title: Vô sinh

text:
Vô sinh (infertility) là tình trạng sinh vật không thể sinh sản theo cách tự nhiên. Ở loài người, vô sinh được định nghĩa là tình trạng vợ chồng sau một năm chung sống, quan hệ tình dục trung bình 2-3 lần/tuần, không sử dụng bất kỳ biện pháp tránh thai nào mà người vợ vẫn không có thai. Có thể hiểu vô sinh là hiện tượng mất hay thiếu khả năng sinh sản, nó xảy ra trong khoảng 10-15% các cặp nam nữ muốn có con.

Một cặp vợ chồng gọi là vô sinh nguyên phát nếu trong quá khứ họ chưa có thai lần nào. Nhưng nếu trong quá khứ họ đã có ít nhất một lần mang thai, sẩy thai hoặc phá thai, rồi quá thời hạn một năm sau đó muốn có thai mà vẫn không có thai trở lại thì gọi là vô sinh thứ phát.

Vô sinh có thể là nguyên phát với người vợ hay với người chồng hay với cả chồng và vợ. Tương tự như vậy, vô sinh có thể là thứ phát đối với người chồng và người vợ hoặc với cả hai.

Vô sinh nguyên phát còn được gọi là Vô sinh I và vô sinh thứ phát còn được gọi là vô sinh II

Dịch tễ học
Theo Hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ, khoảng 6,1 triệu người Mỹ bị vô sinh, một phần ba là do yếu tố ở nữ, một phần ba là ở nam và còn lại là do cả hai nam và nữ hoặc do những yếu tố không rõ.

Tại Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Viết Tiến, Thứ trưởng Bộ Y tế, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, tỉ lệ vô sinh ở Việt Nam đáng báo động là 8% dân số.

Nguyên nhân
Nguyên nhân của vô sinh vô cùng phức tạp. Việc chẩn đoán nguyên nhân đòi hỏi một quá trình thăm khá tỉ mỉ, kết hợp với những xét nghiệm thăm dò phong phú, chính xác. Với vô sinh nguyên phát cần chú ý đến noãn và tinh trùng. Vời vô sinh thứ phát, cần chú ý đến tắc nghẽn vòi trứng.
 Đời sống và thói quen:
 Rượu có tác hại đến thai nhi, nhưng khi nữ uống rượu vừa phải sẽ không đến khả năng thụ thai. Nam uống rượu quá nhiều sẽ làm giảm khả năng sinh sản.
 Nữ hút thuốc lá nhiều sẽ bị giảm khả năng thụ thai và sớm mãn kinh. Ở nam, thuốc lá cũng là một tác nhân ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
 Cà phê chưa có đủ chứng cứ khoa học cho rằng có ảnh hưởng đến khả năng thụ thai.
 Phụ nữ quá béo phì thường bị chứng không rụng trứng, và nếu có rụng trứng sẽ ít khả năng thụ thai. Chứng béo phì ờ nam không có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

 Những yếu tố gây vô sinh ở phái nữ:
 Bất thường trong chu kỳ rụng trứng
 Tổn thương ống dẫn trứng
 Lạc nội mạc tử cung
 Hội chứng buồng trứng đa nang
 Phá thai hoặc bị chấn thương buồng trứng, tử cung

Ngoài ra những yếu tố sau đây có thể làm thai khó đậu hoặc dễ hư thai:
 Người phụ nữ không còn trẻ (trên 37 tuổi, tuổi càng cao thì càng khó đậu thai và giữ thai)
 U tử cung, u xơ tử cung các loại, đặc biệt là: u xơ cơ tử cung, u xơ dưới niêm mạc...
 Bướu trong tử cung
 Hẹp cổ tử cung

Chẩn đoán
Nam:
Máu của người nam nên được xét nghiệm tổng quát, và đo lượng hormone testosterone, FSH
Thử nghiệm tinh trùng, tinh dịch: Tinh trùng yếu hay ít có thể do:
Thiếu hormone nam
Ảnh hưởng kim loại nặng
Ảnh hưởng sức nóng quá độ (tắm nước nóng, làm việc trong xưởng quá nóng)
Dùng rượu hay thuốc lá quá độ
Bị bệnh hồi còn bé như quai bị làm viêm tinh hoàn
Các bệnh tình dục làm hư nghẽn ống dẫn
Khuyết tật bẩm sinh
Ứ tĩnh mạch trong bọc tinh hoàn ("varicocoele")
Đã cắt ống dẫn tinh (để ngừa thai) và không sửa lại được

Nữ:
Xét nghiệm máu - theo dõi chu kỳ hệ nội tiết sinh dục
Rà siêu âm và quang tuyến - xét nghiệm cơ thể và hệ thống sinh dục
Phẫu thuật - bác sĩ cho ống nhòm vào bụng (sau khi gây mê) để xét nghiệm tử cung, buồng trứng và ống dẫn trứng.

Điều trị
Xem hỗ trợ sinh sản.
Thụ tinh nhân tạo (bơm tinh trùng vào buồng tử cung)
Thụ tinh trong ống nghiệm
Tiêm tinh trùng vào trứng (bào tương noãn)

Tuổi người nữ càng cao (nhất là trên 37) thì càng khó tạo thai và càng khó giữ thai cho đến ngày sinh.

Liên kết ngoài
 Gặp hậu duệ dòng họ 15 đời chữa vô sinh
 Nguyên nhân gây vô sinh ở nữ giới
 Vô sinh nam giới
 Vô sinh do di truyền
 Những quan niệm sai lầm về vô sinh ở nam giới
 Hi vọng mới cho phụ nữ vô sinh

Phòng ngừa

Chú thích

Sản khoa


title: Hemygascelis

text:
Hemygascelis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1896 bởi Jacoby.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Hemygascelis longicollis (Jacoby, 1896)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Có một ông lão sống với vợ mình

text:
Có một ông lão sống với vợ mình (tiếng Nga: Жил старик со своею старушкой) là một truyện ngắn nhà văn Fazil Iskander, xuất bản lần đầu năm 1997.

Tác phẩm được cho là có sự mô phỏng Chuyện ông lão đánh cá và con cá vàng nhưng đã có sự cách tân theo xu hướng hiện đại.

Nội dung
Ở Chegem, một bà lão nông dân có chồng vừa chết. Trong thời gian chiến tranh ông bị thương và mất một bên chân. Từ đó tới lúc chết ông đi bằng nạng. Nhưng ngay cả khi phải đi nạng ông vẫn tiếp tục làm việc và vẫn là một chủ nhà hiếu khách, như thời trước chiến tranh. Trong các buổi liên hoan, giỗ Tết, ông uống rượu không thua kém bất cứ ai, và sau mỗi lần như vậy, trên đường về nhà, đôi nạng của ông cứ như thể đang bay. Không một ai biết được ông say hay ông tỉnh, là vì cả khi tỉnh lẫn lúc say bao giờ ông cũng vui vẻ.

Thế rồi ông chết. Người ta chôn cất ông trọng thể. Cả làng tới khóc ông. Nhiều người từ các làng khác cũng tới viếng ông. Ông là người dễ chịu thế đấy. Và bà vợ già của ông rất đau buồn...

Nhân vật
 Ông lão
 Bà lão

Đánh giá
Cả nhân vật và người đọc đều như chếnh choáng trong men say của tình yêu con người và cuộc đời, người ta quên cả tuổi già và cái chết, hay cái chết cũng là một lý do để yêu đời hơn.

Xem thêm

Truyện ngắn Nga
Văn học Abkhazia


title: Paracodia

text:
Paracodia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Cryptonychus

text:
Cryptonychus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1817.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Cryptonychus angusticpes Gestro, 1907
 Cryptonychus apicalis Pic, 1924
 Cryptonychus apiciornis Kolbe, 1899
 Cryptonychus barombicus Kolbe, 1899
 Cryptonychus breviceps Weise, 1911
 Cryptonychus brevicollis Gestro, 1906
 Cryptonychus Chryptonychellusprocerus (Weise, 1915)
 Cryptonychus crassirostris Gestro, 1906
 Cryptonychus cribicollis Gestro, 1906
 Cryptonychus Cryptonychusschoutedeni (Uhmann, 1937)
 Cryptonychus Cryptonychusstriolatus (Uhmann, 1936)
 Cryptonychus devius Kolbe, 1899
 Cryptonychus discolor Gestro, 1906
 Cryptonychus dubius Baly, 1858
 Cryptonychus exiguus Spaeth, 1933
 Cryptonychus extremus Péringuey, 1898
 Cryptonychus ferrugineus Spaeth, 1933
 Cryptonychus gracilicornis Kolbe, 1899
 Cryptonychus interpres Kolbe, 1899
 Cryptonychus kolbei Weise, 1913
 Cryptonychus leonardi Gestro, 1906
 Cryptonychus leoninus Spaeth, 1933
 Cryptonychus lienotus Kolbe, 1899
 Cryptonychus murrayi Baly, 1858
 Cryptonychus neavei Spaeth, 1933
 Cryptonychus nigrofasciatus Pic, 1934
 Cryptonychus porrectus (Gyllenhal, 1817)
 Cryptonychus proboscideus Thomson, 1858
 Cryptonychus sorex Uhmann, 1954
 Cryptonychus tenuirostris Gestro, 1906

Chú thích

Tham khảo

Cryptonychini


title: Alloscirtetica porteri

text:
Alloscirtetica porteri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ruiz mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Alloscirtetica
Động vật được mô tả năm 1938


title: Isle-Saint-Georges

text:
Isle-Saint-Georges là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 522 người (thời điểm 1999). Trong khi Isle-Saint-Georges trong năm 1962 còn có trên 368 dân cư thì 1999 đã có dân số là 522 người. Isle-Saint-Georges là một nơi trồng nho trong vùng trồng nho Graves.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Boeckella shieli

text:
Boeckella shieli là một loài động vật giáp xác trong họ Centropagidae. Loài này đang có nguy cơ tuyệt chủng cao.

Chú thích

Tham khảo

Boeckella
Động vật được mô tả năm 1985


title: Hydrocolus rufiplanulus

text:
Hydrocolus rufiplanulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrocolus


title: Hydroporus tademus

text:
Hydroporus tademus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Leech miêu tả khoa học năm 1949.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Bahía Honda, Cuba

text:
Bahía Honda là một đô thị ở tỉnh Pinar del Río của Cuba. Đô thị này nằm ở bờ biển phía bắc của đảo quốc, ở bên eo biển Florida, cách La Habana  về phía tây. Bahía Honda đã là một trong những căn cứ hải quân cho Mỹ thuê theo Hiệp ước Platt, nhưng đã bị bỏ hoang vài năm sau để đổi lấy việc mở rộng khu vực cho thuê quanh Guantánamo Bay.

Dân số
Năm 2004, đô thị Bahía Honda có dân số 45.968 người. Tổng diện tích là , với mật độ dân số .

Tham khảo

Thành phố của Cuba


title: Limnaecia ochrozona

text:
Limnaecia ochrozona là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Limnaecia


title: Pera aperta

text:
Pera aperta là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Panama.

Chú thích

Tham khảo
 Mitré, M. 1998. Pera aperta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Panama
Pera
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Hòn Mun

text:
Hòn Mun là một trong những hòn đảo thơ mộng nhất trong hệ thống đảo của Nha Trang. Hòn Mun cách cảng Cầu Đá 10 km (khoảng 45 phút đi tàu). Không chỉ hấp dẫn bởi cát trắng, biển xanh, những tổ yến hoang sơ trên cheo leo vách đá… nơi đây còn nổi tiếng là một trong những "thủy cung" "giàu và đẹp" nhất của biển Đông Nam Á. Nơi đây còn nổi tiếng có nhiều dịch vụ biển và khám phá biển bằng tàu đáy kính và dịch vụ lặn biển.

Tên gọi

Được gọi là Hòn Mun vì phía Đông Nam của đảo có những mỏm đá nhô cao, vách dựng hiểm trở tạo thành hang động, đặc biệt đá ở đây đen tuyền như gỗ mun, rất hiếm thấy ở những nơi khác.

Miêu tả
Tổng diện tích của toàn bộ khu bảo tồn là 160 km², trong đó 122 km² là diện tích mặt biển, 38 km² là tổng diện tích của các hòn đảo.
Hòn Mun với rạn san hô và hệ sinh vật biển đa dạng, phong phú là khu bảo tồn biển đầu tiên và duy nhất của Việt Nam hiện nay, đã được Quỹ Động vật hoang dã thế giới (WWF) đánh giá là khu vực đa dạng sinh học biển bậc nhất ở Việt Nam, đặc biệt rất phong phú về san hô, hiện tại đã phát hiện được khoảng 350 loài.

Hệ sinh thái động, thực vật biển ở đây vô cùng phong phú. Theo thống kê trên thế giới có khoảng 2.000 loài san hô và sinh vật biển thì ở Hòn Mun đã có tới 1.500 loài.

Ở Hòn Mun, san hô nằm ở độ sâu 10m, cùng với rất nhiều loại cá đủ mà sắc và chủng loại. Với độ sâu dưới 18 m, thì không còn cảnh đẹp của san hô, nhưng có rất nhiều hang động. Có những hang sâu 10–15 m, phải dùng đèn để quan sát những sinh vật biển chuyên sống trong bóng tối như tôm, mực, tôm hùm, cá đuối…

Khu bảo tồn biển Hòn Mun

Dịch vụ

Dịch vụ biển tại Hòn Mun khá phong phú bao gồm: Bar nổi trên biển, lặn biển khám phá san hô, thuyền đáy kính, v..v...

 Dịch vụ lặn biển

Là hình thức có dụng cụ lặn biển chuyên nghiệp hỗ trợ để có thể tham quan san hô hệ động thực vật dưới biển khơi. Khách du lịch được một lặn cấp tốc trên tàu và được học các ký hiệu bằng ngón tay để có thể bơi lặn dưới nước. Mỗi một du khách được một hướng dẫn kèm theo khi lặn dưới biển. Đồ nghề lặn khá phức tạp, gồm bộ quần áo lặn, kính mắt, chân vịt và cả chiếc bình hơi 13 ký cùng dây nịt bằng chì để cho đủ sức nặng chìm xuống nước.
Những du khách có bằng chứng nhận hoặc từng lặn biển sẽ được đưa đến nơi có nhiều hang động, để khách len vào tham quan. Lần lặn thứ hai, sau khi nghỉ trưa là đến biển Hòn Mun. Khách sẽ chứng kiến các loại san hô, thủy tức và cả những khu vực có những con cá chình lớn, hướng dẫn viên phải đem mồi theo cho chình ăn như là nuôi chúng để khách xem. Có cả những con chình nhỏ để cho khách có thể chạm tay vào đùa một chút...

 Bar trên biển

Bar nổi là một trong những điểm thu hút khách du lịch nhất ở đảo Hòn Mun. Bằng những phao nổi lềnh bềnh trên biển, khách tham quan có thể thưởng thức thức uống khá thú vị.

 Tàu đáy kính

Tàu đáy kính không riêng chỉ Hòn Mun mà tại Hòn Một cũng có dịch vụ này. Bằng hình thức này, khách có thể tham quan san hô và hệ động thực vật dưới nước thuận tiên nhất.

Tham khảo

 1000 địa điểm tham quan - tỉnh Khánh Hòa - Nhà xuất bản Bộ Công nghiệp.
 Lặn biển Hòn Mun trên


title: Danh sách tiểu hành tinh: 4401–4500

text:
|-
| 4401 Aditi || 1985 TB || 14 tháng 10 năm 1985 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4402 Tsunemori || 1987 DP || 25 tháng 2 năm 1987 || Ojima || T. Niijima, T. Urata
|-
| 4403 Kuniharu || 1987 EA || 2 tháng 3 năm 1987 || Gekko || Y. Oshima
|-
| 4404 Enirac || 1987 GG || 2 tháng 4 năm 1987 || Palomar || A. Maury
|-
| 4405 Otava ||  || 21 tháng 8 năm 1987 || Kleť || A. Mrkos
|-
| 4406 Mahler ||  || 22 tháng 12 năm 1987 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 4407 Taihaku ||  || 13 tháng 10 năm 1988 || Ayashi Station || M. Koishikawa
|-
| 4408 Zlatá Koruna ||  || 4 tháng 10 năm 1988 || Kleť || A. Mrkos
|-
| 4409 Kissling || 1989 MD || 30 tháng 6 năm 1989 || Lake Tekapo || A. C. Gilmore, P. M. Kilmartin
|-
| 4410 Kamuimintara || 1989 YA || 17 tháng 12 năm 1989 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4411 Kochibunkyo || 1990 AF || 3 tháng 1 năm 1990 || Geisei || T. Seki
|-
| 4412 Chephren || 2535 P-L || 16 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4413 Mycerinos || 4020 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4414 Sesostris || 4153 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4415 Echnaton || 4237 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4416 Ramses || 4530 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 4417 Lecar || 1931 GC || 8 tháng 4 năm 1931 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 4418 Fredfranklin ||  || 9 tháng 10 năm 1931 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 4419 Allancook || 1932 HD || 24 tháng 4 năm 1932 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 4420 Alandreev || 1936 PB || 15 tháng 8 năm 1936 || Crimea-Simeis || G. N. Neujmin
|-
| 4421 Kayor || 1942 AC || 14 tháng 1 năm 1942 || Heidelberg || K. Reinmuth
|-
| 4422 Jarre || 1942 UA || 17 tháng 10 năm 1942 || Algiers || L. Boyer
|-
| 4423 Golden || 1949 GH || 4 tháng 4 năm 1949 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 4424 Arkhipova || 1967 DB || 16 tháng 2 năm 1967 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 4425 Bilk || 1967 UQ || 30 tháng 10 năm 1967 || Hamburg-Bergedorf || L. Kohoutek
|-
| 4426 Roerich ||  || 15 tháng 10 năm 1969 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 4427 Burnashev ||  || 30 tháng 8 năm 1971 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 4428 Khotinok || 1977 SN || 18 tháng 9 năm 1977 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4429 Chinmoy ||  || 12 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4430 Govorukhin ||  || 16 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 4431 Holeungholee ||  || 28 tháng 11 năm 1978 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 4432 McGraw-Hill ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 4433 Goldstone || 1981 QP || 30 tháng 8 năm 1981 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4434 Nikulin ||  || 8 tháng 9 năm 1981 || Nauchnij || L. V. Zhuravleva
|-
| 4435 Holt ||  || 13 tháng 1 năm 1983 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4436 || 1983 EX || 9 tháng 3 năm 1983 || Anderson Mesa || E. Barr
|-
| 4437 Yaroshenko ||  || 10 tháng 4 năm 1983 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 4438 Sykes || 1983 WR || 29 tháng 11 năm 1983 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4439 Muroto || 1984 VA || 2 tháng 11 năm 1984 || Geisei || T. Seki
|-
| 4440 Tchantchès || 1984 YV || 23 tháng 12 năm 1984 || Haute Provence || F. Dossin
|-
| 4441 Toshie || 1985 BB || 26 tháng 1 năm 1985 || Geisei || T. Seki
|-
| 4442 Garcia ||  || 14 tháng 9 năm 1985 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 4443 ||  || 10 tháng 9 năm 1985 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 4444 Escher || 1985 SA || 16 tháng 9 năm 1985 || La Silla || H. U. Norgaard-Nielsen, L. Hansen, P. R. Christensen
|-
| 4445 Jimstratton || 1985 TC || 15 tháng 10 năm 1985 || Toyota || K. Suzuki, T. Urata
|-
| 4446 Carolyn || 1985 TT || 15 tháng 10 năm 1985 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4447 Kirov ||  || 7 tháng 11 năm 1985 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4448 Phildavis || 1986 EO || 5 tháng 3 năm 1986 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4449 Sobinov ||  || 3 tháng 9 năm 1987 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 4450 Pan || 1987 SY || 25 tháng 9 năm 1987 || Palomar || C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker
|-
| 4451 Grieve || 1988 JJ || 9 tháng 5 năm 1988 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4452 Ullacharles || 1988 RN || 7 tháng 9 năm 1988 || Đài thiên văn Brorfelde || P. Jensen
|-
| 4453 Bornholm || 1988 VC || 3 tháng 11 năm 1988 || Brorfelde || P. Jensen
|-
| 4454 Kumiko || 1988 VW || 2 tháng 11 năm 1988 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4455 Ruriko || 1988 XA || 2 tháng 12 năm 1988 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4456 Mawson || 1989 OG || 27 tháng 7 năm 1989 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 4457 van Gogh || 1989 RU || 3 tháng 9 năm 1989 || Haute Provence || E. W. Elst
|-
| 4458 Oizumi || 1990 BY || 21 tháng 1 năm 1990 || Yatsugatake || Y. Kushida, O. Muramatsu
|-
| 4459 Nusamaibashi ||  || 30 tháng 1 năm 1990 || Kushiro || M. Matsuyama, K. Watanabe
|-
| 4460 Bihoro || 1990 DS || 28 tháng 2 năm 1990 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 4461 Sayama || 1990 EL || 5 tháng 3 năm 1990 || Dynic || A. Sugie
|-
| 4462 Vaughan ||  || 24 tháng 4 năm 1952 || Fort Davis || đài thiên văn McDonald
|-
| 4463 Marschwarzschild ||  || 28 tháng 10 năm 1954 || Brooklyn || Đại học Indiana
|-
| 4464 Vulcano || 1966 TE || 11 tháng 10 năm 1966 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4465 Rodita ||  || 14 tháng 10 năm 1969 || Nauchnij || B. A. Burnasheva
|-
| 4466 Abai ||  || 23 tháng 9 năm 1971 || Nauchnij || Đài thiên văn vật lý thiên văn Krym
|-
| 4467 Kaidanovskij ||  || 2 tháng 11 năm 1975 || Nauchnij || T. M. Smirnova
|-
| 4468 Pogrebetskij ||  || 24 tháng 9 năm 1976 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4469 Utting ||  || 1 tháng 8 năm 1978 || Bickley || Perth Observatory
|-
| 4470 Sergeev-Censkij ||  || 31 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4471 Graculus || 1978 VB || 8 tháng 11 năm 1978 || Đài thiên văn Zimmerwald || P. Wild
|-
| 4472 Navashin ||  || 15 tháng 10 năm 1980 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4473 Sears ||  || 28 tháng 2 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 4474 Proust ||  || 24 tháng 8 năm 1981 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 4475 Voitkevich ||  || 20 tháng 10 năm 1982 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 4476 Bernstein || 1983 DE || 19 tháng 2 năm 1983 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4477 || 1983 SB || 28 tháng 9 năm 1983 || Smolyan || Bulgarian National Observatory
|-
| 4478 Blanco ||  || 23 tháng 4 năm 1984 || La Silla || W. Ferreri, V. Zappalà
|-
| 4479 Charlieparker ||  || 10 tháng 2 năm 1985 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 4480 Nikitibotania ||  || 24 tháng 8 năm 1985 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 4481 Herbelin || 1985 RR || 14 tháng 9 năm 1985 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4482 Frèrebasile || 1986 RB || 1 tháng 9 năm 1986 || Palomar || A. Maury
|-
| 4483 Petöfi ||  || 9 tháng 9 năm 1986 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 4484 Sif || 1987 DD || 25 tháng 2 năm 1987 || Đài thiên văn Brorfelde || P. Jensen
|-
| 4485 Radonezhskij ||  || 27 tháng 8 năm 1987 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 4486 Mithra || 1987 SB || 22 tháng 9 năm 1987 || Smolyan || E. W. Elst, V. G. Shkodrov
|-
| 4487 Pocahontas || 1987 UA || 17 tháng 10 năm 1987 || Palomar || C. S. Shoemaker
|-
| 4488 Tokitada || 1987 UK || 21 tháng 10 năm 1987 || Toyota || K. Suzuki, T. Urata
|-
| 4489 || 1988 AK || 15 tháng 1 năm 1988 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 4490 Bambery || 1988 ND || 14 tháng 7 năm 1988 || Palomar || E. F. Helin, B. Roman
|-
| 4491 Otaru || 1988 RP || 7 tháng 9 năm 1988 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 4492 Debussy || 1988 SH || 17 tháng 9 năm 1988 || Haute Provence || E. W. Elst
|-
| 4493 Naitomitsu ||  || 14 tháng 10 năm 1988 || Chiyoda || T. Kojima
|-
| 4494 Marimo ||  || 13 tháng 10 năm 1988 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 4495 || 1988 VS || 6 tháng 11 năm 1988 || Yorii || M. Arai, H. Mori
|-
| 4496 Kamimachi ||  || 9 tháng 12 năm 1988 || Geisei || T. Seki
|-
| 4497 Taguchi ||  || 4 tháng 1 năm 1989 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 4498 Shinkoyama ||  || 5 tháng 1 năm 1989 || Geisei || T. Seki
|-
| 4499 Davidallen ||  || 4 tháng 1 năm 1989 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 4500 Pascal || 1989 CL || 3 tháng 2 năm 1989 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
Tham khảo


title: Ampedus rhodopus

text:
Ampedus rhodopus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Stadtoldendorf

text:
Stadtoldendorf là một đô thị ở huyện Holzminden, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị Stadtoldendorf có diện tích km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 5855 người. Stadtoldendorf là thủ phủ của Samtgemeinde ("đô thị tập thể") Stadtoldendorf.

Tham khảo

Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Holzminden


title: 5606 Muramatsu

text:
5606 Muramatsu (1993 EH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 3 năm 1993 bởi S. Otomo ở Kiyosato.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5606 Muramatsu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Requiem (Mozart)

text:
Tác phẩm Requiem được Wolfgang Amadeus Mozart sáng tác ở cung Re thứ (K. 626) trong năm 1791. Nó là tác phẩm cuối cùng và có thể được xem là một trong những tác phẩm mạnh mẽ và tiêu biểu nhất của ông.

Sáng tác
Vào mùa hè năm 1791, cuộc sống của Mozart trở nên đầy đủ, hạnh phúc và bận rộn. Tình trạng tài chính trở nên khả quan là do có nhiều ủy nhiệm sáng tác và thu chi ổn định hợp lý. Người bạn Emanuel Schikaneder của ông đã ủy nhiệm vở ôpêra Die Zauberflöte, và vào tháng Bảy một ủy nhiệm đến từ Praha cho một vở ôpêra, nhân dịp lễ đăng quang của vua Leopold II - quốc vương của Bohemia - kết quả là vở La clemenza di Tito được sáng tác.

Rồi có một ủy nhiệm khác đến vào mùa hè, giống như chuyện huyền thoại. Một nhân vật lạ mặt giấu tên tiếp xúc với Mozart về việc viết Bộ lễ "Requiem". Mozart không thể nhận biết nguồn gốc là ai đã ủy nhiệm. Vì ông quá bận rộn với những công việc khác, ông không thể khởi sự "Requiem" cho đến tháng Chín.

Đến tháng Mười, ông bắt đầu than phiền về tình trạng sức khỏe, vào ngày 20 tháng 11, một cơn bệnh khốc liệt đã bắt đầu, gây ra chứng sốt cao, nôn mửa và thân thể phù nề. Bị quấy rầy bởi những chuyến viếng thăm của người lạ mặt đốc thúc việc biên soạn "Requiem", Mozart trở nên bị ám ảnh rằng ông đang viết cho bộ lễ cầu hồn cho chính mình. Hai tuần lễ trước ngày qua đời, Mozart bỏ dang dở công việc mà ông đang thực hiện với người trợ lý, Sussmayr. Một ngày trước khi ông chết, ông được nghe người ta đọc bản văn "Requiem" với thân nhân và bạn hữu. Tác phẩm chưa viết xong, nhưng bản dự thảo đã được hoàn thành. Bài ca nhập lễ và Kinh thương xót đã được viết đầy đủ, và hầu hết phần khác mới chỉ là dàn ý, ngoại trừ đoạn quan trọng "Lacrimosa", Mozart mới viết được duy nhất tám ô nhịp đầu tiên.

Sussmayr đã hoàn thành tác phẩm "Requiem", K.626, sau cái chết của thân chủ. Buổi trình diễn đầy đủ đầu tiên của Bộ lễ này được thực hiện vào ngày 2 tháng 1 năm 1793, mười ba tháng kể từ khi Mozart qua đời, đem lại thu nhập cho vợ ông, phu nhân Constanze. Tổng phổ viết cho hai kèn horn trầm, hai kèn bassoon, ba kèn trombone, hai kèn trumpet, timpani, đại phong cầm và khối đàn dây. Vắng tiếng kèn flute và oboe, cho nên âm thanh hơi đượm vẻ âm u. Phần thanh nhạc bao gồm bốn giọng đơn ca và bốn bè hợp xướng.

Lời

Nguyên văn Latinh

Introitus

 Requiem

 (Chorus)
 Requiem aeternam dona eis, Domine,
 et lux perpetua luceat eis.

 (Soprano)
 Te decet hymnus, Deus, in Sion,
 et tibi reddetur votum in Jerusalem.

 (Choir)
 Exaudi orationem meam,
 ad te omnis caro veniet.
 Requiem aeternam dona eis, Domine,
 et lux perpetua luceat eis.

 Kyrie

 Kyrie eleison.
 Christe eleison.
 Kyrie eleison.

Ca Tiếp Liên

 Dies Irae

 Dies irae, dies illa
 Solvet saeclum in favilla,
 Teste David cum Sibylla.
 Quantus tremor est futurus
 Quando judex est venturus
 Cuncta stricte discussurus.

 Tuba Mirum

 (Bass)
 Tuba mirum spargens sonum
 Per sepulcra regionum
 Coget omnes ante thronum.

 (Tenor)
 Mors stupebit et natura
 Cum resurget creatura
 Judicanti responsura.
 Liber scriptus proferetur
 In quo totum continetur,
 Unde mundus judicetur.

 (Contralto)
 Judex ergo cum sedebit
 Quidquid latet apparebit,
 Nil inultum remanebit.

 (Soprano)
 Quid sum miser tunc dicturus,
 Quem patronum rogaturus,
 Cum vix justus sit securus?

 (All Soloists)
 Cum vix justus sit securus?

 Rex Tremendae

 Rex tremendae majestatis,
 Qui salvandos salvas gratis,
 Salve me, fons pietatis.

 Recordare

 (Soloists)
 Recordare, Jesu pie,
 Quod sum causa tuae viae,
 Ne me perdas ilia die.
 Quaerens me sedisti lassus,
 Redemisti crucem passus,
 Tamus labor non sit cassus.
 Juste judex ultionis
 Donum fac remissionis
 Ante diem rationis.
 Ingemisco tanquam reus,
 Culpa rubet vultus meus,
 Supplicanti parce, Deus.
 Qui Mariam absolvisti
 Et latronem exaudisti,
 Mihi quoque spem dedisti.
 Preces meae non sum dignae,
 Sed tu bonus fac benigne,
 Ne perenni cremet igne.
 Inter oves locum praesta,
 Et ab haedis me sequestra,
 Statuens in parte dextra.

 Confutatis

 Confutatis maledictis
 Flammis acribus addictis,
 Voca me cum benedictis.
 Oro supplex et acclinis,
 Cor contritum quasi cinis,
 Gere curam mei finis.

 Lacrimosa

 Lacrimosa dies ilia
 Qua resurget ex favilla
 Judicandus homo reus.
 Huic ergo parce, Deus,
 Pie Jesu Domine,
 Dona eis requiem.

Ca Tiến Lễ

 Domine Jesu:
 Domine, Jesu Christe, Rex gloriae,
 libera animas omnium fidelium defunctorum
 de poenis inferni, et de profundo lacu:
 libera eas de ore leonis,
 ne absorbeat eas tartarus, ne cadant in obscurum,

 (Soloists)
 Sed signifer sanctus Michael
 repraesentet eas in lucem sanctam,

 (Choir)
 Quam olim Abrahae promisisti
 et semini ejus.

 Hostias

 Hostias et preces, tibi, Domine,
 laudis offerimus:
 tu suscipe pro animabus illis,
 quarum hodie memoriam facimus:
 fac eas, Domine, de morte Iransire ad vitam,
 quam olim Abrahae promisisti
 et semini ejus.

Sanctus

 Sanctus, Sanctus, Sanctus,
 Dominus Deus Sabaoth!
 Pleni suni coeli et terra gloria tua.
 Osanna in excelsis.

Benedictus

 (Soloists)
 Benedictus qui venit in nomine Domini.

 (Choir)
 Osanna in excelsis.

Agnus Dei

 Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona eis requiem.
 Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona eis requiem sempiternam.

Ca Hiệp Lễ

 Lux Aeterna

 (Contralto, then the Choir)
 Lux aeterna luceat eis, Domine,
 cum sanctis mis in aeternum,
 quia pius es.

 (Choir)
 Requiem aeternam dona eis, Domine,
 et lux perpetua luceat eis,
 cum santis tuis in aeternum,
 quia plus es.

Bản dịch tiếng Việt

Ca Nhập Lễ

 Requiem
 Adagio

 (Hợp xướng phức điệu)
 Lạy Chúa, xin cho các linh hồn được nghỉ yên muôn đời
 và được hưởng ánh sáng ngàn thu.

 (Đơn ca nữ cao)
 Từ núi Sion, chúng con ca tụng Chúa.
 Trong đền Jerusalem phải dâng lễ vật tiến Chúa,

 (Hợp xướng hòa điệu)
 Xin nghe lời chúng con cầu,
 xin cho mọi người được về cùng Chúa.
 Lạy Chúa, xin cho các linh hồn được nghỉ yên muôn đời
 và được hưởng ánh sáng ngàn thu.

 Kyrie
 Allegro

 (Hợp xướng phức điệu)
 Xin Chúa thương xót chúng con,
 Xin Chúa Kitô thương xót chúng con,
 Xin Chúa thương xót chúng con.

Ca tiếp liên

 Dies Irae
 Allegro assai

 (Hợp xướng hòa điệu)
 Ngày ấy, ngày nổi giận
 Ngày vũ trụ nát ra tro,
 Theo lời David và Sibylla.
 Ôi hãi hùng kinh khiếp
 Khi Đấng Thẩm phán đến,
 Xét xử rất nghiêm ngặt!

 Tuba Mirum
 Andante

 (Đơn ca nam trầm)
 Tiếng loa vọng sửng sốt.
 Trên mồ mả khắp miền.
 Bắt tựu trước Thẩm phán.

 (Đơn ca nam cao)
 Sự chết và tạo vật kinh hoàng.
 Khi thụ sinh trỗi dậy
 Trả lời Đấng Thẩm phán.
 Cuốn sách sẽ mở ra
 Trong đó ghi chép cả,
 Trần gian cứ đó bị xét xử.

 (Đơn ca nữ trầm)
 Khi Thẩm phán ngự tòa,
 Mọi bí ẩn sẽ lộ ra.
 Không chi không bị phạt.

 (Đơn ca nữ cao)
 Khốn chưa, tôi biết nói gì?
 Kẻ lành còn chưa đứng vững.

 (Tứ ca)
 Biết kêu cầu ai bảo trợ?

 Rex Tremendae
 Grave

 (Hợp xướng hòa điệu và chủ điệu)
 Lạy Vua Cả oai nghi kính sợ.
 Là Đấng cứu kẻ phải cứu
 Xin cứu con, hỡi nguồn nhân ái!

 Recordare
 Andante

 (Tứ ca)
 Ôi Giêsu nhân ái!
 Xin nhớ vì con,
 Chúa đã ra đời,
 Xin đừng hủy diệt con trong ngày ấy.
 Chúa tìm con,
 Chúa ngồi mệt nhọc,
 để cứu con, Chúa đã chịu tử hình,
 Xin đừng uổng phí công lênh ấy?
 Lạy Thẩm phán xét phạt chí công,
 Xin ban ơn tha thứ tội khiên,
 Trước ngày con phải thẩm vấn.
 Con rên như tội nhân,
 Tội làm con đỏ mặt,
 Dám trông Chúa nhận lời,
 Nhiêu dung cho kẻ nài xin.
 Chúa đã tha cho Mađalêna,
 Đã nhận lời người trộm thống hối,
 Xin cho con được lòng trông cậy.
 Lời nguyện cầu tuy không xứng đáng,
 Nhưng Chúa rất nhân từ bao dung,
 Đừng để con phải lửa hình thiêu đốt.
 Xin đặt con giữa đoàn chiên,
 Và biệt con khỏi bầy dê,
 Cho con đứng bên phải Chúa.

 Confutatis
 Andante

 (Hợp xướng)
 Sau khi phạt lũ người vô phúc,
 bị thiêu trong lửa rực muôn đời,
 Xin gọi con vào sổ hồng phúc.
 Con sấp mình kêu van tha thiết,
 Lòng thống hối tan nát như tro,
 Xin giúp con trong giờ sau hết.

 Lacrimosa
 Larghetto

 (Hợp xướng hòa điệu)
 Ôi ngày ấy đầy nước mắt.
 Ngày tội nhân từ trong tro bụi.
 Sẽ sống lại để chịu phán xét.
 Xin Chúa thứ tha.
 Lạy Giêsu lân tuất!
 Xin cho các linh hồn,
 được an nghỉ muôn đời.

Ca dâng lễ

 Domine Jesu
 Andante

 (Hợp xướng hòa điệu)
 Lạy Chúa Giêsu Kitô, Vua vinh hiển,
 xin cứu các linh hồn mọi tín hữu đã lìa trần,
 được thoát hình khổ hỏa ngục,
 thoát vực sâu vô tận. Xin cứu họ thoát miệng sư tử,
 dừng để họ bị vùi dập trong vực thẳm,
 đừng để họ sa chốn tối tăm,
 Domine, Jesu Christe, Rex gloriae,
 libera animas omniurn fidelium defunctorum
 de poenis inferni, et de profundo lacu:
 libera cas de ore leonis,
 ne absorbeat eas tartarus, ne cadant in obscurum,

 (Tứ ca)
 Nhưng xin cho thánh Micae cầm cờ
 đưa họ về ánh sáng,

 (Hợp xướng phức điệu)
 Ánh sáng Chúa đã hứa cho Abraham
 và con cháu Người.

 Hostias

 (Hợp xướng hòa điệu) Larghetto
 Xin Chúa nhận lễ vật
 và lời ca tụng chúng con dâng,
 để chỉ cho những linh hồn mà hôn nay chúng con cầu nguyện.
 Xin cho họ từ cõi chết trở về nguồn sống.

 (Hợp xướng hòa điệu) Andante
 Nguồn sống Chúa đã hứa cho Abraham
 và con cháu Người.

Thánh, Thánh
Adagio

 (Hợp xướng phức điệu)
 Thánh, Thánh, Thánh,
 Chúa là Thiên Chúa các đạo binh,
 trời đất đầy vinh quang Chúa.
 Hoan hô Chúa trên các tầng trời.

Chúc tụng
Andante

 (Tứ ca)
 Chúc tụng Đấng nhân danh Chúa mà đến.

 (Hợp xướng phức điệu)
 Hoan hô Chúa trên các tầng trời.

Chiên Thiên Chúa
Larghetto

 (Hợp xướng hòa điệu)
 Lạy Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian:
 xin cho các linh hồn được nghỉ yên.

 Lạy Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian:
 xin cho các linh hồn được nghỉ yên muôn đời.

Hiệp lễ

 Lux Aeterna

Adagio

 (Đơn ca nữ cao, và hợp xướng chủ điệu)
 Lạy Chúa, xin chiếu ánh sáng đời đời cho các linh hồn ấy
 cùng với các thánh trên chốn đời đời,
 vì Chúa là Đấng hay thương xót.

 (Hợp xướng phức điệu)
 Lạy Chúa, xin cho các linh hồn được nghỉ yên muôn đời
 và được hưởng ánh sáng ngàn thu.

Allegro

 (Hợp xướng phức điệu)
 Xin chiếu ánh sáng đời đời cho các linh hồn ấy
 cùng với các thánh trên chốn đời đời,
 vì Chúa là Đấng hay thương xót.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mozart's Requiem text with English translation
Two trombonists discuss readings of the "Requiem"
Unattributed work at CalTech on Mozart's Requiem.

Bản nhạc cổ điển nổi tiếng
Tác phẩm của Wolfgang Amadeus Mozart
Kitô giáo
Requiem
Nhạc khúc Rê thứ


title: Phạm, Bộc Dương

text:
Phạm (chữ Hán giản thể:范县, âm Hán Việt: Phạm huyện) là một huyện của địa cấp thị Bộc Dương, tỉnh Hà Nam Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Phạm có diện tích 610 km², dân số năm 2002 là 490.000 người. Huyện này có mã số bưu chính 457500, mã huyện 410926, mã khu vực 0393. Về mặt hành chính, huyện Phạm được chia thành 2 trấn, 10 hương.
Trấn: Thành Quan, Bộc Thành.
Hương: Vương Lâu, Tân Trang, Dương Tập, Long Vương Trang, Bạch Y Các, Lục Tập, Trương Trang, Nhan Thôn Phố, Cao Mã, Trần Trang.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Bộc Dương


title: Polycentropus sarandi

text:
Polycentropus sarandi là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polycentropus


title: Lewis Henry Morgan

text:
Lewis Henry Morgan (1818-1881); là nhà lý luận xã hội học, nhà nhân chủng học người Mỹ, một nhà lý luận và lớn nhất trong lĩnh vực khoa học xã hội của thế kỷ XIX ở Mỹ. Lewis Henry Morgan sinh ngày 21 tháng 11 năm 1818 ở Aurora, New York, Hoa Kỳ. Năm 1840, tốt nghiệp Đại học Union College, Hoa Kỳ. Ông mất ngày 17 tháng 12 năm 1881.

Tham khảo

Người Mỹ
Nhà xã hội học Mỹ
Mất năm 1881
Người Mỹ theo chủ nghĩa nữ giới


title: 507

text:
Năm 507 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 507


title: Bia (thức uống)

text:
Bia (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp bière /bjɛʁ/) nói một cách tổng thể, là một loại thức uống có cồn được sản xuất bằng quá trình lên men đường lơ lửng trong môi trường lỏng và nó không được chưng cất sau khi lên men. Dung dịch đường không bị lên men thu được từ quá trình ngâm nước gọi là hèm bia hay "nước ủ bia". Hạt ngũ cốc, thông thường là lúa mạch được ủ thành mạch nha. Các thức uống chứa cồn được làm từ sự lên men đường có trong các nguồn không phải ngũ cốc – chẳng hạn nước hoa quả hay mật ong – nói chung không được gọi là "bia", mặc dù chúng cũng được sản xuất từ cùng một loại men bia dựa trên các phản ứng hóa sinh học.

Quá trình sản xuất bia được gọi là nấu bia. Do các thành phần sử dụng để sản xuất bia có khác biệt tùy theo từng khu vực, các đặc trưng của bia như hương vị và màu sắc cũng thay đổi rất khác nhau và do đó có khái niệm loại bia hay các sự phân loại khác.

Từ nguyên
Từ bia tiếng Việt bắt nguồn từ tiếng Pháp bière /bjɛʁ/. Danh từ tiếng Pháp Bière thì có gốc động từ bibere (có nghĩa là uống) tiếng Latinh. Nhiều ngôn ngữ Tây Âu cũng dùng danh từ tương tự như bière của tiếng Pháp.

Khi thức uống này du nhập Việt Nam dưới thời Pháp thuộc thì người Việt một thời gọi bia là "rượu bọt".

Ở miền Nam Việt Nam trước 1975, bia được gọi là la-ve. Nhưng sau năm 1975 từ này chỉ còn được ít người sử dụng.

Lịch sử

Bia là một trong các thức uống lâu đời nhất mà loài người đã tạo ra, có niên đại ít nhất là từ thiên niên kỷ 5 TCN và đã được ghi chép lại trong các thư tịch cổ của Ai Cập cổ đại và Lưỡng Hà (Mesopotamia).

Giống như phần lớn các chất chứa đường khác có thể bị lên men một cách tự nhiên, rất có thể là các thức uống tương tự như bia đã được phát minh một cách độc lập giữa các nền văn minh trên toàn thế giới. Việc kiểm định hóa học các bình gốm cổ phát hiện ra rằng bia (tương tự như rượu vang) đã được sản xuất khoảng 7.000 năm trước ở khu vực ngày nay là Iran và là một trong số các công nghệ sinh học đã biết, trong đó các quy trình sinh học của sự lên men được áp dụng.

Tại Lưỡng Hà, chứng cứ lâu đời nhất về bia được cho là bức vẽ 6.000 năm tuổi của người Sumeria miêu tả những người đang uống một thứ thức uống bằng các cần hút bằng sậy từ thùng công cộng. Bia cũng được đề cập tới trong Thiên sử thi Gilgamesh, một bản trường ca 3.900 năm tuổi của người Sumeria để tỏ lòng tôn kính nữ thần Ninkasi, vị thần bảo trợ cho bia, nó chứa công thức làm bia cổ nhất còn sót lại và miêu tả việc sản xuất bia từ lúa mạch thông qua bánh mì. Bia đã trở thành thiết yếu đối với tất cả các nền văn minh trồng ngũ cốc ở thế giới phương Tây cổ xưa, đặc biệt là ở Ai Cập và Lưỡng Hà.<ref>; Michael M. Homan, 'Beer and Its Drinkers: An Ancient near Eastern Love Story, Near Eastern Archaeology, Vol. 67, No. 2 (Jun., 2004), pp. 84-95.</ref>

Bia đã từng là quan trọng đối với người La Mã trong thời kỳ đầu, nhưng trong thời kỳ Cộng hòa La Mã thì rượu vang đã thay thế bia như là một thức uống chứa cồn được ưa chuộng hơn. Bia trở thành thức uống được coi là thích hợp cho những người man rợ; Tacitus đã viết một cách đầy chê bai về bia được các giống người Đức sản xuất trong thời đại của ông.

Người Thracia cũng được biết là đã sử dụng bia sản xuất từ lúa mạch đen, thậm chí từ thế kỷ 5 TCN, như Hellanicos đã viết trong vở các opêra. Tên gọi cho bia của họ là brutos hay brytos.

Sự bổ sung hoa bia vào bia để tạo vị đắng, bảo quản và hương vị cho bia là một phát kiến tương đối mới: trong thời Trung cổ nhiều hỗn hợp khác của các loại thảo mộc thông thường được cho vào bia chứ không phải hoa bia. Các hỗn hợp này thông thường được gọi là gruit. Hoa bia đã được trồng tại Pháp sớm nhất là vào khoảng thế kỷ 9; văn bản cổ nhất còn sót lại có ghi chép về việc sử dụng hoa bia trong bia có niên đại vào năm 1067 bởi nữ tu viện trưởng kiêm nhà văn Hildegard: "Nếu người ta định làm bia từ yến mạch, nó được chuẩn bị cùng hoa bia."Tại châu Âu, trong thời Trung cổ, bia chủ yếu được sản xuất trong gia đình. Vào thế kỷ 14 và 15, việc sản xuất bia đã dần dần chuyển từ hoạt động gia đình sang hoạt động thủ công, với các quán bia và tu viện sản xuất bia của mình hàng loạt để tiêu thụ.

Trong thế kỷ 15, ở Anh thì loại bia không có hoa bia được biết đến như là ale, còn việc sử dụng hoa bia thì thức uống đó gọi là bia. Bia có chứa hoa bia được nhập khẩu vào Anh từ Hà Lan sớm nhất là từ năm 1400 ở Winchester, và hoa bia đã được trồng trên quốc đảo này từ năm 1428. Tính phổ biến của hoa bia ban đầu là hỗn hợp — Công ty bia rượu London đã đi xa tới mức ra thông báo "không hoa bia, không thảo mộc hoặc những gì khác tương tự được cho vào bất kỳ ale hay rượu (mùi) nào sẽ được sản xuất — mà chỉ có liquor (nước), mạch nha, và men bia". Tuy nhiên, vào thế kỷ 16, ale đã được dùng để chỉ các loại bia mạnh (nồng độ cồn cao) bất kỳ, và tất cả ale và bia đều sử dụng hoa bia.

Năm 1516, William IV, Công tước xứ Bavaria, đã thông qua Reinheitsgebot (Luật tinh khiết), có lẽ là quy định về thực phẩm cổ nhất còn áp dụng đến nay. Gebot quy định rằng thành phần của bia chỉ được bao gồm nước, lúa mạch hoa bia, với men bia được bổ sung sau phát kiến của Louis Pasteur vào năm 1857. Luật của người Bavaria đã được áp dụng trong cả nước Đức như là một phần của nước Đức thống nhất năm 1871 thành Đế chế Đức dưới thời Otto von Bismarck, và kể từ đó đã được cập nhật để phản ánh xu hướng hiện đại trong sản xuất bia rượu. Cho đến nay, Gebot vẫn được coi là tiêu chuẩn của độ tinh khiết cho bia, mặc dù điều này có thể gây tranh cãi.

Phần lớn các loại bia cho đến thời gian gần đây thực chất là thứ mà ngày nay gọi là ale. Bia lager đã được phát hiện ra một cách tình cờ vào thế kỷ 16 sau khi bia được lưu trữ trong các hầm lạnh một thời gian dài; kể từ đó nó đã được sản xuất nhiều hơn ale.

Với sự phát minh ra động cơ hơi nước năm 1765, công nghiệp hóa sản xuất bia đã trở thành sự thật. Các cải tiến mới trong công nghệ sản xuất bia đã xuất hiện cùng với sự ra đời của nhiệt kế và tỷ trọng kế vào thế kỷ 19, đã cho phép các nhà sản xuất bia tăng tính hiệu quả và kiểm soát nồng độ cồn. Cho đến cuối thế kỷ 18, mạch nha chủ yếu được làm khô bằng lửa do đốt gỗ, than củi, trấu, và sau năm 1600 là từ than cốc. Nói chung, không có loại mạch nha nào trong số này được che chắn tốt khỏi khói sinh ra trong các lò sấy, và do đó các loại bia thời kỳ đó có thành phần hơi khói trong hương vị của chúng; các chứng cứ chỉ ra rằng các nhà sản xuất mạch nha và bia thường xuyên phải cố gắng giảm thiểu sự ám khói của bia thành phẩm. Sự phát minh ra lò nướng hình trống năm 1817 của Daniel Wheeler đã cho phép tạo ra mạch nha nướng chín kỹ và tạo tiền đề cho sản xuất các loại bia đen (porter và stout). Sự phát minh ra vai trò của men bia trong quá trình lên men vào năm 1857 bởi Louis Pasteur đã giúp cho các nhà sản xuất bia phương pháp ngăn chặn vị chua của bia bởi các loại vi sinh vật không mong muốn.
nhỏ|Lều bia tại Lễ hội tháng Mười, lễ hội bia lớn nhất thế giới
Năm 1953, Morton W Coutts, một người New Zealand đã phát triển kỹ thuật lên men liên tục. Morton lấy bằng sáng chế công nghệ của ông và nó là một cuộc cách mạng trong công nghiệp bia do nó làm giảm thời gian ủ và sản xuất bia trước đây là 4 tháng xuống còn chưa đầy 24 giờ. Công nghệ của ông vẫn được sử dụng bởi nhiều nhà sản xuất bia lớn nhất thế giới ngày nay, bao gồm cả Guinness.

Ngày nay, công nghiệp bia là công việc kinh doanh khổng lồ toàn cầu, bao gồm chủ yếu là các tổ hợp được ra đời từ các nhà sản xuất nhỏ hơn. Trong khi bia chủ yếu là thức uống chứa cồn thì một số biến thái của nó cũng tồn tại, xuất phát từ thế giới phương Tây, là các loại bia đi qua công đoạn xử lý để loại bỏ bớt cồn, sản xuất ra cái gọi là bia không cồn.

 Huyền thoại
Thiên sử thi Kalevala của người Phần Lan, được tập hợp lại thành dạng văn bản vào thế kỷ 19, nhưng dựa trên các bản truyền khẩu qua nhiều thế kỷ, đã dành nhiều dòng cho nguồn gốc của bia và việc sản xuất bia hơn là dành cho nguồn gốc của loài người.

Bài hát khi uống bia của người Anh "Beer, Beer Beer" () quy việc phát minh ra bia cho nhân vật có lẽ là viễn tưởng Charlie Mopps:
 A long time ago, way back in history When all there was to drink was nothin' but cups of tea, Along came a man by the name of Charlie Mopps And he invented the wonderful drink, and he made it out of hops. ...Tạm dịch:
 Ngày xưa, ngược dòng lịch sử Khi mọi người chẳng có gì để uống ngoài nước chè, Một người có tên gọi Charlie Mopps đã đến Và ông đã phát minh ra một loại thức uống tuyệt vời, và ông làm ra nó từ hoa bia. ...Vị vua thần thoại Gambrinus của vùng Flanders (từ Jan Primus (John I)), đôi khi được coi là phát minh ra bia. Theo truyền thuyết của người Séc, thần Radegast, vị thần của sự phụ thuộc lẫn nhau, đã phát minh ra bia.

 Thành phần Xem thêm Sản xuất biaThành phần chính của bia là nước, lúa mạch đã mạch nha hóa, hoa bia và men bia. Các thành phần khác, chẳng hạn các chất tạo mùi vị hay các nguồn tạo đường khác được thêm vào như là các phụ gia. Các phụ gia phổ biến là ngô và lúa gạo. Các nguồn tinh bột này được ngâm ủ để chuyển hóa thành các loại đường dễ lên men và làm tăng nồng độ cồn trong bia trong khi bổ sung rất ít hương vị. Các nhà sản xuất bia lớn ở Mỹ sử dụng tương đối nhiều các phụ gia để sản xuất bia rất ít hương vị với nồng độ cồn 4-5% theo thể tích.

 Nước
Do thành phần chính của bia là nước (chiếm từ 80 - 90%) nên nguồn nước và các đặc trưng của nó có một ảnh hưởng rất quan trọng tới các đặc trưng của bia. Nhiều loại bia chịu ảnh hưởng hoặc thậm chí được xác định theo đặc trưng của nước trong khu vực sản xuất bia. Mặc dù ảnh hưởng của nó cũng như là tác động tương hỗ của các loại khoáng chất hòa tan trong nước được sử dụng trong sản xuất bia là khá phức tạp, nhưng theo quy tắc chung thì nước cứng là phù hợp hơn cho sản xuất các loại bia sẫm màu như bia đen, trong khi nước mềm là phù hợp hơn cho sản xuất các loại bia sáng màu, chẳng hạn như bia pilsener của Cộng hòa Séc.

 Mạch nha

Định nghĩa:

Tất cả những hạt ngũ cốc, nếu được ươm mầm với sự kiểm soát chặt chẽ của các điều kiện kỹ thuật (độ ẩm, nhiệt độ và mức độ thông gió), sử dụng trong công nghệ sản xuất bia đều có thể gọi chung là mạch nha hay malt (như malt thóc, malt bắp, malt lúa mì…).

Malt là sản phẩm được chế biến từ các loại hạt hòa thảo như đại mạch, tiểu mạch, thóc, ngô v.v. sau khi cho nảy mầm ở điều kiện nhân tạo và sấy đến độ ẩm nhất định với điều kiện bắt buộc.

Malt là một loại bán thành phẩm và giàu chất dinh dưỡng: 16 – 18% chất thấp phân tử dễ hòa tan hệ enzym đặc biệt phong phú, chủ yếu là amylaza và proteaza.

Trong số các loại mạch nha thì mạch nha từ lúa đại mạch (Hordeum vulgare) được sử dụng rộng rãi nhất do nó chứa nhiều amylaza, là một loại enzym tiêu hóa giúp cho việc phá vỡ tinh bột để chuyển nó thành đường. Tuy nhiên, phụ thuộc vào loại cây trồng trong từng khu vực mà các loại ngũ cốc được/không được mạch nha hóa khác cũng có thể sử dụng, bao gồm lúa mì, lúa gạo, yến mạch (Avena sativa) và lúa mạch đen (Secale cereale), cũng như ít phổ biến hơn là ngô và lúa miến (cao lương, Sorghum chinensis).

Mạch nha được tạo ra từ hạt ngũ cốc bằng cách ngâm chúng vào trong nước, cho phép chúng nảy mầm và sau đó làm khô hạt đã nảy mầm trong các lò sấy. Hạt ngũ cốc đã mạch nha hóa tạo ra các enzym để chúng chuyển hóa tinh bột trong hạt thành đường có thể lên men.

Thời gian và nhiệt độ sấy khác nhau được áp dụng để tạo ra các màu mạch nha khác nhau từ cùng một loại ngũ cốc. Các loại mạch nha sẫm màu hơn sẽ sản xuất ra bia sẫm màu hơn. Ngày nay, trong phần lớn các trường hợp, hai hoặc nhiều loại mạch nha được phối hợp để sản xuất bia.

Vai trò

Malt cung cấp toàn bộ lượng glucid (chủ yếu dưới dạng tinh bột) để chuyển hóa thành đường, và từ đường chuyển hóa thành cồn và các chất khác. Để giảm giá thành, người ta có thể sử dụng ngũ cốc làm thế liệu, và lượng tối đa là 50% chứ không thể thay thế hoàn toàn malt.

Malt chứa đầy đủ enzym amilaza để thủy phân tinh bột. Nếu sử dụng thế liệu nhiều thì lượng enzym này cung cấp không đầy đủ và ta buộc phải bổ sung enzym từ bên ngoài vào, chủ yếu là enzym từ vi sinh vật.

Malt cung cấp khá đủ lượng protein và có chứa hệ enzym proteaza để thủy phân chúng. Trong giai đoạn ươm mầm, hệ enzym này được hoạt hóa mạnh mẽ. Khi chuyển sang giai đoạn nấu, chúng thủy phân protein tạo thành các phức chất có khả năng giữ CO2 tốt, tạo vị bia đặc trưng.

Các loại enzym trong malt
Hệ thống enzyme này gồm có: alpha-amylase, beta-amylase và amilophosphatase, phần lớn chúng tập trung ở phôi mầm và một ít được phân bố ở phần dưới của nội nhũ hoặc trong màng ngăn giữa vỏ trấu và nội nhũ.

 Hệ thống enzym thủy phân tinh bột
Với enzyme alpha-amylase cơ chất của nó là tinh bột và destrin, từ đó tạo ra sản phẩm là maltose và các destrin mạch ngắn. Enzyme này hoạt động tối ưu ở pHopt = 5.8, topt = 72 – 76 0C.

Với enzyme beta-amylase, nó có trong hạt đại mạch ở dạng liên kết cũng như dạng tự do, nhưng trong quá trình ươm mầm hoạt tính của enzyme này sẽ tăng dần. Với sự tham gia của enzyme này, tinh bột đại mạch sẽ bị phân cắt thành đường maltose. Enzyme này hoạt động tối ưu ở pHopt = 5.5 – 5.8, topt = 62 – 650C

 Hệ thống enzyme protease:
Trong hạt đại mạch, toàn bộ hệ thống enzyme này ở trạng thái liên kết, hầu như không hoạt động. Nhưng khi chuyển qua giai đoạn ươm mầm thì hoạt tính chung của hệ enzyme protease tăng nhanh.

Proteinase: sẽ tấn công lên các phân tử protein nguyên thủy để tạo ra các sản phẩm trung gian như: pepton, peptit, polypeptit, với pHopt = 5.1, topt = 50 – 550C.

Peptidase: nó sẽ phân cắt các peptit có sẵn trong hạt đại mạch và những peptit trong malt do proteinase phân giải để tạo thành các amino acid trong hạt malt, với pHopt = 7.3 – 7.9, topt = 40 – 450C.

Amidase: chúng sẽ tấn công các muối amit để hình thành NH3 và amino acid, góp phần làm thay đổi tính chất và hàm lượng của protein trong hạt malt, các enzyme amidase có pHopt = 7.3 – 8.0, topt = 45 – 500C.

 Hệ thống enzyme esterase (phosphatase):

Hệ thống enzyme esterase (phosphatase) gồm có: saccharophosphatase, phytase, glyxerophosphatase, nucleotidase… tham gia thúc đẩy và xúc tác cho các quá trình ester hoá trong quá trình nảy mầm.

Phytase: phá mối liên kết este của phytin và giải phóng ra rượu inozit và axit phosphoric tự do. Phytase có pHopt =5.0 – 5.5, topt =40 – 500C.

Các enzyme khác như: saccharophosphatase, glyxerophosphatase, nucleotidase sẽ phá các mối liên kết ester tương ứng của các hợp chất hữu cơ có chứa phosphate và giải phóng ra acid phosphoric tự do.

 Hoa bia (Hublông)

Hoa bia là thực vật dạng dây leo (Humulus lupulus), sống lâu năm (30-40 năm), có chiều cao trung bình từ 10–15 m. Hoa houblon có hoa đực và hoa cái riêng cho từng cây. Trong sản xuất bia chỉ sử dụng hoa cái chưa thụ phấn.

 Men bia

Men bia là các vi sinh vật có tác dụng lên men đường. Các giống men bia cụ thể được lựa chọn để sản xuất các loại bia khác nhau, nhưng có hai giống chính là men ale (Saccharomyces cerevisiae) và men lager (Saccharomyces uvarum), với nhiều giống khác nữa tùy theo loại bia nào được sản xuất. Men bia sẽ chuyển hóa đường thu được từ hạt ngũ cốc và tạo ra cồn và cacbon dioxide (CO2). Trước khi các chức năng của men bia được hiểu rõ thì mọi quá trình lên men đều sử dụng các loại men bia hoang dã. Mặc dù còn rất ít loại bia, chẳng hạn như bia lambic vẫn dựa trên phương pháp cổ này nhưng phần lớn các quá trình lên men ngày nay đều sử dụng các loại men bia được nuôi cấy và có độ tinh khiết cao. Trung bình, hàm lượng cồn trong bia là khoảng 4-6% rượu theo thể tích, mặc dù nó có thể thấp tới 2% và cao tới 14% trong một số trường hợp nào đó. Một số nhà sản xuất bia còn đưa ra loại bia chứa tới 20% cồn.

 Các chất làm trong
Một số nhà sản xuất bia còn cho thêm một hay nhiều chất làm trong vào bia mà không bị bắt buộc phải công bố như là một thành phần của bia. Các chất làm trong phổ biến là thạch- thu được từ bong bóng cá; caragin- thu được từ tảo biển; tảo Ireland (loài tảo đỏ có tên khoa học Chondrus crispus); và giêlatin. Do các thành phần này có thể thu được từ động vật, việc sử dụng hay tiêu thụ các sản phẩm động vật liên quan cần phải có các thông số kỹ thuật cụ thể trong quá trình lọc của nhà sản xuất bia.

 Công nghệ sản xuất bia Để có giải thích cụ thể và đầy đủ, xem Sản xuất biaMặc dù quá trình sản xuất bia là phức tạp và dao động một cách đáng kể giữa các nhà sản xuất, nhưng các công đoạn cơ bản không thể thiếu thì có thể được đơn giản hóa như dưới đây. Có thể có thêm các bước lọc bổ sung giữa các công đoạn chính.

 Ngâm ủ hạt: Giai đoạn đầu tiên của quá trình sản xuất bia, trong đó hạt ngũ cốc cần mạch nha hóa được ngâm trong nước ấm để kích thích nảy mầm nhằm chiết ra mạch nha. Việc ngâm ủ cần phải đủ thời gian và nhiệt độ ổn định để các enzym có khả năng chuyển hóa tinh bột thành đường có khả năng lên men.
 Rảy nước: Nước được lọc qua khối hạt ngâm ủ để hòa tan đường. Chất lỏng sẫm màu, chứa nhiều đường được gọi là hèm bia.
 Luộc: Hèm bia được luộc sôi cùng với các thành phần khác còn lại (ngoại trừ men bia), để loại bỏ bớt nước thừa và giết chết các loại vi khuẩn. Hoa bia (nguyên hay viên nhỏ) được thêm vào (hoặc sử dụng các chất chiết ra từ hoa bia).
 Lên men: Men bia được thêm vào (hoặc rắc vào) và hỗn hợp được để cho lên men. Sau khi quá trình lên men sơ cấp, người ta có thể cho lên men thứ cấp, điều này cho phép men bia và các chất khác hoạt động lâu hơn. Một số nhà sản xuất bia có thể bỏ qua giai đoạn lên men thứ cấp và chỉ đơn giản là lọc bỏ bã men bia.
 Đóng gói: Từ thời điểm này, bia chứa cồn, nhưng chưa có nhiều cacbon dioxide. Các nhà sản xuất bia có một số cách thức để tăng lượng cacbon dioxide. Cách phổ biến nhất được các nhà sản xuất lớn áp dụng là cacbonat hóa cưỡng bức, thông qua việc bổ sung trực tiếp khí CO2 vào trong thùng bia hay chai bia. Các nhà sản xuất nhỏ hoặc các nhà sản xuất có khuynh hướng cổ điển sẽ bổ sung "đường mồi" hoặc một lượng nhỏ hèm bia vừa mới lên men ("kräusen") vào đường ống dẫn cuối cùng, tạo ra sự lên men ngắn gọi là "bình ổn thùng" hay "bình ổn chai".

 Đóng gói và phục vụ

Sau khi brewing, bia thông thường đã là sản phẩm hoàn thiện. Từ thời điểm này thì bia được đóng thành thùng, can hay chai, lon.

Bia chưa được tiệt trùng theo phương pháp Pasteur chứa men bia còn sống và có thể lưu trữ giống như rượu vang để bảo quản tiếp trong các thùng bình ổn theo tuổi nhằm tiếp tục lên men và tạo ra hương vị thứ cấp. Chu kỳ bình ổn dài là phổ biến đối với các loại ale của Bỉ và các thùng bình ổn cho ale thực. Đối với các loại bia nặng thì người ta không bình ổn quá một năm hoặc lâu hơn.

Các điều kiện phục vụ có ảnh hưởng lớn tới cảm nhận của người uống. Yếu tố quan trọng nhất là nhiệt độ: nhiệt độ thấp (bia lạnh) cản trở cảm nhận của lưỡi và họng, làm cho người uống không cảm nhận hết hương vị của bia. Ngược lại, bia được phục vụ quá ấm có thể có các vấn đề khác: các loại bia nặng có thể được cảm nhận là quá nhiều cồn và gắt, trong khi các loại bia nhẹ hơn có thể được cảm nhận là nhạt và không hấp dẫn. Mỗi loại bia có nhiệt độ phục vụ lý tưởng riêng, và trong khi những người uống bình thường có thể quen với "bia đá lạnh" như là các quảng cáo đại trà vẫn thường nhắc đến thì việc tìm hiểu nhiệt độ phù hợp nhất cho việc phục vụ bia có thể dẫn đến những cảm nhận tốt hơn về hương vị của từng loại bia.

Bên cạnh nhiệt độ, việc lựa chọn đồ chứa bia thích hợp cũng là một yếu tố quan trọng. Trong khi những người uống bình thường có thể uống trực tiếp từ chai hay lon thì những người uống giàu kinh nghiệm luôn luôn rót bia của họ vào vại/cốc trước khi uống. Uống trực tiếp từ chai hay lon không cảm nhận hết hương vị, do mũi không thể cảm nhận hết được hương vị tỏa ra từ bia. Vì thế, cho dù từ vòi của thùng hay từ miệng chai, bia nói chung được rót vào các cốc, vại thủy tinh. Giống như rượu vang, có các loại cốc, vại thủy tinh đặc biệt dành cho từng loại bia, và thậm chí một số nhà sản xuất bia nổi tiếng còn sản xuất cả cốc vại riêng cho loại bia của mình. Trong khi bất kỳ loại cốc, vại nào đều được ưa chuộng hơn chai, những người sành bia nhất lại cho rằng hình dáng của cốc, vại có ảnh hưởng đáng kể tới sự cảm nhận hương vị và cách thức uống, tương tự như các yêu cầu của người uống đối với branđi (brandy) hay cô nhắc (cognac). Thủy tinh là vật liệu xốp, nó giữ lại dầu, mỡ ở bên trong. Khi các loại dầu mỡ này tiếp xúc với bia thì chúng làm giảm lượng bọt bia một cách đáng kể và các bọt bia này có xu hướng dính vào thành cốc chứ không dâng lên như bình thường.

Cuối cùng, quá trình rót bia cũng là một phần quan trọng trong nghệ thuật thưởng thức bia. Tốc độ rót bia từ vòi hay chai, độ nghiêng của cốc và vị trí rót (ở giữa hay cạnh thành cốc) vào cốc đều có ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng, chẳng hạn kích thước và thời gian tồn tại của bọt bia, vệt bia để lại ở đáy cốc khi uống hết, cũng như sự sủi tăm của bia khi các bọt khí cacbonic dâng lên. Các loại bia cacbonat hóa nhiều như pilsener hay weissbier của Đức có thể cần thời gian lắng xuống lâu hơn các loại bia khác trước khi đưa ra phục vụ.

Một số bia đen và ale của Anh, nổi tiếng nhất là Guinness, được phục vụ từ các "vòi nitơ". Các vòi này sử dụng hỗn hợp nitơ/cacbon dioxide thay vì cacbon dioxide thông thường nhằm thu được cảm giác kem ở miệng. Các loại bia này được rót một cách thong thả theo hai công đoạn, với một khoảng lặng để bia lắng xuống. Trong cố gắng giả lập quá trình này tại nhà, Guinness đã giới thiệu lon widget năm 1991; gần đây, Guinness đã mở rộng khái niệm với hệ thống "draft in a bottle" (bia tươi trong chai).

Các loại ale thực có các yêu cầu đóng gói riêng của nó: các loại bia này đặc biệt là không được lọc và không khử trùng theo phương pháp Pasteur, và chúng được phục vụ bằng các máy bán bia. Máy bán bia thực ra là một bơm tay được sử dụng để chuyển bia từ thùng ra vòi. Do thời gian giữ loại bia này ngắn nên đòi hỏi phải có sự quản lý chặt chẽ về số lượng bia tồn và chất lượng của nó.

Đối với các loại bia đóng chai, người ta khuyến nghị người dùng nên rót bia chậm với góc rót nhỏ, không rót ra ồng ộc, bỏ đi các cặn men bia còn sót lại ở đáy chai (nếu có) do có một số loại bia nhất định (chủ yếu là hefeweizen) mà một số người thích cho thêm men bia vào để tăng thêm cảm giác ở miệng.

 Các loại bia

Có nhiều loại bia khác nhau, mỗi loại bia được coi là thuộc về một kiểu bia cụ thể nào đó. Kiểu bia là mác dán miêu tả hương vị tổng thể và thông thường là nguồn gốc của bia, phù hợp với hệ thống đã tiến hóa qua các lần thử và các sai số qua nhiều thế kỷ.

Yếu tố chính để xác định loại bia là men bia sử dụng trong quá trình lên men. Phần lớn kiểu bia thuộc về một trong hai họ lớn: ale- sử dụng lên men đỉnh, hoặc lager- sử dụng lên men đáy. Bia có đặc trưng pha trộn của cả ale và lager được gọi là bia lai. Thức uống chứa cồn sản xuất từ việc lên men đường thu được từ các nguồn không phải là ngũ cốc nói chung không được gọi là "bia", mặc dù chúng cũng được sản xuất bằng cùng một phản ứng sinh học gốc men bia. Mật ong lên men được gọi là rượu mật ong, nước táo lên men được gọi là rượu táo, nước lê lên men được gọi là rượu lê, còn nước nho lên men được gọi là rượu vang Ale

Ale là bất kỳ loại bia nào được sản xuất bằng lên men nổi, và nó thông thường được lên men ở nhiệt độ cao hơn so với bia lager (15-23°C, 60-75°F). Các men bia ale ở các nhiệt độ này tạo ra một lượng đáng kể các este, các hương liệu thứ cấp và các sản phẩm tạo mùi khác, và kết quả là bia tạo ra có mùi vị của hoa hay quả tương tự (nhưng không chỉ có thế) như táo, lê, dứa, cỏ, cỏ khô, chuối, mận hay mận khô. Các khác biệt về kiểu giữa các loại ale là nhiều hơn so với các loại lager, và nhiều loại bia ale rất khó để phân loại chúng thuộc kiểu gì.

 Lager

Lager là loại bia được tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới. Chúng có nguồn gốc từ vùng Trung Âu, có tên gọi này là từ lagern ("lưu trữ") trong tiếng Đức. Men bia lager là loại lên men chìm, thông thường được lên men ở nhiệt độ 7-12 °C (45-55 °F) ("pha lên men"), và sau đó được lên men thứ cấp lâu ở 0-4 °C (30-40 °F) ("pha lager hóa"). Trong giai đoạn lên men thứ cấp, lager được làm trong và chín. Các điều kiện lạnh cũng kiềm chế việc sản xuất tự nhiên các este và các phụ phẩm khác, tạo ra hương vị "khô và lạnh hơn" của bia.

Các phương pháp hiện đại để sản xuất bia lager đã được Gabriel Sedlmayr trẻ và Anton Dreher khai phá. Gabriel Sedlmayr trẻ là người đã hoàn thiện bia lager màu nâu sẫm ở nhà máy bia Spaten tại Bavaria còn Anton Dreher là người bắt đầu sản xuất bia lager, có lẽ là màu đỏ hổ phách tại Viên khoảng những năm 1840-1841. Với việc kiểm soát quá trình lên men đã được hoàn thiện hơn, phần lớn các nhà sản xuất bia lager chỉ sử dụng thời gian lưu trữ lạnh ngắn, thông thường từ 1 đến 3 tuần.

Phần lớn bia lager ngày nay dựa trên kiểu Pilsener, được sản xuất lần đầu tiên năm 1842 tại thành phố Plzeň, ở Cộng hòa Séc. Các loại bia lager Pilsener ngày nay có màu sáng và được cacbonat hóa nồng độ cao, với hương vị mạnh của hoa bia và nồng độ cồn 3-6% theo thể tích. Các thương hiệu bia Pilsner Urquell hay Heineken là các ví dụ điển hình về bia pilsener.

 Lên men tự nhiên

Các loại bia này dùng men bia hoang dã chứ không phải các loại men bia được nuôi cấy. Tất cả các loại bia trước khi có việc nuôi cấy men bia trong thế kỷ 19 đã rất gần với kiểu bia này, được đặc trưng bởi các vị chua.

 Loại bia hỗn hợp
Kiểu bia lai hay bia hỗn hợp sử dụng các nguyên liệu và công nghệ hiện đại thay vì (hoặc bổ sung cho) các khía cạnh truyền thống của sản xuất bia. Mặc dù có một số biến thái giữa các nguồn khác nhau, nhưng nói chung bia hỗn hợp có thể rơi vào các thể loại sau:

 Bia hoa quả và bia rau cỏ là hỗn hợp với một số loại phụ gia từ hoa quả hay rau cỏ có thể lên men trong quá trình lên men, tạo ra chất lượng hài hòa một cách rõ nét.
 Bia thảo mộc và bia gia vị bổ sung các chất chiết ra từ rễ, hạt, lá, hoa hay quả thảo mộc hoặc các loại cây gia vị thay vì (hoặc bổ sung cho) hoa bia.
 Các loại bia tồn trữ trong các thùng gỗ là các loại bia truyền thống hay thực nghiệm được lưu trữ trong các thùng gỗ hoặc được tiếp xúc với gỗ (trong dạng các mảnh nhỏ, mẩu hay hạt) trong một khoảng thời gian (gỗ sồi là phổ biến nhất). Thông thường, thùng gỗ hay các miếng gỗ đầu tiên được xử lý bằng một số loại rượu mạnh hay các thức uống chứa cồn khác—việc sử dụng rượu bourbon, scotch và sherry là phổ biến nhất.
 Bia hun khói là bất kỳ loại bia nào mà mạch nha của nó đã được hun khói. Thông thường các loại bia này có mùi và hương vị của khói. Các ví dụ điển hình của kiểu bia truyền thống này là bia Rauchbiers ở Bamberg, Đức. Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất bia ngoài nước Đức—chủ yếu là các nhà sản xuất bia thủ công ở Mỹ—cũng bổ sung mạch nha bia hun khói vào bia đen, ale Scotland và một loạt các kiểu bia khác.
 Bia đặc biệt là cách gọi chung để chỉ các loại bia được sản xuất mà sử dụng các nguồn đường, hạt ngũ cốc và tinh bột có thể lên men không thông dụng.

 Các loại thức uống liên quan
 Châu Phi: Hàng trăm loại thức uống địa phương được sản xuất từ kê, lúa miến và các loại hạt chứa tinh bột khác.
 Andes, Nam Mỹ: Chicha, loại thức uống vùng Andes-được làm từ ngô nảy mầm.
 Bhutan, Nepal, Tây Tạng và Sikkim: Chhaang, loại thức uống lên men một phần sản xuất từ lúa gạo/kê ở miền đông dãy Himalaya.
 Trung Quốc: Tửu (jỉu), chủ yếu là loại thức uống gốc ngũ cốc lên men.
 Phần Lan: Sahti, bia truyền thống của người Phần Lan.
 Nhật Bản: Sake, thức uống gốc gạo lên men, tương tự như jiǔ của người Trung Quốc về nhiều phương diện.
 México: Pulque, một loại bia bản địa làm từ chất lỏng của cây thùa (chi Agave'') lên men.
 Nga/Ukraina: Kvass, loại thức uống lên men không cồn hoặc ít cồn.
 Các khu vực khác: Bia lúa mạch đen, bia mật ong (làm từ nước và mật ong), rượu táo (làm từ nước táo)

Xem thêm
 Lịch sử bia
 Lễ hội tháng Mười
 Đóng vòi thùng bia
 Bia ôm tại Việt Nam
 Nước giải khát
 Thương hiệu bia theo quốc gia
 Các vụ bạo động về bia ở Bavaria
 Nhà máy bia
 Sản xuất bia
 Sản xuất nhỏ của bia tại Mỹ
 Bia thủ công
 Sản xuất bia tại gia đình
 Náo loạn bia lager
 Danh sách các nhà sản xuất bia nổi tiếng và :Thể loại:Nhà sản xuất bia và nhà máy bia
 Danh sách các thương hiệu bia và :Thể loại:Thương hiệu bia.
 Vores Øl - Nguồn mở về bia
 Aragh sagi ở Iran
 Lịch sử thức uống chứa cồn

Tham khảo

 Hệ thống lên men liên tục Morton Coutts , từ Website của The National Science-Technology Roadshow Trust

Công nghiệp giải khát
B
Chất gây nghiện
Thức uống có cồn


title: Hyphydrus intermixtus

text:
Hyphydrus intermixtus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Walker miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Frogn

text:
Frogn là một đô thị ở hạt Akershus, Na Uy.

Frogn được thành lập làm một đô thị ngày 1/1/1838 (xem formannskapsdistrikt). Thành phố Drøbak đã được sáp nhập vào Frogn ngày 1/1/1962.

Frogn is nằm ở phía nam của bán đảo giữa Oslofjord và Bunnefjorden. Nó giáp Nesodden, Ås và Vestby. Drøbak là trung tâm của đô thị Frogn.

Tham khảo

Akershus


title: Ichthyophis humphreyi

text:
Ichthyophis humphreyi là một loài ếch giun thuộc chi Ichthyophis, Họ Ếch giun. Loài này sinh sống ở Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật lưỡng cư Ấn Độ
Động vật được mô tả năm 1973


title: Miajadas

text:
Miajadas là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 10107 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: 11657 Antonhajduk

text:
11657 Antonhajduk (1997 EN7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 3 năm 1997 bởi A. Galad và A. Pravda ở Modra.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11657 Antonhajduk

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Đảo Banggi

text:
Đảo Banggi là một đảo Malaysia. Đảo này thuộc Sabah. Banggi đảo nằm trong Vùng Kudat của Sabah ở Malaysia. Với diện tích 440,7 km² nó là hòn đảo lớn nhất ở Malaysia sau đảo Betruit, đảo Langkawi và đảo Penang. Nó nằm ngoài khơi bờ biển phía bắc của Sabah, gần vịnh Marudu. Đỉnh cao nhất của đảo là một ngọn đồi với chiều cao 529 mét. Trong năm 2003 nó có một dân số ước tính 20.000 người. thành phố lớn nhất của Banggi là Limbuak.

Tham khảo

Đảo Sabah


title: Platocthispa emorsitans

text:
Platocthispa emorsitans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Platocthispa


title: Opogona stereodyta

text:
Opogona stereodyta là một loài bướm đêm thuộc họ Tineidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Úc.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Opogona


title: Natri perhenat

text:
Natri perhenat (còn được gọi là natri rhenat(VII)) là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học NaReO4. Nó là một chất rắn màu trắng có thể hòa tan trong nước. Nó là tiền chất phổ biến của các hợp chất rheni khác. Cấu trúc của nó tương tự như cấu trúc của natri perchlorat và natri pemanganat.

Điều chế
Nó có thể được điều chế bằng cách xử lý rheni(VII) oxit với base hoặc quá trình trao đổi ion từ muối kali.

Natri perhenat có thể được điều chế từ kim loại rheni với hydro peroxide khi có base.
2Re + 7H2O2 + 2NaOH -> 2NaReO4 + 8H2O

Phản ứng
Nó phản ứng với natri trong etanol để tạo ra nonahydridorhenat(VII).

Natri perhenat được sử dụng như một tiền chất của các rheni nitride (chẳng hạn như Re3N, Re2N, Re3N2, ReN2, ReN3, ReN4), có thể được sử dụng làm chất xúc tác để tổng hợp amonia và hydro-denitro hóa.

Nó có thể được sử dụng để điều chế Re2(CO)10.

Tham khảo

Hợp chất natri
Muối perrhenat


title: Saint-Étienne-sous-Barbuise

text:
Saint-Étienne-sous-Barbuise là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Étienne-sous-Barbuise sur le site de l'Institut géographique national

Saint-Etienne-sous-Barbuise


title: Nomada sanguinea

text:
Nomada sanguinea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1854


title: Dicranomyia tricincta

text:
Dicranomyia tricincta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Lò mổ

text:
Lò mổ, còn gọi là lò sát sinh hay lò thịt là nơi gia súc, thường là mục súc bị mổ, xẻ thịt để làm thực phẩm. Lò mổ thường là những địa điểm tập trung và có quy mô nhất định. Ngày nay, các lò mổ thông thường được quản lý và phải theo những quy cách mới được phép giết mổ (trừ những lò mổ chui, trái phép).

Số liệu

Khoảng 45-50% trọng lượng xác thịt của gia súc nhập vào lò có thể róc ra dùng làm thịt. Khoảng 15% là phần không dùng được, phải bỏ đi. Còn lại là 40-45% gồm những bộ phận gia súc có thể chế biến dùng làm chế phẩm như xà bông, nến, keo dán. Riêng ở Hoa Kỳ hằng năm có khoảng chín tỷ con vật bị mổ thịt (gồm 150,4 triệu con bò, cừu, heo, dê và 8,9 tỷ con gà, gà tây và vịt trong 5.700 lò sát sinh và xưởng chế biến); Chỉ trong năm 2007 dân Hoa Kỳ tiêu thụ 28,1 tỷ cân Anh thịt bò. So với Canada thì 650 triệu gia súc bị làm thịt mỗi năm. Khối Liên Âu ghi nhận 300 triệu bò, cừu, và heo cùng bốn tỷ con gà.

Lịch sử
Lò mổ là khởi điểm khi thịt gia súc chuyển từ môi trường chăn nuôi mà nhập vào thị trường tiêu thụ. Xã hội nông thôn thường không có nhu cầu có lò mổ. Chỉ khi xã hội con người tập trung đông đúc và người dân không thể tự túc về mặt thực phẩm thịt thì lò mổ mới xuất hiện để cung ứng lượng thịt quy mô.

Công thức mổ thịt

Việc làm thịt gia súc trong lò sát sinh có năm khâu:
Làm con thú bất tỉnh
Thọc tiết
Lột da (bò, dê, cừu) hoặc làm trụi lông (heo)
Mổ bụng, cắt nội tạng
Chặt đôi hoặc chặt tư

Ở Tây phương gia súc không bị thọc tiết ngay mà thường dùng điện giật (300 volt 2 ampe) để làm bất tỉnh. Loài heo thì có nơi dùng thán khí để gây mê trước khi thọc tiết. Tiết chảy ra bằng cách treo con thú bằng chân sau dốc ngược xác. Sau đó họ chặt bỏ bốn chân, cắt thủ và bỏ bộ lòng trước khi xác con vật bị lột da. Nội tạng như gan, phổi, tim sẽ được đem giảo nghiệm phòng hờ con vật có bệnh. Cơ quan y tế thì có nhân viên đến lò thịt kiểm tra.

Xác con vật còn có thể được xử lý thêm bằng hơi nước, nước nóng và a xít hữu cơ trước khi bỏ tủ lạnh hoặc tủ đá để hạn chế vi khuẩn sinh sôi làm hư thối thịt. Ở dạng lạnh thợ cắt thịt mới xẻ xác thành những mảng cơ bản. Xác thịt bò thì được xẻ đôi rồi xẻ tư. Thịt heo thì thường chỉ xẻ đôi trong khi thịt cừu hoặc bê thì để nguyên con.

Thịt vụn còn lại sẽ được mót và có thể dùng làm thịt cho con người hoặc súc vật. Phần không dùng được như xương, mỡ được chuyển sang lò nấu, chắt lấy dầu có thể dùng thắp đèn và các công dụng kỹ nghệ. Phần thịt thì chở đến các điểm bán sỉ và phân phối đến chợ búa cho người tiêu thụ mua.

Việt Nam
Ở Miền Nam Việt Nam lò thịt lớn nhất ở vùng Sài Gòn là lò thịt Chánh Hưng thuộc Quận 8. Lò thịt này lập từ thời Pháp thuộc do chánh phủ điều hành. Thời Việt Nam Cộng hòa lò thịt phụ thuộc Sở thú y của Đô thành Sài Gòn, ngoài việc mổ thịt và kiểm soát phẩm chất thịt thực phẩm, đây cũng là nơi khám xét mục súc sống khi đưa về làm thịt. Trâu bò dưới 10 tuổi không được đem mổ thịt; heo thì phải hơn 50 kí. Khám bệnh và trả phần thuế xong thì thú vật mới đưa vào lò. Lò Chánh Hưng có buồng lạnh để giữ thực phẩm lâu hơn.

Gần lò Chánh Hưng là lán nơi thú vật đem về được tư nhân nuôi ngắn hạn đợi ngày làm thịt. Chánh phủ Việt Nam Cộng hòa còn lập ra "lán đối chứng" để giảm nạn tài phiệt lũng đoạn thị trường thịt bằng cách cứ 1000 con vật đưa vào lán tư nhân thì 300 con phải đưa vào lán đối chứng. Tư nhân có thể ra giá tự do nhưng bên lán đối chứng thì phải chiếu theo giá ấn định của chánh phủ.

Vào cuối thập niên 1950 thì lò thịt Chánh Hưng làm thịt 1000 con heo và 100 trâu bò mỗi ngày. Vào dịp cận Tết thì số lượng có thể tăng lên gấp bốn lần.

Tại Việt Nam năm 2015 phát giác ra súc vật bị giết bằng cách đập bằng búa tạ. Sự việc xảy ra tại ba lò mổ ở miền Bắc khiến Bộ Nông nghiệp Úc ra thông cáo ngưng xuất cảng bò sống sang Việt Nam.

Chú thích

Liên kết

 Slaughterhouse designer Temple Grandin's official site detailing her design principles, as well as many of the regulations affecting slaughter tại Hoa Kỳ.
Pig slaughtering process
Poultry slaughtering process
Search slaughterhouses in Canada
Sustainable slaughtering issues

Gia súc
Thực phẩm
Thịt
Quyền động vật
Công trình nông nghiệp


title: (5057) 1987 DC6

text:
{{DISPLAYTITLE:(5057) 1987 DC6}}

(5057) 1987 DC6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 22 tháng 2 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính