title: Tấn Trung

text:
Tấn Trung (tiếng Trung: 晋中市), Hán Việt: Tấn Trung thị, là một địa cấp thị tại tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tấn Trung có diện tích 16408 km², trong đó khu vực thành thị là 1327 km². Dân số năm 2004 là 3,06 triệu người, khu vực đô thị là 538.200 người.

Khí hậu
Tấn Trung có khí hậu bán khô hạn (Köppen BSk), chịu ảnh hưởng của gió mùa. Mùa đông lạnh, rất khô. Mùa hè nóng, hơi ẩm ướt. Nhiệt độ trung bình 24 giờ hàng tháng dao động từ −5,5 °C (22,1 °F) vào tháng Giêng đến 24,2 °C (75,6 °F) vào tháng Bảy và trung bình hàng năm là 10,39 °C (50,7 °F). Do ảnh hưởng của Gió mùa Đông Á , hơn 2/3 lượng mưa (388 mm) (15,3 in) hàng năm xảy ra từ tháng 6 đến tháng 9.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Tấn Trung quản lý các đơn vị thị hạt khu (quận nội thành) và các huyện:

Quận nội thành
Du Thứ (榆次区)
Thái Cốc (太谷区)

Thành phố cấp huyện
Thành phố cấp huyện Giới Hưu (介休市)

Các huyện
Tích Dương (昔阳县)
Linh Thạch (灵石县)
Kỳ huyện (祁县)
Tả Quyền (左权县)
Thọ Dương (寿阳县)
Hòa Thuận (和顺县)
Bình Dao (平遥县)
Du Xã (榆社县)

Tham khảo

Thành phố tỉnh Sơn Tây


title: Microsoft OneNote

text:
Microsoft OneNote (tên gọi cũ: Microsoft Office OneNote) là một chương trình máy tính được phát triển bởi tập đoàn Microsoft với mục đích giúp cho việc thu thập, ghi chép thông tin không định dạng và hỗ trợ làm việc nhóm với nhiều người sử dụng. Chương trình này có thể thu thập các ghi chép của người dùng dưới dạng chữ viết tay hay đánh máy, các hình vẽ, các dữ liệu âm thanh hay hình ảnh và giúp người dùng có thể chia sẻ các ghi chép của mình trên mạng Internet.

Hiện tại phiên bản dành cho máy tính để bàn (desktop) của OneNote có trên nền tảng Microsoft Windows và Mac

Giới thiệu tổng quan

OneNote trước hết là một chương trình soạn thảo văn bản đơn giản: người dùng có thể nhập văn bản bằng bàn phím, tạo các bảng biểu và chèn các dữ liệu hình ảnh hay âm thanh. Tuy nhiên OneNote khác với một ứng dụng soạn thảo văn bản (ví dụ như Microsoft Word) ở chỗ người dùng có thể ghi chép và bất kỳ vị trí nào của văn bản bằng cách click chuột vào vị trí đó. Văn bản của OneNote không bị bất kỳ một giới hạn nào. OneNote cũng tự động lưu trữ các ghi chú và dữ liệu một cách tự động mà không cần lệnh từ người dùng.

Dữ liệu được OneNote lưu trữ lại dưới dạng các Trang (Pages). Các Trang (Pages) được tổ chức dưới dạng các Sổ ghi chép (Notebooks). Giao diện của OneNote giống như một cuốn sổ ghi chép điện tử. Định dạng file của OneNote là các file với phần mở rộng là .one. Định dạng này thuộc quyền sở hữu của Microsoft.

Một trong những điểm mạnh nổi bật của OneNote là khả năng tạo mục lục (indexing) và khả năng tìm kiếm nhanh các thông tin văn bản và multimedia đính kèm.

Hiện nay OneNote được sử dụng chủ yếu trên các máy tính xách tay (laptop) hay các máy tính cá nhân (PC) để bàn. OneNote cũng có các chức năng để hỗ trợ máy tính bảng sử dụng bút điện tử hay màn hình cảm ứng.

Sự khác biệt giữa OneNote và các chương trình soạn thảo văn bản
Các Sổ ghi chép (Notebook) của OneNote được thiết kế cho việc thu thập, tổ chức và chia sẻ các thông tin hay dữ liệu "thô", chưa xử lý. Trong khi đó các chương trình soạn thảo văn bản như Microsoft Word hay các website wiki được thiết kế nhắm vào mục đích xuất bản các dữ liệu đã qua xử lý. Sự khác biệt này thể hiện qua các đặc điểm sau của OneNote:

 Các Trang (Pages) có độ rộng bất kỳ, không có giới hạn.
 Các ảnh bitmap có thể được dán vào mà không mất chất lượng.
 Không hỗ trợ việc định dạng đồng nhất giữa các Trang (Pages).
 Người dùng có thể đính kèm các dữ liệu multimedia và các liên kết website.

Lịch sử phát hành các phiên bản

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web Microsoft OneNote chính thức
 The Official Microsoft OneNote PowerToys
 Hướng dẫn sản phẩm Office 2010
 3rd-party client for iPhone
 Microsoft OneNote cho giáo dục

O
Phần mềm cho macOS
Phần mềm năm 2003


title: Vriesea ruschii

text:
Vriesea ruschii là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
ruschii


title: Saint-Cyr-de-Valorges

text:
Saint-Cyr-de-Valorges là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintcyrdevalorges


title: Calomicrus wollastoni

text:
Calomicrus wollastoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Paiva miêu tả khoa học năm 1861.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Chiến tranh Trăm Năm

text:
Chiến tranh Trăm Năm là cuộc chiến tranh giữa Anh và Pháp kéo dài từ năm 1337 đến năm 1453 nhằm giành giật lãnh thổ và ngôi vua Pháp.
Hai phe chính tham gia vào cuộc chiến là hoàng tộc Valois (vua Pháp) và hoàng tộc Plantagenet (vua Anh). Hoàng tộc Plantagenet làm vua ở Anh từ thế kỷ 12 và có gốc gác từ các vùng của Pháp như Anjou và Normandy. Chiến tranh nổ ra xoay quanh chuyện nhà Valois tuyên bố mình là vua của nước Pháp, còn nhà Plantagenet lại đòi hỏi ngôi vua của cả nước Pháp và nước Anh.

Cuộc chiến tranh chia làm bốn giai đoạn Chiến tranh thời Edward (1337-1360), Chiến tranh thời Charles (1369-1389), Chiến tranh thời nhà Lancaster (1415-1429), và sau đó là sự suy tàn dần của Anh sau khi xuất hiện của nữ anh hùng Jeanne d'Arc. Thuật ngữ "Chiến tranh Trăm Năm" là thuật ngữ được các nhà sử học đặt ra để mô tả theo chuỗi sự kiện.

Chiến tranh Trăm Năm là sự kiện lịch sử rất quan trọng. Mặc dù là cuộc xung đột giữa các triều đại nhưng cuộc chiến tranh đã thúc đẩy những ý tưởng đầu tiên về ý thức dân tộc của cả hai nước Pháp và Anh. Cuộc chiến cũng đã dẫn tới nhiều sự thay đổi về mặt chính trị và kinh tế của cả hai nước. Về mặt quân sự, nó được xem là cuộc chiến tranh đã đưa vào sử dụng các loại vũ khí và các chiến thuật mới thay thế cho các loại đã lỗi thời của quân đội phong kiến thống trị bởi kỵ binh hạng nặng. Vì tính chất quan trọng cũng như thời gian dài của chiến tranh, Chiến tranh Trăm Năm thường được xem là một trong những cuộc chiến tranh quan trọng nhất trong lịch sử các cuộc chiến tranh thời Trung cổ.

Nguồn gốc chiến tranh
Nguồn gốc mâu thuẫn bắt đầu từ 400 năm trước khi cuộc chiến nổ ra. Năm 911, Charles III của Pháp của nhà Caroling cho phép những người Viking định cư ở một vùng đất thuộc vương quốc của ông (vùng đất sau này được gọi là Normandy). Năm 1066, những người Norman do công tước William xứ Normandy (còn gọi là William the Conqueror - William kẻ chinh phục) chỉ huy đã chinh phục nước Anh, đánh bại những người Anglo-Saxon trong trận Hastings và xây dựng một hệ thống quyền lực Anh-Norman mới tại Anh. William lên ngôi vua, tức William I của Anh. Sự kiện này bắt đầu mối bất hòa giữa hai nước Anh và Pháp, vì William giờ đã là vua Anh nhưng trên danh nghĩa vẫn là công tước Normandy, nghĩa là vẫn phải xưng thần với vua Pháp. Người Anh tất nhiên không hài lòng vì vua của mình phải ở địa vị thấp hơn vua của một nước ngang tầm, còn người Pháp lại e sợ rằng thông qua Normandy, thế lực của người Anh sẽ xâm nhập vào Pháp.

Trong thời kỳ nội chiến và hỗn loạn ở Anh giai đoạn 1135-1154, triều đình của người Anh-Norman đã bị thay thế bởi những vương công xứ Anjou (sau khi họ lên ngôi vua nước Anh thì thường gọi là hoàng tộc Plantagenet). Ở đỉnh cao quyền lực, thế lực của họ bành trướng vào nước Pháp, những người Plantagenet kiểm soát xứ Normandy và nước Anh, cộng thêm các vùng Maine, Anjou, Touraine, Gascogne, Saintonge và Aquitaine. Do kiểm soát một lãnh địa rộng lớn như vậy nên triều đình này đôi khi còn được nhắc tới với tên gọi Đế chế Angevin. Vua nước Anh về danh nghĩa là chư hầu của vua Pháp, nhưng lại kiểm soát nhiều đất đai hơn chính vua Pháp. Tình trạng này dẫn đến mâu thuẫn kéo dài sau đó. Người Pháp đã giải quyết mâu thuẫn này bằng ba cuộc chiến có ý nghĩa quyết định: Cuộc chinh phục Normandy (1214), Chiến tranh Saintonge (1242) và Chiến tranh Saint Sardos (1324). Các cuộc chiến này khiến người Anh mất nhiều lãnh địa ở châu Âu. Họ mất hoàn toàn xứ Normandy và chỉ còn giữ lại một số tỉnh tại vùng Gascogne (tiếng Anh: Gascony). Vào đầu thế kỷ 14, nhiều quý tộc Anh vẫn mơ tưởng về một thời kỳ huy hoàng trong quá khứ, khi cha ông họ nắm giữ nhiều vùng đất trù phú ở Pháp. Họ bắt đầu vận động cho cuộc chiến giành lại những vùng đất giàu có như Normandy và cho rằng chúng xứng đáng thuộc về họ. Trong khi đó trên danh nghĩa nước Anh vẫn là một chư hầu của nước Pháp. Cho đến nửa sau thế kỷ 14, tiếng Pháp vẫn là tiếng nói chính thức trong giới quý tộc ở Anh.

Tranh chấp kế thừa: 1314-1328
Tại Pháp, dòng họ nhà Capet (tiếng Pháp: Les Capétiens) đã cai trị theo hình thức cha truyền con nối từ năm 987 và là dòng họ cai trị lâu đời nhất ở châu Âu trung cổ. Năm 1314, vua Philippe IV của Pháp băng hà, để lại ba người kế vị: Louis X, Philippe V và Charles IV. Con trai lớn nhất của ông, Louis X, qua đời năm 1316, để lại đứa con còn trong bụng mẹ: Jean I. Jean I chết gần như ngay sau khi sinh, còn con gái của Louis X, Jeanne II xứ Navarre, lại bị đặt nghi vấn về huyết thống. Philippe IV còn một người con gái tên là Isabelle. Bà này kết hôn với vua Edward II của Anh.

Để giữ được ngai vàng, Philippe V, con trai thứ hai của Philippe IV và chú của Jeanne, tung tin đồn rằng Jeanne không phải là con của Louis X. Cùng với truyền thống trước kia là phụ nữ không được phép thừa kế ngai vàng, Philippe V trở thành vua nước Pháp. Tuy nhiên, khi Philippe V chết vào năm 1322, tới lượt các con gái của ông cũng bị gạt qua một bên. Ngai vàng lọt vào tay con trai thứ ba của Philippe IV là Charles IV.

Năm 1324, Charles IV và Edward II của Anh chạm trán trong một cuộc chiến tranh ngắn ngủi, Chiến tranh Saint Sardos ở Gascogne. Sự kiện quan trọng nhất của cuộc chiến là cuộc vây hãm các pháo đài của Anh ở La Réole, trên bờ sông Garonne. Quân Anh, do Edmund xứ Woodstock, Bá tước xứ Kent, chỉ huy, buộc phải đầu hàng sau một tháng bị quân Pháp vây hãm, còn quân tiếp viện thì không đến được. Cuộc chiến là một thất bại toàn diện với quân Anh, họ chỉ còn giữ lại được Bordeaux và một dãy đất hẹp ở vùng ven biển.

Việc giành lại những vùng đất đã mất đó trở thành mục tiêu số một của chính sách đối ngoại Anh sau này. Thất bại trong cuộc chiến cũng khiến Edward II mất uy tín nghiêm trọng với giới quý tộc và ông bị ám sát năm 1327. Con trai ông, Edward III, kế vị cha. Charles IV của Pháp băng hà năm 1328, để lại một con gái và một đứa con nữa còn trong bụng mẹ (chưa rõ giới tính). Đứa trẻ đó ra đời và cũng là con gái nốt nên tất nhiên không được lên ngôi. Đến đây triều đại nhà Capet kết thúc, đẩy nước Pháp vào một cuộc khủng hoảng thừa kế.

Quan hệ Anh – Pháp phức tạp ở chỗ con gái của Philip IV của Pháp, Isabelle, lại là vợ của Edward II của Anh. Sau khi Edward II chết, Isabelle nắm quyền nhiếp chính ở Anh cho con là Edward III. Edward III là vua của nước Anh và đồng thời, theo luật thừa kế, là người họ hàng gần nhất với vua Charles IV của Pháp vừa băng hà (là cháu trai gọi Charles IV bằng ông), thế nên cũng được xem là người thừa kế hợp pháp của ngai vàng nước Pháp.

Tất nhiên là giới quý tộc Pháp khó lòng chấp nhận điều đó. Họ viện dẫn luật Salic và khẳng định rằng do ngai vàng không thể do một phụ nữ thừa kế nên con cái của người phụ nữ đó cũng không được thừa kế ngai vàng. Vậy là người Pháp quyết định trao ngai vàng cho người nam giới lớn tuổi nhất thuộc dòng họ nhà Capet lúc bấy giờ, Philippe xứ Valois, người đầu tiên của dòng họ nhà Valois, một chi của dòng họ Capet.

Jeanne II xứ Navarre, con gái của Louis X, cũng có cơ sở để đòi quyền thừa kế, nhưng không có thực lực để làm điều đó. Để đổi lấy việc được thừa kế xứ Navarra, Jeanne và chồng, Philippe xứ Evreux, phải thừa nhận Philippe xứ Valois là vua Philippe VI của Pháp đồng thời nhường cho Philippe VI những lãnh địa Champagne và Brie. Năm 1332, con trai của Jeanne và Philippe Evreux, Charles II xứ Navarre, ra đời và trở thành người thừa kế gần nhất của Philippe IV theo cách tính ưu tiên cho dòng trưởng (cháu trai gọi Philippe IV bằng cụ nội trong khi Edward III của Anh chỉ là cháu gọi Philippe IV bằng ông ngoại). Mặc dù vậy, trong hai thế kỷ sau đó thì nhánh Navarre này không giành được ngôi vua, cho tới khi một hậu duệ của họ là Henry IV của Pháp trở thành vị vua Pháp đầu tiên của dòng Bourbon.

Căng thẳng gia tăng
Sau khi Philippe VI lên ngôi vua nước Pháp, người Anh vẫn kiểm soát xứ Gascogne, một vùng đất giàu có nhờ các sản vật quan trọng như muối ăn và rượu vang. Gascogne trở thành lãnh địa tranh chấp của cả hai phía Anh và Pháp. Tuy nhiên, năm 1331, do phải đối mặt với những vấn đề quốc nội, Edward III từ bỏ quyền thừa kế ngai vàng nước Pháp, thừa nhận Philippe là vua nước Pháp để đổi lấy việc được giữ vùng Gascogne.

Năm 1333, Edward III tấn công David II của Scotland, một đồng minh của Pháp trong liên minh Auld, cuộc Chiến tranh giành độc lập lần thứ hai của Scotland bắt đầu. Philippe VI muốn nhân cơ hội này để đánh chiếm vùng Gascogne. Tuy nhiên, cuộc chiến kết thúc nhanh hơn dự tính của người Pháp khi Edward III và Edward Balliol đánh bại David II trong trận Halidon Hill vào tháng 7 năm 1333. David II phải lưu vong sang Pháp; năm 1336 Philippe VI bắt đầu vạch kế hoạch phục hồi ngôi vị cho David II và đánh chiếm vùng Gascogne.

Giai đoạn chiến tranh thứ nhất với thắng lợi của quân Anh: 1337-1360

Tình hình bắt đầu trở nên căng thẳng khi các tàu chiến của Pháp tuần tiễu bên ngoài các khu dân cư ven bờ eo biển Anh. Năm 1337, Philippe VI tuyên bố các điền địa ở xứ Gascogne là thuộc sở hữu nước Pháp. Edward III đáp trả bằng tuyên bố rằng ông mới là người thừa kế hợp pháp của ngai vàng nước Pháp. Những đụng độ quân sự lẻ tẻ bắt đầu nổ ra ở vùng duyên hải của Anh và Pháp. Tháng 12 năm 1338, quân Pháp tấn công Gascogne, chiến tranh chính thức bắt đầu.

Khi cuộc chiến bắt đầu, dân số Pháp vào khoảng 17 triệu người, trong khi dân số Anh chỉ vào khoảng 4 triệu. Pháp cũng được coi là có ưu thế hơn về kỹ chiến thuật quân sự. Trong những năm đầu tiên, Edward III liên minh với các nước chư hầu nhỏ thuộc vùng nước Đức ngày nay và xứ Vlaanderen, nhưng sau hai chiến dịch không thu được gì, liên minh tan rã vào năm 1340. Chi phí phải trả cho những vương công các nước chư hầu ở Đức và duy trì lực lượng quân đội đồn trú ở nước ngoài khiến nước Anh bị phá sản, ngân khố trống rỗng và uy tín của Edward III suy giảm nghiêm trọng. Trên biển, quân Pháp chiếm ưu thế nhờ việc sử dụng các chiến thuyền và thủy thủ của xứ Genoa. Nhiều thành thị ven biển ở Anh bị tấn công và tàn phá, gây ra sự hoảng loạn ở vùng duyên hải. Chiến tranh trên biển tác động rất xấu đến nền kinh tế Anh, khiến giao thương giữa Anh với châu Âu lục địa, việc vận chuyển len và lông cừu cho xứ Vlaanderen, cũng như vận chuyển rượu vang từ Gascogne sang Anh bị gián đoạn. Tuy nhiên, năm 1340, trong trận Sluys, gần như toàn bộ hải quân Pháp bị quân Anh tiêu diệt. Trận đánh đó có ý nghĩa bước ngoặt. Kể từ đó, quân Anh kiểm soát vùng eo biển Anh và ngăn không cho quân Pháp đổ bộ xuống đảo Anh.

Năm 1341, những mâu thuẫn trong việc thừa kế lãnh địa Bretagne đã dẫn đến chiến tranh giành quyền thừa kế Breton, trong đó Edward III ủng hộ John Montfort còn Philippe VI đứng sau lưng Charles Blois. Cuộc chiến trong vài năm tiếp sau đó diễn ra giằng co ở Bretagne khi thủ phủ xứ này, thành phố Vannes, đổi chủ vài lần.

Tháng 7 năm 1346, Edward III tổ chức một cuộc tấn công quy mô, vượt qua eo biển Anh và đổ bộ lên Cotentin. Quân Anh đánh chiếm Caen chỉ trong một ngày, gây bất ngờ lớn cho quân Pháp, vốn cho rằng thành phố sẽ giữ được lâu hơn. Philippe VI nhanh chóng tổ chức quân đội tiến hành đánh trả. Edward III quyết định hành quân về phía bắc thay vì đóng quân chiếm đất. Ý thức rằng quân Anh không đông bằng quân Pháp, Edward III chuẩn bị và chờ đợi Philippe VI tấn công trước. Trận Crécy, một trận đánh nổi tiếng, là một thất bại nặng nề với quân Pháp, chủ yếu do sức mạnh của đội quân cung thủ của Anh. Sau trận đánh, Edward III tiến tiếp về phía bắc và bao vây thành phố Calais trên bờ eo biển Anh rồi chiếm được thành phố này năm 1347. Đó là một chiến thắng quan trọng với quân Anh vì kể từ đó, họ có được một chỗ trú quân bền vững và an toàn ở châu Âu lục địa. Cũng trong năm đó, quân Anh giành chiến thắng trước quân Scotland trong trận Neville’s Cross, bắt sống David II và giảm thiểu mối đe dọa từ phía Scotland.

Năm 1348, nạn dịch hạch bùng nổ ở châu Âu. Năm 1350, Philippe VI băng hà, con trai ông, Jean II của Pháp (tiếng Anh là John II), kế vị. Sau đại dịch, nước Anh bắt đầu dần hồi phục về kinh tế cho phép họ tiếp tục cuộc chiến. Năm 1356, con trai của Edward III, trùng tên với ông và là hoàng tử xứ Wales, còn gọi là Black Prince (Hắc Vương tử), tấn công vùng Gascogne và giành được một thắng lợi quan trọng trong trận Poitiers với chiến lược sử dụng các cung thủ giống như ở Crécy. Vua nước Pháp Jean II bị bắt sống trong trận này. Jean II ký một hiệp định ngừng chiến với Edward III và năm sau thì Hòa ước London lần thứ hai được ký, cho phép nước Anh chiếm vùng Nouvelle-Aquitaine và Jean II được tha về.

Nước Pháp thua trận và rơi vào tình trạng hỗn loạn. Năm 1358, một cuộc nổi dậy lớn của nông dân nổ ra, trong khi binh lính thì đi cướp bóc khắp nơi. Edward III tấn công nước Pháp lần thứ ba, và là lần cuối cùng với hy vọng đoạt luôn ngôi vua nước Pháp. Nhưng dù quân Pháp đã yếu đi nhiều, Edward III vẫn không thể chiếm được những thành phố quan trọng như Paris hay Rheims, do vị thái tử, sau này là vua Charles V của Pháp, chiếm giữ. Kết quả là Hiệp ước Brétigny được ký năm 1360. Quân Anh kết thúc giai đoạn này của cuộc chiến với việc giành được một nửa xứ Bretagne, Aquitaine (vào khoảng một phần tư lãnh thổ nước Pháp), Calais, Ponthieu và khoảng một nửa các thành bang phụ thuộc của Pháp, tạo ra một ưu thế rõ rệt giữa nước Anh thống nhất và nước Pháp chia rẽ.

Thời kỳ hòa bình thứ nhất: 1360-1369

Con trai của Jean II của Pháp, Louis I xứ Anjou, được gửi đến Anh làm con tin nhưng bỏ trốn vào năm 1362. Giữ đúng tinh thần hiệp sĩ, Jean II tự mình đến Anh để làm con tin và ông qua đời trên đất Anh năm 1364. Charles V của Pháp thay cha mình trở thành vua nước Pháp.

Hiệp ước Brétigny khiến Edward III của Anh không được phép tranh giành quyền thừa kế ngai vàng nước Pháp nữa, nhưng hiệp ước đó cũng mở rộng lãnh địa của ông ra toàn vùng Aquitaine và khẳng định quyền sở hữu của nước Anh với Calais. Ở Pháp, sau khi lên ngôi, Charles V nhanh chóng tìm cách giành lại những vùng đất đó. Năm 1369, chiến tranh lại bùng nổ.

Giai đoạn chiến tranh thứ hai với nước Pháp chiếm ưu thế: 1369-1389

Trong giai đoạn này Pháp chủ động tấn công quân Anh và thu hồi phần lớn đất đai đã mất. Nước Pháp xuất hiện một danh tướng là Bertrand du Guesclin từ Breton giúp họ có được nhiều thắng lợi. Cùng thời điểm này, người anh hùng của nước Anh trong trận Poitiers là hoàng tử đen Edward đang bận tham chiến ở bán đảo Iberia, còn cha ông, Edward III, người cũng đã từng thắng lớn trong trận Crecy, thì đã quá già để trở lại cầm quân. Điều này làm quân Pháp có nhiều lợi thế. Cuộc chiến sau đó có thêm cả sự tham gia của Castile (một xứ thuộc Tây Ban Nha) theo phe Pháp và Bồ Đào Nha theo phe Anh.

Bertrand du Guesclin chỉ huy một loạt chiến dịch theo kiểu tránh giao tranh trực diện với quân Anh. Pháp chiếm lại Poitiers vào 1372 và Bergerac vào 1377. Anh đáp trả bằng một loạt chiến dịch đột kích cướp phá (Chevauchée) nhưng không cản được Du Guesclin.

Với cái chết của Black Prince năm 1376 và Edward III năm 1377, nước Anh tôn Richard xứ Bordeaux, người con trai đang tuổi thiếu niên của Black Prince, lên làm vua tức Richard II. Nước Anh lúc này cũng bị Scotland đe dọa ở phía Bắc. Trong khi đó ở Pháp, Du Guesclin cũng chết vào năm 1380. Chiến tranh Anh - Pháp một lần nữa được tạm dừng với Hòa ước Leulingham năm 1389.

Thời kỳ hòa bình thứ hai: 1389-1415

Năm 1380, Charles V của Pháp qua đời. Charles VI của Pháp mới 12 tuổi lên ngôi và chẳng bao lâu thì bị bệnh thần kinh. Các quý tộc trong nước chia thành hai phe tranh giành ngôi nhiếp chính nước Pháp và quyền bảo trợ cho con cái nhà vua: một phe do Công tước Jean Dũng càm xứ Bourgogne và là chú của vua cầm đầu, một phe do Công tước Louis xứ Orléans và là em của vua cầm đầu.

Nước Anh lúc này cũng gặp nhiều kẻ thù. Ireland, Wales và Scotland đều chống lại họ. Họ cũng phải đối mặt với các cuộc đấu đá trong nội bộ triều đình và nạn cướp phá từ ngoại bang nên không thể tiếp tục các chiến dịch ở lục địa. Một người cháu nội khác của Edward III là Henry IV ở ngôi vua từ 1399–1413, và rồi con ông ta là Henry V nối ngôi. Henry V chính là người đã tiếp tục cuộc chiến Anh - Pháp vào năm 1415.

Giai đoạn chiến tranh thứ ba dưới thời Henry V: 1415-1429
Thời kỳ nước Pháp bị nhấn chìm từ năm 1415-1435 là thời kỳ nổi tiếng nhất của cuộc chiến tranh Trăm Năm. Năm 1414, phe Armagnac đưa ra lời đề nghị với Henry V về việc khôi phục lại các biên giới trong hiệp ước Brétigny (năm 1360) để đổi lại sự giúp đỡ của ông. Henry V từ chối và đòi lại các lãnh thổ từ tận thời Henry II hơn 200 năm về trước cộng thêm những món tiền lớn. Không đàm phán được, cuối cùng hai bên đã gây chiến với nhau. Năm 1415, Henry V dẫn đầu một đội quân đổ bộ và đánh chiếm Harfleur, nhưng nơi này chống cự lâu hơn ông nghĩ khiến những kế hoạch ông dự tính trước bị đổ vỡ. Thay vì tiến vào Paris như kế hoạch, ông hướng về Calais (nơi vẫn đang do Anh chiếm giữ) để trú quân. Trên đường hành quân, quân Anh vừa đi vừa đột kích các vùng của Pháp. Quân đội Pháp tập hợp được một lực lượng lớn hơn nhiều so với quân Anh và đuổi theo Henry V.

Quân Pháp cuối cùng bắt kịp quân Anh ở một địa điểm nằm giữa Tramecourt và Agincourt. Với số lượng áp đảo, họ cho rằng sẽ dễ dàng đánh bại người Anh. Thêm nữa, trong hàng ngũ quân Pháp có rất nhiều quý tộc mà cha ông của họ từng đại bại nhục nhã ở Crecy và Poitiers nên họ đang rất khao khát báo thù. Thế nhưng ở thế không còn đường lui, Henry V đã chỉ huy một trận Agincourt vang dội, đánh tan hoàn toàn quân Pháp và giết rất nhiều quý tộc Armagnac. Từ đây, quân Pháp rơi vào khủng hoảng và liên tục mất đi lãnh thổ.

Sau trận chiến, Henry V quay về nước Anh để chuẩn bị lại quân đội. Sau đó ông quay trở lại Pháp và đánh chiếm phần lớn xứ Normandy, bao gồm cả Caen vào năm 1417 và Rouen vào 1419. Lúc này thì phe Burgundy cũng đã đánh bại phe Armagnac để chiếm Paris và Henry V kết liên minh với họ. Tiếp đó, Henry V ký với vị vua bị bệnh thần kinh Charles VI Hiệp ước Troyes. Theo hiệp ước này, Henry sẽ cưới con gái của Charles là Catherine, và rồi đứa con sinh ra từ cuộc hôn nhân này sẽ cai trị cả nước Anh và Pháp. Sau đó, Henry chính thức tiến vào Paris và Hiệp ước này được phê chuẩn bởi Hội nghị ba đẳng cấp của Pháp. Đó là đỉnh cao của người Anh trong chiến tranh.

Thế nhưng, Henry V và Charles VI cùng mất vào năm 1422. Đứa con mới sinh của Henry V là Henry VI được gia miện là vua của cả Anh và Pháp, nhưng phái Armagnac ở Pháp lại tuyên bố không thừa nhận vị vua này mà lại ủng hộ thái tử của Charles VI lên ngôi (sau trở thành Charles VII). Chiến tranh tiếp tục nổ ra ở vùng trung tâm nước Pháp.

Năm 1424, các ông chú của vị vua bé Henry VI bắt đầu tranh chấp nhau về quyền nhiếp chính. Một trong số đó là Humphrey, công tước xứ Gloucester đã cưới nữ bá tước của Hainaut là Jacqueline, và xâm lược Hà Lan để lấy lại lãnh địa cũ cho vợ mình. Điều này khiến ông ta mâu thuẫn trực tiếp với Philip III, công tước xứ Burgundy.

Giai đoạn chiến tranh thứ tư với chiến thắng của Pháp: 1429–1453

Năm 1428, người Anh vây đánh thành Orleans, một cứ điểm quan trọng của quân Pháp. Mặc dù quân Anh không thật sự đủ mạnh để công thành nhưng tinh thần của người Pháp lại đang xuống rất thấp và nhiều đơn vị quân đội chần chừ trong việc tiếp viện Orleans. Đúng vào thời điểm này thì Jeanne d'Arc (tiếng Anh: Joan of Arc) xuất hiện để làm vị cứu tinh cho người Pháp.

Xuất thân chỉ là một cô gái nông dân 17 tuổi, Jeanne nói rằng chính Chúa sẽ dẫn dắt mình giải phóng quê hương khỏi tay người Anh. Cô gái trẻ thuyết phục được thái tử Pháp đưa mình tới Orleans vào năm 1429. Với niềm tin mạnh mẽ của mình, Jeanne đã nâng cao nhuệ khí binh sĩ Pháp và đánh bật quân Anh khỏi Orleans.

Được truyền cảm hứng từ Jeanne, quân Pháp liên tiếp giành thắng lợi dọc sông Loire. Tiếp đó, một đội quân Pháp đánh bại quân Anh ở Patay do John Fastolf và John Talbot chỉ huy, mở đường cho thái tử Pháp tới Reims và chính thức được gia miện thành Charles VII. Trận Patay có thể coi như đảo ngược của trận Agincourt khi quân Pháp kịp tấn công trước khi quân Anh dàn xếp xong đội hình phòng thủ.

Thế tiến của quân Pháp bị suy giảm sau sự kiện Jeanne bị người Burgundy bắt giữ và đem bán cho người Anh rồi bị hỏa thiêu (năm 1431). Tuy nhiên vào năm 1435, phái Burgundy lại đổi phe và trao trả Paris cho vua Pháp. Họ quá bận rộn với cuộc chiến ở những vùng đất thấp (nay Hà Lan) nên không thể can dự vào nước Pháp.

Sự hòa hoãn kéo dài đã giúp Charles VII có đủ thời gian để tái tổ chức quân đội và chính phủ. Ông thay thế lực lượng dân quân bằng quân đội chính quy và xây dựng chế độ tập quyền. Một loạt những chiến dịch né tránh kiểu Du Guesclin đã giúp người Pháp liên tiếp lấy lại từng thành phố một, tiến dần đến việc giải phóng hoàn toàn nước Pháp khỏi tay người Anh.

Năm 1449, Pháp lấy lại Rouen. Năm 1450, họ tiếp tục thắng trận Formigny, và rồi tái chiếm Caen, Bordeaux và Bayonne. Năm 1453, tướng John Talbot, nhà lãnh đạo quân sự cuối cùng của Anh còn bấu víu ở nước Pháp, cố gắng lấy lại Gascogne nhưng bị Jean Bureau cùng những khẩu thần công nghiền nát trong trận Castillon. Bản thân ông tướng John Talbot này cũng tử trận ở đây. Đó được xem như trận chiến cuối cùng của cuộc chiến Trăm Năm. Người Anh không còn đủ sức đòi ngôi vua Pháp. Lãnh địa cuối cùng mà họ còn giữ được trên đất Pháp là Calais.

Mãi tới năm 1557, một thế kỷ sau đó, Pháp mới chinh phục lại Calais.

Ý nghĩa lịch sử
Chiến tranh Trăm Năm được xem như một thời đại cách mạng về quân sự. Vũ khí, chiến thuật, cơ cấu quân đội và ý nghĩa xã hội của chiến tranh đều thay đổi dựa trên yêu cầu của cuộc chiến, các tiến bộ khoa học kỹ thuật và kinh nghiệm chiến trường. Trước đó, kỵ binh hạng nặng được xem như đơn vị mạnh nhất trên chiến trường. Thế nhưng sau cuộc chiến tranh, quan niệm đó đã thay đổi. Kỵ binh ngày càng bị vô hiệu hóa bởi cung tên dài (sau đó là súng) và những chiến thuật phòng ngự hiệu quả của binh sĩ, như cách người Anh đã đập tan quân Pháp ở Crecy, Poitiers và Agincourt. Chiến tranh Trăm Năm kết thúc cũng là lúc nói lời cáo chung cho hình ảnh các kỵ sĩ oai hùng sống theo đúng tinh thần hiệp sĩ, từng một thời thống trị châu Âu. Trận chiến Castillon cũng đánh dấu lần đầu tiên pháo binh giữ vai trò quyết định.

Một điểm đáng lưu ý nữa là việc cả hai nước Anh Pháp đều đã xây dựng lực lượng quân đội thường trực cho mình vào cuối cuộc chiến tranh. Quân đội thường trực giúp nhà vua có nhiều quyền lực hơn để đối chọi với cả ngoại bang lẫn các mối đe dọa trong nước, và đó cũng là một bước chuyển biến đầu tiên khiến châu Âu đi từ trật tự trung cổ với các lãnh chúa phong kiến (có thể tới giúp hoặc không khi vua kêu gọi) tới thể chế tập quyền hơn của các quốc gia.

Mặc dù giành được những lợi thế về chiến thuật, thế nhưng người Anh không thể nào giành được thắng lợi cuối cùng trước người Pháp vì nước Pháp lớn hơn Anh nhiều và đông dân hơn Anh tới bốn lần. Một vấn đề nan giải đối với người Anh là càng chiếm được nhiều đất thì những yêu cầu cho việc chiếm đóng càng tăng và sức mạnh tấn công của họ càng giảm sút. Thứ mà người Pháp cần là một niềm tin, điều mà Jeanne d’Arc đã truyền được cho họ.

Về mặt xã hội, cuộc chiến cũng đã để lại nhiều sự thay đổi cho hai cả hai phía. Thứ nhất, đó là tinh thần dân tộc. Khởi đầu, nó chỉ là cuộc xung đột giữa hai dòng hoàng tộc Anh – Pháp, nhưng sau đó, nó đã biến thành cuộc xung đột giữa người Anh và người Pháp. Tinh thần dân tộc nảy sinh đã giúp nội bộ của từng quốc gia hợp nhất hơn. Thứ hai đó là vấn đề ngôn ngữ, chiến tranh Trăm Năm đã loại bỏ hoàn toàn tiếng Pháp ra khỏi nước Anh.

Về mặt kinh tế, cả hai nước đều mệt mỏi vì chiến tranh, tuy nhiên Pháp thiệt hại nặng nề hơn nhiều vì hầu như chiến tranh chỉ xảy ra trên đất Pháp. Người Anh thu được nhiều nguồn lợi từ những vùng mà họ tạm chiếm được, nhưng lúc kết thúc cuộc chiến, họ đã mất tất cả lãnh thổ ở lục địa (trừ Calais) và dường như bị bỏ rơi ở một góc châu Âu. Tuy vậy, việc khám phá ra châu Mỹ vào năm 1492 đã đem lại cho người Anh cơ hội mới để phát triển.

Những nhân vật quan trọng

Những trận chiến lớn
Tháng 11 năm 1337—Trận Cadsand
Ngày 24 tháng 6 năm 1340—Trận Sluys
Ngày 21 tháng 10 năm 1345—Trận Auberoche
Ngày 26 tháng 8 năm 1346—Trận Crécy
Ngày 4 tháng 9 năm 1346–Ngày 3 tháng 8 năm 1347—Vây hãm Calais
Ngày 29 tháng 8 năm 1350—Hải chiến Les Espagnols sur Mer
Ngày 26 tháng 3 năm 1351—Trận chiến 30 người
Năm 1351—Trận Mauron
Ngày 19 tháng 9 năm 1356—Trận Poitiers
Ngày 29 tháng 9 năm 1364—Trận Auray
Ngày 3 tháng 4 năm 1367—Trận Nájera
Ngày 3 tháng 12 năm 1370—Trận Pontvallain
Ngày 22 tháng 6 năm 1372—Trận La Rochelle
Năm 1374-1380—Hải chiến Thames
Năm 1385—Trận Aljubarrota
Năm 1385—Đổ bộ Scotland
Ngày 25 tháng 10 năm 1415—Trận Agincourt
Năm 1416—Trận Valmont
Năm 1417—Hải chiến Sông Seine
Ngày 31 tháng 7 năm 1418–Ngày 19 tháng 1 năm 1419—Vây hãm Rouen
Năm 1419—Trận La Rochelle
Ngày 22 tháng 3 năm 1421—Trận Bauge
Ngày 31 tháng 7 năm 1423—Trận Cravant
Ngày 17 tháng 8 năm 1424—Trận Vernuil
Ngày 6 tháng 3 năm 1426—Trận St James
Ngày 12 tháng 10 năm 1428–Ngày 8 tháng 5 năm 1429—Vây hãm Orléans
Ngày 12 tháng 2 năm 1429—Trận Herrings
Ngày 17 tháng 7 năm 1429—Trận Patay
Năm 1435—Trận Gerbevoy
Năm 1435—Quân Pháp chiếm Paris
Ngày 15 tháng 4 năm 1450—Trận Formigny
Năm 1451—Pháp xâm lược Gascony
Ngày 17 tháng 7 năm 1453—Trận Castillon

Xem thêm
 Lịch sử quân sự Anh
 Lịch sử quân sự Pháp

Chú thích

Tham khảo

Tư liệu thứ cấp
The Anonimalle Chronicle, 1333-1381. Edited by V.H. Galbraith. Manchester: Manchester University Press, 1927.
Avesbury, Robert of. De gestis mirabilibus regis Edwardi Tertii. Edited by Edward Maunde Thompson. London: Rolls Series, 1889.
Chronique de Jean le Bel. Edited by Eugene Deprez and Jules Viard. Paris: Honore Champion, 1977.
Dene, William of. Historia Roffensis. British Library, London.
French Chronicle of London. Edited by G.J. Aungier. Camden Series XXVIII, 1844.
Froissart, Jean. Chronicles. Edited and Translated by Geoffrey Brereton. London: Penguin Books, 1978.
Gesta Henrici Quinti: The Deeds of Henry V. Translated by Frank Taylor and John S. Roshell. Oxford, UK: Clarendon Press, 1975.
Grandes chroniques de France. Edited by Jules Viard. Paris: Société de l'histoire de France, 1920-53.
Gray, Sir Thomas. Scalacronica. Edited and Translated by Sir Herbert Maxwell. Edinburgh: Maclehose, 1907.
Le Baker, Geoffrey. Chronicles in English Historical Documents. Edited by David C Douglas. New York: Oxford University Press, 1969.
Le Bel, Jean. Chronique de Jean le Bel. Edited by Jules Viard and Eugène Déprez. Paris: Société de l'historie de France, 1904.
Register of Edward the Black prince, vol. 1. London: His Majesty’s Stationary Office, 1930.
Rotuli Parliamentorum. Edited by J. Strachey et al., 6 vols. London: 1767-83.
St. Omers Chronicle. Bibliothèque Nationale, Paris, MS 693, fos. 248-279v. (Currenting being edited and translated into English by Clifford J. Rogers)
The Chronicles of Enguerrand de Monstrelet. Translated by Thomas Johnes. London, 1840.
Venette, Jean. The Chronicle of Jean de Venette. Edited and Translated by Jean Birdsall. New York: Columbia University Press, 1953.

Hợp tuyển của các tư liệu sơ cấp
Life and Campaigns of the Black Prince. Edited and Translated by Richard Barber. Woodbridge: Boydell Press, 1997.
Original Letters Illustrative of English History. Edited by Sir Henry Ellis, Third Series Vol. 1. London: S&J Bentley, 1846.
The Battle of Agincourt: Sources and Interpretations. Edited by Anne Curry. Woodbridge: Boydell Press, 2000.
The Wars of Edward III: Sources and Interpretations. Edited and Translated by Clifford J. Rogers. Woodbridge: Boydell Press, 1999.

Tư liệu thứ cấp
 Allmand, Christopher, The Hundred Years War: England and France at War, c.1300-c.1450, Cambridge University Press, 1988, ISBN 0-521-31923-4
Arms, Armies and Fortifications in the Hundred Years War. Edited by Anne Curry and Michael Hughes. Woodbridge: Boydell Press, 1999.
Barber, Richard. Edward, Prince of Wales and Aquitaine: A Biography of the Black Prince. Woodbridge: Boydell Press, 2003.
Barker, Juliet R. Agincourt: Henry V and the Battle that made England. New York, NY: Little, Brown, and Co, 2006.
Barnies, John. War in Medieval English Society: Social Values in the Hundred Years War 1337-99. Ithaca: Cornell University Press, 1971.
 Bell, Adrian R., War and the Soldier in the Fourteenth Century, The Boydell Press, November 2004, ISBN 1-84383-103-1
 Braudel, Fernand, The Perspective of the World, Vol III of Civilization and Capitalism 1984 (in French 1979).
Burne, Alfred Higgins. The Agincourt War: A Military History of the Latter Part of the Hundred Years’ War, from 1369 to 1453. Westport, CN: Greenwood Press, 1976.
Contamine, Philippe. La France au XIVe et XVe siècles Hommes, mentalities, guerre et paix. London: Variorum Reprints, 1981.
Coss, Peter. The Knight in Medieval England 1000-1400. Dover, NH: Alan Sutton Publishing Inc., 1993.
 Crane, Susan. The Performance of Self: Ritual, Clothing, and Identity During the Hundred Years War (2002) excerpt and text search
 Curry, Anne, The Hundred Years War, Macmillan Press, (2nd ed. 2003)
Curry, Anne. Agincourt: A New History. Stroud, Gloucestershire, UK: Tempus, 2005.
Duby, Georges. France in the Middle Ages 987-1460: From Hugh Capet to Joan of Arc. Translated by Juliet Vale. Oxford: Blackwell Publishers Ltd., 1991.
 Dunnigan, James F., and Albert A. Nofi. Medieval Life & The Hundred Years War , Online Book.
France in the Later Middle Ages 1200-1500. Edited by David Potter. Oxford: Oxford University Press, 2003.
 Green, David. The Battle of Poitiers, 1356 (2002). ISBN 0-7524-1989-7.
Inscribing the Hundred Years’ War in French and English Cultures. Edited by Denise N. Bakes. Albany: State University of New York Press, 2000.
Jones, Michael. Between France and England: Politics, Power and Society in Late Medieval Brittany. Hampshire: Ashgate Publishing Ltd., 2003.
 Keegan, John. The Face of Battle (1976), covers the battle of Agincourt, comparing it to modern battles
Keen, M.H. The Laws of War in the Late Middle Ages. London: Routledge & Paul Kegan Ltd., 1965.
Knecht, Robert J. The Valois: Kings of France 1328-1589. London: Hambledon and London, 2004.
Lewis, P.S. Essays in Later Medieval French History. London: The Hambledon Press, 1985.
Lucas, Henry Stephen. The Low Countries and the Hundred Years’ War, 1326-1347. Philadelphia: Porcupine Press, 1976.
 Neillands, Robin, The Hundred Years War, Routledge, 2001, ISBN 978-0-415-26131-9
 Nicolle, David, and Angus McBride. French Armies of the Hundred Years War: 1328-1429 (2000) Men-At-Arms Series, 337 excerpt and text search
 Perroy, Edouard, The Hundred Years War, Capricorn Books, 1965.
Reid, Peter. Medieval Warfare: Triumph and Domination in the Wars of the Middle Ages. New York, NY: Carroll & Graf Publishers, 2007.
 Rogers, Clifford J. "The Military Revolutions of the Hundred Years War," The Journal of Military History 57 (1993): 241-78. in Project Muse
Rogers, Clifford J. War Cruel and Sharp: English Strategy under Edward III, 1327-1360. Woodbridge: Boydell Press, 2000.
 Ross, Charles, The Wars of the Roses, Thames and Hudson, 1976.
Seward, Desmond, The Hundred Years War. The English in France 1337–1453, Penguin Books, 1999, ISBN 0-14-028361-7 excerpt and text search
Society at War: The Experience of England and France During the Hundred Years War. Edited by C.T. Allmand. Edinburgh: Oliver and Boyd, 1973.
Soldiers, Nobles, and Gentlemen: Essays in Honour of Maurice Keen. Edited by Peter Coss and Christopher Tyerman. Woodbridge: Boydell Press, 2009.
 Stone, John. "Technology, Society, and the Infantry Revolution of the Fourteenth Century," The Journal of Military History 68.2 (2004) 361-380 in Project Muse
Sumption, Jonathan, The Hundred Years War I: Trial by Battle, University of Pennsylvania Press, September 1999, ISBN 0-8122-1655-5
Sumption, Jonathan, The Hundred Years War II: Trial by Fire, University of Pennsylvania Press, October 2001, ISBN 0-8122-1801-9
The Age of Edward III. Edited by J.S. Bothwell. York: York Medieval Press, 2001.
The Battle of Crecy 1346. Edited by Andrew Ayton and Sir Philip Preston. Woodbridge: Boydell Press, 2007.
The Hundred Years War. Edited by Kenneth Fowler. London: The Macmillan Press Ltd., 1971.
Vale, Malcolm. The Angevin Legacy and the Hundred Years War, 1250-1340. Oxford: Basil Blackwell Ltd., 1990.
 Villalon, L. J. Andrew, and Donald J. Kagay, eds. The Hundred Years War: A Wider Focus (2005) online edition; also excerpt and text search
Wagner, John A., Encyclopedia of the Hundred Years War, Westport, CT: Greenwood Publishing Group, August 2006. ISBN 0-313-32736-X
War, Government and Power in Late Medieval France. Edited by Christopher Allmand. Liverpool: Liverpool University Press, 2000.
Waugh, Scott L. England in the reign of Edward III. Cambridge: Cambridge University Press, 1991.
Wright, Nicholas. Knights and Peasants: The Hundred Years War in the French Countryside. Woodbridge: Boydell Press, 1998.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 England Hundred Years War Chronology World History Database
 France Hundred Years War Chronology World History Database
 Timeline of the Hundred Years War
 The Hundred Years' War information and game
 Jeanne d'Arc. Online University research project.
 The Hundred Years War and the History of Navarre
 Jean Froissart, "On The Hundred Years War (1337-1453)" from the Internet Medieval Sourcebook
 The Hundred Years' War (1336-1565) by Dr. Lynn H. Nelson, University of Kansas Emeritus

Chiến tranh thời Trung cổ
Lịch sử châu Âu


title: Llampidken

text:
Llampidken là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Athripsodes schoenobates

text:
Athripsodes schoenobates là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Pyrrhalta tatesuji

text:
Pyrrhalta tatesuji là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Pyrrhalta


title: Molophilus ascendens

text:
Molophilus ascendens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Marktoberdorf

text:
Marktoberdorf là một đô thị ở Ostallgäu bang Bayern thuộc nước Đức. Đây cũng là thủ phủ của huyện Ostallgäu.

Tham khảo


title: Régional

text:
Régional tên đầy đủ là (Régional Compagnie Aérienne Européenne), (mã IATA = YS, mã ICAO = RAE) là hãng hàng không của Pháp, trụ sở ở Nantes. Hãng do Air France làm chủ và là hãng hàng không châu Âu đầu tiên sử dụng loại máy bay Embraer 190 từ tháng 11/2006. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Charles de Gaulle

Lịch sử
Régional được thành lập từ tháng 4/2001, sau khi Air France mua hãng và hợp nhất với các hãng Flandre Air, Proteus Airlines và Regional Airlines. Năm 2006 hãng đã chở được 3.900.000 lượt khách và hiện có 49 điểm đến ở châu Âu.

Đội máy bay
(Tháng 5/2008):

6 Embraer E-190-100LR
9 Embraer ERJ 135ER
13 Embraer ERJ 145EP
15 Embraer ERJ 145MP
7 Embraer EMB 120ER Brasilia
9 Fokker 100
5 Fokker 70

Đang đặt mua:
 6 Embraer 170-100LR
 4 Embraer 190-100LR

Tính tới tháng 8/2007, tuổi trung bình các máy bay của Régional là 9 năm .

Tham khảo

Liên kết ngoài
Régional
Đội máy bay của Régional

Hãng hàng không Pháp


title: Physula

text:
Physula là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài tiêu biểu
Physula albipunctilla Schaus, 1916

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Melanotus antennalis

text:
Melanotus antennalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Pyrochroa coccinea

text:
Pyrochroa coccinea là một loài bọ cánh cứng trong họ Pyrochroidae. Con trưởng thành có thể đạt tới chiếu dài 20 mm long.

Chú thích

Tham khảo

Pyrochroa
Động vật được mô tả năm 1762


title: Triepeolus rugulosus

text:
Triepeolus rugulosus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1917


title: Syam

text:
Syam là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 42' vĩ độ bắc, 05° 56' kinh độ đông. Syam nằm trên độ cao trung bình là 560 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 521 mét và điểm cao nhất là 802 mét. Xã có diện tích 6.90 km², dân số vào thời điểm 2004 là 212 người; mật độ dân số là 31 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ của Syam được xây trong thế kỉ thứ 19.
 Lâu đài Syam (Château de Syam) được xây trong khoảng thời gian 1826 - 1828.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: (17569) 1994 LB8

text:
{{DISPLAYTITLE:(17569) 1994 LB8}}

(17569) 1994 LB8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 8 tháng 6 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Kylix zacae

text:
Kylix zacae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Kylix


title: Hylaeus amiculinus

text:
Hylaeus amiculinus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1922.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1922


title: Bulbophyllum mimiense

text:
Bulbophyllum mimiense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mimiense]]

M


title: Người Úc gốc Việt

text:
Trước năm 1975, người Việt tại Úc chỉ có khoảng 2000 người. Sau khi Chiến tranh Việt Nam chấm dứt, nhiều nghìn người từ miền Nam Việt Nam bỏ xứ ra đi vì tình hình kinh tế khó khăn, trong đó rất nhiều thuyền nhân được định cư tại Úc. Người Việt là cộng đồng tị nạn lớn nhất ở Úc. Theo cuộc thống kê toàn quốc năm 2006, dân số Úc có 159,849 người sinh tại Việt Nam và 174.246 người dùng tiếng Việt trong các sinh hoạt gia đình. Nếu kể cả những trẻ em gốc Việt sinh tại Úc, con số người có gốc Việt lên đến 245 ngàn người.

Phân bố
Vì lý do ngôn ngữ, liên hệ gia đình, việc làm và nhất là do tình đồng hương, đa số người Việt sống quây quần với nhau và thường tập trung tại các thành phố lớn như Sydney, Melbourne.

Theo thống kê năm 2006, người Việt sinh đẻ ở Việt Nam ở Úc có tới 159,849 người, đông nhất là sống tại Sydney là 59.354 người, tại Melbourne là 54.624 người.

 Người Việt vùng Sydney tụ tập đông nhất ở Cabramatta (Fairfield), Marickville và Bankstown. Saigon Place được quảng bá như một thắng cảnh ở Bankstown. Vì đông người Việt nên Cabramatta, vùng ngoại ô phía tây thành phố còn mệnh danh là "Saigonmatta".

Thu nhập trung bình của người Việt thì thấp hơn so với người Úc nói chung. Qua cuộc thống kê 2006, lợi tức trung bình mỗi tuần của người Việt là $349 so với người Úc $488. Sự khác biệt này có thể giải thích được qua số thất nghiệp cao (11.4 % so với 5.2% của người Úc) và người Úc sinh ra ở Việt Nam làm việc nhiều trong giới lao động lương thấp. Một vấn đề đáng đề cập tới là số ở tù rất cao, năm 2010 tù nhân sinh ra ở Việt Nam chiếm 3% số tù nhân ở Úc.Nhưng sau một thập kỉ thì mọi chuyện đã thay đổi theo chiều tích cực hơn. Ngược lại tỉ lệ số người có học vấn cao thì nhiều hơn người Úc. Con số người Việt có nhà cửa cũng tương đối cao, mặc dù họ sang Úc ở chưa lâu.Số người có điều kiện kinh tế cũng nhiều hơn các sắc dân khác.

Tổ chức
Cộng đồng người Việt tại Úc là một cộng đồng non trẻ, vì mới thành lập và có tuổi bình quân là trẻ. Người Việt tại Úc thường sống rất đoàn kết và thường xuyên có những sinh hoạt cộng đồng để giữ gìn văn hóa và bản sắc Việt. Nhiều hội đoàn đồng hương được thành lập, như Cộng đồng người Việt Tự do Liên bang Úc Châu.

Sinh hoạt văn hóa

Cộng đồng người Úc gốc Việt còn duy trì một số sinh hoạt văn hóa như việc dựng Đền thờ Quốc tổ ở Melbourne, kỷ niệm giỗ đức Thánh Trần, mở trường dạy tiếng Việt, cùng chùa chiền, nhà thờ cũng như triển lãm những thư tịch và hình ảnh của Văn khố Thuyền nhân. Ở Footscray (Melbourne, Victoria); Brisbane, Queensland và Bankstown, NSW đều có đài kỷ niệm Thuyền nhân Việt Nam.

Hàng năm, vào ngày Tết Nguyên Đán, đều có các cuộc diễn hành Tết và Hội Tết của cộng đồng người Việt tại khắp nơi, mang đậm bản sắc văn hóa Việt, như tại Sydney, Melbourne với hàng trăm ngàn người tham dự.

Chính trị
Đối với số đông người Úc gốc Việt thì quan điểm chính trị có xu hướng đối lập với chính quyền nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, điển hình như trong vụ đài truyền thông SBS dự định phát sóng chương trình trực tiếp từ Việt Nam sang. Họ phản đối mạnh vì cho đó là tiếp tay quảng bá lập trường một chiều của nhà nước Việt Nam.. Có thể nhận thấy rõ sự khác nhau giữa xu hướng cực đoan chống cộng của những thành phần người Việt nhập cư vào Úc sau sự kiện 30-4-1975, và xu hướng có phần ôn hòa, trung dung hơn của thành phần người Việt nhập cư vào Úc châu khoảng hai thập niên gần đây (từ thập niên 1990 trở lại đây), vì họ nhập cư vào Úc ít vì lý do chính trị hơn mà đa phần là mục tiêu kinh tế, muốn tìm một vùng đất kinh tế phát triển và dễ làm ăn sinh sống, giống như mục tiêu của bất cứ cộng đồng Hoa kiều hay các cộng đồng di dân Đông Nam Á nào khác.

Tham gia xã hội địa phương
Nhiều người Úc gốc Việt cũng tạo nhiều thành công trong đời sống. Về mặt chính trị, nhiều người cũng nắm giữ những chức vụ quan trọng trong chính quyển Úc, như ông Lê Văn Hiếu hiện là Toàn quyền tiểu bang Nam Úc, bà Lâm Lệ Hoa (Le Lam) hiện là thị trưởng thành phố Auburn, New South Wales và bà là phụ nữ Úc đầu tiên và là người châu Á đầu tiên giữ chức vụ thị trưởng thành phố này, Nguyễn Minh Sang (Sang Nguyen) từng là thị trưởng trẻ nhất quận hạt Richmond và hiện là nghị sĩ tiểu bang Victoria. Về khoa học, Tiến sĩ Vũ Thị Ngọc Trang là phụ nữ đầu tiên được bổ nhiệm vào Viện Khoa học Kỹ thuật Hoàng gia, kiêm nhiệm chức vụ giám đốc Trung tâm Nghiên cứu xã hội thực nghiệm Úc, giáo sư - tiến sĩ sử học Trần Mỹ Vân tại Đại học Nam Úc (University of South Australia). Hai anh em Anh Do và Khoa Do cũng đạt nhiều thành công, Khoa Do được nhận giải thưởng Nhân vật trẻ Úc tiêu biểu năm 2005 và Anh Do là nghệ sĩ đa tài, là nghệ sĩ hài và diễn viên được ái mộ. Lê Nam là nhà văn, và Natalie Tran là video blogger nổi tiếng.

Chú thích

Liên kết ngoài
 The Vietnamese in Australia
 Cộng đồng Người Việt Tự Do Úc châu
Vietnamese Community in Australia - NSW Chapter Inc. Lịch sử Cộng đồng Người Việt Tự Do
Protests Against SBS
Gold & Silver: Vietnamese migration and relationships with environments in Vietnam and Sydney
Vietnamese Queenslanders . Short (3-4mins) digital stories from 5 Vietnamese Queenslanders, a project from the Queensland Vietnamese community and the State Library of Queensland.

Xem thêm
Người Úc
Người Canada gốc Việt
Người Mỹ gốc Việt
Người Pháp gốc Việt

Việt kiều


title: Courniou

text:
Courniou là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 362 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 606 người.

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Axinaea sodiroi

text:
Axinaea sodiroi là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.

Chú thích

Liên kết ngoài

Axinaea
Thực vật được mô tả năm 1976
Thực vật Ecuador


title: Maconacon

text:
Maconacon là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Isabela, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 3.991 người trong 786 hộ.

Các đơn vị hành chính

Maconacon được chia ra 10 barangay.

 Diana
 Eleonor
 Fely
 Lita
 Reina Mercedes
 Minanga
 Malasin
 Canadam
 Aplaya
 Santa Marina (Dianggo)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
1995 Philippine Census Information
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin
Municipality of Maconacon

Đô thị của Isabela


title: Allison Harvard

text:
Allison Harvard (sinh ngày 08 tháng 1 năm 1988) là một họa sĩ và người mẫu thời trang người Mỹ. Cô được biết đến nhiều khi về nhì trong cuộc thi America's Next Top Model mùa thi 12 và mùa thi 17.

 Thuở nhỏ
Allison Harvard lớn lên tại Houston, Texas, nhưng hiện tại cô đang sinh sống tại New Orleans, Louisiana. Allision là một họa sĩ và nhà nhiếp ảnh thích sáng tác theo kiểu "kì dị" đến "phiêu linh". Cô có tham gia vẽ minh hoạ cho tiểu thuyết The Story Told at Night (tạm dịch: Chuyện kể đêm) của Lisa Kuznetsova.

Cuối năm 2005, Allison nổi lên trong cộng đồng mạng 4chan, và cô được đặt biệt danh "Creepy-chan" qua bức hình chỉnh sửa của cô với ảnh mắt sẫm tối, bộ đồ búp bê rách nát, cũng như niềm đam mê các bức tranh chảy máu mũi của cô. Sau này khi có thêm người hâm mộ, cô được đặt biệt danh mới là "Cute Chan."

 America's Next Top Model
Allison Harvard đã may mắn lọt vào tầm mắt của nhà sản xuất chương trình America's Next Top Model'', và cô được chọn tham gia mùa thi thứ 12. Cô cho biết lý do tham gia chương trình này là vì cô muốn dấn thân vào con đường nghệ thuật và nhiếp ảnh. Trong lúc trả lời phỏng vấn của giám khảo, cô cho biết cô rất thích nhìn máu chảy, đặc biệt là máu mũi và những người bị chứng khó đông máu.

Harvard được cho là một trong hai thí sinh có phần thi ổn định nhất suốt mùa thi, cùng với Teyona. Bốn tuần cô được gọi tên đầu tiên vì có ảnh chụp tốt nhất trong tuần ở các tập 2, 10, 12 và 13. Và do đó cô là người có số tuần xếp hạng nhất nhiều nhất mùa thi thứ 12. Nhưng song hành đó, cô cũng bị xếp vào nhóm không an toàn hai lần. Trong tập 4, cô nằm cuối bảng xếp hạng cùng Nijah Harris. Rồi tập 9, cô lại xếp chót với Tahlia Brookins vì phần quảng cáo không truyền cảm và "cứng nhắc".

Trong số phát sóng cuối cùng của mùa thi, Allison tham gia quay quảng cáo và chụp ảnh cho CoverGirl. Giám khảo khen ngợi cô đã biết cải thiện khuyết điểm để có bức ảnh thuyết phục và đoạn quảng cáo khá hơn lần trước rất nhiều. Và do đó cô được gọi vào tham gia tranh tài trên sàn diễn thời trang. Một lần nữa cô chứng tỏ sự tiến bộ, từ một thí sinh bị chê trách từ vòng phỏng vấn với bước đi lọng cọng (tệ nhất), thì giờ đây đã biết tự tin và duyên dáng. Paulina ngợi khen bước đi của Allison trên sàn diễn với Tyra: "Trông thật tuyệt!"; Tyra Banks gật gù và bồi thêm câu: "Đúng rồi.". Nhưng với sự tiến bộ và vẻ mặt sắc sảo, Allison Harvard đã thua Teyona Anderson, về đích với vị trí thứ hai. Và năm 2011, Allison Harvard đã hội tụ trong America Next Top Model cycle 17 All-star cùng với các thí sinh ở những cycle trước khi được fan bầu chọn nhiều nhất. Dù không nổi bật và ít nói hơn các thí sinh khác nhưng Allison đã để lại ấn tượng với ban giám khảo cũng như người xem bằng những bức ảnh đẹp, đôi mắt to tròn và tính cách kì quặc nhưng đáng yêu của cô. Ở tập 8, khi các thí sinh được đưa một bản nhạc ngắn khoảng 40 giây, họ phải tự sáng tác lời có thêm chữ "Pot Ledom" (viết ngược của "Top Model") và quay một MV ngắn, Allison đã làm mọi người bất ngờ với MV "Underwater" huyền ảo và ý nghĩa đối với cô và cô đã được gọi đầu tiên. MV dài 48 giây với những ngôn từ đơn giản nhưng nó muốn nói lên sự đau khổ và lo lắng của gia đình cô dành cho người cha yêu quý của cô đã chết do bệnh ung thư. Sự mong muốn, sự tự tin và tiến bộ qua từng tuần tiếp tục đưa Allison đến vị trí thứ hai sau Lisa D'mato. Với quyết định cho Allison Harvard đứng thứ 2 đã làm cho những fan hâm mộ cô và fan của chương trình vô cùng hụt hẫng vì cô xứng đáng là người chiến thắng. Cô còn là thí sinh có nhiều fan hâm mộ nhất lịch sử của chương trình America Next Top Model.

Nghề nghiệp
Allison được các nhãn hàng thời trang và mỹ phẩm mời chụp hình quảng cáo và diễn các fashion show. Allison ký hợp đồng với Nous Models Management tại Los Angeles. Nhưng sau đó cô chấm dứt hợp đồng để hoàn thành việc học tập.

Chú thích

Liên kết ngoài
Trả lời phỏng vấn BuddyTV
Họa phẩm của Allison Harvard tại trang Flickr
‘Anonymous’ Pin-Up Girl Is Runner-Up For America’s Next Top Model. Wired.
'Chỉ dẫn đến với làng giải trí mạng' Toronto Star.
allielisabeta on deviantART
Creepy Chan (Allison Harvard) | Know Your Meme
Creepy-chan - The LURKMORE Wiki

Người mẫu Mỹ
America's Next Top Model
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Hiện tượng Internet
Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Người nổi tiếng trên Internet Mỹ
Nữ người mẫu Mỹ


title: (6361) 1978 VL11

text:
{{DISPLAYTITLE:(6361) 1978 VL11}}

(6361) 1978 VL11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 11 năm 1978.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Vinpeius

text:
Vinpeius là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Moncini


title: Lasioglossum alievi

text:
Lasioglossum alievi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pesenko mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1986


title: Chiến tranh Crete (205–200 TCN)

text:
Chiến tranh Crete (205-200 TCN) là cuộc chiến giữa vua Philippos V của Macedonia, Liên minh Aetolia, các thành phố của Crete (trong đó có Olous và Hierapytna là quan trọng nhất) và cướp biển Sparta chống lại lực lượng của người Rhodes và sau đó Attalos I của Pergamum, Byzantium, Cyzicus, Athen và Knossos.

Macedonia vừa kết thúc cuộc chiến tranh Macedonia lần thứ nhất và Philippos, nhìn thấy cơ hội của mình để đánh bại Rhodes, hình thành một liên minh với người Aetolia và cướp biển Sparta những người đã bắt đầu cướp bóc các tàu của người Rhodes. Philippos cũng thành lập một liên minh với một số thành phố quan trọng của Crete, như Hierapynta và Olous.  Với hạm đội của  người Rhodes và nền kinh tế suy sụp từ sự cướp bóc của cướp biển, Philippos tin rằng cơ hội của mình để đè bẹp Rhodes là đang nằm trong tay. Để đạt được mục tiêu của mình, ông thành lập một liên minh với nhà vua của đế quốc Seleukos, Antiochos III Đại đế, chống lại Ptolemaios V của Ai Cập (Đế quốc Seleuckos và Ai Cập là hai quốc gia Diadochi khác). Philippos bắt đầu tấn công các vùng đất của Ptolemaios và các đồng minh của Rhodes ở Thrace và xung quanh biển Marmara.

Năm 202 TCN, Rhodes và các đồng minh của mình là Pergamum, Cyzicus, và Byzantium kết hợp hạm đội của mình và đánh bại Philippos trong trận Chios. Chỉ cần một vài tháng sau, hạm đội  của Philippos đánh bại người Rhode tại Lade. Trong khi Philippos cướp bóc và tấn công lãnh thổ Pergamese và các thành phố ở Caria, Attalos I của Pergamum đã đến Athens. Ông đã thành công trong việc đảm bảo một liên minh với người Athen, những người ngay lập tức tuyên chiến với Macedonia. Vua Macedonia không thể vẫn không hành động, ông tấn công Athens với hải quân của mình và với quân bộ. Tuy nhiên, người La Mã đã cảnh báo ông ta, phải rút lui hoặc phải đối mặt với cuộc chiến tranh với Roma. Sau khi chịu một thất bại dưới tay của hạm đội Rhodes và Pergamese, Philippos rút lui, nhưng không phải trước khi tấn công thành phố Abydos ở Hellespont. Abydos thất thủ sau một cuộc bao vây lâu dài và hầu hết các cư dân nó tự sát. Philippos bác bỏ tối hậu thư của người La Mã nhằm ngăn chặn những cuộc tấn công các quốc gia Hy Lạp và La Mã tuyên chiến với Macedonia. Điều này khiến cho các thành phố của Crete không có đồng minh lớn của họ và thành phố lớn nhất của đảo Crete, Knossos, tham gia với phe Rhodes. Đối mặt với sự kết hợp này, cả Hierapynta và Olous đầu hàng và bị buộc phải ký một hiệp ước có lợi cho Rhodes và Knossos.

Mở đầu
Năm 205 TCN, cuộc chiến tranh Macedonia lần thứ nhất đã kết thúc với việc ký kết Hiệp ước Phoenice, theo các điều khoản trong đó người Macedonia không được phép mở rộng về phía Tây. Roma, trong lúc này, đang bận tâm với Carthage, và Philippos hy vọng sẽ tận dụng điều này để nắm quyền kiểm soát thế giới Hy Lạp. Ông cũng biết rằng tham vọng của mình sẽ được hỗ trợ bởi một liên minh với Crete . Đánh bại Pergamum (thành bang Hy Lạp ở Tiểu Á) và thành lập một liên minh với người Aetolia, Philippos giờ đây không bị thành bang Hy Lạp lớn nào chống đối ngoại trừ Rhodes.

Hoạt động cướp biển và chiến tranh
Hiệp ước Phoenice ngăn cấm Philippos mở rộng về phía tây tới Illyria hoặc biển Adriatic, do đó, nhà vua chuyển sự quan tâm của mình về phía đông đến biển Aegean, nơi ông bắt đầu xây dựng một hạm đội lớn.

Philippos nhìn thấy hai cách để phá sự thống trị trên biển của Rhodes: tiến hành hoạt động cướp biển và chiến tranh. Quyết định sử dụng cả hai phương pháp, ông khuyến khích các đồng minh của mình bắt đầu các hoạt động hải tặc đối với các tàu của người Rhodes. Philippos thuyết phục người Crete, những người đã tham gia vào hoạt động hải tặc trong suốt thời gian dài, người Aetolia, và người Sparta tiến hành hoạt động hải tặc. Việc lôi kéo các quốc gia này là do lời hứa chia sẻ một lượng lớn chiến lợi phẩm chiếm được từ tàu thuyền của người Rhodes  Ông phái tên tướng cướp người Aetolia là Dicaearchos tiến hành hoạt động cướp bóc lớn suốt biển Aegean, mà trong quá trình đó ông ta đã cướp bóc Cyclades và vùng lãnh thổ của người Rhodes.

Tới cuối năm 205 TCN, Rhodes đã bị suy yếu đáng kể bởi các cuộc đột kích, và Philippos nhìn thấy cơ hội của mình để tiếp tục với phần thứ hai trong kế hoạch của ông, đối đầu quân sự trực tiếp. Ông thuyết phục thành phố Hierapytna và Olous và các thành phố khác ở Đông Crete tuyên bố chiến tranh chống lại Rhodes.

Phản ứng ban đầu của Rhodes với lời tuyên bố chiến tranh là hành động ngoại giao, họ đã yêu cầu Cộng hòa La Mã giúp chống lại Philippos. Người La Mã, tuy nhiên, đã thận trọng với những cuộc chiến khác, do cuộc chiến tranh Punic lần thứ hai vừa kết thúc.  Viện  nguyên lão La Mã đã cố gắng thuyết phục dân chúng tham gia vào chiến tranh, ngay cả sau khi Pergamum, Cyzicus và Byzantium đã tham gia cuộc chiến ở bên phe Rhodes, nhưng đã không thể gây lay chuyển sự thận trọng của dân chúng của thành phố do họ mệt mỏi vì chiến tranh.

Tại thời điểm này Philippos tiếp tục khiêu khích Rhodes bằng cách chiếm và rồi đốt trụi Cius và Myrleia, những thành phố Hy Lạp trên bờ biển Marmara. Philippos sau đó giao thành phố này cho em rể ông ta, vua của Bithynia, Prusias I, người đã xây dựng lại và đổi tên các thành phố thành Prusa theo tên chính mình và Apameia theo tên vợ ông, tương ứng. Đổi lại các thành phố này, Prusias hứa rằng ông sẽ tiếp tục mở rộng vương quốc của mình tại các vùng đất của Pergamum (cuộc chiến tranh gần nhất của ông với Pergamum đã kết thúc trong năm 205TCN). Việc chiếm đóng các thành phố này cũng gây tức giận cho người Aetolia, vì cả hai đều là thành viên của Liên minh Aetolia. Liên minh giữa Aetolia và Macedonia đã được giữ giữa cả hai chỉ bởi nỗi sợ hãi của Aetolia đối với Philippos, và điều này khiến mối quan hệ vốn đã tồi tệ trở nên mong manh hơn. Philippos tiếp theo tấn công và chinh phục các thành phố Lysimachia và Chalcedon, mà cũng là các thành viên của Liên minh Aetolia, buộc họ phải phá bỏ liên minh của họ với Aetolia.

Trên đường về nhà, hạm đội của Philippos dừng lại tại hòn đảo Thasos ngoài khơi bờ biển của Thrace. Tướng của Philippos là Metrodoros, đã đi đến thủ phủ cùng tên của hòn đảo này để gặp những sứ thần từ thành phố. Những đại sứ nói rằng họ sẽ giao nộp thành phố cho người Macedonia với các điều kiện là họ không chấp nhận một đơn vị đồn trú, rằng họ không phải trả tiền cống hoặc đóng góp binh sĩ cho quân đội Macedonia và họ tiếp tục sử dụng luật riêng của họ.  Metrodoros trả lời rằng nhà vua chấp nhận các điều khoản, và người Thasos mở cửa của họ cho người Macedonia. Tuy nhiên, một khi đã vượt các bức tường, Philippos đã ra lệnh binh sĩ của mình nô dịch tất cả các công dân, những người sau đó bị bán đi, và cướp phá thành phố.

Philippos tiếp theo ký kết một hiệp ước với Antiochos III Đại đế, hoàng đế của đế quốc Seleukos, hy vọng sẽ chia sẻ đất đai của nhà Ptolemaic ở Ai Cập dưới thời pharaoh trẻ Ptolemaios V. Philippos đã đồng ý để giúp Antiochos để chiếm Ai Cập và Cộng hòa Síp, trong khi Antiochos hứa sẽ giúp đỡ Philippos kiểm soát Cyrene, Cyclades và Ionia.

Với việc ký kết hiệp ước này, quân đội của Philippos tấn công vùng lãnh thổ của nhà Ptolemaios ở Thrace. Tiếp theo, hạm đội Macedonia hướng xuống phía nam và chiếm đảo Samos từ tay Ptolemaios V, chiếm hạm đội Ai Cập đóng quân ở đó  Hạm đội này sau đó quay về phía bắc và bao vây đảo Chios. Cuộc bao vây đã không mang lại điều tốt đẹp cho Philippos, khi hạm đội tàu kết hợp của Pergamum, Rhodes và các đồng minh mới của họ, Cyzicus và Byzantium, đã phong tỏa thành công hạm đội của ông   Philippos, nhìn thấy không có lựa chọn khác, quyết định mạo hiểm giao chiến chống lại phe liên minh.

Hạm đội Macedonia có khoảng 200 tàu nhiều hơn hạm đội đồng minh với số lượng áp đảo là 2-1  Trận chiến bắt đầu với Attalos, người đã chỉ huy cánh trái của phe liên minh, tiến đến chống lại các cánh phải của Macedonia. Trong khi bên sườn phải của phe liên minh dưới sự chỉ huy của đô đốc Rhodes, Theophiliscos tấn công cánh trái của Macedonia. Liên minh đã đạt được lợi thế bên cánh trái của họ và chiếm được kì hạm của Philippos, đô đốc của Philippos, Democrates, đã bị giết trong cuộc chiến  Trong khi đó, bên cánh phải của liên minh, người Macedonia đã đẩy người lùi người Rhode trở lại. Theophiliscos, chiến đấu trên kì hạm của ông, đã nhận ba vết thương nghiêm trọng nhưng đã cố gắng để tập hợp những người lính của mình và đánh bại thủy quân Macedonia.

Bên cánh trái của Đồng minh, Attalos thấy một trong những tàu bị đánh chìm bởi kẻ thù và cái bên cạnh nó gặp nguy hiểm  Ông quyết định đưa thuyền tới để cứu với hai tàu quadriremes và kì hạm của mình. Philippos, tuy nhiên, có tàu đã không tham gia trong cuộc chiến đến thời điểm này, thấy rằng Attalos đã cách khá xa khỏi đội tàu của mình và đưa thuyền tới để tấn công ôngta với bốn tàu quinquereme và ba hemioliae. Attalos khi thấy Philippos tiếp cận, đã bỏ trốn trong sự khiếp sợ. Ngay Khi lên bờ, ông vứt bỏ tiền xu, áo choàng màu tím và những vật phẩm tráng lệ khác trên boong tàu của mình và chạy trốn tới thành phố Erythrae. Khi người Macedonia vào tới bờ, họ dừng lại để thu lượm của cải  Philippos, suy nghĩ rằng Attalos đã thiệt mạng trong cuộc truy đuổi, bắt đầu kéo chiếc tàu chỉ huy của Pergamon đi

Trong khi đó, tình hình bên cánh phải của đồng minh, đã đảo ngược và người Macedonia đã bị buộc phải buông tha và rút lui, để cho người Rhodes kéo những con tàu bị hư hỏng của họ vào bến cảng tại Chios. Bên cánh trái đồng minh và trung tâm cũng đã đạt được lợi thế trước đó và buộc người Macedonia phải rút lui, trước khi họ gương buồm quay lại Chios mà không bị cản trở

Trận chiến là một thất bại nặng nề cho Philippos, ông ta đã mất 92 tàu bị đánh chìm và 7 bị chiếm  Về phía đồng minh, Người Pergamum đã có ba tàu bị chìm và hai bị chiếm, trong khi người Rhodes bị mất ba tàu bị đánh chìm và không có cái nào bị chiếm. Trong trận chiến, người Macedonia bị mất 6.000 tay chèo và 3.000 lính thủy tử trận và 2.000 người khác bị bắt. Con số thương vong cho phe đồng minh thấp hơn đáng kể, với người Pergamese mất đi 70 người và 60 Rhodes tử trận, toàn bộ phe đồng minh mất 600 người bị bắt  Thất bại này đã gần như hoàn toàn làm tê liệt hạm đội Macedonia và bảo vệ các hòn đảo Aegea khỏi một cuộc xâm lược lớn.

Sau trận đánh này, viên đô đốc Rhodes quyết định rời Chios và gương buồm trở về nhà. Trên đường trở lại Rhodes, Theophiliscos, viên đô đốc của người Rhodes mất vì những vết thương ông bị trong khi chiến đấu tại Chios, nhưng trước khi ông qua đời, ông đã bổ nhiệm Cleonaeos làm người kế nhiệm  Khi hạm đội Rhodes đang đi ở eo biển giữa Lade và Miletus trên bờ biển Tiểu Á. Hạm đội của Philippos đã tấn công họ. Hạm đội của Philippos đã đánh bại hạm đội Rhodes và buộc nó phải rút lui trở lại Rhodes.

Chiến dịch Tiểu Á
Trước khi vua Pergamum, Attalos, bắt đầu lên đường tham gia chiến dịch chống lại lực lượng hải quân ở biển Aegea của Philippos, ông đã tăng cường các bức tường thành kinh đô của mình nhằm chống lại các cuộc tấn công. Bằng cách tiến hành các biện pháp phòng ngừa này, ông hy vọng sẽ ngăn chặn Philippos chiếm đoạt một số lượng lớn chiến lợi phẩm từ lãnh thổ của mình. Khi Philippos, quyết định tấn công Pergamum, ông ta đến thành phố với quân đội của mình và thấy rằng thành phố thiếu sự bảo vệ và ông đã phái một nhóm lính của mình chống lại nó, nhưng họ đã dễ dàng bị đẩy lùi. Philippos, thấy rằng các bức tường thành phố đã quá vững chắc, ông ta rút lui sau khi phá hủy một số ngôi đền, trong đó có đền thờ của Aphrodite và thánh đường của Athena Nicephorus   sau khi người Macedonia chiếm Thyatira, họ tiến đến cướp bóc các vùng đồng bằng của Thebe, nhưng các chiến lợi phẩm thu được tỏ ra ít hơn dự đoán.

Xem thêm
 Chiến tranh Crete (1645–1669)

Chú thích

Tham khảo

Nguồn chính
Livy, translated by Henry Bettison, (1976). Roma and the Mediterranean. London: Penguin Classics. ISBN 0-14-044318-5.
Polybius, translated by Frank W. Walbank, (1979). The Rise of the Roman Empire. New York: Penguin Classics. ISBN 0-14-044362-2.

Nguồn phụ

Theocharis Detorakis, (1994). A History of Crete. Heraklion: Heraklion. ISBN 960-220-712-4.
Peter Green, (1990). Alexander to Actium: The Historical Evolution of the Hellenistic Age. Los Angeles: University of California Press. ISBN 0-500-01485-X.
Philip Matyszak (2004). The Enemies of Roma:From Hannibal to Attila. London: Thames and Hudson. ISBN 0-500-25124-X.

Lịch sử Crete
Xung đột thập niên 200 TCN
3rd-century BC conflicts
Hy Lạp thời kỳ Hy Lạp hóa
Chiến tranh liên quan tới Hy Lạp cổ đại
Rhodes cổ đại
Wars involving ancient Greece
Wars involving Antigonid Macedon
Wars involving the Aetolian League
Wars involving Pergamon
Wars involving Sparta
Wars involving Hellenistic Athens
Sparta
Macedonia thời Antigonos
Vương quốc Macedonia


title: Conus granulatus

text:
Conus granulatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Phân bố

mô tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 64.1 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 0 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 30 m.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Động vật được mô tả năm 1758
G


title: Trương Quảng Ninh

text:
Trương Quảng Ninh (; sinh năm 1953 tại Giang Tô) là thị trưởng thứ 14 của thành phố Quảng Châu, Quảng Đông (Trung Quốc). Ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 1973.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tiểu sử trên trang web của Chính quyền Quảng Châu
 Các thị trưởng thành phố

Sinh năm 1953
Nhân vật còn sống
Đại biểu Nhân đại toàn quốc


title: Lat Bua Luang (huyện)

text:
Lat Bua Luang () là một huyện (‘‘amphoe’’) ở phía nam của tỉnh Ayutthaya, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Tambon Lat Bua Luang được tách từ Amphoe Bang Sai và chính thức thành huyện năm 1947.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Bang Sai (บางซ้าย), Sena và Bang Sai (บางไทร) của tỉnh Ayutthaya, Sam Khok và Lat Lum Kaeo của tỉnh Pathum Thani, Sai Noi của tỉnh Nonthaburi, Bang Len của tỉnh Nakhon Pathom, và Song Phi Nong của tỉnh Suphanburi.

Hành chính
Huyện này được chia thành 7 xã (tambon). Lat Bua Luang là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một số vùng của tambon Lat Bua Luang.

Tham khảo

Lat Bua Luang


title: Liroetis leycesteriae

text:
Liroetis leycesteriae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jiang miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Liroetis


title: Stomatia

text:
Stomatia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Trochidae, họ ốc đụn.

Các loài
Các loài trong chi Stomatia gồm có:

 Stomatia duplicata G.B. Sowerby I, 1823
 Stomatia phymotis (Hebling, 1779)
 Stomatia splendidula A. Adams, 1855

Chú thích

Tham khảo

Trochidae


title: Trentepohlia pictipes

text:
Trentepohlia pictipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Montmorillon (quận)

text:
Quận Montmorillon là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Vienne, ở vùng Nouvelle-Aquitaine. Quận này có 11 tổng và 98 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Montmorillon là:
 Availles-Limouzine
 Charroux
 Chauvigny
 Civray
 Couhé
 Gençay
 L'Isle-Jourdain
 Lussac-les-Châteaux
 Montmorillon
 Saint-Savin
 La Trimouille

Các xã
Các xã của quận Montmorillon, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Montmorillon trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Montmorillon


title: ISO 639

text:
ISO 639 là hệ thống tiêu chuẩn quốc tế về mã của các tên ngôn ngữ. ISO 639 gồm các phần khác nhau, trong đó bốn phần đã được thông qua (phần 1, 2, 3 và 5). Các phần khác đang được phát triển. Ví dụ, mã của tiếng Việt theo ISO 639-1 là vi, theo ISO 639-2 và ISO 639-3 là vie.

Chú thích

Tiêu chuẩn ISO
Giới thiệu năm 1967
Định danh


title: Tipula kerkis

text:
Tipula kerkis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Dactylispa miranda

text:
Dactylispa miranda là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Pseudostenophylax euphorion

text:
Pseudostenophylax euphorion là một loài Trichoptera thuộc họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudostenophylax


title: Ampuis

text:
Ampuis là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 152 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Oreophryne clamata

text:
Oreophryne clamata là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Tây Papua, Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Günther, R. 2004. Oreophryne clamata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Oreophryne
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea
Động vật đặc hữu Indonesia


title: Tử Sản

text:
Tử Sản (chữ Hán: 子產; ? - 522 TCN), họ Cơ, thị Quốc, tên Kiều (侨), biểu tự Tử Sản, còn có tự là Tử Mỹ (子美), còn gọi là Công Tôn Kiều (公孙侨), Công Tôn Thành tử (公孙成子), Đông Lý Tử Sản (東里子產), Quốc Tử (国子), Quốc Kiều (国侨), Trịnh Kiều (郑乔), là nhà cải cách kinh tế, xã hội, chính trị quan trọng của nước Trịnh thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Thời gian chấp quyền nước Trịnh, ông chủ trương bảo vệ quyền lợi của con dân nước Trịnh, cải cách nội chính, ngoại giao mềm mỏng, được dân chúng đương thời cực kì vị nể, là hình tượng Tể tướng cực kì nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc. Vương Nguyên đời nhà Thanh gọi ông là Xuân Thu đệ nhất nhân (春秋第一人).

Tiểu sử
Tử Sản người tộc Quốc thị, danh xưng Công Tôn vì là cháu của Trịnh Mục công. Cha ông là Công tử Phát (公子发), còn gọi Tử Quốc (子国), là một trong Thất Mục nổi tiếng của nước Trịnh.

Đương thời, Tử Quốc làm chức Tư mã thời Trịnh Thành công và Trịnh Hy công, đến Trịnh Giản công năm thứ 3 (563 TCN), Tử Quốc và người chấp chính là Tử Tứ cùng bị địch thủ chính trị sát hại. Tử Sản lúc đó còn trẻ không sợ hãi, dẫn quân đi dẹp loạn, thể hiện được tài năng hơn người của mình.

Khoảng 9 năm sau, Tử Sản được phong làm Khanh, nhậm chức Thiếu chính, trong nhiều lần hoạt động ngoại giao, đối diện với nước mạnh láng giềng, ông có những biện pháp khéo léo, bảo vệ lợi ích của các nước nhỏ, tiếng tăm vang khắp các chư hầu. Năm Trịnh Giản công thứ 23 (543 TCN), Tử Sản làm đến Chính khanh, từ đó nắm giữ việc nước trong 21 năm. Để làm cho nước mạnh, Tử Sản đã tiến hành nhiều cuộc cải cách lớn lao.

Thực hiện cải cách

Cải cách chế độ ruộng đất
Chấp chính năm thứ nhất, công cuộc cải cách đầu tiên mà Tử Sản thực hiện đó là vấn đề ruộng đất. Ông vạch ra phương châm "ruộng có mương, vườn có giếng" (5 nhà chung 1 giếng), đem một số lượng lớn ruộng tư đương thời biên chế lại, vạch rõ giới hạn, xác định quyền tư hữu. Lúc đầu thực hiện biện pháp này, Tử Sản đã gặp nhiều sự phản đối, dư luận ca rằng "Lấy áo quần ta mà độn, lấy ruộng đất ta chia phân. Ai giết Tử Sản, cho ta dự phần".

Ba năm sau, khi thấy được thành quả lớn lao của sự đổi mới, dư luận lại ca: "ta được con cháu, nhờ Tử Sản dạy. Ta có ruộng nương, để Tử Sản trồng. Tử Sản mà chết, ai kế tục đây?". Việc cải cách ruộng đất do Tử Sản thực hiện đã thúc đẩy kinh tế ngày một đi lên.

Cải cách chính trị
Chấp chính năm thứ hai, Tử Sản tiến hành cải cách chính trị. Tử Sản một mặt thu dụng hiền tài, một mặt thực thi chính sách công khai. Những con người có tài như Phùng Giản Tử, Công Tôn Huy, Tử Đại Thúc... ông đều dựa vào tài năng mà cho đảm nhiệm những chức vụ thích hợp. Còn con cái của cường hào, quan lại, đều là bất tài, ông quyết không cho làm quan. Có người kiến nghị cấm bỏ trường làng, không cho mọi người tụ tập ở trường làng mà bàn bạc chính sự, ông không tán thành, mà cứ để mọi người công khai phát biểu ý kiến của mình. Chính sách chính trị công khai của Tử Sản đã thu phục được lòng dân.

Cải cách thuế ruộng và chế độ quân đội
Tử Sản thực hiện việc này vào năm chấp chính thứ sáu. Ông yêu cầu mỗi khâu (= 16 tỉnh, mỗi tỉnh = 5 nhà) nông hộ xuất nộp 1 ngựa, 3 bò đẻ làm thuế nuôi quân. Cách lấy thuế này tương đối hợp lý cho sự gánh vác xã hội giữa người giàu và người nghèo, giúp tăng cường thực lực quân sự và cả về thu nhập tài chính cho quốc gia.

Cải cách chế độ pháp luật
Chấp chính năm thứ tám, Tử Sản cho đúc Hình thư, một loại sách về luật hình. Với cách này, Tử Sản đã đem những điều luật cho khắc trên đỉnh, công bố cho mọi ngườ đều biết, làm cho mọi người dân đều tôn trọng, hạn chế được những việc làm sai trái, thay đổi hẳn tình trạng không có chỗ dựa pháp luật trước đó. Vì thế có người tôn Tử Sản là cha đẻ của học phái Pháp gia.

Nhận định
Trong thiên Hiến Vấn sách Luận ngữ, Khổng Tử nói về Tử Sản:

Tử Sản là con người khoan dung và rất yêu dân.

Trong Sử ký, thiên Hoạt kê liệt truyện, Tư Mã Thiên viết về 3 vị quan cai trị nổi tiếng thời Xuân Thu - Chiến Quốc:

"Tử Sản cai trị đất Trịnh, dân không thể dối; Tử Tiện trị đất Đan Phụ, dân không nỡ dối; Tây Môn Báo trị đất Nghiệp, dân không dám dối..."

Tử Sản là người thông minh nên dân không thể dối trá với ông; Tử Tiện nhân đức được dân cảm phục nên không nỡ dối, còn Tây Môn Báo rất nghiêm khắc nên dân sợ không dám dối. Mỗi người có phương pháp cai trị riêng, trong đó Tử Sản nổi lên là người tài trí rất cao.

Tham khảo

 Sử ký Tư Mã Thiên.
 Danh nhân có ảnh hưởng đến lịch sử Trung Quốc (Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin 2002).

Nhà triết học Trung Quốc
Nhân vật Xuân Thu Chiến Quốc
Mất năm 522 TCN
Năm sinh không rõ
Năm 522 TCN
Nước Trịnh
Triết gia Trung Quốc thế kỷ 6 TCN
Triết gia nhà Chu


title: 15220 Sumerkin

text:
15220 Sumerkin (1981 SC7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 9 năm 1981 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15220 Sumerkin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Bộ Ngoại giao (định hướng)

text:
Bộ ngoại giao là một bộ trong chính phủ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ
Bộ Ngoại giao Malaysia
Bộ Ngoại giao Việt Nam


title: Leucozonia ponderosa

text:
Leucozonia ponderosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leucozonia


title: Dicranomyia moniligera

text:
Dicranomyia moniligera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Alken, Mayen-Koblenz

text:
Alken là một đô thị thuộc thuộc huyện Mayen-Koblenz, phía tây nước Đức. Đô thị Alken, Mayen-Koblenz có diện tích 8,04 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 664 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz


title: Danh sách tên ký hiệu của NATO cho tên lửa đất đối không

text:
Tên ký hiệu của NATO cho series SA tên lửa đất đối không, với các thiết kết của Liên Xô:
 SA-1 "Guild" (S-25 Berkut)
 SA-2 "Guideline" (V-75 Dvina/Volkhov/Desna)
 SA-3 "Goa" (S-125 Nyeva)
 SA-4 "Ganef" (9M8 Krug)
 SA-5 "Gammon" (S-200 Volga)
 SA-6 "Gainful" (3M9 ZRK-SD Kub and Kvadrat)
 SA-7 "Galosh" and "Grail" (9K32 Strela-2)
 SA-8 "Gecko" (9K33 Osa)
 SA-9 "Gaskin" (9K31 Strela-1)
 SA-10 "Grumble" (S-300P Angara)
 SA-11 "Gadfly" (9K37 Buk)
 SA-12 "Gladiator" and "Giant" (S-300V)
 SA-13 "Gopher" (ZRK-BD Strela-10)
 SA-14 "Gremlin" (9K36 Strela-3)
 SA-15 "Gauntlet" (9K330/9K331/9K332 Tor)
 SA-16 "Gimlet" (9K310 Igla-1)
 SA-17 "Grizzly" (9K37 Buk-M1-2)
 SA-18 "Grouse" (9K38 Igla)
 SA-19 "Grison" (2K22 Tunguska)
 SA-20 "Gargoyle" (S-300PMU Favorit)
 SA-21 "Growler" (S-400 Triumf)
 SA-22 "Greyhound" (Pantsir-S1)

Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ dùng ký hiệu SA-N cho các loại tên lửa tên lửa đất đối không của hải quân Liên Xô. Nó không có chung tên gọi như của NATO, NATO sử dụng ký hiệu SA cho tên lửa đất đối không (SAM) của hải quân, tuy nhiên Bộ quốc phòng Hoa Kỳ lại chuyển các loại tên lửa trên thành nhưng tên sau:
 SA-N-1 "Goa" (S-125 Nyeva) [SA-3]
 SA-N-2 "Guideline" (V-75Dvina/Volkhov/Desna) [SA-2]
 SA-N-3 "Goblet" (4K60/4K65 Shtorm)
 SA-N-4 "Gecko" (9K33 Osa) [SA-8]
 SA-N-5 "Grail" (9K32 Strela-2) [SA-7]
 SA-N-6 "Grumble" (S-300P Angara) [SA-10]
 SA-N-7 "Gadfly" (9K37 Buk) [SA-11]
 SA-N-8 "Gremlin" (9K36Strela-3) [SA-14]
 SA-N-9 "Gauntlet" (9K330/9K331/9K332 Tor) [SA-15]
 SA-N-10 "Grouse" (9K38 Igla) [SA-18]
 SA-N-11 "Grison" (2K22 Tunguska) [SA-19]
 SA-N-12 "Grizzly" (9K37 Buk-M1) [SA-17]

Xem thêm: Tên ký hiệu của NATO

Tham khảo

tên lửa đất đối không


title: Pseudolognatha salisburiensis

text:
Pseudolognatha salisburiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Pseudolognatha


title: Ichigo 100%

text:
là một bộ manga gồm 167 chương của tác giả Kawashita Mizuki, đã được đăng thành tập trên tạp chí Weekly Shōnen Jump và được tập hợp lại thành 19 tập tankōbon từ giữa tháng 8 năm 2002 đến 12 năm 2005. Truyện được chuyển thể thành kịch nói, light novel (tiểu thuyết được minh họa theo phong cách manga hoặc anime, chủ yếu hướng tới giới trẻ), game và anime. Truyện được cấp bản quyền bởi Viz Media với tập đầu tiên phát hành tháng 7 năm 2007.

Tại Việt Nam, truyện đã được 2 lần xuất bản lậu dưới tiêu đề: Những cô nàng xấu nết và Ichigo 100. Đều của nhà xuất bản Thanh Hóa và đều không có bản quyền.

Tổng quan
Được trang web Mangaupdates (một trang web hàng đầu trong việc giới thiệu truyện tranh Nhật Bản đến cộng đồng người đọc Anh ngữ ) đánh giá với số điểm là 8.56, không phải ngẫu nhiên trong tất cả các danh sách topten truyện tranh thể loại harem, ecchi, school life đều có tên Ichigo 100%. Khi Ichigo 100% được phát hành, nó đã nhận được phản ứng rất tích cực từ phía người đọc.

Cốt truyện
Ichigo 100% ghi lại cuộc sống của Manaka Junpei, một học sinh cấp 3 khao khát được làm đạo diễn, và mối quan hệ với các cô gái trong đời cậu.

Câu chuyện bắt đầu vào năm cuối của Manaka ở trường trung học. Một chiều, Manaka lên sân thượng để ngắm cảnh hoàng hôn. Vừa lên đến nơi, một cô gái xinh đẹp rơi ngay trước mặt cậu, và trước khi cô ấy chạy đi, cậu đã kịp nhìn thoáng thấy chiếc quần lót dâu tây. Với Manaka, đó chính là tình yêu sét đánh.

Trèo lên gờ tường mà cô gái vừa rơi xuống, cậu tìm thấy quyển vở thuộc về người tên là Toujou Aya. Hi vọng chủ nhân quyển sổ là cô gái bí ẩn đó đã "tiêu tan" khi cậu gặp và thấy rằng Aya chỉ là 1 cô gái không-xinh-đẹp với 2 bím tóc và cặp kính dày cộp. Tuy nhiên, cậu sớm nhận ra Aya là cây viết có tài, và cả hai trở thành bạn.

Hỏi ý kiến 2 người bạn thân là Komiyama Rikiya và Okusa về cô gái trên sân thượng, Junpei kết luận rằng cô gái bí ẩn đó chính là Nishino Tsukasa, người xinh nhất trường. Mặc kệ "tin đồn" rằng Tsukasa từ chối tất cả mọi chàng trai theo đuổi mình, Junpei vẫn quyết bày tỏ tình cảm. Theo lời khuyên của Toujou, cậu ta liền "chơi trội": tỏ tình trong khi lên xà. Trước sự ngạc nhiên của mọi người, Tsukasa đã đồng ý.

Tuy nhiên chỉ ít lâu sau, Junpei lại nhìn thấy cô gái bí ẩn với chiếc quần lót dâu tây, khiến cậu nhận ra Tsukasa không phải cô gái mà cậu đang tìm.

Không quan tâm việc mình nhận lầm người, Junpei quyết tâm duy trì mối quan hệ mới với Tsukasa. Cậu thuyết phục Tsukasa cùng thi vào trường cấp 3 Izumizaka với mình. Aya đã giúp cả hai chuẩn bị cho kì thi, và mối tình tay ba đã sớm nảy sinh giữa ba người.

Diễn biến của câu chuyện đều xoay quanh nhân vật Manaka và những cô gái xuất hiện trong cuộc đời cậu, có những ảnh hưởng đến cậu v.v.

Đôi nét về manga
Ichigo 100% gồm 19 tập, tổng cộng 167 chương, bao gồm 1 chương thêm xoay quanh nhân vật trung tâm là Manaka Junpei. Trái ngược với anime, nhấn mạnh về các tình huống hài hước, manga lại nêu bật các tình huống lãng mạn, kịch tính phát triển giữa các nhân vật chính.

Chữ Hán đầu tiên trong tên 4 nhân vật nữ chính tương ứng với 4 phương:
"Tou" (Đông) của Toujou Aya
"Nishi" (Tây) trong Nishino Tsukasa
"Kita" (Bắc) trong Kitaooji Satsuki
"Minami" (Nam) trong Minamito Yui

(các bạn đọc truyện có thể thấy các hướng đối diện nhau liên quan đến quan hệ giữa các nhân vật như nào)

Và cuối cùng, "Naka" (Trung) trong Manaka Junpei nghĩa là trung tâm.

Tác giả dùng cách đặt tên như 1 biểu đồ tượng trưng để biểu thị các hướng -hay chính là các nhân vật nữ- như vòng tròn tình cảm của Manaka. Trong OVA đầu tiên, Manaka đã có ác mộng rằng cả bốn cô gái đứng quanh anh ta theo các hướng mà họ đại diện.

Anime

TV Series
Ichigo 100% đã được làm thành 26 tập phim anime bởi Madhouse. Mỗi tập dài khoảng 12 phút, cứ 2 tập được ghép lại thành một phần, mỗi phần khoảng nửa tiếng, được làm phỏng theo 2 chương trong manga. Nó được trình chiếu khắp Nhật Bản trên kênh Animax và TV Asahi. 2 tập cuối không trình chiếu mà được làm thành 1 tập đặc biệt. Diễn biến chính trong anime diễn ra nhanh hơn so với manga. Anime không làm giống hoàn toàn với manga mà thay đổi một số cảnh, một số sự việc để cả bốn nhân vật nữ chính cùng xuất hiện trong 1 tập. Các tập OVA (original video animation) cũng có nhiều tình huống khác hẳn truyện gốc.

OVA
Các tập OVA của Ichigo 100% đều được phát hành khác thời điểm với anime. Tập OVA đầu tiên phát hành trước khi anime được trình chiếu (và chỉ được làm bởi Madhouse). Nó không phải phần tiếp của anime, mà là một phần riêng biệt dựa trên một chương nào đó trong manga Ichigo 100%.
Tiêu đề các tập:

0. "Love is beginning!? Filming Lodge ~ My fleeting heart is going East and West ~" (Koi ga hajimaru!? Satsuei gasshuku ~ yureru Kokoro ga azuma e nishi e ~, làm từ chương 67, 68, 69, 70)

1. "Stormy Spring Festival of the Night Mist" (Yogiri no ransensai, làm từ chương 21, 22, 82, 83)

2. "Exodus from Oumi High" (Sakuraumi gakuen ekusodasu, làm từ chương 58, 59, 60)

3. "Sawayaka Pension Crisis ~ Be Careful of the Owner!" (Sawayaka penshon kuraishisu ~ ōnā ni kiwotsukero!, tập phim độc lập, không dựa theo manga). Cốt truyện: 3 chàng trai và 7 cô gái làm thêm ở 1 nhà nghỉ trên núi. Nhưng người chủ hóa ra lại là 1 tên biến thái, chỉ thích quấy rối các cô gái và bắt họ mặc đồ hở hang. Manaka sẽ làm gì để bảo vệ họ đây?

4. "A Sudden Change of Heart!?" (Kokorogawari wa totsuzen ni!?, tập phim độc lập, không dựa theo manga). Cốt truyện: Mở rộng từ phần Omake của tập 17, các cô gái bỗng nhiên thay đổi tính cách một cách kì quái (Omake: cảnh vẽ thêm sau 1 chapter của manga hay 1 tập của anime, thường là hài hước).

Xét theo anime, OVA 0 tiếp nối tập 24, OVA 1 là tiếp nối OVA 0, OVA 2 là giữa tập 21 và 22, OVA 3 và 4 thì hoàn toàn độc lập, không liên quan.

Nhạc nền

Mở đầu
"Shine of Voice" by dream
OVA Kimiiro 100% by Nana Mizuki, Hamaguchi Megumi, Sanae Kobayashi, Mamiko Noto, and Hashimoto Miyuki

Kết thúc
"Ike Ike" by Hinoi Team

Liên kết ngoài
Tiếng Anh - những trang web cung cấp thông tin về Ichigo 100%
Official Ichigo 100% Site
The Strawberries  (English fansite with more details about the manga volumes, OVAs, etc.)

Tiếng Anh - đọc Ichigo 100% trực tuyến
Ichigo 100% trên One Manga

Tham khảo

Shōnen manga
Anime và manga harem
Manga năm 2002
Manga dài tập
Anime và manga lãng mạn
Anime và manga ecchi
Anime và manga hài
Madhouse (công ty)
Manga Shūeisha


title: Hoa hậu Thế giới 1993

text:
Hoa hậu Thế giới 1993, là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 43 được tổ chức ngày 27 tháng 11 năm 1993 tại Trung tâm Giải trí Sun City, Thành phố Mặt trời, Nam Phi. Cuộc thi thu hút 81 thí sinh tham dự. Đây là lần thứ hai cuộc thi được tổ chức tại Thành phố Mặt trời. Cuộc thi cũng gây nên tranh cãi khi để cho hai thí sinh Israel và Liban chụp hình chung với nhau. Những hình ảnh này cũng gây huyên náo tại các quốc gia lân cận. Cuộc thi có sự xuất hiện của người dẫn chương trình Pierce Brosnan người đóng vai James Bond trong tương lai.

Kết quả

Thứ hạng

Các nữ hoàng sắc đẹp khu vực

Các giải thưởng đặc biệt

Các thí sinh

Liên kết ngoài
 Trang chủ của cuộc thi Hoa hậu Thế giới

Tham khảo

Hoa hậu Thế giới


title: European Hot 100 Singles

text:
European Hot 100 Singles được biên soạn bởi Billboard và tạp chí Music & Media từ tháng 3 năm 1984. Bảng xếp hạng dựa trên các bảng xếp hạng doanh số đĩa đơn quốc gia ở 15 quốc gia châu Âu: Áo, Bỉ (tách riêng vùng Flanders và Wallonia), Đan Mạch, Đức, Hungary, Hà Lan, Ireland, Na Uy, Pháp, Phần Lan, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và Ý.

Bảng xếp hạng đột ngột bị dừng phát hành từ ngày 11 tháng 12 năm 2010. Sau đó, Billboard chính thức đưa tin đã đóng cửa văn phòng của bảng xếp hạng này tại Luân Đôn.

Lịch sử
Bảng xếp hạng châu Âu đầu tiên bắt đầu với tên "Europarade" từ đầu năm 1976 bởi TROS Radio ở Hà Lan. Bảng xếp hạng chỉ gồm 6 nước (Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Bỉ và Tây Ban Nha). Bảng xếp hạng thu thập top 15 ca khúc từ các nước và cho số điểm tương ứng, phụ thuộc vào vị trí từ 1 đến 15 vị trí đứng của ca khúc. Ý và Đan Mạch được thêm vào năm 1979 và trong 1980, Úc và Thuỵ Sĩ cũng đã góp tên. Ireland là quốc gia thứ 11 của bảng xếp hạng này, gia nhập vào tháng 10 năm 1983.

Tháng 3 năm 1984, Music & Media ở Amsterdam đã mở bảng xếp hạng châu Âu của riêng mình, "The Eurochart Hot 100". Bảng xếp hạng lấy vị trí xếp hạng của các ca khúc ở mỗi nước, cùng với phần trăm doanh số đĩa bán được của ca khúc đó ở từng quốc gia. Trong các năm 1986-1987, Bảng xếp hạng châu Âu chính thức này cũng đã trở thành một chương trình âm nhạc truyền hình trên kênh truyền hình châu Âu Music Box với dẫn chương trình Erik de Zwart người Hà Lan.

Bảng xếp hạng nhanh chóng giành được sự đón nhận, bắt đầu có thêm nhiều quốc gia, còn Music & Media trở thành một ấn phẩm của Billboard từ tháng 1 năm 1986. Từ 1982 đến 1986, "Europarade", phát hành trong tờ Music Week và tạp chí Hitkrant của Hà Lan, đã được dùng.

Từ tháng 11 năm 1986, Eurochart Top 100 của Music & Media đã được dùng làm nguồn thông tin để Billboard bắt đầu phát hành bảng xếp hạng European Hot 100 Singles cho đến nay.

Thành tích của bảng xếp hạng

Thành tích của nghệ sĩ

Có nhiều đĩa đơn quán quân nhất
 Madonna (15)
 ABBA (13)
 Michael Jackson (10)
 Eminem (7)
 Boney M (6)
 Britney Spears (6)
 Justin Timberlake (6)
 Black Eyed Peas (5)
 Elton John (5)
 Whitney Houston (5)

Tự thay thế vị trí quán quân của chính mình
 Madonna
"True Blue" thay thế "Papa Don't Preach" (Tháng 10 1986)
 Michael Jackson
"Bad" thay thế "I Just Can't Stop Loving You" (Tháng 10 năm 1987)
 Spice Girls
"Say You'll Be There" thay thế "Wannabe" (Tháng 11 năm 1996)
 Black Eyed Peas
"Meet Me Halfway" thay thế "I Gotta Feeling" (Tháng 12 năm 2009)

Giữ vị trí quán quân ở bảng xếp hạng đĩa đơn và album cùng lúc
Cho đến nay, Madonna là nghệ sĩ có nhiều vị trí quán quân đồng thời nhất với 5 đĩa đơn và album. Sau đó là Michael Jackson với 5 đĩa đơn và 3 album.

 U2
"With or Without You" và The Joshua Tree (Tháng 5 năm 1987)
 Whitney Houston
"I Wanna Dance With Somebody (Who Loves Me)" và Whitney (Tháng 8 năm 1987)
"I Will Always Love You" và The Bodyguard OST (Tháng 1 năm 1993)
 Michael Jackson
"Bad" và Bad (Tháng 10 năm 1987)
"Dirty Diana" và Bad (Tháng 7 năm 1988)
"Black or White" và Dangerous (Tháng 12 năm 1991)
"Scream" và HIStory: Past, Present and Future, Book I (Tháng 6 năm 1995)
"You Are Not Alone" và HIStory: Past, Present and Future, Book I (Tháng 9 năm 1995)
 George Michael
"Faith" và Faith (Tháng 12 năm 1987)
 Madonna
"Like a Prayer" và Like a Prayer (Tháng 4 năm 1989)
"Don't Cry for Me Argentina" và Evita OST (Tháng 2 năm 1997)
"Music" và Music (Tháng 10 năm 2000)
"Hung Up" và Confessions on a Dance Floor (Tháng 11 năm 2005)
"4 Minutes" và Hard Candy (Tháng 5 năm 2008)
 Phil Collins
"Another Day in Paradise" và ...But Seriously (Tháng 1 năm 1990)
 Bryan Adams
"(Everything I Do) I Do It for You" và Waking Up the Neighbours (Tháng 11 năm 1991)
"All for Love" và So Far So Good (Tháng 1 năm 1994)
 4 Non Blondes
"What's Up?" và Bigger, Better, Faster, More! (Tháng 10 năm 1993)
 Meat Loaf
"I'd Do Anything for Love (But I Won't Do That)" và Bat Out of Hell II: Back Into Hell (Tháng 11 năm 1993)
 Wet Wet Wet
"Love is All Around" và End of Part One: Their Greatest Hits (Tháng 9 năm 1994)
 Bon Jovi
"Always" và Cross Road (Tháng 11 năm 1994)
"It's My Life" và Crush (Tháng 6 năm 2000)
 Take That
"Back for Good" và Nobody Else (Tháng 5 năm 1995)
 The Fugees
"Killing Me Softly" và The Score (Tháng 7 năm 1996)
 Elton John
"Candle in the Wind 1997" và The Big Picture (Tháng 10 năm 1997)
 Cher
"Believe" và Believe (Tháng 2 năm 1999)
 Backstreet Boys
"I Want It That Way" và Millennium (Tháng 6 năm 1999)
 Santana
"Maria Maria" và Supernatural (Tháng 5 năm 2000)
 Britney Spears
"Oops!... I Did It Again" và Oops!... I Did It Again (Tháng 6 năm 2000)
"Womanizer" và Circus
(Tháng 12 năm 2008)
 Dido
"Stan" và No Angel (Tháng 2 năm 2001)
 Shaggy
"Angel" và Hot Shot (Tháng 8 năm 2001)
 Kylie Minogue
"Can't Get You Out of My Head" và Fever
(Tháng 10 năm 2001)
 Robbie Williams
"Somethin' Stupid" và Swing When You're Winning (Tháng 1 năm 2002)
"Do They Know It's Christmas?" và Greatest Hits (Tháng 11 năm 2004)
 Shakira
"Whenever, Wherever" và Laundry Service (Tháng 3 năm 2002)
 Eminem
"Without Me" và The Eminem Show (Tháng 6 năm 2002)
 Beyoncé
"Crazy in Love" và Dangerously in Love
(Tháng 7 năm 2003)
 Jennifer Lopez
"Get Right" và Rebirth (Tháng 3 năm 2005)
 Justin Timberlake
"SexyBack" và FutureSex/LoveSounds (Tháng 9 năm 2006)
 Scissor Sisters
"I Don't Feel Like Dancin'" và Ta-Dah (Tháng 10 năm 2006)
 Nelly Furtado
"All Good Things (Come to an End)" và Loose
(Tháng 1 năm2007)
"Give It to Me" và Loose (Tháng 4 năm 2007)
 James Blunt
"1973" và All the Lost Souls (Tháng 10 năm 2007)
 Duffy
"Mercy" và Rockferry (Tháng 4 năm 2008)
 Lady Gaga
"Poker Face" và The Fame (Tháng 5 năm 2009)
"Bad Romance" và The Fame (Tháng 1 năm2010)
"Telephone" và The Fame (Tháng 4 năm 2010)
 David Guetta
"Sexy Bitch" và One Love (Tháng 9 năm 2009)

Thành tích của bài hát

Vào ngay bảng xếp hạng ở vị trí quán quân
 "No Limit" của 2 Unlimited (11 tháng 2 năm 1993)
 "Tribal Dance" của 2 Unlimited (12 tháng 5 năm 1993)
 "The Real Thing" của 2 Unlimited (18 tháng 5 năm 1994)
 "Music" của Madonna (8 tháng 9 năm 2000)
 "Beautiful Day" của U2 (28 tháng 10 năm 2000)
 "One More Time" của Daft Punk (2 tháng 12 năm 2000)
 "Stan" của Eminem hợp tác với Dido (23 tháng 12 năm 2000)
 "Angel" của Shaggy hợp tác với Rayvon
(16 tháng 7 năm 2001)
 "Can't Get You Out Of My Head" của Kylie Minogue (6 tháng 10 năm 2001)
 "Without Me" của Eminem (8 tháng 6 năm 2002)
 "Me Against The Music" của Britney Spears hợp tác với Madonna (29 tháng 11 năm 2003)
 "Toxic" của Britney Spears (20 tháng 3 năm 2004)
 "Yeah!" của Usher hợp tác với Lil Jon & Ludacris (3 tháng 4 năm 2004)
 "Radio" của Robbie Williams (23 tháng 10 năm 2004)
 "Just Lose It" của Eminem (20 tháng 11 năm 2004)
 "Get Right" của Jennifer Lopez (5 tháng 3 năm 2005)
 "Let Me Love You" của Mario (9 tháng 4 năm 2005)
 "Tripping" của Robbie Williams (22 tháng 10 năm 2005)
 "Run It!" của Chris Brown (18 tháng 2 năm 2006)
 "Sorry" của Madonna (11 tháng 3 năm 2006)
 "Bodies" của Robbie Williams (31 tháng 10 năm 2009)

Nhiều tuần ở vị trí quán quân nhất
18 tuần
"(Everything I Do) I Do It for You" của Bryan Adams (1991)

17 tuần
"My Heart Will Go On" của Céline Dion (1998)
"The Ketchup Song (Asereje)" của Las Ketchup (2002)

16 tuần
"Can't Get You Out of My Head" của Kylie Minogue (2001)
"Poker Face" của Lady Gaga (2009) (không liên tục)

15 tuần
"Lambada" của Kaoma (1989)
"Rhythm Is a Dancer" của Snap! (1992) (không liên tục)
"Without Me" của Eminem (2002)
"Hips Don't Lie" của Shakira hợp tác với Wyclef Jean (2006) (không liên tục)
"Apologize" của Timbaland hợp tác với OneRepublic (2007) (không liên tục)

14 tuần''
"I Just Called to Say I Love You" của Stevie Wonder (1984)
"Gangsta's Paradise" của Coolio hợp tác với L.V. (1995), (không liên tục)
"Believe" của Cher (1999)13 tuần'''
"Rivers of Babylon"/"Brown Girl in the Ring" của Boney M (1978)
"I Will Always Love You" của Whitney Houston (1993)
"No Limit" của 2 Unlimited (1993)
"Love Is All Around" của Wet Wet Wet (1994)
"Children" của Robert Miles (1996)
"Whenever, Wherever" của Shakira (2002)
"Shut Up" của Black Eyed Peas (2003)

Đĩa đơn quán quân không phải tiếng Anh
"Ein Bißchen Frieden" của Nicole (tiếng Đức – 22 tháng 2 năm 1982 trong 7 tuần)
"99 Luftballons" của Nena (tiếng Đức – 2 tháng 4 năm 1983 trong 5 tuần)
"Rock Me Amadeus" của Falco (tiếng Đức – 27 tháng 7 năm 1985 trong 2 tuần)
"Yé ké yé ké" của Mory Kanté (tiếng Mandinka – 18 tháng 6 năm 1988 trong 3 tuần)
"Im Nin'Alu" của Ofra Haza (tiếng Hebrew – 6 tháng 8 năm 1988 trong 2 tuần)
"Lambada" của Kaoma (tiếng Bồ Đào Nha - 23 tháng 9 năm 1989 trong 15 tuần)
"Sadeness Part I" của Enigma (tiếng Pháp/tiếng Latin – 12 tháng 1 năm 1991 trong 9 tuần)
"Macarena" của Los Del Rio (tiếng Tây Ban Nha/Tiếng Anh – 22 tháng 6 năm 1996 trong 4 tuần)
"Time to Say Goodbye" của Sarah Brightman và Andrea Bocelli (tiếng Ý/tiếng Anh – 7 tháng 6 năm 1997 trong 1 tuần)
"La Copa de la Vida" của Ricky Martin (tiếng Bồ Đào Nha – 20 tháng 6 năm 1998 trong 5 tuần)
"Dragostea Din Tei" của O-Zone (tiếng Rumani – 26 tháng 6 năm 2004 trong 12 tuần)
"Obsesión" của Aventura (tiếng Tây Ban Nha – 18 tháng9 năm 2004 trong 6 tuần)
"I Know You Want Me (Calle Ocho)" của Pitbull (tiếng Tây Ban Nha/tiếng Anh – 1 tháng 8 năm 2009 trong 6 tuần)
"Alors on danse" của Stromae (tiếng Pháp – 20 tháng 3 năm 2010 trong 6 tuần)

Chú thích

Liên kết ngoài
Billboard European Hot 100 Singles

Bảng xếp hạng Billboard
Âm nhạc châu Âu
Bảng xếp hạng âm nhạc châu Âu


title: Sườn nướng

text:
Sườn nướng là một món ăn phổ biến được chế biến từ một miếng sườn của động vật (thường là sườn lợn hay sườn cừu) với phương pháp nướng. Ở Việt Nam, sườn nướng chủ yếu bằng sườn heo và hay dùng với cơm tấm chan mỡ hành ăn cùng với cà chua, đồ chua và dưa leo, phổ biến trong các quán cơm bụi, được bày bán vào buổi sáng và buổi tối.

Chế biến
Sườn nướng được chế biến bằng việc chặt nhỏ miếng sườn gồm cả xương và thịt, tiếp đến là giai đoạn tẩm gia vị để miếng sườn thấm đều gia vị (ướp sườn với tương ớt, mật ong, bột nêm, tỏi, hành, nước tương, dầu ăn) sau đến là công đoạn nướng. Có thể nướng bằng vỉ hoặc kẹp sườn để nướng. Thời gian nướng vừa đủ để miếng sườn chín đều và không quá cháy, miếng sườn ngon nhất khi có màu vàng bóng (của dầu mỡ) và chín đều cả hai bên. Sườn nướng có thể nướng với nhiều gia vị khác như mật ong hay sả.

Sườn nướng là món ăn được yêu thích của nhiều gia đình bởi hương vị thơm ngon, đậm đà của thịt. Tuy nhiên, sườn khi nướng nhiều khi lại khô, chắc, không ngon. Do vậy, để sườn nướng muốn ngon có thể có nhiều cách, nhưng trước hết không ướp sườn với muối, chỉ ướp nước tương hoặc nước mắm. Khi nướng, không ấn miếng thịt mà phải để cho thịt chín tự nhiên và thường xuyên phết nước ướp lên sườn, tránh trở nhiều lần.

Ngoài ra còn có kỹ thuật nướng hai lần. Lần đầu nướng sơ rồi cho trở lại vào nước ướp, thỉnh thoảng trở cho sườn thấm. Khi gần ăn mới lấy ra nướng lại cho sườn chín hẳn. Trong khi nướng chỉ nên để lửa nhỏ vừa, chú ý là khi nướng thịt thì phải trở đều các mặt và thoa thêm chút ít dầu ăn ở mỗi bên thịt để thịt không bị khô.

Đạt chất lượng khi miếng sườn nướng màu vàng hấp dẫn và hương vị thơm ngon, sườn nướng phải mềm mại, có chút cay Ngoài ra có món sườn nướng kiểu Hàn Quốc có nhiều ưu điểm: làm rất đơn giản, thời gian chuẩn bị không nhiều

Chú thích

Ẩm thực Việt Nam


title: Rê thứ

text:
Rê thứ (thường được viết tắt là Dm) là một cung thứ có chất liệu sáng tác âm nhạc với cung chính là nốt Rê (D), bao gồm các nốt nhạc Rê, Đô, Si giáng, La, Sol, Fa, Mi và Rê. Bộ khóa của nó có một dấu giáng.

Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Fa trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Rê trưởng. Các sự thay đổi về giai điệu hay hoà âm trong các phiên bản khác nhau của cung này được viết lại khi cần thiết.

Vị trí âm giai Re thứ hòa âm trên phím Dương cầm

Tác phẩm cổ điển viết ở cung này
 Giao hưởng số 9 - Ludwig Van Beethoven
 Concerto cho piano số 3 - Sergei Rachmaninoff
 "Der Tod und das Mädchen", D.810 - Franz Schubert
 Giao hưởng số 9 - Anton Bruckner
 Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen - Wolfgang Amadeus Mozart (từ The Magic Flute)
 Concerto cho piano số 20 - Wolfgang Amadeus Mozart
 Toccata và Fugue cung Rê thứ - Johann Sebastian Bach
 Czardas - Vittorio Monti
 Giao hưởng số 5 - Dmitri Shostakovich
 Carmina Burana - Carl Orff
Horse Racing(đua ngựa) - dân ca Mông Cổ

Các tác phẩm ở cung này
 The Devil Went Down to Georgia - Charlie Daniels Band
 The Wind Cries Mary - Jimi Hendrix
 Jolene - Dolly Parton
 Sultans of Swing - Dire Straits
 Oh My God - Michael Franti
 Lay All Your Love On Me - ABBA
 Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight) - ABBA
 The Living Daylights - A-ha
 Like A Prayer - Madonna
 The Call of Ktulu - Metallica
 From Russia with Love - Matt Monro
 Another Brick in the Wall - Pink Floyd
 Schism - Tool
 Pieces - Sum 41
 Smooth Operator - Sade
 Rosalinda - Thalía
 Home Alone theme - John Williams
 Khúc hát người Hà Nội - Trần Hoàn
 Tình yêu Hà Nội - Hoàng Vân
 Chiều Hà Nội - Vũ Quang Trung
 Mùa xuân, làng lúa, làng hoa - Ngọc Khuê
 Hà Nội, trái tim hồng - Nguyễn Đức Toàn
 ''Tiếng đàn balalaika trên sông Đà - An Thuyên

Tham khảo

Nốt nhạc
Cung thể âm nhạc
Nhạc khúc Rê thứ


title: Sân bay quốc tế Lanseria

text:
Sân bay Lanseria  là một sân bay quốc tế thuộc sở hữu tư nhân ở phía tây bắc Johannesburg, Nam Phi.

Sân bay này được xây năm 1974, có thể phục vụ các loại máy bay như Boeing 757-300 và Airbus A319.

Các hãng hàng không và tuyến bay

 King Air Charter
 Kulula.com (Cape Town, Durban)
 LAM Mozambique Airlines (Vilanculos)
 Norse Air
 Travelmax (Inhambane, Vilanculos)
 CEM Air

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà sân bay Lanseria
 Private site about Lanseria International Airport  - History, statistics, airlines, road access, parking, car rental...
 Aerial Photograph on Google Maps

Sân bay Johannesburg
Sân bay Nam Phi