title: Cờ tướng

text:
Cờ tướng hay Cờ tướng Trung Quốc (; , âm Hán-Việt: Tượng kỳ, ), là một trò chơi trí tuệ dành cho hai người. Đây là loại cờ phổ biến tại các nước như Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, Ma Cao, Đài Loan, Singapore, Malaysia và Việt Nam nằm trong cùng một thể loại cờ với cờ vua, shogi, janggi, makruk,...

Trò chơi này mô phỏng cuộc chiến giữa hai quốc gia, với mục tiêu là bắt được Tướng của đối phương. Các đặc điểm khác biệt của cờ tướng so với các trò chơi cùng họ là: các quân đặt ở giao điểm các đường thay vì đặt vào ô, quân Pháo phải nhảy qua 1 quân khi ăn quân, các khái niệm sông và cung nhằm giới hạn các quân Tướng, Sĩ và Tượng. Cờ tướng với phiên bản hiện đại mà chúng ta biết ngày nay có từ thời kỳ Nam Tống.

Giới thiệu

Mục đích của ván cờ
Ván cờ được tiến hành giữa hai người, một người cầm quân Đỏ đi trước, một người cầm quân Đen (hoặc Xanh lam hoặc Xanh lục hoặc Trắng) đi sau. Mục đích của mỗi người là tìm mọi cách đi quân trên bàn cờ theo đúng luật để chiếu bí hay bắt Tướng (hay Soái) của đối phương.

Bàn cờ và quân cờ
Bàn cờ là hình chữ nhật do 9 đường dọc và 10 đường ngang cắt nhau vuông góc tại 90 điểm hợp thành. Một khoảng trống gọi là sông nằm ngang giữa bàn cờ, chia bàn cờ thành hai phần đối xứng bằng nhau. Mỗi bên có một Cửu cung hình vuông do 4 ô hợp thành tại các đường dọc 4, 5, 6 kể từ đường ngang cuối của mỗi bên, trong 4 ô này có vẽ hai đường chéo nhằm hạn chế nước đi của các quân Tướng (hay Soái) và Sĩ.

Theo quy ước, khi bàn cờ được quan sát chính diện, phía dưới sẽ là quân Đỏ, phía trên sẽ là quân Đen (Xanh lam hoặc Xanh lục hoặc Trắng). Các đường dọc bên Đỏ được đánh số từ 1 đến 9 từ phải qua trái. Các đường dọc bên Đen (Xanh lam hoặc Xanh lục hoặc Trắng) được đánh số từ 9 tới 1 từ phải qua trái.

Mỗi ván cờ lúc bắt đầu phải có 32 quân cờ chia đều cho mỗi bên gồm 16 quân Đỏ và 16 quân Đen (Xanh lam hoặc Xanh lục hoặc Trắng), gồm bảy loại quân. Tuy tên quân cờ của mỗi bên có thể viết khác nhau (ký hiệu theo chữ Hán) nhưng giá trị và cách đi quân của chúng lại giống nhau hoàn toàn. bảy loại quân có ký hiệu và số lượng cho mỗi bên như sau:

Lịch sử
Các loại cờ cổ theo kiểu mô phỏng chiến trận và chiến thuật đã có tại Trung Hoa vào thời Chiến Quốc. Theo Murray thì một trò chơi có tên gọi "tượng kỳ" đã được đề cập đến ở thời Chiến Quốc; theo tài liệu ở thế kỷ I TCN có tên Thuyết Uyển (說苑), đây là một thú vui của Mạnh Thường Quân. Tuy nhiên không thấy mô tả luật của trò chơi này và cũng không có gì đảm bảo nó có quan hệ với cờ tướng hiện đại. Bắc Chu Vũ Đế viết một cuốn sách vào năm 569 có tên Tượng kinh. Cuốn sách đó mô tả luật của một trò chơi dựa trên thiên văn học có tên tượng kỳ hoặc tượng hí (象戲).

Vì những lý do đó, Murray đưa ra giả thuyết "tại Trung Quốc [cờ tướng] đã chiếm lấy bàn cờ và tên gọi một trò chơi có tên tượng kỳ với nghĩa là 'trò chơi thiên văn học', đại diện cho những chuyển động rõ ràng của các vật thể thiên văn học có thể nhìn được bằng mắt trần trên bầu trời đêm và những tài liệu Trung Quốc cổ xưa đề cập đến tượng kỳ với nghĩa trò chơi thiên văn học chứ không phải cờ tướng". Tuy nhiên, sự liên hệ giữa tượng và thiên văn học không thật sự đáng kể và sự nảy sinh việc các chòm sao được gọi là "hình tượng" trong ngữ cảnh thiên văn học cũng ít có khả năng hơn; cách sử dụng này có thể khiến một số tác giả Trung Hoa cổ đưa ra giả thuyết rằng tượng kỳ băt đầu là mô phỏng của thiên văn học.

Để củng cố cho luận điểm của mình, Murray dẫn ra một nguồn Trung Hoa cổ nói rằng trong cờ tướng cổ (cờ tướng hiện đại có thể đã sử dụng một số luật của nó) những quân cờ có thể xáo trộn được. Đặc điểm này không có ở cờ tướng hiện đại. Murray cũng viết rằng Trung Hoa cổ có nhiều hơn một trò chơi với tên tượng kỳ.

Theo một giả thuyết khác, sự phát triển của cờ tướng được bắt nguồn từ Saturanga, một loại cờ cổ được phát minh ở Ấn Độ từ thế kỷ V đến thế kỷ VI (trước cờ tướng khoảng 200 năm). Saturanga được phát minh từ Ấn Độ, sau đó đi về phía Tây, trở thành cờ vua và đi về phía Đông trở thành cờ tướng. Loại cờ hiện đại có từ khoảng thế kỷ VII ở Trung Quốc.

Cờ tướng cổ đại không có quân Pháo và sông. Các nhà nghiên cứu đều thống nhất là quân Pháo được bổ sung từ cuối thời nhà Đường và hoàn thiện như ngày hôm nay vào thời nhà Tống bởi cho tới thời đó, con người mới tìm ra vũ khí pháo để sử dụng trong chiến tranh.

Tuy nhiên, người Trung Hoa đã cải tiến bàn cờ Saturanga như sau:
 Họ không dùng "ô", không dùng hai màu để phân biệt ô, mà họ chuyển sang dùng "đường" để đặt quân và đi quân. Chỉ với động tác này, họ đã tăng thêm số điểm đi quân từ 64 của Saturanga lên 81.
 Đã là hai quốc gia đối kháng thì phải có biên giới rõ ràng, từ đó, họ đặt ra "hà", tức là sông. Khi "hà" xuất hiện trên bàn cờ, 9 điểm đặt quân nữa được tăng thêm. Như vậy, bàn cờ tướng bây giờ đã là 90 điểm so với 64, đó là một sự mở rộng đáng kể. Tuy nhiên, diện tích chung của bàn cờ hầu như không tăng mấy (chỉ tăng thêm 8 ô) so với số điểm tăng lên tới một phần ba.
 Đã là quốc gia thì phải có cung cấm (宮) và không thể đi khắp bàn cờ như kiểu Saturanga được. Thế là "Cửu cung" đã được tạo ra. Điều này thể hiện tư duy phương Đông hết sức rõ ràng.
 Bàn cờ Saturanga có hình dáng quân cờ là những hình khối, nhưng cờ Tướng thì quân nào trông cũng giống quân nào, chỉ có mỗi tên là khác nhau, lại được viết bằng chữ Hán. Đây có thể là lý do khiến cờ tướng không được phổ biến bằng cờ vua, chỉ cần liếc qua là có thể nhận ra đâu là Vua, đâu là Hoàng hậu, kỵ sĩ, v.v. Tuy nhiên, đối với người Trung Hoa thì việc thuộc mặt cờ này là không có vấn đề gì khó khăn. Gần đây ngày càng có nhiều ý kiến đề nghị cải cách hình dáng các quân cờ tướng và trên thực tế người ta đã đưa những phác thảo của những bộ quân mới bằng hình tượng thay cho chữ viết, nhất là khi cờ tướng được chơi ở những nước không sử dụng tiếng Trung.
 Với sự thay đổi bố cục bàn cờ, người Trung Hoa đã phải có những điều chỉnh để lấy lại sự cân bằng cho bàn cờ. Đó chính là những ngoại lệ mà người chơi phải tự nhớ. (Xem thêm phần Mã, Tướng).

Xuất xứ tên gọi
Người Trung Hoa đặt tên cho cờ này là Tượng kỳ (象棋) với ý nghĩa cờ hình tượng (theo chữ Hán) chứ không phải vì có quân tượng (voi) trên bàn cờ. Cũng có một số tài liệu lý giải rằng, vì Trung Hoa trước thời nhà Nguyên (1271-1368)... thì không có voi, khi họ tiếp nhận Saturanga thấy trong các quân cờ có quân voi lạ nên người Trung Hoa bèn gọi là "tượng kỳ" để kỷ niệm một loại cờ lạ có con voi. Như thế có người suy ra "tượng kỳ" có nghĩa là cờ voi.

Trong tiếng Việt, từ trước tới nay trò chơi này được gọi là cờ tướng do trong bàn cờ quân Tướng là quan trọng nhất.

Các quân cờ

Tướng (帥/將)

Quân Tướng đi từng ô một, đi ngang hoặc dọc và luôn luôn ở trong phạm vi cung, không được ra ngoài. Tuy nhiên trong nhiều tình huống, đặc biệt khi cờ tàn đòn "lộ mặt tướng" lại tỏ ra rất mạnh (Tướng có thể ăn Tướng đối phương nếu Tướng đối phương để lộ mặt).

Tướng được chốt chặt trong cung và có tới 2 Sĩ và Tượng canh gác hai bên.

Sĩ (仕/士)

Quân Sĩ đi chéo 1 ô mỗi nước và luôn luôn phải ở trong cung. Như vậy, quân Sĩ có 5 giao điểm có thể đứng hợp lệ và là quân cờ yếu nhất.

Sĩ có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ Tướng, mất Sĩ sẽ là nguy hiểm khi đối phương còn đủ 2 Xe. Người biết chơi thường hay dùng 1 Pháo đổi 2 Sĩ rồi dùng 2 Xe hoặc Xe kết hợp với Mã, Tốt để tấn công là đòn chiến thuật thường thấy. Khi cờ tàn còn Pháo thì phải chú ý bảo vệ Sĩ vì Sĩ còn được dùng để làm ngòi cho Pháo tấn công.

Tượng/Tịnh (象/相)

Quân Tượng đi chéo đúng 2 ô mỗi nước và không được phép đi qua sông. Vì vậy, trên bàn cờ mỗi bên có 7 vị trí mà quân Tượng có thể đi được. Tượng sẽ không thể đi được nếu có một quân cờ nằm giữa nước đi của Tượng, khi đó gọi là Tượng bị cản và vị trí cản được gọi là "mắt Tượng". Tượng có vai trò bảo vệ Tướng từ xa, mất Tượng sẽ là nguy hiểm khi đối phương còn đủ 2 Pháo. Người biết chơi thường hay dùng 1 Mã đổi 2 Tượng rồi dùng 2 Pháo hoặc Pháo kết hợp với Xe, Tốt để tấn công cũng là đòn chiến thuật thường thấy. Khả năng phòng thủ của Tượng nhỉnh hơn Sĩ.

Xe (俥/車)

Quân Xe đi ngang hoặc dọc trên bàn cờ và không được phép nhảy qua đầu các quân khác. Xe được coi là quân cờ mạnh nhất. Giá trị của Xe thường tính là bằng 2 Pháo hoặc Pháo Mã.

Khai cuộc hai bên thường tranh thủ đưa các quân Xe ra các đường dọc thông thoáng, dễ phòng thủ và tấn công.

Pháo (炮/砲)

Quân Pháo đi ngang và dọc giống như Xe. Điểm khác biệt là Pháo muốn ăn quân thì nó phải nhảy qua đúng 1 quân nào đó (gọi là ngòi). Trừ trường hợp trên, Pháo cũng không được phép nhảy qua đầu các quân khác khi không ăn.

Cờ tướng cổ đại không có quân Pháo. Các nhà nghiên cứu đều nhất trí là quân Pháo được bổ sung từ cuối thời nhà Đường. Đây là quân cờ ra đời muộn nhất trên bàn cờ tướng vì tới thời đó, pháo được sử dụng trong chiến tranh với hình thức là máy bắn đá. Bấy giờ, từ Pháo (砲) trong chữ Hán được viết với bộ "thạch", nghĩa là đá. Cho đến đời nhà Tống, khi loại pháo mới mang thuốc nổ được phát minh thì từ Pháo (炮) được viết với bộ "hỏa". Hiện nay, có nhiều bộ cờ tướng thiết kế quân Pháo không có bộ "thạch" hoặc bộ "hỏa" (包).

Do đặc điểm phải có ngòi khi tấn công, Pháo thường dùng Tốt của quân mình để tấn công trong khai cuộc, hoặc dùng chính Sĩ hay Tượng của mình làm ngòi để chiếu hết tướng đối phương trong tàn cuộc.

Trên thực tế thì có tới 70% khai cuộc là dùng Pháo đưa vào giữa dọa bắt tốt đầu của đối phương, gọi là thế Pháo đầu hay Trung pháo. Đối phương có thể dùng Pháo đối lại cũng vào giữa. Nếu bên đi sau đưa Pháo cùng bên với bên đi trước thì khai cuộc gọi là trận Thuận Pháo, đi Pháo vào ngược bên nhau gọi là trận Nghịch Pháo (hay Liệt Pháo).

Mã (傌/馬)

Quân Mã đi ngang (hay dọc) 1 ô và chéo (theo cùng hướng đi trước đó) 1 ô. Nếu có quân cờ nào đó nằm ngay trên đường đi thì Mã bị cản, không được đi đường đó.

Mã do không đi thẳng, lại có thể bị cản nên mức độ cơ động của quân này kém hơn Xe và Pháo. Khi khai cuộc, Mã kém hơn Pháo. Khi tàn cuộc, Mã trở nên mạnh hơn Pháo.

Tốt, Binh (兵/卒)

Quân Tốt đi 1 bước. Nếu Tốt chưa qua sông, nó chỉ được đi thẳng. Nếu Tốt đã qua sông thì được đi ngang hoặc thẳng, không được đi lùi. Khi đi đến đường biên ngang cuối cùng bên phần sân đối phương, lúc này, chúng được gọi là Tốt lụt, và chỉ có thể đi ngang theo hàng ngang đó 1 bước.

Trong khai cuộc, việc thí Tốt là chuyện tương đối phổ biến. Ngoại trừ việc phải bảo vệ Tốt đầu, các quân Tốt khác thường xuyên bị xe pháo mã ăn mất. Việc mất mát một vài Tốt ngay từ đầu cũng được xem như việc thí quân. Đến cờ tàn, giá trị của Tốt tăng nhanh và số lượng Tốt khi đó có thể đem lại thắng lợi hoặc chỉ hòa cờ. Khi đó việc đưa được Tốt qua sông và tới gần cung Tướng của đối phương trở nên rất quan trọng. Tốt khi đến tuyến áp đáy, ép sát cung Tướng thì Tốt mạnh như Xe.

Các luật khác

 Lộ mặt Tướng: Hai quân Tướng không được đối mặt nhau trên cùng một cột. Luôn luôn phải có ít nhất một quân nào đó nằm ở giữa để che mặt. Nước đi để hai Tướng đối mặt là không hợp lệ và bị xem như phạm lỗi kỹ thuật.
 An toàn của Tướng: Tướng không được phép di chuyển tới các ô mà đối phương đang có quyền kiểm soát hoặc ăn quân có bảo vệ của đối phương. Nước đi để Tướng bị ăn mất trong nước tiếp theo là không hợp lệ.
Mã bị cản theo đường thẳng hướng đi của 1/2 hình tam giác, tượng bị cản theo hướng đường chéo đầu tiên trong hai đường chéo đi đến.
Khác với cờ vua, khi một bên hết nước đi hợp lệ, thì bên còn lại thắng.
Khi cả hai bên hết khả năng chiếu hết Tướng của đối phương, ván cờ sẽ được xử hoà.
Khi cả hai bên lặp đi lặp lại những nước cờ giống nhau mà không có lỗi vi phạm (bất biến), ván cờ sẽ được xử hoà (trừ khi một bên có biến hoá mới).
Khác với cờ vua, khi một bên chiếu mãi Tướng của đối phương mà không thay đổi nước đi thì bên đó vi phạm luật chơi và bị xử thua. Tuy nhiên nếu một bên áp dụng 'nhất chiếu nhất cách' (chiếu Tướng một lần sau đó lại đi một nước khác nước chiếu Tướng, và cứ liên tục như vậy) thì ván cờ sẽ được xử hoà (nếu không phát sinh thêm biến hoá mới).
Luật bắt quân liên tục (luật trường tróc): Trừ Tướng ra thì việc dùng một hay nhiều mẫu quân để dọa bắt quân của đối phương liên tục khi quân đó không thể bắt lại quân của mình hoặc quân đó chưa có quân khác bảo vệ là vi phạm luật chơi. Trường hợp quân bị dọa bắt là quân Tốt chưa sang sông thì không vi phạm.

Ký hiệu các vị trí trên bàn cờ
.Để ký hiệu vị trí trên bàn cờ, người ta đánh số từ 1 đến 9 cho đường dọc, và đặt tên cho đường ngang gọi là các tuyến cho hai bên người chơi,

Đường dọc (Lộ)
Vị trí của đường dọc được ký hiệu bằng các chữ số Ả rập hoặc chữ số Trung Quốc từ 9 đến 1 từ phải qua trái theo hướng nhìn của mỗi người chơi.

Đường ngang (Tuyến)
Vị trí đường ngang được ký hiệu bằng tên các tuyến mỗi bên gồm có 5 tuyến từ tuyến hà đến tuyến đáy.

Cách ghi nước đi
Trong các thế cờ, để ghi lại vị trí và sự dịch chuyển quân cờ, người ta thường ghi lại các nước đi như sau:

Dấu chấm (.) là tấn
 Dấu gạch ngang (–) là bình
 Dấu gạch chéo (/) là thoái
Các quân cờ được viết tắt như sau:
 Tướng là Tg
 Sĩ là S
 Tượng là T (trước đây là V (Voi))
 Xe là X
 Pháo là P
 Mã là M
 Tốt hoặc Binh là B

Hệ thống 1: The Chess of China của Dennis A. Leventhal
Các đường ngang của bàn cờ được đánh số từ 1 đến 10 từ gần nhất đến xa nhất, theo sau là một chữ số 1 đến 9 cho các đường dọc từ phải sang trái cho mỗi bên. Mỗi nước được ghi theo thứ tự: số thứ tự nước đi, tên quân cờ, vị trí đường ngang cũ, vị trí đường dọc cũ, vị trí đường ngang mới, vị trí đường dọc mới.

Ví dụ, nước đầu, Đỏ đi Pháo từ (3; 2) đến (3; 5), bên Đen Mã từ (1; 8) đến (3; 7) thì ghi:

 P(32)–35 M(18)–37

Nước thứ hai, Đỏ đưa Pháo từ (3; 8) đến (2; 8), Đen đưa Tốt từ (4; 7) đến (5; 7)

P(38)–28 B(47)–57

Hệ thống 2: A Manual of Chinese Chess của Charles Fred Wilkes
Đây là hệ thống ghi chép được dùng phổ biến ở Việt Nam. Mỗi nước được ghi theo thứ tự: số thứ tự nước đi, tên quân cờ, vị trí cũ, hướng dịch chuyển và số bước di chuyển/vị trí mới. Ví dụ, nước đầu, Đỏ đi Pháo 2 bình 5, bên Đen mã 8 tấn 7 thì ghi:

 P2–5 M8.7

Nước thứ hai, Đỏ đưa Pháo ở cột 8 lùi 1 bước, Đen đưa Tốt cột 7 lên một bước.

P8/1 B7.1

Nếu 2 Pháo (hay Mã, Xe) nằm trên một đường thì ghi Pt (hoặc Mt, Xt) là Pháo trước (hoặc Mã trước, Xe trước), Ps (hoặc Ms, Xs) là Pháo sau (hoặc Mã sau, Xe sau).

Trong trường hợp cả 5 quân Tốt (Binh) nằm trên cùng một cột thì ký hiệu:
 Tốt trước/Binh trước (Bt)
 Tốt trước giữa/Binh trước giữa (Btg)
 Tốt giữa/Binh giữa (Bg)
 Tốt sau giữa/Binh sau giữa (Bsg)
 Tốt sau/Binh sau (Bs)

Hệ thống 3: Trước năm 1955 và các giải đấu dành cho các đấu thủ không phải là gốc Hoa và gốc Việt
Ký hiệu của một quân cờ được lấy là chữ cái đầu của tên các quân cờ, riêng quân Tốt thì không lấy chữ cái nào cả.

Quy tắc thống nhất đối với tất cả các nước:

 đặt tên các cột từ a đến i từ bên tay trái sang bên phải theo phía người cầm quân Trắng,
 đánh số các hàng từ 1 đến 10 (từ phía quân Trắng sang quân Đen).

Tên một ô là sự kết hợp tên một cột với số của một hàng.

Mỗi nước được ghi theo thứ tự: tên quân cờ, ô xuất phát, ô đến.

Ví dụ, nước đầu, Đỏ đi Pháo từ h3 đến e3, bên Đen Mã từ h9 đến g8 thì ghi:

 Ph3–e3 Mh9–g8 hay Phe3 Mg8

Ví dụ về trường hợp chiếu hết chỉ sau 4 nước:

 Pbe3 Phe8
 Ph6? Pb4?
 Pxe7+? Pexe4??
 Phe6#

Nước ăn quân thường được ký hiệu bằng dấu nhân (x). Nước chiếu Tướng có ký hiệu là dấu cộng (+), nước chiếu đôi (hai quân cùng chiếu Tướng) có ký hiệu là hai dấu cộng (++) và chiếu hết có ký hiệu là dấu thăng (#).

Các giai đoạn của một ván cờ
Người ta thường chia ván cờ ra làm ba giai đoạn: khai cuộc, trung cuộc và tàn cuộc.

Khai cuộc
Thường khai cuộc được tính trong khoảng 5-12 nước đầu tiên. Các nghiên cứu mới cho biết khai cuộc đóng góp rất quan trọng vào khả năng thắng của một ván cờ. Khai cuộc có thể đóng góp đến 40% trong khi trung cuộc và tàn cuộc đóng góp 30% mỗi giai đoạn.

Có rất nhiều dạng khai cuộc khác nhau, nhưng nói chung, có thể chia khai cuộc thành hai loại chính: khai cuộc Pháo đầu và khai cuộc không Pháo đầu.

Khai cuộc Pháo đầu
Tên của các khai cuộc được đặt tuỳ theo cách đi của bên đi sau, chỉ nêu vài loại chính:

Khai cuộc không Pháo đầu

Trung cuộc
Khai cuộc và tàn cuộc do có vị trí và số lượng quân cờ có thể quy chung về một số dạng chính nên người ta đã nghiên cứu và tổng kết được các dạng như trên. Còn ở trung cuộc, thế cờ lúc này theo kiểu "trăm hoa đua nở" nên chủ yếu vận dụng các chiến thuật cơ bản như:
 Bắt đôi: cùng một lúc đuổi bắt hai quân.
 Nội kích: đánh từ phía trong.
 Kích thẳng vào Tướng.
 Tả hữu giáp công: kích vào cả hai cánh cùng một lúc.
 Chiếu tướng bắt quân.
 Điệu hổ ly sơn: làm cho một quân hay Tướng phải rời vị trí của nó.
 Dẫn dụ: đây là đòn thu hút quân đối phương đến vị trí dễ bị công kích hoặc bị vây hãm, sau đó kết hợp với chiến thuật bịt chắn lối đi, đường rút của đối phương.
 Tạo ách tắc: dùng chiến thuật thí quân để gây ách tắc, hết đường cựa của đối phương.
 Ngăn trở, chia cắt: đòn này thường dùng cách thí quân để làm sự liên lạc giữa các quân bị cắt đứt.
 Khống chế: chiến thuật này ngằm ngăn trở tầm hoạt động và sự cơ động của đối phương.
 Dịch chuyển: chiến thuật này chú ý đến sự linh hoạt của các quân.
 Bao vây.
 Trợ sức: các quân trợ sức cho nhau để cùng chiếu.
 Vu hồi: đánh vòng từ phía sau.
 Qua lại: chiến thuật này dùng để thủ thế hay công sát.
 Quấy nhiễu.
 Vây điểm diệt viện: vây chặt quân nào đó của đối phương rồi đánh quân tới cứu viện.
 Nước đợi chờ: đi nước không có tác dụng để nhường đối phương, làm đối phương hết nước đi mà thua cờ.
 Giam quân: khi một bên đang trong tình thế nguy hiểm, nhưng sử dụng một nước khéo léo giam quân mạnh của đối phương (có thể dùng cách thí quân), sau đó dùng các quân còn lại để gỡ bí.
 Vừa đỡ vừa chiếu lại.
 Vừa đỡ vừa trả đòn.

Trung tàn
Trung tàn là giai đoạn giữa Trung cuộc sắp chuyển sang giai đoạn Tàn cuộc, ở giai đoạn này hai bên thường bị mất một hoặc hai xe, khi hai người chơi đều đổi cả hai quân xe thì các kỳ thủ thường gọi vui là Cờ đi bộ vì khi đó ván cờ sẽ chơi theo đường dài.

Tàn cuộc
Tàn cuộc là giai đoạn tổng số quân cờ, đặc biệt là quân tấn công (Xe, Pháo, Mã, Tốt) cả hai bên còn rất ít. Tàn cuộc chia làm ba loại,

1, Cờ tàn thực dụng loại cờ tàn mà thắng thua được các chuyên gia nghiên cứu và giải thích rõ ràng,

2, Cờ tàn thực chiến loài này đa biến phức tạp và thắng thua khó có thể phân định được rõ ràng,

3, Cờ tàn nghệ thuật loài này được gọi là Cờ thế nó cũng được coi là cờ tàn nhưng được sắp xếp các quân cờ thành những dạng độc đáo và thường có tính chất nghệ thuật cao.

Sát cuộc
Sát cuộc là một giai đoán kết thúc của ván cờ, khi người chơi sử dụng một hoặc nhiều quân để chiếu hết (chiếu bí) tướng của đối phương.

Các hình thức chơi cờ tướng khác

Cờ bỏi
Cờ bỏi cũng là một hình thức đánh cờ, nhưng bàn cờ sẽ là một cái sân rộng có kẻ ô, các quân cờ được ghi lên các tấm biển bằng gỗ, gắn vào các cột dài chừng 1 mét có đế được đặt lên các vị trí trên sân. Người chơi phải tự nhấc quân cờ để đi, trước khi đi quân, phải có hiệu lệnh bằng trống bỏi. Từng đôi một vào thi đấu ở sân cờ. Thực chất đây là một bàn cờ lớn và nhiều người có thể cùng xem được.

Cờ người

Trong các lễ hội dân gian vùng đồng bằng Bắc Bộ, cờ người là một trong những cuộc thi đấu thu hút được rất nhiều người đến xem và cổ vũ. Thông thường, nơi diễn ra trận cờ người là sân đình của làng. Quân cờ là những nam thanh nữ tú được làng kén chọn, vừa phải đẹp người, vừa phải đẹp nết. Tướng được phục trang như sau: đội mũ tướng, soái, mặc triều phục bá quan văn võ, chân đi hài thêu, lọng che. Sĩ đội mũ cánh chuồn có tua vàng. Mỗi người trong đội cờ cầm một chiếc trượng phía trên có gắn biểu tượng quân cờ được trạm trổ tinh xảo, sơn son thếp vàng lộng lẫy. Đội nam mặc áo đỏ, đội nữ mặc áo vàng với thắt lưng theo lối xưa.

Trước khi vào vị trí của mỗi người trên sân cờ, cả đội cờ múa theo tiếng trống, đàn, phách. Sau khi quân cờ đã vào các vị trí, một hồi trống dài nổi lên, hai đấu thủ cờ mặc áo dài, khăn xếp xuất hiện để được giới thiệu danh tính, mỗi người cầm một cây cờ đuôi nheo ngũ sắc nhỏ để chỉ huy trận đánh. Quanh sân, hàng trong thì khán giả ngồi, hàng ngoài đứng, chăm chú thưởng thức ván cờ và bàn tán râm ran. Khi cờ đến hồi gay cấn, cả sân xôn xao, một nước xuất thần, cả sân đều ồ lên khoái trá. Nếu quân cờ nào đó đi hơi chậm là có tiếng trống bỏi lanh canh vui tai nhắc nhở "cắc...tom tom". Bên lề sân có một cái trống to thỉnh thoảng được gióng lên một hồi điểm cho những nước đi. Khi Tướng bị chiếu, tiếng trống dồn dập, đám đông lại càng đông hơn, đã náo nhiệt lại càng náo nhiệt thêm. Đặc biệt hơn trong một số lễ hội, thỉnh thoảng người ta còn đọc những lời thơ ứng khẩu bình những nước đi trong sân trên chiếc loa ở sân.

Cờ tưởng

Cờ tưởng là hình thức đánh cờ bằng trí tưởng tượng, không nhìn bàn cờ thật. Các đối thủ không cần phải quay lưng lại với bàn cờ mà ngồi trước một bàn cờ trống (bàn cờ thật được để bên cạnh có ngăn cách). Ngồi đối diện sau những tấm kính, hai kỳ thủ đấu trí với nhau trên bàn cờ tưởng tượng trong trí nhớ rồi viết lên một tờ giấy đưa cho đối thủ xem, sau đó trao cho trọng tài. Mỗi nước đi của vận động viên được ghi lại trên giấy, được thông báo cho đối thủ sau đó đối thủ sẽ truyền cho trọng tài ngồi ở bàn bên cạnh để thực hiện nước đi đó trên bàn cờ cho khán giả thưởng thức. Do bàn trọng tài đặt bên cạnh bàn đấu (có rèm che bàn vận động viên), nên vận động viên không được rời bàn với bất kỳ lý do gì vì sợ họ nhìn lén các nước đã đi của mình. Quốc tế đại sư Tưởng Xuyên của Trung Quốc hiện đang giữ kỷ lục thế giới về cờ tưởng.

Cờ chấp

 Chấp quân: Quân bị chấp sẽ được bỏ ra ngoài bàn cờ ngay từ đầu. Thường là chấp Xe, Pháo, 2 Mã và 1 Mã.
 Chấp nước đi: Người được chấp sẽ được đi một vài nước trước, rồi mới đến lượt người chấp. Quân đi trước sẽ không được ăn quân hoặc qua sông. Thông thường chấp 1-2-3 nước đi trước, từ chuyên dùng gọi là chấp 1-2-3 tiên. Trên thực tế có thể phối hợp cả hai loại chấp trên, như chấp Mã và đi trước 2 nước (Mã 2 tiên).

Cờ úp

Cờ úp là hình thức đánh cờ khi mà 15 quân mỗi bên được úp ngược và sắp xếp ngẫu nhiên trừ quân tướng. Khi sắp cờ các quân cờ của mỗi bên xáo trộn ngẫu nhiên, bị úp sau đó sắp theo thế trận cờ tướng thông thường.

Nước đi đầu tiên của quân cờ úp phải tuân theo luật đi của quân cờ tại vị trí mà nó đang chiếm giữ. VD: quân bị úp đang ở vị trí của quân tốt thì phải đi theo nước của quân tốt. Sau khi đi một quân cờ úp thì quân đó sẽ lật ngửa và người chơi sẽ biết được nó là quân nào và từ đó trở đi quân đó đi theo luật của quân cờ ngửa.

Luật bổ sung:
 Quân Sĩ không bị giới hạn trong cấm cung mà có thể đi khắp bàn cờ theo luật đi chéo của nó.
 Quân Tượng không bị giới hạn bên phần "sân nhà" mà có thể đi sang lãnh thổ đối phương.
 Quân Tốt (chốt) có thể xuất phát từ dưới đường biên ngang bên phần sân nhà và đi thẳng lên, đến khi qua sông thì được đi ngang.

So với cờ tướng thì cờ úp có nước đi phong phú và đa dạng hơn, vì cờ tướng úp có thêm Sĩ và Tượng chiếu bắt tướng được. Trong tình huống nguy cấp, có thể chỉ cần mở đúng quân cờ sẽ làm thay đổi cục diện ván đấu.

Cờ Tam quốc

Là loại cờ dành cho 3 người chơi, luật chơi và số quân của mỗi bên như nhau, không khác gì với cờ tướng bình thường. Bàn cờ thường là hình lục giác, bên nào bị mất Tướng trước thì quân bên đó sẽ được sáp nhập vào quân đã chiếm quân đó, nước bị chiếm sẽ bị người chơi của nước chiếm điều khiển tùy ý (tức là một người chơi sẽ có 2 tướng, 4 xe,...). Sau khi có 1 nước chiếm được một nước rồi thì quân bên kia sẽ chơi thế trận 1 chọi 2, bên quân chiếm được hai nước nếu bị chiếm một nước thì vẫn có thể sử dụng nước mình đã chiếm mà chơi tiếp.

Cờ thế

Chơi cờ thế là hình thức chơi cờ mà bàn cờ lúc ban đầu đã có sẵn các thế cờ, quân cờ đang ở các vị trí như trong một ván cờ dang dở, mức độ thế cờ từ dễ đến khó và người chơi phải thắng hoặc hòa sau một số nước đi được yêu cầu từ trước. Cờ thế hay được thấy ở các lễ hội dân gian.

Cờ tướng Mãn Châu

Cờ tướng bảy người chơi

Thành ngữ trong cờ tướng

 Cờ tàn, Pháo hoàn.
 Khuyết Sĩ kỵ song Xe.
 Khuyết Tượng kỵ Pháo.
 Nhất Sĩ chòi góc, cóc sợ Mã công.
 Mã nhập cung Tướng khốn cùng.
 Nhất Xe sát vạn.
 Cờ bí dí Tốt.
 Được thế bỏ Xe cũng tốt, mất tiên khí tử toi công.
 Nhất tốt độ hà, bán xa chi lực. (Một tốt qua sông sức mạnh bằng nửa Xe)
 Pháo đầu Xuất tướng Xe đâm thọc.
 Pháo đầu, Mã đội, Tốt lên hà.
 Mất Xe không bằng què Tượng.
 Quan kỳ bất ngữ.
Hạ thủ bất hoàn.
 Khuyết Sĩ kỵ Tốt đâm thọc.

Các câu đối và thơ về cờ tướng
 Câu đối:

 Thơ:

Quan kỳ bất ngữ chân quân tử
Hạ thủ vô hồi đại trượng phu
(Xem cờ không nói mới thật quân tử. Nhấc tay không hoãn mới đúng trượng phu)

Đừng quen pháo mạnh vọt ngang cung,

Mệnh tướng truyền ra sĩ vẫy vùng.

Voi ngự thân chinh mang mở nước,

Binh triều ngự giá giục sang sông.

Xe liên vạn sát kinh tài cả,

Mã nhựt song trì mặc sức tung.

Sau trước trong tay rành rỏi nước,

Cờ cao Hán Tổ dễ đua cùng.

(Vịnh bàn cờ thắng - Trần Cao Vân)

Kỷ lục cờ tướng
 Chơi cờ tưởng: Ngày 27 tháng 1 năm 2013 Quốc tế Đại sư Trung Quốc Tưởng Xuyên đã thi đấu cờ tưởng với 22 kỳ thủ có đẳng cấp. Kết quả, sau gần 8 giờ đồng hồ (từ 8h30 phút đến 16h12 phút) anh đã thắng 16 và hoà 6, không thua ván nào.
 Chơi cờ đồng loạt: Ngày 30 tháng 5 năm 1996, Từ Thiên Hồng, danh thủ cờ tướng Trung Quốc, một mình đấu cùng lúc với 100 đối thủ. Cuộc đấu cờ dài 9 giờ 28 phút với kết quả: ông thắng 83 ván, hoà 16 ván và thua 1 ván.

Các giai thoại về cờ tướng
 Giai thoại "Thua cờ mất Hoa Sơn": Hoa Sơn là một quả núi cao ở Trung Quốc. Ván cờ được chơi giữa một bên là Triệu Khuông Dẫn (Tống Thái Tổ) và một bên là Hy di Đạo sĩ Trần Đoàn.
 Giai thoại "Chuyện ở Bích Mai Trang": Bích Mai Trang là ngôi biệt thự ở bên bờ con sông đào phía bắc kinh thành Huế xưa. Ván cờ được chơi giữa một bên là cụ Trịnh, chủ ngôi biệt thự trên, một lão kỳ thủ trứ danh với cô Trà Hương, một nữ kỳ thủ trẻ.
 Giai thoại "Chu Tấn Trinh đánh cờ": Chu Tấn Trinh là một kỳ thủ trứ danh người Trung Quốc vào thời nhà Minh, ông đã chơi một ván cờ nổi tiếng với vị sư trụ trì ngôi chùa cổ.
 Giai thoại "Ván cờ giữa Cao Bá Quát và vua Tự Đức".

Xem thêm

Các loại cờ khác
 Cờ thế
 Cờ tam quốc
 Cờ úp
 Cờ vua
 Shogi
 Janggi
 Saturanga
 Cờ vây
 Cờ ca-rô
 Cờ gánh
 Cờ toán Việt Nam
 Cờ tư lệnh
 Tic-tac-toe
 Cờ đam
Cờ tướng 7 người
Long kì

Các danh thủ cờ tướng

 Kỳ thủ nam Việt Nam: Mai Thanh Minh, Trềnh A Sáng, Nguyễn Thành Bảo, Uông Dương Bắc, Nguyễn Hoàng Lâm, Lại Lý Huynh, Nguyễn Vũ Quân...
 Kỳ thủ nữ Việt Nam: Lê Thị Hương, Ngô Lan Hương, Hoàng Hải Bình, Lê Thị Kim Loan, Châu Thị Ngọc Giao, Phạm Thu Hà,...
 Kỳ thủ nam Trung Quốc: Dương Quan Lân, Vương Gia Lương, Lý Nghĩa Đình, Hồ Vinh Hoa, Liễu Đại Hoa, Hứa Ngân Xuyên, Từ Thiên Hồng, Triệu Quốc Vinh, Vương Thiên Nhất, Tưởng Xuyên, Mạnh Phồn Duệ, Trịnh Duy Đồng...
 Kỳ thủ nữ Trung Quốc: Đường Đan, Lang Kỳ Kỳ...

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Liên đoàn Cờ Việt Nam
 Rules, openings, strategy, ancient manuals
 An Introduction to Xiangqi for Chess Players
 Presentation, rules, history and variants of xiangqi
 Chơi cờ tướng

Cờ (trò chơi)
Phát minh của Trung Quốc
Trò chơi trên bàn cổ điển
Trò chơi Trung Quốc
Biến thể cờ


title: Nipponaphera quasilla

text:
Nipponaphera quasilla là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả
The shell size is 25 mm

Phân bố
Loài này phân bố dọc theo Somalia; miền nam Ấn Độ và miền nam Myanmar

Chú thích

Tham khảo
 Bouchet P. & Petit R.E. (2008). New species and new records of southwest Pacific Cancellariidae. The Nautilus 122(1): 1-18.

Liên kết ngoài

Nipponaphera


title: Retznei

text:
Retznei là một đô thị thuộc huyện Leibnitz trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 3,34 km², dân số cuối năm 2005 là 261 người.

Tham khảo


title: Eumorpha cissi

text:
Eumorpha cissi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Venezuela phía nam đến Ecuador, Peru, Bolivia và tây bắc Argentina.

Nó giống với Eumorpha anchemolus.

Con trưởng thành bay từ tháng 2 đến tháng 3 và từ tháng 10 đến tháng 11 in Bolivia.

Ấu trùng có thể ăn grape và vine species.

Chú thích

Tham khảo

Eumorpha


title: Sân bay Hua Hin

text:
Sân bay Hua Hin ()  là một sân bay tại Hua Hin, một thị xã ở tỉnh Prachuap Khiri Khan của Thái Lan. Sân bay Hua Hin có một đường băng dài 2100 m có bề mặt rải bê tông nhựa.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Cho đến năm 2008, chỉ có hãng hàng không SGA Airlines hoạt động tại sân bay này, nối với Bangkok.
SGA Airlines (Bangkok)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Thái Lan


title: Selicanis

text:
Selicanis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Selicanis cinereola Smith, 1900

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Selicanis at funet

Hadeninae


title: Peasiella lutulenta

text:
Peasiella lutulenta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Peasiella


title: Basselinia tomentosa

text:
Basselinia tomentosa là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Becc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Basselinia
Thực vật được mô tả năm 1921
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Nouvelle-Calédonie
Loài sắp bị đe dọa theo Sách đỏ IUCN


title: Virola rufula

text:
Virola rufula là một loài thân gỗ thuộc họ Myristicaceae.

Cây này có chứa ancaloit trong vỏ, lá và rễ. 5-methoxy-dimethyltryptamine chiếm tới 95% lượng ancaloit. Có khoảng 0,190% 5-MeO-DMT trong vỏ, 0,135% 5-MeO-DMT trong rễ, và 0,092% dimethyltryptamine trong lá.

Xem thêm
Danh sách thực vật có chất gây ảo giác

Chú thích

Tham khảo

Virola
Cây thuốc
Cây thuốc Nam Mỹ


title: Pachytomellina

text:
Pachytomellina là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1949 bởi Hincks.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Pachytomellina bimaculata Laboissiere, 1924
 Pachytomellina cincta Laboissiere, 1940
 Pachytomellina elisabethae (Laboissiere, 1922)
 Pachytomellina ruficeps (Weise, 1906)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Walderbach

text:
Walderbach là một đô thị ở huyện Cham bang Bayern nước Đức. Đô thị Walderbach có diện tích 27,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2083 người.

Tham khảo


title: Vinhedo

text:
Vinhedo là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.

Địa lý
Đô thị này nằm ở vĩ độ 23º01'47" độ vĩ nam và kinh độ 46º58'31" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 725 m. Dân số năm 2004 ước tính là 54.194 người. Đô thị này có diện tích 81,956 km².

Các khu phố
 Bairro da Capela
 Jardim Itália
 Jardim Junco
 Jardim Trevisan
 Jardim Von Zuben
 Jardim São Mateus
 Jardim Miriam
 Jardim Panorama
 Jardim Panorama II
 Jardim Eldorado
 Jardim dos Palmares
 Nova Vinhedo
 Residencial Flora
 Residencial Nova Aliança
 Residencial Altos do Morumbi
 São Joaquim
 Centro
 Vila Planalto
 Vila Gallo
 Vila Pompéia
 Jardim Brasil
 Jardim 3 Irmãos
 Bairro Santa Claudina

Các xa lộ
 SP-330
 SP-332
 SP-348
 Rodovia Edenor João Tasca

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
Vinhedo trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Ceraclea hesperida

text:
Ceraclea hesperida là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Ceraclea


title: Callispa ianthorufa

text:
Callispa ianthorufa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schöller miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Natica hebraea

text:
Natica hebraea là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 WoRMS info

Liên kết ngoài

Natica


title: Geranomyia deliciosa

text:
Geranomyia deliciosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Diacantha ghesquierei

text:
Diacantha ghesquierei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Labossiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Galluccio

text:
Galluccio là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 60 km về phía tây bắc của Napoli và khoảng 45 km về phía tây bắc của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.381 người và diện tích là 32 km².

Đô thị Galluccio có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) San Clemente, Calabritto, Campo, Sipicciano, và Vaglie.

Galluccio giáp các đô thị: Conca della Campania, Mignano Monte Lungo, Rocca d'Evandro, Roccamonfina, Sessa Aurunca.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.galluccio.ce.it/

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Finella adamsi

text:
Finella adamsi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Obtortionidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 4.6 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 30 m.

Chú thích

Tham khảo

Finella


title: Rhipidia luxuriosa

text:
Rhipidia luxuriosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Somatina

text:
Somatina là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài

Species
Somatina accraria  Swinhoe, 1904
Somatina anthophilata  Guenée, [1858]
Somatina apicipuncta  Prout, 1915
Somatina centrofasciaria  (Leech, 1897)
Somatina chalyboeata  (Walker, 1869)
Somatina ctenophora  Prout, 1915
Somatina densifasciaria  Inoue, 1992
Somatina discata  Warren, 1909
Somatina eurymitra  Turner, 1926
Somatina figurata  Warren, 1897
Somatina fletcheri  Herbulot, 1958
Somatina fraus  Prout, 1916
Somatina fungifera  Warren, 1909
Somatina hombergi  Herbulot, 1967
Somatina impunctulata  (Warren, 1901)
Somatina ioscia  Prout, 1932
Somatina irregularis  (Warren, 1898)
Somatina lemairei  Herbulot, 1978
Somatina lia  Prout, 1915
Somatina macroanthophilata  Xue, 1992
Somatina maeandrata  Prout, 1925
Somatina mozambica  (Thierry-Mieg, 1905)
Somatina nigridiscata  (Warren, 1896)
Somatina obscuriciliata  Wehrli, 1924
Somatina omicraria  (Fabricius, 1798)
Somatina ossicolor  Warren, 1898
Somatina plynusaria  (Walker, [1863])
Somatina postlineata  (Warren, 1899)
Somatina probleptica  Prout, 1917
Somatina prouti  Janse, 1934
Somatina purpurascens  Moore, [1887]
Somatina pythiaria  (Guenée, [1858])
Somatina rhodochila  Prout, 1932
Somatina rosacea  Swinhoe, 1894
Somatina rufifascia  Warren, 1896
Somatina sanctithomae  Herbulot, 1958
Somatina sedata  Prout, 1922
Somatina sublucens  (Warren, 1907)
Somatina subviridata  (Warren, 1901)
Somatina syneorus  Prout, 1915
Somatina transvehens  Prout, 1918
Somatina vestalis  (Butler, 1875)
Somatina virginalis  Prout, 1917
Somatina wiltshirei  Prout, 1938

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Scopulini


title: Hyposmocoma subscolopax

text:
Hyposmocoma subscolopax là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kilauea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Herbeys

text:
Herbeys là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 417-935 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 1225 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Giải đua ô tô Công thức 1 Malaysia 2006

text:
Giải đua ô tô Công thức 1 Malaysia năm 2006 là chặng đua thứ hai của giải vô địch thế giới Công thức 1 năm 2006. Giải được tổ chức vào ngày 19 tháng 3 năm 2006.

Xếp hạng chi tiết

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả giải đua ô tô Công thức 1 Malaysia năm 2006

Malaysia
2006


title: Bi sắt tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

text:
Giải bi sắt tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra từ ngày 10 đến ngày 13 tháng 12 năm 2007 với 9 nội dung thi đấu.

Xếp hạng theo quốc gia

Bảng huy chương

Ghi chú: nội dung kỹ thuật còn gọi là nội dung chọi bi (shooting)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn bi sắt tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
2007


title: Quận Gallatin, Illinois

text:
Quận Gallatin là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 6445 người. Quận lỵ đóng ở Shawneetown.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 851 km2, trong đó có 12 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 6.445 người, 2.726 hộ gia đình, và 1.837 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 20 người trên một dặm Anh vuông (8/km ²). Có 3.071 đơn vị nhà ở với mật độ bình quân 10 trên một dặm Anh vuông (4/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 98,37% người da trắng, 0,26% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,71% người Mỹ bản xứ, 0,06% châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 0,09% từ các chủng tộc khác, và 0,47% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,87% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 28,8% là của Mỹ, Đức 18,3%, 14,5% người Ailen, 12,8% người gốc Anh và 5,6% gốc Pháp theo điều tra dân số năm 2000. 98,2% nói người gốc Anh và 1,3% tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Trong cuộc bầu cử năm 1994 cho Thống đốc Illinois, Gallatin là quận duy nhất giành chiến thắng của ứng cử viên Dân chủ, Dawn Clark Netsch.

Có 2.726 hộ, trong đó 28,30% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 54,80% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,80% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 32,60% là không lập gia đình. 29,40% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 16,10% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,34 và cỡ gia đình trung bình là 2,90.

Trong dân số quận đã được trải ra với 22,20% dưới độ tuổi 18, 8,20% 18-24, 25,40% 25-44, 26,00% từ 45 đến 64, và 18,20% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 41 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 94,10 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 90,00 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 26.118, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 34.539. Phái nam có thu nhập trung bình USD 30.750 so với 20.280 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 15.575 USD. Có 15,30% gia đình và 20,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 31,10% những người dưới 18 tuổi và 14,10% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Illinois
Lịch sử tiền bang Illinois

Little Egypt
Lãnh thổ Illinois 1812
Khu dân cư thành lập năm 1812
Quận của Illinois trên sông Ohio


title: Lasioglossum trichiosulum

text:
Lasioglossum trichiosulum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: 3559 Violaumayer

text:
3559 Violaumayer là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1431.2755170 ngày (3.92 năm).

Nó được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1980.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Gobius tigrellus

text:
Cá bống hổ (tên khoa học Gobius tigrellus) là một loài cá trong họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia. Cá có chiều dài tối đa 2,3 cm. Nó sống gần đáy vùng nước ngọt, cá nhiệt đới. Loài cá này được mô tả từ sông Mamberamo, Irian Jaya, Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

 Gobius tigrellus at FishBase

T
T
Cá Đại Tây Dương


title: Traversetolo

text:
Traversetolo là một đô thị ở tỉnh Parma ở vùng Emilia-Romagna, tọa lạc cách khoảng 80 km về phía tây củaBologna và khoảng 20 km về phía nam của Parma. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số8.546 và diện tích là 54,6 km².

Đô thị Traversetolo bao gồm các frazioni (đơn vị trực thuộc, làng) Ariana, Bannone, Borgo Bottone, Borgo Salice, Campagna, Cantone, Carcarecchio, Case Cavalli, Case Montefiascone, Case Pozzo, Case Ronchei, Castellaro, Castione de' Baratti, Cazzola, Cevola, Cronovilla, Gabbiola, Gavazzo, Il Borgo, La Casa, La Fornace, Mamiano, Mazzola, Orio, Sbizzini, Sivizzano, Stafei, Stombellini, Torre, Val Cassano, Vignale, and Villa Carbognani..

Traversetolo tiếp giáp các đô thị sau đây: Canossa, Lesignano de' Bagni, Montechiarugolo, Neviano degli Arduini, Parma, San Polo d'Enza.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Parma


title: Rhathymus nigripes

text:
Rhathymus nigripes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Rhathymus
Động vật được mô tả năm 1912


title: Montcenis

text:
Montcenis là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.
Sông Bourbince bắt nguồn ở khu vực này.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số .Dân số năm 2004 ước khoảng .

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Mân (Thập quốc)

text:
Mân (tiếng Trung: 閩) là một trong mười nước tồn tại trong khoảng thời gian từ năm 909 tới năm 945. Vương quốc này tồn tại trong khu vực miền núi tỉnh Phúc Kiến ngày nay và có lịch sử cai trị gần như độc lập. Kinh đô nhà nước này đặt tại Phúc Châu và do Vương Thẩm Tri (862-925) thành lập.

Thành lập
Năm Cảnh Phúc thứ hai (893) đời Đường Chiêu Tông, Vương Triều đánh chiếm Phúc Châu. Ông được nhà Đường phong làm Phúc Kiến Quan sát sứ, sau thăng lên làm Uy Vũ quân tiết độ sứ. Tháng 12 năm Càn Ninh thứ 4 (tháng 1 năm 898), Vương Triều chết. Em là Vương Thẩm Tri được phong làm Lang Nha vương.

Năm 909, hai năm sau khi nhà Đường sụp đổ, Vương Thẩm Tri được nhà Hậu Lương phong Mân Vương. Sau này, con Vương Thẩm Tri là Vương Diên Quân tự xưng Hoàng đế nước Mân năm 933, niên hiệu Long Khải. Từ thời điểm này trở đi, Vương Thẩm Tri được truy phong Mân Thái Tổ.

Lãnh thổ
Kinh đô nước Mân đặt tại Phúc Châu. Vương quốc này chỉ giới hạn trong khu vực tỉnh Phúc Kiến ngày nay.

Chính quyền
Lãnh thổ nước Mân là tương đối cô lập và không bằng phẳng, vì thế nó không được thịnh vượng về mặt kinh tế như các khu vực khác của Trung Quốc khi đó. Triều đình nước Mân đã cố gắng để thu hút các học giả đến hỗ trợ việc xây dựng một hệ thống quan lại và thuế má có hiệu quả nhằm đưa nước này đạt tới các chuẩn mực đương thời. Thương mại đường biển đã phát triển khá thành công trong thời gian này và nó còn được tiếp tục trong thời gian sau này dưới các triều đại khác.

Nước Ân
Năm 943, một trong số các con trai Vương Thẩm Tri là Vương Diên Chính đã tuyên bố tách ra khỏi nước Mân, tại khu vực phía tây bắc của nhà nước này, lập ra nước Ân. Nước Mân khi đó do Vương Diên Hi làm Hoàng đế đã đề nghị Nam Đường giúp đỡ để tiêu diệt nước Ân. Nhưng thay vì giúp đỡ chính quyền nước Mân thì Nam Đường lại nhân đó tìm cách thôn tính toàn bộ vùng lãnh thổ này về mình.

Sụp đổ
Nhận thấy mối đe dọa của Nam Đường, Triều đình Mân đã tìm cách liên minh với Vương quốc Ngô Việt ở phía bắc. Tuy nhiên, nước Ngô Việt nhỏ bé không thể cứu giúp Mân trước Nam Đường to lớn và điều này không cản nổi cuộc hành quân của Nam Đường vào Mân. Nam Đường Nguyên Tông Lý Cảnh sáp nhập gần như toàn bộ vương quốc Mân thành đất đai của mình năm 945.

Các vị vua nước Mân

Tham khảo

Khởi đầu năm 909
Chấm dứt thập niên 940

Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Ngũ đại Thập quốc
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt thập niên 940
Trung Quốc thế kỷ 10
Khởi đầu thập niên 900


title: Torre de Esgueva

text:
Torre de Esgueva là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 98 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Sorbus multicrenata

text:
Sorbus multicrenata là một loài thực vật thuộc họ Rosaceae. Đây là loài đặc hữu của Đức.

Chú thích

Tham khảo

 Schmidt, P.A. 1998. Sorbus multicrenata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Đức
M


title: Gy-l'Évêque

text:
Gy-l'Évêque là một xã thuộc tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Yonne

Tham khảo
INSEE

Xã của Yonne


title: Pseudopostega alleni

text:
Pseudopostega alleni là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Puplesis và Robinson miêu tả năm 1999. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở huyện Uthai Thani ở Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: 7778 Markrobinson

text:
7778 Markrobinson (1993 HK1) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 17 tháng 4 năm 1993 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar.

Liên kết ngoài

Được phát hiện bởi Eugene M. Shoemaker
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Vượt sóng

text:
Vượt Sóng (tựa tiếng Anh: Journey from the Fall - Hành trình từ sự sụp đổ) là một bộ phim độc lập của đạo diễn người Mỹ gốc Việt Trần Hàm và nhà sản xuất Nguyễn Lâm về cảnh ngộ của những thuyền nhân và những tù nhân trong trại cải tạo tại Việt Nam sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Phim bắt đầu trình chiếu tại bốn thành phố tại Hoa Kỳ (Westminster, Garden Grove, San Jose, California, và Thành phố New York) từ ngày 23 tháng 3 năm 2007 và mở rộng ra ít nhất 20 rạp trên toàn quốc vào những tuần sau đó. Phim đã nhận được nhiều sự chú ý trong cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ và được cho là trung thực với hoàn cảnh của những người Việt lưu vong. Toàn bộ kinh phí cho bộ phim được cộng đồng người Mỹ gốc Việt tài trợ và phim đã tham dự và đoạt nhiều giải thưởng tại nhiều liên hoan phim quốc tế.

Cốt truyện

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, một gia đình miền Nam bị chia ly. Người chồng Long (Nguyễn Long) bị chính quyền bắt vào trại cải tạo. Bà nội (Kiều Chinh), người vợ Mai (Diễm Liên) và đứa con trai Lai (Nguyễn Thái Nguyên) vượt biên qua Mỹ.

Mai, Lai và bà nội vượt biên bằng chiếc thuyền của Thuyền trưởng Nam (Khanh Đoàn), một người đàn ông tốt bụng. Nhiều người khác cũng đi chung với họ trong chuyến đó. Trong trại cải tạo Long kết bạn với Thanh (Mai Thế Hiệp), một người hiền lành lạc quan. Một ngày kia, Long và Thanh tìm cách trốn khỏi trại. Trên đường chạy trốn Thanh định giết một bà già vô tội để bịt miệng nhưng Long đã ngăn cản anh. Thanh bỏ trốn thành công, còn Long bị một người lính bắn chết.

Con thuyền vượt biên không may bị bọn hải tặc tấn công. Chúng cướp bóc, giết chết vài người và cưỡng hiếp những phụ nữ, Mai cũng nằm trong số những nạn nhân bị cưỡng hiếp. Cuối cùng con thuyền đến được Mỹ. Gia đình Mai định cư tại Quận Cam, California và hòa nhập vào cuộc sống tại Mỹ. Suốt thời gian đó, Nam chăm lo cho gia đình Mai như gia đình của chính anh. Nam thương Lai như con ruột của mình. Lai được học trong một ngôi trường Mỹ, cậu bé bị một số bạn bè kỳ thị vì là người châu Á. Một ngày nọ, Mai và bà nội đã có cuộc tranh cãi về việc Mai ít quan tâm đến Lai. Gia đình Mai tiếp tục sống hạnh phúc bên cạnh Nam, họ không biết rằng Long đã bỏ mạng nơi rừng thiêng nước độc bên Việt Nam.

Diễn viên
Nguyễn Long vai Long, con trai của bà nội, bị bắn chết sau khi trốn khỏi trại cải tạo
Diễm Liên vai Mai, vợ của Long
Kiều Chinh vai Bà nội, người thường kể truyện cổ tích về thần Kim Quy cho cháu nội là Lai nghe
Nguyễn Thái Nguyên vai Lai, con trai của Long và Mai
Khanh Đoàn vai Thuyền trưởng Nam, người đã hết sức giúp đỡ mẹ con Mai-Lai bên Mỹ
Jayvee Mai Thế Hiệp vai Thanh, bạn tù cải tạo cùng Long
Cát Ly vai Phương

Ngoại cảnh
Bối cảnh Việt Nam trong phim được dàn dựng tại Thái Lan. Đạo diễn Trần Hàm đã xin giấy phép để được quay phim tại Việt Nam, nhưng chính phủ Việt Nam không cho phép vì cho rằng bộ phim mang nhiều chi tiết được cho là "xuyên tạc lịch sử và chế độ" dưới góc nhìn của phía chính quyền Việt Nam hiện tại.

Trình chiếu
Khi phim được chiếu lần đầu tiên tại Little Saigon vào năm 2005 trước khi phim đã hoàn tất, nó đã được khán giả đón nhận nồng nhiệt. Cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ cho rằng đây là một bộ phim trung thực với hoàn cảnh của họ. Trong quá trình làm phim, đạo diễn Trần Hàm đã phỏng vấn trên 400 cựu thuyền nhân và tù nhân trại cải tạo và một số người đó cũng đã đóng trong phim tuy họ không phải là diễn viên chuyên nghiệp. Vào tuần ra mắt cuối tháng 3 năm 2007, phim đã có khán giả đông đảo tại 4 rạp có chiếu phim, doanh thu 87.442 USD, đạt số doanh thu mỗi rạp cao nhất (21.861 USD) cho tất cả các phim chiếu trong tuần đó.

Nhận xét
Phim được hầu hết các nhà phê bình đánh giá cao. Tại Rotten Tomatoes, website lưu trữ các lời bình phim của các nhà phê bình chuyên nghiệp, phim được 92% trong số tất cả các nhà phê bình và 100% nhà phê bình có uy tín khen. Nhật báo The New York Times nói rằng đạo diễn đã "thành công một việc bất khả thi" (achieves the impossible) và cho rằng phim sẽ làm khán giả chảy nước mắt (tearjerker). Tờ Los Angeles Times cho rằng đây là một trường hợp làm phim tinh vi và say mê bởi những người đã từng trải qua những cảnh mà phim đề cập. Báo The Mercury News nói phim sẽ làm khán giả "đau lòng" (heartbreaking) và cho phim 4.5/5 sao. Chuyên báo Variety của Hollywood nhận xét phim "đáng được nhiều người xem" và "thường làm khán giả đam mê" (frequently enthralling).

Tuần báo New York cho rằng phim có một số đoạn mạnh mẽ nhưng nói chung thì phim "thiếu sống động". Tờ Seattle Post-Intelligencer cho rằng "Hành trình này không biết đi đến đâu", và đánh giá thấp thuật "quay phim cẩu thả" (careless cinematography) và sự "dàn cảnh vụng về" (clumsily staged).

Tranh cãi
Tờ OC Weekly, một tuần báo miễn phí (alternative weekly) tại Quận Cam, đưa ra hai bài phê bình cho phim này. Phê bình chính thức và đầu tiên là của R. Scott Moxley, đăng ngày 20 tháng 4 năm 2006, đánh giá cao bộ phim và cho rằng phim "làm sống dậy kinh nghiệm thật sự của người miền Nam Việt Nam". Phê bình thứ nhì là một đoạn ngắn của Scott Foundas được đăng ngày 1 tháng 4 năm 2007. Trong phê bình này, Foundas ca ngợi phim vì là "một trong những phim duy nhất miêu tả hậu quả chiến tranh dưới mắt người Việt", nhưng cuối cùng nhận định rằng phim "lỗi thời và thậm chí là giả tạo" (old-fashioned and...even phony). Nhận định này đã nhận lại rất nhiều thư phản hồi từ độc giả, hầu hết là bất bình với phê bình của Foundas, khiến Foundas phải trả lời rằng ông không có ý nói rằng các sự kiện trong phim không xảy ra, nhưng ý ông muốn nói là chuyện đó không trắng đen như trong phim.

Tại Việt Nam, Bộ Văn hóa - Thông tin cho rằng bộ phim có nội dung phản động, sau đó đã đưa công văn thu hồi các đĩa DVD đang lưu hành tại Việt Nam. Báo Công an Nhân dân đã viết một bài báo để cảnh báo về "phim độc hại" và tuyên truyền rằng "đa số cộng đồng người Việt hải ngoại đều thờ ơ, hoặc lên tiếng phê phán" phim này.

Giải thưởng
Phim đã tham gia nhiều liên hoan phim quốc tế và nhận nhiều giải thưởng.

Phim đã đoạt những giải sau đây:
Giải Nhất của ban giám khảo - Liên hoan phim Quốc tế Amazonas
Phim dài xuất sắc nhất - Liên hoan phim Quốc tế Anchorage
Quay phim xuất sắc nhất - Liên hoan phim Quốc tế Milano
Diễn viên xuất sắc - Nguyễn Long - Liên hoan phim Newport Beach
Giải giám khảo đặc biệt - Liên hoan phim Newport Beach
Giải khán giả - Liên hoan phim Quốc tế Mỹ gốc Á San Francisco
Giải Nhất của ban giám khảo - Liên hoan phim Á châu San Diego
Giải dự án Đặc biệt - Quỹ Princess Grace
Phim dài xuất sắc nhất - Liên hoan phim Quốc tế Boulder

Phim cũng đã tham dự Liên hoan phim Sundance nhưng không thể tranh giải vì nó đã tham dự liên hoan phim tại Seoul trước đó (chỉ có phim mới ra mắt mới có thể tranh giải).

Xem thêm
Thuyền nhân (phim)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Vượt Sóng
Phim tài liệu về Vượt Sóng trên YouTube
Hành trình "vượt sóng" qua phim - Trên BBC Tiếng Việt

Phim năm 2006
Phim Mỹ
Phim tiếng Việt
Phim chính kịch Mỹ
Phim tâm lý Mỹ
Phim độc lập
Phim độc lập của Mỹ
Phim lịch sử
Phim về chiến tranh Việt Nam
Phim về gia đình
Phim về chuyến đi biển
Điện ảnh hải ngoại
Thuyền nhân
Tị nạn Việt Nam
Di cư Việt Nam
Phim lấy bối cảnh trên tàu thủy
Phim lấy bối cảnh ở trường học
Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam
Phim lấy bối cảnh ở Sài Gòn
Phim lấy bối cảnh ở California
Phim quay tại California
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1970
Phim lấy bối cảnh năm 1975


title: Ypsolopha rhytidota

text:
Ypsolopha rhytidota là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở Vân Nam ở Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo

Ypsolopha


title: Hoàng Lăng

text:
Hoàng Lăng (tiếng Trung: 黃陵縣, Hán Việt: Hoàng Lăng huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Diên An (延安市), tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2288 km2, dân số 120.000 người (2002). Các đơn vị hành chính thuộc huyện Hoàng Lăng gồm có 4 trấn, 8 hương.

Tham khảo

Diên An
Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây


title: Cheumatopsyche mattheei

text:
Cheumatopsyche mattheei là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Cheumatopsyche


title: Xolocotzia asperifolia

text:
Xolocotzia asperifolia là một loài thực vật thuộc chi Xolocotzia, họ Verbenaceae. Loài này có ở Honduras và México.

Tham khảo

 Nelson, C. 1998. Xolocotzia asperifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Xolocotzia


title: Amelina

text:
Amelina từng là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện nó có tên đồng nghĩa là Victrix.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Puntland

text:
Puntland (, ) là một khu vực ở đông bắc Somalia, trung tâm ở Garowe ở tỉnh Nugaal. Các nhà lãnh đạo của khu vực này đã tuyên bố trên lãnh thổ một nhà nước tự trị vào năm 1998.

Puntland giáp Somaliland nằm về phía tây, vịnh Aden ở phía Bắc, Ấn Độ Dương ở phía đông nam, khu vực trung tâm của Galmudug Somalia ở phía Nam, và Ethiopia ở phía tây nam.

Một phần ba dân số của Somalia sống trong lãnh thổ này, trong đó có khoảng một phần ba khu vực địa lý của quốc gia [4] Không giống như khu vực láng giềng Somaliland, Puntland, như với tất cả các vùng khác trong cả nước, không tìm kiếm sự độc lập hoàn toàn từ Somalia.

Cái tên "Puntland" có nguồn gốc từ đất của Punt được đề cập bởi nguồn cổ Ai Cập. Các vị trí chính xác của các lãnh thổ truyền thuyết vẫn là một bí ẩn. Nhiều nghiên cứu cho thấy đất của Punt được đặt tại Somalia., trong khi những người khác đề xuất rằng đó là nằm ở nơi khác.

Tham khảo

Vùng phân chia
Bang của Somalia
Địa lý Somalia


title: 11528 Mie

text:
11528 Mie (1991 XH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 12 năm 1991 bởi Yoshio Kushida và Osamu Muramatsu ở đài thiên văn Nam Yatsugatake.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11528 Mie

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Anticypella

text:
Anticypella là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Anticypella diffusaria (Leech, 1897)

Chú thích

Tham khảo

 Anticypella at funet.fi

Cystidiini
Ennominae


title: Cardiophorus oromii

text:
Cardiophorus oromii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Plebeia intermedia

text:
Plebeia intermedia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wille mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Plebeia
Động vật được mô tả năm 1960


title: Alterosa caparaonensis

text:
Alterosa caparaonensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Alterosa


title: Acrocercops scandalota

text:
Acrocercops scandalota là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ (Karnataka).

Ấu trùng ăn Mallotus philippinensis và Helicteres isora. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Trigonaphera bocageana

text:
Trigonaphera bocageana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Trigonaphera


title: Cryptothylax greshoffii

text:
Cryptothylax greshoffii là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon, và có thể cả Cộng hòa Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm nước, hồ nước ngọt, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, và ao nuôi trồng thủy sản.

Tham khảo

 Schiøtz, A., Amiet, J.-L. & Fretey, T. 2004. Cryptothylax greshoffii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Greshoffii


title: 16 tấn vàng của Việt Nam Cộng hòa

text:
Khi nhà nước Việt Nam Cộng hòa sụp đổ vào tháng Tư năm 1975, trong ngân khoản dự trữ của chính phủ Việt Nam Cộng hòa cất trong Ngân hàng Quốc gia Việt Nam có 16 tấn vàng, gồm có 1.234 thoi vàng với trị giá 71,658 triệu đô la Mỹ, theo giá vàng tại thời điểm đó.

16 tấn vàng này gắn liền với tin đồn xuất phát từ một số tờ báo phương Tây rằng Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trong giai đoạn sụp đổ của chế độ đã đem theo khi chạy ra nước ngoài vào năm 1975. Thực ra, Nguyễn Văn Thiệu đã có kế hoạch chuyển 16 tấn vàng này ra nước ngoài (với sự giúp sức của Mỹ) để mua vũ khí, nhưng kế hoạch này đã bất thành do ông Thiệu phải từ chức trước khi kế hoạch được thực hiện. Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, 16 tấn vàng này do chính quyền mới tiếp quản.

Bối cảnh
Vào tháng 3 và tháng 4 năm 1975, các tuyến phòng thủ của Quân lực Việt Nam Cộng hòa liên tục sụp đổ trước cuộc tổng tấn công của Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Trong khi đó, Quốc hội Mỹ từ chối đề nghị của Chính phủ Mỹ về việc viện trợ quân sự khẩn cấp, khiến cho Việt Nam Cộng hòa đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn.

Những dự định của Việt Nam Cộng hòa

Kế hoạch dùng 16 tấn vàng để mua vũ khí
Để cứu vãn sự sụp đổ hoàn toàn hay ít ra cũng làm chậm nó, từ đầu tháng 4/1975, khi hy vọng được Mỹ viện trợ khẩn cấp đã gần như không còn, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã lập một kế hoạch khác để vay tiền cho Việt Nam Cộng hòa. Ông cử ngoại trưởng Vương Văn Bắc bay sang Ả Rập Xê Út, đề nghị quốc vương Haled tiếp tục đồng ý cho Việt Nam Cộng hòa vay tiền như phụ vương của ông ta (vua Faisal) đã hứa trước khi bị hạ sát. Nhưng để đạt được giải pháp tài chính nhanh hơn nữa, Nguyễn Văn Thiệu cử tổng trưởng kế hoạch Nguyễn Tiến Hưng ngày 15 tháng 4 bay sang Mỹ để cùng ngoại trưởng Vương Văn Bắc xúc tiến vận động hành lang để vay 3 tỉ USD từ chính phủ Mỹ, với 4 khoản thế chấp là tài nguyên dầu hỏa và nông nghiệp của Việt Nam Cộng hòa, số tiền mấy trăm triệu USD mà quốc vương Haled hứa cho vay, và 16 tấn vàng dự trữ đang nằm trong hầm của Ngân hàng Quốc gia ở bến Chương Dương. Theo ông Nguyễn Tiến Hưng, thư ông Thiệu gửi Tổng thống và Quốc hội Hoa Kỳ có đoạn: "Tôi trân trọng thỉnh cầu Ngài kêu gọi Quốc hội cho Việt Nam Cộng hòa vay dài hạn 3 tỷ đô la, chia làm ba năm, lãi suất do Quốc hội ấn định, và xin triển hạn 10 năm trước khi trả vốn và lời. Tài nguyên dầu hoả và canh nông của Việt Nam Cộng hòa sẽ dùng làm tiền thế chân cho món nợ này. Món nợ giúp chúng tôi chống xâm lăng và cho chúng tôi cơ hội để tồn tại như một quốc gia tự do".

Cũng từ đầu tháng 4, Nguyễn Tiến Hưng đã đề nghị giải pháp dùng vàng dự trữ để mua vũ khí cho Quân lực Việt Nam Cộng hòa như là "nỗ lực phòng thủ cuối cùng" và đề xuất các phương pháp chuyển tiền ra nước ngoài. Số vàng dự trữ lúc đó còn 16 tấn, trị giá khoảng 220 triệu USD (theo giá vàng lúc đó) được giao cho Thống Đốc Ngân hàng Quốc gia Lê Quang Uyển phụ trách chuyển ra ngoại quốc để thế chấp. Ông Uyển lập tức liên lạc với các hãng hàng không TWA, Pan Am và Hãng bảo hiểm Lloyd's ở Luân Đôn. Nhưng thông tin bị lộ ra ngoài. Ngày 5 tháng 4, một số tờ báo nước ngoài đã bắt đầu đăng tải những bản tin sốt dẻo đó, với sự ám chỉ về một âm mưu chiếm đoạt của tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.
Các tờ báo lớn có phóng viên thường trú tại Sài Gòn đưa tin "tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chuẩn bị mang 16 tấn vàng ra khỏi Việt Nam". Không chỉ BBC, AP, mà nhiều tờ báo khác như Los Angeles Times lúc đó cũng đăng tin. Báo chí Việt Nam Cộng hòa cũng đưa tin về sự kiện này. Tờ Chính Luận ngày 16 tháng 4 đăng tuyên bố của phát ngôn viên chính phủ: "Hoàn toàn là tin thất thiệt, đầy ác ý, cố ý bôi nhọ". Và: "Tình trạng loan tin thất thiệt và cố ý bôi lọ của các hãng thông tấn và báo chí ngoại quốc loan đi không phải mới xảy ra mà đã kéo dài từ lâu".

Kế hoạch chuyển vàng đi Thụy Sĩ vì thế đã bị vỡ. Các hãng hàng không và bảo hiểm quốc tế từ chối phi vụ này vì sợ bị dư luận chỉ trích.

Đại sứ Mỹ Graham Martin can thiệp để giúp chuyển vàng đi. Để hy vọng làm tan đi mối nghi ngờ xung quanh vụ việc, Martin thuyết phục Nguyễn Văn Thiệu gửi vàng vào Ngân hàng Dự trữ Liên bang tại New York (Federal Reserve Bank of New York), nơi nhiều nước khác cũng gửi tài sản. Nguyễn Văn Thiệu đồng ý.

Ngày 16 tháng 4, đại sứ Martin đã điện về Washington xin một chuyến bay quân sự đặc biệt được bảo hiểm để chở số vàng đó đi New York. Nhưng không quân Mỹ và Ngân hàng dự trữ liên bang New York đã không dễ dàng tìm được hợp đồng bảo hiểm cho một khối tài sản lớn như thế từ một nước đang có chiến tranh. Cuối cùng thì vấn đề bảo hiểm cũng được dàn xếp xong.. Sáng ngày 25 tháng 4, một chiếc máy bay quân sự từ căn cứ Clark (Philippines) đáp xuống sân bay Tân Sơn Nhứt tại Sài Gòn, sẵn sàng bốc 16 tấn vàng ra khỏi Việt Nam "trước 7 giờ sáng ngày 27 tháng 4".

Kế hoạch chuyển vàng bất thành
Tuy nhiên, sau sự sụp đổ của Xuân Lộc - tuyến phòng thủ cuối cùng cho Sài Gòn, người đưa ra quyết định chuyển vàng ra nước ngoài là Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã phải từ chức do sức ép lớn từ các tướng dưới quyền như Trần Văn Đôn, Cao Văn Viên, thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn, bộ trưởng kinh tế Nguyễn Văn Hào. Dù ông Thiệu đã từ chức không còn quyền hành gì, nhưng nhiều người vẫn không muốn sự có mặt của ông tại Sài Gòn trong những ngày căng thẳng đó. Tân tổng thống Trần Văn Hương khuyên ông nên sớm rời khỏi Việt Nam.

Đêm 25 tháng 4, với sự hộ vệ của các nhân viên CIA Mỹ, cùng với cựu thủ tướng Trần Thiện Khiêm, Nguyễn Văn Thiệu ra đi với tư cách là đặc sứ của Việt Nam Cộng hòa đến Đài Bắc để phúng điếu Tưởng Giới Thạch (qua đời ngày 5 tháng 4). Ông không còn quyền lực gì đối với 16 tấn vàng khi đó vẫn nằm nguyên trong hầm chứa của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Còn dư luận thì vẫn bán tín bán nghi về tin đồn tổng thống mang vàng đi, dù đã có tuyên bố cải chính của chính phủ Việt Nam Cộng hòa ngày 16 tháng 4.

Khi Nguyễn Văn Thiệu hết quyền Tổng thống, những người có thẩm quyền lúc đó đã không chịu làm theo ý ông Thiệu nữa. Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Văn Hảo, cựu phó thủ tướng đặc trách sản xuất kiêm tổng trưởng canh nông và kỹ nghệ thời chính phủ Nguyễn Bá Cẩn, lúc đó là người giữ liên lạc giữa Sài Gòn và sứ quán Mỹ, hoàn toàn không muốn chuyển 16 tấn vàng ra khỏi Việt Nam.

Trong Hồ sơ mật dinh Độc Lập, tác giả Nguyễn Tiến Hưng viết: Nguyễn Văn Hảo vào gặp tổng thống Trần Văn Hương và dọa rằng: "Nếu tổng thống cho phép chuyển số vàng ấy ra ngoại quốc thì trong trường hợp tướng Minh (tức ông Dương Văn Minh) lên thay, tổng thống sẽ bị lên án là phản quốc!". Ông Hương đồng ý giữ vàng lại. Sáng ngày 24 tháng 4 (một ngày trước khi ông Thiệu rời Việt Nam), ông Hảo điện cho cố vấn kinh tế đại sứ quán Mỹ Denny Ellerman, nói rằng: tổng thống Trần Văn Hương đã quyết định hoãn vô thời hạn việc chuyển vàng ra khỏi Việt Nam, cho đến khi một chính phủ mới được thành lập.

Đại sứ Martin bất ngờ trước tin này, nhưng ông không cố gắng thuyết phục tổng thống Hương hủy bỏ lệnh ấy mà quyết định tạm để vàng ở lại vì nó có thể nâng cao vị thế của chính phủ Việt Nam Cộng hòa khi thương lượng với quân Giải phóng. Ông lệnh cho chiếc máy bay tiếp tục đợi cho đến nửa đêm ngày 27 tháng 4. Trả lời phỏng vấn TS Nguyễn Tiến Hưng ngày 27 tháng 3 năm 1985, Martin kể: "Vào lúc chót, tôi có nghĩ đến việc liên lạc với người bạn cũ ở Thái Lan là tư lệnh không quân Dhawee Chulasapaya. Sau đó, kêu gọi thêm một số thủy quân lục chiến Thái Lan bay qua Sài Gòn để giải phóng số vàng, mang nó đi. Nhưng chỉ nghĩ thế thôi chứ chưa kịp làm gì… Vàng vẫn còn lại ở đó".

Ngày 27 tháng 1 năm 1976, cựu đại sứ Martin đã giải trình trước Quốc hội Mỹ về chuyện 16 tấn vàng:
"...Những sắp xếp tạm thời đã được thực hiện để chuyển số vàng dự trữ của Việt Nam Cộng hòa sang Ngân hàng Bank of International Settlement (BIS) ở Basel bên Thụy Sĩ nhằm có thể làm thế chấp cho một khoản vay mua đạn dược tại châu Âu. Khi tin này lộ ra thì không có cách nào chở vàng đi bằng đường hàng không thương mại được nữa.
"Bởi vậy đã có những sắp xếp tiếp theo để chuyển nó sang tài khoản (của Việt Nam Cộng hòa - NV) tại Ngân hàng Dự trữ liên bang ở New York.
"Chẳng may, đang khi có sự chậm trễ về phía Hoa Kỳ trong việc tìm kiếm nguồn bảo hiểm (cho việc chuyên chở số vàng) thì tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã ra đi. Ông phó thủ tướng (Nguyễn Văn Hảo) và tổng trưởng tài chính đã không xin được phép của tân tổng thống (Trần Văn Hương) để chuyển số vàng này đi...".

Tiếp quản sau sự kiện 30 tháng 4
Theo phóng sự điều tra của báo Tuổi Trẻ , ngày 2 tháng 5, cựu Phó Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Hảo gặp lãnh đạo Ủy ban quân quản thành phố Sài Gòn - Gia Định, ông trình bày chi tiết về câu chuyện liên quan đến 16 tấn vàng và đề nghị Ủy ban quân quản tiến hành tiếp quản và kiểm kê ngay.

Cũng theo báo Tuổi Trẻ , ông Hoàng Minh Duyệt, chỉ huy phó đơn vị tiếp quản Ngân hàng Quốc gia Việt Nam, nói về những nhân viên bảo vệ ngân hàng của chế độ cũ "đã không rời vị trí vì nhiệm vụ của họ là bảo vệ an toàn kho tiền và vàng dự trữ, không để nó bị xâm nhập, cướp phá giống như nhiều tòa nhà và trụ sở lân cận. Họ giữ vị trí cho đến khi những người lính giải phóng xuất hiện".

Cũng theo báo Tuổi Trẻ, các ông Huỳnh Bửu Sơn, Lê Minh Kiêm là các nhân chứng trực tiếp bàn giao vàng cho chính quyền mới. Đầu tháng 6 năm 1975, Huỳnh Bửu Sơn - người giữ chìa khóa kho vàng và Lê Minh Kiêm - người giữ mã số của các hầm bạc được lệnh của Ban Quân quản Ngân hàng Quốc gia cùng đơn vị tiếp quản tiến hành kiểm kê các kho tiền và vàng của chế độ cũ. Số tiền và vàng nằm trong kho khớp đúng với sổ sách từng chi tiết nhỏ.

Ông Huỳnh Bửu Sơn kể về cuộc kiểm kê kho vàng lần cuối cùng khi bàn giao cho chính quyền mới: Tất cả những thoi vàng đều là vàng nguyên chất, mỗi thoi nặng 12-14 kg, trên mỗi thoi đều có khắc số hiệu và tuổi vàng (thường là 9997, 9998). Các thoi vàng được cất trong những tủ sắt có hai lớp khóa và được đặt trên những kệ bằng thép, mỗi kệ được xếp khoảng năm, sáu thoi vàng. Nhưng qua năm tháng, bị nặng trĩu trước sức nặng của vàng, các kệ thép cũng bị vênh đi.Các đồng tiền vàng được giữ trong những hộp gỗ đặt trong tủ sắt. Đó là những đồng tiền vàng cổ có nhiều loại, được đúc và phát hành từ thế kỷ XVIII, XIX bởi nhiều quốc gia khác nhau... Ngoài giá trị của vàng nguyên chất, các đồng tiền này còn được tính theo giá trị tiền cổ, gấp nhiều lần giá trị vàng nội tại của nó. Tất cả số vàng thoi và tiền vàng cổ đều được theo dõi chi tiết từng đơn vị, số hiệu, tuổi vàng, số lượng ghi trong một sổ kiểm kê do bộ phận điện toán của ngân hàng theo dõi định kỳ hằng tháng và hằng năm, hoặc bất cứ khi nào có thay đổi xuất nhập tồn kho.

Tin đồn về Nguyễn Văn Thiệu
Từ đầu tháng 4 năm 1975, khi Nguyễn Văn Thiệu vẫn còn tại vị, một số tờ báo phương Tây đã bắt đầu đăng tải tin về kế hoạch chuyển 16 tấn vàng ra nước ngoài với sự ám chỉ về một âm mưu chiếm đoạt của ông. Báo chí Việt Nam Cộng hòa cũng đưa tin về sự kiện này. Tuy có báo đăng tuyên bố cải chính của chính phủ Việt Nam Cộng hòa, nhưng sau khi ông Thiệu đã ra đi, ngày 28 tháng 4, báo "Độc Lập" khác của Việt Nam Cộng hòa đăng một bản tin về chuyến ra đi của ông Nguyễn Văn Thiệu với chi tiết: "Tin Reuters ghi nhận liền sau khi đoàn người Nguyễn Văn Thiệu cùng tùy tùng xuống phi cơ và được đưa vào phòng khách danh dự, một số hàng hơn 10 tấn cũng đã được cất xuống theo". Các tờ báo này viết tường thuật nói ông Thiệu đã bỏ trốn với một số lượng vàng lớn lấy đi từ ngân khố của chính phủ Việt Nam Cộng hòa..

Dựa trên thông tin đọc từ báo chí nước ngoài, trong hồi ký "Đại thắng mùa xuân", Đại tướng Văn Tiến Dũng cũng cho rằng Nguyễn Văn Thiệu đã mang 16 tấn vàng ra khỏi Việt Nam.

Theo báo Tuổi Trẻ, "có quá ít tài liệu trong nước đề cập một cách chính xác và đầy đủ về chuyện này sau năm 1975", cũng theo tờ báo này, "Trong một cuốn sách khá nổi tiếng đã được tái bản khá nhiều lần trong hơn 20 năm qua (ở Việt Nam), người ta đọc được một đoạn "có vẻ chắc chắn" như sau: "Thiệu và Khiêm đáp máy bay rời Sài Gòn sang Đài Loan, nơi anh ruột của Thiệu đang còn làm đại sứ (tức ông Nguyễn Văn Kiểu). Thiệu mang theo năm vali chứa đầy đôla. Trước đó, Thiệu đã mướn một chiếc máy bay chở hành khách cỡ lớn của Mỹ, đưa khỏi Việt Nam 17 tấn vàng bạc, châu báu, tài sản quý mà gia đình y đã vơ vét được sau hai nhiệm kỳ làm tổng thống"".

Theo Luật sư Lê Quang Định, từ sau năm 1975, rất nhiều ấn phẩm trong nước đã thay nhau đổ tội và kết án ông Thiệu trong "vụ án" này với những "bằng chứng" chắc chắn như thể chính các tác giả đều tận mắt trông thấy, dù thực ra tất cả đều chỉ dẫn lại thông tin do các tờ báo phương Tây đưa ra vào thời điểm đó.

Trong nhiều năm sau chiến tranh, những người biết rõ số phận của 16 tấn vàng tại các cơ quan chức năng nhà nước đã không quan tâm đến việc đính chính tin đồn. Sau này, thông tin cải chính được phổ biến rộng rãi qua loạt phóng sự điều tra của báo Tuổi Trẻ. Khi được hỏi tại sao lâu nay Nhà nước Việt Nam không đính chính, ông Lữ Minh Châu, cựu Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trả lời: "Mình biết rất rõ là số vàng đó vẫn còn, đã được kiểm kê cẩn thận và đưa vào tài sản quốc gia, nhưng không đính chính vì đó là tin đồn đăng trên báo chí, có ai đặt câu hỏi chính thức với Nhà nước đâu".

Thực tế, Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam chưa hề đưa ra bất cứ tuyên bố chính thức nào cáo buộc Nguyễn Văn Thiệu chuyển 16 tấn vàng ra nước ngoài. Tất cả những tin đồn về Nguyễn Văn Thiệu và 16 tấn vàng đều xuất phát từ báo chí quốc tế và từ các binh lính, sĩ quan, công chức Việt Nam Cộng hòa bất mãn với ông Thiệu.

Giải đáp
Sau hơn 30 năm, tháng 12 năm 2005 hồ sơ mật được phép giải mã, chính phủ Anh công bố Hồ sơ Bộ Ngoại giao trong đó có phần nói về chuyện Nguyễn Văn Thiệu chuyển sang sống tại khu ngoại ô của Luân Đôn như thế nào. Tuy nhiên, hồ sơ này không nói đến số vàng nào được ông Thiệu mang tới Anh.

Trả lời phỏng vấn BBC ngày 29 Tháng 12 năm 2005, Cựu Tổng trưởng Kế hoạch Nguyễn Tiến Hưng nói rằng số tiền vàng này chưa mang ra khỏi Việt Nam, nhưng ông không phải là nhân chứng của vụ việc nên không rõ chi tiết. Nhiều người đặt câu hỏi về việc ông Thiệu có mang vàng ra ngoài hay không và nếu không thì số vàng giờ ở đâu.

Trong loạt phóng sự điều tra được đăng từ ngày 26 tháng 04 năm 2006, báo Tuổi Trẻ đã phỏng vấn các nhân chứng trực tiếp liên quan đến 16 tấn vàng, làm rõ rằng ông Nguyễn Văn Thiệu chưa mang số vàng này ra nước ngoài. Tuy nhiên, ông đã qua đời từ trước đó, vào năm 2001. Theo ông Huỳnh Bửu Sơn, người giữ chìa khóa kho vàng và là thành viên ban lãnh đạo Nha Phát hành Ngân hàng Quốc gia thời điểm tháng 4 năm 1975, thì số lượng tiền vàng kiểm kê đều khớp với sổ sách tới từng chi tiết nhỏ.

Về việc giải đáp tin đồn Nguyễn Văn Thiệu chuyển 16 tấn vàng ra nước ngoài, Luật sư Lê Công Định viết: " Tìm ra tận cùng của sự thật, báo Tuổi Trẻ đã làm được một việc thiện xét từ góc độ lương tri".

Tài sản cá nhân của Nguyễn Văn Thiệu
Việc ông Nguyễn Văn Thiệu không chuyển kịp 16 tấn vàng ra nước ngoài đã được giải đáp. Tuy nhiên, vẫn còn lời kể của những nhân chứng về các va-ly hành lý cá nhân mà ông mang theo khi rời Việt Nam vào đêm ngày 25/4. Theo đó, các vali này có chứa hàng chục kg vàng, trị giá nhiều triệu USD, là tài sản mà ông Thiệu thu được khi làm Tổng thống. Khi đó, Nguyễn Văn Thiệu rời khỏi Sài Gòn trong một chiếc Mercedes bịt kín, do một đoàn xe CIA hộ tống dưới quyền chỉ huy của Frank Snepp (Theo CF George J. Church, “Saigon: The final 10 days”, Time Magazine, 4/24/1995), ra phi trường, có đại sứ Martin đứng chờ, để đi Đài Loan trên chiếc máy bay C-130 sơn đen. Theo lời kể của Frank Snepp, những sĩ quan đi cùng đoàn với Nguyễn Văn Thiệu xách xuống mấy chiếc vali có vẻ rất nặng, họ đề nghị Frank Sneep mở cốp sau, để họ chất vali vào. Theo Frank Snepp, thì "khi họ đặt vali xuống, có tiếng kim loại va vào nhau". Morley Safer, nhân viên CIA có mặt trong chuyến bay, cũng xác nhận rằng "những vali đó chứa đầy một thứ kim loại nặng"

Theo Gabriel Kolkothì khi rời Việt Nam vào đêm ngày 25/4, ông Thiệu có mang theo " Hai va-li lớn đầy vàng”.

Thông tin thêm

Bảng kê thoi vàng đựng trong các tủ sắt

5,7 tấn vàng gửi tại ngân hàng Thụy Sĩ
Vàng của Việt Nam Cộng hòa để lại có hai nguồn. Thứ nhất là nguồn trong nước với 16 tấn vàng dự trữ ở tầng hầm Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Thứ hai là 5,7 tấn vàng do Việt Nam Cộng hòa ký gửi ở ngân hàng Bank fur Internationnalen Zahlung Sausgleih ở Thụy Sĩ.  Sau đó 5,7 tấn vàng được đưa về ngân hàng quốc gia Tiệp Khắc an toàn. Số vàng này được Việt Nam nhờ Tiệp Khắc bán để lấy ngoại tệ.

Chú thích

Liên kết ngoài
Loạt phóng sự của Báo Tuổi Trẻ
Kỳ 1: Ông Thiệu đã chuyển 16 tấn vàng sang Mỹ?
Kỳ 2: Chuyến ra đi bí mật
Kỳ 3: Không có ánh sáng cuối đường hầm
Kỳ 4: Kế hoạch bí mật từ dinh tổng thống
Kỳ 5: Vàng đổi chủ
Kỳ cuối: Người giữ chìa khóa kho vàng
Hồi ức tháng Tư…  tác giả Xuân Lê, đăng trên trang web Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
VƯỢT QUA "ĐÊM DÀI" ĐÓI KÉM - KỲ 7: Thương vụ đặc biệt: bán vàng!

Việt Nam Cộng hòa
Chiến tranh Việt Nam
Sự kiện kinh tế Việt Nam


title: Montreuil-Bellay

text:
Montreuil-Bellay là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 54 mét trên mực nước biển.

Thị trấn có cự ly 16 km về phía nam của Saumur, và nổi tiếng với lâu đài Montreuil-Bellay.

Montreuil-Bellay nằm bên sông Thouet, và đã là điểm đầu giao thông thủy cho đến đầu thế kỷ 20.

Tham khảo

Montreuilbellay


title: Agapetus atuus

text:
Agapetus atuus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: Chi Kim ngân

text:
Chi Kim ngân hay còn gọi là chi nhẫn đông (danh pháp khoa học: Lonicera, đồng nghĩa: Caprifolium Mill.) là chi thực vật gồm một số loài cây bụi hoặc dây leo trong họ Kim ngân (Caprifoliaceae) thực vật bản địa của Bắc bán cầu. Có khoảng 180 loài kim ngân, ở Trung Quốc có độ đa dạng cao nhất với hơn 100 loài, châu Âu và Bắc Mỹ mỗi nơi có khoảng 20 loài. Các loài phổ biến gồm có Lonicera periclymenum (kim ngân châu Âu), Lonicera japonica (kim ngân trắng hay kim ngân Nhật, phổ biến ở Nhật Bản, Trung Quốc, Việt Nam) và Lonicera sempervirens. Kim ngân rất thu hút chim ruồi.

Lá kim ngân mọc đối, hình bầu dục, dài từ 1 đến 10 cm. Đa số các loài kim ngân có lá sớm rụng, nhưng một số là cây thường xanh. Nhiều loài có hoa thơm, hình chuông, trong có chứa mật ngọt ăn được. Khi bẻ cuống hoa sẽ thấy mùi hương thơm. Quả kim ngân là loại quả đơn (mỗi quả phát triển từ một noãn) màu đen, xanh lam, hoặc đỏ, trong có chứa vài hạt. Quả của đa số các loài kim ngân có chứa chất độc nhẹ, một số loài (nổi tiếng nhất là Lonicera caerulea) có quả ăn được.

Một số loài kim ngân được dùng làm thuốc Đông y như Lonicera confusa và Lonicera japonica.

Một số loài chọn lọc

Chú thích


title: Sceloenopla moesta

text:
Sceloenopla moesta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Cephaloleia elaeidis

text:
Cephaloleia elaeidis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Lola Dueñas

text:
Lola Dueñas sinh ngày 6.10.1971 tại Barcelona, là một nữ diễn viên điện ảnh Tây Ban Nha.

Lola Dueñas là con gái của nam diễn viên Nicolás Dueñas và María Navarro. Cô học và tốt nghiệp ở Institut del Teatre (Viện kịch nghệ) Barcelona.

Danh mục một số phim của Lola Dueñas
2014Los fenómenos (của Alfonso Zarauza)
2014Alleluia
2013Los amantes pasajeros của Pedro Almodóvar
2009Los abrazos rotos của Pedro Almodóvar
2006 Volver vai Sole
2005 20 centímetros vai Rebeca Mayor
2004 Mar adentro vai Rosa
2003 Días de fútbol vai Macarena
2003 Ayer empezó todo
2003 En camas separadas vai Chica joven
2003 238 vai Lola
2002 Hable con ella vai Matilde
2002 Piedras vai Daniela
2001 Todo me pasa a mí vai Txell
2001 Diminutos del calvario
2000 Terca vida vai Estela
2000 Las razones de mis amigos vai Ainhoa
2000 Una luz encendida vai Teresa
2000 Nada
2000-2003 Policías, en el corazón de la calle vai Dra. Susana Ramos
1999 Marta y alrededores vai Elisa
1999 El Equipaje abierto vai Amanda
1999 Ella
1998 Mensaka vai Cristina
1998 Periodistas vai Carmen
1998 Entre naranjos
1997 En medio de ninguna parte vai Lola
1997 Un, dos, tres, ¡Taxi! vai Niña
1997 Del Flaubert que leíste un día gris vai Claudia
1992 Bajo la arena vai Susana

Truyền hình

Policías, en el corazón de la calle (2000)

Giải thưởng
Liên hoan phim Cannes
Giải cho nữ diễn viên xuất sắc nhất (Liên hoan phim Cannes) cùng với 5 diễn viên khác cho phim Volver (2006) của đạo diễn Pedro Almodóvar
Giải Goya (Premios Goya)
Giải Goya cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (2004)
Fotogramas de Plata.
Candidata al Premio de mejor actriz de televisión (đề cử "Giải nữ diễn viên truyền hình xuất sắc nhất năm 2000).
Unión de Actores (Liên đoàn diễn viên)
Mejor actriz secundaria (Nữ diễn viên xuất sắc thứ hai 2004)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1971
Diễn viên điện ảnh Tây Ban Nha
Nhân vật còn sống


title: Châlus (tổng)

text:
Tổng Châlus là một tổng của Pháp tọa lạc tại tỉnh Haute-Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine của Pháp.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Châlus trong quận Limoges. Độ cao khu vực này là 256 m (Lavignac) đến 551 m (Bussière-Galant) độ cao trung bình trên mực nước biển là 373 m.

Hành chính

Phân chia đơn vị hành chính
Tổng Châlus được chia thành 6 xã và khoảng 5 410 người (điều tra dân số năm 1999 không tính trùng dân số).

|-
| Bussière-Galant || align="right" | 1 386 || align="right" | 87230 || align="right" | 87027
|-
| Les Cars || align="right" | 583 || align="right" | 87230 || align="right" | 87029
|-
| Châlus || align="right" | 1 759 || align="right" | 87230 || align="right" | 87032
|-
| Flavignac || align="right" | 955 || align="right" | 87230 || align="right" | 87066
|-
| Lavignac || align="right" | 133 || align="right" | 87230 || align="right" | 87084
|-
| Pageas || align="right" | 594 || align="right" | 87230 || align="right" | 87112
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Haute-Vienne
 Quận của Haute-Vienne
 Tổng của Haute-Vienne
 Xã của Haute-Vienne
 Danh sách các tổng ủy viên của Haute-Vienne

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Site officiel de la Communauté de Communes des Monts de Châlus
 Tổng Châlus sur le site của Insee
 plan của Tổng Châlus sur Mapquest
 Localisation của Tổng Châlus sur une carte de France

Chalus


title: Sceloenopla mauliki

text:
Sceloenopla mauliki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Andrena nigricula

text:
Andrena nigricula là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge & Bouseman mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1977


title: Họ Nhím

text:
Họ Nhím có thể chỉ:
 Họ Nhím lông Cựu Thế giới (Hystricidae)
 Họ Nhím lông Tân thế giới (Erethizontidae)
 Họ Nhím gai (Erinaceidae)

Xem thêm
Nhím


title: Jaujac

text:
Jaujac là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Ardèche


title: 25023 Sundaresh

text:
25023 Sundaresh (tên chỉ định: 1998 QA19) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico ngày 17 tháng 8 năm 1998. Nó được đặt theo tên Sushant Sundaresh.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Hội Lim

text:
Hội Lim là một lễ hội lớn của tỉnh Bắc Ninh, chính hội được tổ chức vào ngày 13 tháng giêng hàng năm trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Hội Lim được coi là nét kết tinh độc đáo của vùng văn hoá Kinh Bắc.

Lịch sử
Kinh Bắc xưa nổi tiếng là vùng đất của những câu chuyện cổ, những sự tích văn hoá. Vì truyền thống này mà nơi đây sở hữu nhiều lễ hội dân gian. Lễ hội được nhiều người quan tâm nhất là Hội Lim tại thị trấn Lim, Tiên Du, Bắc Ninh.

Hội Lim là một sinh hoạt văn hoá - nghệ thuật đặc sắc của nền văn hoá truyền thống lâu đời ở xứ Bắc và dân ca Quan họ trở thành tài sản văn hoá chung của dân tộc Việt, tiêu biểu cho loại hình dân ca trữ tình Bắc Bộ.

Hội Lim chính là hội chùa làng lim và đôi bờ sông Tiêu Tương. Hội Lim trở thành hội hàng tổng (hội vùng) vào thế kỷ 18. Khi quan trấn thủ xứ Thanh Hóa Nguyễn Đình Diễn là người thôn Đình Cả, Nội Duệ, xứ Kinh Bắc, có nhiều công lao với triều đình, được phong thưởng nhiều bổng lộc, đã tự hiến nhiều ruộng vườn và tiền của cho tổng Nội Duệ trùng tu đình chùa, mở mang hội hè, gìn giữ thuần phong mỹ tục. Ông còn cho xây dựng trước phần lăng mộ của mình đặt tên là lăng Hồng Vân trên núi Lim. Do có nhiều công lao với hàng tổng và việc ông đặt hậu ở chùa Hồng ân, nên khi ông mất nhân dân tổng Nội Duệ đã tôn thờ làm hậu thần, hậu Phật hàng tổng. Văn bia lăng Hồng Vân có tên Hồng Vân từ bi ký niên đại Cảnh Hưng 30 (1769) hiện giữ ở đình thôn Đình Cả đã cho biết khá rõ lai lịch, công trạng và việc thờ phụng hậu hàng tổng Nguyễn Đình Diễn mỗi năm hai dịp vào "ngày sinh" và "ngày hóa" của ông tại lăng Hồng Vân và chùa Hồng ân trên núi Lim. Song trải tháng năm lịch sử, hội Lim đã có nhiều lớp văn hóa, trong đó người ta chỉ tổ chức tế lễ hậu thần vào một dịp là ngày 13 tháng giêng trùng với hội chùa Lim. Chính vì vậy mà có hội Lim và đây là hội hàng tổng

Tóm tắt Phần lễ
8h ngày 13/1 Âm lịch, Hội Lim được mở đầu bằng lễ rước. Đoàn rước với đông đảo người dân tham gia . Trong những bộ lễ phục ngày xưa, sặc sỡ, sắc màu và cũng vô cùng cầu kì, đẹp mắt kéo dài tới cả gần ki-lô-mét . Trong ngày lễ, có nhiều nghi lễ và tục trò dân gian nổi tiếng, trong đó có tục hát thờ hậu. Toàn thể quan viên, hương lão, nam đinh của các làng xã thuộc tổng Nội Duệ phải tề tựu đầy đủ tại lăng Hồng Vân để tế lễ hậu thần. Trong khi tế có nghi thức hát quan họ thờ thần  .

Để hát thờ, các liền anh, liền chị hát quan họ nam và nữ của tổng Nội Duệ đứng thành hàng trước cửa lăng hát vọng vào. Trong khi hát, họ chỉ được hát những giọng lề lối để ca ngợi công lao của thần.

Hội Lim đi vào lịch sử và tồn tại và phát triển cho đến ngày nay được hàng tổng chuẩn bị tập duyệt rất chu đáo từ ngày 9 và 10, rồi được diễn ra từ ngày 11 đến hết ngày 14 tháng giêng. Chính hội là ngày 13, với các nghi thức rước, tế lễ các thành hoàng các làng, các danh thần liệt nữ của quê hương tại đền Cổ Lũng, lăng Hồng Vân, lăng quận công Đỗ Nguyên Thụy. Trong các nhà thờ họ Nguyễn, họ Đỗ ở làng Đình Cả, dâng hương cúng Phật, cúng bà mụ Ả ở chùa Hồng Ân.

Hội Lim là lễ hội lớn của vùng Kinh Bắc, với những hoạt động lễ và hội phong phú, gần như hội đủ những hoạt động văn hóa nghệ thuật và tín ngưỡng tâm linh của các lễ hội trên vùng quê Bắc Ninh .

Phần hội
Ba năm hai cái hội chùa,
Nào ai có lỡ bỏ bùa cho ai.
Già già, trẻ trẻ, gái trai,
Đua nhau ăn mặc, hán hài đi xem.
Hội Lim ai thấy chẳng thèm,
Tổ tôm, bài điếm, giò nem thiếu gì.
Đồn sắp có dệt cửi thi,
Cao lâu trăm thứ thiếu gì thứ ngon.Có nhiều trò chơi dân gian như đấu võ, đấu vật, đấu cờ, đu tiên, thi dệt cửi, nấu cơm. Đặc sắc hơn cả là phần hát hội - Là phần căn bản và đặc trưng nhất của hội Lim. Từ hát mời trầu, hát gọi đò đến con sáo sang sông, con nhện giăng mùng.

Hội thi hát diễn ra khoảng gần trưa, được tổ chức theo hình thức du thuyền hát quan họ.
Tại một hồ nước nhỏ sát bên cánh đồng làng Lim, chiếc thuyền hình rồng được sơn son thiếp vàng rời bến trong những câu hát đậm đà nghĩa tình. Một bên thuyền là các liền chị, đối diện là những em nhỏ súng sính trong những tà áo tứ thân. Các liền anh thì đứng hoặc ngồi sát hai phía đầu và cuối thuyền. Tối ngày 12 sẽ là đêm hội hát thi quan họ giữa các làng quan họ. Mỗi làng quan họ được dựng một trại tại phần sân rộng của đồi Lim. Đây là phần hội hay nhất của cả lễ hội Hội Lim.

Về với Hội Lim là về với một trời âm thanh, thơ và nhạc náo nức không gian đến xao xuyến lòng người.
Những áo mớ bảy mớ ba, nón ba tầm, quai thao, dải yếm lụa sồi, những ô lục soạn, khăn đóng, áo cặp the hoa gấm... như ẩn chứa cả sức sống mùa xuân của con người và tạo vật. Cách chơi hội của người quan họ vùng Lim cũng là cách chơi độc đáo, mỗi cử chỉ giao tiếp đã mang trong nó một sắc thái văn hoá cao.

Lễ hội diễn ra khắp các làng xã trong tổng Nội Duệ, trung tâm là núi Hồng Vân, với nghi thức tế lễ rước xách uy nghiêm, hùng tráng và nhiều trò vui, đặc sắc mà hấp dẫn nhất là đánh cờ người, tổ tôm điếm, thi dệt vải, thi làm cỗ và đón bạn, ca hát Quan họ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Chùm ảnh: Quan họ lên đồi vào hội hát

Tiên Du
Du lịch Bắc Ninh
Lễ hội Bắc Ninh


title: Bergern im Dunkelsteinerwald

text:
Bergern im Dunkelsteinerwald là một thị xã thuộc huyện Krems-Land trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: HMS Sheffield

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt tên HMS Sheffield, theo tên thành phố Sheffield thuộc South Yorkshire:

 HMS Sheffield (C24) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Town thứ hai hạ thủy năm 1936 và tháo dỡ năm 1967
 HMS Sheffield (D80) là một tàu khu trục Kiểu 42 bị hư hại nặng bởi máy bay Argentina trong cuộc Chiến tranh Falklands năm 1982 và bị đắm đang khi được kéo về đảo South Georgia
 HMS Sheffield (F96) là một tàu frigate Kiểu 22 được bán cho Hải quân Chile năm 2003 và được đổi tên thành Almirante Williams

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Vriesea unilateralis

text:
Vriesea unilateralis là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
unilateralis


title: Pseudagrion thenartum

text:
Pseudagrion thenartum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm loài không bị đe dọa trong sách Đỏ của IUCN năm 2008.

Pseudagrion thenartum được miêu tả khoa học năm 1955 bởi Fraser.

Chú thích

Tham khảo

Pseudagrion


title: Hechingen

text:
Hechingen là một thị xã ở Huyện Zollernalb, bang Baden-Württemberg, Đức. Thị xã này nằm ở phía bắc Swabian Alb, khoảng 60 km về phía nam Stuttgart.

Các đô thị giáp ranh: Bodelshausen, Mössingen, Jungingen, Burladingen, Albstadt, Bisingen, Grosselfingen, Rangendingen, Hirrlingen

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức bằng tiếng Đức


title: Hydropsyche asiatica

text:
Hydropsyche asiatica là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Cassida capensis

text:
Cassida capensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Grandecourt

text:
Grandecourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo

INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Kỳ giông đỏ

text:
Kỳ giông đỏ (Pseudotriton ruber) là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ. Its skin is orange/red in colour with random black spots.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, rạch nhỏ, hồ, rừng, vùng cây bụi ôn đới, sông, sông khô luân phiên và suối.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống. Kỳ giông đỏ ăn côn trùng, nhện và các loài kỳ giông nhỏ.

Hình ảnh

Tham khảo

 Hammerson, G. 2004. Pseudotriton ruber. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

R
Động vật lưỡng cư Mỹ


title: Luật Dân sự Việt Nam

text:
Luật Dân sự Việt Nam là một ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm tổng hợp các quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các quan hệ tài sản mang tính chất hàng hóa - tiền tệ và các quan hệ nhân thân trên cơ sở bình đẳng, độc lập của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ đó và có hiệu lực pháp lý trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam.

Lịch sử
Trong giai đoạn nhà nước phong kiến, luật dân sự Việt Nam không được tách ra thành một bộ luật riêng mà được tìm thấy trong các điều khoản của các bộ luật phong kiến như Lê triều hình luật (Luật Hồng Đức), Nguyễn triều hình luật (Hoàng Việt luật lệ). Đến khi người Pháp chiếm đóng Việt Nam thì các bộ luật dân sự được áp dụng riêng rẽ ở ba kỳ lần lượt xuất hiện. Ví dụ ở Nam Kỳ thì bộ luật dân sự Nam Kỳ giản yếu ra đời năm 1883, bộ dân luật Bắc Kỳ ra đời năm 1931 và tại Trung Kỳ là bộ dân luật Trung Kỳ (Hoàng Việt Trung Kỳ hộ luật) ra đời năm 1936. Sau ngày 2 tháng 9 năm 1945, do hoàn cảnh chiến tranh với người Pháp nên chính phủ của chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn áp dụng các bộ luật dân sự này. Ngày 22 tháng 5 năm 1950, chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 97/SL để "sửa đổi một số quy lệ và chế định trong dân luật" nhằm sửa đổi một số điều trong các bộ dân luật cũ này. Tại miền bắc Việt Nam, ngày 10 tháng 7 năm 1959 tòa án tối cao ra chỉ thị số 772/TATC để "đình chỉ việc áp dụng luật pháp cũ của phong kiến đế quốc". Từ thời điểm đó trở đi, tại miền bắc Việt Nam thiếu hẳn bộ luật dân sự thực thụ. Một số mảng của luật dân sự được tách ra thành các bộ luật khác như Luật hôn nhân và gia đình hay các văn bản pháp quy dưới luật như thông tư, chỉ thị, nghị định, pháp lệnh. Tuy nhiên, nhiều lĩnh vực dân sự như thừa kế, quyền sở hữu trí tuệ v.v. không được điều chỉnh trực tiếp. Các quy định về nghĩa vụ dân sự được quy định chủ yếu là các vấn đề về nhà ở, vàng bạc, kim khí quý và đá quý v.v. và nói chung mang nặng tính chất hành chính. Có thể liệt kê một số văn bản pháp luật trong lĩnh vực dân sự như: Luật hôn nhân gia đình (1986), Luật Quốc tịch (1988), Pháp lệnh chuyển giao công nghệ nước ngoài vào Việt Nam (1988), Pháp lệnh về sở hữu công nghiệp (1989), Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế (1989), Pháp lệnh về thừa kế (1990), Pháp lệnh về Hợp đồng dân sự (1991), Pháp lệnh về nhà ở (1991)... Tuy các pháp lệnh có nhiều nhưng đôi khi chồng chéo và mâu thuẫn với nhau nên đã gây ra nhiều khó khăn cho việc áp dụng pháp luật.

Năm 1995, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua Bộ luật Dân sự (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 1996).

Sau 10 năm thi hành, Bộ luật Dân sự đã có nhiều hạn chế, bất cập như: một số quy định không phù hợp với sự chuyển đổi nhanh của nền kinh tế thị trường, không rõ ràng hay không đầy đủ hoặc còn mang tính hành chính. Nhiều bộ luật mới ra đời có các nội dung liên quan đến Bộ luật Dân sự Việt Nam 1995 nhưng bộ luật này lại không điều chỉnh, sửa đổi dẫn đến mâu thuẫn giữa chúng cũng như chưa có sự tương thích với các Điều ước quốc tế và thông lệ quốc tế. Ngày 14 tháng 6 năm 2005, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Bộ luật Dân sự sửa đổi. Bộ luật Dân sự Việt Nam 2005 có hiệu lực kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2006.

Ngày 24 tháng 11 năm 2015, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Bộ luật Dân sự sửa đổi lần 2. Bộ Luật Dân sự Việt Nam 2015 có hiệu lực kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2017.

So với quy định của Bộ luật Dân sự 2005, Bộ luật Dân sự 2015 có một số điểm mới đáng chú ý như:

Chính thức cho phép chuyển đổi giới tính
Bộ luật Dân sự 2015 quy định, cá nhân chuyển đổi giới tính có quyền, nghĩa vụ đăng ký thay đổi hộ tịch theo quy định của pháp luật; có quyền nhân thân phù hợp với giới tính đã được chuyển đổi.

Quy định cụ thể về lãi suất khi cho vay tiền
Bộ luật này cũng cho phép các bên được thỏa thuận lãi suất vay tài sản trong dân sự, nhưng tối đa không quá 20%/năm của khoản tiền vay.
Bộ luật Dân sự 2005 quy định tính theo lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước.
Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất nêu trên.

Quy định cụ thể về thời hiệu chia di sản thừa kế
Bộ luật quy định thời hiệu chia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản; 10 năm với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Quy định cụ thể về thời hiệu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại là 03 năm, kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết về quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm, thay vì 02 năm như quy định hiện hành.

Xem thêm
Luật Tố tụng Dân sự Việt Nam
Luật Hình sự Việt Nam
Luật Lao động Việt Nam
Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam
Luật Kinh tế Việt Nam

Liên kết ngoài
Tra cứu cơ sở dữ liệu pháp luật Việt Nam
Bộ luật Dân sự Việt Nam 1995
Luật giao thông đường bộ Việt Nam
Bộ luật Dân sự Việt Nam 2015

Tham khảo

Pháp luật dân sự Việt Nam
Luật của Việt Nam được ban hành năm 2015


title: Tinh bột

text:
Tinh bột tiếng Hy Lạp là amidon (CAS# 9005-25-8, công thức hóa học: (C6H10O5)n) là một polysacarit carbohydrate chứa hỗn hợp amyloza và amylopectin, tỷ lệ phần trăm amiloza và amilopectin thay đổi tùy thuộc vào từng loại tinh bột, tỷ lệ này thường từ 20:80 đến 30:70. Tinh bột có nguồn gốc từ các loại cây khác nhau có tính chất vật lý và thành phần hóa học khác nhau. Chúng đều là các polyme cacbohydrat phức tạp của glucose (công thức phân tử là C6H12O6). Tinh bột được thực vật tạo ra trong tự nhiên trong các quả, củ như: ngũ cốc. Tinh bột, cùng với protein và chất béo là một thành phần quan trọng bậc nhất trong chế độ dinh dưỡng của loài người cũng như nhiều loài động vật khác. Ngoài sử dụng làm thực phẩm ra, tinh bột còn được dùng trong công nghiệp sản xuất giấy, rượu, băng bó xương.
Tinh bột được tách ra từ hạt như ngô và lúa mì, từ rễ và củ như sắn, khoai tây, dong là những loại tinh bột chính dùng trong công nghiệp.

Thuốc thử tinh bột là Iod. Dung dịch Iod tác dụng với hồ tinh bột cho màu xanh lam đặc trưng.

Các phương pháp biến tính tinh bột

 Phương pháp biến tính vật lý: là phương pháp biến tính tinh bột thuần túy dùng các lực vật lý như ép, nén và hồ hóa tác dụng lên tinh bột để làm thay đổi một số tính chất của nó nhằm phù hợp với những ứng dụng, sản phẩm tinh bột biến tính của phương pháp này là những tinh bột hồ hóa, tinh bột xử lý nhiệt ẩm.
 Phương pháp biến tính hóa học: là phương pháp sử dụng những hóa chất cần thiết nhằm thay đổi tính chất của tinh bột, sản phẩm chủ yếu của phương pháp biến tính hóa học là những tinh bột xử lý axit, tinh bột ete hóa, este hóa, phosphat hóa.
 Phương pháp thủy phân bằng enzim: là phương pháp biến tính tinh bột tiên tiến hiện nay, cho sản phẩm tinh bột biến tính chọn lọc không bị lẫn những hóa chất khác. Sản phẩm của phương pháp này là các loại đường gluco, fructo; các poliol như sorbitol, mannitol; các axit amin như lysin, MSG, các rượu, các axit.

Các tinh bột biến tính
Theo International Numbering System for Food Additives (INS), tinh bột biến tính được đánh số và đặt tên theo các nhóm sau:
 1401 Acid-treated starch
 1402 Alkaline treated starch
 1403 Bleached starch
 1404 Oxidized starch
 1405 Starches, enzyme-treated
 1410 Monostarch phosphate
 1411 Distarch glycerol
 1412 Distarch phosphate esterified with sodium trimetaphosphate
 1413 Phosphated distarch phosphate
 1414 Acetylated distarch phosphate
 1420 Starch acetate esterified with acetic anhydride
 1421 Starch acetate esterified with vinyl acetate
 1422 Acetylated distarch adipate
 1423 Acetylated distarch glycerol
 1440 Hydroxypropyl starch
 1442 Hydroxypropyl distarch phosphate
 1443 Hydroxypropyl distarch glycerol
 1450 Starch sodium octenyl succinate

Ứng dụng của tinh bột

 Ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm: Dùng làm phụ gia cho công nghiệp bánh kẹo, đồ hộp.
 Trong xây dựng: Tinh bột được dùng làm chất gắn kết bê tông, tăng tính liên kết cho đất sét, đá vôi, dùng làm keo dính gỗ, phụ gia sản xuất ván ép, phụ gia cho sơn.
 Ứng dụng trong công nghiệp mỹ phẩm và dược phẩm: Tinh bột được dùng làm phấn tẩy trắng, đồ trang điểm, phụ gia cho xà phòng, kem thoa mặt, tá dược.
 Ứng dụng trong công nghiệp khai khoáng: Tinh bột được dùng làm phụ gia cho tuyển nổi khoáng sản, dung dịch nhũ tương trong dung dịch khoan dầu khí.
 Ứng dụng cho công nghiệp giấy: Tinh bột được dùng để chế tạo chất phủ bề mặt, thành phần nguyên liệu giấy không tro, các sản phẩm tã giấy cho trẻ em.
 Ứng dụng trong công nghiệp dệt: Tinh bột dùng trong hồ vải sợi, in.
 Ứng dụng trong nông nghiệp: Dùng làm chất trương nở, giữ ẩm cho đất và cây trồng chống lại hạn hán.
 Các ứng dụng khác: Tinh bột được dùng làm màng plastic phân huỷ sinh học, pin khô, thuộc da, keo nóng chảy, chất gắn, khuôn đúc, phụ gia nung kết kim loại.

Tính chất hóa học
1.Phản ứng thủy phân cho glucose

(C6H10O5)n + nH2O -------> nC6H12O6

2. Hồ tinh bột phản ứng với dung dịch Iod

Dung dịch Iod tác dụng với hồ tinh bột cho ra phức màu xanh lam (hoặc xanh tím) đặc trưng ở nhiệt độ thường. Phản ứng trên xảy ra dễ dàng nên ta có thể dùng Iod để nhận ra tinh bột, ngược lại có thể dùng hồ tinh bột để nhận biết Iod.

Khi đun nóng, iod bị giải phóng ra khỏi phân tử tinh bột làm mất màu xanh tím. Khi để nguội, iod bị hấp phụ trở lại làm cho dung dịch có màu xanh.

3. Tổng hợp tinh bột thông qua phản ứng oxi hoá - khử ở trong lá cây

Tinh bột được tạo thành trong cây xanh từ khí CO2 và H2O cùng ánh sáng Mặt Trời. Phương trình có phản ứng tổng quát như sau:

6nCO2 + 5nH2O -------> (C6H10O5)n + 6nO2     [ xúc tác: diệp lục, môi trường ánh sáng ]

Quá trình tạo thành tinh bột (tổng hợp tinh bột - chất hữu cơ) có sự tham gia của ánh sáng mặt trời nên gọi là quá trình quang hợp.

Tham khảo

 Hà Văn Vợi, Khương Trung Thủy, Vũ Văn Hà và cộng sự (2007).Nghiên cứu công nghệ tổng hợp tinh bột cacboxymetyl natri sử dụng trong công nghệ dược phẩm từ các nguồn tinh bột Việt Nam. Trung tâm Hữu cơ, Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam.
 Brown WH, Poon T (2005) Introduction to organic chemistry-Third edition, John Wiley & Sons (ISBN 0-471-44451-0)
 "Spray Powder" . - Russell-Webb. Truy cập 2007-07-05.
 "Starch based glue". - ICI.
 "High-Yield Hydrogen Production from Starch and Water by a Synthetic Enzymatic Pathway". PLoS. Truy cập 2007-07-15.
 Organic and Biochemistry Laboratory Manual

Liên kết ngoài

 Jones, Orlando, "US2000 Improvement in the manufacture of starch". (Class: 127/68; 48/119; 127/69). Middlesex, England, USPTO.
 Detailed description and pictures of starch molecular structure

Thực phẩm
Carbohydrat
Dinh dưỡng
In ấn
Tá dược
Tinh bột

da:Kulhydrat#Stivelse
lij:Ammido


title: Jullianges

text:
Jullianges là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire nam trung bộ nước Pháp. Xã  nằm ở khu vực có độ cao trung bình 958 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Bolitoglossa decora

text:
Bolitoglossa decora là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của Honduras.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Cruz, G., Wilson, L.D. & McCranie, R. 2004. Bolitoglossa decora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Bolitoglossa
Động vật đặc hữu Honduras


title: Le Ménil-de-Briouze

text:
Le Ménil-de-Briouze là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Menildebriouze


title: Pseudagrion simplicilaminatum

text:
Pseudagrion simplicilaminatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm loài không bị đe dọa trong sách Đỏ của IUCN năm 2008.

Pseudagrion simplicilaminatum được miêu tả khoa học năm 1997 bởi Carletti & Terzani.

Chú thích

Tham khảo

Pseudagrion