title: Bác sĩ không biên giới

text:
Bác sĩ không biên giới hay Y sĩ không biên giới (tiếng Pháp: Médecins Sans Frontières, viết tắt MSF; tiếng Anh: Doctors Without Borders) là một tổ chức phi chính phủ quốc tế do một số bác sĩ người Pháp thành lập vào năm 1971 với mục đích nhân đạo.

Tổ chức này đưa ra những cứu trợ y tế trong các trường hợp khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, nạn đói hay chiến tranh... Bác sĩ không biên giới còn có những hoạt động dài hạn như cứu trợ sau các thiên tai, trong các cuộc xung đột kéo dài hay giúp đỡ những người lưu vong.

MSF đã được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 1999.

Lịch sử
Lịch sử của Bác sĩ không biên giới khởi đầu từ vùng Vịnh Guinea năm 1968. Lúc đó, quốc gia Nigeria đang chìm đắm trong cuộc nội chiến. Một bác sĩ chuyên trị các bệnh đường ruột tại Paris, Pháp là Bernard Kouchner đã cùng với một số bác sĩ có lòng khác, kể cả Max Récamier, đã đến ghi danh với Hội Hồng Thập Tự Quốc tế để tình nguyện vào chữa trị những người bị thương tích, kể cả dân chúng và thành phần nổi dậy tại Biafra.

Kể từ năm 1864, với sự ký kết của thỏa ước Genève lần đầu tiên, các hoạt động cứu tế đã được đưa vào căn bản của các hiệp ước quốc tế. Từ thời của Henri Durant, vẫn có sự tin tưởng rằng dù cuộc chiến có tàn bạo đến đâu, các phe liên hệ phải biết tôn trọng những điều căn bản đã nêu lên trong 4 thỏa ước ký kết ở Genève và một loạt các thỏa thuận khác. Nhưng từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, người ta thấy rõ ràng là những nguyên tắc căn bản của công pháp quốc tế chẳng còn ràng buộc được ai.

Tại Biafra, bác sĩ Bernard Kouchner và các bạn của ông đã chứng kiến tận mắt những giới hạn của công pháp quốc tế. Hội Hồng Thập Tự Quốc tế đã bị ngăn cấm không cho vào cứu trợ người dân đang bị bỏ đói; luật lệ quốc tế thay vì được sử dụng để giúp đỡ nạn nhân chiến tranh thì lại được dùng như công cụ để ngăn không cho hàng cứu trợ đến tay họ. Trong khi trẻ em, phụ nữ, người già chết vì đói kém, bệnh tật thì chiếc phi cơ chở đầy thực phẩm và thuốc men đậu trên đảo Fernando Poo, đối diện với bờ biển Biafra chỉ một khoảng cách ngắn ngủi, lại bị luật lệ quốc tế cấm không cho bay vào. Chính quyền Nigeria, viện cớ bảo vệ chủ quyền quốc gia, đã bác bỏ mọi lời kêu gọi thương thuyết với thành phần đòi tự trị ở Biafra nên các phi cơ chở phẩm vật cứu trợ không đến được nơi này.

Những gì nhìn thấy ở Biafra đã gợi cho bác sĩ Bernard Kouchner và các bạn ý tưởng xóa bỏ mọi "biên giới" trong việc cứu giúp các nạn nhân, không chỉ là biên giới quốc gia mà cả về những biên giới do luật pháp tạo ra. Đó là ý tưởng gạt bỏ những hình thức luật định bất công nhằm che chở và hợp pháp hóa những hành vi có tính cách độc ác, bất nhân. Khi về đến Paris, Kouchner và Récamier tường thuật lại những điều mắt thấy tai nghe trên tờ tuần báo y tế "Tonus" do Raymond Borel làm chủ nhiệm và lần đầu tiên công bố ý tưởng thành lập một hội độc lập để sẵn sàng bất cứ lúc nào gửi các toán cứu trợ đến những khu vực "tế nhị" về mặt chính trị.

Ý tưởng căn bản rất có tinh thần cách mạng này của họ đã nhanh chóng được sự ủng hộ của dân chúng và giới truyền thông trên thế giới dù rằng làm cho các chính phủ, nhất là những chính phủ độc tài chuyên chế rất không hài lòng.

Sau khi xảy ra trận lụt khủng khiếp ở Pakistan năm 1971, một toán cứu trợ từ nơi này trở về đã tạo động lực giúp việc chính thức thành lập Bác sĩ không biên giới ngày 20 tháng 12 năm 1971 ngay trong tòa soạn của tờ Tonus tại Clichy, ngoại ô Paris. Ông Marcel Delcourt, một cựu quân y sĩ, đã được bầu lên làm chủ tịch và Bernard Kouchner giữ chức tổng thư ký. Sau này, Kouchner giữ chức chủ tịch từ năm 1976 đến năm 1977.

Ngay từ đầu, một vấn đề tạo tranh cãi trong nội bộ Médecins Sans Frontiers là có nên lên tiếng tố giác phản đối những điều mà tổ chức này coi là bất công hay không. Vào thời điểm năm 1971, đa số hội viên sáng lập đều bác bỏ thái độ này. Nên trong bản hiến chương năm 1971 có nói rất rõ: các bác sĩ phải "tránh không công khai bày tỏ ý kiến" và "tự mình phải tránh không can dự vào nội bộ của các quốc gia". Mãi cho đến năm 1980, năm năm sau khi chế độ Pol Pot lên cầm quyền ở Campuchia và làn sóng người vượt biên vượt biển sau ngày Việt Nam Cộng Hòa sụp đổ với bao thảm cảnh đau thương trên biển Đông, nguyên tắc này mới được hủy bỏ. Các hội viên nay có thể đưa ra bằng chứng và lên tiếng cáo giác nếu thấy cần, nhưng phải giữ thái độ trung lập và nhất là bằng mọi giá không được để dính líu đến chính trị vì nạn nhân dù ở phe nào vẫn là nạn nhân.

Tổ chức MSF bị chia rẽ năm 1980 khi Bernard Kouchner, sau này là ngoại trưởng Pháp (từ 2007 đến 2010), tuyên bố ly khai sau một cuộc tranh cãi dữ dội liên quan đến việc thuê một chiếc tàu để đi cứu thuyền nhân trên biển Đông. Bác sĩ Kouchner thành lập hội Y Sĩ Thế giới (Medicins du Monde) và vận động hình thành tàu bệnh viện mang tên Đảo Ánh Sáng (Ile de Lumière) cứu sống được rất nhiều thuyền nhân vào những giờ phút tuyệt vọng nhất. Nhưng dù với sự ra đi của Kouchner, tổ chức MSF vẫn tiếp tục tồn tại và lớn mạnh hơn. Thập niên 1980 cũng là thời gian mà tổ chức này bắt đầu có những thay đổi căn bản về phương thức làm việc. Dần dà, các phái đoàn bác sĩ từ châu Phi sang đến Nam Mỹ, từ Afghanistan sang đến Campuchia, đều nhận ra rằng việc cấp cứu điều trị bệnh nhân chỉ là hành động vô vọng khi mà người ta phải tiếp tục uống nước không được khử trùng, ăn uống ngay cạnh các đống rác, sống gần bên các bãi phân người. Vấn đề giữ vệ sinh, vấn đề giải quyết chất thải, vấn đề cung cấp nước uống, xây dựng các nhà lều không bị dột nước... những vấn đề không có tính cách y tế điều trị đã ngày càng trở nên quan trọng hơn.

Cũng trong thời gian này, sự sống còn của tổ chức MSF cũng đã được đặt ra. Rony Brauman, chủ tịch MSF từ năm 1982 đến năm 1994, nhớ lại những kinh nghiệm của ông khi sang hoạt động trong trại tị nạn ở Thái Lan. Ngay giữa công tác, Brauman hết tiền sinh sống và phải nhờ vào sự trợ giúp nuôi ăn của những người tị nạn. Tổ chức Médecins Sans Frontières nhận ra rằng cách hoạt động rất ư là không chuyên nghiệp này, dù là có tận tụy đến đâu, cũng chỉ làm ngăn trở sự hữu hiệu của tổ chức. Do đó, tổ chức MSF bắt đầu nhận sự cộng tác và giúp đỡ của những tay chuyên môn về ngành quảng cáo và truyền thông.

Năm 2000, cơ sở MSF tại Pháp có một ngân sách lên đến 78.5 triệu euro, với 91% đến từ sự yểm trợ của giới tư nhân. Thành viên MSF cũng thay đổi trong hơn 30 năm qua. Ngày nay, những người tình nguyện làm việc cho MSF không chỉ là bác sĩ hoặc y tá mà còn có cả các chuyên viên tiếp liệu và điều hành. Hiện nay có khoảng hơn 2,000 người hoạt động thường trực tại 85 quốc gia với sự hỗ trợ của hơn 10,000 người là nhân viên địa phương.

Năm 1999, tổ chức Médecins Sans Frontières được trao tặng giải Nobel Hòa Bình vì những cống hiến cho nhân loại.

Ngày nay, sự hoạt động của MSF có phần khó khăn hơn trong những tình huống rất phức tạp. Sự cứu trợ nhân đạo, theo như chủ trương của MSF, là phải hoàn toàn trung lập và không có sự dính líu của bất cứ chính phủ cũng như lực lượng quân sự nào. Nhưng với thái độ can dự quân sự ngày càng phổ biến của các cường quốc trên thế giới đối với những nước mà họ coi là có hành động vi phạm nhân quyền trầm trọng, thái độ trung lập của Médecins Sans Frontières ngày càng bị thách đố nhiều hơn.

Hiến chương

Tổ chức

Thống kê

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Bác sĩ không biên giới

Tổ chức phi chính phủ
Các tổ chức viện trợ nhân đạo
Tổ chức thành lập 1971
Tổ chức đoạt giải Nobel Hòa bình
Tổ chức quốc tế
Hậu chiến tranh


title: Titulcia

text:
Titulcia là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Torrejón de Velasco có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Torrejón de Velasco nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Ellipteroides glabristyla

text:
Ellipteroides glabristyla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Westendorf, Augsburg

text:
Westendorf là một đô thị ở huyện Augsburg bang Bayern nước Đức. Đô thị Westendorf, Augsburg có diện tích 6,32 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1528 người.

Tham khảo


title: Washougal, Washington

text:
Washougal là một thành phố nằm trong quận Clark thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: (213008) 1995 DB3

text:
{{DISPLAYTITLE:(213008) 1995 DB3}}(213008) 1995 DB3 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 24 tháng 2 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 213001–214000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tillandsia toropiensis

text:
Tillandsia toropiensis là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

T
Thực vật Brasil


title: Dicranomyia mesotricha

text:
Dicranomyia mesotricha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chỉ thị (máy tính)

text:
Chỉ thị máy tính, gọi tắt là chỉ thị (Anh ngữ instruction), là đơn vị nhỏ nhất dùng để điều khiển máy tính, cụ thể hơn là ra lệnh cho CPU thực hiện một thao tác căn bản.

Tập hợp các chỉ thị này tạo thành ngôn ngữ máy.

Vì các chỉ thị là một đơn vị rất nhỏ nên việc sử dụng trực tiếp các đơn vị này kiến tạo một phần mềm sẽ rất khó khăn. Trong các ngôn ngữ lập trình người ta có thể thay vào đó bằng những câu lệnh. Mỗi câu lệnh là tập hợp cố định của một số chỉ thị nhằm thi hành một thao tác lớn hơn và có ý nghĩa hơn.

Tuỳ theo kiểu cấu trúc và thiết kế mà chúng ta có thể có các cú pháp ra lệnh khác nhau. Hai họ ngôn ngữ máy điển hình và cổ điển là họ 8086 của Intel và họ 6800 của Motorolla. Hai họ ngôn ngữ máy này ngày nay đã phát triển rất sâu và xa cho các thế hệ chíp mới.

Thí dụ về mệnh lệnh máy tính

Chỉ thị
XOR AX, BX theo cú pháp kiểu Intel sẽ tương đương với chỉ thị XOR BX, AX theo cú pháp kiểu Motorolla và cả hai đều có ý nghĩa là thực hiện phép toán logic XOR giữa hai thanh (register) AX va BX rồi đem kết quả lưu vào thanh AX.

Xem thêm
Câu lệnh

Tham khảo

Ngôn ngữ lập trình


title: Ceratina diodonta

text:
Ceratina diodonta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được H. S. Smith mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1907


title: Alà dei Sardi

text:
Alà dei Sardi (tiếng Sardegna: Alà hoặc Elà) là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardegna, có khoảng cách khoảng 160 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 35 km về phía tây nam của Olbia.

Alà dei Sardi giáp các đô thị: Berchidda, Bitti, Buddusò, Monti, Olbia, Oschiri, Padru.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.aladeisardi.altervista.org
 history on town from Eliga Alcada
 photos from Eliga Alcada

Đô thị tỉnh Sassari


title: Tipula subfutilis

text:
Tipula subfutilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Andrena chaparralensis

text:
Andrena chaparralensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Neff & Larkin mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 2002


title: Vùng thủ đô Đan Mạch

text:
Vùng thủ đô của Đan Mạch (tiếng Đan Mạch: Region Hovedstaden) là một khu vực hành chính của Đan Mạch thành lập vào ngày 1 Tháng 1 năm 2007 như là một phần của cải cách các khu tự quản Đan Mạch năm 2007, thay thế các hạt truyền thống ("amter") với năm khu vực lớn hơn. Đồng thời, các thành phố nhỏ hơn đã được sáp nhập vào đơn vị lớn hơn, cắt giảm số lượng của khu tự quản từ 271 xuống còn 98 đơn vị. Cải cách được thực hiện ở Đan Mạch vào ngày 01 tháng 1 năm 2007.

Vùng thủ đô của Đan Mạch bao gồm các thành phố Copenhagen, Frederiksberg, các quận cũ của Copenhagen và Frederiksborg, và thành phố khu vực của Bornholm.

Nếu không có chính quyền đảo Bornholm xa xôi, nằm 140 km (87 dặm) phía đông nam của Copenhagen, dân số của vùng là 1.603.008 người trên diện tích 1.973 km ² với một mật độ 812,47 người trên km².

Trước năm 2007, một khu vực Thủ đô Đan Mạch, (tiếng Đan Mạch: Hovedstadsregionen) đã tồn tại, nhưng nó đã không bao gồm chính xác cùng một khu vực và không có chức năng pháp lý như nhau.

Cục Quản lý Nhà nước về Greater Copenhagen (tiếng Đan Mạch: Statsforvaltningen Hovedstaden) đại diện cho Chính phủ trung ương trong khu vực thủ đô của Đan Mạch và giám sát khu vực và thành phố. Nó là một phần của Bộ Phúc lợi xã hội.

Chức năng chính của khu vực Thủ đô của Đan Mạch, như với tất cả các vùng của Đan Mạch, là để quản lý các bệnh viện của khu vực, 15 trong tất cả.

Ngược lại với các ví dụ như ở Hoa Kỳ và Úc, nơi mà các khu vực vốn là một quận liên bang đặc biệt bên ngoài các bang bình thường, khu vực thủ đô của Đan Mạch chỉ là một tên của một khu vực bình thường ở Đan Mạch.

Tham khảo

Vùng của Đan Mạch
Khởi đầu năm 2007 ở Đan Mạch


title: USS Langley (CV-1)

text:
USS Langley (CV-1/AV-3) là chiếc tàu sân bay đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ, được cải biến vào năm 1920 từ chiếc tàu tiếp than USS Jupiter (AC-3), và cũng là chiếc tàu đầu tiên của Hải quân Mỹ vận hành bằng điện. Kế hoạch dự định tiếp tục cải biến thêm một tàu tiếp than nữa thành tàu sân bay bị hủy bỏ khi Hiệp ước Hải quân Washington yêu cầu tháo dỡ thượng tầng của hai chiếc tàu chiến-tuần dương Lexington và Saratoga đang được chế tạo, cải biến chúng thành các tàu sân bay CV-2 và CV-3. Langley được đặt theo tên của Samuel Pierpont Langley, người tiên phong trong lĩnh vực hàng không Hoa Kỳ. Sau khi được cải biến một lần nữa thành một tàu chở thủy phi cơ vào năm 1937, Langley tham gia chiến đấu trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó bị hư hại nặng trong một cuộc tấn công ném bom của máy bay Nhật Bản tại Java đến mức bị buộc phải tự đánh chìm bởi những tàu theo hộ tống vào ngày 27 tháng 2 năm 1942.

Thiết kế và chế tạo
Lườn của chiếc tàu tiếp than Jupiter được đặt vào ngày 18 tháng 10 năm 1911 tại Xưởng hải quân Mare Island thuộc Vallejo, California trong một buổi lễ có sự tham dự của Tổng thống William H. Taft. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 8 năm 1912, được bà Thomas F. Ruhm đỡ đầu; và được đưa vào hoạt động ngày 7 tháng 4 năm 1913 dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Joseph M. Reeves. Những con tàu chị em cùng lớp với nó bao gồm chiếc Cyclops, vốn mất tích mà không để lại chút manh mối nào trong khu vực Tam giác Bermuda vào giai đoạn Chiến tranh Thế giới thứ nhất, cùng các chiếc Proteus và Nereus cũng bị biến mất trên cùng hành trình như Cyclops trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Lịch sử hoạt động

Tàu tiếp than
Sau khi chạy thử máy thành công, Jupiter nhận lên tàu một đơn vị Thủy quân Lục chiến tại San Francisco, California để chuyển đến bổ sung cho lực lượng của Hạm đội Thái Bình Dương tại Mazatlán México, vào ngày 27 tháng 4 năm 1914, tăng cường sức mạnh Hải quân Mỹ tại bờ biển Mexico dọc theo Thái Bình Dương trong những ngày căng thẳng của cuộc khủng hoảng Veracruz. Nó ở lại khu vực bờ biển Thái Bình Dương cho đến khi khởi hành đi Philadelphia, Pennsylvania vào ngày 10 tháng 10. Trên đường đi, chiếc tàu tiếp than đã băng qua kênh đào Panama vào Ngày Columbus, trở thành chiếc tàu đầu tiên băng qua kênh đào từ Tây sang Đông.

Trước khi Hoa Kỳ tham gia Chiến tranh Thế giới thứ nhất, Jupiter hoạt động tại Đại Tây Dương và vịnh Mexico thuộc Hải đội Hỗ trợ thuộc Hạm đội Đại Tây Dương. Con tàu đến Norfolk, Virginia vào ngày 6 tháng 4 năm 1917, ngắt quãng các hoạt động tiếp than của nó bằng hai chuyến đi đến Pháp vào tháng 6 năm 1917 và tháng 11 năm 1918. Chuyến đi thứ nhất vận chuyển một nhóm phi công hải quân bao gồm 7 sĩ quan và 122 người đến Anh Quốc. Đó là nhóm phi công Hoa Kỳ đầu tiên được gửi đến châu Âu, và được chỉ huy bởi Đại úy Kenneth Whiting, người sẽ trở thành Sĩ quan Cao cấp (Hạm phó) của Langley năm năm sau đó. Jupiter quay trở lại Norfolk ngày 23 tháng 1 năm 1919, rồi lại khởi hành đi Brest, Pháp ngày 8 tháng 3 trong vai trò tiếp liệu than tại vùng biển châu Âu giải quyết việc hồi hương những cựu chiến binh về Hoa Kỳ. Sau khi về đến Norfolk ngày 17 tháng 8, con tàu được chuyển sang bờ Tây Hoa Kỳ. Việc cải biến nó thành một tàu sân bay được chấp thuận vào ngày 11 tháng 7 năm 1919, và Jupiter đi đến Hampton Roads, Virginia vào ngày 12 tháng 12, nơi nó được cho xuất biên chế vào ngày 24 tháng 3 năm 1920.

Tàu sân bay
Jupiter được cải biến thành tàu sân bay đầu tiên của Hoa Kỳ tại Xưởng hải quân Norfolk, Virginia, nhằm mục đích thực hiện các thử nghiệm về hàng không trên biển. Vào ngày 11 tháng 4 năm 1920, tên của nó được đổi thành Langley để tôn vinh Samuel Pierpont Langley, nhà thiên văn, vật lý, hàng không học tiên phong của Hoa Kỳ; và được đặt ký hiệu thân tàu là CV-1. Nó được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 20 tháng 3 năm 1922 dưới quyền chỉ huy của Trung tá Hải quân Kenneth Whiting. Cái tên Langley được chọn là kết quả của mối hiềm khích lâu dài giữa Orville Wright và Chính phủ Mỹ.

Là chiếc tàu sân bay đầu tiên của Hoa Kỳ và thế giới , Langley là nơi diễn ra nhiều sự kiện đáng ghi nhớ. Ngày 17 tháng 10 năm 1922, Đại úy Virgil C. Griffin lái một máy bay đầu tiên, một chiếc Vought VE-7, cất cánh từ sàn tàu. Cho dù đây không phải là lần đầu tiên một máy bay cất cánh từ một con tàu, cũng như Langley không phải là con tàu đầu tiên được trang bị một sàn cất-hạ cánh, lần phóng này có tầm quan trọng đáng ghi nhớ trong lịch sử Hải quân Hoa Kỳ hiện đại; thời đại của tàu sân bay được khai sinh trong lực lượng Hải quân nước này vốn sẽ trở thành một lực lượng tiên phong trong tương lai. Với Langley đang trên đường đi chín ngày sau đó, Thiếu tá Godfrey de Courcelles Chevalier lần đầu tiên hạ cánh một chiếc Aeromarine 39B trên tàu sân bay. Đến ngày 18 tháng 11, Trung tá Whiting, điều khiển một chiếc PT, là phi công đầu tiên được máy phóng phóng lên từ tàu sân bay.

Một đặc điểm tương đối độc đáo của Langley là có bố trí một ngăn chứa bồ câu phía đuôi tàu giữa các khẩu đội pháo 127 mm (5 inch)/51 caliber. Bồ câu đã từng được mang theo trên những chiếc thủy phi cơ nhằm để chuyển thông điệp từ thời Thế Chiến I, và chúng tiếp tục được mang theo trên những máy bay vốn sẽ hoạt động bên trên Langley. Những con bồ câu được huấn luyện tại Xưởng hải quân Norfolk trong khi Langley được cải biến; và khi được thả ra mỗi lần vài con, chúng đều quay trở lại tàu; nhưng trong một lần khi cả bầy được thả cùng lúc trong khi Langley đang thả neo tại đảo Tangier, những con bồ câu bay về phương Nam và làm tổ trên những cần trục của xưởng hải quân Norfolk. Những con bồ câu không bao giờ còn được đưa ra biển, và ngăn bồ câu trên tàu trước đây trở thành buồng riêng cho Sĩ quan Cao cấp (thuyền phó); nhưng những kế hoạch ban đầu nhằm cải biến Lexington và Saratoga đều có dự trù một ngăn dành riêng cho bồ câu.

Đến ngày 15 tháng 1 năm 1923, Langley bắt đầu các hoạt động bay cùng các thử nghiệm tại vùng biển Caribbe cho các cuộc hạ cánh trên tàu sân bay. Đến tháng 6 nó đi đến Washington, DC thực hiện cuộc biểu diễn hoạt động bay trước các quan chức quân đội và dân sự. Nó quay về Norfolk ngày 13 tháng 6 và thực hiện huấn luyện dọc theo bờ biển Đại Tây Dương và vùng biển Caribbe cho đến cuối năm. Trong năm 1924 Langley tham gia nhiều hơn các cuộc cơ động và trình diễn, trải qua mùa Hè tại Norfolk để sửa chữa và thực hiện các thay đổi. Nó lên đường hướng sang bờ Tây Hoa Kỳ vào cuối năm, đi đến San Diego, California vào ngày 29 tháng 11 để gia nhập Hạm đội Thái Bình Dương. Trong mười hai năm tiếp theo, chiếc tàu sân bay hoạt động ngoài khơi bờ biển California và vùng biển Hawaii, tham gia các cuộc huấn luyện đơn vị hạm đội, thử nghiệm, huấn luyện phi công cùng các cuộc tập trận cùng hạm đội.

Tàu chở thủy phi cơ

Vào ngày 25 tháng 10 năm 1936, Langley được đưa vào Xưởng hải quân Mare Island, California, để đại tu và cải biến thành một tàu chở thủy phi cơ. Cho dù vai trò của nó như một tàu sân bay kết thúc, những phi công được huấn luyện kỹ càng của nó có vai trò nổi bật trên những tàu sân bay thế hệ sau USS Lexington và USS Saratoga (lần lượt được đưa ra hoạt động vào ngày 14 tháng 12 và 16 tháng 11 năm 1927).

Việc cải biến hoàn tất vào ngày 26 tháng 2 năm 1937 và Langley được đặt ký hiệu mới AV-3 vào ngày 11 tháng 4. Nó được điều về Lực lượng Tuần tiễu Máy bay và thực hiện các hoạt động thường xuyên ngoài khơi bờ biển Seattle, Washington, Sitka, Alaska, Trân Châu Cảng và San Diego, California. Nó có một đợt bố trí ngắn đến hạm đội Đại Tây Dương từ ngày 1 tháng 2 đến ngày 10 tháng 7 năm 1939, rồi sau đó tiếp tục các nhiệm vụ cùng Hạm đội Thái Bình Dương tại Manila từ ngày 24 tháng 9.

Khi Hoa Kỳ chính thức tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai, Langley đang thả neo ngoài khơi Cavite, Philippines. Ngày 8 tháng 12 năm 1941, sau khi Nhật Bản tấn công Philippines, nó rời Cavite hướng đến Balikpapan tại Đông Ấn thuộc Hà Lan. Vì Nhật Bản tiếp tục tiến quân, Langley khởi hành đi Australia, đi đến Darwin thuộc tiểu bang Northern Territory vào ngày 1 tháng 1 năm 1942, trở thành một đơn vị của lực lượng hải quân trực thuộc Bộ chỉ huy Anh-Mỹ-Hà Lan-Australia (ABDACOM). Cho đến ngày 11 tháng 1, Langley hỗ trợ Không quân Hoàng gia Australia trong việc tuần tra chống tàu ngầm ngoài khơi Darwin.

Langley đi đến Fremantle thuộc tiểu bang Western Australia nhận lên tàu máy bay Đồng Minh để chuyển đến Đông Nam Á. Mang theo 32 máy bay tiêm kích P-40 thuộc Liên đội Tiêm kích 49 Không lực Lục quân Hoa Kỳ, nó cùng đoàn tàu vận tải khởi hành từ Fremantle vào ngày 22 tháng 2. Langley tách khỏi đoàn tàu vận tải năm ngày sau đó để chuyển số máy bay đến Tjilatjap (Cilacap) trên đảo Java.

Sáng sớm ngày 27 tháng 2 năm 1942, Langley gặp gỡ các tàu hộ tống chống tàu ngầm cho nó, tàu khu trục Whipple và Edsall. Lúc 11 giờ 40 phút, ở vị trí 120 km (75 dặm) phía Nam Tjilatjap, chín chiếc máy bay ném bom hai động cơ Mitsubishi G4M "Betty" thuộc Liên đoàn Takao Hải quân Nhật do Trung úy Jiro Adachi dẫn đầu đã tấn công nó. Đợt tấn công thứ nhất và thứ hai không thành công, nhưng ở đợt thứ ba Langley bị đánh trúng năm quả bom khiến 16 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng. Máy bay trên sàn tàu phát nổ và bốc cháy, con tàu không thể bẻ lái và bị nghiêng 10 độ sang mạn trái. Không thể đi qua cửa biển hẹp của cảng Tjilatjap, Langley chết đứng giữa biển khi phòng động cơ của nó ngập nước. Đến 13 giờ 32 phút, lệnh bỏ tàu được đưa ra. Các tàu khu trục hộ tống đã bắn chín phát đạn 102 mm (4 inch) cùng hai quả ngư lôi đánh chìm Langley, đảm bảo rằng nó không bị rơi vào tay đối phương.

Langley được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 8 tháng 5 năm 1942.

Phần thưởng
Jupiter đã được tặng thưởng hai Ngôi sao Chiến trận trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất: Huân chương Phục vụ Mexico và Huân chương Chiến thắng Thế Chiến I. Sau khi cải biến thành tàu sân bay rồi thành tàu vận chuyển máy bay, trong Chiến tranh Thế giới thứ hai Langley còn được tặng thêm ba ngôi sao: Huân chương Phục vụ Phòng thủ Hoa Kỳ, Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương và Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II.

Xem thêm
 USS Langley về những tàu chiến khác cùng tên của Hải quân Hoa Kỳ
 Danh sách các tàu sân bay
 Danh sách các tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ

Tham khảo

Chú thích

Thư mục
 Tagaya, Osamu. Mitsubishi Type 1 Rikko Betty Units of World War 2. ISBN 1-84176-082-X.
 Messimer, Dwight (1983). Pawns of War: The Loss of the USS Langley and the USS Pecos. United States Naval Institute.

Liên kết ngoài

 Images on Naval Historical Center page
 NavSource Online - USS Langley (CV-1) (formerly Jupiter (Collier #3); later AV-3)

Lớp tàu tiếp than Proteus
Tàu phụ trợ của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Essex (lớp tàu sân bay)

text:
Essex là một lớp tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ, vốn đưa ra số lượng tàu chiến hạng nặng với số lượng nhiều nhất trong thế kỷ 20, với tổng cộng 24 tàu được chế tạo. Chúng bao gồm cả một số chiếc có "thân dài" loại lớp phụ (biến thể) Ticonderoga, mà một số tác giả cho là một lớp tàu riêng biệt. Có tất cả 32 chiếc được đặt hàng vào ban đầu, tuy nhiên kế hoạch của sáu chiếc đã bị hủy bỏ trước khi đặt lườn và hai chiếc bị hủy bỏ đang khi được chế tạo. Lớp tàu sân bay Essex, cùng với ba chiếc thuộc lớp Midway, trở thành xương sống sức mạnh chiến đấu của Hải quân Mỹ kể từ sau Thế Chiến II cho đến khi các siêu hàng không mẫu hạm được đưa ra phục vụ hạm đội với số lượng đáng kể trong giai đoạn 1960 và 1970.

Tổng quát
Lớp Yorktown trước đó đã tạo nên cơ sở cho sự phát triển của lớp Essex. Được thiết kế để mang một lực lượng không quân phối thuộc lớn hơn, và không bị cản trở bởi các giới hạn của các hiệp ước hải quân trước chiến tranh, chiếc Essex, dài hơn gần 20 m (60 feet), rộng hơn 3 m (10 feet) và nặng hơn một phần ba. Một sàn đáp dài và rộng hơn cùng một thang nâng ở bên cạnh sàn đáp giúp cho các hoạt động của không lực hiệu quả hơn, nâng cao sức mạnh không quân trong tấn công và phòng thủ. Việc sắp xếp các máy móc và vỏ giáp bảo vệ được cải tiến đáng kể so với phiên bản trước đó. Các cải tiến này, cùng với việc bố trí thêm nhiều pháo phòng không, giúp cho con tàu có nhiều khả năng sống sót hơn. Trong thực tế, không có chiếc tàu sân bay thuộc lớp Essex nào bị mất trong chiến đấu, và hai chiếc Franklin cùng Bunker Hill đã quay trở về cảng nhà bằng chính động lực của nó cho dù phải chịu đựng những thiệt hại nặng nề trong chiến đấu.

Những chiếc tàu sân bay Mỹ có trọng lượng vỏ giáp tương đương với những chiếc tàu tương tự của Hải quân Hoàng gia Anh. Trong khi những cuộc tranh luận nổ ra và tiếp tục cho đến tận ngày nay bàn về hiệu quả của vị trí cần được gia cố vỏ giáp: các tàu sân bay Anh được gia cố vỏ giáp trên sàn đáp trong khi phía Mỹ gia cố sàn chứa (hangar) máy bay, quan điểm của các nhà thiết kế Anh thường có xu hướng chê bai việc sử dụng một sàn chứa được bọc giáp, nhưng một số sử gia mà điển hình là tác giả D.K. Brown trong quyển Nelson to Vanguard, lại cho rằng thiết kế của người Mỹ có ưu thế hơn, cho đến lúc xuất hiện những chiếc siêu hàng không mẫu hạm đầu tiên đòi hỏi phải có một thân tàu sâu hơn, và do đó cần chuyển sàn được gia cố vỏ giáp lên mức sàn đáp máy bay.

Sự phát triển
Sau khi Nhật Bản hủy bỏ các hiệp ước giải trừ quân bị vào năm 1936, phía Mỹ bắt đầu xem xét một cách thực tiễn sức mạnh hải quân của họ. Với đạo luật Phát triển Hải quân được Quốc hội Mỹ thông qua ngày 17 tháng 5 năm 1938, cho phép gia tăng thêm 40.000 tấn tàu sân bay. Điều này đã cho phép chế tạo chiếc Hornet và chiếc Essex (CV-9), trở thành chiếc dẫn đầu trong lớp của nó.

Chiếc CV-9 trở thành kiểu mẫu cho loại tàu sân bay có lượng rẽ nước tiêu chuẩn khoảng 30.000 tấn, khá lớn so với chiếc Enterprise, nhưng vẫn còn nhỏ hơn so với chiếc Saratoga (một chiếc tàu chiến-tuần dương được cải biến thành tàu sân bay). Những tiêu chuẩn này dần dần được biết đến như là những tàu sân bay thuộc lớp Essex. Vào ngày 9 tháng 9 năm 1940, có thêm tám chiếc tàu sân bay loại này được đặt hàng: Hornet, Franklin, Ticonderoga, Randolph, Lexington, Bunker Hill, Wasp và Hancock. Hai chiếc cuối cùng trong loạt mười ba chiếc được lên kế hoạch chế tạo ban đầu, Bennington và Boxer, được đặt hàng vào ngày 15 tháng 12 năm 1941.

Lexington, Wasp, Hornet, và Yorktown được đổi tên đang trong quá trình chế tạo, nhằm tiếp nối truyền thống của những con tàu sân bay chiến đấu trước đó, bị đánh chìm trong năm 1942. Trong số 13 chiếc lớp Essex tàu nguyên thủy được đặt hàng, bốn chiếc (Ticonderoga, Randolph, Hancock và Boxer) được cải biến trong quá trình chế tạo như là một phần của nhóm "thân dài", với mũi tàu được kéo dài nhằm cung cấp chỗ cho khẩu đội pháo phòng không bổ sung trước mũi.

Sau đó có thêm mười chín chiếc Essex được đặt hàng hoặc được lên kế hoạch, bắt đầu với mười chiếc vào ngày 7 tháng 8 năm 1942. Chỉ có hai chiếc Bon Homme Richard (CV-31) và Oriskany (CV-34) được đặt lườn như kiểu tàu Essex "thân ngắn", số còn lại trở thành kiểu tàu "thân dài" hay còn gọi là lớp Ticonderoga.

Lexington (CV-16) ban đầu được đặt lườn dưới tên gọi Cabot, nhưng nó đã được đổi tên trong quá trình chế tạo sau khi chiếc Lexington (CV-2) nguyên thủy bị mất trong quá trình trận chiến biển Coral vào tháng 5 năm 1942; nó được đưa vào hoạt động ngày 17 tháng 2 năm 1943. Yorktown (CV-10), ban đầu được đặt tên là Bon Homme Richard, được đổi tên sau khi chiếc Yorktown (CV-5) nguyên thủy bị mất trong trận Midway ngày 7 tháng 6 năm 1942. Tên của chiếc Wasp (CV-18) được đổi từ Oriskany sau khi chiếc Wasp (CV-7) nguyên thủy bị đánh chìm vào tháng 9 năm 1942 tại Nam Thái Bình Dương trong khi đang hộ tống một đoàn tàu vận tải đến Guadalcanal; và tên của chiếc Hornet (CV-12) được đổi từ Kearsarge sau khi chiếc tàu sân bay nguyên thủy Hornet (CV-8) bị đánh chìm vào tháng 10 năm 1942 trong trận chiến quần đảo Santa Cruz.

Tóm lại, trong quá trình Thế chiến II và cho đến khi kết thúc, Hải quân Mỹ đã đặt hàng 32 tàu sân bay thuộc các lớp Essex và Ticonderoga, trong đó 26 chiếc đã được đặt lườn và 24 chiếc được đưa vào hoạt động thực tế.

Thiết kế

Khi phác thảo những nét thiết kế đầu tiên cho kiểu Essex, người ta đã đặc biệt chú ý đến kích cỡ của cả sàn đáp và sàn chứa (hăng ga) máy bay. Việc thiết kế máy bay đã tiến triển một chặng đường dài từ loại máy bay tương đối nhẹ được sử dụng trên các tàu sân bay trong những năm 1930. Sàn đáp giờ đây được đòi hỏi phải có nhiều chỗ hơn để cất cánh cho những chiếc máy bay ngày càng nặng hơn đang được phát triển. Đa số những tàu sân bay hàng đầu trong những năm trước chiến tranh đều được trang bị máy phóng nằm ngang với sàn tàu, nhưng do vận tốc và kích cỡ của những con tàu này, việc phóng máy bay ít khi được thực hiện ngoại trừ khi dành cho các mục đích thử nghiệm.

Với sự tiến triển của chiến tranh, trọng lượng của máy bay ngày càng tăng lên, khi mà vỏ giáp và vũ khí ngày càng nặng, thành phần của đội bay cũng được tăng cường. Vào lúc chiến tranh kết thúc năm 1945, việc phóng máy bay lên bằng máy phóng ngày càng trở nên phổ biến trong những hoàn cảnh như vậy, và một số sĩ quan chỉ huy đã báo cáo rằng có đến 40% các cuộc phóng được thực hiện bằng cách này.

Thiết kế của sàn chứa máy bay (hangar) có được sau nhiều cuộc hội thảo giữa các văn phòng thiết kế hải quân. Không chỉ các cấu trúc nâng đỡ cho sàn đáp đòi hỏi phải chịu đựng trọng lượng của máy bay hạ cánh và đậu trên sàn đáp, mà nó còn phải đủ mạnh để chứa các phần thân máy bay và linh kiện phụ tùng (chiếm 50% mỗi loại máy bay trên tàu) bên dưới sàn đáp, và còn phải cung cấp chỗ làm việc đủ rộng cho những người làm việc bên dưới.

Một điểm tiên tiến ở lớp Essex là một thang nâng bên cạnh sàn đáp bên mạn trái được bổ sung thêm cho hai thang nâng giữa sàn đáp. Các thử nghiệm đã được thực hiện để dùng cần trục bốc máy bay lên một bệ giữa sàn chứa và sàn đáp, nhưng phương pháp này tỏ ra quá chậm. Văn phòng tàu chiến của Hải quân Mỹ và kỹ sư trưởng của hãng A.B.C. Elevator Co. đã thiết kế nên động cơ của thang nâng bên cạnh. Đó là một thang nâng tiêu chuẩn, kích thước bề mặt 18 x 10 m (60 x 34 ft), di chuyển theo phương thẳng đứng bên mạn trái sàn tàu. Thiết kế này chứng tỏ là một thành công lớn vì nó giúp cải tiến rất nhiều các hoạt động trên sàn đáp.

Sẽ không có một lỗ trống lớn trên sàn đáp mỗi khi thang nâng được hạ xuống, một yếu tố nghiêm trọng nếu như thang nâng bị hỏng không thể sử dụng trong khi chiến đấu. Vị trí mới của nó giúp cho có thể tiếp tục các hoạt động bình thường trên sàn đáp mà không kể đến vị trí của thang nâng. Thang nâng cũng làm gia tăng hiệu quả khoảng trống trên sàn đáp vì nó ở vị trí "nâng" sẽ cung cấp thêm chỗ đậu trên sàn đáp ngoài kích thước thông thường, và gia tăng khoảng trống hiệu quả của sàn chứa do không có các hốc của thang nâng. Thêm nữa, cấu tạo cơ khí của nó ít phức tạp hơn so với hai thang nâng giữa tàu, khiến cho việc bảo trì đòi hỏi ít công lao động hơn khoảng 20%.

Các cải tiến tiếp nối dành cho lớp tàu này được thực hiện, đặc biệt là hệ thống thông gió, hệ thống chiếu sáng, và hệ thống đốt rác được thiết kế và áp dụng. Những chiếc tàu sân bay này có vỏ giáp bảo vệ tốt hơn so với những lớp đi trước, có những thiết bị tốt hơn để mang vũ khí, trữ lượng nhiên liệu lớn hơn và an toàn hơn, và các thiết bị kiểm soát hư hỏng hiệu quả hơn.

Chiến thuật sử dụng các tàu sân bay của Hoa Kỳ cũng được thay đổi khi chiến tranh tiếp diễn. Trong các chiến dịch ban đầu, cho đến năm 1942, học thuyết được đưa ra là tàu sân bay sẽ được cho hoạt động từng chiếc hay từng cặp, phối hợp với nhau khi tấn công và tách ra khi đang phòng ngự, với lý luận rằng việc tách các tàu sân bay ra khi bị tấn công không chỉ tạo ra màn bảo vệ tốt hơn mà còn phân tán sức mạnh đòn tấn công của đối phương. Kinh nghiệm chiến đấu trong các chiến dịch ban đầu đã không xác nhận cho học thuyết này, và các đề nghị mới cho việc bố trí chiến thuật là đề tài cho nhiều cuộc tranh luận và trao đổi.

Khi những tàu sân bay mới thuộc lớp Essex và lớp Independence bắt đầu xuất hiện, chiến thuật thay đổi. Kinh nghiệm đã dạy cho biết sự khôn ngoan của phối hợp sức mạnh. Trong tấn công, hỏa lực phòng không kết hợp của các tàu sân bay trong một đội đặc nhiệm và những tàu hộ tống cung cấp chiếc dù bảo vệ hiệu quả hơn chống lại các máy bay đối phương tấn công hơn là khi những chiếc tàu sân bay bị phân tán.

Khi hai hoặc nhiều đội đặc nhiệm như vậy hỗ trợ lẫn nhau, chúng tạo ra một lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh. Bài học rút ra được khi đưa vào hoạt động các tàu sân bay thành một đội duy nhất sáu chiếc, hai đội ba chiếc hay ba đội hai chiếc đã tạo nên căn bản cho nhiều chiến thuật mà sau này đặc trưng cho các chiến dịch tàu sân bay nhanh, với sự tiến hóa của lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh và việc sử dụng thành công trong các chiến dịch sau này.

Vũ khí

"Sunday Punch"
Máy bay phối thuộc, niềm kiêu hãnh của những chiếc tàu sân bay, còn được gọi là "Sunday Punch". Chúng bao gồm 36 chiếc máy bay tiêm kích, 36 chiếc máy bay ném bom bổ nhào và 18 chiếc máy bay ném ngư lôi. Kiểu F6F Hellcat được sử dụng làm loại máy bay tiêm kích tiêu chuẩn, còn kiểu SB2C-1 Helldiver là máy bay thám sát tiêu chuẩn và máy bay ném bom bổ nhào. Chiếc TBF Avenger được thiết kế như một máy bay ném ngư lôi nhưng cũng được sử dụng trong các vai trò tấn công khác. Một số chiếc Essex sau này, như là chiếc Bunker Hill, còn có những chiếc F4U Corsair trong các phi đội tiêm kích-ném bom (VBF), tiền thân của các phi đội tiêm kích-cường kích hiện đại (VFA).

Pháo, radar và radio
Kế hoạch phòng thủ được dự định sử dụng vô tuyến liên lạc và radar trong nỗ lực phối hợp nhằm tập trung hỏa lực phòng không.

Thiết kế trưng ra bốn tháp pháo nòng kép /38-caliber, 17 pháo phòng không bốn nòng Bofors 40 mm và 65 khẩu pháo đơn Oerlikon 20 mm để phòng ngự ở tầm gần. Với tầm bắn xa 16 km (10 dặm) và tốc độ bắn 15 quả đạn mỗi phút, các khẩu pháo 5 inch có thể bắn được loại đạn VT chết người. Đạn VT còn được gọi là đạn kích nổ tiếp cận, sẽ kích nổ khi nó tiến đến gần máy bay đối phương ở khoảng cách chừng 20 m (70 ft). Các khẩu pháo 5 inch còn có thể ngắm xuống mặt nước, tạo ra các cột nước cao đủ làm rơi những chiếc máy bay bay thấp như những máy bay ném ngư lôi. Các khẩu pháo Bofors 40 mm là một cải tiến lớn so với những khẩu pháo pháo 1,1 inch/cỡ nòng 75 (28 mm) trang bị cho lớp Lexington và lớp Yorktown trước đây.

Lớp Essex cũng sử dụng các thiết bị liên lạc và kỹ thuật tiên tiến. Kiểu radar quét Mark 4 được trang bị nhưng không thể dò theo những máy bay tiến đến gần ở tầm thấp nên được nhanh chóng thay thế bằng kiểu radar Mark 12 được cải tiến. Một màn hình chỉ thị vị trí sơ đồ (PPI) được sử dụng để theo dõi các tàu cho phép một lực lượng nhiều tàu sân bay duy trì được đội hình tốc độ cao vào ban đêm hay khi thời tiết xấu. Công cụ dẫn đường mới có tên gọi "Dead Reckoning Tracer" cũng được trang bị để dẫn đường và theo dõi các tàu mặt biển. Hệ thống nhận diện bạn hay thù (IFF) được sử dụng để nhận ra tàu chiến hay máy bay thù địch, đặc biệt là vào ban đêm hay khi thời tiết xấu. Hệ thống liên lạc VHF (Very High Frequency) bốn kênh cho phép biến đổi kênh như một nỗ lực ngăn chặn khả năng đối phương bắt được tin tức trao đổi.Nó còn cho phép liên lạc đồng thời với các tàu khác và máy bay của cùng lực lượng đặc nhiệm.

Những chiếc Essex "thân dài"

Nhiều cải tiến được thực hiện trong suốt chương trình chế tạo lớp Essex. Số lượng pháo phòng không 20 mm và 40 mm được tăng lên rất nhiều, radar mới và cải tiến được bổ sung, máy phóng nguyên thủy trong sàn chứa máy bay được tháo bỏ, hệ thống thông khí sau đó được thay đổi, chi tiết giáp bảo vệ cũng khác đi, và hàng trăm các thay đổi lớn và nhỏ được đưa ra. Trong thực tế, dưới con mắt của chuyên gia có kinh nghiệm, không có hai chiếc tàu nào trong lớp giống hệt nhau.

Bắt đầu vào tháng 3 năm 1943, một thay đổi đáng kể rõ ràng bên ngoài được áp dụng cho những con tàu đang trong giai đoạn sớm của quá trình chế tạo. Đó là việc tạo dáng lại cho mũi tàu thành hình "mũi cắt", lấy chỗ cho việc bổ sung thêm hai khẩu đội pháo 40 mm bốn nòng, giúp cải thiện việc bảo vệ phòng không phía trước. Mười ba chiếc đã được hoàn tất theo thiết kế này, mà sau đó được gọi là lớp Ticonderoga. Bốn chiếc kiểu này đã hoàn tất trong năm 1944, kịp lúc để gia nhập cùng các tàu sân bay chị em Essex "thân ngắn" tại mặt trận Thái Bình Dương, số còn lại được đưa ra hoạt động giữa đầu năm 1945 và cuối năm 1946. Hải quân Mỹ chưa bao giờ chính thức nêu ra sự khác biệt giữa những chiếc Essex thân ngắn hay thân dài, và các cải tiến và nâng cấp sau chiến tranh đều được áp dụng cho cả hai nhóm như nhau.

Các cải tiến sau chiến tranh

Nhờ có sàn chứa máy bay rộng rãi, và tận dụng phát minh kiểu sàn đáp chéo của Anh Quốc năm 1952, những chiếc Essex dễ dàng chở được các kiểu máy bay chiến đấu phản lực. Số lượng lớn các tàu mới, hợp cùng những tàu sân bay hiện đại lớp Midway lớn hơn, đã duy trì sức mạnh không lực của Hải quân cho đến hết những năm 1940, thời kỳ Chiến tranh Triều Tiên và cả những năm sau đó.

Năm chiếc "thân dài" đã được đặt lườn trong những năm 1946 – 1947, cùng với tất cả những chiếc "thân ngắn". Tám chiếc được giữ lại hoạt động thường trực, hợp cùng với ba chiếc lớp Midway tạo nên cột trụ sức mạnh chiến đấu của Hải quân trong những năm sau chiến tranh. Cho dù sự tiết kiệm chi tiêu quốc phòng của chính phủ Truman đã đưa ba chiếc Essex ngưng hoạt động vào năm 1949, chỉ không lâu sau chúng cũng được đưa ra hoạt động trở lại sau khi Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Cuối cùng, cả mười ba chiếc đều hoạt động thường trực trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

SCB-27

Chiếc Oriskany được hoàn tất vào tháng 9 năm 1950 dưới một thiết kế được cải tiến, và tám chiếc tàu sân bay cũ hơn được cải tạo lại theo thiết kế cải tiến Oriskany 27A trong chương trình SCB-27 trong những năm đầu của thập niên 1950. Sáu chiếc cũ hơn được cải tạo lại theo thiết kế mới hơn 27C như là giai đoạn cuối của chương trình SBC-27. Riêng chiếc Antietam còn có được một sàn đáp thử nghiệm chéo góc 10o5 vào năm 1952.

SCB-125

Sàn đáp chéo góc cải tiến là đặc điểm dễ nhận biết của chương trình cải tạo SCB-125, và được áp dụng đồng thời cho ba chiếc cuối cùng cải tạo theo thiết kế 27C, rồi sau đó cho tất cả các chiếc 27A và 27C ngoại trừ chiếc Lake Champlain. Oriskany được cải tạo kết hợp SCB-27 và SCB-125 cùng một lúc. Shangri-La trở thành chiếc tàu sân bay Hoa Kỳ đầu tiên hoạt động với một sàn đáp chéo góc vào năm 1955.

Chiến tranh Triều Tiên, rồi đến Chiến tranh Lạnh tiếp theo sau, đã yêu cầu đưa ra hoạt động 22 trong tổng số 24 tàu sân bay sau Thế Chiến II, tất cả đều cùng với các liên đội không quân tấn công. Đến năm 1955, bảy chiếc Essex không được cải tạo được đưa ra hoạt động dưới lớp tàu sân bay chống tàu ngầm (CVS) được thành lập vào tháng 8 năm 1953. Khi các siêu hàng không mẫu hạm thuộc lớp Forrestal được đưa ra hoạt động, bảy chiếc Essex được cải tạo 27A được xếp lại lớp CVS để thay thế cho những chiếc ban đầu không được cải tạo. Sáu chiếc cải tiến 27A được gắn các thiết bị chuyên biệt dành cho CVS, bao gồm hệ thống sonar SQS-23 gắn trước mũi. Hai chiếc cải tiến 27C được xếp lại lớp CVS vào năm 1962 và thêm hai chiếc nữa vào năm 1969. Những chiếc không được hiện đại hóa bắt đầu rời khỏi phục vụ thường trực vào cuối những năm 1950. Những chiếc có nâng cấp tiếp tục hoạt động cho đến khi già cũ, và khi số lượng lớn những chiếc siêu hàng không mẫu hạm khiến cho chúng trở nên lạc hậu, từ cuối những năm 1960 đến đầu những năm 1970. Tuy nhiên, một trong những chiếc đầu tiên của kiểu tàu này là chiếc Lexington đã phục vụ cho đến tận năm 1991 như một tàu huấn luyện.

Trong số sáu chiếc Essex thân dài không được hiện đại hóa, ba chiếc được cho ngừng hoạt động trong những năm cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960, và được xếp lại lớp thành những tàu chở máy bay (AVT), phản ảnh khả năng khá hạn chế của chúng cho các máy bay hiện đại có thể hoạt động một cách an toàn. Boxer, Princeton và Valley Forge được xếp lại lớp thành những tàu tấn công đổ bộ có sàn đáp máy bay trực thăng (LPH: Landing Platform Helicopter) dành cho Thủy quân Lục chiến, và tiếp tục hoạt động với sàn đáp thẳng nguyên thủy cho đến khoảng năm 1970. Hai chiếc lạc hậu nhất được đưa về lực lượng dự bị vào giữa những năm 1960, và những chiếc còn lại rời khỏi hạm đội thường trực vào giai đoạn giữa năm 1969 và 1976. Tất cả đều bị tháo dỡ, hầu hết là trong những năm 1970, riêng chiếc Shangri-La tồn tại đến cuối những năm 1980.

Sự tiến hóa của các liên đội máy bay
Ví dụ như trên chiếc Bennington trong giai đoạn 1956-1957, một liên đội máy bay phối thuộc tiêu biểu bao gồm một phi đội cho mỗi loại máy bay sau đây: FJ3 Fury, F2H Banshee, F9F Cougar cùng các kiểu Skyraider AD-6, AD-5N và AD-5W, AJ2 Savage và F9F-8P Cougar trinh sát hình ảnh.

Thời gian từ giữa đến cuối những năm 1960, lực lượng không quân phối thuộc được thay đổi. Oriskany được bố trí hai phi đội F-8J Crusader, ba phi đội A-4E Skyhawk, E-1 Tracer, EKA-3B Skywarrior tiếp dầu, và RF-8G Crusader trinh sát hình ảnh. Đến năm 1970, ba phi đội A-4 được thay thế bằng hai phi đội A-7A Corsair II. Kiểu máy bay tiêm kích F-4 Phantom II được cho là quá nặng để có thể hoạt động an toàn trên những chiếc Essex.

Được trang bị cho tàu sân bay chống tàu ngầm (CVS) thuộc lớp Essex, như chiếc Bennington trong những năm 1960, liên đội máy bay bao gồm hai phi đội S-2F Tracker và một phi đội máy bay trực thăng chống tàu ngầm Sikorsky SH-34 (được thay thế vào năm 1964 bằng kiểu SH-3A Sea King). Việc cảnh báo sớm trên không ban đầu được một kiểu EA-1E Skyraider cải biến đảm trách; sau đó được nâng cấp vào năm 1965 bằng những chiếc E-1 Tracer. Một phi đội A-4B cũng được phối thuộc để hoạt động bảo vệ ban ngày cho những máy bay chống tàu ngầm.

Những chiếc được cải tạo LPH chỉ hoạt động một số ít máy bay trực thăng như UH-34 và CH-46 Sea Knight. Những chiếc LPH đôi khi được sử dụng để chuyên chở máy bay cho tất cả các binh chủng của quân đội Hoa Kỳ. Kiểu máy bay cất cánh thẳng đứng AV-8A được trang bị cho Thủy quân Lục chiến quá trễ để hoạt động thường trực trên những tàu sân bay này. Cũng có thể phóng và thu hồi những chiếc máy bay nhỏ như OV-10 Bronco mà không cần máy phóng và dây hãm, nhưng điều này hiếm khi được cho phép trên những chiếc có sàn đáp thẳng vì những lý do an toàn và cũng để không làm gián đoạn hoạt động của những chiếc máy bay trực thăng.

Chương trình thám hiểm không gian
Nhiều tàu sân bay thuộc lớp Essex đã tham gia vào chương trình thám hiểm không gian có người của Hoa Kỳ như những tàu thu hồi các chuyến bay không và có người lái từ năm 1960 đến năm 1973.

Valley Forge là tàu thu hồi cho chuyến bay không người lái Mercury-Redstone 1A vào ngày 19 tháng 12 năm 1960. Chuyến bay vào không gian đầu tiên của một người Mỹ được thực hiện trên chuyến bay Mercury-Redstone 3, và được thu hồi bởi Lake Champlain vào ngày 5 tháng 5 năm 1961. Randolph thu hồi chuyến bay tiếp theo Mercury-Redstone 4 vào ngày 21 tháng 7 năm 1961, và nó cũng là tàu thu hồi chính cho chuyến bay Mercury-Atlas 6. Chuyến bay có người lái tiếp theo sau Mercury-Atlas 7 được vớt bởi Intrepid vào ngày 24 tháng 5 năm 1962; còn Kearsarge thu hồi hai chuyến bay Mercury cuối cùng: Mercury-Atlas 8 vào ngày 3 tháng 10 năm 1962 và Mercury-Atlas 9 vào ngày 16 tháng 5 năm 1963.

Tiếp nối cho chương trình không gian Mercury, Chương trình Gemini được xúc tiến và những chiếc Essex đã góp phần tham gia. Lake Champlain thu hồi chuyến bay không người lái thứ hai Gemini 2 vào ngày 19 tháng 1 năm 1965; và Intrepid thu hồi chuyến bay có người lái đầu tiên Gemini 3. Wasp vớt đội bay trên chuyến bay Gemini 4 vào ngày 7 tháng 6, vào ngày 29 tháng 8, Lake Champlain vớt Gemini 5 sau tám ngày trong không gian. Vào tháng 12 năm 1965, Wasp lần đầu tiên trong lịch sử thu hồi hai tàu không gian trong vòng hai ngày: Gemini 6A vào ngày 16 và Gemini 7 vào ngày 18 tháng 12, sau chuyến bay gặp gỡ nhau trong không gian. Nó cũng thu hồi Gemini 9A vào ngày 6 tháng 6 năm 1966 và chuyến bay Gemini cuối cùng là Gemini 12 vào ngày 15 tháng 11.

Việc sử dụng thành công tàu sân bay trong việc thu hồi tàu vũ trụ được tiếp nối cho chương trình Apollo. Vào ngày 26 tháng 2 năm 1966, Boxer đã thu hồi khoang chỉ huy của AS-201, chuyến bay thử nghiệm đầu tiên không người lái thử nghiệm khoang chỉ huy của tàu Apollo. Một chuyến bay thử nghiệm khoang chỉ huy khác dưới quỹ đạo, AS-202, được thu hồi vào tháng 8 bởi chiếc Hornet; chính khoang chỉ huy của chuyến bay này hiện đang được trưng bày trên tàu bảo tàng Hornet. Bennington đã thu hồi khoang chỉ huy của Apollo 4, chuyến bay đầu tiên không người lái sử dụng lực đẩy của tên lửa Saturn V, vào ngày 9 tháng 11 năm 1967.

Mười một tháng sau đó, Essex thu hồi các phi hành gia của chiếc Apollo 7, chuyến bay có người đầu tiên trong chương trình Apollo, sau mười một ngày trong quỹ đạo quanh Trái Đất. Yorktown vớt các phi hành gia của chiếc Apollo 8 sau chuyến bay lịch sử vòng quanh Mặt Trăng vào tháng 12 năm 1968; và Princeton vớt các phi hành gia của chuyến bay thứ hai đến Mặt Trăng, Apollo 10, vào tháng 5 năm 1969.

Hornet tái tham gia vào chương trình khi thu hồi các phi hành gia của hai chuyến đổ bộ đầu tiên lên mật trăng: Apollo 11 vào tháng 7  và Apollo 12 vào tháng 11 năm 1969. Những bước đi đầu tiên trên mặt đất sau khi trở về từ Mặt Trăng của các phi hành gia Neil Armstrong, Edwin Aldrin và Mike Collins được đánh dấu trên sàn chứa máy bay trong phần triển lãm chương trình Apollo. Ba chuyến bay kế tiếp sử dụng các tàu đổ bộ tấn công làm nhiệm vụ hỗ trợ; tuy nhiên, Ticonderoga đã vớt các phi hành gia của hai chuyến bay cuối cùng đến Mặt Trăng, Apollo 16 vào tháng 4 và Apollo 17 vào tháng 12 năm 1972.

Trong giai đoạn hậu-Apollo, Ticonderoga một lần nữa đã hoạt động như là tàu thu hồi các phi hành gia của Skylab 2, chuyến bay có người đầu tiên đi đến Skylab, trạm vũ trụ đầu tiên của Hoa Kỳ trong quỹ đạo quanh Trái Đất, vào tháng 6 năm 1973.

Những chiếc còn lại
Bốn tàu chiến thuộc lớp Essex được giữ lại, và được mở cho công chúng tham quan như những tàu bảo tàng:
 Yorktown, tại Patriot's Point, Mount Pleasant, South Carolina
 Intrepid, tại New York City
 Hornet, tại Alameda, California
 Lexington, tại Corpus Christi, Texas.

Cho đến khi tàu bảo tàng Midway mở cửa tại San Diego, mọi chiếc tàu sân bay được bảo tồn tại Mỹ đều là những chiếc thuộc lớp Essex.

Oriskany bị đánh đắm vào năm 2006 để tạo một dãi san hô nhân tạo ngoài khơi Pensacola, Florida.

Lớp tàu sân bay Essex

Chiếc Oriskany được đặt hàng và đặt lườn ban đầu như một tàu thuộc lớp Essex, nhưng được hoàn tất vào năm 1950 như một thiết kế được cải tiến SCB-27A hiện đại hơn.

Chiếc Reprisal (CV-35) được đặt lườn vào tháng 7 năm 1944 tại Xưởng hải quân New York và được hạ thủy vào năm 1945, nhưng bị tháo dỡ sau khi thử nghiệm; và chiếc Iwo Jima (CV-46) được đặt lườn tại xưởng đóng tàu Newport News Shipbuilding vào tháng 1 năm 1945 nhưng bị hủy bỏ vào tháng 8 năm 1945 và được tháo dỡ trên ụ tàu.

Sáu tàu sân bay được vạch kế hoạch cho năm tài chính 1945, nhưng chưa có chiếc nào được đặt tên, đã được phân cho Công ty Thép Bethlehem (CV-50), Xưởng Hải quân New York (CV-51 và CV-52), Xưởng Hải quân Philadelphia (CV-53) và Xưởng Hải quân Norfolk (CV-54 và CV-55). Việc chế tạo chúng bị hủy bỏ vào tháng 3 năm 1945.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng.

Xem thêm
 Các lớp tàu sân bay:
 Lớp Yorktown
 Lớp Midway
 Lớp Forrestal
 Lớp tàu tuần dương Ticonderoga
 Danh sách các tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ

Tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay trong Thế Chiến II
Tàu sân bay trong chiến tranh Triều Tiên
Tàu sân bay trong chiến tranh Việt Nam
Tàu sân bay trong chiến tranh lạnh
Lớp tàu sân bay


title: Sveshtari

text:
Sveshtari (tiếng Bulgaria: Свещари) là một ngôi làng nằm ở huyện Isperih, tỉnh Razgrad, đông bắc Bulgaria. Nằm cách không xa ngôi làng này là Lăng mộ người Thracia ở Sveshtari được phát hiện vào năm 1982, và ngày nay là một phần của khu phức hợp lịch sử và khảo cổ Sboryanovo và Helis, bao gồm Demir Baba Teke, Sboryanovo và Sveshtari. Tính đến năm 2015, ngôi làng có diện tích 22,459 km² và có dân số 629 người.

Lịch sử
Tên cũ của ngôi làng này là Mumjular.

Tham khảo
 статия за гробницата на сайта на Френската гимназия — Варна
 Интервю на вестник Култура с археолога Йордан Стефанов

Đô thị của Razgrad


title: Gebsattel

text:
Gebsattel là một đô thị ở huyện Ansbach bang Bayern nước Đức. Đô thị Gebsattel có diện tích 19,12 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1812 người.

Tham khảo


title: Latiaxis

text:
Latiaxis là một chi ốc biển kích thước trung bình-nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae

Các loài
Các loài trong chi Latiaxis gồm:
 Latiaxis bernardi K. Nicolay, 1984
 Latiaxis hayashii Shikama, 1966
 Latiaxis mawae (Gray in Griffith & Pidgeon, 1834)
 Latiaxis pilsbryi Hirase, 1908

Species mentioned in ITIS
 Latiaxis costatus (Blainville, 1832)</small> - California coralsnail
 Latiaxis dalli (Emerson and D'Attilio, 1963)
 Latiaxis juliae Clench and Aquayo, 1939
 Latiaxis kincaidi Dall, 1919
 Latiaxis mansfieldi (McGinty, 1940)

The Indo-Pacific Molluscan Database also adds the following species with names in current use
 Latiaxis latipinnatus Azuma, 1961

Species from New Zealand
 Latiaxis lischkeanus (Dunker, 1882)

Đồng nghĩa
 Latiaxis armatus G.B. Sowerby III, 1912: đồng nghĩa của Babelomurex armatus (G.B. Sowerby III, 1912)
 Latiaxis babelis (Requien, 1849) and Latiaxis cariniferus (Sowerby G.B. I, 1834) are synonyms for Babelomurex cariniferus (Sowerby, 1834)
 Latiaxis benoiti (Tiberi, 1855): đồng nghĩa của Babelomurex benoiti (Tiberi, 1855)
 Latiaxis cariniferoides Shikama, 1966: đồng nghĩa của Babelomurex cariniferoides (Shikama, 1966)
 Latiaxis cariniferus (Sowerby G.B. I, 1834): đồng nghĩa của Babelomurex cariniferus (Sowerby, 1834)
 Latiaxis castaneocinctus Kosuge, 1980: đồng nghĩa của Babelomurex princeps (Melvill, 1912)
 Latiaxis chiangi Lan, 1982: đồng nghĩa của Coralliophila abnormis (E.A. Smith, 1878)
 Latiaxis couturieri Jousseaume, 1898: đồng nghĩa của Babelomurex couturieri (Jousseaume, 1898)
 Latiaxis echinatus Azuma, 1960: đồng nghĩa của Babelomurex echinatus (Azuma, 1960)
 Latiaxis elstoni Barnard, 1962: đồng nghĩa của Toxiclionella elstoni (Barnard, 1962)
 Latiaxis fearnleyi Emerson & D'Attilio, 1965: đồng nghĩa của Coralliophila fearnleyi (Emerson & D'Attilio, 1965)
 Latiaxis fenestratus Kosuge, 1980: đồng nghĩa của Babelomurex wormaldi (Powell, 1971)
 Latiaxis filiaregis Kurohara, 1959: đồng nghĩa của Hirtomurex filiaregis (Kurohara, 1959)
 Latiaxis fruticosus Kosuge, 1979: đồng nghĩa của Babelomurex fruticosus (Kosuge, 1979)
 Latiaxis gemmatus Shikama, 1966: đồng nghĩa của Babelomurex diadema (A. Adams, 1854)
 Latiaxis helenae Azuma, 1973: đồng nghĩa của Babelomurex fusiformis (Martens, 1902)
 Latiaxis jeanneae D'Attilio & Myers, 1984: đồng nghĩa của Babelomurex spinosus (Hirase, 1908)
 Latiaxis kanamarui Shikama, 1978: đồng nghĩa của Babelomurex indicus (E.A. Smith, 1899)
 Latiaxis kawanishii Kosuge, 1979: đồng nghĩa của Babelomurex kawanishii (Kosuge, 1979)
 Latiaxis kieneri Hidalgo, 1904: đồng nghĩa của Babelomurex indicus (E.A. Smith, 1899)
 Latiaxis kiranus Kuroda, 1959: đồng nghĩa của Babelomurex indicus (E.A. Smith, 1899)
 Latiaxis macutanica Kosuge, 1979: đồng nghĩa của Babelomurex diadema (A. Adams, 1854)
 Latiaxis mamimarumai Kosuge, 1981: đồng nghĩa của Mipus mamimarumai (Kosuge, 1981)
 Latiaxis marumai Habe & Kosuge, 1970: đồng nghĩa của Babelomurex marumai (Habe & Kosuge, 1970)
 Latiaxis mediopacificus Kosuge, 1979: đồng nghĩa của Babelomurex mediopacificus (Kosuge, 1979)
 Latiaxis michikoae Shikama, 1978: đồng nghĩa của Babelomurex indicus (E.A. Smith, 1899)
 Latiaxis multispinosus Shikama, 1966: đồng nghĩa của Babelomurex spinosus (Hirase, 1908)
 Latiaxis nakamigawai Kuroda, 1959: đồng nghĩa của Babelomurex nakamigawai (Kuroda, 1959)
 Latiaxis nakayasui Shikama, 1970: đồng nghĩa của Babelomurex nakayasui (Shikama, 1970)
 Latiaxis princeps: đồng nghĩa của Babelomurex princeps (Melvill, 1912)
 Latiaxis purpuraterminus Kosuge, 1979: đồng nghĩa của Babelomurex purpuraterminus (Kosuge, 1979)
 Latiaxis sallei Jousseaume, 1884: đồng nghĩa của Babelomurex japonicus (Dunker, 1882)
 Latiaxis scobina Kilburn, 1973: đồng nghĩa của Hirtomurex winckworthi (Fulton, 1930)
 Latiaxis sentix (Bayer, 1971): đồng nghĩa của Babelomurex sentix (Bayer, 1971)
 Latiaxis shingomarumai Kosuge, 1981: đồng nghĩa của Babelomurex shingomarumai (Kosuge, 1981)
 Latiaxis sibogae Schepman, 1911: synonym of Pazinotus sibogae (Schepman, 1911)
 Latiaxis spinosus Hirase, 1908: đồng nghĩa của Babelomurex spinosus (Hirase, 1908)
 Latiaxis teramachii Kuroda, 1959: đồng nghĩa của Hirtomurex teramachii (Kuroda, 1959)
 Latiaxis tortilis A. Adams, 1867: đồng nghĩa của Mipus gyratus (Hinds, 1844)
 Latiaxis tortuosus Azuma, 1961: đồng nghĩa của Mipus tortuosus (Azuma, 1961)
 Latiaxis tosanus Hirase, 1908: đồng nghĩa của Babelomurex tosanus (Hirase, 1908)
 Latiaxis translucida Kosuge, 1981: đồng nghĩa của Hirtomurex winckworthi (Fulton, 1930)
 Latiaxis tuberosus Kosuge, 1980: đồng nghĩa của Babelomurex tuberosus (Kosuge, 1980)
 Latiaxis tumidus Kosuge, 1980: đồng nghĩa của Babelomurex tumidus (Kosuge, 1980)
 Latiaxis winckworthi Fulton, 1930: đồng nghĩa của Hirtomurex winckworthi (Fulton, 1930)
 Latiaxis wormaldi Powell, 1971 : đồng nghĩa của Babelomurex wormaldi (Powell, 1971)

Chú thích

Tham khảo
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in châu Âu and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213
 Spencer, H.; Marshall. B. (2009). All Mollusca except Opisthobranchia. In: Gordon, D. (Ed.) (2009). New Zealand Inventory of Biodiversity. Volume One: Kingdom Animalia. 584 pp

Đọc thêm
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Muricidae


title: La Plaine-sur-Mer

text:
La Plaine-sur-Mer là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 0-38 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 3474 người.

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Pachybrachis freidbergi

text:
Pachybrachis freidbergi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin in Lopatin & Konstantinov miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Saint-Julien-le-Pèlerin

text:
Saint-Julien-le-Pèlerin  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjulienlepelerin


title: Helius mouensis

text:
Helius mouensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Ferb Fletcher

text:
Ferbs "Ferb" Fletcher là 1 nhân vật chính của bộ phim hoạt hình nhiều tập Phineas and Ferb. Đây là một seri phim hoạt hình của hãng Walt Disney Pictures kể về hai anh em Phineas và Ferb có những sáng chế và phát minh độc đáo trong những ngày hè. Bộ phim bắt đầu được công chiếu trên toàn thế giới từ ngày 1 tháng 2 năm 2008. Cậu được lồng tiếng bởi diễn viên, đạo diễn người Anh Thomas Brodie-Sangster, trừ những bài hát thì được lồng tiếng bởi diễn viên Danny Jacod.

Giới thiệu
Ferb là con riêng của bố Lawrence Fletcher, một nhà khảo cổ học. Cậu cùng bố đến Mỹ gia nhập với gia đình bà Linda, Phineas Flynn và Candace Flynn. Cậu đến từ Anh Quốc. Cậu là một cậu bé thông minh nhưng rất ít nói. Thường trong những kế hoạch của hai anh em, Ferb phụ trách phần thi công và tỏ ra rất thành thạo trong công việc. Cậu và Phineas luôn hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau. Cậu thích Vanessa Doofenshmirtz, con gái của Tiến sĩ Heinz Doofenshmirtz. Cậu rất ít nói và giúp Phineas Flynn trong nhiều việc.

Đặc biệt
Cậu là người luôn khao khát chiếm lấy trái tim Vanessa (con gái của Tiến sĩ Heinz Doofenshmirtz), nên cậu được cho là người tình tương lai của Vanessa. Trong một số tập phim, Vanessa hẹn hò với Monty Monogram (con trai của Francis Monogram-chủ tịch của O.W.C.A). Tuy nhiên, trong tập phim Act your age, cậu và Vanessa trở thành 1 cặp và hẹn hò. Nhưng theo một số nguồn tin bị lộ ra ngoài từ tác giả, thì các blogger và twitter của Hoa Kỳ và nhiều nước lại cho rằng trước đó tác giả đã để ngỏ cậu yêu thầm một cô bé thuộc nhóm bên Lò Sưởi của Isabella, nhưng không rõ tên (song theo tiết lộ có thể đó là Gretchen), có lẽ là do chịu ảnh hưởng của phim Hey Arnold! (mối tình của Gerald Martin Johanssen và Phoebe Heyerdahl) và The Doraemons (mối tình giữa Dora-the-Kid và Dorami), một đối thủ sừng sỏ của nhóm Bên Lò Sưởi. Cả hai đều có điểm chung là những người mà Kid và Gerald yêu thầm đều khá thông minh như Gretchen. Nhưng thông tin chưa được kiểm chứng đầy đủ vì chuyện này.

Tham khảo

Ferb tại Phineas and Ferb wiki Tiếng Việt

Nhân vật hoạt hình
Nhân vật trong Phineas and Ferb
Nhạc sĩ giả tưởng


title: Nhập thành (định hướng)

text:
Nhập thành là một nước đi đặc biệt trong trò chơi cờ vua, trong đó vua và một trong hai quân xe tham gia vào việc di chuyển. Khi nhập thành vua di chuyển 2 qua 2 ô về phía quân xe tham gia nhập thành, và sau đó di chuyển quân xe tới ô mà quân vua vừa di chuyển qua sao cho nó nằm ngay bên cạnh quân vua.
 Nhập thành: Theo nghĩa cổ là một quá trình mà một đoàn người hay một đoàn quân tiến vào trong một thành trì bởi việc giao chiến hoặc bởi việc nghinh đón chính thức của người bên trong thành.


title: Rhabdocosma dolini

text:
Rhabdocosma dolini là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở Madagascar.

Sải cánh dài khoảng 16 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Two New Species Of Yponomeutoid Moths (Lepidoptera, Yponomeutidae, Plutellidae) From Madagascar

Rhabdocosma
Động vật được mô tả năm 2001


title: Hoàng Anh Tuấn (đạo diễn)

text:
Hoàng Anh Tuấn (7 tháng 5 năm 1932 – 1 tháng 9 năm 2006) là một nhà đạo diễn, nhà văn người Việt.

Tiểu sử
Hoàng Anh Tuấn sinh ra tại Hà Nội. Năm 17 tuổi ông du học sang Pháp đến năm 1958 thì về lại Việt Nam sau khi tốt nghiệp trường điện ảnh IDHEC (viết tắt tiếng Pháp: L'Institut des hautes études cinématographiques) ở Paris. Ông là một trong số ít các đạo diễn của được đào tạo bài bản trong giai đoạn này.

Ông đóng góp nhiều bài vở cho các báo chí ở Sài Gòn. Năm 1965 ông được bổ nhiệm làm Quản đốc Đài Phát thanh Đà Lạt. Tên tuổi của ông gắn liền với ngành điện ảnh trong vai trò đạo diễn. Bốn cuốn phim có sự đóng góp của ông là:
Hai chuyến xe hoa (1961) dựa trên tiểu thuyết Hai chuyến xe hoa của Nguyễn Bính Thinh và tuồng cải lương của Thái Thụy Phong; hai diễn viên chính trong phim là Thanh Nga và Thành Được.
Ngàn năm mây bay (1963), dựa theo tiểu thuyết của Văn Quang, hãng Thái Lai sản xuất với các diễn viên Lê Quỳnh, Bích Sơn, Bích Thủy, Phạm Huấn
Nước mắt đêm xuân với các diễn viên Mai Trường, Nguyễn Long, Lệ Quyên và Khánh Ly
Xa lộ không đèn (1972) với các diễn viên Thanh Nga, Hoài Trung, Trang Thanh Lan, Năm Châu
Sau năm 1975 ông bị bắt đi cải tạo đến năm 1979 thì được phép xuất cảnh sang Pháp. Năm 1981 ông sang định cư ở Hoa Kỳ rồi mất ở San Jose, California.

Tác phẩm
Ly nước lọc - kịch nói
Hà Nội 48 - kịch nói
Về Provins - tập thơ
Yêu em, Hà Nội - tập thơ
"Mưa Sài Gòn, mưa Hà Nội" - nhạc soạn cùng với Phạm Đình Chương
Mưa lạnh hoàng hôn - nhạc, đồng sáng tác với Tuấn Khanh, Đức Hưng, Mai Trường, Thương Hoài Nguyên và Nguyễn Long

Gia đình
Trong thời gian Hoàng Anh Tuấn du học tại Pháp, ông đã kết hôn với bà Ngô Thị Liên và có 6 người con: Hoàng Hôn Thắm, Hoàng Ánh Thép, Hoàng Thu Thuyền, Hoàng Hương Thao, Hoàng Mạc Tiên, và Hoàng Thái Trang. Con gái út Hoàng Thái Trang kết hôn với Trần Văn Học, con trai của cố thi sĩ Nguyên Sa. Về sau ông chung sống với bà Khương Thị Phương Trâm.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vĩnh biệt Hoàng Anh Tuấn
"Yêu em, Hà Nội" và Hoàng Anh Tuấn
Chân dung Hoàng Anh Tuấn

Người Mỹ gốc Việt
Người Hà Nội
Nhà thơ Việt Nam
Nhà viết kịch Việt Nam
Đạo diễn điện ảnh Việt Nam
Nhà biên kịch điện ảnh Việt Nam


title: Tephrialia

text:
Tephrialia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Hội nghị Diên Hồng

text:
Hội nghị Diên Hồng là hội nghị được tổ chức năm 1284 tại kinh thành Thăng Long do Thượng hoàng Trần Thánh Tông triệu họp các bô lão trong cả nước về trước thềm điện Diên Hồng để trưng cầu dân ý, hỏi về chủ trương hòa hay đánh khi quân Nguyên Mông sang xâm lược Việt Nam lần thứ 2.

Bối cảnh
Hội nghị diễn ra sau khi đế quốc Nguyên vừa tiêu diệt Nam Tống và đang ráo riết chuẩn bị chinh phạt Đại Việt. Hốt Tất Liệt, hoàng đế Đại Nguyên, đã nhiều lần ra yêu sách đòi các vua Trần sang chầu, nhưng đều bị cự tuyệt.

Trước khi Hội nghị bắt đầu, nhà Trần thăm dò và biết được quân Nguyên huy động một lực lượng rất lớn. Đại Việt sử ký toàn thư ghi: số quân nhà Nguyên điều là 50 vạn từ phương Bắc tràn xuống; kết hợp với cả gần 10 vạn quân của Toa Đô từ phía Nam (Champa) đánh lên; tin rằng với sức mạnh như vậy sẽ nhanh chóng bóp nát nước Đại Việt. Đối phó với đạo quân hùng mạnh như vậy, nhà Trần khôn khéo triệu tập hội nghị - đầu tiên là Bình Than (1282) bàn về chiến lược đánh giặc của tướng soái và quân nhà Trần.Ý thức được rằng, muốn chiến thắng được đội quân khổng lồ của nhà Nguyên, cần có sự tham gia của nhân dân.

Diễn biến Hội nghị
Tham dự hội nghị này là các vị bô lão, đại diện cho nhân dân cả nước. Thượng hoàng đích thân ban yến và hỏi các vị bô lão là nên đánh hay nên hòa. Một đời thân phận thấp hèn, tay bùn chân lấm, nay bỗng dưng được triều đình mời vào tận hoàng cung để bàn quốc gia đại sự, tinh thần của các vị bô lão phấn chấn khác thường.

Đại Việt sử ký toàn thư, bản kỷ toàn thư quyển 5:
Thượng hoàng triệu phụ lão trong nước họp ở thềm điện Diên Hồng, ban yến và hỏi kế đánh giặc. Các phụ lão đều nói "đánh", muôn người cùng hô một tiếng, như bật ra từ một cửa miệng. Hội nghị Diên Hồng được xem như hội nghị dân chủ đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Các bô lão có thể coi là những đại biểu của dân. Sau hội nghị, chính các phụ lão là những người truyền đạt lại chủ trương của chính quyền đến người dân.

Mục đích
Thứ nhất, hội nghị này sẽ có tác dụng thăm dò, đo lường mức độ căm phẫn của nhân dân đối với kẻ thù, mức độ nhân dân ủng hộ chính quyền, từ đó đánh giá được nội lực trước khi vạch ra chiến lược chiến tranh.

Thứ hai, hội nghị này là một động thái thể hiện sự tôn trọng của triều đình đối với các bô lão - vốn được hưởng cái gọi là "lão quyền" trong xã hội Việt Nam cổ truyền. Hội nghị này có tác dụng đoàn kết các sắc dân, củng cố mối quan hệ nhân dân - chính quyền. Mặc dầu địa vị người dân lúc đó rất thấp nhưng tài lực cho cuộc chiến thì nhà vua vẫn phải dựa vào họ.

Thứ ba, hội nghị này sẽ làm cho hoạt động của chính quyền trở nên minh bạch hơn, tạo niềm tin cao hơn cho người dân; gầy dựng sự chính danh cho chính quyền khi quyết định cuộc chiến. Nếu giữa chừng của cuộc chiến có điều gì bất lợi, thì hội nghị này ngay từ đầu đã loại bỏ sự đổ lỗi từ phía xã hội cho chính quyền.

Thứ tư, chính quyền đã biết sử dụng bô lão là tầng lớp có ảnh hưởng lớn nhất trong xã hội làm người tuyên truyền phổ biến đường lối của tầng lớp cầm quyền. Các bô lão khi đã "đả thông tư tưởng" thì trở thành những người tuyên truyền tự nguyện cho nhà nước, góp phần tạo ra sự đồng thuận cao trong xã hội.

Như vậy, trưng cầu dân ý với tư cách là quyền của người dân thì chưa hề xuất hiện trong lịch sử Việt Nam, nhưng bốn chức năng chính trị nêu trên của trưng cầu dân ý đã được vua Trần khéo léo sử dụng từ thế kỷ 13.

Bên cạnh góc độ quyền của người dân - một thiết chế bảo đảm dân chủ, thì đứng về phía những người cầm quyền, trưng cầu dân ý rất có lợi cho chính quyền, sẽ là công cụ để nắm lòng dân, củng cố sự cầm quyền.

Nhận xét
Nhà sử học Ngô Sĩ Liên viết trong Đại Việt sử ký toàn thư, bản kỷ toàn thư quyển 5:

"Giặc Hồ vào cướp nước là nạn lớn nhất của đất nước. Hai vua hiệp mưu, bầy tôi họp bàn há lại không có kế sách gì chống giặc mà phải đợi đến ban yến hỏi kế ở các phụ lão hay sao? Là vì Thánh Tông muốn làm thế để xét lòng thành ủng hộ của dân chúng, để dân chúng nghe theo lời dụ hỏi mà cảm kích hăng hái lên thôi. Đó là giữ được cái nghĩa người xưa nuôi người già để xin lời hay vậy."

Hai chữ Diên Hồng đã trở thành biểu trưng cho ý chí thống nhất của một dân tộc, thể hiện sự đồng lòng nhất trí giữa nhà nước với người dân trong mối quan hệ vua-tôi, trên-dưới… Hội nghị Diên Hồng cũng mang ý nghĩa như một nguyên lý tạo nên sức mạnh dân tộc trước những thử thách của lịch sử và trong chừng mực nào đó cũng biểu hiện nhân tố cận dân, thân dân như một giá trị truyền thống mang ý niệm "dân chủ" sau này được xác lập trong thời kỳ lịch sử cận và hiện đại

Liên hệ hiện tại
"Diên Hồng" đã được đặt tên cho phòng họp chính của toàn thể đại biểu Quốc hội tại các kỳ họp thường niên trong Tòa nhà Quốc hội mới. Bên cạnh đó, "Tân Trào" cũng được đặt tên cho phòng họp của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Xem thêm
Hội nghị Bình Than
Trần Hưng Đạo
Nhà Trần
Kháng chiến chống Nguyên Mông

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lịch sử Việt Nam thời Trần
Năm 1284


title: Nữ hoàng trạm xăng

text:
Nữ hoàng trạm xăng (tiếng Nga: Королева бензоколонки) là một bộ phim hài - ca nhạc rất nổi tiếng của hãng phim Dovzhenko, trình chiếu lần đầu năm 1963.

Lịch sử
Bộ phim có nội dung trong sáng, hài hước nhẹ nhàng, không phô trương cầu kỳ mà tương đối giản dị, ẩn chứa những thông điệp nhân văn sâu sắc về cuộc sống.

Nội dung
Lyudmila đi thi tuyển phát thanh viên trên truyền hình, nhưng cô không thể vượt qua được kỳ thi vì có vấn đề về giọng nói. Cô luôn mơ ước được làm tiếp viên hàng không trên máy bay TU-104 nhưng chưa có cơ hội. Bây giờ, cô đang chuẩn bị tham gia một nhóm múa ballet trên băng.

Tuy nhiên, ở sân băng lại đang thiếu đá, bởi thế, việc tập luyện phải tạm ngưng. Lyudmila tạm thời được sắp xếp làm việc bán thời gian ở một trạm xăng.

Mặc dầu, những công việc ở trạm xăng không phải lúc nào cũng sẵn có cho những nhân công thử việc, nhưng mọi người vẫn vui vẻ sắp xếp nhanh chóng cho Lyudmila một công việc, điều đó không chỉ để cô học hỏi được những kỹ năng mới mà còn để thay đổi các hình thức làm việc ở đây.

Sản xuất
 Âm nhạc: Yevgeny Zubtsov
 Dựng phim: Mikhail Ivanov, Aleksandr Pishchikov
 Thiết kế sản xuất: Aleksandr Kudrya
 Phục trang: A.Chepurko

Tham khảo

 Dowload và xem phim trực tuyến trên Website Arjlover
 WikiQuote
 Thông tin trên Website KinoRos
 Thông tin trên Website Kino-Teatr

Phim của Dovzhenko Film Studios
Phim Liên Xô
Phim hài Liên Xô
Phim Ukraina
Phim hài Ukraina
Phim ca nhạc
Phim năm 1961


title: Polasara

text:
Polasara là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Ganjam thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Địa lý
Polasara có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 66 mét (216 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Polasara có dân số 19.566 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Polasara có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Polasara, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Epicyme

text:
Epicyme là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Các loài trong chi này bao gồm:
 Epicyme rubropunctaria (Doubleday, 1843)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
Epicyme at funet

Asthenini
Bướm đêm Úc
Bướm đêm New Zealand


title: Razan Zaitouneh

text:
Razan Zaitouneh (; sinh ngày 29.4.1977) là nữ luật sư, nhà hoạt động nhân quyền người Syria đã đoạt Giải thưởng Sakharov năm 2011.

Hoạt động
Razan Zeitouneh đã tích cực hoạt động góp phần vào cuộc Nổi dậy ở Syria 2011, và đã phải trốn lánh sau khi bị chính phủ Syria cáo buộc là làm gián điệp cho nước ngoài. Chồng của chị đã bị chính quyền Syria bắt giam.

Giải thưởng
2011: Giải Anna Politkovskaya của tổ chức Reach All Women in War.
2011: Giải thưởng Sakharov năm 2011 của Nghị viện châu Âu (cùng với 4 nhà hoạt động châu Phi khác).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Profile at Huffington Post

Sinh năm 1977
Nhân vật còn sống
Nữ giới Syria
Nhà hoạt động nhân quyền
Người đoạt giải Sakharov
Người mất tích


title: Caumont-l'Éventé

text:
Caumont-l'Éventé là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Caumontlevente


title: Euphylidorea siouana

text:
Euphylidorea siouana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Euphylidorea
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Các nhóm Lòng chảo

text:
Các nhóm Lòng chảo là thuật ngữ để chỉ 9 đơn vị phân chia nhỏ hơn và không chính thức của niên đại địa chất của Mặt Trăng thời kỳ kỷ Tiền Nectaris.

Định nghĩa
Động cơ thúc đẩy của việc tạo ra các đơn vị phân chia nhỏ của đại Nhóm Lòng chảo là việc xếp đặt 30 thung lũng va chạm Tiền Nectar thành 9 nhóm niên đại tương đối. Niên đại tương đối của lòng chảo đầu tiên trong mỗi nhóm dựa trên mật độ của hố và các quan hệ chồng chập, trong khi các lòng chảo khác được đưa vào dựa trên các lớp đất đá yếu hơn. Nhóm lòng chảo 1 không có niên đại chính thức cho lớp đáy của nó, và ranh giới giữa nhóm lòng chảo 9 và kỷ Nectaris được xác định bằng sự hình thành của lòng chảo va chạm Nectaris.

Niên đại của lòng chảo Nectaris ở một mức độ nào đó là gây bất đồng, với con số thường xuyên được trích dẫn đưa ra giá trị 3,92 tỷ năm (Ga), hay không thường xuyên được trích dẫn là 3,85 Ga. Tuy nhiên, gần đây người ta cho rằng lòng chảo Nectaris trên thực tế có thể cổ hơn nhiều và có lẽ đã được hình thành vào khoảng 4,1 Ga. Các nhóm lòng chảo không được sử dụng như là các thời kỳ địa chất tại bất kỳ bản đồ địa chất Mặt Trăng nào của Cục trắc đạc địa chất Hoa Kỳ (USGS). Các nhóm lòng chảo 1-9 và đại Cryptic (không chính thức) sớm hơn hợp thành kỷ Tiền Nectaris.

Quan hệ với niên đại địa chất Trái Đất
Do có rất ít hoặc không có chứng cứ địa chất trên Trái Đất tồn tại trong thời gian kéo dài qua kỷ tiền Nectaris trên Mặt Trăng, nên kỷ Tiền Nectaris đã được sử dụng như là chỉ dẫn của ít nhất là một công trình khoa học đáng chú ý để phân chia liên đại Hỏa Thành (không chính thức) trên Trái Đất. Cụ thể là đôi khi người ta cũng tìm thấy là liên đại Hỏa Thành được phân chia ra thành đại Cryptic và các nhóm Lòng chảo 1-9, kỷ Nectaris và kỷ Imbrium Sớm.

Xem thêm
 Đại Cryptic
 Niên đại địa chất (của Trái Đất)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trong CSDL của www.stratigraphy.org

Các nhóm Lòng chảo
Niên đại địa chất Mặt Trăng


title: Vệ Thước

text:
Vệ Thước (, 272 – 349), tự Mậu Y (茂猗), hiệu Hòa Nam (和南), nhưng thông thường được gọi là Vệ phu nhân (衛夫人), là một nữ thư pháp gia có tiếng thời Đông Tấn, người đã lập ra các quy tắc cho khải thư.

Học trò nổi tiếng nhất của bà là Vương Hi Chi, một trong những thư pháp gia vĩ đại nhất văn hóa Trung Hoa.

Tiểu sử
Sinh ra tại An Ấp, Hà Đông (ngày nay là huyện Hạ tỉnh Sơn Tây), Vệ Thước là con gái của Vệ Triển (衛展), em gái của Vệ Hằng (衛恆). Tộc tổ Vệ Quán, làm quan đến Tư không của Tây Tấn, Lục thượng thư sự, cùng Tác Dĩnh (索靖) oàn thiện lới viết chữ thảo thư, gọi là "Nhất đài nhị Diệu" (一台二妙).

Thiếu thời, bà là học trò của Chung Do. Tuy nhiên, kiểu viết chữ của Vệ Thước hẹp hơn so với kiểu viết chữ rộng của Chung Do. Tác phẩm "Bút trận đồ" (筆陣圖) của bà mô tả Thất thế (七勢) và sau này đã trở thành Vĩnh tự bát pháp (永字八法) nổi tiếng. Khi trưởng thành, Vệ Thước lấy Lý Củ (李矩), Thứ sử Đinh Châu. Vệ Thước và Lý Củ sinh ra Lý Sung (李充), cũng là một thư pháp gia và từng đảm nhận chức vụ Trung thư thị lang (中書侍郎).

Tác phẩm
Các tác phẩm nổi tiếng của bà bao gồm:
 Danh cơ thiếp (名姬帖).
 Vệ thị Hòa Nam thiếp (衛氏和南帖).

Người thời nhà Tống là Trần Tư (陈思), dẫn lại đánh giá của người đời Đường về thư pháp của bà:"Như cắm hoa vũ nữ, lên xuống mỹ dung; lại như mỹ nữ lên đài, tiên nga lộng ảnh, hồng liên ánh thủy, bích chiểu phù hà".

Ghi chú

Sinh năm 272
Mất năm 349
Nhà thư pháp Trung Quốc
Tài nữ Trung Hoa
Người nhà Tấn


title: Mantidactylus pauliani

text:
Mantidactylus pauliani là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Vences, M. & Nussbaum, R. 2004. Mantidactylus pauliani. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Vermicularia radicula

text:
Vermicularia radicula, tên tiếng Anh: northern wormsnail, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 61 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 5.5 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 18 m.

Chú thích

Tham khảo

Vermicularia


title: Căm xe

text:
Căm xe hay cẩm xe có danh pháp khoa học là Xylia xylocarpa, là cây gỗ lớn, cao trên 30 m, đường kính có thể tới 1,2 m. Thân tròn thẳng, có bạnh vè lớn, lúc nhỏ cây thường cong queo. Vỏ màu nâu vàng hoặc xám đỏ. Lá kép lông chim 2 lần, có 1 đôi cuống cấp 2. Hoa nhỏ lưỡng tính, hoa tự hình cầu. Tràng hoa màu vàng, hợp gốc, cánh tràng hình dải. quả đậu hóa gỗ, hình lưỡi liềm. Khi chín tự nứt. Hệ rễ phát triển từ lúc cây còn nhỏ.

Cây phân bổ chủ yếu ở miền trung trở vào.
Gỗ cứng và chắc, ở Việt Nam được xếp vào nhóm II trong bảng phân loại gỗ được xem như gỗ lim ở phía Bắc. Có giác lõi phân biệt, giác màu trắng vàng nhạt, dày, lõi màu đỏ thẫm hơi có vân, thớ gỗ mịn, nặng, tỷ trọng 1,15 (15% nước).

Sinh thái học
Cây sinh trưởng chậm, rụng lá về mùa khô. Cây ưa sáng, phân bố chủ yếu trong rừng kín thường xanh hoặc nửa rụng lá, đặc biệt là rất nhiều ở rừng khộp như vùng Buôn Đôn, Ea Súp của Đắk Lắk.

Do có đặc tính là bị sâu bộng và chết đứng khi đến một tuổi nào đó nên cây thường không lớn lắm, chỉ có đường kính phổ biến 50 cm trở xuống.

Công dụng
Cho gỗ tốt, rất bền, không bị mối mọt, chịu được mưa nắng, dùng đóng đồ mộc cao cấp, đóng tàu đi biển, làm tà vẹt và trong xây dựng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

X
Thực vật Thái Lan
Thực vật Ấn Độ


title: Carabus irregularis

text:
Carabus irregularis là một loài bọ cánh cứng đặc hữu của châu Âu, nơi nó được quan sát thấy ở Áo, Bỉ, Bosna và Hercegovina, Croatia, Cộng hòa Séc, lục địa Pháp, Đức, Hungary, lục địa Ý, Liechtenstein, Luxembourg, Ba Lan, România, Slovakia, Slovenia, Thụy Sĩ, Ukraina và Nam Tư.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Carabus irregularis on Fauna Europaea
 Carabus (Platycarabus) irregularis on zin.ru

Động vật được mô tả năm 1792
irregularis
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Học bổng Gates Cambridge

text:
Học bổng Gates Cambridge được thành lập vào tháng 10 năm 2000 với số tiền 210 triệu USD từ quỹ Bill & Melinda Gates dành cho những học sinh có thành tích học tập nổi bật từ khắp nơi trên thế giới ngoại trừ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Đây là một trong số ít những học bổng danh giá và cạnh tranh nhất trên thế giới. Theo như lời giới thiệu của ông Gordon Johnson, người phụ trách Gates Cambridge Trust, mục đích của học bổng này là tạo cơ hội để các sinh viên đến từ nước ngoài có thể theo học sau đại học (thạc sĩ hay tiến sĩ) tại Đại học Cambridge. Người được nhận học bổng được hỗ trợ toàn bộ học phí, sinh hoạt và được phép sử dụng tiền trợ cấp cho các hoạt động có liên quan đến việc nghiên cứu học tập. Những sinh viên đầu tiên nhận được học bổng đến Cambridge vào tháng 10 năm 2001.

Mục đích
Tổ chức Bill & Melinda Gates Foundation hi vọng sẽ tạo ra một mạng lưới những nhà lãnh đạo tương lai từ khắp nơi trên thế giới. Những con người đó hứa hẹn sẽ mang lại một cái nhìn mới cho thế giới và cải thiện cuộc sống của người dân đất nước họ. Họ được dự đoán là sẽ trở thành những nhà lãnh đạo góp phần giải quyết những vấn đề mang tính toàn cầu như y tế, luật pháp, công nghệ và giáo dục- những lĩnh vực mà tổ chức vô cùng quan tâm.

Suất học bổng
Khoảng 100 sinh viên được chọn mỗi năm, và khoảng 230 sinh viên đang học tại Đại học Cambridge với học bổng Gates Cambridge. Trong số 100 sinh viên được chọn từ khắp nơi trên thế giới, 40% là sinh viên người Mỹ, 20%-30% là sinh viên châu Âu, còn lại là dành cho các nước khác.

Tiêu chuẩn
Trí tuệ phải đặc biệt ưu tú
Có thành tích đặc biệt xuất sắc suốt các năm học phổ thông cũng như ở bậc đại học.
Có tư chất của một nhà lãnh đạo trong tương lai có thể góp phần làm thay đổi bộ mặt thế giới, làm cho thế giới tốt đẹp hơn.
Có mong muốn cống hiến cho xã hội bằng những công trình nghiên cứu hay thành tích cụ thể.

Tính cạnh tranh
Học bổng Gates Cambridge khác những học bổng khác như Học bổng Rhodes, Học bổng Marshall hay Giải thưởng Fullbright ở điểm là học bổng này được trao cho những người đã được nhận vào Đại học Cambridge. Do đó việc đầu tiên mà sinh viên cần phải có là sự cho phép từ một trong những khoa ở Đại học Cambridge. Việc được nhận sự cho phép ở Cambridge không đảm bảo một suất học bổng Gates Cambridge bởi vì quá trình cạnh tranh sau đó còn quyết liệt hơn để tranh giành 100 suất học bổng này. Đây gần như là học bổng toàn phần duy nhất để sinh viên nước ngoài theo học ở Đại học Cambridge.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Học bổng Gates Cambridge
  Trang web chính thức
  Mẫu đơn xin học bổng
  Chi tiết về các khóa sau đại học và về chương trình học bổng

Gates Cambridge
Đại học Cambridge
Bill Gates
Học bổng Hoa Kỳ


title: Pseudapis schubotzi

text:
Pseudapis schubotzi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1911


title: Vụ tấn công Na Uy 2011

text:
Vụ tấn công Na Uy năm 2011 là các cuộc tấn công khủng bố được phối hợp nhằm tấn công chính phủ, một trại hè chính trị và thường dân ở Na Uy vào thứ Sáu, 22 tháng 7 năm 2011. Vụ đầu tiên là một vụ nổ bom ở Regjeringskvartalet, trụ sở của chính phủ tại Oslo, khoảng 15h26, bên ngoài văn phòng của Thủ tướng Jens Stoltenberg và các tòa nhà chính phủ khác. Vụ đánh bom đã giết chết tám người và làm bị thương nhiều người khác. Vụ tấn công thứ hai xảy ra khoảng hai giờ sau đó tại một trại thanh thiếu niên được tổ chức bởi tổ chức thanh thiếu niên (AUF) của Công đảng Na Uy tại hòn đảo Utøya trong Tyrifjorden, Buskerud. Ít nhất một tay súng vũ trang cải trang như là một cảnh sát nổ súng tại điểm cắm trại, giết chết 69 người tham dự.

Cảnh sát đã bắt giữ Anders Behring Breivik, một người đàn ông Na Uy, 32 tuổi vì đã bắn chết người tại Utøya sau đó buộc tội anh ta cả hai vụ tấn công trên.

Liên minh châu Âu (EU), NATO và một số nước trên thế giới bày tỏ sự ủng hộ của họ đối với Na Uy và lên án các cuộc tấn công.
Mỹ đã lên án "những hành động bạo lực hèn hạ" tại Oslo, trong khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy nói ông "bị sốc nặng bởi những hành động hèn nhát này".

Tham khảo

Na Uy năm 2011


title: Djigoue

text:
Djigoue là một tổng thuộc tỉnh Poni ở phía nam Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Djigoue. Dân số năm 2006 là 20388 người.

Các thị xã và làng xã
Babrora, Badora, Bawe-Bininbom, Bawe-Dara, Birira, Bourio-Gan, Djatakoro, Dompo, Donkua (Namyare), Filakora, Gongomboulo, Helintira, Kaleboukoura, Kankongno, Kankongo, Mampoura, Moulepo, Nahinena, N'donhira, Pokamboulo, Sarmassi-Gan, Sarmassi-Lobi, Terpo, Tiebon (Dimbo) và Tiwera.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Poni


title: Barge

text:
Barge là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 50 km về phía tây nam của Torino và khoảng 45 km về phía tây bắc của Cuneo.

Barge giáp các đô thị: Bagnolo Piemonte, Cardè, Cavour, Envie, Ostana, Paesana, Revello, Sanfrontvà Villafranca Piemonte.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Vepris

text:
Vepris là một chi thực vật trong họ Rutaceae, có khoảng 80 loài, sống chủ yếu ở vùng nhiệt đới châu Phi (gồm cả Madagascar, Zanzibar, quần đảo Mascarene) cũng như bán đảo Ả Rập và Ấn Độ.

Loài
(Danh sách này chưa đầy đủ):
 Vepris ampody  H.Perr. (Kan-Fan et al.,1970)
 Vepris allenii Verdoorn
 Vepris arushensis Kokwaro
 Vepris bali Cheek, Gosline and Onana
 Vepris bilocularis  (Wight et Arn.) Engl.
 Vepris borenensis (M.G.Gilbert) W.Mziray
 Vepris dainellii  (Pic. Serm.) Kokwaro
 Vepris elliotii  (Radlk.)
 Vepris fitoravina  H.Perr.
 Vepris glandulosa (Hoyle & Leakey) Kokwaro
 Vepris glomerata  (F.Hoff.) Engl.
 Vepris heterophylla (Engl.) Letouzey
 Vepris lanceolata (Lam.) G.Don
 Vepris leandriana  H.Perr.
 Vepris louisii
 Vepris macrophylla  (Baker)
 Vepris madagascarica  (Baill.) H.Perr.
 Vepris mandangoa Lisowski
 Vepris pilosa  (Baker)
 Vepris punctata  (I.Verd.)
 Vepris samburuensis Kokwaro
 Vepris sansibarensis (Engl.) W. Mziray
 Vepris sclerophylla  H.Perr.
 Vepris stolzii  I.Verd.
 Vepris trifoliolata (Engl.) Mziray
 Vepris uguenensis  Engl.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vepris


title: Ostra

text:
Ostra là một đô thị ở vùng Marche, miền trung Italia, gần Ostra Vetere, về phía đông nam của Senigallia.

Tên gốc là Montalboddo, đến năm 1881 được đổi thành Ostra, giống như thành phố La Mã cổ đại nằm gần thị xã Ostra ngày nay.

Ostra nằm trên một ngọn đồi trên thung lũng sông Misa, cách bờ biển Adriatic 14 km

Đô thị kết nghĩa
  Markt Schwaben, Đức

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ancona


title: Sân bay quốc tế Hamilton

text:
Sân bay quốc tế Hamilton (mã sân bay IATA: HLZ, mã sân bay ICAO: NZHN) là một sân bay quốc tế tọa lạc ở vùng Waikato New Zealand. Sân bay cách trung tâm thành phố km. Sân bay quốc tế Hamilton có đường băng.

Hãng hàng không và tuyến bay
Sân bay này hiện đang phục vụ nhiều loại máy bay khác nhau, từ máy bay cánh quạt nhỏ như ATR 72. Sân bay có thể phục vụ các loại máy bay cỡ vừa như Boeing 737, Boeing 757 và Airbus A320. Chiếc máy bay lớn nhất được phép hạ cánh tại Hamilton là 150-250 chỗ ngồi máy bay Boeing 767 và Airbus A300. Kế hoạch để tăng chiều dài đường băng từ 2195m đến 3000m để thu hút máy bay lớn hơn và bắt đầu các chuyến bay trong khu vực châu Á, đã được xem xét. [

Sân bay này hoạt động 24 giờ một ngày, bảy ngày một tuần.
Tháng 8 năm 2011: Phê duyệt đã được có Hamilton sân bay quốc tế mức độ đường băng của nó lên đến 3.000 mét.

Tham khảo

Sân bay New Zealand
Hamilton


title: Acid nucleic

text:
thumb|So sánh hai acid nucleic chủ yếu: RNA (bên trái) và DNA (bên phải), hiển thị tách biệt xoáy ốc và nhóm gốc base chứa nitơ của acid nucleic.
nhỏ|Nhà khoa học Thuỵ Sĩ Friedrich Miescher phát hiện acid nucleic vào năm 1869. Sau đó, ông nêu ra quan điểm chúng nó đáng được gia nhập di truyền.
Acid nucleic là một thứ hợp chất đại phân tử sinh vật, là vật chất tổng hợp của tất cả hình thức mạng sống đã biết ắt hẳn không được thiếu. Acid nucleic được cấu tạo bởi các đơn phân gọi là nucleotide, chúng được cấu tạo bởi 3 thành phần: đường 5-carbon, nhóm gốc phosphat và nhóm gốc base chứa nitơ. Có hai loại Acid nucleic chính là deoxyribonucleic acid (DNA) và ribonucleic acid (RNA). Nếu như đường 5-carbon là ribose thì polymer hình thành là RNA; nếu như đường 5-carbon là Deoxyribose thì polymer hình thành là DNA.

Acid nucleic là đại phân tử sinh vật trọng yếu nhất (còn lại là amino acid / Protein, carbohydrat / hợp chất hữu cơ gồm carbon và hydro, lipid / chất béo). Số lượng nhiều chúng nó tồn tại ở tất cả sinh vật, có chức năng biên soạn mã, đưa chuyển và biểu đạt thông tin di truyền. Nói cách khác, thông tin di truyền được chuyển giao thông qua trình tự acid nucleic. Phân tử DNA có chứa tất cả thông tin di truyền của giống loài sinh vật, là phân tử sợi đôi, trong đó đại đa số là đại phân tử có kết cấu hình dạng chuỗi, cũng có một phần ít hiện ra kết cấu hình dạng vòng, phân tử lượng thông thường rất lớn. RNA chủ yếu là phụ trách dịch mã và biểu đạt thông tin di truyền của DNA, là phân tử sợi đơn, phân tử lượng phải ít hơn nhiều so với DNA.

Acid nucleic tồn tại rộng khắp ở bên trong tất cả tế bào động thực vật, vi sinh vật và Virus, thể phệ khuẩn, là một trong những vật chất cơ bản nhất của mạng sống, đã xây dựng tác dụng quyết định trọng yếu đối với các hiện tượng như phát dục, di truyền và biến dị.

Acid nucleic được nhà khoa học Thuỵ Sĩ Friedrich Miescher phát hiện vào năm 1869. Việc nghiên cứu thật nghiệm acid nucleic đã tạo thành bộ phận hợp thành trọng yếu của nghiên cứu sinh vật học và y học hiện đại, đã hình thành nền móng của bộ gen và pháp y học, cùng với công nghệ sinh học và ngành công nghiệp chế thuốc.

Chủng loại và tác dụng

Chủng loại
Nucleotide là đơn vị cơ bản tổ thành acid nucleic, tức là mônôme của nucleotide hợp thành phân tử acid nucleic. Một phân tử nucleotide là do một phân tử nhóm gốc base chứa nitơ, một phân tử đường 5-carbon và một phân tử nhóm gốc phosphat hợp thành. Căn cứ vào sự khác nhau của đường 5-carbon có thể đem acid nucleic chia làm hai loại lớn acid deoxyribonucleic (DNA) và acid ribonucleic (RNA).

Chất tương tự acid nucleic
Chất tương tự acid nucleic là hợp chất tương tự kết cấu với DNA và RNA mà tồn tại ở thiên nhiên, dùng cho nghiên cứu y học và sinh vật học phân tử. Chất tương tự acid nucleic đã phát sinh biến hoá ở giữa phân tử nucleotide mà hợp thành acid nucleic cùng với nhóm gốc base chứa nitơ, đường 5-carbon và nhóm gốc phosphat mà hợp thành nucleotide. Thông thường, những biến hoá này được nhóm gốc base của chất tương tự acid nucleic kết đôi và tính chất chồng chất nhóm gốc base đã phát sinh biến hoá. Ví dụ như nhóm gốc base thông dụng được kết đôi với tất cả bốn nhóm gốc base kinh điển, thêm nữa chất tương tự khung xương acid phosphoric - đường (như ANP) thậm chí có thể hình thành được ba tầng xoáy ốc. Chất tương tự acid nucleic cũng gọi là nucleotide dị nguyên, đã đại biểu một trong những trụ chống chủ yếu của sinh học dị nguyên, tức là thiết kế sự sống dựa theo hình thức tự nhiên mới ra đời nhằm thay thế hoá học sinh vật.

Chất tương tự acid nucleic bao gồm acid nucleic peptide (ANP), acid nucleic khoá kín (ANL) cùng với acid nucleic ethylen glycol (ANG) và acid nucleic threose (ANT). Bởi vì sợi chuỗi chính của phân tử đã phát sinh biến hoá, chúng nó có sự khác nhau rõ ràng với DNA hoặc RNA tồn tại ở thiên nhiên.

Tác dụng
DNA là cơ sở vật chất chủ yếu nhằm tích trữ, sao chép và đưa chuyển thông tin di truyền. RNA xây dựng tác dụng trọng yếu trong quá trình sinh tổng hợp protein  - trong đó, RNA vận chuyển (tRNA) phát sinh tác dụng mang dắt và dời chuyển amino acid hoạt hoá; RNA thông tin (mRNA) là khuôn mẫu của sinh tổng hợp protein; RNA ribosome (rRNA) là nơi chỗ chủ yếu của các tế bào hợp thành protein. Ngoài ra, bây giờ rất nhiều chủng loại RNA có chức năng khác, ví như RNA tiểu phân tử (miRNA). Chất tương tự acid nucleic chủ yếu dùng cho nghiên cứu y học và sinh học phân tử.

Lịch sử

 Acid nucleic do nhà sinh vật học và bác sĩ quốc tịch Thụy Sĩ Friedrich Miescher phân li được trước nhất vào năm 1869, gọi là nuclein.
 Thời kì đầu niên đại 80 thế kỉ XIX, nhà hoá học sinh vật Đức Albrecht Kossel - người giành được Giải thưởng Nobel Sinh lí học hoặc Y học năm 1910, tiến một bước tinh chế thu được acid nucleic, đã phát hiện tính acid  mạnh của nó. Ông ấy về sau cũng đã xác định nhóm gốc nucleobase.
 Năm 1889, nhà bệnh lí học Đức Richard Altmann đã sáng tạo thuật ngữ acid nucleic này, đã chọn lấy thay thế nuclein.
 Năm 1938, nhà vật lí học và nhà sinh vật học Anh Quốc William Astbury và Florence Bell (về sau đổi tên thành Florence Sawyer) đã phát biểu sách đồ hoạ diễn xạ tia X của DNA đầu tiên.
 Năm 1953, nhà sinh vật học phân tử Hoa Kỳ James Watson và nhà sinh vật học phân tử Anh Quốc Francis Crick đã xác định kết cấu của DNA.

Việc nghiên cứu thật nghiệm acid nucleic đã tạo thành bộ phận hợp thành trọng yếu của sinh vật học và nghiên cứu y học hiện đại, đồng thời đã dựng yên nền móng cho bộ gen và pháp y học cùng với công nghệ sinh học và ngành công nghiệp chế thuốc.

Tính chất tương quan

Chú ý

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

 Interview with Aaron Klug, Nobel Laureate for structural elucidation of biologically important nucleic-acid protein complexes provided by the Vega Science Trust.
 Nucleic Acids Research journal
 Nucleic Acids Book (free online book on the chemistry and biology of nucleic acids)

Di truyền học
Phân tử sinh học
Acid hữu cơ


title: Vương Bột

text:
Vương Bột (王勃, 650–676), tự Tử An, người Long Môn, Giáng Châu (ngày nay là Hà Tân, Sơn Tây) thời nhà Đường. Vương Bột được xem là một trong "Sơ Đường tứ kiệt" (bốn nhà thơ kiệt xuất giai đoạn đầu của nhà Đường), 3 nhà thơ còn lại là: Dương Quýnh (杨炯), Lư Chiếu Lân (卢照邻) và Lạc Tân Vương (骆宾王).

Sinh mất
Về năm sinh của Vương Bột có các diễn giải khác nhau. Một thuyết căn cứ theo Dương Quýnh trong Vương Bột tập tự thì ông mất năm Thượng Nguyên thứ 3 thời Đường Cao Tông khi 28 tuổi, tức năm 676. Suy ra ông sinh năm Trinh Quán thứ 23 thời Đường Thái Tông hay năm 649. Một thuyết khác căn cứ theo chính lời của Vương Bột trong Xuân tư phú là “Hàm Hanh nhị niên, dư xuân thu nhị thập hữu nhị”. Năm Hàm Hanh thứ 2 là năm 671, như thế suy ra ông sinh năm Vĩnh Huy thứ 1 thời Đường Cao Tông hay năm 650. Hiện nay, đa phần cho rằng ông sinh năm 650 và mất năm 676, hưởng dương 27 tuổi.

Tháng 8 năm 676, trên đường trở về từ chuyến viếng thăm cha mình khi đó đang bị giáng chức làm huyện lệnh tại Giao Chỉ, ông bị chết đuối trên biển. Mộ phần của ông hiện vẫn còn ở huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Tác phẩm
Tác phẩm nổi tiếng của ông là Đằng Vương Các Tự. Các tác phẩm nổi tiếng khác của Vương Bột có:
Hán Thư Chỉ Hà (10 quyển) (汉书指瑕)十卷
Chu Dịch Phát Huy (5 quyển) (周易发挥)五卷
Thứ Luận Ngữ (10 quyển) (次论语)十卷
Chu Trung Toản Tự (5 quyển) (舟中纂序)五卷
Thiên Tuế Lịch (千岁历)
Tất cả các tác phẩm trên đều bị thất bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhà thơ Trung Quốc thời Đường
Thơ Đường
Sinh năm 650
Mất năm 676
Tử vong vì chết đuối
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3


title: Hindoria

text:
Hindoria là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Damoh thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Hindoria có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 385 mét (1263 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hindoria có dân số 14.426 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Hindoria có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Hindoria, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Lithophane lamda

text:
Lithophane lamda là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu, ngoại trừ bán đảo Iberia, bán đảo Balkan, Ý, Iceland và Ireland.

Sải cánh dài 39–44 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến đầu tháng 11 và sau khi quá đông từ cuối tháng 2 đến giữa tháng 5 làm một đợt.

Ấu trùng ăn Myrica gale, Vaccinium myrtillus, Vaccinium uliginosum, Chamaedaphne calyculata và Ledum palustre.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lepidoptera of Norway
Fauna Europaea
Fauna Europaea

L
Động vật được mô tả năm 1787
Côn trùng châu Âu


title: Thung

text:
Thung hay còn gọi tung (danh pháp khoa học Tetrameles nudiflora) là loài duy nhất thuộc chi Thung (Tetrameles), họ Tetramelaceae. Loài này có ở Úc, Bangladesh, Bhutan, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Sri Lanka, Thái Lan, và Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

 {{wikispecies-inline|Tetrameles nudiflora

N
Thực vật Bangladesh
Thực vật Indonesia
Thực vật Lào
Thực vật Malaysia
Thực vật Myanmar
Thực vật Sri Lanka
Thực vật Việt Nam
Thực vật Queensland
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Úc
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc


title: 8892 Kakogawa

text:
8892 Kakogawa (1994 RC11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 9 năm 1994 bởi M. Sugano và T. Nomura ở Minami-Oda.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8892 Kakogawa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Castagnole Monferrato

text:
Castagnole Monferrato là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 50 km về phía đông của Torino và khoảng 11 km về phía đông bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.238 người và diện tích là 17,3 km².

Castagnole Monferrato giáp các đô thị: Asti, Calliano, Grana, Montemagno, Portacomaro, Refrancore và Scurzolengo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.castagnolemonferrato.com

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Xenochroma

text:
Xenochroma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Xenochroma aetherea
 Xenochroma angulosa
 Xenochroma candidata
 Xenochroma dyschlorata
 Xenochroma palimpais
 Xenochroma planimargo
 Xenochroma roseimargo
 Xenochroma salsa
 Xenochroma silvatica

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Canthyporus canthydroides

text:
Canthyporus canthydroides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Canthyporus


title: Omiodes monogona

text:
Omiodes monogona (tên tiếng Anh: Hawaiian Bean Leafroller) là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu, Molokai, Maui, Lanai và Hawaii. Nó được nêu là loài có khả năng tuyệt chủng bởi U.S. Fish & Wildlife Service vào năm 1994. Nó đã được nêu là tuyệt chủng bởi Hawai‘i Biological Survey năm 2002, nhưng lại được phát hiện lại vào năm 2003.

Ấu trùng ăn Canavalia galeata, Dolichos lablab, Erythrina monosperma, đỗ, Mucuna gigantea và Strongylodon lucidum. Ấu trùng dài khoảng 22 mm và có màu xanh lá cây đậm.
Quá trình hóa nhộng diễn ra trong tổ kén. Nhộng dài khoảng 9 mm và có màu nâu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea
Rediscovery of five species of Omiodes Guenée (Lepidoptera: Crambidae) on Hawai‘i Island

Loài đặc hữu của Hawaii
Omiodes


title: Saint-Paul-sur-Save

text:
Saint-Paul-sur-Save  là một xã ở tỉnh Haute-Garonne vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã Saint-Paul-sur-Save nằm ở khu vực có độ cao 125 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpaulsursave


title: Jordanita maroccana

text:
Jordanita maroccana là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở dãy núi Atlas trung ở Maroc. Nó được thấy ở độ cao 2.000 meters.

Chiều dài cánh trước là 11,1-12,3 mm đối với con đực và 10,5–12 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến đầu tháng 6.

Ấu trùng có thể ăn các loài Carthamus.

Chú thích

Tham khảo
C. M. Naumann, W. G. Tremewan: The Western Palaearctic Zygaenidae. Apollo Books, Stenstrup 1999, ISBN 8788757153

Jordanita
Động vật đặc hữu Maroc
Procridinae


title: Caenoprosopis crabronina

text:
Caenoprosopis crabronina là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Caenoprosopis
Động vật được mô tả năm 1887