
Oecetis cochleata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Harpyia milhauseri

text:
Harpyia milhauseri là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Chủ yếu được tìm thấy ở Trung Âu.

Sải cánh dài 40–52 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Quercus, Fagus và một đôi khi Betula.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://www.orion-berlin.de
 http://www.lepiforum.de
 UKmoths

M
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1775


title: Eutoea

text:
Eutoea là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Eutoeini
Geometridae


title: Lintneria justiciae

text:
Lintneria justiciae là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở tây nam Brasil, miền đông Argentina và Uruguay.

There are orange-yellow transverse median lines on the abdomen upperside. Con trưởng thành bay vào cuối tháng 1 in Brazil.

Ấu trùng ăn Justicia, Petunia và Hyptis sidifolia.

Chú thích

Tham khảo

Lintneria


title: Riccardo Giacconi

text:
Riccardo Giacconi (6 tháng 10 năm 1931 – 9 tháng 12 năm 2018) là nhà vật lý thiên văn người Ý/Mỹ đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 2002 cho công trình nghiên cứu đã dẫn tới việc thành lập ngành thiên văn học tia X.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông tốt nghiệp ở Đại học Milano, sau đó sang Hoa Kỳ để tiếp tục sự nghiệp nghiên cứu Vật lý thiên văn. Ông đã nhập quốc tịch Mỹ.

Việc bức xạ tia vũ trụ được khí quyển Trái Đất hấp thu, vì thế cần có các kính viễn vọng đặt trong không gian để dùng cho ngành thiên văn học tia X. Giacconi nghiên cứu việc làm dụng cụ cho thiên văn học tia X, từ các máy dò do hỏa tiễn mang theo từ cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960, rồi tới các vệ tinh Uhuru - vệ tinh thiên văn học tia X đầu tiên trong quỹ đạo – trạm thiên văn Einstein, trang bị kính viễn vọng quan sát tia X đầu tiên trong không gian và trạm thiên văn tia X Chandra được phóng lên không gian năm 1999 và vẫn còn hoạt động. Giacconi cũng đã áp dụng kiến thức chuyên môn thành thạo của mình vào các lãnh vực khác của thiên văn học. Ông là giám đốc đầu tiên Viện Khoa học Kính viễn vọng không gian (Space Telescope Science Institute), trung tâm điều hành khoa học cho Kính viễn vọng không gian Hubble.

Giacconi đoạt Giải Nobel Vật lý năm 2002 "cho các đóng góp tiên phong vào khoa Vật lý thiên văn, đã dẫn tới việc phát hiện ra các nguồn tia X vũ trụ". Ông cũng đồng thời làm giáo sư vật lý và thiên văn (1982–1997) và giáo sư nghiên cứu (từ 1998) ở Đại học Johns Hopkins, và nay là giáo sư đại học. Trong thời gian này, ông cũng làm Tổng giám đốc của Đài thiên văn Nam Âu (1993–1999). Hiện nay, ông là nhà nghiên cứu chính cho Dự án "Chandra Deep Field-South" ở Trạm thiên văn tia X Chandra của NASA.

Giải thưởng và Vinh dự
 Giải Thiên văn học Helen B. Warner (1966)
 Huy chương Bruce (1981)
 Henry Norris Russell Lectureship (1981)
 Giải Heineman (1981)
 Huy chương vàng của Hội Thiên văn Hoàng gia (1982)
 Giải Wolf Vật lý (1987)
 Giải Nobel Vật lý (2002)
 Huy chương Khoa học quốc gia (2003)
 Huy chương Karl Schwarzschild (2004)
 Tiểu hành tinh 3371 Giacconi được đặt theo tên ông

Tham khảo và Liên kết ngoài

Sinh năm 1931
Mất năm 2018
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Ý đoạt giải Nobel
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Mỹ gốc Ý
Giải thưởng Nhà nước về Khoa học, Hoa Kỳ
Người đoạt giải Wolf Vật lý
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà thiên văn học Hoa Kỳ