title: Quận Cook, Illinois

text:
Quận Cook là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Daniel Cook. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2008, quận có dân số 5.229.664 người. Quận lỵ đóng ở Chicago.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 4235 km2, trong đó có 1785 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2000,  có 5.376.741 người, 1.974.181 hộ gia đình, và 1.269.398 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 5.686 người trên một dặm Anh vuông (2.195 / km ²). Có 2.096.121 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 2.216 cho mỗi dặm Anh vuông (856/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận bao gồm 56,27% người da trắng, 26,14% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,29% người Mỹ bản xứ, 4,84% châu Á, Thái Bình Dương 0,05%, 9,88% từ các chủng tộc khác, và 2,53% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 19,93% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 9,1% là của Ba Lan, Đức 8,1%, Ailen 7,9% và 5,7% gốc Ý theo điều tra dân số năm 2000. 17,63% được báo cáo nói tiếng Tây Ban Nha tại nhà;. 3,13% nói tiếng Ba Lan [14]

Theo 2006-2008 American Community Survey, người Mỹ da trắng chiếm 52,9% dân số của quận Cook, người da trắng không phải gốc Tây Ban Nha đại diện cho 44,9% dân số. Người Mỹ da đen chiếm 25,4% dân số. Thổ dân châu Mỹ chiếm 0,2% dân số của Cook County. Người Mỹ gốc Á chiếm 5,7% dân số. Đảo Thái Bình Dương Mỹ đã lên chỉ 0,1% dân số. Cá nhân thuộc các chủng tộc khác chiếm 14,1% dân số; người từ hai hoặc nhiều chủng tộc đã tăng 1,6% dân số của quận. Gốc Tây Ban Nha và châu Mỹ La Tinh (của bất kỳ chủng tộc) đã lên 22,8% dân số của Cook County.

Phần lớn dân số trắng là người gốc Đức (11,4%), Ailen (10,3%), Ba Lan (9,7%), Ý (6,1%), và tiếng Anh (3,3%) gốc. Có một số lượng khá lớn của Thụy Điển (1,5%), Nga (1,5%), Pháp (1,3%), người Hy Lạp (1,2%), Czech (1,0%), Hà Lan (1,0%), Lithuania (0,9%), Na Uy (0,8 %), và Scotland (0,8%).

Người Mỹ da đen là những nhóm chủng tộc lớn thứ hai. Mẫu người Mỹ da đen hơn một phần tư (25,4%) dân số của Cook County. Người da đen của mẫu không có nguồn gốc Tây Ban Nha 25,2% dân số; đen gốc Tây Ban Nha chiếm 0,2% còn lại của dân chúng. Có khoảng 1.341.000 người Mỹ gốc Phi của cả hai nguồn gốc Tây Ban Nha và Tây Ban Nha không phải sống ở Cook County; 1.328.000 là người da đen không phải gốc Tây Ban Nha. Khoảng 52.500 cá nhân được hạ Sahara của châu Phi tổ tiên, chiếm 1,0% tổng dân số.

Thổ dân châu Mỹ là khá lớn về số lượng nhưng nhỏ trong tỷ lệ phần trăm dân số. Hơn 10.200 cư dân của Cook County là di sản người Mỹ bản xứ, tương đương với chỉ 0,2% tổng dân số. Có 974 Cherokee, 612 Chippewa, 430 Navajo, và 96 sinh Sioux ở Cook County. Thổ dân châu Mỹ gốc Tây Ban Nha đại diện cho nhiều nhóm dân bản địa Mỹ. Một số 5.900 người Mỹ bản địa có nguồn gốc không phải gốc Tây Ban Nha, do đó, một số 4300 có nguồn gốc Tây Ban Nha. Hơn 40% của các nhóm chủng tộc thổ dân Mỹ là người gốc Tây Ban Nha.

Người Mỹ gốc Á là nhóm chủng tộc khá lớn mặc dù những con số lớn hơn của châu Phi và châu Âu Mỹ. Hơn 300.800 người Mỹ gốc châu Á sinh sống ở Cook County. Cũng giống như các dân da trắng, dân số châu Á là dân tộc đa dạng, và bao gồm khoảng 87.900 người Ấn Độ, 61.700 người Philippines, 60.700 người Hoa, Triều Tiên 35.000, 13.700 người Việt, và 11.100 người Nhật. Khoảng 30.800 cá nhân của các nhóm dân tộc châu Á, như Thái Lan, Campuchia, và Hmong. Mỹ, Ấn Độ chiếm 1,7% dân số, trong khi Trung Quốc và Philippines người Mỹ chiếm 1,2% dân số mỗi.

Người Mỹ đảo Thái Bình Dương là nhóm chủng tộc nhỏ nhất trong Cook County. Chỉ cần trên 3.000 cá nhân là di sản Thái Bình Dương. Nhóm này bao gồm khoảng 780 người Hawaii bản xứ, 670 Guamanians, 120 Samoa, và 1.400 người của các nhóm đảo Thái Bình Dương.

Theo điều tra dân số 2000 có 1.974.181 hộ, trong đó 30,9% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 44,0% là đôi vợ chồng sống với nhau, 15,6% có nữ hộ và không có chồng, và 35,7% được không gia đình. 29,4% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 9,3% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,68 và cỡ gia đình trung bình là 3,38.

Tháp tuổi dân cư sinh sống trong quận với tỷ lệ như sau: 26,0% ở độ tuổi dưới 18, 9,9% 18-24, 31,7% 25-44, 20,7% từ 45 đến 64, và 11,7% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 34 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 93,9 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, có 90,5 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong hạt là USD 45.922, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 53.784. Phái nam có thu nhập trung bình USD 40.690 so với 31.298 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 23.227 USD. Có 10,6% các gia đình và 13,5% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 18,9% của những người dưới 18 tuổi và 10,3% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Cook
Khởi đầu năm 1831 ở Illinois

Vùng đô thị Chicago


title: Neelagiri

text:
Neelagiri là một thị xã panchayat của quận Thanjavur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Neelagiri có dân số 11.046 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Neelagiri có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Neelagiri, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Bulbophyllum echinochilum

text:
Bulbophyllum echinochilum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

E


title: Tipula simurg

text:
Tipula simurg là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 1733 Silke

text:
1733 Silke (1938 DL1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 2 năm 1938 bởi A. Bohrmann ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 1733 Silke

Được phát hiện bởi Alfred Bohrmann
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Dicranomyia machupichuana

text:
Dicranomyia machupichuana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Calamus

text:
Calamus có thể chỉ:

Sinh học
 Tên khoa học của chi Mây, chi thực vật chứa các loài song, mây. Lưu ý Calamus Garsault, 1764 là danh pháp đồng nghĩa của chi Acorus.
 Chi Calamus, chi chứa các loài cá họ Sparidae (cá tráp).

Địa danh
 Calamus, Iowa, Hoa Kỳ
 Calamus, Wisconsin, Hoa Kỳ

Trang định hướng tên khoa học


title: Zamia spartea

text:
Zamia spartea là một loài thực vật thuộc họ Zamiaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Donaldson, J.S. 2003. Zamia spartea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật México
spartea


title: Aceratorchis

text:
Lan vô cự (danh pháp: Aceratorchis) Schltr., 1922 là một chi nhỏ trong họ Lan (Orchidaceae).

Họ này chỉ gồm 2 loài thực vật biểu sinh, phân bố trong những khu rừng trên núi và đồng cỏ trải dài từ Tây Tạng cho đến khu vực trung tâm Trung Quốc và Vân Nam.

Họ lan này cao từ 6 đến 15 cm, thân rễ leo, mọng và phân ngón.

Thân hình trụ thẳng đứng, với 2 lớp vỏ hình ống.

Lá xanh, nhẵn, có cuốn, hình thìa thuôn dài hoặc cụt ở đầu. Lan thường bám chặt quanh thân cây.

Chùm hoa có 1-6 hoa nhỏ với lá bắc hình mũi mác. Đài hoa hình chữ nhật có 3 vân và đỉnh xòe ra. Đài hoa ở phía dưới có dạng lõm, tạo với cánh hoa thành dạng như một cái mui xe. Các đài hoa ở mặt bên có dạng căng láng.

Các loài

 Aceratorchis albiflora Schltr. 1922 (từ Tây Tạng đến Vân Nam) - Lan vô cự Thanh Tạng
 Aceratorchis tschiliensis Schltr. 1922 (Thanh Hải đến trung tâm Trung Quốc) - Lan vô cự

Chú thích

Liên kết ngoài
Photo of Aceratorchis tschiliensis

Danh sách các chi phong lan
Thực vật biểu sinh
Tông Lan


title: Richard C. Holbrooke

text:
Richard Charles Albert Holbrooke (24 tháng 4 năm 1941-13 tháng 12 năm 2010) là một nhà ngoại giao, nhà kinh doanh ngân hàng, biên tập viên tạp chí, tác gia, giáo sư, quan chức Peace Corps Hoa Kỳ. Ông là người duy nhất nắm giữ chức vụ Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ qua cho hai khu vực khác nhau trên thế giới là châu Á từ năm 1977-1981 và châu Âu từ năm 1994-1996. Sau đó ông là đại diện đặc biệt cho Afghanistan và Pakistan của chính quyền Barack Obama. Ông là quan chức ngoại giao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ từ thời kì chiến tranh Việt Nam cho đến các cuộc chiến cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 của Hoa Kỳ tai Trung Đông, qua các thời tổng thống từ John F. Kennedy đến Barack Obama.

Richard C. Holbrooke từng đảm nhận vị trí Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc và Đức, được bảy lần đề cử giải Nobel hòa bình. Ngoài ra, ông cũng từng làm phóng viên và nhà đầu tư ngân hàng.

Ông Holbrooke được đánh giá nhân vật có vai trò quan trọng trong các nỗ lực của Tổng thống Obama nhằm xoay chuyển cuộc chiến kéo dài suốt chín năm tại Afghanistan. Thành tựu nổi bật nhất của Holbrooke là góp phần kết thúc cuộc chiến thảm khốc ở Bosnia bằng hòa ước Dayton năm 1995.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chính khách Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Brown
Đảng viên Đảng Dân chủ Hoa Kỳ
Tử vong vì bệnh tim mạch
Doanh nhân từ New York


title: Lipotriches modesta

text:
Lipotriches modesta là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1862


title: Rhathymus quadriplagiatus

text:
Rhathymus quadriplagiatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Rhathymus
Động vật được mô tả năm 1860


title: Cung điện Vimanmek

text:
Cung điện Vimanmek nguyên là một cung điện hoàng gia của Thái Lan. Nó nằm trong khu Hoàng cung Dusit. Đây là cung điện được tin rằng làm bằng gỗ tếch màu vàng lớn nhất thế giới. Quốc vương Chulalongkorn (Rama V) xây dựng cung điện này vào năm 1901, xem như ngôi nhà ở miền quê mát mẻ dùng vào những việc nghỉ ngơi, thuộc vùng ngoại ô của Bangkok. Đức vua đã ở nơi này 5 năm, tức là cho đến năm 1906. Từ năm 1932 cung này bị biến thành nhà kho. Từ năm 1982, cung Vimannek được trùng tu và trở thành một viện bảo tàng về vua Chulalongkorn.

Cung Vimanmek nằm ở quận Dusit, phía sau Trụ sở Quốc hội Thái Lan, gần Sở thú Dusit.

Miêu tả
Vimanmek đem lại cho du khách nét nhìn thoáng qua để biết gia đình hoàng tộc đã sinh sống như thế nào. Phòng ngủ của hoàng đế là phần duy nhất, giường ngủ theo kiểu châu Âu, có pano va phòng tắm và nhà vệ sinh dội nước tự động (các sự kiện này xem như hiện diện đầu tiên tại Thái Lan).

Trong khi lối kiến trúc cung điện Vimanmek thấm đậm kiểu Thái, có pha trộn kiểu Tây phương, bằng chứng là những bức chân dung của nữ hoàng Victoria và Trung Quốc được in lồng vào nhau qua nhiều kiểu khác nhau.

Quy định tham quan
Có nhiều cuộc hướng dẫn du khách tham quan vào tư dinh mỗi suất nửa tiếng đồng hồ. Du khách ăn mặc đồ ngắn phải mặc lại xà rong được cung cấp ngay cửa ra vào. Giày dép và túi xách được xếp trong ngăn tủ.

Khu vực lân cận
Bên tay phải cung điện Vimanmek là Phra Thii Nan Abhisek Dusit, còn gọi là đại sảnh đặt ngai vàng Abhisek Dusit, mở cửa hàng ngày cho du khách vào xem, có đóng lệ phí. Đã một lần nơi đây tổ chức cuộc họp mặt các viên chức chính phủ cấp cao và đại yến của Hoàng tộc diễn ra nơi đại sảnh khiến nơi đây trở thành một phần lịch sử hiện đại của Thái Lan, như chế độ quân chủ chuyên chế chấm dứt vào năm 1932. Các bào huynh cùng cha khác mẹ trong hoàng tộc được giữ lại nơi đây, trước khi từ bỏ quyền lợi và đại sảnh biến thành một phần dành cho quốc hội mới cho đến khi hóa kiếp cung cấp cho gia đình hoàng tộc vào thập niên 1970. Đại sảnh để ngai vàng hiện là những ngôi nhà trưng bày sản phẩm thủ công vàng bạc, đã quý, điêu khắc gỗ, hàng tơ lụa, hàng mây đan.

Du khách mua vé vào tham quan được vào đến cửa Suan Si Ruedu (mở cửa hàng ngày). Cung điện thật hiện đại nhưng kiến thiết theo kiểu tư dinh Vimanmek của hoàng hậu Chulalongkorn. Nơi đây cất giữ những quà tặng kính dâng Hoàng đế Bhumibol vào dịp lễ kỷ niệm 50 năm lên ngai vàng vào năm 1996.

Tham khảo

Địa điểm du lịch Bangkok
Công trình xây dựng ở Bangkok
Bangkok


title: Nhà thờ Vĩnh Trị

text:
Nhà thờ Vĩnh Trị là nhà thờ của giáo xứ Vĩnh Trị (Kẻ Vĩnh), tọa lạc tại xã Yên Trị, Ý Yên, Nam Định. Giáo xứ Vĩnh Trị là một trong những giáo xứ kỳ cựu nhất ở miền Bắc, đã kỷ niệm 300 năm thành lập vào năm 2005. Vĩnh Trị từng là trụ sở của Địa phận Tây Đàng Ngoài từ năm 1765 tới năm 1858, khi bị tàn phá dưới thời vua Tự Đức.

Riêng Nhà thờ được xây năm 1895. Nhà thờ dài 40m, rộng 10m, được xây theo kiến trúc Việt Nam. Lòng nhà thờ có 52 cột lim, chu vi mỗi cột 1m rưỡi. (Theo: sách ảnh: Nhà thờ Công giáo Việt Nam)

Tham khảo

V
V


title: Agrypnus nubilus

text:
Agrypnus nubilus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Mukerian

text:
Mukerian là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Hoshiarpur thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Địa lý
Mukerian có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 245 mét (803 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mukerian có dân số 21.379 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Mukerian có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 74%. Tại Mukerian, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Pickeringia montana

text:
Pickeringia là một chi đơn loài trong họ Đậu gồm loài Pickeringia montana. Đây là loài đặc hữu của California.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

USDA Plants Profile; Pickeringia montana
Jepson Manual Treatment - Pickeringia montana
Ecology

Pickeringia
Thực vật California


title: Tuy, Batangas

text:
Tuy (read as "too-wee") là một đô thị cấp ba ở tỉnh Batangas, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 35,672 người trong 6.978 hộ.

Barangays

Tuy, về mặt hành chính, được chia thành 22 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài

1. Mã địa lý chuẩn Philipin
2. 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Batangas


title: 24224 Matthewdavis

text:
24224 Matthewdavis là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1967.6708402 ngày (5.39 năm).

Nó được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Calliostoma anseeuwi

text:
Calliostoma anseeuwi là một loài ốc biển, động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calliostomatidae.

Đây là loài đặc hữu của Philippines, sống ở độ sâu khoảng 100 và 200 m. Vỏ ốc có chiều cao lên đến 23 mm.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Sainte-Suzanne, Ariège

text:
Sainte-Suzanne  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Saintesuzanne


title: Cryptocephalus lopatianus

text:
Cryptocephalus lopatianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

L


title: Copelatus diffisus

text:
Copelatus diffisus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Thánh vật ở sông Tô Lịch

text:
Thánh vật ở sông Tô Lịch là tên chuỗi bài viết được đăng trên báo Bảo vệ Pháp luật tại Việt Nam trong các số 13, 14, 15 ra từ ngày 31 tháng 3 đến 14 tháng 4 năm 2007.

Chuỗi bài viết này thống kê một loạt các sự việc không lành diễn ra trong cùng thời gian xử lý các di vật cổ, được phát hiện vào năm 2001 dưới lòng sông Tô Lịch tại Hà Nội, Việt Nam mà có nhiều người cho rằng giữa các sự kiện này có mối liên hệ với nhau.

Đề tài này tiếp tục nổi lên sau khi bài báo của đội trưởng xây dựng, ông Nguyễn Hùng Cường, người trực tiếp phát hiện di vật cổ được đăng trên tờ báo Bảo vệ pháp luật của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Việt Nam.

Liên quan những vấn đề trên, ngày 9 tháng 5 năm 2007, Chánh Thanh tra Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam đã ra quyết định số 15/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa thông tin đối với Tổng biên tập báo Bảo vệ Pháp luật, với số tiền phạt là 20 triệu đồng .

Theo quyết định đó, Tổng biên tập báo Bảo vệ Pháp luật đã có hành vi "thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống xã hội, không nộp lưu chiểu sản phẩm thông tin báo chí", hai hành vi này vi phạm Khoản 11 Điều 10 và Khoản 2 Điều 14 của nghị định 56/2006/NĐ-CP ngày 6/6/5006 của Chính phủ Việt Nam về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa thông tin .

Tóm tắt các sự kiện được nêu ra trong báo
Vào tháng 9 năm 2001, một đội thi công xây dựng, do ông Nguyễn Hùng Cường làm đội trưởng, thi công kè bờ, nạo vét một đoạn sông Tô Lịch thuộc phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội - nơi đây xưa thuộc thôn Đoài Môn (nghĩa là "cửa phía Tây", một số người cho là Cửa Tây thành Đại La). Trong quá trình thi công, đội đã tìm thấy một số di vật cổ, trong đó có tám bộ hài cốt, nhiều xương răng động vật (voi, ngựa, trâu), hơn mười cái liễn lớn nhỏ bằng sành, nhiều đồ gốm, đồ sắt, đồ dùng như bát đĩa, dao, liềm, kim khâu, một số mảnh gốm men ngọc đã bị vỡ được cho là thuộc đời nhà Trần và Lê Sơ, tiền cổ hình tròn có lỗ vuông. Tại khu vực này còn phát hiện thấy nhiều vật liệu xây dựng cổ xưa như ngói cổ, đá, nhiều gạch cổ, đặc biệt là gạch vồ thời nhà Lê. Quanh chỗ phát hiện hài cốt là các cọc gỗ lim đóng theo những hàng ngắn, bố trí lạ.

Công trình được dừng lại một thời gian để các nhà khoa học nghiên cứu. Giám đốc Bảo tàng Hà Nội và các nhà khoa học được mời tới, trong đó có giáo sư Trần Quốc Vượng. Giáo sư Vượng cho rằng đây là trận đồ bát quái yểm trấn giữ cửa thành Đại La từ thế kỷ thứ 9. Trong quá trình thi công, ông đã thuật lại những hiện tượng:
 Các công nhân xây dựng gặp các hiện tượng như động kinh, mơ gặp ma.
 Thân nhân của họ gặp nhiều chuyện bất hạnh liên tiếp.
 Các công việc thi công không tiến triển được như đê đắp lên thì đê vỡ, kè thép không vỡ nhưng nước xói từ dưới lên, đặt đá xuống thì đá chìm, nhiều mũi khoan bị gãy nhanh khi khoan thăm dò ở giữa sông.
 Một số người khác có liên quan đến các di chỉ và những người được mời tới làm lễ giải bị ốm nặng hoặc chết trong vòng một vài tháng. Theo lời ông Nguyễn Hùng Cường, Thượng tọa Thích Viên Thành khảo sát xong và có nói sức ông không giải được nhưng vận ông đã hết và trách nhiệm vẫn phải làm, sau đó ba tháng thượng tọa Thích Viên Thành cũng qua đời.
 Cũng theo lời ông Nguyễn Hùng Cường, giáo sư Trần Quốc Vượng có đề cập đến lực lượng âm binh tại đây và dặn các công nhân phải cẩn thận kẻo ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng...

Ý kiến

Các nhà khoa học, nghiên cứu lịch sử và các nhà nghiên cứu phong thủy Việt Nam khác cho rằng đây có thể là nơi trấn yểm của Cao Biền. Theo truyền thuyết, mục đích Cao Biền trấn yểm chặn long mạch là để làm cho đất cứng hơn cho thành xây lên không bị đổ, và cũng để ngăn chặn người tài sinh ra tại đất Việt.

Về các hiện tượng thân nhân của các công nhân xây dựng gặp nhiều chuyện bất hạnh liên tiếp, ông Đỗ Văn Ninh (từ Viện Sử học) nói:
"Là người làm khảo cổ, đã từng tham gia đào hàng trăm ngôi mộ các loại, các thời, nhưng tôi và đồng nghiệp chưa ai bị ốm đau vì lý do khai quật mộ táng cả. Cho nên những trường hợp ốm đau, kể cả bị chết của công nhân và người nhà của họ ở công trường này, không nên tìm nguyên nhân ở những hài cốt tìm thấy dưới sông Tô Lịch".

Còn quan điểm của Giáo sư Trần Quốc Vượng là "nên có những tìm hiểu, suy nghĩ thêm và đưa ra lời giải thích hợp lý" .

Về hiện tượng việc thi công gặp khó khăn, theo nhà sử học Dương Trung Quốc, một trong các cách giải thích có thể là do địa điểm thi công là nơi hợp thủy của ba con sông nên có địa tầng không ổn định, dẫn tới việc khảo sát thiết kế, xây dựng dự án xây dựng tuyến kè không sát với thực tế; tuy nhiên, vì là nơi hợp thủy của ba dòng sông nên cũng có thể có yếu tố phong thủy. Ông không loại trừ khả năng đây là di tích của một sự yểm nào đó của thời kỳ tiền Thăng Long - thời Cao Biền làm Tiết độ sứ. Tuy nhiên ông cũng khẳng định:
"...Thế nhưng, vận nó vào giữa những yếu tố được giải thích dưới góc độ chuyên môn và hiện tượng xã hội gắn liền với vụ việc cụ thể thì tôi nghĩ rằng thiếu căn cứ. Không ai có thể kết luận được rằng, vì cái vùng đất ấy mà dẫn đến hệ quả mang tính chất thuần tuý là cái sự trả giá về mặt tâm linh..."

Ghi chú: Cao Biền là người U châu (Bắc Kinh ngày nay), ông là cháu nội của danh tướng Cao Sùng Văn. Năm Hàm Thông thứ 5 (863), quân Nam Chiếu (lúc này có quốc hiệu "Đại Lễ") chiếm được An Nam (An Nam đô hộ phủ (Việt Nam) thời Bắc thuộc lần 3, từ năm-679 đến năm-866, với bộ máy cai trị của nhà Đường trên vùng tương ứng với một phần tây nam Quảng Tây, Trung Quốc, thuộc Miền Bắc và miền Trung Việt Nam ngày nay, có địa bàn từ Hà Tĩnh trở ra Bắc).

Chú thích

Liên kết ngoài

Lịch sử Hà Nội
Sông Tô Lịch
Scandal Việt Nam


title: Melanthoides tristis

text:
Melanthoides tristis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Melanthoides


title: Saint-Louis, Guadeloupe

text:
Saint-Louis là một xã ở lãnh thổ hải ngoại Guadeloupe, Pháp. Xã này có diện tích 56,28 km², dân số năm 1999 là 2997 người. Saint-Louis nằm ở phía bắc của đảo Marie-Galante, Ở đây có nhiều bãi biển dọc theo bờ tây của Saint-Louis.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Site of the Tourist Office
  Tourist guide

Xã của Guadeloupe


title: Họ Dây gối

text:
Họ Dây gối (danh pháp khoa học: Celastraceae, đồng nghĩa: Canotiaceae, Chingithamnaceae, Euonymaceae, Goupiaceae, Lophopyxidaceae và Siphonodontaceae trong hệ thống Cronquist), là một họ của khoảng 90-100 chi và 1.300-1.350 loài dây leo, cây bụi và cây gỗ nhỏ, thuộc về bộ Dây gối (Celastrales). Phần lớn các chi của họ này có mặt tại khu vực nhiệt đới, chỉ có chi Celastrus (dây gối), Euonymus và Maytenus là có sự phân bố rộng trong vùng có khí hậu ôn đới.

Miêu tả
Tên gọi Celastraceae lần đầu tiên do Thomas Baskerville sử dụng vào năm 1839. Trong khoảng thời gian kể từ khi Baskerville lần đầu tiên định nghĩa bộ Celastrales cho tới thế kỷ 21 thì vẫn có các khác biệt lớn trong ý kiến về việc những gì nên đưa vào bên trong bộ và bên trong họ lớn nhất của bộ là họ Celastraceae. Họ Celastraceae là nhóm duy nhất luôn được mọi tác giả đặt trong bộ. Do tính mơ hồ và sự phức tạp trong định nghĩa nó nên họ Celastraceae đã trở thành một nền tảng "đống rác" cho các chi với mối quan hệ mơ hồ. Một vài chi từng được gán vào họ này với sự nghi vấn đáng kể về việc chúng có thực sự thuộc về họ này hay không. Bên cạnh đó, một vài chi mà đúng ra thuộc về họ này (Celastraceae) nhưng lại đã từng được đặt ở những nơi khác.

Vào cuối thế kỷ 20, hai chi Goupia và Forsellesia đã bị loại khỏi họ Celastraceae và khỏi bộ Celastrales. Goupia hiện nay trong bộ Malpighiales. Forsellesia hiện nay trong bộ Crossosomatales. Chi này hiện vẫn là chủ đề tranh luận về việc tên gọi chính xác của nó là Forsellesia hay Glossopetalon.

Sau khi bị đặt ở những nơi khác, các chi Canotia, Brexia, Plagiopteron được phát hiện là thuộc về họ Celastraceae. Họ Hippocrateaceae được phát hiện là xếp lồng sâu bên trong phạm vi họ Celastraceae và vì thế nó không còn được coi là họ tách biệt nữa mà chỉ coi như một phần của họ này.

Năm 2000, Vincent Savolainen và ctv. đã phát hiện thấy 3 họ Lepidobotryaceae, Parnassiaceae và Celastraceae có mối quan hệ họ hàng gần họ cho rằng chúng nên là các bộ phận hợp thành của bộ Celastrales. Họ cũng loại chi Lophopyxis ra khỏi bộ Celastrales. Lophopyxis hiện nay tạo thành một họ đơn chi trong bộ Malpighiales. Trong nghiên cứu DNA năm 2001, Mark Simmons và ctv xác nhận mọi kết quả trên, ngoại trừ vị trí của Lophopyxis và Lepidobotryaceae là những gì họ không lấy mẫu.

Năm 2006, Li-Bing Zhang và Mark Simmons đã tạo ra cây phát sinh loài của bộ Celastrales dựa trên DNA ribosome nhân và lạp lục. Các kết quả của họ chỉ ra rằng Bhesa và Perrottetia đã bị đặt sai chỗ trong họ Celastraceae. Bhesa hiện nay thuộc bộ Malpighiales còn Perrottetia thuộc bộ Huerteales. Zhang và Simmons cũng thấy rằng Pottingeria và Mortonia có quan hệ họ hàng gần gũi với các họ Parnassiaceae và Celastraceae, nhưng không thuộc về cả hai họ này. Hai chi này vì thế chỉ thuộc bộ Celastrales. Họ thấy rằng Siphonodon và Empleuridium là các thành viên thật sự của họ Celastraceae, loại bỏ nghi vấn đáng kể về vị trí của chúng tại đây. Họ cũng chỉ ra rằng họ nhỏ Stackhousiaceae, bao gồm 3 chi, nên được gắn vào trong Celastraceae. Phần lớn các kết quả này đều được xác nhận trong cây phát sinh loài thứ hai của bộ Celastrales, do Mark Simmons và cộng tác viên tạo ra năm 2008.

Nicobariodendron sleumeri, thành viên duy nhất của chi này, vẫn tiếp tục là điều bí ẩn. Nó là cây gỗ nhỏ có trên quần đảo Andaman và Nicobar của Ấn Độ. Người ta biết rất ít về nó và nó chưa bao giờ được lấy mẫu cho thử nghiệm DNA. Nói chung người ta cho rằng nó thuộc về bộ Celastrales nhưng điều này không phải là sự chắc chắn.

Phân loại
GRIN chia họ này ra thành 4 phân họ, gọi là Celastroideae, Hippocrateoideae, Salacioideae, Stackhousioideae cùng một số chi chưa đặt trong phân họ nào.

Phân họ Celastroideae
 Acanthothamnus
 Allocassine
 Apatophyllum
 Bhesa? Hiện tại được APG III coi là thuộc họ Centroplacaceae trong bộ Malpighiales.
 Brassiantha
 Brexia
 Brexiella
 Canotia
 Cassine
 Catha (bao gồm cả Dillonia, Lydenburgia?)
 Celastrus (bao gồm cả Monocelastrus)
 Crocoxylon (bao gồm cả Pseudocassine). GRIN coi như là từ đồng nghĩa của Elaeodendron.
 Crossopetalum (bao gồm cả Myginda, Rhacoma)
 Denhamia
 Dicarpellum? APG coi như là từ đồng nghĩa của Salacia trong phân họ Salacioideae.
 Elaeodendron (bao gồm cả Lauridia, Telemachia)
 Empleuridium
 Euonymus (bao gồm cả Pragmotessara, Pragmotropa, Quadripterygium, Sphaerodiscus).
 Evonymopsis
 Fraunhofera
 Gloveria
 Glyptopetalum
 Goniodiscus
 Gyminda
 Gymnosporia? APG coi là từ đồng nghĩa của Maytenus.
 Hartogiella (bao gồm cả Hartogia). GRIN coi như là từ đồng nghĩa của Cassine.
 Hartogiopsis
 Hedraianthera
 Hexaspora
 Hypsophila
 Kokoona
 Lauridia? APG coi như là từ đồng nghĩa của Elaeodendron.
 Lophopetalum (bao gồm cả Solenospermum)
 Lydenburgia? APG coi như là từ đồng nghĩa của Catha.
 Maurocenia
 Maytenus (bao gồm cả Boaria, Gymnosporia, Moya?, Tricerma?)
 Menepetalum
 Microtropis (bao gồm cả Otherodendron, Paracelastrus)
 Monimopetalum
 Mortonia. Có lẽ không thuộc họ này.
 Moya ? APG coi như là từ đồng nghĩa của Maytenus.
 Mystroxylon
 Orthosphenia
 Paxistima (bao gồm cả Pachystima)
 Peripterygia
 Perrottetia? Nay được coi là thuộc bộ Huerteales.
 Platypterocarpus
 Plenckia (bao gồm cả Viposia)
 Pleurostylia (Cathastrum, Herya)
 Polycardia
 Psammomoya
 Pseudosalacia
 Ptelidium
 Pterocelastrus
 Putterlickia
 Quetzalia
 Robsonodendron?
 Rzedowskia
 Salaciopsis (bao gồm cả Lecardia)
 Salvadoropsis
 Sarawakodendron
 Scandivepres. GRIN coi như là từ đồng nghĩa của Acanthothamnus.
 Schaefferia
 Siphonodon (bao gồm cả Capusia)
 Tetrasiphon
 Torralbasia
 Tricerma? APG coi như là từ đồng nghĩa của Maytenus.
 Tripterygium
 Wimmeria
 Xylonymus
 Zinowiewia

Phân họ Hippocrateoideae
 Anthodon
 Apodostigma
 Arnicratea
 Bequaertia
 Campylostemon
 Cuervea
 Elachyptera
 Helictonema
 Hippocratea (bao gồm cả Hemiangium)
 Hylenaea
 Loeseneriella
 Prionostemma
 Pristimera
 Reissantia
 Semialarium
 Simicratea
 Simirestis
 Tristemonanthus

Phân họ Stackhousioideae
 Macgregoria
 Stackhousia
 Tripterococcus

Phân họ Salacioideae
 Cheiloclinium
 Peritassa
 Salacia (bao gồm cả Annulodiscus, Dicarpellum?, Johnia, Salacicratea)
 Salacighia
 Thyrsosalacia
 Tontelea

Chưa xếp vào phân họ nào
 Katafa
 Nicobariodendron
 Plagiopteron

Họ Parnassiaceae
Họ này có 2 chi như dưới đây:
 Lepuropetalon hay Lepuropetalum (bao gồm cả Cryptopetalum)
 Parnassia

Tuy nhiên có ý kiến cho rằng họ này nên được coi là một phần của họ Celastraceae và điều này đã được ghi nhận trong hệ thống APG III năm 2009. Chi Parnassia dường như là đơn ngành và có quan hệ chị em với chi Lepuropetalon. Chi Parnassia, cùng với Mortonia và Perrottetia, là nằm trong nhánh có quan hệ chị em với phần còn lại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đại học Maryland: Cronquist Family Synonymy for Celastraceae


title: Laosixantha

text:
Laosixantha là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1989 bởi Kimoto.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Laosixantha fulva Kimoto, 1989

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: 2492 Kutuzov

text:
2492 Kutuzov (1977 NT) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1977 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Boson W

text:
Boson W hay hạt W, là một hạt cơ bản có khối lượng bằng 160.000 lần khối lượng của electron, hay khoảng 80 lần khối lượng của proton hay neutron, tương đương với khối lượng của nguyên tử Brom.Boson W là hạt mang điện tích, hoặc -1 hoặc +1. Chúng là phản hạt của nhau, nhưng cả hai đều không là hạt vật chất.Boson W là hạt truyền tương tác trong tương tác yếu, và tồn tại ở một thời gian cực ngắn, chỉ khoảng 3 × 10−25 giây sau đó phân rã sang các dạng khác.

Boson W phân rã tạo thành hoặc là 1 quark, hoặc là một phản quark có điện tích khác hoặc là một lepton điện tích hay phản neutrino.

Xem thêm
Boson Z

Tham khảo

Gauge boson

en:W and Z bosons#W bosons


title: Leucoptera orobi

text:
Leucoptera orobi là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Phần Lan, Estonia, Ireland, Latvia và Scotland.
Ấu trùng ăn Lathyrus linifolius. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
Leucoptera lathyrifoliella (Stainton, 1866) và L. orobi (Stainton, 1870): two distinct species (Lyonetiidae)

Lyonetiidae
Côn trùng châu Âu


title: Belvoir, Doubs

text:
Belvoir là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs
Rahon

Tham khảo

INSEE
IGN
Belvoir on the intercommunal Web site of the region

Xã của Doubs


title: Poseidon

text:
Poseidon (tiếng Hy Lạp: Ποσειδῶν) là một trong 12 vị thần ngự trị trên đỉnh Olympia trong Thần thoại Hy Lạp, là vị thần cai quản biển cả, và "người rung chuyển Trái Đất", điều khiển các trận động đất, gây ra bởi các thần mã của Poseidon. Poseidon được miêu tả với hình ảnh một người đàn ông lớn tuổi với mái tóc xoăn và bộ râu bạc.

Những vị thần biển Rodon trong thần thoại Illyria, Nethuns trong thần thoại Etrusca, và Neptune trong thần thoại La Mã đều tương tự như Poseidon. Poseidon là anh trai của Thần Zeus, em trai của Hades. Ông là vị thần hộ vệ cho nhiều thành phố của Hy Lạp, mặc dù bị mất quyền bảo vệ Athens vào tay của Athena. Lục địa bí ẩn Atlantis được chọn là thủ phủ của ông.

Thần Thoại Hy Lạp
Khi thời kì thống trị của các Titans bị sụp đổ, Poseidon trở thành chúa tể biển cả. Sau khi cha mình là Titan Cronus bị 3 người con trai lật đổ: Zeus chiếm Bầu trời, Hades chiếm thế giới dưới lòng đất, Poseidon chiếm biển cả.

Poseidon liên kết với các hải thần mã của mình, quê hương ở vùng đất phía đông, giữa Âu-Ấn, lấn át các Titan biển cả cũ là Proteus và Nereus.

Ra đời

Poseidon là con trai thứ hai của Cronus và Rhea. Ông bị Cronus nuốt khi sinh ra sau đó được Zeus cứu thoát cùng anh chị em khác của mình. Tuy nhiên trong một số phiên bản của câu chuyện, giống như em trai Zeus, ông không chịu số phận như những người anh chị em khác của mình. Ông đã được mẹ của mình là Rhea cứu thoát bằng cách giấu ông trong một đàn cừu và giả vờ đã sinh ra một con lừa con và bà đưa cho Cronus ăn tươi nuốt sống.

Theo John Tzetzes, các bà đỡ của Poseidon là Arne, đã không nói nơi giấu ông khi Cronus tìm kiếm; theo Diodorus Siculus, Poseidon được nuôi dưỡng bởi Telchines trên đảo Rhodes, cũng như Zeus đã được nuôi dưỡng bởi Korybantes trên đảo Crete.

Theo một tài liệu tham khảo duy nhất trong Iliad, khi thế giới bị phân chia cho 3 anh em, Zeus nhận được bầu trời, Hades nhận thế giới dưới lòng đất và Poseidon nhận biển cả. Trong Odyssey (v.398), Poseidon có một ngôi nhà ở Aegae.

Tranh giành Athens
Athena đã trở thành người sáng lập và bảo trợ Athens sau khi cạnh tranh với Poseidon. Tại lễ hội, các Skira, các linh mục của Athena và các linh mục của Poseidon quyết định mỗi vị thần sẽ tặng cho người dân Athens một món quà và người dân Athens sẽ chọn một món quà mà họ ưa thích và vị thần đó sẽ trở thành người bảo trợ cho thành phố. Poseidon nện xuống mặt đất với cây đinh ba của mình và một dòng suối hiện lên trước mắt người dân Athen, nhưng dòng suối chảy qua lại là nước mặn chát. Còn Athena đã tặng cho họ một cây ô liu.

Người dân Athens và vua của họ, Erectheus, đã chọn cây ô liu vì cây ô liu cho gỗ, dầu và thực phẩm. Sau trận đấu, tức điên lên vì thua, Poseidon đã gửi một lũ quái vật bay đến để trừng phạt người dân Athens vì đã không chọn ông. Huyền thoại này giải thích cho nguyên nhân: Poseidon dẫn con trai ông Eumolpus, chống lại thành Athens và giết chết Erectheus trong sự tức giận.

Cuộc thi của Athena và Poseidon là chủ đề của các phù điêu trên tường phía tây của đền Parthenon, cái nhìn đầu tiên đập vào mắt du khách.

Huyền thoại này được tạo nên phản ánh một cuộc đụng độ giữa những người dân trong thời gian Mycenaean và những người nhập cư mới. Thật thú vị khi lưu ý rằng Athens ở thời kì hoàng kim có một sức mạnh trên biển mạnh mẽ, tại thời điểm này đã đánh bại hạm đội Ba Tư tại đảo Salamis trong một trận hải chiến. (Các thần mã của Poseidon có nguồn gốc phía đông, phía Ba Tư)

Xây dựng thành Troy
Poseidon và Apollo đã xúc phạm đến thần Zeus, vì đã gây ra cuộc nổi loạn chống lại Zeus dưới bàn tay xúi giục của Hera. Thần Zeus tức giận đã tước quyền thiêng liêng của họ và bắt phải phục vụ dưới quyền vua Laomedon thành Troy. Dưới sự sai bảo của Vua Laomedon, ông đã xây dựng các bức tường thành lớn vững chắc xung quanh thành phố cho thành Troy. Nhưng sau đó, trước cuộc chiến thành Troy, ông đã trả thù bằng cách gửi một con quái vật biển đến tấn công thành Troy. Heracles đã ra tay giết con quái vật.

Trong cuộc chiến thành Troy, Poseidon đứng về phía Agamemnon. Ông có công bắt người thầy tu đã phát hiện ra âm mưu của quân Hy Lạp và giúp quân Hy Lạp chiến thắng với truyền thuyết Con ngựa thành Troy. Tuy nhiên mọi chiến công của ông nhanh chóng bị lãng quên khi các chiến binh Hy Lạp trên đường trở về bị chết bởi sức mạnh của biển cả và chôn vùi dưới đáy đại dương. Odysseus có lẽ là vị tướng may mắn nhất khi thoát được về Ithaca sau nhiều năm lênh đênh trên đại dương nhờ sự giúp đỡ từ Athena. Agamemnon thì bị giết khi trở về nhà bởi chính người vợ của mình, tương truyền là do cô ta đã ngoại tình khi vị vua này ra đi.

Chuyện tình của Poseidon
Poseidon có rất nhiều người tình thuộc cả hai giới (xem danh sách mở rộng dưới đây). Phối ngẫu của thần là Amphitrite, một tiên nữ và nữ thần biển cả, con gái của Nereus và Doris.

Poseidon là cha của nhiều anh hùng. Ông được cho là cha của anh hùng Theseus nổi tiếng.

Một phụ nữ Tyro đã kết hôn với Cretheus (và đã có một con trai tên Aeson) nhưng lại yêu Enipeus, một vị thần sông. Cô theo đuổi Enipeus, nhưng bị từ chối. Một ngày nọ, Poseidon, lòng đầy ham muốn Tyro, đã cải trang thành Enipeus, và quan hệ với cô. Họ đã sinh ra 2 bé trai sinh đôi, Pelias và Neleus, sau nay trở thành những vị anh hùng.

Poseidon cũng đã ngoại tình với Alope, cháu gái của mình là con của Cercyon, con trai ông, sinh ra các anh hùng Attic, Hippothoon. Cercyon phát hiện và chôn sống Alope. Poseidon biến cô thành mùa xuân, Alope, gần Eleusis.

Poseidon cứu thoát cô gái Amymone từ tay một thần rừng phóng đãng. Sau đó họ có một đứa con tên là Nauplius.

Caeneus nhờ vả Poseidon biến mình thành chiến binh nam. Poseidon đã hãm hiếp cô sau đó mới hoàn thành yêu cầu của cô và biến nàng thành một chiến binh nam.

Một phụ nữ tên Cleito từng sống trên một hòn đảo cô lập, Poseidon đã yêu say đắm nàng. Để bảo vệ cô, Poseidon đã biến hòn đảo đó thành Atlantis. Cô sinh được 5 bé trai sinh năm (con đầu lòng là người được đặt tên là Atlas) đã trở thành nhà lãnh đạo đầu tiên của Atlantis.

Không phải tất cả con của Poseidon đều là con người. Trong một huyền thoại cổ xưa, Poseidon một lần theo đuổi chị gái ông, Demeter. Cô muốn trốn thoát đã biến mình thành một con ngựa để có thể ẩn mình trong đàn ngựa, ông đã nhìn thấy và biến thành một con ngựa để bắt cô. Con của họ là một con ngựa -Arion- có khả năng nói tiếng người.

Poseidon cũng đã có quan hệ tình dục với Medusa trên sàn của ngôi đền Athena. Medusa sau đó đã bị biến thành một con quái vật bởi Athena. Sau đó cô ta bị chặt đầu bởi người anh hùng Perseus. Chrysaor và Pegasus xuất hiện từ cổ của Medusa.

Ngoài ra còn có Triton (các nhân ngư thần), Polyphemus (các Cyclops) và, cuối cùng, Alebion và Bergion và Otos và Ephialtae (người khổng lồ).

Danh sách người tình và con cái của Poseidon

Nữ giới
Amphitrite
 Triton
 Benthesikyme ( có thể)
 Rhode (có thể)
Erytheia
Antheia
Eudaimonia
 Aphrodite
Rhode (có thể)
 Herophile the Sibyl (có thể)
 Demeter, chị gái Poseidon
 Despoina
 Areion, con ngựa biết nói
Gaea
Antaeus
Charybdis
 Hestia, chị gái Poseidon (tán tỉnh nhưng không thành công)
 Aba, nữ thần
 Ergiscus
Agamede
Dictys
 Aethra
 Theseus
 Alistra
 Ogygus
 Alcyone
Aethusa
Hyrieus
Hyperenor
Hyperes
Anthas
Alope
Hippothoon
Amphimedusa, Danaid
 Erythras
Amymone
Nauplius
Arene
Idas (có thể)
Arne/Melanippe
Aeolus
Boeotus
Arethusa
Abas
Ascre
Oeoclus
Astydameia, con gái của Phorbas
Caucon
Astypalaea
 Ancaeus
 Eurypylus của Kos
Beroe (con gái của Aphrodite)
 Boudeia/Bouzyge
 Erginus
Caenis
Calchinia
 Peratus
Canace
Hopleus
Nireus
Aloeus
Epopeus
Triopas
 Celaeno (Pleiad hoặc con gái của Ergeus)
 Lycus
 Nycteus
 Eurypylus (Eurytus) của Cyrene
 Lycaon
Celaeno, Danaid
Celaenus
Cerebia
Dictys
Polydectes
Ceroessa
 Byzas
Cleodora
Parnassus
Chione
 Eumolpus
Chrysogeneia
Chryses, Minyas
Corcyra, nữ thần
Phaeax
Coronis
Diopatra, nữ thần núi Othrys
Euryale, con gái của Minos
 Orion (có thể)
Eurycyda
Eleius
 Eurynome (Eurymede), con gái của Nisos
 Bellerophon
Euryte/Bathycleia
Halirrhothius
Halia
Rhode (có thể)
 sáu con trai
Harpale/Scamandrodice/Calyce
 Cycnus
Helle
Almops
Edonus
Paion
Hermippe
Minyas (có thể)
Hippothoe
Taphius
Iphimedeia
 The Aloadae
Laodice
Larissa
Achaeus
Pelasgus
Pythius
Leis, con gái của Orus
Altephus
Libya
Agenor
Belus
Lelex
Lysianassa/Anippe
Busiris
Mecionice/Europa, con gái của Tityos
 Euphemus, Argonaut
Medusa
 Pegasus
 Chrysaor
Melantheia, con gái của Alpheus
 Eirene
Melantho (con gái của Deucalion)
Delphus
Melia
Amycus
Mygdon
Melissa, con gái của Epidamnus
Dyrrhachius
Mestra
Mideia
Aspledon
Molione
The Molionides
Mytilene
 Myton
Oenope
Megareus of Onchestus (có thể)
Olbia, nymph
Astacus
Ossa
 Sithon (có thể)
Peirene
Cenchrias
Leches
Periboea
Nausithous
Pero, nữ thần/Kelousa, nữ thần
 Asopus (có thể)
Pitane, nữ thần/ Lena
Euadne
Phoenice
 Torone
Pronoe, con gái của Asopus
Phocus
 Rhode
 Ialysus
 Cameirus
 Lindus
Rhodope, con gái của Strymon
 Athos
Salamis, con gái của Asopus
Cychreus
Satyria, nữ thần của Taras
 Taras
Syme
Chthonius
Themisto
Leucon (có thể)
Theophane
 Fleece
 Thyia
 Tyro
 Pelias
 Neleus
 Thoosa
 Polyphemus
Con gái của Amphictyon, Không rõ tên
Cercyon
Nữ thần của Chios, Không rõ tên
 Chios
Nữ thần của Chios, Không rõ tên (1 người khác)
 Melas
 Agelus

Nam giới
Nerites
Pelops
Patroclus

Hình tượng

Với vẻ đẹp rực rỡ của một vị thần hùng mạnh cai trị biển cả, Poseidon có một cung điện tráng lệ nguy nga dưới đáy biển sâu. Mỗi khi Thần Poseidon trầm lặng, uy nghi ngồi trên chiếc xe do những con hải thần mã dũng mãnh kéo chạy trên mặt biển mênh mông, khi đó thì sóng biển dạt sang hai bên nhường đường cho thần, xung quanh có những con cá heo nhào lộn đón mừng và từng đàn cá tung tăng bám theo cỗ xe thần thánh. Khi Poseidon khua chiếc đinh ba xuống mặt nước thì biển cả dậy sóng, bão tố kinh hoàng, gây nên những cơn địa chấn rung chuyển mặt đất. Nhưng khi thần chĩa đinh ba lên đầu các ngọn sóng thì chúng ngoan ngoãn dịu đi. Bão tố ngừng thổi và mặt biển trở nên êm dịu hiền hoà như cũ. Chính tay Poseidon chặt ngang các lục địa tạo thành những eo biển, cửa sông. Thần cũng tự tay phát ra các mạch nước nguồn, làm nổi lên những hòn đảo ngoài biển khơi. Cũng chính Poseidon đã giữ gìn cho các lục địa khỏi sụp đổ. Thần thấy Medusa quá đẹp và đã hãm hiếp nàng. Medusa tìm đến sự an ủi từ Nữ thần Athena nhưng bà chỉ thấy kinh tởm (Do trước đây Medusa đã tự mãn cho rằng mình còn đẹp hơn nữ thần Athena). Nữ thần Athena muốn chắc rằng không ai còn muốn Medusa nữa nên Athena đã biến Medusa thành quái vật mình rắn và cả mái tóc bồng bềnh của nàng thành rắn.

Chú thích

Poseidon
Thần thoại Hy Lạp
Vua trong thần thoại Hy Lạp]
Nam thần Hy Lạp
Nam thần biển cả Hy Lạp
Mười hai vị thần trên đỉnh Olympus


title: Dactylispa montivaga

text:
Dactylispa montivaga là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Camairago

text:
Camairago là một đô thị ở tỉnh Lodi trong vùng Lombardia của Italia, cách khoảng 50 km về phía đông nam của Milano và khoảng 20 km về phía đông nam của Lodi. Tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 587 người và diện tích là 12,9 km².

Đô thị Camairago bao gồm các frazione (subdivision) Bosco Valentino e Mulazzana.

Camairago giáp các đô thị: Formigara, Castiglione d'Adda, Terranova dei Passerini, Pizzighettone, Cavacurta, Codogno.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Lodi


title: Castellammare del Golfo

text:
Castellammare del Golfo (Casteddammari trong tiếng Sicilian) là một thị trấn thuộc tỉnh Trapani vùng Sicilia của Italia.
Đây là nơi sinh của nhiều mafia Mỹ như Salvatore Maranzano, Joseph Ristuccia, Michael Monte và Joseph Bonanno. Bố của Sylvester Stallone Frank Stallone Sr. quê ở Castellammare del Golfo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Castellammare Online
 Castellammare's Trang mạng chính thức
 Tourism Portal - Hotels

Đô thị tỉnh Trapani


title: Fressin

text:
Fressin là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Fressin on the Quid website
 Site of the Association du Château de Fressin
 Fressin le Pays des 7 Vallées et son Foyer Rural

Xã của Pas-de-Calais


title: Anisodera wegneri

text:
Anisodera wegneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Anisodera


title: Den (pharaon)

text:
Den, còn được gọi là Hor-Den, Dewen và Udimu (T.K. 30 TCN—2995 TCN), là tên Horus của một vị vua thuộc Vương triều thứ nhất của Ai Cập cổ đại. Ông là vị vua được chứng thực rõ ràng nhất thông qua các bằng chứng khảo cổ học của thời kỳ này. Den được cho là đã mang lại sự thịnh vượng cho vương quốc Ai Cập và nhiều phát kiến mới được nhìn nhận là đã diễn ra dưới vương triều của ông. Ông còn là vị vua đầu tiên sử dụng danh hiệu Vua của Hạ và Thượng Ai Cập, và còn là vị vua đầu tiên được miêu tả là đang đội vương miện kép (đỏ và trắng). Nền đáy ngôi mộ của ông tại Umm el-Qa'ab ở Abydos được làm bằng đá granite màu đỏ và đen, đây là lần đầu tiên loại đá cứng này được sử dụng làm vật liệu xây dựng ở Ai Cập. Dưới vương triều trị vì lâu dài của mình, ông đã thiết lập nên nhiều nghi thức cung đình và hoàng gia, mà đã được các vị vua sau này áp dụng.

Độ dài vương triều
Nhà sử học Manetho gọi ông là "Oúsaphaîdos" và ghi lại rằng vương triều của ông kéo dài 20 năm, trong khi vị trí của ông trong Danh sách Vua Turin lại bị hư hỏng và do đó không thể cung cấp thông tin về độ dài vương triều của Den. Các nhà Ai Cập học và sử học đa phần đều tin rằng vương triều của Den đã kéo dài 42 năm, dựa vào những chữ khắc trên tấm bia đá Palermo.

Trong các ghi chép

Tên serekh của Den đã chứng thực trên những vết ấn triện bằng đất nung, trên các tấm thẻ ngà voi và chữ khắc trên những chiếc bình làm bằng đá phiến, diorit và đá cẩm thạch. Các hiện vật này được tìm thấy tại Abydos, Sakkara và Abu Rawash. Tên của Den còn được chứng thực trong các ghi chép sau này. Ví dụ, như cuộn giấy cói Y thuật ở Berlin (thời kỳ Ramesses) thảo luận về một số phương pháp trị bệnh và cách chữa trị cho một số bệnh khác nhau. Một vài phương pháp được cho là bắt nguồn từ vương triều của Den, nhưng tuyên bố này có thể chỉ đơn thuần là nhằm tạo ra lời khuyên về y thuật như thể là dựa theo kinh nghiệm cổ xưa và đáng tin.. Tương tự như vậy, Den đã được nhắc đến trong chương 64 của cuộn giấy cói của Ani (cũng có niên đại vào thời kỳ Ramesses).

Tên gọi

Tên serekh của Den là "Den" hoặc "Dewen", có nghĩa gần giống như là "người mang dòng nước đến". Điều này phù hợp với tên của ông lúc sinh ra, đó là "Khasty", có nghĩa là "người của hai sa mạc". Những nhà Ai Cập học như Toby Wilkinson và Francesco Tiradritti nghĩ rằng tên lúc sinh ra của ông có thể nói đến sa mạc miền đông và miền tây - chúng bao quanh Ai Cập giống như những chiếc khiên bảo vệ - hoặc là Hạ và Thượng Ai Cập. Điều này lại phù hợp với việc Den tạo ra tước hiệu Nisut-Bity. Tước hiệu hoàng gia này được tạo nên để hợp pháp hóa quyền lực của nhà vua đối với toàn bộ Ai Cập.

Gia đình của Den đã được nghiên cứu một cách kỹ lưỡng. Mẹ của ông là nữ hoàng Meritneith; Kết luận này đã được chứng minh từ những dấu vết ấn triện và nhữn dòng chữ trên tấm bia đá Palermo. Vợ Den là nữ hoàng Semat, Nakht-Neith và có thể là cả Qua-Neith. Ông cũng đã có nhiều người con trai và con gái, có khả năng người kế vị của ông là các vị vua như Anedjib và vua Semerkhet.

Triều đình hoàng gia của Den cũng được nghiên cứu kỹ lưỡng. Những ngôi mộ phụ và các mastaba nguy nga tại Sakkara thuộc về các các đại thần như Ipka, Ankh-ka, Hemaka, Nebitka, Amka, Iny-ka và Ka-Za. Trong một ngôi con tại khu nghĩa địa của Den, một tấm bia đá hiếm hoi của một người lùn tên là Ser-Inpu đã được tìm thấy.

Vương triều

Thời kì đầu
Theo những ghi chép khảo cổ học, vào giai đoạn đầu vương triều của ông, Den đã cùng trị vì với người mẹ của ông, Meritneith, trong nhiều năm. Có vẻ như ông còn quá trẻ để tự mình cai trị. Vì vậy Meritneith đã cai trị như là một nhiếp chính hay là một pharaon không chính thức trong một khoảng thời gian. Điều này không phải là một sự kiện bất thường trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Nữ hoàng Neithhotep có thể đã giữ một vai trò tương tự như vậy trước Meritneith, trong khi những nữ hoàng như Sobekneferu và Hatshepsut sau này đã là các nữ pharaon. Sau khi qua đời, Den đã tưởng nhớ công lao của bà với ông bằng việc cho xây dựng một ngôi mộ như của một vị vua dành cho bà và bà còn được thờ cúng sau khi qua đời.

Sự kiện
Một trong những phát kiến quan trọng dưới vương triều của Den là sự ra đời của hệ thống số đếm bằng chữ tượng hình. Trước đó, các sự kiện quan trọng trong năm chỉ đơn thuần được miêu tả bằng các ký tự và các bức họa nhỏ, đôi khi được chỉ dẫn bởi ký tự tượng hình của một bông cọ trụi (renpet), có nghĩa là "năm". Từ vương triều của Den trở đi, người Ai Cập sử dụng hệ thống số đếm bằng chữ tượng hình cho nhiều mục đích khác nhau bao gồm việc tính toán thu thuế và chú thích cho các sự kiện trong năm của họ.

Den là vị vua Ai Cập đầu tiên được chứng thực trên những bức phù điêu đá ở Sinai. Hai hoặc thậm chí ba bức phù điêu đã miêu tả nhà vua đang đứng cùng với một số quan lại của ông.

Hầu hết các sự kiện tôn giáo và chính trị diễn ra dưới vương triều của Den đều được ghi lại trên các tấm thẻ bằng ngà voi và từ bia đá Palermo. Các tấm thẻ cho thấy sự phát triển quan trọng về kiểu chữ và nghệ thuật. Bề mặt của chúng được chia một cách khéo léo thành nhiều phần, mỗi phần trong số đó lại cho thấy những sự kiện riêng lẻ. Ví dụ, một trong những tấm thẻ đã ghi lại một dịch bệnh ảnh hưởng đến Ai Cập. Nó được ghi lại bằng hình ảnh của một pháp sư cùng với một chiếc bình khác lạ hoặc một chiếc vạc bên dưới chân ông ta. Một dòng chữ gần đó bắt đầu với "Henu..." nhưng ý nghĩa của nó lại không rõ ràng, nó có thể có nghĩa là "dự trữ", hoặc có thể là âm tiết đầu tiên của tên gọi "Henu-Ka" (một chức quan lớn).

Một tấm thẻ khác được gọi là "Tấm thẻ MacGregor" đã cho thấy miêu tả hoàn chỉnh đầu tiên của một vị vua Ai Cập cùng với mũ trùm đầu Nemes. Trên tấm thẻ này, Den đang thực hiện một hành động được biết đến như là "sự trừng phạt kẻ thù". Một tay của Den giữ một cây quyền trượng, tay kia của ông nắm lấy mái tóc của kẻ thù. Nhờ vào bộ tóc dài và bộ râu quai nón được miêu tả, có thể xác định kẻ thù của ông có nguồn gốc từ châu Á. Những chữ tượng hình ở phía bên phải nói rằng "đòn trừng phạt đầu tiên ở phía Đông". Ở phía bên trái có ghi tên của một vị đại thần là Iny-Ka. Dường như Den đã phái quân tới Sinai và khu vực sa mạc phía đông một vài lần dưới vương triều của ông. Những cư dân du mục chuyên cướp bóc này được những người Ai Cập thời sơ kỳ gọi là Iuntju ("dân tộc với cung săn") và là kẻ thù truyền kiếp của Ai Cập, họ thường xuyên gây ra sự phiền nhiễu. Họ còn được đề cập đến một lần nữa trong một bản khắc đá tại Sinai dưới vương triều của vua Semerkhet, một trong những vị vua kế vị Den.

Nhiều sự kiện khác còn được ghi lại trên những mảnh vỡ của tấm bia đá Palermo. Mảnh vỡ Oxford đã ghi lại các sự kiện sau đây:

Năm thứ 4: Lần đầu tiên cho kiểm kê vàng.
Năm thứ 5: Lễ rước thần Horus; Điều tra số lượng gia súc lần thứ hai.
Năm thứ 6:... của Rehyt.
Năm thứ 7: Lễ rước thần Horus; Điều tra số lượng gia súc lần thứ ba.

Mảnh vỡ Cairo C5 ghi lại:

Năm thứ 18: Tạo dựng một bức tượng cho Wer-Wadjet.
Năm thứ 19: Trừng phạt người Setjet.
Năm thứ 20: Tạo nên thần vật của Mafdet; dựng các cột trụ của Sentj.
Năm thứ 21: Trừng phạt người Tjesem.
Năm thứ 22: Tới thăm lãnh địa hoàng gia của Semer-Netjeru; lễ kỷ niệm Hebsed đầu tiên.

Bia đá Palermo còn ghi lại:

Năm thứ 28: Thăm đền thờ Ptah....
Năm thứ 29: Trừng phạt người Iuntju.
Năm thứ 30: Dưới sự chứng kiến của đức vua Hạ và Thượng Ai Cập; Lễ kỷ niệm Hebsed lần thứ 2.
Năm thứ 31: Lập kế hoạch cho việc xây dựng các con kênh phía đông và phía tây qua các khu vực của Rehyts.
Năm thứ 32: Lễ hội Djet lần thứ hai.
Năm thứ 33: Lễ căng dây (một nghi lễ động thổ ) cho pháo đài thần thánh Ipet-Netjeru ("ngai vàng của các vị thần").
Năm thứ 34: Đại tư tế của thần Seshat làm lễ căng dây cho cung điện hoàng gia của pháo đài thần thánh Ipet-Netjeru.
Năm thứ 35: Khánh thành hồ nước thiêng liêng tại pháo đài thần thánh Ipet-Netjeru; Cuộc săn hà mã hoàng gia.
Năm thứ 36: Dừng chân tại Nenj-nesw (Herakleopolis Magna) và tại hồ nước của thần Heryshaf.
Năm thứ 37: Gương buồm tới Sah-Setni; sáng lập / phá hủy thành phố Wer-Ka.
Năm thứ 38: Tạo dựng một bức tượng cho thần Sed.
Năm thứ 39: Dưới sự chứng kiến của đức vua Hạ và Thượng Ai Cập; Cuộc đua bò thần Apis lần thứ nhất.
Năm thứ 40: Tạo dựng một bức tượng cho nữ thần Seshat và Mafdet.
Năm thứ 41: Dưới sự chứng kiến của đức vua Hạ và...

Ngôi mộ

Den được an táng trong một ngôi mộ ("Ngôi mộ T") tại khu vực Umm el-Qa'ab ở Abydos, cùng với các vị vua khác thuộc vương triều thứ nhất. Ngôi mộ T là một trong những ngôi mộ lớn nhất và được xây dựng tinh vi nhất ở khu vực này, và là ngôi mộ đầu tiên có một cầu thang và sàn của nó làm bằng đá granite.

Ngôi mộ T cũng là ngôi mộ đầu tiên có các kiến trúc bằng đá chứ không phải bằng gạch bùn. Trong thiết kế ban đầu của ngôi mộ, một cánh cửa gỗ nằm chắn ngang ở giữa cầu thang, và một khung chắn bằng sắt bố trí ở phía trước của phòng chôn cất, vốn được thiết kế để ngăn cản những kẻ cướp mộ. Sàn của ngôi mộ được lát bằng đá granite màu đỏ và đen từ Aswan, đây là công trình đầu tiên sử dụng loại đá cứng như vậy trên một quy mô lớn.

Hai mươi tấm thẻ làm bằng ngà voi và gỗ mun đã được tìm thấy trong ngôi mộ của ông, 18 trong số đó đã được Flinders Petrie tìm thấy trong đống đất đá bị nhà khảo cổ học Émile Amélineau bỏ lại. Trong số đó có những tấm thẻ được coi là những miêu tả sớm nhất về hình ảnh một vị pharaon đội vương miện đôi của Ai Cập, cũng như hình ảnh nhà vua chạy xung quanh tấm bia đá nghi lễ như là một phần của lễ hội Sed. Ngoài ra còn tìm thấy những vết dấu triện với danh sách các vị vua sớm nhất được xác nhận.

Ngôi mộ T còn được bao quanh bởi những ngôi mộ phụ dùng để chôn cất 136 người đàn ông và phụ nữ , những người này được chôn cất cùng lúc với quá trình an táng vị pharaon này. Họ được cho là người hầu của nhà vua, khám nghiệm một số bộ xương đã cho thấy rằng họ đã bị bóp cổ tới chết, đây là ví dụ rõ nét về tục lệ hiến tế người vốn được coi là đặc điểm chung của các vị vua thuộc vương triều này. Tục lệ này dường như đã chấm dứt cùng với vương triều thứ nhất khi mà sau đó các bức tượng shabti đã thay thế cho người sống trong việc phục sự các pharaon khi họ bước sang thế giới bên kia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Francesco Raffaele: Horus Den - Khasty (or Zemty)

Pharaon Vương triều thứ Nhất của Ai Cập
Pharaon
Vương triều thứ nhất của Ai Cập
Ai Cập cổ đại


title: Solegnathus hardwickii

text:
Hardwicke's pipefish or pallid seahorse (Solegnathus hardwickii) là một loài cá in the Syngnathidae family. Nó được tìm thấy ở Australia, Trung Quốc, Indonesia, Nhật Bản, Malaysia, Mauritius, the Philippines, Thái Lan, and Việt Nam. Its natural habitats are open seas, shallow seas, subtidal aquatic beds, and coral reefs. It is threatened by habitat loss.

Nguồn

Chú thích

Tham khảo

Solegnathus


title: Almenara de Adaja

text:
Almenara de Adaja là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 37 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Izernore (tổng)

text:
Tổng Izernore là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Ain trong vùng Rhône-Alpes.

Hành chính

Số đơn vị cấp dưới
Tổng này gồm 10 xã và có dân số 4 519 dân (theo điều tra dân số năm 1999, số lượng không tính trùng).

|-
| Bolozon || align="right" | 100 || align="right" | 01450 || align="right" | 01051
|-
| Ceignes || align="right" | 273 || align="right" | 01430 || align="right" | 01067
|-
| Izernore || align="right" | 2 140 || align="right" | 01580 || align="right" | 01192
|-
| Leyssard || align="right" | 161 || align="right" | 01450 || align="right" | 01214
|-
| Matafelon-Granges || align="right" | 641 || align="right" | 01580 || align="right" | 01240
|-
| Nurieux-Volognat || align="right" | 1045 || align="right" | 01460 || align="right" | 01267
|-
| Peyriat || align="right" | 166 || align="right" | 01430 || align="right" | 01293
|-
| Samognat || align="right" | 422 || align="right" | 01580 || align="right" | 01392
|-
| Serrières-sur-Ain || align="right" | 115 || align="right" | 01450 || align="right" | 01404
|-
| Sonthonnax-la-Montagne || align="right" | 312 || align="right" | 01580 || align="right" | 01410
|}

Biến động dân số

Xem thêm
 Ain
 Quận của Ain
 Tổng của Ain
 Xã của Ain

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le canton d'Izernore trên trang mạng của Insee
 plan du canton d'Izernore sur Mapquest
 Localisation du canton d'Izernore sur une carte de France

Izernore


title: Voice 2: Cover Lovers Rock

text:
Voice 2: Cover Lovers Rock là album thứ ba và là album cover thứ hai của Ban Tomiko.

Danh sách các track
  (Spitz)
  (Masayoshi Yamazaki)
 "You're the Only..." (Masatoshi Ono)
  (Naotaro Moriyama)
 "It's Only Love" (Masaharu Fukuyama)
  (Noriyuki Makihara)
 "Oh My Little Girl" (Yutaka Ozaki)
  (Tulip)
 "Zoo" (Kaori Kawamura)
  (The Kaleidoscope)
 Oh Pretty Woman (Roy Orbison)

Track trong DVD
 Cherry (チェリー) PV

Vị trí trên Bảng xếp hạng Oricon

Tổng số lượng đã bán ra: 7,979 bản

Liên kết ngoài
Lý lịch trên Oricon

Tham khảo

Album của Ban Tomiko


title: Eudonia

text:
Eudonia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài

 Eudonia abrupta W. Li, 2012
 Eudonia achlya J.F.G. Clarke, 1986
 Eudonia actias
 Eudonia aeolias
 Eudonia aequalis Kyrki & Svensson in Palm, 1986
 Eudonia albafascicula (Salmon & Bradley, 1956)
 Eudonia albertalis (Dyar, 1929)
 Eudonia albilinea Sasaki, 1998:
 Eudonia alopecias (Meyrick, 1901)
 Eudonia alpina (J. Curtis, 1850) (including E. lugubralis)
 Eudonia alticola (Leraut, 1989)
 Eudonia amphicypella
 Eudonia angustea (J. Curtis, 1827)
 Eudonia anthracias
 Eudonia antimacha
 Eudonia aphrodes
 Eudonia apicifusca Sasaki, 1999
 Eudonia aplysia J.F.G. Clarke, 1986
 Eudonia ara J.F.G. Clarke, 1986
 Eudonia asaleuta (Meyrick, 1907)
 Eudonia aspidota (Meyrick, 1884)
 Eudonia asterisca (Meyrick, 1885)
 Eudonia atmogramma (Meyrick, 1915)
 Eudonia australialis (Guenée, 1854)
 Eudonia axena (Meyrick, 1884)
 Eudonia balanopis
 Eudonia bidentata Maes, 2004
 Eudonia bisinualis
 Eudonia bronzalis (Barnes & Benjamin, 1922)
 Eudonia bucolica
 Eudonia camerounensis Maes, 1996
 Eudonia cataxesta (Meyrick, 1884)
 Eudonia cavata Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia chalara (Meyrick, 1901)
 Eudonia characta (Meyrick, 1885)
 Eudonia chlamydota (Meyrick, 1885)
 Eudonia choristis (Meyrick, 1907)
 Eudonia chrysomicta (Meyrick, 1929)
 Eudonia chrysopetra (Meyrick, 1929)
 Eudonia citrocosma (Meyrick, 1929)
 Eudonia clavula J.F.G. Clarke, 1986
 Eudonia cleodoralis (Walker, 1859)
 Eudonia clerica (Meyrick, 1929)
 Eudonia clonodes
 Eudonia colpota (Meyrick, 1888)
 Eudonia commortalis (Dyar, 1921)
 Eudonia crassiuscula (Dyar, 1929)
 Eudonia crataea
 Eudonia critica (Meyrick, 1885)
 Eudonia cryerodes
 Eudonia crypsinoa (Meyrick, 1885)
 Eudonia cymatias (Meyrick, 1885)
 Eudonia cyptastis (Meyrick, 1909)
 Eudonia dactyliopa
 Eudonia decorella (Stainton, 1859)
 Eudonia deltophora  Meyrick, 1884
 Eudonia delunella
 Eudonia demodes
 Eudonia dinodes (Meyrick, 1885)
 Eudonia diphtheralis
 Eudonia dochmia (Meyrick, 1905)
 Eudonia duospinata Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia dupla J.F.G. Clarke, 1986
 Eudonia echo
 Eudonia empeda
 Eudonia entabeniensis Maes, 2004
 Eudonia epicremna (Meyrick, 1885)
 Eudonia epicryma (Meyrick, 1885)
 Eudonia epimystis
 Eudonia erebochalca
 Eudonia eremitis (Meyrick, 1885)
 Eudonia excursalis (Dyar, 1929)
 Eudonia exilis (Knaggs, 1867)
 Eudonia expallidalis (Dyar, 1906)
 Eudonia exterminata (Meyrick, 1929)
 Eudonia extincta Dyar, 1921
 Eudonia feredayi (Knaggs, 1867)
 Eudonia fogoalis Derra, 2008
 Eudonia formosa
 Eudonia fotounii Maes, 1996
 Eudonia franciscalis Munroe, 1972
 Eudonia franclemonti Munroe, 1972
 Eudonia frigida
 Eudonia furva Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia geminoflexuosa Nuss, Karsholt & Meyer, 1998
 Eudonia geraea
 Eudonia gigantea Sasaki, 1998
 Eudonia gonodecta

 Eudonia gracilineata Nuss, 2000
 Eudonia gressitti (Munroe, 1964)
 Eudonia griveaudi (Leraut, 1989)
 Eudonia gyrotoma (Meyrick, 1909)
 Eudonia halirrhoa
 Eudonia hawaiiensis
 Eudonia hemicycla (Meyrick, 1885)
 Eudonia hemiplaca (Meyrick, 1889)
 Eudonia heterosalis McDunnough, 1961
 Eudonia hexamera Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia homala (Meyrick, 1885)
 Eudonia ianthes
 Eudonia idiogama (Meyrick, 1935)
 Eudonia inexoptata (Dyar, 1929)
 Eudonia inouei Sasaki, 1998
 Eudonia interlinealis (Warren, 1905)
 Eudonia ischnias
 Eudonia isophaea
 Eudonia ivelonensis (Leraut, 1989)
 Eudonia jucunda
 Eudonia lacustrata
 Eudonia laetella (Zeller, 1846)
 Eudonia legnota (Meyrick, 1885)
 Eudonia leptalea (Meyrick, 1885)
 Eudonia leucogramma (Meyrick, 1884)
 Eudonia leucophthalma (Dyar, 1929)
 Eudonia liebmanni (Petry, 1904)
 Eudonia lijiangensis Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia lindbergalis Viette, 1958
 Eudonia linealis (Walker, [1866])
 Eudonia lineola (J. Curtis, 1827)
 Eudonia locularis (Meyrick, 1912)
 Eudonia loxocentra
 Eudonia luminatrix (Meyrick, 1909)
 Eudonia luteusalis (Hampson, 1907)
 Eudonia lycopodiae
 Eudonia madagascariensis (Leraut, 1989)
 Eudonia magna Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia magnibursa Inoue, 1982
 Eudonia malawiensis Nuss, 2000
 Eudonia malgassicella (Marion, 1956)
 Eudonia manganeutis (Meyrick, 1885)
 Eudonia marioni (Leraut, 1989)
 Eudonia marmarias
 Eudonia mawsoni
 Eudonia medinella (Snellen, 1890)
 Eudonia melanaegis (Meyrick, 1885)
 Eudonia melanocephala
 Eudonia melanographa (Hampson, 1907)
 Eudonia melichlora
 Eudonia meliturga (Meyrick, 1905)
 Eudonia mercurella
 Eudonia meristis
 Eudonia mesoleuca
 Eudonia miantis
 Eudonia microdontalis (Hampson, 1907)
 Eudonia microphthalma (Meyrick, 1885)
 Eudonia minima (Leraut, 1989)
 Eudonia minualis
 Eudonia minusculalis (Walker, [1866])
 Eudonia montana
 Eudonia munroei J.F.G. Clarke, 1986
 Eudonia murana – Scotch Gray, Wall Grey
 Eudonia nakajimai Sasaki, 2002
 Eudonia nectarioides
 Eudonia notozeucta (Meyrick, 1938)
 Eudonia nyctombra
 Eudonia octophora
 Eudonia oculata (Philpott, 1927)
 Eudonia oenopis
 Eudonia oertneri Nuss, 2007
 Eudonia officialis (Meyrick, 1929)
 Eudonia okuensis Maes, 1996
 Eudonia ombrodes
 Eudonia opostactis (Meyrick, 1929)
 Eudonia oreas (Meyrick, 1885)
 Eudonia organaea (Meyrick, 1901)
 Eudonia orthioplecta (Meyrick, 1937)
 Eudonia orthoria
 Eudonia owadai Sasaki, 1998
 Eudonia oxythyma
 Eudonia pachyerga (Meyrick, 1927)
 Eudonia pachysema
 Eudonia paghmanella Leraut, 1985
 Eudonia pallida
 Eudonia paltomacha (Meyrick, 1884)
 Eudonia parachlora
 Eudonia paraequalis Nel, 2012
 Eudonia parviangusta Nuss, Karsholt & Meyer, 1998

 Eudonia passalota
 Eudonia pentaspila
 Eudonia perierga (Meyrick, 1885)
 Eudonia perinetensis (Leraut, 1989)
 Eudonia periphanes (Meyrick, 1885)
 Eudonia peronetis
 Eudonia persimilis Sasaki, 1991
 Eudonia petrophila (Standfuss, 1848)
 Eudonia phaeoleuca (Zeller, 1846)
 Eudonia philerga
 Eudonia philetaera (Meyrick, 1885)
 Eudonia philorphna (Meyrick, 1929)
 Eudonia piroformis (Amsel, 1949)
 Eudonia platyscia
 Eudonia pongalis (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
 Eudonia probolaea (including E. omichlopis)
 Eudonia promiscua (Wileman & South, 1919)
 Eudonia protorthra (Meyrick, 1885)
 Eudonia psammitis (Meyrick, 1885)
 Eudonia psednopa (Meyrick, 1929)
 Eudonia puellaris Sasaki, 1991
 Eudonia pygmina Leraut, 1988
 Eudonia quaestoria (Meyrick, 1929)
 Eudonia rakaiensis (Knaggs, 1867)
 Eudonia rectilinea (Zeller, 1874)
 Eudonia rectilineata Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia religiosa
 Eudonia rhombias
 Eudonia rotundalis Munroe, 1972
 Eudonia sabulosellus (Walker, 1863)
 Eudonia schwarzalis (Dyar, 1906)
 Eudonia scoriella (T.V. Wollaston, 1858)
 Eudonia senecaensis Huemer & Leraut, 1993
 Eudonia shafferi Nuss, Karsholt & Meyer, 1998
 Eudonia siderina
 Eudonia singulannulata Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia sogai (Leraut, 1989)
 Eudonia spaldingalis (Barnes & McDunnough, 1912)
 Eudonia spectacularis (Meyrick, 1929)
 Eudonia speideli Leraut, 1982
 Eudonia spenceri Munroe, 1972
 Eudonia stenota (T.V. Wollaston, 1858)
 Eudonia steropaea
 Eudonia strigalis (Dyar, 1906)
 Eudonia struthias
 Eudonia subditella (Walker, 1866)
 Eudonia submarginalis
 Eudonia sudetica (Zeller, 1839)
 Eudonia synapta (Meyrick, 1885)
 Eudonia taiwanalpina Sasaki, 1998
 Eudonia tetranesa
 Eudonia thalamias
 Eudonia thomealis (Viette, 1957)
 Eudonia threnodes (Meyrick, 1887)
 Eudonia thyellopis
 Eudonia thyridias (Meyrick, 1905)
 Eudonia tibetalis (Caradja in Caradja & Meyrick, 1937)
 Eudonia tivira (J.F.G. Clarke, 1971)
 Eudonia torniplagalis (Dyar, 1904)
 Eudonia torodes (Meyrick, 1901)
 Eudonia triacma
 Eudonia triclera (Meyrick, 1905)
 Eudonia trivirgatus (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
 Eudonia truncicolella
 Eudonia tyraula
 Eudonia tyrophanta (Meyrick, 1932)
 Eudonia umbrosa Sasaki, 1998
 Eudonia ustiramis (Meyrick, 1931)
 Eudonia vallesialis (Duponchel, 1832)
 Eudonia venosa
 Eudonia viettei (Leraut, 1989)
 Eudonia vinasalis (Dyar, 1929)
 Eudonia vivida Munroe, 1972
 Eudonia wolongensis Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia xysmatias (Meyrick, 1907)
 Eudonia yaoundeiensis Maes, 1996
 Eudonia ycarda (Dyar, 1929)
 Eudonia zhongdianensis Li, Li & Nuss, 2012
 Eudonia zophochlaena (Meyrick, 1923)
 Eudonia zophochlora

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

  (1986): Pyralidae and Microlepidoptera of the Marquesas Archipelago. Smithsonian Contributions to Zoology 416: 1-485. PDF fulltext  (214 MB!)
  (2010): Markku Savela's Lepidoptera and some other life forms – Diaphania indica. Version of 2010-APR-06. Truy cập 2011-OCT-14.
 , 1984: Contribution à l'étude des Scopariinae. 4. Révision des types décrits de la région paléarctique occidentale, description de dix nouveaux taxa et ébauche d'une liste des espèces de cette région. (Lepidoptera: Crambidae). Nouvelle Revue d'Entomologie Alexanor: 157-192.
 , 1985: Contribution à l'étude des Scopariinae. 5. Quatre nouveaux taxa d'Afghanistan. (Lepidoptera: Crambidae). Nouvelle Revue d'Entomologie N.S. 2 (3): 325-329.
 , 1986: Contribution à l'étude des Scopariinae. 6. Dix nouveaux taxa, dont trois genres, de Chine et du nord de l'Inde. (Lepidoptera: Crambidae). Nouvelle Revue d'Entomologie N.S. 3 (1): 123-131.
 , 2012: One new species of the genus Eudonia Billberg (Lepidoptera: Crambidae: Scopariinae) from China. Entomotaxonomia 34 (2): 267-269.
 , 2012: Taxonomic revision of the genus Eudonia Billberg, 1820 from China (Lepidoptera: Crambidae: Scopariinae). Zootaxa 3273: 1-27.
 , 1998: The Scopariinae and Heliothelinae stat. rev. (Lepidoptera: Pyraloidea: Crambidae) of the Oriental Region-a revisional synopsis with descriptions of new species from the Philippines and Sumatra. Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo Supplement 17: 475-528.
 , 1998: Notes on the Scopariinae from Taiwan, with descriptions of nine new species (Lepidoptera: Crambidae). Tinea 15 (3): 191-201.
 Global Pyraloidea database

Scopariinae


title: Tê giác Java

text:
Tê giác Java hay tê giác Sunda, còn được gọi tê giác một sừng (Rhinoceros sondaicus) là một trong năm loài động vật guốc lẻ còn sống sót của họ Tê giác. Chúng cùng thuộc 1 chi với loài tê giác Ấn Độ, và cũng có một bộ da nếp gấp giống như 1 bộ áo giáp, tuy nhiên chúng chỉ dài có 3,1–3,2 m (10–10,5 ft) và cao 1,4–1,7 m (4,6–5,8 ft), nhỏ hơn tê giác Ấn Độ và gần tương đương với kích cỡ loài tê giác đen. Sừng của tê giác Java có độ dài thường dưới 25 cm (10 inch), nhỏ hơn các loài tê giác khác.

Trước kia là loài phổ biến nhất trong các loài tê giác châu Á, tê giác Java từng phân bố ở các đảo của Indonesia, trải rộng toàn bộ Đông Nam Á, tới cả Ấn Độ và Trung Quốc. Hiện nay chúng đang ở trong tình trạng cực kỳ nguy cấp, với chỉ 2 quần thể được ghi nhận trong môi trường tự nhiên và không có con nào trong các vườn thú. Nó có thể là loài động vật có vú lớn hiếm nhất trên thế giới. Một quần thể có ít nhất 40 con sống tại Vườn quốc gia Ujung Kulon trên đảo Java của Indonesia, và quần thể còn lại được xác nhận là đã tuyệt chủng ở Việt Nam vào năm 2011. Sự suy giảm của loài này được cho là do việc săn bắt trộm, chủ yếu để lấy sừng, một loại dược liệu có giá trị cao trong y học phương Đông truyền thống và có thể bán được với giá lên tới 30.000 đôla /1 kg tại các chợ đen. Sự thu hẹp nơi cư trú, đặc biệt do hậu quả chiến tranh, như Chiến tranh Việt Nam tại Đông Nam Á, cũng góp phần làm suy giảm và cản trở việc khôi phục loài. Sự phân bố hiện nay chỉ tập trung ở 2 khu bảo tồn quốc gia, tuy nhiên những con tê giác Java vẫn còn đang gặp nguy hiểm bởi sự săn trộm, bệnh tật và sự giảm sút đa dạng di truyền gây ra bởi giao phối cận huyết.

Loài tê giác Java có thể sống đến khoảng 30–45 năm trong điều kiện hoang dã. Trong quá khứ chúng đã từng sinh sống trong những rừng mưa vùng đất thấp, vùng đồng cỏ ẩm ướt và các bãi bồi triền sông rộng lớn. Loài tê giác Java hầu hết thời gian sống đơn độc, trừ khi kết đôi và nuôi dạy tê giác con, dù rằng thỉnh thoảng chúng có thể tập hợp thành bầy gần các bãi đằm hay bãi liếm đất mặn. Con người là kẻ đi săn duy nhất các con tê giác trưởng thành. Chúng thường tránh xa con người, nhưng có thể sẽ tấn công nếu cảm thấy nguy hiểm. Các nhà khoa học và bảo tồn học hiếm khi nghiên cứu chúng trực tiếp, vì độ hiếm có của chúng và nguy cơ có thể can thiệp vào một loài sinh vật đang nguy cấp. Họ thường dựa vào những bẫy ảnh tự động (camera trap) và các mẫu phân để đánh giá sức khỏe và hoạt động của các con tê giác. Chính vì vậy, tê giác Java vẫn là loài được nghiên cứu ít nhất trong tất cả các loài tê giác hiện nay.

Phân loại và đặt tên
Những nghiên cứu đầu tiên về loài tê giác Java từ các nhà tự nhiên học ngoại quốc diễn ra vào năm 1787, khi hai con vật bị bắn chết tại Java. Xương sọ của chúng được gửi tới nhà tự nhiên học người Đức danh tiếng Petrus Camper, tuy vậy Camper đã mất vào năm 1789 trước khi có thể công bố khám phá mới của ông rằng những con tê giác sống ở Java là một loài riêng biệt. Một con tê giác Java khác bị Alfred Duvaucel bắn tại đảo Sumatra, sau đó ông đã gửi mẫu vật tới người cha dượng của mình là Georges Cuvier, một nhà khoa học nổi tiếng người Pháp. Cuvier đã công nhận đây là một loài mới vào năm 1822, và trong năm đó nó được Anselme Gaëtan Desmarest định danh bằng danh pháp khoa học Rhinoceros sondaicus. Đó là loài cuối cùng trong họ Tê giác được xác định. Desmarest lúc đầu đã coi tê giác Java là sinh vật từ đảo Sumatra, về sau ông đã thay đổi để nói rằng mẫu vật mà ông nghiên cứu đến từ đảo Java.

Tên khoa học của chi Rhinoceros, bao gồm cả loài tê giác Ấn Độ, có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp, rhino có nghĩa là mũi, và ceros có nghĩa là sừng. Sondaicus bắt nguồn từ sunda, vùng địa sinh học bao gồm các đảo lớn Sumatra, Java, Borneo cùng các hòn đảo nhỏ hơn xung quanh. Nó thường được biết với tên Tê giác một sừng nhỏ (phân biệt với tê giác một sừng lớn, tức loài tê giác Ấn Độ) và ở Việt Nam quen gọi là Tê giác một sừng.

Tê giác Java có ba phân loài khác nhau, trong đó chỉ có hai là còn tồn tại:
 Rhinoceros sondaicus sondaicus, phân loài điển hình, được biết với tên Tê giác Java Indonesia, chỉ sống ở Java và Sumatra. Quần thể hiện nay còn khoảng 40-50 con, sống tại Vườn quốc gia Ujung Kulon nằm trên mũi phía Tây của đảo Java. Một nhà nghiên cứu đã đề xuất rằng tê giác Java ở Sumatra thuộc về một phân loài riêng biệt, có tên R.s. floweri, tuy nhiên ý kiến này không được chấp nhận rộng rãi.
 Rhinoceros sondaicus annamiticus là Tê giác một sừng Việt Nam hay còn biết với tên Tê giác Java Việt Nam hay Tê giác Việt Nam, sống ở Việt Nam, Lào, Campuchia, tới cả Thái Lan và Malaysia. Annamiticus bắt nguồn từ tên gọi Annamite của dãy Trường Sơn ở Đông Dương, một phần khu vực phân bố của loài này. Một quần thể đơn lẻ, ước lượng dưới 12 con, sống tại khu vực rừng đất thấp trong Vườn quốc gia Cát Tiên của Việt Nam. Phân tích di truyền cho thấy rằng hai phân loài còn tồn tại (ở Việt Nam và Indonesia) đã có cùng một tổ tiên chung cách đây khoảng chừng 300.000 đến 2 triệu năm trước. Tuy nhiên, vào tháng 5 năm 2010, con tê giác cuối cùng của Việt Nam đã bị những tay săn trộm bắn chết ở vườn quốc gia Cát Tiên. Vào tháng 10 năm 2011, tê giác Java Việt Nam đã chính thức được công bố là tuyệt chủng.
 Rhinoceros sondaicus inermis, tên thông thường Tê giác Java Ấn Độ, chỉ cư trú từ vùng Bengal đến Miến Điện, tuy nhiên nó được cho là đã tuyệt chủng vào thập niên đầu của thế kỷ 20. Inermis nghĩa là không có sừng, và đặc tính đặc trưng nhất của phân loài này là những chiếc sừng nhỏ ở các con đực, và thiếu mất sừng ở con cái (con được nghiên cứu đầu tiên của phân loài là một con cái không có sừng). Tình hình chính trị ở Miến Điện đã ngăn cản việc đánh giá loài tê giác Java Ấn Độ ở nước này, tuy vậy sự tồn tại của chúng đã được công nhận một cách không chắc chắn.

Tiến hóa

Những con tê giác tổ tiên bắt đầu tách ra từ những động vật guốc lẻ khác vào thời kỳ Tiền Eocen. Đối chiếu DNA ti thể cho thấy tổ tiên của những con tê giác hiện đại rẽ ra từ tổ tiên của họ Ngựa vào khoảng 50 triệu năm về trước. Họ hiện nay, Rhinocerotidae, xuất hiện lần đầu vào cuối thế Eocen tại lục địa Á-Âu. Tổ tiên của những loài tê giác sống rải rác ở châu Á hiện nay bắt đầu xuất hiện trong thời kỳ thế Miocen.

Loài tê giác Ấn Độ và tê giác Java, hai thành viên duy nhất của chi Rhinoceros, xuất hiện trong các bằng chứng hóa thạch ở châu Á vào khoảng 1,6 đến 3,3 triệu năm về trước. Tuy nhiên, những đánh giá phân tử cho thấy những loài này có thể tách ra ở thời điểm sớm hơn nhiều, khoảng 11,7 triệu năm trước. Dù thuộc về chi điển hình (tức là chi tiêu biểu, được lấy tên đặt cho họ), hai loài này không được cho là có mối quan hệ gần gũi với các loài tê giác khác. Những nghiên cứu khác đã đưa ra giả thuyết rằng chúng có thể gần gũi với các chi đã tuyệt chủng Gaindetherium và Punjabitherium. Một phân tích nguồn gốc phát sinh chi tiết về họ Tê giác đã đưa chi Rhinoceros và Punjabitherium vào cùng một nhánh với chi Dicerorhinus (tê giác Sumatra). Những nghiên cứu khác cho rằng tê giác Sumatra lại có quan hệ gần gũi hơn với hai loài tê giác châu Phi, chúng có thể tách ra từ những loài tê giác khác khoảng chừng 15 triệu năm trước đó.

Đặc điểm
Loài tê giác Java có kích cỡ nhỏ hơn tê giác Ấn Độ, và tương đương với loài tê giác đen. Chiều dài cơ thể của tê giác Java (bao gồm cả đầu) có thể lên đến 3,1–3,2 m (10–10,5 ft) và chiều cao là 1,4–1,7 m (4,6–5,8 ft). Khi trưởng thành, chúng có cân nặng khác nhau, dao động từ 900 đến 2.300 kg, và do đang ở tình trạng cực kỳ nguy cấp nên vẫn chưa có một nghiên cứu chính xác nào về kích cỡ khối lượng của loài nay, bởi việc đó không phải là ưu tiên hàng đầu. Không có sự khác biệt kích cỡ đáng kể nào giữa hai giới, nhưng con cái có thể to hơn con đực một ít. Những con tê giác Việt Nam thì nhỏ hơn đáng kể so với đồng loại ở Java, dựa trên những bằng chứng hình ảnh hay kích cỡ dấu chân của chúng.

Giống như người anh em Ấn Độ, loài tê giác Java có một sừng (những loài tê giác khác hiện nay đều có hai sừng). Sừng của chúng nhỏ hơn tất cả những loài tê giác còn tồn tại khác, thông thường dài chưa đến 20 cm (7,9 inch) và chiếc sừng dài nhất được ghi nhận cũng chỉ là 27 cm (10,5 inch). Chúng dường như không thường xuyên dùng sừng để tấn công, thay vì thế chúng sử dụng sừng để cạo bùn trong những bãi đầm, hạ đổ cây xuống để kiếm ăn, hay mở đường đi qua những bụi cây cối rậm rạp. Giống với những loài tê giác ăn cành lá khác (tê giác đen, Sumatra và Ấn Độ), tê giác Java có môi trên dài, nhọn giúp cho việc lấy thức ăn. Những răng cửa dưới thì dài và sắc, được chúng sử dụng trong chiến đấu. Sau răng cửa, có hai hàng sáu chiếc răng hàm dưới vây quanh để nhai các thực vật thô. Giống như những tê giác khác, chúng có khả năng ngửi và nghe tốt nhưng lại có thị giác rất kém. Tuổi thọ của tê giác Java khoảng từ 30-45 năm.

Bộ da của chúng không lông, có màu xám lốm đốm hay nâu xám, được phủ thành từng nếp gấp xung quanh vai, lưng và mông. Bộ da có cấu trúc khảm tự nhiên giúp tạo cho những con tê giác một lớp vỏ ngoài bảo vệ như một bộ áo giáp. Những nếp gấp ở cổ tê giác Java nhỏ hơn tê giác Ấn Độ, nhưng vẫn tạo thành hình yên ngựa phủ qua vai. Bởi những rủi ro có thể gây quấy rầy một loài động vật đang gặp nguy cấp, nên các nhà khoa học phải nghiên cứu thông qua mẫu phân và những bẫy ảnh. Tê giác Java rất hiếm khi có thể được bắt gặp, quan sát hay đánh giá một cách trực tiếp.

Phân bố và môi trường sống

Kể cả những đánh giá lạc quan nhất cũng cho thấy có ít hơn 100 con tê giác Java trong điều kiện hoang dã. Chúng được công nhận có thể là loài động vật có vú đang gặp nguy hiểm nhất trên thế giới, dù rằng loài tê giác Sumatra, hiện còn khoảng 300 cá thể, đang ở những khu vực phân bố không được bảo vệ như tê giác Java, và một số nhà môi trường học cho rằng tê giác Sumatra đang ở trong tình trạng nguy hiểm hơn. Tê giác Java hiện nay chỉ được biết đang tồn tại ở một duy nhất: vườn quốc gia Ujung Kulon trên mũi phía Tây đảo Java.

Loài động vật này trước kia đã từng phổ biến ở Assam và Bengal (vùng phân bố của chúng có thể chồng lấn lên cả vùng của tê giác Sumatra và Ấn Độ), hướng về phía Đông tới Myanmar, Thái Lan, Campuchia, Lào, Việt Nam, phía nam tới bán đảo Mã Lai, các đảo Sumatra, Java và có thể cả Borneo. Chúng chủ yếu sinh sống ở các vùng rừng mưa rậm rạp trên đất thấp, những vùng lau sậy và cỏ cao vốn rất nhiều cạnh các con sông, những vùng bãi bồi triền sông rộng lớn, hay những khu vực ẩm ướt với nhiều bãi bùn. Dù trong lịch sử, chúng thích sống ở những nơi thấp, thì phân loài ở Việt Nam đã di chuyển lên nơi cao hơn (2.000 m) bởi sự xâm lấn và săn bắt của con người.

Phạm vi phân bố của tê giác Java bắt đầu thu hẹp lại cách đây ít nhất 3.000 năm. Bắt đầu vào khoảng năm 1000 TCN, khu vực phân bố phía Bắc của tê giác Java, khi đó đã mở rộng lên cả Trung Quốc, bắt đầu chuyển về phía Nam với tốc độ lên tới 0,5 km (0,3 dặm) một năm, bởi các khu định cư của con người nơi đây đã tăng lên. Nó có thể giống như sự tuyệt chủng cục bộ loài này ở Ấn Độ trong thập niên 1990. Chúng đã bị săn bắn đến mức tuyệt chủng tại bán đảo Mã Lai vào năm 1932. Khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam, phân loài tê giác Việt Nam được coi là đã tuyệt chủng trên toàn khu vực châu Á, cho đến năm 1989 thì phân loài này mới lại được tìm thấy. Những thợ săn và khai thác gỗ địa phương ở Campuchia khẳng định rằng họ đã từng nhìn thấy tê giác Java trên dãy núi Kravanh, nhưng những khảo sát khu vực này đã không thể tìm ra bất cứ dấu hiệu nào của chúng. Một quần thể cũng có thể đã còn tồn tại trên đảo Borneo, dù rằng đó có thể là loài tê giác Sumatra, với một quần thể nhỏ của chúng ngày nay vẫn còn tồn tại nơi đây.

Hoạt động

Tê giác Java là loài động vật sống đơn độc, ngoại trừ những cặp giao phối và mẹ cùng con non. Thỉnh thoảng chúng sẽ tập hợp thành những nhóm nhỏ ở các bãi liếm đất mặn và bãi bùn. Ngâm mình trong bùn là hoạt động thường thấy của tất cả các loài tê giác, việc này cho phép chúng duy trì nhiệt độ cơ thể luôn mát mẻ và giúp chúng chống được bệnh tật và sinh vật ký sinh. Tê giác Java thông thường không tự đào bãi ngâm bùn của riêng chúng, mà thích sử dụng bãi ngâm của những con vật khác hay các hố xuất hiện tự nhiên, được chúng dùng sừng để mở rộng. Những bãi liếm đất mặn cũng rất quan trọng với chúng bởi đây là nơi cung cấp các chất khoáng thiết yếu. Phạm vi chỗ ở của những con đực rộng hơn, khoảng 12–20 km², so với con cái ở khoảng 3–14 km². Sự chồng lấn lẫn nhau về lãnh thổ của những con đực ít hơn những con cái, tuy nhiên người ta vẫn chưa được biết về những cuộc tranh giành lãnh thổ nếu có.

Những con đực đánh dấu lãnh địa của chúng bằng phân và nước tiểu. Những vết cào trên mặt đất bằng chân và những cây con bị vặn cũng có thể được sử dụng cho mục đích thông tin. Những loài tê giác khác thường có tập tính đặc biệt: thải những cục phân lớn ra ngoài và sau đó cạo phân bằng chân sau. Loài tê giác Java và Sumatra khi thải phân ra lại không có hành động như vậy. Sự thích nghi trong hành vi này được cho là do sinh thái ở những cánh rừng ẩm ướt tại Java và Sumatra, khiến phương pháp này không đạt hiệu quả cho việc phát tán những mùi hương đánh dấu.

Tê giác Java phát tiếng kêu ít hơn nhiều so với tê giác Sumatra, có rất ít tiếng tê giác Java từng được ghi lại. Những con trưởng thành không có kẻ địch nào được biết đến ngoài con người. Loài này, đặc biệt ở Việt Nam, rất nhút nhát và thường trốn chạy vào trong rừng rậm mỗi khi con người tới gần. Dù điều này là đặc điểm rất hữu ích khi đứng trên quan điểm bảo tồn, nhưng nó lại gây khó khăn cho việc nghiên cứu chúng. Tuy nhiên, khi con người tiếp xúc quá gần, chúng có thể trở nên hung dữ và sẽ tấn công; chúng sẽ cắn bằng răng cửa hay hàm dưới và dùng đầu húc mạnh lên phía trên. Hoạt động sống khép kín tương đối phản-xã hội của tê giác Java có thể là sự thích nghi gần đây với các áp lực quần thể; bằng chứng lịch sử đã cho thấy, giống như các loài tê giác khác, trước đây chúng đã từng sống thành bầy đàn nhiều hơn.

Chế độ ăn uống
Tê giác Java là một loài động vật ăn cỏ. Chúng ăn nhiều loại thực vật khác nhau, đặc biệt thích ăn các bộ phận của cây như chồi, lá non, cành con và quả chín. Hầu hết các loại cây mà chúng ưa thích đều mọc ở nơi nhiều ánh sáng, các khoảng rừng thưa, cây bụi và các thảm thực vật mà không có cây lớn khác. Chúng thường hạ đổ những cây con rồi lấy thức ăn bằng chiếc môi trên cử động được. Chúng là loài thích nghi nhất cho việc kiếm ăn ở các loài tê giác. Dù hiện nay, tê giác Java hoàn toàn chỉ là loài ăn cành lá trên cây nhưng chúng đã từng ăn cả cỏ lẫn cành lá trong phạm vi phân bố của chúng trước kia. Hàng ngày, một con tê giác Java ăn khoảng 50 kg thức ăn. Giống như tê giác Sumatra, tê giác Java cũng cần muối khoáng trong khẩu phần. Những bãi liếm mặn, thường có trong khu vực phân bố ngày trước của chúng, lại không có ở Ujung Kulon, nhưng các con tê giác ở đây đã được quan sát khi đang uống nước biển, có thể phù hợp cho nhu cầu dinh dưỡng của chúng.

Sinh sản
Những tập tính sinh sản của tê giác Java rất khó để nghiên cứu do chúng hiếm khi được quan sát trực tiếp ngoài tự nhiên lẫn việc không có con nào trong các vườn thú. Những con cái bắt đầu thuần thục sau 3-4 tuổi trong khi đó con đực lại thuần thục ở tuổi thứ 6. Thời gian mang thai của chúng ước lượng khoảng 16-19 tháng. Khoảng cách giữa các lần đẻ con là 4-5 năm; tê giác con bắt đầu cai sữa sau khoảng 2 năm. Bốn loài tê giác còn lại đều có hoạt động giao phối giống nhau và người ta suy đoán rằng ở loài tê giác Java cũng tương tự như vậy.

Bảo tồn

Nguyên nhân chính cho việc suy giảm liên tục số lượng loài tê giác Java là việc chúng bị săn bắt để lấy sừng, một vấn đề không chỉ của chúng mà còn có ở tất cả các loài tê giác khác. Những chiếc sừng đã trở thành hàng hóa buôn bán ở Trung Quốc trong hơn 2000 năm qua, bởi họ tin rằng chúng có tác dụng hiệu quả trong y học phương Đông cổ truyền. Trong lịch sử, bộ da tê giác đã được người Trung Quốc sử dụng làm áo giáp; và những người dân địa phương Việt Nam lại tin về khả năng giải trừ nọc độc rắn bằng da tê. Bởi người dân nhiều vùng địa phương nơi tê giác cư trú còn nghèo, nhận thức còn thấp, nên rất khó để thuyết phục họ không giết những động vật dường như vô ích trong y học nhưng lại có thể bán được nhiều tiền. Sau khi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) bắt đầu có hiệu lực năm 1975, loài tê giác Java đã được liệt kê bảo vệ ở Phụ lục 1, có nghĩa là: tất cả các giao dịch quốc tế về tê giác Java và các sản phẩm bắt nguồn từ chúng đều là bất hợp pháp. Những khảo sát về tê giác ở chợ đen đã xác định rằng: sừng của những con tê giác châu Á (tê giác Ấn Độ, Java và Sumatra) có thể đạt tới giá 30.000 USD mỗi kilôgam, tức gấp ba lần so với sừng những con tê giác châu Phi cùng họ.

Việc mất đi nơi cư trú bởi ngành nông nghiệp cũng đã góp phần tạo sự suy giảm, dù hiện nay nó không còn là một nhân tố nữa bởi tê giác Java giờ chỉ sống ở hai khu vực bảo tồn quốc gia. Sự suy giảm chất lượng môi trường sống đã ngăn cản việc khôi phục số lượng loài. Cho dù với tất cả các nỗ lực bảo tồn, khả năng tồn tại của chúng vẫn bị đe dọa khốc liệt. Khi quần thể bị giới hạn ở hai khu vực nhỏ, chúng sẽ rất dễ bị bệnh tật và gặp các vấn đề do giao phối cận huyết.

Ujung Kulon
Vườn quốc gia Ujung Kulon tại đảo Java được thành lập vào năm 1980, là nơi tập trung quần thể Rhinoceros sondaicus sondaicus cuối cùng trên thế giới, với khoảng 40-50 cá thể, theo Tổ chức Tê giác Thế giới (International Rhino Foundation) năm 2007, và 45-50 cá thể, theo WWF năm 2008. Khu bảo tồn này bao gồm bán đảo Ujung Kulon và một số đảo nhỏ liền kề, được Bộ Lâm nghiệp Indonesia quản lý, đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1992.

Sau khi bán đảo Ujung Kulon bị núi lửa Krakatoa tàn phá vào năm 1883, những con tê giác bắt đầu xâm lấn trở lại, trong khi đó dân cư nơi đây lại trở nên thưa thớt, vì thế đã tạo một địa điểm trú ẩn an toàn cho chúng. Năm 1931, khi tê giác Java đã đứng trên bờ vực tuyệt chủng ở Sumatra, chính quyền Indonesia đã tuyên bố rằng loài tê giác này là sinh vật được bảo vệ hợp pháp, dù thế sự săn bắn trộm vẫn tiếp diễn. Năm 1967, trong một điều tra lần đầu tiên về tê giác Java ở Ujung Kulon, chỉ có 25 con được ghi nhận. Đến những năm 1970-1980, chính quyền mới sử dụng biện pháp nghiêm ngặt hơn với những kẻ săn trộm. Nhờ thế đến năm 1980, số lượng tê giác đã tăng lên gấp đôi và vẫn tiếp tục giữ ở khoảng 50 con cho đến nay. Dù ở Ujung Kulon không có kẻ săn mồi, nhưng tê giác Java vẫn phải cạnh tranh nguồn tài nguyên (thức ăn, nước uống, chỗ ở) với các loài ăn cỏ hoang dã khác, điều này có thể kìm hãm số lượng tê giác dưới sức chứa tối đa của khu vực bán đảo chúng sống.

Năm 2006, dấu hiệu về ít nhất bốn con tê giác con đã được các nhà khoa học của WWF khám phá, sự kiện này được coi là một thành tựu đặc biệt trong công cuộc bảo tồn.

Cát Tiên

Vườn quốc gia Cát Tiên tại Đông Nam Bộ, Việt Nam được thành lập vào năm 1992. Cát Tiên vào thời điểm đó có quần thể Rhinoceros sondaicus annamiticus cuối cùng trên thế giới trong khi chúng đã tuyệt chủng bên ngoài Việt Nam. Nằm trên địa bàn ba tỉnh Đồng Nai, Lâm Đồng và Bình Phước, cách Thành phố Hồ Chí Minh 150 km về phía Bắc, vườn quốc gia Cát Tiên có đặc trưng là các khu rừng mưa đất thấp ẩm ướt nhiệt đới. Loài tê giác một sừng (tê giác Java Việt Nam) sống tại khu vực Cát Lộc của vườn quốc gia, đã được Sách đỏ Việt Nam xếp vào hạng cao nhất - E (Endangered - Nguy cấp), nhưng vẫn kém hơn so với hạng Cực kỳ nguy cấp của Sách đỏ IUCN.

Dù trước kia đã từng phổ biến trên toàn Đông Nam Á, nhưng sau Chiến tranh Việt Nam, phân loài tê giác Java Việt Nam được coi là đã tuyệt chủng. Những phương pháp sử dụng trong chiến tranh đã tàn phá nghiêm trọng hệ sinh thái của khu vực, ví dụ như sử dụng bom napan, chất độc da cam làm rụng lá, ném bom không kích hay thả mìn. Chiến tranh đã đem tới cho nơi đây hàng loạt những loại vũ khí mà người ta có thể tiếp cận với giá rẻ. Sau chiến tranh, những người dân nghèo, nếu trước kia chỉ dùng hố bẫy, nay lại có những vũ khí gây chết người trong tay, giúp họ trở thành những kẻ săn bắt hiệu quả. Thật bất ngờ khi một con tê giác cái trưởng thành bị bắn chết vào năm 1988. Tin này phản bác giả định rằng tê giác đã tuyệt chủng tại Việt Nam. Năm sau, tức năm 1989, các nhà khoa học đến khảo sát khu rừng miền Nam Việt Nam để tìm dấu hiệu về những con sống sót còn lại đã phát hiện dấu vết mới của ít nhất 15 con tê giác sinh sống trong khu vực dọc sông Đồng Nai. Do mức độ quan trọng của quần thể này nên khu vực chúng sống đã trở thành Khu bảo tồn tê giác Cát Lộc vào năm 1992, sau đó đã sáp nhập vào Vườn quốc gia Cát Tiên năm 1998, tuy nhiên hai khu vực này lại bị ngăn cách bởi các khu đất nông nghiệp.

Dù được con người quan tâm bảo tồn nhưng diện tích cư trú của tê giác vẫn bị xâm lấn 15% vào năm 1990 và con số tê giác còn sống đã giảm xuống chỉ còn 5-8 con vào năm 1999. Theo đánh giá năm 2000, có khoảng 6 nghìn người sống bên rìa khu vực vườn quốc gia, ở các vùng bãi bồi triền sông, môi trường sống ưa thích của tê giác, bắt đầu xâm lấn để trồng lúa, cộng thêm với lực lượng kiểm lâm bảo vệ ít ỏi (dưới 20 người), nên người ta cho rằng tê giác Việt Nam chỉ có thể tồn tại trong vòng từ 3-5 năm nữa. Sau đó cơ quan bảo tồn ước tính chỉ còn 3-8 con tê giác, và có thể không có con đực nào sống sót. Loài tê giác đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Những nhà bảo tồn tranh luận về cơ hội sống sót của loài tê giác nơi đây; một số người cho rằng nên đem tê giác từ Indonesia sang để duy trì quần thể; những ý kiến khác cho rằng quần thể có khả năng tự phục hồi.

Ngày 29 tháng 4 năm 2010, người ta phát hiện một con tê giác đã bị kẻ săn trộm bắn chết tại vườn quốc gia Cát Tiên. Đây được xem là một tin buồn cho ngành bảo tồn học Việt Nam. Quỹ WWF muốn chính phủ Việt Nam điều tra khẩn cấp để tìm ra thủ phạm. Đến tháng 10 năm 2011, Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên cho biết con tê giác đó là con tê giác cuối cùng tại Việt Nam, và hiện tại loài tê giác Java đã tuyệt chủng tại Việt Nam. Quỹ Bảo tồn Tê giác Quốc tế IRF (International Rhino Foundation) cũng đã khẳng định tin này.

Trong điều kiện nuôi nhốt

Không có con tê giác Java nào được trưng bày trong một thế kỉ qua. Thế kỷ 19, có ít nhất bốn con đã được trưng bày tại Adelaide, Calcutta và London. Theo các tài liệu có tổng số ít nhất 22 con tê giác Java đã bị nuôi nhốt, nhưng cũng có thể con số này lớn hơn vì nhiều khi nó bị nhầm với tê giác Ấn Độ. Tê giác Java chưa bao giờ sinh trưởng tốt trong điều kiện nuôi nhốt, nhiều nhất có con chỉ sống được 20 năm, bằng một nửa tuổi thọ của loài tê giác trong tự nhiên. Con tê giác Java bị giam cuối cùng chết tại Vườn thú Adelaide của Úc vào năm 1907, lúc đó chúng đang còn được biết rất ít và con vật này đã bị coi là thuộc loài tê giác Ấn Độ. Bởi những chương trình kéo dài và tốn kém trong thập niên 1980 và 1990 với mục đích nuôi những con tê giác Sumatra trong các vườn thú đều thất bại thảm hại, nên những cố gắng bảo tồn loài tê giác Java bằng cách tương tự cũng không chắc chắn thành công.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin và hình ảnh về Tê giác Java trên Trung tâm Tài nguyên Tê giác (Rhino Resource Center).
 Thông tin  trên Trung tâm kiểm định bảo tồn thế giới(UNEP-WCMC).
 Các chi tiết và ảnh  từ ARKive.
 Thông số về tê giác Java (Rhinoceros sondaicus)  trên Tổ chức Tê giác Quốc tế  (International Rhino Foundation).
 Tê giác một sừng trên SVRVN

S
Loài EDGE
Động vật có vú Việt Nam
Động vật có vú Ấn Độ
Động vật có vú Bangladesh
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Malaysia
Động vật được mô tả năm 1822
Động vật có vú Đông Nam Á


title: Zettemin

text:
Zettemin là một đô thị thuộc huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc Vorpommern-Greifswald (trước thuộc Demmin)), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị Zettemin có diện tích 18,79 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 373 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Kainbach bei Graz

text:
Kainbach bei Graz là một đô thị thuộc huyện Graz-Umgebung bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 17,74 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 2551 người.

Tham khảo


title: Heldenberg

text:
Heldenberg là một small village in the district of Hollabrunn trong bang Niederösterreich, ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 27,37 km², dân số năm 2001 là 1096 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Crenatosipho

text:
Crenatosipho là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinulidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Crenatosipho bao gồm:

 Crenatosipho beaglensis Linse, 2002

Chú thích

Tham khảo

Prosiphonini


title: Schopfloch, Ansbach

text:
Schopfloch là một đô thị ở huyện Ansbach bang Bayern nước Đức. Đô thị Schopfloch, Ansbach có diện tích 15,34 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2918 người.

Tham khảo


title: Aigueperse, Rhône

text:
Aigueperse là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 403 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Eleutherodactylus quinquagesimus

text:
Eleutherodactylus quinquagesimus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Colombia và Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Castro, F., Herrera, M.I., Ron, S., Coloma, L.A., Yánez-Muñoz, M., Lynch, J. & Cisneros-Heredia, D. 2004. Eleutherodactylus quinquagesimus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

quinquagesimus
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Scissurella manawatawhia

text:
Scissurella manawatawhia là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Scissurellidae.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Scissurella
Động vật chân bụng New Zealand


title: Astrapia stephaniae

text:
Astrapia Stephanie (danh pháp hai phần: Astrapia stephaniae, hay còn gọi là Astrapia Công chúa Stephanie) là một loài chim thuộc họ chim thiên đường đen; có kích thước cơ thể ở mức trung bình, dài khoảng 37 cm. Đầu chim trống óng ánh (do tán sắc) màu xanh-ngọc và tía; bộ lông mượt và hai cái lông đuôi trung tâm rộng, rất dài, màu đen ánh tía. Con mái có màu nâu đậm, đầu đen ánh xanh và phần bụng màu nâu quế với các vạch dọc màu đen.

Loài Astrapia Stephanie do Carl Hunstein phát hiện năm 1884. Là loài đặc hữu của vùng rừng miền trung và đông Papua New Guinea.

Người ta đặt tên loài nhằm tôn vinh Công chúa Stéphanie của Bỉ (bà là Hoàng phi của Thái tử Áo Rudolf bạc mệnh).

Là loài chim phổ biến trong khu vực phân bố của mình, Astrapia Stephanie được xếp hạng là Ít quan tâm trong Sách đỏ IUCN; nó được liệt kê trong Phụ lục II của công ước CITES của Liên hợp quốc.

Xem thêm
 Chim thiên đường lam
 Papua New Guinea
 danh pháp hai phần

Chú thích

Tham khảo

  Dữ liệu loài chứng minh tại sao loài này được xếp hạng Ít quan tâm.

Liên kết ngoài
 Bảng dữ liệu về loài của BirdLife
 Sách đỏ IUCN

S
Chim Papua New Guinea
Động vật được mô tả năm 1885
Chim Đông Nam Á


title: Giáo dục khoa cử Đàng Ngoài thời Lê trung hưng

text:
Do nước Đại Việt bị chia cắt thời Lê trung hưng, việc giáo dục thi cử của Đàng Ngoài và Đàng Trong hoàn toàn tách biệt dưới hai chế độ cai trị của chúa Trịnh và chúa Nguyễn.

Về cơ bản, các chúa Trịnh vẫn kế tục nền giáo dục từ thời Lê Sơ và thời Mạc. Mục tiêu của chế độ học tập và thi cử nhằm đào tạo và tuyển dụng đội ngũ quan lại cho bộ máy chính quyền.

Giáo dục
Các chúa Trịnh cho duy trì hệ thống trường học từ trung ương đến địa phương vốn có từ thời Lê Sơ, trong đó trung tâm vẫn là Quốc Tử Giám. Quốc Tử Giám tiếp nhận các học trò từ khắp nơi ở Đàng Ngoài có đủ năng lực học tập. Thời Lê trung hưng vẫn duy trì việc bài trừ con những người phạm tội và con nhà hát xướng không được thi cử.

Năm 1652, nhà Thái học bị đổ nát, triều đình giao cho Thượng thư Bộ Lễ là Phạm Công Trứ sửa chữa. Sau đó, triều đình duy trì lệ hàng tháng vào ngày rằm và mùng một triệu tập các Nho sinh đến hội họp và làm văn để tăng thêm phong khí Nho gia, có sự tham dự bình văn của các quan Tham tụng, Bồi tụng.

Sang đầu thế kỷ 18, triều đình chú trọng hơn đến việc hỗ trợ vật chất cho trường học các địa phương. Năm 1723, chúa Trịnh Cương ban hành quy định cấp ruộng cho các trường học, gọi là học điền theo các mức: trường Quốc học 60 mẫu, trường Hương học 16 - 20 mẫu tùy vào quy mô từ nhỏ đến lớn. Hoa lợi từ ruộng được mang chi dùng vào việc đèn dầu trong học tập.

Giữa thế kỷ 18, các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài nổ ra, nền giáo dục có phần suy sút.

Thi cử

Khái quát
Khi còn ở Thanh Hóa, các chúa Trịnh còn phải đối phó với nhà Mạc, do đó việc thi cử không thực sự được quan tâm. Thời kỳ này các chúa Trịnh đặt ra các kỳ thi Chế khoa lấy Tiến sĩ xuất thân và Đồng tiến sĩ xuất thân theo thứ bậc khác nhau, tổ chức tại Hành cung Vạn Lại.

Các khoa thi của nhà Lê giai đoạn này diễn ra trong các năm 1554 thời Lê Trung Tông, năm 1565 thời Lê Anh Tông và năm 1577 thời Lê Thế Tông. Năm 1580, Nam triều khôi phục lại khoa thi Hội tại Vạn Lại và đến năm 1583 mới đặt lệ 3 năm 1 lần như thời Lê Sơ.

Năm 1595 khi mới trở về Thăng Long, nhà Lê trung hưng tổ chức kỳ thi Hội cho các cống sĩ ở bờ sông Nhị Hà và sau đó thi Đình, lấy đỗ Tiến sĩ xuất thân và Đồng tiến sĩ xuất thân.

Tính từ năm 1580 khi nhà Lê trung hưng khôi phục lại khoa thi Hội đến năm 1787 thời Lê Chiêu Thống, có tất cả 68 khoa thi với 717 tiến sĩ. Người đỗ đại khoa ngoài áo mũ, cờ quạt chiêng trống triều đình ban còn được nhà cửa dinh thự tại quê nhà. Người đỗ từ Đồng tiến sĩ xuất thân trở lên đều được bổ nhiệm làm Khoa đạo tới Hàn lâm viện chứ không bổ làm quan phủ, huyện; nếu bổ ra ngoài Ty thừa thì bổ làm Chánh chứ không bổ làm Phó. Vì những đãi ngộ như vậy, phong trào học tập thời Lê trung hưng lên rất cao.

Nỗ lực chấn hưng
Sang thế kỷ 17, thể lệ thi cử được chỉnh đốn quy củ hơn. Năm 1664, chúa Trịnh Tạc định rõ lại điều lệ thi Hội, quy định từng điều, khoản về trường thi, người thi, quan chấm thi và cách làm bài thi…

Năm 1678, thể lệ thi Hương cũng được ban hành gồm 16 điều, theo đó các quan phủ, châu có nhiệm vụ khảo hạch học trò, người giỏi là đỗ tứ trường, người vừa là đỗ tam trường. Định kỳ thi Hương 3 năm 1 lần, năm sau thì thi Hội. Ngày học trò vào trường thi Hương là ngày 8 tháng 8. Số lượng học trò ứng thí từng xã là: xã lớn 20 người, xã vừa 15 người và xã nhỏ 10 người.

Theo đánh giá của Lịch triều hiến chương loại chí, việc thi cử thời Lê trung hưng không còn giữ được sự nghiêm túc như thời Lê Thánh Tông:
"Các học giả chỉ chuộng nắn nót từng câu, văn chương ngày càng kém cỏi, chỉ học thuộc lòng rồi theo đúng sách viết ra… Thơ phú, tứ lục đều chép theo bài cũ, không sợ giống nhau"

Các quan trường thường dùng lại các đề có sẵn của các lần trước không thay đổi gì. Vì vậy học giả có nhiều người làm bài sẵn mang bán để nho sinh học thuộc vào chép trong trường thi, quan cứ chấm theo đó lấy đỗ. Kết quả không chọn được người thi có thực tài.

Do chất lượng đi xuống, năm 1694, chúa Trịnh Căn đã ban lệnh cho học trò phải trở lại văn thể thời Hồng Đức. Năm 1711, Trịnh Cương cho định lại văn thể thi Hương, nhưng không cải thiện được nhiều. Năm 1720, Trịnh Cương đặt ra lệ: Chúa ra đề thi Hương, không để cho quan trường ra đề nữa. Đề thi được quan kinh nghĩ trong phủ rồi trình Chúa phê, gọi là Ngự đề. Sau đó các đề thi được sao chép, sai người chạy trạm mang đến cho các trường. Riêng với những nơi xa như Thanh Hóa và Nghệ An thì cho phép quan Hiến sát được mở sách ra đề như trước.

Năm 1721, các quan huyện được giao trách nhiệm khảo hạch học trò, kiểm soát số người đi thi: huyện lớn 200 người, huyện vừa 150 người, huyện nhỏ 100 người. Những người giỏi được đưa lên Phủ doãn hoặc Ty thừa khảo lần nữa, chia làm hai hạng sảo thông hoặc thứ thông.

Năm 1725, triều đình ra quy định cách chấm quyển thi Hội. Các quan trường được xét tuyển vào hội đồng chấm, theo đó: một người đọc, một người nghe, xét cho thỏa đáng rồi mới quyết định lấy đỗ hay đánh trượt.

Suy đồi
Từ sau năm 1750, do loạn lạc, tư tưởng Nho giáo cũng suy, việc học hành và thi cử suy kém đi. Quy chế thi cử càng suy đồi, mất kỷ cương. Những người muốn dự thi Hương chỉ cần nộp 3 quan tiền là được dự thi không cần qua sát hạch. Vì không phải qua sát hạch, có thêm nhiều thành phần đi thi khá hỗn tạp như người đi buôn, nhà hàng thịt, người làm ruộng… cũng làm đơn xin thi. Có đợt người đi thi quá đông, giày xéo lên nhau làm có người bị chết ở cổng trường thi.

Trong trường thi, việc trông coi cũng thả lỏng, thí sinh mang cả sách vào trường, tự do hỏi bài nhau, mượn người khác vào thi hộ. Những tệ nạn đó diễn ra công khai làm trường thi rất lộn xộn. Sử gia Phan Huy Chú nói về việc này như sau:
"Những người có thực tài, mười người thi không đậu một. Hạng sinh đồ ba quan… đầy cả thiên hạ. Người trên… lấy tiền mà không ngại, kẻ dưới nộp tiền để được mưu đồ mà không thẹn, làm cho trường thi thành chỗ buôn bán".

Xem thêm
 Đàng Ngoài
 Giáo dục khoa cử Đàng Trong thời Lê trung hưng
 Giáo dục khoa cử thời Mạc
 Giáo dục khoa cử thời Lê Sơ

Tham khảo
 Viện sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Chú thích

Giáo dục Việt Nam
Giáo dục Việt Nam thời Lê trung hưng
Lịch sử hệ thống giáo dục Việt Nam
Khoa bảng