title: Drusus bolivari

text:
Drusus bolivari là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Drusus


title: Marcillac-Saint-Quentin

text:
Marcillac-Saint-Quentin là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 16,46 km2, dân số năm 2004 là 728 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 231 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Marcillac-Saint-Quentin trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Marcillac-Saint-Quentin


title: Agriotes stabilis

text:
Agriotes stabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Peñarroya de Tastavins

text:
Peñarroya de Tastavins là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 527 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Web page for this town

Đô thị ở Teruel


title: Periyapatti

text:
Periyapatti là một thị trấn thống kê (census town) của quận Namakkal thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Periyapatti có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 309 mét (1013 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Periyapatti có dân số 10.333 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Periyapatti có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Periyapatti, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Acharia apicalis

text:
Acharia apicalis là một loài bướm đêm đặc hữu của Trung Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Trung Mỹ
Acharia


title: Sông băng Aletsch

text:
Sông băng Aletsch là sông băng lớn nhất của dãy núi Alps, bao phủ hơn 120 km² ở miền nam Thụy Sĩ. Nó dốc xuống xung quanh phía nam ngọn núi Jungfrau vào thung lũng thượng Rhône; tại điểm xa nhất về phía đông của nó là một hồ đóng băng, hồ Märjelen (Gr. Märjelensee) (2.350 m/7.711 ft). Về phía tây của nó là ngọn núi Aletschhorn (4.195 m/13.763 ft). Sông Rhône chảy dọc theo sườn phía nam của dãy núi này.

Xem thêm
 Danh sách các dòng sông băng

Tham khảo

Di sản thế giới tại Thụy Sĩ
Aletsch
Kỳ quan thiên nhiên


title: Dalbergia simpsonii

text:
Dalbergia simpsonii là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Peru.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Dalbergia simpsonii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

S
Thực vật Peru
Thực vật dễ tổn thương


title: Artesa de Lleida

text:
Artesa de Lleida là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Artesa de Lleida có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Artesa de Lleida có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Coelioxys clypearis

text:
Coelioxys clypearis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1922


title: Estremera

text:
Estremera là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Torrejón de Velasco có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Torrejón de Velasco nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Limnephilus ademus

text:
Limnephilus ademus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Limnephilus


title: Đắk Plao

text:
Đắk Plao là một xã thuộc huyện Đắk Glong, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đắk Plao nằm ở trung tâm huyện Đắk Glong, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đắk R'măng và xã Đắk Som
Phía tây giáp xã Đắk Ha và thành phố Gia Nghĩa
Phía nam giáp xã Quảng Khê
Phía bắc giáp xã Đắk Ha và xã Đắk R'măng.

Xã Đắk Plao có diện tích 109,06 km², dân số năm 2019 là 3.096 người, mật độ dân số đạt 28 người/km².

Hành chính
Xã Đắk Plao được chia thành 2 thôn: 4, 5 và 3 bon: B'Nơm - Păng Răh, B'Plao, B'Tong.

Lịch sử
Trước đây, Đắk Plao là một xã thuộc huyện Đắk Nông, tỉnh Đắk Lắk. Xã Đắk Plao được thành lập vào ngày 17 tháng 1 năm 1984 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Quảng Khê.

Ngày 24 tháng 3 năm 1998, Chính phủ ban hành Nghị định 18/1998/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Đắk Som trên cơ sở 7.500 ha diện tích tự nhiên và 1.315 người của xã Đắk Plao.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Đắk Plao còn lại 22.014 ha diện tích tự nhiên và 1.020 người.

Ngày 27 tháng 6 năm 2005, huyện Đắk Nông được chia thành hai đơn vị hành chính là thị xã Gia Nghĩa và huyện Đắk Glong, xã Đắk Plao thuộc huyện Đắk Glong.

Ngày 6 tháng 7 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 28/NQ-CP. Theo đó:
Giải thể xã Đắk Plao (do địa bàn nằm trong hồ thủy điện Đồng Nai 3) và điều chỉnh toàn bộ 22.974 ha diện tích tự nhiên, 712 người của xã Đắk Plao về xã Đắk Som quản lý
Thành lập xã Đắk Plao (mới) trên cơ sở điều chỉnh 10.480 ha diện tích tự nhiên của xã Quảng Khê và 2.113 người còn lại của xã Đắk Plao cũ.

Sau khi thành lập, xã Đắk Plao có 10.480 ha diện tích tự nhiên và 2.113 người.

Chú thích

Tham khảo


title: Anostirus lauianus

text:
Anostirus lauianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wurst miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Anostirus


Bộ môn Điền kinh tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005, ngoài môn Marathon được tổ chức tại thành phố Pasay, các môn còn lại được thi đấu tại khu liên hợp thể thao Rezal Memorial ở thủ đô Manila, Philippines.

Tại kỳ đại hội lần này, một lần nữa Thái Lan khẳng định vị thế cường quốc thể thao số một trong khu vực Đông Nam Á của mình khi giành ngôi nhất toàn đoàn trong môn thể thao nữ hoàng, tuy họ không còn quá lấn lướt so với các đoàn khác như khi xưa. Với vị thế là nước chủ nhà, không ngạc nhiên khi Philippines giành ngôi vị thứ hai khu vực. Đại hội cũng đánh dấu vị thế mới của Việt Nam trên đấu trường thể thao khu vực khi đoàn giành được 7 tấm huy chương vàng, đặc biệt tấm chuy chương vàng nội dung 100 m nữ của Vũ Thị Hương, đồng thời các vận động viên Việt Nam cũng là tác giả của 3 trên 6 kỷ lục SEA Games mới của bộ môn điền kinh được lập tại đại hội kỳ này. Một số sự kiện đáng chú ý khác là việc đoàn Indonesia gần như biến mất khỏi bản đồ đấu trường khu vực khi chỉ giành được 1 huy chương vàng và việc do không hiểu luật khiến đoàn Việt Nam mất hai huy chương (một vàng và một bạc) ở nội dung 1500 m nam và marathon nữ.

(Có ba môn thi đấu là nhảy sào nam, nhảy ba bước nam và tạ xích nữ chưa được thống kê vào bảng trên)

Bảng thành tích

100 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngWachara Sondee Thái Lan10.47
BạcSompote Suwannarangsri Thái Lan10.52
ĐồngSuryo Agung Wibowo Indonesia10.57

110 m vượt rào nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngMohd Robani Hassan Malaysia14.08
BạcMuhd Faiz Mohammad Malaysia14.16
ĐồngNarongdech Janjai Thái Lan14.22

200 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngSittichai Suwonprateep Thái Lan20.94
BạcJohn Herman Murai Indonesia21.27
ĐồngSompote Suwannarangsri Thái Lan21.40

400 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngJimar Aing Philippines47.03
BạcErnie Candelario Philippines47.06
ĐồngMohd Zafril Mohd Zuslaini Malaysia47.25

400 m vượt rào nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngShahadan Jamaludin Malaysia51.28
BạcApisit Kuttiyawan Thái Lan51.54
ĐồngMohd Zafril Mohd Zuslaini Indonesia51.61

800 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngLê Văn Dương Việt Nam1' 51.15
BạcMidel Dique Philippines1' 51.53
ĐồngJohn Lozada Philippines1' 51.57

1500 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngAung Thi Ha Myanma3' 39.25
BạcHariyono Indonesia3' 50.40
ĐồngRene Herera Philippines3' 50.89

3000 m vượt chướng ngại vật nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngRene Herera Philippines8' 56.14
BạcTrần Văn Thắng Việt Nam9' 07.89
ĐồngPatikarn Pechsricha Thái Lan9' 13.27

5000 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngBoonthung Srisung Thái Lan14' 15.09
BạcJulius Sermona Philippines14' 45.44
ĐồngAmnuay Tongmit Thái Lan15' 24.05

10000 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngBoonthung Srisung Thái Lan29' 29.59
BạcEduardo Buenavista Philippines29' 49.77
ĐồngJulius Sermona Philippines30' 45.45

Đi bộ 20 km nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngMohd Sharrulhaizy Abd Rahman Malaysia1 h 35' 45.1
BạcThiru Kumaran Balay Sendram Malaysia1 h 36' 27.4
ĐồngVeerapun Anunchai Thái Lan1h 42' 39.7

Marathon nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngBoonchoo Jandacha Thái Lan2 h 29' 27
BạcRoy Vence Philippines2 h 30' 11
ĐồngAllan Ballester Philippines2 h 32' 25

Tiếp sức 4 x 100 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngWachara Sondee, Sompote Suwannarangsri, Ekkachai Janthana, Sittichai Suwonprateep Thái Lan39.74
BạcArnold Villarube, Ralph Waldy Soguilon, Albert Salcedo, Henry Dagmil Philippines40.55
ĐồngMohd Shameer Mohd Ayub, Erzalmaniq Fawy Rawi, Poh Seng Song, Umagua Kancanangai Shaym Singapore40.59

Tiếp sức 4 x 400 m nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngKashus Perona, Jimar Aing, Julius Nieras, Ernie Candelario Philippines3' 09.15
BạcSupachi Phachsay, Banjong Lachua, Jukkatip Pojaroen, Apisit Kuttiyawan Thái Lan3' 10.53
ĐồngShahadan Jamaludin, Amran Raj Krishnan, Mohd Zafril Mohd Zuslaini, Jayakumar Dewarajoo Malaysia3' 23.27

Nhảy xa nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngHenry Dagmil Philippines7 m 81 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcMohd Syahrul Amri Md Suhaimi Malaysia7 m 69
ĐồngKittisak Sukon Thái Lan7 m 54

Nhảy ba bước nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
Vàng
Bạc
Đồng

Nhảy cao nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngNguyễn Duy Bằng Việt Nam2 m 14
BạcNguyễn Thanh Phong Việt Nam2 m 11
ĐồngChokchai Jirasukrujee Thái Lan2 m 11

Nhảy sào nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
Vàng
Bạc
Đồng

Đẩy tạ nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngChatchawal Pol Yeng Thái Lan17 m 06
BạcSarayudh Pinitjit Thái Lan16 m 66
ĐồngWong Tuck Yim James Singapore12 m 66

Ném đĩa nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngWong Tuck Yim James Singapore55 m 11
BạcSawang Sawasdee Thái Lan52 m 51
ĐồngKvanchai Numsomboon Thái Lan51 m 31

Ném lao nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngDanilo Fresnido Philippines70 m 20
BạcSanya Buathong Thái Lan66 m 09
ĐồngDandy Gallenero Philippines65 m 80

Tạ xích nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngArniel Ferrera Philippines60 m 47 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcJerro Perater Philippines53 m 44
ĐồngYong Jaros Kanjus Thái Lan52 m 74

10 môn phối hợp nam

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngVũ Văn Huyện Việt Nam7139 điểm
BạcBoonkete Chalon Thái Lan7034 điểm
ĐồngBùi Văn Hà Việt Nam6937 điểm

100 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngVũ Thị Hương Việt Nam11.49
BạcNongnuch Sanrat Thái Lan11.63
ĐồngOrranut Klomdee Thái Lan11.66

100 m vượt rào nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngMoh Siew Wei Malaysia13.54
BạcDedeh Erawati Indonesia13.58
ĐồngTrecia Roberts Thái Lan14.25

200 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngKay Khine Lwin Myanma23.77
BạcVũ Thị Hương Việt Nam23.86
ĐồngJuyamass Tawoncharoen Thái Lan23.97

400 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngYin Yin Khine Myanma52.69
BạcKay Khine Lwin Myanma54.10
ĐồngSaowalee Kaewchuy Thái Lan54.88

400 m vượt rào nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngWassana Winatho Thái Lan57.20
BạcNguyễn Thị Nụ Việt Nam1' 00.37
ĐồngMary Grace Milgar Philippines1' 01.37

800 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngĐỗ Thị Bông Việt Nam2' 03.65 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcYin Yin Khine Myanma2' 04.11
ĐồngTrương Thanh Hằng Việt Nam2' 04.60

1500 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngTrương Thanh Hằng Việt Nam4' 18.50 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcĐỗ Thị Bông Việt Nam4' 21.46
ĐồngOliva Sadi Indonesia4' 22.39

5000 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngOliva Sadi Indonesia16' 34.94
BạcMercedita Manipol Philippines16' 42.17
ĐồngRini Budiarti Indonesia16' 43.92

10000 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngMercedita Manipol Philippines35' 38.04
BạcPa Pa Myanma35' 39.08
ĐồngTrương Thị Mai Việt Nam37' 00.82

Đi bộ 20 km nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngYuan Yu Fang Malaysia1 h 42' 52.2
BạcDarwati Indonesia1 h 52' 13.4
ĐồngTanaphon Peamsakun Thái Lan1h 53' 52.6

Marathon nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngChristabel Martes Philippines2 h 47' 07
BạcFeri Marince Subnafeu Indonesia2 h 54' 23
ĐồngPa Pa Myanma2 h 54' 55

Tiếp sức 4 x 100 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngOrranut Klomdee, Jutamass Tawoncharoen, Sangwan Jaksunin, Nongnuch Sanrat Thái Lan44.30
BạcVũ Thị Hương, Lê Ngọc Phương, Hoàng Thị Thu Hương, Mai Thị Phương Việt Nam45.11
ĐồngDeysie Natalia Sumigar, Irene Truitje Joseph, Serafi Anelies Unani, Supiati Indonesia46.01

Tiếp sức 4 x 400 m nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngYin Yin Khine, Myint Myint Aye, Kyaw Swar Moe, Kay Khine Lwin Myanma3' 35.68
BạcYuangjan Panthakarn, Wassana Winatho, Sunantha Kinnareewong, Saowalee Kaewchuy Thái Lan3' 39.49
ĐồngLê Thị Hồng Anh, Nguyễn Thị Thắm, Nguyễn Thị Nụ, Nguyễn Thị Bắc Việt Nam3' 43.91

Nhảy xa nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngMarestella Torres Philippines6 m 47
BạcLerma Elmira Gabito Philippines6 m 45
ĐồngNgew Si Mei Malaysia6 m 27

Nhảy ba bước nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngNgew Si Mei Malaysia13 m 61 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcW. Rittiwat Thái Lan13 m 20
ĐồngT. Muang Jan Thái Lan13 m 00

Nhảy cao nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngBùi Thị Nhung Việt Nam1 m 89 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcNguyễn Thị Ngọc Thy Việt Nam1 m 86
ĐồngNoen-Ruthai Chaipech Thái Lan1 m 83

Nhảy sào nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngRosalinda Samsu Malaysia4 m 10 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcLê Thị Phương Việt Nam4 m 00
ĐồngSanisa Kao-Iad Thái Lan3 m 60

Đẩy tạ nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngZhang Guirong Singapore17 m 40
BạcDu Xianhui Singapore17 m 37
ĐồngJuthaporn Krasaeyan Thái Lan14 m 15

Ném đĩa nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngDu Xianhui Singapore49 m 48
BạcJuthaporn Krasaeyan Thái Lan48 m 93
ĐồngZhang Guirong Singapore48 m 62

Ném lao nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngBouban Pamang Thái Lan55 m 06 - Kỷ lục SEA Games mới
BạcRosie Villarito Philippines49 m 43
ĐồngZhang Guirong Singapore48 m 70

Tạ xích nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
Vàng
Bạc
Đồng

7 môn phối hợp nữ

Huy chươngVận động viênQuốc giaThành tích
VàngWatchaporn Masin Thái Lan3249 điểm
BạcNguyễn Thị Thu Cúc Việt Nam3190 điểm
ĐồngNarcisa Atienza Philippines3121 điểm

Tham khảo

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005


title: Agrypnus variolus

text:
Agrypnus variolus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Giao hưởng số 5 (Beethoven)

text:
Bản Giao hưởng Số 5 cung Đô thứ Op. 67 "Định mệnh" được Beethoven sáng tác vào giai đoạn 1804-1808. Đây là một trong những bản giao hưởng âm nhạc cổ điển nổi tiếng nhất và phổ biến nhất, và thường được trình diễn tại các buổi hòa tấu. Bản giao hưởng gồm bốn chương (movement): chương mở đầu sonata, andante, chương scherzo tiết tấu nhanh dẫn đến chương cuối attacca. Nó được trình diễn lần đầu tiên tại nhà hát opera Theater an der Wien ở Viên năm 1808, ngay sau đấy bản giao hưởng đã trở lên nổi tiếng. E.T.A. Hoffmann miêu tả nó là "một trong những tác phẩm lớn của thời đại".

Tác phẩm mở đầu băng mô típ bốn nốt "ngắn-ngắn-ngắn-dài" (3 nốt móc đơn, nốt tròn ngân tự do) lặp lại hai lần. ()

Bản Giao hưởng và mô típ bốn nốt nhạc mở đầu này trở nên nổi tiếng trên thế giới và thường xuyên được sử dụng trong văn hoá đại chúng từ nhạc disco cho đến rock and roll và xuất hiện cả trong điện ảnh và truyền hình.

Lịch sử

Quá trình sáng tác
Bản giao hưởng Số 5 có một quá trình thai nghén lâu dài. Những phác thảo đầu tiên cho nó được Beethoven bắt tay vào thực hiện vào năm 1804 ngay sau khi ông hoàn thành Bản Giao hưởng số 3. Tuy nhiên, quá trình sáng tác tác phẩm này bị gián đoạn bởi việc chuẩn bị cho những tác phẩm khác như vở opera Fidelio, bản piano sonata Appassionata, ba bản Razumovsky cho tứ tấu bộ dây, Concerto cho Violin, bản Giao hưởng số 4 và Mass cung Đô trưởng. Mãi cho đến năm 1807 Beethoven mới có thể quay lại với việc sáng tác bản giao hưởng số 5 và hoàn thành vào năm 1808. Nó được thực hiện song song với bản giao hưởng số 6 và cả hai bản giao hưởng này được công diễn vào cùng một ngày.

Beethoven hoàn thành bản Giao hưởng Số 5 ở giữa những năm ba mươi tuổi khi cuộc sống của ông gặp nhiều rắc rối bởi căn bệnh điếc ngày càng trầm trọng. Bối cảnh lịch sử thế giới khi đó được đánh dấu bởi những cuộc chiến của Napoléon, bạo loạn chính trị ở Áo, và sự chiếm đóng kinh đô Viên của binh đoàn Napoléon vào năm 1805.

Ra mắt
Bản Giao hưởng Số 5 được biểu diễn ra mắt vào ngày 22 tháng 12 năm 1808 trong một buổi hoà nhạc đồ sộ tại nhà hát Theater an der Wien do đích thân Beethoven chỉ huy. Buổi biểu diễn kéo dài hơn bốn giờ đồng hồ. Hai bản Giao hưởng được trình diễn theo thứ tự đảo ngược, bản số 6 trước rồi mới đến bản Số 5. Chương trình của buổi biểu diễn như sau:
 Giao hưởng số 6
 Aria: "Ah, perfido", Op. 65
 The Gloria các chương của Mass cung Đô trưởng
 Concerto số 4 cho Piano (chơi bởi Beethoven)
 (Giải lao)
 Giao hưởng số 5
 The Sanctus and Benedictus các chương của Mass cung Đô trưởng
 Độc tấu ngẫu hứng của Beethoven
 Đồng ca fantasia

Beethoven dành tặng bản Giao hưởng Số 5 của ông cho hai người bảo trợ, Vương công Franz Joseph von Lobkowitz và Bá tước Razumovsky. Dòng đề tặng xuất hiện trên bản in nhạc phổ lần đầu tiên vào tháng 4 năm 1809.

Tiếp nhận và ảnh hưởng
Buổi biểu diễn ra mắt tác phẩm nhận được rất ít phản hồi do diễn ra trong điều kiện khó khăn. Trước đó, dàn nhạc giao hưởng chưa có thời gian luyện tập – chỉ tập được một buổi duy nhất – và khi một nhạc công mắc lỗi trong lúc biểu diễn Đồng ca Fantasia, Beethoven đã phải cho ngừng toàn bộ dàn nhạc và biểu diễn lại từ đầu. Khán phòng hôm đó cực kỳ lạnh và khán giả đã kiệt sức vì buổi biểu diễn quá dài. Tuy nhiên, một năm rưỡi sau đó, nhạc phổ của bản nhạc được xuất bản do tác động của một bài phê bình ca ngợi cuồng nhiệt do một tác giả ẩn danh viết (mà thực chất chính là E.T.A. Hoffmann) đăng trên tờ san Allgemeine musikalische Zeitung. Ông đã mô tả bản nhạc với những hình ảnh đầy kịch tính:

Ánh sánh rực rỡ chiếu xuyên qua màn đêm thăm thẳm, và lúc ấy ta mới nhận ra bóng tối khổng lồ đang lắc lư tới lui đã bao trùm lên ta, huỷ diệt mọi thứ bên trong ta chỉ trừ nỗi đau của niềm khắc khoải vô tận – cái khắc khoải mà trong đó mọi sự khoái lạc ngân lên trong cung bậc hân hoan đều bị dìm xuống và chết lịm, và chỉ qua nỗi đau ấy – cái thống trị nhưng không huỷ diệt tình yêu, hy vọng và niềm vui – ngực ta như muốn nổ tung bởi hơi thở dồn dập trong những hoà âm tràn ngập âm thanh của niềm đam mê, chúng ta bám lấy cuộc sống và trở thành người nắm giữ linh hồn.

Hoffman dành phần lớn nhất trong bài ngợi ca nồng nhiệt này để phân tích chi tiết bản giao hưởng, nhằm cho độc giả thấy được cách thức Beethoven sử dụng để nhấn mạnh những hiệu ứng đặc biệt đối với thính giả. Trong một bài luận mang tên "Nhạc không lời của Beethoven", kết hợp bài phê bình này cùng một bài viết khác vào năm 1813 về tác phẩm tam tấu đàn dây Op. 70, xuất bản trong ba số vào tháng 12 năm 1813, E.T.A. Hoffman ngợi ca thêm "bản giao hưởng cung Đô thứ kỳ diệu, sâu sắc không bút nào tả xiết."

Bản giao hưởng tuyệt diệu này, trong một cao trào cứ lên cao mãi, cao mãi, đã đưa đẩy thính giả rơi vào thế giới tâm linh của sự vô tận mới thật mãnh liệt!… Không nghi ngờ rằng toàn bộ làn sóng nhu động giống như một khúc Rhasody cuồng tưởng đã tinh tế đã đi qua bao người, nhưng tâm hồn của mỗi một thính giả am tường chắc chắn đã bị khuấy động một sâu sắc và mật thiết bởi cảm giác rằng không có một địa hạt tâm linh nào khác nơi nỗi buồn và niềm vui lại có thể ôm ấp lấy anh ta bằng những âm thanh…

Bản giao hưởng sớm đạt được vị trí như một tác phẩm trung tâm trong sự nghiệp của Beethoven. Như một biểu tượng của nhạc cổ điển, nó được chơi mở màn cho những buổi hoà nhạc của Dàn nhạc Giao hưởng New York vào ngày 7 tháng 12 năm 1842, và Dàn nhạc Giao Hưởng Quốc gia Mỹ ngày 2 tháng 11 năm 1931. Những yếu tố sáng tạo đột phá cả về kỹ thuật lẫn khả năng tác động tới cảm xúc của nó đã có sức ảnh hưởng sâu rộng tới các nhà soạn nhạc và giới phê bình âm nhạc, và là nguồn cảm hứng cho rất nhiều tác phẩm sau này của Brahms, Tchaikovsky (tiêu biểu là trong bản Giao hưởng số 4 của ông), Bruckner, Mahler, và Hector Berlioz. Giao hưởng số 5 cùng với bản Giao hưởng số 3 (Anh hùng ca) và Giao hưởng số 9 (Thánh ca) trở thành những bản giao hưởng có tính cách mạng nhất của Beethoven.

Nhạc cụ
Bản Giao hưởng Số 5 được chơi bởi các nhạc cụ: piccolo (chỉ xuất hiện trong chương 4), 2 sáo, 2 oboe, 2 clarinet cung Si giáng và Đô, 2 bassoon, contrabassoon (chỉ xuất hiện trong chương 4), 2 kèn cor cung Mi giáng và Đô, 2 trumpet, 3 trombon (alto, tenor, và bass, chỉ xuất hiện trong chương 4), trống timpani (gam Son-Đô) và bộ vỹ.

Kết cấu
Một buổi biểu diễn kiểu mẫu thường kéo dài 30 phút. Tác phẩm chia làm bốn chương:

Chương 1: Allegro con brio

Chương đầu mở màn với mô típ 4 nốt đã đề cập ở trên, một trong những mô tip nổi tiếng nhất của âm nhạc phương Tây. Có khá nhiều tranh cãi giữa các nhạc trưởng về nhịp điệu để chơi bốn nốt mở màn này. Một số nhạc trưởng tuân thủ chặt chẽ theo nhịp allegro (nhịp nhanh khoảng 120-168 nhịp trên phút); một số khác nhằm nhấn mạnh sự nặng nề của tiếng gõ cửa định mệnh lại chơi bốn nốt mở đầu với nhịp điệu rất chậm và trang nghiêm; một số khác thì chơi theo nhịp molto ritardando (chơi mỗi nhịp bốn nốt chậm dần), cho rằng dấu lặng trên nốt thứ tư đóng vai trò cân bằng. Một số nhà phê bình nhấn mạnh điều quan trọng là phải thể hiện được tinh thần của nhịp hai-một và cho rằng nhịp một-hai-ba-bốn thường bị chơi sai.

Chương đầu được viết theo hình thức sonata truyền thống mà Beethoven thừa hưởng từ những nhà soạn nhạc cổ điển tiền bối Haydn và Mozart (trong đó ý tưởng chính được thể hiện ngay từ những trang đầu tiên và được tiếp tục đưa đẩy và phát triển lên qua rất nhiều nốt nhạc, với sự lặp lại kịch tính của đoạn mở đầu – dấu tóm tắt – ở quãng ba phần tư của toàn bộ chương). Nó bắt đầu với hai đoạn kịch tính cực mạnh, một mô tip nổi tiếng nhằm thu hút sự chú ý của thính giả. Tiếp theo bốn nhịp đầu Beethoven sử dụng biện pháp lặp và tiếp nối để phát triển chủ đề. Bốn nốt lặp lại ngắn gọn như xô đầy lên nhau với nhịp độ đều đặn tạo nên một giai điệu đơn nhất liên tục trôi chảy. Ngay sau đó, một đoạn nối được chơi bằng kèn cor với âm hưởng nhanh mạnh thế chỗ trước khi chủ đề thứ hai được giới thiệu. Chủ đề thứ hai này được chơi ở cung Mi giáng, giọng trưởng tương đương, và nó trữ tình hơn, được viết cho piano và với bốn nốt mô típ được chơi phụ hoạ bởi bộ vỹ. Phần tái hiện một lần nữa lại dựa trên bốn nốt mô típ. Sự phát triển của phân đoạn tiếp tục sử dụng biện pháp chuyển giọng, tiếp nối và lặp lại và đoạn nối. Trong đoạn lặp lại này, có một phần độc tấu ngắn dành cho oboe theo phong cách gần như ngẫu hứng, và toàn bộ chương đầu kết thúc với coda (đoạn kết của một chương nhạc) mãnh liệt.

Chương hai: Adante con moto

Chương hai chơi ở cung La trưởng mang đậm tính trữ tình với hình thức chủ đề kép biến tấu, tức là hai chủ đề cùng xuất hiện và biến đổi luân phiên nhau. Tiếp theo những đoạn biến tấu là một phần coda dài.

Chương này mở đầu với sự lên tiếng của chủ đề thứ nhất, một giai điều được đồng tấu bằng viola và cello với double bass phụ hoạ. Chủ đề thứ hai ngay lập tức theo sau bằng hoà âm tạo ra bởi clarinet, basson, violin, với giải âm ba nốt cho viola và bass. Ở đoạn biến tấu tiếp theo chủ để thứ nhất lại xuất hiện và tiếp nối nó là chủ để thứ ba, 32 nốt chơi bằng viola và cello với một đoạn đối chọi chơi bởi sáo, oboe và basson. Tiếp theo một khúc chuyển tiếp toàn bộ dàn nhạc cùng hoà tấu với nhịp điệu cực mạnh, dẫn tới một đoạn cao trào mạnh dần, và đoạn coda để kết thúc chương.

Chương ba: Scherzo. Allegro

Chương ba có cấu trúc ba lớp, bao gồm scherzo và trio được viết theo khuôn mẫu của chương ba trong nhạc giao hưởng thời kỳ Cổ điển, trong đó đoạn scherzo chính được chơi liên hoàn, rồi đến một phần trio đối lập, và đoạn scherzo sẽ lặp lại, và đến coda kết thúc. Tuy nhiên trong khi nhạc giao hưởng thời kỳ Cổ điển thông thường sử dụng minuet và trio cho chương ba thì Beethoven lại có cách tân bằng cách sử dụng cấu trúc scherzo và trio.

Chương ba này lại quay lại chơi ở cung Đô thứ ở đoạn mở đầu và bắt đầu với chủ đề được chơi bằng cello và double bass:()

Chủ đề mở màn được đáp lại bằng một chủ để tương phản chơi bằng nhạc cụ bộ hơi, và đoạn này được lặp lại. Sau đó kèn cor lên tiếng mạnh mẽ để tuyên bố chủ để chính của chương và phần nhạc phát triển từ đây.

Phần trio chơi ở cung Đô trưởng và được viết theo lối đối âm. Khi đoạn scherzo trở lại lần cuối cùng, nó được chơi bằng bộ dây hết sức nhẹ nhàng với kỹ thuật pizzicato.

"Phần scherzo tạo sự đối lập tương tự như những giai điệu chậm trong đó chúng phát triển từ những đặc điểm cực kỳ khác biệt giữa scherzo và trio… Scherzo đối lập hình ảnh này với mô tip (3+1) nổi tiếng của chương đầu, cái có tính quyết định xuyên suốt toàn bộ chương."

Chương 4: Allegro

Âm điệu hân hoan và hồ hởi của chương kết ngay lập tức theo sau scherzo mà không hề bị ngắt quãng. Nó được viết theo hính thức sonata biến thể khác lạ: ở phần cuối của đoạn phát triển chủ đề, các nhạc cụ tạm ngưng ở phách át, chơi cực mạnh, và âm nhạc được tiếp tục chơi sau đoạn ngừng với điệp khúc nhẹ nhàng của "chủ đề kèn cor" trong điệu scherzo. Phần tóm tắt sau đó được giới thiệu bằng nhịp điệu mạnh dần phát ra từ những nhịp cuối cùng của phần scherzo thêm vào, giống hệt nhạc của phần mở đầu chương. Đưa phần tạm ngưng vào chương cuối với chất liệu từ ‘vũ điệu’ thứ ba này lần đầu tiên được Haydn sử dụng trong tác phẩm Giao hưởng số 46 cung Si của ông vào năm 1977. Không ai biết liệu có phải Beethoven học tập từ tác phần này hay không.

Chương cuối Bản giao hưởng Số 5 kết thúc bằng một coda rất dài, trong đó những chủ đề chính của chương được chơi theo hình thức cô đọng về nhịp điệu. Càng tới cuối nhịp điệu chuyển dần về presto (rất nhanh). Bản giao hưởng kết thúc bằng 29 nhịp ở hợp âm Đô trưởng, chơi cực mạnh. Charles Rosen trong The Classical Style cho rằng kết thúc này thể hiện cảm nhận Beethoven về tính thương quan trong nhạc thời kỳ Cổ điển: đoạn "kết dài đến khó tin" hoàn toàn ở cung đô trưởng là cần thiết "để kết lại sự căng thẳng tột độ của tác phẩm đồ sộ này."

Ảnh hưởng
Nhà nghiên cứu âm nhạc thế kỷ 19, Gustav Nottebohm lần đầu tiên chỉ ra rằng chủ đề trong chương ba của tác phẩm này có chung chuỗi các quãng như phần mở đầu của chương cuối của bản Giao hưởng số 40 cung Son thứ K.550 của Mozart. Đây là phần mở đầu của Mozart:()

Trong khi sự giống nhau ngẫu nghiên đôi cũng khi xảy ra trong âm nhạc, trường hợp của Beethoven có vẻ không phải do tình cờ. Nottebohn khám phá ra sự tương đồng này khi xem xét bản nháp mà Beethoven sử dụng để soạn thảo Bản giao hưởng Số 5 và thấy rằng 29 nhịp hợp âm kết thúc của Mozart được Beethoven sao chép lại.

Tham khảo

Trích dẫn

Tham khảo

Liên kết
 General discussion and reviews of recordings
 Brief structural analysis
 Analysis of the Beethoven 5th Symphony, The Symphony of Destiny  on the All About Ludwig van Beethoven  Page
 Program notes for a performance by the National Symphony Orchestra, Washington, DC.
 Project Gutenberg has two MIDI-versions of Beethoven's 5th symphony: Etext No. 117 and Etext No. 156
 Program notes  for a performance & lecture by Jeffrey Kahane and the Los Angeles Chamber Orchestra.
A visual analysis of the Fifth Symphony

Đánh giá

 Mutopia project has a piano reduction score of Beethoven's 5th Symphony
 Public domain sheet music both typset and scanned on Cantorion.org
 Full Score of Beethoven's Fifth Symphony from Đại học Indiana

Beethoven 05
Giao hưởng của Beethoven
Nhạc khúc Đô thứ


title: Burnupena papyracea

text:
Burnupena papyracea, tên tiếng Anh: papery burnupena, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Burnupena


title: Coelioxys capitata

text:
Coelioxys capitata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1854
Côn trùng Ấn Độ


title: Ardisa

text:
Ardisa là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 82 người. Diện tích đô thị này là 27 ki-lô-mét vuông.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: 30 tháng 8

text:
Ngày 30 tháng 8 là ngày thứ 242 (243 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 123 ngày trong năm.

Sự kiện
1363 – Bắt đầu trận hồ Bà Dương giữa quân Minh của Chu Nguyên Chương và quân Hán của Trần Hữu Lượng, đều là thế lực nổi dậy chống Nguyên.
1835 – Melbourne được thành lập.
1836 – Các doanh nhân bất động sản John Kirby Allen và Augustus Chapman Allen thành lập thành phố Houston.
1873 – Các nhà thám hiểm người Áo khám phá quần đảo Zemlya Frantsa-Iosifa trên vùng biển Bắc cực, đảo nay thuộc về Nga.
1914 – Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất: Quân Đức dưới sự chỉ huy của nguyên soái Paul von Hindenburg đánh bại Tập đoàn quân số 2 Nga trong trận Tannenberg lừng lẫy của Mặt trận phía Đông.
1917 – Lính khố xanh người Việt tại Thái Nguyên thuộc Bắc Kỳ dưới quyền chỉ huy của Trịnh Văn Cấn bắt đầu tiến hành nổi dậy chống lại thực dân Pháp, sau đó làm chủ tỉnh lị.
1945 – Vua Bảo Đại thoái vị.
1974 – Một quả bom phát nổ tại trụ sở Mitsubishi Heavy Industries tại Tokyo, Nhật Bản khiến tám người thiệt mạng và 378 người bị thương.
1984 – Trong Chương trình tàu con thoi, Tàu con thoi Discovery khởi hành chuyến đi đầu tiên của nó từ Trung tâm vũ trụ Kennedy, Florida.
1992 – Tay đua người Đức Michael Schumacher giành chiến thắng trong cuộc đua công thức 1 đầu tiên của ông tại giải Grand Prix Bỉ.

Sinh
 1748 - Jacques-Louis David, họa sĩ người Pháp (m. 1825)
 1797 - Mary Shelley, nhà văn Anh (m. 1851)
 1852 - Jacobus Henricus van 't Hoff, nhà hóa học hữu cơ và hóa học vật lý được nhận giải Nobel (m. 1911)
 1860 - Isaac Ilyich Levitan, họa sĩ người Nga (m. 1900)
 1871 - Ernest Rutherford, người gốc New Zealand đoạt giải Nobel hóa học (m. 1937)
 1884 - Theodor Svedberg, nhà hóa học người Thụy Điển được nhận giải Nobel (m. 1971)
1930 - Warren Buffett, nhà đầu tư thành công nhất thế giới, chủ tịch & CEO của công ty Berkshire Hathaway
1972 - Pavel Nedved, cầu thủ bóng đá người Séc.
1972 - Cameron Diaz, nữ diễn viên, nhà sản xuất, tác giả và người mẫu người Mỹ.
 1979 - Dương Di, Nữ diễn viên TVB, vị trí nhất tỷ sau khi Xa Thi Mạn rời khỏi.
 1982 - Andy Roddick,vận động viên quần vợt người Mỹ, cựu số 1 thế giới.
 1990 - Lưu Thị Diễm Hương, Hoa hậu Thế giới người Việt 2010.
 1999 - Nguyễn Ngọc Huyền, nữ diễn viên, nhà thiết kế, người mẫu người Việt Nam

Mất
 1483 - Vua Louis XI của Pháp (s. 1423)
 2022 - Mikhail Sergeyevich Gorbachyov, Tổng thống duy nhất của Liên bang Xô viết, Tổng bí thư cuối cùng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô  (s. 1931)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng tám
Ngày trong năm


title: Protandrena scutellata

text:
Protandrena scutellata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1916


title: Navas de Riofrío

text:
Navas de Riofrío là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 343 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Micraenidea

text:
Micraenidea là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1933 bởi Laboissiere.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Micraenidea coomani Laboissiere, 1933
 Micraenidea philippinensis Laboissiere, 1933
 Micraenidea pulchella (Laboissiere, 1933)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Libnotes greenwoodi

text:
Libnotes greenwoodi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Diorhabda koltzei

text:
Diorhabda koltzei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Diorhabda


title: Quận Johnson, Texas

text:
Quận Johnson (tiếng Anh: County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.

Thông tin nhân khẩu
</sub>

Tham khảo

Quận của Texas


title: Pectocera assamensis

text:
Pectocera assamensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Pectocera


title: Melanotus zerchei

text:
Melanotus zerchei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Arenas del Rey

text:
Arenas del Rey là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 2202 người.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Hylaeus verticalis

text:
Hylaeus verticalis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1869


title: Harposcleritia

text:
Harposcleritia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Harposcleritia stictoneura (Meyrick, 1930)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: Cryptobatrachus nicefori

text:
Cryptobatrachus nicefori là một loài ếch trong họ Hemiphractidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Ardila-Robayo, M.C. & Rueda, J.V. 2004. Cryptobatrachus nicefori. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Cryptobatrachus
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Vriesea amadoi

text:
Vriesea amadoi là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
amadoi


title: Resapamea

text:
Resapamea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Resapamea alticola (Ronkay & Varga, 1998)
 Resapamea enargia (Barnes & Benjamin, 1926)
 Resapamea hedeni (Graeser, [1889])
 Resapamea innota (Smith, 1908)
 Resapamea megaleuca (Varga & Ronkay, 1992)
 Resapamea passer (Guenée, 1852) (đồng nghĩa: Luperina virguncula (Smith, 1899), Luperina morna (Strecker, 1878))
 Resapamea stipata (Morrison, 1875)
 Resapamea tibeticola (Varga & Ronkay, 1992)
 Resapamea trigona (Smith, 1902)
 Resapamea vaskeni (Varga, 1979)
 Resapamea venosa (Smith, 1903)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Resapamea at funet

Liên kết ngoài

Hadeninae


title: Anthidium kashmirense

text:
Anthidium kashmirense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1937


title: Paduniella amurensis

text:
Paduniella amurensis là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Paduniella


title: Nectopsyche flavofasciata

text:
Nectopsyche flavofasciata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Nectopsyche


title: Tình ca

text:
Tình ca có thể chỉ:
Tình khúc - các ca khúc viết về tình yêu.
Nhạc phẩm Tình ca của nhạc sĩ Phạm Duy, sáng tác năm 1952
Nhạc phẩm Tình ca của nhạc sĩ Hoàng Việt, sáng tác năm 1957
Nhạc phẩm Tình ca của nhạc sĩ Quốc Bảo, thể hiện bởi Hà Trần trong album Hà Trần 98-03 (2004)


title: Saint-Nectaire, Puy-de-Dôme

text:
Saint-Nectaire là một xã trong tỉnh Puy-de-Dôme, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 675 người (thời điểm 1999). Xã nổi tiếng vì có nguồn nước nóng tự nhiên.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Puy-de-Dôme


title: Ceratina subquadrata

text:
Ceratina subquadrata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Loài này phân bố ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1854


title: Aulacophora mimica

text:
Aulacophora mimica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ còn gọi là Rừng Sác là một quần thể gồm các loài động, thực vật rừng trên cạn và thủy sinh, được hình thành trên vùng châu thổ rộng lớn của các cửa sông Đồng Nai, sông Sài Gòn và sông Vàm Cỏ. UNESCO đã công nhận đây là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào ngày 21/1/2000 với hệ động thực vật đa dạng độc đáo điển hình của vùng ngập mặn. Nơi đây được công nhận là một khu du lịch trọng điểm quốc gia Việt Nam

Vị trí địa lý
Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ được hình thành ở hạ lưu hệ thống sông Đồng Nai – sông Sài Gòn, nằm ở cửa ngõ Đông Nam Thành phố Hồ Chí Minh. Tọa độ: 10°22’ – 10°40’ độ vĩ Bắc và 106°46’ – 107°01’ kinh độ Đông. Cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 60 km, khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ giáp tỉnh Đồng Nai ở phía Bắc, giáp biển Đông ở phía Nam, giáp tỉnh Tiền Giang và Long An ở phía Tây, và giáp tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu ở phía Đông. Tổng diện tích khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ là 75.740 ha, trong đó: vùng lõi 4.721 ha, vùng đệm 41.139 ha, và vùng chuyển tiếp 29.880 ha.
Đây là khu rừng ngập mặn với một quần thể động thực vật đa dạng, trong số đó nổi bật là đàn khỉ đuôi dài (Macaca fascicularis) cùng nhiều loài chim, cò.

Hình thành
Trước chiến tranh, Cần Giờ là khu rừng ngập mặn với quần thể động thực vật phong phú nhưng bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh. Năm 1978, Cần Giờ được sáp nhập về Thành phố Hồ Chí Minh, và năm 1979 UBND thành phố Hồ Chí Minh phát động chiến dịch trồng lại rừng Cần Giờ, thành lập Lâm trường Duyên Hải (đóng tại Cần Giờ, thuộc Ty Lâm nghiệp) với nhiệm vụ khôi phục lại hệ sinh thái ngập mặn. Diện tích rừng đã phủ xanh hơn 31 nghìn héc-ta, trong đó có gần 20 nghìn héc-ta rừng trồng, hơn 11 nghìn héc-ta được khoanh nuôi tái sinh tự nhiên và các loại rừng khác.

Ngày 21/ 01/ 2000, khu rừng này đã được Chương trình Con người và Sinh Quyển - MAB của UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển đầu tiên của Việt Nam nằm trong mạng lưới các khu dự trữ sinh quyển của thế giới.

Sự khôi phục và phát triển cũng như bảo vệ của khu rừng này ghi nhận sự đóng góp rất lớn của lực lượng thanh niên xung phong thành phố Hồ Chi Minh và nhân dân Cần Giờ. Hiện khu rừng đã được giao cho chính người dân nơi đây chăm sóc và quản lý.

Hệ sinh thái

Rừng ngập mặn Cần Giờ có điều kiện môi trường rất đặc biệt, là hệ sinh thái trung gian giữa hệ sinh thái thủy vực với hệ sinh thái trên cạn, hệ sinh thái nước ngọt và hệ sinh thái nước mặn. Rừng Cần Giờ nhận một lượng lớn phù sa từ sông Đồng Nai, cùng với ảnh hưởng của biển kế cận và các đợt thủy triều mà hệ thực vật nơi đây rất phong phú với trên 150 loài thực vật, trở thành nguồn cung cấp thức ăn và nơi trú ngụ cho rất nhiều loài thủy sinh, cá và các động vật có xương sống khác.

Về thực vật: nhiều loại cây, chủ yếu là bần trắng, mấm trắng, các quần hợp đước đôi - bần trắng cùng xu ổi, trang, đưng v.v… và các loại nước lợ như bần chua, ô rô, dừa lá, ráng, v.v… Thảm cỏ biển với các loài ưu thế Halophyla sp., Halodule sp., và Thalassia sp.; đất canh tác nông nghiệp với lúa, khoai mỡ, các loại đậu, dừa, các loại cây ăn quả. Khảo sát của Phạm Văn Ngọt và cộng sự (2007) ghi nhận rừng ngập mặn Cần Giờ có 220 loài thực vật bậc cao với 155 chi, thuộc 60 họ; trong đó, các họ có nhiều loài nhất gồm: họ Cúc (Asteraceae) 8 loài, họ thầu dầu (Euphorbiaceae) 9 loài, họ Đước (Rhizophoraceae) 13 loài, họ Cói (Cyperaceae) 20 loài, họ Hòa thảo (Poaceae) 20 loài, họ Đậu (Fabaceae) 29 loài.

Về động vật: khu hệ động vật thủy sinh không xương sống với trên 700 loài, khu hệ cá trên 130 loài, khu hệ động vật có xương sống có 9 loài lưỡng thê, 31 loài bò sát, 4 loài có vú. Trong đó có 11 loài bò sát có tên trong sách đỏ Việt Nam như: tắc kè (gekko gekko), kỳ đà nước (varanus salvator), trăn đất (python molurus), trăn gấm (python reticulatus), rắn cạp nong (bungarus fasciatus), rắn hổ mang (naja naja), rắn hổ chúa (ophiophagus hannah), vích (chelonia mydas), cá sấu hoa cà (crocodylus porosus)… Khu hệ chim có khoảng 130 loài thuộc 47 họ, 17 bộ. Trong đó có 51 loài chim nước và 79 loài không phải chim nước sống trong nhiều sinh cảnh khác nhau.,

Đây là một khu rừng mà theo đánh giá của các chuyên gia nước ngoài là được khôi phục, chăm sóc, bảo vệ thuộc loại tốt nhất ở Việt Nam và toàn thế giới. Đây cũng là địa điểm lý tưởng phục vụ cho việc nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái.

Rừng ngập mặn Cần Giờ đã trở thành "lá phổi" đồng thời là "quả thận" có chức năng làm sạch không khí và nước thải từ các thành phố công nghiệp trong thượng nguồn sông Đồng Nai - Sài Gòn đổ ra biển Đông.

Di tích lịch sử

Từ năm 1966 đến 30-4-1975, bộ đội đặc công Rừng Sác đã đánh gần 400 trận lớn nhỏ, gây thiệt hại lớn về nhân lực cũng nhue khí tài quân dụng cho đối phương. Trong tổng số hơn 1.000 lính thì có đến 860 đã hy sinh (trong đó 767 người hy sinh từ năm 1966 tới 1975), trong đó có 542 chiến sĩ đến nay vẫn chưa tìm thi hài. Ngày 23/9/1973, Đoàn 10 - Trung đoàn 10 đặc công Rừng Sác được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Ngày nay, chiến khu rừng Sác được coi là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Du lịch
Từ một vùng đất nghèo, Cần Giờ đã đổi thay khi được Thành phố Hồ Chí Minh quy hoạch và phát triển thành khu du lịch sinh thái. Năm 2000, khu du lịch sinh thái Vàm Sát nằm trong vùng lõi của khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ được thành lập, tháng 2/2003 đã được chức du lịch thế giới cũng công nhận khu du lịch Vàm Sát là một trong hai khu du lịch sinh thái phát triển bền vững của thế giới ở nước ta. Ở đây có nhiều hoạt động du lịch thú vị như tham quan Đầm Dơi, đi thuyền trên sông, thăm sân chim với rất nhiều loài chim sinh sống, tiếp xúc với đàn khỉ hoang dã, xem cá sấu săn mồi và tìm hiểu về hệ thực vật - động vật nơi đây.

Tiếp giáp về phía Nam của rừng Cần Giờ là biển Đông. Biển Đông trong xanh, bờ cát mịn, với không khí thoáng mát với một khu sinh thái, đang được xây dựng trở thành khu du lịch hiện đại.

Chú thích

Liên kết ngoài
Giới thiệu về Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ trên trang web chính thức của MAB/UNESCO
 Hai mươi năm khôi phục hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ

Địa lý Thành phố Hồ Chí Minh
C
Rừng ngập mặn
Cần Giờ


title: Salignac-de-Mirambeau

text:
Salignac-de-Mirambeau là một xã trong tỉnh tổng Mirambeau in the Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Salignac-de-Mirambeau nằm ở khu vực có độ cao từ 37-111 mét trên mực nước biển.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Salignac-de-Mirambeau trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Salignac-de-Mirambeau trên trang mạng của INSEE
 Salignac-de-Mirambeau trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Salignac-de-Mirambeau trên bản đồ nước Pháp

Salignacdemirambeau


title: Vương tộc Hannover

text:
Nhà Hannover là một triều đại hoàng gia Đức đã cai trị lãnh địa công tước Brunswick-Lüneburg (tiếng Đức: Braunschweig-Lüneburg) (từ năm 1814 được nâng lên thành Vương quốc Hannover) và Vương quốc Anh cùng Vương quốc Ireland thuộc Liên minh cá nhân giữa Anh Quốc và Hannover. Triều đại này đã kế vị nhà Stuart làm vua của Vương quốc Anh và Ireland từ năm 1714 và ở vị trí đó cho đến khi Victoria của Anh băng hà vào năm 1901. Triều đại này đôi khi được gọi là Nhà Brunswick và Lüneburg, dòng Hanover. Nhà Hanover là một nhánh nhỏ của nhà Welfen, mà nó lại là nhánh cấp cao của nhà Este. Hai vị vua đầu tiên của Anh Quốc George I của Anh và George II của Anh thuộc nhà Hannover được sinh ra ở Hannover, còn viếng thăm công quốc này.

Liên minh cá nhân chấm dứt vào năm 1837, khi ngai vàng của Hannover theo pháp luật Salic (Lex Salica) không được ban cho Victoria của Anh, mà được giao cho chú của bà, công tước của Cumberland. Ernst August I của Hannover nhờ vậy trở thành vua của Hannover.

Victoria của Anh, người cuối cùng của nhà Hannover làm vua ở Anh, là cháu gái của George III, và hậu duệ của bà ở trải khắp hầu hết các nhà hoàng gia châu Âu. Bà sắp xếp cuộc hôn nhân cho con và cháu trên khắp lục địa, ràng buộc các hoàng gia châu Âu bằng quan hệ hôn nhân. Vào năm 1910, vua Anh là cháu nội của bà, vua Nga, Đức và vua một số nước châu Âu khác là cháu ngoại, điều này khiến bà có được biệt danh "người bà của châu Âu". Bà là người giữ vương miện vua Anh cuối cùng của nhà Hanover, con trai bà là vua Edward VII thuộc về nhà Sachsen-Coburg và Gotha, dòng của cha ông, Hoàng tử Albert.

Người đứng đầu hiện hành của Nhà Hanover là Hoàng thân Ernst August của Hannover (1954).

Các Công tước và Tuyển hầu tước của Brunswick-Lüneburg
George, Công tước Brunswick-Lüneburg, được coi là thành viên đầu tiên của Nhà Hanover. Khi Công quốc Brunswick-Lüneburg bị chia cắt vào năm 1635, George thừa kế Công quốc Calenberg và chuyển nơi cư trú của mình đến Hanover. Con trai của ông, Christian Louis, thừa kế Thân vương quốc Lüneburg từ anh trai của George. Lãnh thổ Calenberg và Lüneburg sau đó được chia sẻ giữa các con trai của George cho đến khi tái thống nhất vào năm 1705 dưới thời cháu trai của ông, cũng được gọi là George, người sau đó trở thành George I của Anh. Tất cả đều giữ danh hiệu Công tước của Brunswick-Lüneburg. George, Công tước Brunswick-Lüneburg mất vào năm 1641 và được kế vị bởi:

- Christian Louis, con trai cả của Công tước George, Thân vương của Calenberg (1641 - 1648) và Thân vương của Lüneburg (1648 - 1665). Ông từ bỏ Calenburg khi trở thành Thân vương của Lüneburg.

- George William, con trai thứ 2 của Công tước George, Thân vương của Calenberg (1648 - 1665) và Thân vương của Lüneburg (1665–1705). Ông từ bỏ Calenburg sau khi trở thành Thân vương của Lüneburg sau cái chết của anh trai mình, Christian Louis.

- John Frederick, con trai thứ 3 của Công tước George, Hoàng tử của Calenberg (1665–1679).

- Ernest Augustus, con trai thứ 4 của Công tước George, Thân vương của Calenberg (1679 - 1698). Ông trở thành Thân vương của Calenberg sau cái chết của anh trai ông là John Frederick. Năm 1692, ông được phong Tuyển đế hầu của Đế quốc La Mã Thần thánh. Vợ của Ernest Augustus là Sophia của Hanover, được tuyên bố là người kế thừa ngai vàng của Vương quốc Anh theo Đạo luật Kế vị 1701, theo đó người Công giáo La Mã không được thừa kế ngai vàng. Sophia vào thời điểm đó là người theo đạo Tin Lành, đủ điều kiện thừa kế ngai vị của vua James I.

- George Louis, con trai của Ernest Augustus và Sophia của Hanover, trở thành Tuyển đế hầu kiêm Thân vương của Calenberg vào năm 1698 và Thân vương của Lüneburg khi chú của ông là George William qua đời năm 1705. Ông kế thừa quyền thừa kế ngai vàng Vương quốc Anh sau khi mẹ của ông qua đời vào năm 1714.

Tham khảo

Fraser, Flora. Princesses: The Six Daughters of George III. Knopf, 2005.
Plumb, J. H. The First Four Georges. Revised ed. Hamlyn, 1974.
Redman, Alvin. The House của Hannover. Coward-McCann, 1960.
Van der Kiste, John. George III’s Children. Sutton Publishing, 1992.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Official website of the House of Welf
 Royal Family of Great Britain  including the Houses của Hannover, Saxe-Coburg and Gotha và Windsor.
 Chronology of the House của Hannover
 Genealogy of the House của Hannover
 Succession laws in the House of Welf

Nhà Hannover
Lịch sử Hannover (vùng)
Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Đức
Hannover


title: Tống Thái Tổ

text:
{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Tống Thái Tổ
| tên gốc = 宋太祖
| tước vị = Hoàng đế Trung Hoa
| thêm = china
| hình = Song Taizu.jpg
| cỡ hình = 250px
| ghi chú hình = Tranh vẽ Tống Thái Tổ.
| chức vị = Hoàng đế Đại Tống
| tại vị = 4 tháng 2 năm 960 – 14 tháng 11 năm 976 ()
| kiểu tại vị = Trị vì
| tiền nhiệm = Sáng lập triều đại
| nhiếp chính =
| kế nhiệm = Tống Thái Tông
| hoàng tộc = Nhà Bắc Tống
| kiểu hoàng tộc = Triều đại
| tên đầy đủ = Triệu Khuông Dận (趙匡胤)
| niên hiệu = </small>
Kiến Long (建隆: 960 - 963)
Càn Đức (乾德: 963 - 968)
Khai Bảo (開寶: 968 - 976)
| kiểu tên đầy đủ = Tên thật
| miếu hiệu = Thái Tổ (太祖)
| thụy hiệu = <font color="grey">Khải Vận Lập Cực Anh Vũ Duệ Văn Thần Đức Thánh Công Chí Minh Đại Hiếu Hoàng đế (啓運立極英武睿文神德聖功至明大孝皇帝)
| cha = Triệu Hoằng Ân
| mẹ = Chiêu Hiến thái hậu
| sinh = <ref>Ghi chú chung: Ngày tháng lấy theo lịch Julius.Không phải lịch Gregory đón trước.</ref>
| nơi sinh = Lạc Dương, Trung Quốc
| mất =
| nơi mất = Trung Quốc
| nơi an táng = Vĩnh Xương lăng (永昌陵)
}}
Tống Thái Tổ (chữ Hán: 宋太祖, 21 tháng 3, 927 - 14 tháng 11, 976), tên thật là Triệu Khuông Dận (趙匡胤, đôi khi viết là Triệu Khuông Dẫn), tự Nguyên Lãng (元朗), là vị Hoàng đế khai quốc của triều đại Nhà Tống trong lịch sử Trung Quốc, ở ngôi từ năm 960 đến năm 976.

Tiểu sử của ông được ghi tại Tống sử, quyển 1-3 "Thái Tổ bản kỷ". Năm 960 vạch ra kế hoạch Binh biến Trần Kiều đoạt được chính quyền nhà Hậu Chu, lấy đất Tống Châu nơi Triệu Khuông Dẫn được phong làm Quy Đức quân Tiết độ sứ để làm quốc hiệu, lập nên Hoàng triều Tống. Ông là hoàng đế Nhà Tống duy nhất có xuất thân võ tướng, tất cả các hoàng đế sau của Nhà Tống đều là thư sinh.

Tống Thái Tổ trong lịch sử thường được đánh giá ngang với các bậc đại đế như Tần Thủy Hoàng, Hán Vũ Đế, Đường Thái Tông. Ông sáng lập ra vương triều Tống, gần như thống nhất đất nước đến khi mất. Trong thời gian trị vì Thái Tổ đã tiêu diệt và sáp nhập Nam Đường, Hậu Thục, Nam Hán và Kinh Nam vào bản đồ Nhà Tống, chỉ còn lại Bắc Hán, chấm dứt thời loạn lạc cát cứ Ngũ Đại Thập Quốc của các tiết độ sứ suốt mấy chục năm từ cuối thời Đường. Ông còn thực hiện cải cách hành chính tập trung binh quyền, giảm sưu thuế, trả lại đất đai cho dân nghèo, mở khoa cử tuyển nhân tài từ những người đọc sách tầng lớp dưới. Những việc làm trên đã giúp Nhà Tống mới thành lập được ổn định và trở thành vương triều thống trị Trung Quốc hơn 300 năm. Ông còn là hoàng đế nhân từ nổi tiếng trong lịch sử, không sát hại các công thần như các hoàng đế khai quốc khác ví dụ như Lưu Bang hay Chu Nguyên Chương.

Năm 976, Tống Thái Tổ bất ngờ qua đời, sử sách ghi lại nói rằng ông bị bệnh, ngôi vua được truyền lại cho người em là Triệu Quang Nghĩa, tức là Tống Thái Tông. Tuy nhiên việc này đã bị người đương thời cũng như hậu thế nghi ngờ về tính chân thật, nhiều người cho rằng chính em trai đã sát hại ông để đoạt ngôi báu và các con ông cũng bị ám hại sau đó. Nghi án này mãi đến nay vẫn là một bí ẩn.

 Tiểu sử
Triệu Khuông Dẫn xuất thân từ một gia đình dòng dõi quan lại. Ông tổ Triệu Thiệu làm Huyện lệnh đời Đường; ông cố Triệu Đình Lịch làm quan phiên trấn, thăng dần đến Ngự sử Trung thừa: ông nội Triệu Kính lần lượt làm Thứ sử  Doanh Châu, Tô Châu và Trác Châu. Cha Triệu Khuông Dận là Triệu Hoằng Ân, một quan võ có tài cưỡi ngựa bắn cung, làm Chỉ huy sứ Đệ nhất quân thiết kỵ của nhà Hậu Chu, sau làm Hữu Sương Đô Chỉ huy sứ, lĩnh chức Phòng ngự sứ Nhạc Châu, theo Chu Thế Tông đánh Hoài, có công lần lượt lại được phong Kiểm hiệu Tư đồ, tước Thiên Thủy Huyện Nam. Năm 927, Triệu Khuông Dẫn được sinh ra ở Lạc Dương.

Cha con Triệu Khuông Dẫn đều là quan Cấm binh đời Hậu Chu, vinh quang một thời. Triệu Khuông Dận không những có tài võ nghệ siêu quần mà còn rất hiếu học, hiểu được đường lối trị quốc bình thiên hạ. Bất kể trên lưng ngựa hay ở nhà, lúc nào trên tay ông cũng có một quyển sách, không bao giờ ngưng học tập. Từ trong sách vở ông đã tăng thêm nhiều kiến thức, lĩnh hội được vô số tinh hoa, thu lượm được nhiều điều bổ ích.

Triệu Khuông Dẫn là người dũng cảm. Có lần ông bị thách thuần phục một con ngựa hoang mà không dùng yên cương. Ông nhảy lên ngựa, chẳng ngờ tính nó dữ quá, hất ông ra. Đầu ông đập ngay vào cửa thành. Ông bật dậy được ngay, túm lấy bờm nó mà ghì xuống, qua hồi lâu cuối cùng con ngựa cũng chịu phục. Bản thân ông thì không bị thương.

Sau nhiều năm phiêu bạt, vào năm 949, Triệu Khuông Dẫn tòng quân cho nhà Hậu Hán vào dưới trướng của đại tướng Hậu Hán lúc đó là Quách Uy.

 Dưới thời Hậu Chu
Năm 951, Quách Uy nổi loạn và lập ra nhà Hậu Chu. Vì tài võ nghệ siêu quần của mình, Triệu Khuông Dẫn được phong làm Điện tiền Chỉ huy sứ. Dưới thời Thế Tông Sài Vinh, ông được cất nhắc làm chỉ huy kị binh.

Sự nghiệp của Triệu Khuông Dẫn phất lên nhờ vào chiến thắng trong trận Cao Bình, chống lại liên quân Bắc Hán và Khiết Đan.

Chiến tranh bắt đầu khi Thế Tông lên ngôi, uy hiếp Bắc Hán làm vua Bắc Hán là Lưu Sùng phải liên minh với nước Liêu. Ban đầu, quân tiên phong Hậu Chu bị liên quân đánh tan. Thấy tình hình đó, Triệu Khuông Dẫn dẫn 4000 cấm quân chống lại quân Liêu. Được Triệu Khuông Dẫn cổ vũ, sĩ khí quân Chu tăng cao, Triệu Khuông Dẫn đích thân xông vào trận làm gương, làm cho quân sĩ ai cũng cố sức mà đánh. Quân Hậu Chu đã thành công ngăn được quân Liêu đến khi viện quân đến, sau đó phản công bức quân Bắc Hán phải lùi về Thái Nguyên.

Sau trận này, Triệu Khuông Dẫn được Thế Tông thăng chức làm Chỉ huy Cấm quân, được lệnh tái tổ chức và huấn luyện lực lượng này. Trong thời gian này, ông đã tập trung được quanh mình một lực lượng văn thần võ tướng đông đảo như Phan Mĩ, Thạch Thủ Tín, Tào Bân, Triệu Phổ, Triệu Khuông Nghĩa,...

Trước khi Hậu Chu Thế Tông mất, Triệu Khuông Dẫn được phong làm Tiết độ sứ, gần như nắm hết quân quyền cả nước.

 Binh biến Trần Kiều

Năm 959, Hậu Chu Thế Tông qua đời khi đang đánh Liêu. Ngai vàng được truyền cho đứa con là Sài Tông Huấn mới 7 tuổi.

Năm 960, có tin đồn liên quân Bắc Hán và Liêu lại nhăm nhe tấn công Hậu Chu. Sài Tông Huấn tuổi nhỏ, lại là mẹ góa con côi, ra lệnh cho Triệu Khuông Dẫn, lúc này là Thái úy, đem quân đi đánh.

Khi quân của Triệu Khuông Dẫn đi được 40 dặm thì có người nhìn thấy 2 mặt trời đánh nhau. Mọi người cho rằng đây là việc chuyển giao Thiên mệnh, khí số Hậu Chu đã hết, Thiên mệnh ứng trên người Triệu Khuông Dẫn. Quân sĩ thấy thế ai cũng reo lên, các tướng lĩnh thì xin Triệu Khuông Dẫn nắm lấy hết binh quyền mà tự lập. Triệu Khuông Dẫn còn do dự, em của ông là Triệu Khuông Nghĩa và mưu sĩ Triệu Phổ liền lấy hoàng bào khoác lên mình ông. Đến đây thì ông đồng ý tự lập, nhưng bắt các tướng thề phải trung thành tuyệt đối với mình, các tướng và quân sĩ đều phát lời thề.

Triệu Khuông Dẫn lập tức dẫn quân về kinh đô Biện Kinh (汴京) và kéo thẳng vào thành. Bị bất ngờ, triều đình Hậu Chu thấy không thể phản kháng lại, đều cùng quỳ xuống tôn ông lên làm vua. Triệu Khuông Dẫn lên ngôi, đặt tên nước là Đại Tống.

Sài Tông Huấn và mẹ được tha chết và phong làm vương, thế tập và ăn lộc phiên vương nhưng đời đời không được đụng đến chính sự. Nhà họ Sài còn được ban cho đơn thư thiết khoán có tác dụng miễn tử.

 Thống nhất đất nước
 Thu phục các đối thủ
Sau khi lên ngôi được 4 năm (964), Triệu Khuông Dận bắt đầu cuộc chiến tranh thống nhất đất nước. Lúc Tống Thái Tổ mới lên ngôi, Nhà Tống có 118 châu, mười mấy tiết độ sứ: Thành Đức, Bảo Nghĩa, Nghĩa Vũ, Kiến Hùng, Chương Tín, Trấn Ninh, Sơn Nam Tây đạo, Trường Xuân, Thiên Bình, Quy Đức, Thiên Hùng, Tuyên Vũ, Vũ Ninh, Định Quốc, Bảo Đại, An Quốc. Dân số 96 vạn hộ, các nước khác là 254 vạn hộ. Đứng trước đặc điểm Bắc mạnh Nam yếu, để tránh cuộc đọ sức trực tiếp với nước Liêu, ông đã thay đổi phương châm dụng binh của Chu Thế Tông, đề ra chiến lược thống nhất "trước Nam sau Bắc" (tiên Nam hậu Bắc), ông đã dùng thời gian 13 năm, thống nhất tất cả các khu vực phía nam, chỉ còn lại Bắc Hán. Về cơ bản, ông đã khôi phục được bản đồ hoàn chỉnh. Kết thúc cuộc chiến tranh loạn lạc xâu xé nhau, thống nhất phần lớn Trung Quốc, đó là công lao lớn nhất của cả đời Triệu Khuông Dận.

Năm 962, Nhà Tống thôn tính Kinh Nam, Hồ Nam.

Năm 965, Thái Tổ cho 2 đạo quân chia làm 2 đường đánh Hậu Thục. Chưa tới 60 ngày thì vua Hậu Thục là Mạnh Sưởng ra hàng, Hậu Thục diệt vong.

Năm 970, Thái Tổ sai Phan Mĩ đem quân đánh Nam Hán. Vua Nam Hán là Lưu Sưởng đầu hàng, Nhà Tống sáp nhập Nam Hán. Lúc Lưu Sưởng đến chầu Thái Tổ, vua ban cho chén rượu. Lưu Sưởng sợ quá, khóc lóc không dám uống, vì khi làm vua Lưu Sưởng hay giết đại thần bằng cách này. Thái Tổ cười lớn, sai người đem chén rượu lại rồi uống sạch.

Năm 975, Thái Tổ sai Tào Bân đem quân đi đánh Nam Đường, dùng quân Ngô Việt phụ giáp công. Vua Nam Đường là Lý Dục đầu hàng, Nam Đường mất.

Ngoài ra Thái Tổ còn 3 lần đem quân đánh Bắc Hán ở Thái Nguyên nhưng lần nào cũng có quân Liêu đến cứu nên không hạ được, phải lui về. Năm 968, Thái Tổ thân chinh đem quân đánh Bắc Hán. Quân Tống sĩ khí đang hăng, mấy ngày đã phá được quân Bắc Hán đánh thẳng tới kinh đô Thái Nguyên và vây hãm vua Bắc Hán là Lưu Sùng. Tuy nhiên nghe tin nước Liêu phái quân đến cứu đã làm thay đổi tình thế, quân Bắc Hán liều chết tử thủ làm quân Tống không sao hạ được thành và Tống Thái Tổ buộc phải rút quân vì không muốn bị tấn công từ hai phía và vì thiếu khuyết một đội kỵ binh có thể đối mặt trực diện với quân Liêu. Hai cuộc tấn công sau cũng không đem lại nhiều kết quả khả quan cho Nhà Tống. Phải đến đời Tống Thái Tông, Nhà Tống mới khuất phục được Bắc Hán.

Triệu Khuông Dận thống nhất đất nước, một mặt dựa vào vũ lực, một mặt cũng dựa vào chiến tranh tâm lý. Việc thay đổi triều đại trong lịch sử đều ngập tràn xương máu và lòng hận thù tàn khốc, Triệu Khuông Dận đã đi theo con đường khác, Đối với các quốc vương đã mất đi quyền lực, ông tiếp đãi bằng lễ, gửi đến sự chân thành, làm cho thế lực phản đối thuận theo mình. Cung Đế Sài Tông Huấn bị phế, Triệu Khuông Dẫn đối đãi rất tốt. Khi Tông Huấn bị bệnh chết, đích thân Triệu Khuông Dận phát tang và để tang. Khi Hậu Chủ Lý Dục nhà Nam Đường đầu hàng vào năm Khai Bảo thứ 8 (975), Triệu Khuông Dận "ngự trên cửa Minh Đức thấy Lý Dục ở dưới lầu, đã không bắt làm lễ nghi như tù binh", lại còn "phong cho Lý Dục làm Vi Mệnh Hầu và ban chức tước cho con em và các thân cận của họ Lý". Sau khi Vua Hậu Thục là Mạnh Sưởng đầu hàng vào tháng 1 năm Càn Đức thứ 2 (965), Triệu Khuông Dận "ngự tại điện Sùng Nguyên đón tiếp với lễ nghi đầy đủ" và ban thưởng rất nhiều. Vua Ngô Việt Tiền Hoằng Thục tỏ ý quy phục, được phong ngay làm Binh mã Đại nguyên soái. Đích thân Triệu Khuông Dận đi kiểm tra công việc chuẩn bị và tiếp đón Tiền Lưu nhập cung, rồi đích thân tiếp kiến, cho phép Tiền Lưu đeo kiếm vào điện, dâng thư, ban chiếu không nhắc đến tên thường. Vua Nam Hán Lưu Sưởng bị bắt vào kinh, Triệu Khuông Dận tha tội không hỏi, lại phong tước Ân xá Hầu. Triệu Khuông Dẫn đã ưu đãi mấy ông vua mất nước này, không những đã an ủi một số lớn những nhân sĩ đã trung hiếu với các chính quyền vong quốc đó, lại còn nắm trong tay cả một vùng đất rộng lớn hoàn chỉnh an toàn, cái được thật là to lớn. Đó là cách làm của một người có tầm nhìn chính trị.

 Thu phục lòng dân
Người được lòng dân sẽ được cả thiên hạ, phàm là người tranh giành đất nước thì đều biết nói như vậy, nhưng làm được thật là khó. Biết bao võ tướng buông thả quân đội, cho chém giết bừa bãi coi thường mạng người. Tống Thái Tổ cầm quân đánh trận, không hề động chạm đến dân. Sau khi làm vua, ông càng nhận thấy rõ thống nhất và yên bình mới là mục đích của chiến tranh, phản đối việc lạm sát. Mỗi một trận chiến ông đều căn dặn các chủ soái không được lấy việc giết nhiều người làm chiến công, mà lấy việc thu phục lòng dân là trên hết, ông nhắc đi nhắc lại là chiếm đất phải yên dân không được cướp bóc. Trước khi tấn công Hậu Thục, ông nói với tướng Tào Bân: "không được hại dân lành", lại hạ chiếu cho các tướng tá đánh Hậu Thục, bắt những người lấy tiền của người Thục phải trả lại ngay cho chủ. Trong trận chiến Giang Nam, lại yêu cầu Tào Bân: "không được kinh hãi thần dân, cần phải mở rộng uy tín". Ông còn nói: "khi đã vào thành, không được chém giết bừa bãi, không được hại một người nào trong nhà Lý Dục".

Phương châm yên dân của Tống Thái Tổ được các tướng lĩnh chấp hành triệt để và kiềm chế cấp dưới. Tào Bân khi vây hãm Đô thành Kim Lăng của Nam Đường, khi sắp lấy được thành thì ông đột ngột bị bệnh. Khi các tướng sĩ đến thăm, ông đã nói ra nỗi lo lắng của mình: "Bệnh của tôi không phải là thuốc men có thể trị khỏi được, chỉ cần các ông hứa chắc với tôi là khi vào thành sẽ không giết hại một ai cả thì bệnh của tôi sẽ khỏi ngay" (Tống sử, "Tào Bân truyện"). Cho đến khi các tướng đồng thanh hứa rồi thắp nhang thề, thì bệnh khỏi ngay. Tào Bân làm như thế là để chấp hành mệnh lệnh của Tống Thái Tổ. Thời Ngũ đại, nhân dân đã phải chịu bao khổ nhục tàn bạo của lính tráng, nên một khi gặp được tướng soái nhân nghĩa thì chào đón rất nồng nhiệt. Vì thế việc Tống Thái Tổ bình định nhanh chóng Nam Bắc Trường Giang, hoàn toàn không phải ngẫu nhiên. Ông khoan dung nhân nghĩa thương dân, đã hình thành một sự trái ngược tích cực với những kẻ thống trị thời kỳ sau của các chính quyền cát cứ như Tần Thủy Hoàng, Tùy Dạng Đế... Mạnh Tử nói: "người nhân nghĩa không ai đánh nổi". Tống Thái Tổ chính là một con người vô địch như vậy.

 Củng cố nền thống nhất
 Khống chế binh quyền
Sau khi thống nhất toàn quốc, một vấn đề khác vẫn canh cánh trong lòng của Triệu Khuông Dận là làm sao chấm dứt được những rối loạn phân chia từ thời Ngũ đại, thực hiện sự thống trị yên ổn lâu dài. Tháng 7 năm Kiến Long thứ 2 (961), Triệu Khuông Dận và Triệu Phổ có một cuộc bàn luận rất quan trọng, biểu thị một cách rõ ràng luồng tư tưởng tăng cường tập quyền trung ương. Triệu Khuông Dận hỏi Phổ: "Từ cuối Đường cho đến nay, thay đổi tám họ vua, chiến tranh triền miên, dân sinh khổ cực, nguyên nhân la ở đâu? Nay ta muốn yên thiên hạ, nước nhà trường tồn, thì phải làm thế nào? ". Triệu Phổ trả lời: "Bệ hạ nói đến điều này, là phúc cho thiên hạ lắm, và cũng không khó khăn gì, chỉ tại vua thì yếu mà bề tôi thì mạnh mà sinh ra. Nay muốn trị yên, thì phải đoạt lại quyền của họ, khống chế tiền bạc lương thảo của họ, thu hồi tinh binh của họ, thì thiên hạ sẽ yên." Triệu Phổ đã chỉ ra hai điều cốt yếu: một là quyền lực của quân nhân lớn quá mà thao túng vận mệnh đất nước. Cương lĩnh chấp chính của Triệu Khuông Dận đã lấy tư tưởng này làm cơ sở.

Trong một bữa tiệc, Tống Thái Tổ khuyên các tướng lĩnh hãy giữ mãi sự giàu sang, mượn thú vui thanh sắc, thú chơi ngựa hay chó quý để hưởng thụ cuộc đời. Các tướng thống lĩnh Cấm quân là Thạch Thủ Tín, Vương Thẩm Kỳ và một số người sợ uy lực, đã giao quyền một cách hòa bình, sử sách đã gọi đó là chung rượu giả binh quyền. Tiếp đó, Mộ Dung Diên Chiêu, Hàn Lệnh Khôn bị đoạt chức Cấm quân, một người được điều đi làm Tiết độ sứ Sơn Nam, một người tới Thành Đức. Để tập trung binh quyền, Triệu Khuông Dận còn quy định chính Hoàng đế trao quyền quân quản Cấm quân, và có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Như vậy, "tướng không được chuyên quyền nắm binh của mình", "lính không có vị tướng lâu dài, tướng không có đạo quân lâu dài", đã loại trừ được khả năng phát động chính biến. Điện tiền Đô Chỉ huy, Bộ quân Đô Chỉ huy, Mã quân Đô Chỉ huy là ba chỉ huy Cấm quân, kìm giữ lẫn nhau, chỉ có quyền giữ quân mà không được quyền phát binh. Ngược lại, Viện Khu mật trên danh nghĩa là có quyền điều động quân đội, nhưng lại không có quyền nắm quyền. Chia quyền nắm quân và phát binh, thực chất là tập trung toàn bộ quyền lực vào tay Hoàng đế. Ngoài Cấm quân còn có ba loại quân là Sương binh, Hương binh và Phiên binh, đều là quân địa phương và thực lực có hạn. Các tướng trấn giữ biên cương dẫu có muốn làm phản cũng không được. Triệu Khuông Dận từ việc nắm binh quyền, khống chế Cấm quân để bài trừ tận gốc sự cát cứ, phân chia, là điều mấu chốt cho việc củng cố nền thống nhất, ổn định tình hình chính trị.

 Quân sự
Vì Tống Thái Tổ thực hiện tập trung binh quyền nên lực lượng quân đội chính quy Nhà Tống chỉ có Cấm quân. Lực lượng cấm quân bao gồm nhiều binh chủng như bộ binh, cung thủ, pháo binh nhưng thiếu nhất là kỵ binh.

Hậu Tấn Cao Tổ Thạch Kính Đường đã đem tặng mười sáu châu Yên Vân cho nước Liêu của người Khiết Đan. Khu vực này từ thời Hán, Đường đã là nơi chuyên cung cấp chiến mã và kỵ binh cho đế quốc, một lực lượng đem lại sức mạnh bất ngờ trong chiến đấu và có khả năng truy kích kẻ thù cũng như rút lui nhanh nhẹn. Việc làm này đã làm cho Nhà Tống thiếu đi một sức mạnh to lớn cho quân đội, lúc nào cũng phải ở vào thế bị động phòng thủ trước các cuộc tấn công của các nước Liêu Hạ và phải chống lại bằng nỏ cứng và pháo binh, nếu quân Tống rời khỏi thành trì để giao chiến hay truy kích quân địch thì thất bại gần như không tránh khỏi. Vì thế nên suốt đời Thái Tổ luôn muốn khôi phục 16 châu Yên Vân, còn hứa tướng nào làm được sẽ phong vương. Tuy nhiên các lần bắc phạt của ông đều thất bại do thiếu 1 đội kỵ binh đủ ngăn được sự tiếp viện của quân Liêu. Nhà Tống không bao giờ có thể lấy lại được 16 châu Yên Vân.

Thủy quân Nhà Tống cũng đóng góp một vai trò quan trọng trong quân đội. Nhờ có thủy quân mà Thái Tổ dễ dàng đánh bại các nước phía nam sông Trường Giang và thủy quân cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng thủ trước quân xâm lược phương bắc vào thời Nam Tống.

Việc Thái Tổ trọng dụng văn quan làm cho tầng lớp võ nhân rơi xuống vị trí thấp kém trong xã hội, đãi ngộ thấp kém làm cho quân tướng không hết sức chống giặc và việc để quan văn cầm quân đã gây nhiều thảm họa vào đời sau.
 Cải cách chế độ quan lại
Cơ quan trung ương vẫn có Tể tướng, sử dụng danh hiệu Đổng bình chương sự, nhưng bổ sung thêm Tham tri chính sự làm Phó tể tướng, mục đích là để phân chia quyền lực của Tể tướng. Đồng thời quy định mọi việc quân sự, hành chính, điều động Cấm binh do Khu mật sứ nắm giữ, nhằm đối lập với Tể tướng. Chính quyền và quân quyền trực tiếp theo lệnh Hoàng đế. Quyền tài chính do Tam ti sứ điều hành, phụ trách chi tài chính toàn quốc, gọi là "Kế tướng", quyền lực không thua gì Tể tướng và Khu mật sứ, phòng ngừa một mình Tể tướng nắm giữ quyền lực quá lớn. Còn lập ra các chức vụ Khu mật Phó sứ, Tam ti Phó sứ, càng thuận lợi cho việc chỉ huy của Hoàng đế.

Với chính quyền địa phương cũng áp dụng hàng loạt biện pháp. Từ cuối Nhà Đường tới thời Ngũ đại, Tiết độ sứ cát cứ một phương hoặc kiêm một số quận, gọi là "chi quận". Trong quá trình thống nhất đất nước, Triệu Khuông Dận xóa bỏ chi quận, thay đổi do trung ương trực tiếp quản lý. Tiết độ sứ đời Tống chỉ là một chức vụ không có quyền hành, để ban cho những tông thất hoặc ngoại thích, những công thần bãi chính về quê hoặc vinh hàm dành cho Tể tướng. Hành chính địa phương của Nhà Tống chia ra làm hai cấp là châu và huyện, lại lập ra Thông phán do trung ương trực tiếp cắt cử.

Họ cùng cai trị với Tri châu, Tri huyện và giám sát hành động của Tri châu, khống chế lẫn nhau, không ai có thể chuyên quyền.

Từ đời Đường trở đi, phiên trấn như một cái đuôi lớn không chịu vẫy theo cái đầu (thế lực mạnh không theo chỉ huy của trung ương), có quyền lớn về tài chính. Năm Càn Đức thứ 3 (965), Triệu Khuông Dận lại hạ lệnh "các châu, ngoài việc chi phí, phàm là vàng bạc, vải vóc để phục vụ quân đội, đều nộp về Kinh đô, không được chiếm giữ" (Tục tư trị thông giám trường biên, quyển 2). Triệu Khuông Dận lại thu quyền tài chính của địa phương, các quan lại phiên trấn vì không có lương thảo cho quân đội, trong kho không có vàng bạc nên không thể làm phản.

Thời nhà Hán và thời Ngụy Tấn, chính quyền trung ương bị thống trị bởi giai cấp thế gia sĩ tộc, đời đời truyền nối nhau lũng đoạn con đường làm quan dựa theo chế độ "Cửu phẩm trung chính". Thời Tùy, Đường đã bỏ chế độ này, lập khoa cử để tuyển nhân tài từ dân gian nhưng không nhiều, quan lại triều đình vẫn chủ yếu đến từ thế gia sĩ tộc. Tống Thái Tổ cho cải cách khoa cử, tăng cường đãi ngộ cho văn nhân để tuyển dụng người đọc sách trong dân gian vào triều làm quan, tránh tình trạng quan chức bị cha truyền con nối bởi việc lũng đoạn của sĩ tộc. Nhà vua còn cho lập các thư viện, văn đàn, những nơi mà văn nhân có thể tụ tập công khai để thảo luận chính sự và phát biểu ý kiến. Nhà Tống là thời đại phong kiến được phát biểu thời sự tự do nhất mà không sợ trừng phạt. Việc này đã tạo tiền đề cho sự phát triển khoa học, sự ra đời các cải cách kinh tế và các thành tựu về nghệ thuật và văn chương.

 Ngoại giao
Sau khi nhà Tống thay thế nhà Hậu Chu, nhà Tống và nhà Liêu đã có thời gian hòa bình. Tuy nhiên vẫn còn hai vấn đề tranh chấp là Mười sáu châu phía Bắc và nhà nước Bắc Hán thuộc sự bảo hộ của nhà Liêu. Nhưng trong triều đại của vua Liêu Mục Tông của nhà Liêu, vấn đề này được giải quyết và hai nước Tống, Liêu bắt đầu qua lại với nhau và thương mại với nhau.

Năm 962, vua Cao Ly Quang Tông của Cao Ly lập liên minh với nhà Tống (đời vua Tống Thái Tổ) ở miền trung Trung Quốc và theo đuổi chính sách bành trướng về phía bắc. Ngoài ra, quốc gia của người Bột Hải là Định An Quốc (đời vua Liệt Vạn Hoa) ở vùng giữa sông Áp Lục còn tiến hành lập liên minh với nhà Tống và Cao Ly để chống lại nhà Liêu (đời vua Liêu Mục Tông).

Năm 970, vua Liệt Vạn Hoa của Định An Quốc phái sứ giả sang nhà Tống (đời vua Tống Thái Tổ) để thiết lập quan hệ ngoại giao lâu dài giữa hai nước Định An Quốc và nhà Tống.

 Qua đời
Sử sách chép lại rằng tháng 11 năm 976, Tống Thái Tổ qua đời, thọ 50 tuổi. Vì con ông còn nhỏ nên em ông là Triệu Quang Nghĩa lên thay, tức là Tống Thái Tông.

Theo một số tư liệu, người góp công lớn nhất vào việc lên ngôi của Thái Tông là Đỗ Thái hậu. Gia đình Tống Thái Tổ đời đời làm võ tướng, chỉ có Triệu Quang Nghĩa là người đọc sách nên được Thái hậu yêu lắm. Một năm sau khi lên ngôi, Thái Tổ được mẹ là Đỗ Thái hậu triệu tới trước giường. Thái hậu hỏi vua về việc lập người kế vị, vua cho rằng mình còn trẻ, nói việc này hãy còn sớm. Thái hậu bảo rằng: "Hoàng thượng biết vì sao Hậu Chu mất không? Là vì họ đưa một đứa trẻ 7 tuổi lên làm vua", lại thúc giục vua nên lập em trai để kế vị, tránh vào vết xe đổ của Hậu Chu. Thái Tổ bất đắc dĩ phải hứa với Thái hậu cho Triệu Quang Nghĩa kế vị. Tuy nhiên về sau, các con ông bắt đầu trưởng thành, thêm vào một số thân tín cho rằng ngôi vua trước nay chỉ có cha truyền con nối, chẳng mấy ai truyền ngôi cho em, nên Thái Tổ đã có ý muốn truyền lại ngôi cho con nhưng ông đã mất trước khi kịp thực hiện việc lập Thái tử. Thái Tổ qua đời, tôn thất hùng mạnh nhất là Triệu Quang Nghĩa nắm quyền hết phủ Khai Phong, lại vin vào lời hứa của Thái Tổ trước kia nên dễ dàng lên ngôi.

Một số nhà nghiên cứu tỏ ra nghi ngờ về cái chết của Tống Thái Tổ và cho rằng ông bị chính người em Quang Nghĩa hãm hại để giành ngôi báu khi ông ốm trên giường bệnh. Câu chuyện này trở thành một nghi án nổi tiếng đời Tống với tên gọi Phủ thanh chúc ảnh.

Tương truyền, vào đêm hôm trước khi Thái Tổ mất, ông đã cho truyền em trai là Tấn Vương Triệu Quang Nghĩa vào cung uống rượu. Thái giám cung nữ đều bị đuổi ra ngoài, trong phòng chỉ còn 2 anh em ông. Bọn người hầu ở ngoài đến nửa đêm thì nhìn vào trong phòng thấy xuất hiện bóng của 1 người thứ ba, lúc đó cũng nghe thấy tiếng rìu và tiếng la của Thái Tổ, nhưng đã được dặn trước nên không ai dám vào xem. Sáng hôm sau, Triệu Quang Nghĩa bước ra ngoài, tuyên bố là hoàng đế đã băng hà và truyền lại ngôi báu cho mình.

Về sau, Tống Thái Tông truyền ngôi cho con cháu mình, không trả lại ngôi cho con của Thái Tổ. Bản thân con Thái Tổ (Triệu Đức Chiêu) sau đó cũng bị chết một cách không rõ ràng. Tuy nhiên, khi Tống Cao Tông (1127–1161) không có con trai nối dõi, ông đã chọn một hậu duệ của Thái Tổ làm người nối ngôi để kế vị vào năm 1161. Sau năm 1161, tất cả các hoàng đế nhà Tống tiếp theo đều là hậu duệ của Tống Thái Tổ thông qua hai con trai của ông, là Triệu Đức Chiêu và Triệu Đức Phương

Sau khi qua đời, miếu hiệu của ông là Thái Tổ (太祖), thụy hiệu là Khải Vận Lập Cực Anh Vũ Duệ Văn Thần Đức Thánh Công Chí Minh Đại Hiếu Hoàng đế (啓運立極英武睿文神德聖功至明大孝皇帝). Ông được an táng ở Vĩnh Xương lăng (永昌陵).

Trong thời gian ở ngôi, ông đặt 3 niên hiệu:
 Kiến Long (建隆) 2/ 960 – 11/ 963
 Càn Đức (乾德) 11/ 963 – 11/ 968
 Khai Bảo (開寶) 11/ 968 – 11/ 976

 Nhận xét chung
Triệu Khuông Dận chiếm đoạt dược chính quyền Hậu Chu chỉ có được một dải Hoàng Hà của Trung nguyên, phía Bắc có nước Liêu hùng mạnh, Thái Nguyên có Bắc Hán; hai bờ Nam Bắc Dương Tử lại có Nam Đường, Ngô Việt, dưới nữa có nước Nam Hán..., gồm sáu, bảy chính quyền cát cứ. Cục diện ấy không thể dai dẳng được nữa. Hậu Chu Thế Tông có chí thống nhất đất nước, nhưng không may qua đời quá sớm, nghiệp lớn chưa thành, mọi việc đều đổ dồn lên vai của Triệu Khuông Dận, như là một sứ mạng lịch sử vậy.

Tống Thái Tổ làm vua được 16 năm, ông đã dốc toàn lực thống nhất đất nước, kết thúc thời rối loạn và chia cắt của thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc, giải quyết một cách triệt để tình thế hỗn loạn, phiên trấn loạn chính từ cuối đời Đường. Ông còn tăng cường chế độ tập quyền trung ương, đây là sự cống hiến to lớn của ông đối với lịch sử. Nền chính trị của Bắc Tống ổn định, thúc đẩy sự cải cách về phương thức chiếm hữu ruộng đất và phương thức bóc lột từ thời kỳ giữa Nhà Đường trở lại, làm cho sự phát triển của kinh tế và văn hóa phong kiến vượt lên một tầng bậc mới.

Nhưng cái gì cũng có tính hai mặt. Tống Thái Tổ đã không lường trước được rằng, hàng loạt những biện pháp tập trung quyền lực về quân đội và chính trị, tăng cường quyền lực Hoàng đế, tước bớt quyền hành của võ tướng, đã dẫn đến việc làm cho Bắc Tống giàu mà không mạnh, cơ bản về sau khi thu phục Bắc Hán thì quân đội nhà Tống từ từ suy giảm khả năng tác chiến hay phòng ngự, tướng không biết lính, lính không quen tướng, sức chiến đấu xuống thấp. Cơ cấu quan liêu chồng chất, cản trở lẫn nhau, hiệu quả làm việc rất thấp. Bắc Tống thường xuyên rơi vào tình thế bị tiến công từ các láng giềng như Liêu, Tây Hạ. Khi Liêu bị diệt thì Kim thay Liêu còn mạnh hơn, cuối cùng Bắc Tống nước mất nhà tan, hai Hoàng đế Huy Tông và Khâm Tông trở thành hai vị vua mất nước.

Nhà vua muốn thay thế võ tướng nên trọng dụng các thành viên Tôn thất, cho em trai là Triệu Quang Nghĩa cai quản kinh đô và phủ Khai Phong, cuối cùng thì Quang Nghĩa lấy được ngôi vua. Các con ông bị nghi là do Quang Nghĩa ám hại để đảm bảo cho ngai vàng. Triệu Quang Nghĩa về sau rút được bài học của anh, cấm không cho Tôn thất can chính, lại chèn ép em trai là Triệu Đình Mỹ tới mức phải tự sát. Triệu Quang Nghĩa còn hạ lệnh con cháu không được rời kinh thành để dễ khống chế, nhưng lại khiến cho vào loạn Tĩnh Khang toàn bộ Hoàng thất Nhà Tống dòng Thái Tông đều bị bắt hết, may có Triệu Cấu ở ngoài nên vẫn giữ được ngôi vua. Nhưng Triệu Cấu không con, ngôi vua cuối cùng được trả về cho dòng Thái Tổ.

Tống Thái Tổ vì sợ tầng lớp võ tướng nên trọng dụng văn nhân, thậm chí còn hạ lệnh: "Triều đình không giết sĩ phu". Văn nhân dưới thời Tống được triều đình cực kì hậu đãi, văn hoá nghệ thuật vì thế rất phát triển. Thế nhưng văn nhân không biết đánh trận, suốt ngày chỉ biết đàn ca múa hát làm thơ. Triều đình Nhà Tống dùng văn quan cầm quân nên khi giao chiến với quân Liêu, Hạ thì thường thua trận. Văn nhân không bị hình pháp nên thậm chí còn lấn át cả Hoàng đế, nhất là chức vụ Thừa tướng, điển hình là Khấu Chuẩn đã ép vua Chân Tông phải ra trận. Các vua từ Thái Tông trở đi đều là văn nhân không quen chinh chiến, việc mà Nhà Tống chỉ có mỗi Thái Tổ là giỏi, nên việc quân Nhà Tống bị đình trệ. Do không có thống lĩnh tối cao, các tướng lĩnh Nhà Tống khó thống nhất với nhau trong phương án tác chiến, quân đội không thống nhất nên quân Tống thua nhiều thắng ít dù là thủ hay công. Cuối cùng thì Bắc Tống diệt vong.

Chu Hy thời Nam Tống đã chỉ ra: "Triều đình biết được cái gương xấu của Ngũ đại, binh cũng thu, tài chính cũng thu, thưởng phạt hành chính đều thu, châu quận dần dần trở nên khó khăn yếu kém". Câu nói đó đã chỉ ra đúng căn bệnh do chính sách tập trung quyền lực cao độ của Tống Thái Tổ gây ra.

Tống Thái Tổ tuy coi trọng văn nhân nhưng bản thân lại là một võ tướng dũng quán tam quân. Bản thân nhà vua thuở nhỏ học võ ở chùa Thiếu Lâm(?). Khi trưởng thành Thái Tổ tự mình sáng tạo ra hai bộ võ công, một quyền một côn mà đánh khắp thiên hạ. Đời sau kính trọng ông nên đã gọi hai bộ võ công đó là "Thái Tổ trường quyền" và "Thái Tổ côn pháp". Bộ "Thái Tổ trường quyền" còn được lưu truyền tới nay.

 Trong truyền thuyết
Tượng thứ 16 của Thôi Bối Đồ (tranh đẩy lưng) được cho là tiên đoán Triệu Khuông Dẫn sẽ lên ngôi Hoàng đế. Truyền thuyết dân gian kể rằng trong một đêm ông đi đánh giặc tại biên cương, binh đao loạn lạc, thì một người tên là Lý Thừa Thiên, hậu nhân của Lý Thuần Phong (người viết ra Thôi Bối Đồ) xuất hiện. Lý Thừa Thiên đưa cho ông bức tranh thứ 16 của Thôi Bối Đồ, cùng với lời sấm: "Khoác Hoàng bào lên, thiên hạ thái bình". Sau đó, Triệu Khuông Dẫn tự xưng Vương, đánh tan quân giặc, lập ra triều Tống.

Trong bức tranh thứ 17, Thôi Bối Đồ có ghi "Ánh đuốc tiếng rìu, trộm long tráo phụng", ý chỉ là Triệu Khuông Dẫn sẽ chết trong búa rìu lúc trời tăm tối. Trộm long tráo phụng ý nói Vương Quan (con rể Triệu Khuông Dẫn) vô tính giúp Triệu Quang Nghĩa lên ngôi.

Sau này, ông báo mộng vua Tống Cao Tông - hậu duệ của em trai ông Triệu Quang Nghĩa để khuyên Cao Tông trả lại ngôi vị cho hậu duệ của ông.

 Gia quyến
 Cha: Tống Tuyên Tổ Chiêu Võ Hoàng đế Triệu Hoằng Ân (宣祖昭武皇帝赵弘殷, 899 - 956).
 Mẹ: Chiêu Hiến Thái hậu Đỗ thị (昭宪太后杜氏, 902 - 961).
Tống Ung Tổ (宋邕祖) sau cải thành Tống Tào Tổ (宋曹祖) là đại hoàng huynh của Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận.
Triệu Khuông Tế (原名趙匡济) sau đổi thành Triệu Quang Tế (赵光济) mất sớm ban đầu truy tôn là Ung vương sau cải thành Tào vương.

 Hậu phi
 Hiếu Huệ Hoàng hậu Hạ thị (孝惠皇后賀氏, 929 - 958)
 Hiếu Minh Hoàng hậu Vương thị (孝明皇后王氏, 942 - 963)
 Hiếu Chương hoàng hậu Tống thị (孝章皇后宋氏, 952 - 995)
 Hoa Nhị phu nhân Từ Thị

 Hoàng tử

 Đằng vương Triệu Đức Tú (滕王趙德秀), mất sớm, mẹ là Hiếu Huệ Hoàng hậu
 Yến Ý vương Triệu Đức Chiêu (燕懿王趙德昭, 951 - 979), tổ tiên trực hệ của Tống Lý Tông và Tống Độ Tông sau này, mẹ là Hiếu Huệ hoàng hậu
 Thư vương Triệu Đức Lâm (舒王趙德林), mất sớm, mẹ là Hiếu Huệ hoàng hậu
 Tần Khang Huệ vương Triệu Đức Phương (秦康惠王趙德芳, 959 - 981), tổ tiên 6 đời của Tống Hiếu Tông, không rõ mẹ

 Hoàng nữ
Ngụy Quốc Thái trưởng công chúa (魏國大長公主, ? - 1008), mẹ là Hiếu Huệ Hoàng hậu. Hạ giá lấy Tả vệ tướng quân Vương Thừa Diễn (王承衍). Sau ban tặng Hiền Túc Thái trưởng đế cơ (賢肅大長帝姬)
Lỗ Quốc Thái trưởng công chúa (魯國大長公主, ? - 1009), mẹ là Hiếu Huệ hoàng hậu. Hạ giá lấy Tả vệ tướng quân Thạch Bảo Cát (石保吉). Sau ban tặng Hiền Tĩnh Thái trưởng đế cơ (賢靖大長帝姬)
Trần Quốc Thái Trưởng công chúa (陳國大長公主, ? - 999), không rõ mẹ. Hạ giá lấy Hữu vệ tướng quân'' Nguỵ Hàm Tín (魏咸信). Sau ban tặng Hiền Huệ Thái trưởng đế cơ (賢惠大長帝姬)
Thân Quốc công chúa (申國公主), mất sớm
Thành Quốc công chúa (成國公主), mất sớm
Vĩnh Quốc công chúa (永國公主), mất sớm

Chú thích

Thái Tổ
Sinh năm 927
Mất năm 976
Vua thế kỉ 10
Vua châu Á thế kỉ 10
Người họ Triệu tại Trung Quốc


title: Hội nghị Hướng đạo Thế giới

text:
Hội nghị Hướng đạo Thế giới (World Scout Conference) là "đại hội đồng" (general assembly) của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới và bao gồm sáu đại diện từ mỗi trong 155 hội Hướng đạo thành viên trên thế giới. Nó là một trong ba thành phần chính yếu của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới; với hai thành phần còn lại là Ủy ban Hướng đạo Thế giới (World Scout Committee) và Văn phòng Hướng đạo Thế giới (World Scout Bureau). Căn bản để được công nhận và trở thành hội viên tại Hội nghị Hướng đạo Thế giới bao gồm sự gắn chặt vào mục đích và nguyên lý của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới và độc lập không tham gia chính trị về phía mỗi hội thành viên. Hội nghị nhóm họp ba năm một lần (xưa kia hai năm nhóm họp một lần) và được tổ chức bởi một hội thành viên.

Hội nghị Hướng đạo Thế giới lần thứ 38 sắp tới sẽ được tổ chức vào năm 2008 tại Hàn Quốc.

Tham khảo

Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới
Hướng đạo

en:World Organization of the Scout Movement
fr:Conférence mondiale du scoutisme


title: Anna Popplewell

text:
Anna Katherine Popplewell (sinh ngày 16 tháng 12 năm 1988) là một nữ diễn viên Anh. Cô nổi tiếng nhờ vai Susan Pevensie trong series phim The Chronicles of Narnia.

Tiểu sử

Cuộc sống riêng
Popplewell là con cả trong 3 người con của Andrew Popplewell QC và Dr. Debra Lomas, một nhà nghiên cứu về miễn dịch. Ông nội của cô, Sir Oliver Popplewell, là một cựu thẩm phán nổi tiếng. Cô đã học Trường Bắc Luân Đôn niên khóa 2006-2007.

Từ năm 2007, Popplewell đã là một sinh viên ngành văn học Anh tại Magdalen College, Oxford. Cô đã được trao giải Cuppers Prize năm 2007, cho Nữ diễn viên phụ Xuất sắc nhất, trong một bộ phim do sinh viên sản xuất có tên Five Kinds of Silence. Vào tháng 12 năm 2007, cô diễn Quý bà Macbeth trong một bộ phim Macbeth do sinh viên thực hiện tại OFS Studio ở Oxford.

Chú thích

Sinh năm 1988
Nữ diễn viên Anh thế kỷ 20
Nữ diễn viên Anh thế kỷ 21
Nữ diễn viên điện ảnh Anh
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên truyền hình Anh
Nữ diễn viên Luân Đôn


title: Melipona micheneri

text:
Melipona micheneri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

Melipona
Động vật được mô tả năm 1951


title: Nuzonia atromaculata

text:
Nuzonia atromaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Nuzonia


title: Soyuz TMA

text:
Soyuz TMA (, viết tắt từ Транспортный Модифицированный Антропометрический, có nghĩa là "vận tải sửa đổi nhân trắc học"; ký hiệu của nhà sản xuất: Soyuz 7K-STMA) là một phiên bản của tàu Soyuz được sử dụng để thay thế cho phiên bản Soyuz TM trong việc chuyên chở người cho trạm không gian quốc tế. Cũng như tất cả các phiên bản Soyuz khác, TMA được thiết kế và sản xuất bởi RKK Energia. Đây chính là phiên bản duy nhất đang được sử dụng hiện nay của tàu Soyuz. Chuyến bay đầu tiên của phiên bản này diễn ra vào tháng 11 năm 2002 với việc phóng thành công tàu Soyuz TMA-1 mang theo phi hành đoàn số 7. TMA được phóng lên quỹ đạo tại bãi phóng Baikonur thuộc Kazakhstan bởi một tên lửa đẩy Soyuz.

Chức năng
Soyuz TMA được sử dụng để chuyên chở các phi hành gia cho trạm không gian quốc tế. Mỗi chiếc được kết nối với trạm trong khoảng 6 tháng trước khi trở về Trái Đất mang theo phi hành đoàn hoàn thành nhiệm vụ trên trạm và được thay thế bởi một tàu Soyuz TMA tiếp theo chở phi hành đoàn mới của trạm lên. Mỗi sứ mệnh Soyuz TMA được đánh số theo thứ tự mà tàu Soyuz TMA được phóng lên. Sứ mệnh đầu tiên là Soyuz TMA-1 phóng lên vào năm 2002. Sứ mệnh hiện tại là Soyuz TMA-12, được phóng lên ngày 8 tháng 4 năm 2008 mang theo phi hành đoàn số 17 lên trạm không gian quốc tế.Tàu Soyuz TMA-12 hiện đang ở trên trạm để đóng vai trò như một phương tiện thoát hiểm cho các phi hành gia.
TMA là phương tiện chủ yếu thực hiện việc chuyên chở các phi hành đoàn của trạm không gian quốc tế. Đặc biệt là kể từ sau thảm họa tàu Columbia, nó cùng tàu vận tải không người lái Tiến bộ là những phương tiện duy nhất thực hiện việc chuyên chở giúp duy trì hoạt động cho trạm. Hiện tại đây là phương tiện chính thức thực hiện việc đưa các phi hành đoàn mới của trạm lên và chở các phi hành đoàn hoàn thành kỳ hạn trên trạm trở về Trái Đất. Các tàu con thoi có nhiệm vụ hoàn thành việc lắp ráp trạm không gian quốc tế cũng như mang các dụng cụ nghiên cứu khoa học và hàng hóa tiếp tế cho trạm, và trong một số sứ mệnh nó cũng mang theo một thành viên mới của phi hành đoàn trạm không gian quốc tế để thay thế cho một thành viên khác của phi hành đoàn đang ở trên trạm. Các thành viên phi hành đoàn của tàu con thoi được phóng lên trên tàu và có nhiệm vụ thực hiện các nhiệm vụ của sứ mệnh. Họ sẽ trở về Trái Đất cùng với tàu con thoi sau khi hoàn thành sứ mệnh. Tàu Soyuz TMA cũng đóng vai trò giống như một xuồng cứu sinh cho trạm. Luôn luôn có ít nhất một TMA đậu trên trạm để đảm bảo các phi hành gia của trạm có thể kịp rời trạm trở về Trái Đất trong trường hợp xảy ra sự cố khiến họ không thể ở lại trên trạm. Qua đó Soyuz đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì sự hoạt động của trạm không gian quốc tế. Soyuz TMA cũng đã được dùng để đưa các vị khách du lịch vũ trụ lên trạm không gian quốc tế.

Các cải tiến
TMA có những cải tiến mới cả về mặt kỹ thuật và nhân trắc học để đáp ứng tiêu chuẩn của NASA về phương tiện chuyên chở cho trạm không gian quốc tế. Sự thay đổi này được thể hiện lên ở tên gọi TMA của nó, trong đó TM là tên của phiên bản trước, còn A là viết tắt của chữ nhân trắc học.
Về kỹ thuật, thiết kế mới của TMA giúp tăng tính an toàn, đặc biệt trong quá trình phóng lên và hạ cánh. Hai động cơ phản lực mới giúp giảm vận tốc tiếp đất và lực mà các phi hành gia phải chịu khi tiếp đất xuống 15 tới 30%. Hệ thống máy tính nhỏ nhưng hiệu quả hơn, cùng với hệ thống hiển thị được cải tiến. Ngoài ra còn nhiều cải tiến và đổi mới khác. Những cải tiến mới giúp giảm trọng lực tác dụng lên phi hành gia khi hạ cánh từ 12g với Soyuz TM xuống còn 5g với TMA.

Về mặt nhân trắc học, Soyuz TMA tăng kích thước tối đa và giảm kích thước tối thiểu của phi hành gia có thể ở trên tàu, do đó cho phép mở rộng phạm vi các phi hành gia đủ tiêu chuẩn đi trên tàu. Soyuz TMA cũng được sửa đổi lại để tăng tối đa thể tích sinh hoạt, giúp cho các phi hành gia thoải mái hơn mà không làm tăng kích thước của tàu.

Các sự cố
Ngay trong sứ mệnh đầu tiên Soyuz TMA-1, phiên bản này đã gặp trục trặc khi hạ cánh, khiến nó phải hạ cánh theo chế độ đan đạo (ballistic mode) với độ dốc lớn hơn so với chế độ bình thường (tốc độ và trọng lực lớn hơn). Điều này khiến tàu tiếp đất ở vị trí cách xa so với vị trí dự tính. Sự cố này lặp lại trong các sứ mệnh Soyuz TMA-10 và Soyuz TMA-11. Tuy nhiên các phi hành gia trong các sứ mệnh này đều không hề hấn gì.

Các sứ mệnh

Các sứ mệnh quá khứ
Soyuz TMA-1
Soyuz TMA-2
Soyuz TMA-3
Soyuz TMA-4
Soyuz TMA-5
Soyuz TMA-6
Soyuz TMA-7
Soyuz TMA-8
Soyuz TMA-9
Soyuz TMA-10
Soyuz TMA-11

Sứ mệnh hiện tại
Soyuz TMA-12

Các sứ mệnh dự kiến
Soyuz TMA-13
Soyuz TMA-14
Soyuz TMA-15

Xem thêm
RKK Energia
Tàu vũ trụ Soyuz
Tên lửa đẩy Soyuz
Trạm không gian quốc tế
Phi hành đoàn của trạm không gian quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tàu vũ trụ Soyuz – Russianspacweb
Tàu Soyuz TMA  – RKK Energia
Tàu Soyuz TMA  – Space Adventure
Hệ thống IDS cho tàu Soyuz TMA và trạm không gian quốc tế - web.mit.edu

Tàu vũ trụ của trạm ISS
TMA


title: 10060 Amymilne

text:
10060 Amymilne (1988 GL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 4 năm 1988 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar. Nó được đặt theo tên Amy Rae Milne, a Canadian environmentalist.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10060 Amymilne

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eugene M. Shoemaker
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Protoptila huasteca

text:
Protoptila huasteca là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Protoptila


title: Nunungan

text:
Nunungan là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Lanao del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 13.999 người.

Nunungan là đô thị có diện tích lớn nhất ở Lanao del Norte.

Các đơn vị hành chính

Nunungan được chia ra 25 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Norte


title: Dinumma

text:
Dinumma là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
Dinumma deponens Walker, 1858 India, Thailand, China, Japan, Korea
Dinumma combusta (Walker, 1865) Sundaland
Dinumma hades Bethune-Baker, 1906 New Guinea
Dinumma inagnulata Hampson, 1902 Sikkim
Dinumma mediobrunnea Bethune-Baker, 1906 New Guinea
Dinumma oxygrapha (Snellen, 1880) Singapore, Borneo, Bali, Dammer, Kei, Philippines, Sulawesi
Dinumma placens Walker, 1858 Sri Lanka
Dinumma rubiginea (Bethune-Baker, 1908) New Guinea
Dinumma spiculata Holloway, 2005 Borneo
Dinumma stygia Hampson, 1926 New Guinea
Dinumma varians Butler, 1889 India (Himachal Pradesh)

Chú thích

Tham khảo

 Dinumma at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Anomini


title: Typhisopsis coronatus

text:
Typhisopsis coronatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Typhisopsis


title: Kumagaya

text:
Kumagaya (tiếng Nhật: 熊谷市, đọc là Khu-ma-ca-da) là một thành phố thuộc tỉnh Saitama của Nhật Bản và là một phần của Vùng thủ đô Tokyo.

Tính đến năm 2007, thành phố có diện tích 159.88 km² và dân số khoảng 204,789 người. Đây là một trong những thành phố lớn nhất và là trung tâm chính trị, thương mại phía bắc tỉnh Saitama. Có tám tuyến đường cao tốc và ba tuyến đường sắt phục vụ thành phố.

Tham khảo

Thành phố tỉnh Saitama


title: Dactylispa minuta

text:
Dactylispa minuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa