title: Lợn rừng

text:
Lợn rừng hay heo rừng (Sus scrofa) còn được gọi là lợn lòi là một loài lợn sinh sống ở lục địa Á-Âu, Bắc Phi, và quần đảo Sunda Lớn. Con người đang làm cho phạm vi phân bố của chúng rộng thêm, làm chúng trở thành một trong những loài động vật có vú có phạm vi phân bố lớn nhất. Chúng được IUCN xếp là loài ít quan tâm. Có lẽ lợn rừng sinh sống ở vùng Nam-Đông Á vào Pleistocen sớm, và hiện nay có mặt hầu như khắp Cựu Thế giới.

Tính tới năm 2005, có 16 phân loài được công nhận, được chia thành ba nhóm dựa trên chiều cao hộp sọ và chiều dài xương tuyến lệ. Loài này sống theo nhóm mẫu hệ gồm các con đực non, con cái và con của chúng. Con đực trưởng thành thường sống đơn độc trừ khi vào mùa sinh sản. Sói xám là thiên địch chính của lợn rừng trong một số phạm vi nhất định của chúng. Chúng là tổ tiên của hầu hết các giống lợn nhà và là một loài thú săn trong hàng nghìn năm.

Thuật ngữ
Khi lợn rừng thật sự trở nên tuyệt chủng ở Anh trước thời hiện đại, các thuật ngữ tương tự thường được sử dụng cho cả lợn rừng và lợn nhà, đặc biệt là những con lợn hoang dã cỡ lớn hoặc trung bình. Lợn rừng của Anh bắt nguồn từ thanh tiếng Anh cổ, được cho là có nguồn gốc từ Chi ngôn ngữ German phía Tây * bairaz, không rõ nguồn gốc. "Boar" đôi khi được sử dụng đặc biệt để chỉ lợn đực, và cũng có thể được sử dụng để chỉ lợn đực thuần hóa, đặc biệt là đực giống chưa được thiến.

'Sow', tên truyền thống của lợn cái, một lần nữa xuất phát từ tiếng Anh cổ và tiếng Đức; nó xuất phát từ Proto-Đông Âu, và có liên quan đến tiếng Latin và tiếng Hy Lạp và gần gũi hơn với tiếng Đức hiện đại. Lợn con có thể được gọi là 'piglet'.

Tên bản địa

Thuật ngữ săn bắn
Trong thuật ngữ săn bắn, lợn rừng được chỉ định những cách gọi khác nhau tùy theo độ tuổi của chúng:

Phân loại và tiến hóa
Các nghiên cứu của MtDNA cho thấy lợn rừng có nguồn gốc từ các hòn đảo ở Đông Nam Á như Indonesia và Philippines, và sau đó lan sang lục địa Á-Âu và Bắc Phi. Phát hiện hóa thạch sớm nhất của loài này đến từ cả châu Âu và châu Á, và có niên đại từ Pleistocen sớm. Đến cuối Villafranchian, S. scrofa phần lớn di dời S. strozzii có liên quan, một tổ tiên suid có khả năng thích ứng với đầm lầy sang loài S. verrucosus hiện đại trên toàn lục địa Á-Âu, khiến số lượng của nó giảm đi ở châu Á. Họ hàng hoang dã gần nhất của nó là con lợn râu Borneo của Malacca và những hòn đảo xung quanh khu vực này.

Phân loài

 S. s. scrofa
 S. s. algira
 S. s. attila
 S. s. cristatus
 S. s. davidi
 S. s. leucomystax
 S. s. libycus
 S. s. majori
 S. s. meriodionalis
 S. s. moupinensis
 S. s. nigripes
 S. s. riukiuanus
 S. s. sibiricus
 S. s. taivanus
 S. s. ussuricus
 S. s. vittatus

Thuần hóa

Ngoại trừ lợn nhà ở Timor và Papua New Guinea (dường như là hậu duệ của lợn Sulawesi warty), heo rừng là tổ tiên của hầu hết các giống lợn. Các bằng chứng khảo cổ cho thấy lợn được thuần hóa từ heo rừng vào khoảng 13.000–12.700 trước Công nguyên ở vùng Cận Đông trong lưu vực sông Tigris được quản lý trong tự nhiên theo cách tương tự như cách chúng được quản lý bởi một số người New Guinea hiện đại. Phần còn lại của lợn đã xuất hiện sớm hơn 11.400 trước Công nguyên ở Síp. Những loài động vật này phải được đưa ra từ đất liền, cho thấy sự thuần hóa ở đất liền kề sau đó. Cũng có một sự thuần hóa riêng biệt ở Trung Quốc diễn ra cách đây khoảng 8000 năm.

Bằng chứng DNA từ phần còn lại của hóa thạch và răng hàm của những con lợn đá mới cho thấy những con lợn nhà đầu tiên ở châu Âu đã được đưa từ vùng Cận Đông. Điều này kích thích sự thuần hóa của lợn rừng châu Âu địa phương dẫn đến một sự kiện thuần hóa thứ ba với các gen Cận Đông chết trong quần thể lợn châu Âu. Lợn thuần hóa hiện đại đã được tham gia vào việc trao đổi phức tạp, với các dòng thuần hóa của châu Âu được xuất khẩu lần lượt đến vùng Cận Đông cổ đại. Các ghi chép lịch sử cho thấy lợn Châu Á được đưa vào châu Âu trong thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19. Lợn nhà thường có chân sau phát triển hơn tổ tiên lợn rừng, đến 70% trọng lượng cơ thể tập trung ở phía sau, ngược lại với heo rừng, nơi hầu hết các cơ đều tập trung vào đầu và vai.

Đặc điểm

Lợn rừng có một thể trạng to lớn, với đôi chân ngắn và tương đối mỏng. Thân ngắn và to, trong khi chân sau tương đối kém phát triển. Khu vực phía sau những cái bả vai mọc lên một bướu, và cổ ngắn và dày, đến mức gần như bất động. Đầu của con vật rất lớn, chiếm đến một phần ba toàn bộ chiều dài của cơ thể. Cấu trúc của đầu là rất thích hợp cho việc đào bới. Đầu hoạt động như một máy cày, trong khi các cơ cổ rất khỏe cho phép con vật đào đất: nó có khả năng đào 8–10 cm (3.1–3.9 in) vào đất bị đóng băng và có thể lật lên những tảng đá nặng 40– 50 kg (88–110 lb). Đôi mắt nhỏ và sâu, và đôi tai dài và rộng.

Các móng guốc ở giữa lớn hơn và kéo dài hơn những cái bên, và có khả năng di chuyển nhanh. Lợn rừng có thể chạy ở tốc độ tối đa 40 km/h và nhảy ở độ cao 140–150 cm (55–59 in). Dị hình giới tính là rất rõ rệt trong loài, với con đực thường lớn hơn 5-10% và nặng hơn 20-30% so với con cái. Lợn đực cũng có một bộ bờm chạy xuống phía sau cơ thể, đặc biệt rõ ràng trong mùa thu và mùa đông. Trong giai đoạn sinh sản, con đực phát triển một lớp mô dưới da, dày 2–3 cm (0,79–1,18 in), kéo dài từ các bả vai đến mông, do đó bảo vệ các cơ quan quan trọng trong khi chiến đấu. Con đực có một bao kích thước gần bằng trứng gần lỗ mở của dương vật, thu thập nước tiểu và phát ra một mùi hương. Chức năng này của chúng chưa được hiểu đầy đủ.

Loài này đã phát triển tốt răng nanh, nhô ra từ miệng của con đực trưởng thành. Răng nanh cũng nổi bật hơn nhiều ở con đực và phát triển trong suốt cuộc đời. Các răng nanh trên tương đối ngắn và phát triển ngang vào lúc đầu, mặc dù dần dần cong lên trên. Răng nanh thấp hơn nhiều và dài hơn, với các bộ phận tiếp xúc dài 10–12 cm (3,9–4,7 in), đây là thứ vũ khí rất lợi hại của chúng để chống lại kẻ thù và cũng là 1 điểm khác biệt lớn so với lợn nhà và với cặp răng nanh này, một con lợn rừng to hoàn toàn có khả năng giết chết một con hổ nếu như con hổ sơ ý. Tuy nhiên trong một cuộc chiến tay đôi với hổ, loài thiên địch chuyên săn lợn rừng thì hổ thường tạo tư thế đứng chếch ngang rồi quay sang vít đầu lợn xuống đất để vô hiệu hóa chiếc mồm với cặp răng này, tạo thế thượng phong.

Kích thước và trọng lượng của lợn rừng trưởng thành chủ yếu được xác định bởi các yếu tố môi trường; lợn đực sống ở các vùng khô cằn, năng suất thấp có xu hướng đạt kích thước nhỏ hơn so với các đối tượng sống ở những vùng có nhiều thức ăn và nước. Ở hầu hết châu Âu, con đực có trọng lượng trung bình 75–100 kg (165–220 lb), chiều cao vai 75–80 cm (30–31 in) và chiều dài cơ thể 150 cm (59 in), trong khi con cái trọng lượng trung bình 60–80 kg (130–180 lb), chiều cao vai 70 cm (28 in) và chiều dài cơ thể 140 cm (55 in).

Ở các vùng Địa Trung Hải của châu Âu, con đực có thể đạt trọng lượng trung bình thấp tới 50 kg (110 lb) và cái 45 kg (99 lb), với chiều cao vai 63–65 cm (25–26 in). Ở các khu vực Đông Âu, con đực có trọng lượng trung bình 110–130 kg (240–290 lb), chiều cao vai 95 cm (37 in) và chiều dài cơ thể 160 cm (63 in), trong khi con cái nặng 95 kg (209 lb), đạt tới 85–90 cm (33–35 in) ở chiều cao vai và 145 cm (57 in) trong chiều dài cơ thể. Ở Tây và Trung Âu, nam giới lớn nhất nặng 200 kg (440 lb) và nữ 120 kg (260 lb).

Ở Đông Bắc Á, những con đực lớn có thể đạt kích cỡ gấu nâu, nặng 270 kg (600 lb) và đo chiều cao vai 110–118 cm (43–46 in). Một số con đực trưởng thành ở Ussuriland và Mãn Châu đã được ghi nhận cân nặng 300–350 kg (660–770 lb) và đo chiều cao vai 125 cm (49 in). Con lợi rừng lớn nhất được ghi nhận có tên là Hogzilla II với trọng lượng cơ thể đạt 450 kg, chiều dài lên đến khoảng 2,8m, bắp đùi của nó to tương đương với lốp xe tải. Lợn rừng có kích thước này thường không bị loài dã thú nào săn bắt. Những con lợn khổng lồ như vậy là rất hiếm trong thời hiện đại, do những cuộc săn bắn trong quá khứ ngăn chặn động vật từ việc đạt được sự tăng trưởng đầy đủ của chúng.

Bộ lông mùa đông bao gồm lông dài, thô được phủ bằng lông lông tơ màu nâu ngắn. Chiều dài của các lông thay đổi dọc theo cơ thể, với ngắn nhất là xung quanh mặt và chân tay và dài nhất chạy dọc theo lưng. Những lông trở lại hình thành bờm nói trên nổi bật ở con đực và đứng dựng lên khi nó bị kích động. Màu sắc rất biến đổi; các mẫu vật xung quanh Hồ Balkhash có màu rất nhẹ, và thậm chí có thể có màu trắng, trong khi một số lợn đực từ Belarus và Ussuriland có thể có màu đen. Một số phân loài có một miếng vá màu sáng chạy ngược từ các góc của miệng. Màu lông cũng thay đổi theo độ tuổi, với heo con có lông màu nâu nhạt hoặc nâu đỏ với những dải màu nhạt trải dài từ hai cánh và lưng.

Tập tính xã hội

Heo rừng thường là động vật xã hội, sống trong một đàn có chế độ mẫu quyền bao gồm lợn nái và những con lợn cái còn chưa thành niên dẫn dắt bởi một con lợn cái trưởng thành. Đàn lợn đực để lại âm thanh của chúng ở tuổi 8-15 tháng, trong khi con cái vẫn ở với mẹ hoặc thiết lập lãnh thổ mới gần đó. Đàn con cái có thể sống trong các nhóm đan xen, trong khi những cá thể trưởng thành hoặc nhiều tuổi có xu hướng đơn độc bên ngoài mùa sinh sản.

Thời kỳ sinh sản ở hầu hết các khu vực kéo dài từ tháng 11 đến tháng 1, mặc dù hầu hết giao phối chỉ kéo dài một tháng rưỡi. Trước khi giao phối, con đực phát triển "bộ giáp" dưới da của chúng, để chuẩn bị đối đầu với những đối thủ cạnh tranh bạn tình. Tinh hoàn tăng gấp đôi kích thước và các tuyến tiết ra một chất lỏng màu vàng xốp. Một khi đã sẵn sàng để giao phối, con đực di chuyển một quãng đường dài để tìm kiếm tiếng lợn nái, ăn ít trên đường đi. Khi một âm thanh đã kêu, nó sẽ liên tục đuổi theo lợn nái. Tại thời điểm này, con đực sẽ phải quyết liệt chiến đấu với những con đực khác. Một con đực có thể giao phối với 5-10 lợn nái.

Vào cuối thời kì giao phối, con đực thường bị thương nặng và mất 20% trọng lượng cơ thể của chúng, với vết thương do vết cắn gây ra cho dương vật là phổ biến. Thời gian mang thai thay đổi theo độ tuổi của lợn mẹ mong đợi. Đối với các con lợn trẻ lần đầu tiên, nó kéo dài 114–130 ngày, trong khi nó kéo dài 133–140 ngày ở lợn nái già. Quá trình đẻ diễn ra từ tháng 3 đến tháng 5, với kích thước lứa đẻ tùy thuộc vào độ tuổi và dinh dưỡng của con mẹ. Lợn trung bình bao gồm 4-6 heo con, tối đa là 10-12 con Heo con được nuôi trong một tổ được xây dựng từ cành cây, cỏ và lá. Nếu con mẹ chết sớm, heo con được nuôi bởi những con lợn nái khác.

Lợn con sơ sinh nặng khoảng 600–1.000 gram, thiếu sức chịu đựng và mang một răng sữa và răng nanh trên mỗi nửa hàm. Có sự cạnh tranh khốc liệt giữa cá heo con trên núm vú giàu sữa nhất của heo cái, do khi chúng được bú với nguồn sữa tốt nhất sẽ phát triển nhanh hơn và có sinh lí mạnh hơn. Heo con không rời khỏi hang trong tuần đầu tiên của cuộc đời. Nếu heo mẹ vắng mặt, những con heo con nằm sát nhau. Đến hai tuần tuổi, heo con bắt đầu đi cùng mẹ trên hành trình của mình. Nếu phát hiện nguy hiểm, heo con sẽ né vào heo mẹ hoặc đứng bất động, dựa vào chiếc lông ngụy trang của chúng để giữ chúng ẩn. Bộ lông sơ sinh mất dần sau ba tháng, với màu sắc trưởng thành đạt được sau tám tháng.

Mặc dù thời kỳ cho con bú kéo dài 2,5–3,5 tháng, heo con bắt đầu biểu hiện các hành vi ăn uống của một con trưởng thành ở tuổi 2-3 tuần. Răng vĩnh viễn được hình thành hoàn toàn từ 1–2 năm. Ngoại trừ răng nanh ở con đực, răng ngừng phát triển vào giữa năm thứ tư. Răng nanh ở con đực già tiếp tục phát triển trong suốt cuộc đời của chúng, uốn cong mạnh mẽ khi chúng già đi. Lợn nái đạt được sự trưởng thành về tình dục ở tuổi một năm, với con đực đạt được nó một năm sau đó. Tuy nhiên, động dục thường xảy ra sau hai năm ở lợn nái, trong khi con đực bắt đầu tham gia vào giao phối sau 4-5 năm, vì chúng không được phép giao phối bởi con đực già. Tuổi thọ tối đa trong tự nhiên là 10–14 năm, mặc dù một số cá thể chỉ tồn tại trong vòng 4-5 năm. Lợn rừng nuôi nhốt có thể sống được 20 năm.

Sinh thái học

Lối sống

Lợn rừng sinh sống ở một loạt các môi trường sống khác nhau từ những khu rừng taiga đến sa mạc. Ở vùng núi, nó thậm chí có thể chiếm các khu vực núi cao, ở độ cao tới 1.900 mét ở Carpathians, 2.600 mét ở vùng Caucasus và lên tới 3.600-4.000 mét ở vùng núi ở Trung Á và Kazakhstan. Để tồn tại trong một khu vực nhất định, lợn rừng yêu cầu môi trường sống hoàn thành ba điều kiện: các khu vực cung cấp nơi trú ẩn cho chúng để tránh động vật ăn thịt, nước để uống và tắm và thời tiết không có tuyết rơi thường xuyên. Chúng thường có thói quen đầm mình trong bùn vào mùa hè để tạo ra cảm giác mát mẻ và loại bỏ kí sinh trùng trên da.

Các môi trường sống chính được ưa chuộng bởi heo rừng ở châu Âu là rừng rụng lá và hỗn giao, với các khu vực thuận lợi nhất bao gồm rừng bao gồm gỗ sồi và sồi bao quanh đầm lầy và đồng cỏ. Trong rừng Białowieża, môi trường sống chính của chúng bao gồm các khu rừng hỗn giao phát triển tốt, lá rộng và hỗn giao, cùng với rừng hỗn giao đầm lầy, với rừng lá kim và bụi cây có tầm quan trọng thứ cấp. Rừng được tạo thành hoàn toàn bằng những lùm cây sồi và sồi được sử dụng chỉ trong mùa sinh sản. Điều này trái ngược với các vùng núi Caucasian và Transcaucasian, nơi lợn rừng sẽ chiếm các khu rừng chịu quả quanh năm.

Ở các vùng núi của vùng Viễn Đông, loài này sinh sống trong các khu rừng nhiệt đới, rừng hỗn giao đồi núi, nơi có cây sồi Mông Cổ và cây thông Triều Tiên, rừng taiga hỗn hợp đầm lầy và rừng sồi ven biển. Ở Transbaikalia, lợn đực bị giới hạn ở các thung lũng sông với hạt thông và cây bụi. Lợn thường xuyên gặp phải trong hồ trăn trong mùa đông ở một số khu vực của Tajikistan và Turkmenia, trong khi vào mùa xuân họ di cư để mở sa mạc; heo rừng cũng đã sa mạc thuộc địa ở một số khu vực mà chúng đã được giới thiệu. Trên các đảo Komodo và Rinca, lợn rừng chủ yếu sinh sống ở các khu rừng nhiệt đới hoặc hoang mạc, tránh các khu vực rừng rậm, trừ khi được con người theo đuổi.

Lợn rừng được biết đến là những người bơi giỏi, có khả năng che phủ những khoảng cách xa. Vào năm 2013, một con lợn được báo cáo đã hoàn thành việc bơi bảy dặm từ Pháp đến Alderney ở quần đảo Channel. Do lo ngại về mầm bệnh, nó đã bị bắn và đem đi thiêu. Nơi trú ẩn của lợn rừng có chứa vật liệu cách điện như cành cây vân sam và cỏ khô. Những nơi nghỉ ngơi này bị chiếm đóng bởi cả gia đình (mặc dù con đực nằm riêng), và thường nằm ở vùng lân cận của suối, trong rừng đầm lầy, trong cỏ cao hoặc bụi cây bụi. Heo rừng không bao giờ đi vệ sinh trong nơi trú ẩn của chúng, và sẽ tự che phủ mình bằng đất và lá thông để tránh bị bị côn trùng đốt.

Ăn uống

Lợn rừng là một loài động vật ăn tạp rất đa năng, có sự đa dạng trong việc lựa chọn các đối thủ thực phẩm của con người. Thức ăn của chúng có thể được chia thành bốn loại:

Thân rễ, rễ, củ và thân hành, tất cả đều được đào trong suốt cả năm
Các loại quả kiên, quả mọng và hạt được tiêu thụ khi chín và được đào lên từ tuyết khi đang phong phú.
Lá, vỏ cây, cành cây và chồi, cùng với rác.
Giun đất, côn trùng, động vật thân mềm, cá, động vật gặm nhấm, động vật ăn sâu bọ, trứng chim, thằn lằn, rắn, ếch và xác thối. Hầu hết các vật mồi này được lợn rừng tiêu thụ trong thời kỳ ấm áp.

Một con heo rừng 50 kg (110 lb) cần khoảng 4.000-4.500 calo thức ăn mỗi ngày, mặc dù số lượng cần thiết này tăng trong mùa đông và mang thai, với phần lớn chế độ ăn của nó bao gồm các mặt hàng thực phẩm đào từ mặt đất và các loài thú nhỏ. Acorns và chi Cử luôn luôn là những nguồn thức ăn quan trọng nhất trong vùng ôn đới, vì chúng giàu carbohydrates cần thiết cho sự tích tụ trữ lượng chất béo cần thiết để tồn tại trong giai đoạn nạc. Ở Tây Âu, thức ăn thực vật dưới lòng đất được ưa chuộng bởi heo đực bao gồm cây dương xỉ, thảo mộc liễu, củ, rễ thảo mộc.

Thực phẩm như vậy được ưu tiên vào đầu mùa xuân và mùa hè, nhưng cũng có thể được ăn vào mùa thu và mùa đông trong những vụ mùa beechnut và acorn. Nên thức ăn hoang dã thường xuyên trở nên khan hiếm, lợn đực sẽ ăn vỏ cây và nấm, cũng như khoai tây trồng và các cánh đồng atisô. Rối loạn đất và thức ăn gia súc đã được chứng minh là tạo điều kiện thuận lợi cho các cây xâm lấn. Lợn của các phân loài vittatus ở Vườn quốc gia Ujung Kulon ở Java khác với hầu hết các quần thể khác bởi chế độ ăn chủ yếu của chúng, bao gồm 50 loại trái cây khác nhau, đặc biệt là quả sung, do đó làm cho chúng phân tán hạt giống quan trọng. Lợn rừng có thể ăn nhiều loại thực vật có độc mà không bị bệnh, bao gồm Aconitum, Anemone, Calla, Caltha, Ferula và Pteridium.

Lợn rừng có thể thỉnh thoảng săn mồi những động vật có xương sống nhỏ như nai con sơ sinh, bọ cánh cứng và gà con. Những con lợn sống ở đồng bằng sông Volga và gần một số hồ và sông của Kazakhstan đã được ghi nhận ăn nhiều cá như cá chép và cá rô phi Caspian. Những con lợn trong khu vực trước đây cũng sẽ ăn gà lôi và gà con, chuột xạ hương bị dính bẫy và chuột. Có ít nhất một kỷ lục về một con lợn rừng giết chết và ăn một con khỉ Macaca radiata ở vườn quốc gia Bandipur phía nam Ấn Độ, mặc dù điều này có thể xem là một trường hợp ăn thịt.

Thiên địch

Sói xám là loài động vật thường xuyên săn đuổi và ăn thịt heo rừng trong suốt phạm vi sinh sống của nó. Một con sói đơn độc có thể giết chết khoảng 50 đến 80 con lợn đực ở các độ tuổi khác nhau trong một năm. Tại Ý và vườn quốc gia Belovezhskaya Pushcha của Belarus, lợn rừng lại chính là con mồi chính của chó sói, mặc dù vẫn có rất nhiều loài móng guốc thay thế, ít mạnh mẽ và nguy hiểm hơn.

Chó sói đặc biệt là mối hiểm nguy của lợn rừng trong mùa đông, khi tuyết rơi cản trở khả năng di chuyển của heo rừng. Ở vùng Baltic, tuyết rơi dày đặc có thể cho phép chó sói dễ dàng săn lợn rừng. Chó sói chủ yếu nhắm vào heo con và các con chưa trưởng thành, và hiếm khi tấn công lợn nái trưởng thành. Những con lợn đực trưởng thành thường bị sói tránh hoàn toàn. Sói đỏ cũng có thể săn heo đực, đến mức khiến số lượng của chúng giảm xuống ở vùng tây bắc Bhutan, mặc dù có nhiều gia súc hơn trong khu vực.

Báo hoa mai là kẻ săn mồi của lợn rừng ở Kavkaz, Transcaucasia, Viễn Đông Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, và Iran. Ở hầu hết các khu vực, lợn đực chỉ là một phần nhỏ trong chế độ ăn của báo. Tuy nhiên, trong vườn quốc gia Sarigol của Iran, lợn đực là loài săn mồi được nhắm mục tiêu thường xuyên thứ hai sau cừu Mouflon, mặc dù cá thể trưởng thành thường tránh được sự tấn công của báo, vì chúng nằm trên phạm vi trọng lượng ưa thích của báo là từ 10–40 kg (22–88 lb). Sự phụ thuộc vào lợn rừng này phần lớn là do kích thước lớn của phân loài báo địa phương.

Lợn ở mọi lứa tuổi đã từng là con mồi chính của hổ ở Transcaucasia, Kazakhstan, Trung Á và Viễn Đông cho đến cuối thế kỷ 19. Trong thời hiện đại, số lượng hổ quá thấp để có tác động hạn chế đối với quần thể khổng lồ của heo rừng. Với sức mạnh và kích thước lớn của mình, một con hổ nhìn chung đủ sức giết cả đàn lợn rừng. Hổ đã được ghi nhận đuổi theo lợn đực cho khoảng cách xa hơn so với con mồi khác. Trong hai trường hợp hiếm hoi, lợn được báo cáo là đã giết một con hổ nhỏ và một con hổ cái để tự vệ.

Trong khu vực Amur, lợn rừng là một trong hai loài mồi quan trọng nhất đối với hổ cùng với nai Mãn Châu, với hai loài này chiếm khoảng 80% con mồi của hổ. Ở Sikhote-Alin, một con hổ có thể giết 30–34 lợn đực mỗi năm. Các nghiên cứu về hổ ở Ấn Độ chỉ ra rằng lợn đực thường là con mồi ưa thích thứ cấp của hổ, sau cả những loài thuộc họ Hươu nai và họ Trâu bò, mặc dù lợn cũng thường xuyên được hổ nhắm mục tiêu và những con đực khỏe mạnh thường xuyên bị săn hơn là những cá thể non trẻ và bị bệnh.

Những con lợn con dễ bị tấn công từ những loài họ mèo có kích thước trung bình như linh miêu Á-Âu, mèo rừng và các loài báo tuyết và những loài ăn thịt khác như gấu nâu và chồn họng vàng. Trên các đảo Komodo, Rinca và Flores, Indonesia, kẻ thù chính của lợn rừng là rồng Komodo.

Quan hệ với con người

Săn lợn rừng

Con người đã săn lùng lợn rừng trong nhiều thiên niên kỷ, với những mô tả nghệ thuật sớm nhất về những hoạt động như vậy kể từ thời kỳ đồ đá cũ. Loài vật này được xem như một nguồn thức ăn trong số những người Hy Lạp cổ đại, cũng như một thách thức thể thao và nguồn gốc của những câu chuyện sử thi. Người La Mã thừa hưởng truyền thống này, với một trong những học viên đầu tiên của nó là Scipio Aemilianus. Săn heo rừng trở nên đặc biệt phổ biến trong giới quý tộc trẻ trong thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên khi chuẩn bị cho tuổi trưởng thành và chiến đấu. Một chiến thuật săn heo rừng điển hình bao quanh một khu vực nhất định với lưới lớn, sau đó xả sạch heo rừng với chó và cố định nó bằng lưới nhỏ hơn.

Người La Mã đã lấy cảm hứng từ việc săn heo rừng trong nghệ thuật và điêu khắc của họ. Với sự thăng thiên của Constantine Đại đế, việc săn lùng heo rừng đã diễn ra các chủ đề ngụ ngôn Kitô giáo, với động vật được miêu tả như một "con thú đen" tương tự như con rồng của Saint George. Săn heo rừng tiếp tục sau sự sụp đổ của Đế quốc La Mã phương Tây, mặc dù các bộ tộc người Đức coi hươu đỏ là một mỏ đá cao quý và xứng đáng hơn. Loài quý tộc hậu La Mã săn lùng như người tiền nhiệm của họ đã làm, nhưng chủ yếu là đào tạo cho trận chiến chứ không phải là thể thao.

Nó không phải là không phổ biến cho thợ săn thời trung cổ để cố tình săn lợn trong mùa sinh sản khi các loài động vật đã tích cực hơn. Trong thời kỳ Phục hưng, khi nạn phá rừng và giới thiệu vũ khí làm giảm số lượng heo rừng, săn heo rừng trở thành đặc quyền duy nhất của giới quý tộc, một trong nhiều cáo buộc chống lại người giàu trong cuộc Chiến tranh Nông dân Đức và Cách mạng Pháp. Vào giữa thế kỷ 20, 7.000-8.000 lợn đã bị bắt ở Caucasus, 6.000-7.000 ở Kazakhstan, và khoảng 5.000 ở Trung Á trong thời kỳ Liên Xô, chủ yếu thông qua việc sử dụng chó săn. Ở Nepal, nông dân và những kẻ săn trộm bắt lợn đực bằng cách bóc vỏ quả bột mì có chứa chất nổ với dầu hỏa, với chuyển động nhai của động vật kích hoạt các thiết bị.

Thịt lợn rừng

Heo rừng có thể phát triển mạnh trong điều kiện nuôi nhốt, mặc dù lợn con phát triển chậm và kém nếu không có mẹ. Các sản phẩm có nguồn gốc từ heo rừng bao gồm thịt, ẩn và lông. Apicius dành toàn bộ một chương để nấu thịt lợn, cung cấp mười công thức nấu ăn liên quan đến rang, đun sôi và những gì nước sốt để sử dụng. Người La Mã thường phục vụ thịt lợn với garum. Đầu của heo rừng là trung tâm của hầu hết các lễ kỷ niệm Giáng sinh thời trung cổ trong giới quý tộc.

Mặc dù ngày càng trở nên phổ biến như một nguồn thức ăn nuôi nhốt, heo rừng mất nhiều thời gian để trưởng thành hơn so với hầu hết lợn nhà, và thường nhỏ hơn và sản xuất ít thịt hơn. Tuy nhiên, thịt lợn hoang dã gầy hơn và khỏe mạnh hơn thịt lợn, có giá trị dinh dưỡng cao hơn và có nồng độ amino acid thiết yếu cao hơn nhiều. Hầu hết các tổ chức chế biến thịt đều đồng ý rằng một thân thịt lợn phải được sản xuất trung bình 50 kg thịt (110 lb). Các cá thể lớn có thể thu được 15–20 kg (33-44 lb) chất béo, với một số cá thể khổng lồ có năng suất 30 kg (66 lb) trở lên. Một con lợn rừng có thể đo 300 dm2, và có thể mang lại 350–1000 gam lông và 400 gram chất lót.

Sự phá hoại

Heo rừng có thể gây hại cho nông nghiệp. Quần thể sống ở vùng ngoại ô của các thị trấn hoặc trang trại có thể đào khoai tây và làm hỏng dưa hấu và ngô. Chúng thường chỉ lấn chiếm các trang trại khi thức ăn tự nhiên khan hiếm. Ví dụ, trong rừng Belovezh, 34-47% dân số heo rừng địa phương sẽ vào các cánh đồng trong những năm có sẵn thực phẩm tự nhiên vừa phải. Trong khi vai trò của lợn trong các vụ mùa gây tổn hại thường được phóng đại, trường hợp được biết đến về nạn đói heo rừng gây ra nạn đói, như trường hợp ở Hachinohe, Nhật Bản năm 1749, nơi 3.000 người chết vì cái được gọi là "nạn đói hoang dã". Tuy nhiên, trong văn hóa Nhật Bản, tình trạng của lợn rừng là loài sâu bọ được thể hiện thông qua danh hiệu của nó như là "vua của sâu bệnh" và câu nói phổ biến (dành cho thanh niên ở vùng nông thôn) "Khi kết hôn, hãy chọn một nơi không có lợn rừng."

Ở Trung Âu, nông dân thường đẩy lùi heo rừng thông qua những cách làm chúng xao lãng hoặc sợ hãi mà bỏ đi, trong khi ở Kazakhstan, người ta thường sử dụng chó bảo vệ trong rừng trồng. Mặc dù quần thể heo rừng lớn có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc hạn chế tăng trưởng rừng, chúng cũng hữu ích trong việc giữ cho các quần thể sâu bệnh như các con bọ mùa hè được kiểm soát. Sự tăng trưởng của khu vực thành thị và sự suy giảm tương ứng trong môi trường sống của lợn rừng tự nhiên đã dẫn đến một số đàn lợn xâm nhập như thói quen vào chỗ ở của con người để tìm kiếm thức ăn. Như trong điều kiện tự nhiên, đàn ở các khu vực thành thị là theo chế độ mẫu hệ, mặc dù con đực có xu hướng ít đại diện hơn, và cá thể trưởng thành của cả hai giới có thể nặng tới 35% so với các cá thể sống trong rừng của chúng. Tính đến năm 2010, có ít nhất 44 thành phố ở 15 quốc gia đã trải qua các vấn đề liên quan đến sự hiện diện của lợn rừng.

Tấn công con người
Các cuộc tấn công thực tế trên con người là rất hiếm, nhưng có thể nghiêm trọng, dẫn đến nhiều thương tổn thâm nhập vào phần dưới của cơ thể. Chúng thường xảy ra trong mùa giao phối của lợn rừng từ tháng 11 đến tháng 1, ở các khu vực nông nghiệp giáp với rừng hoặc trên những con đường dẫn qua rừng. Con vật giai đoạn này thường rất hiếu chiến và dễ bị kích động. Chúng thường tấn công bằng cách húc trực diện và chĩa hai răng nanh của nó vào nạn nhân, với hầu hết các chấn thương xảy ra trên vùng đùi. Khi cuộc tấn công ban đầu kết thúc, heo rừng có thể lùi lại và bỏ đi nhưng sẽ tấn công lần nữa nếu thấy nạn nhân vẫn đang cử động, chỉ kết thúc khi nạn nhân hoàn toàn bất động.

Các cuộc tấn công heo rừng trên người đã được ghi nhận từ thời kỳ đồ đá, với một trong những mô tả lâu đời nhất là một bức tranh hang động ở Bhimbetaka, Ấn Độ. Người La Mã và người Hy Lạp cổ đại đã viết về những cuộc tấn công này (Odysseus bị một con lợn bị thương tấn công, và Adonis bị giết bởi một con). Một nghiên cứu năm 2012 biên soạn các cuộc tấn công ghi nhận từ 1825–2012 đã tìm thấy 665 nạn nhân của cả lợn rừng và lợn hoang, với phần lớn (19%) các vụ tấn công trong phạm vi tự nhiên của động vật xảy ra ở Ấn Độ. Hầu hết các cuộc tấn công xảy ra ở các vùng nông thôn trong những tháng mùa đông trong các bối cảnh đàn lợn không bị đe dọa săn bắn.

Hình ảnh

Tham khảo

 Lợn rừng là loại lợn nào? Có mấy loại? Lợn rừng đã được coi là loại vật nuôi trong hệ thống chăn nuôi chính thức chưa?

Liên kết ngoài

 BBC profile

 Species Profile- Wild Boar (Sus scrofa), National Invasive Species Information Center, United States National Agricultural Library. Lists general information and resources for wild boar.

 A sounder of wild boars
 Wild pigs with piglets – white piglets with black spots
 Sow feeding piglets, Lodz (Poland)
 A wild boar struggling with plastic film, Lodz (Poland

Động vật được mô tả năm 1758
Động vật khu vực sinh thái Cổ Bắc Cực
S
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Ecnomus paratyphlodes

text:
Ecnomus paratyphlodes là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Exoneura variabilis

text:
Exoneura variabilis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1949


title: Odernheim am Glan

text:
Odernheim am Glan là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Odernheim am Glan có diện tích 13,26 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1783 người. Đô thị này nằm bên sông Glan giữa các đồi và vườn nho. Đô thị này cách thành phố Mainz 18,6 dặm Anh.

Tham khảo

Bad Kreuznach (huyện)
Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: La Neuveville

text:
La Neuveville là một đô thị trong huyện Jura bernois, bang Valais, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 6,8 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Thụy Sĩ
Đô thị của bang Bern


title: Acrocercops scenias

text:
Acrocercops scenias là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Ấn Độ (Karnataka).

Ấu trùng ăn Changana bush.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Pterocarpus dalbergioides

text:
Pterocarpus dalbergioides (tên tiếng Anh: Andaman Padauk, Andaman Redwood hoặc East Indian Mahogany, là một loài loài thực vật họ Đậu (Fabaceae). Đôi khi nó cũng được gọi là "narra", nhưng đây là tên gọi chung cho một số loài Pterocarpus.

Loài này chỉ có ở Ấn Độ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Asian Regional Workshop (Conservation & Sustainable Management of Trees, Viet Nam) 1998. Pterocarpus dalbergioides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

dalbergioides
Thực vật Ấn Độ
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Equatosypna

text:
Sypnoides là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

en:Equatosypna


title: Neustrelitz

text:
Neustrelitz () là một thị xã ở Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đây là huyện lỵ của huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Mecklenburg-Strelitz). Strelitz có diện tích 138,15 km2, dân số thời điểm 30 tháng 6 năm 2006 là 22.275 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.neustrelitz.de/ (Trang mạng chính thức)

Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Rhyacophila yosiiana

text:
Rhyacophila yosiiana là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Annaphila

text:
Annaphila là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Annaphila abdita Rindge & Smith, 1952
 Annaphila arvalis H. Edwards, 1875
 Annaphila astrologa Barnes & McDunnough, 1918
 Annaphila baueri Rindge & Smith, 1952
 Annaphila casta H. Edwards, 1890
 Annaphila danistica Grote, 1873
 Annaphila decia Grote, 1875
 Annaphila depicta Grote, 1873
 Annaphila diva Grote, 1873
 Annaphila divinula Grote, 1878
 Annaphila evansi Rindge & Smith, 1952
 Annaphila hennei Rindge & Smith, 1952
 Annaphila ida Rindge & Smith, 1952
 Annaphila lithosina H. Edwards, 1875
 Annaphila macfarlandi Buckett & Bauer, 1964
 Annaphila mera Harvey, 1875
 Annaphila miona Smith, 1908
 Annaphila olgae Sala, [1964]
 Annaphila pseudoastrologa Sala, [1964]
 Annaphila pustulata H. Edwards, 1881
 Annaphila scurlockorum Sala & Mustelin, 2006
 Annaphila spila Rindge & Smith, 1952
 Annaphila superba H. Edwards, 1875
 Annaphila vivianae Sala, [1964]

Tham khảo

 Annaphila at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Couthures-sur-Garonne

text:
Couthures-sur-Garonne  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 17 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Couthuressurgaronne


title: Allancastria cretica

text:
Allancastria cretica là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm phượng. Nó chỉ được tìm thấy ở Crete, ở đây chúng là loài đặc hữu.

Tham khảo

Carbonell, F., 1996 Contribution à la connaissance du genre Allancastria Bryk (1934): Morphologie, biologie et écologie d’Allancastria cretica (Rebel, 1904) (Lepidoptera: Papilionidae). Linneana Belgica 15: 303-308.
Hürter, W., 2001. Ein Beitrag zur Biologie einiger Populationen des Zerynthia (Allancastria) Artenkreises in der östlichen Mediterraneis (Lepidoptera: Papilionidae). Entomologische Zeitschrift 111: 8-17.

Liên kết ngoài
European Butterflies và Moths
TOL

Allancastria
Động vật được mô tả năm 1904


title: Ahraura

text:
Ahraura là một thành phố và là một ban đô thị (municipal board) trong quận Mirzapur trong bang Uttar Pradesh của Ấn Độ.

Địa lý
Ahraura có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 87 mét (285 foot).

Cơ cấu dân số
Theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001, Ahraura có dân số 23.142 người. Nam giới chiếm 52% dân số, nữ giới chiếm 48% dân số. Ahmedgarh có tỷ lệ biết chữ bình quân 53%, thấp hơn mức trung bình 59,5% của toàn quốc. 18% dân số có độ tuổi dưới 6.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Thanh thất Việt Nam

text:
Thanh thất Việt Nam (danh pháp hai phần: Ailanthus vietnamensis H.V.Sam & Noot.) là loài cây gỗ, cao khoảng 8 m, đường kính thân khoảng 20 cm, hoa tạp tính (cả hoa đực và hoa cái trên cùng một cây), quả có cánh. Thời gian ra hoa từ tháng 3 đến tháng 5, quả chín từ tháng 5 đến tháng 7.

Loài thực vật mới này được phát hiện tại vườn quốc gia Cúc Phương, địa phận huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hoá do Hoàng Văn Sâm và Hans P. Nooteboom phát hiện và công bố. Không lâu sau đó, trang web của tạp chí Blumea đã công bố một loài thực vật này và lần đầu tiên được ghi nhận trên thế giới.

Loài này được H.V.Sam & Noot. mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.

Chú thích

Tham khảo
 Phát hiện loài cây mới ở Việt Nam
 Một "người rừng" Việt Nam ở Hà Lan

Liên kết ngoài

Thực vật đặc hữu Việt Nam
Thạch Thành
V
Thực vật được mô tả năm 2007


title: Donjeux, Moselle

text:
Donjeux là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Delme. Tọa độ địa lý của xã là 48° 52' vĩ độ bắc, 06° 24' kinh độ đông. Donjeux nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 219 mét và điểm cao nhất là 275 mét. Xã có diện tích 3,25 km², dân số vào thời điểm 1999 là 123 người; mật độ dân số là 37 người/km². Xã nằm về phía đông nam của Metz, thuộc Pháp từ năm 1661.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Hambye

text:
Hambye  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 89 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Iepê

text:
Iepê là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.

Địa lý

Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º39'38" độ vĩ nam và kinh độ 51º04'34" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 400 m. Dân số năm 2004 ước tính là 7.063 người. Đô thị này có diện tích 596,0 km².

Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 7.257
Dân số thành thị: 5.958
Dân số nông thôn: 1.299
 Nam giới: 3.611
 Nữ giới: 3.646
Mật độ dân số (người/km²): 12,18

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 22,18

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 68,16

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,32

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 86,35%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,750
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,679
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,719
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,853
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Sông Paranapanema
 Ribeirão do Jaguaretê
 Ribeirão Capivari

Các xa lộ
 SP-421
 SP-457

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Iepê trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Bombus braccatus

text:
Bombus braccatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1905


title: Cryptalaus vitilevu

text:
Cryptalaus vitilevu là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Johnson miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Cryptalaus


title: Austrolimnophila spinicaudata

text:
Austrolimnophila spinicaudata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Dammartin-sur-Meuse

text:
Dammartin-sur-Meuse là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 430 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Dammartinsurmeuse


title: Eucera interrupta

text:
Eucera interrupta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Bär mô tả khoa học năm 1850.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1850


title: Créteil

text:
Créteil là tỉnh lỵ của tỉnh Val-de-Marne, thuộc vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 87.300 người (thời điểm 2004).

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Kirjat Jam, Israel
  Salzgitter, Đức
  Les Abymes, Guadeloupe
  Falkirk, Scotland
  Mataró, Tây Ban Nha

Những người con của thành phố
 Christopher Samba, vận động viên bóng đá, đội tuyển quốc gia của Congo và của câu lạc bộ Hertha BSC Berlin

Tham khảo

Val-de-Marne
Xã của Val-de-Marne


title: Trang sức

text:
Trang sức (hay còn gọi là nữ trang), là những đồ dùng trang trí cá nhân, ví dụ như: vòng cổ, nhẫn, vòng đeo tay, khuyên, thường được làm từ đá quý, kim loại quý hoặc các chất liệu khác. Từ trang sức trong tiếng Anh là jewellery bắt nguồn từ jewel được anh hóa từ tiếng Pháp cổ "jouel" vào khoảng thế kỷ 13. Nó cũng bắt nguồn từ tiếng Latinh "jocale", có nghĩa là đồ chơi. Đồ trang sức là một trong những hình thức trang trí cơ thể cổ xưa nhất. Gần đây người ta đã tìm thấy những chuỗi hạt 100.000 năm tuổi được tin là một trong những món đồ trang sức cổ nhất từng được biết đến.

Tham khảo

 Borel, F. 1994. The Splendor of Ethnic Jewelry: from the Colette and Jean-Pierre Ghysels Collection. New York: H.N. Abrams (ISBN 0-8109-2993-7).
 Evans, J. 1989. A History of Jewellery 1100–1870 (ISBN 0-486-26122-0).
 Nemet-Nejat, Karen Rhea 1998. Daily Life in Ancient Mesopotamia. Westport, CT: Greenwood Press (ISBN 0-313-29497-6).
 Tait, H. 1986. Seven Thousand Years of Jewellery. London: British Museum Publications (ISBN 0-7141-2034-0).

Liên kết ngoài

Hình thể con người
Phụ kiện thời trang


title: Littenseradiel

text:
Littenseradiel () là một đô thị ở tỉnh Friesland, Hà Lan. Đô thị này có diện tích đất 130,74 ki-lô-mét vuông, dân số đầu năm 2007 là 10.869 người.

Các trung tâm dân cư
Baaium, Baard, Bears, Boazum, Britswert, Easterein, Easterlittens, Easterwierrum, Hidaard, Hilaard, Hinnaard, Húns, Iens, Itens, Jellum, Jorwert, Kûbaard, Leons, Lytsewierrum, Mantgum, Reahûs, Rien, Spannum, Waaksens, Weidum, Winsum, Wiuwert, Wjelsryp, Wommels.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị cũ Friesland


title: Gibberula mariscali

text:
Gibberula mariscali là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Udaipur, Tripura

text:
Udaipur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận South Tripura thuộc bang Tripura, Ấn Độ.

Địa lý
Udaipur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 22 mét (72 feet).
Thành phố này nổi tiếng với ngôi đền Tripura Sundari. Đây cũng là trụ sở của quận Gomati. Udaipur cách Agartala khoảng 55 km, thủ phủ của Tripura. Có rất nhiều hồ nhân tạo (cụ thể là Dhani Sagar, Bijoy Sagar (Mahadev Dighi), Jagannath Dighi, Amar Sagar). Udaipur là thành phố lớn thứ ba của Tripura tiếp theo Agartala và Dharmanagar bên bờ sông Gomati.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Udaipur có dân số 21.751 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Udaipur có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 87%, và tỷ lệ cho phái nữ là 81%. Tại Udaipur, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tripura


title: Trung Dũng (xã)

text:
Trung Dũng là một xã thuộc huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Trung Dũng nằm ở phía đông bắc huyện Tiên Lữ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Cương Chính và xã Minh Phượng
Phía tây giáp xã Đức Thắng
Phía nam giáp xã Thụy Lôi và Minh Phượng
Phía bắc giáp xã Lệ Xá.

Xã Trung Dũng có diện tích 5,14 km², dân số năm 2019 là 4.873 người, mật độ dân số đạt 947 người/km².

Hành chính
Xã Trung Dũng được chia thành 4 thôn: Đồng Lạc (làng ót), Hoàng Xá (làng vàng), An Tràng (làng tràng), Canh Hoạch (làng dục).

Kinh tế - xã hội
Trung Dũng hiện cũng đang phát triển một số ngành tiểu thủ công nghiệp: Mây tre đan xuất khẩu, chế biến hạt sen, canh tác vụ đông bao gồm trồng dưa chuột, bí đỏ, dưa bao tử đóng lọ.Và một số hộ kinh doanh các mặt hàng để phục vụ đời sống nhân dân trong xã.

Xã Trung Dũng còn kém năng động trong việc phát triển và thích ứng với nền kinh tế thị trường. Song bên cạnh đó cũng có một vài thôn đang dần hội nhập bằng chứng là đang ngày càng xuất hiện thêm nhiều các khu vực tập trung buôn bán đông và các cửa hàng tạp hóa quy mô lớn đặc biệt là thôn An Tràng.

Đặc sản
Trung Dũng nổi tiếng với nhãn lồng Hưng Yên, tại Trung Dũng thì hầu như gia đình nào trong vườn cũng có ít nhất một cây nhãn. Đồng thời tại đây cũng có nghề chế biến long nhãn, hạt sen. Phét

Giáo dục
Giáo dục xã đã đầu tư xây hai ngôi trường cấp 1 và cấp 2 khá khang trang. Tuy là một xã kinh tế còn kém phát triển nhưng giáo dục đã được cải thiện cụ thể là 100% con em đã được đến trường vào độ tuổi đi học. Mặt khác cơ sở giáo dục khang trang cộng thêm sự nhiệt tình của đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn nên giáo dục càng thêm phát triển.

Văn hóa
Đến với Trung Dũng ban sẽ bắt gặp hình ảnh giếng nước sân đình,với các ngôi chùa với nhiều năm tuổi và có ý nghĩa rất linh thiêng với người dân địa phương, đặc biệt là chùa ở làng Hoàng Xá (làng vàng).

Có thể nói xã Trung Dũng đã hình thành từ rất sớm. Người dân nơi đây có truyền thống yêu nước lâu đời thể hiện qua các cuộc kháng chiến cứu nước con dân trong xã luôn luôn đi theo tiếng gọi của đảng.

Dòng họ Nguyễn chiếm đa số dân trong xã. Các dòng họ có truyền thống đoàn kết, đùm bọc nhau trong cuộc sống.

Giao thông
Tính theo đường chim bay thì Trung Dũng cách cầu và bến xe Triều Dương 6 km, cách thị trấn Vương 5 km, cách thành phố Hưng Yên 12 km, cách Khu đô thị Đại học Phố Hiến 9 km.

Chú thích

Tham khảo


title: Lý thuyết thông tin

text:
Lý thuyết thông tin là một nhánh của toán học ứng dụng và kĩ thuật điện nghiên cứu về đo đạc lượng thông tin. Lý thuyết thông tin được xây dựng bởi Claude E. Shannon để xác định giới hạn cơ bản trong các hoạt động xử lý tín hiệu chẳng hạn như nén dữ liệu hay lưu trữ và truyền dẫn dữ liệu. Ngay từ những ngày đầu, nó đã mở rộng phạm vi ứng dụng ra nhiều lĩnh vực khác, bao gồm suy luận thống kê, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, mật mã học, các mạng lưới bên cạnh mạng lưới viễn thông - chẳng hạn như trong thần kinh, sự tiến hóa và chức năng của các mã phân tử, lựa chọn mô hình trong sinh thái học, vật lý nhiệt, máy tính lượng tử, phát hiện sao chép và các hình thức phân tích dữ liệu khác.

Một độ đo cơ bản của thông tin là entropy, thường được diễn đạt dưới dạng số lượng bit cần thiết trung bình để lưu trữ hoặc dẫn truyền. Entropy lượng hóa sự không chắc chắn trong việc dự đoán giá trị của một biến ngẫu nhiên. Ví dụ như, xác định kết quả của một lần tung đồng xu công bằng (hai kết quả có khả năng như nhau) cho ít thông tin hơn (entropy nhỏ hơn) là xác định kết quả của một lần tung xúc sắc (sáu kết quả có khả năng như nhau).

Các ứng dụng cơ bản của lý thuyết thông tin bao gồm nén không mất dữ liệu (chẳng hạn như ZIP), nén mất dữ liệu (chẳng hạn MP3, JPG), mã hóa kênh (chẳng hạn như trong DSL). Lý thuyết thông tin nằm ở phần giao nhau giữa toán học, thống kê, khoa học máy tính, vật lý, thần kinh, và kĩ thuật điện. Các ngành hẹp quan trọng của lý thuyết thông tin bao gồm mã hóa nguồn, mã hóa kênh, lý thuyết thông tin thuật toán, bảo mật theo lý thuyết thông tin.

Tổng quan
Khái niệm cơ bản của lý thuyết thông tin có thể được nắm bắt thông qua việc xem xét hình thức liên lạc phổ biến nhất của con người: ngôn ngữ. Hai yếu tố quan trọng của một ngôn ngữ ngắn gọn là: các từ thông dụng (như "một", "cái", "tôi") nên ngắn gọn hơn các từ kém thông dụng hơn (như "thông tin", "thợ thủ công") để các câu không bị quá dài. Sự cân bằng độ dài các từ như vậy cũng tương tự như trong nén dữ liệu và là một thành phần cơ bản của mã hóa nguồn. Ngoài ra, nếu một phần của câu không nghe được hoặc bị nghe nhầm do tiếng ồn, chẳng hạn như do có ô tô chạy qua, thì người nghe vẫn có thể đoán ra ý nghĩa của câu. Sự vững chắc đó là một thành phần thiết yếu cho hệ thống liên lạc điện tử cũng như cho ngôn ngữ. Tính chất đó trong truyền thông được đảm bảo bởi mã hóa kênh. Mã hóa nguồn và mã hóa kênh là những mối quan tâm chính của lý thuyết thông tin.

Lý thuyết thông tin thường được xem là xuất phát từ bài báo quan trọng của  mang tên "A Mathematical Theory of Communication". Mô hình trung tâm của lý thuyết thông tin cổ điển là vấn đề kĩ thuật của việc truyền dẫn thông tin trên một kênh nhiễu. Kết quả cơ bản trong lý thuyết này là định lý mã hóa nguồn của Shannon, khẳng định rằng tính trung bình, số bit cần dùng để mô tả kết quả của một sự kiện ngẫu nhiên chính là entropy của nó, và định lý mã hóa trên kênh nhiễu cũng của Shannon, khẳng định rằng việc liên lạc không lỗi trên một kênh nhiễu là có thể miễn là tốc độ truyền dữ liệu là nhỏ hơn một giới hạn nhất định, gọi là dung lượng kênh. Có thể đạt đến gần dung lượng kênh trong thực tế bằng cách sử dụng các hệ thống mã hóa và giải mã thích hợp.

Bối cảnh lịch sử

Sự kiện nổi bật đánh dấu sự khởi đầu của lý thuyết thông tin là bài báo của Claude E. Shannon "A Mathematical Theory of Communication" ở Bell System Technical Journal vào tháng 7 và tháng 10 năm 1948.

Trước bài báo này, một số ý tưởng về lý thuyết thông tin đã được phát triển tại Bell Labs, trong trường hợp đặc biệt khi tất cả các sự kiện đều có cùng xác suất. Bài báo năm 1924 của Harry Nyquist, "Certain Factors Affecting Telegraph Speed", chứa một phần lý thuyết định lượng "tri thức" (intelligence) và "tốc độ đường truyền" (line speed), đưa ra mối liên hệ W = Klogm, trong đó W là tốc độ dẫn truyền tri thức, m là số cấp điện áp có thể sử dụng tại mỗi bước và K là một hằng số. Bài báo năm 1928 của Ralph Hartley, "Transmission of Information", sử dụng thuật ngữ "thông tin" (information) như một đại lượng đo được, thể hiện khả năng phân biệt giữa các dãy ký hiệu của người nhận, do đó lượng hóa thông tin bởi H = logSn = nlogS, trong đó S là số ký hiệu có thể sử dụng, và n là số ký hiệu được truyền đi. Đơn vị tự nhiên của thông tin do đó là một chữ số thập phân, sau này được đổi tên là hartley để ghi danh đóng góp của ông, là một đơn vị đo thông tin. Năm 1940, Alan Turing đã sử dụng những ý tưởng tương tự cho phân tích thống kê để phá bộ mã Enigma của Đức trong chiến tranh thế giới thứ hai.

Phần lớn lý thuyết toán học đằng sau lý thuyết thông tin với các sự kiện có xác suất khác nhau được xây dựng trong ngành nhiệt động học bởi Ludwig Boltzmann và J. Willard Gibbs. Mối liên hệ giữa entropy thông tin và entropy nhiệt động học, bao gồm đóng góp quan trọng của Rolf Landauer trong thập kỉ 1960, được mô tả trong trang Entropy trong nhiệt động học và lý thuyết thông tin.

Đo lường thông tin

Lý thuyết thông tin được xây dựng dựa trên lý thuyết xác suất và thống kê. Thông số quan trọng nhất của thông tin là entropy, lượng thông tin trong một biến ngẫu nhiên, và thông tin tương hỗ, lượng thông tin chung giữa hai biến ngẫu nhiên.

Entropy

Nếu  là tập hợp tất cả các thông điệp  mà  có thể nhận giá trị, và  là xác suất  nhận giá trị , thì entropy của  được định nghĩa như sau:

Trường hợp đặc biệt của entropy thông tin cho biến ngẫu nhiên với đúng hai khả năng gọi là hàm entropy nhị phân, thường được tính theo lôgarit cơ số 2:

Entropy hợp
Entropy hợp của hai biến ngẫu nhiên rời rạc X và Y là entropy của cặp (X, Y). Có nghĩa là nếu X và Y là độc lập thì entropy hợp là tổng của entropy của mỗi biến.

Entropy có điều kiện
Entropy có điều kiện của X cho trước Y là giá trị kì vọng của entropy của X theo phân bố của Y.

Một tính chất cơ bản của entropy có điều kiện là

Thông tin tương hỗ
Thông tin tương hỗ đo lượng thông tin thu được về một biến ngẫu nhiên thông qua giá trị của một biến ngẫu nhiên khác.

Một tính chất cơ bản của thông tin tương hỗ là

Thông tin tương hỗ có tính chất đối xứng:

Thông tin tương hỗ có thể được biểu diễn dưới dạng khoảng cách Kullback-Leibler của phân bố hậu nghiệm của X nếu biết giá trị của Y và phân bố tiền nghiệm của X:

Nói cách khác, độ đo này xác định, về mặt trung bình, sự thay đổi của phân bố của X nếu biết giá trị của Y. Giá trị này còn có thể tính bằng khoảng cách giữa tích của các phân bố biên với phân bố hợp:

Khoảng cách Kullback-Leibler
Khoảng cách Kullback-Leibler (hoặc entropy tương đối) là một cách so sánh hai phân bố: phân bố "thật" p(x) và một phân bố bất kì q(x). Nó được định nghĩa như sau:

Mặc dù đôi khi nó được sử dụng như một "khoảng cách metric", khoảng cách Kullback-Leibler không phải là một metric do nó không đối xứng và không thỏa mãn bất đẳng thức tam giác.

Các thông số khác
Một vài thông số khác trong lý thuyết thông tin bao gồm entropy Rényi, entropy vi phân, thông tin tương hỗ có điều kiện.

Lý thuyết mã hóa

Lý thuyết mã hóa là một trong những ứng dụng quan trọng và trực tiếp nhất của lý thuyết thông tin. Nó có thể được chia làm lý thuyết mã hóa nguồn và lý thuyết mã hóa kênh. Sử dụng kết quả thống kê cho dữ liệu, lý thuyết thông tin định lượng số bit cần thiết để lưu trữ dữ liệu (chính là entropy thông tin của dữ liệu).

 Nén dữ liệu (mã hóa nguồn): Có hai hình thức nén dữ liệu:
Nén không mất dữ liệu: dữ liệu phải được khôi phục chính xác
Nén mất dữ liệu: phân bổ đủ số bit cần thiết để khôi phục dữ liệu, trong một độ chính xác định trước, đo bởi một hàm biến dạng.

 Mã sửa lỗi (mã hóa kênh): Khi nén dữ liệu đã loại bỏ hoàn toàn phần dữ liệu thừa, một mã sửa lỗi thêm vào một số thông tin dự phòng để có thể truyền dữ liệu một cách hiệu quả và trung thực qua một kênh nhiễu.

Cách phân chia lý thuyết mã hóa thành nén và truyền được giải thích bởi các định lý truyền thông tin, hoặc các định lý phân chia nguồn-kênh, trong đó lý giải việc sử dụng bit làm đơn vị chung cho thông tin trong nhiều bối cảnh khác nhau. Tuy nhiên các định lý này chỉ đúng trong trường hợp một người gửi muốn truyền thông tin cho đúng một người nhận. Trong trường hợp có nhiều người gửi (kênh đa truy cập), hoặc nhiều người nhận (kênh phát sóng), hoặc có người trung gian giúp đỡ (kênh tiếp sức), hoặc tổng quát hơn, trong mạng máy tính, việc nén rồi truyền có thể không còn tối ưu. Lý thuyết thông tin trên mạng nghiên cứu về những mô hình truyền thông nhiều đối tượng.

Ghi chú

Các công trình cổ điển

Điều khiển học
Khoa học hình thức
Thời đại thông tin


title: Passiflora indecora

text:
Passiflora indecora là một loài thực vật thuộc họ Passifloraceae. Loài này có ở Ecuador và có thể cả Peru.

Chú thích

Tham khảo

 Jørgensen, P. & Pitman, N. 2004. Passiflora indecora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

I


title: Ulassai

text:
Ulassai là một đô thị tại tỉnh Ogliastra trong vùng Sardinia, có vị trí khoảng 70 km về phía đông bắc của Cagliari và khoảng 20 km về phía tây nam của Tortolì. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.601 người và diện tích là 122.2 km².

Ulassai giáp các đô thị: Esterzili, Gairo, Jerzu, Osini, Perdasdefogu, Seui, Tertenia, Ussassai, Villaputzu.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Pedro Bernardo

text:
Pedro Bernardo là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.204.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Conoderus aurulentus

text:
Conoderus aurulentus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Cydia splendana

text:
Cydia splendana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 12–16 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Oak và Sweet Chestnut, và perhaps also Juglans species. The larvae develop mostly in mature chestnut fruits.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 http://www.microlepidoptera.nl/soorten/species.php?speciescode=363050&p=1
 Lepidoptera of Belgium
 Cydia splendana at UKmoths

Cydia
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1799


title: Squalius carolitertii

text:
Squalius carolitertii là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cyprinidae. Loài này có ở Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, và tại đó nó được gọi là bordallo, escalo hoặc gallego.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và sông có nước theo mùa. Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Hình ảnh

Tham khảo

 Crivelli, A.J. 2005. Squalius carolitertii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Squalius


title: Saint-Loup, Loir-et-Cher

text:
Saint-Loup là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintloup


title: Stanley, Idaho

text:
Stanley là một thành phố thuộc quận Custer, tiểu bang Idaho, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số thời điểm năm 2000 theo điều tra của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 100 người.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Idaho


title: Tự do báo chí

text:
Tự do báo chí hay tự do thông tin là một trong những quyền căn bản nhất của con người, được hầu hết các quốc gia công nhận bằng văn bản luật, thậm chí Hiến pháp. Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền cũng đề cập và công nhận quyền tự do này của mỗi công dân. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền tự do báo chí ở mỗi quốc gia có mức độ hoàn toàn khác nhau.

Biểu hiện của tự do báo chí
Thể hiện qua việc tự do thông tin, tiếp nhận thông tin qua tất cả các nguồn khác nhau, bày tỏ quan điểm chính kiến mà không sợ bị giam cầm hay trù dập.

Tình trạng tự do báo chí

2015
Theo Freedom House, năm 2015 là năm tồi tệ nhất đối với tự do báo chí trong hơn một thập niên qua. Ước tính chỉ có 13% dân số thế giới sống ở các nước “nơi có việc đưa các tin tức chính trị thì ngay thẳng, sự an toàn của các nhà báo được đảm bảo, sự xâm phạm của nhà nước vào các vấn đề truyền thông là tối thiểu, và báo chí không phải là đối tượng của những áp lực pháp lý hoặc kinh tế nặng nề”. Đối với 87% còn lại của dân số thế giới lại là một câu chuyện khác. Ở một số nước, các chế độ chuyên chế sẽ chỉ đơn giản là bỏ tù hay ám sát các phóng viên, những người quá “tò mò”. Ở các nước khác, các chính phủ đã thực hiện các rào cản pháp lý và kinh tế đối với việc đưa tin trung thực, không bị trói buộc, làm cho công việc của các nhà báo muốn làm việc ngay thẳng trở nên càng khó khăn hơn.

Xếp hạng về tự do báo chí
Lưu ý: Số liệu từ Hoa Kỳ chỉ có tính chất tham khảo.
Một trong những tổ chức đánh giá mức độ tự do báo chí được biết đến rộng rãi là bảng thứ tự qua khảo sát và xếp hạng hàng năm bởi tổ chức Phóng viên không biên giới (Reporters sans frontières RSF) với mục đích cổ động quyền tự do bao chí toàn cầu. Thứ tự được xếp theo mức độ vi phạm quyền lợi mà tổ chức này đánh giá.

2012
Theo phúc trình của tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vào ngày 30 tháng giêng 2013:
Miến Điện xếp thứ 151 trong tổng số 179 quốc gia được xếp hạng theo Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới năm 2013 do tổ chức RSF thực hiện, vượt lên 18 bậc so với năm ngoái. Theo RFS thì "Không còn phóng viên hay nhà bất đồng chính kiến thể hiện qua internet nào bị giam giữ trong các nhà tù của chính quyền độc tài quân nhân cũ nữa," và vào tháng Tám, Miến Điện đã tuyên bố chấm dứt kiểm duyệt trước khi ấn bản.
 Nhật Bản tụt hạng đáng kể, từ đứng thứ 22 xuống thứ 53 vì kiểm duyết tin liên quan tới vụ nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima bị sóng thần tàn phá.
 Triều Tiên (đứng thứ 178, áp chót), Trung Quốc (173), Việt Nam (172) và Lào (168), 4 nước này cũng bị đặt ở cuối bảng xếp hạng vì họ "từ chối không cho phép công dân của mình quyền tự do được thông tin," RSF nói.

2022
Nhân việc Tổ chức Phóng Viên Không Biên giới (RSF) công bố bảng xếp hạng Chỉ số Tự do Báo chí Thế giới năm 2022 vào ngày Tự do báo chí Quốc tế 3/5, một nhà báo độc lập nhận định rằng, bên cạnh bắt bở bỏ tù các nhà báo độc lập, Nhà nước Việt Nam còn “chống lưng” cho các hội nhóm tung tin giả. Đó cũng là lý do khiến tình nền báo chí Việt Nam vẫn tồi tệ và luôn ổn định đứng cuối trong các bảng đánh giá về Tự do báo chí. Trong bảng xếp hạng này, RFS xếp Việt Nam xếp ở vị trí 174/180 quốc gia và vùng lãnh thổ được đánh giá, tăng một hạng so với năm ngoái, và là quốc gia có số nhà báo bị bỏ tù đứng thứ ba trên Thế giới .

Tự do báo chí ở Việt Nam

Hiến pháp Việt Nam 2013 quy định "Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin".

Quan điểm của chính quyền Việt Nam
Năm 2006, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Chỉ thị 37 để thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về biện pháp tăng cường lãnh đạo, quản lý báo chí. Theo chỉ thị này, Chính phủ Việt Nam "kiên quyết không để tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức; không để bất cứ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng, chi phối báo chí phục vụ lợi ích riêng." Thủ tướng Việt Nam còn ra chỉ thị bổ sung thêm những biện pháp để kiểm soát báo chí chặt chẽ hơn. Điển hình là nhà nước không chấp nhận báo chí tư nhân.

Tính đến năm 2010 trong số hơn 700 tờ báo cùng 67 đài phát thanh và truyền hình trong nước thì tất cả phụ thuộc vào những cơ quan nhà nước và chịu sự chỉ đạo của chính quyền. Chính xác hơn là Bộ Thông tin - Truyền thông quản lý cùng dưới quyền Ban Văn hóa Tư tưởng của Đảng Cộng sản.

Tháng 8 năm 2011 tại Hội nghị báo chí nhóm họp ở Quảng Bình, Cục Báo chí thuộc Bộ Thông tin và truyền thông Việt Nam tái khẳng định rằng tất cả báo chí trong nước đều là cơ quan ngôn luận của Đảng nên nhiệm vụ chính yếu là "tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến nhân dân." Vì vậy báo chí phải cảnh giác việc "đưa tin không phù hợp với lợi ích quốc gia và nhân dân" và "nhận thức chính trị sai lệch." Dù vậy báo chí cùng các phương tiện truyền thông nói chung đang được hiện đại hóa và nhà nước không thể kiểm soát được trọn vẹn.

Quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam
Theo báo điện tử Đảng Cộng Sản Việt Nam , Nền báo chí cách mạng Việt Nam chịu sự lãnh đạo tuyệt đối và toàn diện của Đảng Cộng sản Việt Nam, phục vụ sự nghiệp đấu tranh giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, ở Việt Nam, Đảng lãnh đạo báo chí và báo chí bảo vệ Đảng, trong đó có bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là hai nhiệm vụ tất yếu, khách quan.Trong hệ thống tổ chức của Đảng Cộng Sản Việt Nam, Ban Tuyên giáo Trung ương là cơ quan tham mưu, giúp việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức; về chủ trương, quan điểm và chính sách của Đảng trong lĩnh vực tuyên tuyền, lý luận chính trị, lịch sử Đảng, báo chí, xuất bản, văn hóa, văn nghệ,... Ngày 21 tháng 6 năm 2022, trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, ông Nguyễn Trọng Nghĩa chỉ ra việc xây dựng môi trường văn hóa thực sự trong một số cơ quan báo chí chưa được đầu tư đồng bộ, đầy đủ, sâu sắc, thậm chí xuất hiện dấu hiệu lệch chuẩn, lạc chuẩn văn hóa, chạy theo thị hiếu tầm thường trong một số sản phẩm báo chí và trong cách thức ứng xử của một số người làm báo với đồng nghiệp và với công chúng, xã hội .

Liên quan đến báo chí, Ban Tuyên Giáo Trung Ương có những nhiệm vụ sau:

 Hướng dẫn, kiểm tra, định hướng chính trị, tư tưởng trong hoạt động của các cơ quan báo chí, xuất bản, văn hoá, văn nghệ, các cơ quan thông tin, tuyên truyền đối ngoại ở Trung ương và địa phương. Khi cần thiết chủ trì hoặc phối hợp kiểm tra về mặt quan điểm chính trị, tư tưởng các công trình nghiên cứu khoa học; các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí, xuất bản...
 Chủ trì chỉ đạo định hướng chính trị, tư tưởng trong hoạt động của các cơ quan báo chí, xuất bản, văn hoá, văn nghệ, các cơ quan thông tin, tuyên truyền đối ngoại, các hội văn học - nghệ thuật, Hội nhà báo, Hội xuất bản, Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật. Phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương trong công tác tổ chức, bộ máy và công tác cán bộ của các cơ quan, đơn vị trên.

Trường hợp bị kỷ luật

2016
 Nhà báo Đỗ Hùng, Phó Tổng thư ký tòa soạn báo Thanh niên điện tử, bị kỷ luật, thu hồi thẻ nhà báo, mất chức chỉ vì đưa lên Facebook riêng của anh một bài viết ngắn gồm toàn các chữ có dấu sắc, nhân kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 70 (2/9/1945 - 2/9/2015). Anh bị Bộ Thông tin và Truyền thông kết tội xuyên tạc và xúc phạm Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp..
 Nhà báo trẻ Mai Phan Lợi, phóng viên của báo Pháp Luật (Sài Gòn), làm việc tại Hà Nội. Khi xảy ra tai nạn 2 máy bay quân sự của Việt Nam mất tích, anh đưa tin và phát động một sáng kiến mà anh gọi là một cuộc thăm dò, khảo sát dư luận về chuyện 2 máy bay bị tan xác này. Thế là anh bị lên án là vô trách nhiệm, bị mất chức, bị thu hồi thẻ nhà báo, chỉ vì đã dùng 2 chữ tan xác.
 Nhà báo Phùng Hiệu, quyền đại diện báo Nhà báo và Công luận, cũng chỉ vì cho rằng Fidel Castro là một nhà độc tài bảo thủ, tôn thờ chủ nghĩa Mác một cách mê muội mà bị kỷ luật, bị đề nghị rút thẻ nhà báo vì dám xúc phạm một "lãnh tụ vĩ đại, người bạn thân thiết của đảng Cộng sản và của nhân dân Việt Nam".

Nhận xét của các tổ chức quốc tế
Theo báo cáo của tổ chức Phóng viên không biên giới, Việt Nam không có truyền thông độc lập. Việt Nam xếp hạng 168 trong số 173 quốc gia trong bảng xếp hạng vào năm 2008 về chỉ số tự do báo chí. Báo chí, truyền hình và radio đều nằm dưới sự điều khiển của chính quyền. Bốn cơ quan chính là Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và báo Nhân dân đều được phối hợp để thi hành tuyên truyền cho Đảng Cộng sản Việt Nam và chính phủ Việt Nam.

Hiện khoảng 10 nhà báo và nhà bất đồng chính kiến mạng đang bị ở tù "vì những phát biểu của họ".

Theo tổ chức Freedom House công bố ngày 1 tháng 5 năm 2012 thì Việt Nam đứng hạng thứ 182 trên 197 quốc gia thế giới, đồng hạng với Ả Rập Xê Út, Bahrain, Lào và Somalia. Trong khu vực Đông Á và Đông Nam Á, Việt Nam xếp đồng hạng với Lào, chỉ hơn Myanmar và Trung Quốc (đồng hạng) và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (xếp cuối bảng).

2013
Ngày 17 tháng tư 2013 Ủy ban Bảo vệ Ký giả quốc tế CPJ kêu gọi Nghị viện châu Âu thúc đẩy nhà cầm quyền Việt Nam lùi bước trong chính sách nghiêm ngặt chống lại truyền thông được siết chặt từ năm 2009 tới nay.
 Qua công bố của Freedom House vào ngày 1/5/2013 thì Việt Nam vẫn bị liệt vào danh sách những nước không có tự do báo chí .
Theo cuộc khảo sát của Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (tiếng Anh: Committee to Protect Journalists, CPJ) thì Việt Nam đứng thứ năm trong các quốc gia trên thế giới giam cầm người làm báo. Các nước kia theo thứ tự là Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc và Eritrea.

2016
Việt Nam vẫn bị xếp hạng 175/180 trong phúc trình thường niên về tự do báo chí thế giới của Tổ chức Phóng viên không biên giới (RSF), công bố hôm thứ Tư 20 tháng 4. Ông Benjamin Ismail chuyên trách khu vực Châu Á Thái Bình Dương trong tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới, trụ sở tại Paris, Pháp, nhận định: “Dù vẫn giữ vị trí 175/180 như năm 2015 song phải nói là tình trạng tự do báo chí ở Việt Nam có phần tệ hơn năm ngoái nữa.”. Ông ta nói thêm: “Lãnh vực tự do thông tin và tự do báo chí của Việt Nam sa sút đáng kể, những hành động bắt giữ, sách nhiễu bloggers và các nhà báo công dân tiếp tục xảy ra, điển hình như vụ việc Nguyễn Hữu Vinh tức blogger Anh Ba Sàm và trường hợp luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài sau này..."

Thành lập Hội Nhà báo Độc lập
Vì muốn thực hiện quyền tự do báo chính nhưng không được nhà nước Việt Nam kiểm soát, ngày 4 tháng 7 năm 2014 một nhóm ký giả, phóng viên, nhà văn đã đứng ra thành lập một hiệp hội chính thức mang tên Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam với 42 hội viên. Mục đích của hội là "nhằm thực hiện quyền tự do biểu đạt và tự do báo chí". Trong số người chủ trương là nhà báo Phạm Chí Dũng (chủ tịch) và linh mục Lê Ngọc Thanh (phó chủ tịch). Linh mục là người được trao giải "Anh hùng thông tin" của tổ chức Phóng viên Không Biên giới hồi tháng 5 năm 2014.

Tự do báo chí ở các nước Hồi giáo

Bahrain
Theo Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, một số phóng viên ở Bahrain đã bị bỏ tù. Một số người cũng bị tra tấn dã man hoặc bị đày ải.

Palestine
Vào tháng 10 năm 2019, Chính phủ Palestine đã chặn 59 trang web, cho rằng các trang web mạng thông tin phiến diện, chỉ trích chính phủ. Các trang web này được xác định là đã xuất bản tài liệu đe dọa an ninh quốc gia và hòa bình dân sự. Quds News Network, là một trong số các trang web bị chặn, tuyên bố rằng động thái này phản ánh sự đàn áp tự do báo chí ở Palestine.

Tự do báo chí ở các nước độc tài

Tác động của cản trở thông tin
Theo BBC, việc tạo ra các bộ lọc thông tin nhằm ngăn người dân tiếp xúc với các thông tin mà chính quyền không mong muốn thường gây ra các tác hại về kinh tế, về chính trị, về tư tưởng nhận thức và vi phạm quyền lợi chính đáng của người dân về quyền tự do ngôn luận.

Chú thích

Xem thêm
 Chỉ số tự do báo chí
 Tự do ngôn luận
 Tự do chính trị
 Tự do tôn giáo
 Kiểm duyệt báo chí

Liên kết ngoài
 Reporters Without Borders
 Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2002.
 Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2003.
 Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2004.
 Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2005;
 Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2006.

Tự do
Quyền tự do
Báo chí
Tự do báo chí


title: (35132) 1992 PY3

text:
{{DISPLAYTITLE:(35132) 1992 PY3}}

(35132) 1992 PY3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 2 tháng 8 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Apsilochorema annandalei

text:
Apsilochorema annandalei là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Apsilochorema


title: Ikeyamada Gō

text:
là một mangaka người Nhật Bản. Phần lớn các tác phẩm của bà là các manga dành cho thiếu nữ (shōjo). Tác phẩm đầu tay của bà là truyện Get Love!! Field no Ōji-sama đăng năm 2002 trên tạp chí Shōjo Comic. Phần lớn các tác phẩm của bà có nội dung rõ ràng, dứt khoát và vì vậy chúng hướng đến nhóm độc giả là những thanh thiếu niên trẻ.

Tác phẩm
 (2003) , còn được biết với cái tên tiếng Anh Who is afraid of Wolves !?.
 (2003) .
 (2005) , được xuất bản ở Việt Nam với cái tên Bạn trai nổi bật.
 (2005) .
 Là một phiên bản mới của truyện "Ōkami Nanka Kowaikunai!?"
 (2006) .
 (2006) .
 (2007)  còn được biết tới với cái tên tiếng Anh Lovely Guardian.
 (2008)  còn được biết tới với cái tên tiếng Anh I like you Suzuki-kun!! và tên Việt hoá là Tớ thích cậu, Suzuki!!
 (2009)
 Một bộ truyện tranh được biên soạn với 7 tác giả khác.
 (2011)
 Một bộ truyện tranh được biên soạn với 6 tác giả khác.
 (2012)
 Câu chuyện kể về cuộc hoán đổi vị trí của hai anh em và những phép màu tình yêu đang chờ đợi họ.
 (2013)
 Một bộ truyện tranh được biên soạn với 6 tác giả khác.
 (2016)
 (2018)

Liên kết ngoài
Blog của tác giả Ikeyamada

Chú thích

Tác giả truyện tranh
Nhân vật còn sống
Họa sĩ manga


title: Lascheid

text:
Lascheid là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Occidozyga vittatus

text:
Occidozyga vittata là một loài ếch thuộc họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Việt Nam.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, đầm nước, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Andersson, 1942: A small collection of frogs from Annam collected in the years 1938-1939 by Bertil Björkegren. Arkiv för Zoologi, Stockholm, vol. 34, .
 van Dijk, P.P. & Truong, N.Q. 2004. Occidozyga vittatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Việt Nam
Occidozyga
Động vật đặc hữu Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1942


title: Bulbophyllum pumilio

text:
Bulbophyllum pumilio là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

pumilio]]

P


title: 1581 Abanderada

text:
1581 Abanderada (1950 LA1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 6 năm 1950 bởi Miguel Itzigsohn ở La Plata Astronomical Observatory, La Plata, Argentina.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1581 Abanderada

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1950


title: Pseudopaludicola mirandae

text:
Pseudopaludicola boliviana là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Argentina và có thể cả Paraguay.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước ngọt và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Baldo, D. 2004. Pseudopaludicola mirandae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Pseudopaludicola
Động vật lưỡng cư Argentina

ca:Pseudopaludicola mirandae
en:Pseudopaludicola mirandae
es:Pseudopaludicola mirandae
fr:Pseudopaludicola mirandae
pt:Pseudopaludicola mirandae


title: Vaglio Serra

text:
Vaglio Serra là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 60 km về phía đông nam của Torino và khoảng 15 km về phía đông nam của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 293 người và diện tích là 4,6 km².

Vaglio Serra giáp các đô thị: Cortiglione, Incisa Scapaccino, Nizza Monferrato và Vinchio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Đa Lâu vương

text:
Đa Lâu Vương của Bách Tế (28–77), không rõ năm sinh, mất vào năm 77. Ông là vị quốc vương thứ hai của Bách Tế - một trong ba quốc gia thời Tam quốc Triều Tiên.

Tiểu Sử
Đa Lâu Vương là con trai của vua Ôn Tộ, được phong làm người kế thừa ngai vàng của Ôn Tộ lúc 10 tuổi. Sau khi Ôn Tộ mất, ông lên làm vua kế vị phụ vương.

Theo sách "Tam quốc sử ký", Đa Lâu Vương cho khuyến khích việc nông nghiệp, mở rộng việc khai hoang đất đai xuống phía Nam. Vào năm 38, ông cấm dân không được sản xuất rượu cồn lên men, vì việc gặt hái còn nghèo nàn, làm như thế sẽ gây thiệt cho sản lượng nông nghiệp.

Cũng trong sách sử đó đã kể lại trận chiến của Đa Lâu Vương suốt thời gian ông trị vì chống lại nước Mạt Hạt. Nước ấy vốn trước đây là một man tộc phụ thuộc vào triều đại Phù Dư, sau tự tách làm nước độc lập, đánh phá các nơi. Tộc ấy ở miền Đông Bắc Trung Quốc, là tổ tiên của tộc Nữ Chân (bộ tộc đã thành lập nên nhà Kim và nhà Mãn Thanh sau này). Lãnh thổ của nước Mạt Hạt rộng lớn, nằm trên tỉnh Mãn Châu ngày nay, và diện tích lãnh thổ của họ cũng gần bằng tỉnh Mãn Châu. Mạt Hạt thường không chỉ quấy nhiễu Cao Cấu Ly, mà còn đem quân quấy nhiễu Tân La, và cả Bách Tế nữa. Đa Lâu Vương phải ra sức đánh dẹp người Mạt Hạt nhưng họ luôn dai dẳng tấn công vào Bách Tế.

Trong 2 năm 30 và 31, Đa Lâu Vương đã mở 1 trận đánh ác liệt với Mạt Hạt và đã thắng lớn. Đến năm 55, Mạt Hạt lại tấn công phía Bắc, vua phải cho quân lên phía Bắc chống giữ, và năm 56, vua cho dựng Ngâu Cốc thành (牛谷城) để làm nơi tập trung quân đội chống lại Mạt Hạt ở phía Bắc đất nước.

Năm 63, vì không rõ nguyên nhân gì, Bách Tế và Tân La thù địch với nhau. Năm 64, Đa Lâu Vương sai quân tấn công nước Tân La, tiến chiếm pháo đài Jusan của Tân La. Nhưng sau đó, Tân La đã phản công, đánh bại quân Bách Tế tại pháo đài Guyang. Đến năm 66, Đa Lâu Vương lại đánh Tân La lần nữa, chiếm lấy Oa Sơn thành (蛙山城). Quân đội Bách Tế chiếm giữ thành này từ năm 66 đến năm 75, sau đó Tân La đánh thắng và lấy lại Oa Sơn.

Năm 77, Đa Lâu Vương băng hà. Người kế vị ông là Kỷ Lâu Vương (77–128).

Tham khảo

Vua Bách Tế
Năm sinh không rõ
Mất năm 77


title: Quận White Pine, Nevada

text:
Quận White Pine là một quận thuộc tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ.
Theo điều tra dân số 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 9.181 người; một 2006 ước tính dân số của quận khoảng 9542 người. Quận lỵ của nó là Ely . Đây là nơi có Vườn quốc gia Great Basin. Cái tên "White Pine" hay "Thông trắng" là một tên của loài thông mọc phổ biến ở quận này.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích là 8.897 dặm vuông (23.042 km ²), trong đó 8.876 dặm vuông (22.989 km ²) là đất và 21 dặm vuông (53 km ²) (0,23%) là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã dân số 9.181 người, 3.282 hộ gia đình, và 2.159 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 1,0 người trên một dặm vuông (0.40/km ²). Có 4.439 đơn vị nhà ở mật độ trung bình 0,50 trên một dặm vuông (0.19/km ²). Cơ cấu chủng tộc dân cư quận White Pine gồm có 86,35% người da trắng, 4,14% da đen hay Mỹ gốc Phi, 3,29% người Mỹ bản xứ, 0,78% châu Á, Thái Bình Dương 0,24%, 3,09% từ các chủng tộc khác, và 2,10% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 10,98% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 3.282 hộ, trong đó 31,20% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 51,80% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,3% có nữ hộ và không có chồng, và 34,2% gia đình được không. 29,6% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,5% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,42 và cỡ gia đình trung bình là 3.01.

Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư với 24,2% ở độ tuổi dưới 18, 7,6% 18-24, 29,9% 25-44, 24,8% từ 45 đến 64, và 13,5% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 128,6 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 138,5 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt 36.688 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 44.136 đô la Mỹ. Phái nam có thu nhập trung bình 36.083 Mỹ kim so với 26.425 $ đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 18.309 USD. Có 10,3% các gia đình và 11,0% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 11,8% của những người dưới 18 tuổi và 7,6% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Nevada


title: Liên đoàn bóng đá Croatia

text:
Liên đoàn bóng đá Croatia (HNS) (tiếng Croatia: Hrvatski nogometni savez) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Croatia. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Croatia gia nhập FIFA năm 1941 và UEFA năm 1992.

Tham khảo


title: Alphidia

text:
Alphidia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Clark miêu tả khoa học năm 1865.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Alphidia comitata (Klug, 1833)
 Alphidia cupraria Bechyne, 1948
 Alphidia ifanidianae Bechyne, 1948
 Alphidia laeta Bechyne, 1948
 Alphidia magnifica Duvivier, 1891
 Alphidia nigricornis Fairmaire, 1902
 Alphidia purpurina Fairmaire, 1889

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Séranvillers-Forenville

text:
Séranvillers-Forenville  là một xã ở tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 7,24 km², dân số năm 1999 là 309 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 102 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Seranvillersforenville


title: Sân bay Kursk Vostochny

text:
Sân bay Vostochny ()  là một căn cứ không quân dành cho máy bay tiêm kích đánh chặn ở Kurst Oblast, Nga, 7 km về phía đông Kursk.

Khalino là nơi đóng quân:
 Đơn vị 472 với máy bay MiG-23P đầu thập kỷ 1990 .
Hiện là nơi đóng quân của:
 Đơn vị 14 với máy bay MiG-29 di dời từ Zherdevka (căn cứ không quân)..

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Belavia (Minsk)
UTair Aviation (Moscow-Vnukovo)

Tham khảo

Căn cứ không quân Liên Xô
Căn cứ không quân Nga
Sân bay Nga
Sân bay tỉnh Kursk
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Tomasz Kuszczak

text:
Tomasz Mirosław Kuszczak (; sinh ngày 20 tháng 3 năm 1982) là một thủ môn bóng đá gần đây nhất thi đấu cho Birmingham City.

Sinh ra ở Krosno Odrzańskie, Kuszczak từng thi đấu cho Śląsk Wrocław ở Ba Lan, KFC Uerdingen 05 và Hertha BSC, trước khi tới Anh năm 2004 để thi đấu cho West Bromwich Albion. Mùa hè năm 2006 anh chuyển tới Manchester United và năm 2012 anh gia nhập Brighton & Hove Albion. Sau khi có nửa mùa giải 2014–15 cùng với Wolverhampton Wanderers, anh ký hợp đồng với Birmingham City vào hè năm 2015.

Kuszczak có 14 trận bắt cho U-21 Ba Lan và có 11 trận đấu cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Ba Lan. Anh tham dự Giải vô địch bóng đá thế giới 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Người Krosno Odrzańskie
Cầu thủ bóng đá nam Ba Lan
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ba Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Ba Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ba Lan
Cầu thủ bóng đá Hertha Berlin
Cầu thủ bóng đá Hertha BSC II
Cầu thủ bóng đá West Bromwich Albion F.C.
Cầu thủ bóng đá Manchester United F.C.
Cầu thủ bóng đá Watford F.C.
Cầu thủ bóng đá Brighton & Hove Albion F.C.
Cầu thủ bóng đá Wolverhampton Wanderers F.C.
Cầu thủ bóng đá Birmingham City F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá English Football League
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá Ba Lan ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Vận động viên Lubuskie
Cầu thủ vô địch UEFA Champions League
Vận động viên Ba Lan ở Đức
Vận động viên Ba Lan ở Anh


title: Gnophomyia ostensackeni

text:
Gnophomyia ostensackeni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Mandern

text:
Mandern là một đô thị thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 23,96 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 924 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Luật Thi đua, khen thưởng 2003

text:
Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003 là đạo luật mang ký hiệu số 15/2003/QH11 được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 7 năm 2004, quy định về thi đua và khen thưởng tại Việt Nam, cụ thể là quy định về đối tượng, phạm vi, nguyên tắc, hình thức, tiêu chuẩn, thẩm quyền và trình tự, thủ tục thi đua, khen thưởng.

Chủ trương
Công tác thi đua, khen thưởng đã được nhà nước Việt Nam chú trọng từ lâu, ngày 11 tháng 6 năm 1948, Hồ Chí Minh đã ra lời kêu gọi chính thức phát động cuộc vận động thi đua ái quốc. Trước đó ông đã ký Sắc lệnh số 195 thành lập Ban Vận động thi đua ái quốc Trung ương. Phong trào thi đua ái quốc (sau gọi là thi đua yêu nước) diễn ra sôi nổi, rộng khắp ở Việt Nam với tư tưởng của Hồ Chí Minh là:

Trên cơ sở đó, nhiều quy định của pháp luật về thi đua, yêu nước được ban hành.

Bố cục
Luật thi đua, khen thưởng có 103 điều, được chia thành 8 Chương, 9 mục, cụ thể:
 Chương I: Những quy định chung, gồm 14 điều (từ Điều 1 đến Điều 14) quy định về đối tượng, phạm vi, mục tiêu của thi đua; nguyên tắc thi đua; danh hiệu thi đua; các hình thức khen thưởng; căn cứ xét tặng danh hiệu thi đua, khen thưởng; trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Vịêt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và các tổ chức xã hội khác trong việc tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng; các hành vi bị cấm.
 Chương II: Quy định về tổ chức thi đua, danh hiệu và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua, gồm 17 điều (từ Điều 15 đến Điều 31).
 Chương III: Hình thức, đối tượng, tiêu chuẩn khen thưởng, gồm 7 mục với 45 điều (từ Điều 32 đến Điều 76).
 Chương IV: Quy định về thẩm quyền quyết định, trao tặng, thủ tục, hồ sơ đề nghị khen thưởng, gồm 2 mục với 10 điều (từ Điều 77 đến Điều 86).
 Chương V: Quy định về quyền và nghĩa vụ cá nhân, tập thể được khen thưởng, gồm 3 điều (từ Điều 87 đến Điều 89).
 Chương VI: Quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng, gồm 6 điều (từ Điều 90 đến Điều 95), quy định về công tác quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng, phân cấp quản lý...
 Chương VII: Xử lý vi phạm. Gồm 3 điều (từ Điều 96 đến Điều 98). Quy định về vi phạm và xử lý vi phạm trong thi đua, khen thưởng, kiện cáo, khiếu nại...
 Chương VIII: Điều khoản thi hành. Gồm 5 điều (từ Điều 99 đến Điều 103). Quy định về hiệu lực thi hành của luật, giao trách nhiệm hướng dẫn thi hành luật cho Chính phủ, bộ, ngành

Nội dung

Phạm vi điều chỉnh
Luật thi đua, khen thưởng quy định về một số vấn đề chính sau:
 Tổ chức thi đua, danh hiệu và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua
 Hình thức, đối tượng, tiêu chuẩn khen thưởng
 Thẩm quyền quyết định, trao tặng, thủ tục, hồ sơ đề nghị khen thưởng
 Quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng
 Xử lý vi phạm về thi đua, khen thưởng.

Nguyên tắc
Theo Điều 6 của Luật này thì công tác thi đua phải được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện, tự giác, công khai, đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển. Công tác khen thưởng phải chính xác, công khai, công bằng, kịp thời; bảo đảm thống nhất giữa tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng; kết hợp chặt chẽ động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất, một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng.

Danh hiệu

Danh hiệu thi đua bao gồm: Danh hiệu thi đua đối với cá nhân và danh hiệu thi đua đối vớt tập thể
Danh hiệu thi đua đối với cá nhân gồm:
 Chiến sĩ thi đua toàn quốc
 Chiến sĩ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương;
 Chiến sĩ thi đua cơ sở;
 Lao động tiên tiến, Chiến sĩ tiên tiến.
Danh hiệu thi đua đối với tập thể gồm:
 Cờ thi đua của Chính phủ
 Cờ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương;
 Tập thể lao động xuất sắc, Đơn vị quyết thắng (đối với các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang)
 Tập thể lao động tiên tiến, Đơn vị tiên tiến (đối với các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang);
 Danh hiệu thi đua đối với thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố và tương đương là thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố văn hoá.
 "Gia đình văn hoá" áp dụng riêng danh hiệu thi đua này đối với hộ gia đình

Huân chương

Huân chương ở Việt Nam hiện nay dùng để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân, tặng cho tập thể có công trạng, lập được thành tích thường xuyên hoặc đột xuất, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.
Hiện nay, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đang thực hiện khen thưởng 18 loại huân chương. Nhưng Luật thi đua, khen thưởng chỉ quy định 10 loại gồm:
 "Huân chương Sao vàng"
 "Huân chương Hồ Chí Minh"
 "Huân chương Độc lập" (hạng I, II, III)
 "Huân chương Quân công" (hạng I, II, III)
 "Huân chương Lao động" (hạng I, II, III)
 "Huân chương Bảo vệ Tổ quốc" (hạng I, II, III)
 "Huân chương Chiến công" (hạng I, II, III)
 "Huân chương Đại đoàn kết dân tộc"
 "Huân chương Dũng cảm"
 "Huân chương Hữu nghị".

Trong 10 loại huân chương này có bảy loại Huân chương đã có trước đây, đó là:
 Huân chương Sao vàng
 Huân chương Hồ Chí Minh
 Huân chương Độc lập
 Huân chương Quân công
 Huân chương Lao động
 Huân chương Chiến công
 Huân chương Hữu nghị.

Luật thi đua, khen thưởng không quy định lại 11 loại Huân chương vì những Huân chương này dùng để tưởng thưởng cho chiến sĩ trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, nay thời bình nên không còn. Cụ thể là:
 Huân chương Tổ quốc
 Huân chương Thành đồng
 Huân chương Giải phóng quân Việt Nam
 Huân chương Quân công giải phóng
 Huân chương Chiến thắng
 Huân chương Quyết thắng
 Huân chương Chiến công giải phóng
 Huân chương Kháng chiến
 Huân chương Giải phóng
 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang
 Huân chương Chiến sĩ giải phóng

Luật Thi đua, Khen thưởng đã bổ sung thêm ba loại Huân chương mới là:
 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc (trước đây là Huân chương Chiến sĩ, sau đổi thành Huân chương Chiến công)
 Huân chương Dũng cảm (tặng cho những người liều mình để bảo vệ nhân dân)
 Huân chương Đại đoàn kết dân tộc.

Huy chương

Luật Thi đua, Khen thưởng chỉ quy định có bốn loại Huy chương, đó là:
 "Huy chương Quân kỳ quyết thắng" (tặng cho sĩ quan, quân nhân phục vụ liên tục trong quân đội từ 25 năm trở lên)
 "Huy chương Vì An ninh Tổ quốc" (tặng cho sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ trong ngành Công an từ 25 năm trở lên)
 "Huy chương Chiến sĩ vẻ vang" (hạng I, II, III) được tặng cho sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân… có thời gian phục vụ từ 5, 10, 15 năm trở lên (tương ứng với hạng)
"Huy chương Hữu nghị" (tặng cho người nước ngoài ở lâu tại Việt Nam và có đóng góp cho đất nước Việt Nam nói chung).

Luật không quy định lại 11 loại Huy chương trước đây như:
 Huy chương Anh hùng lao động
 Huy chương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân
 Huy chương Quân giải phóng
 Huy chương Kháng chiến
 Huy chương Chiến thắng
 Huy chương Anh hùng lực lượng vũ trang giải phóng
 Huy chương Giải phóng
 Huy chương Quyết thắng
 Huy chương chiến sĩ giải phóng
 Kỷ niệm chương Tổ quốc ghi công
 Huy chương Chiến sĩ vẻ vang.

Hình thức các loại, hạng huy chương được phân biệt bằng màu sắc, số vạch trên dải và cuống huy chương.

Danh hiệu vinh dự

Gồm 08 danh hiệu cụ thể là:
 Tỉnh Anh hùng, Thành phố Anh hùng
 Bà mẹ Việt Nam anh hùng
 Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân
 Anh hùng Lao động
 Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú
 Thầy thuốc nhân dân, Thầy thuốc ưu tú
 Nghệ sĩ nhân dân, Nghệ sĩ ưu tú
 Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú.

Kỷ niệm chương
Điều 69 của Luật đã quy định: Kỷ niệm chương để tặng cho cá nhân có đóng góp vào quá trình phát triển của bộ, ban, ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội. Tên Kỷ niệm chương, đối tượng và tiêu chuẩn tặng Kỷ niệm chương,do bộ, ban, ngành, cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội quy định. Kỷ niệm chương phải được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở Trung ương.

Huy hiệu
Huy hiệu để tặng cho cá nhân có đóng góp vào quá trình phát triển của bộ, ban, ngành, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội. Tên Huy hiệu, đối tượng và tiêu chuẩn tặng Huy hiệu do bộ, ban, ngành, cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội quy định. Huy hiệu phải được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở Trung ương.

Bằng khen

Bằng khen để tặng cho cá nhân, tập thể lập được thành tích thường xuyên hoặc đột xuất. Bằng khen gồm:
 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
 Bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương.

Giấy khen
Giấy khen để tặng cho cá nhân, tập thể lập được thành tích thường xuyên hoặc đột xuất. Giấy khen gồm:
 Giấy khen của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc bộ, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ
 Giấy khen của Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp nhà nước;
 Giấy khen của Thủ trưởng cơ quan chuyên môn và tương đương thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh;
 Giấy khen của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện;
 Giấy khen của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã.

Thẩm quyền
 Chủ tịch nước quyết định tặng huân chương, huy chương, " Giải thưởng Hồ Chí Minh", " Giải thưởng nhà nước", danh hiệu vinh dự nhà nước.
 Chính phủ quyết định tặng " Cờ thi đua của Chính phủ".
 Thủ tướng Chính phủ quyết định tặng danh hiệu " Chiến sĩ thi đua toàn quốc", " Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ".
 Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, lãnh đạo cơ quan, tổ chức ở trung ương của đoàn thể, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tặng bằng khen, cờ thi đua, danh hiệu " Tập thể lao động xuất sắc", " Đơn vị quyết thắng" " Danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương.
 Thủ trưởng cơ quan, tổ chức thuộc bộ, ban, ngành, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp nhà nước, Thủ trưởng cơ quan chuyên môn và tương đương thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện  quyết định tặng danh hiệu " Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở", danh hiệu " Lao động tiên tiến", " Chiến sĩ tiến tiến", " Tập thể lao động tiên tiến", " Đơn vị tiên tiến" và giấy khen.
 Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện quyết định tặng danh hiệu thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố văn hoá.
 Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định tặng giấy khen, danh hiệu " Gia đình văn hoá".
 Đại sứ hoặc người đứng đầu cơ quan đại diện ngoại giao nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài được uỷ quyền trao tặng các hình thức khen thưởng của Nhà nước Việt Nam cho tập thể, cá nhân ở nước sở tại.

Chú thích

Liên kết ngoài

Luật của Việt Nam được ban hành năm 2003
Khởi đầu năm 2003 ở Việt Nam


title: Corneuil

text:
Corneuil  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Somme-Tourbe

text:
Somme-Tourbe  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 163 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Sommetourbe


title: Carinodrillia apitoa

text:
Carinodrillia apitoa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Carinodrillia


title: Turricula sumatrana

text:
Turricula sumatrana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Clavatulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turricula (Clavatulidae)
Động vật được mô tả năm 1925


title: Kennewick, Washington

text:
Kennewick là một thành phố nằm trong quận Benton thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km², trong đó có km² là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: (30818) 1990 RH2

text:
{{DISPLAYTITLE:(30818) 1990 RH2}}(30818) 1990 RH2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 14 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 30001–31000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Chi Long nha thảo

text:
Chi Long nha thảo hay chi Móc bạc (danh pháp khoa học: Agrimonia) là một chi chứa khoảng 12-15 loài thực vật có hoa thân thảo sống lâu năm, thuộc họ Rosaceae, bản địa của khu vực ôn đới Bắc bán cầu, với 1 loài có ở châu Phi. Các loài cây này mọc cao tới khoảng 0,5–2 m, với các lá lông chim đứt đoạn và các hoa nhỏ màu vàng, mọc thành một chùm dạng bông, thường không phân nhánh.

Các loài Agrimonia bị ấu trùng của một số loài thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) phá hại, như các loài bướm nhảy thuộc chi Pyrgus như Pyrgus malvae (ghi nhận trên A. eupatoria) và Pyrgus alveus.

Các loài
Agrimonia bicknellii
Agrimonia coreana - long nha thảo Triều Tiên (Đông Á)
Agrimonia eupatoria - long nha thảo châu Âu (châu Âu, châu Á, châu Phi)
 Agrimonia eupatoria subsp. asiatica - long nha thảo hoa lớn
Agrimonia grandis
Agrimonia gryposepala - long nha thảo lông cao (Bắc Mỹ)
Agrimonia hirsuta
Agrimonia macrocarpa
Agrimonia mollis
Agrimonia nipponica - long nha thảo Nhật Bản, long nha thảo hoa nhỏ (Đông Á)
Agrimonia odorata, đồng nghĩa: Agrimonia procera - long nha thảo thơm (châu Âu)
Agrimonia parviflora - long nha thảo Mỹ (Bắc Mỹ)
 Agrimonia parviflora var. incisa, đồng nghĩa: Agrimonia incisa - long nha thảo rạch (Bắc Mỹ)
Agrimonia pilosa - long nha thảo, long nha thảo lông (Đông Âu, châu Á)
 Agrimonia pilosa var. nepalensis, đồng nghĩa: Agrimonia nepalensis: long nha thảo, hoàng long vĩ, tiên hạc thảo, móc bạc Nepal
 Agrimonia pilosa var. pilosa, đồng nghĩa: Agrimonia viscidula - long nha thảo, mãn bụi, móc bạc trĩn
Agrimonia pringlei
Agrimonia repens - long nha thảo ngắn (Tây Nam Á)
Agrimonia striata - long nha thảo vệ đường (Bắc Mỹ)

Giá trị y học
Long nha thảo được sử dụng từ lâu trong y học. Nhà thơ người Anh Michael Drayton đã từng ca tụng nó như là loại cây thuốc trị "bách bệnh".Người Hy Lạp cổ đại dùng long nha thảo để chữa trị các bệnh về mắt, và nó từng được chế làm đồ uống để trị tiêu chảy và các rối loạn liên quan tới mật, gan và thận. Người Anglo-Saxon chế ra một loại nước từ lá và hạt long nha thảo để làm lành vết thương; việc sử dụng như thế còn tiếp tục trong thời kỳ Trung cổ và sau đó, trong một bài thuốc gọi là eau d'arquebusade, nghĩa là "nước chữa trúng đạn súng hỏa mai". Sau này, long nha thảo từng được kê đơn điều trị nấm bàn chân.

Trong thế kỷ 19, tại Hoa Kỳ và Canada, loài cây này được kê đơn cho nhiều loại bệnh tật khác nhau: các bệnh da liễu, hen suyễn, ho, các loại bệnh phụ khoa và cũng như làm nước súc miệng để trị viêm họng.

Các tác giả gần đây nhận thấy long nha thảo có tác dụng làm se cục bộ đối với các vết thương, các vết loét và viêm họng và như một loại thuốc làm se có vị đắng được chỉ định cho các loại bệnh về đường tiêu hóa và bài tiết như khó tiêu, tiêu chảy, viêm ruột kết, nhiễm trùng đường bài tiết, đái dầm, sỏi thận và sỏi mật.

Văn hóa dân gian
Tại một số nơi người ta cho rằng khi đặt long nha thảo dưới đầu thì nó sẽ làm cho người ta có giấc ngủ sâu cho tới khi bỏ nó đi.

Xem thêm
Aremonia agrimonoides (long nha thảo hoang, một loài thuộc chi đơn loài có quan hệ họ hàng gần)

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Long nha thảo trong e-flora

Cây thuốc


title: Danh sách thành phố Trung Quốc theo dân số

text:
Đây là danh sách xếp hạng thành phố tại Trung Quốc theo dân số.

Theo phân cấp hành chính Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, có ba cấp độ thành phố, cụ thể là thành phố tự trị, địa cấp thị (地 级 市), và huyện cấp thị. Có hơn 160 thành phố ở Trung Quốc với dân số hơn một triệu.

Các đô thị và thành phố cấp tỉnh không phải là mỗi một "thành phố" trong ý nghĩa nghiêm ngặt của thuật ngữ này, nhưng thay vì một đơn vị hành chính bao gồm, thông thường, cả một điểm trung tâm đô thị (thành phố theo nghĩa hẹp) và xung quanh là nông thôn hoặc các khu vực đô thị hoá ít nhiều lần hơn kích thước của khu trung tâm được xây dựng lên,. Thành phố cấp quận gần như luôn chứa nhiều vùng, huyện cấp thị, và các phân khu khác. Để phân biệt một thành phố cấp quận từ khu vực đô thị thực tế (thành phố theo nghĩa hẹp), thuật ngữ 市 区 shìqū (đô thị) được sử dụng. Tuy nhiên, ngay cả thuật ngữ này thường bao gồm các vùng ngoại ô lớn thường lớn hơn , nhưng không bao gồm các khu vực nông thôn. Vì vậy, các "đô thị trung tâm" cũng gần giống với từ "thành phố giới hạn" tại Mỹ, "shìqū hoặc khu đô thị" sẽ được tạm so sánh với "khu vực đô thị", và khu đô thị là một chỉ định chính trị xác định vùng kiểm soát của một chính quyền thành phố, không có bộ phận so sánh.

Dân số của khu vực đô thị được liệt kê dưới đây, những con số đô thị lớn là dân số lớn hơn diện tích hành chính, bao gồm các khu vực ngoại ô và nông thôn.

Danh sách
Bảng dưới đây liệt kê thành phố theo số dân ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Bureau of Statistics of China
Largest Cities in China (Không chính thức)

Dân số
DanTrung Quốc
Trung Quốc
Trung Quốc
 x
Thành phố


title: Gonomyia mecophallus

text:
Gonomyia mecophallus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bürgel

text:
Bürgel là một thị trấn ở huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Bürgel có diện tích 27 km². Đô thị này có cự ly 12 km về phía đông của Jena.

Tham khảo


title: Anchastus niger

text:
Anchastus niger là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Steinheil miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Saltvik

text:
Saltvik là một đô thị của Åland, một lãnh thổ tự trị của Phần Lan.

Đô thị này có dân số 1.731 người (thời điểm năm 2007) và diện tích 155.42 km² trong đó có 4.68 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 11,5 người trên mỗi km².

Dân đô thị này chỉ sử dụng tiếng Thụy Điển.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Saltvik

Đô thị của Åland


title: Heterocrepidius columbicus

text:
Heterocrepidius columbicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Steinheil miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Heterocrepidius


title: OSU

text:
OSU có thể chỉ đến một số đại học Mỹ:

 Đại học Thương mại Okayama (Okayama Shoka University, 岡山商科大学)Một trường đại học ở Okayama, Nhật Bản.
 Đại học Tiểu bang Ohio (The Ohio State University)
 Đại học Tiểu bang Oklahoma (Oklahoma State University)
 Đại học Tiểu bang Oregon (Oregon State University)
 Đại học Tiểu bang New York tại Oswego (State University of New York at Oswego), cũng được gọi là Đại học Tiểu bang Oswego (Oswego State University)

Từ kiết hợp này cũng có thể chỉ đến:

 Dòng Thánh Ursula (The Order of St. Ursula)
 Osu, Ghana, một quận ở Accra
 Osu!, một trò chơi do peppy phát triển

Danh sách các từ kết hợp từ ba chữ cái


title: Narbonne

text:
Narbonne là một xã trong vùng hành chính Occitanie, thuộc tỉnh Aude, quận Narbonne. Tọa độ địa lý của xã là 43° 11' vĩ độ bắc, 03° 00' kinh độ đông. Narbonne nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 285 mét. Xã có diện tích 172,96 km², dân số vào thời điểm 1999 là 46.510 người; mật độ dân số là 268,9 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi tiếng
 Jean-Joseph Cassanea de Mondonville (1711 - 1772), nhà soạn nhạc

Địa điểm tham quan
 Di tích kiến trúc La Mã
 Nhà thờ lớn

Tham khảo

Xã của Aude
Thành phố ở Languedoc-Roussillon
Narbonne
Năm 118 TCN


title: Cuspivolva queenslandica

text:
Cuspivolva queenslandica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cuspivolva


title: Saint-Jean-de-Cornies

text:
Saint-Jean-de-Cornies là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Hérault

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeandecornies


title: Điểu long răng khía

text:
Troodontidae là một họ các khủng long khủng long chân thú giống như chim. Trong suốt thế kỷ 20, các hóa thạch của họ này ít được tìm thấy và do đó chúng đã nhiều lần được xếp vào mỗi nòi coelurosauria chính. Các phát hiện hóa thạch đầy đủ gần đây (bao gồm các mẫu lưu giữ lông, trứng, phôi và các con trưởng thành) đã giúp người ta hiểu biết nhiều hơn về họ này. Các nghiên cứu giải phẫu, đặc biệt là các nghiên cứu các Troodontidae nguyên thủy, như Sinovenator, đã cho thấy các nét tương đồng về giải phẫu với Archaeopteryx và dromaeosaurids nguyên thủy, và chứng tỏ rằng chúng có mối liên hệ bao gồm một clade được gọi là Paraves.
Họ này có kích cỡ vừa và nhỏ (1 – 100 kg) với các chân bất thường so với các theropod khác.

Phân loại
 Họ Troodontidae
Anchiornis
?Archaeornithoides
Borogovia
Byronosaurus
Jinfengopteryx
?Koparion
Mei (khủng long)
Saurornithoides
Sinornithoides
Sinusonasus
Sinovenator
Tochisaurus
Troodon
Urbacodon
Zanabazar
 Undescribed/unnamed specimens
SPS 100/44 = EK troodontid
WDC DML 001 ("Lori")

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Exomalopsis tepaneca

text:
Exomalopsis tepaneca là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Exomalopsis
Động vật được mô tả năm 1876


title: Pont-Bellanger

text:
Pont-Bellanger là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pont-Bellanger sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Xylosma grossecrenatum

text:
Xylosma grossecrenatum là một loài thực vật thuộc họ Salicaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Xylosma grossecrenatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

grossecrenatum
Thực vật Nouvelle-Calédonie


title: Perdita utahensis

text:
Perdita utahensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1896


title: Teucholabis solomonensis

text:
Teucholabis solomonensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Australasia