title: Pisania striata

text:
Pisania striata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Pisania
Động vật được mô tả năm 1791


title: Aphileus distinctus

text:
Aphileus distinctus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Neboiss miêu tả khoa học năm 1959.

Chú thích

Tham khảo

Aphileus


title: Robiac-Rochessadoule

text:
Robiac-Rochessadoule là một xã trong vùng Occitanie. Xã Robiac-Rochessadoule nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Robiacrochessadoule


title: Aburina

text:
Aburina là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
Aburina chrysa Gaede, 1940
Aburina coerulescens Hampson, 1926
Aburina dufayi Viette, 1979
Aburina electa Karsch, 1896
Aburina endoxantha Hampson, 1926
Aburina exangulata Gaede, 1940
Aburina jucunda Karsch, 1896
Aburina leucocharagma Hampson, 1926
Aburina marmorata Berio, 1974
Aburina morosa (Holland, 1920) (đồng nghĩa: Aburina pallidior (Holland, 1920))
Aburina multilineata (Holland, 1920)
Aburina peyrierasi Viette, 1979
Aburina phoenocrosmena Hampson, 1926
Aburina poliophaea Hampson, 1926
Aburina sobrina Möschler, 1887 (đồng nghĩa: Aburina piana (Swinhoe, 1909), Aburina rectangula Strand, 1918)
Aburina tetragramma Hampson, 1926
Aburina transversata (Holland, 1920)
Aburina uncinata Berio, 1974
Aburina uniformis Swinhoe, 1919 (đồng nghĩa: Aburina nigripalpis (Hampson, 1898))

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Sân bay quốc tế Kruger Mpumalanga

text:
Sân bay quốc tế Kruger Mpumalanga  nằm ở phía đông nam của Nelspruit. Sân bay này phục vụ du khách tham quan Vườn quốc gia Kruger với các chuyến bay theo lịch trình đến Johannesburg và đến các thành phố khác của Nam Phi với tần suất ít hơn.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Interlink Airlines (Johannesburg)
Pelican Air Services (Vilanculos)
South African Airways
South African Airlink (Cape Town, Durban, Johannesburg)
South African Express (Johannesburg)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của sân bay

Sân bay Nam Phi
Mbombela


title: Mâcon (quận)

text:
Quận Mâcon là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Saône-et-Loire, ở vùng Bourgogne-Franche-Comté. Quận này có 10 tổng và 124 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Mâcon là:
 La Chapelle-de-Guinchay
 Cluny
 Lugny
 Mâcon-Centre
 Mâcon-Nord
 Mâcon-Sud
 Matour
 Saint-Gengoux-le-National
 Tournus
 Tramayes

Các xã
Các xã của quận Mâcon, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mâcon trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Mâcon


title: Aulacophora oblonga

text:
Aulacophora oblonga là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1808.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Riaz Ahmed Gohar Shahi

text:
Riaz Ahmed Gohar Shahi (Urdu:ریاض احمد گوھر شاہی) (sinh25 tháng 11 năm 1941)) là một nhà lãnh đạo Pakistan tinh thần, tác giả và người sáng lập của phong trào tinh thần Đấng Mê-si Quỹ Quốc tế. Ông là tác giả của cuốn sách, "Tôn giáo của Thiên Chúa (2000)". Nó đã được tái bản bởi Đấng Mê-si Quỹ quốc tế trong năm 2012 với Balboa Báo chí. Nó đã được # 5 trong danh sách bán chạy nhất của nhà xuất bản trên 1 tháng 7 năm 2012. Gohar Shahi được sinh ra trên tiểu lục địa Ấn Độ, trong làng Dhok Gohar Shah trong huyện của Rawalpindi.

Chú thích

Độc thần giáo
Người mất tích
Nam giới Pakistan
Sinh năm 1941
Nhân vật có thể còn sống


title: Vejer de la Frontera

text:
Vejer de la Frontera là một đô thị trong tỉnh Cádiz, Tây Ban Nha.

Dân số

<ref>Source: INE (Spain)</small></ref>

Thành phố kết nghĩa

  Chefchaouen, Maroc

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Ayuntamiento de Vejer de la Frontera
 360º Panoramic walk of Vejer de la Frontera (english)

Costa de la Luz
Vejer de la Frontera


title: Molophilus albiceps

text:
Molophilus albiceps là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 6603 Marycragg

text:
6603 Marycragg (1990 KG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 5 năm 1990 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 6603 Marycragg

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Số liệu hỗn hợp

text:
Trong thống kê và kinh tế lượng, panel data hay số liệu hỗn hợp (hay dữ liệu bảng) là cách gọi dành cho cơ sở dữ liệu nhiều chiều. Số liệu hỗn hợp gồm các quan sát về nhiều biến rút ra qua nhiều thời điểm khác nhau.

Dữ liệu chuỗi thời gian và dữ liệu chéo là các trường hợp đặc biệt của số liệu hỗn hợp khi chỉ xét một chiều.

Ví dụ

Phân tích số liệu hỗn hợp

Một tập hợp số liệu hỗn hợp có dạng

trong đó  là chiều  and  là chiều thời gian. Một mô hình hồi quy số liệu hỗn hợp tổng quan được viết là
Các giả thuyết khác nhau có thể được đưa ra về cấu trúc chính xác của mô hình này. Hai mô hình quan trọng là mô hình ảnh hưởng cố định và mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên. Mô hình ảnh hưởng cố định được viết là:

 là ảnh hưởng cụ thể của các nhân không biến thiên theo thời gian (ví dụ trong bảng của các nước, ảnh hưởng có thẻ là dân số, thời tiết...) và bởi vì chúng ta giả sử chúng cố định theo thời gian, nên mô hình này được gọi là mô hình ảnh hưởng cố định.

Mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên giả sử thêm rằng

và

theo đó, hai thành phần sai số độc lập với nhau.

Tham khảo

Arellano, Manuel.Panel Data Econometrics, Oxford University Press 2003.

Hsiao, Cheng, 2003.Analysis of Panel Data, Cambridge University Press.

Davies, A. and Lahiri, K., 2000. "Re-examining the Rational Expectations Hypothesis Using Panel Data on Multi-Period Forecasts," Analysis of Panels and Limited Dependent Variable Models, Cambridge University Press.

Davies, A. and Lahiri, K., 1995. "A New Framework for Testing Rationality and Measuring Aggregate Shocks Using Panel Data," Journal of Econometrics 68: 205-227.

Frees, E., 2004.Longitudinal and Panel Data, Cambridge University Press.

Liên kết ngoài
PSID
KLIPS
pairfam

Kinh tế lượng
Thống kê


title: Phạm Đôn Lễ

text:
Phạm Đôn Lễ (chữ Hán: 范敦禮, 1457 - 1531), tự là Lư Khanh, là Trạng nguyên khoa Tân Sửu (1481), niên hiệu Hồng Đức 12, đời vua Lê Thánh Tông. Vì có công dạy dân làng dệt chiếu cói nên còn gọi là Trạng Chiếu hay Tam nguyên Đôn Lễ.. Ông làm quan đến các chức Tả thị lang, rồi Thượng Thư.

Tiểu sử
Phạm Đôn Lễ quê gốc ở Tứ Kỳ Hải Dương.sinh ở làng Hải Triều (tục gọi là Làng Hới) (hiện nay vẫn dùng được cả hai cách gọi này) thuộc tổng Thanh Triều, huyện Ngự Thiên, phủ Long Hưng, (nay là thôn Hải Triều, xã Tân Lễ, huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình). Ông đỗ đầu cả ba kỳ: thi Hương, thi Hội và thi Đình nên gọi là Tam nguyên. Tại trường thi Đình, ông đỗ chính danh Trạng nguyên khoa Tân Sửu (1481), niên hiệu Hồng Đức 12, đời vua Lê Thánh Tông. Vì có công dạy dân làng dệt chiếu cói nên còn gọi là Trạng Chiếu hay Tam nguyên Đôn Lễ.. Ông làm quan đến các chức Tả thị lang, rồi Thượng Thư. Ông là người cùng làng với Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ.

Quan nghiệp và đóng góp
Ông làm quan đến các chức Tả thị lang, rồi Thượng Thư đời vua Lê Thánh Tông. Sau đó được cử đi sứ sang nhà Minh (Trung Quốc). Khi về nước, ông đã đem các kỹ thuật dệt chiếu tiên tiến mà ông học được ở Quế Lâm tỉnh Quảng Tây Trung Quốc, về truyền bá cho dân làng Hải Triều và dân các làng miền duyên hải trấn Sơn Nam Hạ.

Trước đó dân miền biển thường dệt chiếu với bàn dệt không có ngựa đỡ. Với kỹ thuật dệt chiếu với bàn dệt nằm có ngựa đỡ sợi (sợi đay) học được của người Trung Quốc, ông đã giúp người dân quê hương dệt ra những loại chiếu đẹp hơn, nhanh hơn. Sợi đay được căng trên ngựa đỡ, thuận lợi cho người trao chiếu (tức là trao cói), đẩy nhanh được tốc độ dệt chiếu. Chính nhờ cải cách này nghề dệt chiếu thủ công ở vùng ven biển miền Bắc trở nên phát triển, làng Hải Triều thành làng dệt chiếu nổi tiếng. Đã từ vài chục năm nay, chiếu Hới- Hải Triều có mặt ở khắp mọi miền tổ quốc từ Bắc vào Nam.

Khi từ quan, ông về ở và dạy học tại làng Mỹ Xá, nay thuộc xã Ngọc Sơn, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương. Tại khu đất Đồng Cời thuộc thôn Mỹ Xá, xã Ngọc Sơn hiện nay có lăng mộ thờ Trạng nguyên Phạm Đôn Lễ.

Con trai Phạm Đôn Lễ là Phạm Nguyên Chấn cũng đỗ Hoàng giáp tiến sĩ ở triều nhà Lê sơ.

Tham khảo

Quan lại nhà Lê sơ
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê sơ
Trạng nguyên Việt Nam
Người Thái Bình
Tam nguyên Việt Nam


title: Phường 5, Quận 8

text:
Phường 5 là một phường thuộc Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Địa lý
Phường 5 nằm ở trung tâm Quận 8, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Phường 4
Phía tây giáp Phường 6
Phía nam giáp huyện Bình Chánh
Phía bắc giáp Phường 9, Phường 10, Phường 11 và Phường 12 với ranh giới là kênh Đôi.

Phường có diện tích 1,62 km², dân số năm 2021 là 46.255 người,  mật độ dân số đạt 28.552 người/km².

Hành chính
Phường 5 được chia thành 10 khu phố đánh số từ 1 đến 10. Phường cũng là nơi đặt trụ sở của Ủy ban Nhân dân và Hội đồng nhân dân Quận 8.

Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn Phường 5 ngày nay là một phần phường Chánh Hưng thuộc Quận 8, thành phố Sài Gòn.

Năm 1976, phường Chánh Hưng giải thể để thành lập 4 phường mới là Phường 5, Phường 6, Phường 7 và Phường 8. Đến năm 1987, theo Quyết định số 33-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng, Phường 8 sáp nhập với một phần Phường 7 thành Phường 5 mới.

Chú thích

Xem thêm


title: Thụy Phương, Tân Bắc

text:
Thụy Phương () là một khu (quận) của thành phố Tân Bắc, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Ngành khai mỏ từng đóng một vai trò quan trọng trong nề kinh tế cả Thụy Phương vào đầu thế kỷ 20, vàng được khai thác tại Cửu Phần (九份) và Kim Qua Thạch (金瓜石), than được khai thác tại Hầu Động (猴硐). Các mỏ này đã trở thành các địa điểm du lịch sau năm 1990.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin chính thức

Tân Bắc


title: Chimarra odonta

text:
Chimarra odonta là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Hexatoma bengalensis

text:
Hexatoma bengalensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Saint-Julien-de-Mailloc

text:
Saint-Julien-de-Mailloc là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Julien-de-Mailloc sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: 1807 Slovakia

text:
1807 Slovakia (1971 QA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 8 năm 1971 bởi M. Antal ở Skalnaté Pleso Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1807 Slovakia

001807
19710820
Được phát hiện bởi Milan Antal
Tiểu hành tinh được đặt tên
001807
001807
Tiểu hành tinh được đánh số


title: Dammartin-en-Goële

text:
Dammartin-en-Goële là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Dammartin-en-Goële được gọi là Dammartinois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 7,805.

Tham khảo

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Liên kết ngoài
 Town Hall
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Dammartin-en-Goële
Map of Dammartin-en-Goële on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Salem

text:
Salem có thể đề cập đến:
Salem, Tamil Nadu, một thành phố và là một hội đồng đô thị ở quận Salem ở bang Tamil Nadu của Ấn Độ.
Salem, Valencia, một đô thị ở comarca Canal de Navarrés cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha.
Salem, Bodensee, huyện (Landkreis) nằm ở phía đông nam của tiểu bang Baden-Württemberg, Đức.
Salem, Herzogtum Lauenburg, một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức.
Salem (huyện), một huyện thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

United States
 Salem, Arkansas
 Salem, Illinois
 Salem, Illinois
 Salem, Iowa
 Salem, Massachusetts
 Salem, Ohio
 Salem, Oregon
 Salem, Virginia
 Salem, Quận Kenosha, Wisconsin
 Winston-Salem, North Carolina


title: Festival Avignon

text:
Festival Avignon là một liên hoan sân khấu thường niên được tổ chức tại Avignon, Pháp. Liên hoan do diễn viên, đạo diễn Jean Vilar sáng lập và được tổ chức lần đầu vào năm 1947.

Festival Avignon ngày nay diễn ra hàng năm vào tháng 7 trên đường phố và trong các nhà hát của trung tâm lịch sử Avignon. Vào năm 2008, Festival Avignon có khoảng 950 buổi diễn. Maison Jean Vilar ở Avignon là nơi lưu trữ rất nhiều tài liệu về liên hoan này.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Avignon "In" Theater Festival website
 Avignon "Off" Theater Festival website

Festival sân khấu
Festival nghệ thuật
Festival tại Pháp
Avignon


title: Châu Bình, Tân Châu

text:
Châu Bình (tiếng Trung:邹平市Hán Việt: Châu Bình thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Tân Châu (滨州市), tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Thành phố này có diện tích 1252 km2, dân số 690.000 người. Thành phố Châu Bình quản lý các đơn vị hành chính gồm 14 trấn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Tân Châu, Sơn Đông


title: Orania fusulus

text:
Orania fusulus, tên tiếng Anh: Spindle Dwarf Triton, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc khoảng 10 mm tới 22 mm

Phân bố
Loài này phân bố ở các vùng nước thuộc Tây Âu, Biển Địa Trung Hải và ở Đại Tây Dương dọc theo Angola và Brasil.

Chú thích

Tham khảo
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in châu Âu and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213
 Sabelli B. & Tommasini S. (1983). Contributo alla conoscenza sistematica di "Murex" fusulus Brocchi, 1814. Bollettino Malacologico 19 (1-4): 1-12
 Gofas, S.; Afonso, J.P.; Brandào, M. (Ed.). (S.a.). Conchas e Moluscos de Angola = Coquillages et Mollusques d'Angola. [Shells and molluscs of Angola]. Universidade Agostinho / Elf Aquitaine Angola: Angola. 140 pp

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Orania fusulus; truy cập; 28 tháng 12 năm 2010

Orania


title: Marina di Gioiosa Ionica

text:
Marina di Gioiosa Ionica là một đô thị ở tỉnh Reggio Calabria trong vùng Calabria, Ý, có cự ly khoảng 70 km về phía tây nam của Catanzaro và khoảng 60 km về phía đông bắc của Reggio Calabria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.436 người và diện tích là 15,9 km².

Đô thị Marina di Gioiosa Ionica có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Junchi, Camocelli superiore, và Camocelli inferiore.

Marina di Gioiosa Ionica giáp các đô thị: Gioiosa Ionica, Grotteria, Roccella Ionica.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Reggio Calabria
Đô thị Thành phố trung tâm Reggio Calabria


title: Duquesne (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương Duquesne là lớp tàu tuần dương hạng nặng đầu tiên được Hải quân Pháp chế tạo sau khi Hiệp ước Hải quân Washington có hiệu lực. Chúng bị các nhà thiết kế hải quân phê phán là có vỏ giáp yếu và được chế tạo quá nhẹ. Cả hai chiếc trong lớp Duquesne và Tourville, được đặt tên theo các đô đốc nổi tiếng của Hải quân Pháp vào Thế kỷ XVII, đều sống sót qua Chiến tranh thế giới thứ hai do chỉ tham gia một số ít hoạt động. Chúng đều ngừng hoạt động vào năm 1950 và bị tháo dỡ sau đó.

Những chiếc trong lớp

Những hình ảnh

Xem thêm

Tham khảo
 Anthony Preston - The World's Worst Warships. Conway Maritime Press (2002) ISBN 0-85177-754-6
 John Jordan, Duquesne and Tourville: The first French treaty cruisers in Warship 2005. Conway Maritime Press (2005). ISBN 1-84486-003-5

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương của Hải quân Pháp
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Đàn đáy

text:
Đàn đáy (chữ Nôm: 彈帶), hay còn gọi là Vô đề cầm (chữ Hán: 無題琴) là một loại nhạc cụ có 3 dây, phần cán rất dài và mặt sau của thùng âm có một lỗ lớn. Đây là nhạc cụ dân tộc cổ truyền của người Việt, không chỉ độc đáo ở hình dáng, âm thanh, mà còn được kết hợp với các nhạc cụ như phách và trống đế, tạo nên loại hình ca trù nổi tiếng.

Nguồn gốc

Không rõ đàn đáy xuất hiện lần đầu vào thời điểm nào nhưng nó có mặt ít ra đã 500 năm hơn. Theo phó giáo sư tiến sĩ Thụy Loan, thì các mảng điêu khắc ở đình Lỗ Hạnh, đình Hoàng Xá và đền Tam Lang (niên đại thế kỷ 16-18) cho ta biết đàn đáy đã phổ biến trong dân gian vào thời nhà Mạc. Thời điểm xuất hiện của đàn đáy theo đó được các nhà nghiên cứu nghi nhận sớm nhất là thế kỷ 15. Niên đại xuất hiện này hoàn toàn phù hợp với những ghi chép trong thư tịch cổ và những tư liệu mỹ thuật đã được phát hiện.

Đàn đáy có tên gốc là "đàn không đáy" tức "vô đề cầm", vì nó không có đáy (hậu đàn). Do đó người ta gọi tắt là đàn đáy lâu ngày thành tên chính thức như hiện nay. Một giả thuyết khác cho rằng nhạc cụ này có dây đeo bằng vải, dây này trong chữ Hán là "đái" (đai) nên mới gọi là "đàn đái", đọc chệch lâu ngày thành "đàn đáy".

Cấu tạo

Đàn đáy có 4 bộ phận chính:
 Bầu đàn, còn gọi là thùng đàn: bằng gỗ, hình thang cân. Đáy lớn nằm phía trên, rộng khoảng 23–30 cm, đáy nhỏ nằm phía dưới rộng khoảng 18–20 cm. Cạnh 2 bên khoảng 31–40 cm. Thành đàn vang bằng gỗ cứng, dày khoảng 8–10 cm. Mặt đàn bằng gỗ ngô đồng, có một bộ phận để móc dây đàn (cái thú). Có khi mặt đàn khoét một lỗ hình chữ nhật. Đáy đàn thủng hình chữ nhật.
 Cần đàn: dài 1,10-1,30 m gắn phía trên từ 10 đến 12 phím đàn bằng tre nhưng đàn đáy cổ có 16 phím. Các phím này dày và cao, phần đỉnh dài hơn phần chân phím. Tính từ đầu đàn trở xuống, phím đầu tiên không gắn sát vào sơn khâu như nhiều nhạc cụ khác mà lại nằm ở quãng giữa cần đàn.
 Đầu đàn: hình lá đề, hốc luồn dây có 3 trục chỉnh dây.
 Dây đàn: 3 dây bằng tơ se, dài, mềm và dễ nhấn mang tên dây Hàng, dây Trung và dây Liễu. Ngày nay, những dây này có thể bằng nilon với kích thước to nhỏ khác nhau, mỗi dây cách nhau 1 quãng bốn đúng. Dây đàn được chia làm năm cung: cung Nam, cung Bắc, cung Nao, cung Huỳnh và cung Pha.

Đàn đáy có âm vực rộng hơn 2 quãng tám, âm sắc giống đàn tranh geomungo của Triều Tiên, ấm áp dịu ngọt và có thể diễn tả tình cảm sâu sắc.

Kỹ thuật biểu diễn
Ngày xưa nghệ sĩ cần miếng gảy bằng que tre để đánh, ngày nay họ thường dùng miếng gảy nhựa.

Kỹ thuật tay phải gồm có ngón gảy, hất, lia (vê) giống như cách diễn đàn nguyệt và đàn tam.
Kỹ thuật tay trái gồm có ngón chùn, nhấn, láy, đánh chồng âm và hợp âm...

Ở loại đàn đáy cổ truyền người ta không đánh dây buông mà bấm vào phím thứ nhất để gảy, cách này coi như đánh dây buông.

Sử dụng
Người biểu diễn thường dùng đàn đáy đệm cho giọng nữ cao hoặc phối hợp với những nhạc cụ gõ có âm thanh khô (ít vang). Đàn đáy là nhạc cụ độc đáo chỉ duy nhất dùng để biểu diễn ca trù cùng với phách và trống chầu. Ngày nay nó còn được dùng trong một số dàn nhạc dân tộc để hòa tấu.

Chú thích

Nhạc cụ dân gian Việt Nam


title: Melanotus exiguus

text:
Melanotus exiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Skins (phim truyền hình)

text:
Skins là bộ phim truyền hình teen của Anh giành giải BAFTA, kể về một nhóm thiếu niên tại Bristol, Tây Nam Anh, trong 2 năm đại học. Cốt truyện gây tranh cãi của phim đã khai thác những vấn đề như rối loạn gia đình, rối loạn tâm thần (ví dụ như rối loạn ăn uống), giới tính, tình dục thanh thiếu niên, lạm dụng chất kích thích và cái chết. Bộ phim được sáng lập bởi hai cha con biên kịch truyền hình người Scotland Bryan Elsley và Jamie Brittain cho Company Pictures, và được công chiếu trên E4 vào ngày 25 tháng 1 năm 2007. Bộ phim tiếp tục chiếm tỉ lệ người xem cao nhất trong đối tượng khán giả nhắm đến và thành công với các nhà phê bình.

Thế hệ đầu tiên

Bộ phim dành cho thiếu niên kể về một nhóm bạn với những rắc rối hằng ngày mà họ phải đương đầu. Từ chuyện gia đình và các mối quan hệ phức tạp của họ, cho tới tình yêu đầu đời. Những buổi tiệc thâu đêm, sử dụng cần sa cho tới cách nhìn về tình dục và giới tính của giới trẻ.

Phần Một

Tập một có tên là "Tony", mỗi tập của bộ phim là một mảnh ghép về cuộc sống cá nhân của một người trong nhóm bạn, tập này sẽ giới thiệu tất cả các nhân vật và cách dẫn dắt cốt truyện. Tony xuất hiện như là một cậu bé hấp dẫn, thông minh và được nhiều người ngưỡng mộ. Cậu đang cố sắp xếp cho cả đám bạn được tham dự một bữa tiệc được tổ chức bởi một cô gái lớp trên là Abigail Stock (Georgina Moffat).

Trong tập hai "Cassie", tập trung vào buổi gặp mặt cuối cùng của Cassie ở một trung tâm hỗ trợ chứng rối loạn ăn uống dưới sự giám sát của mẹ của Abigail là bác sĩ Stock. Hằng ngày, cô vẩn nhận được những tin nhăn vô danh với nội dung khuyên cô nên cố gắng ăn lại, cô tưởng chừng như những tin nhắn này giữ từ Sid, người mà cô nghĩ mình đang có tình cảm với cậu.

Trong tập "Jal" ta sẽ theo cô tham dự vào giải BBC Young Musician of the Year, bên cạch đó ta cũng khám phá mồi quan hệ hết sức căng thẳng với người cha nhạc sĩ nổi tiếng của mình. Do trong bữa tiệc của Tony tổ chức, Sid đã mua thiếu một túi cần sa của tên 'Mad Twatter' nên giờ đây hắn tìm đến để đòi nợ. Chẳng may lúc này Sid và Jal bị bắt, hắn tức giận do Sid không trả tiền cho hắn nên hắn đã đập vỡ cây kèn clarinet của Jal. Sau sự kiện cây kèn bị vỡ, mối quan hệ giữa Jal và cha dần được giải toả.

Trong tập "Chris", Chris bị mẹ của mình bỏ rơi trong chính căn nhà họ sống, cùng với £1,000 tiền mặt để lại trên bàn. Cậu nhanh chóng tiêu sạch món tiền đó vào các bữa tiệc, cuối cùng với sự giúp đỡ của giáo viên tư vấn tâm lý Angie (Siwan Morris) cậu dọn tới ở tại ký túc xá tạm thời cho sinh viên.

Ở tập năm "Sid", cho ta thấy Sid phải đối diện trước sự chia tay của cha mẹ mình. Tony thì có kế hoạch nhằm gán ghép Sid với Michelle, nhưng thực sự thì ý đồ của anh là hôn Anbigail trước mặt Michella trong buổi diễn và trong phòng thay đồ. Việc Sid đi với Michelle vào tối hôm đấy đã làm Cassie thực sự đau khổ, cô tìm cách tự tử nhưng được cứu sống.

Trong tập sáu "Maxxie và Anwar", mọi người cùng trên chuyến bay đến nước Nga cho bài luận của buổi học. Anwar sau khi nhìn thấy cô gái người Nga đã mang lòng yêu cô. Anwar và Maxxie có cuộc cãi vả vì Anwar nói rằng "Trong Đạo Hồi, gay là sai trái". Điều đấy làm Maxxie tức giận và đổi phòng ngủ thay với Sid. Anwar khi thấy cô gái người Nga bị bạo hành bởi người chồng thì cậu đã ra kế hoạch sẽ giải cứu cô ấy cùng Sid. Cùng lúc đó Michelle và Jal đi đến quán rượu và tán tỉnh các anh cảnh sát. Anwar cứu cô gái người Nga thoát từ cầu thang cậu ấy mang dự phòng, leo xuống và bỏ mặc Sid tự nhảy từ lầu 2 xuống. Đến cuối phim khi Anwar bị người chồng bạo hành của cô gái Nga chỉa súng, Maxxie đã từ phía sau giật súng, và cảnh sát cũng bất ngờ ập đến bắt ông ấy. Tình bạn giữa Maxxie và Anwar cũng gắn kết thêm từ đấy.

Trong tập 7 "Michelle", trong tập trước Tony đã quan hệ với Maxxie, điều này làm Michelle cực kì tức giận Tony, và 2 người có cuộc ẩu đả và tạm thời chia tay. Michelle và Sid quyết định sẽ đến nơi bác sĩ Stock để thăm Cassie, Michelle bất ngờ gặp Josh (anh trai của Abigail), 2 người quen nhau và hẹn nhau trong quán ăn. Lúc về, Tony đã thuê người móc cắp điện thoại Josh và gửi hình khỏa thân của Abigail mà cậu ấy chụp cho Michelle cùng lời đe dọa tránh xa Josh. Michelle đau buồn về đến nhà, cũng là lúc mẹ cô ấy đã có cuộc cãi vã với Malcolm (dượng kế của Michelle).

Trong tập 8 "Effy", Effy là em gái của Tony. Effy cùng với cô bạn đi chơi cùng bọn dân chơi mà cũng là một trong đàn em của Josh. Tony lo lắng tìm kiếm em gái mình, cậu ấy cùng Sid dùng chiếc xe hơi của cha Sid. Trong lúc không tìm được, thất vọng, Tony đã kể cho Sid về việc đã dùng điện thoại Josh gửi hình khỏa em gái Josh cho Michelle. Điều này làm Sid tức giận, chạy đến quán gà chờ Cassie ngay đó và bỏ cậu ở lại. Lát sau, Tony được một người thuộc nhóm bữa tiệc của Josh chở đến. Tony liền chạy vào bữa tiệc tìm kiếm em gái mình đã hôn mê do sử dụng thuốc quá liều. Đó là kế hoạch của Josh, dụ Tony vào được đến đấy, Josh bắt Tony phải quan hệ với Effy (em gái mình) để trả thù cho việc trước. Tony cầu xin, rơi giọt lệ đầu tiên vì em gái mình và được Josh tha thứ. Sid đến bữa tiệc đấy và đón Tony cùng em gái cậu đến bệnh viện. Effy phải tạm thời học trường giáo dưỡng do sử dụng chất kích thích.

Tập 9 "Everyone" là tập cuối kết thúc phần 1 (không tính tập đặc biệt kéo dài 10 phút) là tập mà sẽ tập trung vào mỗi người. Hôm đấy là sinh nhật Anwar. Đó cũng là ngày cuối cùng Cassie ở lại và ngày mai cậu phải dời đến Scotland vì việc chữa trị không hiệu quả. Cassie cùng người bạn trong bệnh viện được cho ra ngoài đi dạo, lý do quan trọng là Cassie muốn gửi lá thư của mình cho Sid. Cùng lúc đấy Sid cũng chạy đến bệnh viện đòi gặp Cassie. Với bộ dạng không bình thường (áo hình Super-dog có âm thanh và mang giày và vớ khác nhau), bác sĩ tưởng nhầm Sid bị tâm thần và nhốt ở phòng giam để chữa bệnh. Tony đã bảo lãnh Sid về và đưa cho cậu bức thư của Cassie, 2 người cùng nhau đi đến bữa tiệc sinh nhật của Anwar. Đó là thời điểm các nhân vật trong truyện vui đùa trong bữa tiệc. Tony gọi Michelle để nói lời xin lỗi và cầu xin cô hãy bắt đầu lại từ đầu. Không may thay, Tony bị chiếc xe buýt đâm và nằm bất tĩnh. Phần 1 kết thúc cùng với bản nhạc buồn, Effy ôm anh trai mình trong lòng với bộ dạng đầy máu me. Sid lái xe đến nơi ghế đá - nơi mà Cassie chọn làm nơi tự sát. 2 người ngồi cạnh nhau và câu truyện chính thức kết thúc.

Với tập 10 "Tập đặc biệt" kéo dài trong 10 phút nói về bữa tiệc do Chris tổ chức - bữa tiệc hoang dã của người da đỏ. Cốt truyện đa phần chỉ xung quanh về bữa tiệc. Trong tập này không có sự xuất hiện của Tony.

Phần Hai

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức

 Skins online

Phim truyền hình Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim truyền hình teen
Chương trình truyền hình tiếng Anh


title: Andrena govinda

text:
Andrena govinda là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1974


title: Nomada yasha

text:
Nomada yasha là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1986


title: Ivan Petrovich Pavlov

text:
Ivan Petrovich Pavlov, phiên âm tiếng Việt là Paplôp (tiếng Nga: Иван Петрович Павлов; 14 tháng 9 năm 1849 – 27 tháng 2 năm 1936) là một nhà sinh lý học, tâm lý học và thầy thuốc người Nga, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Peterburg (từ năm 1907). Ông là người đã giành giải Nobel sinh lý và y khoa năm 1904 cho công trình nghiên cứu liên quan đến hệ thống tiêu hóa. Pavlov là người đầu tiên mô tả hiện tượng "điều kiện hóa cổ điển" (classical conditioning). Ông được mệnh danh là "nhà sinh lý học bậc nhất của thế giới", đã nghiên cứu ra học thuyết duy vật về hoạt động thần kinh cấp cao và được nhận giải thưởng Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1904 cho khám phá này.

Cuộc đời và những nghiên cứu
Ivan Petrovich Pavlov sinh tại Ryazan, Nga. Ông từng học chuyên ngành khoa học tự nhiên tại Trường Đại học Sankt-Peterburg và nhận bằng tiến sĩ năm 1879.

Vào thập niên 1890, Pavlov nghiên cứu chức năng dạ dày của loài chó bằng cách quan sát sự tiết dịch vị của chúng, sau đó ông tính toán và phân tích dịch vị của chó và phản xạ của chúng dưới các điều kiện khác nhau. Ông để ý rằng chó thường tiết dịch vị khi phát hiện ra các tín hiệu báo hiệu sự xuất hiện của thức ăn. Sau này Pavlov đã xây dựng lên định luật nổi tiếng mà ông gọi là "phản xạ có điều kiện" dựa trên hàng loạt thí nghiệm mà ông tiến hành trước đó.

Tại Hội nghị sinh học quốc tế lần thứ 15, vị chủ tịch đã nhận xét: "Không còn nghi ngờ gì nữa, Pavlov là nhà sinh lý học bậc nhất của thế giới"

Tác phẩm
 Hai mươi năm thực hiện trong lĩnh vực hoạt động thần kinh cao cấp ở động vật (1922)
 Phản xạ có điều kiện

Lấy cảm hứng từ những ý tưởng tiến bộ của DJ Pisarev (nhà phê bình văn học Nga nổi tiếng) và sau khi đọc cuốn "Nguồn gốc của các loài" của Charles Darwin và các tác phẩm của IM Sechnov (cha đẻ của sinh lý học Nga), chàng trai Ivan Petrovich Pavlov đã từ bỏ sự nghiệp tôn giáo để cống hiến cuộc đời mình cho khoa học. Và vì thế sau này, thế giới mới có một nhà sinh lý học kiệt xuất.

Pavlov được sinh ra trong một gia đình linh mục đông con. Ngay từ khi còn nhỏ, Pavlov đã là một đứa trẻ có óc tưởng tượng, giỏi quan sát, có nghị lực, bền bỉ và kiên nhẫn trong mọi việc. Những đức tính này đã giúp Pavlov rất nhiều cho những thí nghiệm thành công sau này.

Nhà sinh lý học Ivan Pavlov.

Cũng giống như hầu hết trẻ em khác của Ryazan, Pavlov bắt đầu quá trình học tập tại trường của nhà thờ ở Ryazan và sau đó ghi danh tại một chủng viện thần học. Pavlov rất ham đọc sách. 13 tuổi, Pavlov đã đọc rất nhiều tác phẩm nổi tiếng. Về sau Pavlov dần dần có hứng thú với sách khoa học về sinh lý.

Năm 1870, Pavlov quyết định từ bỏ việc nghiên cứu thần học và đăng ký vào học tại Đại học Saint Petersburg để nghiên cứu các ngành khoa học tự nhiên và trở thành một nhà sinh vật học. Năm 1875, Pavlov hoàn thành khóa học của mình một cách xuất sắc và đến năm 1879, ông nhận được học vị tiến sĩ.

Vào thập niên 1890, Pavlov làm việc tại Viện y học thực nghiệm. Dưới sự chỉ đạo của ông, Viện đã trở thành một trong những trung tâm quan trọng nhất về nghiên cứu sinh lý. Cũng tại đây, Pavlov đã thực hiện phần lớn các nghiên cứu của ông về sinh lý tiêu hóa. Với những nghiên cứu này, Pavlov đã mở đường cho những tiến bộ mới trong y học lý thuyết và thực tiễn; đồng thời, cho thấy rằng hệ thống thần kinh góp phần điều chỉnh quá trình tiêu hóa.

Một trong những nghiên cứu thú vị và có ý nghĩa lịch sử của ông là về vấn đề tiết dịch vị. Chúng ta đều biết, khi ăn, dạ dày sẽ tiết ra một lượng lớn dịch vị để giúp tiêu hóa thức ăn. Với quyết tâm muốn biết đại não truyền mệnh lệnh cho dạ dày như thế nào, Pavlov tiến hành thí nghiệm đối với con chó đã sống ở phòng thí nghiệm nhiều năm, đã quen với tất cả nhân viên ở đây.

Ông Pavlov đã tìm ra định luật "phản xạ có điều kiện" nhờ nghiên cứu chức năng hoạt động dạ dày của những chú chó.

Ông nhận thấy dịch vị của chó tăng lên rất nhiều khi chúng nghe thấy tiếng bước chân của nhân viên thường mang thức ăn đến cho chúng. Ông nghĩ tiếng bước chân cho chú chó biết thức ăn đang được mang tới, thông qua thần kinh đại não ra mệnh lệnh làm cho dạ dày tiết ra dịch vị. Từ phát hiện này, Pavlov nghĩ rằng, bất kỳ một tín hiệu nào như tiếng chuông, tiếng huýt sáo... gắn liền với sự xuất hiện của thức ăn trong một thời gian dài liên tục thì sẽ cho ra kết quả tương tự. Ông lặp lại thí nghiệm này trong nhiều lần. Nhưng thí nghiệm này chỉ có tác dụng với những chú chó đã ở lâu trong phòng thí nghiệm. Còn với những chú chó mới được nuôi thì không được. Pavlov cho rằng đây là loại phản ứng đối với sự kích thích từ bên ngoài. Ông gọi đó là "phản xạ có điều kiện".

Sau này, Pavlov còn đi sâu nghiên cứu về những vấn đề liên quan đến hoạt động của thần kinh, như: Công trình về sự tuần hoàn và tác động dinh dưỡng của hệ thống thần kinh; Các thực nghiệm về cơ chế thích ứng của các mạch máu; Công trình về hoạt động của các tuyến tiêu hóa; Về sinh lý của hoạt động của thần kinh cao cấp- bán cầu đại não; Học thuyết về các loại hình thần kinh của động vật và con người; Về vấn đề giấc ngủ và thôi miên; Về sinh lý học và tâm lý học trong nghiên cứu hoạt động hoạt động thần kinh cao cấp của động vật; Về bệnh lý học thực nghiệm của hoạt động thần kinh cao cấp.

Các nghiên cứu của Pavlov đã mở ra một kỷ nguyên mới về cách nhìn nhận hoạt động của hệ thần kinh cao cấp, đánh bại chủ nghĩa duy tâm, duy ý chí, đặt nền tảng cho sự phát triển y học, thú y và huấn luyện tạo thói quen cho động vật phục vụ ý muốn của con người.

Bằng hàng loạt các công trình vĩ đại của mình, Ivan Pavlov đã được trao Giải thưởng Nobel về sinh lý và y khoa năm 1904. Ngoài Giải Nobel, Ivan Pavlov còn được bầu làm Viện sĩ Viện hàn lâm khoa học Nga vào năm 1907; tiến sĩ danh dự tại Đại học Cambridge vào năm 1912 và được trao tặng Huân chương Bắc đẩu bội tinh vào năm 1915.

Có thể nói, cả cuộc đời mình, Pavlov đã dành cho khoa học, ông nói rằng "khoa học yêu cầu ở mỗi người phải có tinh thần làm việc hết sức khẩn trương và sự nhiệt tình to lớn". Ông qua đời vào ngày 27/2/1936 tại Leningrad (nay là Saint Petersburg). Cho đến tận ngày nay, Pavlop vẫn được nhắc tới như một nhà khoa học vĩ đại, một công dân mẫu mực của nước Nga.

Tham khảo
Tác giả:Tuấn Minh, THCS HHT Vinh(24/4/2008)

Sinh năm 1849
Mất năm 1936
Nhà khoa học Nga
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Nga đoạt giải Nobel
Nhà tập tính học
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Người Sankt-Peterburg


title: 902 Probitas

text:
902 Probitas

902 Probitas là một tiểu hành tinh quay quanh Mặt Trời. Nó được phát hiện bởi nhà thiên vănh ọc người Úc Johann Palisa ở Vienna ngày 3 tháng 9 năm 1918.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1918


title: Dumanjug

text:
Dumanjug là một đô thị hạng 4 của tỉnh Cebu, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 44.807 người.

Các đơn vị dân cư
Dumanjug được chia thành các đơn vị hành chính gồm 37 khu dân cư (khu phố) (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Municipality of Dumanjug Website

Đô thị của Cebu


title: Trống định âm

text:
Trống định âm là một nhạc cụ thuộc bộ gõ, được sử dụng nhiều nhất trong các dàn nhạc hòa tấu. Trống định âm thường bằng đồng, có hình dáng một nửa quả cầu, mặt trống có căng da, đường kính mặt da trong khoảng từ 60 cm đến 80 cm. Mặt da càng lớn âm thanh càng trầm.

Đặc điểm
 Định âm: Mỗi chiếc trống được chỉnh ở một cao độ nhất định.
 Chỉnh độ căng:
 Bằng vít chỉnh: phải điều chỉnh sẵn từ trước bằng cách vặn vít căng mặt trống, mặt da càng căng thì âm thanh càng cao.
 Bằng bàn đạp: dậm bàn đạp chỉnh độ căng ngay trong khi đang trình tấu, âm thanh thay đổi lên hoặc xuống từng nửa cung.
 Ghép bộ: từ 2 đến 4 chiếc trống được ghép lại thành từng bộ, sử dụng 1, 2, hoặc 3 bộ cho một tác phẩm, như vậy có thể lên đến 12 chiếc cho những tác phẩm phức tạp.

Vấn đề kỹ thuật
 Nốt ghi: do âm thanh cố định, nốt có thể ghi được trên khuông nhạc khóa Fa.
 Âm vực: chia thành ba loại:
 Bộ trống lớn có âm vực như sau:
 Bộ trống vừa có âm vực như sau:
 Bộ trống nhỏ có âm vực như sau:
 Ký hiệu trống: dòng nhạc viết cho từng chiếc trống phải được viết cung của trống bằng tiếng Đức ở đầu khuông nhạc (ví dụ: Gis, F, Es... nghĩa là trống Sol thăng, trống Fa, trống Mi giáng...)
 Chuyển âm: dùng ký hiệu "muta in..." (đổi sang nốt cho trống...) để chuyển âm giữa bài nhạc.
 Dùi trống: có hai đầu, đầu mềm dùng cho sắc thái khẽ (ppp), đầu cứng dùng cho sắc thái mạnh (fff).
 Nốt lấy đà: có một lối quen dùng cho trống là đánh vài nốt phụ đi trước nốt chính gọi là nốt lấy đà (như trống quân hành sử dụng: ra, la, fla; nghĩa là 2, 3, 4 nốt lấy đà).
 Giảm âm: ký hiệu coperti (tương đương với con sordino) để sử dụng miếng dạ giảm âm; ký hiệu aperti (tương đương với senza sordino) để thôi giảm âm.

Sử dụng trong dàn nhạc
Trống định âm đã có một thời kỳ được dùng làm bè trầm cho bộ kèn đồng, khi chưa xuất hiện kèn Tuba.

Khi kết hợp với đàn Đại Hồ cầm, trống định âm bồi bổ cho bè trầm để tạo những âm thanh kịch tính: tạo tiếng sấm, tạo nền đen đe dọa, tạo uy lực hành khúc, tạo tiết tấu nhộn nhịp trong vũ đạo...

Danh sách những tác phẩm viết cho timpani

Béla Bartók
Music for Strings, Percussion, and Celesta
Benjamin Britten
The Young Person's Guide to the Orchestra
João Victor Bota
Labirinto for 5 timpani
Elliott Carter
Eight Pieces for Four Timpani
Alexander Tcherepnin
Sonatina for Timpani
Werner Thärichen
Concerto for Timpani and Orchestra Op34
Georg Druschetzky
Concerto for Six Timpani
Partita in C
Philip Glass
Concerto Fantasy for two Timpanists and Orchestra

Xem thêm
 Philip Glass - Orquesta de Valencia: Concierto Fantasía para Timbales  youtube

Tham khảo

Nhạc cụ kích phát
Trống
Từ ngữ tiếng Ý


title: Hoplolabis armata

text:
Hoplolabis armata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hoplolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Nguyễn Dương Đôn

text:
Nguyễn Dương Đôn (1911 - 1999) là nhà khoa học và chính khách, Bộ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục (1954 - 1957), Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Ý, tòa thánh Vatican và Tây Ban Nha (1957 - 1966). Ông từng là Giáo sư trường Khải Định, Huế (1939-1945), Giáo sư Toán Viện Đại học Hà Nội (1945-1946), Tổng Giám đốc Trung học Vụ tại Huế (1945) và Hà Nội (1952).

Tiểu sử

Thân thế
Ông sinh ngày 28 tháng 12 nǎm 1911 tại Dương Xuân Hạ (Huế), học sinh trường Quốc học, trường Albert Sarraut, tốt nghiệp cử nhân Toán trường Đại học Sorbonne. Tháng giêng nǎm 1939 sau kết thúc học tập tại Paris, GS Đôn trở về quê hương, lên tàu thủy đi Sài Gòn, cùng với gia đình, vợ người Đức và ba con trai sinh tại Paris. Gần cuối nǎm ấy bùng nổ Thế giới Chiến tranh thứ hai.

Sự nghiệp giáo dục
Sau hai ba tuần nghỉ tại Sài Gòn, giáo sư Đôn trở về Huế, làm giáo sư Toán tại trường Trung học Khải Định. Tại trường đó, bạn đồng nghiệp của Ông Đôn là các giáo sư Nguyễn Thúc Hào, Nguyễn Lân, Ưng Quả, Phạm Đỉnh Ái, Nguyễn Huy Bảo. Đêm 9/3/1945, đảo chính bùng nổ trên toàn cõi Đông Dương. Quân đội Nhật lật đổ chính quyền bảo hộ Pháp. Các trường học đều đóng cửa.

Một tuần sau, giáo sư trường Khải Định hội họp tại một rạp chiếu bóng lúc xưa là to nhất ở Huế, với sự có mặt của một đại diện Quân đội Nhật. Sau khi người sĩ quan Nhật cho phép mở trường lại với điều kiện là bãi bỏ hoàn toàn tiếng Pháp, các bạn đồng nghiệp của giáo sư Đôn bầu Ông làm hiệu trưởng mới. Bất ngờ cho hội họp, giáo sư Đôn từ chối và nhường lại cho giáo sư Phạm Đỉnh Ái. Vì thế Ông Phạm Đỉnh Ái là người Việt đầu tiên thay thế người Pháp điều khiển một trường lớn soạn thảo chương trình Trung học Việt Nam đầu tiên.

Ủy ban Hành chính Bắc Bộ và Trung Bộ được thiết lập thay thế Tòa Khâm sứ Bắc Kì và Trung Kì. Trong Ủy ban Hành chính Trung Bộ, Giáo sư Đôn được mời làm Ủy viên giáo dục. Vì chẳng ưa thích đời sống chính tri, ông Đôn đến tìm giáo sư Tôn Quang Phiệt (sau này ông làm Tổng thư ký Văn phòng Quốc hội tại Hà Nội) và yêu cầu ông Phiệt nhậm chức vụ ấy thay cho Ông. Giáo sư Tôn Quang Phiệt nhận lời, nhưng sau đó Ủy ban Hành chính Trung Bộ không chịu đổi ý kiến. Ông Đôn phụ trách giáo dục Trung Bộ mấy tháng, cho đến lúc ra Hà Nội.

Lúc ấy là thời gian thi cử mùa hè 1945. Ngày thi gần đến thì Ủy ban Trung Bộ nhận được mật điện của Thứ trưởng Nội vụ Võ Nguyên Giáp từ Hà Nội đánh vào bảo hoãn các kì thi. Hà Nội không tổ chức được kì thi vì phong trào "xếp bút nghiên" của học sinh. Không lẽ vì phong trào xếp bút nghiên, vì hoàn cảnh chính trị mà không làm nổi một việc làm tầm thường như tổ chức kì thi. Nghĩ như vậy nên khi Ủy ban Trung Bộ hỏi ý kiến, thì giáo sư Đôn khuyên cứ tiếp tục tiến hành việc thi cử. Đây là kì thi Tú tài Việt Nam đầu tiên, sau thời Pháp thuộc, được thực hiện tại Huế lúc đó.

Đầu niên khóa 45 - 46, vì thiếu giáo sư, Viện Đại học Hà Nội mời ba người ở Huế ra dạy: Ông Đào Duy Anh, ông Nguyễn Dương Đôn và nhà văn Hoài Thanh. Ông Đôn lấy xe đi Hà Nội cùng với ông Ngô Đình Nhu và ông Trần Đǎng Khoa, một cán sự cao cấp Công Chính. Tại Viện Đại học Hà Nội hồi ấy (niên khóa 45 - 46), dạy môn toán chỉ có hai người, giáo sư Hoàng Xuân Hãn và giáo sư Nguyễn Dương Đôn. Dạy ngành Cơ học (Mécanique Rationnelle) giáo sư Hãn bắt đầu giảng bằng tiếng Việt. Còn giáo sư Đôn thì trước kia đã có dạy toán cấp Tú tài bằng tiếng Việt, nhưng tự xét chưa dạy được môn Toán Đại học bằng tiếng ta. Nên hồi đó giáo sư Đôn còn phải dạy Toán học Đại cương (Mathématiques Générales) bằng tiếng Pháp.

Tết đầu nǎm 46, giáo sư Đôn trở về Huế thǎm gia đình, ở luôn mấy tháng vì được tin chính phủ đóng cửa Viện Đại học Hà Nội. Đầu niên khóa 46 - 47, giáo sư Đôn trở lại Hà Nội, lần này đi tàu hỏa với cả gia đình. Đến Hà Nội, gia đình giáo sư Đôn được giáo sư Ngụy Như Kontum cho ở nhờ, ở chung tại nhà Giám đốc Học xá Sinh viên tại khu Bạch Mai. Một thời gian sau, giáo sư Hoàng Xuân Hãn lại mời giáo sư Đôn cùng cả gia đình về ở chung trên hiệu thuốc Bà Hãn ở Hà Nội, phố Tràng Tiền. Tuy có nhà vườn ở Bạch Mai, ông bà Hãn có ý mời gia đình giáo sư Đôn vì lúc ấy tình hình xã hội và chính trị rất cǎng thẳng. Đêm 19/12/46, bom đạn nổ khủng khiếp trước hiệu thuốc Bà Hoàng Xuân Hãn tại phố Tràng Tiền.

Sau khi quân đội Pháp trở lại Hà Nội, ông Đôn nghỉ hẳn mọi hoạt động cho đến ngày vĩ tuyến 17 chia đôi đất nước, giáo sư vào miền Nam.

Chính phủ Ngô Đình Diệm mời ông làm Bộ trưởng Giáo dục từ 1954 đến 1957. Nhiệm vụ Bộ trưởng Quốc gia Giáo dục trong giai đoạn khó khǎn và một hoàn cảnh chính trị rất là lộn xộn, ngoài việc phát triển mở mang các trường Trung học cũ mới, xây dựng Viện Đại học Sài Gòn, giáo sư Đôn còn thành lập thêm hai cơ sở Giáo dục quy mô tráng lệ vững vàng, Trường Quốc gia Âm nhạc kịch nghệ và Trường Quốc gia Cao đẳng Mĩ Thuật. Ông mời Giáo sư Phạm Đình Ái về Bộ Giáo dục làm phụ trách ngành Trung học.

Nhà ngoại giao
Đầu nǎm 1957, ông được bổ nhiệm làm Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Ý, tòa thánh Vatican và Tây Ban Nha, nhiệm sở tại Rome. Ngoài công việc đại diện Việt Nam Cộng Hòa tại ngoại quốc, Nguyễn Dương Đôn cũng là đại diện của nền Văn hóa Việt Nam trong những lần hội nghị Quốc tế tại nhiều nơi như Paris, Genève, Bonn, Montevideo, Tokyo, New Delhi. Mở rộng mối bang giao với các tân Quốc gia, giáo sư Đôn đại diện Việt Nam Cộng Hòa đã tham dự các ngày lễ Tuyên cáo Độc lập Mã Lai (Kuala Lumpur, tháng 9 nǎm 1957), lễ Độc lập Sénégal (tháng tư 1961).

Năm 1967 ông nghỉ hưu, định cư lâu dài và qua đời ngày 20 tháng 10 nǎm 1999 tại Roma (Ý).

Đời tư
Cha ông Nguyễn Dương Đôn là Nguyễn Dương Thuyên (1861 - 1910), người tỉnh Nghệ An, phủ Hưng Nguyên, tổng Phù Long, làng Long Cù. Mẹ ông là Công Tôn Nữ Thị Sanh (1885 - 1967), cháu nội Tùng Thiện Vương (Miên Thẩm), con thứ 10 của vua Minh Mạng. Ông Đôn chỉ có một người chị ruột là Bà Nguyễn Thị Trâm cao hơn nǎm tuổi, kết hôn với ông Ưng Thuyên (dòng dõi Tuy Lý Vương, con trai thứ 11 của vua Minh Mạng). Lúc còn ở tại Pháp Ông Nguyễn Dương Đôn kết hôn với Sophie Josephine Anne Mohr, người Đức sinh tại Saarbrücken (1911). Tháng 2 nǎm 1962 bà Sophie Đôn mất tại một bệnh viện tại Rome sau một cuộc giải phẫu vì bạo bệnh. Hai vợ chồng có năm người con trai:
Người con trai cả là Bác sĩ Jean Nguyễn Dương Đôn sinh tại Paris nǎm 07/10/1933.
Người con trai thứ hai là Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Dương Hoàng sinh tại Paris (X) nǎm 15/4/1935. Sau khi thi đậu tú tài tại Lycée LouisleGrand (Paris, Pháp) và sau hai nǎm niên học tại Đại học Sorbonne, ông qua Tây Đức để tiếp tục sự nghiên cứu Hóa học tại Đại học Heidelberg (Đức). Ông tốt nghiệp học vị Tiến sĩ Hóa học tại phòng thí nghiệm của Georg Wittig, nhà khoa học Đức đoạt giải thưởng Nobel Hóa học nǎm 1979. Sau khi nghiên cứu ba nǎm tại Hoc viện Sinh lý Đại học Tübingen và sau khi đậu tiến sĩ về môn học Sinh Lý Giáo sư Nguyễn Dương Hoàng dạy tại Đại học Ulm (Nam Đức) đến nǎm 2000 thì được về hưu. Chuyên ngành của ông là về sinh lý và dược lý Bệnh rối loạn tuần hoàn máu và chứng huyết áp cao.
Người con trai thứ ba là kĩ sư Nguyễn Dương Huyền sinh tại Paris (X) nǎm 01/12/1937 và qua đời tại Batangas (Philippin) nǎm 28/5/2004, và
Hai người con trai sinh đôi sinh tại Huế (15/3/1943): Kiến trúc sư Nguyễn Dương Văn và Tiến sĩ Nguyễn Dương Liên Rene.

Tham khảo

Bộ trưởng Quốc gia Việt Nam
Bộ trưởng Việt Nam Cộng hòa
Chính khách Việt Nam Cộng hòa
Đại sứ Việt Nam Cộng hòa
Giáo sư Việt Nam
Nhà ngoại giao Việt Nam


title: Dicronychus bactrianus

text:
Dicronychus bactrianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Dercetina inornata

text:
Dercetina inornata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Mutzenhouse

text:
Mutzenhouse là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Danh sách sân bay tại Đức

text:
Các sân bay dân sự

Sân bay quân sự

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.flughaefen.com  - List of German and European Airport Links
 Airports in Germany
 Airport Webcams in Germany
 The Airport Guide: Germany
 World Aero Data: Airports in Germany
 A-Z World Airports Online: Germany
 FallingRain.com: Airports in Germany

Sân bay Đức
Đức


title: Liêu Nguyên

text:
Liêu Nguyên (tiếng Hoa: 辽源市 bính âm: Liáoyuán shì, âm Hán-Việt: Liêu Nguyên thị) là một địa cấp thị tại tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc. Liêu Nguyên có diện tích 5155 km2, dân số khoảng 1,3 triệu người. Liêu Nguyên có 4 đơn vị cấp huyện:
 Quận: Long Sơn (龙山区), Tây An (西安区)
 Huyện: Đông Liêu (东辽县), Đông Phong (东丰县)

Tham khảo

Thành phố tỉnh Cát Lâm

Đơn vị hành chính cấp địa khu Cát Lâm


title: Andrena hera

text:
Andrena hera là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Nurse mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1904


title: Wiersdorf

text:
Wiersdorf là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Wiersdorf có diện tích 4,06 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 224 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Eleutherodactylus angustidigitorum

text:
Eleutherodactylus angustidigitorum là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Santos-Barrera, G. & Canseco-Márquez, L. 2004. Eleutherodactylus angustidigitorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

angustidigitorum


title: Molophilus belone

text:
Molophilus belone là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Margarita Moran

text:
Maria Margarita Moran là một hoa hậu đến từ Philippines. Bà đoạt danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ 1973 tại Athena, Hy Lạp và trở thành người phụ nữ thứ hai của Philippines giành danh hiệu này sau Gloria Maria Diaz năm 1969.

Tham khảo

Hoa hậu Hoàn vũ
Hoa hậu Philippines


title: Melanoxanthus vitiensis

text:
Melanoxanthus vitiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Wolfsberg, Kärnten

text:
Wolfsberg () là thành phố thủ phủ của huyện Wolfsberg trong bang Carinthia, Áo.

Thành phố này gồm các khu vực dân cư Katastralgemeinden Aichberg, Auen, Forst, Gräbern-Prebl, Gries, Hartelsberg, Hattendorf, Hintertheißenegg, Kleinedling, Kleinwinklern, Lading, Leiwald, Michaelsdorf, Oberleidenberg, Priel, Reding, Reideben, Reisberg, Rieding, Ritzing, Schoßbach, Schwemmtratten, Sankt Jakob, Sankt Johann, Sankt Marein, Sankt Margarethen, Sankt Michael, Sankt Stefan, Thürn, Unterleidenberg, Vordergumitsch, Vordertheißenegg, Waldenstein, Weißenbach, Witra, Wolfsberg Obere Stadt and Wolfsberg Untere Stadt. Đô thị này tọa lạc trong Lavanttal Alps ở thung lũng sông Lavant, một nhánh của Drava. Đèo Packsattel nối Wolfsberg với Voitsberg ở bang Styria.

Thành phố có lâu đài Wolfberg được nêu trong tài liệu lần đầu vào năm 1178 và đã được xây lại nhiều lần, lần cuối là năm 1846 theo phong cách kiến trúc Tudorbethan.
Lâu đài Bayerhofen được đề cập trong tài liệu lần đầu vào năm 1239 và được xây lại vào thế kỷ 16.

Thành phố kết nghĩa
  Herzogenaurach, Đức
  Várpalota, Hungary

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official website
Statistical overview (Census 2001)
 Pictures of Wolfsberg

Đô thị của Kärnten


title: Kappel am Albis

text:
Kappel am Albis là một đô thị thuộc huyện hành chính Affoltern, bang Zürich, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là người.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Zürich


title: Bidessus pergranulum

text:
Bidessus pergranulum là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Bidessus


title: Souvigné, Deux-Sèvres

text:
Souvigné là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: 1658

text:
Năm 1658 (số La Mã: MDCLVIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1658


title: Plogonnec

text:
Plogonnec () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plogonnec được gọi là Plogonnecois hoặc Plogonistes.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN
Un petit ouvrage a été également écrit sur cette commune: Plogoneg-Plogonnec, histoire-coutumes-traditions, par Sylvie Béatrice Ribière, 1995. Editions F.C.H.L. Grand in-8 de 64 pages richement illustrées de photographies noir et blanc, de dessins à la plume. Première et quatrième de couverture illustrées d'aquarelles.

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Plogonnec

Xã của Finistère