title: Trận Cẩm Sa

text:
Trận Cẩm Sa là một phần của cuộc chiến tranh Tây Sơn-Chúa Trịnh vào cuối thế kỷ 18 trong lịch sử Việt Nam giữa chúa Trịnh và chính quyền Tây Sơn của Nguyễn Nhạc.

Bối cảnh
Chúa Trịnh và chúa Nguyễn lấy sông Gianh làm ranh giới chia cắt Đại Việt thành Đàng Trong và Đàng Ngoài từ cuối thế kỷ 17. Một trăm năm sau, anh em Tây Sơn do Nguyễn Nhạc cầm đầu nổi dậy chống lại họ Nguyễn, đánh chiếm phủ thành Quy Nhơn và làm chủ từ Quảng Ngãi tới Bình Thuận khiến sự cai trị của chính quyền Đàng Trong bị đe dọa nghiêm trọng.

Nhân nội biến ở Đàng Trong, cuối năm 1774, chúa Trịnh Sâm ở Đàng Ngoài điều đại quân vào nam để diệt họ Nguyễn. Đầu năm 1775, quân Trịnh do Hoàng Ngũ Phúc chỉ huy đánh chiếm Phú Xuân, chúa Nguyễn Phúc Thuần bỏ chạy vào Quảng Nam. Thủ lĩnh Tây Sơn Nguyễn Nhạc cũng điều quân từ Quy Nhơn ra đánh Quảng Nam. Khi Nguyễn Phúc Thuần bỏ Quảng Nam vào Gia Định theo đường biển thì Quảng Nam trở thành chiến trường giữa Trịnh và Tây Sơn.

Lực lượng hai bên

Ngoài tướng Hoàng Ngũ Phúc vốn đã xin cáo lão được gọi lại và khởi phục ra làm đại tướng, tước Việp Quận công, Trịnh Sâm bổ dụng Phan Lê Phiên và Uông Sĩ Điển giữ chức tùy quân tham biện, Đoàn Nguyễn Thục giữ chức Đốc thị Nghệ An. Ngoài ra còn có các tướng Nguyễn Lệ, Hoàng Đình Bảo, Hoàng Phùng Cơ và Hoàng Đình Thể. Hoàng Ngũ Phúc thống lĩnh tướng sĩ 33 doanh cùng quân thủy, quân bộ các đạo Thanh, Nghệ, vùng đông nam, tổng số quân gồm ba vạn. Đại bộ phận quân Trịnh sau khi đánh chiếm Phú Xuân tiếp tục tiến Quảng Nam tác chiến.

Phía quân Tây Sơn, sau thời gian thắng lợi bước đầu ở Nam Trung Bộ, bắt đầu phải đối phó với cuộc phản công của chúa Nguyễn. Nguyễn Phúc Thuần điều Tống Phúc Hiệp, Tống Phúc Hòa từ Nam Bộ đánh ra bắc, đã chiếm lại được Bình Thuận, Diên Khánh, Phú Yên. Nguyễn Nhạc không thể mang hết quân ra chiến trường phía bắc mà phải đề phòng Tống Phúc Hiệp ở phía nam. Với động cơ tranh thủ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương làm con bài chính trị từ khi khởi binh, Nguyễn Nhạc vẫn tiếp tục muốn dùng con bài này trong cuộc chiến. Ông huy động các tướng người Hoa là Lý Tài, Tập Đình cùng vài chục voi chiến ra trận.

Diễn biến

Sáp đánh Quảng Nam
Bất chấp việc bên Nguyễn đáp ứng yêu cầu của Hoàng Ngũ Phúc khi trói quyền thần Trương Phúc Loan giao nộp, quân Trịnh vẫn tiếp tục tiến về phía nam. Viên tướng cuối cùng được chúa Nguyễn Phúc Thuần sai ra chống đỡ mặt trận phía bắc là Nguyễn Văn Chính bị quân Trịnh giết chết. Ngày Đinh mùi - tức là 28 tháng 12 năm Giáp Thìn, dương lịch là 30 tháng 1 năm 1775, quân Trịnh tiến đánh Phú Xuân. Hôm sau (29 tết), Nguyễn Phúc Thuần mang gia quyến lên thuyền đi Quảng Nam. Hoàng Ngũ Phúc thúc quân chiếm đóng Phú Xuân và toàn bộ vùng Thuận Hóa.

Nhân lúc quân Nguyễn ở Thuận Hóa bị quân Trịnh đánh bại dồn dập, thủ lĩnh Tây Sơn là Nguyễn Nhạc mang quân hai đường thủy bộ ra đánh Quảng Nam. Nguyễn Nhạc sai tướng người Hoa là Tập Đình đem quân theo đường biển vào cửa biển Đại Chiêm, còn Nguyễn Nhạc đem quân theo đường bộ đi tắt ra nguồn Thu Bồn, đánh Quảng Nam.

Tướng giữ Quảng Nam của chúa Nguyễn là Du Quận công Nguyễn Cửu Dật ra đánh quân Tây Sơn bị thua trận. Nguyễn Phúc Thuần thấy tình hình nguy cấp vội bỏ Quảng Nam theo đường biển trốn vào Gia Định, để Nguyễn Phúc Dương, lập làm thái tử đông cung ở lại Quảng Nam, đóng ở xã Câu Đê, để chống cự lại. Nguyễn Nhạc muốn dùng Phúc Dương làm con bài chính trị bèn sai một tướng người Hoa khác là Lý Tài mang quân đến Câu Đê bắt giữ Phúc Dương, đưa về Hội An.

Tháng 2 năm 1775, trong khi quân Tây Sơn bắt Phúc Dương mang về nam thì quận Việp nhận lệnh tiến đánh Quảng Nam. Quận Việp sai Phó tướng Đoan quận công Bùi Thế Đạt ở lại giữ Phú Xuân, đại quân Trịnh tiến vào Quảng Nam. Quân Trịnh vượt đèo Hải Vân, Hoàng Ngũ Phúc chia quân làm 2 đạo cùng tiến.

Giao tranh ở Cẩm Sa
Nguyễn Phúc Thuần vội vã trốn trước, không kịp mang theo gia quyến. Hoàng Ngũ Phúc tiến vào Quảng Nam bắt được mẹ, vợ Phúc Thuần và nhiều tướng dưới quyền: các thống binh, cai cơ, tổng binh.

Ngày 9 tháng 4 năm 1775, Hoàng Ngũ Phúc đánh phá đồn Trung Sơn mới về tay quân Tây Sơn và chiếm được đồn này. Hoàng Ngũ Phúc chia quân làm 5 đội đóng đồn. Do quân Trịnh vào sâu không hợp thủy thổ và thời tiết nóng trong nam, nhiều người bị nhiễm cảm, lương thực khô cũng hết. Quận Việp không thể tốc chiến được nữa, đành cho quân nghỉ lại để chờ lương vận đến và phát tiền cho quân Trịnh đi mua lương thực.

Sang ngày 22 tháng 4, quân Trịnh đóng đồn ở sông Cẩm Lệ. Hoàng Ngũ Phúc sai Thể Trung hầu Hoàng Đình Thể, Dĩnh Vũ hầu Nguyễn Đình Đống đi tiên phong, còn bản thân quận Việp cùng Xuân Quận công là Nguyễn Nghiễm và Xán Trung hầu Bùi Bá Cầu theo sau. Nguyễn Nhạc cũng cùng Tập Đình thúc quân tiến lên.

Ngày 23 tháng 4, tiền bộ quân Trịnh tiến đến Biều Than (ghềnh Bầu), thấy quân Tây Sơn trong rừng xông ra. Nguyễn Nhạc và Tập Đình mang quân lội qua suối Trà Khê, xông vào hỗn chiến với quân Trịnh. Quân Trịnh chưa kịp bày súng nạp đạn, phải mang gươm giáo ra giao chiến. Hoàng Ngũ Phúc sai Hoàng Đình Thể, Hoàng Phùng Cơ cùng hơn 10 tướng thúc voi vào trận, khí thế rất hăng. Nguyễn Nhạc và Tập Đình không chống nổi, phải men theo khe rút chạy. Quân Trịnh đuổi theo, nước suối cao đến bành voi, các tướng Trịnh ngồi trên voi tác chiến, đâm chém quân Tây Sơn. Tổng số thiệt hại của quân Tây Sơn trong lần đụng độ này là 4 tỳ tướng và 80 binh sĩ thiệt mạng, 1 tỳ tướng và 15 quân lính bị bắt.

Ngày 24 tháng 4, tiên phong quân Trịnh là Hoàng Đình Thể tiến đến Cẩm Sa. Nguyễn Nhạc và Tập Đình tập trung quân lại gom được 6000 người cùng 30 thớt voi, chia làm 5 đường đón đánh. Nguyễn Nhạc sai Tập Đình làm tiên phong, Lý Tài làm trung quân.

Quân của Tập Đình đều người Quảng Đông, đầu đội vải đỏ, cổ đeo giấy vàng, giấy bạc, tay cầm lá chắn bằng mây và siêu đao lớn, cởi trần xông pha đâm chém, không xếp thành hàng lối mà theo lệnh xông vào trận đánh bừa. Khí thế quân Tây Sơn rất hung dữ khiến đội tiền quân của Hoàng Ngũ Phúc không thể địch nổi.

Nha hiệu của Hoàng Ngũ Phúc là Quế Vũ bá bị quân Tập Đình giết tại trận. Trong hàng ngũ quân Trịnh, thuộc tướng Hoàng Đình Thể, Hoàng Phùng Cơ đem kỵ binh nhanh nhẹn vào phá trận, giết chết được 19 quân Tây Sơn. Hoàng Ngũ Phúc nhân thấy quân Tập Đình yếu thế bèn lùa quân ồ ạt tiến đánh. Cả tượng binh quân Trịnh cũng vào trận. Quân Tây Sơn bị voi giày hoặc bị giết gần 100 người và 1 voi chiến, còn 2 voi khác bị quân Trịnh đoạt được. Quân Tây Sơn tan vỡ bỏ chạy. Quận Việp thúc quân đuổi theo bốn phía.

Quân Tây Sơn còn một đội phía sau, đánh trống giương cờ trong rừng làm nghi binh, ngầm mai phục ở trong ấp Biều Mang để đánh tập hậu quân Trịnh. Phía quân Trịnh có tướng Nguyễn Đình Đống chặn đánh, phá tan cánh quân này. Quân Tây Sơn mấy cánh đều bị bại trận, cùng nhau chạy qua cầu phao trốn. Quân Trịnh truy kích bắt được 59 quân sĩ Tây Sơn.

Đạo thủy binh Tây Sơn của Tập Đình rút lui theo cửa Đại Chiêm. Cánh thủy quân Trịnh do Nghi Trung hầu án ngữ ở cửa biển bắn phá được 2 thuyền Tây Sơn, cướp được 3 chiếc thuyền khác, bắt sống 7 viên tướng và 79 quân lính Tây Sơn. Tập Đình ra biển rồi bỏ chạy tháo thân về Trung Quốc.

Bộ binh của Nguyễn Nhạc và Lý Tài rút về phía nam theo hướng Quảng Ngãi, đóng lại ở Bản Tân thế thủ.

Quận Việp thúc quân đuổi tới Thanh Hà thì dừng lại. Từ đó Quảng Nam thuộc về Bắc Hà. Tổng số quân Tây Sơn bị giết và bị bắt trong trận này khoảng gần 400 người.

Hậu quả và ý nghĩa
Từ sau khi thua trận ở Cẩm Sa, tình hình quân Tây Sơn nguy cấp. Phía nam, Tống Phúc Hiệp từ Nam Bộ tiến ra đánh Phú Yên. Nguyễn Nhạc lo lắng vì hai đường đều có địch.

Nguyễn Nhạc phải sai thuộc hạ là Phan Văn Tuế đem voi ngựa, vàng lụa, dâng sổ sách ba phủ Quảng Ngãi, Phú Yên và Quy Nhơn đến xin hàng Trịnh và xin làm tiền khu đánh chúa Nguyễn. Hoàng Ngũ Phúc tin lời, nhân dâng biểu về Thăng Long xin cho Nguyễn Nhạc giữ chức Tây Sơn trại trưởng Tráng tiết tướng quân; rồi sai người gia khách giữ công việc thư ký là Nguyễn Hữu Chỉnh đem sắc, ấn, cờ và kiếm ban cho Nguyễn Nhạc.

Hoàng Ngũ Phúc thúc quân tiến đến đóng ở Chu Ổ thuộc huyện Bình Sơn, địa đầu Quảng Ngãi. Nguyễn Nhạc sai người đến tạ ơn, dâng tờ tấu, xin được ban khôi giáp và tiến cử em là Nguyễn Huệ. Hoàng Ngũ Phúc nhận lời, ban cho khôi giáp và phong Nguyễn Huệ làm Tiên phong tướng quân.

Trận Cẩm Sa là cuộc đụng độ đầu tiên giữa quân Trịnh và quân Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam trong bối cảnh cùng chung mục tiêu ban đầu là diệt chúa Nguyễn. Địa bàn chúa Nguyễn để lại khiến hai bên tranh giành và mở ra cuộc chiến. Tuy nhiên, vì lý do sinh tồn, Nguyễn Nhạc sau thất bại đã phải lập tức quy thuận để tập trung vào chiến trường miền nam.

Đối với Bắc Hà, thắng lợi Cẩm Sa khiến vùng đất do chính quyền Lê - Trịnh trực tiếp quản lý lần đầu tiên được mở đến tận Quảng Nam sau hơn 200 năm. Trên danh nghĩa, Tây Sơn đã quy thuận, vùng đất thuộc Lê - Trịnh còn bao gồm vùng đất trong tay Tây Sơn kéo dài tới Phú Yên. Trận thắng này cũng là thắng lợi cuối cùng của quân Trịnh trong cuộc Nam tiến. Thậm chí đây là thắng lợi cuối cùng của họ Trịnh trong sự nghiệp cầm quyền.

Không lâu sau, quân Trịnh bị dịch bệnh hoành hành, quân bị thương vong khá nhiều, thậm chí nhiều hơn số quân Tây Sơn bị giết và bị bắt trong trận Cẩm Sa: hơn 3000 người nhiễm bệnh, hơn 600 người chết. Bản thân quận Việp và quận Xuân chỉ vài tháng sau đã ốm yếu rã rời tới mức không thể tự đi đứng được, đều phải có người hầu nâng nhấc. Cuối năm 1775, Hoàng Ngũ Phúc phải kiến nghị Trịnh Sâm bỏ Quảng Nam rút về Thuận Hóa rồi trở về bắc. Trịnh Sâm chấp thuận.

Thế lực họ Nguyễn ở Quảng Nam thấy quân Trịnh rút đi bèn nổi dậy định chiếm cứ nhưng Nguyễn Nhạc đã điều binh đánh tan lực lượng này và chiếm Quảng Nam. Trịnh Sâm thấy Quảng Nam xa xôi hiểm trở và ngại dùng binh, nhân đấy mới trao cho Nguyễn Nhạc trấn giữ.

Xem thêm
 Hoàng Ngũ Phúc
 Hoàng Đình Thể
 Chiến dịch Phú Xuân 1786
 Nguyễn Nhạc

Tham khảo
 Đinh Khắc Thuân (2009), Tứ bình thực lục thời chúa Trịnh, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Lê Quý Đôn (2007), Phủ biên tạp lục, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2003), Đại Nam thực lục, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục
 Nguyễn Lương Bích, Phạm Ngọc Phụng (1976), Tìm hiểu thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
 Tạ Chí Đại Trường (2006), Lịch sử nội chiến Việt Nam 1771-1802, Nhà xuất bản Công an nhân dân

Chú thích

Chiến tranh chúa Trịnh-Tây Sơn


title: Trần Quốc Toản

text:
Trần Quốc Toản (chữ Hán: 陳國瓚; (1267 - 1285), hiệu là Hoài Văn hầu (懷文侯), sau truy tặng tước vương, là một tông thất nhà Trần, sống ở thời kỳ trị vì của Trần Thánh Tông cùng Trần Nhân Tông. Ông nổi tiếng có công tham gia kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ hai.

Câu chuyện của ông được lưu truyền trong văn hóa Việt Nam với hình ảnh "Lá cờ thêu sáu chữ vàng", dựa vào điển tích ông tự thêu lên cờ 6 chữ Hán là "Phá cường địch, báo hoàng ân" (破強敵報皇恩 - phá giặc mạnh, báo ơn vua) để nâng cao sĩ khí cho đội quân của mình.

Cuộc đời
Sự tích của Trần Quốc Toản được ghi lại rất ít trong các bộ chính sử. Căn cứ Đại Việt sử ký toàn thư cùng Khâm định Việt sử thông giám cương mục, vào tháng 10 năm 1282, vua Trần Nhân Tông mở hội nghị Bình Than, cùng quan viên bàn kế chống quân Nguyên. Nhà vua thấy Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản, Hoài Nhân Vương Kiện đều còn trẻ tuổi, không cho dự bàn. Quốc Toản trong lòng hổ thẹn, phẫn khích, tay cầm thanh kiếm, tay kia bóp nát quả cam lúc nào không hay. Sau đó Quốc Toản lui về thái ấp, huy động hơn nghìn gia nô và người nhà thân thuộc, sắm vũ khí, đóng chiến thuyền, viết lên cờ sáu chữ:"Phá cường địch, báo hoàng ân" (Nghĩa là phá giặc mạnh, báo ơn vua). Sau này, khi đối trận với giặc, tự mình xông lên trước quân sĩ, giặc trông thấy phải lui tránh, không dám chống lại.

Tháng 4 năm 1285, Trần Nhân Tông sai Chiêu Thành vương (khuyết danh), Hoài Văn hầu Quốc Toản cùng tướng quân Nguyễn Khoái đem tiệp binh đón đánh quân Nguyên ở bến Tây Kết. Ngày 10 tháng 5 năm đó, có người về báo cho triều đình là Thượng tướng Chiêu Minh đại vương Trần Quang Khải, Hoài Văn hầu Quốc Toản và Trần Thông, Nguyễn Khả Lạp cùng em là Nguyễn Truyền đem dân binh các lộ đánh bại quân giặc ở các xứ Kinh Thành, Chương Dương. Quân giặc tan vỡ lớn, Thoát Hoan, Bình chương A Lạt phải rút chạy qua sông Lô.

Cái chết
Sau trận Chương Dương, sách sử không đề cập đến Trần Quốc Toản nữa. Thế nhưng trong truyền thuyết dân gian Việt Nam, hình ảnh Trần Quốc Toản thường được định hình là hi sinh khi còn trẻ, cho nên phần lớn tác phẩm phim truyện đều ngầm mặc định Trần Quốc Toản mất vào thời điểm trận Chương Dương diễn ra, tức là năm 1285 theo dương lịch.

Xét ghi chép trong các chính sử của Việt Nam như Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Việt sử tiêu án, thậm chí là các quyển sử soạn gần đây như Việt sử tân biên của Phạm Văn Sơn, Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim, Trần Hưng Đạo của Hoàng Thúc Trâm, đều không thấy đề cập đến cái chết của Trần Quốc Toản. Riêng có Đại Việt sử ký toàn thư bản kỷ quyển V có viết:"Đến khi mất, vua rất thương tiếc, thân làm văn tế, lại gia phong tước vương", nhưng không ghi rõ cụ thể năm nào. Các tài liệu đương thời của nhà Nguyên cũng không có manh mối, trong Nguyên sử, quyển 209 phần An Nam truyện chỉ ghi:"Quan quân đến sông Như Nguyệt, thì Nhật Huyên sai Hoài Văn hầu đến đánh", về sau không đề cập nữa, mà trong Nguyên văn loại (元文類), quyển 41 cũng chỉ viết: "Đến sông Như Nguyệt, Nhật Huyên sai Hoài Văn hầu đến đuổi giết". Hoàn toàn không có chi tiết nào liên quan việc Trần Quốc Toản tử trận.

Chỉ riêng sách Việt sử kỷ yếu của Trần Xuân Sinh, khi Ô Mã Nhi đánh vào Vân Đồn để cướp lại lương thực thì quân của Trần Quốc Toản và Trần Khánh Dư chống đỡ kịch liệt. Quốc Toản hăng hái cự địch, không may qua đời ngày 2 tháng 2 âm lịch. Không rõ Trần Xuân Sinh dựa vào nguồn nào để ghi chép.

Xuất thân và tuổi tác
Các bộ chính sử như Toàn thư, Cương mục, thậm chí An Nam chí lược của Lê Tắc, đều không hề ghi chép về xuất thân của Trần Quốc Toản, cho nên hiện tại không biết cha mẹ Quốc Toản là ai, thuộc phân nhánh nào của hoàng tộc nhà Trần. Nhiều bài báo mạng có thông tin song thân Trần Quốc Toản là Vũ Uy vương Trần Nhật Duy, con trai vua Trần Thái Tông và vợ là vương phi Trần Ý Ninh, nhưng khi tra xét cẩn thận thì đó là nhân vật từ bộ tiểu thuyết kiếm hiệp của Trần Đại Sỹ có tựa là "Anh hùng Đông A - Gươm thiên Hàm Tử", không phải là nguồn tư liệu đáng tin cậy.

Về vấn đề tuổi tác, năm sinh cùng năm mất, không có chính sử đương thời nào ghi chép thống nhất. Căn cứ Toàn thư, Tiêu án cùng Cương mục, khi sự kiện Hội nghị Bình Than diễn ra, Trần Quốc Toản không được nhà vua triệu kiến vì "Còn quá trẻ" (Nguyên văn: Niên ấu 年幼), ngoài ra không có thêm chi tiết nào khác. Cả ba bộ sử đều không ghi rõ ông bao nhiêu tuổi vào thời điểm ấy. Nhưng dựa theo ghi chép từ cuốn Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim, chi tiết về Quốc Toản đột nhiên có chuyển biến, khi tác giả mặc định Quốc Toản chỉ mới 15 tuổi hoặc 16 tuổi khi ấy, cho nên không được dự hội nghị. Trước mắt không rõ Trần Trọng Kim dựa vào nguồn nào để ghi chép.

Di sản
 Trần Quốc Toản đã đi vào lịch sử Việt Nam với lòng dũng cảm và tinh thần yêu nước, dám hi sinh mạng sống vì dân tộc của mình. Khí phách ấy đã được nói rõ trên lá cờ thêu sáu chữ vàng của ông:"Phá cường địch, báo hoàng ân" (Nguyên văn chữ Hán: 破強敵報皇恩).
 Tên của ông được đặt cho nhiều ngôi trường tiểu học, trung học ở Việt Nam, một số con đường của các thành phố, tỉnh,... Ngoài ra, tên của ông còn được đặt cho một chiến hạm HQ-06 của Hải quân Việt Nam Cộng hòa.
 Trần Quốc Toản là cảm hứng cho nhà văn Nguyễn Huy Tưởng sáng tác tiểu thuyết lịch sử "Lá cờ thêu sáu chữ vàng", trong đó ông là nhân vật chính của tác phẩm.
 Hồ Chí Minh trong tác phẩm "Lịch sử nước ta" có ca ngợi về Trần Quốc Toản như sau:

Quốc Toản là trẻ có tài,
Mới mười sáu tuổi ra oai trận tiền,

Mấy lần đánh thắng quân Nguyên,
Được phong làm tướng cầm quyền binh nhung

Thật là một đấng anh hùng,
Trẻ con Nam Việt nên cùng noi theo.

Ghi chú

Võ tướng nhà Trần
Người tham gia lực lượng kháng chiến của Đại Việt chống quân Nguyên–Mông xâm lược


title: Trịnh Duy Thuân

text:
Trịnh Duy Thuân (?- 1542) là tướng lĩnh cuối thời Lê sơ, đầu thời Lê Trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Thời Lê sơ
Trịnh Duy Thuân là cháu của Trịnh Khắc Phục, công thần khai quốc tham gia cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, người sách Thủy Chú, huyện Lôi Dương, nay là huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Cuối thời Lê Chiêu Tông, Trịnh Duy Thuân làm tướng dưới quyền Trịnh Tuy. Lúc đó triều đình Hậu Lê nghiêng ngả vì các cuộc nổi dậy của nông dân và việc tranh chấp quyền hành giữa các tướng. Trịnh Duy Thuân được sai trấn thủ Thanh Hóa.

Tháng 7 năm 1522, Lê Chiêu Tông trốn khỏi kinh thành Thăng Long, ra ngoài phát chiếu cần vương kêu gọi đánh quyền thần Mạc Đăng Dung. Trịnh Duy Thuân theo Trịnh Tuy ra bắc ủng hộ Chiêu Tông cùng các trấn khác. Nhưng một số người tranh quyền với Trịnh Tuy nên xui Chiêu Tông giết một thuộc tướng của Tuy. Vì vậy Trịnh Tuy bất bình, không hợp tác với các tướng ở vùng kinh kỳ mà nuôi ý định một mình nắm lấy Chiêu Tông.

Giờ Thân ngày 18 tháng 10 năm 1522, Trịnh Tuy cùng Trịnh Duy Thuân nói phao là đi xem mặt bằng để dựng doanh trại trấn thủ ở xã Dịch Vọng và đóng dinh ở đó lúc tối. Tảng sáng hôm sau, ông cùng với Trịnh Tuy phục quân ở Dịch Vọng, bắn ba tiếng súng, đem quân reo hò ầm ĩ. Quân Trịnh Tuy đụng độ với thân binh của Chiêu Tông, tướng của Chiêu Tông là Lê Hữu Trung bị tử trận. Quân Trịnh Tuy thế mạnh uy hiếp, bắt vua Chiêu Tông về Thanh Hoa.

Mạc Đăng Dung mang quân vào đánh Thanh Hóa. Lê Chiêu Tông sai Trịnh Duy Thuân bảo vệ hoàng tử Lê Ninh, còn mình mang quân ra đón đánh Mạc Đăng Dung.

Lê Chiêu Tông thua trận, bị Đăng Dung bắt mang về Thăng Long giam lỏng. Trịnh Duy Thuân mang hoàng tử Ninh chạy trốn sang Ai Lao.

Năm 1526, Mạc Đăng Dung giết Chiêu Tông. Đầu năm sau, Đăng Dung giết nốt em vua là Lê Cung Hoàng và cướp ngôi nhà Lê và sai người lùng con cháu nhà Lê. Trịnh Duy Thuân hết sức che chở cho Lê Ninh.

Thời Lê trung hưng
Nguyễn Kim khởi binh chống nhà Mạc, sai người tìm kiếm con cháu nhà Lê. Trịnh Duy Thuân cùng em là Trịnh Duy Liêu tập hợp những người dân trung thành với nhà Lê, về với Nguyễn Kim và cùng nhau lập Lê Ninh lên làm vua, tức là Lê Trang Tông.

Thực lực còn yếu không đủ chống lại nhà Mạc, Nguyễn Kim và Trịnh Duy Thuân sai Trịnh Duy Liêu vượt biển sang Trung Quốc cầu viện nhà Minh.

Minh Thế Tông sai Mao Bá Ôn và Cừu Loan mang quân áp sát biên giới Đại Việt, buộc Mạc Đăng Dung phải tự trói mình xin hàng ở đầu địa giới. Nhà Minh vì những khó khăn trong nước, không chủ định đánh sang Đại Việt nên cho nhà Mạc đầu hàng, không giúp nhà Lê.

Nguyễn Kim và Trịnh Duy Thuân tập hợp lực lượng và lương thảo, mang quân về nước đánh nhà Mạc. Trong khi Nguyễn Kim làm tướng ra trận, Trịnh Duy Thuân lo việc hậu cần ở thượng du, sửa soạn binh mã, luyện quân, cùng các thủ hạ đi dụ người Lạo giúp nhà Lê.

Năm 1542, Trịnh Duy Thuân mất khi cuộc chiến tranh Lê-Mạc đang giằng co, không rõ năm đó ông bao nhiêu tuổi.

Xem thêm
 Nguyễn Kim
 Lê Chiêu Tông
 Lê Trang Tông
 Trịnh Tuy

Tham khảo
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Chú thích

Võ tướng nhà Lê sơ
Người Thanh Hóa
Năm sinh thiếu
Mất năm 1542


title: Bruchidius mackenziei

text:
Bruchidius mackenziei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

M


title: 6599 Tsuko

text:
6599 Tsuko (1988 PV) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1988 bởi K. Endate ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6599 Tsuko

Thiên thể phát hiện năm 1988
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Đại Danh

text:
Đại Danh (chữ Hán giản thể: 大名县, âm Hán Việt: Đại Danh huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Đại Danh có diện tích 1052 ki-lô-mét vuông, dân số 740.000 người. Mã số bưu chính Đại Danh là 056900. Chính quyền huyện đóng ở trấn Đại Danh. Thời nhà Tống, đây là phủ Đại Danh, là Bồi Đô của Bắc Tống. Đại Danh là quê hương của Đặng Lệ Quân. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 6 trấn, 14 hương.
Trấn: Đại Danh, Vạn Đề, Long Vương Miếu, Dương Kiều, Thúc Quán, Kim Than.
Hương: Đại Nhai, Vương Thôn, Cựu Trị, Bắc Phong, Tây Vị Trang, Hồng Miếu, Tôn Cam Điếm, Tây Thôn Tập, Sa Khất Bảo, Trương Tập, Hoàng Kim Đề, Niệm Đầu, Doanh Trấn, Phố Thượng.

Tham khảo

Hàm Đan
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: Quận Menominee, Wisconsin

text:
Quận Menominee là một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Tháp tuổi dân cư quận theo kết quả điều tra dân số năm 2000.

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Bọ ngựa Carolina

text:
Bọ ngựa Carolina (danh pháp hai phần: Stagmomantis carolina) là một loài bọ ngựa thuộc Họ Bọ ngựa. Đây là loài bản địa Nam Hoa Kỳ và là một trong sáu loài tìm thấy ở Bắc Mỹ. Nó dài khoảng .

Chú thích
 Stagmomantis carolina

Tham khảo

C
Côn trùng Bắc Mỹ
C
Động vật được mô tả năm 1763


title: Eschenau im Hausruckkreis

text:
Eschenau im Hausruckkreis là một đô thị ở huyện Grieskirchen bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 16,61 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1137 người.

Tham khảo


title: 4763 Ride

text:
4763 Ride (1983 BM) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 1 năm 1983 bởi E. Bowell ở Flagstaff.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4763 Ride

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Ilybius similis

text:
Ilybius similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Thomson miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Ilybius


title: Epeolus olympiellus

text:
Epeolus olympiellus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1904


title: Archivolva lissenungensis

text:
Archivolva lissenungensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Archivolva


title: 11021 Foderà

text:
11021 Foderà là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2057.1033608 ngày (5.63 năm).

Nó được phát hiện ngày 12 tháng 1 năm 1986.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Bạch nhạn

text:
Bạch nhạn hay hoàng thảo bạch nhãn (danh pháp hai phần: Dendrobium formosum) là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo.

Cây phân bố từ Nam Á đến Đông Nam Á. Tại Việt Nam, cây có mặt ở khu vực Đà Lạt.

Xem thêm
 Danh sách các loài Lan hoàng thảo

Chú thích

Tham khảo

F
F
Thực vật Đông Dương
Thực vật được mô tả năm 1830


title: (49392) 1998 XD26

text:
{{DISPLAYTITLE:(49392) 1998 XD26}}

(49392) 1998 XD26 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 12 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 49001–50000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Đới Bỉnh Quốc

text:
Đới Bỉnh Quốc (; sinh ngày 31 tháng 3 năm 1941) là một chính trị gia và một nhà ngoại giao chuyên nghiệp Trung Quốc. Từ năm 2008 đến năm 2013, ông là một trong năm Ủy viên Quốc vụ viện Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, ông được coi là một trong những nhân vật cao cấp nhất trong Chính sách đối ngoại của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trong chính quyền do chủ tịch Hồ Cẩm Đào đứng đầu.

Ông tốt nghiệp chuyên ngành tiếng Nga tại Đại học Tứ Xuyên. Ông được cho là đã đóng vai trò quan trọng trong việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Xô. Từ năm 1989 đến năm 1991, ông từng là Đại sứ Trung Quốc tại Hungary. Sau đó ông phục vụ với nhiều chức vụ trong Bộ Ngoại giao. Ông hiện đang là Ủy viên Quốc vụ viện, Người đứng đầu nhóm lãnh đạo công tác Ngoại sự Trung ương, một chức vụ giống như đứng đầu cơ quan đối ngoại của Đảng Cộng sản Trung Quốc, và là Tổng giám đốc Nhóm An ninh Quốc gia của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, theo đó ông phục vụ với tư cách là một cố vấn an ninh quốc gia cho Chủ tịch nước.

Tiểu sử
Đới Bỉnh Quốc là người dân tộc Thổ Gia, sinh ra trong một ngôi làng nằm ở Huyện tự trị dân tộc Thổ Gia và dân tộc Miêu Ấn Giang, địa cấp thị Đồng Nhân, tỉnh Quý Châu. Ông tốt nghiệp khoa ngoại ngữ của Đại học Tứ Xuyên, chuyên ngành tiếng Nga, và sau đó học tại Học viện Ngoại giao Trung Quốc (CFAU). Ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Trung Quốc từ tháng 6 năm 1973. Ông là Đại sứ Trung Quốc tại Hungary từ 1989-1991. Ông đã phục vụ trong Bộ Ngoại giao của Trung Quốc nhiều năm và sau đó được đề bạt làm Thứ trưởng Bộ Ngoại giao vào tháng 12 năm 1993. Vào tháng 6 năm 1995, ông Đới Bỉnh Quốc đã chuyển từ "Nhóm ngoại giao" của Quốc vụ viện sang "Nhóm liên lạc quốc tế" của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, và trở thành phó trưởng Ban Quốc tế của cơ quan này. Vào tháng 8 năm 1997, vào đêm trước của Đại hội toàn quốc Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 15, ông được thăng chức làm trưởng Ban Quốc tế. Tháng 5 năm 2003, Đới Bỉnh Quốc chuyển về công tác tại Bộ Ngoại giao với cương vị Thứ trưởng cho đến tháng 4 năm 2008, chịu trách nhiệm xử lý cuộc khủng hoảng hạt nhân Triều Tiên. Tháng ba năm 2008, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên Quốc vụ viện.

Ngày 08 tháng 7 năm 2009, Đới Bỉnh Quốc đã được phân công thay mặt Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào tại hội nghị thượng đỉnh G8 ở L'Aquila, Ý. Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã đột xuất rời khỏi hội nghị thượng đỉnh vì Bạo động tại Ürümqi giữa người Uyghur (Duy Ngô Nhĩ) và người Hán tại Tân Cương. Trong năm 2009, ông được Chủ tịch Hồ Cẩm Đào bổ nhiệm làm đại diện đặc biệt của mình và chủ trì cuộc họp Theo dõi chiến lược của Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Mỹ-Trung phía Trung Quốc.

Nhận xét
Cựu Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Henry Kissinger đã gọi ông Đới Bỉnh Quốc là "một nhân vật xuất chúng" còn nguyên Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Zbigniew Brzezinski đã gọi đây là "một con người xuất sắc".

Cá nhân
Ông là con rể của Hoàng Trấn, một nhà ngoại giao cấp cao Trung Quốc, cựu phó Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, Bộ trưởng Bộ Văn hóa và phó giám đốc đầu tiên của Ban tuyên truyền của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông là thành viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa 15, 16 và 17.

Liên kết ngoài
Hồ sơ về Đới Bỉnh Quốc trên people.com.cn

Tham khảo

Người Quý Châu
Người Thổ Gia


title: Oregon City (lớp tàu tuần dương)

text:
Oregon City là một lớp tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Hoa Kỳ được đưa ra hoạt động ngay sau Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Thiết kế
Oregon City là một phiên bản cải tiến của thiết kế lớp tàu tuần dương Baltimore trước đó; khác biệt chính là một cấu trúc thượng tầng dạng tháp thu gọn hơn với một ống khói gộp chung duy nhất, được dự tính để nhằm cải thiện góc bắn của dàn vũ khí phòng không. Kiểu cải tiến như vậy cũng là đặc điểm khác biệt giữa hai lớp tàu tuần dương hạng nhẹ Cleveland và Fargo.

Lịch sử phục vụ
Tám chiếc trong lớp được chấp thuận cho chế tạo, nhưng chỉ có ba chiếc được hoàn tất: Oregon City, Albany và Rochester, và cùng được đưa ra hoạt động vào năm 1946. Do chiến tranh đã kết thúc, chiếc thứ tư bị tạm ngừng đang khi chế tạo, và việc chế tạo sáu chiếc sau cùng bị hủy bỏ. Chiếc thứ tư chưa hoàn tất, Northampton, được tiếp tục công việc chế tạo vào năm 1948 để phục vụ như một tàu chỉ huy. Oregon City được cho ngừng hoạt động chỉ sau 18 tháng phục vụ, có thể là quảng đời phục vụ ngắn nhất của mọi tàu tuần dương thời Thế Chiến II. Albany sau đó được cải biến thành một tàu tuần dương tên lửa điều khiển, trở thành chiếc dẫn đầu của lớp Albany và đã phục vụ cho đến năm 1980. Công việc cải biến tương tự được dự định dành cho Rochester nhưng sau đó bị hủy bỏ.

Những chiếc trong lớp

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/index.html
 Global Security.org - Oregon City class cruiser

Lớp tàu tuần dương
Lớp tàu tuần dương Oregon City


title: Till the World Ends

text:
"Till the World Ends" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Britney Spears nằm trong album phòng thu thứ bảy của cô, Femme Fatale. Nó được sáng tác bởi Kesha Sebert, Lukasz "Dr. Luke" Gottwald, Alexander Kronlund, và Max Martin. Gottwald, Martin và Billboard sản xuất bài hát, trong khi phần xử lý giọng hát được thực hiện bởi Emily Wright. Ngày 2 tháng 3 năm 2011, bìa đĩa đơn và một đoạn ngắn của bài hát đã bị tung lên mạng, và nó đã bị rò rỉ toàn bộ trên mạng vào ngày 3, trước khi được chính thức phát hành vào ngày hôm sau, như là đĩa đơn thứ hai trích từ Femme Fatale. "Till the World Ends" là một bản uptempo dance-pop và electropop trên nền nhạc điện tử. Bài hát mở đầu với tiếng còi báo động, bên cạnh các yếu tố của trance và Eurodance, với nội dung đề cập việc Spears hát và nhảy múa cho đến khi thế giới kết thúc. "Till The World Ends" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ gọi nó là một bản nhạc dance hấp dẫn, và so sánh nó với các tác phẩm của Kesha và Enrique Iglesias.

Bài hát đã được phối lại với phiên bản khác nhau, nổi bật nhất là Femme Fatale Remix, với sự tham gia góp giọng của rapper Nicki Minaj và Kesha, được phát hành vào ngày 25 tháng 4 năm 2011. Phiên bản này có thêm giọng rap của Nicki ở đoạn đầu, giọng hát mới của Kesha và một đoạn dubstep. Nó cũng nhận được đánh giá tích cực từ các nhà phê bình, khen ngợi sự ăn ý của bộ ba và phần rap Minaj. "Till The World Ends" là một đĩa đơn thành công về mặt thương mại, lọt vào top 10 ở nhiều thị trường âm nhạc lớn, bao gồm Úc, Pháp, Ireland, New Zealand, Thụy Điển và Thụy Sĩ. Phiên bản The Femme Fatale Remix cũng giúp bài hát vươn lên top 5 trên các bảng xếp hạng ở Canada và Hoa Kỳ. Đây cũng là bài hát thành công nhất của Spears trên sóng radio tại Hoa Kỳ, với lượng thính giả lúc cao nhất lên tới gần 100 triệu người. Tuy nhiên, "Till The World Ends" đã trở thành bài hát có thứ hạng thấp thứ hai của cô ở Vương quốc Anh.

Video của bài hát được đạo diễn bởi Ray Kay và phát hành vào ngày 6 tháng 4 năm 2011, trong đó Spears tham gia một bữa tiệc khiêu vũ dưới lòng đất vào ngày 21 tháng 12 năm 2012 (ngày tận thế theo lịch của người Maya). Nhiều nhà phê bình lưu ý những điểm tương đồng giữa nó với video ca nhạc "I'm a Slave 4 U" (2001), nhưng chủ yếu khen ngợi về nó. Một phiên bản vũ đạo của "Till the World Ends" cũng được phát hành vào ngày 15 tháng 4 năm 2011. Video đã được đề cử cho 2 hạng mục tại lễ trao giải Video âm nhạc của MTV 2011, và chiến thắng giải Video Pop xuất sắc nhất. Spears đã trình diễn bài hát trên nhiều chương trình truyền hình, như Good Morning America và Jimmy Kimmel! Live, cũng như trình diễn cùng Minaj tại giải thưởng Âm nhạc Billboard 2011. Cô cũng trình diễn bài hát như là bài hát kết thúc cho chuyến lưu diễn Femme Fatale Tour (2011) và Britney: Piece of Me (2013-17).

Phiên bản phối lại
Bản remix chính thức của "Till the World Ends" có tên là The Femme Fatale Remix, hợp tác với Ke$ha và Nicki Minaj, được tuồn lên mạng vào 22 tháng 4 năm 2011. Cùng ngày hôm đó, ba bản đếm ngược đến ngày phát hành ca khúc đã được xuất hiện trên trang web chính thức của Spears, Kesha và Minaj. Bản remix này được chính thức phát hành kĩ thuật số trên iTunes vào 25 tháng 4 năm 2011. Cùng ngày hôm đó, Spears đăng tải bìa đĩa chính thức của bản remix này lên trang Twitter của cô. Trong bản remix có một quãng ngắt ngắn, quãng ngắt này gợi nhớ tới quãng ngắt trong "Hold It Against Me".

Danh sách bài hát và định dạng

Tải kĩ thuật số
 "Till the World Ends" – 3:58

EP Remix kĩ thuật số
 "Till the World Ends" – 3:58
 "Till the World Ends" (The Bloody Beetroots Extended Remix) – 4:06
 "Till the World Ends" (White Sea Extended Club Remix) – 4:50
 "Till the World Ends" (Kik Klap Radio Remix) – 3:41
 "Till the World Ends" (Alex Suarez Radio Remix) – 3:56
 "Till the World Ends" (Friscia and Lamboy Club Remix) – 9:57
 "Till the World Ends" (Varsity Team Radio Remix) – 4:15
 "Till the World Ends" (Karmatronic Extended Club Remix) – 6:47

Đĩa đơn CD tại Đức
 "Till the World Ends" – 3:57
 "Till the World Ends" (bản không lời) – 3:57

Đĩa đơn CD tại Pháp
 "Till the World Ends" – 3:57
 "Till the World Ends" (The Femme Fatale Remix) hợp tác với Nicki Minaj và Kesha – 4:44

Tải kĩ thuật số (The Femme Fatale Remix)
"Till the World Ends" (The Femme Fatale Remix) [hợp tác với Nicki Minaj và Kesha] — 4:44

Tải kĩ thuật số (Culture Shock Remix)
"Till the World Ends" (Culture Shock Remix) — 4:02

Tải kĩ thuật số (Twister Remix)
"Till the World Ends" (Twister Remix) — 4:19

Tải kĩ thuật số (EP)
"Till the World Ends"  — 3:58
"Till the World Ends" (bản không lời) — 3:58
"Till the World Ends" (Billionaire Extended Remix) — 5:20
"Till the World Ends" (Video) — 3:55

Tải kĩ thuật số (The Femme Fatale Four Pack)
"Till the World Ends" (The Femme Fatale Remix) [hợp tác với Nicki Minaj và Kesha] — 4:44
"Till the World Ends" (Culture Shock Remix) — 4:02
"Dance Till the World Ends" (Video) — 3:52
"Till the World Ends" (Culture Shock Remix) [Video] — 3:59

Tải kĩ thuật số (The Remixes)
"Till the World Ends" — 3:58
"Till the World Ends" (Bloody Beetroots Extended Remix) — 4:06
"Till the World Ends" (White Sea Extended Club Remix) — 4:50
"Till the World Ends" (Kik Klap Radio Remix) — 3:41
"Till the World Ends" (Alex Suarez Radio Remix) — 3:56
"Till the World Ends" (Friscia and Lamboy Club Remix) — 9:57
"Till the World Ends" (Varsity Team Radio Remix) — 4:15
"Till the World Ends" (Karmatronic Extended Club Remix) — 6:47

Tải kĩ thuật số (The UK Remixes)
"Till the World Ends" — 3:58
"Till the World Ends" (Gareth Wyn Remix) — 6:25
"Till the World Ends" (Olli Collins + Fred Portelli Remix) — 6:01
"Till the World Ends" (Billionaire Extended Remix) — 5:20
"Till the World Ends" (Billionaire Radio Remix) — 2:58

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

!scope="col" colspan="3"| Trực tuyến
|-

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2011
Bài hát của Britney Spears
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Bài hát nhạc dance-pop
Bài hát của Nicki Minaj
Bài hát sản xuất bởi Max Martin
Bài hát viết bởi Max Martin
Đĩa đơn của Jive Records
Bài hát năm 2011


title: Melanotus crassus

text:
Melanotus crassus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Enomoto Takeaki

text:
Tử tước  là một Đô đốc Hải quân Nhật Bản trung thành với Mạc phủ Tokugawa, chiến đấu chống lại chính quyền Meiji cho đến khi kết thúc Chiến tranh Boshin, nhưng sau đó phục vụ cho chính quyền mới và là một trong những người tạo dựng nên Hải quân Đế quốc Nhật Bản.

Tiểu sử

Tuổi trẻ
Enomoto sinh ra trong một gia đình samurai thuộc hạ của gia tộc Tokugawa ở quận Shitaya, Edo (ngày nay là Taito, Tokyo). Enomoto bắt đầu học tiếng Hà Lan vào những năm 1850, và sau khi Nhật Bản được Phó đề đốc Hải quân Hoa Kỳ Matthew Perry "mở cửa" năm 1854, ông học tại Trung tâm Huấn luyện Hải quân Nagasaki của Mạc phủ Tokugawa và tại Trung tâm Huấn luyện Thuyền chiến Tsukiji ở Edo.

Ở tuổi 26, Enomoto được cử đến Hà Lan để học kỹ thuật phương Tây trong hải chiến và để tiếp thu kỹ thuật phương Tây. Ông ở lại châu Âu từ năm 1862 đến năm 1867, và dần nói trôi chảy tiếng Hà Lan và tiếng Anh.

Enomoto trở lại Nhật Bản trên tàu Kaiyō Maru, một tàu chiến hơi nước mua từ Hà Lan của Mạc phủ Tokugawa. Trong khi ở lại châu Âu, Enomoto đã nhận rằng điện tín sẽ là một phương tiện thông tin liên lạc quan trọng trong tương lai, và bắt đầu lên kế hoạch một hệ thống để nối Edo với Yokohama. Khi trở về, Enomoto được thăng làm , cấp bậc cao thứ hai trong hải quân Tokugawa, ở tuổi 31. Ông cũng nhận tước vị .

Minh Trị Duy Tân

Dưới thời Minh Trị Duy tân, sau khi Edo đầu hàng năm 1868 trong chiến tranh Boshin trước lực lượng trung thành với chính quyền Meiji mới, Enomoto từ chối giao nộp các tàu chiến của mình, và chạy đến Hakodate ở Hokkaidō với những gì còn lại của Hải quân Tokugawa và một nhúm cố vấn quân sự Pháp và lãnh đạo của họ Jules Brunet. Hạm đội 8 tàu chiến hơi nước của ông là hạm đội mạnh nhất Nhật Bản vào thời điểm đó.

Enomoto hy vọng tạo ra một quốc gia độc lập dưới sự thống trị của gia đình Tokugawa ở Hokkaidō, nhưng triều đình Meiji từ chối chấp nhận sự chia cắt Nhật Bản. Ngày 25 tháng 12, những người trung thành với nhà Tokugawa tuyên bố sự ra đời của Cộng hòa Ezo và bầu Enomoto làm  (tương tự như Tổng thống).

Năm sau đó, quân đội triều đình Meiji tiến đánh Hokkaidō và tiêu diệt quân đội của Enomoto trong trận Hải chiến Hakodate. Ngày 18 tháng 5 năm 1869, Cộng hòa Ezo sụp đổ, và Hokkaidō lại về nằm dưới sự cai trị của chính quyền trung ương do Thiên hoàng Meiji đứng đầu.

Chính trị gia thời Meiji
Sau khi ông đầu hàng, Enomoto bị bắt giữ, bị buộc tội phản quốc và tống giam. Tuy vậy, các lãnh đạo của chính quyền Meiji mới (phần lớn là nhờ sự khăng khăng của Kuroda Kiyotaka) ân xá cho Enomoto năm 1872, nhận ra rằng tài năng về nhiều mặt của ông có thể hữu dụng. Enomoto trở thành một trong số ít người trung thành với nhà Tokugawa chuyển sang phục vụ cho chính quyền mới, vì nền chính trị khi đó do một nhóm người từ phiên Chōshū và Satsuma thống trị, những người có thiên kiến mạnh mẽ với những người ngoài cuộc nói chung, và đặc biệt là với những thuộc hạ cũ của nhà Tokugawa. Tuy nhiên, Enomoto là một ngoại lệ, và đi lên rất nhanh trong phe nhóm thống trị, đến vị trí cao hơn mọi thành viên của chính quyền Tokugawa cũ.

Năm 1874, Enomoto được phong quân hàm Hải quân Trung tướng trong Hải quân Đế quốc Nhật Bản non trẻ. Năm sau đó, ông làm công sứ đặc biệt sang Đế quốc Nga để đàm phán Hiệp ước Saint Petersburg (1875). Kết quả thành công của hiệp ước rất được đón nhận ở Nhật Bản và làm tăng thêm uy tín của Enomoto trong nhóm cầm quyền, và việc Enomoto được chọn làm một sứ mệnh quan trọng như thế được xem là bằng chứng cho việc hòa giải giữa các kẻ thù cũ trong chính quyền.

Năm 1880, Enomoto trở thành . Năm 1885 khả năng ngoại giao của ông lại một lần nữa được dùng đến để trợ giúp Ito Hirobumi trong việc ký Điều ước Thiên Tân với nhà Thanh Trung Quốc. Sau đó, Enomoto giữ hàng loạt các vị trí cao trong chính quyền Nhật Bản. Ông là Bộ trưởng Thông tin đầu tiên của Nhật Bản (1885-1888) sau khi hệ thống nội các ra đời năm 1885. Ông cũng là Bộ trưởng Nông nghiệp và Thương mại năm 1888 và một lần nữa từ 1894 đến năm 1897, Bộ trưởng Giáo dục năm 1889-1890 và Bộ trưởng Ngoại giao năm 1891-1892.

Năm 1887, Enomoto được phong làm tử tước dưới hệ thống quý tộc kazoku, và được bầu làm thành viên của Xu mật viện.

Enomoto đặc biệt tích cực trong việc khuyến khích người Nhật di cư thông qua người định cư tại các thuộc địa trên Thái Bình Dương và Nam và Trung Mỹ. Năm 1891, ông thành lập – trái với ý nguyện của nội các Matsukata Masayoshi – một 'bộ phận về di cư' trong Bộ Ngoại giao, với nhiệm vụ khuyến khích di cư và tìm các lãnh thổ tiềm năng cho người Nhật định cư ở hải ngoại. 2 năm sau, sau khi rời khỏi chính quyền, Enomoto cũng giúp thành lập một tổ chức tư nhân, 'Hiệp hội Thuộc địa', để khuyến khích ngoại thương và di cư.

Enomoto qua đời năm 1908 ở tuổi 72. Mộ của ông hiện nằm tại chùa Cát Tường ở Tokyo.

Xem thêm

 Jules Brunet
 Hải quân Đế quốc Nhật Bản
 Hải chiến Hakodate

Tham khảo

 Kamo, Giichi. Enomoto Takeaki. Chuo Koronsha ISBN 4-12-201509-X (Japanese)
 Yamamoto, Atsuko. Jidai o shissoshita kokusaijin Enomoto Takeaki: Raten Amerika iju no michi o hiraku. Shinzansha (1997).ISBN 4-7972-1541-0 (Japanese)
 Hane, Mikiso. Modern Japan: A Historical Survey. Westview Press (2001). ISBN 0-8133-3756-9
 Hillsborough, Romulus. Shinsengumi: The Shogun's Last Samurai Corps. Tuttle Publishing (2005). ISBN 0-8048-3627-2
 Jansen, Marius B. Emergence of Meiji Japan, The (Cambridge History of Japan). Cambridge University Press (2006) ISBN 0-521-48405-7
 Keene, Donald. Dawn to the West. Columbia University Press; 2Rev Ed edition (1998). ISBN 0-231-11435-4
 Ravina, Mark. The Last Samurai: The Life and Battles of Saigo Takamori. Whiley (2003). ISBN 0-471-08970-2

Chính khách Nhật Bản
Phó đô đốc Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Thời kỳ Edo
Kazoku
Người Tokyo
Samurai
Hatamoto
Sinh năm 1836
Mất năm 1908
Người thời Minh Trị
Đế quốc Nhật Bản
Bộ trưởng Nhật Bản
Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản
Nguyên thủ quốc gia châu Á
Nguyên thủ cựu quốc gia
Nhà lãnh đạo quân sự Nhật Bản
Người thời Bakumatsu
Nhân vật trong Chiến tranh Boshin


title: Tuân Sảng

text:
Tuân Sảng (, 128-190) còn có tên khác là Tuân Hứa, là đại thần nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế

Tuân Sảng tên tự là Tư Minh (思明), người huyện Dĩnh Âm quận Dĩnh Xuyên. Cha ông là Tuân Thục (荀淑) làm tới chức huyện lệnh. Tám anh em Tuân Sảng đều là tài tử, được gọi là Bát long (tám con rồng). Anh cả Tuân Côn (荀緄) từng làm tướng quốc nước Tế Nam.

Sự nghiệp
Tuân Sảng hồi nhỏ rất hiếu học, năm 12 tuổi đã có thể thông hiểu sách Xuân Thu và Luận ngữ.

Cuối thời Hán Hoàn Đế, Tuân Sảng được làm chức Lang trung. Năm 169 ông bị cấm làm quan, trở về ẩn cư bên sông Hán Thủy trong hơn 10 năm. Trong thời gian này ông chuyên tâm công việc soạn sách.

Năm 189, Đổng Trác phế Hán Thiếu Đế lập Hán Hiến Đế lên ngôi. Để lấy lòng thiên hạ, sau khi lĩnh chức tướng quốc, Đổng Trác chỉnh lý một loạt nhân sự, đề bạt những người có danh vọng bất đắc chí trước đây, trong đó có Tuân Sảng. Ông được làm tướng quốc nước Bình Nguyên. Trên đường đi nhận chức lại được đổi làm Quang lộc huân, rồi khi mới giữ chức 3 ngày lại được thăng làm Tư không. Từ khi Tuân Sảng trở lại làm quan tới khi được thăng lên ngôi Tam công chỉ có 95 ngày.

Trong thời gian giữ chức, Tuân Sảng tuyển chọn và đề bạt nhiều người có tài năng cho triều đình.

Đổng Trác thao túng triều đình, tàn ác giết hại nhiều người vô tội khiến thiên hạ bất bình. Thái thú Đông quận (thuộc Duyện châu) là Kiều Mạo lại giả nhân danh Tam công trong triều là Tư đồ Dương Bưu, Tư không Tuân Sảng và Thái úy Hoàng Uyển, phát hịch kể tội Đổng Trác, kêu gọi mọi người hãy cứu thiên tử Hán Hiến Đế. Mọi người nhất trí tôn Viên Thiệu làm minh chủ để chống Đổng Trác.

Đổng Trác thua trận, mang triều đình rời khỏi Lạc Dương về Trường An, còn Viên Thiệu cũng không quyết tâm đánh Đổng Trác. Các chư hầu ly tán mưu phát triển lực lượng riêng.

Tuân Sảng và Tư đồ Vương Doãn bàn mưu giết Đổng Trác. Tuy nhiên hai người đang mưu sự chưa thành thì Tuân Sảng qua đời năm 190. Lúc đó ông 63 tuổi.

Các tác phẩm của Tuân Sảng được hợp lại thành Tân thư gồm 100 quyển, nay đã thất truyền.

Người cháu gọi chú của ông (con Tuân Côn) là Tuân Úc (荀彧) sau này trở thành mưu thần đắc lực cho Tào Tháo – người trở thành thừa tướng thay thế vai trò Đổng Trác điều hành triều chính nhà Hán. Một người chắt của ông là Tuân Húc (荀勖) làm quan cuối đời Ngụy đầu thời Tấn đến chức Thượng thư lệnh.

Xem thêm
 Tuân Úc (Tam Quốc)
 Tuân Úc (nhà Tấn)
 Đổng Trác
 Vương Doãn

Tham khảo
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin

Chú thích

Sinh năm 128
Mất năm 190
Nhân vật chính trị nhà Hán


title: La Grande-Paroisse

text:
La Grande-Paroisse là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Grands-Paroissiens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 2,520.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for La Grande-Paroisse
Map of La Grande-Paroisse on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: 3947 Swedenborg

text:
3947 Swedenborg (1983 XD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 12 năm 1983 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3947 Swedenborg

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Goran Hadžić

text:
Goran Hadžić (tiếng Serbia: Горан Хаџић, phát âm là [gɔ̌ran xǎdʒiː tɕ]; sinh 7 tháng 9 năm 1958 - mất 12 tháng 7 năm 2016) là một tướng Serbia gốc Croatia Serbia, cựu Thủ tướng của Đông Slavonia và cựu tổng thống của Cộng hòa Serbia Krajina trong Chiến tranh Độc lập Croatia.

Ông đã bị cáo buộc tội ác chống lại loài người và vi phạm pháp luật và thông lệ chiến tranh bởi Tòa án tội phạm quốc tế Nam Tư cũ. Tòa án đã ban hành một bản cáo trạng cáo buộc ông tham gia vào các hành động tội phạm được lãnh đạo bởi Slobodan Milošević ở Croatia từ tháng 6 năm 1991 đến tháng 12 năm 1993 với mục tiêu loại trừ bắt buộc và vĩnhh viễn những 1/3 những người dân không phải là người Serb khỏi lãnh thổ của Croatia, và cuộc đàn áp và vụ giết người Croat và những người không phải là người Serb khác, trong đó có tội ác tại Vukovar.

Ông đã bị bắt giữ bởi chính quyền Serbia vào ngày 20 tháng 7 năm 2011. Ông là kẻ chạy trốn còn lại cuối cùng của Tòa án.

Tham khảo

Sinh năm 1958
Nhân vật còn sống
Người mắc bệnh ung thư
Cộng hòa Serbia Krajina


title: Coelaenomenodera simplicicollis

text:
Coelaenomenodera simplicicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: Remelana jangala

text:
Remelana jangala là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Chúng được tìm thấy ở châu Á.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Asahinet  Photographs of correctly determined specimens of Remelana jangala from Philippines
 Hong Kong Lepidopterists Society Excellent account.Life ccle photographs.

J
Động vật được mô tả năm 1829
Động vật Pakistan
Bướm Singapore


title: Rhyacophila niizakiensis

text:
Rhyacophila niizakiensis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: (58142) 1983 RW3

text:
{{DISPLAYTITLE:(58142) 1983 RW3}}

(58142) 1983 RW3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 4 tháng 9 năm 1983.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 58001–59000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1983
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Letur

text:
Letur là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Letur có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Letur có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: Saint-Longis

text:
Saint-Longis là một xã trong tỉnh Sarthe ở tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 102-188 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: BitLord

text:
BitLord là trình khách BitTorrent viết bằng ngôn ngữ lập trình C++ chạy trên hệ điều hành Windows. Mặc dù BitLord là phần mềm có quảng cáo nhưng nó được đánh giá là không chứa phần mềm gián điệp. Gần đây mới xuất hiện phiên bản BitLord Pro thương mại, trong phiên bản này có dịch vụ Usenet của UseNeXT, một nhà cung cấp dịch vụ Usenet của Đức.

Tính năng
 Tự động tối ưu hóa cho từng kết nối.
 Tự động tối ưu hóa tải lên để đạt được tốc độ tải về tối đa.
 Loại trừ thời gian chờ cấp phát không gian đĩa, giảm thiểu khả năng phân mảnh của ổ đĩa.
 Loại trừ thời gian sử dụng hàm băm để kiểm tra các mảnh tệp khi gieo tệp lên mạng và phục hồi lỗi.
 Cho phép một số phần mềm tường lửa hoặc người dùng sử dụng NAT kết nối với nhau.
 Tuân theo giới hạn của Windows XP Service Pack 2 trên chồng TCP.
 Đóng băng địa chỉ IP tạm thời hoặc vĩnh viễn. Tương thích hoàn toàn với tệp ipfilter.dat của eMule.
 Tất cả các gói tin tải về đều đi qua một cổng.
 Không cần thiết lập thủ công ICS hoặc ICF (chỉ trên Windows XP).
 Tự động cấu hình UPnP (Universal Plug and Play) giúp tương thích với bộ định tuyến cho hiệu suất tối ưu (chỉ trên Windows XP).
 Có khả năng tìm kiếm máy đồng đẳng cho tải tệp về từ nhiều nguồn khác nhau.
 Hỗ trợ bộ ký tự UTF-8.
 Hỗ trợ tính năng DHT.
 Tự động kiểm tra phiên bản mới của chương trình.
 Hỗ trợ trên 19 ngôn ngữ.
 Bằng cách sử dụng bộ nhớ mở rộng nó giảm thiểu khả năng hư hỏng ổ đĩa cứng khi tốc độ tải về trên 500KB/giây.

Sự phê bình
BitLord được viết dựa trên nhân rất lỗi thời của BitComet v0.56, vì vậy nó chứa rất nhiều lỗi, ngay cả những lỗi đã được sửa trong phiên bản mới nhất của BitComet cũng vẫn còn tồn tại trong BitLord. Thêm nữa việc đặt quảng cáo trên giao diện của chương trình BitLord, thay vì sử dụng chức năng danh sách các trang web cung cấp tệp torrent như trong BitComet thì BitLord sử dụng một ô văn bản để cung cấp từ cần tìm kiếm và kết quả tìm kiếm của nó chỉ lấy từ các trang web là chi nhánh của BitLord.

Xem thêm
 So sánh các phần mềm BitTorrent

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ BitLord
Trang chủ BitComet

Trình khách BitTorrent
Phần mềm cho Windows

sv:BitComet#BitLord


title: Phố Hồ Hoàn Kiếm

text:
Phố Hồ Hoàn Kiếm là một phố thuộc phường Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, nối từ phố Cầu Gỗ đến phố Đinh Tiên Hoàng. Phố Hồ Hoàn Kiếm hiện được coi là con phố ngắn nhất trong thành phố.

Vị trí

Phố Hồ Hoàn Kiếm được xem là đường phố ngắn nhất Hà Nội, với chiều dài 52m, được ước lượng chỉ tương đương với 50 bước chân của một người trưởng thành. Con phố này hiện thuộc phường Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm, nối dài từ phố Cầu Gỗ đến phố Đinh Tiên Hoàng và thông ra Hồ Gươm. Ngoài phố này còn có phố Nguyễn Xí, phố Nguyễn Trung Ngạn hay phố Đông Mác độ dài cũng chỉ dao động khoảng hơn 52m đến 60m.

Lịch sử
Trong quá khứ, phố nằm trên địa phận thôn Tả Vọng, tổng Hữu Túc, huyện Thọ Xương cũ. Thời Pháp thuộc, phố có tên gọi là Rue de la Philharmonique (hay phố Hội Nhạc), theo tên của một điểm ca nhạc và chiếu bóng lúc đó, nay là Nhà hát múa rối Thăng Long. Con phố được tạo ra nhờ việc lấp con ngòi thông hồ Thái Cực (hay hồ Hàng Đào). Người dân khi đó cũng quen gọi phố là ngõ Hàng Chè. Đến sau 1949, phố đã được đổi tên thành phố Hồ Hoàn Kiếm, một địa danh nổi tiếng ở Hà Nội, khác với những con phố khác đặt tên theo danh nhân hay tên có nguồn gốc từ dân gian.

Con phố được biết đến với Hiệu sách Bờ Hồ đặt trên khu phố, cùng với đó là các cửa hàng bán đồ lưu niệm. Những số nhà trên phố Hồ Hoàn Kiếm sở hữu sự khác biệt khi chỉ năm ngôi nhà ở một bên là có số nhà chung ghi tên phố nhưng những căn nhà phía đối diện lại là số phụ của tòa nhà hướng ra mặt phố Đinh Tiên Hoàng hoặc phố Cầu Gỗ. Tại phố này có khá nhiều các quán ăn đường phố bán bánh bột lọc, nem chua rán, nem cuốn... đặc biệt là "đặc sản" món nộm bò khô xuất hiện từ những năm 1954 tại các gánh hàng rong do người Hoa bán, thu hút nhiều du khách và người dân thủ đô. Báo VnExpress đã viết một bài riêng về con phố này như là "một trong những địa chỉ ẩm thực bạn nên ghé khi có dịp ở Hà Nội". Phố Hồ Hoàn Kiếm cũng từng là một trong 16 tuyến phố đi bộ dịp cuối tuần của Hà Nội.

Xem thêm

Hồ Hoàn Kiếm
Phố Đinh Tiên Hoàng
Phố Cầu Gỗ
Hoàn Kiếm

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Hồ Hoàn Kiếm
Hoàn Kiếm


title: Phủ Ninh

text:
Phủ Ninh (chữ Hán giản thể: 抚宁区) là một quận thuộc địa cấp thị Tần Hoàng Đảo, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1646 km², dân số năm 1999 là 512.422 người..Mã số bưu chính là 066300. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 8 trấn, 3 hương.
Trấn: Phủ Ninh, Đài Dinh, Đại Tân Trại, Lưu Tự Doanh, Ngưu Đầu Nhai, Du Quan, Thạch Môn Trại, Trú Thao Dinh.
Hương: Đỗ Trang, Thâm Hà, Trà Bằng.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Tần Hoàng Đảo


title: Leptotarsus gurneyi

text:
Leptotarsus gurneyi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Hylaeus microstictus

text:
Hylaeus microstictus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1942


title: Cuộc nổi dậy Đoàn Hữu Trưng

text:
Cuộc nổi dậy Đoàn Hữu Trưng xảy ra vào ngày 16 tháng 9 năm 1866 do Đoàn Hữu Trưng khởi xướng, có thể gọi là cuộc đảo chính lần thứ ba dưới triều vua Tự Đức.
Những người lãnh đạo cuộc nổi dậy tin rằng việc đưa Đinh Đạo (tức Ưng Đạo, con trai trưởng của Hồng Bảo) lên thay Tự Đức sẽ cải thiện được tình hình rối ren trong nước và công cuộc kháng Pháp sẽ hiệu quả hơn.
Do lực lượng nổi dậy dùng chày vôi (dụng cụ lao động) làm vũ khí, nên sử nhà Nguyễn và người dân quen gọi sự kiện này là Loạn chày vôi hoặc Giặc chày vôi.

Nguyên nhân

Tự Đức lên ngôi trong lúc chế độ phong kiến ngày càng mục nát, kiệt quệ và cuộc sống của người dân vốn chịu nhiều tai ách đã hết sức cùng cực. Thiên tai, dịch bệnh xảy ra nhiều năm liền, loạn lạc nhiều nơi, thực dân Pháp đang lấn chiếm nước Việt và nội bộ hoàng tộc cũng đang tan vỡ, phân hóa trầm trọng.
Trước tình cảnh đó, Đoàn Hữu Trưng đứng về phía những người chủ chiến và những người dân bị bóc lột, bị áp bức. Theo ông, cần phải thay thế Tự Đức bằng một ông vua yêu nước tiến bộ khác, mới có thể chỉnh đốn và bảo vệ được đất nước trước họa ngoại xâm.

Diễn biến
Khởi đầu, Đoàn Hữu Trưng xin ra khỏi Ký Thưởng viên của cha vợ là Tùng Thiện Vương, đồng thời trả vợ là Thể Cúc với cớ " bất kính với cha mẹ chồng"

Được tự do, Đoàn Hữu Trưng liền "rượu sớm trà trưa" để có dịp kết giao với những người cùng chí hướng.

Bước I: Đông Sơn thi tửu hội
Có lẽ, Đông Sơn thi tửu hội ra đời trong khoảng từ 1864-1865 với chủ trương "uống rượu, ngâm thơ, tiêu khiển phóng khoáng". Nhưng thực tế, tổ chức này chính là "bộ tham mưu" của cuộc khởi nghĩa, còn chuyện "thơ rượu" chẳng qua chỉ là vỏ bọc để che mắt những quan lại, sai nha khác chính kiến đang rình rập khắp nơi...

Buổi đầu, hội có năm người gồm Đoàn Hữu Trưng (đứng đầu) và hai em ruột là Đoàn Tư Trực, Đoàn Hữu Ái cùng hai người bạn thân thiết là Trương Trọng Hòa và Phạm Lương.

Sách lược thầm kín của hội là tôn phù Đinh Đạo lên ngôi vua và tôn Tự Đức lên làm Thái thượng hoàng:
...Trước tôn vua Thái thượng hoàng,Sau tôn ngũ đại đồng đường lên ngôi...Để rồi:...Trong trừ tả đạo cho thanh,
Ngoài cùng Tây tặc tranh giành một phen...

Bước II: Tuyên truyền, vận động
Theo sách lược trên, ba anh em họ Đoàn đã thực hiện được những việc:
Đoàn Tư Trực: khảo sát tình hình nội thành, cải trang thành người bán sách để bí mật gặp Đinh Đạo đang bị quản thúc trong cung.
Đỗ Bang cho biết khi vào được trong cung, Đoàn Tư Trực đã kết nghĩa với Đinh Đạo. Dự kiến Tư Trực sẽ tìm cách giải thoát cho Đinh Đạo và đưa ông vào Nam gặp Trương Định, để cùng kháng Pháp...

Đoàn Hữu Ái: năm 1865, cạo đầu giả làm nhà sư, để lôi kéo các sư sãi và một số tín đồ Phật giáo, vốn rất được xem trọng ở Huế, vào tổ chức. Đặc biệt, là đã vận động được sư Nguyễn Văn Quý, trụ trì chùa Long Quang có chùa riêng là Pháp Vân (chùa Khoai), nhận giúp mấy việc: làm "quân sư" cho hội Đông Sơn, cho hội mượn chùa làm cơ sở bí mật dùng để hội họp, chế tạo khí giới, may cờ và sẽ là bản doanh khi cuộc khởi nghĩa nổ ra.

Đây là một thành công lớn của hội, vì thuở đó, nơi chùa Pháp Vân tọa lạc là một vùng đồi núi hiểm trở, đi lại rất khó khăn, ít người lui tới. Chùa Pháp Vân cách kinh thành 5 km, chỉ cách Vạn Niên cơ (lăng Tự Đức) khoảng 1 km, nơi mà ngày cũng như đêm luôn có khoảng ba ngàn quân lính, phu thợ đang chịu khổ sở vì việc xây lăng. Đây là đối tượng cần tuyên truyền, để trở thành lực lượng nòng cốt cho cuộc nổi dậy.

Đoàn Hữu Trưng: lôi kéo được các quan lại cao cấp nhận làm nội ứng, chuẩn bị được hàng trăm chiếc thuyền chờ sẵn khi khởi sự ở bến đò Trường Súng...
Nhờ công tác tuyên truyền, vận động, hội có thêm một số người tham gia, như: Tôn Thất Cúc (hữu quân), Tôn Thất Giác (vệ úy), Lê Chí Trực (đội trưởng), Lê Văn Cơ (đội trưởng), Bùi Văn Liệu (suất đội), Lê Văn Tề (lính vũ lâm), Nguyễn Văn Quí (nhà sư trụ trì chùa Long Quang, có chùa riêng là Pháp Vân), Nguyễn Văn Viên (nhà sư), Nguyễn Văn Lý (nhà sư) v.v...

Bước III: Khởi sự
Sau khi mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất, bộ chỉ huy do Đoàn Hữu Trưng lãnh đạo quyết định chọn đêm 16 rạng ngày 17 tháng 9 năm 1866, là ngày hữu quân Tôn Thất Cúc trực ở kinh thành và suất đội Bùi Văn Liệu đã có mặt ở công trường Vạn Niên, làm thời điểm xuất kích.

Để có cớ tập trung đông người, Đoàn Hữu Trưng bàn với mẹ và vợ Đinh Đạo xin lập đàn chay cho Hồng Bảo. Lúc này Hồng Bảo chết đã lâu và các con ông đều đã bị giam cầm, nên nhà vua chấp thuận.

Đến Vạn Niên cơ
Buổi lễ cúng kéo dài đến ngày thứ ba, khoảng 3 giờ sáng, ngày 16 tháng 9 năm 1866, từ lễ đàn Pháp Vân, Đoàn Hữu Trưng dẫn đầu đoàn quân khởi nghĩa kéo sang công sở Vạn Niên. Ông tự xưng tham tri bộ Công, ngồi trên chiếc võng điều có lọng che và lính hầu quạt theo lệnh vua để khám xét công trường. Bắt hai tên đốc công cay nghiệt là Nguyễn Văn Chất  và Nguyễn Văn Xa, điều về kinh trị tội. Còn các binh phu hễ ai đang cầm chày giã vôi trong tay thì được đổi phiên về nghỉ. Binh phu nghe nói cả mừng đổ xô vào bắt thống chế Xa trói lại rồi vác chày vôi theo.

Đội trưởng Lê Văn Cơ và Nguyễn Tăng Hựu do nhận lời làm nội ứng từ trước nên cũng dẫn quân gia nhập.
Với lực lượng hơn ba ngàn người, nghĩa quân được chia đều làm 3 đạo:
Tiền đạo: Đoàn Tư Trực và Nguyễn Văn Vũ chỉ huy.
Trung đạo: Đoàn Hữu Trưng, Đoàn Hữu Ái và Phạm Lương chi huy.
Hậu đạo: Trương Trọng Hòa và nhà sư Nguyễn Văn Quí chỉ huy.

Tất cả đoàn quân trên giương cao lá cờ "Ngũ đại hoàng tôn", từ công trường Vạn Niên nhanh chóng vượt sông Hương.

Vào Đại Nội

Vào cuối canh năm, sau khi nghe mấy phát súng hiệu ở Kỳ Đài nổ, báo hiệu các cửa thành được mở. Lập tức tiền và trung đạo tiến đến cửa Hữu (Tây Nam), vào Ngọ Môn (hoàng thành Huế) rồi rẽ qua hai bên đến các kho Kim Ngô và Cẩm y để đoạt vũ khí. Khi ấy, hữu quân Tôn Thất Cúc cũng vừa mở Đại Cung Môn để đón nghĩa quân vào. Nghe huyên náo, phó vệ úy Hùng chạy ra ngó khiến Tôn thất Cúc phải tránh mặt. Chỉ huy sứ Phạm Viết Trang và vệ úy Nguyễn Thịnh định đóng cửa lại thì bị chém bị thương. Quân nổi dậy vừa tiến vào vừa đánh lui được quân triều.

Chiếm được Điện Cần Chánh, Đoàn Hữu Trưng chưa biết đâu là cửa Tấu Môn thì chưởng vệ long võ quân Hồ Oai xuất hiện. Thấy quân nổi dậy đông quá, Hồ Oai hoảng sợ chạy lui về cửa Điện Càn Thành, nơi vua đang ngủ. Thủ lĩnh Trưng nhanh chóng đuổi theo rồi lia gươm qua khe cửa, chém mất tai phải của Hồ Oai, nhưng viên tướng này vẫn ghì chặt cửa nên Đoàn Hữu Trưng không vào được nơi vua ngủ. Bắt không được vua, Đoàn Hữu Trưng cho tập trung quân tại sân Điện Thái Hòa, sai Đoàn Tư Trực đến khám đường rước Đinh Đạo về tấn phong, nhưng Hồ Oai đã kịp thời dẫn quân đến phản công.

Thất bại
Quân triều do Hồ Oai cầm đầu, đánh nhau một hồi với quân nổi dậy thì thủ lĩnh Trưng phát chứng đau bụng nên chóng kiệt sức rồi bị bắt.

Đoàn Tư Trực bị Hồ Oai đâm bị thương. Đoàn Hữu Ái thấy không thể thoát thân được, chạy vào nhà bếp của đội hộ vệ định thắt cổ nhưng cũng bị quân triều bắt lại. Nguyễn Văn Vũ hốt hoảng nhảy xuống hồ Thái Dịch định tự tử, bị cử võ Nguyễn Văn Thịnh nhảy theo kéo lên...

Khi tiền và trung đạo của quân nổi dậy đều đã tan tác, hậu quân chuẩn bị vượt sông Hương. Nhà sư Nguyễn Văn Quí biết cơ sự đã vỡ, lẻn trốn về chùa Pháp Vân trước, còn Trương Trọng Hòa, do không biết gì nên vẫn cho quân xông vào trại Thần Cơ bên ngoài hoàng thành để thu khí giới, nghi trượng. Chỉ huy trại là hiệp quản Võ Giác sau khi giao nộp mọi thứ, liền dẫn quân lính xin theo. Nhưng khi đến cửa Chương Đức, hậu quân bị quân triều do Nguyễn Hùng, Lê Binh, Lê Sĩ chỉ huy chặn lại. Hai bên đánh nhau quyết liệt một lát thì hàng ngũ quân nổi dậy rối loạn, Trương Trọng Hòa cũng bị bắt trói...

Ngay sau đó, một đội quân ở Đại Nội được lệnh đi ngay lên chùa Pháp Vân bắt giam nhà sư Nguyễn Văn Quí...

Kết cục
Cuộc nổi dậy thất bại, ba anh em Đoàn Hữu Trưng, Đoàn Hữu Trực, Đoàn Hữu Ái bị xử lăng trì, Đoàn Thi bị án tử hình, Đoàn Khóa mất tích, Đoàn Hào chết, Đoàn Thị Châu bị kết án tù đày 20 năm sau mới về... Cả họ Đoàn bị đổi sang họ Đoạn, con cháu phải lưu tán, không được thi cử...

Tự Đức cho tịch thu gia sản của Đoàn Hữu Trưng, chỉ để lại một phần nhỏ cho bà mẹ vì bà đã lớn tuổi lại bị mù. Thể Cúc - vợ Đoàn Hữu Trưng - nhờ trước ngày khởi sự đã bị "đuổi" về nhà bố mẹ ruột vì tội "bất kính với mẹ chồng" nên được miễn nghị, nhưng buộc cải sang họ mẹ là họ Tống và phải đi tu... Đối với Tùng Thiện Vương - là chú vua và là cha vợ Đoàn Hữu Trưng - bị tình nghi có liên quan, nhưng vì không có chứng cớ nên "sau ba ngày đêm cùng Thể Cúc phủ phục ở cửa Đông Ba để chịu tội", ông chỉ bị phạt truất bổng 8 năm, đóng cửa Ký Thưởng viên và không được tiếp xúc với bất kỳ ai ở bên ngoài.

Đoàn Hữu Trưng và Thể Cúc có một đứa con trai tên là Ngáo, vì quá nhỏ nên chưa xử, đưa cho người bà con đang ở rể trong phủ Tuy Lý Vương nuôi. Khoảng 13 tuổi, Ngáo bỗng dưng "mất tích" .

Cả gia đình Hồng Bảo gồm 8 người là Đinh Đạo (Ưng Đạo), Đinh Tự, Đinh Chuyên, Đinh Tương (đều là con Hồng Bảo), Thị Thụy (vợ Hồng Bảo, mẹ Đinh Đạo) và hai đứa con Đinh Đạo (một trai, một gái) đều bị xử giảo (treo cổ).

Hữu quân Tôn Thất Cúc, vệ úy Tôn Thất Giác, người phải uống thuốc độc, người thì bị chém đầu. Nhà sư Nguyễn Văn Quí bị chém bêu đầu, thiêu xác. Chùa Pháp Vân bị triệt hạ.

Quan kinh doãn Nguyễn Văn Tường và phủ thừa Vũ Khắc Bôn đều bị cách chức, nhưng cho lập công để chuộc tội, đề đốc Nguyễn Hữu vì mới nhậm chức nên bị giáng bốn cấp và đổi đi nơi khác...

Để đối phó hậu quả cuộc nổi dậy, Tự Đức phải triệu ngay Nguyễn Tri Phương về lo việc phòng thủ kinh thành. Đến Huế, ông thấy những người tham gia cuộc khởi nghĩa đã lãnh án hết mà người bị tố cáo làm phản vẫn còn mãi, bèn xin vua cho kết thúc để yên ổn lòng người...

Và cũng do biến động này, vua Tự Đức phải đổi tên Vạn Niên cơ thành Khiêm Cung và viết bài "biểu trần tình" dài để biện bạch, trong đó có câu: dân chúng nhất thời dại dột mà nghe theo chứ không thật tình thù oán triều đình.

Nhận xét
Theo Phạm Văn Sơn:
...Binh sĩ và dân chúng đi theo họ Đoàn bấy giờ chỉ có tính cách tạm bợ, nên sau tiếng quát mắng của Hồ Oai, họ rời ngay hàng ngũ. Ví thử bọn Đoàn Trưng có thành công cũng chỉ được nhất thời mà thôi. Nắm được kinh thành Huế đâu phải là đã nắm được toàn quốc. Lực lượng của vua Tự Đức còn nhiều võ tướng đại thần trung thành...

Bảo rằng Trưng dựa vào uy tín của Hồng Bảo, của Tùng Thiện Vương và lòng căm phẫn của dân chúng tại Huế đối với việc xây dựng Khiêm Lăng, là đủ sức mạnh để lôi cuốn nhân tâm cả ba Kỳ thì thật quá nông cạn...

Đỗ Bang đánh giá:
Mặc dù thất bại nhưng cuộc khởi nghĩa cũng đã thể hiện sâu sắc tinh thần yêu nước, yêu nhân dân của Đoàn Hữu Trưng và của một số người tham gia...

Chú thích

Xem thêm
Hồng Bảo
Đoàn Hữu Trưng
Tự Đức
Lăng Tự Đức

Tham khảo
Đỗ Bang, Đoàn Hữu Trưng trong Danh nhân bình Trị Thiên, Nhà xuất bản Thuận Hóa, Huế, 1986 tr.127 - 154.
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên, quyển 5, tập thượng, Sài Gòn, 1962, tr 17 - 28.
Lê Văn Hảo, Huế giữa chúng ta, Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1894, tr. 84 - 85.
Kể chuyện vua quan nhà Nguyễn  -Phạm Khắc Hoè,trang60-71

Liên kết ngoài

Đ
Lịch sử Huế


title: Chiquinha Gonzaga (phim truyền hình)

text:
Chiquinha Gonzaga là một bộ phim truyền hình thuộc thể loại telenovela của hãng truyền hình Rede Globo.

Nội dung
Bộ phim là câu chuyện về cuộc đời nhà soạn nhạc Francisca Edwiges Neves Gonzaga (1847 - 1935) trứ danh của Brasil. Thường được biết đến với tên gọi Chiquinha Gonzaga, bà vừa là một nghệ sĩ dương cầm vừa là nữ nhạc trưởng đầu tiên trên thế giới, và cũng được biết đến với lý tưởng tự do chủ nghĩa của mình.

Xã hội Brasil trong giai đoạn nửa sau thế kỷ XIX vẫn còn tồn tại chế độ nô lệ, tệ phân biệt chủng tộc và nhiều lễ giáo trói buộc con người - đặc biệt là người phụ nữ. Ở thành phố cảng Rio de Janeiro, cô gái trẻ Chiquinha lấy chồng từ năm 16 tuổi. Đó là cuộc hôn nhân cưỡng ép không tình yêu do cha cô sắp đặt. Anh chồng Jacinto Ribeiro hơn Chiquinha nhiều tuổi, là sĩ quan Hải quân và thuộc dòng dõi quý tộc có thế lực. Jacinto rất yêu cô, song bản tính gia trưởng, độc đoán của Jacinto đã tước đoạt mất niềm đam mê lớn nhất của Chiquinha - âm nhạc. Trong tâm trí Jacinto luôn lẩn khuất những ý nghĩ lo sợ cuộc hôn nhân cưỡng ép có thể đổ vỡ bất kỳ lúc nào vì lý tưởng sống quá lớn của vợ mình. Anh ta tìm cách trói buộc vợ trong vai trò người phụ nữ dành cho gia đình, thậm chí không ngần ngại dùng những đứa con làm đầu mối giằng dữ Chiquinha.

Dầu vậy, sau cùng thì Chiquinha vẫn không do dự khi quyết định từ bỏ gã chồng ích kỷ để sống với tình yêu lớn của mình - chàng nhạc sĩ João Batista, một người đàn ông kém cô nhiều tuổi, cũng ngập tràn tư tưởng phóng khoáng và đang gặp rắc rối từ cuộc hôn nhân dang dở với cô vợ trẻ Suzette. Suzette hiện sở hữu một gia tài khá lớn.

Trong suốt quãng đời còn lại, Chiquinha Gonzaga say sưa tận hưởng niềm đam mê mãnh liệt dành cho âm nhạc và bà đã trở thành một trong những nhà soạn nhạc lớn nhất Brasil. Mối tình lãng mạn với João Batista như một biểu hiện của lý tưởng sống tự do, yêu tự do cháy bỏng.

Ê-kíp
 Âm nhạc: Marcus Viana
 Biên tập: Felipe Lacerda
 Phục trang: Paulo Lóes
 Kỹ xảo hình ảnh: Jorge Banda, Paula Souto

Hậu trường

Ca khúc trong phim
Thể hiện: Gabriela Duarte
 Lua Branca - Joanna
 Machuca - Daniela Mercury
 Não Venhas - Emílio Santiago
 Romance da Princesa - Roberta Miranda
 Menina Faceira - Paulinho Moska
 Cordão Carnavalesco (Forrobodó) - Alcione
 A Brasileira - Adriana Calcanhoto
 Ô Abre Alas - Marlene, Ângela Maria và Emilinha Borba
 A Corte Na Roça - Beto Guedes
 Atraente - Edson Cordeiro
 Maxixe da Zeferina - Beth Carvalho
 O Que É Sympathia - Zé Ramalho
 Santa - Zélia Duncan
 Namorados da Lua - Milton Nascimento
 O Namoro - Renato Teixeira
 Corta Jaca - Marcus Viana và Maria Teresa Madeira
 Um Novo Século - Marcus Viana (nhạc dạo)

Sự kiện thú vị
 A minissérie se divide em duas fases, de 19 capítulos, cada uma. A primeira, com Gabriela Duarte, interpretando Chiquinha Gonzaga jovem. E a segunda, a partir do capítulo 19, com Regina Duarte, como Chiquinha Gonzaga, já em sua fase adulta.
 O ator Carlos Alberto Riccelli retornava às produções nacionais após quase uma década de ausência. Antes de Chiquinha Gonzaga, ele apenas tinha feito uma participação especial na primeira fase da novela A Indomada, em 1997. Diferentemente de Regina e Gabriela Duarte, seu personagem, João Batista, participou das duas fases da trama. No caso, houve um envelhecimento, do personagem.
 A minissérie marcou a estréia de Caio Blat, na TV Globo, como um jovem músico, também chamado João Batista, que se envolvia com Chiquinha Gonzaga (Regina Duarte). Um romance que deu o que falar, pela diferença de idade. Caio apareceu nos dois capítulos finais.
 A cidade cenográfica de Chiquinha Gonzaga foi reaproveitada, com os devidos ajustes, para a produção da novela Força de um Desejo, que estreou pouco depois após o fim da minissérie.
 Em abril de 2008, a minissérie foi lançada em DVD
 A minissérie foi reapresentada entre o 30 de junho de 2008 e 20 de agosto de 2008, em 38 capítulos, dentro do programa Faixa Comentada, no Canal Futura. Na reprise, houve entrevista com elenco, historiadores e diretores
 Durante a exibição de seus créditos finais, em 1999, e na sua reprise, em 2008, cantores famosos como Daniela Mercury, Fernanda Takai, Milton Nascimento cantavam músicas compostas pela maestrina
 Na reprise, após a exibiçao do último capítulo, foi exibido um especial sobre Chiquinha Gonzaga.

Xem thêm

 Chiquinha Gonzaga (1847 - 1935)
 Rede Globo
 Thông tin trên kênh Memória Globo
 nqk18469
 Thông tin trên kênh ChiquinhaGonzaga.com

Phim của Rede Globo
Phim truyền hình Brasil
Telenovela


title: Diessbach bei Büren

text:
Diessbach bei Büren là một đô thị trong huyện Seeland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 6,3 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 881 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Dicranomyia polystonyx

text:
Dicranomyia polystonyx là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tây Hạ Sùng Tông

text:
Tây Hạ Sùng Tông (1083-1139), tên thật Lý Càn Thuận, là vị hoàng đế thứ tư của triều đại Tây Hạ, trị vì từ năm 1086 tới năm 1139.

Tiểu sử
Lý Càn Thuận lên ngôi năm 3 tuổi, Lương Thái hậu nắm quyền nhiếp chính. Khi gia tộc họ Lương nắm quyền thì chính trị nhà Tây Hạ hủ bại, quân đội suy nhược. Nhà Tống nhân cơ hội đem quân xâm chiếm. Quân đội Tây Hạ nhiều lần thất bại. Năm 1099, Lương Thái hậu bị sứ giả nhà Liêu hại chết bằng thuốc độc. Sau đó, Sùng Tông tự thân nắm quyền chấp chính.

Khi cầm quyền, Sùng Tông tiếp tục quá trình Hán hóa và xóa bớt sức mạnh của các thị tộc Đảng Hạng, quy định những tộc trưởng bộ lạc như những người lãnh đạo có lực lượng chính trị mạnh, nhưng bắt buộc phải tuân theo mệnh lệnh của triều đình Tây Hạ, sức mạnh và ảnh hưởng của họ bị vua Sùng Tông giảm đi đáng kể. Ông tiến hành chỉnh đốn lại công việc triều chính, giảm thiểu phú thuế, chú trọng phát triển nông nghiệp, cải tạo thủy lợi. Nhờ thế, Tây Hạ lại trở nên cường thịnh, kinh tế xã hội phát triển tốt đẹp, chính trị rõ ràng. Thời kỳ này được sử sách ghi lại là Vĩnh An chi trị (永安之治).

Chính sách ngoại giao của ông cũng rất tinh tế. Giai đoạn này cả Tống lẫn Liêu đều suy yếu. Trước tiên, ông liên thủ với Liêu để đánh Tống, đoạt lại phần lớn đất đai. Đến thời kỳ Liêu Thiên Tộ Đế thì nhà Kim tấn công Liêu. Nhà Liêu cầu cứu thì ông lại cự tuyệt, liên thủ với Kim để tiêu diệt cả Liêu lẫn Tống và nhân cơ hội đó chiếm thêm một vùng đất rộng lớn ở hành lang Hà Tây dài trên cả ngàn lý.

Trong thời gian trị vì của mình, Sùng Tông trọng dụng Khổng giáo, dùng những người có học làm quan trong triều, củng cố quân đội, yên ổn dân sự,...nói chung đời vua Sùng Tông là một thời tương đối ổn định và phát triển của triều Tây Hạ. Đặc biệt, trong thời vua Sùng Tông, Phật giáo, đặc biệt là Phật giáo Tây Tạng (hay Lạt Ma giáo), trở nên thịnh hành, nhiều kinh điển đạo Phật được dịch sang tiếng Đảng Hạng.

Niên hiệu
Sùng Tông cai trị 53 năm, thọ 56 tuổi, sử dụng các niên hiệu:
 Thiên Nghi Trị Bình (天儀治平) 7/1086-1089
 Thiên Hữu Dân An (天祐民安) 1090-1097
 Vĩnh An (永安) 1098-1100
 Trinh Quán (貞觀) 1101-1113
 Ung Ninh (雍寧) 1114-1118
 Nguyên Đức (元德) 1119-3/1127
 Chính Đức (正德) 4/1127-1134
 Đại Đức (大德) 1135-1139

Gia đình

Hậu phi
 Hoàng hậu: Gia Luật Nam Tiên (?-1125), công chúa Thành An của nước Liêu.
 Hoàng hậu : Nhậm thị (?-1170) , cha là Thừa tướng Nhậm Đắc Kính (任得敬) , năm Đại Đức thứ ba (1138) nhập cung làm phi , tháng tám năm sau thăng làm Hoàng hậu , năm sau tấn làm Thái hậu. Tháng 7 năm Càn Hữu thứ nhất (1170) qua đời.
 Phi tần : Tào thị , người Hán , nguyên vị Quý phi , sinh Thái tử Lý Nhân Hiếu , sau tấn làm Thái hậu.

Con cái
 Thái tử Lý Nhân Hiếu
 Việt vương Lý Nhân Hữu
 Bộc vương Lý Nhân Trung
 Thư vương Lý Nhân Lễ

Tham khảo

Chú thích

Sinh năm 1083
Mất năm 1139
Sùng Tông
Sinh năm 1084


title: Đồng Sĩ Nguyên

text:
Đồng Sĩ Nguyên (1 tháng 3 năm 1923 – 4 tháng 4 năm 2019), còn được viết là Đồng Sỹ Nguyên, tên thật Nguyễn Hữu Vũ, là một cựu tướng lĩnh và chính trị gia của Việt Nam. Ông là vị Tư lệnh của Binh đoàn Trường Sơn trong thời gian lâu nhất (1967–1975) và là một trong hai vị tướng Quân đội nhân dân Việt Nam được phong quân hàm vượt cấp từ Đại tá lên Trung tướng. Ông cũng từng giữ chức Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Phó Thủ tướng Chính phủ), Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Đặc phái viên Chính phủ, Đặc trách Chương trình 327 về bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ và rừng đặc dụng, Cố vấn Đặc biệt của Thủ tướng chính phủ, tham gia Ban Chỉ đạo Nhà nước về Đường Trường Sơn. Trong Đảng Cộng sản Việt Nam, ông từng là Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VI, Ủy viên dự khuyết Bộ chính trị khoá V, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá IV.

Xuất thân và bước đầu tham gia cách mạng
Ông tên thật là Nguyễn Hữu Vũ, sinh ngày 1 tháng 3 năm 1923, tại làng Trung Thôn, xã Quảng Trung, phủ Quảng Trạch, Quảng Bình, xuất thân trong một gia đình trung lưu. Song thân ông là ông Nguyễn Hữu Khoán và bà Đặng Thị Cấp, đều là những hậu duệ của thủ lĩnh Phong trào Cần Vương. Ông là con thứ 5 trong gia đình. Cha ông mất sớm khi ông mới 10 tuổi.

Thuở nhỏ, ông được cha dạy chữ Hán và theo học chữ Quốc ngữ bậc tiểu học tại Thọ Linh (nay thuộc xã Quảng Sơn, huyện Quảng Trạch). Chịu ảnh hưởng của gia đình, ông sớm đã có tinh thần chống thực dân Pháp. Năm 12 tuổi, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng dưới sự hướng dẫn của ông Nguyễn Văn Huyên (bí danh là Tế), một cán bộ của Đảng Cộng sản Đông Dương. Năm 1938, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, lấy bí danh là Nguyễn Văn Đồng. Ông cũng là người nhỏ tuổi nhất khi gia nhập Đảng này từ đó đến nay (15 tuổi).

Năm 1940, ông được cử làm Bí thư chi bộ Trung Thôn (mật danh là chi bộ Bình). Cùng năm này, ông theo học bậc trung học tại trường Saint Marie ở thị xã Đồng Hới. Một năm sau, ông được phân công làm Bí thư chi bộ tại trường. Những hoạt động của ông sớm bị chính quyền thực dân theo dõi. Vì vậy, khi đang học năm thứ 3 bậc Thành chung, ông bị thực dân Pháp truy nã và phải chuyển vào bí mật tại Lào và Thái Lan, hoạt động trong phong trào Việt kiều yêu nước để gây dựng cơ sở.

Năm 1944, ông bí mật trở về Việt Nam hoạt động, phụ trách Phủ ủy Quảng Trạch, làm chủ nhiệm báo Hồng Lạc và xây dựng chiến khu Trung Thuần, huấn luyện quân sự, tham gia Cách mạng tháng 8. Sau Cách mạng tháng 8, ông được bầu làm Chủ nhiệm Việt Minh, kiêm chỉ huy trưởng bộ đội Quảng Bình. Năm 1946, ông trúng cử đại biểu Quốc hội khóa I.

Tham gia quân đội
Chiến tranh Đông Dương nổ ra, ông được phân công làm chính trị viên kiêm tỉnh đội trưởng Quảng Bình. Trong thời gian 1947–1948, ông chỉ huy nhiều trận tấn công quân Pháp, vì vậy, để tránh liên lụy đến gia đình, ông dùng tên mới là Đồng Sĩ Nguyên, cái tên về sau gắn bó với ông trong cuộc đời còn lại.

Năm 1950, ông được rút về Việt Bắc học lớp trung cao quân sự, sau đó được điều về Tổng cục Chính trị làm phái viên, biệt phái tham gia Bộ tư lệnh cánh phối hợp Trung Hạ Lào trong chiến dịch Đông Xuân 1953 – 1954.

Sau năm 1954, ông được điều về Bộ Tổng tham mưu, phụ trách Cục Động viên dân quân. Năm 1959, ông được phong quân hàm đại tá. Năm 1961, ông được cử sang Trung Quốc học trường Cao cấp Quân sự Bắc Kinh. Năm 1964, ông về nước và được đề bạt giữ chức vụ Tổng tham mưu phó một thời gian ngắn, sau đó được điều về làm Chính ủy Quân khu 4 năm 1965, sau đó là Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân tình nguyện Việt Nam tại Trung – Hạ Lào.

Cuối năm 1965, ông bị thương, phải về Hà Nội điều trị. Đầu năm 1966, ông được cử giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, kiêm Chủ nhiệm Hậu cần tiền phương, dưới quyền ông Đinh Đức Thiện, Chủ nhiệm Tổng cục.

Đầu năm 1967, ông được điều làm Tư lệnh Đoàn 559, thay Đại tá Hoàng Văn Thái. Ông giữ chức vụ này đến năm 1976. Năm 1974, ông được phong vượt cấp từ đại tá lên trung tướng.

Năm 1976, ông được cử giữ chức Thứ trưởng Quốc phòng, phụ trách Tổng cục Xây dựng kinh tế, rồi Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải. Năm 1979, ông được điều trở lại quân đội, giữ chức Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu Thủ đô.

Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa IV.

Chuyển sang ngạch dân sự
Từ năm 1982, ông làm Bộ trưởng Giao thông Vận tải, được bầu làm Ủy viên Dự khuyết Bộ Chính trị khóa V, Ủy viên Chính thức Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI (1986–1991), Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng.

Sau khi thôi chức Bộ trưởng, ông được giao nhiệm vụ Đặc phái viên Chính phủ, Đặc trách Chương trình 327 về bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ và rừng đặc dụng, rồi là Cố vấn Đặc biệt của Thủ tướng Chính phủ, tham gia Ban Chỉ đạo Nhà nước về quốc lộ Hồ Chí Minh (Quốc lộ Trường Sơn).

Gắn bó với đường Trường Sơn
Cùng với các tướng Đinh Đức Thiện, Phan Trọng Tuệ, Võ Bẩm, Đồng Sĩ Nguyên là một trong những người có vai trò quan trọng trong việc xây dựng Đường mòn Hồ Chí Minh trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, đưa con đường vận tải chiến lược này thành một trong những mấu chốt quyết định thành bại trong chiến tranh.

Trong thời gian ông làm Tư lệnh Đoàn 559, tuyến giao thông chiến lược Trường Sơn từ một con đường mòn nhỏ, trở thành một tuyến giao thông vận tải lớn với cả hệ thống đường được giới truyền thông mệnh danh là "trận đồ bát quái xuyên rừng rậm". Tầm quan trọng của con đường chiến này thể hiện rõ nhất với quân số lúc cao điểm hơn 12 vạn binh sĩ, trong đó có hơn 1 vạn là lực lượng Thanh niên xung phong, phiên chế thành 8 sư đoàn và một sư đoàn cao xạ tên lửa phối thuộc. Hệ thống đường chiến lược này khi ông vào tiếp nhận đã có 5 tiểu đoàn xe với 750 xe tải, chia thành 4 binh trạm; đến năm 1975 đã phát triển thành 2 sư đoàn vận tải với 10.000 xe tải. Đường Trường Sơn không còn những con đường đơn lẻ, mà phát triển thành một hệ thống đường vận tải phức tạp với hơn 16.700 km đường bộ, trong đó có hơn 800 km đường kín, 1.500 km đường rải đá, 200 km đường nhựa. Bên cạnh đó còn có 1.500 km đường ống dẫn xăng dầu, 1.350 km đường dây cáp thông tin, 3.800 km đường giao liên, 500 km đường sông.

Hệ thống đường Trường Sơn không đơn thuần là tuyến đường giao thông, mà thực sự là chiến trường khốc liệt giữa nỗ lực của miền Bắc chi viện cho quân Giải phóng miền Nam và sự đánh phá của lực lượng quân Mỹ và đồng minh. Quân đội Mỹ và đồng minh đã tìm mọi cách từ thô sơ đến hiện đại nhất để nhằm mục đích cắt đứt con đường vận tải chiến lược này. Các khí tài từ những khí tài điện tử lập thành "Hàng rào điện tử MacNamara", cây nhiệt đới, pháo đài bay B-52, vũ khí thời tiết, hóa học... đến các cuộc hành quân càn quét lớn đến biệt kích phá hoại đều được quân đội Mỹ sử dụng. Hàng triệu tấn bom đạn, hàng chục triệu lít chất độc hóa học được Mỹ rải xuống để tìm cách triệt hạ con đường. Trong chiến tranh, phía Quân đội nhân dân Việt Nam có gần 2 vạn người tử trận ngay trên tuyến đường và 3 vạn người bị thương tật vĩnh viễn, chủ yếu do trúng bom của máy bay Mỹ. Nhưng tuyến đường vẫn hoạt động và ngày càng mở rộng.

Vào thời bình, nhu cầu của một con đường Trường Sơn mới, trục xương sống của Việt Nam được đặt ra. Và trong quá trình xây dựng Đường Hồ Chí Minh hay Đường Trường Sơn, Đồng Sĩ Nguyên được Thủ tướng Võ Văn Kiệt xem là người thích hợp nhất để giao nhiệm vụ đặc phái viên của Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xây dựng tuyến đường này.

Qua đời
Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên từ trần vào hồi 11 giờ 42 phút ngày 4 tháng 4 năm 2019 khi đang điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, không lâu sau sinh nhật lần thứ 96.

Lễ tang được tổ chức vào ngày 10 tháng 4 năm 2019 với nghi thức lễ tang cấp Nhà nước. Trưa chiều cùng ngày, linh cữu của ông được an táng tại Nghĩa trang Công viên Vĩnh Hằng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.

Tặng thưởng
 Huân chương Sao Vàng – 2007
 Huân Chương Quân Công Hạng nhất
 Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng
 Sinh nhật lần thứ 96

Và nhiều huân, huy chương khác của Việt Nam, và quốc tế

Gia đình
Cha ông là cụ ông Nguyễn Hữu Khoán, năm sinh không rõ, mất năm 1933, là cháu nội của Nguyễn Trọng Đạm, một chỉ huy Cần vương bị Pháp xử bắn ở Cửa Gianh (Quảng Trạch, Quảng Bình).

Mẹ ông là cụ bà Đặng Thị Cấp, sinh ngày 12 tháng 5 năm 1882, mất ngày 22 tháng 4 năm 1982, thọ chẵn 100 tuổi. Chồng mất sớm, bà nuôi dạy 7 người con (5 trai 2 gái) nên người. Cả năm người con trai đều tham gia cách mạng. Ngoài người con trai thứ 5 là Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, người con thứ 6 là Thiếu tướng Nguyễn Hữu Anh, nguyên Phó viện trưởng, Bí thư Đảng ủy học viện hậu cần, Cục trưởng Cục đối ngoại Bộ Quốc phòng. Ngoài ra, một người cháu nội là Nguyễn Hữu Cường (con trai của người con thứ 3 –Nguyễn Hữu Lượng) cũng là một Trung tướng, Tư lệnh Quân khu 4, Đại biểu quốc hội khoá XI.

Ông Đồng Sĩ Nguyên lập gia đình với bà Nguyễn Thị Ngọc Lan, và có với nhau bốn con trai và hai con gái.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa V
Phó Thủ tướng Việt Nam
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã mất
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam người Quảng Bình
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I
Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng Việt Nam
Tổng cục Hậu cần, Bộ Quốc phòng Việt Nam
Huân chương Sao Vàng
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam
Quân nhân trong Chiến tranh Việt Nam
Sinh tại Quảng Trạch
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I Quảng Bình
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam
Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Bình
Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội
Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1970


title: Melanotus oberthueri

text:
Melanotus oberthueri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Cheumatopsyche kirimaduwa

text:
Cheumatopsyche kirimaduwa là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Guzmania harlingii

text:
Guzmania harlingii là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania harlingii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
harlingii
Thực vật dễ tổn thương


title: Aleksey Konstantinovich Tolstoy

text:
Aleksey Konstantinovich Tolstoy (tiếng Nga: Алексей Константинович Толстой; 5 tháng 9 năm 1817 – 10 tháng 10 năm 1875) là bá tước, nhà văn, nhà thơ Nga, viện sĩ thông tấn Viện hàn lâm khoa học Sankt-Peterburg (1873).

Tiểu sử
Aleksey Konstantinovich Tolstoy sinh ở Sankt-Peterburg. Bố là bá tước Konstantin Petrovich Tolstoy, mẹ là Anna Alekseyevna Petrovskaya – người Ukraina. Sau khi sinh con, bố mẹ ly dị, Aleksey Tolstoy được mẹ đem về Ukraina sống với dượng Antoniy Pogorensky – là một nhà văn. Năm 1826 mẹ và dượng đưa Aleksey Tolstoy lên thủ đô Sankt-Peterburg tham gia hội những người bạn ủng hộ Aleksandr II lên ngôi Nga hoàng. Từ năm 1826 theo dượng Antoniy Pogorensky đi du lịch nhiều nơi ở châu Âu, một lần được dượng giới thiệu với Johann Wolfgang von Goethe. Năm 1834 A. Tolstoy là sinh viên của Cục lưu trữ, Bộ ngoại giao. Năm 1835 A. Tolstoy thi vào Đại học Moskva.

Những năm 1837-1840 là nhân viên Bộ ngoại giao ở Đức. Sau đó trở về Nga tiếp tục giữ nhiều chức vụ khác nhau trong Bộ ngoại giao. Những năm chiến tranh Krym, A. Tolstoy tình nguyện gia nhập quân đội nhưng bị bệnh thương hàn nên không trực tiếp tham gia chiến đấu. Năm 1856 được Nga hoàng Aleksandr II giao một chức vụ cao trong quân đội nhưng A. Tolstoy mấy mặn mà với công việc nhà binh nên đến năm 1861 đã xin từ chức. Sau khi từ chức, ông chỉ tập trung cho công việc sáng tác. Ngày 28 tháng 9 năm 1875 Tolstoy cảm thấy đau đầu và đã uống liều morphine quá mạnh, trở thành nguyên nhân của cái chết sau đó hơn một tuần. Ông mất ở Krasny Rog (tỉnh Briansk) ngày 10 tháng 10 năm 1875.

Tolstoy là tác giả của nhiều thể loại: tiểu thuyết, kịch, ballade, thơ châm biếm, thơ trữ tình. Cùng với anh em nhà Zhemchuzhnikov tạo nên hình tượng Kozma Prutkov – bút danh tập thể của một nhóm nhà thơ trào phúng đăng trên tạp chí Người đương thời (những năm 1850-1860). Các tác phẩm chính: Công tử bạc (Князь Серебряный, 1863) tiểu thuyết lịch sử; Cái chết của Yoanna Grozny (Смерть Иоанна Грозного, 1866) bi kịch, Sa hoàng Fyodor Yoannovich (Царь Федор Иоаннович, 1868) bi kịch, Sa hoàng Boris (Царь Борис, 1870) bi kịch; thơ trữ tình, thơ châm biếm...

Tác phẩm

Thơ
 The Sinner (1857)
 Ioann Damaskin (1858)
 Vasily Shibanov (1858)
 The Alchemist (unfinished, 1867)
 History of the Russian State from Gostomysl to Timashev (1868)
 Bức chân dung (1872)
 Rồng (1875)
 The Dream of Councillor Popov (written 1873, first published in 1978, Berlin)

Kịch
 Don Juan (1862)
 Cái chết của Ivan Hung đế (1866)
 Sa hoàng Fyodor Ioannovich (1868)
 Sa hoàng Boris (1870)
 Posadnik (1871, published in 1874-1976)

Văn xuôi
 Hoàng tử Serebryany (1862)
 The Family of the Vourdalak (1839)
 The Vampire (1841)

Một vài bài thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Aleksey Konstantinovich Tolstoy. Poems (in Russian)

Sinh năm 1817
Mất năm 1875
Nhà văn từ Sankt-Peterburg


title: Pinarayi

text:
Pinarayi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kannur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pinarayi có dân số 15.828 người. Phái nam chiếm 47% tổng số dân và phái nữ chiếm 53%. Pinarayi có tỷ lệ 86% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 88%, và tỷ lệ cho phái nữ là 85%. Tại Pinarayi, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Tillandsia cacticola

text:
Tillandsia cacticola là một loài thuộc chi Tillandsia.

Giống
 Tillandsia 'Splendid'

Chú thích

Tham khảo

BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

C


title: Séc (định hướng)

text:
Séc có thể chỉ đến:

Khái niệm
Séc (chứng từ) là một loại chứng từ, một công cụ lưu thông tín dụng.
Séc: khóa kéo của quần áo

Quốc gia
Cộng hòa Séc là một quốc gia ở châu Âu.
Người Séc
Tiếng Séc


title: MVC

text:
MVC (viết tắt của Model-View-Controller) là một mẫu kiến trúc phần mềm để tạo lập giao diện người dùng trên máy tính. MVC chia một ứng dụng thành ba phần tương tác được với nhau để tách biệt giữa cách thức mà thông tin được xử lý nội hàm và phần thông tin được trình bày và tiếp nhận từ phía người dùng.

Khi sử dụng đúng cách, mẫu MVC giúp cho người phát triển phần mềm cô lập các nguyên tắc nghiệp vụ và giao diện người dùng một cách rõ ràng hơn. Phần mềm phát triển theo mẫu MVC tạo nhiều thuận lợi cho việc bảo trì vì các nguyên tắc nghề nghiệp và giao diện ít liên quan với nhau.

Trong mẫu Model-View-Controller, mô hình (model) tượng trưng cho dữ liệu của chương trình phần mềm. Tầm nhìn hay khung nhìn (view) bao gồm các thành phần của giao diện người dùng. Bộ kiểm tra hay bộ điều chỉnh (controller) quản lý sự trao đổi giữa dữ liệu và các nguyên tắc nghề nghiệp trong các thao tác liên quan đến mô hình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng quan về mẫu MVC trong Java
 Lịch sử về sự tiến hóa của mẫu MVC theo Martin Fowler
 ASP.NET MVC Framework
 Phim giới thiệu mẫu MVC trong ASP.NET
 Phát triển phần mềm giao diện người dùng với mẫu MVC trong Java

Mẫu thiết kế phần mềm
Mẫu kiến trúc (khoa học máy tính)


title: 6793 Palazzolo

text:
6793 Palazzolo (1991 YE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 12 năm 1991 bởi U. Quadri ở Bassano Bresciano.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6793 Palazzolo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Quận Fayette, West Virginia

text:
Quận Fayette là một quận thuộc tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 47.579 người . Quận lỵ đóng ở Fayetteville

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 47.579 người, 18.945 hộ gia đình, và 13.128 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 72 người trên một dặm vuông (28/kmТВ). Có 21.616 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 33 trên một dặm vuông (13/kmТВ). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 92,74% người da trắng, 5,57% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,27% người Mỹ bản xứ, 0,30% châu Á, Thái Bình Dương 0,04%, 0,15% từ các chủng tộc khác, và 0,93% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,68% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 18.945 hộ, trong đó 29,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 52,10% là đôi vợ chồng sống với nhau, 13,20% có nữ hộ và không có chồng, và 30,70% là không lập gia đình. 26,90% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 13,40% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,41 và cỡ gia đình trung bình là 2,89.

Trong quận, dân số đã được trải ra với 21,70% dưới độ tuổi 18, 9,60% 18-24, 27,10% 25-44, 25,10% từ 45 đến 64, và 16,40% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 40 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,20 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 94,70 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 24.788, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 30.243. Phái nam có thu nhập trung bình USD 28.554 so với 18.317 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 13.809 USD. Có 18,20% gia đình và 21,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 31,90% những người dưới 18 tuổi và 13,70% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của West Virginia


title: (8172) 1991 RP15

text:
{{DISPLAYTITLE:(8172) 1991 RP15}}

(8172) 1991 RP15 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 15 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cosmopterix fernaldella

text:
Cosmopterix fernaldella là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (from Maine và Lower Peninsula of Michigan phía nam đến New Jersey và Pennsylvania, Wisconsin và Minnesota) và Canada (Quebec, Ontario, British Columbia).
Cánh trước dài 4,8–5 mm. Ấu trùng ăn Carex species. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Cosmopterix


title: Đại học Ryutsu Keizai

text:
(Hán Việt: Lưu thông Kinh tế Đại học) là một trường đại học công lập tại Nhật Bản, trường có hai cơ sở: ở Ryugasaki và ở Shinmatsudo. Riêng khoa về thể thao phải học tại Ryugasaki. Trường được thành lập vào tháng 1 năm 1965 với mục đích nghiên cứu, giáo dục về giao thông, vận tải, lưu thông với tên gốc là Giao thông Vận tải Nhật Bản (日本通運）.

Đúng như với châm ngôn thành lập trường "Vạch ra kế hoạch cho sự phát triển vượt bậc kinh tế nước Nhật, và chấn hưng giáo dục nghiên cứu liên quan đến giao thông kinh tế nói chung", trường đã mở nhiều lớp để đào tạo hệ thống giao thông, thông tin, xuất nhập khẩu, giao thông trên biển, trên bộ...

Trường còn mở các lớp ngoại khóa, nội trú với chủ nghĩa thực học. Về mặt sinh hoạt, tất cả học sinh từ năm 1 đến năm 4 đều có giờ thảo luận riêng. Và thảo luận được coi giống như một môn học bắt buộc, và đã gắn liền như là một phần không thể thiếu trong sinh hoạt của các học sinh trong trường. Số người trong một buổi thảo luận được giới hạn khoảng 15 đến 20 người. Bởi vậy cũng có ý kiến cho rằng nên tạo một môi trường nhiều sinh viên học tập chung với nhau hơn, thì quan hệ giữa học sinh trở nên rộng rãi hơn. Các đại học thực hiện chế độ thảo luận như thế này thì chiếm tỷ lệ khá nhỏ, nên việc tổ chức thảo luận như vậy đã trở thành một đặc trưng của trường.

Những năm gần đây trường còn bổ sung thêm các hoạt động ngoại khóa khác ngoài các môn như bóng đá, bóng chày hay thổi sáo.

Các khu vực gần trường

Trung tâm Ryugasaki
IBARAKISHI-RYUGASAKI 120 BANCHI
Từ ga SANUKI đi bằng xe buýt tới thẳng trường khoảng 15 phút
Từ ga Ryugasaki đi bộ tới trường khoảng 20 phút
Trường ngoài ra còn chuẩn bị bãi đậu cho xe hơi (530 chiếc), xe máy và xe đạp
Trường cũng cho phép học sinh đi xe máy và ô tô đến trường
Trong trường ngoài ra còn có hiệu sách MaruZen và Quầy tạp hóa AM/PM dưới hầm tầng số 5

Trung tâm Shinmatsudo
CHIBAKEN MATSUDOSHI SHINMATSUDO 3 CHOME 2 BAN 1 GO
Từ ga Shinmatsudo đi bộ mất khoảng 4 phút
Cơ sở thiết bị
Nhà ăn cho học sinh, nhà sách, quán cà phê, có giảng đường có thể chứa đến 700 học sinh

Chế độ tuyển chọn địa điểm học
Học sinh RYUKEI từ năm 2004 trở đi, trừ những học sinh thuộc khoa về thể thao ra, thì các học sinh có thể lựa chọn hoặc học ở Ryugasaki hoặc học ở Shinmatsudo. Riêng du học sinh chỉ những ai có 1 kyu mới được phép chọn học trên Shinmatsudo còn lại phải học ở Ryugasaki (lên năm thứ 3 mới có quyền chọn lựa lên Shinmatsudo)

Các hoạt động ngoại khóa thì tiến hành chủ yếu ở Ryugasaki.Và cả hai trung tâm đều có chung những giờ dạy và học giống nhau. Học sinh có thể học luôn tại 1 trung tâm cho đến khi tốt nghiệp.

Ngoài ra trường còn tổ chức thêm một trường trung học phổ thông nằm cạnh trung tâm Ryugasaki

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ryutsu_Keizai_University
 Trường cấp 3 trực thuộc trường

Cơ sở giáo dục thành lập năm 1965
Giáo dục Ibaraki
Giáo dục Chiba
Đại học và cao đẳng tư thục ở Nhật Bản


title: Thoisy-le-Désert

text:
Thoisy-le-Désert  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Thoisyledesert


title: Saint-Seurin-de-Cursac

text:
Saint-Seurin-de-Cursac  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 30 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintseurindecursac


title: (5918) 1991 NV3

text:
{{DISPLAYTITLE:(5918) 1991 NV3}}

(5918) 1991 NV3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 6 tháng 7 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Trichoscypha mannii

text:
Trichoscypha mannii là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Loài này có ở Cameroon, Bờ Biển Ngà, Ghana, Liberia, và Nigeria. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Trichoscypha mannii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Trichoscypha
Thực vật dễ tổn thương