title: Maputo

text:
Maputo (), tên cũ là Lourenço Marques cho tới trước năm 1976, là thủ đô và thành phố đông dân nhất Mozambique. Nằm tại cực nam Mozambique, Maputo nằm cách biên giới với Eswatini và Nam Phi khoảng 120 km. Thành phố có dân số 1.101.170 (tính tới 2017) và diện tích là 347 kilômét vuông. Vùng đô thị Maputo, bao gồm cả thành phố Matola lân cận, có dân số là 2.717.437. Maputo là một thành phố cảng với nền kinh tế dựa trên thương mại. Thành phố cũng nổi bật nhờ văn hóa sống động và kiến trúc đặc sắc và đa dạng.

Maputo nằm bên bờ một vịnh biển lớn của Ấn Độ Dương, gần nơi bốn con sông Tembe, Mbuluzi, Matola và Infulene hợp lưu. Thành phố bao gồm bảy đơn vị hành chính được gọi là bairros hay khu. Thành phố nằm trong tỉnh tỉnh Maputo, nhưng vẫn có chức năng như một tỉnh riêng biệt kể từ năm 1998. Thành phố Maputo là tỉnh có diện tích nhỏ nhất nhưng lại đông dân nhất ở Mozambique. Maputo là một thành phố đa sắc tộc với sự hiện diện của nhiêu nhóm ngôn ngữ và văn hóa như Bantu, Bồ Đào Nha, và một phần nhỏ Ả Rập, Gujarat, và Trung Quốc.

Khu vực của Maputo ngày nay vào thế kỷ 16 là một làng chài. Ngôi làng này sau đó được đặt tên là Lourenço Marques theo tên nhà hàng hải cùng tên, người đã khám phá ra khu vực này vào năm 1544. Thành phố hiện đại ngày nay có nguồn gốc từ một pháo đài của Bồ Đào Nha được xây dựng vào năm 1781. Thị trấn quanh pháo đài bắt đầu phát triển từ khoảng năm 1850 và tới năm 1877 được nâng cấp lên thành phố. Vào năm 1898, thuộc địa Mozambique của Bồ Đào Nha dời thủ đô về đây. Vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, thành phố cảng Lourenço Marques phát triển nhanh chóng về dân số và kinh tế. Sau cuộc Chiến tranh giành độc lập Mozambique vào năm 1975, thành phố trở thành thủ đô và được đổi tên thành Maputo. Trong Nội chiến Mozambique, nền kinh tế của thành phố bị thiệt hại nặng nề. Khi chiến tranh kết thúc, chính phủ FRELIMO thiết lập một chương trình phục hồi kinh tế Maputo, đồng thời thực hiện các chiến dịch loại trừ tội phạm, người sở hữu đất trái phép, và các cư dân không có giấy tờ.

Lịch sử

Lourenço Marques được đặt tên theo nhà thám hiểm Bồ Đào Nha, người cùng với António Caldeira được thống đốc Đảo Mozambique cử đi khám phá khu vực xung quanh. Họ phát hiện ra khu vực hạ lưu của các con sông đổ ra vịnh Delagoa, đặc biệt là cửa biển Espírito Santo. Các pháo đài và điểm mậu dịch mà người Bồ Đào Nha thiết lập, bỏ hoang và tái chiếm lại ở bờ bắc của các con sông đều được đặt tên là "Lourenço Marques". Thị trấn tiền thân của thành phố ngày nay bắt đầu từ năm 1850 trong khi khu dân cũ trước đó đã bị người bản địa phá hủy hoàn toàn.

Vào ngày 10 tháng 11 năm 1887, Lourenço Marques chính thức trở thành một thành phố. Cuộc xung đột giữa Bồ Đào Nha và Anh nhằm giành quyền kiểm soát Lourenço Marques kết thúc vào ngày 24 tháng 7 năm 1875 với việc Tổng thống Pháp Patrice de Mac Mahon tuyên bố Lourenço Marques là của Bồ Đào Nha.

Vào năm 1871, thị trấn vẫn còn là một khu nghèo nàn, với những con đường nhỏ hẹp, những ngôi nhà mái bằng, lều tranh, những pháo đài mục nát. Sự nổi lên của Cộng hòa Transvaal khiến Bồ Đào Nha buộc phải phát triển một hải cảng. Vào năm 1876 Chính quyền Bồ Đào Nha cử một nhóm người để nạo vét khu vực bùn đất gần khu dân cư, với mục đích trồng cây bạch đàn, xây nhà thờ và bệnh viện. Vào năm 1898 thành phố thay thế cho Đảo Mozambique trong vai trò thủ đô Mozambique thuộc Bồ Đào Nha. Vào năm 1895, việc khai trương tuyến đường sắt của NZASM tới Pretoria, Nam Phi, giúp dân số của thành phố gia tăng đáng kể. Cơn sốt vàng Witwatersrand vào năm 1886 giúp phát triển kinh tế của thành phố cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 do Lourenço Marques là cảng gần nhất được sử dụng để xuất khẩu vàng từ Nam Phi.

Vào đầu thế kỷ 20, với một cảng biển có đầy đủ thiết bị máy móc, bến bãi, cầu tàu, lán và cần trục, cho phép các tàu thuyền lớn có thể bốc dỡ hàng hóa trực tiếp lên các toa tàu, Lourenço Marques phát triển mạnh dưới sự cai trị của Bồ Đào Nha và trở nên quan trọng hơn. Cảng Maputo đón nhiều tàu chở hàng của Anh, Bồ Đào Nha hay của Đức, hầu hết các mặt hàng nhập khẩu tới từ Southampton, Lisboa, và Hamburg.

Do sự gia tăng dân số và nền kinh tế ngày một mở rộng nên kể từ thập kỷ 1940, chính quyền Bồ Đào Nha cho xây dựng một mạng lưới các trường cấp một và cấp hai, các trường công nghiệp và thương mại cũng như trường đại học đầu tiên trong khu vực — Đại học Lourenço Marques, khai giảng lần đầu năm 1962. Các cộng đồng người Bồ Đào Nha, tín đồ Hồi giáo (trong đó có tín đồ Ismaili), người Ấn Độ (trong đó có người quê ở Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha) và người Hoa (trong đó có người Maca) là những cộng đồng giàu có nhất ở đây nhờ tập trung phát triển mảng công nghiệp và thương mại. Các khu vực thành thị của Mozambique phát triển nhanh trong thời kỳ này do không có luật lệ nào hạn chế người bản địa Mozambique di cư trong nước. Điều này khác hoàn toàn so với chính sách apartheid của nước Nam Phi láng giềng. Trước khi Mozambique giành độc lập năm 1975, hàng ngàn du khách tới từ Nam Phi và Rhodesia (nay là Zimbabwe) tới du lịch tại các bãi biển, khách sạn, nhà hàng, sòng bạc, và nhà thổ ở đây.

Mặt trận Giải phóng Mozambique, hay FRELIMO, được thành lập tại Tanzania vào năm 1962 do Eduardo Mondlane đứng đầu, phát động cuộc đấu tranh giành độc lập từ tay Bồ Đào Nha. Chiến tranh giành độc lập Mozambique kéo dài trong 10 năm và kết thúc vào năm 1974 khi chính quyền Estado Novo bị lật đổ ở Lisboa sau một cuộc đảo chính quân sự của phe cánh tả. Chính phủ mới của Bồ Đào Nha trao trả độc lập cho hầu hết các thuộc địa hải ngoại của Bồ Đào Nha (ngoại trừ Đông Timor và Ma Cao).

Độc lập

Cộng hòa Nhân dân Mozambique tuyên bố độc lập vào ngày 25 tháng 6 năm 1975 dựa trên nội dung của Hiệp định Lusaka ký vào tháng 9 năm 1974. Một cuộc diễu hành và buổi tiệc chiêu đãi kết thúc lễ mừng độc lập tại thủ đô, nơi người ta dự định đổi tên thành Can Phumo, hay "Xứ Phumo," theo tên của một tù trưởng người Shangaan sống ở khu vực này khi nhà thám hiểm Lourenço Marques tới đây lần đầu năm 1545. Tuy vậy vào tháng 2 năm 1976 tên gọi của thành phố được đổi thành Maputo. Tên gọi này dựa theo tên của sông Maputo. Đây là con sông ngăn cách Mozambique và Nam Phi ở phía nam Mozambique và mang ý nghĩa biểu tưởng trong cuộc đấu tranh vũ trang của FRELIMO chống Bồ Đào Nha, vơi khẩu hiệu Viva Moçambique unido, do Rovuma ao Maputo ("Mozambique muôn năm, thống nhất từ Rovuma cho tới Maputo"; Rovuma là con sông biên giới với Tanzania ở cực bắc đất nước).

Sau độc lập, các bức tượng danh nhân Bồ Đào Nha bị gỡ bỏ và được lưu trữ trong pháo đài. Các binh sĩ da đen thay thế các binh sĩ Bồ Đào Nha (cả da trắng và da đen) trong các trại lính và trên đường phố của Maputo. Hầu hết các con đường mang tên các anh hùng người Bồ Đào Nha hay các ngày tháng quan trọng trong lịch sử Bồ Đào Nha được đổi sang tên tiếng châu Phi, tên các nhân vật cách mạng, hoặc các tên từ thời tiền thuộc địa.

Sau cách mạng Hoa Cẩm chướng ở Lisboa, trên 250.000 người Bồ Đào Nha quyết định rời bỏ Mozambique khiến nền kinh tế và chính quyền không có ai quản lý. Quốc gia non trẻ không có thời gian để phân bổ nguồn tài nguyên và duy trì cơ sở hạ tầng. Thêm vào đó các chính sách kiểu Stalin độc đoán và quan liêu khiến Mozambique rơi vào tình trạng cực kỳ bấp bênh ngay từ đầu, tiền đề khiến nền kinh tế đi xuống. Đảng cầm quyền FRELIMO buộc phải trông cậy vào sự giúp đỡ từ các nước cộng sản như Liên Xô và Cộng hòa Dân chủ Đức. Đầu thập niên 1980 đất nước rơi vào tình trạng vỡ nợ. Đồng tiền mất giá trong khi các cửa hàng thì trống không. Ngay sau khi độc lập, đất nước tiếp tục chìm trong cuộc Nội chiến Mozambique giữa hai phe FRELIMO và RENAMO, kéo dài từ năm 1977 tới 1992. Chiến tranh ảnh hưởng xấu đến hoạt động kinh tế và ổn định chính trị trong thành phố. "Chiến dịch Sản xuất" (Operação Produção) được thực hiện vào năm 1983 bởi đảng FRELIMO nhằm đối phó với tình trạng khủng hoảng. Các cư dân không giấy tờ tùy thân, dân thành thị "ăn bám", cũng như các cá nhân có biểu hiện tội phạm, bị buộc chuyển đến các trang trại và ngôi làng thuộc sở hữu nhà nước ở vùng nông thôn phía bắc Mozambique.

Kể từ khi hiệp định hòa bình kết thúc nội chiến được kí kết năm 1992, cả nước cũng như Maputo dần trở lại ổn định và thu hút nhiều đầu tu nước ngoài.

Địa lý

Maputo nằm ở bờ tây vịnh Maputo, gần Estuário do Espírito Santo nơi các con sông Tembe, Umbeluzi, Matola và Infulene đổ ra biển. Vịnh Maputo dài  và rộng . Ở cực đông thành phố và vịnh là đảo Inhaca. Tổng diện tích khu vực thành phố Maputo là  và giáp với thành phố Matola về phía đông và đông bắc, với huyện Marracuene về phía bắc; Boane về phía đông và Matutuíne về phía nam, tất cả các huyện đều thuộc tỉnh Maputo. Thành phố cách biên giới Nam Phi tại Ressano Garcia  và cách biên giới với Eswatini  về phía nam.

Đơn vị hành chính

Thành phố được chia thành bảy đơn vị hành chính. Mỗi đơn vị này gồm nhiều khu vực nhỏ hơn gọi là bairros.

Khí hậu
Maputo có khí hậu xavan nhiệt đới (Aw) và một phần khí hậu bán khô hạn (BSh) theo phân loại khí hậu Köppen. Maputo khá là khô, với lượng mưa trung bình năm là . Mưa nhiều vào mùa hè và gần như không mưa vào mùa đông. Thành phố có nhiệt độ trung bình không quá cao, khoảng . Tháng nhiệt độ cao nhất là tháng một với nhiệt độ trung bình , trong khi tháng lạnh nhất là tháng bảy với nhiệt độ . Do nằm gần Ấn Độ Dương nên Maputo chịu ảnh hưởng lớn bởi bão, lũ lụt và nước biển dâng.

Giao thông

Hàng không

Sân bay quốc tế Maputo là sân bay quốc tế chính của Mozambique. Một nhà ga mới mở vào năm 2010 có thể đón 900.000 lượt khách một năm.

Giao thông công cộng
Nhu cầu giao thông của Maputo chủ yếu được đáp ứng bởi hệ thống xe minibus gọi là chapas. Trong một nỗ lực nhằm giải quyết ách tắc giao thông trong thành phố, công ty Transporte de Moçambique (TPM) của nhà nước đã mua trên 270 xe buýt. Có ba tuyến xe buýt chính trong thành phố: tại Baixa (trung tâm), Museu (bảo tàng), và Junta.

Tuyến phà nối Maputo với huyện KaTembe phục vụ các ngày trong tuần. Một phà có thể chở khoảng 20 xe một lần đưa.

Maputo sở hữu hệ thống xe điện đầu tiên ở châu Phi vào năm 1904. Ban đầu đầu tiên các tuyến chạy từ Ga xe lửa Trung tâm (CFM) đến tòa nhà Thành phố. Người ta cho rằng việc thiết lập hệ thống xe điện đã gây nên sự phẫn nộ từ phía công chúng do chỉ có vài tầng lớp xã hội nhất định mới có quyền sử dụng. Xe điện dần mất khách trong nửa sau của thế kỷ 20 khi xe hơi và xe buýt trở nên phổ biến hơn. Xe điện không còn được sử dụng kể từ năm 1936, mặc dù một số đường ray vẫn có hiện hữu.

Cảng
Cảng chính của Maputo vào giai đoạn cao điểm xử lý 17 triệu tấn hàng hóa vào năm 1971. Cảng là một một trong ba cảng chính của Mozambique phục vụ cho tuyến đường Nacala-Beira-Maputo. Ngày nay, cảng do Công ty Phát triển Cảng Maputo (MPDC), một công ty liên doanh giữa Grindrod và DP World, quản lý. Chính phủ cho phép công ty quản lý cảng đến năm 2030 nhằm nâng cấp phần lớn cơ sở hạ tầng đã bị phá hủy sau nhiều năm trì trệ. Vào năm 2010, công việc nạo vét kênh đã hoàn thành và Cảng Maputo hiện có thể xử lý các tàu lớn hơn - như tàu Panamax - với nhiều hàng hóa hơn.

Một bến mới cho các phương tiện dự kiến cho phép 57.000 phương tiện di chuyển mỗi năm (giai đoạn 1) với mức cao nhất là 250.000 theo thỏa thuận với Höegh Autoliners. Đây dự kiến là tuyến vận chuyển chuyển tiếp tiềm năng giữa Trung Đông và châu Âu. Than cũng sẽ được xuất khẩu từ Matola với tốc độ 10 triệu tấn mỗi năm. Dự tính đến năm 2020, cảng sẽ tạo ra khoảng 160 triệu đô la mỗi năm. Đến năm 2030, cảng sẽ có thể xử lý lên tới 25 chuyến tàu mỗi ngày và 1.500 xe tải và tổng cộng 50 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Tổng mức đầu tư sẽ vượt quá 500 triệu USD.

Kiến trúc

Maputo luôn là trung tâm của sự chú ý trong những năm đầu hình thành và tinh thần nghệ thuật mạnh mẽ là nhân tố chính thu hút nhiều kiến trúc sư tiến bộ nhất trên thế giới tới đây vào đầu thế kỷ 20. Thành phố sở hữu những kiệt tác xây dựng của Pancho Guedes, Herbert Baker và Thomas Honney,... Những công trình kiến trúc đầu tiên quanh thành phố tập trung vào các thiết kế cổ điển châu Âu như Ga xe lửa Trung tâm (CFM) được thiết kế bởi kiến trúc sư Alfredo Augusto Lisboa de Lima, Mario Veiga và Ferreira da Costa và được xây dựng từ năm 1913 đến năm 1916 (đôi khi bị nhầm lẫn với công trình của Gustave Eiffel), và khách sạn Polana được thiết kế bởi Herbert Baker.

Vào những năm 1960 và 1970, Maputo lại một lần nữa trở thành tâm điểm của một làn sóng kiến trúc mới, đặc biệt là các công trình của Pancho Guedes. Các thiết kế của những năm 1960 và 1970 được đặc trưng bởi phong trào hiện đại với trọng tâm là các kết cầu gọn gàng, thẳng và hữu dụng. Tuy nhiên, các kiến trúc sư nổi tiếng như Pancho Guedes đã kết hợp các yếu tố hiện đại với các đường nét nghệ thuật địa phương, qua đó tô điểm nét Mozambique độc đáo cho các tòa nhà trong thành phố.

Văn hóa
Maputo là nơi hội tụ của nhiều nền văn hóa. Văn hóa Bantu và Bồ Đào Nha chiếm ưu thế, nhưng người ta cũng cảm nhận được sự ảnh hưởng của văn hóa Ả Rập, Ấn Độ, và Trung Quốc.

Điện ảnh
Trước khi truyền hình được giới thiệu vào năm 1981, điện ảnh đã có một vị trí nổi bật khi là một hình thức giải trí trong đời sống của người Mozambique, đặc biệt là ở Maputo, nơi có ít nhất một chục rạp chiếu phim vào thời điểm độc lập. Trong thập niên 1950 và 1960, khi sự phân biệt chủng tộc ở giai đoạn cao trào, hầu hết những người đi xem phim đều là người da trắng châu Âu hoặc người Nam Á - mỗi sắc tộc có một rạp riêng. Người Mozambique da đen, mặc dù bị phân biệt đối xử nặng nề hơn, cũng rất yêu thích các bộ phim trong rạp chiếu phim dựng tạm, với một máy chiếu, màn hình và ghế. Một số rạp chiếu phim như vậy vẫn có hiện diện ngày nay, chẳng hạn như Charlot, Gil Vicente, Scala, 222 và Dicca, mặc dù không phải tất cả đều còn chiếu phim.

Các bộ phim được chiếu tại các rạp trong thời kỳ cai trị của Bồ Đào Nha bị kiểm duyệt gắt gao. Những bộ phim có nội dung tình dục, bạo lực và chủ đề mang tính chất chính trị không được phép chiếu. Mặc dù có những hạn chế này, đây vẫn là lần đầu tiên người Mozambique có thể thưởng thức các hình thức giải trí phổ biến của thế giới, do đó làm tăng đáng kể sự hòa hợp văn hóa. Sau năm 1975 và sau các cuộc di cư hàng loạt của người châu Âu da trắng, Mozambique trải qua một thời gian không có quy định kiểm duyệt và do đó người Mozambique có thể xem nội dung đã bị cấm và các tác phẩm của Lý Tiểu Long đã trở nên vô cùng phổ biến. Tuy nhiên, khi FRELIMO và phong trào dân tộc chiếm ưu thế, bất kỳ ảnh hưởng bên ngoài nào được coi là bắt nguồn từ "phương Tây suy đồi" đều bị cấm lần nữa. Chính tại thời điểm này, đảng cầm quyền FRELIMO nhận ra họ có thể sử dụng những bộ phim trong việc tuyên truyền tư tưởng dễ dàng.

Vào cuối thập niên 1970 và thập niên 1980, ngành công nghiệp điện ảnh địa phương hướng tới việc tạo ra các sản phẩm "tự sản xuất" nhằm khắc họa lý tưởng xã hội chủ nghĩa. Các phim này có ảnh hưởng lớn đến các hộ gia đình, sản xuất nông nghiệp và tự chủ chính trị. Maputo là bối cảnh cho nhiều bộ phim bom tấn Hollywood như The Interpreter, Blood Diamond và Ali.

Associação Núcleo de Arte

Associação Núcleo de Arte là một trung tâm văn hóa và nghệ thuật quan trọng ở Maputo. Đây là nhóm nghệ sĩ lâu đời nhất ở Mozambique. Núcleo đóng một vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa đô thị trong nhiều thập kỷ. Hai nghệ sĩ Mozambique đương đại nổi tiếng và có ảnh hưởng nhất bắt đầu sự nghiệp của họ tại Núcleo de Arte, đó là họa sĩ Malangatana Ngwenya và nhà điêu khắc Alberto Chissano. Hơn một trăm họa sĩ, nhà điêu khắc và nghệ nhân gốm là thành viên của Núcleo; nhóm thường xuyên tổ chức triển lãm tại cơ sở của mình và trong vài năm qua đã tích cực tham gia trao đổi với các nghệ sĩ từ nước ngoài. Núcleo nổi tiếng với dự án biến vũ khí thành công cụ và đồ vật nghệ thuật. Nhóm đóng một vai trò quan trọng trong việc hòa giải Nội chiến Mozambique. Các tác phẩm nghệ thuật như Chair of the African King và Tree of Life được trưng bày trên khắp thế giới, tiêu biểu là ở Bảo tàng Anh vào năm 2006.
Maputo là nơi tổ chức Liên hoan phim tài liệu Dockanema để giới thiệu các bộ phim tài liệu từ khắp nơi trên thế giới.

Giáo dục
Maputo cung cấp nhiều lựa chọn cho giáo dục với các trường mầm non, tiểu học, trung học và các tổ chức giáo dục đại học. Chất lượng giáo trình khác nhau tùy thuộc vào việc một tổ chức là tư hay công.

Giáo dục đại học
Cơ sở giáo dục đại học lớn nhất Mozambique là Đại học Eduardo Mondlane thành lập vào năm 1968 với tên gọi Universidade de Lourenço Marques. Hầu hết các khoa và ban của các trường đại học đều nằm ở thành phố Maputo với gần 8.000 sinh viên theo học tại 10 khoa. Một số khoa cũng đặt tại Beira, Quensonane, Nampula và Inhambane.

Ngoài ra từ những năm 1990, người ta cũng chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các cơ sở giáo dục tư nhân cung cấp giáo dục đại học như Instituto Superior de Ciências e Tecnologias de Moçambique (ISCTEM), Instituto Superior de Tecnologias e Gestão (ISTEG) và Instituto Superior de Transportes e Comunicações (ISUTC).

Y tế

Maputo có một số bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh, trong đó có bệnh viện lớn nhất Mozambique, Bệnh viện Trung ương Maputo. Các bệnh viện khác bao gồm Bệnh viện Geral José Macamo và Bệnh viện Clinica Sommerschield, hay bệnh viện Clínica Cruz Azul ở  baixa  và Bệnh viện Privado ở gần Trường Bồ Đào Nha.

Quá trình xây dựng Bệnh viện Miguel Bombarda bắt đầu vào năm 1900. Năm 1976, Samora Machel đổi tên bệnh viện thành Bệnh viện Trung ương Maputo  (HCM). Bệnh viện có 1500 giường cho bệnh nhân nội trú và có số lượng nhân viên ước tính là 3000. Bệnh viện được xây dựng dựa trên cấu trúc đa khối với 35 tòa nhà riêng biệt có diện tích 163.800 m². Bệnh viện có sáu khoa: y khoa, ngoại khoa, nhi khoa, phẫu thuật chỉnh hình, phụ khoa và sản khoa. Ngoài ra bệnh viện cũng có nhãn khoa và khoa tai mũi họng và một nhà xác. Bệnh viện cung cấp cung cấp dịch vụ cho trung bình 700 bệnh nhân ngoại trú mỗi ngày và trên  đồ được giặt hàng ngày. Vào đầu thập niên 1990, một phần của bệnh viện được phân tách và trở thành một phòng khám tư nhân cung cấp các dịch vụ chất lượng cao hơn gọi là Clínica Especial de Maputo dành cho những người có thể chi trả.

Nhân vật nổi tiếng

 Alexandre Quintanilha, nhà khoa học
 Eusébio, cầu thủ bóng đá
 Carlos Cardoso, nhà báo
 Teresa Heinz, nhà từ thiện
 Mariza, ca sĩ fado
 Neyma, ca sĩ
 Mia Couto, nhà văn
 Maria Mutola, vận động viên chạy
 Al Bowlly, ca sĩ
 Pancho Guedes, kiến trúc sư
 Jose Craveirinha, nhà thơ
 Ricardo Rangel, nhà báo ảnh
 Malangatana, họa sĩ
 Alberto Chissano, nhà điêu khắc
 Henning Mankell, tác gia, nhà viết kịch
 Gilles Cistac, luật sư
 Ruth First, nhà hoạt động
 Moreira Chonguica, nhạc sĩ, nhà soạn nhạc, nhà hoạt động

Thành phố kết nghĩa

Maputo là thành phố kết nghĩa với:

 Mbabane, Eswatini
 Brasília, Brasil
 Lagos, Nigeria
 Coimbra, Bồ Đào Nha
 Chennai, Ấn Độ
 Cape Town, Nam Phi
 Wilmington, Hoa Kỳ
 Lisboa, Bồ Đào Nha
 Luanda, Angola
 Johannesburg, Nam Phi
 Bissau, Guiné-Bissau
 Ma Cao
 Málaga, Tây Ban Nha
 Dili, Đông Timor
 Chiba, Nhật Bản
 Bordeaux, Pháp
 Thượng Hải, Trung Quốc
 Harare, Zimbabwe
 Monterrey, México
 Durban, Nam Phi
 Addis Ababa, Ethiopia
 Thành Đô, Trung Quốc

Tham khảo

Đọc thêm

Thế kỷ 19

Thế kỷ 20

Thế kỷ 21

  (Includes articles about Maputo)

Liên kết ngoài

Hình ảnh và bản đồ Maputo
Công ty Phát triển Cảng Maputo

Thủ đô châu Phi
Thành phố ven biển Mozambique
Khu dân cư ở Mozambique
Tỉnh của Mozambique
Tỉnh lỵ Mozambique
Khu dân cư thành lập năm 1876
Khởi đầu năm 1782
Đế quốc Bồ Đào Nha năm 1782
Thành phố cảng Ấn Độ Dương
Thành phố cảng châu Phi


title: 1387 Kama

text:
1387 Kama (1935 QD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 8 năm 1935 bởi P. Shajn ở Simeis.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1387 Kama

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1935


title: Peralejos de Abajo

text:
Peralejos de Abajo là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 185 người.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Cortiglione

text:
Cortiglione là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 60 km về phía đông nam của Torino và khoảng 15 km về phía đông nam của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 565 người và diện tích là 8,4 km².

Cortiglione giáp các đô thị: Belveglio, Incisa Scapaccino, Masio, Rocchetta Tanaro, Vaglio Serra và Vinchio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cortiglione.at.it

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Astyochia

text:
Astyochia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Astyochia crane Druce, 1885
 Astyochia faula Druce, 1885
 Astyochia fessonia Druce, 1885
 Astyochia nigrivena (Warren, 1897)
 Astyochia nigrivenata (Warren, 1900)

Chú thích

Tham khảo

 Astyochia at funet.fi

Geometridae
Ennominae


title: Agriotes maceki

text:
Agriotes maceki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Thiên Sơn, Ürümqi

text:
Thiên Sơn (chữ Hán giản thể: 天山区) là một quận thuộc địa cấp thị Ürümqi của Khu tự trị Tân Cương, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 171 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 450.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 13 nhai đạo, 1 hương.
Nhai đạo: Yên Nhĩ Sào, Tân Hoa Nam Lộ, Tân Hoa Bắc Lộ, Đoàn Kết Lộ, Thanh Niên Lộ, Đông Môn, Hòa Bình Lộ, Hạnh Phúc Lộ, Thắng Lợi Lộ, Giải Phóng Nam Lộ, Giải Phóng Bắc Lộ, Kiềm Tuyền, Diên An Lộ, Đại Loan.

Tham khảo

Ürümqi
Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Địa lý Tân Cương


title: Tipula tsiosenica

text:
Tipula tsiosenica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Norolles

text:
Norolles là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Norolles sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Peteria

text:
Peteria là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae.

Các loài:
Peteria scoparia
Peteria thompsoniae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Peteria
Robinieae


title: 15374 Teta

text:
15374 Teta (1997 BG) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 16 tháng 1 năm 1997 bởi M. Tichy và Z. Moravec ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15374 Teta

15374
Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Miloš Tichý
Được phát hiện bởi Zdeněk Moravec
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Diễn viên võ thuật

text:
Diễn viên võ thuật là các diễn viên điện ảnh hay truyền hình chuyên thực hiện các cảnh võ thuật, chuyên vào vai các nhân vật có cảnh chiến đấu trong các bộ phim. Diễn viên võ thuật có thể là những người chuyên nghiệp về nghề võ như các võ sư, võ sĩ nhưng cũng có thể là từ các ngành nghề khác chuyển sang đóng phim võ thuật. Loại phim võ thuật thường thịnh hành ở châu Á (phim võ hiệp, kiếm hiệp, phim chưởng, phim sử chiến hay xã hội đen...)

Một số diễn viên nổi tiếng

Trung Quốc
 Thành Long (có những pha võ thuật đầy hài hước và vô cùng sáng tạo)
 Lý Tiểu Long (diễn viên võ thuật hàng đầu của Trung Quốc)
 Lý Liên Kiệt (diễn viên võ thuật chuyên về võ thiếu lâm)
 Lý Quốc Hào (con trai của Lý Tiểu Long)
 Chung Tử Đơn / Chân Tử Đan
 Hồng Kim Bảo
 Ngô Kinh
 Dương Tử Quỳnh
 Thích Hành Vũ
 Thích Tiểu Long
 Nguyên Bưu
 Nguyên Khuê
 Lưu Gia Huy
 Lưu Gia Lương
 Trâu Triệu Long
 Ngũ Doãn Long
 An Chí Kiệt
 Phàn Thiếu Hoàng
 Vu Vinh Quang
 Lư Huệ Quang
 Lâm Chánh Anh
 Dương Tư
 Triệu Văn Trác
 Đỗ Vũ Hàng
 Khương Đại Vệ
 Địch Long
 La Liệt
 Phó Thanh
 Vương Chung
 Trần Quang Thái
 Lộc Phong
 Giang Sinh
 Vi Bạch
 Quan Đức Hưng
 La Mãng
 Trần Tinh
 Thích Quán quân
 Vương Thanh
 Tiền Tiểu Hào
 Trương Tấn

Việt Nam
 Lý Huỳnh
 Lý Hùng
 Johnny Trí Nguyễn
 Dustin Nguyễn
 Ngô Thanh Vân
 Nam Long (diễn viên)
 Nhan Thanh Toàn
 Trần Như Thục
 Quốc Thịnh
  Bùi Văn Hải
  Long Điền
 Hoàng Phúc (diễn viên)
 Tuấn Voi
 Lâm Minh Thắng
 Thanh Hoa (Được chú ý với vai Thanh Sói trong bộ phim điện ảnh Hai Phượng)
 Võ Thành Tâm

Thái Lan
 Tony Jaa (biểu hiện xuất sắc trong loạt phim Truy tìm tượng Phật Ong-Bak)
 Dan Chupong
 JeeJa Yanin
 Simon Kuke

Phương Tây
 Jean-Claude Van Damme
 Steven Seagal
 Jason Statham (nổi tiếng trong phim Người vận chuyển)
 Uma Thurman (nổi tiếng trong phim Kill Bill)
 Keanu Reeves (thành danh trong loạt phim Ma trận)
 Chuck Norris
 Roger Yuan
 Scott Adkins
 Gary Daniels
 Darren Shahlavi
 Tom Cruise
 Sylvester Stallone
 Dwayne Johnson

Indonesia
Iko Uwais
Yayan Ruhian
Cecep Arif Rahman

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mười ngôi sao võ thuật thế giới.

Nghề nghiệp
Diễn viên phim võ thuật


title: Lee Hoi-chang

text:
Lee Hoi-chang (; 2 tháng 6 năm 1935), là một luật sư và chính trị gia người Hàn Quốc, là Thủ tướng thứ 24 của Đại Hàn Dân Quốc từ 1993 - 1994. Ông có bí danh là Kyunssa (경사).

Lee Hoi-chang cũng là ứng cử viên tổng thống của đảng HanNaRa trong các cuộc bầu cử tổng thống thứ 15, 16 và 17 của Hàn Quốc. Trước các chiến dịch tranh cử tổng thống của mình, Lee từng là Chánh án Tòa án Tối cao Hàn Quốc.

Sách
 《Beautiful's Principles》 (아름다운 원칙)

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Lee Hoi-chang: Đại Hàn Dân Quốc Nghị viện
 Lee Hoi-chang
 Lee Hoi-chang

Nhân vật còn sống
Thủ tướng Hàn Quốc
Tín hữu Công giáo Hàn Quốc


title: Pseudoneureclipsis picus

text:
Pseudoneureclipsis picus là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudoneureclipsis


title: Ctenoplectra thladianthae

text:
Ctenoplectra thladianthae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được van der Vecht mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Ctenoplectra
Động vật được mô tả năm 1941


title: Gnophomyia sagitta

text:
Gnophomyia sagitta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pseudolimnophila frugi

text:
Pseudolimnophila frugi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Dapanoptera toxopaeana

text:
Dapanoptera toxopaeana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dapanoptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Arrest, Somme

text:
Arrest là một thị trấn của tỉnh Somme, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 11,15 km2, dân số năm 1999 là 820 người.

Tham khảo

Xã của Somme


title: Diabrotica fucata

text:
Diabrotica fucata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1787.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Chiauci

text:
Chiauci là một đô thị ở tỉnh Isernia trong vùng Molise, có cự ly khoảng 25 km về phía tây bắc của Campobasso và khoảng 15 km về phía đông bắc của Isernia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 273 và diện tích là 15,7 km².

Chiauci giáp các đô thị: Civitanova del Sannio, Pescolanciano, Pietrabbondante, Sessano del Molise.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.chiauci.is.it/ Hội đồng thị xãown Council;

Đô thị tỉnh Isernia


title: Ecnomus fusiformis

text:
Ecnomus fusiformis là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Baume-les-Messieurs

text:
Baume-les-Messieurs là một xã trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Voiteur. Tọa độ địa lý của xã là 46° 42' vĩ độ bắc, 05° 38' kinh độ đông. Baume-les-Messieurs nằm trên độ cao trung bình là 330 mét trên mặt nước biển, có điểm thấp nhất là 277 mét và điểm cao nhất là 572 mét. Xã có diện tích 13,09 km², dân số vào thời điểm 1999 là 194 người; mật độ dân số là 15 người/km².

Nằm trong Baume-les-Messieurs là tu viện Saint-Pierre được kiến lập năm 909.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Tourist information for the upper Seille valley  (bằng tiếng Pháp)

Baumelesmessieurs


title: Salvia leucocephala

text:
Salvia leucocephala là một loài thực vật có hoa thuộc họ Lamiaceae là loài bản địa của Ecuador.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Salvia leucocephala. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

L
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Spermophagus

text:
Spermophagus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.

Các loài
Spermophagus calystegiae (Luk'yanovich & Ter-Minasyan, 1957)
Spermophagus canus Baudi, 1886
Spermophagus caricus Decelle, 1982
Spermophagus caucasicus Baudi, 1886
Spermophagus decellei Borowiec, 1985
Spermophagus heydeni Allard, 1868
Spermophagus kuesteri Schilsky, 1905
Spermophagus lindbergorum Decelle, 1975
Spermophagus perpastus (Lea, 1899)
Spermophagus pubiventris Baudi, 1886
Spermophagus sericeus (Geoffroy, 1785)
Spermophagus variolosopunctatus Gyllenhal, 1833
Spermophagus wittmeri Borowiec, 1985

Chú thích

Tham khảo

 Biolib

Spermophagini


title: Trê Cóc

text:
Trê Cóc có thể là:
 Truyện Trê Cóc, tác phẩm thơ lục bát bằng chữ Nôm, không rõ tác giả
 Trê Cóc, một bộ phim hoạt hình do Việt Nam sản xuất


title: H.O.T. (nhóm nhạc)

text:
H.O.T. (; từ viết tắt của Highfive Of Teenagers) là một nhóm nhạc nam Hàn Quốc được thành lập bởi SM Entertainment vào năm 1996. Họ được coi là nhóm nhạc thần tượng K-pop đầu tiên và công thức thành công của họ đã trở thành hình mẫu cho nhiều nhóm nhạc K-pop theo sau họ. Nhóm bao gồm 5 thành viên Moon Hee-joon, Jang Woo-hyuk, Tony An, Kangta và Lee Jae-won.

H.O.T. đã bán được hơn 6,4 triệu đĩa ở Hàn Quốc trong suốt sự nghiệp của họ. Họ cũng thành công về mặt thương mại ở Trung Quốc và Nhật Bản, và là một trong những ngôi sao đầu tiên của làn sóng Hàn Quốc ở Châu Á.

Nhóm tan rã vào năm 2001 sau bất đồng hợp đồng với SM Entertainment, khiến hàng trăm người hâm mộ biểu tình phản đối công ty.

Thành viên

Moon Hee Joon (문희준; 文熙俊, Văn Hi Tuấn) – Trưởng nhóm, ca sĩ; Số/Màu trong Candy: 23/Yellow (vàng)
Jang Woo Hyuk (장우혁; 張佑赫, Trương Hựu Hách) – Rap chính tiếng Hàn; Số/Màu trong Candy: 35/Blue (xanh da trời)
Tony An (Tên thật là Ahn Seung Ho, 안승호; 安勝浩, An Thắng Hạo) – Rap chính tiếng Anh; Số/Màu trong Candy: 07/Red (đỏ)
Kangta (Tên thật Ahn Chil Hyun, 안칠현; 安七炫, An Thất Huyền) – Vocal chính; Số/Màu trong Candy: 27/Green (xanh lá cây)
Lee Jae Won (이재원; 李在元, Lý Tại Nguyên) – Ca sĩ; - Vocal phụ, Rap phụ; Số/Màu trong Candy: 48/Orange (da cam)

Kỷ lục

- Nghệ sĩ đầu tiên của Hàn Quốc tổ chức concert cho riêng mình tại sân vận động Seoul Olympic.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có vé được bán hết trong ṿòng 10 phút (Concert tại sân vận động Oplympic năm 2001 với sức chứa 50,000 người). Các concert khác bán hết vé trong vòng 1 tiếng.

- H.O.T là nhóm nhạc duy nhất khiến hệ thống tàu điện ngầm của Hàn Quốc phải kéo dài thêm giờ chạy.(Hệ thống tàu điện ngầm đã tới giờ chạy đến 2 giờ sáng để đưa đón các fans)

- Lần đầu tiên, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Hàn Quốc ra thông báo cấm học sinh không được nghỉ học, hay vắng mặt để đi xem concert.

- Nghệ sĩ đầu tiên có Fanclub chính thức vượt con số 150.000 thành viên (không chính thức là 250.000 thành viên).

- Ngôi sao Hàn Quốc đầu tiên có Fanclub được lập tại Trung Quốc (hơn 8 triệu thành viên).

- Tất cả album (từ album 1 đến 5) đều đạt con số tiêu thụ 100.000 bản ngay trong ngày phát hành. Và tính đến hiện tại, tất cả các album đều vượt qua con số 1 triệu bản, và tổng lượng album bán ra vượt qua 6 triệu bản.

- Nghệ sĩ đầu tiên có nước uống và nước hoa mang thương hiệu của họ.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có màu bóng và màu riêng cho mình, kể cả với fan, khởi xướng phong trò - Văn hóa FANDOM.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có chương trình truyền hình riêng cho mình.

- H.O.T. fans là những người đầu tiên viết fanfic (tại Hàn Quốc), mở ra khái niệm Fanfiction.

- H.O.T. fans là những người đầu tiên giúp đỡ tài chính và quảng cáo cho album của một ca sĩ (album thứ ba của Moon Hee Jun).

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có chỗ trưng bày ưu tiên album chỉ sau 2 tháng ra mắt.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên nhận 7 giải Daesang trong cùng 1 năm.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên ngay lập tức dẫn thứ hạng đầu trong ngày đầu tiên trở lại.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có Music Video được dựng thành phim hoạt hình. (Video Music The Promise Of H.O.T. - sáng tác: Yoo Joung Jin & Kangta)

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên nhận giải Daesang của đài KBS.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên tổ chức ‘Fanmeeting’. Tất cả Fanmeeting của H.O.T. đều được tổ chức trên sân vận động lớn và thường kéo dài trong 2 ngày.

- Ca sĩ/nhóm nhạc Hàn Quốc đầu tiên được biểu diễn với Michael Jackson.

- Đạt kỷ lục cao nhất về số lượng xe buýt và cảnh sát, số lượng bảo vệ, nhân viên an ninh được huy động trong những buổi Concert và buổi biểu diễn. (Trong Forever concert ngày 27.02.2001: hơn 400 xe buýt có trách nhiệm đưa đón fans).

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên tham gia hát trong 1 OST phim của Disney.

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên thành lập Fanclub (tại Hàn Quốc).

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có phim hoạt hình 3D riêng (Age of peace).

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có tiểu được phát hành viết về họ (Hyub ga ggi của Lee Ji Lyun).

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có chương trrình truyền hình kéo dài 1 tiếng được phát trong show trở lại đặc biệt (Comeback Special).

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên có chương tŕnh truyền hình kéo dài 1 tiếng được phát trong show chia tay (Goodbye Special).

- Ca sĩ/nhóm nhạc Hàn Quốc đầu tiên nhận giải thưởng MTV Awards (Video ‘Line up’ giành được giải thưởng của American MTV Video Award cho ‘Video quốc tế xuất sắc nhất năm 1998’).

- Ca sĩ/nhóm nhạc đầu tiên phá vỡ các kỷ lục trong nền công nghiệp âm nhạc Hàn Quốc.

Lịch sử hoạt động
H.O.T. được thành lập bởi Lee Soo-man của SM Entertainment. Các bài nhạc của nhóm chủ yếu là hợp thể của nhạc rap, ballad, dance và đến năm 1999 là cả nhạc rock. Trưởng nhóm Hee Jun cùng ca sĩ chính là Kangta đảm nhiệm các giai điệu ballad cho nhóm. Woo Hyuk (dancer chính) và Jae Won phụ trách các đoạn rap tiếng Hàn còn Tony phụ trách các đoạn rap tiếng Anh trong các ca khúc. Trang phục của nhóm được cung cấp bởi công ty Zippy Zippy.

Các thành viên của H.O.T. không phải tự nhiên gặp nhau rồi thành lập nên một ban nhạc mà từng thành viên được quản lý của SM Entertainment chọn ra. Thành viên đầu tiên của nhóm là Ahn Chil Hyun (hay còn gọi là Kangta) đã lọt vào mắt xanh của quản lý SM Entertainment khi anh đang hát và nhảy ở khu giải trí Lotte World. Khác với Kangta, 2 thành viên tiếp theo của nhóm là Moon Hee Jun và Lee Jae Won tham gia cuộc thi tuyển ca sĩ của SM Entertainment và đạt tiêu chuẩn để vào nhóm. Jang Woo Hyuk nhận được lời mời tham gia sau khi anh dành vị trí số một trong một cuộc thi nhảy. H.O.T. lúc bắt đầu vốn có 6 thành viên với 2 người cuối cùng là Tony Ahn và Andy Lee, tài năng của hai người được phát hiện bởi Brothers Entertainment rồi được chuyển sang SM Entertainment. Nhưng trong quá trình thành lập, bố mẹ của Andy Lee đã từ chối bảo trợ cho con trai họ tham gia nhóm nên Andy đã rút khỏi nhóm. Sau này Andy trở thành thành viên của Shinhwa

Với người đứng đầu là Lee Soo Man, những bài hát của H.O.T là sự pha trộn của rap và ballads, cùng với Kang Ta là giọng ca chính. Khi họ phát hành album thứ ba Resurrection, họ đã viết đa số những bài hát trong album đó, và trong 2 album cuối cùng (I yah!, và Outside Castle) họ đã viết và phối nhạc gần như tất cả các bài hát. 2 thành viên của nhóm, Moon Hee Jun và Jang Woo Hyuk, trong thực tế cũng là người biên đạo dance cho tất cả các bài hát của họ. H.O.T. cũng được các fan hâm mộ miêu tả như các thiên thần sau clip video của họ với cái tên "Promise of H.O.T.".

H.O.T. cũng là nhóm nhạc pop đầu tiên của Hàn Quốc được biểu diễn tại sân vận động Olympic Seoul bởi vì số lượng fan quá lớn của nhóm. Cũng bởi vì sự nổi tiếng của nhóm nên H.O.T. cũng trở thành một thương hiệu quảng cáo lớn trong thời gian nhóm hoạt động. Họ còn có cả một loại nước uống riêng với biểu ngữ "I only drink H.O.T.".

Một thời gian ngắn trước khi nhóm tan rã, các thành viên đã tham gia vào một bộ phim 3D với tên "Age of Peace". Bộ phim này được chiếu tại Nhật Bản nhằm quảng bá cho album thứ tư của nhóm phát hành ngay sau đó. Trong phim, tất cả mọi cảnh vật, người đều được tạo dựng bằng kỹ xảo vi tính ngoại trừ 5 thành viên của nhóm. Vào thời điểm đó, tên tuổi của H.O.T. có thể xem là sáng chói mà không có một vết nhơ. Các thành viên không có dính dàng gì đến thuốc phiện, cảnh sát, trốn nghĩa vụ quân sự, vv....v..

Họ đã chiến thắng trong vô số những giải thưởng của KMTV (MTV Hàn Quốc) và nhiều chương trình âm nhạc phổ biến khác của Hàn Quốc. Đặc biệt năm 1998, video clip "Line up" nhận được giải Video clip quốc tế hay nhất từ MTV Mỹ.

Không những không có mấy hiềm khích với các nhóm nhạc Pop Hàn Quốc khác, H.O.T. còn có thể xem là khá thân thiết với một số nhóm nhạc khác. Các thành viên của nhóm còn là bạn thân với Kim Hwan Sung của nhóm N.R.G.. Hwan Sung sau này qua đời vì viêm phổi chỉ một vài tuần trước sinh nhật 20 tuổi của anh, điều này đã khiến các thành viên của H.O.T. hết sức đau buồn đặc biệt là KangTa. Ngay trong album sau đó của N.R.G., Kangta đã viết bài nhạc chính của album cho nhóm này.

"A Song for Lady", một trong số các bài nhạc nổi tiếng của H.O.T. cũng được dùng làm bài nhạc chính của phim "Autumn in my Heart"

Giải thưởng

1996

12.08 SKC New Singer Award

12.13 KMTV Popularity Award

12.29 SBS New Singer Award

1997

07.02 Mid - Year Top10 Awards – Best Singer Award

07.04 Mid – Year Top 20 Awards – Popularity Award

09.21 Club H.O.T. 1st Fanmeeting (Olympic Stadium)

12.04 Seoul Gayo Awards - Daesang + Bonsang

12.14 Golden Disk Awards - Disk Daesang

12.28 SBS Gayo Awards - Daesang

KMTV (Global Music Television) Gayo Daejeon - Daesang

MBC Gayo Awards - Daesang

1998

04.04-05 Club H.O.T. 2nd Fanmeeting (Olympic Stadium)

12.05 H.O.T. Hankook Youngsang Awards – Popularity Award

12.06 KMTV Korean Music Award – Daesang + Best Popularity Award

H.O.T. Golden Disk Awards - Bonsang

12.18 Seoul Gayo Awards – Daesang + Bonsang

12.27 SBS Gayo Awards – Daesang

12.30 KBS Gayo Awards - Daesang

12.31 MBC Gayo Awards – DaesangKorean Politics Awards – Music Award

1999

03.16 H.O.T. Celebrity Brilliance Award04.04~05 Club H.O.T. 3rd Fanmeeting09.09 `99 MTV Awards – Award as Korea’s Representative ('Line-up' song)

12.11 KMTV Awards – Best Popularity Award (ARS, Netizen, Song, Best Dance)

12.14 Seoul Awards – Bonsang + Popularity Award

12.16 Youngsang Records Awards – Popularity Award

Golden Disk Awards – Bonsang + Popularity Award

12.31 Daehanminkook Yeoneh Arts Awards – Daesang

MKMF Mnet Awards - Best Popular Music Video ''I-yah!'' (Daesang) + Best Male Group + Director Award

Mnet – Popularity Award

200005.14 Club H.O.T. 4th fanmeeting – Olympic Stadium11.24 MKMF Mnet Awards - Best Popular Music Video ''Outside Castle'' - Daesang

12.13 KMTV Gayo Daesang – Popularity Award + Netizen Award

12.31 MBC Gayojae – Popularity Award

 2008
MKMF Gayo Daesang – 10th Year Anniversary Remember Award

Tan rã vào năm 2001

H.O.T. tan rã vào tháng 5 năm 2001, một thời gian ngắn sau live show 2001 của nhóm. Thời điểm đó cũng là lúc hợp đồng của nhóm với SM Entertainment gần hết hạn. Một số nguồn tin không chính thức cho rằng lý do tan rã chính của nhóm là do vấn đề về tiền lương và tài chính. Mỗi thành viên của nhóm chỉ nhận được 1 cent cho mỗi đĩa của nhóm được bán ra, có nghĩa là họ chỉ nhận được gần 10.000$ cho hàng triệu album đã được bán. Đã từng có lần Tony Ahn phàn nàn về tiền lương của nhóm thì quản lý của họ - Lee Soo Man đã nói rằng "Tôi đã trả cả tiền xăng cho các anh, các anh còn phàn nàn gì nữa?" ("I even pay for your gas, what are you complaining about?"). Nhưng tất cả cũng chỉ là tin đồn.

Với những đóng góp và cống hiến cho nền âm nhạc Hàn Quốc, H.O.T. đã được gọi với một cái tên xứng tầm là Huyền Thoại Kpop.

Hoạt động sau khi tan rã

Sau khi nhóm tan rã, KangTa và Moon Hee Jun nhận lời mời ở lại SM Entertainment và đi hát solo. Trong khi Kangta chú tâm vào thể loại R&B thì Moon Hee Jun lại phát triển thiên về rock. Hee Jun cũng bắt đầu với R&B như Kangta nhưng có vẻ nó không thực sự phù hợp với anh. Tuy vậy, hình ảnh khi còn trong H.O.T. của Hee Jun đã khiến một số fan hâm mộ không thực sự hài lòng với sự thay đổi của anh.

Ba thành viên còn lại của nhóm là Jang Woo Hyuk, Tony Ahn và Lee Jae Won đã tự đứng ra thành lập một nhóm nhạc mới với cái tên J.T.L.. Các album của họ đã khá thành công. Năm 2003, JTL cùng với A Better Day đã đạt giải Nhóm nhạc Hàn Quốc được yêu thích nhất châu Á tại MTV châu Á 2003.

Sau này, Jang Woo Hyuk đúng ra mở một công ty chuyên đào tạo nhảy múa và một trường dạy nhảy tên là Newest. Anh phát hành album riêng đầu tiên của mình vào tháng 12 năm 2005 với cái tên "No More Drama". Trong album này, anh hợp tác với một nhóm nhảy của mỹ là "Elite Force".

Tony Ahn cũng tự ra album riêng của mình, thành lập công ty TN Entertainment và cũng rất thành công trong sự nghiệp kinh doanh với công ty đồng phục học sinh Skoolooks, một trong 3 công ty về đồng phục nổi tiếng nhất Hàn Quốc.

Tháng 3 năm 2005, Lee Jae Won phát hành album riêng đầu tiên của mình "No Pain, No Gain"

Năm 2004, Moon Hee Jun rời khỏi SM Entertainment và tự lập công ty riêng là PS Entertainment. Sau đó 1 năm, anh tạm thời dựng sự nghiệp ca hát để tham gia nghĩa vụ quân sự.

Hiện nay tất cả năm thành viên của H.O.T đều đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự và tiếp tục sự nghiệp kinh doanh cũng như giải trí của bản thân thành viên

 Tái hợp
Hôm 17/2 vừa qua, MBC đã đăng tải một loạt các video của idolgroup huyền thoại đời đầu H.O.T., từ lúc các thành viên gặp gỡ nhau sau 17 năm, cho đến lúc diễn tập cho ca khúc nổi tiếng "We Are The Future". Kangta chia sẻ rằng anh không trực tiếp liên lạc riêng với từng thành viên mà để từng người tự có quyết định khi nhận được lời đề nghị từ Infinity Challenge.

Khi H.O.T. gặp lại nhau tại buổi chuẩn bị cho chương trình, các thành viên đã không kiềm được xúc động. Moon Hee Jun nhớ lại về concert cuối cùng của nhóm, nơi mà anh đã hứa với fan rằng "H.O.T. sẽ không bao giờ tan rã". Anh chia sẻ thêm: "Tôi cũng đã nghe điều đó rất nhiều lần từ người hâm mộ của mình. Tôi đã nói họ bảo vệ chúng tôi, vì thế tôi còn cảm thấy tiếc nuối hơn nữa. Vì tôi là người đã nói những lời đó nên cảm giác tội lỗi đang tràn ngập con người tôi."

Các album

 Album 1: We Hate All Kinds of Violence

Ngày phát hành: 7/9/1996

Số bài nhạc: 9

1. Candy

2. 널 사랑한 만큼 [As much as I loved you]

3. 전사의 후예(폭력시대) (Warrior's Descendant)

4. Your Image In The Sun

5. When I Need You

6. 오늘도 짜증나는 날이네 [Another bad day]

7. You're Fast I'm Slow

8. 개성시대 [The Age of Uniqueness]

9. About 여자 [About Women]

 Album 2: Wolf and Sheep

Ngày phát hành: 11/7/1997

Số bài nhạc: 9

1. Go! H.O.T!

2. 늑대와 양 (Wolf and Sheep)

3. 자유롭게 날 수 있도록 (Free to Fly)

4. We Are the Future

5. 행복 (Full of Happiness)

6. 열등감 (The End of my Inferiority Complex)

7. 열 두 번째 생일 (Lost my 12th Birthday)

8. Tragedy

9. 너와 나 (You and I)

 Album 3: Resurrection

Ngày phát hành: 9/9/1998

Số bài nhạc: 14

1. 빛 (Hope) - composed by Kangta2. 열맞춰! (Line up!)

3. 투혼 (The Spirit of Fighter) - composed by Moon Hee Jun4. 우리들의 맹세 (The Promise of H.O.T) - lyrics by Kangta5. H.O.T. (House of Trust)

6. In I (이세상에 버려진 모든 아이들을 위하여) - composed by Moon Hee Jun7. Monade

8. Techno Love - composed by Kangta9. You Got Gun? - composed by Lee Jae Won10. 소년이여 신화가 되어라 (Boys, Be a Legend!) - composed by Jang Woo Hyuk11. 홀로서기 (All Alone) - composed by Tony An12. 후에 (Since You've Gone) - composed by Moon Hee Jun13. 하나라는 아름다운 느낌 [To be one, such a wonderful feeling]

14. Wedding Christmas (X-mas Bonus Track) - composed by KangtaGreatest Hits - Song Collection Live Album

Ngày phát hành: 1999

 Album 4: Iyah!

Ngày phát hành: 1/9/1999

Số bài nhạc: 24

1. 투지 [Will to Fight]

2. Talk 1

3. Talk 2

4. I-Yah!

5. Talk 3

6. The Way That You Like Me

7. 나의 너 (My Girl) - composed by Kangta8. 8.15 (제 2의 독립을 위하여) - composed by Moon Hee Jun9. Talk 4

10. Korean Pride - composed by Tony An11. Talk 5

12. Do or Die - composed by Jang Woo Hyuk13. Talk 6

14. 축복 (Celebrate) - composed by Kangta15. Talk 7

16. 영혼 (Soul) - composed by Moon Hee Jun17. Talk 8

18. Pu Ha Ha - composed by Lee Jae Won19. Talk 9

20. 환희 (Its Been Raining Since You Left Me) - composed by Kangta21. Talk 10

22. Forever Song - composed by Lee Jae Won23. Talk 11

24. 고마워, 미안해 (Together Forever) - composed by Kangta 99 Live In Seoul

Ngày phát hành: 1/1/2000

Số bài nhạc: 23

1. Legend of H.O.T.

2. We Are The Future

3. 투혼,The Sprit Of Fighter

4. 행복 (Full Of Happiness) / 빛 (Hope)

5. 멘트 (인사말) [Comments made by the members]

6. 전사의 후예 / 늑대와 양 (Wolf&Sheep)

7. 자유롭게 날 수 있도록 (Free To Fly) / 우리들의 맹세 (The Promise Of H.O.T.)

8. 팬들에 대한 인사 [Greetings to the fans from H.O.T.]

9. 널 사랑한 만큼 [As much as I loved you]

10. Do Or Die

11. Korean Pride

12. Right Here Waiting

13. 환희 (It's Been Raining Since You Left Me)

14. 다시 시작해 (Forever Song)

15. 영혼 (Soul)

16. Go! H.O.T. / 오늘도 짜증나는 날이네 [Another Bad Day] / 열등감 (The End Of My Inferiority Complex)

17. 열맞춰 (Line Up!)

18. The Way That You Like Me

19. 투지 [Will to Fight]

20. 클로징 멘트 [Closing comments by the members]

21. 아이야 (뉴스) [I-yah - news clips]

22. 아이야 (80인조 오케스트라) [I-yah - orchestra]

23. 아이야 (Rock Band)

 Album 5: Outside Castle

Ngày phát hành: 29/9/2000

Số bài nhạc: 14

1. Outside Castle (The Castle Outsiders) - composed by Moon Hee Jun2. 신비 (Delight)[Mystic] - composed by Kangta3. 그래 그렇게! (We Can Do It!) - composed by Kangta4. My Mother - written/arranged by Jang Woo Hyuk, composed by Jang Woo Hyuk & Kangta | Original title: Careless Whisper | Original composer: George Micheal & Andrew Ridgley5. 꿈의 기도 (Pray For You)[A Prayer within a Dream] - composed by Kangta6. 파랑새의 소원 (Wish Of A Blue Bird) - composed by Moon Hee Jun7. Time Will Tell - composed by Lee Jae Won8. One Last Love - composed by Tony An9. Good-bye 이젠 (Good-bye For The Last) - written/arranged by Jang Woo Hyuk, composed by Jang Woo Hyuk & Kangta10. For 연가 (A Song For Lady) - composed by Moon Hee Jun11. Illusion - composed by Kangta12. Natural Born Killer - composed by Tony An13. 버려진 아이들 (Abandoned Children) - composed by Lee Jae Won14. 널 지금 처럼 (Always My Love) - composed by Kangta Greatest Hits - Age Of Peace OST

Ngày phát hành: 2000

Số bài nhạc: 10

1. Age of Peace (Instrumental)

2. OP.T (Operation Takeover)

3. OP. T #1

4. OP.T #2 - 'Zeus'

5. The Best - composed by Kangta6. TTTrack #1 (Techno Time Track #1) - composed by Kangta7. TTTrack #2 (Techno Time Track #2) - composed by Kangta8. OP.T - Concert Scene - composed by Tony An''

9. OP.T (Instrumental)

10. The Best (Instrumental)

 Forever 2001 Live Concert

Ngày phát hành: 21/4/2001

Số bài nhạc: 23

1. Opening (Effect Show)

2. 아이야 (I Yah!)

3. 투지 (Get It Up!) + 전사의 후예 + You Got Gun

4. 멤버 인사말 (Opening Ment)

5. 환희 (It's Been Raining Since You Left Me) + 신비 (Delight)

6. N.B.K. (Natural Born Killer)

7. Time Will Tell

8. Livin' La Vida Loca (Tony An Special)

9. Only You (Kangta Special)

10. Right Here Waiting (Kangta Special)

11. 행복 (Full Of Happiness) - With Fan (Kangta Special)

12. Let It Be (Kangta Special)

13. Persia Black Hole (Moon Hee Jun Special)

14. For 연가 (A Song For Lady)

15. We Are The Future + Op. T (Operation Takeover)

16. Scratch Show (Jang Woo Hyuk Special)

17. Good-Bye 이젠 (Good-Bye For The Last) (Jang Woo Hyuk Special)

18. 행복 (Full Of Happiness) + 빛 (Hope)

19. My Mother

20. 멤버 인사말 (Closing Ment)

21. 너와 나 (You & I)

22. 그래! 그렇게! (We Can Do It!)

23. 앵콜곡: Outside Castle (The Castle Outsiders)

Fan hâm mộ

Câu lạc bộ người hâm mộ (fan club) của H.O.T. được biết với cái tên Forever The White Angels (Mãi mãi các thiên thần trắng). H.O.T là nhóm nhạc đầu tiên có "màu fan" của riêng họ. Sau đó, các nhóm nhạc và ca sĩ khác của Hàn Quốc cũng theo trào lưu này. Thậm chí, sau khi H.O.T tan rã, các fan vẫn dùng những quả bóng trắng để cổ vũ cho những thành viên của nhóm trong các hoạt động cá nhân. Trong một thời gian dài đã có những tuyên bố không rõ ràng về việc quay lại nhóm, nhưng các fan vẫn luôn hy vọng có thể thấy họ trở lại là một nhóm, cho dù từ ngày nhóm tan rã đến giờ đã 17 năm.

Các website, fanclub của H.O.T. vẫn còn hoạt động dù nhóm đã tan rã.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của H.O.T.

SM Town
Nhóm nhạc nam Hàn Quốc
Ban nhạc thập niên 1990
Nghệ sĩ SM Entertainment
Nhóm nhạc K-pop
Ban nhạc thành lập năm 1996
Nhóm nhạc dance Hàn Quốc


title: 1051 Merope

text:
1051 Merope là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth ngày 16 tháng 9 năm 1925. Tên ban đầu của nó là 1925 SA. Nó được đặt theo tên Merope, Greek muse và goddess.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1925


title: Trox robinsoni

text:
Trox robinsoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae.

Chú thích

Tham khảo

Trox


title: Hạc Thành (định hướng)

text:
Hạc Thành có thể là:

Trấn thành Thanh Hóa, còn gọi là Thành Thọ Hạc, là trấn lị của trấn Thanh Hóa thời nhà Nguyễn.
Quận Hạc Thành, thuộc địa cấp thị Hoài Hóa, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc.


title: Eutrogia

text:
Eutrogia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Herpele squalostoma

text:
Herpele squalostoma là một loài lưỡng cư thuộc họ Herpelidae (trước đây coi là thuộc họ Caeciliidae). Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon, Nigeria, và có thể cả Angola. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Sinh sản
Herpele squalostoma có lẽ là loài đẻ trứng và được con mẹ chăm sóc: con non ăn da của mẹ chúng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

squalostoma
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Động vật Cộng hòa Trung Phi
Động vật Cộng hòa Congo
Động vật được mô tả năm 1836


title: Hydrolagus barbouri

text:
Hydrolagus barbouri là một loài cá thuộc họ Chimaeridae. Nó là loài đặc hữu của Nhật Bản. Môi trường sống tự nhiên của chúng là biển mở. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Dagit, D.D. 2005. Hydrolagus barbouri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Hydrolagus
Cá Nhật Bản
Động vật được mô tả năm 1908


title: Ceraclea armata

text:
Ceraclea armata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera miền Cổ bắc
Ceraclea


title: Lê Mỹ Nhàn

text:
Lê Mỹ Nhàn (giản thể: 黎美娴; phồn thể: 黎美嫻; bính âm: Lý Měixián; tên tiếng Anh: Kitty Lai Mei Han; sinh 19 tháng 10 năm 1966) là một diễn viên Hồng Kông, quê gốc ở Cao Minh, Phật Sơn, Quảng Đông

Hoạt động từ 1985 đến 2000

Tiểu sử
Cô là học viên đài truyền hình TVB 1984 cùng với Đặng Tụy Vân và Trần Đình Oai. Cô quen với Lương Triều Vỹ được 9 tháng rồi chia tay cô kết hôn vào 2005

Phim truyền hình

TVB
Tiết Nhơn Quý (1985)
Hán sở tranh hùng (1985)
Kế hoạch (1985)
Bến cảng lớn HONGKONG (1985)
Con ma vui vẻ (1985)
Địch Thanh (1986)
Truyền kỳ tiểu tử (1986)
Cô gái đồ long (1986)
Thư kiếm ân cừu lục (1987)
Song hùng kỳ hiệp (1988)
Nam quyền thái cực (1988)
Liên thành quyết (1989)
Phóng viên hào hùng (1989)
Thiên biến (1989)
Trở về đường sơn (1989)
Thiên long kỳ hiệp (1990)
Danh môn (1990)
Hồ sơ tội phạm (1991)
Đại địa phi ưng (1992)
Khoảng trời bão táp (1998)
Người nơi biên giới (1992)
Giọt máu thiện ác (1992)
 Ánh nắng nửa đêm (1991)

Đài Loan
 Trời bên ngoài lòng đất (1992)
Đao kiếm vô tình (1999)

Điện ảnh
Người gieo (1993)
Dấu mặt trời (1993)
Edge năm (1996)
Đến nhà bếp (1998)
Dấu chân cũ (1999)

Tham khảo

Diễn viên Hồng Kông


title: An Phước (định hướng)

text:
An Phước có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Phường An Phước, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai.
 Xã An Phước, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre.
 Xã An Phước, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai.
 Xã An Phước, huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp
 Xã An Phước, huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long.
 Huyện cũ An Phước thuộc tỉnh Ninh Thuận, tương ứng với các huyện Ninh Phước và Thuận Nam ngày nay.
 Xã cũ An Phước thuộc huyện Bảy Núi, tỉnh An Giang; nay là xã Ô Lâm, huyện Tri Tôn.


title: Xanthesma perpulchra

text:
Xanthesma perpulchra là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1916.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Xanthesma
Động vật được mô tả năm 1916


title: Latirus philipinensis

text:
Latirus philipinensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latirus


title: Lục quân Quốc gia (Hoa Kỳ)

text:
Lục quân Quốc gia (tiếng Anh: National Army) của Hoa Kỳ từng là một lực lượng lục quân hỗn hợp gồm có các binh sĩ tình nguyện phục vụ và binh sĩ thi hành quân dịch, được Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ thành lập vào năm 1917 để tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất. Lục quân Quốc gia được thành lập gồm có một bộ phận chính từ Lục quân chính quy Hoa Kỳ được tăng cường với các đơn vị của Vệ binh Quốc gia Hoa Kỳ và một phần lớn nam trong độ tuổi quân dịch.

Đạo luật tuyển quân dịch (Selective Service Act) đã thiết lập chi tiết tổng thể về cơ cấu cho lục quân. Có ba thành phần:
Lục quân chính quy, được tuyển mộ ngay lập tức lên đến con số đầy đủ cho thời chiến là 286.000 mà Đạo luật quốc phòng Hoa Kỳ năm 1916 cho phép;
Vệ binh Quốc gia cũng được mở rộng ngay lập tức như được cho phép là khoảng 450.000; và
Một Lục quân Quốc gia được thành lập gồm hai lần gia tăng quân số, mỗi lần 500.000 người vào thời điểm mà Tổng thống Hoa Kỳ quyết định.

Phần lớn định dạng của ba thành phần lục quân này dần dần biến mất khi cả những binh sĩ tình nguyện và binh sĩ quân dịch trộn lẫn vào nhau trong tất cả các đơn vị để rồi đến giữa năm 1918 Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ lại sửa đổi định dạng của tất cả các lực lượng bộ binh thành một "Lục quân Hoa Kỳ". Tuy nhiên định dạng đơn vị ban đầu của các trung đoàn, lữ đoàn, và sư đoàn vẫn tiếp tục được giữ rõ ràng bằng số. Đối với Lục quân chính quy, chẳng hạn, cấp sư đoàn được định dạng bằng số lên đến 25 trong khi số từ 26 đến 75 được dành riêng cho Vệ binh Quốc gia và số cao hơn dành cho các sư đoàn của Lục quân Quốc gia.

Vào lúc quân số cao nhất, Lục quân Quốc gia có trên 6 triệu binh sĩ. Việc được thăng cấp trong Lục quân Quốc gia thì rất nhanh. Đa số các sĩ quan lục quân được thăng cấp hai ba lần trong một khoảng thời gian chỉ hai năm. Dwight Eisenhower vào Lục quân Quốc gia với cấp bậc đại úy và trở thành trung tá hai năm sau đó. Douglas MacArthur cũng tiến thân nhanh trong Lục quân Quốc gia từ thiếu tá lên thiếu tướng trong hai năm.

Lục quân Quốc gia bị giải thể vào năm 1920. Tất cả các nhân sự nào không thuộc danh sách giải tán khỏi lệnh tổng động viên và đang giữ cấp bậc tạm thời trong Lục quân Quốc gia thì phải quay trở về cấp bậc thường trực trong Lục quân chính quy. George S. Patton giữ cấp bậc đại tá trong Lục quân Quốc gia phải quay về Lục quân chính quy với cấp bậc đại úy. Một số người như Douglas MacArthur vẫn giữ được cấp bậc thời chiến của mình trong Lục quân chính quy. Tuy nhiên, đối với những người giữ được cấp bậc thời chiến của mình, thực tế là họ sẽ vẫn giữ cấp bậc đặc biệt đó trong nhiều năm trời sau đó. Điều này khiến cho một số sĩ quan tài giỏi bỏ quân ngũ trong những năm giữa hai đại chiến.

Trong thời Chiến tranh thế giới thứ hai, Lục quân của Hoa Kỳ được thành lập với vai trò là hậu thân của Lục quân Quốc gia. Lục quân của Hoa Kỳ hoạt động trong những nguyên tắc tương tự như lực lượng tiền thân của nó. Nó cũng là lực lượng kết hợp giữa Lục quân chính quy, Vệ binh Quốc gia, và các lực lượng quân dịch thành một đơn vị tác chiến. Lục quân của Hoa Kỳ cũng hợp nhất các lực lượng trừ bị, một điều mà Lục quân Quốc gia chưa từng làm vì trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, quân trừ bị là một khái niệm rất mới mẻ. Thông lệ, thuật từ "Lục quân Quốc gia" vẫn tiếp tục được sử dụng để chỉ cả những Lục quân thời chiến và những lực lượng thi hành quân dịch trong những lần Hoa Kỳ dùng đến chính sách quân dịch sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Tham khảo

 "Case Reference Guide for Review of Military Records", Military Personnel Records Center, published 2001
 "Army Force Components Training Guide", Military Personnel Records Center, published 2003
 United States Army Service Records (1910 - 2005), National Personnel Records Center, Overland, Missouri

Lục quân Hoa Kỳ

en:History of the United States Army#World War I


title: Cầu Glienicke

text:
Cầu Glienicke (tiếng Đức: Glienicker Brücke) bắc qua sông Havel, nối Berlin với Potsdam được giới truyền thông gọi là "cầu gián điệp" vì Liên Xô và Mỹ ba lần dùng cầu này để trao đổi điệp viên bị bắt.

 10 tháng 2 năm 1962: Liên Xô đổi đại úy Francis Powers (phi công máy bay Lockheed U-2, bị bắn rơi ở Sverlovsk) lấy đại tá KGB Rudolf Abel.
 11 tháng 6 năm 1985: Liên Xô đổi 23 điệp viên CIA lấy 4 điệp viên KGB.
 11 tháng 2 năm 1986: Liên Xô đổi Anatoly Borisovich Sharansky (và 3 người khác) lấy Hana Koecher (và 4 người khác).

Tham khảo

Cầu Berlin
Điểm tham quan ở Potsdam
Công trình xây dựng Potsdam
Công trình xây dựng Steglitz-Zehlendorf
Bức tường Berlin
Cửa khẩu Berlin


title: Félines, Haute-Loire

text:
Félines là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire nam trung bộ nước Pháp. Xã  nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1018 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Vòng lặp Picard

text:
Trong toán học, vòng lặp Picard có thể hiểu là:
trong phương pháp số: một dạng vòng lặp điểm cố định để tìm nghiệm số xấp xỉ cho một phương trình.
trong phương trình vi phân: là một phương pháp tìm sự tồn tại của nghiệm phương trinh vi phân đi qua một điểm.

Theo cách hiểu đầu tiên, vòng lặp Picard tạo nên một dãy các số hội tụ đến nghiệm của phương trình; nó liên quan đến xử lý các số. Theo cách hiểu thứ hai, vòng lặp này sinh ra một dãy các hàm tiệm cận đến hàm thỏa mãn phương trình vi phân; nó liên quan đến xử lý các biểu thức.

Tham khảo

Garrett Birkhoff; and Gian-Carlo Rota, Ordinary Differential Equations, 3rd Ed., John Wiley and Sons, New York, NY, 1978, p. 23.
Einar Hille, Lectures on Ordinary Differential Equations, Addison-Wesley Pub. Co., Reading, MA, 1969, pp. 32–41.
Ralph Freese; Pertti Lounesto; and David A Stegenga, "The Use of muMATH in the Calculus Classroom", Journal of Computers in Mathematics and Science Teaching, 1986, Vol. 6, pp. 52–55.
Mary K. Heid, "Calculus with muMATH Implications for Curriculum Reform," The Computing Teacher, 1983, Vol. 11, No. 4, pp. 46–49.
Don Small; John Hosack; and Kenneth Lane, Computer Algebra Systems in Undergraduate Instruction (in Computer Corner), The College Mathematics Journal, Vol. 17, No. 5. (Nov., 1986), pp. 423–433.
B. Winkelmann, "The Impact of the Computer on the Teaching of Analysis," International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 1984, Vol. 15, No. 6, pp. 675–689.
Paul Zorn, "Computer Symbolic Manipulation in Elementary Calculus," MAA Notes, No. 6, Mathematical Association of America, 1986, pp. 237–249.

Xem thêm
Vòng lặp
Vòng lặp Lambda

Liên kết ngoài
(bằng tiếng Anh)
Vòng lặp Picard

Toán học ứng dụng
Phương pháp số
Phương trình vi phân
Thuật toán


title: Cheumatopsyche engor

text:
Cheumatopsyche engor là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Charles Louis Alphonse Laveran

text:
Charles Louis Alphonse Laveran (18 tháng 6 năm 1845 – 18 tháng 5 năm 1922) là một bác sĩ người Pháp.

Năm 1880, khi làm việc trong một bệnh viện quân sự ở Constantine, Algérie, ông đã phát hiện nguyên nhân gây ra bệnh sốt rét là do một động vật nguyên sinh (protozoa), sau khi quan sát các động vật ký sinh trên một "màng máu trải trên tắm kính để soi kính hiển vi" (blood smear) lấy ra từ một bệnh nhân vừa mới bị chết vì bệnh sốt rét do muỗi truyền nhiễm. Đây là lần đầu tiên mà động vật nguyên sinh tỏ ra là nguyên nhân gây ra các căn bệnh. Sau đó ông nghiên cứu về các trùng trypanosomes (trùng mũi khoan), nhất là bệnh ngủ lịm (sleeping sickness).

Năm 1907, ông đã được trao tặng giải Nobel Sinh lý và Y khoa cho công trình nghiên cứu này, cùng các phát hiện sau này của ông về các bệnh do động vật nguyên sinh gây ra.

Lareran được mai táng trong Nghĩa trang Montparnasse ở Paris.

Các nơi đặt theo tên ông

 Bệnh viện quân sự Laveran ở Marseille
 Pavillon Laveran của Bệnh viện Pitié-Salpêtrière ở Paris
 Quảng trường Alphonse Laveran ở Paris tại Quận 5, trước nhà thờ Val-de-Grâce.
 Trường tiểu học Louis-Alphonse LAVERAN ở Montoy-Flanville, ngôi làng nơi ông kết hôn với Sophie-Marie PIDANCET ngày 05.10.1885.

Các tác phẩm của Laveran
 Traité des maladies et épidémies des armées (1875)
 Traité des fièvres palustres avec la description des microbes du paludisme (1884)
 Trypanosomes and trypanosomiasis (1904)

Các sách viết về Laveran
Marie Phisalix, Alphonse Laveran, sa vie, son œuvre, Masson, Paris, 1923, 268 p.
Edmond Sergent (et al.), La découverte de Laveran: Constantine, 6 novembre 1880, Masson, Paris, 1929, 48 p.
Hommes et destins: dictionnaire biographique d'outre-mer, Académie des sciences d'outre-mer, 1975, p. 446

Tham khảo

 CDC profile

Liên kết ngoài

 Biography Nobelprize.org
 Nobel Lecture
 Nécrologie du Professeur Laveran
Thèse de Laveran numérisé par le SCD de l' Université Louis Pasteur de Strasbourg

Sinh năm 1845
Mất năm 1922
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Pháp đoạt giải Nobel
Bác sĩ Pháp
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp


title: Những linh hồn phản đối

text:
Những linh hồn phản đối, hay Những linh hồn bất tử (tiếng Triều Tiên: 살아있는 령혼들) là bộ phim của đạo diễn Kim Chun-song, ra mắt lần đầu năm 2000.

Nội dung
Truyện phim tái hiện tấn thảm kịch Ukishima Maru, sự kiện dẫn đến hàng trăm người Triều Tiên đã thiệt mạng khi con tàu bị đánh chìm bởi một vụ nổ bí ẩn.

Các nhà làm phim đã hướng sự tập trung của khán giả bằng giả thiết vụ nổ được tạo ra bởi một nhóm người Nhật Bản. Bộ phim được mệnh danh là Titanic của CHDCND Triều Tiên.

Vinh danh
Bộ phim đã được trình chiếu tại Liên hoan phim Bình Nhưỡng, Liên hoan phim Quốc tế Jeonju và Liên hoan phim Quốc tế Moskva.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin trên Website UniKorea
 Thông tin trên Website AxisHistory
 우키시마호의 '살아있는 령혼들' - VOP // 입력 2003-04-29 19:53:56 | 수정 2003-04-29 19:53:56

Phim CHDCND Triều Tiên
Phim tâm lý
Phim năm 2000
Phim dựa trên sự việc có thật
Phim tiếng Triều Tiên


title: Cadeguala occidentalis

text:
Cadeguala occidentalis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Haliday mô tả khoa học năm 1836.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Cadeguala
Động vật được mô tả năm 1836


title: Alanganallur

text:
Alanganallur là một thị xã panchayat của quận Madurai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Alanganallur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 185 mét (606 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Alanganallur có dân số 11.064 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Alanganallur có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Alanganallur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Ganonema brevicellum

text:
Ganonema brevicellum là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ganonema


title: Saint-Pierre-d'Irube

text:
Saint-Pierre-d'Irube (Basque Hiriburu) là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
  HIRIBURU in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Glyphostoma oenoa

text:
Glyphostoma oenoa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

oenoa
Động vật được mô tả năm 1934


title: Lưu Nghiễm (trạng nguyên nhà Minh)

text:
Lưu Nghiễm (chữ Hán phồn thể: 劉儼, giản thể: 刘俨, 1417-1457), tự Tuyên Hóa, hiệu Thời Vũ, thụy Văn Giới.

Ông là người Cát Thủy, Giang Tây. Sinh năm Vĩnh Lạc thứ 15 (1417) thời Minh Thành Tổ. Năm Chính Thống thứ 7 (1442) thời Minh Anh Tông đỗ trạng nguyên khoa Nhâm Tuất, giữ chức tu soạn ở hàn lâm viện, sau nhậm các chức như thị giảng, hữu xuân phường đại học sĩ kiêm thị giảng, thái thường tự thiếu khanh kiêm thị độc, làm quan tới hàn lâm thị giảng. Năm Cảnh Thái thứ 5 (1454), làm chủ khảo thi hương phủ Thuận Thiên, đánh hỏng thi các con trai của các đại học sĩ như Trần Tuần, Vương Văn, bị Trần Tuần chỉ trích, hoàng đế sai Cao Cốc phúc khảo, Cao Cốc hồi báo là Lưu Nghiễm làm đúng nhưng hoàng đế chẳng hỏi tội Trần Tuần. Ông mất năm Thiên Thuận thứ 1 (1457) thời Minh Anh Tông, được truy tặng Lễ bộ thị lang, thụy Văn Giới.

Sáng tác có Lưu Văn Giới công tập gồm 30 quyển.

Ghi chú

Trạng nguyên nhà Minh
Nhân vật chính trị nhà Minh
Sinh năm 1417
Mất năm 1457


title: Aulacophora rosea

text:
Aulacophora rosea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: 23774 Herbelliott

text:
23774 Herbelliott (1998 MZ41) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 6 năm 1998 bởi J. Broughton ở Reedy Creek Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23774 Herbelliott

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Tauberrettersheim

text:
Tauberrettersheim là một đô thị tại huyện Würzburg bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Giáp, Bình Đỉnh Sơn

text:
Giáp (chữ Hán giản thể: 郏县, âm Hán Việt: Giáp huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Bình Đính Sơn, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Giáp có diện tích 727 km², dân số năm 2002 là 560.000 người. Mã số bưu chính của huyện Giáp là 467100. Huyện lỵ đóng tại trấn Thành Quan. Huyện Giáp được chia các đơn vị hành chính gồm 6 trấn và 8 hương.
Trấn: Thành Quan, Trủng Đầu, An Lương, Đường Nhai, Tiết Điếm và Trường Kiều.
Hương: Vương Tập, Diêu Trang, Lý Khẩu, Tỳ Ba, Quảng Khoát Thiên Địa, Hoàng Đạo, Bạch Miếu và Tra Viên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Huyện Giáp

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Bình Đính Sơn


title: Dendropsophus acreanus

text:
Dendropsophus acreanus là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Loài này có ở Bolivia, Brasil, và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Hình ảnh

Tham khảo

 Azevedo-Ramos, C., Angulo, A., Jungfer, K.-H., Reichle, S., De la Riva, I. & Monteza, J.I. 2004. Dendropsophus acreanus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Dendropsophus
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Peru


title: Limonia interjecta

text:
Limonia interjecta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Lamprosomatinae

text:
Lamprosomatinae là một phân họ bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.

Các chi
Phân họ này gồm một số chi chọn lọc như:

 Lamprosoma Kirby, 1818
 Oomorphoides
 Oomorphus Curtis, 1831

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Meroglossa borchi

text:
Meroglossa borchi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Meroglossa
Động vật được mô tả năm 1939


title: Neumichtis nigerrima

text:
Neumichtis nigerrima là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở the Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales, Queensland, Nam Úc, Tasmania, Victoria và Tây Úc.

Sải cánh dài khoảng 40 mm. Cánh trước có màu từ nâu đậm sang đen. Cánh sau màu nhạt với các ranh giới đen rộng.

Larvae have been recorded as feeding on Saccharum, Solanum tuberosum, Beta vulgaris, Brassica rapa, Trifolium, Petrorhagia và Mentha. Ấu trùng non màu xanh lá cây với các sọc nhạt.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Neumichtis


title: Vatica pentandra

text:
Vatica pentandra là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Vatica pentandra. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Chi Táu
Thực vật đặc hữu Indonesia


title: Torfou, Essonne

text:
Torfou là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 248 người. Ước tính dân số năm 2004 là 261.

Danh xưng cư dân địa phương Torfou trong tiếng Pháp là Torfoliens.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Làng lụa Vạn Phúc

text:
Làng lụa Hà Đông hay Làng lụa Vạn Phúc (nay thuộc phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, cách trung tâm Hà Nội khoảng 10 km) là một làng nghề dệt lụa tơ tằm đẹp nổi tiếng có từ ngàn năm trước. Lụa Vạn Phúc có nhiều mẫu hoa văn và lâu đời bậc nhất Việt Nam. Lụa Hà Đông từng được chọn may trang phục cho triều đình.

Nằm bên bờ sông Nhuệ, làng lụa Vạn Phúc vẫn còn giữ được ít nhiều nét cổ kính quê ngày xưa như hình ảnh cây đa cổ thụ, giếng nước, sân đình, buổi chiều vẫn họp chợ dưới gốc đa trước đình. "Lụa Hà Đông" cũng như các sản phẩm thủ công truyền thống của các làng nghề Hà Nội, thường được nhắc đến trong thơ ca xưa. Trong nhiều gia đình, khung dệt cổ vẫn được giữ lại, xen lẫn với các khung dệt cơ khí hiện đại.

Lịch sử

Làng Vạn Phúc vốn có tên Vạn Bảo, do kị húy nhà Nguyễn nên đã đổi thành Vạn Phúc.
Theo truyền thuyết, cách đây khoảng hơn 1100 năm, bà A Lã Thị Nương là vợ của Cao Biền, thái thú Giao Chỉ, từng sống ở trang Vạn Bảo. Trong thời gian ở đây, bà đã dạy dân cách làm ăn và truyền nghề dệt lụa. Sau khi mất, bà được phong làm thành hoàng làng.

Lụa Vạn Phúc được giới thiệu lần đầu ra quốc tế tại các hội chợ Marseille (1931) và Paris (1932), được người Pháp đánh giá là loại sản phẩm tinh xảo của vùng Đông Dương thuộc Pháp. Từ 1958 đến 1988, sản phẩm lụa Vạn Phúc hầu hết được xuất sang các nước Đông Âu; từ 1990 xuất khẩu ra nhiều quốc gia trên thế giới, thu ngoại tệ về cho Việt Nam.

Năm 2009, làng Vạn Phúc có khoảng 1000 khung dệt, sản xuất nhiều loại lụa cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước, trong đó có các loại lụa cao cấp như lụa vân quế hồng diệp và lụa vân lưỡng long song phượng.

Năm 2010, để kỉ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nghệ nhân Nguyễn Hữu Chỉnh, Chủ tịch Hiệp hội làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, đã thiết kế mẫu lụa Long Vân với hoa văn mang hình tượng lưỡng long chầu Khuê Văn Các được cách điệu trong hình ảnh hoa sen.

Trong nhiều cửa hàng lụa ở Hà Nội và cả ở làng Vạn Phúc, lụa Trung Quốc chất lượng kém hơn được trà trộn vào bán với danh nghĩa lụa Vạn Phúc, làm giảm uy tín của lụa Vạn Phúc.

Đặc điểm
Mặt hàng dệt tơ lụa Vạn Phúc có nhiều loại: lụa, là, gấm, vóc, vân, the, lĩnh, bằng, quế, đoạn, sa, kỳ, cầu, đũi. Khổ vải thường là 90–97 cm.
Theo ca dao truyền miệng, nổi tiếng nhất trong các loại lụa Vạn Phúc có lẽ là lụa vân - loại lụa mà hoa văn nổi vân trên mặt lụa mượt.

The La, lĩnh Bưởi, chồi Phùng
Lụa vân Vạn Phúc, nhiễu vùng Mỗ bên.
Lụa vân nói riêng và lụa Vạn Phúc nói chung có đặc điểm ấm áp vào mùa đông và mát mẻ vào mùa hè. Hoa văn trang trí trên vải lụa rất đa dạng như mẫu Song Hạc, mẫu Thọ Đỉnh, mẫu Tứ Quý...

Lụa Hà Đông trong văn hóa đại chúng
Bài hát Áo lụa Hà Đông thuộc thể loại Tình khúc 54-75 là một tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Ngô Thụy Miên phổ thơ Nguyên Sa.
Bài thơ của Nguyên Sa có đoạn:
Nắng Sài Gòn anh đi mà chợt mátBởi vì em mặc áo lụa Hà Đông
Anh vẫn yêu màu áo ấy vô cùngThơ của anh vẫn còn nguyên lụa trắng

Năm 2006, bộ phim cùng tên của đạo diễn Lưu Huỳnh ra mắt, bộ phim này đạt được giải thưởng tại một số liên hoan phim danh tiếng của châu Á.

Đình làng Vạn Phúc
Đình Vạn Phúc nằm ở giữa làng Vạn Phúc, là nơi thờ Thành Hoàng làng. Ả Lã Đê Nương Ngài là người "Sinh vị dân – Tử vị Quốc". Ngài được phong "Thượng đẳng thần" và thần hiệu là "Đương cảnh Thành Hoàng – Quốc vương thiên tử - Nga Hoàng đại vương" Theo Lịch sử truyền lại. Khi đất nước gặp ngoại xâm, các triều Lý – Trần – Lê về đây xin Ngài hiển linh phù trợ. Thành Hoàng được các triều vua ban tặng 11 sắc phong, tôn Thành Hoàng làng Vạn Phúc có công "Hộ nước – Giúp dân". Vào thời Lê Trung hưng, khi đánh đuổi nhà Mạc chạy lên Cao Bằng, vua Lê đóng đô ở Thăng Long (Khoảng những năm 1593) đã cấp tiền cho dân Vạn Phúc dựng đình để thờ Thành Hoàng làng. Rất có thể đó là vua Lê Kính Tông niên hiệu Hoằng Định (1601 - 1619).. Các cụ trong làng vẫn khẳng định Hậu cung có trước, sau mới dựng Phương Đình.Sau này nhiều khả năng do biến loạn thời cuộc hay hỏa hoạn, hoặc xuống cấp mà Phương đình được dựng mới trong thời gian vua Tự Đức (1878) trị vì. Hiện ở Phương đình có 1 dòng chữ ghi niên đại là Hoàng triều Tự Đức vạn vạn niên chi tam thập tuế thứ Đinh Sửu...nguyệt, cốc nhật... nghĩa là năm Tự Đức thứ 30 - 1878 dựng.

Chú thích

Xem thêm
 Áo lụa Hà Đông

Liên kết ngoài
 Ngàn năm quê lụa Vạn Phúc
 "Em về Vạn Phúc cùng anh…"
 Cận cảnh quy trình nhuộm lụa ở làng Vạn Phúc - Hà Đông

Vạn Phúc
Văn hóa Hà Nội
Hà Đông


title: Besnans

text:
Besnans là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Liên đoàn bóng đá Venezuela

text:
Liên đoàn bóng đá Venezuela (; FVF) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Venezuela. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Venezuela, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Venezuela gia nhập FIFA và CONMEBOL cùng năm 1952.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ

Venezuela
Bóng đá Venezuela


title: Megadytes ecuadorius

text:
Megadytes ecuadorius là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Megadytes


title: Maria Schmolln

text:
Maria Schmolln là một đô thị ở huyện Braunau am Inn bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 34,49 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1351 người..

Tham khảo


title: Pazinotus goesi

text:
Pazinotus goesi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pazinotus


title: Mellitidia horvathi

text:
Mellitidia horvathi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Mellitidia
Động vật được mô tả năm 1909


title: Alexandros II Zabinas

text:
Alexander II Zabinas (chữ Hy Lạp: Ἀλέξανδρoς Zαβίνας) là vua của Đế chế Seleucid thời Hy Lạp hóa. Tên gọi "Zabinas" có nghĩa là "sự mua bán nô lệ", được dùng cho ông ta nhưng là một sự xác nhận rằng ông ta đã được mua lại bởi Ptolemaios như là một nô lệ. Không rõ vì lý do nào, Alexander II là vị vua sau cùng của nhà Seleukos không sử dụng tên hiệu trên đồng tiền của mình. Hiện tại, một số đồng tiền của ông đang còn tồn tại

Cuộc đời
Trên thực tế, Zabinas không phải là một thành viên của gia tộc Seleukos. Dường như ông là con trai của một thương gia Ai Cập có tên là Protarchus. Trong thời kì hỗn loạn sau khi nhà Seleukos mất Lưỡng Hà vào tay người Parthia, ông đã tập hợp lực lượng nổi loạn và tự nhận là con nuôi của vua Antiochus VII Sidetes. Antioch, Apamea, và một số thành phố khác, bất mãn với sự bạo ngược của Demetrios, đã công nhận quyền lực của Alexandros. Vua Ai Cập Ptolemaios VIII Tryphon cũng ủng hộ Zabinas như một phương tiện để chống lại vua Seleukos, Demetrios II, vốn ủng hộ người chị Cleopatra II của ông chống lại ông trong mối hận thù của những triều đại Hy Lạp hóa trước đây.

Zabinas đã thành công trong nỗ lực nhằm đánh bại Demetrios II, buộc ông ta sau đó phải bỏ trốn đến Týros và bị giết chết tại đó. Ông nhanh chóng nắm quyền và cai trị các vùng đất còn lại của Syria (128 TCN-123 TCN), nhưng lại cũng nhanh chóng bị người Ai Cập bỏ rơi và bị đánh bại bởi con trai của Demetrios là Antiochus VIII Grypus. Zabinas bỏ chạy đến Antiochia, kinh đô của vương quốc Seleukos. Ông đã cướp bóc một vài ngôi đền. Ông được cho là đã nói đùa về việc nấu tan chảy một bức tượng của nữ thần chiến thắng Nike được đặt trong lòng tay của bức tượng thần Zeus, nói rằng "Zeus đã cho ta chiến thắng". Tức giận vì sự bất kính của ông, người dân Antiochia đã đuổi Zabinas ra khỏi thành phố. Ông đã sớm rơi vào tay của bọn cướp, những kẻ nộp ông ta cho Antiochos, người mà sau đó đã hành quyết ông, vào năm 122 TCN.

Chú thích

Mất năm 123 TCN
Vua Seleucid
Vua nhà Seleukos
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 120 TCN
Năm 123 TCN


title: Acronicta albistigma

text:
Acronicta albistigma là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở châu Á, bao gồm Đài Loan.

Liên kết ngoài
Moths of Taiwan

Chú thích

Acronicta


title: Achyrolimonia trigonoides

text:
Achyrolimonia trigonoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai và miền Australasia.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tham khảo

Achyrolimonia
Limoniidae ở vùng Indomalaya
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Saint-Loup-sur-Aujon

text:
Saint-Loup-sur-Aujon là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.
Sông Aujon chảy theo hướng taybawcs qua thị trấn.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintloupsuraujon


title: Trận Mohács (1526)

text:
Trận Mohács diễn ra vào ngày 29 tháng 8, 1526 gần Mohács, Hungary. Trong trận chiến này, quân của vua Lajos II của Vương quốc Hungary và Bohemia bị quân của vua Suleiman I của đế quốc Ottoman đánh bại hoàn toàn.

Chiến thắng quyết định của Ottoman trong trận này dẫn tới việc đế quốc Ottoman, nhà Habsburg của đế quốc La Mã Thần thánh và Công quốc Transilvania chia cắt Hungary trong nhiều thập kỷ. Cái chết của Lajos II trong trận chiến đánh dấu sự kết thúc của nhà Jagiellon của Hungary.

Chú giải

Tham khảo
 Stavranios, L.S. Balkan since 1453, C. Hurst & Co Publishers, 2000.
 Nicolle, David, Hungary and the fall of Eastern Europe, 1000-1568, Osprey Publishing, 1988.
 Stephen Turnbull, The Ottoman Empire 1326-1699, Osprey Publishing, 2003.
 Molnár, Miklós, A Concise History of Hungary, Cambridge University Press, 2001.

Xung đột năm 1526
Hungary thuộc Ottoman
Trận đánh liên quan tới Đế quốc Ottoman
Trận đánh liên quan tới Serbia
Trận đánh liên quan tới Hungary
Trận đánh liên quan tới Croatia
Chiến tranh Ottoman-Hungary
Suleiman I


title: Vieu-d'Izenave

text:
Vieu-d'Izenave là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Vieudizenave


title: Monolepta basilana

text:
Monolepta basilana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Oediopalpa insecta

text:
Oediopalpa insecta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Oediopalpa


title: Giang Vĩnh

text:
Giang Vĩnh (chữ Hán giản thể: 江永县, Hán Việt: Giang Vĩnh huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Giang Vĩnh có vị trí ở tọa độ: 110°32′- 110°56′ độ kinh đô，24°55′- 25°28 độ vĩ bắc. Huyện Giang Vĩnh có diện tích 1633 km2, chiều dài bắc-nam 63 km, đông-tây 55,5 km. Dân số của Giang Vĩnh năm 2001 là 239.000 người, trong đó dân số đô thị là 31.500 người. Huyện lỵ Giang Vĩnh đóng tại trấn
Tiêu Phố.
Giang Vĩnh giáp Quán Dương của Quảng Tây, Hỉ Thành, Phú Xuyên, Giang Hoa và huyện Đạo.

Tham khảo

Vĩnh Châu, Hồ Nam
Đơn vị cấp huyện Hồ Nam


title: Hệ vỏ bọc

text:
Hệ vỏ bọc hay hệ bì (từ nguyên - Latinh integumentum) là một hệ cơ quan bảo vệ cơ thể chống lại nguy hiểm, bao gồm da cùng các phần phụ của nó (gồm tóc, vảy, lông và móng). Hệ vỏ bọc có những chức năng đa dạng; nó chống thấm nước, đệm và bảo vệ những mô bên trong, bài tiết chất thải, ổn định thân nhiệt và là nơi gắn những giác quan để cảm giác sự đau đớn, áp lực và nhiệt độ. Hệ vỏ bọc của con người còn có thể cung cấp vitamin D. Hệ vỏ bọc là hệ cơ quan lớn nhất của cơ thể. Các bệnh tật thường gặp là: mụn, bạch tạng, ung thư da, cháy nắng...

Hình ảnh

Chú thích

Hệ cơ quan


title: Ngô Phù Sai

text:
Ngô Phù Sai (; ? - 473 TCN) hay Ngô vương Phù Sai (吳王夫差), tên thật là Cơ Phù Sai (姬夫差), là vị vua thứ 25 của nước Ngô thời Đông Chu trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì khoảng thời gian 495 TCN đến năm 473 TCN.

Thời đại của ông đánh dấu một thời kì bành trướng hùng mạnh của nước Ngô, tiêu diệt nước Việt, và bắt Việt chúa là Câu Tiễn đầu hàng. Về sau, ông lại thả Câu Tiễn về nước, bất chấp lời can gián của Tướng quốc Ngũ Tử Tư, khiến Câu Tiễn dấy binh diệt Ngô.

Ông nổi tiếng qua những truyền thuyết về Tây Thi, một trong Tứ đại mỹ nhân trong văn hóa Trung Hoa. Theo đó, ông đã say đắm và yêu chiều Tây Thi, nghe theo nàng mà thả Câu Tiễn về nước Việt, cũng chính vì thế mà về sau Câu Tiễn diệt được Ngô.

Lên ngôi
Phù Sai là cháu nội của Ngô vương Hạp Lư, là con thế tử Ba, mẹ không rõ.

Năm 496 TCN, Hạp Lư đi đánh nước Việt, bị trúng tên tử trận. Trước khi qua đời, Hạp Lư gọi Phù Sai lại dặn nhất định phải báo thù. Phù Sai lên nối ngôi vua, tích cực luyện quân để đánh Việt. Sau đó ông và các quan đại thần cung với binh lính đã tuyên thệ ở nói Phù Tiêu, thề diệt Việt phục thù. Các binh lính hừng hực lòng nhiệt huyết trả thù. Hơn hai nghìn bốn trăm năm sau, tảng đá nơi Ngũ Tử Tư đứng tuyên thệ vẫn đứng vững qua những năm tháng đổi thay.

Phù Sai nhớ thù ông  chú trọng luyện quân để báo thù. Ông phong đại phu Bá Hi làm Thái tể, phụ trách việc tập dượt quân lính.

Năm 494 TCN, Phù Sai mang quân đi đánh Việt. Quân Ngô đại phá quân Việt ở Phù Tiêu. Vua Việt là Câu Tiễn chỉ còn 5000 quân rút lên núi Cối Kê. Thế cùng, Câu Tiễn sai Văn Chủng mang của báu đi đút lót cho thái tể Bá Hi, nhờ nói hộ với Phù Sai cho giảng hòa. Khi Văn Chủng đến gặp Phù Sai giảng hòa. Ngũ Viên phản đối giảng hòa nhưng Bá Hi đồng tình; cuối cùng Phù Sai theo ý kiến của Bá Hi, cho Câu Tiễn giảng hòa.

Câu Tiễn giao quyền chính cho Văn Chủng, tự mình làm con tin ở nước Ngô, cùng Phạm Lãi hầu hạ Phù Sai. Câu Tiễn hết sức cung kính tỏ ý thần phục và tìm nhiều cách lung lạc Phù Sai khiến ông tin tưởng sự khuất phục của nước Việt.

Năm 492 TCN, Phù Sai thả Câu Tiễn về nước, bất chấp sự phản đối của Ngũ Viên. Câu Tiễn sai người đút lót cho Bá Hi, nhờ nói giúp về sự trung thành của mình khiến Phù Sai mất cảnh giác. Câu Tiễn âm thầm nuôi dưỡng lực lượng đợi lúc báo thù mà Phù Sai không để ý đến.

Tranh bá

Đánh Tề
Năm 489 TCN, Phù Sai nghe tin Tề Cảnh công qua đời, vua mới còn yếu, các quan đại thần nước Tề tranh giành quyền lực, bèn mang quân đánh Tề. Ngũ Viên can Phù Sai không nên đánh Tề mà nên chú ý về Câu Tiễn đang nuôi dưỡng sức lực để trả thù nước Ngô. Phù Sai không nghe theo, mang quân đi đánh Tề, đại phá quân Tề ở Ngải Lăng. Quân Ngô tiến đến đất Tăng, đòi Lỗ Ai công nộp 100 con bò, sau đó chiếm lấy đất đai phía nam nước Lỗ và nước Tề.

Năm 487 TCN, Ngô Phù Sai lại đánh nước Lỗ. Lỗ Ai công phải thần phục, ăn thề xin giảng hòa.

Năm 486 TCN và 485 TCN, Phù Sai lại 2 lần mang quân đánh Tề. Việt Câu Tiễn thấy vậy mang dân chúng tới tỏ ý thần phục và dâng lễ vật. Phù Sai vui mừng vì uy thế với chư hầu của mình, không nghe theo lời cảnh báo của Ngũ Viên.

Phù Sai giận Ngũ Viên can gián việc phải cảnh giác với Việt mà ngừng đánh Tề, bèn sai Ngũ Viên đi sứ nước Tề. Ngũ Viên đoán biết nước Ngô sẽ bị diệt bèn gửi con ở lại cho đại phu họ Bào nước Tề. Phù Sai biết chuyện cho rằng Ngũ Viên phản Ngô bèn đưa kiếm bắt Ngũ Viên tự sát. Trước khi chết Ngũ Viên tin chắc Việt sẽ diệt Ngô. Công Tôn Thánh cũng vì nói lời ngay cho Phù Sai tỉnh ngộ cũng bị ông ban cho cái chết rồi ném xác ở dưới núi Dương Sơn.

Năm 484 TCN, nhân họ Bào giết Tề Điệu công, Phù Sai lại mang quân từ biển tiến lên phía bắc đánh Tề rồi rút về nước.

Hội chư hầu
Sau chiến tranh với Tề, uy thế nước Ngô vẫn rất lớn. Đầu năm 483 TCN, Phù Sai họp chư hầu ở Hoằng Trì, muốn tranh ngôi bá chủ của nước Tấn. Trong khi hội chư hầu chưa xong thì tháng 6 năm đó, Việt Câu Tiễn mang quân đánh úp nước Ngô. Thế tử Cơ Hữu ra cự bị quân Việt bắt sống và tự sát. Quân Việt tiến vào nước Ngô.

Tin thất trận báo đến Hoằng Trì. Phù Sai nghe tin có người tiết lộ tin bại trận ra ngoài bèn chém chết. Ông vẫn cố tranh ngôi bá với Tấn Định công. Cuối cùng nước Tấn yếu thế hơn, Tấn Định công phải thừa nhận Phù Sai ở hàng trên. Hai vua cùng ăn thề.

Phù Sai không vừa lòng với nước Tống định mang quân đánh nhưng Bá Bì khuyên nên trở về vì tình hình nguy cấp. Phù Sai nghe theo.

Mất nước
Nước Ngô bị quân Việt xâm lấn, mất thế tử, khí thế giảm sút. Quân Ngô theo Phù Sai đi đường xa mỏi mệt, bị quân Việt đánh bại. Phù Sai phải mang nhiều của cải sai sứ sang giảng hòa với nước Việt. Tuy được giảng hòa nhưng nước Ngô đã suy yếu hẳn trong khi nước Việt vẫn không ngừng lớn mạnh.

Năm 478 TCN, Câu Tiễn lại mang quân đánh Ngô. Hai bên giáp trận ở Lập Trạch. Những người mạnh khỏe, hăng hái đều đã chết ở nước Tề, nước Tấn. Vì vậy quân Ngô đại bại. Cũng cùng thời gian này, lợi dụng nước Ngô đã vô cùng suy yếu, nước Sở đem quân qua xâm chiếm và đoạt nhiều thành trì cùng đất đai của nước Ngô.

Năm 476 TCN, Câu Tiễn lại đánh Ngô, quân Ngô lại bại trận. Năm 475 TCN, Câu Tiễn lại mang quân đánh, vây nước Ngô. Đến tháng 11 năm 473 TCN, quân Việt đại phá quân Ngô. Ngô Phù Sai sau nhiều lần bại trận không còn khả năng kháng cự, bị quân Việt vây hãm trên núi Cô Tô.

Ông sai Công Tôn Hùng sang xin Câu Tiễn giảng hòa như ông đã tha Câu Tiễn trước đây. Câu Tiễn định nghe theo nhưng Phạm Lãi phản đối, nhắc lại chuyện bại trận ở Cối Kê của nước Việt. Vì vậy Câu Tiễn không cho Ngô giảng hòa, định chiếm hết nước Ngô và đày ông ra đất Dũng Đông, cho 100 nhà ăn lộc.

Phù Sai thấy nhục nhã không thể chấp nhận. Ông hối hận không nghe lời Ngũ Viên và Công Tôn Thánh trước đây, dùng dao cắt cổ mà chết.

Phù Sai ở ngôi tất cả 23 năm, hưởng dương 49 tuổi. Ông được Câu Tiễn sai người mang chôn cất. Nước Ngô bị nước Việt tiêu diệt. Phù Sai trở thành vị vua cuối cùng của nước Ngô.

Trong văn học
Ngô vương Phù Sai là một nhân vật được đề cập trong tiểu thuyết Đông Chu Liệt Quốc, xuất hiện từ hồi 79 đến hồi 83. Sự nghiệp của Phù Sai từ khi báo thù nước Việt tới khi bị Câu Tiễn tiêu diệt được mô tả sát thực với chính sử.

Tuy nhiên, về gia đình ông, Đông Chu liệt quốc có thông tin khác, theo đó Phù Sai không phải con trai mà là cháu nội của Hạp Lư. Cha Phù Sai là Thế tử Ba – con trai Hạp Lư. Vì Thế tử Ba chết trước Hạp Lư nên ngôi vua được truyền cho Phù Sai. Phù Sai được Đông Chu liệt quốc xác định lên ngôi năm 26 tuổi và như vậy qua đời khi 49 tuổi.

Việc sao nhãng chính sự của Phù Sai còn được Đông Chu Liệt Quốc mô tả qua việc say đắm mỹ nhân Tây Thi mà Câu Tiễn dâng cho ông. Chuyện Tây Thi trong cung Ngô Phù Sai trở thành điển tích nổi tiếng của Trung Quốc, được biết đến rộng rãi tại các nước Á Đông.

Xem thêm
 Ngô (nước)
 Ngũ Tử Tư
 Công Tôn Thánh
 Câu Tiễn
 Tây Thi

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Ngô Thái Bá thế gia
Tấn thế gia
Việt vương Câu Tiễn thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Ngô
Người tự sát
Nhân vật được tiểu thuyết hóa
Năm sinh không rõ
Mất năm 473 TCN
Nước Ngô
Mất thập niên 470 TCN
Năm 473 TCN
Quý tộc nhà Chu


title: Quận Jasper, Missouri

text:
Quận Jasper là một quận thuộc tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận lỵ đóng ở

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Missouri


title: Siparuna multiflora

text:
Siparuna multiflora là một loài thực vật thuộc họ Monimiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Siparuna multiflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Siparuna
Thực vật dễ tổn thương


title: Albendiego

text:
Albendiego là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 38 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Badules

text:
Badules là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 107 người. Diện tích đô thị này là 19 ki-lô-mét vuông. Badules nằm ở độ cao 920 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Sông Kỳ Cùng

text:
Sông Kỳ Cùng là con sông chính của tỉnh Lạng Sơn và là phụ lưu tận cùng cực nam của hệ thống sông Tây Giang (Trung Quốc).

Bắt nguồn từ vùng núi xã Bắc Xa ở cao độ 1.166 m thuộc huyện Đình Lập tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam. Dòng sông chảy theo hướng chủ đạo đông nam - tây bắc từ Đình Lập qua huyện Lộc Bình, huyện Cao Lộc, thành phố Lạng Sơn, huyện Văn Lãng, huyện Tràng Định; chảy qua biên giới sang Trung Hoa tại gần Bình Nhi Thôn (平而村). Từ đây nó được gọi là Bình Nhi Hà (平而河) tiếp tục theo hướng tây tây nam - đông đông bắc khoảng 45 km để hợp lưu với sông Bằng Giang tại thị trấn Long Châu, Quảng Tây, Trung Quốc, thành sông Tả Giang, chi lưu phía nam của sông Úc Giang trong hệ thống tạo thành sông Tây Giang. Đoạn chảy trên đất Việt Nam dài khoảng 243 km, diện tích lưu vực: 6.660 km². Đây là con sông duy nhất ở miền Bắc Việt Nam chảy theo hướng đông nam - tây bắc sang Trung Quốc.

Sông Kỳ Cùng có các phụ lưu chính là sông Ba Thín (sông Bản Thín), sông Bắc Giang và sông Bắc Khê. Sông Bắc Giang và Sông Bắc Khê hợp lưu gần thị trấn Thất Khê, huyện Tràng Định. Sông Bản Thín hợp lưu với dòng chính sông Kỳ Cùng tại Bản Chu xã Khuất Xá, huyện Lộc Bình.

Ảnh

Tham khảo

Xem thêm
 Sông Bằng Giang

Liên kết ngoài

Kỳ
Kỳ Cùng
Kỳ Cùng
Địa lý Quảng Tây


title: (26159) 1994 WN3

text:
{{DISPLAYTITLE:(26159) 1994 WN3}}

(26159) 1994 WN3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 28 tháng 11 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 26001–27000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Caryedon sudanensis

text:
Caryedon sudanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Southgate miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Caryedon


title: Berny-en-Santerre

text:
Berny-en-Santerre là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc tại giao lộ của các đường D146 và đường D150, cách giao lộ đường A1 và A29 khoảng 1 dặm Anh, khoảng 30 dặm Anh về phía đông của Amiens.

Dân số

Nhân vật nổi bật

 Galiot Mandat de Grancey

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(Tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Berny-en-Santerre trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Berny-en-Santerre sur le site de l'Insee
 Berny-en-Santerre sur le site du Quid
 Localisation de Berny-en-Santerre sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Berny-en-Santerre sur Mapquest

Xã của Somme


title: Moncale

text:
Moncale  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 7,09 km², dân số năm 1999 là 201 người. Khu vực này có độ cao 300 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Cá mú dẹt

text:
Cá mú/song dẹt, hay còn gọi là cá mú/song chuột, danh pháp là Cromileptes altivelis, là loài cá biển duy nhất thuộc chi Cromileptes trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Từ nguyên
Swainson đã sử dụng cùng lúc cả hai cái tên Cromileptes và Chromileptes để gọi chi này. Cả hai tên này vẫn được sử dụng song song trong các tài liệu khoa học hiện đại. Tuy nhiên không rõ nguồn gốc từ nguyên của tên chi (dù là tên nào).

Từ định danh altivelis được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh, altus ("cao") và velum ("cánh buồm"), hàm ý đề cập đến vây lưng của loài này cao hơn bất kỳ đồng loại nào trong chi Serranus vào thời điểm được mô tả.

Phân loại
Một phân tích phát sinh chủng loài của Schoelinck và cộng sự (2014) cho rằng cá mú dẹt có quan hệ gần và lồng sâu trong chi Epinephelus, cụ thể là có tổ tiên chung gần nhất với Epinephelus polyphekadion.

Trước đó, Craig và Hastings (2007) đã đề xuất chuyển cá mú dẹt vào chi Epinephelus, nhưng do không có sự khác biệt đáng kể về hình thái giữa các chi Anyperodon, Cromileptes và Epinephelus mà Craig và cộng sự (2012) đã giữ lại Anyperodon và Cromileptes. Theo Ma và Craig (2018), cá mú dẹt có hình dạng đầu đặc biệt nhất trong số các loài cá mú (lõm sâu xuống về phía trước và nâng cao về phía sau), nhưng đặc điểm hình thái học khác biệt trong cùng một nhánh không phải là hiếm ở các loài cá.

Trong danh mục các loài cá mú của Parenti và Randall (2020), Cromileptes vẫn được công nhận là một chi đơn loài hợp lệ.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
Cá mú dẹt có phân bố ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ Bangladesh trải dài về phía đông, băng qua vùng biển các nước Đông Nam Á đến Fiji, ngược lên phía bắc đến Nam Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc và Nouvelle-Calédonie. Ghi nhận ở của cá mú dẹt ở Sri Lanka và Ấn Độ cần được xét lại.

Cá mú dẹt nhiều lần được bắt gặp ở quần đảo Hawaii trong khoảng từ năm 1980 đến đầu thập niên 1990, nhưng từ sau nửa cuối thập niên 90, loài này không còn được nhìn thấy. Do đó, toàn bộ những ghi nhận về sự xuất hiện cá mú dẹt tại Hawaii đều được cho là cá cảnh thả ra biển.

Cá mú dẹt sống tập trung trên các rạn viền bờ và trong đầm phá, hoặc ở vùng đáy bùn và trong hồ thủy triều, độ sâu đến ít nhất là 40 m.

Mô tả

Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở cá mú dẹt là 70 cm. Cá mú dẹt có màu nâu lục nhạt, rất nhiều chấm tròn đen trên khắp cơ thể (vài chấm nằm trên một vệt màu tối lớn hơn).

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 17–19; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9–10; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 54–62.

Sinh học
Thức ăn của cá mú dẹt là những loài cá nhỏ hơn và động vật giáp xác. Theo nghiên cứu của Vũ Văn Sáng và cộng sự (2013), cá mú dẹt đạt hiệu quả ấp nở cao nhất tại nhiệt độ 28ºC và độ mặn 32 - 35‰. Tuổi lớn nhất được ghi nhận ở cá mú dẹt là 19 năm tuổi.

Thương mại
Cá mú dẹt trưởng thành có giá trị thương mại cao. Đây là một trong những loài cá thực phẩm quan trọng nhất được nhập khẩu ở Hồng Kông, với nguồn cung chủ yếu từ Indonesia và Philippines.

Cá con là loài cá cảnh phổ biến và cũng được bán với giá cao.

Tham khảo

A
Cá Ấn Độ Dương
Cá Thái Bình Dương
Cá Bangladesh
Cá Myanmar
Cá Thái Lan
Cá Campuchia
Cá Việt Nam
Cá Malaysia
Cá Nhật Bản
Cá Úc
Cá Fiji
Động vật được mô tả năm 1828


title: The Cascades

text:
The Cascades là một ban nhạc nước Mỹ, được biết đến với đĩa đơn hit "Rhythm of the Rain" năm 1962.

Danh sách đĩa nhạc

Album
 Rhythm of the Rain (1963)
 What Goes On Inside (1968)
 Maybe the Rain Will Fall (1969)
 Rhythm of the Rain (1971) (biên tập)
 The Very Best of the Cascades (1999)
 Hits and Rarities (2001)
 All the Way to Yesterday (2006)

Chú thích

Liên kết ngoài
Rhythm of the Rain — John Gummoe & The Cascades

Ban nhạc Mỹ
Nghệ sĩ của Warner Bros. Records
Ban nhạc từ San Diego


title: Dercetina purpurea

text:
Dercetina purpurea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Voọc đen tuyền

text:
Voọc đen tuyền (tên khoa học Trachypithecus ebenus) là loài linh trưởng bản địa của Lào và Việt Nam .

Loài này được mô tả lần đầu tiên như một phân loài của voọc Java (T. auratus) nhưng sau đó được phân vào nhóm T. francoisi dù một số người vẫn coi nó là một phân loài . Từ năm 2001, nó được xếp là một loài riêng biệt .

Ngoại trừ bộ lông gần như đen tuyền, loài này giống với các thành viên của nhóm T. francoisi. T. ebenus có những đặc điểm của voọc Hà Tĩnh (T. hatinhensis) mặc dù về di truyền chúng là hai loài riêng biệt.. Điều này gợi ý rằng có thể do tính trạng lông đen mà có thể xếp nó như một phân loài của T. laotum.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1995
Động vật có vú Lào
Động vật có vú Việt Nam


title: Dolerotricha

text:
Dolerotricha là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Chú thích

Tham khảo

Gelechiidae