title: Tyumen

text:
Tyumen (tiếng Nga: Тюмень) là thành phố đầu tiên của người Nga tại vùng Xibia (1586) là một thành phố ở Vùng liên bang Ural của Nga, nằm trên sông Tura cách 2.144 km (1.332 dặm) về phía đông Moskva. Đây là trung tâm hành chính và thành phố lớn nhất của tỉnh Tyumen tại Vùng liên bang Urals. Nằm trên tuyến đường sắt xuyên Sibir, có Sân bay quốc tế Roschino. Dân số:720 575(2016)  609.100 (2010 ước tính); 510.719 (điều tra dân số 2002); 476.869 (điều tra dân số 1989).

Nguồn gốc tên gọi
Tuymen thường đường giải thích theo nhiều nghĩa khác nhau, trong đó phổ biến nhất là xuất phát từ "tumen" trong tiếng Mông cổ, tức là 10.000 người, đây là cách phân chia quân đội của Thành Cát Tư Hãn trước kia, bởi lẽ khu vực này từng thuộc về Đế quốc Mông Cổ, do người con trai lớn của Thành Cát Tư Hãn là Truật Xích, sau đó là cháu nội ông - Bạt Đô cai quản, ngoài ra theo tiếng Tatar thì Tyumen còn có nghĩa là vùng đất thấp, bởi thành phố này trước đây thường xuyên bị ngập lụt vào mùa mưa.

Lịch sử
Dấu vết đã được tìm thấy chứng minh con người xuất hiện ở đây từ thời kì đồ đá

Lịch sử của Tyumen bắt đầu được ghi nhận từ thế kỉ 12-13 khi đây là thủ đô của Tyumen Hãn Quốc. Sau đó nó bị đội quân của người Cô-dắc dưới sự lãnh đạo của Bismak, người Tatar đã bị đánh bại, và người Nga đã tái lập lại một thành phố đầu tiên của mình trên mảnh đất Tyumen ngày nay vào năm 1586 theo lệnh của vua Fyodor I Ioannovich. Kiến trúc đó thực ra mới chỉ là một công trình pháo đài bằng gỗ, cung cấp nơi ở cho những chiến binh người Cô-dắc và những quý tộc mới chuyển đến. Đến năm 1605, hình thành khu vực cho những người đánh xe ngựa, và đến năm 1618 xây dựng Tu viện Chúa Ba Ngôi - cụm công trình cổ xưa bậc nhất tại Xibia. Năm 1709 trong cuộc cải cách hành chính của Pi-ốt Đại đế, Tyumen trở thành một phần của tỉnh Sibir và đến năm 1782 trở thành một thành phố dưới sự quản lý của Thống đốc Sibir tại Tobolsk.

Vào cuối thế kỉ 19, với sự xây dựng tuyến đường sắt xuyên Sibir, Tyumen bước vào thời kì phát triển thịnh vượng, một ví dụ cụ thể, vào giai đoạn này, trong thành phố hình thành hơn 70 xưởng thuộc da. Thành phố trở thành một trung tâm thương mại Á-Âu, được coi như một cánh cửa mở ra châu Á của Đế quốc Nga.

Sau cách mạng Tháng Mười Nga, Tuymen được chọn là trung tâm hành chính của tỉnh thay cho Tobolsk, đến năm 1923 nó được gộp vào vùng Ural cùng với Sverdlovsk và Chelyabinsk, và đến năm 1934 lại được gộp vào vùng Omsk. Từ năm 1944 Tyumen khôi phục tư cách là một tỉnh riêng biệt thuộc chính phủ liên bang.
 Trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, Tyumen là vùng không bị chiến tranh tàn phá do nằm sâu trong lục địa, đây là nơi di tản các nhà máy, cơ quan, xí nghiệp của Liên Xô để tiếp tục phục vụ cuộc chiến đấu. Điều đặc biệt là thành phố đã vinh dự được đón nhận thi hài của lãnh tụ Lê-nin nhằm tránh bị quân phát-xít phá hoại, thông tin này được giữ bí mật cho đến tận khi Liên Xô sụp đổ. Địa điểm được lựa chọn là giảng đường số 15, tầng 2 Viện Nông nghiệp Tyumen (nay là Trường đại học nông nghiệp Bắc Zauralye. Sau giai đoạn 1960 - thời điểm dầu khí được tìm thấy ở bắc thành phố, Tyumen nhanh chóng trở thành một trung tâm dầu khí quan trọng của nước Nga, khi chiếm tới 1/3 sản lượng khai thác dầu khí của cả nước.

Đơn vị hành chính
Tyumen được chia ra làm 4 đơn vị hành chính là: Trung tâm, Lê-nin, Kalinin, và quận Đông.

Giáo dục
Tyumen là trung tâm giáo dục vùng của Nga, ở đây có 15 trường và cơ sở trường đào tạo đại học với khoảng 120 chuyên ngành. Chỉ tính riêng 5 trường đạo chính đã lên tới hơn 110 nghìn sinh viên đang được đào tạo các hệ đại học tại đây. trong đó nổi bật là các trường:

Trường Đại học Quốc gia Tyumen (thành lập năm 1930)
 Đại học Công nghiệp Tyumen (hợp nhất từ hai trường Đại học Dầu khí Tyumen và Đại học Xây dựng - Kiến trúc Tyumen năm 2016)
 Đại học Y khoa Tyumen
 Trường chuyên nghiệp kĩ thuật quân sự Tyumen
 Cơ sở Tyumen của Đại học Bộ Nội vụ Nga
 trường văn hóa Tyumen

Y tế
Có 19 bệnh viện nhà nước trong thành phố với hơn 4.400 giường bệnh. Trung tâm giải phẫu thần kinh liên bang đặt tại Tyumen là trung tâm y tế về thần kinh lớn thứ 2 tại Nga

Văn hóa

Nhà hát và bảo tàng

Trong Tyumen có nhiều công trình văn hóa như các nhà hát kịch, múa rối, nhà hát thanh niên, các bảo tàng kiến trúc, lịch sử, bảo tàng động thực vật...

Thư viện
Thành phố này hoạt động 53 thư viện công cộng, bao gồm Thư viện khoa học khu vực Tyumen mang tên Mendeleev - một trong những thư viện lớn nhất ở Tây Siberia, với khoảng 2,67 triệu tài liệu.

Công viên

Ghi chú
Notes

Liên kết

Tyumen city administration
Tyumen's catalogue
Photos of Tyumen by Romuald A. Nagaev
Tyumen prosecutors website

Thành phố của Nga
Tỉnh Tyumen


title: Celina mucronata

text:
Celina mucronata là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Celina


title: Lasioglossum monsleone

text:
Lasioglossum monsleone là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1946


title: Danh sách đơn vị hành chính Hà Nam (Trung Quốc)

text:
Tỉnh Hà Nam, Trung Quốc được chia ra thành các đơn vị hành chính sau:

 17 đơn vị cấp địa khu
 tất cả đều là địa cấp thị
 159 đơn vị cấp huyện
 21 huyện cấp thị
 88 huyện
 50 khu (quận)
 2299 đơn vị cấp hương
 841 trấn/ thị trấn
 1054 hương/ xã
 12 hương dân tộc
 392 nhai đạo

Tất cả các đơn vị hành chính này được giải thích chi tiết trong bài phân cấp hành chính Trung Quốc. Danh sách sau chỉ liệt kê các đơn vị hành chính cấp địa khu và cấp huyện của Hà Nam.

Tham khảo

Hà Nam (Trung Quốc)
Hà Nam


title: Glyphonyx carinifrons

text:
Glyphonyx carinifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Pine Bluff, Arkansas

text:
Pine Bluff, Arkansas là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Tham khảo

Thành phố của Arkansas


title: Internet Download Manager

text:
Internet Download Manager (thường được gọi tắt là IDM) là một trình quản lý tải xuống, chỉ có mặt trên hệ điều hành Microsoft Windows. Đây là phần mềm shareware, được phát triển bởi Tonec FZE, bản miễn phí của phần mềm được phép dùng thử trong vòng 30 ngày (kể từ ngày cài đặt).

Internet Download Manager (IDM) là một công cụ để quản lý và lên lịch tải xuống. Nó có thể sử dụng băng thông đầy đủ (tăng tốc tải xuống). Nó có khả năng phục hồi và tiếp tục để khôi phục các tải xuống bị gián đoạn do mất kết nối, sự cố mạng và mất điện.

IDM hỗ trợ một loạt các máy chủ proxy như tường lửa, FTP và giao thức HTTP, cookie được chuyển hướng, âm thanh MP3 và xử lý video MPEG. Nó chạy tốt với Opera, Avant Browser, AOL, MSN Explorer, Netscape, MyIE2 và các trình duyệt phổ biến khác để quản lý tải xuống.

Tính năng

 Nhập / xuất công việc tải xuống
 Tự động / cập nhật thủ công địa chỉ tải xuống.
Chia tải xuống thành nhiều luồng để tải xuống nhanh hơn
Tải xuống hàng loạt
 Nhiều hàng đợi tải xuống
 Cho phép người dùng tải xuống nhiều kiểu tập tin.
Danh sách tải xuống gần đây để dễ dàng truy cập vào thư mục
 Điều khiển băng thông, cho phép tải xuống theo lịch và lưu danh sách những tệp đã tải xuống.
Phân đoạn động trong suốt quá trình tải xuống.
 Tự động bắt liên kết các tập tin tải xuống (nhạc, phim,…) (từ bản 5.15). Hỗ trợ download video từ nhiều trang như YouTube, Google Video, MySpaceTV,…
 Hỗ trợ phục hồi download những link đang download dở trước đó bằng cách mở lại trang tải xuống để bắt lại liên kết mới (từ bản 5.16).
 Hỗ trợ tên tập tin tải xuống và phần mô tả tệp bằng các ký tự Unicode (từ bản 5.18).
 Hỗ trợ rất nhiều trình duyệt như Microsoft Edge, Apple Safari, Google Chrome, Mozilla Firefox, Opera.
 Hỗ trợ các giao thức tải xuống như HTTP, HTTPS, FTP và MMS.
 Hỗ trợ nhiều giao thức định danh như Basic, Negotiate, NTLM, Keberos giúp IDM dễ dàng truy cập và tải xuống dữ liệu từ các máy chủ yêu cầu tên đăng nhập và mật khẩu.

Đánh giá
Trong bài đánh giá của CNET, IDM đã nhận được xếp hạng 4,5 trên 5 sao với kết luận của CNET "Trình quản lý tải xuống Internet cung cấp cho bạn các công cụ để tải xuống nhiều loại tệp từ Internet và sắp xếp chúng khi bạn thấy phù hợp. Bạn có thể phân loại từng tệp như bạn tải xuống và sau đó truy cập tất cả các bản tải xuống ngay từ giao diện chính của ứng dụng ".

Softpedia đã cho IDM xếp hạng 4,1 trên 5 sao với phần mềm, biên tập viên nêu rõ trong bài đánh giá của mình rằng "Internet Download Manager là ứng dụng bắt buộc phải có cho nhiều người dùng ngoài kia". Một đánh giá mở rộng đã được Softpedia thực hiện vào tháng 3 năm 2014, đưa ra phần mềm 4 trên 5 sao.

Xem thêm

 Danh sách trình quản lý tải xuống
 So sánh các chương trình quản lý tải xuống

Chú thích

Liên kết ngoài

Trình quản lý tải xuống
Phần mềm C++


title: Họ Trôm

text:
Họ Trôm (danh pháp khoa học: Sterculiaceae) là một danh pháp khoa học để chỉ một nhóm thực vật có hoa ở cấp độ họ. Giới hạn định nghĩa, tình trạng và vị trí của họ này thay đổi theo từng quan điểm phân loại. Tên gọi khoa học của họ này dựa trên chi Trôm (Sterculia). Theo định nghĩa truyền thống thì các họ Sterculiaceae, Malvaceae, Bombacaceae, và Tiliaceae tạo thành "phần cơ bản của bộ Cẩm quỳ" trong hệ thống Cronquist và quan hệ họ hàng gần gũi giữ các họ này nói chung được công nhận. Sterculiaceae có thể tách ra từ Malvaceae nghĩa hẹp (sensu stricto) do có bề mặt nhẵn của các hạt phấn hoa và các bao phấn hai ngăn.

Một loạt các nghiên cứu phát sinh loài đã cho rằng Sterculiaceae, Tiliaceae và Bombacaceae theo định nghĩa truyền thống là cận ngành khi miêu tả theo nhánh và địa vị hiện tại của các họ này đang được đặt dưới sự nghi vấn. APG và các hệ thống APG II hợp nhất Bombacaceae, Malvaceae sensu stricto, Sterculiaceae và Tiliaceae, các thành phần cơ bản của bộ Malvales trong hệ thống Cronquist, thành một họ được định nghĩa rộng hơn là họ Malvaceae nghĩa rộng (sensu lato). Trong quan điểm này thì các đơn vị phân loại trước đây được phân loại trong họ Sterculiaceae được xử lý như là các phân họ Byttnerioideae, Dombeyoideae, Helicteroideae và Sterculioideae của họ Malvaceae sensu lato. Hệ thống Thorne chấp nhận việc tiếp cận trung gian giữa hai hệ thống trên trong việc tổ hợp phần lớn họ Sterculiaceae truyền thống (nhưng lại không bao gồm chi Sterculia) với các thành phần của họ Tiliaceae truyền thống để tạo ra họ Byttneriaceae.

Sterculiaceae theo truyền thống đã được phần lớn các nhà phân loại học công nhận như là một họ và nó vẫn còn được thấy mặc dù các phân loại của APG, Thorne hay các hệ thống khác cũng đã được chấp nhận. Theo nghĩa truyền thống của nó thì họ này bao gồm khoảng 70 chi, với tổng cộng khoảng 1.500 loài cây thân gỗ và cây bụi khu vực nhiệt đới. Các sản phẩm đáng chú ý nhất của họ này là sôcôla và bột ca cao từ cây ca cao (Theobroma cacao), cũng như hạt côla từ cây côla (chi Cola). Nhiều loài sản sinh ra một số loại gỗ.

Các chi
Abroma Jacq.
Acropogon Schltr.
Aethiocarpa Vollesen
Astiria Lindl.
Ayenia L.
Brachychiton Schott & Endl.
Byttneria Loefl.
Cheirolaena Benth.
Chiranthodendron Larreat.
Cola Schott & Endl.
Commersonia J.R.Forst. & G.Forst.
Cotylonychia Stapf
Dicarpidium F.Muell.
Dombeya Cav.
Eriolaena DC.
Firmiana Marsili
Franciscodendron B.Hyland & Steenis
Fremontodendron Coville
Gilesia F.Muell.
Glossostemon Desf.
Guazuma Mill.
Guichenotia J.Gay
Hannafordia F.Muell.
Harmsia K.Schum.
Helicteres L.
Helmiopsiella Arenes
Helmiopsis H.Perrier
Heritiera Aiton
Hermannia L.
Herrania Goudot
Hildegardia Schott & Endl.
Keraudrenia J.Gay
Kleinhovia L.
Lasiopetalum Sm.
Leptonychia Turcz.
Leptonychiopsis Ridl.
Lysiosepalum F.Muell.
Mansonia J.R.Drumm. ex Prain
Maxwellia Baill.
Megatritheca Cristobal
Melhania Forssk.
Melochia L.
Neoregnellia Urb.
Nesogordonia Baill.
Octolobus Welw.
Paradombeya Stapf
Paramelhania Arenes
Pentapetes L.
Pimia Seem.
Pterocymbium R.Br.
Pterospermum Schreb.
Pterygota Schott & Endl.
Rayleya Cristobal
Reevesia Lindl.
Ruizia Cav.
Rulingia R.Br.
Scaphium Schott & Endl.
Scaphopetalum Mast.
Seringia J.Gay
Sterculia L.
Theobroma L.
Thomasia J.Gay
Triplochiton K.Schum.
Trochetia DC.
Trochetiopsis Marais
Ungeria Schott & Endl.
Waltheria L.

Tham khảo

 Whitlock, B. A., C. Bayer và D. A. Baum. 2001. Phylogenetic Relationships and Floral Evolution of the Byttnerioideae ("Sterculiaceae" hay Malvaceae sensu lato) Dựa trên các chuỗi gen lạp lục, ndhF. Systematic Botany 26: 420–437 (tóm tắt trực tuyến tại đây).
 Sterculiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi)  Các họ thực vật có hoa: miêu tả.
 Malvaceae/Sterculiaceae - Sterculieae  tại Vườn thực vật Hoàng gia Edinburgh

Trôm, họ
Danh pháp thực vật học


title: Tổng đốc Lưỡng Quảng

text:
Tổng đốc Lưỡng Quảng (chữ Hán: 兩廣總督, Lưỡng Quảng tổng đốc) là chức quan cao nhất cả về quân sự lẫn dân sự, của địa phương bao gồm hai tỉnh Quảng Đông và Quảng Tây của Trung Quốc thời Nhà Minh và Nhà Thanh. Quan phủ đặt tại Quảng Châu (Quảng Đông) tuy nhiên có một thời gian từ 1655 đến 1663 lại đặt tại Ngô Châu (Quảng Tây).

Lịch sử

Nhà Minh
Năm Cảnh Thái thứ 3 (1452), Vu Khiêm tấu lên Minh đế đề nghị thành lập chức vụ Lưỡng Quảng tổng đốc, do Vương Cao thủ nhậm, tổng quản mọi việc quân vụ. Nhiệm sở bấy giờ chưa được cố định.

Năm 1465, Hàn Ung được bổ nhiệm làm Tả đô Ngự sử, kiêm Đề đốc Lưỡng Quảng quân vụ, trú sở được đặt tại Ngô Châu. Đến năm 1469, Phủ Tổng đốc Lưỡng Quảng được thiết lập tại Ngô Châu, Hàn Ung thăng làm Tổng đốc. Từ đó định chế Tổng đốc Lưỡng Quảng được xác lập.

Nhà Thanh
Năm 1644, năm thứ nhất thời Thuận Trị, Nhà Thanh đặt ra chức tổng đốc Quảng Đông. Vị quan này kiêm cả quản lý Quảng Tây.

Năm 1663, chức tổng đốc Quảng Tây được đặt ra nhưng năm 1664 thì chức này bị bãi bỏ. Tổng đốc Quảng Đông tiếp tục kiêm quản lý Quảng Tây.

Năm 1723 lại tách thành hai chức tổng đốc hai tỉnh để rồi cuối năm lại nhập thành một.

Năm 1729, nhằm thống nhất quyền chỉ đạo quân sự miền Tây Nam để đàn áp cuộc khởi nghĩa của người Miêu, Quảng Tây chuyển sang quyền quản lý của tổng đốc Vân Quý.

Năm 1734, Quảng Tây trở lại quyền quản lý của tổng đốc Quảng Đông rồi chức này được đổi tên thành tổng đốc Lưỡng Quảng.

Năm 1844, nhằm thống nhất hoạt động quản lý vùng phía Nam đang bị phương Tây nhòm ngó, Nhà Thanh quyết định để Khâm Sai Đại Thần (người phụ trách quan hệ với nước ngoài ở phía Nam) kiêm chức tổng đốc Lưỡng Quảng.

Năm 1905, tổng đốc Lưỡng Quảng kiêm luôn chức tuần phủ Quảng Đông.

Danh sách Tổng đốc Lưỡng Quảng
 Vương Cao (1452-1453)
 Hàn Ung (1469-?)
 Tần Hoành (1489-?)
 Đặng Đình Toản (1495-1497)
 Phan Phiên (1501-?)
 Hùng Tú (1506-?)
 Chu Nam (1514-1515)
 Trần Kim (1515-1519)
 Trương Niết (?-?)
 Trương Đỉnh (1522-?)
 Diêu Mạc (1525-?)
 Vương Thủ Nhân (1527-1529)
 Trương Kinh (1531-?)
 Dao Hài (?-?)
 Bao Tượng Hiền (?-?)
 Trương Nhạc (1531-?)
 Ngô Quế Phương (1563-1566)
 Đàm Luân (1567-1568)
 Trương Hãn (1568-1569)
 Lưu Đảo (1569-1570)
 Lý Thiên (1570-1571)
 Ân Chánh Mậu (1571-1575)
 Lăng Vân Dực (1575-1578)
 Lưu Nghiêu Hối (1579-1581)
 Lý Thế Phụng (1656-1668)
 Ma Lặc Cát(1668-1673)
 A Tịch Hy (1673-1681)
 Vu Thành Long (1681-1684)
 Vương Tân Mệnh (1684-1687)
 Đổng Nột (1687-1688)
 Phu Lạp Tháp (1688-1694)
  Phạm Thừa Huân (范承勋) (1694-1698)
 1698-1700: Trương Bằng Cách (张鹏翮)
 1700-1706: A Sơn (阿山)
 1706-1709: Thiệu Mục Bố (邵穆布)
 1709-1712: Cát Lễ (噶礼)
 1712: Lang Đình Cấp (郎廷极)
 1712-1717: Hách Thọ (赫寿)
 1717-1722: Trường Đỉnh (长鼎)
 1722-1726: Tra Bật Nạp (查弼纳)
 1726-1730: Phạm Thời Dịch (范时绎)
 1730: Sử Di Trực (史贻直)
 Doãn Kế Thiện (尹继善) (1730-1732)
 1732-1733: Ngụy Đình Trân (魏廷珍)
 1733: Cao Ký Trác (高其倬)
 1733-1737: Triệu Hoành Ân (赵宏恩)
 1737: Khương Phục (庆复)
 1737-1739: Na Tô Đồ (那苏图)
 1739-1740: Hác Ngọc Lân  (郝玉麟)
 1740-1741: Dương Siêu Tăng (杨超曾)
 1741-1742: Na Tô Đồ (那苏图)
 1742-1743: Đức Bái (德沛)
 Doãn Kế Thiện (尹继善) (1743-1748)
 Thạc Sắc (碩色) (1848-1850)
 Trần Đại Thụ (陳大受) (1750-1751)
 A Lý Cổn (阿里袞) (1751-1753)
 Sách Lăng (策楞) (1753-1754)
 Dương Ứng Cư (楊應琚) (1754-1757)
 Hạc Niên (鶴年) (1757-1758)
 Lý Thị Nghiêu (李侍堯) (1758-1761)
 Tô Xương (蘇昌) (1761-1764)
 Lý Thị Nghiêu (1764-1777)
 Thư Thường (舒常) (1779 - 1785)
 Tôn Sĩ Nghị (孫士毅) (1785, 7 tháng)
 Phú Lặc Hồn (富勒渾) (1785 - 1786)
 Tôn Sĩ Nghị (1786 - 1789)
 Phúc Khang An (1789 - 1794)
 Trường Lân (長麟) (1794-1796)
 Cát Khánh (吉慶) (1796 - 1802)
 Oa Thập Bố (倭什布) (1803-1804)
 Ngô Hùng Quang (吳熊光) (1805-1809)
 Bách Linh (百齡) (1809-1811)
 Tưởng Du Tiêm (蔣攸銛) (1811-1817)
 Nguyễn Nguyên (阮元) (1817 - 1826)
 Lý Hồng Tân (李鴻賓) (22 tháng 6 năm 1826 - 14 tháng 9 năm 1832)
 Lư Khôn (盧坤) (14 tháng 9 năm 1832 - 15 tháng 10 năm 1835)
 Đặng Đình Trinh (鄧廷楨) (1835 - 1840)
 Lâm Tắc Từ (林則徐) (1840)
 Kỳ Thiện (琦善) (1840 - 1841)
 Kỳ Anh (耆英) (1844-1848)
 Từ Quảng Tấn (1848 - 1852)
 Diệp Minh Sâm: 1852-1858
 Hoàng Tông Hán (1858-1859)
 Vương Khánh Vân(Tháng 5 năm 1859 - Tháng 10 năm 1859)
 Lao Sùng Quang (1859 - 1860)
 Tăng Quốc Phiên (1860 - 1864)
 Mã Tân Di (1864 - 1865)
 Thụy Lân (1865 - 1869)
 Mã Tân Di (1869 - 1870)
 Tăng Quốc Phiên (1870 - 1872)
 Thụy Lân (1865-1874)
 Dịch Hân (1874-1875)
 Lưu Khôn Nhất (1875-1879)
 Trương Thụ Thanh (張樹聲) (1879-1882)
 Tăng Quốc Thuyên (曾國荃) (1882 - 1883)
 Trương Thụ Thanh (1883 - 1884)
 Trương Chi Động (22 tháng 5 năm 1884 - 8 tháng 8 năm 1889)
 Lý Hồng Chương (1889 - 1902)
 Đào Mô (陶模) (1902 - 1903)
 Sầm Xuân Huyên (岑春煊) (1903 - 1906)
 Chu Phức (周馥) (1906 - 1907)
 Trương Nhâm Tuấn (張人駿) (1907-1909)
 Trương Nhâm Tuấn (1909 - 1910)
 Trương Minh Kỳ (張鳴岐) (1910 - 1911)
 Lý Chuẩn (李準) (tạm quyền tổng đốc Lưỡng Quảng Nhà Thanh, bàn giao Quảng Châu cho cách mạng Tân Hợi) (26 tháng 11 năm 1911)
 Long Tế Quang (1913 - 1917)

Xem thêm
 Tôn Sĩ Nghị
 Lưỡng Quảng

Tham khảo

Quảng Đông
Quảng Tây
Quan nhà Thanh
Lịch sử Quảng Đông
Lịch sử Quảng Tây
Nhà Thanh
Tổng đốc Trung Quốc


title: Vibrissaphora liui

text:
Leptobrachium liui là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Huiqing, G. & Baorong, G. 2004. Vibrissaphora liui. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

]]

Vibrissaphora
Leptobrachium
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật đặc hữu Trung Quốc


title: Loisieux

text:
Loisieux là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 360-860 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Savoie


title: 8898 Linnaea

text:
8898 Linnaea (1995 SL5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1995 bởi G. Emerson ở Golden.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8898 Linnaea

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Agapetus vicanthicus

text:
Agapetus vicanthicus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Agapetus


title: Piper valladolidense

text:
Piper valladolidense là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Piper valladolidense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
V


title: Ngũ xú Trung Hoa

text:
Ngũ xú Trung Hoa là 5 người phụ nữ cực kỳ xấu xí của Trung Hoa nhưng có tài năng xuất chúng và phẩm hạnh cao thượng, giúp chồng làm nên sự nghiệp lớn lao trong lịch sử Trung Quốc được sử sách ghi lại.

Chung Vô Diệm vợ của vua Tề Tuyên Vương
Hoàng Nguyệt Anh vợ của Khổng Minh Gia Cát Lượng
 Mô Mẫu
 Mạnh Quang
Vợ Hứa Doãn

Giai thoại về Chung Vô Diệm

Chung Vô Diệm đời Tề Tuyên Vương, là người phụ nữ vô cùng xấu xí, da xanh ngắt, tóc rối, hầu lộ trông như quỷ sứ nhưng rất có tài trị quốc. Khi còn nhỏ, Chung Vô Diệm chỉ thích săn bắn, tập võ, múa gươm. Vua Tề Tuyên Vương khi đó không chú tâm vào chính sự chỉ vui chơi hưởng lạc. Một hôm vua Tề Tuyên Vương mở tiệc chiêu đãi quần thần thì Chung Vô Diệm xin vào yết kiến. Chung Vô Diệm nói với vua Tề, nàng có thuật có thể đoán trước sự việc. Vua Tề hỏi, có thuật gì hãy nói cho trẫm nghe. Chung Vô Diệm liền giương mắt, vỗ gối, khua tay, lắc đầu. Vua Tề không hiểu gì cả bắt Chung Vô Diệm giải thích. Chung Vô Diệm nói, thiếp giương mắt để thay bệ hạ nhìn thấy khắp thiên hạ lửa cháy, thiếp vỗ gối để thay bệ hạ phạt cái tật tin dùng bọn gian thần, thiếp xua tay để thay bệ hạ đuổi bọn xu nịnh. Vua Tề nói quả nhân có điều đó bao giờ và tức giận định lôi ra chém. Chung Vô Diệm không tỏ ra sợ hãi nói với nhà vua, thiếp chết cũng không có gì đáng ngại, chỉ xin được nói rõ trước khi chết. Vua Tề bảo, cho phép nhà ngươi nói, nếu nói sai lập tức bị chém đầu. Chung Vô Diệm lấy lời lẽ phân tích rõ chính sự trong nước, các mối nguy cấp của nước Tề. Vua Tề nghe ra liền giải tán tiệc tùng và triệu nàng về cung lập làm chánh hậu. Cũng từ đó vua Tề rất chú tâm vào việc nước, tin dùng người có tài, xua đuổi bọn xu nịnh. Được sự giúp đỡ của Chung Vô Diệm mà nước Tề sau đó đã trở nên hùng mạnh, trong thời Tề Tuyên vương tại vị, không có nước nào đến xâm phạm. Người sau viết rất nhiều truyện về nàng Chung Vô Diệm để ca ngợi tài năng, đức độ và sự dũng cảm của nàng. Tuy nhiên phần cuối truyện có thay đổi, thêm vào nội dung sau khi Chung Vô Diệm giúp vua trị vì thiên hạ thành công, cuối cùng đã hóa thành người đàn bà đẹp như tiên và coi Chung Vô Diệm là tiên nữ bị đày xuống trần giúp vua.

Giai thoại về Hoàng Nguyệt Anh

Hoàng Nguyệt Anh là vợ Khổng Minh Gia Cát Lượng thời Tam quốc.
Theo mô tả trong lịch sử thì bà có mái tóc vàng và làn da nâu, còn về dung mạo như thế nào thì không được mô tả lại.

Có sách tả bà dáng người cao,thon thả nhưng mặt đen đúa đầy mụn nhọt trông rất khó coi, sách khác lại tả bà hình dáng thô kệch, thấp bé đen gầy, khuôn mặt đầy rỗ. Tuy thế, bà lại là một người phụ nữ rất dịu dàng và chu đáo. Khổng Minh đại truyện có ghi rõ, thừa tướng Gia Cát sau khi xuất sơn,mọi việc ở nhà đều được Gia Cát phu nhân chu toàn tất cả, vợ chồng kính nhau như khách,chưa bao giờ xảy ra mâu thuẫn hay xung đột gì.Nếu không nhờ có bà làm hậu phương vững chắc phía sau, Khổng Minh tiên sinh chưa chắc đã có thể toàn tâm phò trợ cho Lưu Bị. Thế mới biết câu "tề gia trị quốc bình thiên hạ" là một thứ tự có cơ sở... Người đàn ông phải làm cho yên ổn chuyện gia thất mới có thể ra ngoài trị nước cứu đời.. Và Hoàng Nguyệt Anh đã làm thay cho Gia Cát Lượng nhiệm vụ "tề gia" để ông chuyên tâm giúp đỡ Lưu Bị... Ta có thể thấy, vị trí và vai trò không nhỏ của Hoàng Nguyệt Anh đối với bản thân cũng như sự nghiệp của Gia cát Lượng.

Ý kiến thứ hai thì lại cho rằng Hoàng Nguyệt Anh là một người phụ nữ có nhan sắc mĩ miều, xinh đẹp tuyệt trần nhưng lại cố ý đeo mặt nạ xấu xí để tìm được "người anh hùng thật sự" của mình. Khổng Minh nghe tiếng Hoàng Nguyệt Anh tài giỏi phi thường, đã bất chấp mọi tin đồn không hay về nhan sắc của bà và đến cầu hôn. Hoàng Nguyệt Anh đã thử thách trí tuệ, tài năng (qua trận pháp vườn đào) lẫn đức độ của Gia Cát Lượng trước khi chấp nhận cuộc hôn nhân này... Để rồi sau đó, bà âm thầm lui về sau làm hậu phương ủng hộ và giúp đỡ cho chồng. Có người cho rằng sau đó bà vẫn mang mặt nạ (mạng che mặt) khi ra ngoài. Điều đó chứng tỏ rằng bà không phải là người trọng hư danh, không vì chút sĩ diện,danh dự mà làm ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình, gây nên nhiều xáo trộn không cần thiết. Một người phụ nữ có địa vị,có nhan sắc và có tài năng như bà lại chấp nhận rút lui, làm cái bóng phía sau chồng, phẩm chất này chỉ có ở những người phụ nữ dịu dàng,nhân hậu... Hoàng Nguyệt Anh quả thật là người vợ vĩ đại mà Khổng Minh tiên sinh đã may mắn tìm thấy được.

Những truyền thuyết,dã sử chung quanh người phụ nữ tài năng này rất nhiều, và hiện tại cũng đang trong tình trạng "chín người mười ý".Thế nhưng tóm tắt sơ lược lại thì có 2 luồng ý kiến cơ bản nhất. Mọi người đếu đồng ý rằng, Hoàng Nguyệt Anh là một người phụ nữ có tài hoa xuất chúng, thông thiên văn,tường địa lý, bát quái ngũ hành,kì môn độn giáp, ngay cả binh pháp (thứ chỉ dành cho đấng mày râu) bà cũng rất am hiểu. Gia Cát tiên sinh tinh thông binh pháp, ít nhiều phải kể đến công lao của bà.Trong một vài tư liệu cũng có ghi, các phát minh "mộc ngưu lưu mã", "nỏ liên châu","Khổng Minh đăng" và bánh bao của Khổng Minh cũng đều có sự tham gia giúp đỡ của Hoàng Nguyệt Anh. Và cũng ít ai biết rằng,Long Trung sách của Gia Cát Lượng cũng dựa trên sự gợi ý ít nhiều của bà. Nói chung,Hoàng Nguyệt Anh là một hậu phương vững chắc và trợ thủ đắc lực của Gia Cát Lượng, góp phần không nhỏ vào các thành công của ông sau này.

Theo Hàn Lộ công ti, đồng sản xuất bộ phim điện ảnh "Gia Cát Lượng và Hoàng Nguyệt Anh" giới thiệu, Gia Cát Lượng phe phẩy quạt lông, phong lưu lỗi lạc, diệu kế liên tiếp xuất ra có thể nói là không ai không biết, nhưng nguồn gốc chiếc quạt lông đó từ đâu mà ra thì chưa chắc mọi người đều biết.

Gia Cát Lượng trong lần đầu tới cầu hôn, cô gái xấu xí tóc vàng da đen đã tặng chàng một cái quạt lông và hỏi: "Gia Cát tiên sinh, có biết tại sao tôi lại tặng ngài quạt lông không?" Gia Cát Lượng nói: "Là lễ nhẹ mà nghĩa tình thì nặng phải chăng?" A sửu cô nương nói: "Còn ý nghĩa thứ hai?" Gia Cát Lượng suy nghĩ mà không thể giải đáp. A sửu nói tiếp: "Gia Cát tiên sinh, tiên sinh vừa cùng gia phụ đàm luận thiên hạ đại sự, tâm mang đại kế, khí vũ hiên ngang, say mê hứng thú. Nhưng mà, tôi phát hiện ngài nói tới Tào Tháo Tôn Quyền thì chân mày hiện rõ ưu tư. Tôi tặng ngài chiếc quạt này là để ngài che mặt lúc đó" Chính là A sửu cô nương thông minh hiểu chuyện, biết đại trượng phu khi làm việc tập trung khí lực, không thể để tình cảm xao động, càng không thể để người ta phát hiện, nếu không đại sự tất không thành
.Đó cũng chính là lý do sau khi Gia Cát Lượng cưới Hoàng Nguyệt Anh về rồi quạt lông vẫn không rời tay...

Giai thoại về Mô Mẫu

Người xấu nhất trong lịch sử cổ đại Trung Quốc là Mô Mẫu, vô cùng xấu xí, được ví như quỷ Dạ Xoa. Nhưng bà lại có trí tuệ, đối xử với mọi người rất hiền đức. Do đó, Hoàng Đế đã lấy bà làm vợ.

Trong "Tứ tử giảng đức luận", Hán Vương Tử Uyên có nói: "Mô mẫu người lùn, dù hiền lành nhưng vẫn không giấu nổi (bộ mặt) xấu. Tuy vậy đức hạnh của Mô Mẫu được phụ nữ đương thời ca ngợi".
Trong "Cửu chương, tích vãng nhật", Khuất Nguyên đã đánh giá Mô Mẫu rất cao. Trí tuệ của Mô Mẫu cũng không tầm thường vì thế Hoàng Đế đã cưới bà làm vợ. Truyền thuyết nói, Hoàng đế đánh bại Viêm Đế, giết Xi Vưu, đều có công của Mô Mẫu giúp đỡ bên trong.

Giai thoại về Mạnh Quang

"Cử án tề mi" là câu chuyện kể về vợ Lương Hồng thời Đông Hán là Mạnh Quang. Sau khi lấy Lương Hồng, Mạnh Quang rất tôn trọng chồng. Bà là người rất xấu xí, vừa béo vừa đen, khỏe đến mức có thể bê được cối đá. Lương Hồng là người rất có danh tiếng. Trước khi lấy vợ, rất nhiều nhà danh giá muốn gả con gái cho ông nhưng ông đều không đồng ý.

Sau ngày cưới, Mạnh Quang bỏ khăn che mặt, mặc quần áo hàng ngày để làm việc nhà. Sau đó, nàng cùng chồng lên núi ở, chồng cày cấy, vợ dệt vải, ngày ngày ngâm thơ đàn hát, sống cuộc sống thanh bần mà hạnh phúc.

Giai thoại về vợ Hứa Doãn

Hứa Doãn lấy con gái của Nguyễn Đức Uy làm vợ. Dưới ánh nến trong đêm, thấy con gái họ Nguyễn xấu xí, chàng vội chạy ra khỏi phòng, từ đó không dám vào nữa. Sau đó Hoàn Phạm là bạn của Hữa Doãn đến thăm, nói với ông rằng "Nhà họ Nguyễn gả con gái họ cho anh là có lý do, anh thử hỏi xem". Hứa Doãn nghe lời Hoàn Phạm, cuối cùng đã chịu vào phòng. Nhưng vừa nhìn thấy dung mạo xấu xí của vợ, Hữa Doãn lại chạy ra ngoài, Nguyễn Thị giữ chồng lại. Hứa Doãn vừa giật tay áo vừa hỏi "Trong tứ đức thì nàng có mấy đức?" Nguyễn Thị trả lời "Thiếp chỉ thiếu đức dung. Người quân tử có 100 đức, chàng có được bao nhiêu đức?" Doãn Hứa trả lời: "Ta có đủ 100 đức". Nguyễn Thị nói "Trong một trăm đức, chữ đức đứng đầu. Chàng ham sắc mà khinh tài, vậy có thể coi là đủ một trăm đức không?" Hứa Doãn không nói được gì. Từ đó về sau chàng yêu mến và quý trọng vợ.

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm
Tứ đại mỹ nhân Trung Hoa

5 (số)


title: Cần Giờ

text:
Cần Giờ là một huyện ngoại thành ven biển thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Địa lý

Vị trí địa lý
Cần Giờ là huyện duy nhất giáp biển ở Thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở phía đông nam, cách trung tâm thành phố khoảng 50 km đường bộ. Huyện nằm tách biệt với các địa phương lận cận, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Phía tây giáp huyện Cần Giuộc và huyện Cần Đước, tỉnh Long An và huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang
Phía nam giáp Biển Đông
Phía bắc giáp huyện Nhà Bè và huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai.

Huyện có diện tích 704,45 km², dân số năm 2019 là 71.526 người, mật độ dân số đạt 102 người/km².

Do bị ngăn cách với các địa phương khác bởi nhiều sông lớn, chưa có cầu bắc qua nên hiện tại đến Cần Giờ đều phải dùng phà, chủ yếu là phà Bình Khánh. Đường bộ quan trọng nhất ở Cần Giờ là đường Rừng Sác chạy từ Tây Bắc tới Đông Nam huyện, mới được nâng cấp xong giữa năm 2011.

Điều kiện tự nhiên
Huyện Cần Giờ tiếp giáp biển Đông với khoảng 20 km bờ biển. Ở đây có khu rừng ngập mặn Cần Giờ, một khu rừng ngập mặn đan xen với hệ thống sông rạch dày đặc chứa đựng các hệ sinh thái mang tính đa dạng sinh học cao với nhiều loài động thực vật đặc hữu của miền duyên hải Việt Nam. Đất lâm nghiệp là 32.109 hécta (46,45% diện tích toàn huyện), đất sông rạch là 22.850 hécta (32% diện đất toàn huyện). Vùng ngập mặn chiếm tới 56,7% diện tích toàn huyện. Huyện có khoảng 69 cù lao lớn nhỏ.

Trong Chiến tranh Việt Nam, rừng Sác ở Cần Giờ là căn cứ của lực lượng đặc công nước quân Giải phóng.

Dân cư
Vào năm 2009, huyện có số dân là 68.213 người, gồm các dân tộc Kinh (80%), Khmer và Chăm.

Hành chính
Huyện Cần Giờ có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm thị trấn Cần Thạnh và 6 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Long Hòa, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp, Thạnh An.

Lịch sử

Thời nhà Nguyễn
Năm 1822, đại sứ nước Anh John Crawfurd trên hành trình đi sứ Xiêm và Cochinchina (Việt Nam) đã ghé thăm và neo tàu tại Cần Giờ để đi thuyền nhỏ vào thành Sài Gòn.Ngày 24 tháng 8, Crawfurd thả neo ở vịnh Dừa của Vũng Tàu. Đến buổi chiều, ông lái thuyền và lên bờ ở Kandyu [Cần Giờ]. Khi đến làng Pungtăo [Lòng Tàu?], ông được quan dân trong làng tiếp đón. Một lần nữa, Crawfurd có ấn tượng rất tốt với người dân [Việt] khi so sánh với người Xiêm. Người Việt ăn mặc tử tế, tuy mặt mày có vẻ bơ phờ và sương sỉa (gầy), nhưng họ rất hoạt bát và văn minh. Crawfurd sau đó được vị trưởng thôn hướng dẫn viết một lá thư, có dịch sang tiếng Pháp, để nhờ quan Cần Giờ trình lên cho ngài Tổng trấn Sài Gòn. Crawfurd neo tàu ở mũi Cần Giờ để chờ tin. Ông thấy thú vị khi sông Cần Giờ có nước trong trẻo mặc dù thượng nguồn có nhiều phù sa, khác với sông Hằng và Mê Nam. Crawfurd được biết dân số Cần Giờ khoảng 2.000 người, là một vùng nghèo nhưng người dân tốt bụng, không làm nhà sàn như người Xiêm. Và ông cũng hiểu lý do vì sao người Việt bị đặt biệt danh là "người Pháp của Ấn Độ": do họ hay khua tay múa chân khi nói chuyện với người nước ngoài. Ông cũng được dẫn đi tham quan các miếu thờ cá Ông, thần bảo hộ của ngư dân Cần Giờ và xung quanh.

Thời Pháp thuộc

Ngày 18 tháng 12 năm 1872, thực dân Pháp thành lập tổng Cần Giờ gồm 05 làng, từ phần đất cắt ra của hai tổng: Bình Trị Trung và Bình Trị Hạ vốn thuộc huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định vào thời nhà Nguyễn độc lập.

Ngày 28 tháng 2 năm 1875, thành lập thêm tổng An Thít do chia tách từ tổng Cần Giờ.

Tỉnh Gia Định từ ngày 1 tháng 1 năm 1911 chia thành 4 quận: Hóc Môn, Thủ Đức, Gò Vấp và Nhà Bè. Quận Nhà Bè có bốn tổng: Bình Trị Hạ, Dương Hòa Hạ, An Thít (còn gọi là An Thịt) và Cần Giờ.

Ngày 3 tháng 5 năm 1947, hai tổng: Cần Giờ và An Thít của quận Nhà Bè tách khỏi tỉnh Gia Định, chuyển sang thuộc tỉnh Vũng Tàu, lập mới quận Cần Giờ thuộc tỉnh Vũng Tàu (đến năm 1952 tỉnh này đổi thành thị xã Vũng Tàu). Quận Cần Giờ gồm 2 tổng: Cần Giờ và An Thít.

Giai đoạn 1956-1976

Việt Nam Cộng hòa
Năm 1956, quận Cần Giờ (gồm hai tổng: Cần Giờ và An Thít) thuộc thị xã Vũng Tàu. Ngày 3 tháng 1 năm 1957, do thị xã này giải thể, quận Cần Giờ bị phân ra: tổng An Thít giải thể, các xã của tổng này nhập vào tổng Dương Hòa Hạ, quận Cần Giuộc, tỉnh Long An; quận còn lại tổng Cần Giờ chuyển sang trực thuộc tỉnh Phước Tuy (tên gọi mới của tỉnh Bà Rịa lúc đó). Quận Cần Giờ gồm 05 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Thạnh An và Tân Thạnh và 10 ấp. Quận lỵ đặt tại xã Cần Thạnh.

Ngày 30 tháng 8 năm 1957, tái lập tổng An Thít thuộc quận Cần Giuộc, gồm 04 xã: Bình Khánh, An Thới Đông, Lý Nhơn và Tam Thôn Hiệp của tổng Dương Hòa Hạ.

Ngày 29 tháng 1 năm 1959, chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập mới quận Quảng Xuyên thuộc tỉnh Phước Tuy, trên cơ sở tổng An Thít tách từ quận Cần Giuộc, tỉnh Long An. Quận Quảng Xuyên bao gồm 04 xã: Bình Khánh, An Thới Đông, Tam Thôn Hiệp và Lý Nhơn. Quận lỵ đặt tại xã An Thới Đông.

Ngày 9 tháng 9 năm 1960, hai quận Cần Giờ và Quảng Xuyên của tỉnh Phước Tuy chuyển sang thuộc tỉnh Biên Hoà.

Ngày 17 tháng 11 năm 1965, hai quận Quảng Xuyên và Cần Giờ được cắt từ tỉnh Biên Hoà nhập vào tỉnh Gia Định:
Quận Cần Giờ gồm 05 xã: Cần Thạnh, Đồng Hòa, Long Thạnh, Thạnh An và Tân Thạnh;
Quận Quảng Xuyên gồm 04 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Lý Nhơn và Tam Thôn Hiệp.

Sự phân chia hành chính này của quận Cần Giờ và quận Quảng Xuyên vẫn giữ ổn định cho đến ngày 29 tháng 4 năm 1975.

Chính quyền Cách mạng
Về phía chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, huyện Cần Giờ vẫn thuộc tỉnh Gia Định như cũ. Huyện Cần Giờ có địa bàn tương đương với hai quận Cần Giờ và Quảng Xuyên theo phân chia hành chính của chính quyền Việt Nam Cộng hòa gộp lại.

Từ ngày 5 tháng 7 năm 1968, sáp nhập huyện Cần Giờ với hai xã Phú Hữu, Phước Khánh của huyện Nhơn Trạch, tỉnh Biên Hòa và xã Long Sơn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Bà Rịa để lập huyện Duyên Hải trực thuộc tỉnh Biên Hòa.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban đầu vẫn đặt huyện Duyên Hải thuộc tỉnh Biên Hòa như trước cho đến đầu năm 1976.

Từ năm 1976 đến nay
Tháng 2 năm 1976, huyện Duyên Hải thuộc tỉnh Đồng Nai (tỉnh mới được thành lập do hợp nhất tỉnh Biên Hòa, tỉnh Bà Rịa và tỉnh Long Khánh trước đó).

Ngày 29 tháng 12 năm 1978, huyện Duyên Hải được sáp nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh (căn cứ theo nghị quyết của Quốc hội khóa VI, kỳ họp thứ 4).

Huyện Duyên Hải bao gồm 7 xã: An Thới Đông, Bình Khánh, Cần Thạnh (trung tâm huyện lỵ), Long Hòa, Lý Nhơn, Tam Thôn Hiệp và Thạnh An (trước đây huyện có 9 xã, tuy nhiên trong thời gian thuộc tỉnh Đồng Nai, chính quyền đã sáp nhập ba xã Long Thạnh, Đồng Hòa, Tân Thạnh và một phần xã Cần Thạnh thành xã Long Hòa).

Ngày 18 tháng 12 năm 1991, huyện Duyên Hải đổi lại tên cũ là huyện Cần Giờ theo Quyết định số 405-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng.

Ngày 5 tháng 11 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 130/2003/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị trấn Cần Thạnh (thị trấn huyện lỵ huyện Cần Giờ) trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Cần Thạnh.

Huyện Cần Giờ có 1 thị trấn và 6 xã như hiện nay.

Di tích
Huyện Cần Giờ có 8 ngôi chùa; 2 chùa thuộc phái Tịnh Độ Cư sĩ; Chỉ có Chùa Hải Đức (thị trấn Cần Thạnh), Chùa Quang Minh Như Lai (xã Bình Khánh) và Chùa Nhơn Hòa (xã Lý Nhơn) là có tu sĩ trụ trì. Chùa Thạnh Phước (Chùa Cây Me) ở thị trấn Cần Thạnh là chùa cổ hơn cả.

Giao thông
Có đường cao tốc Bến Lức – Long Thành đi qua. Ngoài ra còn có một số tuyến tỉnh lộ, huyện lộ khác.

Đường phố
An Thới ĐôngBà XánBến Đò MớiBùi LâmDuyên HảiDương Văn HạnhĐào CửĐặng Văn KiềuGiồng AoHà Quang VócLâm Viên - Đồng ĐìnhLê Hùng YênLê ThươngLê Trọng MânLương Văn NhoLý NhơnNguyễn Công BaoNguyễn Phan VinhNguyễn Văn MạnhPhan ĐứcPhan Trọng TuệQuảng XuyênRừng SácTam Thôn HiệpTắc XuấtThạnh ThớiTrần Quang ĐạoTrần Quang NhơnTrần Quang Quờn

Chú thích
 Theo Tập bản đồ Hành chính Việt Nam, Nhà xuất bản Bản đồ, 9/2005.

Từ gốc Khmer
Huyện duyên hải Việt Nam


title: Cryptocephalus scutemaculatus

text:
Cryptocephalus scutemaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Bay St. Louis, Mississippi

text:
Bay Saint Louis là một thành phố quận lỵ quận Hancock trong tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 8209 người. Thành phố này đã bị tàn phá bởi bão Katrina và sự cố tràn dầu Deepwater Horizon.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Mississippi


title: Craterocephalus pimatuae

text:
The Pima hardyhead (Craterocephalus pimatuae) là một loài cá in the Atherinidae family. It is đặc hữu to Papua New Guinea.

Nguồn

Chú thích

Tham khảo

Craterocephalus
Động vật được mô tả năm 1991


title: Sinh học người

text:
Nhân sinh học là ngành khoa học chuyên môn, nghiên cứu về sự sống của con người.

Vị trí của con người trong thiên nhiên

Cấu tạo chung của con người rất giống với cấu tạo của động vật có xương sống. Người tương tự loài thú ở những đặc điểm: có lông mao, đẻ con, có tuyến sữa và nuôi con bằng sữa mẹ. Đặc điểm khác nhau giữa người và động vật là con người có tư duy, có tiếng nói, có chữ viết, đi bằng hai chân, não phát triển lớn.

Cấu tạo cơ thể người

Cơ thể người gồm ba phần: đầu, thân và tứ chi.

Gồm sáu hệ cơ quan:
Hệ vận động: Cơ và xương → Nâng đỡ vận động cơ thể
Hệ tiêu hóa: ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa → biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡngcung cấp năng lượng cho hoạt động sống của tế bào
Hệ tuần hoàn: Tim, mạch máu→ Vận chuyển, giúp máu lưu thông
Hệ hô hấp: Phổi và ống dẫn khí → Trao đổi khí giữa môi trường trong với môi trường ngoài của cơ thể
Hệ bài tiết: Thận, bóng đái.... → Bài tiết những chất không cần thiết ra ngoài cơ thể qua hoạt động bài tiết mà cơ quan chính là hai quả thận với hơn 2 triệu đơn vị chức năng
Hệ thần kinh: Não, mạch máu, dây thần kinh, tuỷ sống...→ trung ương thần kinh diều khiển mọi hoạt động của các hệ cơ quan khác cũng như các hiện tượng sinh lý khác của cơ thể người, ngoài ra còn điều hoà các hoạt động vô ý thích cũng như các hoạt động phức tạp do tiểu não điều khiển

Tham khảo

Sinh học
Nhân loại học
Y học
Sinh học người
Con người


title: Phú Mỹ, Tân Phước

text:
Phú Mỹ là một xã thuộc huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Địa lý
Địa giới hành chính xã Phú Mỹ:
Phía Đông giáp tỉnh Long An
Phía Tây giáp xã Hưng Thạnh
phía Nam giáp xã Tân Hòa Thành
Phía Bắc giáp xã Tân Hòa Đông, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang và tỉnh Long An.

Xã Phú Mỹ có 13,40 km²
(1,340.10 hécta) diện tích tự nhiên và dân số năm 2013 là 7.862 người.

Lịch sử
Nghị định 68-CP ngày 11 tháng 7 năm 1994 về việc thành lập xã Phú Mỹ thuộc huyện Tân Phước thuộc tỉnh Tiền Giang.

Chú thích

Tham khảo


title: Alì

text:
Alì là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Italia, có vị trí cách khoảng 180 km về phía đông của Palermo và vào khoảng 20 km về phía tây nam của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 900 người và diện tích là 16,7 km².

Alì giáp các đô thị: Alì Terme, Fiumedinisi, Itala.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina


title: Obersteinebach

text:
Obersteinebach là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Obersteinebach có diện tích 3,32 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 218 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: 529

text:
Năm 529 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 529


title: Phường 10 (định hướng)

text:
Phường 10 là tên gọi một số đơn vị hành chính cấp xã của Việt Nam:
Tên phường thuộc một số quận của Thành phố Hồ Chí Minh:
Phường 10, Quận 3.
Phường 10, Quận 4.
Phường 10, Quận 5.
Phường 10, Quận 6.
Phường 10, Quận 8.
Phường 10, Quận 10.
Phường 10, Quận 11.
Phường 10, quận Gò Vấp.
Phường 10, quận Phú Nhuận.
Phường 10, quận Tân Bình.
Tên phường thuộc một số thành phố thuộc tỉnh:
Phường 10, thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.
Phường 10, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.
Phường 10, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng.
Phường 10, thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.


title: Tân Triều

text:
Tân Triều là một xã thuộc huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội.

Địa giới hành chính
Xã Tân Triều nằm ở phía tây bắc huyện Thanh Trì. Ranh giới hành chính như sau:
Phía đông giáp phường Đại Kim, quận Hoàng Mai và xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì;
Phía nam giáp xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì và phường Kiến Hưng, quận Hà Đông;
Phía tây giáp các phường Phúc La và Văn Quán, quận Hà Đông;
Phía bắc giáp các phường Thanh Xuân Nam và Hạ Đình, quận Thanh Xuân.

Giao thông thuận lợi. Phía tây là đường Phan Trọng Tuệ, phía bắc là đường Nguyễn Trãi.

Lịch sử
Cuối thời Lê, đầu thời Nguyễn, nơi đây là đất xã Triều Khúc và thôn Yên Xá của xã Trung Thanh Oai, đều thuộc tổng Thượng Thanh Oai, huyện Thanh Oai, phủ ứng Thiên, trấn Sơn Nam Thượng (năm Minh Mạng thứ 12 - 1831 đổi làm tỉnh Hà Nội; năm 1889 thuộc tỉnh Cầu Đơ; năm 1904 đổi làm tỉnh Hà Đông). Trong kháng chiến chống Pháp, thuộc huyện Liên Nam tỉnh Hà Đông. Hòa bình lập lại thuộc huyện Thanh Trì. Từ tháng 6 - 1961, hai làng Triều Khúc và Yên Xá nhập lại thành xã Tân Triều thuộc huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội,. Tháng 6 - 1982, một phần đất phía bắc xã Tân Triều chạy dọc đường Nguyễn Trãi (quốc lộ 6) được tách ra để thành lập phường Thanh Xuân Bắc trực thuộc quận Đống Đa khi đó (từ tháng 1 - 1997, khu vực này thuộc địa bàn phường Thanh Xuân Nam trực thuộc quận Thanh Xuân mới thành lập).

Làng Triều Khúc
Làng Triều Khúc, tên Nôm là Đơ Thao hay Kẻ Đơ, Tên gọi "Đơ Thao" xuất phát từ việc làng có nghề dẹt quai nón (quai thao) từ lâu đời. Triều Khúc là một làng cổ. Trên gò Cây Táo ở cánh đồng Miễu của làng, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy di chỉ khảo cổ học với 140 hiện vật đá, gốm thuộc Văn hóa Phùng Nguyên cách ngày nay trên dưới 3500 năm.

Làng Triều Khúc nổi tiếng là làng thủ công của đất Thanh Oai (Hà Đông) xưa. Nổi tiếng nhất là nghề dệt theo từ nguyên liệu thô, sần - là những phế liệu từ dệt lĩnh dệt lụa thải ra, được chuốt lọc lại thành những con tơ, cuộn sợi nhuộm đủ màu rồi mới dệt thành vải để làm quai nón. Câu ca "Ai làm ra nón quai thao, để cho anh thấy cô nào cũng xinh" có lẽ bắt nguồn từ làng quê này. Dân làng còn nổi tiếng bởi nghề đi khắp nơi thu lượm lông gà, lông vịt về phân loại, làm sạch, phơi khô. Từ các nguyên liệu này, mọi người trong nhà, mỗi người mỗi việc làm thành khá nhiều sản phẩm. Hiện tại làng còn lưu truyền bài ca Nôm (cả bằng văn bản) do một tác giả ký tên là "ấp tử Giáo Hồng" (ông giáo Hồng là người con của làng) sáng tác năm 1915, chỉ với 36 câu mộc mạc nhưng đã phác họa nghề của dân làng làm ra 34 sản phẩm từ các nguyên liệu này. Nhờ nghề này mà đời sống của dân làng xưa cũng như nay đều ổn định và khá giả hơn các làng quê khác trong vùng. Dân làng tôn thờ tổ nghề là Vũ uý, người làng, sống vào thời Cảnh Hưng (1740 - 1786). Hiện còn nhà thờ và tượng của ông tạc bằng đồng còn để trong đình.

Ngày nay, truyền thống "nhất nghệ tinh, nhất thân vinh" của Triều Khúc vẫn được phát huy và mở rộng thành nhiều nghề khác, có sự "phân công " theo các dòng họ, như họ Hoàng Đình chuyên làm băng hiệu, tua cờ và mũ phục vụ lễ hội và cả quân đội; họ Nguyễn Hữu lại chuyên về dệt thảm, trang trí nội thất với những mặt hàng được cả khách hàng ở nhiều nước đến mua.

Theo hiện vật còn lại, chùa Triều Khúc có dấu tích từ thời nhà Đinh. Điều này được căn cứ vào các chữ trên câu đối hiện còn đặt trên Tam bảo của chùa đó là: “Hương Vân tự Cổ Tòng Đinh - Lý - Trần - Lê Kỷ Kinh Vật Hoán Tinh Di Thần Thông Tự Tại”. Chùa Triều Khúc đã được Nhà nước xếp hạng Di tích Lịch sử - Nghệ thuật - Kiến trúc ngày 29/01/1993.

Làng Triều Khúc có hai ngôi đình thờ Phùng Hưng, được dựng từ thế kỷ XVII với quy mô kiến trúc khá bề thế. Theo thần phả và truyền thuyết thì vào năm 791, trên đường tiến quân vào bao vây thành Tống Bình (nội thành Hà Nội ngày nay), dẹp bỏ ách đô hộ của nhà Đường do Cao Chính Bình cầm đầu, Phùng Hưng đã chọn Triều Khúc làm đại bản doanh, tức khu vực đình hiện nay. Ngoài ra có ngôi đền (dân làng gọi là Đình Sắc), là nơi giữ sắc phong của thần, hàng năm vào dịp hội làng (từ ngày 10 đến 12 tháng Giêng), rước sắc từ đây về đình, tan hội lại rước trả về. Làng cũng có chùa thờ Phật. Cả đình, chùa và đền đã được Bộ Văn Hóa Thông tin xếp hạng là Di tích Lịch sử Văn hóa năm 1993.

Làng Triều Khúc có ông Nguyễn Gia Du đỗ Tiến sĩ khoa Ất Sửu niên hiệu Đoan Khánh đời Uy Mục đế (năm 1505), làm quan đến chức Phủ doãn Phụng Thiên (như chức Chủ tịch UBND thành phố Hà nội hiện nay).

Làng Yên Xá
Làng Yên Xá, tên cùng có tên Nôm là Kẻ Đơ với làng Triều Khúc, nhưng thường được gọi Đơ Bùi, xuất phát từ việc làng trồng được thứ khoai lang ăn rất bùi và ngọt.

Khác với làng Triều Khúc (Đơ Thao) ở bên cạnh, làng Yên Xá chuyên làm nông nghiệp, cấy trồng nhiều giống lúa, hoa màu trở thành đặc sản có tiếng trong vùng. Dân làng còn có nghề làm bánh đúc, xưa kia, sản phẩm rất được người nội thành Thăng Long - Hà Nội ưa chuộng.

Làng Yên Xá có ngôi đình đã bị bom Mỹ phá hủy gần hết vào năm 1972, chỉ còn hậu cung. Đến nay đình đã được dựng lại khang trang, song trong hậu cung vẫn giữ được đôi câu đối cổ, ca ngợi đất làng là đất thiêng, khí thiêng của hồ Tây, sông Nhuệ :

Mạch dẫn Tây Hồ chung tú khí,Phái tùng Nhuệ thủy dũng văn lan.
Lược dịch:
Sóng gợn lung linh theo sông Nhuệ,Khí thiêng hun đúc tự Tây Hồ.

Đình làng thờ Uý Đô Linh Lang, tương truyền là con trai của Vua Trần Thánh Tông và Hoàng hậu Minh Đức. Uý Đô là người không ham cuộc sống quyền chức mà đi tu ở nhiều chùa. Đến khi giặc Nguyên - Mông xâm lược nước ta, Vua Trần Thánh Tông cho gọi Uý Đô về trông coi Kinh thành Thăng Long, sau Uý Đô lại ra trận, tổ chức tuyến phòng thủ ở nhiều làng xã phía Nam Kinh thành Thăng Long, trong đó có làng Yên Xá, làng Lưu Phái (nay thuộc xã Ngũ Hiệp cùng thuộc huyện Thanh Trì) lập công, nên được phong làm Linh Lang đại vương, ban thực ấp ở vùng Dâm Đàm (Hồ Tây). Sau khi ông mất, các làng là nơi ông tổ chức phòng tuyến và làng trong khu thực ấp của ông đều lập đền thờ, đền chính ở phường Nhật Chiêu. Tại làng Yên Xá, lúc đầu, dân làng lập miếu thờ ở mé Tây của làng, nơi đây vài chục năm trước vẫn còn hào lũy um tùm, không ai động đến, hiện nay vẫn còn vết tích.

Làng có ngôi chùa Thanh An, tên chữ là Thanh An thiền tự. Liền sau chùa là ngôi đền Tứ phủ (Mẫu Địa, Mẫu Thủy, Mẫu Thượng Ngàn và Mẫu Liễu Hạnh), tạo thành kiến trúc "tiền Phật, hậu Thánh". Trong chùa hiện còn lưu 21 tấm bia đá, trong đó có 16 tấm bia hậu, đều khắc năm Nhâm Tý thời Lê trung hưng (các năm Nhâm Tý là: 1612, 1672 và 1772), ghi tên những người là quan lại, vương phi... đóng góp tiền của tu bổ chùa và đền. Ngoài ra còn có quả chuông đúc thời Cảnh Thịnh (1793 - 1802). Cả đình, chùa và đền đã được xếp hạng là Di tích Lịch sử Văn hóa năm 1990.

Tham khảo

Làng Hà Nội


title: Doanh thu

text:
Doanh thu của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền sẽ thu được do tiêu thụ sản phẩm, cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính và các hoạt động khác của doanh nghiệp. Trong kinh tế học, doanh thu thường được xác định bằng giá bán nhân với sản lượng.

Phần doanh thu có thêm nhờ sản xuất thêm được một đơn vị sản phẩm gọi là doanh thu biên. Nó có thể diễn đạt bằng tỷ lệ giữa mức thay đổi trong doanh thu với mức thay đổi trong sản lượng. Công thức tính doanh thu biên, vì thế có thể viết như sau:

  (1)

trong đó MR là doanh thu biên, TR là doanh thu, còn Q là sản lượng. Do

 (2)

trong đó P là giá bán sản phẩm. Từ (1) và (2) ta có:

Trong điều kiện thị trường cạnh tranh hoàn hảo, giá sản phẩm do thị trường quy định hoàn toàn, nên không phụ thuộc vào thay đổi sản lượng của hãng. Vì thế, dP/dQ bằng 0. Thành ra doanh thu biên sẽ bằng giá bán sản phẩm. Lấy ví dụ trong trường hợp về lúa gạo, giá lúa gạo do thị trường quy định, khi người nông dân bán thêm 01 đơn vị (01 kg) thì số tiền (doanh thu) của người nông dân tăng lên đúng bằng với giá của 01 kg lúa gạo. Doanh thu biên = giá sản phẩm.

Xem thêm
 Lợi nhuận

Tham khảo


title: Prévondavaux

text:
Prévondavaux là một đô thị trong huyện Broye thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ.

Tham khảo

Prevondavaux


title: Punta (bướm)

text:
Punta là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Moncini


title: 934

text:
Năm 934 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 934


title: Decodina

text:
Decodina là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Decodina mazatlana Powell, 1980

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: Zipangia aptera

text:
Zipangia aptera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Zipangia


title: Hochheim, Gotha

text:
Hochheim là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 7,68 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 503 người.

Tham khảo


title: Nong Hi (huyện)

text:
Nong Hi () là một huyện (amphoe) của tỉnh Roi Et, Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Moei Wadi, Suwannaphum và Phanom Phrai của tỉnh Roi Et, và Sila Lat của tỉnh Sisaket.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) đã được lập ngày 1 tháng 4 năm 1995, khi ba tambon Nong Hi, Sao Hae và Duk Ueng được tách ra từ Phanom Phrai.

Theo quyết định của chính phủ Thái Lan vào ngày 15 tháng 5 năm 2007, tất cả 81 tiểu huyện đều được nâng lên thành huyện. Với việc đăng công báo ngày 24 tháng 8, việc nâng cấp này thành chính thức.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 54 làng (muban). Không có khu vực đô thị, có 4 Tổ chức hành chính tambon (TAO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Nong Hi


title: San Lorenzo, Paraguay

text:
San Lorenzo là một thành phố ở tỉnh Central ở Paraguay, cách thủ đô Asunción 10 km. Đây là một trong những thành phố đông dân nhất ở tỉnh Central. Hoạt động kinh tế chính là thương mại. Khu trường sở Đại học quốc gia Asunción nằm ở San Lorenzo. Thành phố là nơi có Giáo phận Công giáo Rôma San Lorenzo.

Chú thích

Tham khảo
 World Gazeteer: Paraguay – World-Gazetteer.com

Thành phố, thị xã Paraguay
Asunción


title: Mimacraea

text:
Mimacraea là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Liptenini


title: Eronia

text:
Eronia, thường gọi là vagrants, là một chi bướm ngày thuộc phân học bướm trắng được tìm thấy chủ yếu ở châu Phi. Đối với các loài Vagrants khác, xem Nepheronia.

Các loài
Chi này gồm các loài:
Eronia cleodora Hübner, 1823 – Vine-leaf Vagrant
Eronia leda (Boisduval, 1847) – Autumn Leaf Vagrant or Orange-and-Lemon (Butterfly)

Hình ảnh

Tham khảo

 Woodhall, S. Field Guide to Butterflies of South Africa, Cape Town:Struik Publishers, 2005.

Colotini
Bướm Châu Phi


title: Physorhinus fusculus

text:
Physorhinus fusculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Physorhinus


title: Ceromitia mioclina

text:
Ceromitia mioclina là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Ceromitia
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Karl Schwarzschild

text:
Karl Schwarzschild (9 tháng 10 năm 1873 – 11 tháng 5 năm 1916) là một nhà vật lý học người Đức. Ông là bố của nhà vật lý thiên văn Martin Schwarzschild.

Ông được biết đến nhiều nhất bởi việc là người đầu tiên giải chính xác phương trình trường Einstein trong thuyết tương đối tổng quát, cho trường hợp một khối cầu không quay, mà ông hoàn thành năm 1915, trong cùng năm Einstein công bố thuyết tương đối tổng quát lần đầu tiên. Nghiệm Schwarzschild, trong đó sử dụng các tọa độ Schwarzschild và metric Schwarzschild, dẫn ra được bán kính Schwarzschild nổi tiếng, nó chính là kích thước của chân trời sự kiện của một lỗ đen không quay.

Schwarzschild hoàn thiện nghiên cứu trên khi ông đang phục vụ trong quân đội Đức trong thế chiến thứ nhất. Ông chết sau đấy một năm do bệnh tự miễn dịch trong khi ông đang điều trị vết thương ở mặt trận Nga.

Cuộc đời
Schwarzschild sinh ra ở Frankfurt am Main. Có lúc ông được coi là một đứa trẻ thần đồng, do lúc 16 tuổi ông đã viết một bài báo về cơ học thiên thể. Ông học tại Strasbourg và Munich, và nhận bằng tiến sĩ năm 1896 với các nghiên cứu về lý thuyết của Henri Poincaré.

Từ 1897, ông làm trợ lý tại đài quan sát thiên văn ở Viên.

Từ 1901 đến tận 1909 ông làm giáo sư tại viện nghiên cứu nổi tiếng ở Göttingen, nơi ông có cơ hội làm việc với nhiều nhà khoa học lớn như David Hilbert và Hermann Minkowski. Schwarzschild cũng làm giám đốc đài quan sát thiên văn ở Göttingen. Ông chuyển đến đài quan sát vật lý thiên văn ở Potsdam năm 1909.

Từ 1912, Schwarzschild là thành viên của Viện hàn lâm khoa học Phổ.

Khi nổ ra chiến tranh thế giới lần thứ nhất năm 1914 ông đã gia nhập quân đội Đức mặc dù đã trên 40 tuổi. Ông phục vụ cả ở mặt trận phía Đông và phía Tây, và được tăng cấp lên trung úy pháo binh.

Khi phục vụ ở mặt trận Nga năm 1915, ông bị một bệnh về da rất đau đớn và hiếm gặp là bệnh pemphigus. Tuy vậy, ông đã viết ba bài báo xuất sắc: hai về lý thuyết tương đối tổng quát và một về cơ học lượng tử. Các bài báo của ông về thuyết tương đối bao gồm lời giải chính xác đầu tiên về phương trình trường Einstein và một sự thay đổi nhỏ những kết quả này mà sau này được gọi là Mêtric Schwarzschild.

Schwarzschild đã không chống lại được bệnh pemphigus, và ông qua đời vào ngày 11 tháng 5 năm 1916.

Các nghiên cứu
Hàng nghìn luận văn, bài báo nghiên cứu, sách đã dựa trên lời giải của Schwarzschild về phương trình trường Einstein. Mặc dù ông được biết đến nhiều nhờ các nghiên cứu về lý thuyết tương đối tổng quát, lĩnh vực nghiên cứu của ông lại rất rộng, bao gồm cơ học thiên thể, quang trắc (photometry) các ngôi sao, cơ học lượng tử, các dụng cụ thiên văn học, cấu trúc các ngôi sao, thống kê các ngôi sao, nghiên cứu sao chổi Halley và phổ học.

Một vài thành tựu đặc biệt của ông gồm các đo đạc về sao biến quang, sử dụng các ảnh chụp, và nâng cao hiệu suất các hệ quang học, nhờ nghiên cứu nhiễu loạn trong quang sai hình học.

Vật lý của ảnh chụp

Điện động lực học

Thuyết tương đối tổng quát

Chính Einstein cũng đã ngạc nhiên khi thấy rằng các phương trình trường có thể giải được chính xác, bởi vì dạng phức tạp của chúng, và cũng do ông mới chỉ có được nghiệm xấp xỉ. Lời giải xấp xỉ của Einstein viết trong bài báo nổi tiếng của ông năm 1915 về sự dịch chuyển của điểm cận nhật của Sao Thủy. Trong bài báo này, Einstein sử dụng các tọa độ thẳng để miêu tả xấp xỉ trường hấp dẫn xung quanh một vật thể đối xứng cầu, không quay, không mang điện tích. Ngược lại, Schwarzschild đã chọn một hệ tọa độ cực và nhờ đó giải được chính xác bài toán, ông gửi kết quả này đến Einstein vào ngày 22 tháng 12 năm 1915 khi Schwarzschild đang đóng quân tại mặt trận Nga. Schwarzschild kết luận trong bức thư gửi đến Einstein là: "Như ngài thấy, chiến tranh đã cho tôi "thảnh thơi", mặc dù súng đạn dày đặc, để tôi có thể từ bỏ nó và bước đi trên mảnh đất các ý tưởng của ngài." Năm 1916, Einstein trả lời Schwarzschild về kết quả này:

Bài báo thứ hai của Schwarzschild, được biết đến là nghiệm Schwarzschild bên trong (tiếng Đức: "innere Schwarzschild-Lösung"), nó miêu tả miền bên trong hình cầu với vật chất đồng nhất và phân bố đẳng hướng trong phạm vi bán kính r = R. Nó áp dụng được cho chất rắn, chất lỏng không nén được, Mặt Trời và các ngôi sao khi coi chúng là quả cầu khí nóng gần đẳng hướng; và bất kì chất khí phân bố đều và đẳng hướng nào.

Trong nghiệm thứ nhất (đối xứng cầu) chứa một tọa độ kì dị trên mặt gọi là mặt Schwarzschild. Trong tọa độ Schwarzschild, kì dị này nằm trên mặt cầu với một bán kính, gọi là bán kính Schwarzschild:

với G là hằng số hấp dẫn, M là khối lượng của vật thể, và c là vận tốc của ánh sáng trong chân không. Khi bán kính của vật thể tại trung tâm nhỏ hơn bán kính Schwarzschild,  thì mọi vật thể khác, kể cả photon, sẽ bị rơi vào vật thể trung tâm (ngoại trừ hiệu ứng đường hầm lượng tử gần bán kính). Khi mật độ của vật thể trung tâm vượt quá giới hạn đặc biệt, nó sẽ tạo ra một hiện tượng co sập hấp dẫn, và nếu nó diễn ra theo dạng đối xứng cầu, thì sẽ tạo ra lỗ đen Schwarzschild. Điều này có thể xảy ra khi khối lượng sao neutron vượt quá giới hạn Tolman-Oppenheimer-Volkoff (khoảng ba lần khối lượng Mặt Trời).

Các bài báo

Thuyết tương đối
 Über das Gravitationsfeld eines Massenpunktes nach der Einstein’schen Theorie. Reimer, Berlin 1916, S. 189 ff. (Sitzungsberichte der Königlich-Preussischen Akademie der Wissenschaften; 1916)
 Über das Gravitationsfeld einer Kugel aus inkompressibler Flüssigkeit. Reimer, Berlin 1916, S. 424-434 (Sitzungsberichte der Königlich-Preussischen Akademie der Wissenschaften; 1916)

Các trang khác
 Untersuchungen zur geometrischen Optik I. Einleitung in die Fehlertheorie optischer Instrumente auf Grund des Eikonalbegriffs, 1906, Abhandlungen der Gesellschaft der Wissenschaften in Göttingen, Band 4, Nummero 1, S. 1-31
 Untersuchungen zur geometrischen Optik II. Theorie der Spiegelteleskope, 1906, Abhandlungen der Gesellschaft der Wissenschaften in Göttingen, Band 4, Nummero 2, S. 1-28
 Untersuchungen zur geometrischen Optik III. Über die astrophotographischen Objektive, 1906, Abhandlungen der Gesellschaft der Wissenschaften in Göttingen, Band 4, Nummero 3, S. 1-54
 Über Differenzformeln zur Durchrechnung optischer Systeme, 1907, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 551-570
 Aktinometrie der Sterne der B. D. bis zur Größe 7.5 in der Zone 0° bis +20° Deklination. Teil A. Unter Mitwirkung von Br. Meyermann, A. Kohlschütter und O. Birck, 1910, Abhandlungen der Gesellschaft der Wissenschaften in Göttingen, Band 6, Numero 6, S. 1-117
 Über das Gleichgewicht der Sonnenatmosphäre, 1906, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 41-53
 Die Beugung und Polarisation des Lichts durch einen Spalt. I., 1902, Mathematische Annalen, Band 55, S. 177-247
 Zur Elektrodynamik. I. Zwei Formen des Princips der Action in der Elektronentheorie, 1903, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 126-131
 Zur Elektrodynamik. II. Die elementare elektrodynamische Kraft, 1903, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 132-141
 Zur Elektrodynamik. III. Ueber die Bewegung des Elektrons, 1903, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 245-278
 Ueber die Eigenbewegungen der Fixsterne, 1907, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 614-632
 Ueber die Bestimmung von Vertex und Apex nach der Ellipsoidhypothese aus einer geringeren Anzahl beobachteter Eigenbewegungen, 1908, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 191-200
 K. Schwarzschild, E. Kron: Ueber die Helligkeitsverteilung im Schweif des Halley´schen Kometen, 1911, Nachrichten von der Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen, S. 197-208
 Die naturwissenschaftlichen Ergebnisse und Ziele der neueren Mechanik., 1904, Jahresbericht der Deutschen Mathematiker-Vereinigung, Band 13, S. 145-156
 Über die astronomische Ausbildung der Lehramtskandidaten., 1907, Jahresbericht der Deutschen Mathematiker-Vereinigung, Band 16, S. 519-522

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Roberto B. Salgado The Light Cone: The Schwarzschild Black Hole
 Obituary in the Astrophysical Journal, written by Ejnar Hertzsprung

Mất năm 1916
Nhà vật lý lý thuyết
Nhà vật lý Đức
Nhà thiên văn học Đức
Người Frankfurt


title: Chiến dịch Atlanta

text:
Chiến dịch Atlanta là một chuỗi các trận đánh diễn ra tại Mặt trận miền Tây thời Nội chiến Hoa Kỳ, trên khắp khu vực tây bắc Georgia và lân cận Atlanta trong mùa hè năm 1864. Thiếu tướng miền Bắc William T. Sherman đã tiến quân tràn vào Georgia từ vùng lân cận Chattanooga, Tennessee, bắt đầu từ tháng 5 năm 1864, đối đầu với đại tướng miền Nam Joseph E. Johnston.

Binh đoàn Tennessee của Johnston đã rút lui về phía Atlanta trước những đòn tấn công bọc sườn liên tiếp của đối phương. Đến tháng 7, tổng thống miền Nam đã thay thế Johnston bằng viên tướng hung hăng John Bell Hood, người bắt đầu thách thức quân miền Bắc bằng một loạt các cuộc công kích trực diện gây thiệt hại lớn. Quân đội của Hood cuối cùng bị vây hãm tại Atlanta và thành phố đã thất thủ ngày 2 tháng 9, góp phần đưa cuộc nội chiến đi nhanh đến hồi kết.

Xem thêm

Chú thích

Thư mục
 Bonds, Russell S. War Like the Thunderbolt: The Battle and Burning of Atlanta. Yardley, PA: Westholme Publishing, 2009. ISBN 978-1-59416-100-1.
 Castel, Albert. Decision in the West: The Atlanta Campaign of 1864. Lawrence: University Press of Kansas, 1992. ISBN 0-7006-0748-X.
 Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
 Esposito, Vincent J. West Point Atlas of American Wars. New York: Frederick A. Praeger, 1959. . The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website .
 Foote, Shelby. The Civil War: A Narrative. Vol. 3, Red River to Appomattox. New York: Random House, 1974. ISBN 0-394-74913-8.
 Kennedy, Frances H., ed. The Civil War Battlefield Guide. 2nd ed. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
 McDonough, James Lee, and James Pickett Jones. War so Terrible: Sherman and Atlanta. New York: W. W. Norton & Co., 1987, ISBN 0-393-02497-0.
 McKay, John E. "Atlanta Campaign." In Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History, edited by David S. Heidler and Jeanne T. Heidler. New York: W. W. Norton & Company, 2000. ISBN 0-393-04758-X.
 Welcher, Frank J. The Union Army, 1861–1865 Organization and Operations. Vol. 2, The Western Theater. Bloomington: Đại học Indiana Press, 1993. ISBN 0-253-36454-X.
 National Park Service battle descriptions

Đọc thêm
 Luvaas, Jay, and Harold W. Nelson, eds. Guide to the Atlanta Campaign: Rocky Face Ridge to Kennesaw Mountain. Lawrence: University Press of Kansas, 2008. ISBN 978-070061570-4.

Liên kết ngoài
West Point Atlas Atlanta Campaign maps, May 4 – July 8
West Point Atlas Atlanta Campaign maps, July 20 – September 3
Animated History of the Atlanta Campaign
1st Minnesota Light Artillery in the Atlanta Campaign

Các chiến dịch trong Nội chiến Hoa Kỳ
Hoa Kỳ năm 1864


title: Vông vang

text:
Vông vang hay còn gọi bông vang, bông vàng, bụp vang, hoàng quỳ (danh pháp hai phần: Abelmoschus moschatus) là loài cây thuốc và cây lấy tinh dầu thuộc họ Cẩm quỳ được Medik. mô tả khoa học lần đầu năm 1787. Đây là loài bản địa của Ấn Độ.

Hạt vông vang có thể cho tinh dầu giống mùi xạ hương, tuy nhiên hiện nay đã bị cấm sử dụng do không an toàn đối với người. Vông vang cũng được dùng làm thuốc.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Abelmoschus moschatus
Abelmoschus moschatus

Tham khảo

M
Cây thuốc
Thực vật Ấn Độ


title: Chlamigala

text:
Chlamigala là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Medvedev & Bezdek miêu tả khoa học năm 2002.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Chlamigala mirabilis Medvedev & Bezdek, 2002

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Preuilly-sur-Claise

text:
Preuilly-sur-Claise là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 1120 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 67-137 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Preuillysurclaise


title: Bách nhân đội trưởng

text:
Bách nhân đội trưởng (tiếng Latinh: centurio, tiếng Hy Lạp: kentyríōn (κεντυρίων) hoặc hekatóntarkhos (ἑκατόνταρχος)) là một cấp bậc đồng thời là chức vụ sĩ quan trung cấp ngạch chỉ huy trong Quân đội Đế chế La Mã cổ đại, xuất hiện sau cuộc Cải cách Quân sự của Marius năm 107 TCN. Bách nhân đội trưởng là người đứng đầu một "bách nhân đội" (tiếng Latinh: centuria, nghĩa là đội gồm một trăm người). Bách nhân đội trưởng tương đương đại đội trưởng trong quân đội thời hiện đại.

Đa số bách nhân đội trưởng chỉ huy một centuria (đại đội) 83 người, một số ít bách nhân đội trưởng có thâm niên cao là cấp trưởng của các cohors (trung/lữ đoàn), hoặc là sĩ quan tham mưu cấp cao trong quân đoàn chủ lực.

Từ nguyên
Danh từ La-tinh "centurio" bắt nguồn từ danh từ "centuria" (bộ lạc, nhóm người). Danh từ này lại bắt nguồn từ danh từ số đếm "centum" nghĩa là "một trăm" (100). Tuy nhiên mối liên hệ về từ nguyên này hiện vẫn gây nhiều tranh luận hoặc bị bài xích.

Vai trò
Trong lực lượng bộ binh La Mã, chức vụ bách nhân đội trưởng ban đầu chỉ huy một centuria. Phân cấp centuria được phát triển từ hệ thống bộ tộc La Mã sau cải cách của Servius, và có quân số khoảng 80-100 người. Sau cải cách quân sự của Marius, centuria có quân số chuẩn 100 người. Về sau, các tướng lĩnh và Hoàng đế thành lập các phiên bản centuria có quân số chính thức gấp đôi hoặc bằng một nửa centuria bình thường. Ví dụ như Gaius Julius Caesar đã thành lập các centuria có quân số gấp đôi đầu tiên.

Trong thời kỳ Đế chế, các bách nhân đội trưởng trong mỗi cohors có thâm niên ngày càng cao, dần dần được ưu tiên chỉ huy centuria có chiến lực cao hơn, cho đến khi chỉ huy centuria có chiến lực cao nhất cùng toàn bộ cohors. Các bách nhân đội trưởng giỏi nhất trong một quân đoàn sẽ được điều tới cohors thứ nhất. Họ được gọi là các Primus Ordi (số nhiều: Primi Ordines), chỉ huy một trong 5 centuria có quân số gấp đôi, và cũng có thể làm sĩ quan tham mưu quân đoàn. Bách nhân đội trưởng có thâm niên cao nhất trong quân đoàn thường là Pilus primus, chỉ huy trưởng của cohors thứ nhất. Mọi bách nhân đội trưởng, trừ những người có thâm niên cao nhất, chỉ phụ trách centuria của mình.

Sở dĩ được gọi là Pilus primus vì vị Bách nhân đội trưởng này chỉ huy centuria mạnh nhất (được xếp ngoài cùng bên phải) trong cohors thứ nhất. Chỉ có tám sĩ quan trong quân đoàn đứng trên Pilus primus: Legatus legionis (Sư đoàn trưởng), tribunus laticlavus (Giám quân trưởng); praefectus castrorum (Quân doanh trưởng); và tribunus angusticlavius (Giám quân).

Nhiều học giả so sánh cấp bậc/chức vụ bách nhân đội trưởng với hệ thống cấp bậc sĩ quan hiện đại. Điều này dẫn đến nhiều giả định không chính xác. Bách nhân đội trưởngs có thể được bầu, bổ nhiệm bởi Viện Nguyên Lão, hoặc thăng tiến bằng quân công vì nhiều lý do. Julius Caesar được cho là đã thăng cấp cho các bách nhân đội trưởng của ông vì họ đã biểu hiện lòng dũng cảm. Các nhà sử học trích dẫn ví dụ về các cá nhân trong số đó là người đầu tiên đứng chân trên mặt tường thành của đối phương, hoặc dẫn đầu đơn vị xuyên thủng đội hình địch. Nếu các trường hợp này là thật, thì sau đó sẽ xuất hiện vấn đề thiếu bách nhân đội trưởng để chỉ huy các đơn vị họ vừa rời đi. Tuy nhiên, mặc dù không trực tiếp so sánh với hệ thống cấp bậc sĩ quan hiện đại, có thể ước đoán các phân cấp Bách nhân đội trưởng khác nhau tương đương với sĩ quan trung cấp

Số lượng thương vong của các Bách nhân đội trưởng thường rất cao trong mỗi trận chiến, thường khi xông pha cùng với binh lính dưới quyền. Họ thường dẫn đầu đội hình, ở vị trí bên phải phía trước phương trận. Họ vừa phải chỉ huy vừa phải chiến đấu, dùng chính tính mạng của mình để giữ vững tinh thần chiến đấu của cấp dưới. Họ phải tìm cách biểu hiện chiến lực cá nhân và lòng dũng cảm mà một người chỉ huy giữa thiên quân vạn mã bắt buộc phải có. Đó là lý do chủ yếu cho tỉ lệ thương vong rất cao.

Dưới phân cấp bách nhân đội trưởng là optio (Phó chỉ huy trưởng centuria hay đại đội phó).

Là cá nhân chịu trách nhiệm về huấn luyện và duy trì kỷ luật của binh lính thuộc quyền, các bách nhân đội trưởng có đủ uy thế và quyền hạn để thực hiện các hình phạt khắc nghiệt. Trong tác phẩm "Biên niên sử", sử gia Tacitus đã kể câu chuyện về một nhân vật có biệt danh là "Cedo Alteram" - Có thể dịch thô là "Đưa Tôi Cái Nữa":

"Binh sĩ nổi loạn hạ sát các giám quân và quân doanh trưởng; họ cướp vật chất hậu cần nhằm chuẩn bị đào tẩu, và sau đó hạ sát một bách nhân đội trưởng tên là Lucilius, người được đám binh lính có máu hài hước gán cho một cái biệt danh là "Đưa Tôi Cái Nữa", bởi vì khi ông này trừng phạt (đánh vào lưng) một người lính tới gãy một cây gậy nho, ông ta sẽ gào lên đòi cái nữa... rồi cái nữa."

Thâm niên
Mỗi centuria trong cohors có một thứ tự ưu tiên nhất định. Thâm niên của các bách nhân đội trưởng trong cohors cũng như trong quân đoàn đều phụ thuộc vào centuria họ chỉ huy. Các Bách nhân đội trưởng khởi đầu vị trí của mình trong các centuria có chiến lực thấp trước khi được thăng lên chỉ huy những centuria có chiến lực cao. Các bách nhân đội trưởng được gọi bằng phiên hiệu của centuria họ chỉ huy.

Thứ tự ưu tiên trong quân đoàn kiểu maniple bao gồm:
Tuyến Hastati: 10 đại đội yếu và 10 đại đội mạnh
Tuyến Principes: 10 đại đội yếu và 10 đại đội mạnh
Tuyến Triarii: 5 đại đội yếu và 5 đại đội mạnh

Thứ tự ưu tiên đối với các quân đoàn thời kỳ Đế chế (theo thứ tự xung phong):
 Cohors I
 Cohors II
 Cohors III
 Cohors IV
 Cohors V
 Cohors VI
 Cohors VII
 Cohors VIII
 Cohors IX
 Cohors X

Cohors thứ nhất có 5 centuria, mỗi centuria có quân số gấp đôi centuria thông thường. Các bách nhân đội trưởng trong Cohors thứ nhất có cấp bậc cao hơn tất cả bách nhân đội trưởng thuộc các cohors còn lại.

Sử gia Vegetius viết về những phẩm chất cần thiết của một Bách nhân đội trưởng
Bách nhân đội trưởng phải biết chữ (đọc viết thông thạo), có các mối quan hệ (thư giới thiệu), ít nhất 30 tuổi, và đã phục vụ vài năm trong quân đội.

Một Bách nhân đội trưởng trong lực lượng bộ binh được xét tuyển theo hình thể, sức mạnh và sự khéo léo khi phóng vũ khí tầm xa (lao), cùng khả năng sử dụng thanh kiếm và tấm khiên của anh ta. Anh ta phải là người cẩn thận, trầm ổn, năng động và luôn sẵn sàng thực hiện mệnh lệnh được giao hơn là chỉ biết nói suông. Phải nghiêm ngặt trong việc thực hiện và duy trì quân luật đúng mức đối với binh sĩ thuộc quyền, thường xuyên đảm bảo họ làm vệ sinh cá nhân cẩn thận, ăn mặc đúng cách, và vũ khí trang bị liên tục được bảo trì và sáng bóng. (Vegetius. De Re Militari, II, 14)

Xem thêm
Quân đội Đế chế La Mã
Centuria
Evocatus, binh sĩ tình nguyện phục vụ sau khi hoàn thành thời hạn quân ngũ.
Pilus primus
Praefectus Castrorum

Tham khảo

Thư mục

Quân hàm
Đế quốc La Mã


title: Cherbourg

text:
Cherbourg là một xã trong tỉnh Manche, thuộc vùng hành chính Normandie của nước Pháp, có dân số là 42.318 người (thời điểm 1999). Cherbourg là một cảng biển nằm cạnh eo biển Manche.

Các thành phố kết nghĩa
  Bremerhaven Đức
  Holzminden Đức
  Poole Vương quốc Anh
  Sarh Tchad

Những người con của thành phố
 Roland Barthes, nhà phê bình văn học, nhà văn, triết gia
 Victor Grignard, nhà hóa học và nhận Giải thưởng Nobel
 Jean Marais, diễn viên
 Georges Sorel, kỹ sư, triết gia xã hội

Tham khảo

Xã của Manche


title: Sa hoàng

text:
Sa hoàng (tiếng Anh: Tsar;  hay ; Tiếng Slav Giáo hội cổ: ц︢рь), còn gọi là Nga hoàng, là tước vị chính thức của các vua trong lịch sử Nga từ năm 1547 đến năm 1721 và là tên gọi không chính thức của các Hoàng đế của Đế quốc Nga từ đó về sau.

Thực ra, vị vua đầu tiên xưng Sa hoàng là Simeon I của Bulgaria. Đây cũng là tước vị của các vị vua của Bulgaria trong thời gian 893-1014, 1085-1396 và 1908-1946; và của các vua Serbia trong thời gian 1346-1371.

Trên thực tế, Sa hoàng được xem là nguyên thủ quốc gia suốt chiều dài lịch sử Nga kể từ khi Moskva trở thành một công quốc độc lập cho đến chế độ quân chủ bị lật đổ vào tháng 2 năm 1917. Như vậy Sa hoàng kế thừa các đại công tước Moskva, và là tiền thân của các Hoàng đế Nga. Trong những thời kỳ thiếu Sa hoàng, như "Thời kì lộn xộn" (1610 - 1613), Giáo trưởng Moskva, là người đứng đầu Giáo hội Chính thống giáo Nga, đóng vai trò như vua Nga và nguyên thủ quốc gia.

Lịch sử
Từ nguyên của Tsar có nghĩa là "nguyên thủ quốc gia", "quân vương", "người đứng đầu", và cũng là tước vị chính thức của quân vương, hoặc người mang danh hiệu đó. Từ này bắt nguồn từ danh hiệu "Caesar" có từ thời La Mã cổ đại. Theo nghĩa hẹp, từ Царь (tiếng Anh: Tsar, gốc từ tiếng Latin Caesar, viết theo tiếng Nga là Цезарь) có họ hàng với từ tiếng Đức Kaiser và là tước vị chính thức của các vua Nga từ năm 1547 đến năm 1721.

Trước năm 1547, đứng đầu quốc gia Moskva là một Đại công tước (Великий князь, Velikiy Knyaz). (Hồi đó các vua Nga thực ra là lãnh chúa từng vùng, phạm vi quyền lực hạn chế nên chỉ là Đại công tước). Năm 1547 Đại công tước Moskva là Ivan IV, tức Ivan Hung đế (Иван Грозный) xưng là Sa hoàng (Царь) để khẳng định vị trí đặc biệt hơn hẳn các đại công tước khác. Tước vị đó đặt Ivan IV ngang hàng với các vua chúa châu Âu, coi như ông là ngưởi kế thừa các hoàng đế Đông La Mã năm xưa. Thực ra, sau khi Đông La Mã sụp đổ thì các đại công tước Ivan III và Vasily III xứ Moskva đã xưng làm "Sa hoàng" khi giao tiếp với các nước nhỏ như Livonia. Đế hiệu chính thức của các Sa hoàng Nga là "Sa hoàng và Đấng cầm quyền chuyên chính của toàn Nga".

Năm 1721, Pyotr I, tức Pyotr Đại đế (Пётр Великий), đổi tước hiệu từ Sa hoàng thành Hoàng đế (Император Imperator), là từ cùng gốc với từ Emperor của Tây Âu, nhưng tước vị Sa hoàng vẫn được dùng một cách không chính thức để gọi hoàng đế Nga cho đến khi Cách mạng tháng Hai năm 1917 lật đổ chế độ quân chủ. Hoặc, xem tước hiệu đầy đủ của Hoàng đế Nikolai II, ông xưng làm "Hoàng đế và Đấng cầm quyền chuyên chính của Nga" kèm theo nhiều danh hiệu khác như "Sa hoàng của Moskva, Kiev, Vladimir, Novgorod, Kazan, Astrakhan, Siberia, Chersonesos dãy Taurus, Gruzia…".

Các Sa hoàng trong lịch sử Nga

Nhà Ryurik

Thời kỳ hỗn độn (1598 - 1613)

Nhà Godunov

Giai đoạn tiếm ngôi

Nhà Shuisky

Giai đoạn Hội đồng 7 vị Boyars (27 tháng 7 1610 - 4 tháng 11 1612)
(Từ ngày 6 tháng 12 năm 1610 (thiếu Władysław IV Vasa):
Hoàng thân Fyodor Ivanovich Mstislavsky
Hoàng thân Ivan Mikhailovich Vorotynsky (to March 1611)
Mikhail Fyodorovich Nagoy (from March 1611)
Hoàng thân Andrey Vasilyevich Trubetskoy
Hoàng thân Vasily Vasilyevich Golitsyn (to 8 April 1611)
Ivan Simeyonovich Kurakin (from 8 April 1611)
Hoàng thân Boris Mikhailovich Lykov-Obolenskiy
Ivan Nikitich Romanov
Fyodor Ivanovich Sheremetev

Giai đoạn Hội đồng toàn lãnh thổ (17 tháng 4 1611 - 26 tháng 7 1613):
Prokopy Petrovich Lyapunov (to 1 August 1611)
Hoàng thân Dmitry Timofeyevich Trubetskoy
Ataman Ivan Martynovich Zarutsky (to 7 August 1612)

Nhà Romanov (1613-1917)

Các tước vị trong hoàng gia
Царица Tsaritsa — Sa hậu hoặc nữ Sa hoàng
Цесаревич Tsesarevich — Thái tử, tước vị đầy đủ là Наследник Цесаревич Naslednik Tsesarevich; không chính thức còn gọi là Наследник Naslednik, nghĩa là Người kế vị.
Царевич Tsarevich — Hoàng tử. Trước kia từ này được dùng để chỉ thái tử thay vì Tsesarevich. Các hoàng tử không phải là người kế vị và các hoàng tôn (cháu nội vua) thì được phong Đại công tước.
Царевна Tsarevna — Hoàng nữ
Цесаревна Tsesarevna — Thái tử phi (vợ của Thái tử)

Xem thêm
Danh sách các tước hiệu quý tộc Âu châu
Lịch sử Nga
Lịch sử Phần Lan
Lịch sử Belarus
Lịch sử Ukraina
Lịch sử Ba Lan

Chú thích

Lịch sử Nga
Nguyên thủ quốc gia
Đế quốc Nga
Lịch sử Bulgaria
Tước hiệu quý tộc
Tước hiệu hoàng gia
Hoàng đế


title: Riencourt-lès-Cagnicourt

text:
Riencourt-lès-Cagnicourt là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Riencourt-lès-Cagnicourt nằm  về phía đông nam Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D13 và D83.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Vaast, xây lại sau đệ nhất thế chiến.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official website of Riencourt les Cagnicourt
 Riencourt-lès-Cagnicourt on the Quid website

Riencourtlescagnicourt


title: CMOS

text:
CMOS, viết tắt của "Complementary Metal-Oxide-Semiconductor" trong tiếng Anh, là thuật ngữ chỉ một loại công nghệ dùng để chế tạo mạch tích hợp. Công nghệ CMOS được dùng để chế tạo vi xử lý, vi điều khiển, RAM tĩnh và các cổng logic khác. Công nghệ CMOS cũng được dùng rất nhiều trong các mạch tương tự như cảm biến ảnh, chuyển đổi kiểu dữ liệu, và các vi mạch thu phát có mật độ tích hợp cao trong lĩnh vực thông tin.

Trong tên gọi của vi mạch này, thuật ngữ tiếng Anh "complementary" ("bù"), ám chỉ việc thiết kế các hàm lôgíc trong các vi mạch CMOS sử dụng cả hai loại transistor PMOS và NMOS và tại mỗi thời điểm chỉ có một loại transistor nằm ở trạng thái đóng (ON).

Hai đặc tính cơ bản của các linh kiện được chế tạo bằng công nghệ CMOS là có độ miễn nhiễu cao và tiêu thụ năng lượng ở trạng thái tĩnh rất thấp. Các vi mạch CMOS chỉ tiêu thụ năng lượng một cách đáng kể khi các transistor bên trong nó chuyển đổi giữa các trạng thái đóng (ON) và mở (OFF). Kết quả là các thiết bị CMOS ít tiêu thụ năng lượng và tạo ra ít nhiệt hơn so với các loại cổng logic khác như mạch transistor-transistor logic (TTL) hay mạch logic NMOS (khác với CMOS, NMOS chỉ dùng toàn bộ transistor hiệu ứng trường kiểu n và không dùng transistor hiệu ứng trường kiểu p). CMOS cũng cho phép tích hợp các hàm lôgíc với mật độ cao trên chíp.

Cụm từ "metal-oxide-semiconductor" bắt nguồn từ một quy trình chế tạo các vi mạch tích hợp CMOS trước đây. Quy trình này tạo ra các transistor hiệu ứng trường mà mỗi transistor có một điện cực cổng bằng kim loại được đặt lên trên một lớp cách điện bằng oxide phủ trên vật liệu bán dẫn. Ngày nay, thay vì dùng kim loại, người ta tạo ra điện cực cổng bằng một vật liệu khác, đó là polysilicon. Tuy nhiên, IBM và Intel đã công bố sẽ sử dụng trở lại cổng kim loại trong công nghệ CMOS nhằm tận dụng tính chất tiên tiến của vật liệu có hằng số điện môi cao trong việc chế tạo các vi mạch có kích thước 45 nanomét hay nhỏ hơn. Dù có nhiều thay đổi, tên gọi CMOS vẫn tiếp tục được sử dụng trong các quy trình chế tạo hiện đại.

Một vi mạch tích hợp nhỏ chứa một lượng lớn các tranzito CMOS đôi khi được gọi là vi mạch tích hợp CHMOS. Thuật ngữ CHMOS viết tắt của "Complementary High-density metal-oxide-semiconductor" trong tiếng Anh.

Đôi khi, mạch kết hợp giữa các cảm biến MEMS với bộ xử lý tín hiệu số được sản xuất trên một vi mạch tích hợp CMOS đơn được gọi là CMOSens

Lịch sử phát triển
Frank Wanlass đã phát minh ra các mạch CMOS vào năm 1963 tại hãng Fairchild Semiconductor. Vào năm 1968, mạch tích hợp CMOS đầu tiên đã được sản xuất bởi một nhóm nghiên cứu tại RCA do Albert Medwin lãnh đạo. Khởi đầu, CMOS được xem như là một giải pháp thay thế cho TTL (logic) để có được các vi mạch tuy tốc độ hoạt động chậm hơn TTL nhưng lại tiêu hao năng lượng ít hơn. Chính vì thế, những ngày đầu CMOS được sự quan tâm của ngành công nghiệp đồng hồ điện tử và một số lĩnh vực khác mà thời gian sử dụng pin quan trọng hơn so với vấn đề tốc độ. Khoảng 25 năm sau, CMOS đã trở thành kỹ thuật chiếm ưu thế trong vi mạch tích hợp số. Lý do là với việc ra đời các thế hệ quy trình chế tạo bán dẫn mới, kích thước hình học của các transistor ngày càng giảm xuống dẫn đến một loạt cải tiến; đó là diện tích chiếm chỗ của vi mạch giảm, tốc độ làm việc tăng, hiệu suất sử dụng năng lượng tăng và giá thành chế tạo giảm. Hơn nữa, nhờ vào sự đơn giản và khả năng tiêu tán công suất tương đối thấp của mạch CMOS, người ta có thể thực hiện vi mạch có mật độ tích hợp cao mà vốn không thể làm được nếu dựa trên các transistor lưỡng cực

Lúc ban đầu, người ta chỉ có thể tìm thấy các hàm logic CMOS chuẩn trong vi mạch tích hợp số họ 4000. Sau đó, nhiều hàm trong họ 7400 bắt đầu được chế tạo bằng kỹ thuật CMOS, NMOS, BiCMOS và các kỹ thuật khác.

Cũng trong thời kỳ đầu, mạch CMOS dễ bị hư hỏng vì quá nhạy cảm với sự xả điện tích tĩnh điện (ESD). Do đó, các thế hệ sau thường được chế tạo kèm theo các mạch bảo vệ tinh vi nhằm làm tiêu tán các điện tích này, không để cho lớp oxide cổng và các tiếp giáp p-n mỏng manh bị phá hủy. Mặc dầu vậy, hãng sản xuất vẫn khuyến cáo nên dùng bộ phận chống tĩnh điện khi thao tác trên các vi mạch CMOS nhằm tránh hiện tượng vượt quá năng lượng. Chẳng hạn, các hãng sản xuất thường yêu cầu dùng bộ phận chống tĩnh điện khi chúng ta làm các thao tác thêm một khối bộ nhớ vào máy vi tính.

Bên cạnh đó, các thế hệ ban đầu như họ 4000 dùng nhôm làm vật liệu tạo ra cực cổng. Điều này khiến cho CMOS có khả năng làm việc được trong điều kiện điện áp cung cấp thay đổi nhiều, cụ thể là nó có thể làm việc trong suốt tầm điện áp cung cấp từ 3 đến 18 volt DC. Trong nhiều năm sau đó, mạch logic CMOS được thiết kế với điện áp cung cấp chuẩn công nghiệp là 5V vì để tương thích với TTL (logic). Kể từ 1990, bài toán tiêu hao công suất thường được coi trọng hơn so với bài toán tương hợp với TTL, và thế là điện áp cung cấp CMOS bắt đầu được hạ thấp xuống cùng với kích thước hình học của các transistor. Điện áp cung cấp thấp không chỉ giúp làm giảm công suất tiêu hao mà còn cho phép chế tạo lớp cách điện cực cổng mỏng hơn, chức năng tốt hơn. Hiện nay, một vài mạch CMOS làm việc với điện áp cung cấp nhỏ hơn 1 volt.

Trong thời kỳ đầu, điện cực cổng được chế tạo bằng nhôm. Các quy trình chế tạo CMOS đời sau chuyển sang dùng silicon đa tinh thể ("polysilicon"), chấp nhận được tốt hơn ở nhiệt độ cao trong quá trình tôi silicon sau khi đã cấy ion. Điều này cho phép nhà chế tạo có thể đặt cực cổng ngay từ những công đoạn sớm hơn trong quy trình và rồi dùng trực tiếp cực cổng như là một mặt nạ cấy để tạo ra một cực cổng tự sắp đặt (cực cổng không tự sắp đặt sẽ đòi hỏi có sự chồng lấp lên nhau khiến hãng sản xuất phải chấp nhận tăng kích thước transistor và điện dung ký sinh). Vào năm 2004, cũng có những công trình nghiên cứu đề nghị dùng lại cực cổng bằng kim loại, nhưng cho đến nay, các quy trình vẫn tiếp tục sử dụng cực cổng polysilicon. Cũng có những nỗ lực lớn trong nghiên cứu nhằm thay chất điện môi silicon dioxide ở cực cổng bằng vật liệu điện môi k-cao để chống lại hiện tượng tăng dòng rĩ.

Chi tiết kĩ thuật

CMOS là tên dùng để ám chỉ cả hai khía cạnh: đó là một phong cách thiết kế mạch số cụ thể và cũng là tên của một họ các quy trình chế tạo nhằm thực thi mạch điện tử trên vi mạch (chip). Mạch logic CMOS tạo ra từ quy trình CMOS sẽ tiêu tán ít năng lượng hơn và cho phép tích hợp với mật độ cao hơn so với các quy trình khác với cùng một chức năng. Khi ưu điểm này ngày càng thể hiện và trở nên quan trọng hơn, quy trình CMOS và các quy trình biến thể của nó đã trở thành công nghệ chủ đạo, chính vì thế cho đến năm 2006, hầu hết các sản xuất vi mạch tích hợp đều dùng quy trình CMOS.

Cấu trúc

Mạch logic CMOS dùng một tổ hợp hai loại transistor hiệu ứng trường kim loại-oxide-bán dẫn (MOSFET) kiểu p và kiểu n để thực hiện các cổng logic và các mạch số khác mà chúng ta thấy trong máy vi tính, thiết bị viễn thông và xử lý tín hiệu. Mặc dầu mạch logic CMOS cũng có thể được thực hiện bằng linh kiện rời (chẳng hạn, những mạch rời mà bạn học trong môn mạch điện tử cơ bản), thông thường sản phẩm CMOS thương mại điển hình là mạch tích hợp bao gồm hàng triệu (hay hàng trăm triệu) transistor của cả hai kiểu được chế tạo trên một miếng silicon hình chữ nhật có diện tích trong khoảng 0,1 đến 4 cm vuông. Những miếng silicon như vậy thường được gọi là chip, mặc dầu trong công nghiệp người ta cũng gọi nó là die, có lẽ bời vì chúng được tạo ra từ việc cắt nhỏ (dicing) miếng bánh silicon hình tròn là đơn vị cơ bản của sự sản xuất dụng cụ bán dẫn

Trong cổng logic CMOS, một số MOSFET kiểu n được sắp thành dạng mạch kéo xuống nằm giữa đầu ra của cổng với đường cung cấp nguồn điện áp thấp. Thay vì dùng tải là điện trở như trong các cổng logic NMOS, cổng logic CMOS lại dùng tải là một số MOSFET kiểu p sắp thành dạng mạch kéo lên nằm giữa đầu ra của cổng với đường cung cấp nguồn điện áp cao. Mạch kéo lên, gồm các transistor kiểu p, mang tính bổ túc cho mạch kéo xuống, gồm các transistor kiểu n, sao cho khi các transistor kiểu n tắt thì các transistor kiểu p sẽ dẫn và ngược lại.

Mạch logic CMOS tiêu tán công suất ít hơn mạch logic NMOS bởi vì CMOS chỉ tiêu tán công suất trong thời gian chuyển đổi trạng thái (công suất động). Một ASIC điển hình được chế tạo với công nghệ 90nm thay đổi trạng thái đầu ra trong thời gian 120 pico giây, và sự chuyển đổi này xảy ra trong mỗi thời gian 10 nano giây. Trong khi đó, mạch logic NMOS tiêu tán công suất bất kỳ lúc nào đầu ra ở mức thấp (công suất tĩnh), bởi vì khi đó có dòng điện chạy từ Vdd đến Vss thông qua điện trở tải và mạch gồm các transistor kiểu n.

MOSFET kiểu p được xem là dạng bổ túc cho MOSFET kiểu n bởi vì chúng chuyển sang dẫn khi điện áp cực cổng của chúng thấp hơn điện áp cực nguồn và bởi vì chúng có thể kéo cực máng lên đến Vdd. Như vậy, nếu cả hai transistor kiểu p và kiểu n có cực cổng nối chung với nhau để trở thành một đầu vào chung thì MOSFET kiểu p sẽ dẫn khi MOSFET kiểu n tắt và ngược lại.

Ví dụ: cổng NAND
Như là một ví dụ, hình bên phải là sơ đồ mạch của một cổng NAND trong mạch CMOS.

Nếu cả hai đầu vào A và B đều ở mức cao, khi đó cả hai transistor kiểu n (nửa dưới của sơ đồ) đều dẫn, trong khi đó không có transistor kiểu p nào (nửa trên của sơ đồ) dẫn, như vậy chỉ có một đường dẫn điện được thiết lập giữa đầu ra và Vss, điều này khiến cho đầu ra ở mức thấp. Nếu một trong hai đầu ra A và B hoặc cả hai đầu này đều ở mức thấp thì ít nhất sẽ có một transistor kiểu n không dẫn, ít nhất một transistor kiểu p sẽ dẫn, tạo ra một đường dẫn điện giữa đầu ra và Vdd, điều này khiến đầu ra ở mức cao.

Một ưu điểm khác của CMOS so với NMOS là cả hai quá trình chuyển đổi từ mức-thấp-đến-mức-cao và từ mức-cao-đến-mức-thấp của CMOS là nhanh vì các transistor kéo lên có trở kháng thấp khi chuyển sang dẫn, không giống như điện trở tải của mạch dùng NMOS.Thêm nữa, tín hiệu ngõ ra có khả năng quét gần suốt tầm điện áp nằm giữa hai nguồn điện áp cung cấp nguồn thấp và cao. Đáp ứng gần đối xứng hơn, mạnh hơn này cũng khiến CMOS có khả năng chống nhiễu tốt hơn.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Các miêu tả và mô phỏng sinh động về cổng CMOS
 CMOS là gì?

Thiết kế điện tử
Mạch tích hợp
Linh kiện bán dẫn
Linh kiện điện tử
Mạch điện tử
Kỹ thuật điện tử
Điện tử học


title: Antocha melina

text:
Antocha melina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Gastrotheca splendens

text:
Gastrotheca splendens là một loài ếch trong họ Hemiphractidae. Chúng là loài đặc hữu của Bolivia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Cortez, C., Reichle, S., De la Riva, I. & Köhler, J. 2004. Gastrotheca splendens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Chi Nhái túi
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật đặc hữu Bolivia


title: Shikohabad

text:
Shikohabad là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Firozabad thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Shikohabad có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 163 mét (534 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Shikohabad có dân số 88.075 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Shikohabad có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Shikohabad, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Arxan

text:
Arxan (tiếng Mông Cổ: Рашаан хот, Rashaan khot, thành phố màu xuân; , Hán Việt:A Nhĩ Sơn thị) là một thành phố cấp huyện của minh Hưng An, khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc.

Hành chính

Nhai đạo
 Lâm Hải (林海街道)
 Tân Thành (新城街道)
 Ôn Tuyền (温泉街道)

Trấn
 Y Nhĩ Thí (伊尔施镇)
 Thiên Trì (天池镇)
 Bạch Lang (白狼镇)
 Ngũ Xá Câu (五岔沟镇)
 Minh Thủy (明水镇)

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Hưng An
Thành phố Nội Mông


title: Baeoura directa

text:
Baeoura directa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Cryptocephalus tramuntanae

text:
Cryptocephalus tramuntanae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Petitpierre miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

T


title: Oliva venulata

text:
Oliva venulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Cabanelles

text:
Cabanelles là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Empordà, Girona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Girona
Alt Empordà


title: Brian Sandoval

text:
Brian Sandoval là thống đốc thứ 39 của tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ. Ông bắt đầu giữ chức vụ này từ năm 2011 đến 2019.

Tham khảo

Thống đốc Nevada
Chính khách từ Reno, Nevada
Luật sư Nevada
Người từ Redding, California
Người từ thành phố Carson, Nevada
Chính khách Mỹ thế kỷ 21


title: 7332 Ponrepo

text:
7332 Ponrepo (1986 XJ5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 12 năm 1986 bởi A. Mrkos ở Klet.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7332 Ponrepo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: 2189 Zaragoza

text:
2189 Zaragoza (1975 QK) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2189 Zaragoza

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1975


title: Sideroxylon socorrense

text:
Sideroxylon socorrense là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của México, chỉ có ở đảo Socorro thuộc quần đảo Revillagigedo.

Trên đảo, loài cây cỡ nhỏ này mọc được ở môi trường sống ít nhất ẩm ướt theo mùa. Việc này hạn chế nó chỉ có ở vành đai thực vật trong khoảng 650 đến 900 m trên mực nước biển, ở phần phía bắc đảo nơi điều kiện ẩm ướt hơn. Chúng được Sách đỏ IUCN xếp vào tình trạng dễ thương tổn do ảnh hưởng bởi những đàn cừu di thực vào đảo và loài châu chấu Schistocerca piceifrons, một loài không phải bản địa mỗi năm tụ tập thành đàn hai lần trên đảo trong khoảng thời gian gần đây.

Quả của cây này là một trong những món khoái khẩu của loài gần tuyệt chủng chim nhại Socorro (Mimus graysoni) và chim bồ câu Socorro (Zenaida graysoni) hiện chỉ còn sống trong tình trạng bị bắt giữ. Tương tự như các loài khác thuộc chi Sideroxylon, các loài chim này là nguồn chủ yếu giúp chúng phát tán và sinh sôi.

Ghi chú

Tham khảo

  (2007b): Socorro Dove - BirdLife Species Factsheet . Truy cập 2007-NOV-24.
  (1956): The Birds of the Revilla Gigedo Islands, Mexico. Condor 58(2): 107-120. PDF fulltext  DjVu fulltext
  (2007): Plant accounts: Socorro . Truy cập 2007-NOV-13.

Sideroxylon
Thực vật đặc hữu Mexico
Thực vật dễ tổn thương


title: Danh sách Tổng thống Hoa Kỳ

text:
Theo Hiến pháp Hoa Kỳ, Tổng thống Hoa Kỳ là người đứng đầu nhà nước và chính phủ Hoa Kỳ, cũng là người đứng đầu hành pháp và chính phủ liên bang toàn thể, tổng thống là chức vụ chính trị cao nhất tại Hoa Kỳ. Tổng thống cũng là Tổng tư lệnh của các lực lượng vũ trang Hoa Kỳ. Kể từ khi phê chuẩn tu chính án Hai mươi hai của Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1951, không ai có thể được bầu làm Tổng thống quá hai nhiệm kỳ. Nếu một Tổng thống đương nhiệm qua đời, từ chức hay bị bãi nhiệm, Phó Tổng thống sẽ thay thế. Tổng thống phải ít nhất 35 tuổi, đã từng sống ở Hoa Kỳ trong 14 năm và là công dân Hoa Kỳ.

Danh sách này chỉ tính những nhiệm kỳ liên tục của một tổng thống, những người đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống sau khi Hiến pháp Hoa Kỳ phê chuẩn, có hiệu lực từ ngày 4 tháng 3 năm 1789. Các nhà lãnh đạo Mỹ trước khi cuộc phê chuẩn này, như Chủ tịch Quốc hội Lục địa sẽ không có trong danh sách. Danh sách này không bao gồm bất kỳ quyền tổng thống nào theo Tu chính án Hai mươi lăm của Hiến pháp Hoa Kỳ.

Đã có 45 người tuyên thệ nhậm chức tổng thống, và 46 đời tổng thống, vì Grover Cleveland phục vụ hai nhiệm kỳ không liên tiếp và được tính theo thứ tự là tổng thống thứ 22 và 24 của Hoa Kỳ, bởi vậy, danh sách dưới đây bao hàm 46 đời tổng thống nhưng thực chất chỉ là 45 người. Trong số các cá nhân được bầu làm tổng thống, có bốn người qua đời trong nhiệm kỳ vì bệnh (William Henry Harrison, Zachary Taylor, Warren G. Harding , và Franklin D. Roosevelt), bốn người bị ám sát (Abraham Lincoln, James A. Garfield William McKinley, và John F. Kennedy) và một từ chức (Richard Nixon).

George Washington, tổng thống đầu tiên, đã được bầu làm Tổng thống vào năm 1789 sau một cuộc bỏ phiếu nhất trí của các đại cử tri đoàn. William Henry Harrison là tổng thống tại nhiệm ngắn nhất với 32 ngày trong năm 1841. Franklin D. Roosevelt có thời gian làm tổng thống dài nhất với hơn mười hai năm, nhưng đã qua đời ngay vào nhiệm kỳ thứ tư trong năm 1945; ông là tổng thống duy nhất đã phục vụ hơn hai nhiệm kỳ. Một sửa đổi hiến pháp, ảnh hưởng đến những Tổng thống sau Harry S. Truman, đã được thông qua để hạn chế số nhiệm kỳ một người có thể được bầu làm Tổng thống. Andrew Jackson Tổng thống thứ bảy, là người đầu tiên được bầu bởi những tất cả những tầng lớp nam giới người da trắng vào năm 1828, sau khi hầu hết các luật cấm ngoài luật chủ sở hữu đất có quyền biểu quyết được xóa bỏ. Warren Harding là người đầu tiên được bầu sau khi phụ nữ được quyền bỏ phiếu vào năm 1920. Năm Tổng thống - John Q. Adams, Rutherford B. Hayes, Benjamin Harrison, George W. Bush và Donald Trump - không đủ phiếu phổ thông khi bầu cử nhưng vẫn thắng cử. Bush sau đó đã tái đắc cử với đa số phiếu phổ thông. John F. Kennedy là tổng thống đầu tiên là tín hữu Công giáo La Mã, và Barack Obama là tổng thống gốc Phi đầu tiên.

Joe Biden là đương kim Tổng thống, nhậm chức vào ngày 20 tháng 1 năm 2021.

Danh sách Tổng thống
 Đảng
 (1)
 (1)
 (4)
 (1)
 (16)
 (4)
 (19)
 (2)

Dòng thời gian

Các cựu Tổng thống còn sống
Tính đến 1 tháng 10 năm 2023, có 5 cựu Tổng thống còn sống. Cựu Tổng thống còn sống cao tuổi nhất là Jimmy Carter và trẻ tuổi nhất là Barack Obama và cựu Tổng thống qua đời gần đây nhất là George H. W. Bush vào ngày 30 tháng 11 năm 2018 ở tuổi 94. Dưới đây là danh sách các cựu Tổng thống còn sống được xếp theo thứ tự nhiệm kỳ:

Xem thêm

 Tổng thống Hoa Kỳ
 Phó Tổng thống Hoa Kỳ
 Đệ Nhất Phu nhân Hoa Kỳ
 Danh sách Phó Tổng thống Hoa Kỳ
 Xếp hạng các tổng thống Hoa Kỳ trong lịch sử

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang thông tin về Tổng thống Mỹ của Nhà Trắng
 [http://hauensteincenter.org/ Hauenstein Center | Presidential Leadership Studies] – Các nghiên cứu về các đời Tổng thống, Đại học bang Grand Valley
 POTUS: Presidents of the United States –Thông tin về các đời tổng thống Mỹ của Internet Public Library

Hoa Kỳ


title: Sông Marne

text:
Sông Marne là một con sông của Pháp. Nó là một nhánh của sông Seine và nối với sông Seine ở phía đông-nam Paris. Dài 525 km, Marne bắt nguồn từ cao nguyên Langres, thuộc Balesmes-sur-Marne, Haute-Marne.

Vào thế kỷ 19 và 20, sông Marne là đề tài sáng tác của rất nhiều họa sĩ nổi tiếng, như Camille Corot, Paul Cézanne, Camille Pissarro... Tuy nhiên, dòng sông này gắn liền với những trận đánh kinh hoàng trong cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Đó là trận sông Marne lần thứ nhất vào năm 1914, khi liên quân Anh - Pháp đánh lui quân Đức và chấm dứt cuộc tiến công của Quân đội Đức vào Paris. Bốn năm sau (1918), trận sông Marne lần thứ hai bùng nổ, kiên quân Anh - Pháp - Mỹ - Ý đập tan tác quân Đức và một lần nữa tiêu diệt cuộc tấn công của quân Đức vào Paris trong Chiến dịch Mùa Xuân.

Qua các tỉnh

 Haute-Marne (52): Chaumont, Saint-Dizier
 Marne (51): Châlons-en-Champagne, Épernay
 Aisne (02): Château-Thierry
 Seine-et-Marne (77): Meaux, Lagny-sur-Marne, Torcy, Noisiel
 Seine-Saint-Denis (93): Neuilly-sur-Marne, Noisy-le-Grand
 Val-de-Marne (94): Nogent-sur-Marne, Créteil, Charenton-le-Pont, Champigny-sur-Marne, Saint-Maur-des-Fossés, Joinville-le-Pont, Saint-Maurice

Chú thích

Marne
Thủy văn Paris


title: Rasteau

text:
Rasteau là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Vaucluse


title: Scaptotrigona postica

text:
Scaptotrigona postica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Latreille mô tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Scaptotrigona
Động vật được mô tả năm 1807


title: Gonomyia dipterophora

text:
Gonomyia dipterophora là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 11109 Iwatesan

text:
11109 Iwatesan (1995 UG8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 10 năm 1995 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11109 Iwatesan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: (24925) 1997 FW

text:
(24925) 1997 FW là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 18 tháng 3 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tương Thành, Hứa Xương

text:
Tương Thành () là một huyện thuộc địa cấp thị Hứa Xương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc.

Trấn
 Thành Quan (城关镇)
 Mạch Lĩnh (麦岭镇)
 Dĩnh Dương (颍阳镇)
 Vương Lạc (王洛镇)
 Tử Vân (紫云镇)

Trấn dân tộc
 Trấn dân tộc Hồi- Dĩnh Kiều (颍桥回族镇)

Hương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Hứa Xương


title: Abraxas formosilluminata

text:
Abraxas formosilluminata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được Inoue miêu tả năm 1984. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản và Đài Loan.

Chú thích

Tham khảo

Abraxas
Bướm đêm Nhật Bản


title: Panurginus melanocephalus

text:
Panurginus melanocephalus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Panurginus
Động vật được mô tả năm 1926


title: Nyctixalus spinosus

text:
Nyctixalus spinosus là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Philippines.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Diesmos, A., Alcala, A., Brown, R., Afuang, L., Dolino, C., Gee, G., Hampson, K., Diesmos, M.L., Mallari, A., Ong, P., Paguntalan, L., Pedregosa, M., Ubaldo, D. & Gutierrez, B. 2004. Nyctixalus spinosus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

S
Động vật lưỡng cư Philippines


title: Xã của tỉnh Morbihan

text:
Đây là danh sách 261 xã của tỉnh Morbihan ở Pháp.

(CAL) Communauté d'agglomération of Pays de Lorient, created in 2000.
(CAV) Communauté d'agglomération of Pays de Vannes, created in 2001.
(CAB) Communauté d'agglomération of Côte du Pays Blanc, created in 2003, the largest part of which is located in the Loire-Atlantique département.

Tham khảo


title: Siegen

text:
Siegen là một thành phố của Đức. Thành phố thuộc bang Nordrhein-Westfalen. Siegen nằm ở phần Westphalian phía nam của Bắc Rhine-Westphalia.

Nó nằm trong huyện Siegen-Wittgenstein trong khu vực Arnsberg. Thành phố học (14.100 sinh viên trong học kỳ mùa đông 2010-2011) là huyện lỵ của huyện và được xếp hạng là một "trung tâm cao hơn" trong tích tụ đô thị Nam Westphalian.

Năm 1975, trong quá trình cải cách và sáp nhập đô thị, dân số Siegen đã vượt quá mốc 100.000.

Tham khảo