title: Chiến dịch Phụng Hoàng

text:
Chiến dịch/Kế hoạch/Chương trình Phụng Hoàng/Phượng Hoàng (tiếng Anh: Phoenix Program) (1968-1975) là chiến dịch tình báo, ám sát bí mật trong Chiến tranh Việt Nam được tiến hành bởi Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo Việt Nam Cộng hòa (CIO) với sự phối hợp của Cục Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA). Chương trình này được hoạch định với mục đích phát hiện và "vô hiệu hóa" – bắt giam, chiêu hàng, giết, hoặc kiềm chế – các cán bộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam (MTGP) nằm vùng, những người tuyển dụng và đào tạo cơ sở cho quân Giải phóng tại các xã ấp miền Nam Việt Nam, cũng đồng thời là những người hỗ trợ các nỗ lực đấu tranh vũ trang. Đầu tiên, chương trình được chỉ đạo bởi Evan J. Parker, sau đó bởi Ted Shackley cùng các cấp phó Thomas Clines, Donald Gregg và Richard Secord.

Tuy ban đầu chương trình được CIA khởi xướng, nhưng sau đó nó được chuyển giao cho Quân đội Mỹ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Khi trở thành một phần của chương trình "Việt Nam hóa chiến tranh", chiến dịch này được chuyển thành một chương trình của Quân lực Việt Nam Cộng hòa với sự hỗ trợ của cố vấn quân sự Mỹ. Chiến dịch Phụng Hoàng được chính thức phê chuẩn ngày 1 tháng 7 năm 1968 bởi sắc lệnh của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu, mặc dù trước đó nó đã tồn tại không chính thức. Tổng thống Thiệu đã chính thức công bố chương trình này chỉ ít lâu sau cuộc tổng tấn công tết Mậu Thân của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (QGP). Tuy nhiên ông không nói cho truyền thông biết rằng Phượng Hoàng chính là sự mở rộng chương trình Phượng Hoàng của Mỹ. Chính phủ Việt Nam Cộng hòa đã công khai hóa sự cần thiết của chương trình này nhằm chống lại những cơ sở ngầm của Quân Giải phóng, và yêu cầu dân chúng trợ giúp bằng cách cung cấp những thông tin cần thiết.

Theo thống kê của Hoa Kỳ, chương trình này và những nỗ lực tương tự từ 1965 đến 1972 đã "vô hiệu hóa" 81.740 người bị nghi ngờ đã hoạt động, đưa tin tức và ủng hộ Mặt trận Dân tộc giải phóng, trong đó khoảng từ 26.000 cho tới 41.000 người đã bị giết. Tuy nhiên, đa số những người mà Hoa Kỳ thống kê chỉ là thường dân bị bắt giết oan, nó đã gây ra sự căm phẫn cho dân thường đến mức tạo thêm mối nguy hại nhiều hơn là thành tích Mặt khác, với số người bị "vô hiệu hóa" chỉ khoảng 10.000 mỗi năm (mà đa phần lại là thường dân bị oan), chiến dịch này rõ ràng không gây ảnh hưởng đáng kể tới số lượng của du kích quân Giải phóng (hơn 300.000 người vào năm 1968 và mỗi năm lại tuyển mộ thêm vài chục nghìn người).

Bối cảnh

Tại miền Nam Việt Nam những năm trong thập niên 1960 và đầu thập niên 1970, mạng lưới chính quyền của MTGP bí mật phát triển, có ảnh hưởng rộng rãi đối với quần chúng nhân dân. Mạng lưới này được Hoa Kỳ gọi là "cơ sở Việt Cộng" (VCI – Viet Cong infrastructure), hay mạng lưới "cơ sở cách mạng" (theo các tài liệu Việt Nam), cung cấp sự kiểm soát và chỉ đạo đấu tranh chính trị cũng như quân sự của MTGP tại các làng xóm tại miền Nam Việt Nam.

Mạng lưới các cơ sở cách mạng này cấp lương thực và vật dụng cho các lực lượng vũ trang địa phương hoặc các lực lượng từ các căn cứ gần biên giới; cung cấp thông tin tình báo, dẫn đường cho Quân Giải phóng từ miền Bắc vào; động viên nhân lực địa phương trợ giúp cho du kích và bộ đội chủ lực, tiến hành thu thuế, và tuyển mộ các thanh niên địa phương cho các lực lượng võ trang của quân Giải phóng.

Hệ thống kể trên đã hoạt động ở miền Nam từ nhiều năm và thành thạo trong các phương pháp hoạt động bí mật. Chương trình Phụng Hoàng được Mỹ và chính phủ Việt Nam Cộng hòa phát triển nhằm phá hủy hệ thống cơ sở cách mạng kể trên. Khác với các nỗ lực quân sự, Phụng Hoàng là hoạt động mang tính truy bắt của Cảnh sát quốc gia và được chỉ đạo bởi các Ủy ban Phượng Hoàng bao gồm đại diện phía dân sự và các tổ chức quân sự bao gồm cứu tế xã hội, các cơ quan tình báo và tuyên truyền. Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa thực thi những điều luật riêng biệt áp dụng cho tội xúi giục chống đối và yêu cầu các công dân ủng hộ bằng cách cung cấp thông tin.

Chương trình Phụng hoàng bắt đầu hoạt động từ cuối năm 1966. Ngày 20 tháng 12 năm 1967, Hoa Kỳ mới chính thức hỗ trợ với phương thức, thu thập tin tức, và trắc nghiệm.

Mục đích và hoạt động
Ở những vùng mà Việt Nam Cộng hòa không kiểm soát được chặt chẽ thì lực lượng quân Giải phóng hoạt động mạnh. Lực lượng du kích tiến hành cảnh cáo, bắt giữ hoặc ám sát những người phục vụ cho quân đội Mỹ và các chỉ điểm viên trung thành với chính phủ Việt Nam Cộng hòa.

Riêng năm 1969, theo tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ William E. Colby, có hơn 6.000 người phục vụ cho Mỹ - VNCH bị ám sát, và 15.000 người bị thương. Trong số những người thiệt mạng có 90 viên chức xã và xã trưởng, 240 viên chức ấp và ấp trưởng, 229 người tản cư và 4.350 thường dân.

Hệ thống nằm vùng của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam một đối thủ có kinh nghiệm và tổ chức chặt chẽ, chính phủ Việt Nam Cộng hòa cần phải có các chuyên gia chiến tranh chính trị (political warfare) để đối phó. Trong hai năm 1967 và 1968, nỗ lực phối hợp tình báo (dựa chủ yếu vào các hoạt động của CIA) chống lại các cơ sở cách mạng được chủ trì bởi Tư lệnh quân đội viễn chinh Mỹ - tướng William Westmoreland. Đây là chương trình hợp tác quân sự và dân sự mang tên "Phối hợp và Khai thác tình báo" (Intelligence Coordination and Exploitation – ICEX) với nhiệm vụ là giúp đỡ và hỗ trợ chính phủ Miền Nam đương đầu với các mạng lưới cơ sở này. Lúc đầu, chương trình này (ICEX) nhận được rất ít chú ý và ủng hộ của chính quyền Nam Việt Nam. Chỉ khoảng vài chục đối tượng của Mặt trận Dân tộc nằm vùng bị bắt giữ mỗi tháng bởi các hành động đột kích và bắt bớ chủ yếu do các đơn vị CIA.

Đến khi hàng ngàn cơ sở cách mạng tự lộ mình để tham gia Cuộc tổng tấn công Mậu thân 1968, chương trình Phụng Hoàng bắt đầu thu được kết quả cao. Sự hỗ trợ và quan tâm của Việt Nam Cộng hòa cũng lên cao, chương trình này được chính thức phê chuẩn và mở rộng. Từ đó, các thành phần cảnh sát, quân đội và các tổ chức chính quyền cộng tác để đóng góp thông tin và hành động chống lại hạ tầng cơ sở của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam.

Thành phần tham gia là các viên chức hội đồng xã, trưởng xóm, cảnh sát địa phương và lực lượng dân vệ. Khi có tin từ địa phương chỉ điểm thì quân đội được báo cáo để đối phó. Theo Hoa Kỳ, riêng năm 1968 sau cuộc Tổng công kích Tết Mậu Thân, hơn 13.000 cán bộ nằm vùng bị bắt hoặc giết qua chiến dịch Phụng hoàng.

Chương trình Phụng Hoàng là nỗ lực sử dụng các nguồn tin tình báo, tiêu diệt các cá nhân trong mạng lưới nằm vùng. Một biện pháp của quân đội Mỹ nhằm vào mạng lưới cơ sở là bố ráp và truy lùng: quân đội bao vây một làng nghi vấn có Mặt trận Dân tộc hoạt động, sau đó tra hỏi rồi dời dân chúng đi nơi khác. Một số chiến dịch cũng dùng các biện pháp quân sự ví dụ như phục kích quân Giải phóng ở khoảng trống giữa các thôn ấp.

Trên giấy tờ, những cán bộ Mặt trận Dân tộc bị bắt giữ, đối xử như tội phạm hình sự, bị xử án và tù đày (hoặc hành hình), hoặc bị thuyết phục để ly khai hàng ngũ những người Cộng sản và quy hàng chính phủ. Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều người bị giết trong các cuộc đọ súng, đột kích hoặc bị hành hình tức khắc.

Tới năm 1969, khi chương trình Phụng Hoàng mất đi tính bí mật và thu hút sự chú ý của báo chí, CIA dần rút khỏi chương trình này. Các tổ chức bí mật của Mỹ được thế chân bởi các cố vấn tình báo quân sự Mỹ (quá trình này phát triển cùng tiến trình "Việt Nam hóa chiến tranh") và chú trọng vào huấn luyện, tổ chức nhân viên chính quyền Việt Nam Cộng hòa để duy trì áp lực với hệ thống cơ sở của Mặt trận Dân tộc. Các lực lượng chủ yếu được giao phó là Bảo an và Cảnh sát đặc biệt. Tháng 1 năm 1970, có khoảng 450 cố vấn quân sự Mỹ hỗ trợ chính quyền Việt Nam Cộng hòa trong khuôn khổ chương trình Phụng Hoàng. Sang năm 1972 thì Chiến dịch Phụng Hoàng được giao cho Cảnh sát Quốc gia điều hành. Cũng năm đó, cố vấn Mỹ rút khỏi vị trí trong Kế hoạch Phụng Hoàng. Một số rời sang các chương trình bình định nông thôn.

Cho đến thời điểm quân đội Mỹ rút khỏi Việt Nam năm 1973, kết quả của chương trình Phụng Hoàng không đều khắp, thậm chí khá khiêm tốn. Theo báo cáo của Hoa Kỳ, tổng kết thời gian 1968-1972, chiến dịch này đã giết 26.000 người, bắt 34.000 người (trong số đó 22.000 quy hàng), tức là trung bình mỗi năm có 12.000 người bị giết hoặc bị bắt Kết quả nảỳ rõ ràng chỉ ảnh hưởng không đáng kể tới số lượng của quân Giải phóng (hơn 300.000 người vào năm 1968 và mỗi năm lại tuyển mộ thêm vài chục nghìn người).

Chỉ trích
Trong thời gian diễn ra chiến dịch Phượng Hoàng, CIA bị tố cáo là đã sử dụng các hình thức tra tấn một cách có hệ thống. Theo lời K. Barton Osborn, một sĩ quan tình báo quân đội tham gia chiến dịch thì đã có nhiều hình thức tra tấn dã man như đóng đinh vào tai người bị hỏi cung cho tới chết, trích điện vào chỗ kín của đàn ông và đàn bà... Trong suốt 18 tháng viên sĩ quan này tham gia chiến dịch, anh ta không thấy bất cứ người nào còn có thể sống sót sau quá trình hỏi cung. Để lấy lại thể diện, CIA cũng đã tiến hành một cuộc điều tra toàn diện về những khai nhận của Osborn và bác bỏ một số chi tiết nhỏ trong lời nói của sĩ quan này nhưng về toàn cục sự tàn bạo của cả chương trình là không thể chối bỏ.

Không chỉ đích thân thực hiện, các viên chức CIA còn huấn luyện cho các đơn vị địa phương của Việt Nam Cộng hòa những hình thức khủng bố (bao gồm ám sát, tra tấn, tống tiền và các "kỹ thuật" khác) để đối phó với cán bộ nằm vùng, việc này giúp các viên chức Mỹ đẩy những phần việc họ không thể làm một cách hợp pháp cho các lực lượng nước ngoài.

Có ý kiến thậm chí còn cho rằng mục tiêu chính của các quan chức Sài Gòn trong chiến dịch Phượng Hoàng là tiền bởi CIA treo thưởng 11.000 USD cho mỗi cán bộ nằm vùng bị bắt sống, với những người bị giết chết số tiền này bị giảm một nửa. Tham gia chiến dịch ám sát này còn có những người từng là tội phạm hoặc những cựu Việt Cộng được CIA chiêu hàng và trả tiền, theo lời một người trong số này thì chỉ cần thu thập vài xác chết để lấy tiền là họ có thể sống thoải mái. Một số sĩ quan địa phương thậm chí còn bắt những người vô tội để hoàn thành "chỉ tiêu" (quota) của CIA hoặc nhận hối lộ của những người bị bắt để thả họ.

Trong cuốn sách "Vấn đề tra tấn: Thẩm vấn của CIA, từ Chiến tranh lạnh tới cuộc chiến chống khủng bố" của Alfred McCoy xuất bản năm 2006, CIA đã sử dụng các biện pháp tra tấn một cách có hệ thống. Barton Osborn, một sĩ quan tình báo quân đội tham gia chiến dịch Phượng Hoàng, kể rằng, trong số hình thức tra tấn dã man có gí điện vào cơ quan sinh dục người bị hỏi cung, đóng đinh vào tai cho đến chết… Osborn tham gia chiến dịch suốt 18 tháng, nhưng không thấy người nào sống sót sau khi bị hỏi cung. Vì lính biệt kích SEAL thường dùng dao găm KA-BAR để giết người theo kiểu man rợ, nên KA-BAR được gọi là dao đồ tể

Đánh giá thành công và thất bại
Phía Hoa Kỳ cho là nhờ có chiến dịch Phượng Hoàng, tính đến tháng 6 năm 1970, đã có 91% trên tổng số 10,944 ấp được coi là an ninh hay tương đối an ninh, và 7.2% đang còn tranh chấp, và chỉ có 1,4% được coi như là do Việt Cộng kiểm soát. Những con số đó theo họ đã chứng tỏ một "sự suy giảm ảnh hưởng của hạ tầng cơ sở Việt Cộng" (HTCSVC). Hoa Kỳ cho rằng Chiến dịch Phụng Hoàng đã đạt hiệu quả, nên khi quân Giải phóng mở Chiến dịch Xuân - Hè 1972 và Chiến dịch Mùa xuân năm 1975 thì nguồn nhân lực chủ yếu không còn là cư dân địa phương nữa mà là các đơn vị hành quân từ miền Bắc vào. Tuy nhiên quan điểm này ngày nay đã được xem xét kỹ lại, vì việc quân Giải phóng thay đổi hình thái đấu tranh từ nổi dậy địa phương sang hoạt động quân sự chỉ thuần túy là quyết định rút ra từ kết quả của Cuộc tổng tiến công Tết Mậu Thân, cùng với việc cán cân lực lượng đang thay đổi rõ rệt. Khi khối chủ lực của quân Giải phóng ngày càng lớn mạnh, trang bị tốt hơn (có cả xe tăng, đại bác) thì việc chuyển dần sang đánh chính quy là điều đương nhiên, và đánh du kích không còn là ưu tiên hàng đầu nữa. Bên cạnh đó, trong quá trình diễn tiến của các chiến dịch năm 1972 và 1975, lực lượng dân sự tại miền Nam đã đóng vai trò quan trọng giúp lực lượng quân sự giành quyền kiểm soát tại khắp các địa phương chứ không hề biến mất như phía Hoa Kỳ vẫn nghĩ.

Theo số liệu của quân Giải phóng, năm 1966, dân quân du kích trên toàn miền Nam có 301.354 người, năm 1967 là 302.638 người, đầu năm 1975 con số này là 296.984 người Như vậy, chiến dịch Phượng Hoàng gần như không làm suy giảm số lượng dân quân du kích của quân Giải phóng hoạt động tại miền Nam như phía Hoa Kỳ tuyên bố.

Thực tế, chương trình Phụng Hoàng còn gây hậu quả xấu lâu dài cho Hoa Kỳ - VNCH vì nó tạo ra sự bất bình trong dân chúng. Chương trình này nguy hiểm ở chỗ nó bị sử dụng để đàn áp những người bất đồng quan điểm với chính phủ VNCH bất kể họ là Việt Cộng hay không. Nó cũng góp phần đáng kể cho sự nhũng loạn của hệ thống hành chính, khi nhiều quan chức địa phương đe dọa người dân hoặc tha bổng người bị bắt để đòi hối lộ.

Thậm chí một số chuyên viên quân sự cho rằng chương trình Phụng Hoàng mang lại tác động tích cực cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng hơn là gây tác hại. Việc tù đày, tra tấn rất nhiều người mà phần nhiều là những người chỉ hoạt động ở tầng thấp (thậm chí có thể chỉ là dân thường bị oan) - khiến dân chúng nhiều khi quay sang hợp tác với Mặt trận Giải phóng, còn Việt Nam Cộng hòa thì ngày càng bị một bộ phận lớn dân chúng xa lánh. Có ý kiến còn cho rằng, chương trình này gây mất lòng dân chúng hơn bất kỳ hành động nào khác của quân đội viễn chinh Mỹ và chính quyền Sài Gòn.

Chương trình Phụng Hoàng thường được gọi bằng cái tên "chiến dịch ám sát", và bị chỉ trích là một ví dụ tiêu biểu của những hành động tàn bạo, xâm phạm nhân quyền mà CIA và các tổ chức của nó đã tiến hành. Theo thống kê của Mỹ, trong năm 1969, 19.534 người bị coi là Việt Cộng đã bị "vô hiệu hóa" (từ sử dụng trong chương trình Phụng Hoàng): 6.187 người bị giết, 8.515 bị bắt, 4.832 người về theo chương trình chiêu hồi. Tới năm 1971, William Colby đưa ra con số người bị giết trong chương trình này là 20.857. Con số của chính quyền Sài Gòn còn cao hơn rất nhiều: 40.994. Cá biệt, một nhóm dưới sự chỉ đạo của Karl Sherrick và Gary Leroy giết tới 23 người trong một tháng. Các đơn vị của hai người này chịu trách nhiệm về 200 cái chết trong các đợt hành động của họ. Tuy nhiên, chỉ có dưới 10% số nạn nhân của chương trình Phượng Hoàng đã thực sự là mục tiêu của chương trình này. Phần còn lại bị gán là cơ sở của Mặt trận Dân tộc sau khi họ đã bị giết hại. Các nỗ lực của các tỉnh trưởng nhằm đạt chỉ tiêu giao phó cũng dẫn đến sự phóng đại con số thống kê bằng cách tính cả các vụ bắt giữ người không theo Mặt trận Dân tộc, bắt giữ nhiều lần một đối tượng, và đưa cả số người chết từ các hoạt động quân sự vào kết quả chương trình Phụng Hoàng.

Ngoài ra, cơ sở để định đoạt một đối tượng có phải là du kích nằm vùng hay không cũng rất thiếu cụ thể. Trong nhiều trường hợp, người này vu khống người kia là Việt Cộng để mượn tay quân đội Mỹ giết kẻ mình thù oán.

Xem thêm
 Việt Nam hóa chiến tranh

Chú thích

Tham khảo

 Kế hoạch Phụng Hoàng - Tướng Khổng Minh Dụ, báo Công an Nhân dân

Liên kết ngoài
 Tài liệu về chiến dịch Phượng Hoàng
 Đọc thêm về chiến dịch Phượng Hoàng

Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ
Khủng bố tại Việt Nam
Phượng Hoàng
Tội ác của quân đội Hoa Kỳ
Chiến tranh Việt Nam
Chiến dịch quân sự liên quan tới Việt Nam


title: Nổ súng trong trường học ở Winnenden

text:
Vụ nổ súng tại Winnenden xảy ra ngày 11 tháng 3 năm 2009 tại một trường trung học ở Winnenden, Đức, theo sau là một cuộc chạm súng tại một đại lý xe ở Wendlingen. Vụ xả súng bừa bãi gây thiệt mạng 16 người, kể cả vụ tự tử của thủ phạm, Tim Kretschmer 17 tuổi, học sinh tốt nghiệp của trường một năm trước đó. Vài người bị thương.

Vụ bắn súng

Trường Albertville
Ngôi trường trung học Albertville ở thị trấn nhỏ Winnenden, phía tây nam nước Đức, cách đông bắc Stuttgart khoảng 20 km thuộc bang Baden-Wuerttemberg đã trở thành mục tiêu của kẻ tấn công.

Một tay súng mặc quân phục đen, đã xông vào ngôi trường Albertville, xả súng bừa bãi và giết chết ít nhất 10 người. Kẻ sát nhân đã sử dụng loại súng ngắn Beretta 9 mm đột nhập và bắn vào những học sinh đang ngồi học - một vài nạn nhân gục đầu xuống bàn trong khi tay vẫn còn giữ nguyên bút chì. Vụ việc xảy ra vào 9:33 sáng (khoảng 3:45 chiều giờ Việt Nam). Theo các nhân chứng, học sinh trong trường đã nhảy qua cửa sổ để trốn thoát. Thủ phạm đã trốn khỏi hiện trường, cảnh sát địa phương đã truy tìm dấu vết tay súng được cho là khoảng 20 tuổi. Thời điểm xảy ra vụ án mạng, có khoảng 1.000 học sinh trong trường.

Bộ trưởng Nội địa của bang Baden Wuerttemburg, ông Heribert Rech, nói cảnh sát đã nhận được điện thoại khẩn cấp vào lúc 9:33 sáng (giờ địa phương). Những cảnh sát đầu tiên đã nhanh chóng đến hiện trường sau đó 2 phút. Cảnh sát nghe thấy tiếng súng trên tầng hai. Họ chạy lên và phát hiện tay súng tại cầu thang.

Hắn nã đạn vào cảnh sát và sau đó bỏ chạy. Trên đường chạy trốn, hắn còn hạ sát thêm 2 giáo viên. Ông Rech nói: "Cảnh sát đã được triển khai rất nhanh. Mặc dù có sự can thiệp kịp thời của cảnh sát nhưng chúng tôi không thể ngăn chặn được những tội ác mà hắn gây ra". Giám đốc cảnh sát khu vực Ralf Michelfelder nói: "Phần lớn nạn nhân đều bị bắn vào đầu. Sự việc phải xảy ra một cách rất nhanh chóng".

"Cháu nghe thấy hai tiếng nổ và sau đó là tiếng kêu khóc. Mới đầu cháu nghĩ là ai đó đùa giỡn, sau đó cháu nghe thấy có tiếng người nói 'chạy, chạy' và cháu nhìn thấy các học sinh khác nhảy khỏi cửa sổ chạy ra ngoài", một học sinh 15 tuổi có tên là Betty nói.

Tẩu thoát
Sau khi chạy khỏi trường học, tên sát nhân đã chạy ra thị trấn Winnenden. Tại đây, anh ta còn bắn vào 2 người đi đường khiến một người bị chết và làm thương một người. Sau đó, tay súng này đã bắt cóc một chiếc xe và bắt người lái xe chạy về phía nam. Cảnh sát đã tổ chức truy đuổi với số lượng tham gia lên tới 700 người và 4 máy bay trực thăng.

Nổ súng tại Wendlingen
Sau đó, tay súng này đã chạy khỏi chiếc xe ôtô vào một khu công nghiệp tại thị trấn Wendlingen, với 28.000 dân, cách thị trấn Winnenden 40 km. Hắn chạy vào một cửa hàng bán xe ôtô và sát hại những nạn nhân cuối cùng bao gồm một người bán hàng, một khách hàng và sau đó hắn chạy ra khỏi cửa hàng.

Hắn bắn trả cảnh sát đang bao vây khu vực. Cảnh sát đã bắn hắn bị thương, ngã xuống đất. Nhưng hắn đã đứng dậy nạp đạn và chạy vào một con phố cụt. Cảnh sát tới gần và phát hiện ra hắn đã bị chết, với một viên đạn vào đầu. Hai cảnh sát đã bị thương nặng, tuy nhiên không ảnh hưởng tới tính mạng.

Tổng số 15 người đã chết trước khi bị cảnh sát bắn hạ hung thủ, hầu hết các nạn nhân là nữ giới. Trong số nạn nhân có 9 học sinh và 3 giáo viên, theo Bộ trưởng Nội vụ bang Heribert. Đây được coi là vụ thảm sát tồi tệ nhất tại Đức kể từ khi một vụ thảm sát khác diễn ra tại một trường trung học năm 2002 giết chết 16 học sinh.

Các quan chức tìm thấy khoảng 60 vỏ đạn bên trong khuôn viên trường trung học Albertville. Số nạn nhân có thể sẽ cao hơn rất nhiều nếu như trước đó giáo viên và cảnh sát không tiến hành đào tạo cho học sinh cách đối phó với các tình huống như vậy. Theo cảnh sát trưởng bang Erwin Hetger, tên sát nhân này có tới hơn 250 viên đạn khi tiến hành vụ thảm sát.

Kẻ sát nhân
Hùng thủ là Tim Kretschmer, 17 tuổi (6 tháng 11 năm 1991 – 11 tháng 3 năm 2009). Theo cảnh sát, anh ta là cựu sinh viên và đến ngôi trường trước đây anh ta từng học tại Winnenden, đi vào trường và khai hoả tràn lan. Tim có lực học dưới trung bình và không tham gia vào các hoạt động tập thể tại trường nhưng đã tốt nghiệp năm 2008.

Huấn luyện viên bóng bàn của Tim, ông Eckehard Weiss, nói: "Tim là một cậu bé bình thường. Không có tính hung hăng. Đôi khi Tim tỏ ra rất kiêu ngạo. Tim cũng là một trong số những người chơi bóng bàn tốt". Ông Weiss đã huấn luyện cho Tim 3 năm rưỡi bóng bàn. Sau đó Tim chuyển sang câu lạc bộ khác cách đó 18 tháng. Ông nói, ngoài khả năng bóng bàn, Tim không có gì đặc biệt.

Theo ông Weiss, chơi bóng bàn là sở thích duy nhất của Tim và tên này luyện tập rất nghiêm túc. Ông nói: "Tim không bao giờ nói về những trận cãi vã tại gia đình. Dường như, hắn sống trong một gia đình hạnh phúc". Ông Weiss nhớ lại, năm 2004, Tim đã giành ngôi vô địch cho lứa tuổi dưới 14. Đó là giây phút hạnh phúc của anh ta.

Vào Thứ Tư, 11 tháng 3, cảnh sát Đức cũng lục soát nhà của tay súng này và phát hiện ra 16 khẩu súng. Cha của Kretschemer - một doanh nhân thành đạt trong vùng - là thành viên của một câu lạc bộ bắn súng. Ông thường khoá cẩn thận những khẩu súng khác, còn riêng khẩu súng ngắn ông lại để ở giường ngủ.

Tim thường xuyên xuất hiện trong các buổi luyện tập tại câu lạc bộ này. Tim đã được đào tạo bắn súng rất tốt. Từ tháng 4 đến tháng 9 năm 2008, Tim đã phải tham gia 5 khoá điều trị căn bệnh trầm cảm tại một bệnh viện tâm thần.

Gây án vì căm hận phụ nữ
Theo cảnh sát điều tra, Kretschmer chỉ nhằm vào phái nữ và hạ sát họ bằng cách bắn thẳng vào đầu. Theo Bộ trưởng Nội vụ vùng Baden Wuerttemberg là Heribert Rech, trong 9 học sinh bị giết hại có đến 8 nữ sinh. Ngoài ra, bốn nạn nhân khác cũng là nữ giới.

Một người bạn cũ của thủ phạm nói: "Cậu ta là một người lập dị, đam mê súng ống và điên cuồng với thể loại nhạc rock. Thực tế, từ trước đến nay, cậu ta chưa từng có bạn gái. Cậu ta luôn miệng nói căm ghét các bạn nữ và thường xuyên nổi cáu khi nghĩ đến họ". Một người bạn khác thì nói: "Cậu ấy sống rất khép mình và hay xấu hổ. Tim chỉ thích tập thể hình".

Với những lời khai trên, cảnh sát điều tra dựa trên cơ sở tên sát nhân này là một kẻ căm ghét phụ nữ và không loại trừ đây là động cơ vụ bắn giết điên loạn này.

Bố của hung thủ bị cáo buộc có liên đới
Vào Thứ Hai, 16 tháng 3, theo các nhà chức trách Đức, bố của Tim bị cáo buộc có liên đới, do không cất giữ súng cẩn thận. Khẩu súng ngắn Beretta 9mm mà sát thủ Tim Kretschmer sử dụng để thực hiện vụ thảm sát, là của người cha. Ông này đã để khẩu súng hớ hênh trong phòng ngủ, mà theo luật pháp nước này thì điều đó không được phép.

Cảnh sát không tiết lộ tên tuổi cụ thể của người cha này. Theo báo cáo từ phía cảnh sát và các ủy viên công tố thì có vẻ gia đình hung thủ biết rõ cậu ta đang bị khủng hoảng tâm lý. "Có những dấu hiệu cụ thể cho thấy, phụ huynh của tay súng này hiểu rất rõ tình trạng sức khỏe của con trai họ", báo cáo nêu. Tuy nhiên, các luật sư cho rằng, bố mẹ của Kretschmer đã xem thường bệnh tình của con. Các ủy viên công tố nói, năm 2008, Kretschmer từng phải vào bệnh viện tâm thần 5 lần để điều trị chứng khủng hoảng tâm lý.

Nước Đức bàng hoàng
Ngay sau khi sự việc xảy ra Thủ tướng Đức Angel Merkel phát biểu: "Thật không thể nào diễn tả được những gì đang xảy trong ngày hôm nay. Chúng tôi xin bày tỏ lòng đau buồn và thông cảm với gia đình của những nạn nhân". Bà Angela Merkel gọi đây là "một tội ác kinh hoàng. Hôm nay là ngày quốc tang của Đức", bà nói ngày 11 tháng 3.

Cảnh sát trưởng khu vực, ông Erwin Hetger nói: "Hắn đi vào trong trường với một khẩu súng và tiến hành một cuộc tắm máu. Tôi chưa bao giờ nhìn thấy cảnh tượng này trong cuộc đời của tôi." Hàng trăm người đã tới nhà thờ ở thị trấn Winnenden, nơi diễn ra vụ bắn giết, để tham gia buổi tưởng niệm các nạn nhân.

Nghị viện châu Âu nhóm họp tại Pháp đã giành một phút mặc niệm những nạn nhân xấu số. Chủ tịch Nghị viện, ông Hans - Gert Pottering người Đức, nói: "Nhiệm vụ của chúng ta là phải làm thế nào để ngăn chặn những hành động như vậy".

Vụ thảm sát đã được báo trước?
Vào Thứ Năm, 12/3, cảnh sát khu vực và các công tố viên Stuttgart đã phủ nhận thông tin cho rằng Tim Kretschmer đã cảnh báo trước trên mạng về vụ thảm sát đẫm máu này khi anh chát với một vài người bạn. Tuyên bố chung giữa cảnh sát và công tố viên cho biết: "Có những nghi ngờ về tính xác thực của buổi chat trên mạng của tên sát nhân."

Người phát ngôn cảnh sát, Klaus Hinderer nói khám xét máy tính của Tim cho thấy không có dấu hiệu tên này vào các trang chát. Các nhà điều tra đã tìm thấy trong máy tính của Tim có nhiều phim khiêu dâm, trò chơi bạo lực và một bộ sưu tập phim kinh dị và phim hành động trong đó có phim "Giọt máu đầu tiên của Rambo", "Freddy và Jason" và "Kẻ thiện xạ". Các nhà điều tra xác định được trạng thái tâm lý của kẻ sát nhân. Theo các nhà điều tra, kẻ sát nhân này là một thanh niên lãnh đạm, xuất thân từ một gia đình cơ bản.

Các quan chức và bạn bè cho rằng mặc dù Tim chơi bóng bàn và tập tạ nhưng sở thích chính của anh ta dường như là bắn súng và máy tính. Các nhà điều tra còn nói, Tim rất quan tâm tới một cô gái cùng tuổi nhưng tình cảm của anh ta đã không được đáp lại.

Vấn đề an ninh
An ninh trường học tại Đức là một vấn đề trong nhiều năm qua. Tháng 11/2006, một cựu học sinh 18 tuổi mang theo thuốc nổ trong người, đã tới một trường trung học ở phía tây nước Đức, bắn và làm bị thương sáu người, hầu hết là học sinh, trước khi tự sát. Tháng 7/2003, một học sinh 16 tuổi đã bắn một giáo viên trước khi tự sát tại ngôi trường ở thị trấn Coburg, phía nam nước Đức.

Trước đó một năm, 18 người đã thiệt mạng khi một học sinh bị đuổi học, đã xông vào trường và xả súng bừa bãi tại phía đông nước Đức. Năm 2002, thanh niên Robert Steinhaeuser, 19 tuổi, đã bắn chết 12 giáo viên, 1 thư ký, 2 học sinh và một cảnh sát ở trường trung học Gutenberg, tại Erfurt, trước khi tự sát. Steinhaeuser bị đuổi khỏi trường vì giả mạo chữ ký của bác sĩ. Anh ta là thành viên của một câu lạc bộ bắn súng và có giấy phép sử dụng súng. Vụ tấn công khi đó đã khiến Đức nâng tuổi sở hữu vũ khí với mục đích thể thao lên từ 18 đến 21 tuổi.

Chú thích

Liên kết ngoài

Vụ khủng bố năm 2009
Đức năm 2009
Lịch sử Baden-Württemberg
W
Winnenden


title: Ormosia tahoensis

text:
Ormosia tahoensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Quận Nuckolls, Nebraska

text:
Quận Nuckolls là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 5057 người. Quận lỵ đóng ở Nelson.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1492 km2, trong đó có 2 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Clay, Nebraska - bắc
Quận Fillmore, Nebraska - đông bắc
Quận Thayer, Nebraska - đông
Quận Republic, Kansas - đông nam
Quận Jewell, Kansas - tây nam
Quận Webster, Nebraska - tây

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 5.057 người, 2.218 hộ gia đình, và 1.443 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 9 người trên một dặm vuông (3/km ²). Có 2.530 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 4 trên một dặm vuông (2/km ²). Cơ cấu điểm chủng tộc của dân cư quận gồm có 98,91% người da trắng, 0,02% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,06% người Mỹ bản xứ, 0,16% ở châu Á, 0,53% từ các chủng tộc khác, và 0,32% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,01% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 2.218 hộ, trong đó 26,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,80% là đôi vợ chồng sống với nhau, 4,60% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 34,90% là không lập gia đình. 32,30% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 18,00% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,26 và cỡ gia đình trung bình là 2,86.

Trong quận tháp tuổi dân cư được trải ra với 23,40% dưới độ tuổi 18, 5,40% 18-24, 22,50% 25-44, 24,30% từ 45 đến 64, và 24,40% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 44 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 92,50 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 91,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức $ 28.958, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 35.018. Phái nam có thu nhập trung bình $ 24.533 so với 17.806 $ cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.608 USD. Có 6,50% gia đình và 11,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 16,70% những người dưới 18 tuổi và 8,90% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Điền kinh trong nhà tại Đại hội Thể thao trong nhà châu Á 2007

text:
Điền kinh trong nhà là môn thể thao thi đấu chính thức tại Đại hội Thể thao trong nhà châu Á 2007 được tổ chức từ ngày 30 tháng 10 đến 01 tháng 11 năm 2007 tại Ma Cao, Trung Quốc.

Tổng kết

Bảng thành tích

Người chiến thắng

Nam

Nữ

Nam

60m

Các đợt thi - 30 tháng 10

Bán kết - 30 tháng 10

Chung kết - 30 tháng 10

400m

Các đợt thi - 30 tháng 10

Bán kết - 31 tháng 10

Chung kết - 31 tháng 10

800m

Các đợt thi - 31 tháng 10

Chung kết - 01 tháng 11

1500m

Các đợt thi - 30 tháng 10

Chung kết - 31 tháng 10

3000m

Chung kết - 01 tháng 11

60m vượt rào

Các đợt thi - 31 tháng 10

Chung kết - 01 tháng 11

Tiếp sức 4 x 400m

Các đợt thi - 31 tháng 10

Chung kết - 01 tháng 11

Nhảy cao

Qualifying - 30 tháng 10

Chung kết - 01 tháng 11

Nhảy sào

Chung kết - 30 tháng 10

Nhảy xa

Chung kết - 31 tháng 10

Nhảy ba bước

Chung kết - 01 tháng 11

Ném tạ

Chung kết - 01 tháng 11

Bảy môn phối hợp

31 tháng 10–01 tháng 11

Nữ

60m

Các đợt thi - 30 tháng 10

Chung kết - 30 tháng 10

400m

Các đợt thi - 30 tháng 10

Chung kết - 31 tháng 10

800m

Các đợt thi - 31 tháng 10

Chung kết - 01 tháng 11

1500m

Chung kết - 31 tháng 10

3000m

Chung kết - 01 tháng 11

60m vượt rào

Chung kết - 30 tháng 10

Tiếp sức 4 x 400m

Chung kết - 01 tháng 11

Nhảy cao

Chung kết - 31 tháng 10

Nhảy sào

Chung kết - 31 tháng 10

Nhảy xa

Chung kết - 01 tháng 11

Nhảy ba bước

Chung kết - 30 tháng 10

Ném tạ

Chung kết - 31 tháng 10

Năm môn phối hợp

30 tháng 10

Chú thích

 Website chính thức của Asian Indoor Games 2007

Đại hội Thể thao trong nhà châu Á 2007 Asian Indoor Games


title: Cerithium egenum

text:
Cerithium egenum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố
The distribution của Cerithium egenum bao gồms miền tây miền trung Thái Bình Dương.
 Indonesia
 Guam

Chú thích

Tham khảo

E


title: Chevigney

text:
Chevigney là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Chủ nghĩa hiện đại

text:
Chủ nghĩa hiện đại là khái niệm rộng, chỉ trào lưu văn học nghệ thuật ở các quốc gia phương Tây và Nam Mỹ, xuất hiện vào cuối thế kỷ 19. Chủ nghĩa hiện đại chủ trương cắt đứt với các truyền thuyết lãng mạn của văn thơ trước đó, đưa ra những quan điểm và phương pháp sáng tác mới như Chủ nghĩa ấn tượng, Chủ nghĩa lập thể, Chủ nghĩa biểu hiện, Chủ nghĩa siêu thực, Chủ nghĩa Dada, Chủ nghĩa vị lai... Khái niệm Chủ nghĩa hiện đại còn chỉ các trào lưu Làn sóng mới, Tiểu thuyết mới, kịch phi lý xuất hiện sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Chủ nghĩa hiện đại phê phán Chủ nghĩa hiện thực. Theo những nghệ sĩ Chủ nghĩa hiện đại, Chủ nghĩa hiện thực chỉ là sự mô phỏng, bị lệ thuộc vào thực tại. Với họ, nghệ thuật phải mổ xẻ cuộc sống và bay ra khỏi cuộc sống. Tiếp theo Chủ nghĩa hiện đại là xu hướng hậu hiện đại, xuất hiện khoảng 1960 tại châu Âu và Mỹ.

Xem thêm
 Thể loại:Nghệ thuật hiện đại
 Nghệ thuật hiện đại
 Kiến trúc Hiện đại
 Lịch sử hiện đại

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Edwardian Modernists
 J.G. Ballard on Modernism
 Masters of Modernism
 Modernism: back when it meant something  by John Haber
 Modernism Lab @ Yale University
 Modernism/Modernity , official publication of the Modernist Studies Association
 Modernism vs. Postmodernism
 Pope St. Pius X's encyclical Pascendi, in which he defines Modernism as "the synthesis of all heresies".

Hiện đại
Trường phái kiến trúc
Nghệ thuật hiện đại
Thuyết mỹ học


title: Chauvetia ventrosa

text:
Chauvetia ventrosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chauvetia


title: Lasioglossum adelaidae

text:
Lasioglossum adelaidae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1905


title: Apophylia takizawai

text:
Apophylia takizawai là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Đường Cao Tổ

text:
Đường Cao Tổ (chữ Hán: 唐高祖, hiệu là Lý Uyên (李淵), biểu tự Thúc Đức (叔德), 8 tháng 4, 566 – 25 tháng 6, 635), là vị hoàng đế khai quốc của triều Đường trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 618 đến năm 626, tổng cộng 8 năm.

Lý Uyên từng phụng sự cho triều Tùy, được giao cai quản khu vực tỉnh Sơn Tây ngày nay, trị sở ở Thái Nguyên. Trước tình thế triều Tùy tan rã, lại được con trai là Lý Thế Dân khuyến khích, Lý Uyên đã tiến hành nổi dậy, đánh chiếm kinh thành Trường An. Sau đó, ông tự phong mình là "đại thừa tướng", hưởng tước Đường vương và tôn Dương Hựu làm hoàng đế bù nhìn, tức Tùy Cung Đế. Sau khi biết tin Tùy Dạng Đế bị sát hại vào năm 618, Lý Uyên đã buộc Tùy Cung Đế phải nhường ngôi, lập ra triều Đường.

Trong thời gian trị vì của Đường Cao Tổ, triều đình nhà Đường tập trung vào việc thống nhất quốc gia. Nhờ công lao của Tần vương Lý Thế Dân, quân Đường đã đánh bại các đối thủ lớn như Lý Quỹ, Đậu Kiến Đức, Vương Thế Sung, Tiết Nhân Cảo hay Lưu Vũ Chu. Vào năm 628, nhà Đường hoàn toàn thống nhất quốc gia. Trong việc trị quốc, Đường Cao Tổ tiến hành phân bổ công bằng đất đai đối với các thần dân, giảm thuế và bãi bỏ hệ thống hình pháp khắc nghiệt của Tùy Dạng Đế. Những việc làm này đã giúp nhà Đường ổn định và phát triển.

Năm 626, do tranh chấp với Thái tử Lý Kiến Thành và Tề vương Lý Nguyên Cát, Lý Thế Dân đã gây ra sự biến Huyền Vũ môn, giết chết cả Kiến Thành và Nguyên Cát. Đường Cao Tổ lo sợ về các hành động sau này của Thế Dân nên đã nhường ngôi cho Thế Dân, tức là Đường Thái Tông, còn bản thân Cao Tổ trở thành Thái thượng hoàng.

Thân thế
Đường Cao Tổ tên hiệu là Lý Uyên (李淵), biểu tự Thúc Đức (叔德). Tổ tiên của Lý Uyên là Lý Quảng người Địch Đạo, Lũng Tây, rất giỏi bắn cung tên. Ông là hậu duệ đời thứ bảy của Lý Cảo - Hoàng đế khai quốc của nước Tây Lương thời Thập Lục Quốc. Sau khi Tây Lương bị tiêu diệt, vương tôn của Lý Cảo là Lý Trùng Nhĩ (李重耳) xuất sĩ làm quan cho triều Bắc Ngụy, chức quan đến Hoằng Nông thái thú. Tuy nhiên, trong vài đời sau đó, các tổ tiên của Lý Uyên chỉ giữ các chức vụ thấp trong quân đội. Tổ phụ của Lý Uyên là Lý Hổ, Hổ phụng sự cho triều Tây Ngụy, chức quan đến tả bộc xạ, và được phong tước Lũng Tây quận công, là một trong Bát trụ quốc của Tây Ngụy, được ban họ Tiên Ti là Đại Dã (大野). Lý Hổ qua đời trước khi Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế tức vị, mở đầu triều Bắc Chu, song ông được Hiếu Mẫn Đế truy phong tước Đường quốc công (唐国公), được ban thụy là Tương (襄).

Cha của Lý Uyên là Lý Bính (李昞), người kế tập tước Đường quốc công và kết hôn với một con gái của danh tướng Độc Cô Tín. Lý Uyên sinh năm 566 tại Trường An. Lý Bính qua đời vào năm 572, Lý Uyên kế tập tước Đường quốc công, và tiếp tục được giữ tước hiệu này sau khi Tùy Văn Đế Dương Kiên soán vị vào năm 581, mở đầu triều Tùy. Hoàng hậu Độc Cô Già La của Tùy Văn Đế là tụng mẫu (dì) của Lý Uyên.

Khi trưởng thành, Lý Uyên đã kết hôn với Đậu thị, còn Đậu thị là con gái của Thần Vũ công Đậu Nghị (竇毅) với Tương Dương công chúa của triều Bắc Chu. Đậu thị sinh cho Lý Uyên năm người con, theo thứ tự là Lý Kiến Thành, Bình Dương Chiêu công chúa, Lý Thế Dân, Lý Huyền Bá và Lý Nguyên Cát. Sau Đậu thị chết sớm, Lý Uyên khi lên làm hoàng đế truy phong cho bà là Thái Mục hoàng hậu.

Làm quan cho triều Tùy
Trong thời gian cai trị của Tùy Văn Đế (581–604), Lý Uyên được luân chuyển làm thứ sử của Tiều châu, Lũng châu, Ký châu.

Vào đầu thời gian cai trị của Tùy Dạng Đế, Lý Uyên lần lượt giữ chức thái thú của Huỳnh Dương quận và Lâu Phiền quận (Dạng Đế đổi châu thành quận). Đến năm Đại Nghiệp thứ 9 (613), Lý Uyên giữ chức "vệ úy thiếu khanh". Khi Tùy Dạng Đế tiến hành cuộc viễn chinh Cao Câu Ly lần thứ hai vào năm 613, Lý Uyên đốc vận ở Hoài Viễn trấn. Khi tướng Dương Huyền Cảm nổi dậy gần đông đô Lạc Dương, Tùy Dạng Đế hạ chiếu Lý Uyên trấn thủ và quản lý việc quân sự ở Hoằng Hóa quận (phía tây Đồng Quan), song quân nổi dậy của Dương Huyền Cảm cuối cùng đã không tiến đến khu vực đó. Lý Uyên nhân cơ hội này đã kết nạp nhiều hào kiệt theo mình.

Sau đó, khi Tùy Dạng Đế triệu Lý Uyên đến yết kiến, Lý Uyên đã khước từ, viện lý do bị bệnh. Tùy Dạng Đế không tin Lý Uyên thực sự bị bệnh, và đã hỏi Vương thị (cháu gọi bằng cậu của Lý Uyên) tại hậu cung: "Khả đắc tử phủ?". Lý Uyên sợ hãi, đành cố chìm đắm trong rượu và nhận hối lộ để thể hiện cho Tùy Dạng Đế thấy rằng ông không có tham vọng lớn. Năm 615, Tùy Dạng Đế đến Phần Dương cung, lệnh cho Lý Uyên đi đến Sơn Tây, Hà Đông chống lại các cuộc khởi nghĩa nông dân. Năm 616, Lý Uyên được về kinh, đổi chức quan thành "hữu kiêu vệ tướng quân". Sang năm 617, Tùy Dạng Đế phái Lý Uyên đi giữ chức lưu thủ Thái Nguyên (太原, nay thuộc Thái Nguyên, Sơn Tây).

Nổi dậy chống Tùy Dạng Đế
Tùy Dạng Đế trở nên không hài lòng trước việc Lý Uyên và Vương Nhân Cung (王仁恭) thái thú quận Mã Ấp (馬邑, nay gần tương ứng với Sóc Châu, Sơn Tây) không thể ngăn chặn quân Đông Đột Quyết và các đội quân nổi dậy đang ngày càng lớn mạnh. Trong số các thủ lĩnh nổi dậy, Định Dương khả hãn Lưu Vũ Chu được Đột Quyết hỗ trợ, kết quả đã giết được Vương Nhân Cung và chiếm được Phần Dương cung (gần Thái Nguyên) của Tùy Dạng Đế. Lý Uyên cũng lo sợ do lời sấm "Lý thị đương vương" lan truyền khắp nơi, và trên thực tế Tùy Dạng Đế đã sát hại Lý Hồn (李渾) và gia tộc của người này.

Theo thư tịch cổ được biên soạn dưới thời Đường Thái Tông Lý Thế Dân, Lý Thế Dân bí mật lập kế hoạch nổi dậy chống triều đình Tùy cùng với Tấn Dương cung phó giám Bùi Tịch và Tấn Dương huyện lệnh Lưu Văn Tĩnh, song ban đầu không tiết lộ kế hoạch của họ với Lý Uyên. Bùi Tịch trước đó đã làm trái quy định khi cho phép Lý Uyên thông gian với một số phi tần của Tùy Văn Đế, Lý Thế Dân đã đề xuất Bùi Tịch thuyết phục Lý Uyên rằng việc nổi dậy là cần thiết. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lịch sử hiện đại kết luận rằng việc nổi dậy là do Lý Uyên chủ động tiến hành.

Lý Uyên bắt đầu tập hợp binh lính trong vùng, tuyên bố rằng việc này là để chống lại Đột Quyết, song khiến quận thừa Vương Uy (王威) và võ nha lang tướng Cao Quân Nhã (高君雅) nghi ngờ. Lý Uyên được Tấn Dương hương trưởng Lưu Thế Long thông báo, vì sợ rằng Vương Uy và Cao Quân Nhã sẽ có hành động chống lại mình trước, ông quyết định dùng một cuộc tiến công của Đột Quyết làm cớ để vu cáo rằng Vương Uy và Cao Quân Nhã liên kết với Thủy Tất khả hãn của Đông Đột Quyết và cho xử tử hai người. Lý Uyên bí mật phái người đến Hà Đông lệnh cho Lý Kiến Thành đưa gia quyến đến Thái Nguyên, và đến Trường An để triệu con gái và con rể Sài Thiệu (柴紹). Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát đã để Lý Trí Vân ở lại Hà Đông, sau đó thì gặp Sài Thiệu và họ cùng đi đến Thái Nguyên. Bình Dương công chúa cho rằng bà và Sài Thiệu sẽ khó có thể cùng nhau chạy trốn nên đã chọn cách lẩn trốn.

Lý Uyên sau đó chính thức nổi dậy, song bề ngoài vẫn tỏ vẻ trung thành với triều Tùy và tuyên bố mục đích của ông chỉ là tôn Đại vương Dương Hựu làm hoàng đế và để Tùy Dạng Đế làm thái thượng hoàng. Đầu tiên, Lý Uyên bảo đảm mặt bắc bằng cách liên hệ với Thủy Tất khả hãn, dâng đồ cống nạp, nhận được binh mã. Lý Uyên giao cho Lý Kiến Thành và Lý Thế Dân thống soái quân đội, để Lý Nguyên Cát trấn thủ Thái Nguyên, tiến về phía nam. Trong khi đó, các quan lại triều Tùy ở Hà Đông đã bắt Lý Trí Vân, giải đến Trường An, Lý Trí Vân bị xử tử. Sau thời gian lẩn trốn, con gái của ông đã quy phục nhiều thủ lĩnh nổi dậy khác ở khu vực quanh Trường An, bà chiếm được một số thành và tập hợp được đến 7 vạn quân, hiệu là "Nương tử quân".

Lý Uyên cũng viết thư cho một thủ lĩnh nổi dậy khác là Ngụy công Lý Mật, khi đó đang ở gần Lạc Dương, mục đích là để thăm dò Lý Mật có muốn theo mình không, song Lý Mật tin tưởng vào thực lực của mình nên đã sai ký thất Tổ Quân Ngạn viết thư hồi đáp Lý Uyên với lời lẽ cao ngạo. Lý Uyên thấy lời lẽ của Lý Mật thì bị mất tinh thần song vì không muốn có thêm kẻ thù nên đã hồi thư một cách khiêm nhường. Lý Mật hài lòng với phản ứng của Lý Uyên, cho rằng Lý Uyên sẵn lòng ủng hộ cho mình, và cũng từ thời điểm đó, Lý Mật và Lý Uyên thường trao đổi sứ giả.

Khi Lý Uyên tiến đến gần Hà Đông, quân của ông bị sa lầy do thời tiết, thực phẩm thì cạn kiệt, còn xuất hiện tin đồn Đông Đột Quyết và Lưu Vũ Chu sẽ tiến công Thái Nguyên. Lý Uyên thoạt đầu ra lệnh triệt thoái, song do bị Kiến Thành và Thế Dân phản đối nên ông đã đổi ý, tiếp tục tiến quân. Sau khi đánh bại quân Tùy tại Hoắc Ấp (霍邑, nay thuộc Vận Thành, Sơn Tây), Lý Uyên quyết định tách một đội quân nhỏ để canh giữ Hà Đông, còn đại quân vượt Hoàng Hà tiến vào Quan Trung.

Lý Uyên tự mình dẫn quân tiến đến Trường An, cử Lý Kiến Thành dẫn quân đi chiếm các lãnh thổ quanh Đồng Quan nhằm ngăn quân Tùy từ Lạc Dương đến cứu viện Trường An, cử Lý Thế Dân tiến về phía bắc để chiếm các lãnh thổ ở khu vực Vị Hà. Con gái của Lý Uyên cũng hội quân với Lý Thế Dân và Sài Thiệu. Ngay sau đó, Lý Uyên củng cố lại đội ngũ và bao vây Trường An. Vào mùa đông năm 617, Trường An thất thủ, Lý Uyên tôn Dương Hựu làm hoàng đế, tức Tùy Cung Đế. Lý Uyên tự lập mình làm đại thừa tướng, nắm quyền phụ chính, tước hiệu Đường vương. Tuy nhiên, hầu hết quan lại và tướng lĩnh địa phương của Tùy không công nhận Cung Đế là vua, họ vẫn xem Dạng Đế là hoàng đế hợp pháp. Lý Uyên phái Lý Hiếu Cung suất quân tiến về phía nam, Lý Hiếu Cung đã thuyết phục được các thành của Tùy tại khu vực nay là Thiểm Nam, Tứ Xuyên và Trùng Khánh quy phục triều đình Trường An (do Lý Uyên kiểm soát).

Lập quốc và dần thống nhất
Vào mùa xuân năm 618, tướng Vũ Văn Hóa Cập tiến hành binh biến sát hại Tùy Dạng Đế tại Giang Đô (江都, nay thuộc Dương Châu, Giang Tô). Khi tin tức này truyền đến Trường An, Lý Uyên buộc Tùy Cung Đế phải thiện nhượng. Lý Uyên trở thành Đường Cao Tổ, khởi đầu triều Đường. Ông khôi phục phần lớn các thể chế dưới thời Tùy Văn Đế, đảo ngược một số thay đổi mà Tùy Dạng Đế đã tiến hành. Đường Cao Tổ giáng Dương Hựu làm Hi quốc công, lập trưởng tử Lý Kiến Thành làm hoàng thái tử, phong Lý Thế Dân là Tần vương, và phong Lý Nguyên Cát là Tề vương. Trong khi đó, các quan lại triều Tùy ở đông đô Lạc Dương đã tôn một người cháu của Tùy Dạng Đế là Việt vương Dương Đồng làm hoàng đế, từ chối công nhận Đường Cao Tổ.

Sau khi đăng cơ, Đường Cao Tổ ngay lập tức phải đối mặt với Tần Đế Tiết Cử. Vào mùa thu năm 618, Tiết Cử đã đánh bại đội quân do Lý Thế Dân thống soái tại Thiển Thủy nguyên (淺水原, nay thuộc Hàm Dương, Thiểm Tây), tiếp cận Trường An. Đáp lại, Đường Cao Tổ cố gắng liên kết với Lương Vương Lý Quỹ, trong thư gọi Lý Quỹ là "tụng đệ", Lý Quỹ trong một thời gian ngắn đã chịu quy phục Đường Cao Tổ. Tuy nhiên, trước khi có thể tiến công Trường An, Tiết Cử lâm bệnh qua đời, con trai của Tiết Cử là Tiết Nhân Cảo sau đã phải đầu hàng Lý Thế Dân.

Trong khi đó, sau khi bị tướng Tùy là Vương Thế Sung đánh bại, Lý Mật đã chạy trốn sang lãnh thổ Đường và quy phục Đường Cao Tổ. Bộ tướng của Lý Mật là Từ Thế Tích kiểm soát phần lớn lãnh thổ cũ của Lý Mật, Thế Tích cũng quyết định quy phục Đường Cao Tổ. Đường Cao Tổ đã ban chức tước cho Lý Mạt và Từ Thế Tích, ban họ Lý cho Thế Tích, song Lý Mật cảm thấy bất mãn vì chỉ được trao chức 'quang lộc khanh'. Vào khoảng tết năm 619, Lý Mật đã thỉnh Đường Cao Tổ cho phép được tiến về phía đông để thuyết phục các thuộc hạ cũ quy phục Đường, song đến khi rời khỏi Trường An, Lý Mật đã nổi dậy và bị giết.

Lý Quỹ mặc dù xưng thần với Đường song lại từ chối tước Lương Vương do Đường ban mà xưng là Lương Đế. Vào mùa hè năm 619, An Hưng Quý (安興貴) đã nổi dậy phản Lý Quỹ, bắt Lý Quỹ và đầu hàng Đường. Đường Cao Tổ cho xử tử Lý Quỹ và sáp nhập lãnh thổ của Lý Quỹ vào Đường. Thủ lĩnh nổi dậy Đỗ Phục Uy ở Giang Nam cũng quy phục Đường, được Đường Cao Tổ ban họ Lý, phong làm Ngô Vương. Tương tự, người kiểm soát khu vực nay là Bắc Kinh là La Nghệ cũng quy phục và được ban họ Lý, phong là Yên Vương.

Trong khi đó, Đường phải đối mặc với một mối đe dọa nghiêm trọng từ Lưu Vũ Chu, người này quyết định nam chinh chống Đường. Đường Cao Tổ phái Bùi Tịch đi kháng cự lại quân của Lưu Vũ Chu, song Bùi Tịch đã chiến bại, còn Thái Nguyên thì bị bao vây. Lý Nguyên Cát đã bỏ Thái Nguyên và chạy trốn về Trường An, khu vực nay là tỉnh Sơn Tây bị Lưu Vũ Chu chiếm cứ. Đường Cao Tổ sau đó đã phái Lý Thế Dân đi đánh Lưu Vũ Chu, và đến mùa hè năm 620, Lý Thế Dân đã đánh bại được Lưu Vũ Chu, buộc người này phải chạy trốn sang Đông Đột Quyết, lãnh thổ cũ của Lưu Vũ Chu được sáp nhập vào Đường. Một thủ lĩnh nổi dậy là Hạ Vương Đậu Kiến Đức đã tiến hành công chiếm những thành đã quy phục Đường tại Hà Bắc và phía bắc Hoàng Hà của Hà Nam hiện nay.

Sau khi đánh bại Lưu Vũ Chu, Lý Thế Dân tiến công nước Trịnh của Vương Thế Sung vào mùa thu năm 620. Khi quân của Đậu Kiến Đức đến cứu viện, Lý Thế Dân đã đánh bại và bắt sống Đậu Kiến Đức, Vương Thế Sung thấy vậy đã đầu hàng, lãnh thổ nước Trịnh và nước Hạ được sáp nhập vào Đường. Tuy nhiên, sau khi Đường Cao Tổ cho xử tử Đậu Kiến Đức, bộ tướng của Đậu là Lưu Hắc Thát đã nổi dậy chống Đường, Từ Viên Lãng cũng nổi lên và chiếm cứ khu vực Sơn Đông ngày nay. Năm 621, Lý Hiếu Cung đánh bại Lương Đế Tiêu Tiển, Tiêu Tiển buộc phải đầu hàng. Phụ Công Thạch cũng đánh bại Lý Tử Thông, buộc Tử Thông phải đầu hàng.

Các Hoàng tử tranh giành
Trong nội bộ triều Đường, Thái tử Lý Kiến Thành và Tần vương Lý Thế Dân tiến hành tranh giành quyền lực gay gắt. Từ khi được lập làm Thái tử, Lý Kiến Thành thường xuyên ở lại kinh thành học tập và xử lý chính sự trong khi Lý Thế Dân dẫn quân đánh đông dẹp bắc, lập nhiều công trạng lẫy lừng. Các mưu sĩ của Lý Thế Dân liên tiếp khuyên ông gây dựng thế lực riêng, mưu đồ đoạt vị. Lý Kiến Thành cũng cảm thấy Lý Thế Dân đang đe dọa đến ngôi Thái tử của mình, nên tìm mọi cách để triệt hạ thế lực của Lý Thế Dân. Tuy nhiên trong cuộc chiến tranh đoạt ngôi vị, Lý Kiến Thành vẫn có lợi thế hơn hẳn Lý Thế Dân do có chính danh là trưởng tử và trong quá trình xử lý chính sự đã bộc lộ tài năng chính trị xuất sắc, được nhiều đại thần trong triều đình lẫn các phi tần của Đường Cao Tổ ủng hộ, nên trước những công lao lớn của Lý Thế Dân, Đường Cao Tổ vẫn không hề tỏ ý muốn thay thái tử. Còn Tề vương Lý Nguyên Cát thì ủng hộ Lý Kiến Thành trong cuộc ganh đua này, và thường khích Lý Kiến Thành có hành động dứt khoát để tiêu diệt Lý Thế Dân nhưng không được chấp thuận.

Vào mùa đông năm 622, Lưu Hắc Thát khởi binh ở Hà Bắc, thắng nhiều trận lớn, đe dọa đến an nguy triều Đường. Theo đề xuất của Vương Khuê và Ngụy Trưng, Lý Kiến Thành đã tình nguyện dẫn quân xung trận nhằm lập thêm công trạng. Đường Cao Tổ chấp thuận, sai Lý Nguyên Cát đi theo hoàng huynh. Khoảng tết năm 623, quân Đường đã tiêu diệt Lưu Hắc Thát, Từ Viên Lãng cũng bị giết trong lúc chạy trốn. Sau khi Sở Đế Lâm Sĩ Hoằng qua đời, và cuộc nổi dậy của Phụ Công Thạch bị đánh bại, Trung Hoa về cơ bản đã thống nhất, chỉ còn Lương Đế Lương Sư Đô được Đông Đột Quyết hỗ trợ.

Năm 624, Lý Kiến Thành trưng dụng một số tinh binh của tướng La Nghệ để bổ sung cho đội cận vệ của mình, một hành động trái với quy định của Đường Cao Tổ. Khi biết về sự việc, Đường Cao Tổ đã trách mắng Lý Nguyên Cát và cho lưu đày thuộc hạ của Thái tử là Khả Đạt Chí (可達志). Mùa hè năm đó, Đường Cao Tổ giao việc triều chính lại cho Lý Kiến Thành xử lý, còn mình đi nghỉ ở Nhân Trí cung (仁智宮, nay thuộc Đồng Xuyên, Thiểm Tây). Lý Kiến Thành đã nhân lúc này lệnh cho tổng quản Khánh Châu (慶州, nay thuộc Khánh Dương, Cam Túc) Dương Văn Can (楊文幹) mộ lính đưa đến Trường An. Lang tướng Nhĩ Chu Hoán (爾硃煥) và hiệu úy Kiều Công Sơn (橋公山) đã thượng tấu với Đường Cao Tổ rằng Lý Kiến Thành khuyến khích Dương Văn Can nổi dậy. Đường Cao Tổ biết tin liền nổi giận, cho triệu Lý Kiến Thành từ Trường An đến Nhân Trí cung. Lý Kiến Thành đến Nhân Trí cung, Đường Cao Tổ bèn hạ lệnh giam giữ Thái tử. Dương Văn Can biết tin này lại quyết định nổi dậy. Đường Cao Tổ phái Thế Dân xuất binh đi đánh Dương Văn Can, hứa với Lý Thế Dân sẽ lập Thế Dân làm thái tử và giáng Lý Kiến Thành làm Thục vương, đưa đến đất Thục. Tuy nhiên đến khi Lý Thế Dân đem quân rời đi, Lý Nguyên Cát cùng các phi tần của Đường Cao Tổ và tể tướng Phong Đức Di (封德彝) đã nói giúp cho Lý Kiến Thành, Đường Cao Tổ đã thay đổi ý định, thả Lý Kiến Thành và cho phép Kiến Thành trở về Trường An, vẫn giữ tước vị Thái tử. Đường Cao Tổ cho rằng nguyên nhân phát sinh sự kiện Dương Văn Can là do Lý Kiến Thành và Lý Thế Dân đã bị thuộc hạ xúi giục, sinh ra bất hòa nên Lý Kiến Thành mới tuyển binh để đối phó với Lý Thế Dân, ngược lại Lý Thế Dân cũng cho người tố cáo Lý Kiến Thành mưu phản nên đã lưu đày cả thuộc hạ của Thái tử là trung doãn Vương Khuê, tả vệ soái Vi Đĩnh (韋挺), lẫn thuộc hạ của Lý Thế Dân là Thiên sách phủ binh tào Đỗ Yêm.

Cùng năm, trước các cuộc tiến công liên tục từ Đông Đột Quyết, Đường Cao Tổ đã suy tính nghiêm túc đến việc đốt bỏ Trường An và dời kinh đô đến Phàn Thành, Lý Kiến Thành, Lý Nguyên Cát và Bùi Tịch chấp thuận đề xuất này. Tuy nhiên, Lý Thế Dân đã phản đối, vì thế kế hoạch không được thực hiện. Đến khi Lý Thế Dân bị ngộ độc nặng sau một bữa tiệc ở Đông cung, Đường Cao Tổ đã tính đến việc phái Lý Thế Dân đến trấn thủ Lạc Dương để ngăn ngừa xung đột tiếp diễn. Tuy nhiên, Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát sau khi đàm luận thì cho rằng điều này sẽ giúp Lý Thế Dân có cơ hội gây dựng căn cứ quyền lực riêng, vì thế đã phản đối, Đường Cao Tổ quyết định không thực hiện điều này.

Năm 626, Lý Kiến Thành đã thuyết phục được Đường Cao Tổ loại bỏ các thuộc hạ của Lý Thế Dân là Phòng Huyền Linh, Đỗ Như Hối, Uất Trì Kính Đức và Trình Tri Tiết. Đến mùa hè cùng năm, Đông Đột Quyết lại tiến công Đường, và theo đề xuất của Lý Kiến Thành, Đường Cao Tổ đã quyết định để Lý Nguyên Cát xuất quân đi kháng cự thay thế Lý Thế Dân. Biết mình đã thất thế, Lý Thế Dân đã phái Uất Trì Kính Đức bí mật đưa Phòng Huyền Linh và Đỗ Như Hối về phủ của mình, và vào một đêm, họ đã dâng tấu cáo buộc Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát thông gian với các phi tần của Đường Cao Tổ. Đáp lại, Đường Cao Tổ đã hạ chiếu triệu Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát vào triều sáng hôm sau, ngoài ra cũng triệu các lão thần Bùi Tịch, Tiêu Vũ và Trần Thúc Đạt đến để tra xét cáo buộc của Lý Thế Dân. Biết Lý Kiến Thành và Lý Nguyên Cát sẽ đi qua Huyền Vũ môn (玄武門) ở phía bắc hoàng cung, Lý Thế Dân đã cho phục kích giết chết cả hai người. Quân của Lý Thế Dân tiến vào cung, Đường Cao Tổ đứng trước tình thế này đã buộc phải lập Lý Thế Dân làm thái tử, hai tháng sau thì nhường ngôi, trở thành Thái thượng hoàng.

Làm Thái thượng hoàng

Sau khi trở thành Thái thượng hoàng, Đường Cao Tổ đã không cố gắng gây ảnh hưởng đến việc trị quốc của Đường Thái Tông. Đường Thái Tông ngay lập tức đã đảo ngược một số chính sách của ông, bao gồm việc phong nhiều thân thích làm thân vương, theo đó hầu hết các vương bị giáng tước là công, hay giảm bớt 3000 thị nữ. Năm 629, Thái thượng hoàng chuyển chỗ ở từ Thái Cực điện (太極殿) đến Hoằng Nghĩa điện (弘義宮), và đổi tên thành Đại An cung (大安宮). Sau đó, Đường Thái Tông mới có thể chuyển từ Đông cung đến Thái Cực điện.

Trong suốt thời gian cai trị của mình, Đường Cao Tổ đã phải cống nạp cho Đông Đột Quyết, đến khi biết tin Đường Thái Tông đã giành chiến thắng và bắt được Hiệt Lợi khả hãn, Đường Cao Tổ nói: "Hán Cao Tổ khốn ở Bạch Đăng (白登, nay thuộc Đại Đồng, Sơn Tây), không thể báo thù. Nay con ta có thể diệt Đột Quyết. Ta đã phó thác quốc gia cho người phù hợp, còn gì phải ưu sầu chứ?". Sau đó, Thái thượng hoàng triệu một số hoàng tử và công chúa, cùng các quan lại cấp cao đến ăn mừng chiến thắng, tự mình chơi đàn tỳ bà và yêu cầu quan khách nhảy theo điệu nhạc.

Do Trường An thường nóng bức vào mùa hè, Đường Thái Tông thường mời phụ hoàng cùng đến nghỉ tại Cửu Thành cung (九成宮, nay thuộc Bảo Kê, Thiểm Tây) tránh nóng. Tuy nhiên, do đây cũng là nơi Tùy Văn Đế đã qua đời (thời Tùy gọi là Nhân Thọ cung), Thái thượng hoàng không muốn đến Cửu Thành cung. Năm 634, Đường Thái Tông bắt đầu cho xây một cung điện khác là Đại Minh cung (大明宮) cho Đường Cao Tổ tránh nóng, song Đường Cao Tổ đã lâm bệnh trước khi cung này hoàn thành, và ông cũng chưa từng viếng thăm Đại Minh cung.

Đường Cao Tổ qua đời vào mùa xuân năm 635, thụy hiệu là Thái Vũ hoàng đế (太武皇帝), táng tại Hiến lăng (献陵). Qua các đời sau, thụy hiệu của ông dần dần được tôn lên đầy đủ là Thần Nghiêu Đại Thánh Đại Quang Hiếu Hoàng Đế (神堯大聖大光孝皇帝).

Gia đình
 Cha: Lý Bính (李昺), truy tặng làm Thế Tổ Nguyên hoàng đế (世祖元皇帝).
 Mẹ: Nguyên Trinh hoàng hậu Độc Cô thị (元贞皇后独孤氏), con gái của Độc Cô Tín.
 Hoàng hậu:
 Thái Mục hoàng hậu Đậu thị (太穆皇后窦氏, 569 - 613), người Kinh Triệu, con gái Thượng trụ quốc Bắc Chu là Đậu Nghị (窦毅), mẹ là Tương Dương công chúa (襄阳公主), cháu ngoại Vũ Văn Thái. Sinh Ẩn Thái tử Lý Kiến Thành, Đường Thái Tông Lý Thế Dân, Vệ Hoài vương Lý Huyền Bá, Sào Lạt vương Lý Nguyên Cát và Bình Dương Chiêu công chúa.
 Phi tần:
 Vạn Quý phi (萬貴妃), đích sủng phi, thời Đường Thái Tông tôn làm Sở Quốc thái phi (楚国太妃). Khi chết, táng ở Hiến lăng.
 Doãn Đức phi (尹德妃), cha là Doãn A Thử (尹阿鼠). Tư sắc mĩ diễm, vào cuối thời đại Vũ Đức trở thành phi tần đắc sủng nhất của Đường Cao Tổ. Trong triều, Đức phi cùng Trương tiệp dư câu kết với Lý Kiến Thành, Lý Nguyên Cát lũng đoạn triều đình, ám hại Lý Thế Dân.
 Dương quý tần (楊貴嬪, ? - 634), người Hoằng Nông, Hoa Âm, con gái của Thượng Minh quận công Dương Văn Kỷ (杨文纪), mẹ Vi thị là con gái của Vi Thế Khang (韦世康), tổ phụ là Bắc Chu Nghi Dương huyện công Dương Khoan (杨宽), vốn cùng với Việt Quốc công Dương Tố là anh em trong tộc cùng tằng tổ phụ (Dương Quân; 杨钧). Năm Trinh Quán thứ 3 (629), tòng Đường Cao Tổ đến Thái An cung (太安宫), sau khứ thế tại đó.
 Vũ Văn chiêu nghi (宇文昭仪), cha là đại thần nhà Tùy Vũ Văn Thuật, em gái của Vũ Văn Hóa Cập, Vũ Văn Trí Cập và Vũ Văn Sĩ Cập. Mất khoảng năm Trinh Quán.
 Mạc tần (莫嬪, 586 - 618), tên là Lệ Phương (丽芳), con gái của Mạc Hiếu Cung (莫孝恭), khi chết tặng Quý tần (贵嫔).
 Thôi tần (崔嬪, ? - 636), tên là Thương Khuê (商珪), tự là Thúc Trinh (叔贞), người ở An Bình, Bác Lăng. Tiến cung phong làm Bảo lâm (寶林), năm 623 sách phong bậc Tần (崔嫔), không rõ danh vị nào trong Cửu Tần. Năm 626, Đường Thái Tông kế vị, tôn Thôi tần làm Thôi thái phi (崔太妃), quản lý hậu cung của Thái Tông. Bà mất ở Thiên Hà cung (天霞宫).
 Dương tần (杨嫔, 602 - 658), con gái của Việt Quốc công Dương Tố của nhà Tùy. Thời Thái Tông, tôn làm Giang Quốc thái phi (江国太妃).
 Tiểu Dương tần (小楊嬪).
 Tôn tần (孫嬪).
 Trương tiệp dư (张婕妤), cùng Doãn Đức phi câu kết Lý Kiến Thành, Lý Nguyên Cát hãm hại Lý Thế Dân.
 Tiết tiệp dư (薛婕妤), con gái Tiết Đạo Hành (薛道衡), phong làm Hà Đông quận phu nhân (河东郡夫人), xuất gia.
 Quách tiệp dư (郭婕妤).
 Lưu tiệp dư (劉婕妤).
 Trương mĩ nhân (張美人).
 Dương mĩ nhân (楊美人).
 Vương tài nhân (王才人).
 Lỗ tài nhân (魯才人).
 Trương bảo lâm (張寶林, 589 - 642), con gái Trương Văn Thành (张文成).
 Liễu bảo lâm (柳寶林).
 Trương thị (張氏).

 Hoàng tử:
 Lũng Tây quận công → Đường vương Thế tử → Hoàng thái tử → phế bỏ → Tức Ẩn vương → Ẩn thái tử Lý Kiến Thành [隱太子李建成], mẹ là Thái Mục hoàng hậu.
 Đường Thái Tông Lý Thế Dân, mẹ là Thái Mục hoàng hậu.
 Vệ Hoài vương Lý Huyền Bá [衛懷王李玄霸], mẹ là Thái Mục hoàng hậu.
 Cô Tang quận công → Tề vương → phế bỏ → Hải Lăng quận vương → Sào Lạt vương Lý Nguyên Cát [巢刺王李元吉], mẹ là Thái Mục hoàng hậu.
 Sở Ai vương Lý Trí Vân [楚哀王李智雲], khi Lý Uyên khởi binh chạy tới Thái Nguyên, bị quan quân nhà Tùy bắt giết, mẹ là Vạn quý phi.
 Triệu vương → Kinh vương Lý Nguyên Cảnh [荊王李元景], mẹ là Mạc tần.
 Lỗ vương → Hán vương Lý Nguyên Xương [漢王李元昌], mẹ là Tôn tần.
 Phong Điệu vương Lý Nguyên Hanh [酆悼王李元亨], mẹ là Doãn Đức phi.
 Chu vương Lý Nguyên Phương [周王李元方], mẹ là Trương thị.
 Trịnh vương → Từ Khang vương Lý Nguyên Lễ [徐康王李元禮], mẹ là Quách tiệp dư.
 Tống vương → Từ vương → Hàn vương Lý Nguyên Gia [韓王李元嘉], mẹ là Vũ Văn chiêu nghi.
 Kinh vương → Bành Tư vương Lý Nguyên Tắc [彭思王李元則], mẹ là Vương tài nhân.
 Đằng vương → Trịnh Huệ vương Lý Nguyên Ý [鄭惠王李元懿], mẹ là Trương bảo lâm.
 Thục vương → Ngô vương → Hoắc vương Lý Nguyên Quỹ [霍王李元軌], mẹ là Trương mĩ nhân.
 Bân vương → Quắc Trang vương Lý Phượng [虢莊王李鳳], mẹ là Dương mĩ nhân.
 Hán vương → Trần vương → Đạo Hiếu vương Lý Nguyên Khánh [道孝王李元慶], mẹ là Lưu tiệp dư.
 Khoái vương → Đặng Khang vương Lý Nguyên Dụ [鄧康王李元裕], mẹ là Thôi tần.
 Tiếu vương → Thư vương Lý Nguyên Danh [舒王李元名], mẹ là Tiểu Dương tần.
 Ngụy vương → Yên vương → Lỗ vương Lý Linh Quỳ [魯王李靈夔], mẹ là Vũ Văn chiêu nghi.
 Hứa vương → Giang An vương Lý Nguyên Tường [江安王李元祥], mẹ là Dương tần.
 Mật Trinh vương Lý Nguyên Hiểu [密貞王李元曉], mẹ là Lỗ tài nhân.
 Đằng vương Lý Nguyên Anh [滕王李元嬰], mẹ là Liễu bảo lâm.

 Hoàng nữ:
Trường Sa công chúa (長沙公主), lấy Phùng Thiếu Sư (冯少师).
Tương Dương công chúa (襄陽公主), lấy Đậu Đản (窦诞).
Bình Dương Chiêu công chúa (平陽昭公主), mẹ là Thái Mục hoàng hậu, lấy Sài Thiệu (柴绍).
Cao Mật công chúa (高密公主), lấy Trưởng Tôn Hiếu Chính (长孙孝政), sau lấy Đoạn Luân (段纶).
Trường Khánh công chúa (長廣公主), ban đầu phong là Quế Dương công chúa  (桂阳公主), lấy Triệu Từ Cảnh (赵慈景), sau lấy Dương Sư Đạo (杨师道).
Phòng Lăng công chúa (房陵公主), ban đầu phong là Vĩnh Gia công chúa (永嘉公主), lấy Đậu Phụng Tiết (窦奉节), sau lấy Hạ Lan Tăng Già (贺兰僧伽).
Thường Lạc công chúa (常樂公主), lấy Triệu Côi (赵瑰).
Cửu Giang công chúa (九江公主), lấy Chấp Thất Tư Lực (执失思力).
Lư Lăng công chúa (廬陵公主), lấy Kiều Sư Vọng (乔师望).
Nam Xương công chúa (南昌公主), lấy Tô Úc (苏勖).
An Bình công chúa (安平公主), lấy Dương Tư Kính (杨思敬).
Hoài Nam công chúa (淮南公主), lấy Phong Đạo Ngôn (封道言).
Chân Định công chúa (真定公主), lấy Thôi Cung Lễ (崔恭礼).
Hành Dương công chúa (衡陽公主), lấy A Sử Na Xã Nhĩ (阿史那社尔).
Đan Dương công chúa (丹陽公主), lấy Tiết Vạn Triệt (薛万彻).
Lâm Hải công chúa (臨海公主), lấy Bùi Luật Sư (裴律师).
Quán Đào công chúa (館陶公主), lấy Thôi Tuyên Khánh (崔宣庆).
Phòng Lăng công chúa (萬春公主), lấy Đậu Lô Hoài Nhượng (豆卢怀让).
An Định công chúa (安定公主), ban đầu phong là Thiên Kim công chúa (千金公主), lấy Ôn Đĩnh (温挺), sau lấy Trịnh Kính Huyền (郑敬玄).

Ghi chú

 Cựu Đường thư, quyển 1.
 Tân Đường thư, quyển 1.
 Tư trị thông giám, các quyển 175, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194.

Liên kết ngoài

|-

|-

|- style="text-align: center;"

Chú thích

Thái thượng hoàng Trung Quốc
Hoàng đế nhà Đường
Thái thượng hoàng nhà Đường
Nhân vật quân sự nhà Tùy
Sinh năm 566
Mất năm 635
Người Thiểm Tây
Công tước nhà Bắc Chu
Công tước nhà Tùy


title: Hà Nam, Hoàng Nam

text:
Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ-Hà Nam (; ) là một huyện tự trị thuộc châu tự trị dân tộc Tạng Hoàng Nam, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.

Thành phần dân cư năm 2000
Cư dân trong huyện chủ yếu là người Mông Cổ, tuy nhiên đại đa số không nói tiếng Mông Cổ mà sử dụng tiếng Tạng.

Trấn
 Yêgainnyin (优干宁镇, Ưu Can Ninh)

Hương
 Sêrlung (赛尔龙乡, Tái Nhĩ Long)
 Nyimta (宁木特乡, Ninh Mộc Đặc)
 Toyêma (托叶玛乡, Thác Diệp Mã)
 Dosum (多松乡, Đa Tùng)
 Kosag (呵生乡, A Sinh)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin riêng trên Tân Hoa xã

Đơn vị cấp huyện Thanh Hải
Hoàng Nam
Huyện tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa


title: Favartia rosea

text:
Favartia rosea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Favartia


title: Erioptera thaumasta

text:
Erioptera thaumasta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Alt Tellin

text:
Alt Tellin là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Demmin), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị Alt Tellin có diện tích 24,32 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 494 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Yulenia corporaali

text:
Yulenia corporaali là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joilvet miêu tả khoa học năm 1952.

Chú thích

Tham khảo

Yulenia


title: Dorygonus brevicollis

text:
Dorygonus brevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Dorygonus


title: Hội Lý

text:
Hội Lý (chữ Hán giản thể: 会理市, Hán Việt: Hội Lý thị) là một thành phố cấp huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Di Lương Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 4257 km2, dân số năm 2004 là 440.000 người. Thành phố Hội Lý được chia thành các đơn vị hành chính gồm 3 nhai đạo, 6 trấn, 43 hương và 1 hương dân tộc.

Hành chính
Nhai Đạo: Bắc Nhai, Nam Nhai, Bắc Quan.
Trấn: Thành Quan, Lộc Hán, Lê Khê, Ích Môn, Thông An, Thái Bình.
Hương: Quả Nguyên, Lão Nhai, Nam Các, Nội Đông, Ngoại Bắc, Chương Quán, Ái Dân, Ái Quốc, Phượng Doanh, Bạch Kê, Ải Lang, Hà Khẩu, Trung Hán, Quan Hà, Ngư Ngư Sạ, Lục Thủy, Lê Hồng, Thụ Bảo, Phổ Long, Kim Vũ, Mộc Cổ, Phú Nhạc, Hải Triều, Ba Tiêu, Giang Phổ, Hoành Sơn, Mã Tông, Pháp Bình, Tào Nguyên, Hoành Bách, Vân Điện, Thương Điền, Hạ Thôn, Long Tuyền, Lục Hoa, Lục Dân, Tam Địa, Giang Trúc, Trúc 箐, Tân Phát, Tiểu Hắc 箐, Dương Gia Bá, Bạch Quả Loan.
Hương dân tộc 傣 Tân An.

Tham khảo

Tham khảo

Lương Sơn, Tứ Xuyên
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Cheimonophyllum

text:
Cheimonophyllum là một chi nấm trong họ Cyphellaceae. Chi này phân bố rộng rãi này chứa ba loài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cyphellaceae


title: Colaspoides dimorphus

text:
Colaspoides dimorphus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: Acrocercops barringtoniella

text:
Acrocercops barringtoniella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ và Java, Indonesia. Ấu trùng ăn Barringtonia acutangula, Barringtonia spicata, Careya arborea, và Planchonia careya.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Tipula interposita

text:
Tipula interposita là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 21 tháng 7

text:
Ngày 21 tháng 7 là ngày thứ 202 (203 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 163 ngày trong năm.

Sự kiện
 356 TCN – Đền Artemis bị lửa thiêu hủy.
 230 – Giáo hoàng Pontianô kế nhiệm giáo hoàng Urbanus I và là vị Giáo hoàng thứ 18 của giáo hội Công giáo.
1645 – Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn của nhà Thanh ban một chiếu chỉ lệnh cho toàn bộ nam giới người Hán phải cạo tóc ở trán và tết phần tóc còn lại theo phong tục của người Mãn.
1762 – Chiến tranh Bảy năm: Quân đội Phổ do vua Friedrich Đại đế chỉ huy đánh bại quân đội Áo trong trận Burkersdorf tại Ba Lan ngày nay.
1786 – Quân Tây Sơn do Nguyễn Huệ chỉ huy tiến vào Thăng Long, lật đổ quyền cai trị thực tế hơn 200 năm của họ Trịnh ở miền Bắc Đại Việt.
1940 – Ba nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết là Estonia, Latvia, Litva được thành lập, và đều được sáp nhập với Liên Xô trong tháng sau.
1954 – Chiến tranh Đông Dương: Hiệp định Genève về khôi phục hòa bình ở Đông Dương ra tuyên bố cuối cùng.
1970 – Sau 11 năm xây dựng, đập Aswan trên sông Nin tại Ai Cập được hoàn thành.
2007 – Harry Potter và Bảo bối Tử thần được phát hành, là truyện cuối cùng của loạt truyện Harry Potter, và là sách bán chạy nhất trong lịch sử.
 2013 – Philippe trở thành Quốc vương Bỉ.

Sinh
 356 TCN – Alexandros Đại Đế (m. 323 TCN)
 541 – Tuỳ Văn Đế, người sáng lập và hoàng đế đầu tiên của nhà Tuỳ trong lịch sử Trung Quốc (m. 604)
 628 – Đường Cao Tông, Hoàng đế thứ ba của triều đại nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc (m. 683)
 1899 – Ernest Hemingway, nhà văn Mỹ, đoạt giải Nobel văn chương năm 1954 (m. 1961)
 1932 – Trần Văn Minh, Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (m 1997)
 1968 – Brandi Chastain, nữ cầu thủ bóng đá người Mỹ
 1981 – Blake Lewis, ca sĩ người Mỹ
 1988 – Cảnh Điềm, diễn viên người Trung Quốc
 1992 – Hàn Đông Quân, diễn viên người Trung Quốc
 1995 – Baekho, ca sĩ Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc NU'EST
2000 – Aisha, ca sĩ Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc Everglow (nhóm nhạc)
 2007 – Phần cuối của loạt truyện Harry Potter do nữ văn sĩ J. K. Rowling sáng tác xuất bản trên toàn thế giới.

Mất
1853 – Nguyễn Phúc Hồng Bàng, hoàng tử con vua Thiệu Trị (s. 1838).
1944 – Claus von Stauffenberg, đại tá của quân đội Đức Quốc xã (s. 1907)
 1973 – Nhạc sĩ Anh Thy (s.1943)
 2006 – Ta Mok cựu tư lệnh quân Khmer Đỏ (s. 1926)
2013 – Wanbi Tuấn Anh, nam ca sĩ người Việt Nam. (s. 1987)
2020 – Vũ Nhật Tân, nhạc sĩ người Việt Nam. (s. 1970)

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng bảy
Ngày trong năm


title: Scelochiloides

text:
Scelochiloides là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Saint-Martin-d'Ardèche

text:
Saint-Martin-d'Ardèche là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Saintmartindardèche


title: Gonomyia condensa

text:
Gonomyia condensa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: (164617) 1990 RP7

text:
{{DISPLAYTITLE:(164617) 1990 RP7}}

(164617) 1990 RP7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 13 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 164001–165000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tipula legitima

text:
Tipula legitima là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Diphtherocome

text:
Diphtherocome là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Bulgarian Air Charter

text:
Bulgarian Air Charter (mã IATA = 1T, mã ICAO = BUC) là hãng hàng không của Bulgaria, trụ sở ở Sofia. Hãng chở khách thuê bao cho các hãng du lịch giữa các thành phố châu Âu và Bulgaria. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay Sofia, và các căn cứ khác ở Sân bay quốc tế Plovdiv, Sân bay Burgas và Sân bay Varna.

Lịch sử

Bulgarian Air Charter được thành lập năm 2000 và bắt đầu hoạt động từ ngày 14.12.2000. Hãng do Aviation Service Group hoàn toàn làm chủ và có 240 nhân viên.

Các nơi đến
Các nơi đến của Bulgarian Air Charter::

 Áo
Viên
 Bỉ
Brussels
 Bulgaria
Bourgas
Plovdiv
Varna
 Cộng hòa Séc
Brno
Ostrava
Pardubice
Praha
 Đan Mạch
Aarhus
Billund
Bornholm
Copenhagen
 Pháp
Brest
Lille
Lyon
Marseille
Mulhouse
Nantes
Paris
 Đức
Berlin
Berlin
Bremen
Köln
Dortmund
Dresden
Düsseldorf
Erfurt
Frankfurt
Hamburg
Hanover
Leipzig
München
Münster
Nürnberg
Paderborn
Rostock
Stuttgart
 Hungary
Budapest
 Israel
Tel Aviv
 Ba Lan
Warsaw
 Slovakia
Bratislava
Kosice
Poprad
Sliac

Đội máy bay
(Tháng 5/2008):

6 McDonnell Douglas MD-82 (1 bay cho Club Air)
6 McDonnell Douglas MD-83
1 Tupolev Tu-154M (cho Red Wings Airlines thuê)

Tính tới ngày 3.6.2008, tuổi trung bình các máy bay của Bulgarian Air Charter là 19.3 năm().

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bulgarian Air Charter
Đội máy bay của Bulgarian Air Charter

Hãng hàng không Bulgaria


title: Son, Ardennes

text:
Son  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Brontypena

text:
Brontypena là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Villasur de Herreros

text:
Villasur de Herreros là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 318 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Leptispa angolensis

text:
Leptispa angolensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Leptispa


title: Solegnathus robustus

text:
Solegnathus robustus là một loài cá thuộc họ Syngnathidae. Chúng là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Vincent, A. 1996. Solegnathus robustus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.
 Fenner, Robert M.: The Conscientious Marine Aquarist. Neptune City, Nueva Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
 Helfman, G., B. Collette y D. Facey: The diversity of fishes. Blackwell Science, Malden, Massachusetts,Estados Unidos, 1997.
 Hoese, D.F. 1986:. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.
 Maugé, L.A. 1986. A J. Daget, J.-P. Gosse y D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB Bruselas; MRAC, Tervuren, Flandes; y ORSTOM, París, Francia. Vol. 2.
 Moyle, P. y J. Cech.: Fishes: An Introduction to Ichthyology, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Año 2000.
 Nelson, J.: Fishes of the World, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Año 1994.
 Wheeler, A.: The World Encyclopedia of Fishes, 2a. edición, Londres: Macdonald. Año 1985.
 AQUATAB

R
Cá Úc


title: Molophilus ursus

text:
Molophilus ursus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Heinkel He 178

text:
Heinkel He 178 là mẫu máy bay đầu tiên trên thế giới bay được nhờ động cơ tuabin phản lực và là mẫu máy bay phản lực thực tế đầu tiên. Đây là một dự án kinh doanh riêng do công ty Heinkel của Đức thực hiện với sự nhấn mạnh của giám đốc Ernst Heinkel về phát triển công nghệ để tăng tốc độ của máy bay, nó thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 27/8/1939 do Erich Warsitz điều khiển. Chuyến bay này diễn ra chỉ trước khi cuộc Chiến tranh Thế giới II bùng nổ có 3 ngày.

Phát triển
Năm 1936, một kỹ sư trẻ tuổi tên là Hans von Ohain đã nhận bằng sáng chế về việc sử dụng khí xả từ một tuabin khí như một nguồn năng lượng để tạo ra lực đẩy.

Von Ohain đã trình bày ý tưởng của mình cho Heinkel, và Heinkel đã đồng ý để giúp phát triển ý tưởng đó. Von Ohain đã trình diễn thành công động cơ đầu tiên của mình (Heinkel HeS 1) vào năm 1937, ngay sau đó các kế hoạch đã được nhanh chóng thực hiện để thử nghiệm một động cơ tương tự trên một máy bay. He 178 được thiết kế dựa trên mẫu động cơ thứ ba của von Ohain có tên là HeS 3, động cơ này sử dụng nhiên liệu là diesel. Kết quả là một mẫu máy bay nhỏ với khung thân làm băng kim loại có cấu hình thông thường. Lối dẫn khí vào động cơ đặt ở mũi, máy bay được trang bị bộ bánh đáp kiểu cũ.

Cánh chính của máy bay làm bằng gỗ có kiểu dáng thon hình elip. Mẫu thử thứ hai là He 178 V2 lại có thiết kế kiểu cánh thẳng nhưng chưa bao giờ cất cánh.

Chiếc máy bay này là một thành công, tuy nhiên vận tốc của nó lại chỉ đạt 598 km/h (375 mph) trên độ cao thích hợp, thời gian bay chỉ vẻn vẹn có 10 phút. Do đó các quan chức tỏ ra thờ ơ với nó, lúc này Hermann Göring đang ủng hộ các mẫu tiêm kích động cơ piston có nhiều tiềm năng hơn, chúng có hiệu năng cao hơn, giá thành ít hơn do không phải đầu tư nhiều tiền vào động cơ phản lực. Ngày 1 tháng 11 năm 1939, Heinkel đã sắp xếp một cuộc trình diễn máy bay phản lực cho Reichsluftfahrtministerium ("Bộ Hàng không Đế chế ", RLM), trong đó có cả Ernst Udet và Erhard Milch theo dõi. Tuy nhiên, do cả hai người đều bảo thủ trong cách tiếp cận với thiết kế máy bay, nên không có đề xuất nào từ chính phủ được đưa ra. Tuy nhiên, Heinkel đã không nản lòng, và quyết định bắt tay vào phát triển một loại tiêm kích phản lực 2 động cơ có tên gọi He 280, nó sẽ áp dụng những kiến thức thu được từ He 178.

He 178 được đặt ở Deutsches Technikmuseum ("Bảo tàng Kỹ thuật Đức ") ở Berlin, nó đã bị phá hủy trong một cuộc không kích vào năm 1943

Tính năng kỹ chiến thuật

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 7,48 m (24 ft 6 in)
Sải cánh: 7,20 m (23 ft 3 in)
Chiều cao: 2,10 m (6 ft 10 in)
Diện tích cánh: 9,1 m² (98 ft²)
Trọng lượng rỗng: 1.620 kg (3.572 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 1.998 kg (4.405 lb)
Động cơ: 1 động cơ tuabin phản lực Heinkel HeS 3, lực đẩy 4,4 kN (992 lbf)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 598 km/h (380 mph)
Tầm bay: 200 km (125 mi)

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển
 Heinkel He 162 - dự án máy bay động cơ tuốc bin phản lực luồng
 Heinkel He 176 - dự án máy bay động cơ tên lửa.
 Heinkel He 280 - dự án máy bay động cơ tuốc bin phản lực luồng.
 Messerschmitt Me 262 - dự án máy bay động cơ tuốc bin phản lực luồng
.

Tài liệu
 Warsitz, Lutz: The First Jet Pilot - The Story of German Test Pilot Erich Warsitz, Pen and Sword Books Ltd., England, 2009, ISBN 978-1-84415-818-8.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The official Erich Warsitz Website inclusive rare videos (Heinkel He 178) and audio commentaries]
Short video of original He 178 V1 test hop and flight, late August 1939

Máy bay thử nghiệm Đức 1930-1939
He 178
Máy bay quân sự
Máy bay thử nghiệm
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ phản lực


title: Molophilus pallatangensis

text:
Molophilus pallatangensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Myouan Eisai

text:
Myōan Eisai (kanji: 明菴榮西, Hán Việt: Minh Am Vinh Tây; 1141-1215), còn được viết gọn là Eisai hoặc Yōsai là một vị Thiền sư Nhật Bản, thuộc tông Lâm Tế, dòng Hoàng Long. Sư được xem là vị Tổ khai sáng Thiền tông tại Nhật Bản, được tôn xưng là Eisai/Yōsai Zenji (栄西禅師, Thiền sư Eisai).

Đạo nghiệp
Sư đến Trung Quốc hai lần và, lần thứ hai, Sư được Thiền sư Hư Am Hoài Sưởng (zh. 虛庵懷敞) ở chùa Vạn Niên trên núi Thiên Thai ấn chứng. Sư cũng là thầy đầu tiên của Đạo Nguyên Hi Huyền, người khai sáng dòng Thiền Tào Động tại Nhật.

Việc khai sáng Thiền tông tại Nhật được xem là thành tựu của Vinh Tây nhưng sự kiện này phải được đính chính lại một ít bởi vì sự thành lập Thiền tông tại Nhật - nếu nhìn một cách tổng quát - là một quá trình lâu dài, qua nhiều cấp bậc. Sư là người, có thể nói, thực hiện những bước quan trọng đầu tiên để Thiền tông được hưng thịnh tại đây.

Sư sinh ra trong một gia đình mộ đạo tại Bitchū (bây giờ là Okayama), học hỏi Phật pháp từ nhỏ. Năm 14 tuổi, Sư xuất gia trên núi Tỉ Duệ (zh. 比叡, ja. hiei) tại Kinh Đô (ja. kyōto), trung tâm của Thiên Thai tông tại Nhật Bản. Sư chú tâm học hỏi tất cả những lý thuyết căn bản của Thiên Thai tông và cả Mật giáo của tông này (Thai mật 台密, ja. taimitsu) trong thời gian ở tại đây.

Sau đó, Sư quyết định sang Trung Quốc để học hỏi thêm. Lần sang Trung Quốc đầu tiên (1168) đã mang đến cho Sư một ấn tượng về Thiền tông tại đây. Chuyến du học này kéo dài không lâu (7 tháng) và kết quả chỉ là những bài luận của Thiên Thai tông tại Trung Quốc mà Sư mang trở về quê nhà.

Chuyến du học thứ hai xảy ra gần hai mươi năm sau đó (1187) và chuyến đi này là mốc ngoặt quan trọng trong cuộc đời của Sư. Ban đầu, Sư có ý định đến tận Ấn Độ để thăm những thánh tích của đức Phật lịch sử Thích-ca Mâu-ni và sau khi đặt chân lên đất Trung Quốc, Sư liền xin phép đi từ đây sang Ấn Độ nhưng sự từ chối của chính quyền lúc bấy giờ buộc Sư phải ở lại. Đây chính là cơ hội để Sư tham vấn các vị Thiền sư Trung Quốc. Dưới sự hướng dẫn của Hư Am Hoài Sưởng - một vị Thiền sư thuộc đời thứ tám dòng Hoàng Long Huệ Nam tông Lâm Tế - Sư đạt yếu chỉ Thiền và được ấn khả. Sau bốn năm du học, Sư trở về Nhật, tuyên truyền giáo lý của Thiền tông tại đây. Trong thời gian sau (1198), Sư soạn bộ Hưng thiền hộ quốc luận (興禪護國論, ja. kōzen gokokuron) để xiển dương Thiền tông và để chống đối lại sự phản bác mạnh mẽ của các vị tăng thuộc Thiên Thai tông. Sư viết như sau trong Hưng thiền hộ quốc luận:
"Tổ Tối Trừng (zh. 最澄, ja. saichō) của Thiên Thai tông đã từng dạy Thiền; nếu Thiền tông chẳng có ý nghĩa gì thì Đại sư Tối Trừng cũng chẳng có ý nghĩa gì và nếu Đại sư Tối Trừng chẳng có ý nghĩa gì thì Thiên Thai tông cũng chẳng có ý nghĩa gì."
Sư không những là một Thiền sư lỗi lạc mà còn rành về cả y thuật, đặc biệt là cách dưỡng sinh bằng trà. Sư có viết Khiết trà dưỡng sinh ký (喫荼養生記, ja. kissa yōjōki), nói về tác dụng của trà và chính từ đây Trà đạo bắt đầu có tại Nhật. Tác phẩm khác của sư là Bồ-đề tâm luận khẩu quyết (zh. 菩提心論口訣, ja. bodaishinron kōketsu), Hưng thiền hộ quốc luận (zh. 興禪護 國論, ja. kōzengokoku ron), Xuất gia đại cương (zh. 出家大綱, ja. shukke daikō), còn thêm những luận giải về tông Thiên Thai và Mật giáo.

Trong những năm cuối đời, Sư hoằng hoá tại hai trung tâm Kinh Đô (京都; ja. kyōtō) và Liêm Thương (鎌倉, ja. kamakura). Sư tịch năm 1215, thọ 75 tuổi.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Liên kết ngoài
 http://theosophy.org/tlodocs/teachers/Eisai.htm

Người Okayama
Thiền sư Nhật Bản
Sinh năm 1141
Lâm Tế tông


title: Dorsten

text:
Dorsten () là một thị trấn tại Nordrhein-Westfalen, Đức, nằm ở rìa Bắc của vùng Ruhr cùng với sông Lippe và kênh Wesel-Datteln.

Lịch sử

Năm 1251, Dorsten được thừa nhận là thành phố bởi Tổng Giám mục Konrad von Hochstaden. Dựa vào vị trí của mình trên sông Lippe, Dorsten trở thành một thành viên của Hanse vào thế kỉ 14.

Sau Thế chiến thứ II
Vào những năm 1940, một số lượng lớn người dân Đức đã bị buộc phải rời khỏi Rybnik ở Upper Silesia để chuyển đến Dorsten theo chương trình trục xuất người Đức của Liên Xô. Năm 1994, Rybnik và Dorsten trở thành thành phố kết nghĩa, phản ánh những tiếp xúc có tính nhượng bộ giữa 2 cộng đồng và mối quan hệ ít đối lập hơn đã đạt được giữa các chính phủ ở châu Âu trong buổi đầu của những cải cách của Gorbachev.

Cá nhân
 Franz Bronstert (1895 -1967)
 Cornelia Funke

Quan hệ quốc tế
Dorsten là thành phố kết nghĩa với:

Tham khảo

Liên minh Hanse
Thị trấn ở Nordrhein-Westfalen


title: Bruchidius magriensis

text:
Bruchidius magriensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Ter-Minassian miêu tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

M


title: Quận Clearwater, Minnesota

text:
Quận Clearwater là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Brontispa sacchari

text:
Brontispa sacchari là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Brontispa


title: Acrocercops albofasciella

text:
Acrocercops albofasciella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Kyūshū, Honshū).

Sải cánh dài khoảng 7.5 mm. Ấu trùng ăn các loài Ficus. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Đại học Huachiew Chalermprakiet

text:
Đại học Huachiew Chalermprakiet là một trường đại học ở tỉnh Samut Prakan, Thái Lan. Trường Sản khoa Huachiew, thành lập bởi Poh Teck Tung Foundation, bắt đầu giảng dạy y tá và hộ sinh năm 1941. Trường trở thành Cao đẳng Huachiew với một khoa y tá năm 1981 và thành trường đại học năm 1992 với tên gọi như hiện nay. Hiện trường có 9 khoa và một graduate school.

Xem thêm
 Danh sách các trường đại học Thái Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 website chính thức

Trường đại học và cao đẳng Thái Lan
Samut Prakan
Đại học tư nhân tại Thái Lan


title: 5234 Sechenov

text:
5234 Sechenov (1989 VP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1989 bởi L. G. Karachkina ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5234 Sechenov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Chamaesphecia clathrata

text:
Chamaesphecia clathrata là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo.

Chú thích

Tham khảo

Chamaesphecia


title: (29177) 1990 RF7

text:
{{DISPLAYTITLE:(29177) 1990 RF7}}

(29177) 1990 RF7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 13 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Trachyaphthona rugicollis

text:
Trachyaphthona rugicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang in Wang & Yu miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Trachyaphthona


title: 1257 Móra

text:
1257 Móra là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1433.8875667 ngày (3.93 năm).

Tiểu hành tinh được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1932.

Tham khảo

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1932


title: The Lazy Song

text:
"The Lazy Song" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Bruno Mars nằm trong album phòng thu đầu tay của anh, Doo-Wops & Hooligans (2010). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ ba trích từ album vào ngày 15 tháng 2 năm 2011 bởi Elektra Records và Atlantic Records. Bài hát được đồng viết lời và sản xuất bởi Mars, Philip Lawrence và Ari Levine dưới nghệ danh chung của họ, The Smeezingtons, bên cạnh sự tham gia đồng viết lời từ K'naan. "The Lazy Song" là một bản reggae kết hợp với những yếu tố từ pop và ska cũng như chịu ảnh hưởng lớn từ phong cách nhạc Hawaii, mang nội dung đề cập đến cảm giác lười biếng của một người trong một ngày, vốn được lấy cảm hứng sau khi những tác giả đi chơi quanh phòng thu và cảm thấy không muốn làm việc, đã thu hút nhiều sự so sánh với một số tác phẩm của Jason Mraz, Peter Andre và Sugar Ray. Ngoài ra, phiên bản đĩa đơn của bài hát còn bao gồm tiếng thổi sáo vốn không được xuất hiện trong phiên bản album, và đề cập đến nhiều giá trị văn hóa như MTV, DVD tập thể dục tại nhà P90X và bài hát năm 2010 của Cali Swag District "Teach Me How to Dougie".

Sau khi phát hành, "The Lazy Song" nhận được những phản ứng đa phần là tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao giai điệu mang âm hưởng raegae và gọi đây là một điểm nhấn nổi bật từ Doo-Wops & Hooligans. Bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại một số lễ trao giải lớn, bao gồm đề cử tại giải Sự lựa chọn của Giới trẻ năm 2011 cho Lựa chọn Bài hát Mùa hè. "The Lazy Song" cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Đan Mạch, Hungary và Vương quốc Anh, và lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở nhiều thị trường lớn như Áo, Canada, Ireland, New Zealand và Ba Lan. Tại Hoa Kỳ, bài hát đạt vị trí thứ tư trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong bốn tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn thứ năm của Mars lọt vào top 10 cũng như tiêu thụ được hơn 3.5 triệu bản tại đây. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 8.2 triệu bản trên toàn cầu, trở thành đĩa đơn bán chạy thứ mười của năm 2011 cũng như là một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Hai video ca nhạc khác nhau đã được thực hiện cho "The Lazy Song". Video đầu tiên được đồng đạo diễn bởi Mars và Cameron Duddy, trong đó Mars vui vẻ với năm vũ công đeo mặt nạ khỉ thuộc nhóm nhảy Poreotics ở một phòng ngủ và đã gặt hái một đề cử tại giải Video âm nhạc của MTV năm 2011 ở hạng mục Video có vũ đạo xuất sắc nhất. Một phiên bản khác của bài hát do Nez làm đạo diễn, và bao gồm những hoạt động hằng ngày một cách thụ động của một người đàn ông (do Leonard Nimoy thủ vai), bên cạnh sự xuất hiện đặc biệt từ Mars, Lawrence và William Shatner. Để quảng bá cho "The Lazy Song", nam ca sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm American Idol, Today, X Factor France và NBA All-Star Tip Off Pre-Show năm 2011, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn trong sự nghiệp của anh. Kể từ khi phát hành, bài hát đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ khác nhau, như Bart Baker, Cody Simpson, Joseph Vincent, Megan Nicole và chính tác giả của nó K'naan.

Danh sách bài hát
Tải kĩ thuật số
 "The Lazy Song" (bản đĩa đơn) – 3:08

Đĩa CD tại Anh quốc
 "The Lazy Song" (bản album) – 3:15
 "Grenade" (The Hooligans phối lại) – 3:30

Thành phần thực hiện
Thành phần thực hiện được trích từ ghi chú của Doo-Wops & Hooligans, Elektra Records.

Xây dựng và phối khí
Xây dựng tại Levcon Studios ở Los Angeles, California
Phối khí tại Larrabee Sound Studios ở Hollywood, California

Thành phần

 Bruno Mars – giọng hát, nhạc cụ, viết lời
 Philip Lawrence – viết lời
 Ari Levine – kỹ sư, nhạc cụ, viết lời
 K'naan – viết lời
 The Smeezingtons – sản xuất

 Jash Negandhi (DJ Dizzy) – Scratching
 Manny Marroquin – phối khí
 Christian Plata – hỗ trợ phối khí
 Erik Madrid – hỗ trợ phối khí

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

!scope="col" colspan="3"| Streaming
|-

Lịch sử phát hành

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn bán chạy nhất thế giới
Billboard Hot 100 cuối năm 2011

Tham khảo

Bài hát năm 2010
Đĩa đơn năm 2011
Bài hát của Bruno Mars
Đĩa đơn quán quân tại Đan Mạch
Đĩa đơn quán quân tại Hungary
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn quán quân UK R&B Singles Chart
Đĩa đơn của Atlantic Records
Đĩa đơn của Elektra Records


title: Himalopsyche gregoryi

text:
Himalopsyche gregoryi là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Himalopsyche


title: Psammobatis rudis

text:
Smallthorn sandskate (Psammobatis rudis) là một loài cá trong họ Arhynchobatidae. Loài này được tìm thấy ở Argentina và Chile. Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là các vùng biển mở.

Nguồn

Chú thích

Tham khảo

Psammobatis


title: Lahat (huyện)

text:
Huyện Lahat là một huyện của tỉnh Nam Sumatra (Sumatra Selatan) ở Indonesia. Huyện có tổng diện tích 6618 km² và dân số 530.977 người (năm 2004).
Huyện lỵ của huyện Lahat là Lahat.
Huyện Lahat được chia thành 19 kemacatan (phó huyện/xã):
 Jarai
 Kikim Barat
 Kikim Selatan
 Kikim Tengah
 Kikim Timur
 Kota Agung
 Lahat
 Lintang Kanan
 Merapi
 Maura Pinang
 Mulak Ulu
 Pajar Bulan
 Pasemah Air Keruh
 Pendopo
 Pulau Pinang
 Talang Padang
 Tanjung Sakti
 Tebing Tinggi
 Ulu Musi

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Bản đồ tỉnh Nam Sumatra

Huyện của Indonesia
Nam Sumatra


title: (29496) 1997 WE8

text:
{{DISPLAYTITLE:(29496) 1997 WE8}}(29496) 1997 WE8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 19 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ashmeadiella barberi

text:
Ashmeadiella barberi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Ashmeadiella
Động vật được mô tả năm 1939


title: Maresché

text:
Maresché là một xã trong tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire ở tây bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 14,9 km2, dân số năm 2006 là 878 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Saint-Aubin-du-Perron

text:
Saint-Aubin-du-Perron là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 84 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintaubinduperron


title: Lớp

text:
Lớp có thể là:
Lớp (lập trình) trong lập trình hướng đối tượng
Lớp (sinh học) trong phân loại sinh học
Lớp (đồ họa) trong đồ họa máy tính
Lớp học trong nhà trường


title: Orbec

text:
Orbec là một xã trong tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie của nước Pháp, có dân số là 2611 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Những người con của thành phố
 Pierre Toutain-Dorbec sinh ngày 16 tháng 4 năm 1951 tại Orbec.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 site officiel
 Site Officiel de l'Amicale du Réseau de Résistance Jean-Marie Buckmaster de Normandie
 Orbec sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Inca, Tây Ban Nha

text:
Inca là một đô thị trên đảo Mallorca, thuộc quần đảo Baleares, Tây Ban Nha. Dân số 25.900 người (2004) và diện tích là 58.4 km².

Tham khảo

Đô thị ở Mallorca


title: Saint-Georges-de-la-Couée

text:
Saint-Georges-de-la-Couée là một xã trong tỉnh Sarthe ở tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 77-151 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Vollmershain

text:
Vollmershain là một thị xã ở huyện Altenburger Land nước Đức. Đô thị này có diện tích 5 km2. Các đô thị gần thị xã Vollmershain gồm Heukewalde, Jonaswalde, Posterstein, Nöbdenitz, Thonhausen, và Schmölln ở huyện Altenburger Land.

Tham khảo


title: Kinh Sáng Danh

text:
Kinh Sáng Danh (hay còn gọi là (Tiểu) Vinh tụng ca) là một bài kinh ngắn của Kitô giáo mang tính ca tụng Thiên Chúa. Bài kinh này được người Công giáo dùng sau các bài Thánh Vịnh trong Các Giờ Kinh Phụng Vụ, Kinh Mân Côi, Thánh Ca,....

Văn bản
Bản Hy Lạp:
Δόξα Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ Ἁγίῳ Πνεύματι,
καὶ νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
Bản Latinh:
Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto,
Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen.
Bản dịch tiếng Việt phổ thông:
Sáng danh Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con và Đức Chúa Thánh Thần.
[Như đã có trước vô cùng và] bây giờ và hằng có, và đời đời chẳng cùng. Amen
Bản dịch tiếng Việt của Nhóm Phiên dịch Các Giờ kinh Phụng vụ:
Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con,
Cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa,
Từ muôn đời và chính hiện nay
Luôn mãi đến thiên thu vạn đại. Amen

Tham khảo

Phụng vụ Công giáo
Kinh Mân Côi


title: Helius morosus

text:
Helius morosus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Afrotropic