title: Jugurtha

text:
Jugurtha hoặc Jugurthen (khoảng 160-104 TCN) là một vị vua người Libya của Numidia.Ông sinh ra tại Cirta (ngày nay là thành phố Constantine-Algeri).Jugurthen là tên thật của ông và có nghĩa là: ông ấy vĩ đại hơn tất cả".

Bối cảnh
Cho tới tận triều đại của ông nội Jugurtha,vua Masinissa, người dân của Numidia vẫn sống đời sống du mục và khó có thể phân biệt họ với những người Lybia khác ở Bắc Phi.Masinissa đã thành lập một vương quốc (khoảng tương đương với phía bắc nước Algérie hiện đại) và trở thành một đồng minh của người La Mã vào năm 206 TCN. Sau một thời gian trị vì lâu dài, ông được thừa kế bởi con trai ông,Micipsa. Jugurtha, con nuôi của Micipsa (và cháu trai ngoài giá thú của Masinissa), đã bị buộc phải đến Tây Ban Nha.

Jugurtha sử dụng thời gian của mình tại Tây Ban Nha để tạo ra các mối quan hệ với người La Mã. Ông đã phục vụ tại cuộc vây hãm Numantia cùng với Gaius Marius và học được các điểm yếu của người La mã để có thể hối lộ.

Vươn tới quyền lực
Khi Micipsa mất năm 118, ông đã truyền ngôi lại cho cả Jugurtha và hai con trai (những người anh em khác dòng máu với Jugurtha) Hiempsal và Adherbal. Hiempsal và Jugurtha xung đột với nhau ngay lập tức sau cái chết của Micipsa. Jugurtha đã giết chết Hiempsal, dẫn đến mở chiến tranh với Adherbal. Sau khi Jugurtha đánh bại ông trên chiến trường, Adherbal bỏ chạy tới Rome để xin được giúp đỡ. Các quan chức La Mã giải quyết cuộc chiến bằng cách chia Numidia thành hai phần, có thể trong năm 116, nhưng giải quyết này đã bị làm xấu bởi những lời cáo buộc rằng các quan chức La Mã nhận hối lộ để ưu tiên cho Jurgurtha. Trong số các quan chức bị kết tội có Lucius Opimius (người làm chấp chính quan năm 121, đã chủ trì sự kiện dẫn đến cái chết của Gaius Gracchus). Jugurtha đã được giao cho một nửa phía tây;. Sau đó người La Mã tuyên truyền rằng nơi này cũng phong phú hơn nửa còn lại, nhưng sự thật nó ít cả dân cư và phát triển.

Chiến tranh với Rome

Tới năm 112TCN, Jugurtha lại tiếp tục cuộc chiến của mình với Adherbal, sau đó vây ông ta tại kinh đô Cirta. Adherbal được khuyến khích cố thủ bởi một quân đoàn của người dân Ý, trong kỳ vọng có được một sự viện trợ quân sự đến từ Rome. Tuy nhiên, quân đội La Mã đang bận tham gia trong chiến tranh Cimbri và viện nguyên lão chỉ đơn thuần chỉ là gửi hai đại sứ liên tiếp để rầy la Jugurtha.

Xem thêm
 Chiến tranh Jugurtha
 Trận Muthul
 Sallust, De Bello Iugurthino

Chú thích

Liên kết ngoài
 Livius.org: Jugurtha

Cộng hòa La Mã
Sinh thập niên 160 TCN
Mất năm 104 TCN


title: Cherthala

text:
Cherthala là một thành phố và khu đô thị của quận Alappuzha thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Cherthala có dân số 45.102 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Cherthala có tỷ lệ 86% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 88%, và tỷ lệ cho phái nữ là 85%. Tại Cherthala, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala
Thành phố ven biển ở Ấn Độ


title: Elimia acuta

text:
Elimia acuta là một loài ốc nước ngọt có vảy, là động vật thân mềm chân bụng (Gastropoda) thủy sinh thuộc họ Pleuroceridae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Bogan A.E. 1996. Elimia acuta. 2013 IUCN Red List of Threatened Species. Tra cứu 04 tháng 11 năm 2013.

acuta
Động vật Mỹ


title: 12926 Brianmason

text:
12926 Brianmason (1999 SO9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được J. L. Schiff và C. J. Schiff phát hiện vào ngày 27 tháng 9 năm 1999 tại Takapuna. Tiểu hành tinh này được đặt theo tên của meteoriticist Brian Harold Mason.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12926 Brianmason

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Phaedranassa brevifolia

text:
Phaedranassa brevifolia là một loài thực vật thuộc họ Amaryllidaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Oleas, N. & Pitman, N. 2003. Phaedranassa brevifolia . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Phaedranassa


title: Saint-Martin-sur-la-Chambre

text:
Saint-Martin-sur-la-Chambre là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Ptychobela salebra

text:
Ptychobela salebra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ptychobela
Động vật được mô tả năm 2007


title: Giải E.T.A. Hoffmann

text:
Giải E.T.A. Hoffmann (tiếng Đức: E.-T.-A.-Hoffmann-Preis) là một giải thưởng văn học Đức của thành phố Bamberg, bang Bayern.

Giải này được đặt theo tên nhà văn, nhà soạn nhạc nổi tiếng Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, người đã từng sống ở thành phố này từ năm 1808 tới năm 1813, và được trao hàng năm, từ năm 1989. Khoản tiền thưởng hàng năm của giải là 5.100 euro.

Những người đoạt giải
2012 Musikverein Bamberg
2010 Bernd Goldmann, cựu giám đốc Internationales Künstlerhaus (Nhà Nghệ thuật quốc tế) « Villa Concordia », tại Bamberg
2008 Horst Lohse, nhà soạn nhạc
2006 Albrecht Mayer, nhạc sĩ
2004 Gerhard C. Krischker, nhà văn
2002 Gerhard Weinzierl, nhà âm nhạc học
2000 Paul Maar, nhà văn
1998 Werner Kohn, nhiếp ảnh gia
1996 Tankred Dorst và Ursula Ehlers, nhà văn
1994 Edgar Krapp, nhạc sĩ
1992 Hans Neubauer, nhà văn, chủ tịch Hội ái hữu Nghệ thuật
1989 Hans Wollschläger, nhà văn, dịch giả

Tham khảo

Liên kết ngoài
www.kulturatlas-oberfranken.de (Giải E.T.A. Hoffmann)
www.stadt.bamberg.de  (Dr. Gerhard C. Krischker đoạt giải E.T.A. Hoffmann năm 2004)

Giải thưởng văn học
Giải thưởng Đức
Khởi đầu năm 1989


title: Tende

text:
Tende (tiếng Ý, Occitan và Royasc: Tenda) là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Liên kết ngoài

 Musée des Merveilles
 Chimes from County of Nice: tirignoun (chime) from Tende.

Tham khảo

Xã của Alpes-Maritimes


title: Limnophila byersi

text:
Limnophila byersi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Động vật khu vực sinh thái Tân nhiệt đới


title: Vannes (quận)

text:
Quận Vannes là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Morbihan, ở vùng Bretagne. Quận này có 17 tổng và 123 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Vannes là:
 Allaire
 Elven
 La Gacilly
 Grand-Champ
 Guer
 Malestroit
 Mauron
 Muzillac
 Ploërmel
 Questembert
 La Roche-Bernard
 Rochefort-en-Terre
 Sarzeau
 La Trinité-Porhoët
 Vannes-Centre
 Vannes-Est
 Vannes-Ouest

Các xã
Các xã của quận Vannes, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vannes trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Vannes


title: Fronreute

text:
Fronreute là một đô thị ở huyện Ravensburg ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 46,09 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 4918 người.

Tham khảo


title: Augochlora glabricollis

text:
Augochlora glabricollis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1917


title: Anthela ferruginosa

text:
Anthela ferruginosa là một loài bướm đêm thuộc họ Uraniidae. Loài này có ở Úc.

Sải cánh dài khoảng 40 mm.

Ấu trùng ăn các loài Australian Poaceae khác nhau.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anthelidae


title: Tinchebray

text:
Tinchebray là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 152 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Campo, Corse-du-Sud

text:
Campo là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Tham khảo

Xã của Corse-du-Sud


title: Ngô Thì Hương

text:
Ngô Thì Hương (; 1774-1821) còn có tên là Vị (位), tự Thành Phủ (成甫), hiệu Ước Trai (箹齋); là nhà văn Việt Nam ở cuối thế kỷ 18 - đầu thế kỷ 19.

Tiểu sử
Ngô Thì Hương sinh ngày 17 tháng 10 năm 1774 tại làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam (nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội).

Ông là con út Ngô Thì Sĩ, là em Ngô Thì Nhậm và Ngô Thì Chí. Cả ba đều là danh sĩ thời bấy giờ.

Năm Ngô Thì Hương lên 6 tuổi (1780) thì cha mất, phải sống nhờ vào các anh. Hai năm sau (1782), Trịnh Khải lên ngôi chúa. Anh ông là Ngô Thì Nhậm vì có liên quan đến vụ án năm Canh Tý nên phải bỏ trốn về quê vợ ở Thái Bình. Gia đình họ Ngô trước đã sa sút, nay thêm ly tán. Ngô Thì Hương lớn lên trong gia cảnh ấy và trong một xã hội nhiều biến động, nên việc học hành của ông không được chu đáo.

Dù vậy, khi Gia Long lên ngôi (1802), ông cũng được thu dụng ngay. Buổi đầu, ông được cử làm Thiêm sự bộ Lại. Năm 1809, ông được sung làm Phó sứ trong đoàn sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc).

Về nước, ông tiếp tục việc quan, lần lượt được giữ chức Hiệp trấn Lạng Sơn (1814-1817), Đề điệu trường thi Hương Gia Định (1819).

Cuối năm 1820, ông được cử làm Chánh sứ sang nhà Thanh. Nhưng khi đi đến huyện Vĩnh Thuận, phủ Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc), thì ông lâm bệnh và mất ngày 1 tháng 1 năm 1821. Khi ấy, ông 47 tuổi.

Tác phẩm
Tác phẩm của Ngô Thì Hương có:
Mai dịch thú dư (Cỗ xe sứ trạm), là một tập ký sự bằng thơ chữ Hán, ghi chép lại cuộc đi sứ năm 1809.
Thù phụng toàn tập (Toàn tập xướng họa).

Và một số thơ văn rời, sau khi ông mất, được con cháu tập hợp làm thành tập Thành phủ công di thảo (Bản thảo để lại của ông Thành Phủ).

Ngô Thì Hương không viết nhiều, nhưng những bài viết về gia đình, về bản thân; hoặc ghi chép về người thực, việc thực...đều là những tác phẩm giàu cảm xúc, có nhiều tư liệu quý. Quyển Mai dịch thú dư là tập thơ thể hiện rõ phong cách của ông. Về nghệ thuật, ông có cách viết nhẹ nhàng nhưng dí dỏm, sâu sắc. Đó là nét ít gặp trong thơ chữ Hán.

Chú thích

Sách tham khảo
Trần Thị Băng Thanh, mục từ Ngô Thì Hương  trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992.

Ngô gia văn phái
Quan lại nhà Nguyễn
Nhà văn Việt Nam thời Nguyễn
Người Hà Nội
Nhà Nho Việt Nam


title: Eygliers

text:
Eygliers là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Rotta, Wittenberg

text:
Rotta là một đô thị thuộc huyện Wittenberg, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Verwaltungsgemeinschaft's website


title: Virga (bướm)

text:
Virga là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Moncini


title: Villanueva de las Manzanas

text:
Villanueva de las Manzanas là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 558 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Cosmesus depressus

text:
Cosmesus depressus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Steinheil miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Cosmesus


title: Lebucquière

text:
Lebucquière là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The CWGC cemetery
 Lebucquière on the Quid website

Lebucquiere


title: Smicridea iguazu

text:
Smicridea iguazu là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Nhượng Hồ Lộ

text:
Nhượng Hồ Lộ (chữ Hán giản thể: 让胡路区, âm Hán Việt: Nhượng Hồ Lộ khu) là một quận thuộc địa cấp thị Đại Khánh, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Nhượng Hồ Lộ nằm ở phía tây của Đại Khánh, có diện tích 1394 km², dân số 564.534 người (năm 2010). Mã số bưu chính của quận Nhượng Hồ Lộ là 163712. Chính quyền nhân dân quận Nhượng Hồ Lộ đóng tại. Quận Nhượng Hồ Lộ được chia thành 6 nhai đạo, 1 trấn.
Nhai đạo biện sự xứ: Tây Tân, Phấn Đấu, Thừa Phong, Long Cương, Khánh Tân, Ngân Lãng.
Trấn Lạt Ma Điện.

Chú tích

Đơn vị cấp huyện Hắc Long Giang
Đại Khánh


title: Großlohra

text:
Großlohra là một đô thị ở huyện Nordhausen, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Großlohra có diện tích 18,29 km².

Tham khảo


title: Annitella amelia

text:
Annitella amelia là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Annitella


title: Amaseno

text:
Amaseno là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 100 km về phía đông nam của Roma và khoảng 30 km về phía nam của Frosinone. Dân cư chủ yếu sống bằng nghề nông.

Amaseno giáp các đô thị: Castro dei Volsci, Monte San Biagio, Prossedi, Roccasecca dei Volsci, Sonnino, Vallecorsa, Villa Santo Stefano.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website
 www.amasenoonline.com

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Xylocopa mexicanorum

text:
Xylocopa mexicanorum là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1912


title: Hà Thị Khiết

text:
Hà Thị Khiết (tên thật Hà Thị Khích), (sinh ngày 27 tháng 7 năm 1950 tại xã Xuân Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang) là một nữ chính khách người đồng bào dân tộc Tày. Bà hiện giữ chức Phó Chủ tịch không chuyên trách Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Bà từng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VII, VIII, IX, X, XI, nguyên Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Trưởng Ban Dân vận Trung ương, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII.

Tiểu sử
Trình độ: Đại học Tuyên huấn (nay là Học viện Báo chí và Tuyên truyền), Cử nhân chính trị. Ngày vào Đảng 27/01/1969, Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Tuyên Quang 3 khóa: 1985-1989, 1989-1994, 1991-1999. Sau đó làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa VII, VIII, IX, X, XI. Bí thư Trung ương Đảng khóa X, XI, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia vì sự tiến bộ của Phụ nữ. Đại biểu Quốc hội khóa: IX, X. Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam bà được bầu vào Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Tóm tắt quá trình công tác
Hà Thị Khiết đã từng giữ các chức vụ: Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam.

1/2009: Tại Hội nghị lần thứ 9, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, được bầu vào Ban Bí thư.

1/2011: Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, được Ban Chấp hành Trung ương bầu vào Ban Bí thư.

1/2016: Sau Đại hội XII của Đảng, bà nghỉ hưu theo chế độ.

14/4/2016 Được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hiệp thương cử làm Phó Chủ tịch không chuyên trách Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhiệm kỳ 2014 - 2019 khóa VIII.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đ/c Hà Thị Khiết làm việc với Ngân hàng Chính sách xã hội
Hà Thị Khiết

Người Tuyên Quang
Người Tày
Sinh năm 1950
Trưởng Ban Dân vận Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Ủy viên Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam
Nhân vật còn sống
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Hà Giang
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Người họ Hà tại Việt Nam
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IX
Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IX
Cựu sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền


title: Heilbach

text:
Heilbach là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Microvoluta dolichura

text:
Microvoluta dolichura là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutomitridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Microvoluta


title: Coelocrossa

text:
Coelocrossa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Coelocrossa drepanucha Turner, 1919
 Coelocrossa hypocrocea Turner, 1919

Chú thích

Tham khảo

 Coelocrossa at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Molophilus echo

text:
Molophilus echo là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hàng Châu

text:
Hàng Châu (chữ Hán: 杭州, bính âm: Hángzhōu, Wade-Giles: Hang-cho) là một thành phố nằm trong đồng bằng châu thổ sông Trường Giang của Trung Quốc, và là thủ phủ tỉnh Chiết Giang. Hàng Châu cách Thượng Hải 180 km về phía tây Nam, dân số vào năm 2004 của toàn bộ vùng Hàng Châu ("杭州市" - Hàng Châu thị) là khoảng 6,5 triệu người. Trong đó, khu vực nội thị vào năm 2003 có 3.931.900 người thường trú, và 2.636.700 người trong số này không có hộ khẩu. Số dân thường trú ở 6 quận chính trong thành phố là 1.910.000 người.

Là một thành phố nổi tiếng và thịnh vượng bậc nhất ở Trung Quốc từ khoảng 1000 năm trở lại đây, Hàng Châu được biết đến nhiều với phong cảnh thiên nhiên đẹp, trong đó có Tây Hồ (Xī Hú, 西湖). Nơi đây có lụa tơ tằm, trà xanh nổi tiếng ở Trung Quốc, nơi đây cũng có nghề dâu tằm tơ rất phát triển và cũng là nơi gắn liền với con đường tơ lụa nổi tiếng.

Lịch sử

Thời kỳ đầu

Văn hóa thời đại đồ đá mới Hà Mỗ Độ được biết đến là có phạm vi tại vùng đất mà ngày nay là Dư Diêu, cách phía đông nam Hàng Châu 100 km, từ bảy nghìn năm trước. Cũng chính trong thời gian này, lúa nước lần đầu tiên được trồng ở phía đông nam Trung Quốc. Các cuộc khai quật đã xác định rằng nền văn hóa ngọc thành Lương Chử (được đặt tên theo địa điểm ở phía tây bắc Hàng Châu) có phạm vi nằm ngay tại khu vực xung quanh thành phố Hàng Châu hiện tại khoảng năm nghìn năm trước. Khu phố hiện tại của Hàng Châu xuất hiện đầu tiên trong các văn bản ghi chép là Dư Hàng, một cái tên có thể có nguồn gốc Bách Việt.

Tùy–Đường–Ngũ Đại
Thành Hàng Châu được làm phủ lỵ của Hàng Châu vào năm 589 dưới thời Tùy Văn Đế. Hai năm sau đó, xung quanh thành phố đã được dựng tường thành bao kín. Như một tục lệ thường thấy, tên gọi Hàng Châu được lấy từ đơn vị hành chính thời bấy giờ, cũng giống như một số thành phố khác như Quảng Châu hay Phúc Châu. Hàng Châu là điểm cực nam của Đại Vận Hà, còn điểm cực bắc là Bắc Kinh. Kênh đào này được phát triển qua nhiều thế kỷ nhưng đạt đến chiều dài đầy đủ vào năm 609 dưới thời Tùy Dạng Đế.

Vào thời nhà Đường, danh sĩ Bạch Cư Dị được bổ nhiệm làm thứ sử Hàng Châu. Ngoài việc là một nhà thơ nổi tiếng, thì nhờ những việc làm của mình ở Hàng Châu, Bạch Cư Dị đã được ca ngợi như một viên quan giỏi. Ông nhận thấy rằng vùng đất nông nghiệp gần đó phụ thuộc vào nước Tây Hồ, nhưng do sự bất cẩn của các thứ sử trước đó, con đê cũ đã bị sạt lở và khiến hồ cạn kiệt đến nỗi nông dân địa phương phải chịu hạn hán nghiêm trọng. Ông ra lệnh cho đắp một con đê chắc chắn hơn và cao hơn. Với một con đập kiểm soát dòng chảy, nông dân đã có đủ nước để canh tác và vấn đề hạn hán cũng giảm hẳn. Sinh kế của người dân địa phương Hàng Châu được cải thiện trong những năm sau đó. Bạch Cư Dị sử dụng thời gian rảnh rỗi của mình để ngao du Tây Hồ, ghé thăm nó gần như mỗi ngày. Ông cũng ra lệnh xây dựng một đường đắp nối từ Cầu gãy với Đồi đơn độc để cho phép đi bộ, thay vì phải đi thuyền. Sau đó, ông cho trồng một loạt cây liễu và các loại khác dọc quanh đê, biến nó trở thành một địa điểm tuyệt đẹp để du ngoạn.

Là một trong Bảy Cố đô của Trung Quốc, Hàng Châu lần đầu tiên trở thành kinh đô của một vương triều khi nước vua Ngô Việt quyết định định đô tại đây trong thời kỳ Ngũ đại Thập quốc. Lúc bấy giờ, Hàng Châu có tên là Tây Phủ (西府) và là một trong 3 trung tâm văn hóa chính của miền nam Trung Quốc bên cạnh Nam Kinh và Thành Đô. Các vua Ngô Việt đã được ghi nhận là những nhà bảo trợ nghệ thuật, đặc biệt về kiến trúc và tác phẩm nghệ thuật Phật giáo. Hàng Châu cũng trở thành một trung tâm quốc tế, thu hút các học giả từ khắp Trung Quốc, tiến hành ngoại giao với các quốc gia láng giềng của Trung Quốc và cả với Nhật Bản, Cao Ly và Khiết Đan Quốc.

Dưới thời nhà Tống
Năm 1089, khi một nhà thơ nổi tiếng khác là Tô Đông Pha làm quan tại đây, ông đã huy động 20 vạn nhân công để đắp một con đường đắp dài qua Tây Hồ. Hồ đã từng là một đầm phá hàng chục ngàn năm trước. Phù sa sau đó bồi đắp, chắn đường ra biển của dòng nước và hình thành nên hồ. Một mũi khoan dưới lòng hồ năm 1975 đã tìm thấy trầm tích của biển, xác nhận nguồn gốc của nó. Các phương pháp bảo tồn nhân tạo ngăn không cho hồ phát triển thành một vùng đầm lầy. Hai con đê băng ngang Tây Hồ là Tô đê (苏堤) do Tô Đông Pha và Bạch đê (白堤) do Bạch Cư Dị xây, đều được xây dựng sử dụng bùn nạo vét từ đáy hồ. Hồ được bao quanh bởi những ngọn đồi ở phía bắc và phía tây. Ở phía bắc hồ là chùa Bảo Thục (保俶塔), tọa lạc trên đồi Bảo Thạch (宝石山).

Dưới thời nhà Tống, ở Hàng Châu có rất nhiều thương nhân Ả Rập sinh sống, do thực tế là vào thời kỳ này, thương mại trên biển được ưa thích hơn tuyến đường thương mại bằng đường bộ. Hiện nay, người ta vẫn tìm thấy có chữ khắc tiếng Ả Rập từ thế kỷ 13 và thế kỷ 14. Vào cuối đời nhà Nguyên, người Hồi giáo đã bị đàn áp thông qua việc họ bị cấm thực hiện các nghi thức truyền thống và chính điều này đã khiến nhiều người Hồi giáo tham gia vào các cuộc nổi dậy chống lại người Mông Cổ. Trong số các thánh đường Hồi giáo còn tồn tại đến ngày nay, có Phượng Hoàng tự đã được một thương nhân người Ai Cập dựng lên sau khi ông ta chuyển đến Hàng Châu sinh sống. Nhà du hành người Ý thế kỷ 13–13 Odoric xứ Pordenone miêu tả rằng Hàng Châu là thành phố vĩ đại nhất thế giới. Thành phố có lượng dân cư đông đúc và nhà cửa trùng điệp. Hàng Châu có mười hai ngàn cây cầu. Bánh mì, thịt lợn, gạo và rượu, tất cả đều rất phong phú dù dân số đông. Nhà du hành người Maroc Ibn Battuta được biết là đã đến thăm Hàng Châu vào năm 1345; ông ghi nhận sự quyến rũ của nó và mô tả rẳng thành phố nằm tựa bên một hồ nước tuyệt đẹp và được bao quanh bởi những ngọn đồi xanh biếc. Trong thời gian ở Hàng Châu, ông đặc biệt ấn tượng với số lượng lớn tàu thuyền Trung Quốc bằng gỗ được chế tạo tốt và được sơn tốt với những cánh buồm màu và mái hiên bằng lụa trên kênh rạch. Ông tham dự một bữa tiệc được tổ chức bởi Qurtai, một viên quan người Mông Cổ, người mà theo Ibn Battuta là rất thích các kỹ năng của các nghệ sĩ biểu diễn Trung Quốc địa phương.

Hàng Châu được chọn làm kinh đô nhà Nam Tống vào năm 1132. Sau sự biến Tĩnh Khang, khi cả Tống Khâm Tông lẫn Thượng hoàng Tống Huy Tông đều bị người Kim bắt, trong khi phần lớn miền Bắc Trung Quốc bị quân Kim chiếm đoạt, một số thành viên còn lại trong Hoàng tộc đã rút lui khỏi kinh đô Khai Phong về phía Nam. Tống Cao Tông định đô tại Nam Kinh, sau đó đến Thương Khâu, rồi lại chuyển đến Dương Châu vào năm 1128 và cuối cùng đến Hàng Châu vào năm 1129. Triều đình nhà Tống dự định coi Hàng Châu như là một kinh đô tạm thời, nhưng trong nhiều thập kỷ, Hàng Châu đã phát triển thành một trung tâm thương mại và văn hóa lớn của triều nhà Tống, phát triển từ một thành phố tầm trung không có tầm quan trọng đặc biệt để trở thành một trong những thành phố thịnh vượng và lớn nhất thế giới. Khi ý chí tái chiếm Trung Nguyên ngày càng ít đi, các cung điện ở Hàng Châu đã được mở rộng và cải tạo để phù hợp hơn với vị thế là một thủ đô đế quốc vĩnh viễn. Hoàng cung Hàng Châu có kích thước khá khiêm tốn so với cá cung điện đời trước, đã được mở rộng vào năm 1133 với những trường lang được lợp ngói, và vào năm 1148 với tường thành xung quanh được nới rộng.

Hàng Châu vẫn tiếp tục là kinh đô nhà Nam Tống từ năm 1138 cho đến khi bị Mông Cổ xâm chiếm năm 1276. Lúc bấy giờ, thành Hàng Châu có tên gọi là thành Lâm An. Nó là trung tâm của Nam Tống, là một trung tâm thương mại và giải trí. Trong thời gian đó, thành Hàng Châu là một trung tâm hấp dẫn của nền văn minh Trung Hoa, bởi lẽ nơi từng được coi là "Trung Nguyên" nay đã rơi vào tay của người Nữ Chân mà người Hán coi là người mọi rợ.

Dưới thời nhà Tống, vô số triết gia, chính trị gia và những thi sĩ, bao gồm một số nhà thơ nổi tiếng nhất trong lịch sử Trung Quốc như Tô Đông Pha, Lục Du và Tân Khí Tật đã từng sống và cũng đã mất ở đây. Hàng Châu cũng là nơi sinh và là nơi an nghỉ cuối cùng của nhà khoa học Thẩm Quát (1031–1095), mộ của ông hiện tọa lạc ở quận Dư Hàng.

Vào thời Nam Tống, dưới sự mở rộng thương mại, dòng người tị nạn từ phía bắc, cũng như từ sự phát triển của các cơ sở chính thức và quân sự, đã dẫn đến sự gia tăng dân số trong lần bên ngoài bên ngoài bức tường thành được xây từ thế kỷ 9. Theo Encyclopædia Britannica, Hàng Châu vào thời điểm này có hơn 2 triệu nhân khẩu, trong khi nhà sử học Jacques Gernet đã ước tính rằng dân số Hàng Châu lên tới hơn một triệu vào năm 1276.(Số liệu thống kê dân số chính thức của Trung Quốc năm 1270 đã liệt kê khoảng 186.330 hộ gia đình, tuy nhiên nhiều khả năng rằng họ đã không thể tính toàn bộ số người tị nạn lẫn binh sĩ). Người ta tin rằng Hàng Châu là thành phố lớn nhất thế giới từ năm 1180 đến 1315 và từ 1348 đến 1358.

Do dân số quá đông và lượng nhà làm gỗ dày đặc (thường là nhiều tầng), Hàng Châu đặc biệt dễ bị hỏa hoạn. Nhiều đám cháy lớn đã phá hủy các phần lớn của thành phố vào năm 1132, 1137, 1208, 1229, 1237 và 1275 trong khi các đám cháy nhỏ hơn xảy ra gần như hàng năm. Chỉ riêng vụ cháy 1237 đã được ghi nhận đã phá hủy 30.000 ngôi nhà. Để chống lại mối đe dọa này, triều đình nhà Tống đã thiết lập một hệ thống phức tạp để chữa cháy, dựng lên các tháp canh, nghĩ ra một hệ thống đèn lồng và tín hiệu cờ để xác định nguồn gốc của ngọn lửa nhằm chỉ đạo phản ứng kịp thời và buộc hơn 3.000 binh sĩ có nhiệm vụ dập tắt ngọn lửa.

Thời Nguyên
Thành Hàng Châu bị quân Mông Cổ dưới sự chỉ huy của Hốt Tất Liệt bao vây và công chiếm vào năm 1276, 3 năm trước khi nhà Nam Tống sụp đổ hoàn toàn. Hốt Tất Liệt lên ngôi Hoàng đế, cải quốc hiệu là Đại Nguyên, đóng đô ở Đại Đô (Bắc Kinh), nhưng Hàng Châu vẫn là một trung tâm thương mại và hành chính quan trọng của vùng Giang Nam.

Nhà Nguyên Trung Quốc rất cởi mở với du khách tứ phương và một số nhà du hành khi trở về phương Tây đã mô tả Hàng Châu—dưới tên Khinzai, Quinsai, Campsay—như là một trong những thành phố nổi tiếng nhất thế giới. Thương gia người Venezia Marco Polo được cho là đã đến viếng thăm Hàng Châu vào thế kỷ 13. Trong cuốn sách của mình, ông miêu tả thành phố này "lớn hơn bất kỳ nơi nào trên thế giới" và rằng "số lượng và sự giàu có của các thương nhân và số lượng hàng hóa qua tay họ rất lớn mà thậm chí không ai có thể ước tính". Các ghi chép của Polo về thành phố rất có khả năng đã phóng đại kích thước của nó, mặc dù nó được miêu tả là có tường thành dài hơn trăm dặm, nhưng sẽ hợp lý hơn nếu đơn vị đo lường này là dặm Trung Quốc, thay vì dặm Ý. Còn con số "12.000 cây cầu đá" có khả năng là một lỗi sao chép bắt nguồn từ 12 cổng thành. Vào thế kỷ 14, khi nhà du hành người Maroc Ibn Battuta đến thăm Hàng Châu, mà ông gọi là al-Khansā, ông đã miêu tả thành phố này là "thành phố lớn nhất trên mặt đất mà tôi từng thấy."

Từ thời nhà Minh đến nay
Thành Hàng Châu vẫn là một hải cảng quan trọng cho đến giữa thời nhà Minh, khi bến cảng của nó dần bị phù sa bồi đắp. Dưới thời nhà Thanh, nơi đây là nơi đóng quân đồn trú của quân đội.

Vào năm 1856 và 1860, Thái Bình Thiên Quốc chiếm đóng Hàng Châu. Thành phố đã bị tàn phá nặng nề trong cuộc chiến này.

Hàng Châu được cai trị bởi chính phủ Trung Hoa Dân Quốc dưới thời Quốc dân đảng từ năm 1927 đến năm 1937. Từ năm 1937 đến năm 1945, thành phố bị Nhật Bản chiếm đóng. Quốc dân đảng trở lại vào năm 1945 và cai trị cho đến năm 1949. Vào ngày 3 tháng 5 năm 1949, Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc tiến vào Hàng Châu và thành phố này rơi vào tay đảng Cộng sản. Sau khi các chính sách cải cách của Đặng Tiểu Bình bắt đầu được áp dụng vào cuối năm 1978, Hàng Châu đã tận dụng lợi thế của việc nằm ở đồng bằng sông Dương Tử để thúc đẩy sự phát triển của nó. Chính vì vậy mà Hàng Châu hiện là một trong những thành phố lớn thịnh vượng nhất của Trung Quốc.

Vào tháng 9 năm 2015, Hàng Châu đã giành quyền đăng cai Á vận hội 2022. Đây sẽ là thành phố thứ ba ở Trung Quốc đăng cai Đại hội thể thao châu Á sau Bắc Kinh 1990 và Quảng Châu năm 2010. Hàng Châu cũng là địa điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh G20 lần thứ 11 vào năm 2016.

Vào tháng 2 năm 2020, thành phố đã bị áp dụng lệnh giới nghiêm sau khi dịch COVID-19 bắt đầu ở Vũ Hán lan rộng khắp Trung Quốc.

Địa lý và khí hậu
Hàng Châu nằm ở phía Bắc tỉnh Chiết Giang, miền Đông Trung Quốc, ở đầu cuối phía Nam của Kinh Hàng Đại Vận Hà ("大运河"), trên vùng đồng bằng châu thổ ở hạ lưu sông Dương Tử. Toàn bộ thành phố ngang tỉnh Hàng Châu trải dài về phía tây tiếp giáp với vùng núi của tỉnh An Huy, phía đông là một vùng bằng phẳng cạnh vịnh Hàng Châu. Thành phố được xây dựng bao quanh mặt phía đông và phía bắc của Tây Hồ ("西湖"), phía chính bắc sông Tiền Đường.

Hàng Châu có khí hậu cận nhiệt đới ẩm với 4 mùa rõ rệt. Nhiệt độ trung bình hàng năm của Hàng Châu là 16,2 °C (61,2 °F). Mùa hè nóng ẩm, trong khi mùa đông mát mẻ và khô hanh. Vào tháng 7, tháng nóng nhất trong năm, nhiệt độ trung bình xấp xỉ 33,8 °C (92,8 °F); vào tháng 1 nhiệt độ trung bình khoảng 3,6 °C (38,5 °F). Lượng mưa hàng năm là 1450 mm. Vào giữa mùa hè, Hàng Châu và nhiều thành phố khác của tỉnh Chiết Giang phải hứng chịu khá nhiều cơn bão từ biển Hoàng Hải, nhưng hiếm khi bị các cơn bão tấn công trực tiếp. Hầu hết các cơn bão này gây ảnh hưởng đến Hàng Châu sau khi tác động dọc bờ biển Chiết Giang.

Phân cấp hành chính
Hàng Châu bao gồm khu đô thị Hàng Châu (có 10 quận), 1 thành phố cấp huyện, và 2 huyện. 6 quận trung tâm có diện tích 682 km² và có dân số 1.910.000 người. 2 quận còn lại có diện tích 2.642 km² và có dân số 1.950.000.

Ngày 9 tháng 4 năm 2021, thành phố Hàng Châu có sự thay đổi lớn về phân chia hành chính, cụ thể như sau:

 Thành lập quận Thượng Thành (mới) trên cơ sở sáp nhập diện tích và dân số của quận Thượng Thành (cũ) và phần lớn quận Giang Can vừa giải thể (trừ nhai đạo Hạ Sa và Bạch Duơng).
 Thành lập quận Củng Thự (mới) trên cơ sở sáp nhập diện tích và dân số của quận Hạ Thành (cũ) và quận Củng Thự (cũ).
 Thành lập quận Lâm Bình trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của quận Dư Hàng, gồm các nhai đạo Lâm Bình, Đông Hồ, Nam Uyển, Tinh Kiều, Vận Hà, Kiều Tư, Sùng Hiền và trấn Đường Thê. Quận Dư Hàng sau khi điều chỉnh địa giới hành chính còn lại các nhai đạo Dư Hàng, Thuơng Tiền, Nhàn Lâm, Ngũ Thường, Trung Thái, Lương Chử và các trấn Bình Dao, Kinh Sơn, Hoàng Hồ, Lô Điểu, Bách Trượng.
 Thành lập quận Tiền Đường trên cơ sở điều chỉnh phần diện tích và dân số còn lại của quận Giang Can vừa giải thể sau khi đã thành lập quận Thượng Thành (mới), gồm nhai đạo Hạ Sa, Bạch Dương cùng một phần diện tích tự nhiên và dân số của quận Tiêu Sơn, bao gồm các nhai đạo Hà Trang, Nghĩa Bồng, Tân Loan, Lâm Giang.

Số quận của thành phố từ thời điểm này không thay đổi, vẫn là 10 quận.

Du lịch
Hàng Châu nổi tiếng với những di tích lịch sử và thiên nhiên tươi đẹp. Thành phố này được xếp vào danh sách 10 thành phố đẹp nhất Trung Quốc. Mặc dù, trong thời gian gần đây nhiều khu đô thị mới được xây dựng, nó vẫn giữ được nhiều di sản lịch sử - văn hóa giá trị. Ngày nay, du lịch góp một phần quan trọng trong nên kinh tế của Hàng Châu. Một trong những danh thắng nổi tiếng nhất của Hàng Châu là Tây Hồ (chữ Hán: 西湖). Tây Hồ có diện tích khoảng hơn 6 km vuông, bao gồm nhiều địa điểm du lịch nhỏ khác. Hàng Châu có một quần thể các địa điểm du lịch bao gồm các đền chùa cổ, khu phố cổ, cũng như cảnh quan thiên nhiên pha trộn vẻ đẹp của hồ và núi.

Kinh tế

Nền công nghiệp truyền thống của Hàng Châu có tơ lụa, vải, và chế tạo máy, ngành điện tử và các ngành công nghiệp nhẹ khác đang phát triển khá mạnh mẽ, đặc biệt từ khi nền kinh tế mở cửa năm 1992.

Toshiba có kế hoạch sản xuất máy tính xách tay duy nhất ở nước ngoài tại đây.

Wahaha, công ty đồ uống nhà nước lớn nhất Trung Quốc có đại bản doanh đóng tại Hàng Châu.

Trà Long tỉnh (loại trà rất nổi tiếng của Trung Quốc), được chế biến tại thị trấn Long Tỉnh ở ngoại ô thành phố vẫn theo phương thức truyền thông, bằng tay được cho là loại trà xanh ngon nhất của Trung Quốc.

GDP đầu người của Hàng Châu vào khoảng $6.505 đô la Mỹ, đứng thứ 8 trong 659 thành phố của Trung Quốc.

Tạp chí Forbes trong các năm 2004, 2005, 2006 đã xếp Hàng Châu là thành phố kinh doanh tốt nhất tại Trung Quốc.

Các trường đại học

Công lập
 Đại học Chiết Giang (浙江大学) (thành lập năm 1898)
 Học viện Mỹ thuật Chiết Giang (中国美术学院) (thành lập năm 1928)
 Đại học Công nghệ Chiết Giang (浙江工业大学) (thành lập năm 1953)
 Đại học Công nghiệp và Thương mại Chiết Giang (浙江工商大学)
 Đại học Điện tử Hàng Châu (杭州电子科技大学)
 Đại học Khoa học - Công nghệ Chiết Giang (浙江理工大学)
 Đại học Kỹ nghệ Chiết Giang (浙江科技学院)
 Đại học Y học Trung Quốc của Chiết Giang (浙江中医药大学)
 Đại học Trung Quốc kế lượng (中国计量学院)
 Đại học Tài chính - Kinh tê Chiết Giang (浙江财经学院)
 Đại học Sư phạm Hàng Châu (杭州师范大学)
 Đại học Truyền thông Chiết Giang  (浙江传媒学院)
 Học viện Ngoại ngữ Chiết Giang

Tư lập
 Đại học Thụ Nhân Chiết Giang (浙江树人大学)
 Học viện Thành thị Chiết Giang (浙江大学城市学院)

Thành ngữ
Hàng Châu xuất hiện trong câu thành ngữ khá nổi tiếng
Sinh ở Tô Châu, sống ở Hàng Châu, ăn ở Quảng Châu, chết ở Liễu Châu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hangzhou Government website
 Arts Crafts Museum Hangzhou in Google Cultural Institute
 EN.GOTOHZ.COM  – The Official Website of Hangzhou Tourism Commission
 TRAVELWESTLAKE  – The Official Travel Guide of Hangzhou
 TRAVELZHEJIANG – The Official Travel Guide of Zhejiang Province

Thành phố tỉnh Chiết Giang

Đồng bằng Trường Giang
Thành phố phó tỉnh Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Khu dân cư thành lập thế kỷ 3 TCN
Tỉnh lỵ Trung Quốc
Giang Nam


title: Physorhinus longicornis

text:
Physorhinus longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Physorhinus


title: Thanh lương trà

text:
Cây thanh lương trà hay cây hoa thu, thực quả, lê đá là tên gọi chung để chỉ các loài trong chi Sorbus với khoảng 100–200 loài cây gỗ và cây bụi trong phân họ Maloideae của họ Rosaceae. Số lượng chính xác các loài là điểm gây tranh cãi đáng kể giữa các học giả, do số lượng vi loài sinh sản vô tính được một số tác giả khác nhau coi như là các loài khác biệt, nhưng những tác giả khác lại gộp chúng lại thành các nhóm nhỏ chứa một số loài hạn chế hơn, cũng như phụ thuộc vào giới hạn định nghĩa chi này. Các xử lý gần đây chỉ xem xét chi Sorbus theo nghĩa hẹp (sensu stricto) và bao gồm chỉ các loài với lá hình lông chim của phân chi Sorbus, nâng cấp (có thể hợp nhất) một vài phân chi khác lên thành chi.

Khi xem xét theo nghĩa rộng (sensu lato), chi này được chia thành 2 phân chi chính và 3-4 phân chi phụ (với tên chi trong phân loại gần đây trong ngoặc):

 Sorbus phân chi Sorbus (chi Sorbus nghĩa hẹp), với lá kép thông thường không lông hay lớp lông mỏng ở mặt dưới lá; các lá noãn quả không hợp nhất; loài điển hình Sorbus aucuparia (thanh lương trà châu Âu). Phân bố: vùng ôn đới mát của Bắc bán cầu. Nó đồng nhất với chi Sorbus theo nghĩa hẹp.
 Sorbus phân chi Aria (chi Aria), với lá đơn thường có nhiều lông trắng ở mặt dưới; các lá noãn quả không hợp nhất; loài điển hình Sorbus aria (thanh lương trà thường). Phân bố: vùng ôn đới của châu Âu & châu Á.

 Sorbus phân chi Micromeles (chi Aria), một nhóm khác biệt chứa vài loài ở Đông Á (như Sorbus alnifolia, thanh lương trà Triều Tiên) với lá hẹp; bị nghi vấn là không khác biệt (và thường được hợp nhất) trong phân chi Aria. Phân bố: vùng ôn đới Đông Á.

 Sorbus phân chi Cormus (chi Cormus), với lá kép tương tự như phân chi Sorbus, nhưng với các lá noãn hợp nhất khác biệt trong quả. Chỉ chứa 1 loài là Sorbus domestica (thanh lương trà vườn). Phân bố: Bắc Phi, ôn đới ấm châu Âu, Tây Á.
 Sorbus phân chi Torminaria (chi Torminalis), với các lá xẻ thùy giống lá phong và các thùy nhọn đầu; các lá noãn quả không hợp nhất. Chỉ chứa 1 loài là Sorbus torminalis (thanh lương trà dại). Phân bố: vùng ôn đới châu Âu, kéo dài về phía nam tới vùng núi của Bắc Phi và về phía đông tới khu vực Kavkaz.
 Sorbus phân chi Chamaemespilus (chi Chamaemespilus), chứa 1 loài cây bụi là Sorbus chamaemespilus (sơn trà giả) với lá đơn không lông và hoa màu hồng có các lá đài và cánh hoa mọc thẳng. Phân bố: khu vực miền núi ở Nam Âu.
 Lai ghép là phổ biến trong chi, bao gồm nhiều dạng lai ghép giữa các phân chi; các dạng lai ghép này thường là dạng sinh sản vô tính, vì thế có khả năng sinh sản dòng vô tính từ hạt mà không có biến đổi nào. Điều này dẫn tới một lượng rất lớn các tiểu loài vô tính, cụ thể là tại miền tây châu Âu (bao gồm cả đảo Anh) và một phần của Trung Quốc.

Rượu vang
Một loại rượu vang của Phần Lan gọi là Sorbus được tăng hương vị bằng quả thanh lương trà.

Văn nghệ
Cây thanh lương trà đã đi vào thơ ca, nhạc họa, đã được coi như một phần không thể thiếu của thiên nhiên, văn hoá, đời sống dân tộc Xla-vơ nói chung và người dân Nga nói riêng. Cây thanh lương trà (tên chữ Nga: рябина / riabina) là đối tượng chính được chỉ đến trong bài hát tiếng Nga "Уральская рябинушка" (nghĩa là Cây thanh lương trà vùng U-ran) mà đa số khán thính giả Việt Nam vẫn quen gọi với cái tên cảm tính là bài hát "Cây thuỳ dương" .

Chú thích

Đọc thêm

 Price D.T. 2007. One-way introgressive hybridisation between Sorbus aria and S. torminalis (Rosaceae) in southern Britain. Watsonia. 26: 419–431.


title: Tân Trụ (thị trấn)

text:
Tân Trụ là thị trấn huyện lỵ của huyện Tân Trụ, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Tân Trụ nằm ở trung tâm huyện Tân Trụ, cách thành phố Tân An khoảng 15 km về phía đông nam, có vị trí địa lý:

 Phía đông và phía nam giáp xã Đức Tân
Phía tây giáp huyện Châu Thành qua sông Vàm Cỏ Tây
 Phía bắc giáp xã Bình Trinh Đông, tây bắc giáp xã Bình Tịnh.

Thị trấn có diện tích 5,69 km², dân số năm 1999 là 5.804 người, mật độ dân số đạt 1.020 người/km².

Hành chính
Thị trấn Tân Trụ được chia thành 3 khu phố: Bình Hoà, Bình Lợi, Tân Bình.

Lịch sử
Thị trấn Tân Trụ được thành lập vào năm 1991 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của hai xã Đức Tân và Bình Tịnh.

Kinh tế - xã hội

Giáo dục
Ở thị trấn Tân Trụ có 2 trường mầm non: Tân Trụ (công lập), Hoa Hướng Dương (dân lập); 1 trường tiểu học: Tiểu học Huỳnh Văn Đảnh; 1 trường trung học cơ sở: THCS thị trấn Tân Trụ; 1 trường trung học phổ thông: THPT Tân Trụ và Trung tâm GDNN - GDTX huyện Tân Trụ.

Y tế
Bệnh viện đa khoa huyện Tân Trụ, Bệnh viện Nguyễn Văn Tuyên, Trung tâm y tế huyện Tân Trụ,...

Giao thông
Các tuyến đường trên địa bàn thị trấn:

 Nguyễn Trung Trực
 Cao Thị Mai
 Tỉnh lộ 833
 Trương Gia Mô
 Huỳnh Văn Đảnh
 Ấp Chiến Lược
 Ông Đồ Nghị (Hàng cau vua Tân Trụ)
 Đê Vàm Cỏ Tây...

Các công trình cầu phà: cầu Trắng, cầu Tân Trụ, phà Tân Trụ...

Hình ảnh

Xem thêm
 Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

Huyện lỵ Việt Nam


title: Truyền thuyết

text:
Truyền thuyết là tên gọi dùng để chỉ một tác phẩm tự sự dân gian kể về sự kiện và nhân vật lịch sử (hoặc có liên quan đến lịch sử), phần lớn theo xu hướng lí tưởng hóa, qua đó thể hiện sự ngưỡng mộ và tôn vinh của nhân dân đối với những người có công với đất nước, dân tộc hoặc cộng đồng cư dân của một vùng. Bên cạnh đó cũng có những truyền thuyết vừa đề cao, vừa phê phán nhân vật lịch sử.

Đặc điểm, sự phân lập thể loại
Tại những truyền thống văn hóa khác nhau về loại hình, khái niệm truyền thuyết có thể được mô tả những hiện tượng không hoàn toàn giống nhau, và liên hệ một cách khác nhau với các thể loại dân gian khác, kể cả thần thoại.

Trong văn hóa châu Âu, thường người ta chia hai loại: legend và tradition, tuy cùng mang ngữ nghĩa là lời truyền tụng, lời tục truyền, truyền thuyết. Huyền thoại thiên về phía gắn với các nhân vật của lịch sử linh thiêng như các thánh của Kitô giáo hoặc Hồi giáo. Truyền thống gắn với các nhân vật trần thế và không buộc phải có yếu tố thần kỳ. Tuy vậy, sự phân chia này chỉ phù hợp với những truyền thống trong đó tôn giáo thống trị đã cải biến các hệ thống thần thoại có sớm hơn (chỉ xảy ra tại các nền văn hóa Kitô giáo và Hồi giáo), và rất khó thực hiện với các truyền thống trong đó tôn giáo mang tính thế giới (như Phật giáo) vốn không bác bỏ các hệ thống thần thoại có sớm hơn. Bên cạnh đó, sự phân chia này chỉ cũng khó làm đối với những hệ thần thoại đa thần chưa trải qua biến đổi căn bản nào hoặc những truyền thống trong đó lịch sử linh thiêng không phân lập với thế tục.

Trên một vài dấu hiệu khác biệt có thể rất nhỏ, sự phân lập truyền thuyết với các thể loại khác cũng có căn cứ nhất định. Truyền thuyết chung với thần thoại ở dấu hiệu về niềm tin và sự hiện diện của yếu tố thần kỳ. Truyền thuyết cũng phân biệt với thần thoại có thể ở phương diện sở hữu ngôn bản của bộ lạc hoặc toàn dòng họ. Thần thoại kể về nguồn gốc cõi đời và cõi người thì bất cứ một thành viên nào trong bộ lạc cũng có quyền kể lại; còn những truyền ngôn về các biến cố mở đầu dòng họ thì có thể thuộc sở hữu của các thành viên dòng họ. Bên cạnh đó, ở các nền văn hóa chưa có sự biến động về hệ thống tôn giáo, truyền thuyết có thể phân lập với thần thoại về quy chế, việc có hay không có liên hệ với sự thờ phụng, về nhân vật truyền thuyết,... Về tổng thể, so với thần thoại thì truyền thuyết kém linh thiêng hơn và thường mô tả những sự kiện xảy ra muộn hơn. Sự lệ thuộc về nguồn gốc (biến sinh) của truyền thuyết với thần thoại có thể được xác định, tuy không phải thần thoại là nguồn cốt truyện duy nhất của truyền thuyết. Truyền thuyết nằm ở ranh giới giữa thần thoại và các ghi chép mô tả lịch sử.

Một số nhóm truyền thuyết
Truyền thuyết liên quan đến Kitô giáo hoặc ít nhiều tái hiện các cốt truyện của thời tiền tông đồ của Kitô giáo, là một trong những phương tiện tái mã hóa các biểu tượng Kitô giáo trong các tượng trưng Kitô giáo. Chẳng hạn hạnh các thánh (hagiographie) thực chất là những văn bản kém thiêng hơn so với lời thiêng, được phép hòa trộn với các môtip phi Kitô giáo, kể cả việc biến đổi các thánh thành một kiểu tương tự như trong điện thờ đa thần giáo. Hạnh các thánh tương tự như mọi loại truyền thuyết, trong khi hướng tới các thể loại lịch sử, đã đồng thời ứng với ngày kỷ niệm các thánh tính theo lịch. Từ đó cho phép gắn hai chu trình ngày lễ trong năm (gồm chu kỳ Kitô giáo và chu kỳ đa thần giáo) thành một chu kỳ thời gian nghi lễ.

Truyền thuyết Kitô giáo còn có một nhóm riêng trong đó không chỉ có những nhân vật của Cựu ước mà còn có cả thần và quỷ. Nhóm truyền thuyết này đã bổ sung tính lịch sử cho hệ thần thoại Kitô giáo bằng những yếu tố thần thoại tiền Thiên Chúa. Các hành động trong loại truyền thuyết này cũng được chuyển vào cái thời gian, mà đối với Kitô giáo nó thực hiện chức năng thời gian thần thoại (tức thời gian của Cựu ước và Phúc âm), thậm chí xâm nhập cả vào thời gian Kinh thánh (thời giai lịch sử linh thiêng), và vào cả thời gian thần thoại đích thực kể về cuộc đấu tranh của những người khổng lồ, lịch sử sáng thế,...

Bên cạnh các truyền thuyết với hành động diễn ra trong thời gian lịch sử hoặc thời gian tôn giáo, châu Âu còn biết đến loại hình truyền thuyết diễn ra trong thời gian trừu tượng, bất định, tương tự thời gian của truyện ngụ ngôn hoặc truyện cổ tích. Đó là kiểu truyền thuyết mô tả quan hệ giữa các thánh với con người. Một số tiết đoạn của thể loại truyền thuyết này có thể được chuyển hóa thành cổ tích.

Cũng cần kể đến các truyền thuyết về những cư dân tiền bối tại các địa phương mang cùng một truyền thống văn hóa. Các truyền thuyết này thường miêu tả những sinh thể khác con người, đồng thời gắn với ranh giới giữa tiền lịch sử và lịch sử. Về phương diện nào đó, loại truyền thuyết này tương đồng về loại hình với các truyền thuyết kể về khởi thủy dòng họ hoặc bộ lạc.

Một số truyền thuyết khác, vượt qua ranh giới nói trên và đặt thời gian lịch sử vào tộc người, thể hiện chức năng của các thể loại lịch sử hoặc giả lịch sử. Các truyền thuyết này tiếp cận ở mức độ đáng kể thời gian của cộng đồng cư dân mang truyền thống văn hóa ấy thậm chí vượt quá thời gian này, kéo dài thời gian lịch sử thành thời gian thần thoại.

Bên cạnh đó còn có loại thể truyền thuyết miêu tả những xứ sở và xã hội không tưởng, thể hiện sự tương quan không chỉ với lịch sử mà còn với tình thế xã hội cụ thể. Những truyền thuyết này miêu tả các bức tranh không tưởng về tương lai và những nhân vật không bị linh thiêng hóa, họ thực hiện chức năng khôi phục lẽ phải đã bị phá bỏ, xác lập một phúc lợi không tưởng (tức cái vốn là chức năng của nhân vật văn hóa đương thời được "dịch" ra thành ngôn ngữ của các quan hệ xã hội muộn hơn) những nét chính trong chuyện là; lấy bối cảnh lịch sử để thêm vào đó những chi tiết thần bí,bí hiểm

Xem thêm
 Thần thoại
 Cổ tích
 Truyện truyền thuyết Việt Nam
 Thần thoại Hy Lạp

Chú thích

Tham khảo
 150 thuật ngữ văn học, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, Từ trang 341 đến 347.

Thể loại văn học
Văn học dân gian
Truyền thống truyền miệng
Tự sự học

hu:Legenda


title: Marcell Jansen

text:
Marcell Jansen (sinh ngày 4 tháng 11 năm 1985 ở Mönchengladbach) là một cựu cầu thủ bóng đá người Đức đã giải nghệ. Anh được biết đến nhiều với kĩ năng tạt bóng và tốc độ chạy, mặc dù anh có thể hình cao to. Jansen đã xuất hiện 30 lần trong màu áo đội tuyển và thường chơi ở vị trí hậu vệ trái. Ở cấp độ câu lạc bộ anh có thể chơi ở vị trí tiền vệ cánh trái hoặc hậu vệ cánh trái hoặc thậm chí là cả tiền đạo nhờ vào khả năng chơi đa năng của anh. Anh từng vào sân ở những phút bù giờ tại Euro 2008 ở vị trí tiền đạo.

Sự nghiệp

Borussia Mönchengladbach

Gia nhập Borussia Mönchengladbach từ đội bóng địa phương SV Lürrip vào năm 1994, Jansen từng ra sân nhiều lần ở các cấp độ đội trẻ rồi sau đó huấn luyện viên Mönchengladbach Ewald Lienen từng sử dụng anh ở vị trí dự bị nhưng không được sử dụng ở Bundesliga gặp Hannover 96 vào tháng 9 năm 2003. Đầu mùa giải 2004-05 chứng kiến cầu thủ này có lần ra sân ở đội một, có tên trong đội U23 của đội bóng ở giải hạng tư nước ĐỨc dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Horst Köppel. Một sự thay đổi ở vị trí huấn luyện viên của Borussia Mönchengladbach khi Dick Advocaat lên nắm quyền và huấn luyện viên người Hà Lan này đã đặt niềm tin vào cầu thủ thuận chân trái này và tạo cơ hội cho anh có trận ra mắt ở đội một vào tháng 12 năm 2004 gặp Hertha BSC Berlin. Khi kết quả trận đấu trở nên tồi tệ ở hiệp hai, Jansen thậm chí còn gây ra pha phạm lỗi trong vòng cấm và phải nhận một quả penalty. Tuy nhiên, Advocaat vãn đặt niềm tin vào cầu thủ này dù anh mắt sai lầm ngay trong lần ra mắt. Một chấn thương của tiền vệ Christian Ziege đã tạo cơ hội lớn cho Jansen. Một loạt những màn trình diễn ấn tượng thậm chí sau đó anh đã đánh bật cả tân binh người Bỉ Filip Daems ra ngoài ở vị trí hậu vệ phải và chứng kiến một mùa giải đầu tiên thành công, anh cũng có một vị trí quan trọng ở đội U21 Đức.

Mùa giải thứ hai của anh thậm chí còn mang lại nhiều thành công hơn cho tài năng trẻ này. Giúp đội bóng có một mùa giải dễ chịu khi không phải đối mặt với nguy cơ xuống hạng, Jansen ký hợp đồng mới 3 năm với Borussia Mönchengladbach sau khi nhiều đội bóng lớn ở châu Âu bắt đầu để ý đến anh.

Bayern München

Được coi là nhân tố chủ chốt ở đội bóng, Jansen bắt đầu nhận được sự chú ý của một số đội bóng (đặc biệt là Barcelona FC, Arsenal cũng như hai đội bóng ở Bundesliga là Bayern München và Hamburg SV) trong suốt mùa hè 2006 và huấn luyện viên Jupp Heynckes giải thích rằng cầu thủ này không phải để bán. Tuy nhiên, Jansen đã chuyển tới Bayern München vào ngày 1 tháng 7 năm 2007 với mức giá vào khoảng 10 triệu euro.

Hamburg SV

Vào tháng 8 năm 2009, Hamburg xác nhận vụ chuyển nhượng của Marcell Jansen. Theo tờ Bild, mức giá của vụ chuyển nhượng là 8 triệu euro. Ở Hamburg, anh chủ yếu chơi ở vị trí tiền vệ trái.

Năm 2015, Marcel Jansen chính thức kết thúc sự nghiệp thi đấu quốc tế sau 25 năm thi đấu chuyên nghiệp.

Thi đấu quốc tế

Nhờ vào phong độ tốt ở câu lạc bộ, Jansen, một cựu thành viên đội U21, được gọi vào đội tuyển quốc gia và có trận ra mắt, vào sân từ ghế dự bị thay Thomas Hitzlsperger vào ngày 3 tháng 9 năm 2005, trong trận thua 0-2 trước đội tuyển bóng đá quốc gia Slovakia ở Bratislava. Sau đó, Jansen được triệu tập vào đội hình Đức ở World Cup 2006. Jansen ban đầu được chọn ở vị trí hậu vệ trái và Philipp Lahm chơi bên phải. Với màn trình diễn tốt của Lahm, anh chỉ được ra sân thêm đúng một lần, trận tranh hạng ba gặp Bồ Đào Nha. Anh còn có rất nhiều lần được gọi cho vòng loại Euro 2008. Bàn thắng đầu tiên của anh ở đội tuyển được ghi vào lưới đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino ở vòng loại Euro 2008.

Sau khi cùng đội tuyển Đức giành chức vô địch World Cup 2014, anh tuyên bố kết thúc sự nghiệp thi đấu quốc tế, tổng cộng anh đã thi đấu 45 trận và ghi được 3 bàn thắng.

Danh hiệu

Câu lạc bộ

 Bayern München
 Bundesliga: 2007-08
 DFB-Pokal: 2008
 DFB-Ligapokal: 2007

Đội tuyển quốc gia
 Vị trí thứ ba FIFA Confederations Cup: 2005
 Vị trí thứ ba World Cup: 2006
 Về nhì Giải vô địch bóng đá châu Âu: 2008

Tham khảo

Liên kết ngoài

Marcell Jansen tại kicker.de

Cầu thủ bóng đá nam Đức
Sinh năm 1985
Cầu thủ bóng đá Bayern München
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá Borussia Mönchengladbach
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010

Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức


title: Venasque

text:
Venasque là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 310 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Hội đồng thị trấn
 Trang mạng cá nhân Venasque

Xã của Vaucluse
Plus Beaux Villages de France


title: Coleophora etrusca

text:
Coleophora etrusca là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Ý và Thổ Nhĩ Kỳ.

Chiều dài cánh trước khoảng 5 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 5 and tháng 6.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Türkheim

text:
Türkheim là một đô thị ở huyện Unterallgäu bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Metopoedema paradoxum

text:
Metopoedema paradoxum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Metopoedema


title: Briis-sous-Forges

text:
Briis-sous-Forges là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là .

Danh xưng cư dân địa phương Briis-sous-Forges trong tiếng Pháp là Brissois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Piper prietoi

text:
Piper prietoi là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Piper prietoi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
P


title: Quận Craig, Virginia

text:
Quận Craig là một quận thuộc tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Virginia


title: Diabrotica beniensis

text:
Diabrotica beniensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Krysan & Smith miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

B


title: Hydroporus despectus

text:
Hydroporus despectus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Phân tích gia tăng

text:
Khái niệm Phân tích gia tăng, tiếng Anh: Incremental Analysis (còn được dịch là Phân tích lượng gia), là một khái niệm cơ bản trong Kế toán quản trị hiện đại.

Căn cứ của Phân tích gia tăng
Phân tích gia tăng đánh giá, so sánh để lựa chọn các phương án khác nhau trên cơ sở sử dụng thông tin tài chính phù hợp. Phân tích gia tăng nhằm đạt được kết định cuối cùng về quản trị kinh doanh dựa trên việc đưa ra các giả định về dãy số diễn biến theo kịch bản gia tăng doanh thu hoặc gia tăng chi phí.

 Gia tăng doanh thu: Lựa chọn nếu tăng dần dãy số doanh thu lên để xem xét diễn biến về chi phí và các nhân tố khác tăng giảm ra sao và có lợi hay không.
 Gia tăng chi phí: Lựa chọn khác trong đó tăng dần dãy số chi phí lên để xem xem nếu gia tăng các hạng mục chi phí thì các nhân tố khác tăng giảm ra sao; nhất là doanh thu và lợi nhuận và két quả kinh doanh cuối cùng có lợi hay không.

Nguyên tắc của phương pháp
Một phương án sẽ chỉ được đánh giá là tốt hơn phương án khác (trên giác độ kinh doanh) khi xét Tổng doanh thu gia tăng - (trừ đi) Tổng chi phí gia tăng = Lợi nhuận gia tăng là một số dương.

Ứng dụng
Để ra các quyết định kinh doanh về (1) Sản xuất hay tự mua (2) Tiếp tục hay ngừng sản xuất và (3) Chấp nhận hay không chấp nhận các đơn đặt hàng đặc biệt.

 Chấp nhận hay từ chối: Quyết định liên quan đến việc có bán hàng hóa, dịch vụ hay không, với giá thế nào. Nếu dư thừa nguồn lực, công ty có thể dễ dàng nhận đơn hàng hơn; còn nếu không dư thừa nguồn lực, phải cân nhắc kỹ lưỡng các chi phí cơ hội.
 Tự sản xuất hay mua: Yếu tố cần quan tâm là chi phí có thể và không thể tránh để quyết định. Cân nhắc thêm về chi phí gia tăng và chi phí cơ hội trong trường hợp này. Các nhân tố khác quan trọng cần cân nhắc là (1) Chất lượng sản phẩm mua hay tự sản xuất (2)Khả năng giao hàng của nhà cung cấp (3) Khả năng công nghệ, kỹ thuật của nhà cung cấp (4) Sự ổn định tài chính của nhà cung cấp (5) Khả năng bảo mật, nếu cần có.
 Tiếp tục hay ngừng sản xuất: Liên quan đến việc phân tích cái gì sẽ xảy ra nếu tiếp tục hay ngừng sản xuất. ần nhìn nhận rộng ra bao gồm các nhân tố tài chính và phi tài chính.

Liên kết ngoài
Incremental Analyses from PLU
Thí dụ về Incremental Analysis
Tài liệu về Phân tích gia tăng của Đại học Florida

Tham khảo
 Comparing Marginal and Incremental Analysis
 Business Dictionary: Incremental Analysisin Answer.com

Chú thích

Kinh doanh
Tài chính
Kiểm toán


title: Menoncourt

text:
Menoncourt là một làng và xã tại tỉnh Territoire de Belfort, vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra nhân khẩu năm 1999, xã này có dân số 356.The estimation for 2005 was 380.

Xem thêm
Xã của tỉnh Territoire de Belfort

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Territoire de Belfort


title: Lorentzen

text:
Lorentzen là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Partido de la Sierra en Tobalina

text:
Partido de la Sierra en Tobalina là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 68 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Hupperath

text:
Hupperath là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Hupperath có diện tích 4,11 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 608 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Callulops sagittatus

text:
Callulops sagittatus là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea và có thể cả Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Richards, S. & Bickford, D. 2004. Callulops sagittatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Callulops
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Setodes rinteleni

text:
Setodes rinteleni là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Bruchidius lividimanus

text:
Bruchidius lividimanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1833.

Chú thích

Tham khảo

L


title: Roézé-sur-Sarthe

text:
Roézé-sur-Sarthe là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire phía tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 26,46 km2, dân số năm 2006 là 2587 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Cybister ellipticus

text:
Cybister ellipticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1852.

Hình ảnh

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Cybister


title: Dicranomyia amurensis

text:
Dicranomyia amurensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Cratoptera

text:
Cratoptera là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Cratoptera apicata Warren, 1894
 Cratoptera vestianaria Herrich-Schäffer, [1855]

Chú thích

Tham khảo

 Cratoptera at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Cerqueux

text:
Cerqueux là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cerqueux sur le site de l'Institut géographique national

Cerqueux


title: Coleophora betulella

text:
Coleophora betulella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu, ngoại trừ Balkan peninsula.

Sải cánh dài 10–15 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7.

Ấu trùng ăn Betula pendula và Betula pubescens.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Swedish Moths
UKmoths
bladmineerders.nl
Fauna Europaea

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Paleosepharia unicolor

text:
Paleosepharia unicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Paleosepharia


title: Acid oxalic

text:
Axít oxalic là một hợp chất hóa học với công thức tổng quát H2C2O4. Nó là một axít dicacboxylic, có công thức triển khai HOOC-COOH. Nó là một axit hữu cơ tương đối mạnh, nó mạnh gấp khoảng 10.000 lần so với axit axetic. Anion của nó là một chất khử. Các dianion của axít oxalic được gọi là oxalat.

= Điều chế ==
Axít oxalic có thể được điều chế khá dễ dàng trong phòng thí nghiệm bằng cách oxy hóa sucroza bằng axít nitric trong vài trò của chất oxy hóa và một lượng nhỏ vanadi(V)oxit trong vai trò của chất xúc tác. Ở cấp độ lớn hơn, oxalat natri được điều chế bằng cách cho hiđrôxít natri nóng hấp thụ mônôxít cacbon dưới áp suất cao.

Phản ứng hóa học

Ái lực với các ion kim loại
Oxalat là một phối thể tuyệt vời cho các ion kim loại, trong đó nó thường liên kết dưới dạng phối thể kiểu "hai răng", tạo thành một vòng 5-thành viên dạng MO2C2. Một phức chất để minh họa là [Fe(C2O4)3]3-. Ái lực của các ion kim loại đôi khi được thể hiện trong xu hướng tạo thành các chất kết tủa. Vì vậy, axít oxalic cũng kết hợp với các kim loại như calci, sắt, natri, magiê và kali trong cơ thể để tạo thành các tinh thể của các muối oxalat tương ứng, chúng là các chất kích thích ruột và thận. Do nó liên kết với các thành phần dinh dưỡng quan trọng như calci, nên việc sử dụng dài hạn các loại lương thực, thực phẩm chứa nhiều axít oxalic có thể dẫn đến sự thiếu hụt chất dinh dưỡng. Những người khỏe mạnh có thể tiêu thụ một cách an toàn các thức ăn như thế ở mức độ vừa phải, nhưng những người có các rối loạn liên quan tới thận, bệnh gút, thấp khớp hay các dạng nào đó của các tổn thương âm hộ mạn tính (vulvodynia) nói chung không nên dùng các loại thức ăn đó.

Ngược lại, việc cung cấp calci cùng với các thức ăn giàu axít oxalic có thể làm cho axít này kết tủa trong ruột và làm giảm mạnh mức độ oxalat được cơ thể hấp thụ (trong một số trường hợp lên tới 97%),
. Kết tủa của oxalat calci trong thận (được biết đến như là sỏi thận) làm nghẽn đường tiết niệu.

Trong tự nhiên
Axít oxalic và các muối oxalat có mặt khá phổ biến trong nhiều loài thực vật, đáng chú ý là rau muối (Chenopodium album) và chua me đất (chi Oxalis). Rễ và/hoặc lá của đại hoàng (chi Rheum), kiều mạch (Fagopyrum esculentum) cũng được liệt kê như là có chứa nhiều axít oxalic.

Các loại thức ăn chứa một lượng đáng kể axít oxalic, theo trật tự giảm dần, bao gồm:khế (Averrhoa carambola), hồ tiêu (Piper nigrum), mùi tây (Petroselinum crispum), hạt các loại anh túc (các chi Meconopsis, Papaver, Romneya, Eschscholzia), thân cây đại hoàng (chi Rheum), rau dền (chi Amaranthus), rau bina (Spinacia oleracea), một số thứ và giống củ cải đường (Beta vulgaris), ca cao (Theobroma cacao), sôcôla, phần lớn các loại quả hạch hay quả mọng và các loài đậu, đỗ. Cảm giác có sạn ở miệng khi uống sữa chứa hương vị đại hoàng là do sự kết tủa của oxalat calci gây ra. Vì thế thậm chí cả một lượng rất loãng axít oxalic cũng có thể nhanh chóng "phá vỡ" cazein tìm thấy trong nhiều loại sản phẩm sữa.

Lá của chè (Camellia sinensis) cũng chứa một lượng lớn axít oxalic so với nhiều loài thực vật khác. Tuy nhiên, trong nước chè thì nồng độ của axít này tương đối nhỏ, do chỉ một lượng nhỏ chè được sử dụng khi pha nước.

Axít oxalic trong cơ thể có thể được tổng hợp thông qua quá trình trao đổi chất, hoặc là của axít glyoxylic hoặc là của lượng axít ascorbic dư thừa (vitamin C), và đây là một vấn đề đáng lo ngại cho sức khỏe nếu sử dụng dài hạn các liều lượng quá lớn vitamin C. 80% khối lượng của sỏi thận được hình thành từ oxalat calci.

Một số loài nấm sợi thuộc chi Aspergillus cũng sản sinh ra axít oxalic, nó phản ứng với calci trong máu hay trong mô để làm kết tủa oxalat calci. Có một số chứng cứ sơ bộ cho thấy việc sử dụng các chất bổ sung dinh dưỡng chứa men hay vi khuẩn có thể ảnh hưởng tới sự bài tiết axít oxalic (và có lẽ là cả nồng độ axít oxalic). Axít oxalic cũng có thể có mặt trong cơ thể do việc sử dụng etylen glycol (chất chống đông trong ô tô), vì nó cũng được chuyển hóa thành axít oxalic.

An toàn
Axít oxalic kích thích niêm mạc ruột khi tiêu thụ, và có thể gây tử vong khi ở liều lớn.LD50 của axít oxalic nguyên chất được dự đoán là khoảng 378mg/kg thể trọng, hay khoảng 22,68 g cho một người nặng 60 kg.

Thức ăn chứa axít oxalic
Một vài nghiên cứu đang được thực hiện để tìm phương pháp làm giảm các muối oxalat trong thức ăn, chẳng hạn Biến thoái sinh học của axít oxalic trong rau bina bằng cách sử dụng rễ mầm của ngũ cốc của Betsche T, Fretzdorff B. trên website của NIH.

Sử dụng để tẩy trắng
Tại Việt Nam, nhiều hộ kinh doanh đã sử dụng loại acid này để tẩy trắng các một số loại thực phẩm trong đó có bún, bánh canh, hủ tiếu.

Sử dụng
 Axit oxalic được sử dụng trong một số sản phẩm hóa chất dùng trong gia đình, chẳng hạn một số chất tẩy rửa hay trong việc đánh gỉ sét.
 Dung dịch axít oxalic được dùng để phục chế đồ gỗ do nó đánh bay lớp mặt gỗ bị khô để lộ ra lớp gỗ còn mới phía dưới.
 Là một chất cẩn màu trong công nghệ nhuộm.
 Axít oxalic dạng bay hơi được một số người nuôi ong mật dùng làm thuốc trừ sâu để diệt trừ loài bét Varroa (Varroa destructor) sống ký sinh.

Thử nghiệm kiểm tra
Chuẩn độ bằng kali pemanganat (thuốc tím) có thể phát hiện ra axít oxalic (do axít này là một chất khử yếu, và cần phải có một chất oxy hóa mạnh như thuốc tím để có thể phản ứng). Tuy nhiên, thử nghiệm này sẽ làm nhầm lẫn các ascorbat và axít oxalic, nên giống như phần lớn các thử nghiệm dựa trên cường độ khử thì dung dịch cần phải trải qua thử nghiệm thứ hai với các chất khử mạnh, chẳng hạn như iod.

Liên kết ngoài
 Thẻ an toàn hóa chất quốc tế số 0529
 Axít oxalic: Miêu tả, thuộc tính, sản xuất và ứng dụng (ChemicalLand21.com)
 MSDS cho axít oxalic (Mallinckrodt Baker, Inc.)
 Bảng chứa hàm lượng axít oxalic trong một số loại rau (theo USDA)
 Truy vấn trong cơ sở dữ liệu hóa thực vật và thực vật dân tộc học của Dr. Duke (USDA ARS)
 Ngộ độc đại hoàng
 Bài: 'Go Light on Oxalic Acid' (Bản tin của Dr. Mary Schrick, tháng 6 năm 2004)
 Axít oxalic và bệnh thận
 Từ điển thuật ngữ y học
 Khẩu phần nghèo oxalat (dạng PDF)

Tham chiếu

Oxalic, axít
Oxalic, axít
Hóa chất gia dụng


title: Alfred Kastler

text:
Alfred Kastler (3.5.1902 – 7.1.1984) là nhà vật lý người Pháp đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1966.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Kastler sinh tại Guebwiller, Alsace thời đó thuộc Đế chế Đức. Ông học tiểu học ở thị trấn quê hương. Năm 1914 ông tới sống ở nhà người cô tại Horbourg-Wihr để học ở Oberrealschule (trường trung học) Colmar (trường này trở thành trường trung học Bartholdi năm 1918, khi Alsace trở lại thuộc Pháp). Năm 1919 ông chuyển sang học bằng tiếng Pháp, và tốt nghiệp trung học năm 1920. Năm 1921, ông học École Normale Supérieure tại Paris, đậu bằng cử nhân toán học và vật lý năm 1923. Ông đậu bằng tiến sĩ ở Đại học Paris năm 1936, với bản luận án về huỳnh quang của hơi thủy ngân.

Ông trở lại làm việc ở École Normale Supérieure, và cuối cùng được bổ nhiệm chức giáo sư năm 1952.

Cộng tác với Jean Brossel, ông nghiên cứu Cơ học lượng tử, tác động qua lại giữa ánh sáng và các nguyên tử, cùng phổ học. Kastler, nghiên cứu về sự phối hợp giữa quang cộng hưởng (optical resonance) và cộng hưởng từ, phát triển kỹ thuật bơm quang học. Các công trình này dẫn tới việc hoàn thành lý thuyết về laser và maser.

Ông đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1966 "cho việc phát hiện và phát triển các phương pháp quang học để nghiên cứu cộng hưởng Hertz ở các nguyên tử".

Phòng thí nghiệm Kastler-Brossel
Sự nghiệp nghiên cứu của Kastler phần lớn được thực hiện ở "École Normale Supérieure" tại Paris, nơi sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai chấm dứt, ông và người sinh viên của mình - Jean Brossel - bắt đầu lập một đội nghiên cứu nhỏ về phổ học.

Trên 40 năm, đội nghiên cứu này đã huấn luyện nhiều nhà vật lý trẻ và có ảnh hưởng quan trọng trên sự phát triển khoa học Vật lý nguyên tử ở Pháp. Năm 1994 phòng thí nghiệm quang phổ hertz được đặt tên lại là Phòng thí nghiệm Kastler-Brossel.

Giải thưởng và Vinh dự
 1946: Giải Félix Robin
 1954: Giải Holweck
 1964: Viện sĩ Viện hàn lâm khoa học Pháp
 1964: Huy chương vàng của Trung tâm nghiên cứu Khoa học quốc gia Pháp
 1966: Giải Nobel Vật lý

Đời tư
Kastler kết hôn với Elise Cosset trong tháng 12 năm 1924. Họ có ba người con: Daniel, sinh năm 1926, Mireille sinh năm 1928, và Claude-Yves sinh năm 1936. Giáo sư Kastler từ trần ngày 7.1.1984 ở Bandol, Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, Giải Nobel Vật lý 1966
 Nobelprize.org, Alfred Kastler - Tiểu sử
Alfred Kastler biography at Timeline of Nobel Winners
 Fondation Alfred Kastler

Sinh năm 1902
Mất năm 1984
Nhà vật lý Pháp
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Pháp đoạt giải Nobel
Nhà vật lý thực nghiệm
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp


title: Agetocera lobicornis

text:
Agetocera lobicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Agetocera


title: Bò sữa

text:
Bò sữa là họ bò nhà (giống cái) được nuôi với khả năng cung cấp sữa dồi dào. Nguồn sữa bò này được dùng biến chế thành nhiều sản phẩm khác. Bò sữa nói chung là loài taurus Bos.

Về mặt lịch sử, bò sữa và bò thịt không khác nhau mấy vì nguyên thủy xuất phát từ cùng một dòng bò thường được nuôi để lấy sữa hoặc lấy thịt. Ngày nay, bò sữa được nuôi theo phương pháp công nghiệp để tập trung sản xuất, tạo ra một lượng sữa lớn và theo đuổi mục tiêu nuôi lấy thịt.

Năng suất của bò sữa với kỹ thuật khoa học và kén chọn giống đã tăng đáng kể trong 100 năm qua. Số liệu cho biết trong khoảng thời gian từ năm 1959 đến 1990, sản lượng sữa của Hoa Kỳ đã tăng gấp đôi trong khi số lượng bò sữa đã giảm đi 40 phần trăm, tức là năng suất sữa của mỗi con bò đã tăng 3 lần.

Xem thêm
Bò nhà

Chú thích

Tham khảo

Chi Bò
Bò nhà
Giống bò
Sữa


title: Drillia enae

text:
Drillia enae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Drillia


title: Apsilochorema sutshanum

text:
Apsilochorema sutshanum là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Apsilochorema


title: Antiblemma imitans

text:
Antiblemma imitans là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Honduras và French Guyana.

Sải cánh dài khoảng 33 mm.

Liên kết ngoài
Lepidoptera of the French Antilles
Image

Chú thích

Antiblemma


title: Hồ Tây

text:
Hồ Tây (với các tên gọi khác trong lịch sử như Đầm Xác Cáo, Hồ Kim Ngưu, Lãng Bạc, Dâm Đàm, Đoài Hồ) là hồ tự nhiên lớn nhất thành phố Hà Nội, hiện thuộc địa phận quận Tây Hồ. Đây là một hồ móng ngựa và là vết tích của dòng chảy cũ của sông Hồng. Hồ có diện tích hơn 500 ha với chu vi là khoảng 14,8 km.

Lịch sử

Sách Tây Hồ chí ghi rằng, Hồ Tây có từ thời Hùng Vương, bấy giờ nơi đây là một bến nằm giáp sông Hồng thuộc động Lâm Ấp, nên được gọi là bến Lâm Ấp thuộc thôn Long Đỗ. Ở vào thời Hai Bà Trưng bến này ăn thông với sông Hồng, bao bọc quanh hồ là rừng cây gồm nhiều loại thực vật chính như tre ngà, bàng, lim, lau sậy, gỗ tầm... Cùng một số loài thú quý hiếm sinh tồn. Ngoài ra, xung quanh bờ hồ còn có sự xuất hiện của các hang động vừa và nhỏ, bờ phía Tây có Già La Động (nay là Quán La thuộc phường Xuân La), bờ phía Đông có Nha Lâm Động (nay là phố Yên Ninh, Hòe Nhai), bờ phía Nam có Bình Sa Động (thời Lý đổi là Giáp Cơ Xá nay thuộc quận Hoàn Kiếm). Cư dân sinh sống ở đây rất thưa thớt, họ sống chủ yếu bằng nghề săn bắt thú rừng, tôm, cua, cá và trồng tỉa cây cối.

Về địa lý, Hồ Tây là hồ ngoại sinh, có dạng lòng chảo, ngành địa chất lịch sử đã chứng minh được Hồ Tây là một phần của Sông Hồng.

Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép, năm 1044, tháng 9 Vua sai đặt cũi lớn ở Dâm Đàm (Hồ Tây) lấy con voi nhà của Chiêm Thành làm mồi nhử voi rừng vào trong ấy, vua thân đến bắt.

Hồ Tây từ lâu lắm đã là thắng cảnh. Thời Lý - Trần, các vua chúa lập quanh hồ nhiều cung điện làm nơi nghỉ mát, giải trí như cung Thúy Hoa và Từ Hoa thời Lý nay là khu vực điện Hàm Nguyên thời Trần nay là khu chùa Trấn Quốc. Tương truyền, chùa Kim Liên được dựng trên nền cung điện của Công chúa Từ Hoa là con Vua Lý Thần Tông. Để phát triển cơ sở tầm tang, công chúa Từ Hoa đã mang các cung nữ ra khu vực Hồ Tây khai hoang, lập ấp và dựng nghề trồng dâu nuôi tằm dệt lụa cho họ. Trại Nghi Tàm là một điền trang lớn quán xuyến việc này.

Hồ Tây vẫn được khai phá, cải tạo vào thời nhà Trần. Công chúa Túc Trinh con Vua Trần Thánh Tông (1258-1278) đã rời cung điện ra vùng Bắc Kinh thành Thăng Long rồi bỏ tiền phát chẩn, cấp giống vốn cho dân nghèo làm ăn sinh sống. 'Lúc đầu chỉ chiêu mộ được 10 nhân khẩu, thấy mảnh vườn bên sông vừa đẹp lại vừa tiện đi lại nên lập ấp nhỏ ở xứ Vườn, sau dân lập thành làng đặt tên là Cổ Nhuế viên.

Trong chuyến Bắc tuần đến thăm hồ Tây, vua Thiệu Trị nhận xét: “Người đời vẫn nói: Thăng Long nhiều cảnh đẹp mà Tây Hồ là nhất, tới nay xem ra chỉ là một làn đầm ao sánh với Tây Hồ [Trung Quốc] mà thôi."

Chiêu nghi Vũ Thị Ngọc Xuyến (Vương phi của Chúa Trịnh Tạc) ở Thế kỷ XVII đã có công giúp dân khai khẩn ruộng hoang trông khu vực làng Xã Minh Cảo - Xuân Đỉnh (nay thuộc Quận Tây Hồ). Trước đây, sâm cầm hồ Tây được xem là đặc sản tiến vua, nhưng có giai thoại kể là nhờ công bà Huyện Thanh Quan thảo đơn giúp dân thưa việc xách nhiễu của quan trên và vua Tự Đức xét đơn đã tha lệnh cống cho vùng. Nhưng cùng với thời gian, Hồ Tây hẹp lại, dơ hơn và ít rong rêu, và vì sự săn bắn bừa bãi, từ khoảng năm 1994, chim sâm cầm đã không trở về Hồ Tây.

Hồ Trúc Bạch cũng chính là một phần của Hồ Tây, từ thế kỉ XVII khi dân hai làng Yên Hoa (nay là Yên Phụ) và Yên Quang (nay là phố Quán Thánh) đắp con đê ngăn góc đông nam Hồ Tây để nuôi bắt cá. Từ khi thành một hồ biệt lập, hồ đã đi vào thư tịch cổ. Sách "Tây Hồ chí" cho biết nguyên ở phía nam hồ có làng Trúc Yên, có nghề làm mành, do đó nhà nào cũng trồng trúc, trúc mọc như rừng. Đường Thanh Niên có từ năm 1957 - 1958, trước gọi là đường Cổ Ngư, hình thành từ một con đê hẹp được đắp ngăn một góc Hồ Tây. Theo ý kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sau khi đường được thanh niên học sinh Hà Nội lao động trong những ngày thứ bảy cộng sản mở rộng như ngày nay.

Ven hồ Trúc Bạch có nhiều di tích lịch sử và công trình kiến trúc đặc sắc như đền Quán Thánh ở ngay góc tây nam hồ. Phía đông có chùa Châu Long, tương truyền xây từ thời Trần, là nơi tu hành của công chúa con vua Trần Nhân Tông. Có đền An Trì, nơi thờ Uy Đô, một anh hùng chống quân Nguyên.

Sách "Tây Hồ chí" cho biết thời chúa Trịnh Giang xây ở đây một cung điện gọi là Viện Trúc Lâm. Về sau, viện trở thành nơi giam cầm những cung nữ có lỗi, phải dệt lụa để mưu sinh. Lụa đẹp, bóng bẩy, nổi tiếng khắp kinh thành, gọi là lụa làng Trúc. Phía bắc hồ Trúc Bạch có một gò đất nhỏ, trên gò có đền thờ Cẩu Nhi gắn với chuyện Lý Công Uẩn dời đô.

Từ chốn rừng rậm, đầm lầy hoang hóa, qua công lao khai khẩn xây dựng của bao thế hệ, trong đó có sự đóng góp rất lớn của một số vương phi các triều đại, Hồ Tây đã trở thành một thắng cảnh văn hóa - du lịch nổi tiếng của Kinh đô Thăng Long - Hà Nội. Nếu Hồ Tây được ví như nhụy hoa thì Thập tam trại (13 làng trại) là những cánh hoa đẹp tỏa hương sắc thơm lành.

Tên gọi

Phụ thuộc vào ý nghĩa văn hóa từng thời đại, cũng như ý chí chủ quan của con người, trải qua các thời kỳ lịch sử, Hồ Tây có những tên gọi khác nhau, mỗi tên gọi ấy đều gắn với từng sự tích, từng câu chuyện dân gian.

Đầm Xác Cáo có lẽ là tên gọi xưa nhất của hồ Tây, gắn với sự tích con hồ ly tinh chín đuôi. Lịch sử ra đời của hồ Tây được nhắc đến lần đầu tiên trong Lĩnh Nam chích quái do Vũ Quỳnh và Kiều Phú soạn vào khoảng năm 1492. Ở đây, tác giả đã kể về lai lịch hồ Tây trong truyện Hồ tinh. Theo đó ở phía tây thành Long Biên có hòn núi đá nhỏ, có con Hồ Tinh (yêu quái cáo, con quái sau Ngư Tinh, trước Mộc Tinh) chín đuôi sống hơn ngàn năm, có thể biến hóa vạn trạng, khi thành người khi thành quỷ ở khắp dân gian. Long Quân bèn ra lệnh cho sáu đạo quân của thủy phủ dâng nước lên công phá bắt cáo mà nuốt ăn. Nơi này trở thành một cái vũng sâu. Hồ Tây chính là hang con cáo chín đuôi phá hoại dân lành, bị Long Quân dâng nước lên công phá. Do đó, hồ có tên là đầm Xác Cáo. Để giữ kỷ niệm xưa, người ta đã đặt tên cho cánh đồng ở phía Tây đầm là Hồ Đỗng (hang cáo) và thôn xóm cạnh cánh đồng đó là Làng Cáo (Xuân Tảo), làng Hồ Thôn (nay là Hồ Khẩu) "Hồ" là "con cáo" đồng âm với "hồ" (hồ nước), hòa quyện với nhau trong những địa danh Hồ Khẩu, Cáo Đỉnh... Đối với dân thường, ý nghĩa huyền thoại và đời sống hiận thực thật khó lòng tách bạch. Ngày nay con đường bao quanh phía Tây Hồ Tây mang tên Lạc Long Quân, còn đường bao quanh phía Đông chạy dọc đê sông Hồng từ Nghi Tàm đến Nhật Tân là Âu Cơ thể hiện lòng cảm ơn đối với ân đức của nhà vua.

Nguyễn Huy Lượng trong Tụng Tây Hồ phú có câu:

Trước bạch hồ nào ở đó làm hang,Long vương hổ nên vùng đại trạch

là để nói về sự tích này.

Ở một số tài liệu khác lại ghi chép rằng, người trừ con cáo chín đuôi ở Tây Hồ khi ấy là Huyền Thiên Chấn Vũ, vị thánh sau này được thờ tại đến Quán Thánh, ngay gần hồ Tây.

Hồ Kim Ngưu dựa theo truyền thuyết hồ Trâu Vàng. Truyện kể về một người khổng lồ hết sức to lớn, sức khỏe phi thường, muôn người không địch nổi, ông xuất gia làm thiền sư, đó chính là thiền sư Minh Không. Thiền sư Minh Không sang Tàu chữa bệnh cho con vua Tống. Khi công việc hoàn thành, vua muốn trả ơn. Nhà sư chỉ xin một ít đồng đen cho vào tay nải. Vua Tàu đồng ý cho thiền sư tự ý vào kho lấy đồng. Thiền sư đã lấy tất cả đồng đen trong kho bỏ vào tay nải và thả nón tu lờ làm thuyền, bơi về nước Nam. Về đến Thăng Long, ông dùng số đồng đó đúc thành bốn thứ bảo khí nhà Phật: Tượng Phật cao 6 trượng, chóp đỉnh tháp Báo Thiên chín tầng, đỉnh đồng có đường kính 10 sải tay và một quả chuông đồng cực lớn. Chuông đúc xong, đức vua sai ông đánh một hồi chuông dài để báo hiệu cho dân chúng biết tin vui nước nhà đang thái bình thịnh trị! Tiếng chuông ngân đến tận kinh đô bên Tàu. Nghe tiếng chuông con trâu bằng vàng to lớn nằm trước kho đồng bên Tàu tự dưng bừng tỉnh "Đồng đen là mẹ của vàng" ngỡ là tiếng mẹ gọi nó liền vươn mình phóng thẳng xuống phương Nam tìm đến quả chuông khổng lồ, quần mãi xung quanh. Trâu vàng quần quanh mãi mà vẫn không thấy, khiến cho cả một vùng đất lớn quanh quả chuông sụt xuống thành một vùng hố sâu. Quả chuông sau một hồi cũng đổ sụp xuống hố sâu. Trâu vàng cũng theo đó nhảy xuống và nằm bên cạnh, chẳng bao lâu sau vùng đất bị trâu vàng dẫm sụt, nước tràn đầy trải rộng thành một hồ nước mênh mông. Từ đó, quả chuông cứ nằm mãi dưới lòng hồ không ai vớt lên nổi và trâu vàng vẫn cứ nằm mãi bên cạnh quả chuông dưới đáy nước sâu mà không quay về phương Bắc nữa. Do vậy người ta bèn đặt tên cho hồ là hồ Kim Ngưu. Thiền sư Minh Không về sau được thợ đúc đồng vùng Ngũ Xá (nay ở Đông Nam hồ Trúc Bạch) thờ làm tổ sư nghề đúc đồng. Đình Ngũ Xá thờ tổ sư Minh Không hiện nằm trên phố Nguyễn Khắc Hiếu, chùa Ngũ Xá nằm trên phố Ngũ Xá đều thuộc phường Trúc Bạch. Trong đình có tượng tổ sư bằng gỗ cao 1m70, trong chùa có pho tượng đồng A Di Đà cao 3m95, chu vi 11m60, nặng 10 tấn. Đây là pho tượng đồng lớn nhất Việt Nam hiện nay.

Trong dân gian còn truyền tụng câu:

Trâu vàng ẩn mãi giữa hồ,Nước dù cạn vẫn mịt mù tăm hơi

Lãng Bạc, theo "Tây Hồ chí", thì sau khi dập tắt cuộc khởi nghĩa bi hùng của Hai Bà Trưng, Tướng quân Mã Viện - tướng thứ ba của nhà Hán - đã gọi hồ Tây là Lãng Bạc với ý nghĩa hồ đầy sóng vỗ. Một viên tướng là Bình Lạc hầu Hàn Vũ đã chết ở đây. Tên gọi này thể hiện ý nghĩa rõ nhất vào những ngày giông bão, mặt hồ rộng, sóng nước nổi lên ầm ầm, tạo ra một cảnh hồ hùng tráng và nên thơ.

Dâm Đàm, tên gọi này cũng không biết chính xác được gọi trong thời gian nào, nhưng theo Trần Quốc Vượng thì Dâm Đàm có tên thật từ thời Lý-Trần với huyền tích Lý Nhân Tông ngồi thuyền Mục Thận xem đánh cá, gặp sương mù, có thuyền tới gần, trên có hổ, Mục Thận quăng lưới bắt hổ, hóa ra đó là Thái sư Lê Văn Thịnh, và ông cho rằng Dâm Đàm nghĩa là hồ mù sương.

Theo sách Hồn sử Việt thì khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long, hồ Kim Ngưu trở thành một địa điểm du ngoại được nhà vua và các quan ưa thích, nhiều lần trong các buổi du ngoại, nhà vua gặp sương mù bao phủ, cảnh tượng hồ trở nêm huyền ảo mộng mơ, vì vậy hồ đã được đổi tên là Dâm Đàm .

Tây Hồ, năm 1573 tránh tên húy của Vua Lê Thế Tông là Duy Đàm, người ta đổi là Tây Hồ. Cái tên Tây Hồ có từ đó, ngoài lý do trên, có lẽ việc đặt tên này nhằm sánh với phương Bắc, vì ở Trung Quốc cũng có Tây Hồ nổi tiếng ở Hàng Châu. Việc đặt tên các địa danh, sông hồ của Việt Nam theo Trung Quốc là điều thường gặp.

Đoài Hồ, do Trịnh Tạc (1657-1682) được phong tước Tây Vương, nên các địa danh nào có chữ Tây đều bị ông ra lệnh đổi thành Đoài (quẻ Đoài thuộc phương Tây - ý nghĩa như nhau, âm và chữ khác nhau) như Sơn Tây gọi thành Xứ Đoài, bởi vậy nên Tây Hồ được gọi là Đoài Hồ,. Nhưng cái tên Đoài Hồ không được dùng lâu, sau đó còn đổi thành Diêm Hồ, Liêm Đàm. Nhưng người ta vẫn quen gọi là Hồ Tây hơn.

Di tích lịch sử văn hóa

Hồ Tây từ xa xưa đã là thắng cảnh nổi tiếng. Từ thời Lý-Trần, các vua chúa đã lập quanh hồ nhiều cung điện làm nơi nghỉ mát, giải trí như cung Thuý Hoa đời nhà Lý, tức điện Hàm Nguyên đời nhà Trần nay là khu chùa Trấn Quốc; cung Từ Hoa đời nhà Lý nay là khu chùa Kim Liên; điện Thuỵ Chương đời nhà Lê nay là khu Trường Chu Văn An.

Xung quanh hồ cũng có nhiều di tích văn hoá, lịch sử như:
 Làng Nghi Tàm, quê hương nhà thơ Bà huyện Thanh Quan với chùa Kim Liên có kiến trúc độc đáo;
 Làng Nhật Tân với chùa Tào Sách và nghề trồng hoa đào nổi tiếng;
 Làng Tứ Tổng với chùa Vạn Phúc và nghề trồng dâu nuôi tằm, sau này chuyển sang trồng quất cảnh. Quất cảnh Tứ Liên (tên mới của Tứ Tổng) đẹp nhất trong tất cả các vùng trồng quất cảnh ngày nay;
 Làng Xuân La với chùa Thiên Niên (Thiên Niên cổ tự) thờ bà tổ nghề dệt lĩnh Phạm Thị Ngọc Đô thứ phi của vua Lê Thánh Tông;
 Làng Kẻ Bưởi (An Thái) với nghề làm giấy (giấy dó) cổ truyền, với đền Đồng Cổ (hiện nằm trên đường Thụy Khuê) nơi bách quan hội thề đời nhà Lý;
 Làng Thuỵ Khuê với chùa bà Đanh, đền Quán Thánh, chùa Trấn Quốc.;
 Phủ Tây Hồ (thờ Liễu Hạnh Công chúa) nổi tiếng là một di tích và là một thắng cảnh.
 Đường Thanh Niên: Trước gọi là đường Cổ Ngư, hình thành từ một con đê hẹp đắp ngăn một góc Hồ Tây. Năm 1957 - 1958 theo ý kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, con đường được thanh niên học sinh Hà Nội lao động trong những ngày thứ bảy cộng sản mở rộng như ngày nay, sau đó con đường được đổi tên thành Đường Thanh Niên. Vào những ngày đẹp trời, rất đông người dân Hà Nội đi dạo quanh hồ hoặc chèo thuyền thưởng ngoạn cảnh đẹp;
 Trường Chu Văn An.

Đô thị hóa
Với dân cư Hà Nội ngày càng đông, khu vực Hồ Tây gồm các phường Bưởi, Thụy Khuê, Yên Phụ, Tứ Liên, Nhật Tân, Quảng An, Xuân La và Phú Thượng dần mất nét ven đô mà thay đổi theo chiều hướng mật độ cao, phố xá dày đặc. Nhà chức trách đã ra kế hoạch giảm mức tăng trưởng và chỉnh trang khu vực quanh hồ, hạn chế các công trình gia cư chiều cao tối đa là 12 mét hầu giữ khoảng không gian cây xanh.

Môi trường
22h ngày 1 tháng 10 năm 2016, cá Hồ Tây bắt đầu chết hàng loạt. Theo báo cáo của chủ tịch UBND TP Hà Nội với Chính phủ sáng 4 tháng 10, số cá chết ở hồ Tây được thu gom, xử lý lên tới 200 tấn. Ông Đỗ Anh Tuấn, chủ tịch UBND quận Tây Hồ cho biết: "Số lượng cá chết lần này rất nhiều, cá chết trên diện rộng cả ở tầng nước mặt và tầng nước lửng có độ sâu khoảng 2m nước". Giống cá chết nhiều nhất là cá mè, rô phi và cá dầu. Cá chết nổi trắng Hồ Tây sang 3-10 chủ yếu là các loại cá to cỡ 3–4 kg, thậm chí cá chép, cá trắm cỡ 5–6 kg cũng đã chết nổi trắng mặt hồ. Theo UBND thành phố Hà Nội, kết quả kiểm tra nhanh (test nhanh) mẫu nước cho thấy toàn bộ nước mặt của Hồ Tây không có oxy.

Theo ông Đỗ Hùng Vương, Phó trưởng ban quản lý hồ Tây, có nhiều nguyên nhân khiến hồ Tây ô nhiễm như: chưa có trạm xử lý nước thải tập trung; khoảng 30 cống vẫn hàng ngày xả thải trực tiếp xuống hồ và đã nhiều năm hồ chưa được nạo vét.

Nhận xét
 TS Bùi Quang Tề (chuyên gia về bệnh thủy sản, nguyên trưởng phòng sinh học thực nghiệm Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I) cho là chính các chất độc, các chất thải hữu cơ đổ vào hồ Tây quá mức cho phép đã khiến các chất thải hữu cơ có nhiều trong hồ hút oxy để phân hủy, dẫn tới việc cá chết.

Hồ Tây trong thi văn

Bài thơ Phong cảnh Tây Hồ của Nguyễn Huy Lượng có thể đọc xuôi hoặc ngược mà vẫn không thất luật:

Đầy vơi thực lạ cảnh Tây Hồ
Trước tự Trời kia khéo vẻ đồ
Mây lẫn nước xanh màu đúc ngọc
Nguyệt lồng hoa thắm vẻ in châu
Cây là tán rợp tầng cao thấp
Sóng gợn cầm tâu nhịp nhỏ to
Bầy sẵn thú vui non nước đủ
Tây Hồ giá ấy dễ đâu so!

Đọc ngược:

So đâu dễ ấy giá Hồ Tây!
Đủ nước non vui thú sẵn bầy
To nhỏ nhịp tâu cầm gợn sóng
Thấp cao tầng rợp tán là cây
Châu in vẻ thắm hoa lồng nguyệt
Ngọc đúc màu xanh nước lẫn mây
Đồ vẻ khéo kia Trời tự trước
Hồ Tây cảnh lạ thực vơi đầy

Nguyễn Huy Lượng còn làm bài Tụng Tây Hồ phú rất nổi tiếng, có một số câu như sau:
...Trộm nhớ thuở đất chia chín cõiNghe rằng đây đá mọc một gòTrước Bạch Hồ vào ở đó làm hang,long vương trở nên vùng đại trạchSau Kim Ngưu do vào đây hóa vực,Cao vương đào chặn mạch hoàng đôTiếng nghe gọi Dâm Đàm, Lãng BạcCảnh ngó in tinh chử, băng hồSắc dờn dờn nhuộm thức lam xanh,Ngỡ động bích nổi lên dòng lẻo lẻoHình lượn lượn uốn vòng câu bạc,Tưởng vầng ngân rơi xuống mảnh nhò nhò...
Chày Yên Thái nện trong sương chểnh choảng
Lưới Nghi Tàm ngăn ngọn nước quanh co
Liễu bờ kia bay tơ biếc phất phơ,
Thoi oanh ghẹo hai phường dệt gấm
Sen vũng nọ nảy tiền xanh lác đác,
Lửa đóm ghen năm xã gây lò
Cầm ve gảy lầu thư ánh ỏi
Mõ cuốc khua án kệ rì rù
...Gió hiu hiu dòng Nhị Thủy đưa lên,Lồng hơi mát tới chùm hoa khóm trúcTrăng vằng vặc mái Tam Sơn rọi xuống,Đớp bóng trong từng lũ cá đàn cò...Bãi cỏ non trâu thả ngựa buông, nội Chu đã lắm người ca ngợiLàn nước phẳng kình chìm ngạc lặn, ao Hán nào mấy trẻ reo hòMặt đất đùn này thóc này rau, rầu lòng Cô TrúcMặt nước chảy nọ dòng nọ bến, mặc chí Sào DoCây quán kia còn đứng dậy thần uy, đoàn mán tới dám khoe lời tây hữuSen chùa nọ lại bay về phật cảnh, lũ Ngô về từng niệm chữ nam mô...

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương cũng có bài Chơi Hồ Tây nhớ bạn như sau:
Phong cảnh Hồ Tây chẳng khác xưa
Người đồng châu trước biết bao giờ
Nhật Tân đê lở nhưng còn lối
Trấn Bắc rêu phong vẫn ngấn thờ
Nọ vực Trâu Vàng trăng lại bóng
Kìa gò Phượng Đất khói tuôn mờ
Hồ kia thăm thẳm sâu dường mấy
So dạ hoài nhân chửa dễ vừa

Ca dao
Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương
Mịt mù khói tỏa ngàn sương
Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ.

Câu đối
Trên cổng làng Yên Thái phía đường Thụy Khuê còn một đôi câu đối:
Mỹ tục thuần phong, vĩnh chiếu Tây hồ minh kính
Thiện ngôn hảo sự, trường lưu mạt lị danh hương
(Tạm dịch: Thuần phong mỹ tục mãi mãi chiếu trên mặt nước hồ Tây, Lời hay việc tốt lưu truyền dài lâu như hương thơm của hoa nhài).

Xem thêm
Các hồ tại Hà Nội
Hồ Hoàn Kiếm
Hồ Trúc Bạch
Hồ Bảy Mẫu

Chú thích

Sách tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Hồn sử Việt
 Lĩnh Nam chích quái
 Truyền thuyết Hùng Vương
 Sổ tay văn hoá Việt Nam, Đặng Đức Siêu, Nhà Xuất bản Lao động 2006
 Tây Hồ chí - khảo cứu của một người yêu Hồ Tây

Liên kết ngoài

 Hồ Tây
 Chim Sâm cầm không trở lại , Báo Tổng cục Hải quan VN, 26/07/2005
 Chuyện ít biết về 'mỏ' cá khổng lồ hàng trăm năm giữa Hà Nội

Du lịch Hà Nội

Tây


title: Argyresthia bonnetella

text:
Argyresthia bonnetella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 9–11 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 9. .

Ấu trùng ăn Crataegus.

Hình ảnh

Ghi chú

Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Liên kết ngoài
 waarneming.nl
 Argyresthia bonnetella at UK Moths

Động vật được mô tả năm 1758
Argyresthia
Côn trùng châu Âu


title: Ngô Y Linh

text:
Ngô Y Linh (1929 - 21 tháng 7 năm 1978) với bút danh quen thuộc Nguyễn Vũ, là đạo diễn sân khấu, nhà viết kịch Việt Nam. Ông đã được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân đợt 1 (1984).

Tiểu sử và sự nghiệp
Đạo diễn Ngô Y Linh tên thật Nguyễn Văn Bình, sinh năm 1929 tại Bến Tượng, thị xã Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Ông còn có các bút danh Nguyễn Vũ, Đan Minh, Huỳnh Biếc. Thuở nhỏ ông học trường Thăng Long (Hà Nội), sau đó vào Sài Gòn làm nghề nhiếp ảnh và tiếp tục học hết trung học. Cách mạng tháng 8 thành công, ông đi làm giao liên, hoạt động nội thành. Tháng 2 năm 1979, ông học trường Quân Chính rồi kết nạp Đảng vào năm 1948. Từ 21 tháng 9 năm 1948, ông làm việc ở Cơ quan Văn nghệ thuộc Phòng chính trị Bộ tư lệnh Quân khu 7, miền Đông Nam Bộ.

Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, sau đó đi học Đại học khoa Đạo diễn ở Đại học Sân khấu Bắc Kinh. Tốt nghiệp và trở về nước năm 1961, ông làm giảng viên trường Sân khấu Việt Nam (Đại học Sân khấu Điện ảnh). Năm 1964, ông đi vào chiến trường miền Nam, chỉ đạo nghệ thuật đoàn kịch nói Cửu Long Giang, làm đạo diễn sân khấu và viết kịch. Hàng loạt kịch bản và vở kịch do ông đạo diễn đã ra đời trong thời điểm từ năm 1961 đến 1978. Ngoài ra ông còn làm công tác giảng dạy, là uỷ viên Ban chấp hành Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam.

Trong gần 20 năm hoạt động sân khấu, Ngô Y Linh đã để lại một sự nghiệp sân khấu đồ sộ với hàng loạt vở diễn do ông sáng tác và dàn dựng. Bắt đầu từ vở Nila - cô gái đánh trống trận đã gây được tiếng vang lớn năm 1961 với gần 2000 suất diễn, ông đã dàn dựng hàng loạt vở diễn thành công như Đường phố dậy lửa, Tình ca, Ngọn lửa, Đất, nước, mùa xuân, Đâu có giặc là ta cứ đi, vở cải lương Võ Thị Sáu... Ông là một đạo diễn xuất sắc, biết khai thác tâm lý nhân vật, biết vận dụng mỹ thuật đem lại hiệu quả cho sân khấu. Ông cũng viết nhiều kịch bản như: Những viên đạn đầu tiên, Trận đấu thầm lặng, Bài ca người thợ trẻ, Diễn viên không chuyên nghiệp, Ngọn lửa, Mùa xuân..., nhiều sáng tác trong số này được ông ưu tiên gửi Đoàn kịch nói Nam Bộ ở miền Bắc dàn dựng. Những sáng tác của ông với đề tài lấy từ kháng chiến, ngôn ngữ bình thường giản dị, nhưng lại "trở nên rực rỡ hơn, sâu thăm thẳm như giếng làng ta, càng sâu nước càng trong" và đầy ắp tinh thần lạc quan.

Ông qua đời năm 1978 do bệnh ung thư, hưởng dương 49 tuổi. Ông đã được Nhà nước tặng nhiều Huân chương cao quý. Năm 1984, ông được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Tên ông đã được đặt cho một con đường ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ông đã được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

Ngày 8 tháng 6 năm 2004, chương trình Những cánh chim không mỏi mang tên Ngô Y Linh - Một thời để nhớ đã được tổ chức để tưởng nhớ ông, được phát sóng trên kênh HTV9 với sự tham gia của giáo sư Hoàng Như Mai, Nghệ sĩ Nhân dân Đình Quang, Nghệ sĩ ưu tú Ca Lê Hồng và những người học trò của ông như Nghệ sĩ Nhân dân Thế Anh, Nghệ sĩ ưu tú Trần Minh Ngọc, Nghệ sĩ Nhân dân Doãn Châu, Nghệ sĩ Nhân dân Đoàn Dũng...

Tác phẩm
 Những viên đạn đầu tiên
 Đêm đen (1963)
 Đất, Nước, Mùa xuân (1966)
 Chứng chỉ sức khỏe (1967)
 Bước chân
 Cái ghế
 Khúc nhạc mở đầu
 Nàng bắn lén
 Đêm nay, ngày mai
 Mặt trời, ông già và người lính
 Trận đấu thầm lặng
 Ngọn lửa (1966)
 Nước
 Đâu có giặc là ta cứ đi (1965)
 Bài ca người thợ trẻ
 Mũi thép
 Diễn viên không chuyên nghiệp
 Tình ca (1971)
 Bông sen (nhạc kịch cùng với Lưu Hữu Phước và Hoàng Việt) (1967)

Tham khảo

 Ngô Y Linh
 21.07
 Một thời để nhớ Ngô Y Linh
 Ngô Y Linh -"vĩnh viễn sống trong cõi nhớ"

Đạo diễn Việt Nam
Đạo diễn sân khấu Việt Nam
Nhà viết kịch Việt Nam
Giải thưởng Nhà nước
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Người Thái Nguyên
Chết vì ung thư
Nhà soạn kịch thế kỷ 20


title: Morula nodulosa

text:
Morula nodulosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Morula
Động vật được mô tả năm 1845


title: Natica livida

text:
Natica livida là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc Mặt Trăng.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 21 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 0 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 65 m.

Chú thích

Tham khảo

Natica


title: 4993 Cossard

text:
4993 Cossard (1983 GR) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 4 năm 1983 bởi Henri Debehogne và Giovanni de Sanctis ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4993 Cossard

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Fallicambarus

text:
Fallicambarus là một chi tôm sông trong họ Cambaridae.

Các loài
Chi này gồm 18 loài, 5 trong số chúng được xếp vào sách Đỏ ở mức loài bị dễ tổn thương (VU), 2 loài bị đe dọa (EN) và 1 loài cực kỳ nguy cấp (CR). Chỉ có loài F. fodiens là phân bố rộng rãi, có mặt khắp Trung Hoa Kỳ, và kéo dài đến Ontario; các loài khác phân bố hạn chế o83 3 bang của Hoa Kỳ hoặc ít hơn từ Texas đến Florida.
Fallicambarus burrisi (Fitzpatrick, 1987)  – Alabama, Mississippi
Fallicambarus byersi (Hobbs, 1941) – Alabama, Florida, Mississippi
Fallicambarus caesius Hobbs, 1975 – Arkansas
Fallicambarus danielae Hobbs, 1975  – Alabama, Mississippi
Fallicambarus devastator Hobbs & Whiteman, 1987 – Texas
Fallicambarus dissitus (Penn, 1955) – Arkansas, Louisiana
Fallicambarus fodiens (Cottle, 1863) – Ontario, central Hoa Kỳ
Fallicambarus gilpini Hobbs & Robison, 1989  – Arkansas
Fallicambarus gordoni (Fitzpatrick, 1987)  – Mississippi
Fallicambarus harpi Hobbs & Robison, 1985  – Arkansas
Fallicambarus hortoni Hobbs & Fitzpatrick, 1970  – Tennessee
Fallicambarus houstonensis Johnson, 2008 – Texas
Fallicambarus jeanae Hobbs, 1973 – Arkansas
Fallicambarus kountzeae Johnson, 2008 – Texas
Fallicambarus macneesei (Black, 1967) – Louisiana, Texas
Fallicambarus oryktes Penn & Marlow, 1959 – Alabama, Louisiana, Mississippi
Fallicambarus petilicarpus Hobbs & Robison, 1989  – Arkansas
Fallicambarus strawni (Reimer, 1966)  – Arkansas

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cambaridae


title: Altmelon

text:
Altmelon là một đô thị ở huyện Zwettl, bang Niederösterreich, Áo.

Đô thị này có diện tích 38,33 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 908 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Clytrasoma celebensis

text:
Clytrasoma celebensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Clytrasoma


title: Rhyacophila anakbuah

text:
Rhyacophila anakbuah là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Tấm thạch cao

text:
Tấm thạch cao là một trong những vật liệu làm vách hoặc trần phổ biến nhất trong xây dựng và trang trí nội thất. Vật liệu này ngày càng được sử dụng nhiều hơn trong xây dựng do có đặc tính nhanh gọn, khô ráo và sạch sẽ trong thi công.

Quy trình sản xuất
Nguyên liệu thạch cao thiên nhiên được đưa qua lò nung ở nhiệt độ khoảng 150 °C. Sau đó được thêm một số chất phụ gia như tinh bột, sợi thủy tinh, K2SO4

Các loại tấm thạch cao
 Tấm thạch cao tiêu chuẩn
 Tấm thạch cao chịu lửa
 Tấm thạch cao kháng ẩm
 Tấm phủ nhôm (cách nhiệt)
 Tấm cạnh lục giác
 Tấm trang trí

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Gypsum Association, an organization of manufacturers of gypsum board in the U.S. and Canada
 Results of 22 tests run at National Research Council of Canada, M.A. Sultan and G.D. Lougheed, some passed, some failed, determining influence of various factors in the design of drywall assemblies.
 Article on preventing mold growth in lightweight construction such as drywall
 Fire Test Report per ASTM E119 on Drywall Assemblies with Hose Stream run immediately following Fire Exposure, including pictures.
 Drywall Information Trust Fund
 Article on the advantages of drywall for fire resistance

Vật liệu xây dựng


title: Sân bay Casale

text:
Sân bay Casale ()  hay Sân bay Salento (Aeroporto del Salento) là một sân bay ở Brindisi, một thành phố ở vùng Apulia (Puglia) Italia. Sân bay này hiện có 2 đường băng rải nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay Casale:
Alitalia (Milano-Linate, Roma-Fiumicino)
Myair (Bologna, Milan-Malpensa)
Ryanair (London-Stansted)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Ý

it:Aeroporto di Brindisi-Casale


title: Monfaucon, Hautes-Pyrénées

text:
Monfaucon là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 270 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées