title: Kỷ Tam Điệp

text:
Kỷ Trias (phiên tiếng Việt: Triat) hay kỷ Tam Điệp là một kỷ địa chất kéo dài từ khoảng 200 đến 251 triệu năm trước. Là kỷ đầu tiên của Đại Trung Sinh, kỷ Trias kế tiếp kỷ Permi và kế tiếp nó là kỷ Jura. Cả sự mở đầu lẫn sự kết thúc của kỷ Trias đều được đánh dấu bằng các sự kiện tuyệt chủng lớn. Sự kiện tuyệt chủng kết thúc kỷ Trias gần đây đã được xác định niên đại chính xác hơn, nhưng cũng giống như các kỷ địa chất cổ khác, các tầng đá để xác định sự bắt đầu và kết thúc dù đã được xác định khá tốt nhưng niên đại chính xác của kỷ này vẫn là điều không chắc chắn với sai số vài triệu năm.

Trong kỷ Trias, cả sự sống trong đại dương lẫn trên đất liền đã thể hiện sự bức xạ thích ứng bắt đầu từ sinh quyển đã bị kiệt quệ rõ ràng từ sự tuyệt chủng kỷ Permi – Trias. Các loại san hô từ nhóm Hexacorallia đã lần đầu tiên xuất hiện. Các loài thực vật hạt kín đầu tiên có thể đã tiến hóa trong kỷ Trias, cũng như những động vật có xương sống biết bay đầu tiên, nhóm các bò sát Pterosauria.

Tên gọi
Tên gọi Trias lần đầu tiên được Friedrich Von Alberti gọi năm 1834 từ ba tầng đá khác biệt rõ ràng (tiếng Latinh trias có nghĩa là nhóm (bộ) ba) – là các tầng đá đỏ, phía trên là tầng đá phấn, tiếp theo là đá phiến sét màu đen - được tìm thấy ở nhiều nơi tại Đức và khu vực tây bắc châu Âu.

Niên đại và các phân kỷ
Kỷ Trias thông thường được chia thành ba phân kỷ là Trias sớm, Trias giữa và Trias muộn, và các tầng đá tương ứng được gọi là Hạ, Trung và Thượng Trias. Các tầng động vật từ trẻ đến già nhất là:

Cổ địa lý học

Trong kỷ Trias, gần như toàn bộ phần đất liền của Trái Đất đã hội tụ thành một siêu lục địa duy nhất có trung tâm ở gần khu vực xích đạo, gọi là Pangea ("tất cả các khối đất"). Nó có dạng của một "Pac-Man" khổng lồ với "miệng" quay về phía đông, tạo thành biển Tethys, một vịnh biển rộng mênh mông được mở rộng về phía tây vào giữa kỷ Trias, do sự co rút lại của đại dương Paleo-Tethys, một đại dương đã tồn tại trong Đại Cổ Sinh. Phần còn lại là một đại dương được biết dưới tên gọi Panthalassa ("tất cả biển"). Tất cả các trầm tích sâu dưới đáy biển đã trầm lắng xuống trong kỷ Trias đã biến mất do sự sụt xuống của các địa tầng đại dương; vì thế, người ta biết rất ít về sự sống trong các đại dương thuộc kỷ Trias.

Siêu lục địa Pangaea bị rạn nứt trong kỷ Trias, đặc biệt là vào cuối kỷ, nhưng vẫn chưa bị tách ra; các trầm tích biển đầu tiên trong vết nứt sớm nhất, là vết nứt đã chia tách New Jersey ra khỏi Maroc ngày nay, có nguồn gốc vào cuối kỷ Trias. Do đường bờ biển hữu hạn của một khối siêu lục địa duy nhất nên các trầm tích đại dương kỷ Trias là tương đối khan hiếm, ngoại trừ sự đa dạng tại Tây Âu, là nơi mà người ta nghiên cứu kỷ Trias lần đầu tiên. Chẳng hạn, tại Bắc Mỹ, các trầm tích đại dương chỉ có một số ít tại miền tây. Vì thế địa tầng học kỷ Trias chủ yếu dựa trên các sinh vật sống trong các phá và các môi trường siêu mặn, chẳng hạn các loài giáp xácEstheria.

Khí hậu
Khí hậu đầu kỷ Trias nói chung là khô và nóng, tạo ra các tầng đá đỏ điển hình gồm sa thạch và evaporit. Không có chứng cứ cho thấy có sự tồn tại của sông băng tại hay gần các cực; trên thực tế, các khu vực miền địa cực dường như là ẩm ướt và mát mẻ, một khí hậu thích hợp cho các sinh vật dạng bò sát. Kích thước lớn của Pangea đã hạn chế hiệu ứng làm dịu của đại dương; khí hậu lục địa của nó có tính phân chia theo mùa rõ ràng, với mùa hè rất nóng và mùa đông lạnh giá (Stanley, 452-3). Rất có thể là nó có gió mùa mạnh và xuyên qua xích đạo (Stanley, 452-3).

Các dạng sự sống
Trong kỷ Trias, ba loại hình chính của sinh vật có thể được phân chia như sau: những sinh vật còn sót lại từ sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi-Trias, một vài nhóm mới đã phát triển nhanh chóng nhưng ngắn ngủi và các nhóm mới đã thống lĩnh thế giới trong đại Trung sinh.

Động vật biển
Trong các môi trường đại dương thì các kiểu san hô mới và hiện đại đã xuất hiện vào thời kỳ Trias sớm, tạo thành các mảng đá ngầm có kích thước khiêm tốn hơn so với các hệ thống san hô lớn của kỷ Devon hay của đá ngầm ngày nay. Các động vật chân đầu (lớp Cephalopoda) có vỏ, gọi chung là con cúc (phân lớp Ammonoidea) đã phục hồi, đa dạng hóa từ một nhánh duy nhất còn sống sót sau sự kiện tuyệt chủng cuối kỷ Permi. Các loài cá khá đồng nhất, phản ánh một thực tế là còn rất ít các họ cá sống sót sau sự kiện tuyệt chủng này. Khi đó cũng tồn tại nhiều dạng bò sát sinh sống trong các đại dương. Chúng bao gồm các nhóm thằn lằn chân chèo (siêu bộ Sauropterygia), bao gồm các phân bộ Pachypleurosauria và Nothosauria (cả hai nhóm này đều phổ biến ở thời Trung Trias, đặc biệt là trong khu vực biển Tethys), các loài bò sát thuộc các bộ Placodontia và Plesiosauria đầu tiên; các loài bò sát giống như lươn thuộc bộ Thalattosauria (chi Askeptosaurus); và thằn lằn cá (bộ Ichthyosauria) khá thành công, đã xuất hiện trong các vùng biển thời Trias sớm và đa dạng hóa khá sớm, một số cuối cùng đã phát triển với kích thước khổng lồ vào cuối kỷ Trias.

Thực vật trên cạn
Trên đất liền, những loại thực vật còn sống sót là ngành Lycopodiophyta (thạch tùng, thông đất), thống lĩnh là tuế (ngành Cycadophyta), ngành Ginkgophyta (đại diện ngày nay là bạch quả (Ginkgo biloba)) và dương xỉ có hạt. Thực vật có hạt thống lĩnh mặt đất. Ở bán cầu bắc, các loài thông là chủ yếu. Glossopteris (dương xỉ có hạt) đã thống trị bán cầu nam vào đầu kỷ Trias.

Động vật trên cạn
Động vật lưỡng cư bộ Temnospondyli thuộc nhóm các sinh vật sống sót sau sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi-Trias, một số nòi giống (ví dụ cận bộ Trematosauria) đã thịnh vượng trong một thời gian ngắn thời Trias sớm, trong khi các nhóm khác (ví dụ siêu họ Capitosauroidea) vẫn duy trì được thành công trong toàn kỷ, hoặc chỉ phát triển mạnh vào thời Trias muộn(ví dụ các siêu họ Plagiosauroidea, Metoposauroidea). Đối với các nhóm lưỡng cư khác, các loài thuộc phân lớp Lissamphibia đầu tiên được biết đến từ thời Trias sớm, nhưng nhóm này về tổng thể chưa phổ biến cho tới tận kỷ Jura, khi các lưỡng cư Temnospondyli đã trở nên rất hiếm.

Các loài bò sát trông tựa như cá sấu thuộc cận lớp Archosauromorpha – đặc biệt là nhóm Archosauria – đã thay thế mạnh mẽ cho các loài bò sát giống thú thuộc lớp Cung thú (Synapsida) đã thống trị trong kỷ Permi. Mặc dù bò sát răng chó (chi Cynognathus) đã từng là động vật ăn thịt hàng đầu vào thời kỳ đầu kỷ Trias (Olenekia và Anisia) tại Gondwana, và cả các loài bò sát hai răng chó (họ Kannemeyeriidae thuộc cận bộ Dicynodontia) lẫn bò sát một răng chó (gomphodont thuộc cận bộ Cynodontia) vẫn là các động vật ăn cỏ quan trọng trong phần lớn thời gian của kỷ này, nhưng vào cuối kỷ Trias thì các bò sát giống thú này chỉ đóng vai trò không đáng kể. Trong khoảng thời kỳ Carnia (phần đầu của Trias muộn), một số Cynodontia còn ưu thế đã tiến hóa thành các động vật có vú đầu tiên. Cùng thời gian đó thì các bò sát cổ chim (nhóm Ornithodira), cho đến lúc đó vẫn còn ít và không có ảnh hưởng đáng kể, đã tiến hóa thành thằn lằn có cánh (bộ Pterosauria) và các chủng loại khủng long (siêu bộ Dinosauria). Bò sát mắt cá chân chéo (nhóm Crurotarsi) là một nhánh quan trọng khác của Archosauria, và trong thời kỳ Trias muộn chúng cũng đạt tới đỉnh cao của sự đa dạng, với các nhóm khác biệt, bao gồm các bộ Phytosauria, Aetosauria, một vài nòi giống riêng biệt của bộ Rauisuchia, và các bò sát dạng cá sấu (bộ Crocodylia) đầu tiên (nhánh Sphenosuchia). Trong lúc ấy thì các loài bò sát hai cung (bộ Rhynchosauria) ăn cỏ to lớn và các loài bò sát thuộc bộ Prolacertiformes ăn côn trùng hay ăn cá có kích thước từ nhỏ đến trung bình đã là các nhóm bò sát Archosauromorpha cơ sở quan trọng trong phần lớn kỷ Trias.

Trong số các bò sát khác, các loài rùa biển sớm nhất thuộc siêu họ Chelonioidae, như các chi Proganochelys và Proterochersis, đã xuất hiện trong thời kỳ Noria (thời kỳ giữa của Trias muộn). Bò sát thuộc cận lớp Lepidosauromorpha - đặc biệt là bộ Sphenodontia, lần đầu tiên được biết tới trong các mẫu hóa thạch có niên đại sớm hơn một chút (trong thời kỳ Carnia). Procolophonidae là một nhóm quan trọng các động vật ăn cỏ kích thước nhỏ giống như thằn lằn.

Nhóm Archosauria ban đầu hiếm hơn so với các Therapsida vốn đã thống trị hệ sinh thái kỷ Permi trên mặt đất, nhưng nhóm này bắt đầu lấn át therapsida vào giữa kỷ. Điều này có thể đã đóng góp cho quá trình tiến hóa của động vật có vú bằng cách buộc các therapsida còn sống sót và các nhóm dạng thú có vú của nó phải thu nhỏ kích thước, chủ yếu ăn côn trùng và sống về đêm. Cuộc sống vào ban đêm có thể đã khiến các dạng thú có vú phải phát triển lông và có cường độ trao đổi chất cao hơn (máu nóng).

Lagerstätten
Lagerstätte Monte San Giorgio, hiện nay nằm trong khu vực hồ Lugano ở miền bắc Italy và Thụy Sĩ, vào thời kỳ kỷ Trias là một phá biển nằm sau các dải đá ngầm với lớp đáy thiếu oxy, vì thế đã không có các sinh vật ăn xác thối và ít sự hỗn loạn trong quá trình hóa thạch. Các tàn tích của cá, và nhiều loại bò sát sống ở biển, bao gồm các bò sát thuộc phân bộ Pachypleurosauria phổ biến là chi Neusticosaurus và Archosauromorpha cổ dài kỳ quái (chi Tanystropheus), cùng với một vài dạng bò sát sống trên đất liền như các chi Ticinosuchus và Macrocnemus, đã được phát hiện tại khu vực này. Tất cả các hóa thạch này có niên đại vào giai đoạn chuyển tiếp Anisia/Ladinia (khoảng 237 triệu năm trước).

Sự kiện tuyệt chủng cuối kỷ Trias
Bài chính: Sự kiện tuyệt chủng kỷ Trias-Jura.

Kỷ Trias kết thúc với sự tuyệt chủng hàng loạt, đặc biệt nghiêm trọng trong các đại dương; các loài động vật có xương sống với răng nón thuộc lớp Conodonta đã biến mất, cũng giống như là gần như toàn bộ các loài bò sát biển, ngoại trừ thằn lằn cá (Ichthyosauria) và thằn lằn chân chèo (Plesiosauria). Các động vật không xương sống như ngành Tay cuốn (Brachiopoda), lớp Chân bụng (Gastropoda) thuộc ngành thân mềm (Mollusca) bị ảnh hưởng nặng nhất. Trong lòng đại dương, 22 % các họ động vật biển và có lẽ khoảng một nửa các chi đã biến mất, theo như nhà cổ sinh vật học Jack Sepkoski từ Đại học Chicago.

Tuy vậy sự kiện tuyệt chủng kết thúc kỷ Trias đã tàn phá không đồng đều ở mọi nơi các hệ sinh thái trên đất liền (xem dưới đây), một vài nhánh quan trọng các bò sát Crurotarsi (bò sát Archosauria lớn trước đó đã được nhóm cùng nhau như là Thecodontia) đã biến mất, giống như phần lớn các động vật lưỡng cư nhóm Labyrinthodontia to lớn, một số các nhóm bò sát kích thước nhỏ và một vài loài bò sát nhóm Synapsida (ngoại trừ các loài tiền-động vật có vú). Một số các khủng long nguyên thủy thời kỳ đầu cũng bị tuyệt chủng, nhưng các nhóm khủng long khác, dễ thích nghi hơn thì đã sống sót để tiến hóa trong kỷ Jura. Các loài thực vật sống sót để thống lĩnh thế giới trong Đại Trung Sinh có các loài thông, tùng, bách hiện đại và thực vật dạng tuế.

Người ta vẫn chưa chắc chắn điều gì đã gây ra sự tuyệt chủng Trias muộn này, được kèm theo nó là các phun trào núi lửa lớn vào khoảng 208-213 triệu năm trước, sự kiện phun trào núi lửa lớn nhất được ghi nhận lại kể từ khi Trái Đất đã nguội đi và ổn định, do siêu lục địa Pangaea bắt đầu tách ra. Các nguyên nhân có thể là sự lạnh đi toàn cầu hoặc thậm chí là va chạm của sao băng, mà miệng hố va chạm còn được thấy gần hồ chứa nước Manicouagan, Quebec, Canada. Tuy nhiên, tại miệng hố va chạm Manicouagan, nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng các loại đá nóng chảy do va chạm trong miệng hố có niên đại khoảng 214±1 Ma trong khi niên đại của ranh giới Trias-Jura cũng đã được xác định chính xác hơn trong thời gian gần đây là khoảng 202±1 Ma. Cả hai niên đại này đều thu được độ chính xác bằng cách sử dụng các dạng chính xác hơn của phương pháp xác định niên đại bằng phóng xạ, cụ thể là sự phân rã của urani thành chì trong ziriconi được hình thành do va chạm. Vì thế chứng cứ này gợi ý là va chạm Manicouagan đã xảy ra trước sự kết thúc của kỷ Trias khoảng 12±2 Ma. Vì vậy nó khó có thể là nguyên nhân trực tiếp của sự tuyệt chủng hàng loạt đã quan sát được (Hodych & Dunning, 1992).

Số lượng các đợt tuyệt chủng Trias muộn còn gây tranh cãi. Một số nghiên cứu cho rằng khi đó có ít nhất hai chu kỳ tuyệt chủng về phía kết thúc của kỷ Trias, cách nhau khoảng 12 đến 17 triệu năm. Nhưng chứng cứ phản bác lại điều này chính là nghiên cứu gần đây về hệ động vật Bắc Mỹ. Tại Công viên quốc gia rừng hóa đá (Petrified Forest National Park) ở đông bắc Arizona có một chuỗi duy nhất các trầm tích trên đất liền thời kỳ cuối Carnia-đầu Noria. Phân tích năm 2002 ( ) đã không tìm thấy sự thay đổi đáng kể nào trong cổ môi trường. Các hóa thạch của bò sát thuộc bộ Phytosauria, phổ biến nhất tại đây, chỉ chịu sự thay đổi ở cấp độ chi, và hàng loạt các loài vẫn được duy trì như cũ. Một số loài bò sát thuộc bộ Aetosauria, động vật bốn chân phổ biến thứ hai và các khủng long thời kỳ đầu đã không thấy có thay đổi gì. Tuy nhiên, cả Phytosauria và Aetosauria đều nằm trong nhóm các bò sát Archosauria bị xóa sổ hoàn toàn vào thời gian của sự kiện tuyệt chủng kết thúc kỷ Trias.

Dường như khi đó đã có một vài kiểu cách tuyệt chủng cuối thời Carnia, khi một vài nhóm bò sát dạng Archosauromorpha ăn cỏ bị tiêu diệt, trong khi các loài bò sát Therapsida lớn hơn và ăn cỏ— như các loài bò sát hai răng chó họ Kannemeyeriidae và bò sát một răng chó họ Traversodontidae— đã bị suy giảm nhiều ở nửa phía bắc của Pangaea (Laurasia).

Các đợt tuyệt chủng trong phạm vi kỷ Trias vào thời điểm kết thúc của nó đã cho phép khủng long mở rộng tầm ảnh hưởng của chúng tới nhiều khu vực còn bỏ trống. Khủng long có lẽ đã là thống trị, đa dạng và phổ biến ngày càng tăng và chúng còn duy trì được điều này trong 150 triệu năm tiếp theo. "Kỷ nguyên Khủng long" thực sự là kỷ Jura và kỷ Phấn trắng (Cretaceous), chứ không phải kỷ Trias.

Xem thêm
Niên đại địa chất

Chú thích

Tham khảo
Emiliani, Cesare, 1992, Planet Earth: Cosmology, Geology and the Evolution of Life and Environment
 Ogg, Jim; June, 2004, Overview of Global Boundary Stratotype Sections and Points (GSSP's) http://www.stratigraphy.org/gssp.htm Truy cập 30 tháng 4 năm 2006.
Stanley, Steven M. Earth System History. New York: W.H. Freeman và Công ty, 1999. ISBN 0-7167-2882-6
van Andel, Tjeerd, (1985) 1994, New Views on an Old Planet: A History of Global Change, Ấn bản của Đại học Cambridge

Liên kết ngoài

Tổng quan về kỷ Trias.
'Thế giới kỷ Trias'.
Minh họa của Douglas Henderson về động vật kỷ Trias.
Trang của Paleofiles về các sự kiện tuyệt chủng kỷ Trias.


title: Hiệp Thạnh (định hướng)

text:
Hiệp Thạnh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Hiệp Thạnh, thị xã Duyên Hải, Trà Vinh.
 Xã Hiệp Thạnh, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng.
 Xã Hiệp Thạnh, huyện Châu Thành, Long An.
 Xã Hiệp Thạnh, huyện Gò Dầu, Tây Ninh.

Xem thêm
 Hiệp Thành


title: Mystacides khasicus

text:
Mystacides khasicus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Mystacides


title: Deromecus profugus

text:
Deromecus profugus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kirsch miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Deromecus


title: Halictus placatus

text:
Halictus placatus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1934


title: Polygona jucunda

text:
Polygona jucunda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Polygona


title: Böbingen

text:
Böbingen là một xã thuộc huyện Südliche Weinstraße, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Xã này có diện tích 6,9 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 663 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Deronectes sahlbergi

text:
Deronectes sahlbergi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Deronectes


title: Acrocercops polyclasta

text:
Acrocercops polyclasta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Uttaranchal, Ấn Độ. Nó được miêu tả bởi Edward Meyrick năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Bruchidius bythinocerus

text:
Bruchidius bythinocerus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

B


title: Leioproctus andinus

text:
Leioproctus andinus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Herbst mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1923


title: Hysteria

text:
Hysteria, tiếng Việt còn gọi là chứng ictêri hay chứng cuồng loạn là một trạng thái của tâm thức, biểu hiện là sự kích động thái quá, không thể điều khiển được các cảm xúc. Những người bị "hysteria" thường mất tự chủ do một nỗi sợ hãi gây ra bởi nhiều sự kiện trong quá khứ có liên quan đến một số mâu thuẫn nghiêm trọng, bệnh thường xuất hiện sau một chấn thương tâm lý ở những người nhân cách yếu. Trong bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 (ICD-10), Hysteria được gọi là rối loạn phân ly. Tỷ lệ gặp ở 0,3-0,5% dân số, thường gặp ở nữ giới. Biểu hiện bệnh rất đa dạng: Những dấu hiệu dạng cơ thể như mệt mỏi hụt hơi, khó thở, đau nhức... nhưng không có bằng chứng xác đáng về bệnh cơ thể; Những biểu hiện về tâm thần kinh như khóc cười, sợ hãi vô cớ, la hét, mất hoặc tăng cảm giác..., ý thức chỉ bị ảnh hưởng. Đặc điểm quan trọng là bệnh nhân rất dễ tự ám thị và bị ám thị ly kỳ hóa hiện tượng, kịch tính hóa, thích được mọi người chú ý. Nói chung, các chuyên gia y tế hiện đại đã không còn coi hysteria như là một triệu chứng để chẩn đoán, mà xem như là một chứng bệnh được xác định chính xác.

Triệu chứng
Xuất hiện các cơn co giật, co cứng sau một chấn thương tâm lý. Bệnh nhân giãy dụa la hét, đập giường... nhưng ý thức vẫn tỉnh táo và vẫn nhận biết được xung quanh, thích được mọi người chú ý. Cơn rối loạn cảm xúc: kêu khóc, cảm xúc hỗn độn, nói không chuẩn (không ăn nhập với chủ đề xung quanh), gào thét không rõ lý do, ý thức không bị rối loạn, hiếm gặp ý thức thu hẹp nhẹ. Trong một số trường hợp, bệnh nhân có ảo giác (thường là ảo thị - bệnh nhân nhìn thấy những hiện tượng không có từ bên ngoài...). Bệnh nhân rất dễ bị ám thị và tự ám thị (nhận thức không đúng về sự vật hiện tượng xảy ra). Có thể gặp rối loạn vận động như run, co giật, liệt chức năng. Rối loạn cảm giác, mất hoặc tăng cảm (kích thích nhỏ, bệnh nhân cảm nhận lớn hơn bình thường). Cảm giác đau và sơ đồ cảm giác da của cơ thể; Cảm giác nội tạng cũng bị rối loạn như đau bụng, đau ngực, đau vùng tim...

Nguyên nhân
Nguyên nhân thường là do những chấn thương tâm lý, lo sợ cao độ, tức giận bi quan, bệnh cơ thể mà theo người bệnh hiểu là hiểm nghèo. Yếu tố thuận lợi là những người có nhân cách yếu, kém ý chí, thần kinh dạng nghệ sĩ, nhiễm độc, nhiễm trùng, bệnh tim mạch...

Điều trị

Điều trị bệnh này bằng biện pháp tâm lý, thôi miên, tạo quan hệ tốt giữa bác sĩ và bệnh nhân, cơn bệnh sẽ qua đi trong thời gian ngắn. Trong một số trường hợp khó khăn hơn, cần sử dụng ngay benzodiazepin, sau đó dùng thuốc chống trầm cảm liều thấp ví dụ như elavil, hoặc các thuốc mới như prozac, remeron, sertralin.

Lịch sử
Nguồn gốc của thuật ngữ Hysteria bị quy cho  Hippocrates, mặc dù thuật ngữ này không được sử dụng trong các sách của Hippocrates. Trong các ghi chép của mình, Hippocrates có đề cập đến một loạt các triệu chứng bệnh, chẳng hạn như nghẹt thở và bệnh Heracles là hội chứng chuyển động tử cung của người phụ nữ đến các địa điểm khác nhau trong cơ thể của mình, tử cung có màu sáng và khô do thiếu các chất dịch của cơ thể. Trong sách đó có một đoạn văn mà ông đề nghị nên mang thai để chữa các triệu chứng như vậy, vì giao hợp sẽ "làm ẩm" tử cung và tạo điều kiện lưu thông máu trong cơ thể.

Trong thế giới phương Tây, cho đến thế kỷ 18, hysteria trong y khoa được xem là bệnh của phụ nữ, gây ra bởi những rối loạn của tử cung (từ ὑστέρα tiếng Hy Lạp "hystera" = tử cung). Đến giữa thế kỷ 19, hysteria được xem như là những rối loạn chức năng tình dục. Phương pháp điều trị điển hình là xoa bóp bộ phận sinh dục của bệnh nhân, hay dùng máy rung hoặc phun nước để gây cực khoái.

Sau này, Jean-Martin Charcot, một nhà thần kinh học Pháp đã nhìn nhận Hysteria như là một chứng rối loạn tâm lý. Năm 1893 Sigmund Freud dựa trên những khám phá của Charcot đã định nghĩa hysteria là 1 dạng "phân ly của ý thức". Charcot đã xây dựng lý thuyết về cơ chế hysteria thông qua nghiên cứu về "bệnh thần kinh" đối với các bệnh nhân ngoại trú vào năm 1887 và 1888. Sau đó, ông tiếp tục các nghiên cứu đầy đủ của mình về hysteria tại Salpetriere ở Pháp, nơi đây ông đã tuyên bố nguyên nhân của chứng hysteria là do "yếu tố di truyền". Charcot đã sử dụng phương pháp thôi miên để điều trị.

Trong những năm đầu 1890, Freud xuất bản một loạt các bài viết về hysteria để phổ biến những phát kiến trước đó của Charcot và bắt đầu những quan điểm phát triển của mình về hysteria. Đến năm 1920 Lý thuyết của Freud đã có ảnh hưởng ở Anh và Mỹ.

Các lý thuyết và phương pháp hiện đại

Hiện nay thuật ngữ tâm thần chia ra làm hai loại rối loạn mà trước đây gọi chung là hysteria: somatoform and dissociative. Các rối loạn dissociative trong DSM-IV-TR bao gồm mất trí nhớ, rối loạn sắc, rối loạn mất nhân cách... Rối loạn somatoform bao gồm các rối loạn chuyển đổi, rối loạn cơn đau mãn tính... Trong rối loạn somatoform, bệnh nhân bị các triệu chứng như đau lưng thấp hoặc liệt chân tay mà không có nguyên nhân vật lý rõ ràng.

Tất cả các rối loạn này được cho là vô thức, không phải giả vờ hoặc cố ý giả vờ.

Các nhà tâm lý học theo thuyết của Freud cho rằng các triệu chứng hyesteria là những nỗ lực của tiềm thức để bảo vệ các bệnh nhân từ sự căng thẳng tâm linh. Động cơ tiềm thức bao gồm từ sơ cấp như là các triệu chứng trực tiếp làm giảm stress (như khi một bệnh nhân ho để giải phóng năng lượng bị dồn nén từ việc giữ bí mật), cho đến các triệu chứng  thứ cấp là các triệu chứng cung cấp một lợi thế độc lập cho bệnh nhân, chẳng hạn ghét công việc mình đang làm nên ở nhà.

Chú thích

Liên kết ngoài

Rối loạn tâm thần và hành vi
H
Lịch sử tâm lý học
Sợ hãi
Trạng thái cảm xúc


title: 12782 Mauersberger

text:
12782 Mauersberger (1995 ED9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 3 năm 1995 bởi F. Borngen ở Tautenburg. Nó được đặt theo tên
musician brothers Rudolf (1889-1971) và Erhard (1903-1982) Mauersberger.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12782 Mauersberger

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Adelocera kilimandjarensis

text:
Adelocera kilimandjarensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Ophraella artemisia

text:
Ophraella artemisia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Futuyma miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Ophraella


title: Dimorphocrambus

text:
Dimorphocrambus là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Crambini


title: Caloptilia iridophanes

text:
Caloptilia iridophanes là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ (Maharashtra).

Ấu trùng ăn Buchanania lanzan. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Saint-Julien-Molin-Molette

text:
Saint-Julien-Molin-Molette là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire
 Louis Bancel, french sculptor born in Saint-Julien-Molin-Molette

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjulienmolinmolette


title: Tả Trấn

text:
Tả Trấn () là một khu (quận) của thành phố Đài Nam, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Đây là một quận miền núi, địa hình tuy không cao những khá nhấp nhô với các vách đá và thung lũng. Diện tích của quận là 74,9025 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 5.393 người thuộc 1.974 hộ gia đình, mật độ cư trú là 72 người/km²

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đài Nam


title: Hylaspes facialis

text:
Hylaspes facialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Hylaspes


title: Augochloropsis cockerelli

text:
Augochloropsis cockerelli là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1909


title: Ectropis

text:
Ectropis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Ectropis aganopa (Meyrick, 1892)
 Ectropis anisa Prout, 1915
 Ectropis argalea Meyrick, 1892
 Ectropis bhurmitra (Walker, 1860)
 Ectropis bispinaria (Guenée, 1857)
 Ectropis brooksi Holloway, 1976
 Ectropis calida Goldfinch, 1944
 Ectropis crepuscularia – The Engrailed (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Ectropis despicata (Walker, 1860)
 Ectropis excellens (Butler, 1884)
 Ectropis excursaria – Twig Looper (Guenée, 1857)
 Ectropis fractaria (Guenée, 1857)
 Ectropis gravis (Turner, 1947)
 Ectropis lignea Goldfinch, 1944
 Ectropis longiscapia Prout, 1926
 Ectropis lutamentaria (Graeser, 1888)
 Ectropis mniara Turner, 1917
 Ectropis pais Prout, 1931
 Ectropis petrozona (Lower, 1900)
 Ectropis susceptaria Walker

Chú thích

Tham khảo

 Ectropis at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini
Geometridae


title: Lasioglossum plebeium

text:
Lasioglossum plebeium là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Altheim

text:
Altheim có dùng để chỉ:

Địa danh
 Xã (Gemeinde) Altheim thuộc vùng Alb, huyện Alb-Donau, bang Baden-Württemberg, Đức.
 Xã (Gemeinde) Altheim thuộc vùng Ehingen, cùng thuộc huyện Alb-Donau, bang Baden-Württemberg, Đức.
 Xã (Gemeinde) Altheim thuộc huyện Biberach, bang Baden-Württemberg, Đức.
 Thị trấn (Stadtgemeinde) Altheim thuộc huyện Braunau am Inn, bang Oberösterreich, Áo.

Tên người
 Franz Altheim (1898-1976), nhà sử học người Đức.


title: Indotipula walkeri

text:
Indotipula walkeri là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Indotipula


title: Aulamorphus similis

text:
Aulamorphus similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Aulamorphus


title: Clelandella madeirensis

text:
Clelandella madeirensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clelandella


title: Tisagronia

text:
Tisagronia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài tiêu biểu
Tisagronia pexa (Berg, 1877)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: Impensa maculicollis

text:
Impensa maculicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Impensa


title: Chlorocnemis

text:
Chlorocnemis là một chi chuồn chuồn ngô thuộc họ Protoneuridae. Nó gồm các loài:
 Chlorocnemis abbotti
 Chlorocnemis marshalli
 Chlorocnemis montana
 Chlorocnemis nigripes
 Chlorocnemis pauli
 Chlorocnemis superba

Tham khảo


title: Gibbobruchus ornatus

text:
Gibbobruchus ornatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Gibbobruchus


title: Artaxias I

text:
Artaxias I(còn gọi là Artaxes hoặc Artashes, tiếng Armenia: Արտաշես Առաջին) (trị vì 190 TCN/189 TCN-160 TCN/159 TCN) là người sáng lập của triều đại Artaxiad,những người đã cai trị Vương quốc Armenia trong gần hai thế kỷ.

Đến cuối thế kỷ thứ 3 trước công nguyên, Armenia là một vương quốc có tới 120 triều đại cai trị bởi các nakharars, lỏng lẻo thống nhất dưới triều đại các vua Orontes cai trị Đại và Tiểu Armenia.Mặc dù Alexandros Đại Đế đã không chinh phục Armenia, văn hóa Hy Lạp đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến xã hội Armenia.Sau khi vua Antiochos III Đại đế chinh phục Armenia khỏi sự cai trị của triều đại Orontes, ông đã bổ nhiệm Artaxias như strategos. Sau thất bại của nhà vua trước người La Mã trong trận Magnesia năm 190 TCN.Artaxias cùng với người đồng cai trị là Zariadres nổi loạn, với sự đồng ý của người La Mã, bắt đầu triều đại tự trị với tước hiệu của vua.Artaxias cai trị Đại Armenia còn Zariadres là Sophene / Tiểu Armenia.

Artaxias kết hôn với Satenik, con gái của vua người Alans. Họ có sáu người con trai: Artavasdes (Artavazd), Vruyr, Mazhan, Zariadres (Zareh), Tiran và Tigranes (Tigran). Artaxias đã thành lập một thủ đô mới, Artaxata trên sông Araks gần hồ Sevan. Hannibal đã trú ẩn ở triều đình của ông khi Antiochos không thể bảo vệ cho ông nữa. Artaxias đã bị bắt làm tù binh bởi Antiochus IV Epiphanes khi ông tấn công Armenia khoảng năm 165 TCN.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Artaxias I entry in Encyclopaedia Iranica
 Artashes biography

Vua Armenia


title: 3669 Vertinskij

text:
3669 Vertinskij (1982 UO7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 10 năm 1982 bởi L. G. Karachkina ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3669 Vertinskij

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Các nhà thờ đục trong đá tại Ivanovo

text:
Các nhà thờ đục trong đá tại Ivanovo (, Ivanovski skalni tsarkvi) là một nhóm các nhà thờ bằng đá nguyên khối, nhà nguyện và tu viện được đẽo từ đá đặc và hoàn toàn khác biệt so với các tu viện khác ở Bulgaria. Quần thể này nằm gần làng Ivanovo, nằm cách 20 km về phía nam của Rousse, trên bờ đá cao cách sông Rusenski Lom 32 mét. Nó rất đáng chú ý bởi những bức bích họa thời Trung Cổ tuyệt đẹp được bảo quản tốt. Các nhà thờ này được bảo vệ trong Công viên tự nhiên Rusenski Lom.

Lịch sử
Các hang động trong khu vực đã được các thầy tu sinh sống từ những năm 1220, khi nó được thành lập bởi thượng phụ Bulgaria tương lai Joachim I, cho đến thế kỷ 17 thì nhà thờ và nhà nguyện đã dần hình thành. Thời kỳ đỉnh cao, tại đây có đến 40 nhà thờ và 300 cấu trúc khác nhưng hầu hết đã không còn tồn tại cho đến ngày nay.

Các nhà cai trị của Đế quốc Bulgaria thứ hai là Ivan Alexander và Ivan Asen II thường xuyên quyên góp để xây dựng khu phức hợp bằng chứng là bức chân dung của các nhà tài trợ có hình ảnh họ trong một số nhà thờ. Những người bảo trợ khác bao gồm các quý tộc từ thủ đô Tarnovo và thị trấn Trung Cổ gần nhất Cherven, nơi mà khu phức hợp tu viện có mối quan hệ chặt chẽ trong thế kỷ 13 và 14. Đó là trung tâm của phái tu huyền bí Hesychasm ở vùng đất Bulgaria vào thế kỷ 14 và tiếp tục tồn tại trong những thế kỷ đầu dưới sự thống trị của Ottoman ở Bulgaria, nhưng dần dần bị suy tàn. Quần thể các nhà thờ đục trong đá tại Ivanovo đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1979.

Mô tả
Khu phức hợp tu viện có danh tiếng lớn nhờ các bức bích họa có niên đại thế kỷ 13 và 14 được bảo tồn nguyên vẹn ở 5 trong số các nhà thờ, được coi là những ví dụ tuyệt vời của nghệ thuật Bulgaria thời Trung Cổ. Các nhà thờ đá được sử dụng bởi các thầy tu bao gồm Nhà thờ Tổng lãnh thiên thần Micae, nhà rửa tội, nhà nguyện Gospodev Dol, nhà thờ Thánh Theodore và nhà thờ chính với những bức tranh tường từ thế kỷ 14 được cho là nổi tiếng nhất trong tất cả các bức tranh tường được ghi nhận ở Ivanovo, là một trong những ví dụ tiêu biểu nhất của nghệ thuật thời kỳ Palaiologos

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Rock-Hewn Churches of Ivanovo at whc.unesco.org
Velmans, Tania. Les Fresques d'Ivanovo et la peinture byzantine à la fin du Moyen Âge. - Journal des savants. 1965, N°1. pp. 358-412

Di sản thế giới tại Bulgaria
Nhà thờ Chính Thống giáo Đông phương


title: Appia (bướm nhảy)

text:
Appia là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hesperiini


title: Hygrotus suturalis

text:
Hygrotus suturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1850.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hygrotus


title: Stomatella gattegnoi

text:
Stomatella gattegnoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Stomatella


title: 2523 Ryba

text:
2523 Ryba (1980 PV) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 8 năm 1980 bởi Z. Vavrova ở Klet.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2523 Ryba

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Micrelenchus tenebrosus

text:
Micrelenchus tenebrosus là một loài small ốc biển được tìm thấy ở New Zealand, which has a shell with a pearly interior. It is là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Trochidae, họ ốc đụn or top shells.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Powell A W B, New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1
 Powell, A.W.B. 1946. New species of New Zealand Mollusca from the South Island, Stewart Island and Chatham Islands. Records of the Auckland Institute and Museum 3: 137-144
 Powell, A.W.B. 1979: New Zealand Mollusca: Marine, Land and Freshwater Shells. Collins, Auckland 500p (p. 57)
 Marshall, B.A. 1998: The New Zealand Recent species of Cantharidus Montfort, 1810 and Micrelenchus Finlay, 1926 (Mollusca: Gastropoda: Trochidae). Molluscan Research 19: 107-156 (p. 125)
 Spencer, H.G., Marshall, B.A. & Willan, R.C. (2009). Checklist of New Zealand living Mollusca. pp 196–219. in: Gordon, D.P. (ed.) New Zealand inventory of biodiversity. Volume one. Kingdom Animalia: Radiata, Lophotrochozoa, Deuterostomia. Canterbury University Press, Christchurch.
 To World Register of Marine Species

 Adams A. (1853 ("1851")). Contributions towards a monograph of the Trochidæ, a family of gasteropodous Mollusca. Proceedings of the Zoological Society of London. 19: 150-192
 Tenison Woods, J. E. (1877). On some new Tasmanian marine shells. (Second series). Papers and Proceedings and Report of the Royal Society of Tasmania. (1876): 131-159
 Fischer P. (1873-1879). [continuation of Kiener] Spécies général et iconographie des coquilles vivantes. Volume 10, Famille des Turbinacées. Genre Turbo (Turbo), pp. i-iv + 1-128 (1873), pls 1, 28, 44-49, 53-54, 57-120. Volume 11, Genres Troque (Trochus, including Calcar), pp. 1–96, pls 37-86 (1875); 97-144 (1876); 145-240 (1877); 241-336 (1878); 337-423, Xenophora pp. 424–450, Tectarius pp. 451–459, Risella pp. 460–463, Index 464-480 (1879).

T
Động vật được mô tả năm 1853


title: La Chapelle-Viel

text:
La Chapelle-Viel là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 275 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE

Chapelleviel


title: 14679 Susanreed

text:
14679 Susanreed (1999 XN42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14679 Susanreed

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Tipula venusticornis

text:
Tipula venusticornis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Damià Abella

text:
Damià Abella Pérez, hay Damià, (sinh ngày 15 tháng 4 năm 1982 tại Figueres, Catalonia, Tây Ban Nha) là một cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha đang chơi cho Real Betis thuộc La Liga Tây Ban Nha. Damià là một hậu vệ cánh phải.

Sự nghiệp

UE Figueres
Câu lạc bộ đầu tiên của Damià là câu lạc bộ địa phương của anh Figueres là nơi anh chơi mùa giải 2003/2004. Anh đã chơi 19 trận và ghi 3 bàn.

Barcelona
Damià khởi đầu ở La Liga cho Barcelona đấu với Athletic Bilbao vào ngày 30 tháng 10 năm 2004.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Sinh năm 1982
Nhân vật còn sống
Hậu vệ bóng đá
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài


title: 8721 AMOS

text:
8721 AMOS (1996 AO3) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 1 năm 1996 bởi AMOS ở Haleakala.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 8721 AMOS

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Tipula albocaudata

text:
Tipula albocaudata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Megachile fulvimana

text:
Megachile fulvimana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Eversmann mô tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1852


title: Xanthodaphne bougainvillensis

text:
Xanthodaphne bougainvillensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xanthodaphne
Động vật được mô tả năm 1988


title: Coenobius fulvus

text:
Coenobius fulvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Samoderzhenkov miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Coenobius


title: Plectrocnemia plicata

text:
Plectrocnemia plicata là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Loài này có ở Trung Quốc.

Tham khảo

Plectrocnemia
Endemisch dier uit Trung Quốc


title: Galeruca altissima

text:
Galeruca altissima là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Jiang miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Athous obsoletus

text:
Athous obsoletus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Sanitz

text:
Sanitz là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Bad Doberan), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 82,37 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 5912 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Tilly, Eure

text:
Tilly là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Panglima Sugala

text:
Panglima Sugala là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Tawi-Tawi, Philippines. It is the capital municipality of Tawi-Tawi. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 33.315 người trong 5.406 hộ.

Các đơn vị hành chính

Panglima Sugala được chia thành 17 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Tawi-Tawi

war:Panglima Sugala, Tawi-Tawi


title: Eurranthis

text:
Eurranthis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Bobadilla del Campo

text:
Bobadilla del Campo là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 385 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Globovula cavanaghi

text:
Globovula cavanaghi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Globovula


title: Ingerana alpina

text:
Ingerana alpina là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới.

Chú thích

Tham khảo
 Liang, F. & Lau, M.W.N. 2004. Ingerana alpina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Alpina
Limnonectes


title: Ngân hàng dự trữ liên bang Philadelphia

text:
Ngân hàng dự trữ liên bang Philadelphia, trụ sở tại thành phố Philadelphia, tiểu bang Pennsylvania, là một trong 12 ngân hàng khu vực của Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ (Fed), chịu trách nhiệm khu vực số 3 của Fed bao gồm phần tây Pennsylvania, nam New Jersey và Delaware. Chủ tịch hiện nay là Charles Plosser.

Ngân hàng dự trữ liên bang Philadelphia tiến hành nghiên cứu kinh tế khu vực và toàn quốc. Chỉ số công nghiệp chế tạo theo vùng của ngân hàng này là chỉ số quan trọng thứ hai được báo cáo hàng tháng (chỉ số Empire State Index của Ngân hàng dự trữ liên bang tại New York được phát hành sớm hơn) nhưng vẫn rất quan trọng đối với giới tài chính vì nó là thông số phản ánh tình trạng công nghiệp chế tạo Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Ngân hàng dự trữ liên bang Philadelphia

Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ


title: Tende (tổng)

text:
Tổng Tende là một tổng của Pháp, nằm ở tỉnh Alpes-Maritimes trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Các xã
Tổng này gồm các xã Tende và La Brigue.

Lịch sử

Nhân khẩu

Xem thêm
Tổng của Alpes-Maritimes | Xã của Alpes-Maritimes | Danh sách các tổng ủy viên của Alpes-Maritimes

Tham khảo

Tende


title: Mariestad (đô thị)

text:
Đô thị Mariestad (Mariestads kommun) là một đô thị ở hạt Västra Götaland ở phía tây Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Mariestad.

Đô thị hiện tại đã được lập năm 1971, khi thành phố Mariestad'' được hợp nhất với 4 đô thị nông nghiệp xung quanh.

Đô thị Mariestad tọa lạc bên hồ Vänern.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mariestad Municipality - Trang mạng chính thức

Đô thị hạt Västra Götaland
Đô thị Thụy Điển
Skaraborg


title: Eugnophomyia turneri

text:
Eugnophomyia turneri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eugnophomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Sarawakiola

text:
Sarawakiola là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1997 bởi Mohamedsaid.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Sarawakiola ajaib Mohamedsaid, 1997

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: 53 TCN

text:
Năm 53 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
Liên minh tam hùng lần thứ 1 kết thúc.

Sinh

Mất
Marcus Licinius Crassus

Tham khảo

Năm 53 TCN


title: Aiphanes hirsuta

text:
Aiphanes hirsuta là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Aiphanes
Thực vật được mô tả năm 1932
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật Nam Mỹ


title: Monacilioni

text:
Monacilioni là một thị trấn cách 19 dặm về phía đông bắc của Campobasso, Ý.

Thị trấn có 611 cư dân và có 27,08 kilômét vuông do đó có mật độ dân số 24 người trên mỗi km vuông. Nó tăng 590 mét so với mực nước biển.

Lịch sử
Vào khoảng thế kỷ thứ mười ba, làng được đề cập trong một số văn bản chính thức là "Castro Monachi Leonis". Sự lựa chọn của tên là do vị trí của ngôi làng cũ, mà đứng gần một nhà thờ nhỏ dành riêng cho "S. Leonis Leonis", Benedictine bảo trợhiện đại của Guglionesi và Larino (S. Adamo và S. Pardo). Hai thế kỷ sau tên cũ đã được thay đổi thành "Castrum Monacilionis", sau đó đổi thành "Monceglione" và cuối cùng "Monaciliuni" vào thế kỷ 18. Trong giai đoạn Lombard, lãnh địa của Monacilioni thuộc về Lãnh địa "Benevento. Trong khi Lombard kỷ nguyên bắt đầu trở thành một phần của thuộc sở hữu của Counts của Molise. Các lảnh địa của họ liên quan đến bất động sản của Monacilioni, ông kéo dài trong suốt sự thống trị Swabian, sau đó nó được chuyển sang tay của Campobasso Conti. đến cuối thế kỷ XIV, và chính xác hơn trong năm 1387, bất động sản đã giao cho Tommaso Boccapianola. Khoảng năm 1555 bất động sản đã được bán bởi mẹ của John của Capua ủng hộ Felice di Gennaro, người lần lượt bán nó cho Giovanni Alberto Locatelli Bergamo năm 1561.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Campobasso


title: A-tu-la

text:
A-tu-la hay Asura (Tiếng Phạn: असुर Asura) hay các thần (Ác Thần) ở đình miếu trong tín ngưỡng Ấn Độ, đặc biệt được nhắc đến nhiều trong Phật giáo. Những vị thần này vẫn ở trong tam giới, phúc hơn cõi người, bằng trời nhưng đức kém hơn. Thân hình cũng xấu hơn. Vua thần thì ở lưng chừng núi Tu di. Khác còn thần cấp dưới thì ở đình miếu. Những vị này lúc tu hay bực tức hoặc chẳng có tu hành mà có công giúp dân. Nên được làm thần để hưởng phúc. Đến khi phúc hết thì thần lại đi đầu thai nơi khác.

Tên gọi
Tên A-tu-la trong tiếng Việt là âm Hán Việt của 阿修羅 (a tu la) mà người Trung Quốc phiên âm từ "Asura" bằng tiếng Hán trung cổ là ʔɑ sɨu lɑ, tiếng Quan thoại đọc là "Ā xiū luó" rồi viết ra chữ Hán.

Một số lập luận khác

A Tu La và có nhiều tên gọi khác nhau: A tác la, A tô la, A tố la, A tố lạc, A tu luân. Trong Kinh thường nêu ra ba loại A Tu La: 1/ A Tu La thiên đạo. 2/ A Tu La quỷ đạo. 3/ A Tu La súc đạo.

Theo Từ điển Phật học Huệ Quang, quyển 1, trang 84 giải thích: "A Tu La là một trong 6 đường, một trong 8 bộ chúng, một trong 10 giới, một trong những vị thần xưa nhất ở Ấn Độ, Một loại quỷ thần hiếu chiến, thường bị coi là ác thần và thường tranh đấu với trời Đế Thích không ngừng nên có danh từ A Tu La trường, A Tu La chiến v.v…

Theo phẩm A Tu La Luân trong Kinh Tăng Nhất A Hàm 3: Thân hình của A Tu La cao 84.000 do tuần, miệng rộng mỗi bề 1.000 do tuần. Còn phẩm A tu La Luân trong Kinh Trường A Hàm 20, phẩm A tu luân trong Kinh Đại Lâu Thán 2. Kinh Khởi Thế Nhân Bản 5 v.v…đều ghi rõ chỗ ở và sự tích của A Tu La. Về nghiệp nhân của A tu la, các Kinh thường nêu ra 3 thứ nhân làm cho chúng sanh sanh trong loại nầy: Sân, mạn, nghi.

Theo Kinh Phật Vị Thủ Ca Trưởng Giả Thuyết Nghiệp Báo Sai Biệt thì liệt kê ra 10 thứ nhân làm cho chúng sanh sanh trong loài A tu la.

1. Thân làm việc ác nhỏ.

2. Miệng nói lời ác nhỏ.

3. Ý nghĩ điều ác nhỏ.

4. Lòng nảy kiêu mạn.

5. Lòng nảy ngã mạn.

6. Lòng nảy tăng thượng mạn.

7. Lòng nảy đại mạn.

8. Lòng nảy tà mạn.

9. Lòng nảy mạn mạn.

10. Hướng đến các căn lành.

Hình tượng của A tu la có nhiều thuyết khác nhau. Có chỗ cho rằng: A tu la có 9 đầu, 1000 mắt, miệng phun lửa, có 990 tay, 6 chân, thân to gấp 4 lần núi Tu di. Có chỗ cho rằng: A tu la có 1000 đầu, 2000 tay; 10.000 đầu, 20.000 tay; 3 đầu, 6 tay. Có chỗ cho rằng: A tu la có 3 mặt màu xanh đen, giận dữ, mình trụi và có 6 cánh tay.

Nhưng có thể chưa có nguồn nào đáng tin cậy. Nên các điều trên nay chỉ là giả thuyết.

Tham khảo

A-tu-la
Thần thoại Ấn Độ giáo
Thần Rigveda
Chủng tộc phi nhân trong thần thoại Ấn Độ giáo
Phật giáo


title: Yaroslav. Một ngàn năm trước

text:
Yaroslav. Một ngàn năm trước (tiếng Nga: Ярослав. Тысячу лет назад) là một bộ phim về sự hình thành Yaroslavl.

Yaroslavl là một đô thị cổ kính nằm trên lộ trình du lịch nổi tiếng Vành đai vàng của nước Nga và trong năm 2010 kỷ niệm tròn một ngàn năm tuổi. Dịp chào mừng sự kiện trọng đại hiếm có trong lịch sử, các nhà điện ảnh Nga đã quyết định thực hiện một bộ phim thể loại lịch sử - phiêu lưu, đó là Yaroslavl. Một ngàn năm trước.

Cốt lõi của bộ phim là huyền thoại về sự nghiệp Công tước Yaroslav tạo dựng thành phố từ đó mang tên vinh danh vị sáng lập là Yaroslavl.

Mốc lịch sử là năm 1010. Xứ Rus-Kiev bị phân ly bởi những cuộc chiến giữa các bộ tộc. Những đám thảo khấu hoành hành, cướp bóc sạch trơn đồng đất Nga và xô đẩy dân chúng vào kiếp nô lệ. Để chặn đứng bọn cướp, Công tước Yaroslav vùng Rostov - là con trai của người được ban phép thánh rửa tội đầu tiên ở xứ Rus, đã quyết định kiến thiết một pháo đài ở mũi đất cao tại địa thế hiểm trở ven Volga.

Dân gian tương truyền rằng, vào thời ấy, mảnh đất này là nơi sinh sống của bộ tộc thổ dân ngẫu tượng giáo, thờ phụng thần Gấu. Bởi thế mà trên biểu trưng của đô thị này có hình một con gấu rất dũng mãnh.

Nội dung
Tòa pháo đài mọc lên chắn ngang con đường mua bán nô lệ từ Varangians hoặc từ Varyags đến Ba Tư, tức là thị trường châu Á và Cận Đông. Và chính đây đã là một trong những công lao đầu của Công tước Yaroslav, được dân chúng xưng tụng là Công tước Thông thái và sau đó trở thành Đại Công tước Kiev.

Trong số những thành quả ý nghĩa của vị sáng lập này đối với lịch sử nước nhà còn là việc dựng các tu viện Chính thống giáo Nga, lập ra bộ luật đầu tiên của xứ Rus, giải phóng xứ Rus khỏi người Pechenegs hoặc Patzinaks (dân du mục thảo nguyên Nga). Sự thông thái của Công tước Yaroslav thể hiện qua cả lối hành xử bang giao quốc tế: ba con gái của Công tước sau khi kết hôn đã bước vào các Hoàng gia châu Âu, khiến Công tước Yaroslav trở thành thân phụ bề trên của các triều vua Na Uy, Hungary và Pháp.

Cũng cần biết thêm, tại thành phố Sanlis của nước Pháp đã dựng tượng Quận chúa Anna con gái Công tước Yaroslav sau khi thành phu nhân của vua Henry Đệ nhất. Những người con trai của Công tước Thông thái cũng kết hôn với các tiểu thư con cái gia đình Hoàng tộc Âu châu như triều đình Hi Lạp, công chúa Thánh chế La Mã, hoặc công chúa em vua Ba Lan...

Nhưng trong bộ phim mới, khán giả chỉ được thấy đoạn khởi đầu chặng đường của Công tước Yaroslav, khi ông cưỡi trên lưng con tuấn mã giương cao thanh gươm báu trên tay cùng với nhóm dân binh truy quét bọn gian thương buôn bán nô lệ để thiết lập nề nếp trong vùng cai quản của mình và tập hợp cả những bộ tộc láng giềng quây quần xung quanh.

Đáng chú ý là khi dựng phim đã phải mất công tuyển chọn diễn viên sắm vai này suốt cả năm trời, rồi cuối cùng tìm thấy ở Estonia: vào vai Công tước huyền thoại của xứ Nga cổ là diễn viên Aleksandr Ivashkevich của Nhà hát kịch Tallin. Trả lời phỏng vấn báo chí, anh thú thật rằng việc thể hiện một hình tượng nhân vật anh hùng như vậy hiển nhiên là mơ ước cả đời của bất cứ diễn viên nào...

"Riêng việc chìm sâu vào kỷ nguyên ngàn năm xa xưa, thời điểm nghiên cứu kịch bản đã dành cho ta niềm thích thú lớn lao, vì rằng bạn được khơi mở bao điều mới mẻ và bổ sung cho những khiếm khuyết tri thức của mình. Thêm vào đó trong bộ phim này chứa đựng tất cả những ước mơ thời con trẻ của tôi: được vung gươm phi ngựa, rồi có lúc bị ngã xuống từ trên mình ngựa, suốt thời gian ấy luôn vượt lên được cái gì đó. Tức là được thực hiện những việc thực sự là của đấng nam nhi. Trong phim có cả thảy hai cô gái, hai nữ anh hùng, còn lại toàn murzhik. Chính bối cảnh cho phép được cảm thấy mình là bậc quân tử trượng phu đã thôi thúc thể hiện cuộc sống đích thực của bản thân. Một gã murzhik là ai và anh ta khác biệt thế nào ? Qua hành vi. Tiếp đến, thế nào là hành vi và trách nhiệm ? Tôi nói không chỉ về nhân vật của mình, mà qua đây, tôi khám phá được nhiều điều về bản thân, bởi tất cả những gì diễn ra xung quanh đều tác động và làm ra chính ta. Nhập vai và những muốn có được bản lĩnh cùng khả năng y như vậy !".

Điều hấp dẫn trong bộ phim này còn là tái hiện những hoàn cảnh khắc nghiệt, tàn bạo mà ông cha từng sống ngàn năm trước. Chỉ có những con người rất mạnh mẽ về thể lực và tinh thần mới đủ sức đương đầu với tất cả và vượt lên. Ở đó là ngựa, là gươm đao, là búa chiến. Để khán giả sẽ chẳng có cớ gì mà kêu rằng không tin được, mỗi hoạt cảnh đều tham vấn ý kiến của các sử gia hàng đầu. Còn để đảm bảo độ xác thực của những phục trang thời xưa, từ áo quần, đồ trang sức cho đến vật dụng sinh hoạt, thì đã cầu tới kho lưu trữ trong thành Kremlin, Yaroslavl và Rostov. Bối cảnh trang trí chính là phục chế đô thị cổ bằng gỗ, do những tay thợ Nga và Varyazh dựng lên hồi thế kỷ IX, khiến người xem phải hết sức thán phục khi chiêm ngưỡng. Ai cũng biết là đối với phim lịch sử thì công chúng luôn có sự chú ý đặc biệt, và các nhà điện ảnh một mặt sẵn sàng đón nhận mọi lời chê bai, nhưng mặt khác cũng chờ đợi những ý kiến khả quan.

Đàm đạo với phóng viên, một người tham gia dựng phim là ông Vadim Burkin chia sẻ rằng: "Cứ để cho mọi người chỉ trích, thế là tốt vì càng thu hút sự chú ý đến phim. Cá nhân tôi chờ đợi lần công chiếu thành đạt và cái chính là tôi biết rằng khán giả sẽ thích bộ phim mới này. Bởi vì phim được làm không hề cẩu thả mà rất nghiêm túc và xứng đáng đẳng cấp !".

Diễn viên
 Aleksandr Ivashkevich... Yaroslav
 Svetlana Chuikina... Raida
 Aleksey Kravchenko... Kharald
 Viktor Verzhbitsky... Sviatozar
 Valery Zolotukhin... Churillo
 Vladimir Antonik
 Kirill Boltayev
 Pavel Khrulev
 Roman Kurtsyn
 Konstantin Milovanov
 Yelena Plaksina
 Boris Tokarev
 Dmitry Urosov
 Yury Vaksman
 Denis Yasik

Ê-kíp
 Hiệu ứng: Pavel Donatov, Yevgeny Gvozdev

Sự kiện thú vị
Các nhà làm phim đã ấp ủ có kế hoạch trình chiếu ở nước ngoài. Hãng 20th Century Fox nói rằng chuyện đó là hiển nhiên. Những thước phim đã được thấy ở London, và sau đó người ta đang xem phim ở Los Angeles, nơi sẽ quyết định vấn đề mua bản quyền thế giới với tác phẩm điện ảnh này.

Các tác giả còn dự định đưa phim tham gia các Liên hoan phim Quốc tế, nhưng vì điều chính yếu nhất đối với họ là lần công chiếu ra mắt tại Nga, bởi ngoài nhiệm vụ giải trình tài chính còn có những thứ khác chẳng kém ý nghĩa: trong hình thức thú vị và thích hợp, phim kể cho giới trẻ hôm nay về những trang vàng quan trọng trong lịch sử xứ Nga, gắn bó với danh tính bậc tiền bối vĩ đại là Công tước Yaroslav Thông thái.

Xem thêm

 Cảnh hậu trường đoàn làm phim "Yaroslavl - Một ngàn năm trước" Trailer
 Yaroslav. Website chính thức của Kostya Tszyu (phỏng vấn, các ấn phẩm, hình ảnh từ bộ phim)
 ↑ Thông tin trên Website chính thức  của thành phố Yaroslavl
 ↑ Thêm một bộ phim hay về Yaroslavl.НТМ. Ngày 6 tháng 6 năm 2007.
 ↑ Yaroslavl Website chính thức của Kostya Tszyu
 ↑ Yaroslav - Nhà thông thái là người gốc Estonia !  // Rodnoy Gorod. - № 37. - 16/9/2009.
 ↑ Trofim bây giờ cũng là một diễn viên ! . muz.ru. 15/9/2010.
 ↑ Đạo diễn "Yaroslav. Một ngàn năm trước" sẽ thực hiện một bộ phim về Kazan. Sự thật Đoàn viên. 30/9/2010.
 ↑ Một phim lịch sử "bom tấn" về nhà sáng lập Yaroslavl. Sự thật Đoàn viên. 30/9/2010.
 ↑ Các thủy thủ Hạm đội Baltic sẽ là những người đầu tiên được thưởng thức bộ phim mới về cuộc đời Yaroslav - Nhà thông thái. klops.ru
 ↑ Phim "Yaroslav" có thể bị cấm trình chiếu ở Ukraina. KMnews. 14.10.2010.
 Thông tin trên Website RusKino
 Thông tin trên Website Film.RU
 Thông tin trên Website KinoPoisk
 Thông tin trên Website Kino-Teatr
 Thông tin trên Website Spletnik

Phim truyền hình Nga
Phim tuyên truyền Nga
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Phim lịch sử
Phim năm 2010


title: Betarmonides laetus

text:
Betarmonides laetus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Betarmonides


title: Vals-le-Chastel

text:
Vals-le-Chastel là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 530 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 50 người.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Lyria laseroni

text:
Lyria laseroni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lyria


title: Marilia spangleri

text:
Marilia spangleri là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Marilia