title: Acianthus

text:
Acianthus (Brown, 1810) là một chi gồm 9 loài trong đó có 8 loài đặc hữu ở Úc và 1 ở New Zealand trong họ Orchidaceae). Trước đây trong chi Acianthus có rất nhiều loài, nhưng khoảng một nửa số loài này đã được phân loại sang chi các chi khác, như chi Acianthella.

Tên có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, achis (điểm) và anthos (hoa), liên tưởng từ các đài hoa có hình dáng nhọn. Tên thông thường ở Úc là "Pixie-caps," "Gnat Orchid," và "Mosquito Orchid."

Hoa nhỏ (cỡ 4 đến 5 mm), và được thụ phấn nhờ các con muỗi nhỏ khi chúng tìm kiếm mật hoa ở môi dưới (labellum).

Các loài
Acianthus amplexicaulis (NE. Queensland to EC. New South Wales, New Caledonia) - hiện nay được phân sang chi Acianthella amplexicaulis.
Acianthus apprimus Early Mosquito Orchid (NSW Blue Mountains to New England highlands).
Acianthus borealis Northern Mosquito Orchid (Qld. Mt. Windsor Tableland to Blackdown Tableland).
Acianthus caudatus Mayfly orchid, dead-horse orchid  (SE. Úc) - hiện nay được phân sang chi Nemacianthus caudatus.
Acianthus collinus Inland Mosquito Orchid (NSW slopes of Great Darling Range between Taree and Crowther; ACT Black Mountains).
Acianthus exiguus Tiny Mosquito Orchid (NSW Repton to Wardell).
Acianthus exsertus Gnat orchid (E. & SE. Úc). (loài điển hình).
Acianthus fornicatus Pixie-caps (E. Úc).
Acianthus huegelii - hiện nay được phân sang chi Cyrtostylis huegelii.
Acianthus ledwardii Ledward's Mosquito Orchid (SE. Queensland)(Extinct).
Acianthus pusillus Small Mosquito Orchid (Qld. n. to Eungella, NSW, Victoria, Tasmania).
Acianthus reniformis - hiện nay được phân sang chi Cyrtostylis reniformis.
Acianthus sinclairii (New Zealand - incl. Stewart I.), Chatman Is., Kermadec Is.)
Acianthus sublestus (NE Queensland) - hiện nay được phân sang chi Acianthella sublesta
Acianthus tenuissima - hiện nay được phân sang chi Cyrtostylis tenuissima.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Photo of Acianthus fornicatus

Danh sách các chi phong lan


title: Tipaza (tỉnh)

text:
Tipasa (tiếng Ả Rập: ولاية تيبازة , Tibaza, cổ hơn Tefessedt) là một tỉnh ở duyên hải Algérie, tỉnh lỵ là Tipasa, 50 km về phía tây thủ đô Algeria.

Các đơn vị hành chính
Tỉnh này gồm 10 huyện và 28 đô thị. Các huyện:
Cherchell
Koléa
Hadjout
Gouraya
Fouka
Bou Ismaïl
Damous
Sidi Amar
Ahmer El Aïn
Đô thị cấp huyện: Tipaza

Tham khảo

Tỉnh của Algérie
Tỉnh Tipaza


title: Bụp giấm

text:
Bụp giấm hay còn gọi đay Nhật, lạc thần hoa, bụp, bụt giấm (danh pháp hai phần: Hibiscus sabdariffa L.) là loài thuộc họ Cẩm quỳ (Malvaceae) có nguồn gốc ở Tây Phi. Cây sống khoảng một năm, cao từ 1,5 - 2m, phân nhánh gần gốc, màu sắc tím nhạt. Lá hình trứng, nguyên, mép lá có răng. Hoa đơn độc, mọc ở nách, gần như không có cuống. Tràng hoa màu vàng hồng hay tía, có khi trắng. Quả nang hình trứng, có lông thô mang đài màu đỏ sáng tồn tại bao quanh quả. Cây ra hoa từ tháng 7 đến tháng 10. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Cây được sử dụng phần đài quả và lá làm rau chua sử dụng thay cho giấm chua. Cây có đặc tính không kén đất, ưa đất đồi núi, khí hậu nóng ẩm. Đài hoa Bụp giấm có tác dụng chống co thắt cơ trơn, làm thư giãn cơ trơn tử cung, làm hạ huyết áp và có tính kháng sinh, trị ho, viêm họng. Dầu ép từ hạt bụp giấm và chất không xà phòng hoá có tác dụng kháng sinh trên một số chủng vi khuẩn như Escherichia coli, Salmonella typhi, Bacillus subtilis, Coryne bacterium pyogenes, Staphylococcus aureus... và có tác dụng kháng nấm trên một vài loài nấm: aspergillus, trychophyton, cryptococcus... Thân cây cho sợi sử dụng được.

Bụp giấm được nhập trồng nhiều nơi ở Việt Nam và trên thế giới. Cây trồng lấy sợi, làm rau ăn, làm thuốc, màu thực phẩm, v.v. Cũng có thể dùng đài nấu canh chua thay giấm (nên gọi Bụp giấm). Cách dùng quen thuộc nhất với chúng ta hiện nay là dùng phần đài để làm Siro, có vị chua đặc trưng và màu đỏ rất đẹp (do có hàm lượng Vitamin C và Anthocyanin cao).

Trồng trọt
Trung Quốc và Thái Lan là các nhà sản xuất lớn và kiểm soát phần lớn nhu cầu thế giới. Sản phẩm tốt nhất thế giới đến từ Sudan, nhưng số lượng thấp và chế biến lạc hậu cản trở chất lượng. Mexico, Ai Cập, Senegal, Tanzania, Mali và Jamaica cũng là các nhà cung cấp quan trọng nhưng sản phẩm chỉ dùng cho nội địa.

Nhầm lẫn giữa Atiso và Bụp giấm
Tên gọi "Atisô" cho cây Bụp giấm không biết xuất phát từ đâu? và với mục đích gì? Nhưng rộ lên cách đây khoảng vài năm. Một số trang web còn cố tình (hay do thiếu hiểu biết?) lập lờ khái niệm giữa 2 cây. Ảnh thì cây Bụp giấm, mà thông tin về công dụng lại của cây Atiso (Artichoke - Cynara scolymus: Cây do người Pháp trồng tại Đà Lạt, hiện cũng trồng ở Sapa, Tam Đảo - dùng làm thuốc "bổ gan").

Thậm chí hàng loạt trang báo lớn của Việt Nam cũng đăng tải sai hoàn toàn về thông tin của Bụp giấm và Atiso như Zing New, Dân Trí, Tuổi Trẻ,... gây sự nhầm lẫn lớn giữa 2 cây Atiso và bụp giấm.

Hình ảnh về cây bụp giấm

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hibiscus sabdariffa  trên Catalogue of Life: 10th December 2013
 Hoa Bụp giấm hạ huyết áp kháng khuẩn
 Cây bụp giấm

S
Thực vật được mô tả năm 1753
Nông nghiệp nhiệt đới
Thực vật Jamaica
Thực vật Malaysia
Cây sợi
Cây thuốc


title: Schoepfia harrisii

text:
Schoepfia harrisii là một loài thực vật thuộc họ Schoepfiacaceae. Theo truyền thống nó được coi là thuộc họ Olacaceae. Đây là loài đặc hữu của Jamaica.

Chú thích

Tham khảo

 Kelly, D.L. 1998. Schoepfia harrisii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Jamaica
Chi Sô phi
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Jamaica


title: Clavipalpula

text:
Clavipalpula là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Orthosiini


title: Vefsn

text:
Vefsn là một đô thị hạt Nordland, Na Uy. Nó là một phần của khu vực truyền thống Helgeland. Trung tâm hành chính của đô thị này là thị trấn của Mosjoen.

Vefsn được thành lập như khu đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Năm 1862, khu vực Hattfjelldal đã được tách khỏi Vefsn là một đô thị của riêng nó. Các thị trấn của Mosjoen đã được tách vào năm 1876 để trở thành một đô thị riêng biệt. Năm 1927, các đô thị mới của Drevja và Grane đã được tách ra từ Vefsn. Ngày 1 tháng 1 năm 1962, thị trấn của Mosjoen và các đô thị của Drevja và Elsfjord được sáp nhập với Vefsn. Ngày 1 tháng 1 năm 1995, các khu vực đất liền của Alstahaug được chuyển cho Vefsn.

Tham khảo

Thành phố của Na Uy
Đô thị của Nordland


title: Cochranella ritae

text:
Cochranella ritae là một loài ếch thuộc họ Centrolenidae.
Loài này có ở Brasil, Colombia, và có thể cả Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Rodrigues, M.T. & Azevedo-Ramos, C. 2004. Cochranella ritae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Cochranella
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Guyane thuộc Pháp
Động vật lưỡng cư Guyana
Động vật lưỡng cư Suriname


title: Myrtale (bướm đêm)

text:
Myrtale  là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Platysenta.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Condicinae


title: Papuagrion auriculatum

text:
Papuagrion auriculatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Papuagrion auriculatum được Lieftinck miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Papuagrion


title: Sainte-Radegonde, Saône-et-Loire

text:
Sainte-Radegonde là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 210 người.Dân số năm 2006 ước khoảng 181 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Giò

text:
Giò là món ăn sử dụng nguyên liệu chính là thịt (gia súc, gia cầm) giã nhuyễn, phối trộn với một số nguyên liệu khác, được gói chặt và thường được làm chín bằng cách luộc hay hấp, thịnh hành trong ẩm thực Việt Nam từ Bắc tới Nam với rất nhiều biến thể.

Nguyên liệu
 Thịt: tùy theo loại giò, thịt được sử dụng khác nhau (thịt bò, thịt thủ lợn, thịt nạc thăn lợn, thịt gà v.v.) tuy nhiên hầu hết đều phải lựa chọn miếng thịt ngon, còn rất tươi, thậm chí còn nóng hổi khi hoàn tất mổ gia súc, gia cầm.
 Nước mắm: chọn nước mắm loại ngon.
 Nguyên liệu, gia vị khác: trứng (với giò hoa), mộc nhĩ (với giò thủ), hạt tiêu (với giò bò), nấm hương (giò gà), mỡ phần (giò bò), bì lợn (giò bì) v.v.
 Lá chuối và lạt giang để gói.

Thực hiện
Ngoại trừ món giò xào sử dụng thịt thái miếng xào chín và gói, ép, lợi dụng thành phần cốt giao (gelatin và collagen) trong bì ở phần thịt thủ làm chất kết dính, các loại giò khác thường sử dụng thịt thăn gia súc (bò, lợn) hoặc gia cầm (gà), giã nhuyễn mịn, trộn với chút nước mắm ngon và tùy theo loại giò, trộn thêm với các nguyên liệu, gia vị phụ khác, bó chặt bằng lá chuối và luộc hoặc hấp chín.

Trước kia thịt làm giò thường được lựa chọn thịt tươi, gia súc gia cầm mới mổ chưa quá lâu. Thịt được giã thủ công với chày và cối đá, giã đều tay (không nhanh không chậm) đến khi nhuyễn mịn, nhấc đầu chày lên không bị dính. Hiện nay có một số nơi sử dụng máy để giã thịt thay thế sức lao động thủ công. Không sử dụng thịt xay vì khiến miếng giò thành phẩm sẽ bị bã, không ngon.

Các loại giò
 Giò sống: thịt thăn lợn được giã nhuyễn như cách làm giò lụa, nhưng dùng để chế biến những món ăn khác như nặn viên với nấm hương để nấu canh bóng mọc; làm bún mọc; rán, nướng như một loại chả nướng v.v.
 Giò lụa: sử dụng thịt thăn lợn giã nhuyễn gia thêm chút nước mắm ngon và gói trong lá chuối, luộc chín. Những miếng giò màu trắng ngà hơi ngả sang hồng nhạt, thơm thoảng mùi lá chuối rất thịnh hành trong ẩm thực Việt Nam từ Bắc vô Nam như một món ăn vừa phổ thông vừa cao cấp. Theo Nguyễn Tuân trong thiên tùy bút Giò lụa tặng Thạch Lam, đây là món ăn quốc hồn quốc túy là tiết mục độc đáo chỉ có ta mới có, chỉ người Việt Nam ta mới nghĩ ra và làm ra mà thôi.
 Giò bò: thịt thăn bò giã nhuyễn, gia thêm mỡ phần, nước mắm, hạt tiêu giã giập, gói và luộc chín. Miếng giò có màu hơi nâu xậm, điểm chút hạt tiêu thơm gắt. Một biến thể khác của món giò này là sự kết hợp thêm thịt gân bò, nhằm khiến thành phẩm dai giòn tương tự giò tai hay giò bì lợn.
 Giò gà: lựa thịt gà ta lọc bỏ xương, thái miếng thịt và trộn đều với giò sống, chút nấm hương, gói và luộc chín như quy trình làm giò lụa, giò bò. Giò gà thường có thể được lót một lớp lá chanh bên trong lớp lá chuối để tạo hương thơm đặc trưng. Một phương thức chế biến khác cũng thường bắt gặp là xào nguyên liệu, tương tự giò thủ, tạo nên món giò gà xào nấm
 Giò hoa: sử dụng giò sống trộn đều với trứng tráng xắt miếng mỏng, gói và luộc, khi xắt miếng giò sẽ tạo những vân màu vàng của trứng rất đẹp. Một số nơi còn làm giò hoa ngũ sắc, sử dụng cả nấm mèo, cà rốt, đậu cô ve, lòng đỏ trứng muối khiến miếng giò thành phẩm có nhiều màu sắc rất đẹp mắt.
 Giò thủ hay giò xào: là món ăn dễ thực hiện và phổ thông, nên hầu khắp các gia đình đều có thể có điều kiện để làm ngày tết. Các nguyên liệu chính của giò xào là thịt ở hầu hết các bộ phận phần thủ (đầu) lợn như: tai, mũi lưỡi, má, có chất keo dính của bì, kết hợp với mộc nhĩ. Các nguyên liệu được sơ chế sạch, chần qua nước sôi, xắt miếng mỏng, ướp gia vị, hạt tiêu rồi mới đem xào thật chín. Gói chặt nguyên liệu đã xào trong lá chuối, lá dong khi nguyên liệu còn nóng, dùng các thanh tre nẹp xung quanh và buộc lạt thật chặt ở đầu thanh tre để ép giò cho chảy nước mỡ xuống phía bát hứng phía dưới. Giò xào ăn giòn và thơm ngon, không ngán.
 Giò bì: được làm từ giò sống và bì lợn trắng, sạch luộc chín xắt hạt lựu, gói thành những chiếc giò bé bằng ngón tay, luộc chín. Tại Hưng Yên có món giò bì nổi tiếng, giò bì phố Xuôi, sử dụng bì làm sạch luộc chín và thái chỉ trộn giò sống, gói trong lá chuối thành những chiếc giò to. Miếng giò bì giòn sần sật, là món ăn lai rai của các đấng mày râu và cũng là món gia thêm vào một số tô bún như bún cá, bún riêu.
 Giò tai: gần tương tự như cách làm giò bì, nhưng thay bì bằng tai lợn thái mỏng kết hợp với giò sống, gói chiếc giò bé như ngón tay và luộc. Giò tai rất thịnh hành khi được gia thêm vào bát bún riêu Nam Bộ hay bún nước lèo.
 Giò ngựa, được làm từ phần thịt nạc không có gân của ngựa, giã nhuyễn với chút mỡ lợn cho không bị khô, gói và luộc. Giò nạc và ngọt, không dai, ăn lạ miệng, thịnh hành tại Ngọc Lý, Tân Yên, Bắc Giang.
 Giò me (giò bê): nổi tiếng Nghệ An, giò me Nam Đàn có nguyên liệu chính là thịt bê (bê dưới 1 năm tuổi), trứng gà ri (gà ác) kết hợp với các loại gia vị, đặc biệt là nước mắm nguyên chất Cửa Lò. Giò được hấp cách thủy trong vòng 12 tiếng đồng hồ. Miếng giò có màu hồng của thịt bê chín đều, không bị khô.

Thưởng thức
Thường giò được xắt miếng và bày lên đĩa theo những hình thức trang trí mang tính thẩm mỹ, đặc biệt khi bày mâm cỗ giỗ, tết. Một số loại giò rất hợp khi ăn kèm với dưa muối (như giò thủ), hoặc xôi (như giò bò, giò lụa), hoặc bánh giầy (giò lụa).

Món cơm tám giò chả gồm cơm nấu từ gạo tám xoan ăn kèm giò bò, chả quế (hay chả lợn, chả mỡ, chả hạt lựu...) và một số loại dưa muối như dưa cải, dưa giá, dưa cần, dưa bắp cải, là món ngon nức tiếng của Hà Nội xưa.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Giò, mĩ vị ngày xuân


title: Nawanshahr

text:
Nawanshahr là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Nawanshahr thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nawanshahr có dân số 30.933 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Nawanshahr có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Nawanshahr, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Molophilus munkar

text:
Molophilus munkar là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Priopus venustus

text:
Priopus venustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Cá ngựa nhỏ

text:
Cá ngựa nhỏ, tên khoa học Hippocampus fuscus, là một loài cá thuộc họ Cá chìa vôi (Syngnathidae), được Rüppell phân loại vào năm 1838. Nó được tìm thấy ở Djibouti, Ấn Độ, Ả Rập Xê Út, Sri Lanka, có thể ở Madagascar, có thể ở Mauritius, có thể ở Réunion, và có thể Nam Phi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đáy nước bán thủy triều.

Chú thích

Tham khảo
 Project Seahorse 2003. Hippocampus fuscus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

F


title: Các địa bàn quân sự của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam

text:
Trong chiến tranh Việt Nam, mặt trận (địa bàn quân sự) là hình thức bố trí binh lực đồng thời là không gian tác chiến của các đơn vị Quân đội nhân dân Việt Nam trong đó có Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam Về danh nghĩa, các lực lượng quân sự chiến đấu chống chính phủ Việt Nam Cộng hòa, quân đội Mỹ và Đồng minh, ở phía Nam vĩ tuyến 17, được đặt dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Tuy nhiên, về thực tế chiến trường, Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo các mặt trận từ Khánh Hòa đến vĩ tuyến 17, chiến đấu dưới danh nghĩa Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Các mặt trận từ Ninh Thuận đến Cà Mau do Bộ Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chỉ đạo tác chiến.

Lịch sử
Trong kế hoạch chỉ đạo tác chiến và xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân hình thành từ năm 1960, các khu vực tác chiến quân sự được đặt theo các tên gọi quy ước A: miền Bắc, B: miền Nam, C: Lào và Đ, sau đổi thành K: Cam pu chia. Năm 1961, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã thông qua kế hoạch này.

Theo đó, trên khắp bán đảo Đông Dương được phân thành nhiều mặt trận chính, có sự tham gia tác chiến của lực lượng quân sự chủ lực, như tại miền Nam Việt Nam được phân thành B1 (từ Khánh Hòa đến vĩ tuyến 17) do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo tác chiến và B2 (từ Ninh Thuận đến Cà Mau) do Ban quân sự lực lượng vũ trang ở miền Nam chỉ đạo tác chiến. Ngoài ra, Quân uỷ Trung ương và Bộ Tổng tham mưu còn có thể thành lập các mặt trận lâm thời trên các hướng quan trọng trong mỗi chiến cục hoặc chiến dịch.

Trừ B1 và B2, các mặt trận đều do Đảng ủy mặt trận và Bộ Tư lệnh mặt trận lãnh đạo. Ngoài ra trên toàn bộ chiến trường miền Nam còn tổ chức thành các quân khu, do Khu ủy và Bộ Tư lệnh quân khu lãnh đạo, tác chiến chủ yếu bởi lực lượng quân sự địa phương. Về nguyên tắc, các mặt trận (B) do Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng tham mưu QĐNDVN trực tiếp chỉ đạo; các khu do Quân uỷ miền và Bộ Tư lệnh Miền (Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam) trực tiếp chỉ đạo nhưng vẫn có sự phối hợp với các B do Quân uỷ Trung ương và Bộ Tổng tham mưu QĐNDVN giao nhiệm vụ. Tuỳ tình hình chiến sự, Quân uỷ Trung ương và Bộ Tổng tham mưu QĐNDVN có thể cử các đại diện của mình đến các B hoặc các khu để phối hợp tác chiến.

Trong suốt chiến tranh Việt Nam, tùy theo giai đoạn và hình thái chiến tranh, các mặt trận và các quân khu được điều chỉnh và thay đổi cho phù hợp:

Ban đầu (1961), trên chiến trường miền Nam chỉ gồm 2 mặt trận B1 với 1 quân khu và B2 với 5 quân khu. Đến giữa năm 1966 đã phân thành 5 mặt trận (B) với 7 quân khu.

Bên cạnh đó, một số mặt trận lâm thời trên các hướng quan trọng trong mỗi chiến cục hoặc chiến dịch như Mặt trận B.702 (Đường 9-Nam Lào năm 1971), Mặt trận C.702 (Cánh đồng chum - Xiêng Khoảng năm 1972).

Hình thái tổ chức địa bàn quân sự theo mặt trận được duy trì cho đến hết chiến tranh. Tuy nhiên, kể từ sau Hiệp định Paris 1973, quân Mỹ và đồng minh phải rút về nước, các lãnh đạo quân sự Cộng sản đã tái tổ chức lại các lực lượng tác chiến của mình thành những đơn vị chủ lực cơ động mạnh, chuẩn bị cho cuộc chiến sau cùng, chấm dứt chiến tranh và thống nhất đất nước.

Các chiến trường trọng yếu

B1
Chiến trường B1 Nam Trung Bộ được thành lập đầu năm 1961, gồm các tỉnh từ Khánh Hòa đến vĩ tuyến 17, do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo. Địa bàn chiến trường B1 tương ứng với địa bàn Quân khu I và Quân khu II của Việt Nam Cộng hòa.

Tháng 5 năm 1964, 3 tỉnh Gia Lai, Kon Tum và Đắc Lắc được tách ra để thành lập B3 (Tây Nguyên). Tháng 4 năm 1966, 2 tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên được tách ra để thành lập B4 (Trị Thiên). Từ đó cho đến hết chiến tranh, chiến trường B1 gồm các tỉnh ven biển miền Trung từ Đà Nẵng vào đến Khánh Hòa.

B2
Chiến trường B2 Nam Bộ được thành lập đầu năm 1961, gồm các tỉnh từ Ninh Thuận đến Cà Mau, do Bộ Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chỉ đạo tác chiến. Địa bàn chiến trường B2 tương ứng với địa bàn Quân khu III và Quân khu IV của Việt Nam Cộng hòa.

Là địa bàn các tỉnh miền Đông Nam Bộ (Tây Ninh, Bình Long, Phước Long, Long Khánh, Biên Hoà, Bình Dương). Phía Bắc tiếp giáp B3, phía Tây giáp Cam pu chia, phía Đông tiếp giáp khu 6, phía Đông Nam tiếp giáp T-4 và khu 8. Trên địa bàn này có các khu căn cứ D và R là nơi đóng trụ sở Quân uỷ Miền và Bộ Tư lệnh Miền (Quân giải phóng miền Nam Việt Nam). Đây là phần phía Bắc của địa bàn Vùng chiến thuật III - Quân đoàn III theo cách phân chia địa bàn tác chiến của QLVNCH

B3
Chiến trường B3 Tây Nguyên được thành lập giữa năm 1964, gồm các tỉnh Tây Nguyên (trừ Lâm Đồng), tách ra từ B1, do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo. Tư lệnh đầu tiên: Đại tá Nguyễn Chánh, Chính ủy Đại tá Đoàn Khuê. Địa bàn chiến trường B3 tương ứng với địa bàn Cao nguyên của Quân khu II Việt Nam Cộng hòa.

Là mặt trận Tây Nguyên, bao gồm hầu hết Cao nguyên Trung phần (trừ các tỉnh Tuyên Đức (Lâm Đồng) và Phú Bổn). Phía Tây là đường Tây Trường Sơn (đường Hồ Chí Minh) trên đất Lào. Phía Bắc giáp với B5. Phía Nam giáp với B2, phía Đông giáp với Khu 5 và Khu 6. Đây là phần phía Tây của địa bàn Vùng chiến thuật II - Quân đoàn II theo cách phân chia địa bàn tác chiến của QLVNCH.

B4
Chiến trường B4 Trị - Thiên được thành lập tháng 4 năm 1966, gồm 2 tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên, tách ra từ B1, do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo. Tư lệnh kiêm Chính ủy đầu tiên: Thiếu tướng Lê Chưởng. Địa bàn chiến trường B4 tương ứng với địa bàn Bắc Quân khu I Việt Nam Cộng hòa.

B5
Chiến trường B5 Bắc Quảng Trị được thành lập tháng 6 năm 1966, địa bàn ở khu vực Đường 9 và Bắc Quảng Trị, tách ra từ B4, do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo. Tư lệnh đầu tiên: Đại tá Vũ Nam Long, Chính ủy Nguyễn Xuân Hoàng. Địa bàn chiến trường B5 tương ứng với địa bàn cực Bắc Quân khu I Việt Nam Cộng hòa.

Là mặt trận Trị Thiên Huế, phía Bắc tiếp giáp khu vực Vĩnh Linh qua sông Bến Hải. Phía Tây có đường chiến lược 12 (nhánh phía Bắc hệ thống đường Hồ Chí Minh). Phía Nam giáp với địa bàn phía Bắc Khu 5 (Quảng Nam-Đà Nẵng). Đây cũng là địa bàn phía Bắc của Vùng chiến thuật I - Quân đoàn I của QLVNCH.

Các quân khu

Quân khu 1
Còn gọi là Quân khu miền Đông, mật danh T1, thành lập năm 1961 trên cơ sở Phân liên khu miền Đông thời Kháng chiến chống Pháp, địa bàn gồm các tỉnh miền Đông Nam Bộ, do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tác chiến. Tư lệnh đầu tiên: Nguyễn Hữu Xuyến (Tám Kiến Quốc).

Cuối năm 1961, tách Phước Long, hợp với 2 tỉnh Quảng Đức, Lâm Đồng của Quân khu 6 để thành lập Quân khu 10.

Từ tháng 10 năm 1967, giải thể Quân khu 1 để thành lập Khu trọng điểm gồm 7 phân khu (đánh số từ 1 đến 7) và 2 tỉnh trực thuộc Bộ Tư lệnh Miền.

Quân khu 2
Mật danh T2, thành lập năm 1961 trên cơ sở Khu 8 thời Kháng chiến chống Pháp, địa bàn gồm các tỉnh miền trung Nam bộ: Tân An, Mỹ Tho, Gò Công, Long Xuyên, Châu Đốc, Sa Đéc và Bến Tre, do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tác chiến. Tư lệnh đầu tiên: Lê Quốc Sản (Tám Phương), Chính ủy Nguyễn Minh Đường

Đến năm 1974 thì đổi tên hiệu thành Quân khu 8, tồn tại đến cuối năm 1975 thì giải thể.

Quân khu 3
Mật danh T3, thành lập năm 1961 trên cơ sở Phân liên khu miền Tây thời Kháng chiến chống Pháp, địa bàn gồm các tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh, Cần Thơ, Sóc Trăng (thêm một phần tỉnh Bạc Liêu), Rạch Giá, Cà Mau (gồm một phần tỉnh Bạc Liêu) và Hà Tiên, do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tác chiến. Tư lệnh đầu tiên: Nguyễn Thành Thơ (Mười Khẩn), Chính ủy Nguyễn Văn Bé (Tám Tùng).

Đến năm 1974 thì đổi tên hiệu thành Quân khu 9.

Quân khu 4
Còn gọi là Quân khu Sài Gòn - Gia Định, mật danh T4, thành lập năm 1961 trên cơ sở Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn thời Kháng chiến chống Pháp, do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tác chiến. Tư lệnh đầu tiên: Trần Hải Phụng (Hai Phụng).

Tháng 10 năm 1967, giải thể cùng lúc với Quân khu 1, để thành lập Khu trọng điểm, gồm 7 phân khu, trong đó địa bàn Phân khu 6 là các quân nội thành Sài Gòn. Tái lập cuối năm 1972 với tên gọi cũ.

Năm 1974 đổi tên thành Thành đội Sài Gòn.

Quân khu 5
Mật danh T5, thành lập năm 1961 trên cơ sở Liên khu 5 thời Kháng chiến chống Pháp, địa bàn các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên gồm Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Đà, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Kon Tum, Gia Lai, là mặt trận B1 trên danh nghĩa là thuộc lực lượng Quân giải phóng miền nam Việt Nam, nhưng trên thực tế là do Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ đạo tác chiến. Tư lệnh kiêm Chính ủy đầu tiên: Nguyễn Đôn.

Cuối năm 1963, bổ sung thêm địa bàn 2 tỉnh Đắc Lắc và Khánh Hòa từ Quân khu 6.

Tháng 5 năm 1964, tách các tỉnh Tây Nguyên để thành lập B3.

Tháng 4 năm 1966, tách Quảng Trị và Thừa Thiên để thành lập B4 (Quân khu Trị Thiên).

Quân khu 6
Mật danh T6, thành lập năm 1961 trên cơ sở Liên khu 5 thời Kháng chiến chống Pháp, địa bàn các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên gồm Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đắc Lắc, Quảng Đức, Tuyên Đức, Lâm Đồng, do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tác chiến. Quyền Tư lệnh đầu tiên: Y Blok Êban.

Cuối năm 1961, tách 2 tỉnh Quảng Đức, Lâm Đồng, hợp với tỉnh Phước Long của Quân khu 1 để thành lập Quân khu 10.

Tháng 10 năm 1963, Quân khu 10 giải thể, nhập lại các tỉnh cũ và chuyển các tỉnh Khánh Hòa, Đắc Lắc cho Quân khu 4.

Năm 1966, lại tách các tỉnh Quảng Đức và Phước Long, hợp với tỉnh Bình Long của Quân khu 7 để tái lập Quân khu 10.

Năm 1971, Khu 10 giải thể, tiếp nhận các tỉnh của Khu 10.

Quân khu 7
Mật danh T7, thành lập tháng 3 năm 1968 trên cơ sở các Phân khu 4, Phân khu 7 và tỉnh Bà Rịa, do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tác chiến. Tháng 4 năm 1971, giải thể. Năm 1972, các phân khu bị giải thể để tái lập Quân khu Sài Gòn - Gia Định và Quân khu miền Đông. Từ năm 1974, đổi tên trở lại thành Quân khu 7.

Quân khu 10
Mật danh T10, thành lập cuối năm 1961, địa bàn ban đầu gồm 3 tỉnh Phước Long, Lâm Đồng, Quảng Đức, do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tác chiến. Tháng 10 năm 1963 giải thể. Đến năm 1966, tái lập với địa bàn 3 tỉnh Quảng Đức, Phước Long, Bình Long. Tháng 4 năm 1971, giải thể.

Khu trọng điểm
Thành lập tháng 10 năm 1967, với địa bàn là các tỉnh cũ của 2 quân khu miền Đông và Sài Gòn - Gia Định vừa giải thể, tổ chức thành 7 phân khu (đánh số từ 1 đến 7) và 2 tỉnh độc lập Bà Rịa, Tây Ninh trực thuộc Bộ Tư lệnh Miền. Tháng 3 năm 1968, tách các Phân khu 4, Phân khu 7 và tỉnh Bà Rịa để thành lập Quân khu 7. Tháng 4 năm 1971, Quân khu 7 giải thể, tiếp nhận tỉnh Bà Rịa gồm Phân khu 4 sáp nhập và Phân khu 5 (sáp nhập Phân khu 7). Năm 1972 giải thể để tái lập Quân khu miền Đông và Quân khu Sài Gòn - Gia Định.

Chú thích

Tham khảo

Chiến tranh Việt Nam


title: Austromartyria porphyrodes

text:
Austromartyria porphyrodes là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae. Nó là loài duy nhất ở những vùng có lượng mưa lớn ở Atherton Tableland, bắc Queensland.

Chiều dài cánh trước khoảng 3.5 mm đối với con đực và 4 mm đối với con cái.

Chú thích

Tham khảo

Austromartyria


title: Kouka

text:
Kouka là một tổng thuộc  Banwa (tỉnh) ở phía tây Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Kouka. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có tổng dân số 53.415 người.

Các thị xã và làng xã
Các thị xã và làng xã lớn nhất như sau:

 Thị xã Kouka	(10 187 dân) (thủ phủ)
 Bankouma	(3 349 dân)
 Bourawali	(417 dân)
 Diontala	(4 191 dân)
 Fini	(3 009 dân)
 Houna	(3 483 dân)
 Kouelworo	(923 dân)
 Koulakou	(1 454 dân)
 Kouroumani	(2 359 dân)
 Liaba	(541 dân)
 Mahouana	(7 019 dân)
 Mollé	(3 539 dân)
 Saint-Michel	(667 dân)
 Sallé	(2 930 dân)
 Sama	(3 853 dân)
 Sélenkoro	(1 111 dân)
 Siwi	(4 383 dân)

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Banwa


title: Heckler & Koch MP7

text:
Heckler & Koch MP7, HK MP7 hay MP7 là súng tiểu liên thuộc loại vũ khí tự vệ cá nhân của hãng Heckler & Koch (Đức).

Súng tiểu liên MP7 được phát triển trong khuôn khổ thay thế MP-5 của chương trình Lính bộ binh tương lai (Infanterist der Zukunft - IDZ) của quân đội Đức,nhằm để xuyên qua được áo chống đạn và ngăn cản được đạn súng ngắn.MP7 có tốc độ bắn khá cao so với những loại súng tiểu liên khác lên đến 950 viên/phút.

MP7 đã được trang bị cho quân đội Đức, cảnh sát của Ministry of Defence Police (Anh), Garda Síochána của Ireland, thành viên của Lực lượng Đặc nhiệm Malaysia và cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc.

Heckler & Koch UCP

Súng ngắn chiến đấu phổ thông Heckler & Koch (HK UCP), còn được gọi là HK P46 được thiết kế bởi Heckler & Koch, là một khẩu súng ngắn bán tự động, được phát triển theo ủy quyền cho Bundeswehr của Đức.

Khái niệm về UCP sau đó đã bị ngừng ở giai đoạn nguyên mẫu.

Lịch sử và mô tả
UCP là người bạn đồng hành với súng tiểu liên HK MP7, sử dụng cùng một loại đạn HK 4.6×30mm. Đạm 4,6×30 mm là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với 5,7×28mm của Fabrique Nationale de Herstal (FN). Do đó, UCP sẽ là đối thủ cạnh tranh trực tiếp với khẩu súng ngắn FN Five-seven. Cả hai đều có khả năng xuyên giáp lớn hơn và ít giật hơn so với các loại súng cầm tay quân sự thường được sử dụng khác, như 9×19mm Parabellum hoặc .45 ACP.

UCP hoạt động theo cơ chế Blowback. Thiết kế bên ngoài của UCP dường như đã được mượn từ khẩu Heckler & Koch P2000, và bao gồm các điều khiển hai bên, các khớp nối có thể hoán đổi cho nhau và hệ thống thanh ray loại Picatinny MIL-STD-1913 để gắn phụ kiện. UCP được thiết kế để sử dụng một loại nòng mở rộng có khả năng gắn được nòng giảm thanh do Brügger & Thomet tạo ra.

Thiết kế vẫn còn trong giai đoạn nguyên mẫu vào năm 2006, và đã được báo cáo là bước vào các thử nghiệm hạn chế với Bundeswehr.

Vào tháng 7 năm 2009, Wayne Weber, chủ tịch của HK USA, đã chỉ ra rằng dự án UCP đã bị hủy vì "HK cảm thấy nó không cung cấp đủ đạn đạo ở dạng súng ngắn".

Thông số
Độ dài: 340 mm (khi không mở báng súng), 541 mm (khi mở báng súng).
Độ dài nòng súng: 180 mm.
Bề ngang: 48 mm.
Chiều cao: 172 mm.
Trọng lượng: 1,80 kg (không nạp đạn), 1,90 kg (nạp 20 viên đạn), 2,00 kg (nạp 40 viên đạn).
Cỡ nòng: 4,6 mm.
Loại đạn: 4,6 x 30 mm.
Tầm bắn: 200 m.
Giá: 1600 $

Tham khảo

Súng tiểu liên
Súng Heckler & Koch
Vũ khí Đức
Vũ khí phòng vệ cá nhân
Súng Đức
Vũ khí cảnh sát
Súng ngắn liên thanh


title: Nephrotoma fontana

text:
Nephrotoma fontana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Mukō, Kyoto

text:
là một thành phố thuộc phủ Kyōto, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố phủ Kyōto


title: Melanotus gressitti

text:
Melanotus gressitti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Brachysomida bivittata

text:
Brachysomida bivittata là một loài bọ cánh cứng thuộc phân họ Lepturinae, trong họ Cerambycidae. Loài này phân bố ở Canada, và Hoa Kỳ.

Subtaxons
There are three varietets in species:
 Brachysomida bivittata var. fusciceps (LeConte, 1850)
 Brachysomida bivittata var. nigripennis' (LeConte, 1850)
 Brachysomida bivittata var. varians'' (LeConte, 1850)

Chú thích

Tham khảo

Brachysomida


title: Ampedus convexicollis

text:
Ampedus convexicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Andrena nevadensis

text:
Andrena nevadensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1879


title: (18326) 1985 CV1

text:
{{DISPLAYTITLE:(18326) 1985 CV1}}

(18326) 1985 CV1 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 11 tháng 2 năm 1985.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 18001–19000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Úmbita

text:
Úmbita là một thị xã và đô thị ở Departamento của Colombia Boyacá, thuộc phân vùng Márquez.

Tham khảo

Đô thị của Boyacá
Khu dân cư ở tỉnh Boyacá


title: Hexatoma weberi

text:
Hexatoma weberi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cavognathidae

text:
Cavognathidae là một họ bọ Cánh cứng trong phân bộ Polyphaga.

Hình ảnh

Tham khảo

Họ côn trùng
Cucujoidea


title: Pandhurna

text:
Pandhurna là một thành phố và khu đô thị của quận Chhindwara thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Pandhurna có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 474 mét (1555 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pandhurna có dân số 40.906 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Pandhurna có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Pandhurna, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: ICANN

text:
Tập đoàn Internet cấp số và tên miền (, viết tắt ICANN) là một tổ chức phi lợi nhuận đặt trụ sở tại Marina del Rey, California, Hoa Kỳ. ICANN được thành lập ngày 18 tháng 9 năm 1998 và hợp nhập vào ngày 30 tháng 9 năm 1998 để giám sát một số nhiệm vụ liên quan tới Internet mà trước đây được thực hiện trực tiếp bởi các tổ chức khác trên danh nghĩa của chính phủ Hoa Kỳ, mà đáng chú ý trong số đó là IANA
ICANN chịu trách nhiệm trong việc quản lý không gian địa chỉ IP (IPv4 và IPv6) và việc phân phối các khối địa chỉ tới các cơ quan đăng ký Internet khu vực. Duy trì các cơ quan đăng ký tên định danh IP; Quản lý không gian tên miền cấp cao nhất (miền DNS gốc), bao gồm việc điều hành của những máy phục vụ tên gốc.
Phần lớn các công việc của ICANN liên quan tới việc giới thiệu của những miền cấp cao mới (top-level domains (TLDs)). Công việc kĩ thuật của ICANN giống như chức năng của IANA.

Những nguyên tắc cơ bản hàng đầu trong việc điều hành của ICANN được mô tả như việc giúp đỡ duy trì sự hoạt động ổn định của Internet; thúc đẩy việc cạnh tranh; đạt được sự đại diện rộng rãi của cộng đồng Internet toàn cầu và xây dựng chính sách phù hợp với nhiệm vụ của ICANN thông qua các quá trình từ dưới lên, dựa trên sự nhất trí ý kiến.
Vào ngày 29 tháng 9 năm 2006, ICANN đã ký một thỏa thuận với Bộ Thương mại Hoa Kỳ về việc đưa tổ chức tư nhân vào sự quản lý toàn diện của hệ thống các tên định danh được điều phối tập trung của Internet thông qua mô hình nhiều phía cùng có lợi trong việc trao đổi ý kiến mà ICANN đại diện.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web của ICANN

Tổ chức phi lợi nhuận
Tổ chức tin học
Internet tại Hoa Kỳ
Hệ thống tên miền
Bộ Thương mại Hoa Kỳ


title: Wagimo

text:
Wagimo là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Theclini


title: L'Étrat

text:
L'Étrat là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Etrat


title: Condrò

text:
Condrò là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Italia, có vị trí cách khoảng 170 km về phía đông của Palermo và vào khoảng 20 km về phía tây của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 510 người và diện tích là 5,2 km².

Condrò giáp các đô thị: Gualtieri Sicaminò, Pace del Mela, San Pier Niceto.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina


title: Chicomurex venustulus

text:
Chicomurex venustulus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Chicomurex


title: Andrena cara

text:
Andrena cara là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Nurse mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1904


title: Ozodicera phallacantha

text:
Ozodicera phallacantha là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Ozodicera


title: Columbia (siêu lục địa)

text:
Columbia (còn gọi là Hudsonland và Nuna) là tên gọi của một siêu lục địa có lẽ đã từng tồn tại khoảng 1,8 - 1,5 tỷ năm trước (Ga) trong đại Cổ Nguyên Sinh (Paleoproterozoic), làm cho nó trở thành lục địa giả thuyết cổ nhất. Nó có lẽ bao gồm các tiền-nền cổ tạo ra các lục địa như Laurentia, Baltica, Ukraina, Khiên Amazon, Úc, và có thể cũng cả Siberia, Hoa Bắc và Kalahari. Nó được J.J.W. Rogers và M. Santosh đề xuất lần đầu tiên. Sự tồn tại của Columbia dựa trên các dữ liệu cổ từ trường

Kích thước và vị trí
Columbia được ước tính có kích thước dài khoảng 12.900 km (8.000 dặm Anh) theo chiều từ Bắc xuống Nam và rộng khoảng 4.800 km (3.000 dặm Anh) tại những nơi rộng nhất của nó. Vùng duyên hải phía đông của Ấn Độ khi đó gắn với miền tây Bắc Mỹ, với miền nam Australia đối mặt với miền tây Canada. Phần lớn Nam Mỹ bị xoay đi sao cho rìa phía tây của Brasil ngày nay dàn hàng với miền đông Bắc Mỹ, tạo thành một rìa lục địa trải rộng vào rìa phía nam của Scandinavia.

Tổ hợp và tích lũy

Columbia được tổ hợp dọc theo các kiến tạo sơn va chạm quy mô toàn cầu khoảng 2,0-1,8 Ga và chứa gần như mọi khối đất lục địa của Trái Đất. Các khối nền cổ tại Nam Mỹ và Tây Phi được nối lại bởi các kiến tạo sơn Transamazonia và Eburnea khoảng 2,1-2,0 Ga; các nền cổ Kaapvaal và Zimbabwe tại miền nam châu Phi bị va chạm dọc theo đai Limpopo khoảng 2,0 Ga; các khối nền cổ của Laurentia được ráp nối dọc theo các kiến tạo sơn Trans-Hudson, Penokea, Taltson–Thelon, Wopmay, Ungava, Torngat và Nagssugtoqidain khoảng 1,9–1,8 Ga; các nền cổ Kola, Karelia, Volgo-Uralia và Sarmatia (Ukraina) tại Baltica (Đông Âu) được nối với nhau bằng các kiến tạo sơn Kola–Karelia, Svecofennia, Volhyn-Trung Nga và Pachelma khoảng 1,9–1,8 Ga; các nền cổ Anabar và Alda tại Siberia được nối vào bởi các kiến tạo sơn Akitka và Trung Alda khoảng 1,9-1,8 Ga; khối lục địa Đông Nam Cực và một khối lục địa không rõ được nối bằng kiến tạo sơn liên Nam Cực; các khối Nam và Bắc Ấn Độ bị pha trộn dọc theo vùng kiến tạo Trung Ấn Độ; các khối đông và tây của nền cổ Hoa Bắc được nối cùng nhau bởi kiến tạo sơn liên-Hoa Bắc khoảng 1,85 Ga.

Sau sự kết nối cuối cùng của nó vào khoảng 1,8 Ga, siêu lục địa Columbia trải qua một sự phát triển kéo dài (1,8-1,3 Ga), liên quan tới hút chìm thông qua tích lũy tại các rìa lục địa quan trọng, hình thành một đai tích lũy macma lớn khoảng 1,8-1,3 Ga dọc theo khu vực rìa phía nam của Bắc Mỹ ngày nay, Greenland và Baltica. Nó bao gồm các đai 1,8-1,7 Ga như Yavapai, Central Plains (Trung Nguyên) và Makkovikia, các đai 1,7-1,6 Ga như Mazatzal và Labradoria, 1,5-1,3 Ga như St. Francois và Spavinaw và 1,3-1,2 Ga như Elzeviria tại Bắc Mỹ; đai Ketilidia 1,8-1,7 Ga tại Greenland; và đai đá lửa Transscandinavia 1,8-1,7 Ga, đai Kongsberggia-Gothia 1,7-1,6 Ga và đai Granit Tây Nam Thụy Điển 1,5-1,3 Ga tại Baltica. Các khối nền cổ khác cũng trải qua sự phát triển phần rìa vào cùng khoảng thời gian. Tại Nam Mỹ, khu vực tích lũy 1,8-1,3 Ga xảy ra dọc theo rìa phía tây của nền cổ Amazonia, đại diện là các đai Rio Negro, Juruena và Rondonia. Tại Australia, các đai macma tích lũy 1,8-1,5 Ga, như các đai Arunta, núi Isa, Georgetown, Coen và đồi Broken, xảy ra xung quanh các rìa phía nam và đông của nền cổ Bắc Australia và rìa phía đông của nền cổ Gawler. Tại Trung Quốc, khu vực macma tích lũy 1,8-1,4 Ga, gọi là đai (nhóm) Xiong'er, trải dài dọc theo rìa phía nam của nền cổ Hoa Bắc.

Phân mảnh
Columbia bắt đầu phân mảnh vào khoảng 1,6 Ga, gắn liền với tách giãn lục địa dọc theo rìa phía tây của Laurentia (siêu nhóm Belt-Purcell), đông Ấn Độ (Mahanadi và Godavari), rìa phía nam của Baltica (siêu nhóm Telemark), rìa đông nam của Siberia (aulocogen Riphea), rìa tây bắc của Nam Phi (đai đồng Kalahari), và rìa phía bắc của khối Hoa Bắc (đai Zhaertai-Bayan Obo).

Sự phân mảng tương ứng với hoạt động macma không tạo sơn lan rộng, tạo thành hệ anorthosit-mangerit-charnockit-granit (AMCG) tại Bắc Mỹ, Baltica, Amazonia và Hoa Bắc, và tiếp diễn cho tới khi có sự tan vỡ cuối cùng của siêu lục địa vào khoảng 1,3-1,2 Ga, được đánh dấu bằng sự sắp đặt của các nham tường quần mafic như Mackenzie 1,27 Ga và Sudbury 1,24 Ga tại Bắc Mỹ.

Các mảng tách giãn hình thành nên siêu lục địa Rodinia vào khoảng 500 triệu năm muộn hơn. Các nghiên cứu gần đây về lịch sử tách giãn của Columbia có thể tìm thấy trong Configuration of the Late Paleoproterozoic supercontinent Columbia: insights from radiating mafic dyke swarms của Hou G., Santosh M., Qian X., Lister G.S., Li J. (2008).

Xem thêm
 Kiến tạo mảng
 Chu trình siêu lục địa
 Danh sách các siêu lục địa

Tham khảo

Lục địa cổ
Niên đại địa chất
Liên đại Nguyên Sinh
Siêu lục địa


title: Copelatus enganensis

text:
Copelatus enganensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Eleutherodactylus pastazensis

text:
Eleutherodactylus pastazensis là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Lynch, J., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Eleutherodactylus pastazensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

pastazensis
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Palpoxena longicornis

text:
Palpoxena longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Palpoxena


title: Agalychnis saltator

text:
Agalychnis saltator là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Loài này có ở Costa Rica, Honduras, và Nicaragua.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Bolaños, F., Chaves, G., Savage, J., Cruz, G., Wilson, L.D. & Köhler, G. 2004. Agalychnis saltator. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chi Nhái mắt đỏ
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật lưỡng cư Honduras


title: Chủ tịch tỉnh (định hướng)

text:
Chủ tịch tỉnh có thể là:
Chủ tịch: là người đứng đầu một tổ chức;
Chủ tịch tỉnh: Chức vụ đứng đầu tỉnh;
Chủ tịch tỉnh (phim Việt Nam): Phim "Chủ tịch tỉnh" do Hãng phim Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất năm 2011;
Chủ tịch tỉnh (phim Trung Quốc): Phim "Chủ tịch tỉnh" của Trung Quốc do Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc sản xuất;
Chủ tịch tỉnh (tiểu thuyết): Tiểu thuyết "Chủ tịch tỉnh ".


title: Rhyacophila formosa

text:
Rhyacophila formosa là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Mortoniella velasquezi

text:
Mortoniella velasquezi là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Mortoniella


title: Chimarra zoria

text:
Chimarra zoria là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Chimarra


title: Colombé-le-Sec

text:
Colombé-le-Sec  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Colombelesec


title: Maranthes corymbosa

text:
Maranthes corymbosa là một loài thực vật thuộc họ Chrysobalanaceae. Loài này có ở Úc, Indonesia, Malaysia, Micronesia, Panama, Singapore, quần đảo Solomon, và Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Maranthes corymbosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

c
Thực vật Queensland
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Panama
Thực vật Singapore
Thực vật quần đảo Solomon
Thực vật Thái Lan


title: 710

text:
Năm 710 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 710


title: Agmina hexacantha

text:
Agmina hexacantha là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Agmina


title: Molophilus perlucidus

text:
Molophilus perlucidus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Đường lên đỉnh Olympia

text:
Đường lên đỉnh Olympia là một chương trình trò chơi truyền hình về kiến thức dành cho học sinh Trung học phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo và Đài Truyền hình Việt Nam đồng tổ chức từ năm 1999.

Đây là chương trình trò chơi truyền hình có tuổi đời dài nhất hiện còn phát sóng trên VTV3, và được giới học sinh Việt Nam rất yêu thích. Mỗi năm có 36 cuộc thi tuần, 12 cuộc thi tháng, 4 cuộc thi quý được phát sóng và 1 trận chung kết năm được truyền hình trực tiếp trên VTV3. Chương trình hiện đang ghi hình năm thứ 24.

THACO hiện là nhà tài trợ chính cho chương trình từ năm thứ 17.

Lịch sử
Sau những thành công từ các sân chơi dành cho học sinh như Bảy sắc cầu vồng, VTV mong muốn tìm một loại hình chương trình mới cho khán giả trẻ. Đài Truyền hình Việt Nam đã hợp tác với Công ty điện tử LG của Hàn Quốc – tập đoàn đã tổ chức các chương trình truyền hình tương tự tại một số quốc gia trên thế giới và đạt được thành công nhất định. Cuối năm 1998, chương trình bắt đầu thông báo tuyển người chơi. Sau các chuyến đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm tại Hàn Quốc và sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong việc tuyển chọn người chơi và ghi hình, Đường lên đỉnh Olympia đã chính thức lên sóng vào ngày 28 tháng 3 năm 1999 trên VTV3.

Tên gọi
Chương trình lấy tên Đường lên đỉnh Olympia với ý tưởng là 1 cuộc đua leo núi bằng kiến thức dành cho các thí sinh mà người lên đỉnh núi đầu tiên sẽ giành được vòng nguyệt quế. Có nhiều học giả cho rằng nếu cho đó là đỉnh núi để leo lên thì phải là Đường lên đỉnh Olympus. Olympus là 1 dãy núi có đỉnh cao nhất Hy Lạp với độ cao 2.917m so với mực nước biển, nằm giữa 2 miền Macedonia và Thessaly thuộc phía Bắc Hy Lạp, còn Olympia thực tế là một nơi chứa đựng các công trình văn hóa của Hy Lạp cổ đại và được biết tới là nơi khai sinh đại hội thể thao Olympic.

Nhà báo Tạ Bích Loan, một trong những người đầu tiên xây dựng nên chương trình, giải thích rằng: "Trong cảm hứng về việc tạo ra 1 đỉnh núi trong ước mơ, trong tưởng tượng, một đỉnh núi mang tính biểu tượng thì cái tên cũng mang tính biểu tượng..." Như vậy, đỉnh Olympia thực chất là 1 đỉnh núi mang tính tượng trưng, nó tồn tại trong trí tưởng tượng và cả trong trận thi này. Trong một chương trình khác, khi nói về điều này, nhà báo Lại Văn Sâm cho biết thêm: "Đây chỉ là tên của một chương trình, đôi khi cái tên này không nên hiểu theo nghĩa đen... Một số tên của chương trình hay của các bộ phim đôi khi chỉ là một cái tên gợi cho khán giả nhiều hướng suy nghĩ khác nhau, truyền tải được rất nhiều thông điệp khác nhau."

Quy chế tuyển sinh

Quy chế tuyển sinh và các cuộc thi
Để trở thành nhà vô địch của năm, thí sinh phải lần lượt vượt qua các cuộc thi tuần, tháng, quý và chung kết năm. Người chiến thắng trong mỗi trận là người có tổng điểm cao nhất sau khi kết thúc 4 cuộc thi hoặc giành chiến thắng trong loạt câu hỏi phụ (nếu có nhiều thí sinh cùng đạt một số điểm cao nhất) .

Cuộc thi tuần
Mỗi trường trung học phổ thông chỉ được cử một học sinh duy nhất làm đại diện, là học sinh lớp 11 của trường đó (trong năm học 2023-2024) tham dự chương trình. Học sinh này phải đạt hạnh kiểm tốt và học lực giỏi tính đến thời điểm đăng kí. Nếu bổ sung thêm những thành tích khác thì càng được ưu tiên.

Sau khi đáp ứng được những điều kiện trên, học sinh nộp bản đăng kí đứng tên của trường theo mẫu cùng bộ hồ sơ, học bạ,... theo quy định. Chương trình sẽ xét duyệt những bản đăng kí để chọn ra những người phù hợp. Với những trường xác nhận nhiều hơn một học sinh, chương trình sẽ không chọn lựa và xem xét toàn bộ hồ sơ của trường đó.

Trong cuộc thi tuần, 4 thí sinh đại diện cho 4 trường trung học phổ thông sẽ cùng tham gia. Có 36 cuộc thi tuần mỗi năm, mỗi trận có 4 thí sinh tham gia, tổng cộng sẽ có 144 thí sinh trong một năm Olympia.

Nếu có từ 2 thí sinh trở lên có cùng điểm số cao nhất hoặc nhì cao nhất ở cuối chương trình, họ sẽ phải tham gia loạt câu hỏi phụ hoặc bốc thăm để xác định người được vào cuộc thi tháng.

Cuộc thi tháng
Cuộc thi tháng là cuộc thi dành cho 4 thí sinh, gồm 3 thí sinh chiến thắng trong những cuộc thi tuần và 1 thí sinh về nhì có số điểm cao nhất của các cuộc thi tuần trong tháng đó.

Trong 1 năm Olympia có 12 cuộc thi tháng.

Nếu có từ 2 thí sinh trở lên có cùng điểm số cao nhất hoặc nhì cao nhất ở cuối chương trình, họ sẽ phải tham gia loạt câu hỏi phụ hoặc bốc thăm để xác định người được vào cuộc thi quý.

Cuộc thi quý
Cuộc thi quý là cuộc thi dành cho 4 thí sinh, gồm 3 thí sinh chiến thắng trong các cuộc thi tháng và 1 thí sinh về nhì có điểm số cao nhất trong 3 cuộc thi tháng.

Trong 1 năm Olympia có 4 cuộc thi quý.

Cuộc thi này được ghi hình và phát sóng trên VTV3. Riêng trong năm thứ 13, hai trận của quý 1 và 2 được truyền hình trực tiếp (quý 3 và 4 không được truyền hình trực tiếp vì chương trình cần rất nhiều thời gian để chuẩn bị cho trận chung kết diễn ra sau cuộc thi quý 3 có 3 tháng).

Nếu có từ 2 thí sinh trở lên có cùng điểm số cao nhất ở cuối chương trình, họ sẽ phải tham gia loạt câu hỏi phụ hoặc bốc thăm để xác định người được vào trận thi chung kết năm.

Cuộc thi chung kết năm

Đây là cuộc thi quan trọng nhất trong một năm Đường lên đỉnh Olympia và cũng là cuộc thi duy nhất được phát sóng trực tiếp trên truyền hình. Cuộc thi này dành cho 4 thí sinh đã chiến thắng ở 4 cuộc thi quý và được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV3 tại 5 điểm cầu truyền hình gồm trường quay của Đài Truyền hình Việt Nam và 4 địa điểm công cộng ở các địa phương nơi thí sinh tham gia trận chung kết năm đang sinh sống và học tập (chủ yếu là ngôi trường của thí sinh đó, ngoài ra cũng có thể là nơi tổ chức sự kiện, văn hóa đông người...). Riêng trong vòng chung kết năm thứ 9, do có sự thay đổi số lượng thí sinh nên có 6 điểm cầu gồm 1 điểm cầu tại trường quay S9 (nay là S15) và 5 điểm cầu tại 5 trường trung học phổ thông.

Trong 1 năm Olympia chỉ có một trận chung kết năm diễn ra khoảng 1 hoặc 2 tuần sau cuộc thi Quý 4. Riêng trận chung kết năm thứ 21 được dời sang ngày 14 tháng 11 năm 2021 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 tại Việt Nam.

Bắt đầu từ trận chung kết năm thứ 8, các thí sinh sẽ có những người hỗ trợ trong vòng thi Tăng tốc hoặc hai vòng Vượt chướng ngại vật và Tăng tốc.

Nếu có từ 2 thí sinh trở lên có cùng điểm số cao nhất ở cuối chương trình, họ sẽ phải tham gia loạt câu hỏi phụ hoặc bốc thăm để xác định nhà vô địch.

Chương trình gala kỷ niệm
Các chương trình gala, quy tụ các thí sinh từng tham gia chương trình cũng đã được tổ chức vào tháng 12 năm 1999 (Gala 1), năm 2003 (Gala 4), năm 2004 (Gala 5), năm 2005 (Gala 6), năm 2007 (Gala 7).

Bắt đầu từ năm thứ 10 (2010), cứ mỗi 5 năm 1 lần, giữa cuộc thi Quý 4 và trận chung kết của năm đó, BTC chương trình sẽ thực hiện một chương trình đặc biệt để nhìn lại hành trình của chương trình từ những năm đầu, nhìn lại nhà vô địch các năm, vinh danh những gương mặt xuất sắc nhất trong suốt thời gian đã qua của chương trình và mở ra chặng đường của những năm tiếp theo. Riêng trong năm thứ 10, trước chương trình gala còn có một chương trình đặc biệt nhìn lại toàn bộ hành trình của năm đó.

Luật chơi
Qua nhiều năm phát sóng, cứ mỗi năm lại có thêm những cải tiến và những luật chơi mới. Sau đây là luật chơi của năm thứ 24.

Các vòng thi chính

Vòng 1: Khởi động
Vòng thi này bao gồm 4 phần thi riêng cho từng thí sinh và phần thi đối kháng chung cho cả 4 thí sinh. Các câu hỏi trong vòng thi này xoay quanh các lĩnh vực: Khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, văn hóa - thể thao - nghệ thuật, danh nhân/sự kiện, lĩnh vực khác...

 Ở phần thi riêng, mỗi thí sinh sẽ trả lời nhanh 6 câu hỏi, và có 5 giây để trả lời kể từ khi câu hỏi được đọc xong. Mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai không bị trừ điểm. Luật này đã từng áp dụng trong cuộc thi năm thứ 9, chỉ khác là lĩnh vực của câu hỏi bị giấu đi và đáp án được công bố ngay sau khi thí sinh trả lời thay vì đợi hết 5 giây.
 Ở phần thi đối kháng, cả 4 thí sinh khởi động cùng một lúc qua 12 câu hỏi. Ở mỗi câu hỏi, thí sinh giành quyền trả lời bằng cách bấm chuông và có tối đa 5 giây tính từ lúc giành được quyền trả lời để đưa ra đáp án. Thí sinh được quyền bấm chuông bất cứ lúc nào (kể cả khi MC chưa đọc xong câu hỏi). Mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai (hoặc không có câu trả lời sau 5 giây bấm chuông) bị trừ 5 điểm, nhưng không tính điểm âm. Sau 5 giây tính từ khi câu hỏi được đọc xong (hoặc bấm chuông), nếu không có thí sinh nào giành quyền trả lời (hoặc thí sinh bấm chuông không đưa ra câu trả lời), MC sẽ công bố đáp án.

Số điểm tối đa trong vòng thi này là 180 điểm khi trả lời đúng tất cả các câu hỏi.

Vòng 2: Vượt chướng ngại vật
Có 4 từ hàng ngang, cũng là 4 gợi ý liên quan đến một chướng ngại vật (CNV) là một từ khóa mà các thí sinh phải đi tìm, trong đó số lượng ký tự có trong CNV được cho trước. Một hình ảnh (là một gợi ý liên quan đến CNV hoặc chính là hình ảnh của CNV) được đưa ra và bị che bởi 5 miếng ghép, gồm 4 góc tương ứng với 4 từ hàng ngang và một ô trung tâm. Ô trung tâm cũng là một câu hỏi gợi ý để tìm từ khóa, mở được miếng ghép ô trung tâm sẽ mở được phần quan trọng nhất của hình ảnh.

Mỗi thí sinh có một lượt (từ vị trí số 1 đến vị trí số 4) để chọn trả lời một trong các từ hàng ngang này. Các thí sinh trả lời trên máy tính trong thời gian 15 giây. Trả lời đúng mỗi từ hàng ngang, thí sinh được 10 điểm. Ngoài việc mở được từ hàng ngang nếu có ít nhất 1 thí sinh trả lời đúng, một góc (được đánh số tương ứng với từ hàng ngang) của hình ảnh cũng được mở ra. Nếu không ai trả lời đúng, từ hàng ngang sẽ chuyển sang màu xám và góc hình ảnh tương ứng cũng không được mở.

Thí sinh có thể bấm chuông trả lời CNV bất cứ lúc nào. CNV có giá trị tối đa là 60 điểm và sẽ giảm đi 10 điểm mỗi khi một từ hàng ngang được chọn và trả lời, bắt đầu từ từ hàng ngang thứ hai. Trả lời sai CNV hoặc bấm chuông mà không trả lời được CNV sẽ khiến thí sinh bị loại khỏi phần chơi này.

Sau 4 từ hàng ngang, câu hỏi thứ 5 tương ứng với ô trung tâm của hình ảnh sẽ được đưa ra. Đáp án của câu hỏi này là gợi ý cuối cùng để các thí sinh đi tìm CNV. Trả lời đúng câu hỏi thứ 5 này, thí sinh được 10 điểm và ô trung tâm sẽ được mở. Sau đó các thí sinh có 15 giây cuối cùng để đưa ra tín hiệu. Trả lời đúng CNV sau gợi ý cuối cùng của ô trung tâm được cộng thêm 20 điểm. Nếu sau 15 giây mà vẫn không có tín hiệu hoặc cả 4 thí sinh đều hết lượt chơi (do trả lời sai CNV), khán giả tại trường quay sẽ trả lời CNV. Một phần quà sẽ được dành cho khán giả đó nếu trả lời đúng; trong trường hợp trả lời sai hoặc khán giả không có câu trả lời cho CNV đó, MC sẽ công bố đáp án.

Khi thí sinh bấm chuông trả lời CNV, vòng thi sẽ tạm dừng như sau:

 Thí sinh bấm chuông khi thời gian suy nghĩ đang đếm ngược, thời gian vẫn sẽ tiếp tục để các thí sinh còn lại trả lời. Sau khi hết giờ, người dẫn chương trình sẽ không công bố đáp án của các thí sinh mà mời thí sinh đã bấm chuông trước đó trả lời CNV. Nếu thí sinh đó bị loại, đáp án của các thí sinh còn lại sẽ được công bố trong câu hỏi trước đó. Đáp án của thí sinh bị loại sẽ không được tính điểm.
 Thí sinh bấm chuông sau khi đáp án của các thí sinh đã được công bố nhưng chưa công bố điểm, người dẫn chương trình sẽ mời thí sinh đã bấm chuông trước đó trả lời CNV. Nếu thí sinh đó bị loại, MC sẽ công bố điểm cho các thí sinh còn lại. Đáp án của thí sinh bị loại sẽ không được tính điểm.

Nếu có nhiều thí sinh cùng bấm chuông và cùng trả lời đúng CNV thì người bấm chuông nhanh nhất sẽ được điểm.

Nếu 1 thí sinh trước khi lựa chọn từ hàng ngang mà bấm chuông và bị loại, thí sinh ở vị trí tiếp theo sẽ được lựa chọn hàng ngang. Nếu cả 4 thí sinh đã hết lượt lựa chọn từ hàng ngang mà vẫn còn từ hàng ngang chưa chọn, MC sẽ là người lựa chọn ngẫu nhiên từ hàng ngang tiếp theo.

Đôi khi, người dẫn chương trình có thể lật mở tất cả các từ hàng ngang và miếng ghép trước khi công bố đáp án chướng ngại vật (thường là khi cả 4 thí sinh đều dừng phần chơi của mình lại giữa chừng do đã bấm chuông, bất kể đã bị loại hay chưa bị loại).

Lưu ý: Câu trả lời mà thí sinh đưa ra phải đúng chính tả. Nếu có bất kỳ sai sót về kí tự, dấu câu, ngữ pháp, câu trả lời của thí sinh đó sẽ không được công nhận. Đôi khi câu trả lời có ý nghĩa tương đồng và có cùng tổng số kí tự với đáp án của chương trình cũng được chấp nhận.

Số điểm tối đa trong vòng thi này là 70 điểm khi trả lời đúng 1 từ hàng ngang và trả lời đúng CNV trước câu hỏi thứ 2.

Vòng 3: Tăng tốc
Có 4 câu hỏi với các cấp độ tư duy khác nhau được sử dụng trong vòng thi này:
 Câu 1 (câu hỏi Nhìn nhanh - Đáp gọn): Trong vòng 10 giây, thí sinh phải nhìn nhanh một hình ảnh và trả lời câu hỏi.
 Câu 2 (câu hỏi Sắp xếp - Lựa chọn): Trong vòng 20 giây, thí sinh phải sắp xếp các bức ảnh theo thứ tự nhất định, chọn các bức ảnh tương ứng với các đáp án A, B, C, D, E, F phù hợp với nội dung câu hỏi hoặc xem hình ảnh gợi ý về một sự vật và đoán sự vật đó.
 Câu 3 (câu hỏi IQ): Trong vòng 30 giây, thí sinh phải trả lời các câu hỏi mang tính tư duy logic như tìm số khác trong dãy số, tìm hình khác nhất so với các hình đã cho, tìm quy luật để điền hình đúng, giải mật mã,...
 Câu 4 (câu hỏi dữ kiện): Trong vòng 40 giây; các bức ảnh, dữ kiện, video được đưa ra theo thứ tự ngày càng chi tiết, cuối cùng là đáp án. Bằng các gợi ý này, thí sinh phải trả lời các câu hỏi như: "Đây là ai?", "Đây là gì?", "Đây là địa danh nào?",...
Các thí sinh trả lời câu hỏi bằng máy tính. Tùy theo thứ tự thời gian trả lời đúng, thí sinh sẽ ghi được 40, 30, 20 và 10 điểm. Nếu có 2 thí sinh trở lên cùng trả lời đúng trong cùng một thời gian hệ thống ghi nhận, họ sẽ cùng giành được số điểm tương ứng.

Lưu ý: Câu trả lời mà thí sinh đưa ra phải đúng chính tả. Nếu có bất kỳ sai sót về kí tự, dấu câu, ngữ pháp, câu trả lời của thí sinh đó sẽ không được công nhận. Đôi khi câu trả lời có ý nghĩa tương đồng với đáp án của chương trình cũng được chấp nhận.

Số điểm tối đa trong vòng thi này là 160 điểm khi trả lời đúng và nhanh nhất tất cả các câu hỏi.

Vòng 4: Về đích
Mỗi thí sinh có một lượt chơi chính tại giữa sân khấu và lựa chọn gói câu hỏi. Thí sinh sẽ có 3 câu hỏi cùng với một ngôi sao hy vọng để tham gia trong vòng thi này. Thí sinh sẽ phải đặt cược mức điểm cho 3 câu hỏi (với 1 trong 2 mức là 20 điểm hoặc 30 điểm đối với mỗi câu) để tạo thành gói câu hỏi của mình.

Thứ tự tham gia vòng thi Về đích của các thí sinh được xác định như sau: Thí sinh có tổng số điểm cao nhất sau 3 vòng thi (và có vị trí đứng thấp nhất trong các thí sinh có cùng điểm) sẽ thi đầu tiên. Sau khi thí sinh đầu tiên hoàn thành vòng thi của mình, thí sinh có điểm cao nhất trong các thí sinh còn lại (và có thứ tự đứng thấp nhất trong các thí sinh có cùng điểm) sẽ được gọi tên tiếp theo, và cứ như vậy cho đến thí sinh cuối cùng.

Các loại câu hỏi được sử dụng trong vòng thi này gồm có:
 Câu hỏi do MC, ban cố vấn hoặc khách mời đọc trực tiếp cho thí sinh: Thí sinh nghe và trả lời câu hỏi.
 Câu hỏi trong đoạn băng: Bao gồm câu hỏi bằng tiếng Anh và câu hỏi của nhóm phóng viên Olympia. Thí sinh cần xem kỹ đoạn băng vì đoạn băng sẽ chỉ phát một lần duy nhất và câu hỏi chỉ xuất hiện ở cuối đoạn băng, phần nội dung câu hỏi chỉ được ghi đơn giản là "Bạn hãy trả lời câu hỏi sau bằng tiếng Anh." hoặc "Mời bạn trả lời câu hỏi của nhóm phóng viên Olympia."
 Câu hỏi thực hành: MC, ban cố vấn hoặc khách mời sẽ giới thiệu các dụng cụ liên quan đến câu hỏi thực hành hoặc hình vẽ đưa ra cho thí sinh. Trong một chương trình chỉ có tối đa một câu hỏi thực hành.

Thời gian trả lời cho câu hỏi 20 điểm là 15 giây, câu hỏi 30 điểm là 20 giây. Thí sinh được quyền trả lời nhiều đáp án khác nhau, nhưng chỉ có đáp án cuối cùng được ghi nhận.

Đối với câu hỏi thực hành, thời gian trả lời câu hỏi ở trên sẽ tương ứng là thời gian suy nghĩ và sau đó thí sinh sẽ có 30 giây (câu 20 điểm) hoặc 60 giây (câu 30 điểm) để thực hiện.

Nếu thí sinh trả lời đúng hoặc thực hành đạt yêu cầu sẽ ghi được điểm của câu hỏi. Nếu thí sinh trả lời sai, không có đáp án hoặc thực hành không đạt yêu cầu thì các thí sinh còn lại có 5 giây để giành quyền trả lời bằng cách bấm nút. Thí sinh giành được quyền trả lời có 3 giây để đưa ra đáp án và chỉ đáp án đầu tiên được tính. Đối với câu hỏi thực hành, thí sinh bấm nút sẽ có 20 giây (câu 20 điểm) hoặc 40 giây (câu 30 điểm) để thực hiện. Nếu trả lời đúng hoặc thực hành đạt yêu cầu sẽ giành được điểm câu hỏi đó từ thí sinh đang tham gia, trả lời sai hoặc thực hành không đạt yêu cầu sẽ bị trừ đi một nửa số điểm của câu hỏi.

Thí sinh có quyền sử dụng ngôi sao hy vọng cho một câu hỏi bất kỳ trước khi biết nội dung câu hỏi. Trả lời đúng hoặc thực hành đạt yêu cầu được cộng gấp đôi số điểm của câu hỏi, trong khi trả lời sai hoặc thực hành không đạt yêu cầu sẽ bị trừ đi đúng số điểm của câu hỏi.

Điểm tối đa của vòng thi là 390 điểm, nếu trả lời đúng 3 câu 30 điểm, một trong 3 câu có ngôi sao hy vọng và giành quyền trả lời đúng tất cả các câu hỏi 30 điểm của cả 3 thí sinh còn lại.

Tổng điểm tối đa trong suốt chương trình là 800 điểm (nếu trả lời đúng tất cả các câu hỏi trong suốt cuộc chơi).

Câu hỏi phụ
Mỗi thí sinh có 15 giây để bấm chuông giành quyền trả lời các câu hỏi. Thí sinh trả lời đúng sẽ ngay lập tức giành chiến thắng (phần câu hỏi phụ áp dụng thể thức loại trực tiếp). Nếu cả hai thí sinh (hoặc hai trên ba thí sinh) trả lời sai, các thí sinh sẽ bước sang câu hỏi tiếp theo để phân thắng bại. Sau 3 câu hỏi, nếu không tìm được người thắng cuộc, các thí sinh sẽ phải bốc thăm để chọn ra người thắng cuộc.

Vòng thi này xảy ra trong các trường hợp sau:

 Sau vòng thi Về đích trong tất cả các cuộc thi, có 2 hoặc 3 thí sinh có cùng số điểm cao nhất.
 Sau 3 cuộc thi tuần của cùng một tháng hoặc sau 3 cuộc thi tháng của cùng một quý, có nhiều thí sinh có cùng số điểm nhì cao nhất.

Phần thi dành cho các điểm cầu
Phần này chỉ áp dụng trong trận chung kết năm kể từ năm thứ 5 và luật chơi thay đổi ở mỗi năm. Ở chung kết năm thứ 23, có 3 câu hỏi do các thành viên trong ban cố vấn hoặc khách mời đưa ra. Các điểm cầu sẽ có 15 giây suy nghĩ và sau đó đưa ra câu trả lời bằng cách viết đáp án lên bảng. Sau vòng thi, điểm cầu đạt giải nhất, nhì, ba sẽ nhận được phần quà trị giá tương ứng 10 triệu, 5 triệu và 3 triệu đồng. Tất cả giải thưởng đều đến từ nhà tài trợ THACO.

Giải thưởng

Ngoài ra, kể từ năm thứ 8, trường Đại học Kỹ thuật Swinburne (Úc) còn trao tặng cho các thí sinh nhất, nhì, ba các suất học bổng lần lượt là toàn phần, 50% và 25% khóa học nếu quyết định theo học tại trường. Giải thưởng cho các thí sinh của trận Chung kết là tiền thưởng và suất học bổng tương ứng.

Từ năm thứ 17, vì chỉ có học sinh lớp 11 được tham dự chương trình nên quán quân sau khi vô địch phải hoàn thành chương trình lớp 12 và đủ điều kiện tốt nghiệp THPT trước khi đi du học.

Các mục khác trong chương trình

Olympedia
Olympedia là một mục nhỏ trong chương trình Đường lên đỉnh Olympia, được thêm vào chương trình từ năm thứ 17, sau khi vòng thi Khởi động kết thúc, nhằm cung cấp thêm thông tin về một câu hỏi đã được đưa ra trong vòng thi này. Olympedia không được áp dụng trong mỗi trận Chung kết năm.

Danh sách thí sinh thi chung kết năm

Phát sóng

Phát chính
Tuần, Tháng, Quý:

 Trận tuần đầu tiên: 11:05 Chủ nhật
 Trận tuần thứ hai, Năm thứ 1 - Tuần 3, Tháng 3, Quý 1, Năm thứ 3: 10:35 Chủ nhật
 Quý 1, Năm thứ 3 - Tuần 1, Tháng 3, Quý 2, Năm thứ 9: 10:00 Chủ nhật
Tuần 2, Tháng 3, Quý 2 - Tuần 3, Tháng 1, Quý 3 (Năm thứ 9): 9:00 Thứ bảy
Tháng 1, Quý 3 (Năm thứ 9) - nay: 13:00 Chủ nhật

Gala

 Từ Gala 1 năm đến Gala 7 năm: 10:00 Chủ nhật trên VTV3
 Gala 10 năm: 22:00 Chủ nhật trên VTV3
 Gala 15 năm: 15:00 Chủ nhật trên VTV3
 Gala 20 năm: 20:10 Thứ 7 trên VTV1

Trận chung kết năm

 Năm thứ 1, Năm thứ 2, Năm thú 7 và Năm thứ 10: 10:00 Chủ nhật
 Năm thứ 3 - Năm thứ 6, Năm thứ 8, Năm thứ 11 và Năm thứ 12: 9:00 Chủ nhật
 Năm thứ 9, Năm thứ 13 - Năm thứ 15: 9:30 Chủ nhật
 Năm thứ 16 - Năm thứ 18 và Năm thứ 21 - nay: 8:30 Chủ nhật
 Năm thứ 19 và Năm thứ 20: 8:00 Chủ nhật

Ngoài ra, chương trình còn được tiếp sóng trên các kênh truyền hình địa phương nơi có thí sinh tham dự Chung kết năm.

Phát lại
 Trên VTV3:
 01:20 Thứ ba (Tháng 5 năm 2021)
 01:20 Thứ sáu (8 tháng 9 năm 2017 - 13 tháng 3 năm 2020 và 2 tháng 5 năm 2020 - nay, trừ chung kết năm, UEFA Euro, FIFA World Cup và thời điểm phát sóng chương trình dịp Tết Nguyên Đán từ 2020 đến nay)
 02:10 Thứ sáu (2015 - 25 tháng 8 năm 2017, trừ chung kết năm, UEFA Euro và FIFA World Cup)
 04:30 Thứ hai (2 tháng 2 năm 2015 - 13 tháng 1 năm 2020, trừ chung kết năm)
 04:30 Thứ tư và Thứ bảy (22 tháng 1 năm 2020 - 14 tháng 3 năm 2020 và 3 tháng 5 năm 2020 - nay, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp Tết Nguyên Đán từ 2020 đến nay)
 04:30 Thứ ba (13 tháng 4 năm 2021 - 27 tháng 4 năm 2021)
 06:00 Thứ ba (7 tháng 1 năm 2020 - 6 tháng 4 năm 2021, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp Tết Nguyên Đán 2020 và 2021)
 08:00 Thứ ba (2003 - 27 tháng 9 năm 2005)
 08:30 Thứ năm (18 tháng 11 năm 2021, phát lại trận chung kết năm thứ 21)
 09:15 Thứ năm (19 tháng 1 năm 2023 - nay, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp Tết Nguyên Đán)
 09:20 Thứ năm (10 tháng 6 năm 2021 - 1 tháng 7 năm 2021 và 10 tháng 2 năm 2022 - 12 tháng 1 năm 2023, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp Tết Nguyên Đán 2022)
 09:30 Thứ năm (7 tháng 1 năm 2021 - 3 tháng 6 năm 2021 và thời điểm phát sóng chương trình dịp tết Nguyên Đán 2021)
 09:30 Thứ sáu (7 tháng 8 năm 2020 - 1 tháng 1 năm 2021, trừ chung kết năm)
 09:40 Thứ năm (8 tháng 7 năm 2021 - 27 tháng 1 năm 2022, trừ chung kết năm)
 10:00 Thứ năm (12 tháng 8 năm 2021)
 09:40/10:00/10:10 Thứ sáu (4 tháng 1 năm 2002 - 31 tháng 7 năm 2020, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp tết Nguyên Đán 2020)
 10:30 Thứ sáu (2 tháng 4 năm 1999 - 28 tháng 12 năm 2001, trừ chung kết năm)
 15:30 Thứ năm (2016 - tháng 8 năm 2017)
 14:40 Thứ năm (12 tháng 10 năm 2023, phát lại trận chung kết năm thứ 23)
Ngoài ra trên VTV3 còn phát lại một số khung giờ khác trước năm 2001.
 Trên VTV4:
 00:30 và 06:00: Thứ bảy (1 tháng 10 năm 2005 - nay, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp tết Nguyên Đán từ 2020 đến nay)
 17:00: Thứ hai (22 tháng 4 năm 2006 - nay, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp tết Nguyên Đán từ 2020 đến nay).
 01:35 và 12:30: Chủ nhật (9 tháng 10 năm 2022, phát lại trận chung kết năm thứ 22)
 01:30 Thứ sáu (20 tháng 10 năm 2023, phát lại trận chung kết năm thứ 23)
 16:00: Chủ nhật (22 tháng 10 năm 2023, phát lại trận chung kết năm thứ 23)
 Trên VTV5:
 09:00 và 22:45 Chủ nhật (trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp Tết Nguyên Đán từ 2019 đến nay, riêng đối với VTV5 Tây Nam Bộ: 09:00 và 22:45 thứ bảy)
 02:00 Thứ hai (18 tháng 9 năm 2016 - 16 tháng 3 năm 2020 và 4 tháng 5 năm 2020 - nay, trừ chung kết năm và thời điểm phát sóng chương trình dịp Tết Nguyên Đán từ 2019 đến nay)
 Trên VTV6 (nay là VTV Cần Thơ):
 17:00 Thứ sáu (10 tháng 9 năm 2010 - 30 tháng 12 năm 2011)
 Trên VTV7: Dự kiến từ năm thứ 24.
 Một số kênh truyền hình địa phương (trước 2008).
 Trên các nền tảng số của VTV.

Tạm ngừng ghi hình và phát sóng

Tạm ngừng phát sóng
Trong 9 năm đầu tiên và giữa năm thứ 13 - 14, giữa các năm Olympia có một khoảng thời gian tạm nghỉ để chuyển tiếp sang năm phát sóng tiếp theo, thường nhằm mục đích thay đổi, nâng cấp luật chơi, thiết kế sân khấu. Kể từ sau Chung kết năm thứ 10, Olympia được ghi hình và phát sóng liên tục theo tuần; trận đầu tiên của mùa mới được phát sóng 1 tuần ngay sau trận chung kết của mùa trước (ngoại trừ năm thứ 21 khi trận chung kết của năm đó được tổ chức sau khi đã phát sóng 7 số đầu của năm thứ 22). Trong quá trình diễn ra các mùa thi của Đường lên đỉnh Olympia, có một số lần chương trình phải tạm ngừng hoặc thay đổi việc ghi hình và phát sóng theo kế hoạch, phần lớn là do trùng vào thời điểm diễn ra các sự kiện đặc biệt. Các chương trình bị hoãn đã được phát sóng trở lại vào tuần kế tiếp. Cụ thể:
 7 tháng 12 năm 2003, để phục vụ cho việc phát sóng trực tiếp SEA Games 22.
 26 tháng 8 năm 2007, để phục vụ cho việc phát sóng trực tiếp cuộc thi ABU Robocon 2007 cùng với kênh VTV2.
 15 tháng 6 năm 2008, do trùng với dịp quốc tang Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt.
 7 tháng 10 năm 2018, do trùng với dịp quốc tang Nguyên Tổng bí thư kiêm chủ tịch HĐBT Đỗ Mười.

Thay đổi kế hoạch ghi hình
Năm thứ 2 là lần đầu tiên một trận chung kết năm được lùi đến thời điểm mới, vào ngày 29 tháng 4 năm 2001, do trùng với thời điểm ghi hình một số chương trình của VTV tại trường quay S9 (nay là trường quay S15).

Trong năm thứ 20 và năm thứ 21, Đường lên đỉnh Olympia đã nhiều lần phải thay đổi kế hoạch ghi hình các trận thi do ảnh hưởng của dịch COVID-19 tại Việt Nam. Trong năm thứ 20, 10 trận của Quý 3 đã được lùi thời điểm ghi hình sang các ngày 28, 29 tháng 2; 1, 2, 3, 4 và 6 tháng 3 năm 2020. Sau khi Chính phủ ban hành chỉ thị số 16 về giãn cách xã hội để phòng chống dịch (31 tháng 3 năm 2020), chương trình đã hoãn ghi hình toàn bộ 13 trận của Quý 4, sau đó đã được diễn ra vào các ngày 23, 24, 25, 26 tháng 5; 4, 5, 6, 7, 8 và 10 tháng 7 năm 2020. Ngày ghi hình trận Tháng 2 - Quý 4 đồng thời cũng là ngày diễn ra vòng trải nghiệm số 3 của cuộc thi tuyển chọn người dẫn chương trình Đường tới cầu vồng 2020.

Khi đại dịch COVID-19 bùng phát trở lại tại Việt Nam vào cuối tháng 4 năm 2021, ê-kíp Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 21 đã tổ chức ghi hình 4 trận cuối của Quý 3 và 5 trận đầu của Quý 4 từ ngày 3 đến 9 tháng 5 năm 2021 trong điều kiện phòng chống dịch tại trường quay. Ngày 24 tháng 7 năm 2021, sau khi chính quyền Hà Nội ra công điện số 17 về việc giãn cách xã hội toàn thành phố theo chỉ thị số 16 của Chính phủ, chương trình tiếp tục lùi thời điểm ghi hình trận thi còn lại của Quý 4 sang ngày 11 tháng 9 năm 2021. Trước đó, 7 trận thi áp chót của Quý 4 đã được ghi hình từ ngày 20 đến 24 tháng 7 năm 2021 trong điều kiện không có khán giả. Điều này cũng đã được thực hiện ở 5 số còn lại của Quý 2 và trận thi đầu của Quý 3 vào các ngày 2, 3, 4, 5, 7 tháng 2 năm 2021.

Năm thứ 21 cũng chứng kiến lần thứ hai trận chung kết năm được lùi đến thời điểm mới, vào ngày 14 tháng 11 năm 2021. Thay vào đó, chương trình đã ghi hình 18 số đầu của năm thứ 22 vào các ngày 22, 23, 24, 25 tháng 9; 14, 15, 16, 17, 18, 20 tháng 10; 8, 9, 10, 11 tháng 11 năm 2021 và đã phát sóng 7 số đầu tiên của năm thứ 22 trước trận chung kết năm thứ 21. Sau đó, 8 số cuối của Quý 2 và số đầu của Quý 3 năm thứ 22 đã được ghi hình vào các ngày 4, 5, 6, 7 tháng 1; 14, 15, 16, 18 tháng 2 năm 2022. Riêng 5 số đầu của Quý 1, 13 số của Quý 2 và 12 số đầu của Quý 3 được ghi hình trong điều kiện không có khán giả.

Thay đổi giờ phát sóng do trùng với sự kiện đặc biệt
Trận 41 năm thứ 7 (31 tháng 12 năm 2006) dự kiến phát sóng vào 10 giờ, nhưng do trùng với thời điểm diễn ra cầu truyền hình Nối vòng tay lớn để đón chào năm mới 2007 nên đã được dời sang 9 giờ 20 phút cùng ngày.
Trận 12 năm thứ 12 (11 tháng 9 năm 2011) dự kiến phát sóng vào 13 giờ, nhưng do chương trình Ô cửa bí mật tạm dừng phát sóng 1 tuần vì trùng với Quốc tang Nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công nên đã được dời sang 12 giờ cùng ngày.

Người dẫn chương trình
Dưới đây là tất cả những người dẫn chương trình của Đường lên đỉnh Olympia. Các MC của chương trình thường dẫn theo cặp (1 nam, 1 nữ) hoặc 1 người dẫn chính (thường là MC nữ), 1 người phụ dẫn là nam (phụ dẫn có thể trở thành dẫn chính trong trường hợp dẫn chính không có mặt). Đối với người dẫn chương trình trong trận chung kết năm, xem đề mục tương ứng trong bài viết về chung kết năm.

Nhà tài trợ
 Năm thứ 1 - Năm thứ 15: LG Electronics
 Năm thứ 16: Trà xanh Không Độ (chỉ trận chung kết)
 Năm thứ 17 - nay: THACO

Các sự việc xoay quanh chương trình

Xem thêm
Đường lên đỉnh Olympia - Chung kết năm
Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đường lên đỉnh Olympia
Chương trình truyền hình Việt Nam
Chương trình truyền hình trên VTV
Chương trình kiến thức
Giáo dục Việt Nam
Giáo dục trung học
Thi cử tại Việt Nam


title: Mae Chai (huyện)

text:
Mae Chai () là một huyện (amphoe) của tỉnh Phayao ở phía bắc Thái Lan.

Lịch sử
Huyện Mae Chai bị giải thể ngày 23 tháng 12 năm 1917 và đã được nhập vào huyện Mueang Phan. Đơn vị này đã được tái lập một tiểu huyện (King Amphoe) ngày 24 tháng 1 năm 1963. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 28/7/1965. Huyện được chuyển từ tỉnh Chiang Rai sang tỉnh tỉnh Phayao mới thành lập năm 1977.

Địa lý
Huyện nằm ở thung lũng thượng của sông Ing. Phía tây thị xã Mae Chai là núi Doi Luang, nơi có Vườn quốc gia Doi Luang. Phía đông là hồ chứa nước Nong Leang Sai. Vườn quốc gia Mae Puem]] bảo vệ rừng đặc dụng Mae-puem và Dong Pra-doo.

Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Phan và Pa Daet của tỉnh Chiang Rai, Mueang Phayao của tỉnh Phayao, và Wang Nuea của tỉnh Lampang.

Hành chính
Huyện này được chia thành 6 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 65 làng (muban). Thị trấn (thesaban tambon) Mae Chai nằm trên một phần của tambon Mae Chai and Si Thoi. Có 6 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com
 Mae Puem National Park

Mae Chai


title: Smicridea varia

text:
Smicridea varia là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Loài này komt voor in het Neotropisch en het Nearctisch gebied.

Tham khảo

Trichoptera vùng Neotropic
Trichoptera vùng Nearctic
Smicridea


title: Despetal

text:
Despetal là một thị xã ở huyện Hildesheim trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị Despetal có diện tích 15,03 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1413 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Hildesheim


title: Triplonychus costatus

text:
Triplonychus costatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Triplonychus


title: Dachsbach

text:
Dachsbach là một đô thị ở huyện Neustadt an der Aisch-Bad Windsheim bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Phaxay

text:
Phaxay là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Xiengkhuang ở tây bắc Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào


title: Kolazhy

text:
Kolazhy là một thị trấn thống kê (census town) của quận Thrissur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kolazhy có dân số 8445 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Kolazhy có tỷ lệ 85% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 84%. Tại Kolazhy, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Tượng bà đầm xòe

text:
Bức tượng bà đầm xòe là tên người dân Hà Nội thường gọi một bản sao của tượng Nữ thần Tự do được đặt tại Hà Nội từ năm 1887 cho đến khi bị giật đổ ngày 1 tháng 8 năm 1945. Bản chính của tượng Nữ thần Tự do tại Thành phố New York của Hoa Kỳ có chiều cao là 46 m; bản sao tại Hà Nội có kích cỡ khoảng 2,85 mét; một bản sao khác có kích cỡ 11 mét được đặt tại đảo Thiên Nga trên sông Seine, thành phố Paris.

Tên gọi dân gian
Khi làm pho tượng Nữ thần Tự do tặng cho nước Mỹ, Frédéric Auguste Bartholdi đã khéo léo giải quyết vấn đề giãn nở của kim loại qua tấm váy lòe xòe của pho tượng. Tượng được làm bằng đồng, màu xám, rỗng. Người Hà Nội thời bấy giờ  gọi nó là tượng "Bà đầm xòe" ("Bà đầm" là Tây, còn "xòe" là vì bộ váy của bà ta lòe xòe).

Lịch sử
Tượng được đem triển lãm ở hội chợ Đấu Xảo tại Hà Nội (nay là Cung văn hóa hữu nghị Việt-Xô) vào năm 1887. Kết thúc triển lãm, tượng được tặng cho Hà Nội và được dựng ở vườn hoa trước Ngân hàng Đông Dương, tức vườn hoa Chí Linh, nơi đặt tượng đài Lý Thái Tổ bây giờ.

Vào ngày 14 tháng 7 năm 1890, ngày Quốc khánh Pháp, chính quyền Pháp tại Đông Dương quyết định dựng tượng Paul Bert thế chỗ tượng bà đầm xòe; tượng bà đầm xòe do đó được chuyển lên đặt trên đỉnh tháp rùa theo lời đề nghị của kỹ sư Pháp Daurelle, mặt hướng về phía tượng Paul Bert.

Trong khi đợi lấy đá từ núi Vossges, quê hương của Paul Bert để làm bệ, tượng bà đầm xòe đã bị vội vã vật đổ nằm ngửa ra nền cỏ, nằm chình ình bên cạnh tượng Paul Bert cũng được đưa đến sớm. Chính vì thế, thời đó trẻ con Hà Nội có câu vè châm biếm:
"Ông Pôn Be lấy bà đầm xòe
Trước nhà kèn ò e ý e...".

Khoảng năm 1896, tượng được mang về đặt tại vườn hoa Cửa Nam, lúc đó gọi là Quảng Văn đình hay vườn hoa Neyret. Quảng Văn đình vốn là nơi nhà Nguyễn cho tụ họp mọi người đến nghe giảng về các chủ trương, thông báo của triều đình. Khi người Pháp chuyển tượng bà đầm xòe về đây đã làm biến đổi kiến trúc nơi này, khiến cho các nhà nho phản ứng:
"Nhớ Quảng Văn Đình tớ đến nghe
Câu Kê chẳng thấy, thấy Đầm xòe
Thập điều bặt tiếng ê a giảng
Choáng óc kèn tây rúc tí toe..."

Chấm dứt tồn tại
Ngày 31 tháng 7 năm 1945, thị trưởng Hà Nội trong chính phủ Trần Trọng Kim, lúc đó là ông Trần Văn Lai, ký lệnh giật đổ tượng bà đầm xòe vì cho rằng đó là tàn tích của chế độ thực dân Pháp. Lúc 9 giờ 40 phút sáng ngày hôm sau, mùng 1 tháng 8 năm 1945 tượng bà đầm xòe và tượng Paul Bert, tượng Thống chế Ferdinand Foch, tượng Jean Duquis cùng bị giật đổ. Sau đó, các bức tượng trên đều được đem cất vào kho. Sự tồn tại của bức tượng bà đầm xòe chấm dứt vào năm 1952 khi bức tượng bị đem đi nung chảy để góp đồng đúc thành pho tượng phật A-di-đà nặng khoảng 10 tấn được đặt trong chánh điện chùa Ngũ Xã hiện nay.

Xem thêm
Tháp Rùa
Vườn hoa Cửa Nam
Ngoài phiên bản nhỏ tại Việt Nam, trên thế giới còn có các phiên bản nhỏ khác của tượng Nữ thần Tự do:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hà Nội: Từng có tượng Thần Tự do trên nóc Tháp Rùa?, N.P.G.H., báo Tiền Phong, 6/8/2005

Bà đầm xòe
Hoàn Kiếm
Đồng


title: Crassuncus defectus

text:
Crassuncus defectus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo

Crassuncus


title: Ceratopogonini

text:
Ceratopogonini là một tông trong họ Ceratopogonidae.

Các chi
 Adelohelea Borkent, 1995 †
 Afrohelea Wirth, 1965
 Agilihelea Yu, 2005
 Allohelea Kieffer, 1917
 Alluaudomyia Kieffer, 1913
 Ankylohelea de Meillon & Wirth, 1987
 Atyphohelea Borkent, 1998
 Austrohelea Wirth & Grogan, 1988
 Baeodasymyia Clastrier & Raccurt, 1979
 Baeohelea Wirth & Blanton, 1970
 Bahiahelea Wirth, 1991
 Boreohelea Clastrier & Delécolle, 1990
 Borkenthelea Spinelli & Grogan, 1993
 Bothahelea Grogan & Wirth, 1983
 Bothamia Meiswinkel, 1987
 Brachycretacea Szadziewski, 1996 †
 Brachypogon Kieffer, 1899
 Cacaohelea Wirth & Grogan, 1988
 Calcarhelea Wirth & Grogan, 1988
 Camptopterohelea Wirth & Hubert, 1960
 Capehelea de Meillon & Wirth, 1987
 Ceratoculicoides Wirth & Ratanaworabhan, 1971
 Ceratopalpomyia Szadziewski, 1988 †
 Ceratopogon Meigen, 1803
 Chairopogon Yu, 2005
 Congohelea Wirth & Grogan, 1988
 Diaphanobezzia Ingram & Macfie, 1931
 Downeshelea Wirth & Grogan, 1988
 Echinohelea Macfie, 1940
 Eohelea Petrunkevitch, 1957
 Fanthamia de Meillon, 1939
 Fittkauhelea Wirth & Blanton, 1970
 Fossihelea Szadziexski, 1988 †
 Gedanohelea Szadzievski, 1988 †
 Heleageron Borkent, 1995 †
 Heteroceratopogon Wirth & Grogan, 1988
 Heterohelea Clastrier, 1985
 Hypsimyia Yu, 2005
 Isthmohelea Ingram & Macfie, 1931
 Kolenohelea de Meillon & Wirth, 1981
 Leptohelea Wirth & Blanton, 1970
 Luciamyia de Meillon, 1937
 Macrurohelea Ingram & Macfie, 1931
 Mantohelea Szadziewski, 1988 †
 Metacanthohelea Wirth & Grogan, 1988
 Meunierohelea Sadziewski, 1988
 Monohelea Kieffer, 1917
 Nannohelea Grogan & Wirth, 1980
 Neohelea Clastrier, 1988
 Neurobezzia Wirth & Ratanaworabhan, 1972
 Notiohelea Grogan & Wirth, 1978
 Notoceratopogon de Meillon & Downes, 1986
 Oxyria Yu, 1972
 Palaeobrachypogon Borkent, 1995 †
 Parabezzia Malloch, 1915
 Paralluaudomyia Clastrier, 1960
 Parastilobezzia Wirth & Blanton, 1970
 Rhynchohelea Wirth & Blanton, 1970
 Schizohelea Kieffer, 1917
 Schizonyxhelea Clastrier, 1984
 Serromyia Meigen, 1818
 Sinhalohelea Grogan & Borkent, 1992
 Spinellihelea Borkent, Grogan & Picado, 2008
 Stilobezzia Kieffer, 1911
 Stiloculicoides Wirth & Grogan, 1988
 Wirthohelea Szadziewski, 1988 †

Chú thích

Tham khảo

Ceratopogonidae


title: Amigny-Rouy

text:
Amigny-Rouy là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Amignyrouy


title: Kính hiển vi điện tử quét

text:
Kính hiển vi điện tử quét (tiếng Anh: scanning electron microscope, thường viết tắt là SEM), là một loại kính hiển vi điện tử có thể tạo ra ảnh với độ phân giải cao của bề mặt mẫu vật bằng cách sử dụng một chùm điện tử (chùm các electron) hẹp quét trên bề mặt mẫu. Việc tạo ảnh của mẫu vật được thực hiện thông qua việc ghi nhận và phân tích các bức xạ phát ra từ tương tác của chùm điện tử với bề mặt mẫu vật.

Lược sử về kính hiển vi điện tử quét
Kính hiển vi điện tử quét lần đầu tiên được phát triển bởi Zworykin vào năm 1942 là một thiết bị gồm một súng phóng điện tử theo chiều từ dưới lên, ba thấu kính tĩnh điện và hệ thống các cuộn quét điện từ đặt giữa thấu kính thứ hai và thứ ba, và ghi nhận chùm điện tử thứ cấp bằng một ống nhân quang điện.
Năm 1948, C. W. Oatley ở Đại học Cambridge (Vương quốc Anh) phát triển kính hiển vi điện tử quét trên mô hình này và công bố trong luận án tiến sĩ của D. McMullan với chùm điện tử hẹp có độ phân giải đến 500 Angstrom. Trên thực tế, kính hiển vi điện tử quét thương phẩm đầu tiên được sản xuất vào năm 1965 bởi Cambridge Scientific Instruments Mark I.

Nguyên lý hoạt động và sự tạo ảnh trong SEM
Việc phát các chùm điện tử trong SEM cũng giống như việc tạo ra chùm điện tử trong kính hiển vi điện tử truyền qua, tức là điện tử được phát ra từ súng phóng điện tử (có thể là phát xạ nhiệt, hay phát xạ trường...), sau đó được tăng tốc. Tuy nhiên, thế tăng tốc của SEM thường chỉ từ 10 kV đến 50 kV vì sự hạn chế của thấu kính từ, việc hội tụ các chùm điện tử có bước sóng quá nhỏ vào một điểm kích thước nhỏ sẽ rất khó khăn. Điện tử được phát ra, tăng tốc và hội tụ thành một chùm điện tử hẹp (cỡ vài trăm Angstrong đến vài nanomet) nhờ hệ thống thấu kính từ, sau đó quét trên bề mặt mẫu nhờ các cuộn quét tĩnh điện. Độ phân giải của SEM được xác định từ kích thước chùm điện tử hội tụ, mà kích thước của chùm điện tử này bị hạn chế bởi quang sai, chính vì thế mà SEM không thể đạt được độ phân giải tốt như TEM. Ngoài ra, độ phân giải của SEM còn phụ thuộc vào tương tác giữa vật liệu tại bề mặt mẫu vật và điện tử.
Khi điện tử tương tác với bề mặt mẫu vật, sẽ có các bức xạ phát ra, sự tạo ảnh trong SEM và các phép phân tích được thực hiện thông qua việc phân tích các bức xạ này. Các bức xạ chủ yếu gồm:
 Điện tử thứ cấp (Secondary electrons): Đây là chế độ ghi ảnh thông dụng nhất của kính hiển vi điện tử quét, chùm điện tử thứ cấp có năng lượng thấp (thường nhỏ hơn 50 eV) được ghi nhận bằng ống nhân quang nhấp nháy. Vì chúng có năng lượng thấp nên chủ yếu là các điện tử phát ra từ bề mặt mẫu với độ sâu chỉ vài nanomet, do vậy chúng tạo ra ảnh hai chiều của bề mặt mẫu.
 Điện tử tán xạ ngược (Backscattered electrons): Điện tử tán xạ ngược là chùm điện tử ban đầu khi tương tác với bề mặt mẫu bị bật ngược trở lại, do đó chúng thường có năng lượng cao. Sự tán xạ này phụ thuộc rất nhiều vào thành phần hóa học ở bề mặt mẫu, do đó ảnh điện tử tán xạ ngược rất hữu ích cho phân tích về độ tương phản thành phần hóa học. Ngoài ra, điện tử tán xạ ngược có thể dùng để ghi nhận ảnh nhiễu xạ điện tử tán xạ ngược, giúp cho việc phân tích cấu trúc tinh thể (chế độ phân cực điện tử). Ngoài ra, điện tử tán xạ ngược phụ thuộc vào các liên kết điện tại bề mặt mẫu nên có thể đem lại thông tin về các đômen sắt điện.

Một số phép phân tích trong SEM
 Huỳnh quang catốt (Cathodoluminesence): Là các ánh sáng phát ra do tương tác của chùm điện tử với bề mặt mẫu. Phép phân tích này rất phổ biến và rất hữu ích cho việc phân tích các tính chất quang, điện của vật liệu.
 Phân tích phổ tia X (X-ray microanalysis): Tương tác giữa điện tử với vật chất có thể sản sinh phổ tia X đặc trưng, rất hữu ích cho phân tích thành phần hóa học của vật liệu. Các phép phân tích có thể là phổ tán sắc năng lượng tia X (Energy Dispersive X-ray Spectroscopy - EDXS) hay phổ tán sắc bước sóng tia X (Wavelength Dispersive X-ray Spectroscopy - WDXS)...
 Một số kính hiển vi điện tử quét hoạt động ở chân không siêu cao có thể phân tích phổ điện tử Auger, rất hữu ích cho các phân tích tinh tế bề mặt.
 SEMPA (Kính hiển vi điện tử quét có phân tích phân cực tiếng Anh: Scanning Electron Microscopy with Polarisation Analysis) là một chế độ ghi ảnh của SEM mà ở đó, các điện tử thứ cấp phát ra từ mẫu sẽ được ghi nhận nhờ một detector đặc biệt có thể tách các điện tử phân cực spin từ mẫu, do đó cho phép chụp lại ảnh cấu trúc từ của mẫu.

Ưu điểm của kính hiển vi điện tử quét
Mặc dù không thể có độ phân giải tốt như kính hiển vi điện tử truyền qua nhưng kính hiển vi điện tử quét lại có điểm mạnh là phân tích mà không cần phá hủy mẫu vật và có thể hoạt động ở chân không thấp. Một điểm mạnh khác của SEM là các thao tác điều khiển đơn giản hơn rất nhiều so với TEM khiến cho nó rất dễ sử dụng. Một điều khác là giá thành của SEM thấp hơn rất nhiều so với TEM, vì thế SEM phổ biến hơn rất nhiều so với TEM.

Một số ảnh chụp bằng SEM

Xem thêm
 Kính hiển vi
 Kính hiển vi điện tử truyền qua
 Phổ tán sắc năng lượng tia X
 Scanning Electron Microscope

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SEM in Museum of Science
 History of Electron Microscopy 1990s

Tham khảo

Thiết bị khoa học
Kính hiển vi điện tử
Kỹ thuật khoa học


title: URW

text:
URW (Unternehmensberatung Rubow Weber) là một công ty chuyên sáng tạo các phông chữ và là tác giả của nhiều phông chữ tự do có trên nhiều hệ điều hành tự do khác nhau.

Công ty URW đã phá sản những năm 1990; nhiều tài sản của nó đã được mua lại bởi công ty mới URW++, bao gồm nhiều thành viên cũ.

VnTex có cung cấp một bản Việt hóa của font URW++ gọi là URWVN.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.urwpp.de/english/home.html
http://www.math.utah.edu/~beebe/fonts/urw.html
http://vntex.sourceforge.net/urwvn/


title: Exomalopsis bruesi

text:
Exomalopsis bruesi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Exomalopsis
Động vật được mô tả năm 1914


title: Dambel

text:
Dambel (tiếng Ý: Dambel; tiếng Nones: Dambel; tiếng Latin: Ambulum) là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 35 km về phía bắc của thành phố Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 436 người và diện tích là 5,1 km².

Dambel nằm ở trung điểm của Val di Non với độ cao 750 m trên mực nước biển.

Dambel giáp các đô thị: Brez, Sarnonico, Cloz, Romallo, Romeno và Sanzeno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà đô thị này

Đô thị Trentino


title: Frieseomelitta longipes

text:
Frieseomelitta longipes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Frieseomelitta
Động vật được mô tả năm 1854


title: Halystina globulus

text:
Halystina globulus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Seguenziidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Halystina


title: Trơn trượt

text:
Trơn trượt là hiện tượng các vật có bề mặt tiếp xúc với nhau bị di chuyển so với nhau, do lực tác động vào các vật lớn hơn lực ma sát tĩnh giữa các bề mặt.

Các bề mặt có hệ số ma sát, tỷ số giữa trọng lượng của vật và lực đủ để kéo vật đó trượt trên bề mặt mà nó tiếp xúc, càng thấp thì khả năng xảy ra trơn trượt càng cao.

Hệ số ma sát nằm trong dải từ 0 đến 1, phụ thuộc vào các yếu tố:
 Vật liệu tạo nên các bề mặt
 Hình dạng (độ gồ ghề) của các bề mặt
 Lực nén vuông góc giữa các bề mặt
 Diện tích tiếp xúc
 Các chất phụ gia phủ trên bề mặt như chất bôi trơn (nước hay dầu) hoặc chất bám dính (keo dính).

Trong xây dựng
Khả năng xảy ra trơn trượt được quan tâm khi thiết kế các bề mặt dành cho người sử dụng; như trong các công trình dân dụng (văn phòng cao ốc, nhà vệ sinh, phòng tắm, bể bơi, nhà trẻ, siêu thị, bệnh viện, trường học...) hay công trình công nghiệp (nhà máy, cầu cảng, giàn khoan dầu khí...).

Hệ số ma sát giữa giày dép thông thường với nền gạch men thường vào khoảng 0,5. Các dốc thoải thường cần có hệ số ma sát với giấy dép hay bánh xe vào khoảng 0,8. Hệ số này có thể giảm mạnh nếu có lớp chất lỏng như nước hay dầu mỡ phủ lên bề mặt tiếp xúc.

Các tiêu chuẩn an toàn trơn trượt hiện được áp dụng trên thế giới có ADA , OSHA 1910/1926, ANSI A1264.2, NFPA 1901, UL, ASTM. Theo các tiêu chuẩn trên, mức độ nguy hiểm trơn trượt được đánh giá như sau:

Với các bề mặt có hệ số ma sát thấp và nguy cơ trượt ngã cao, việc xảy ra trượt ngã còn phụ thuộc vào bản năng giữ thăng bằng và trạng thái tâm lý có chủ động nhận biết nguy cơ hay không.

Chú thích

Liên kết ngoài

Ma sát
Vật liệu xây dựng