title: Sufi giáo

text:
Sufi giáo ( ;  ), hay Hồi giáo Sufi hay Hồi giáo mật tông được định nghĩa khác nhau là " chủ nghĩa thần bí Hồi giáo ", " chiều hướng nội tâm của Hồi giáo "  hoặc "hiện tượng thần bí trong Hồi giáo", là chủ nghĩa thần bí trong Hồi giáo, "được mô tả... [đặc biệt] các giá trị, thực hành nghi lễ, học thuyết và thể chế "  bắt đầu từ rất sớm trong lịch sử Hồi giáo  và đại diện cho" biểu hiện chính và kết tinh trung tâm và quan trọng nhất của "thực hành thần bí trong Hồi giáo. Các học viên của Sufism đã được gọi là "Sufis" (từ , ṣūfiyy / ṣūfī). Chủ nghĩa Sufism đôi khi bị coi là một " giáo phái ".

Trong lịch sử, người Sufi thường thuộc về các ṭuruq hoặc "nhánh" khác nhau - các giáo đoàn được thành lập xung quanh một đại sư được gọi là wali, người được truyền xuống theo chuỗi trực tiếp của các bậc thầy kế tục trở lại với nhà tiên tri Hồi giáo, Muhammad. Những đơn đặt hàng này đáp ứng cho các buổi tâm linh (majalis) ở những nơi gặp gỡ được gọi là zawiyas, khanqahs hoặc tekke. Họ phấn đấu cho ihsan (sự hoàn hảo của sự thờ phượng), như được nêu chi tiết trong một hadith: "Ihsan là tôn thờ Allah như thể bạn nhìn thấy Ngài; nếu bạn không thể nhìn thấy Ngài, chắc chắn Ngài nhìn thấy bạn."  Người Sufis coi Muhammad là al-Insān al-Kāmil, người đàn ông hoàn hảo chính là mẫu mực cho đạo đức của Thượng đế,  và coi ông là người lãnh đạo và hướng dẫn tinh thần hàng đầu của họ.

Nhánh Sufi (tariqa) cho thấy nguồn gốc lâu đời nhất của giới luật đầu tiên từ Muhammad qua Ali ibn Abi Talib, với ngoại lệ đáng chú ý của nhánh Naqshbandi, mà có giới luật ban đầu của họ từ Muhammad thông qua Abu Bakr.

Mặc dù phần lớn người Sufi, cả tiền hiện đại và hiện đại, đã và đang là tín đồ của Hồi giáo Sunni, nhưng cũng đã phát triển một số nhánh thực hành Sufi trong khuôn khổ của Hồi giáo Shia trong cuối thời kỳ trung cổ, đặc biệt là sau khi Iran buộc phải cải đạo từ đa số Sunni thành Shia. Các nhánh Sufi truyền thống trong suốt 5 thế kỷ đầu của Hồi giáo đều dựa trên Hồi giáo Sunni. Mặc dù người Sufis phản đối chủ nghĩa pháp lý khô khan, họ tuân thủ nghiêm ngặt luật Hồi giáo và thuộc nhiều trường phái luật học và thần học Hồi giáo.

Người Sufis được đặc trưng bởi sự khổ hạnh, đặc biệt là bởi sự gắn bó của họ với dhikr, tập tục tưởng nhớ đến Chúa trời, thường được thực hiện sau khi cầu nguyện. Họ được một số người Hồi giáo theo đuổi như một phản ứng chống lại tính thế tục của thời kỳ đầu Umayyad Caliphate (661–750)  và đã trải dài một số lục địa và văn hóa trong một thiên niên kỷ, ban đầu thể hiện niềm tin của họ vào tiếng Ả Rập và sau đó mở rộng sang tiếng Ba Tư, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Punjabi và tiếng Urdu, trong số những tiếng khác. Sufis đóng một vai trò quan trọng trong việc hình thành các xã hội Hồi giáo thông qua các hoạt động truyền giáo và giáo dục của họ. Theo William Chittick, "Theo nghĩa rộng, chủ nghĩa Sufism có thể được mô tả là sự thâm nhập hóa và tăng cường đức tin và thực hành Hồi giáo."

Bất chấp sự suy giảm tương đối của các phái Sufi trong kỷ nguyên hiện đại và những lời chỉ trích về một số khía cạnh của chủ nghĩa Sufi bởi các nhà tư tưởng chủ nghĩa hiện đại và những người theo chủ nghĩa Salafist bảo thủ, chủ nghĩa Suf vẫn tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong thế giới Hồi giáo, và cũng ảnh hưởng đến nhiều hình thức tâm linh khác nhau ở phương Tây. Hiệp hội với chủ nghĩa Sufism trên thực tế đã phổ biến rộng rãi trong giới bình dân cũng như những người Hồi giáo uyên bác trước khi thế kỷ 20 ra đời.

Định nghĩa
Từ tiếng Ả Rập tasawwuf (thắp sáng hoặc trở thành người Sufi), thường được dịch là Chủ nghĩa Sufi, thường được các tác giả phương Tây định nghĩa là chủ nghĩa thần bí Hồi giáo. Thuật ngữ tiếng Ả Rập sufi đã được sử dụng trong văn học Hồi giáo với nhiều ý nghĩa, bởi cả những người ủng hộ và phản đối chủ nghĩa Sufi. Các văn bản Sufi cổ điển, nhấn mạnh những lời dạy và thực hành nhất định của Kinh Qur'an và sunnah (những lời dạy và thực hành mẫu mực của nhà tiên tri Hồi giáo Muhammad), đưa ra định nghĩa về tasawwuf mô tả các mục tiêu đạo đức và tinh thần  và hoạt động như công cụ giảng dạy để đạt được thành tựu của họ. Thay vào đó, nhiều thuật ngữ khác mô tả những phẩm chất và vai trò thuộc linh cụ thể đã được sử dụng trong bối cảnh thực tế hơn.

Một số học giả hiện đại đã sử dụng các định nghĩa khác của chủ nghĩa Sufism như "tăng cường đức tin và thực hành Hồi giáo"  và "quá trình hiện thực hóa các lý tưởng đạo đức và tinh thần".

Thuật ngữ Sufism ban đầu được giới thiệu vào các ngôn ngữ châu Âu vào thế kỷ 18 bởi các học giả phương Đông, những người chủ yếu xem nó như một học thuyết trí tuệ và truyền thống văn học khác với những gì họ coi là thuyết độc thần vô sinh của Hồi giáo. Trong cách sử dụng học thuật hiện đại, thuật ngữ này dùng để mô tả một loạt các hiện tượng xã hội, văn hóa, chính trị và tôn giáo liên quan đến Sufis.

Từ nguyên
Nghĩa ban đầu của sufi dường như là "một người mặc đồ len (ṣūf ", và Bách khoa toàn thư về đạo Hồi gọi các giả thuyết từ nguyên khác là "không thể giải thích được".   Quần áo len có truyền thống gắn liền với các nhà khổ hạnh và thần bí.   Al-Qushayri và Ibn Khaldun đều bác bỏ mọi khả năng khác ngoài ṣūf trên cơ sở ngôn ngữ.

Một lời giải thích khác theo dõi gốc từ vựng của từ là ṣafā (صفاء), trong tiếng Ả Rập có nghĩa là "sự tinh khiết", và trong bối cảnh này, một ý tưởng tương tự khác về tasawuf được xem là trong Hồi giáo là tazkiyah (تزكية, nghĩa: tự thanh lọc), cũng được sử dụng rộng rãi trong sufi giáo. Hai lời giải thích này được kết hợp bởi Sufi al-Rudhabari (mất 322), người đã nói, "Sufi là người mặc len đứng trên sự tinh khiết".

Những người khác cho rằng từ này xuất phát từ thuật ngữ ahl aṣ-ṣuffah ("những người của đau khổ hoặc băng ghế"), là một nhóm bạn đồng hành nghèo khổ của Muhammad, những người thường xuyên tổ chức các cuộc tụ họp của dhikr, một trong những người bạn đồng hành nổi bật nhất trong số họ là Abu Huraira. Những người đàn ông và phụ nữ ngồi tại al-Masjid an-Nabawi được một số người coi là những người theo đạo Sufi đầu tiên.

Lịch sử

Khởi nguồn
Theo Carl W. Ernst, những nhân vật sớm nhất của chủ nghĩa Sufism là chính Muhammad và những người bạn đồng hành của ông (Sahabah). Các mệnh lệnh của Sufi dựa trên "bay'ah" (بَيْعَة bay'ah, مُبَايَعَة mubāya'ah "cam kết, trung thành") mà Ṣahabah của ông ta trao cho Muhammad. Bằng việc cam kết trung thành với Muhammad, Sahabah đã cam kết phụng sự Chúa.Người Sufi tin rằng bằng cách đưa bayʿah (cam kết trung thành) cho một shaykh Sufi hợp pháp, một người đang cam kết trung thành với Muhammad; do đó, một kết nối tâm linh giữa người tìm kiếm và Muhammad được thiết lập. Thông qua Muhammad, Sufis hướng đến việc học hỏi, hiểu và kết nối với Chúa. Ali được coi là một trong những nhân vật chính trong số các Sahaba đã trực tiếp cam kết trung thành với Muhammad, và Sufis khẳng định rằng thông qua Ali, kiến thức về Muhammad và mối liên hệ với Muhammad có thể đạt được. Khái niệm như vậy có thể được hiểu bởi hadith, mà Sufis cho là xác thực, trong đó Muhammad nói, "Tôi là thành phố của tri thức và Ali là cánh cổng của nó". Những người Sufis nổi tiếng như Ali Hujwiri gọi Ali là người có thứ hạng rất cao ở Tasawwuf. Hơn nữa, Junayd của Baghdad coi Ali là sheikh của các nguyên tắc và thực hành của Tasawwuf.

Nhà sử học Jonathan AC Brown lưu ý rằng trong suốt cuộc đời của Muhammad, một số người bạn đồng hành có khuynh hướng "sùng đạo sâu sắc, ngoan đạo và suy ngẫm về những bí ẩn thần thánh" nhiều hơn yêu cầu của đạo Hồi, chẳng hạn như Abu Dhar al-Ghifari. Hasan al-Basri, một tabi, được coi là một "nhân vật sáng lập" trong "khoa học thanh lọc tâm tính".

Các học viên của chủ nghĩa Sufism cho rằng trong giai đoạn phát triển ban đầu của nó, chủ nghĩa Sufism không nói gì khác hơn là sự nội địa hóa của Hồi giáo. Theo một góc nhìn, đó là trực tiếp từ Kinh Qur'an, thường xuyên được đọc thuộc lòng, thiền định và trải nghiệm, chủ nghĩa Sufism đã tiến hành, về nguồn gốc và sự phát triển của nó. Các học viên khác cho rằng chủ nghĩa Sufism là sự mô phỏng chặt chẽ cách làm của Muhammad, qua đó mối liên hệ của trái tim với Thần thánh được củng cố.

Các học giả và học giả hiện đại đã bác bỏ các lý thuyết phương Đông ban đầu khẳng định nguồn gốc phi Hồi giáo của Sufi giáo, Đồng thuận là nó xuất hiện ở Tây Á. Nhiều người khẳng định chủ nghĩa Sufism là duy nhất trong giới hạn của tôn giáo Hồi giáo, và cho rằng chủ nghĩa Sufism phát triển từ những người như Bayazid Bastami, người, với sự tôn kính tột cùng của mình đối với sunnah, đã từ chối ăn dưa hấu vì không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy Muhammad đã từng ăn nó.  Theo nhà thần bí học cuối thời trung cổ, nhà thơ Ba Tư Jami , Abd-Allah ibn Muhammad ibn al-Hanafiyyah (mất năm 716) là người đầu tiên được gọi là "Sufi".

Những đóng góp quan trọng về kinh sách của đạo này được quy cho Uwais al-Qarani, Hasan of Basra, Harith al-Muhasibi, Abu Nasr as-Sarraj và Said ibn al-Musayyib. Ruwaym, thuộc thế hệ thứ hai của Sufis ở Baghdad, cũng là một nhân vật có ảnh hưởng ban đầu, cũng như Junayd của Baghdad; một số học viên đầu tiên của đạo Sufi là đệ tử của một trong hai người.

Sufi giáo đã có một lịch sử lâu dài trước khi được thể chế hóa sau đó của các giáo lý Sufi thành các mệnh lệnh sùng kính (tarîqât) vào đầu thời Trung Cổ. Lệnh Naqshbandi là một ngoại lệ đáng chú ý đối với quy tắc chung về các mệnh lệnh truy tìm dòng dõi tinh thần của họ thông qua các cháu trai của Muhammad, vì nó truy tìm nguồn gốc của các giáo lý của nó từ Muhammad đến Caliph Hồi giáo đầu tiên, Abu Bakr.

Trong những năm qua, các nhánh Sufi đã ảnh hưởng và được áp dụng bởi nhiều phong trào Shi'i, đặc biệt là Isma'ilism, dẫn đến việc mệnh lệnh Safaviyya chuyển đổi sang Hồi giáo Shia từ Hồi giáo Sunni và sự lan rộng của Chủ nghĩa Mười hai trên khắp Iran. Truyền thống Nizari Ismaili nói riêng từ lâu đã có mối liên hệ chặt chẽ với đạo Sufi.

Các nhánh Sufi bao gồm Ba 'Alawiyya, Badawiyya, Bektashi, Burhaniyya, Chishti, Khalwati, Mevlevi, Naqshbandi, Ni'matullāhī, Uwaisi, Qadiriyya, Qalandariyya, Rifa'i, Sarwari Qadiri, Shadhiliyya, Suhrawardiyya, Tijaniyyah, Zinda Shah Madariya, và những phân nhánh khác.

Như một nhánh của Hồi giáo

Tồn tại trong cả Hồi giáo Sunni và Shia, chủ nghĩa Sufism không phải là một giáo phái riêng biệt, như đôi khi bị nhầm lẫn, mà là một phương pháp tiếp cận hoặc một cách hiểu về tôn giáo, cố gắng đưa việc thực hành tôn giáo thường xuyên đến "mức độ siêu phàm" thông qua việc đồng thời "hoàn thành... [các bổn phận bắt buộc] tôn giáo"  và tìm ra "cách thức và phương tiện để đâm rễ qua 'cánh cổng hẹp' trong sâu thẳm tâm hồn ra vào miền của sự khô cằn thuần khiết không thể giải thích được. Thần khí tự nó mở ra cho Thần tính. "  Các nghiên cứu hàn lâm về chủ nghĩa Sufism xác nhận rằng chủ nghĩa Sufism, với tư cách là một truyền thống riêng biệt với Hồi giáo ngoài cái gọi là Hồi giáo thuần túy, thường là sản phẩm của chủ nghĩa phương Đông phương Tây và những người theo chủ nghĩa chính thống Hồi giáo hiện đại.

Là một khía cạnh thần bí và khổ hạnh của Hồi giáo, nó được coi là một phần của giáo lý Hồi giáo liên quan đến việc thanh lọc nội tâm. Bằng cách tập trung vào các khía cạnh tâm linh hơn của tôn giáo, Sufis cố gắng có được kinh nghiệm trực tiếp về Chúa bằng cách sử dụng "khả năng trực giác và cảm xúc" mà một người phải được đào tạo để sử dụng. Tasawwuf được coi là môn khoa học về linh hồn luôn là một phần không thể thiếu của Hồi giáo Chính thống. Trong cuốn Al-Risala al-Safadiyya của mình, ibn Taymiyyah mô tả người Sufis là những người thuộc về con đường của Sunna và đại diện cho nó trong các giáo lý và tác phẩm của họ.

Những khuynh hướng Sufi của Ibn Taymiyya và sự tôn kính của ông đối với những người Sufi như Abdul-Qadir Gilani cũng có thể được nhìn thấy trong bài bình luận hàng trăm trang của ông về Futuh al-ghayb, chỉ bao gồm năm trong số bảy mươi tám bài giảng của cuốn sách, nhưng cho thấy rằng ông coi tasawwuf là điều cần thiết. trong cuộc sống của cộng đồng Hồi giáo.

Trong bài bình luận của mình, Ibn Taymiyya nhấn mạnh rằng tính ưu việt của sharia tạo thành truyền thống tốt nhất trong tasawwuf, và để lập luận về điểm này, ông đã liệt kê hơn một chục bậc thầy ban đầu, cũng như nhiều shaykh đương đại khác như đồng nghiệp Hanbalis của mình, al-Ansari al-Harawi và Abdul-Qadir, và shaykh của riêng sau này, Hammad al-Dabbas là người ngay thẳng. Ông trích dẫn các shaykh thời kỳ đầu (shuyukh al-salaf) như Al-Fuḍayl ibn 'Iyāḍ, Ibrahim ibn Adham, Ma`ruf al-Karkhi, Sirri Saqti, Junayd của Baghdad, và những người khác của những giáo viên đầu tiên, cũng như Abdul- Qadir Gilani, Hammad, Abu al-Bayan và những người khác của những bậc thầy sau này - rằng họ không cho phép những người theo con đường Sufi rời khỏi lệnh cấm và sự cấm đoán của thần thánh.

Al-Ghazali tường thuật trong Al-Munqidh min al-dalal:

Chính thức hóa học thuyết

Vào thế kỷ thứ mười một, Sufi giáo, trước đây là một xu hướng ít được "hệ thống hóa" trong lòng mộ đạo Hồi giáo, bắt đầu được "đặt hàng và kết tinh" thành các nhánh vẫn tiếp tục cho đến ngày nay. Tất cả những đơn đặt hàng này được thành lập bởi một học giả Hồi giáo lớn, và một số lớn nhất và phổ biến nhất bao gồm Suhrawardiyya (sau Abu al-Najib Suhrawardi [mất năm 1168), Qadiriyya (sau Abdul-Qadir Gilani [mất năm 1166]), Rifa'iyya (sau Ahmed al-Rifa'i [mất năm 1182]), Chishtiyya (sau Moinuddin Chishti [mất 1236]), Shadiliyya (sau Abul Hasan ash-Shadhili [mất 1258]), Hamadaniyyah (sau Sayyid Ali Hamadani [mất năm 1384], Naqshbandiyya (sau Baha-ud-Din Naqshband Bukhari [mất năm 1389]). Trái ngược với nhận thức phổ biến ở phương Tây, tuy nhiên, cả những người sáng lập ra những mệnh lệnh này cũng như những người theo của họ đều không bao giờ coi mình là bất cứ thứ gì khác ngoài những người Hồi giáo Sunni chính thống, và trên thực tế, tất cả những mệnh lệnh này đều gắn với một trong những bốn trường phái pháp lý chính thống của Hồi giáo Sunni. Do đó, trật tự Qadiriyya là Hanbali, với người sáng lập, Abdul-Qadir Gilani, là một luật gia nổi tiếng; Chishtiyya là Hanafi; lệnh Shadiliyya là Maliki; và đơn đặt hàng Naqshbandiyya là Hanafi. Như vậy, chính vì đã được lịch sử chứng minh rằng "nhiều người bảo vệ lỗi lạc nhất của chính thống Hồi giáo, chẳng hạn như Abdul-Qadir Gilani, Ghazali, và Sultan Ṣalāḥ ad-Dīn (Saladin) có liên hệ với chủ nghĩa Sufism"  các nghiên cứu phổ biến của các nhà văn như Idries Shah liên tục bị các học giả coi thường khi truyền đạt hình ảnh ngụy biện rằng "Sufi giáo" khác biệt với "Hồi giáo".

Vào cuối thiên niên kỷ thứ nhất, một số sách hướng dẫn bắt đầu được viết tóm tắt các học thuyết của Sufi giáo và mô tả một số thực hành điển hình của Sufi. Hai trong số này nổi tiếng nhất hiện đã có bản dịch tiếng Anh: Kashf al-Mahjûb của Ali Hujwiri và Risâla của Al-Qushayri.

Hai trong số những luận thuyết vĩ đại nhất của al-Ghazali là Sự hồi sinh của Khoa học Tôn giáo và cái mà ông gọi là "bản chất của nó", Kimiya-yi sa'ādat. Ông cho rằng Sufi giáo có nguồn gốc từ kinh Qur'an và do đó tương thích với tư tưởng Hồi giáo chính thống và không mâu thuẫn với Luật Hồi giáo theo cách nào - thay vào đó là điều cần thiết để hoàn thiện nó. Những nỗ lực không ngừng của cả các học giả Hồi giáo được đào tạo theo truyền thống và các học giả phương Tây đang làm cho các tác phẩm của al-Ghazali được dịch sang tiếng Anh rộng rãi hơn, cho phép độc giả nói tiếng Anh tự đánh giá sự tương thích của Luật Hồi giáo và Sufi giáo. Một số phần của Sự hồi sinh của Khoa học Tôn giáo đã được xuất bản trong bản dịch của Hiệp hội Văn bản Hồi giáo. Một bản dịch tóm tắt (từ bản dịch tiếng Urdu) của The Alchemy of Happiness đã được xuất bản bởi Claud Field () vào năm 1910. Nó đã được dịch toàn bộ bởi Muhammad Asim Bilal (2001).

Tăng cường ảnh hưởng

Về mặt lịch sử, Sufi giáo đã trở thành "một phần cực kỳ quan trọng của Hồi giáo" và là "một trong những khía cạnh phổ biến nhất và có mặt khắp nơi của đời sống Hồi giáo" trong nền văn minh Hồi giáo từ đầu thời kỳ trung cổ trở đi, khi nó bắt đầu xâm nhập vào gần như tất cả các lĩnh vực chính. các khía cạnh của đời sống người Hồi giáo Sunni ở các khu vực trải dài từ Ấn Độ và Iraq đến Balkan và Senegal.

Sự trỗi dậy của nền văn minh Hồi giáo đồng thời mạnh mẽ với sự truyền bá triết học Sufi trong Hồi giáo. Sự lan truyền của chủ nghĩa Sufism được coi là một yếu tố quyết định trong việc truyền bá Hồi giáo, và trong việc tạo ra các nền văn hóa Hồi giáo toàn vẹn, đặc biệt là ở châu Phi  và châu Á. Các bộ lạc Senussi của Libya và Sudan là một trong những người theo chủ nghĩa Sufism mạnh nhất. Các nhà thơ và triết gia Sufi như Khoja Akhmet Yassawi, Rumi, và Attar of Nishapur (khoảng 1145 - 1221) đã tăng cường đáng kể sự truyền bá văn hóa Hồi giáo ở Anatolia, Trung Á và Nam Á. Sufi giáo cũng đóng một vai trò trong việc tạo ra và truyền bá văn hóa của thế giới Ottoman, và trong việc chống lại chủ nghĩa đế quốc châu Âu ở Bắc Phi và Nam Á.

Giữa thế kỷ 13 và 16, Sufi giáo đã sản sinh ra một nền văn hóa trí tuệ phát triển mạnh mẽ trên khắp thế giới Hồi giáo, một "Thời đại vàng" mà các đồ khảo cổ vật chất vẫn tồn tại.  Ở nhiều nơi, một người hoặc một nhóm sẽ cung cấp waqf để duy trì một nhà nghỉ (được biết đến với tên gọi khác là zawiya, khanqah hoặc tekke) để cung cấp nơi tụ tập cho những người yêu thích Sufi, cũng như chỗ ở cho những người lưu động tìm kiếm kiến thức. Hệ thống tài trợ tương tự cũng có thể chi trả cho một khu phức hợp các tòa nhà, chẳng hạn như bao quanh Nhà thờ Hồi giáo Süleymaniye ở Istanbul, bao gồm nhà nghỉ cho những người tìm kiếm Sufi, một nhà tế bần có bếp nơi những người tìm kiếm này có thể phục vụ người nghèo và/hoặc hoàn thành một thời gian nhập đạo, một thư viện và các cấu trúc khác. Không có lĩnh vực quan trọng nào trong nền văn minh của Hồi giáo không bị ảnh hưởng do Sufi giáo trong thời kỳ này.

Thời kỳ hiện đại
Sự phản đối đối với các bậc thầy Sufi và các phân nhánh của các dòng Hồi giáo theo chủ nghĩa văn học và hợp pháp hơn tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau trong suốt lịch sử Hồi giáo. Nó diễn ra một hình thức đặc biệt bạo lực vào thế kỷ 18 với sự xuất hiện của phong trào Wahhabi.

Vào khoảng đầu thế kỷ 20, các nghi lễ và học thuyết của Sufi cũng vấp phải sự chỉ trích liên tục từ những nhà cải cách Hồi giáo hiện đại, những người theo chủ nghĩa dân tộc tự do, và vài thập kỷ sau, các phong trào xã hội chủ nghĩa trong thế giới Hồi giáo. Các mệnh lệnh của Sufi bị cáo buộc đã nuôi dưỡng những mê tín phổ biến, chống lại thái độ trí thức hiện đại và cản đường các cải cách tiến bộ. Các cuộc tấn công ý tưởng vào chủ nghĩa Suf đã được củng cố bởi các cải cách nông nghiệp và giáo dục, cũng như các hình thức đánh thuế mới do các chính phủ quốc gia phương Tây thiết lập, làm suy yếu nền tảng kinh tế của các các nhánh Sufi giáo. Mức độ suy giảm các nhánh của Sufi giáo trong nửa đầu thế kỷ 20 khác nhau giữa các quốc gia, nhưng vào giữa thế kỷ này, nhiều nhà quan sát đã nghi ngờ sự tồn tại của các phân nhánh và lối sống Sufi truyền thống.

Tuy nhiên, bất chấp những dự đoán này, Sufi giáo và các phân nhánh Sufi vẫn tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong thế giới Hồi giáo, cũng mở rộng sang các nước thiểu số Hồi giáo. Khả năng thể hiện rõ ràng bản sắc Hồi giáo toàn diện với sự chú trọng nhiều hơn đến lòng mộ đạo cá nhân và nhóm nhỏ đã khiến Sufi giáo đặc biệt phù hợp với bối cảnh được đặc trưng bởi đa nguyên tôn giáo và quan điểm thế tục.

Trong thế giới hiện đại, cách giải thích cổ điển về chủ nghĩa chính thống của người Sunni về Sufi giáo là một khía cạnh thiết yếu của đạo Hồi bên cạnh các ngành luật học và thần học, được đại diện bởi các học viện như Đại học Al-Azhar của Ai Cập và Cao đẳng Zaytuna, với Al-Azhar's Grand Imam Ahmed el-Tayeb gần đây đã xác định "chính thống Sunni" là một tín đồ "của bất kỳ trường phái nào trong bốn trường phái tư tưởng [pháp lý] (Hanafi, Shafi'i, Maliki hoặc Hanbali) và... [cũng] của người Sufi giáo Imam Junayd của Baghdad về học thuyết, cách cư xử và sự thanh lọc [tinh thần]. "

Các dòng Sufi hiện tại bao gồm Alians, Bektashi Order, Mevlevi Order, Ba 'Alawiyya, Chishti Order, Jerrahi, Naqshbandi, Mujaddidi, Ni'matullāhī, Qadiriyya, Qalandariyya, Sarwari Qadiiahriyya, Shadhiliyya, Suhrawardiyya, và Ufiabandih). Mối quan hệ của các nhánh Sufi với các xã hội hiện đại thường được xác định bởi mối quan hệ của chúng với các chính phủ.

Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Tư cùng là trung tâm của nhiều dòng dõi và nhánh của Sufi. Bektashi có liên kết chặt chẽ với các Janissaries của Ottoman và là trung tâm của dân số Alevi lớn và chủ yếu là tự do của Thổ Nhĩ Kỳ. Họ đã lan rộng về phía tây đến Síp, Hy Lạp, Albania, Bulgaria, Cộng hòa Macedonia, Bosnia và Herzegovina, Kosovo, và gần đây là đến Hoa Kỳ, qua Albania.

Sufi giáo phổ biến ở các nước châu Phi như Ai Cập, Tunisia, Algeria, Maroc và Senegal, nơi nó được coi là biểu hiện thần bí của Hồi giáo. Sufi giáo là truyền thống ở Maroc, nhưng đã chứng kiến sự phục hưng ngày càng tăng với sự đổi mới của Sufi giáo dưới thời các vị thầy tâm linh đương thời như Hamza al Qadiri al Boutchichi. Mbacke gợi ý rằng một lý do mà Sufi giáo đã nắm giữ ở Senegal là vì nó có thể phù hợp với các tín ngưỡng và phong tục địa phương, có xu hướng thiên về huyền bí.

Cuộc đời của bậc thầy người Sufi người Algeria, Abdelkader El Djezairi, có ý nghĩa chỉ đạo về mặt này. Đáng chú ý là cuộc sống của Amadou Bamba và El Hadj Umar Tall ở Tây Phi, Sheikh Mansur và Imam Shamil ở Kavkaz. Trong thế kỷ 20, một số người Hồi giáo đã gọi Sufi giáo là một tôn giáo mê tín, ngăn cản thành tựu của Hồi giáo trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Một số người phương Tây đã bắt tay với những mức độ thành công khác nhau trên con đường của Sufi giáo. Một trong những người đầu tiên quay trở lại châu Âu với tư cách là đại diện chính thức của một phân nhánh Sufi, và với mục đích cụ thể là truyền bá Sufi giáo ở Tây Âu, là cậu bé lang thang Sufi Ivan Aguéli người Thụy Điển. René Guénon, học giả người Pháp, trở thành người theo đạo Sufi vào đầu thế kỷ XX và được biết đến với cái tên Sheikh Abdul Wahid Yahya. Các bài viết của ông đã xác định việc thực hành Sufi giáo là bản chất của Hồi giáo, nhưng cũng chỉ ra tính phổ quát của thông điệp của nó. Các nhà tâm linh khác, chẳng hạn như George Gurdjieff, có thể có hoặc có thể không tuân theo các nguyên lý của Sufi giáo như những người Hồi giáo chính thống hiểu.

Tham khảo

Đọc thêm
 Al-Badawi, Mostafa. Sufi Sage of Arabia. Louisville: Fons Vitae, 2005.
 Ali-Shah, Omar. The Rules or Secrets of the Naqshbandi Order, Tractus Publishers, 1992, ISBN 978-2-909347-09-7.
 Arberry, A.J.. Mystical Poems of Rumi, Vols. 1&2. Chicago: Univ. Chicago Press, 1991.
 Austin, R.W.J.. Sufis of Andalusia, Gloustershire: Beshara Publications, 1988.
 Azeemi,Khwaja Shamsuddin. Muraqaba: Art and Science of Sufi Meditation, Houston:Plato Publishing,Inc., 2005, ISBN 0-9758875-4-8.
 Bewley, Aisha. The Darqawi Way. London: Diwan Press, 1981.
 Burckhardt, Titus. An Introduction to Sufi Doctrine. Lahore: 1963.
 Colby, Frederick. The Subtleties of the Ascension: Lata'if Al-Miraj: Early Mystical Sayings on Muhammad's Heavenly Journey. City: Fons Vitae, 2006.
 Dahlen, Ashk. Female Sufi Saints and Disciples: Women in the life of Jalal al-din Rumi, Orientalia Suecana, vol. 57, Uppsala, 2008.
 Dahlen, Ashk. Sufi Islam, The World's Religions: Continuities and Transformations, ed. Peter B. Clarke & Peter Beyer, New York, 2009.
 Emin Er, Muhammad. Laws of the Heart: A Practical Introduction to the Sufi Path, Shifâ Publishers, 2008, ISBN 978-0-9815196-1-6.
 Emin Er, Muhammad. The Soul of Islam: Essential Doctrines and Beliefs, Shifâ Publishers, 2008, ISBN 978-0-9815196-0-9.
 Ernst, Carl. The Shambhala Guide to Sufism. HarperOne, 1999.
 Fadiman, James and Frager, Robert. Essential Sufism. Boulder: Shambhala, 1997.
 Farzan, Massud. The Tale of the Reed Pipe. New York: Dutton, 1974.
 Gowins, Phillip. Sufism — A Path for Today: The Sovereign Soul. New Delhi: Readworthy Publications (P) Ltd., 2008. ISBN 978-81-89973-49-0
 Gupta, R.K. The Science and Philosophy of Spirituality, 2006, ISBN 81-7646-545-3
 Gupta, R.K. Sufism Beyond Religion, 2004, ISBN 81-7646-411-2
 Gupta, R.K. Yogis in Silence-The Great Sufi Masters, 2001 ISBN 81-7646-199-7
 Khan, Hazrat Inayat. The Sufi message, Volume IX — The Unity of Religious Ideals, Part VI, SUFISM — Wahiduddin.net
 Koc, Dogan, "Gulen's Interpretation Of Sufism" , Second International Conference on Islam in the Contemporary World: The Fethullah Gülen Movement in Thought and Practice], December 2008
 Lewinsohn (ed.), The Heritage of Sufism, Volume I: Classical Persian Sufism from its Origins to Rumi (700-1300).
 Michon, Jean-Louis. The Autobiography (Fahrasa) of a Moroccan Soufi: Ahmad Ibn `Ajiba (1747-1809). Louisville: Fons Vitae, 1999.
 Nurbakhsh, Javad, What is Sufism? electronic text derived from The Path, Khaniqahi Nimatullahi Publications, London, 2003 ISBN 0-933546-70-X.
 Rahimi, Sadeq (2007). Intimate Exteriority: Sufi Space as Sanctuary for Injured Subjectivities in Turkey., Journal of Religion and Health, Vol. 46, No. 3, September 2007; pp. 409–422
 Schimmel, Annemarie, Mystical Dimensions of Islam. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1983. ISBN 0-8078-1223-4
 Schmidle, Nicholas, "Pakistan's Sufis Preach Faith and Ecstasy" , Smithsonian magazine, December 2008
 Shah, Idries. The Sufis''. New York: Anchor Books, 1971, ISBN 0-385-07966-4.

Liên kết ngoài

 Sufism Oxford Islamic Studies Online
 Sufism-Culture and Politics - TCN News

 Sufism's Many Paths
 Articles on Sufism
 When mothers rule: The right to choose from a Sufi perspective, Ruba Saqr, Forward Magazine
 Sufism in a Nutshell: Introduction & Stations of Progress
 About Sufism and Sufis
 The Sufi Way Re-Search

Hồi giáo
Bài cơ bản sơ khai
Từ ngữ Ả Rập


title: Fondettes

text:
Fondettes là một xã trong tỉnh Indre-et-Loire, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 10.317 người (thời điểm 2004).

Nhân khẩu học

Các thành phố kết nghĩa
  Constancia, Bồ Đào Nha

Tham khảo

Xã của Indre-et-Loire


title: Shannonomyia urophora

text:
Shannonomyia urophora là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Shannonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Leo Hendrick Baekeland

text:
Leo Hendrick Baekeland (14 tháng 11 năm 1863 – 23 tháng 2 năm 1944) là nhà hoá học người Mỹ gốc Bỉ. Ông được sinh ra tại Gent (Bỉ) và mất tại Beacon, New York, Hoa Kỳ). Trong thời gian 1905–1907 Baekeland đã phát triển loại nhựa đầu tiên được sản xuất hàng loạt có tên là Bakelite.

Người con trai của một thợ giày này quan tâm đến khoa học tự nhiên ngay từ nhỏ. Ông đã nhận được nhiều khen thưởng trong các bộ môn hóa học, vật lý và kinh tế ngay từ khi là học trò của một trường dạy về ban đêm. Bắt đầu từ năm 1880, một học bổng đã tạo điều kiện cho ông theo học ngành hóa tại trường đại học Gent. Năm 1884 ông viết luận án phó tiến sĩ và từ năm 188 ông là giáo sư hóa tại trường điại học Gent. Năm 1889 ông kết hôn với Celine Swarts, con gái của Theodore Swarts, nguyên là giáo sư hóa của ông.

Ông đã phát minh ra giấy sang ảnh Velox - loại giấy ảnh cho phép các nhà nhiếp ảnh có thể dùng ánh sáng nhân tạo thay thế cho ánh sáng Mặt trời. Sau khi bán phát minh này với số tiền bản quyền 1 triệu đôla cho một công ty nhiếp ảnh, năm 1889, ông và gia đình định cư ở New York trong một chuyến đi nghiên cứu tại Mỹ.

Tại Hoa Kỳ, Baekeland bắt tay nghiên cứu chất cách điện trong phòng thí nghiệm riêng của ông. Sau nhiều nghiên cứu về các quá trình điện hóa, bắt đầu từ năm 1905 ông quay sang các phản ứng giữa phenol và Fomanđêhít. Mãi đến năm 1907, ông đã thành công trong việc tìm ra chất polyoxybenzylmethylenglycolanhydride và đặt tên là Bakelite (gần giống với tên của ông). Năm 1909, chất hoá học nhân tạo này đã chính thức được công bố và ông nhận được bằng sáng chế. Đây được coi là một mốc cực kỳ quan trọng của ngành hoá học, mở đầu cho việc ra đời của hàng loạt các loại nhựa (tên gọi khác là chất dẻo) (plastic) khác như polystyren (năm 1930), nylon (năm 1934)...
Từ đó đến này, nhiều loại nhựa với các tính năng đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật và dân dụng đã được loài người sử dụng. Chúng được ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực, kể cả các lĩnh vực đòi hỏi tính năng cao như hàng không vũ trụ... Tuy nhiên, các chất dẻo tổng hợp lại gây ra mối lo lắng của con người về sự ô nhiễm môi trường.

Ông đã được tặng thưởng Nichols Medal của Hội Hóa học Mỹ vào năm 1909, huy chương Perkin của chi nhánh Hội Công nghiệp Hóa chất tại Hoa Kỳ năm 1916 và Franklin Medal của Viện Franklin vào năm 1940. Baekeland thuộc trong "Danh sách 20 nhà tư tưởng và khoa học gia lớn nhất của thế kỷ 20" do tạp chí Time công bố vào ngày 29 tháng 3 năm 1999.

Tham khảo

Nhà hóa học Bỉ
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Nhà phát minh Mỹ
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhà phát minh Quốc gia


title: Les Éparres

text:
Les Éparres là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 428 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Eparres


title: Saint-Amand-en-Puisaye

text:
Saint-Amand-en-Puisaye là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Xenotilapia ornatipinnis

text:
Xenotilapia ornatipinnis là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt và vùng đồng bằng nội địa.

Chú thích

Tham khảo

 Ntakimazi, G. 2005. Xenotilapia ornatipinnis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Xenotilapia


title: Amalda hilgendorfi

text:
Amalda hilgendorfi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amalda


title: Cidaria

text:
Cidaria là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Cidaria antauges Prout, 1938
 Cidaria basharica Bang-Haas, 1927
 Cidaria deletaria Hampson, 1902
 Cidaria distinctata Staudinger, 1892
 Cidaria fulvata – Barred Yellow (Forster, 1771)
 Cidaria luteata Choi, 1997
 Cidaria nugata Felder, 1875
 Cidaria ochracearia Leech, 1897
 Cidaria ochreata Staudinger, 1895

Chú thích

Tham khảo

 Cidaria at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cidariini


title: Steganomima

text:
Steganomima là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Sân bay La Florida (Colombia)

text:
Sân bay La Florida  là một sân bay tọa lạc ở Tumaco, Colombia.

Các hãng hàng không và tuyến bay
Avianca (Cali)
SATENA (Cali)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Colombia


title: Bad Iburg

text:
Bad Iburg  là một thị xã ở huyện Osnabrück, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 36,44 km². Đô thị này nằm ở rừng Teutoburg, 16 km về phía nam của Osnabrück.

Bad Iburg gồm các khu vực: Glane, Ostenfelde, Sentrup and Visbeck.

Tham khảo

Liên minh Hanse
Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Osnabrück


title: Pat Brown

text:
Edmund Gerald "Pat" Brown, Sr (21 tháng 4 năm 1905 - ngày 16 tháng 2 năm 1996) là một nhà chính trị Hoa Kỳ. Pat Brown là Thống đốc thứ 32 của tiểu bang California giai đoạn 1959-1967 và là cha của Thống đốc California Jerry Brown.

Bối cảnh
Brown sinh ra ở San Francisco, California, một trong bốn đứa con của Edmund và Ida Schuckman Brown. Cha ông là một Công giáo Ai Len, mẹ của ông là tín đồ Đức Tin Lành. Cậu đã lấy biệt danh "Pat" trong những năm học của mình; biệt danh là một tham chiếu đến nhà nguyện của mình giống như Patrick Henry.
Anh là một nhà vô địch cuộc tranh luận như là một thành viên của Hiệp hội Pháp Lowell tại trường trung học San Francisco Lowell, từ đó anh tốt nghiệp vào năm 1923. Brown đã bỏ qua đại học và làm việc trong cửa hàng xì gà của cha mình trong khi nghiên cứu pháp luật tại một trường học ban đêm địa phương. Anh tốt nghiệp Đại học Luật San Francisco vào mùa xuân năm 1927, thông qua kỳ thi thanh California vào mùa thu sau, và bắt đầu hành nghề luật sư ở San Francisco.

Brown đại diện cho phe Cộng hòa chạy đua vào Nghị viện bang năm 1928, nhưng bị thua cuộc, ông gia nhập Đảng Dân chủ vào năm 1932. Ông đợi đến năm 1939 để tìm kiếm công việc công một lần nữa, thời gian chạy cho chưởng lý quận của San Francisco, một cuộc đua mà ông bị thua trước Matthew Brady.

Ông chạy đua một lần nữa cho chưởng lý quận vào năm 1943, và lần này chiến thắng. Ông đã phục vụ ở vị trí đó trong bảy năm, và làm nên tên tuổi tấn công những người đánh cá ngựa thuê chuyên nghiệp và những cung cấp dịch vụ phá thai ngầm . Trong năm 1949, ông đã đột kích vào nhà chứa thanh lịch San Francisco của Sally Stanford.
Năm 1946, ứng cử viên Dân chủ, Brown thua cuộc trong cuộc đua cho Tổng chưởng lý quận Los Angeles trước luật sư quận Frederick N. Howser. Ông lại chạy đua một lần nữa vào năm 1950, ông thắng cử là Tổng chưởng lý và đã được tái cử vào năm 1954. Trong khi ông là Tổng chưởng lý, ông là đảng Dân chủ duy nhất giành chiến thắng cuộc bầu cử toàn tiểu bang ở California.

Tham khảo

Thống đốc California
Mất năm 1996
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ireland
Chính khách Mỹ thế kỷ 20
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Chính khách từ San Francisco


title: Notalina spira

text:
Notalina spira là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Notalina


title: Diabrotica fauveli

text:
Diabrotica fauveli là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Salsk

text:
Salsk (tiếng Nga: Сальск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Rostov Oblast, thành phố là trung tâm hành chính huyện Salsky. Thành phố nằm bên sông Sredny Yegorlyk. Thành phố có dân số 61.775 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 266 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Rostov
Salsk


title: Magnolia cespedesii

text:
Magnolia cespedesii là một loài thực vật thuộc họ Magnoliaceae. Đây là loài đặc hữu của Columbia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Magnolia cylindrica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Trung Quốc
C
Thực vật Colombia


title: Mureaumont

text:
Mureaumont là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình180 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Le Clerjus

text:
Le Clerjus là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 32,93 km², dân số năm 1999 là 521 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Clerjus trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Clerjus


title: Lasioglossum aburiellum

text:
Lasioglossum aburiellum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1946


title: Tân Hoa Xã

text:
Tân Hoa Thông tấn xã (Chữ Hán: 新華通訊社, tiếng Anh: Xinhua News Agency) gọi tắt là Tân Hoa Xã là hãng thông tấn chính thức của chính phủ Trung Quốc và là trung tâm thu thập thông tin lớn nhất, cơ quan ngôn luận lớn nhất của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là một trong hai cơ quan ngôn luận lớn của Trung Quốc, cơ quan kia là Trung Quốc Tân Hoa Xã.

Tân Hoa Xã là một cơ quan của Quốc vụ viện. Dù bị chỉ trích, việc xếp hạng chỉ số tự do báo chí toàn thế giới của tờ báo này đã được cải thiện trong những năm qua. Tân Hoa báo cáo trực tiếp lên Ban Thông tin công cộng của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Tân Hoa xã

Báo chí được xuất bản ở Trung Quốc
Truyền thông đại chúng Trung Quốc
Hãng thông tấn
Tây Thành, Bắc Kinh


title: (15223) 1984 SN4

text:
{{DISPLAYTITLE:(15223) 1984 SN4}}

(15223) 1984 SN4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 21 tháng 9 năm 1984.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 15001–16000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1984
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: (19147) 1989 YV4

text:
{{DISPLAYTITLE:(19147) 1989 YV4}}

(19147) 1989 YV4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 30 tháng 12 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 19001–20000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Rhomboptila

text:
Rhomboptila là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Hopea canarensis

text:
Hopea canarensis là một loài thực vật thuộc chi Sao, họ Dầu. Người ta thường thấy loài này mọc tự nhiên ở Ấn Độ

Tham khảo

C
Thực vật Ấn Độ
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Walkringen

text:
Walkringen là một đô thị trong huyện Bern-Mittelland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 17,2 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2020 là 1755 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Prossedi

text:
Prossedi là một đô thị tại tỉnh Latina trong vùng Lazio, có vị trí khoảng 80 km về phía đông nam của Roma và khoảng 30 km về phía đông của Latina.

Prossedi giáp các đô thị: Amaseno, Giuliano di Roma, Maenza, Priverno, Roccasecca dei Volsci, Villa Santo Stefano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Latina


title: (79446) 1997 VC7

text:
{{DISPLAYTITLE:(79446) 1997 VC7}}

(79446) 1997 VC7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 1 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 79001–80000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ocybadistes walkeri

text:
Ocybadistes walkeri là một type of butterfly known as a Skipper found in eastern and southern Australia, with one subspecies found in the Northern Territory.

The larvae feed on Dianella, Brachypodium distachyon, Cynodon dactylon, Erharta erecta, Panicum maximum, Pennisetum clandestinum and Thuarea involuta.

Subspecies
Ocybadistes walkeri hypochlora (Nam Australia)
Ocybadistes walkeri olivia (Northern Territory, Tây Australia)
Ocybadistes walkeri sothis (Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales, Queensland, South Australia, Tasmania, Victoria)

Chú thích

W
Động vật được mô tả năm 1894


title: Megachile botanicarum

text:
Megachile botanicarum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1923


title: 5841 Stone

text:
5841 Stone (1982 ST) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 9 năm 1982 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5841 Stone

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Cazaux-Layrisse

text:
Cazaux-Layrisse  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 685 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Cazauxlayrisse


title: Causing a Commotion

text:
"Causing a Commotion" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Madonna, nằm trong album nhạc phim Who's That Girl. Nó được phát hành vào ngày 25 tháng 8 năm 1987 bởi Sire Records như là đĩa đơn thứ hai trích từ album. Phiên bản Silver Screen Single Mix của bài hát sau đó còn xuất hiện trên EP phát hành tại Anh The Holiday Collection (1991). Được sáng tác và sản xuất bởi Madonna và Stephen Bray, bài hát lấy cảm hứng từ mối quan hệ giữa Madonna với người chồng khi đó Sean Penn.

"Causing a Commotion" nhận được những đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc đương đại. Về mặt thương mại, nó trở thành một đĩa đơn top 10 tại Hoa Kỳ, Úc, Canada, Ireland, Ý, New Zealand, Thụy Điển và Vương quốc Anh, và đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Hot Dance Club Songs.

Danh sách bài hát

 Đĩa 7" tại Mỹ
 "Causing a Commotion" (Silver Screen Single Mix) – 4:05
 "Jimmy Jimmy" (LP) – 3:54

 Đĩa 12" tại Vương quốc Anh
 "Causing a Commotion" (Silver Screen Mix) – 6:39
 "Causing a Commotion" (Movie House Mix) – 9:44
 "Jimmy Jimmy" (Fade) – 3:39

 Đĩa 7" quảng cáo tại Mỹ
 "Causing a Commotion" (Silver Screen Single Mix) – 4:05
 "Causing a Commotion" (Movie House Edit) – 4:08

 Đĩa 12" Maxi tại Mỹ
 "Causing a Commotion" (Silver Screen Mix) – 6:39
 "Causing a Commotion" (Dub) – 7:09
 "Causing a Commotion" (Movie House Mix) – 9:44
 "Jimmy Jimmy" (LP) – 3:54

Đĩa CD maxi tại Đức / Vương quốc Anh (1995)
 "Causing a Commotion" (Silver Screen Mix) – 6:39
 "Causing a Commotion" (Dub) – 7:09
 "Causing a Commotion" (Movie House Mix) – 9:44
 "Jimmy Jimmy" (LP) – 3:54

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Thành công trên các bảng xếp hạng

Tham khảo

Nguồn

Liên kết ngoài
 Madonna.com > Discography > Causing A Commotion

Bài hát năm 1987
Đĩa đơn năm 1987
Bài hát của Madonna
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs


title: Quận Dallas, Iowa

text:
Quận Dallas là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Adel. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 66135 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1533 km2, trong đó có 9 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Hydrolagus

text:
Hydrolagus là một chi cá trong họ Chimaeridae.

Các loài
Chi này có các loài sau:
 Hydrolagus africanus
 Hydrolagus alberti
 Hydrolagus barbouri
 Hydrolagus lemures
 Hydrolagus macrophthalmus
 Hydrolagus mitsukurii
 Hydrolagus ogilbyi
 Hydrolagus purpurescens
 Hydrolagus trolli
 Hydrolagus matallanasi
 Hydrolagus novaezealandiae
 Hydrolagus bemisi

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Đô đốc Tuyết

text:
Đô đốc Tuyết (chữ Hán: 都督雪; ?-1802?), có tên là Nguyễn Văn Tuyết (阮文雪), là danh tướng nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam. Ông là một trong Tây Sơn thất hổ tướng.

Thân thế và sự nghiệp
Một số sử liệu đã chép rằng Nguyễn Văn Tuyết là người An Nhơn, huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định). Tuy nhiên, theo gia phả họ Nguyễn (chi 2 phái 4 ở làng Lệ Xuyên, xã Triệu Trạch, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị), thì ông là người làng Ôn Tuyền, huyện Đăng Xương, Thuận Hóa (nay là làng Lệ Xuyên, xã Triệu Trạch, huyện Triệu Phong, Quảng Trị); và tên thật của ông là Nguyễn Minh Mẫn.

Tương truyền trước khi phong trào Tây Sơn khởi phát vào năm 1771, ông là người có sức mạnh, giỏi võ, và từng là một trong số người du thủ du thực. Tình cờ trên bước đường phiêu bạt khắp nơi, ông gặp được một người thầy dạy võ hết lòng yêu thương chỉ dạy, lại còn đem con gái gả cho, Nguyễn Văn Tuyết đã trở thành người quyết chí đem tài sức của mình ra cứu khổ cho dân. Khi nghe Nguyễn Nhạc ở Tây Sơn chiêu mộ hào kiệt, ông bèn cùng vợ về quê nhà, rồi lên sơn trại đầu quân, và nhanh chóng được anh em nhà Tây Sơn trọng dụng.

Năm Quý Tỵ (1773), Tây Sơn Vương Nguyễn Nhạc đánh chiếm xong huyện lỵ Tuy Viễn, giao cho ông và Huyền Khê (tên hiệu, tên thật không rõ) đóng giữ.

Tháng 5 năm 1788, sau khi Vũ Văn Nhậm bị giết tại Thăng Long, binh quyền của Nhậm được Nguyễn Huệ giao lại cho Ngô Văn Sở. Nguyễn Văn Tuyết (lúc này đã được thăng làm Đô đốc) là một trong số ít người được cử ở lại làm phụ tá.

Cuối năm Mậu Thân (1788), khoảng 29 vạn quân Mãn Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tràn sang xâm lược nước Việt, ông được dự phần trong bộ chỉ huy Bắc Hà do Đại Tư mã Ngô Văn Sở đứng đầu. Được tin cậy, ông lãnh trọng trách gấp rút trở về Phú Xuân, cấp báo tình hình nguy cấp và phương lược phòng chống quân Thanh do bộ chỉ huy Bắc Hà đề xuất.

Nghe tin báo, ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân (22 tháng 12 năm 1788), vua Quang Trung (Nguyễn Huệ) xuất quân tiến ra Bắc Hà. Trong lệnh xuất quân của nhà vua vào ngày 30 tháng Chạp năm Mậu Thân, thì: Đại đô đốc Lộc, Đô đốc Tuyết đốc xuất tả quân, trong đó gồm có thủy quân vượt biển vào sông Lục Đầu; rồi Tuyết vẫn kinh lý vùng Hải Dương để tiếp ứng với mặt Đông...

Sách Tìm hiểu thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ, ghi chi tiết:
...Đạo quân thứ hai đi đường thủy, do đô đốc Nguyễn Văn Tuyết chỉ huy, (từ Biện Sơn) tiến vào sông Lục Đầu, tiêu diệt quân cần vương của Lê Chiêu Thống ở Hải Dương, rồi tiến lên uy hiếp cạnh sườn phía đông của Tôn Sĩ Nghị đóng ở bờ sông Hồng, làm tiếp ứng cho đạo quân chủ lực và các đạo quân khác đánh vào Thăng Long...

Sau trận đại phá quân Thanh, sử liệu không ghi rõ Đô đốc Nguyễn Văn Tuyết làm gì và ở đâu, chỉ biết khoảng giữa năm 1802, khi vua Gia Long (Nguyễn Phúc Ánh) dẫn đại quân tiến ra Bắc Thành, thì vợ chồng ông đang coi việc binh ở nơi đó.

Trước sức mạnh của quân đội Nguyễn, liệu không thể chống giữ nổi, Đô đốc Nguyễn Văn Tuyết và vợ đã đưa vua Cảnh Thịnh cùng cung quyến sang sông Nhị Hà chạy lên vùng núi phía Bắc. Tướng Lê Chất dẫn quân truy đuổi kịp. Đô đốc Tuyết truyền cho vợ phò ngự giá chạy trước, còn mình thì ở lại ngăn cản. Sau một hồi kịch chiến, ông bị súng bắn trúng té nhào, tử trận... quân Nguyễn liền đuổi theo ngự giá. Trần phu nhân hết sức chống cự, nhưng chỉ ít lâu thì cả đoàn đều bị bắt. Không thể để đối phương làm nhục, phu nhân liền tự sát cùng với Thái hậu Bùi Thị Nhạn. Đó là ngày 16 tháng 6 năm Nhâm Tuất (1802)...

Đề cập đến ngày tàn của nhà Tây Sơn, sách Nhà Tây Sơn có câu chép về vợ chồng Đô đốc Tuyết như sau: Nguyễn Văn Tuyết đã cùng vợ con tuẫn nghĩa sau khi thất thủ Bắc Thành.

Câu nói lưu danh

Nghi vấn
Về cái chết của Đô đốc Tuyết, đang tồn tại ba ý kiến khác nhau:
Ông đã cùng vợ con tuẫn nghĩa sau khi Bắc Thành thất thủ vào năm 1802.
Ông đã trốn được sau khi nhà Tây Sơn sụp đổ, và sống mai danh ẩn tích cho đến ngày qua đời.
Ông đã thất tích tại Hải Dương. Gia phả đã dẫn trên, chép: Nguyễn Minh Mẫn (tự Tuyết), Đô đốc hải quân, tướng lĩnh Tây Sơn, tiền trào vi huấn đạo Tuyết quang tử, thất tích tại Hải Dương năm Kỷ Dậu (1789)...

Được tôn thờ và lưu danh
Hiện nay, tại đường Hoàng Diệu thuộc quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh, có một đền thờ của dòng họ Nguyễn Văn Tuyết. Ở đấy, con cháu ông thờ ông và còn thờ cả danh tướng Đô đốc Long. Ngoài ra, ở quận 7 Thành phố Hồ Chí Minh, quận Đống Đa thành phố Hà Nội, quận Cẩm Lệ thành phố Đà Nẵng cũng có những con đường mang tên ông.

Thông tin thêm
(Chỉ để tham khảo)

Tác giả sách Nhà Tây Sơn kể:
Nguyễn Văn Tuyết là người An Nhơn, có sức mạnh, từng tụ tập kẻ vô lại ở chợ Gò Chàm (phía Bắc thành Quy Nhơn), và được tôn làm đầu nậu (đầu đảng). Ông tự đặt ra lệ là bất kỳ ai đến chợ mãi võ đều phải đến xin phép ông. Một hôm, ông nghe tin Trần lão (Trần Kim Hùng, người thôn Trường Định, huyện Tuy Viễn) cùng hai cháu gái trẻ đến chợ mãi võ mà không xin phép, liền kéo mươi thủ hạ đến hỏi tội. Sau khi tranh tài, biết Trần lão giỏi võ hơn mình, ông xin đi theo làm môn đồ. Kể từ đó, nghe lời thầy dạy, ông lo rèn võ luyện văn để chờ cơ hội ra giúp nước. Năm năm sau, Nguyễn Văn Tuyết trở về, những thuộc hạ cũ đến mừng ông đều lựa lời khuyên nên bỏ nghề cướp bóc. Khi nghe Nguyễn Nhạc ở Tây Sơn chiêu mộ hào kiệt, ông bèn cùng vợ về quê nhà rồi lên sơn trại đầu quân. Tại đây, Nguyễn Văn Tuyết gặp lại một trong hai người cháu gái của Trần sư phụ là Trần Thị Lan, và ông đã cưới cô này làm vợ...

Xem thêm
Nhà Tây Sơn

Sách tham khảo
Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí, Nhà xuất bản Văn Học, 1984,
Nguyễn Khắc Thuần, Danh tướng Việt Nam (Tập 3). Nhà xuất bản Giáo dục, 2005.
Quách Tấn- Quách Giao, Nhà Tây Sơn. Bảo tàng Quang Trung xuất bản, 2002
Nguyễn Lương Bích - Phạm Ngọc Phụng, Tìm hiểu thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ. Nhà xuất bản QĐND, 1977

Chú thích

Võ tướng nhà Tây Sơn
Mất năm 1802


title: (65713) 1992 UQ1

text:
{{DISPLAYTITLE:(65713) 1992 UQ1}}

(65713) 1992 UQ1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 19 tháng 10 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 65001–66000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Angerona (bướm đêm)

text:
Angerona là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Angerona alpina
 Angerona aquafortis
 Angerona aurea
 Angerona aureocincta
 Angerona bimacularia
 Angerona bistrigata
 Angerona clercata
 Angerona constirpataria
 Angerona coreola
 Angerona corticalis
 Angerona corylaria
 Angerona diluta
 Angerona dimidiata
 Angerona dominans
 Angerona douglasaria
 Angerona duplo-minor
 Angerona extrema
 Angerona feminaecoloris
 Angerona franckaria
 Angerona fulvularia
 Angerona fuscapicata
 Angerona fuscaria
 Angerona griseoguttata
 Angerona hasebroekii
 Angerona infuscata
 Angerona intensa
 Angerona juncta
 Angerona kentearia
 Angerona luteosordida
 Angerona minor
 Angerona mongoligena
 Angerona nigrilineata
 Angerona nigrisparsa
 Angerona nigrolimbata
 Angerona ochreata
 Angerona pallescens
 Angerona pallida
 Angerona pallidaria
 Angerona parvula
 Angerona pickettaria
 Angerona pluriguttata
 Angerona poeusaria
 Angerona postfusca
 Angerona postmarginata
 Angerona prouterona
 Angerona prunaria (Linnaeus, 1758)
 Angerona purpurascens
 Angerona rufaria
 Angerona selectaria
 Angerona siberica
 Angerona smartaria
 Angerona sordiata
 Angerona sordidata
 Angerona spangbergi
 Angerona striolata
 Angerona subalpinaria
 Angerona subsordiata
 Angerona suffusa
 Angerona turbata
 Angerona unicolor
 Angerona unicoloraria
 Angerona valens
 Angerona wenzeli

Chú thích

Tham khảo

 Angerona at funet.fi

Angeronini


title: Tipula odontostyla

text:
Tipula odontostyla là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hylaeus saltensis

text:
Hylaeus saltensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1908


title: Hồ điệp Hải Nam

text:
Hồ điệp Hải Nam (danh pháp khoa học: Phalaenopsis hainanensis) là một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo
 China Plant Specialist Group 2004. Phalaenopsis hainanensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

H
Thực vật Trung Quốc
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Melanotus ingens

text:
Melanotus ingens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: (11889) 1991 AH2

text:
{{DISPLAYTITLE:(11889) 1991 AH2}}

(11889) 1991 AH2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 7 tháng 1 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 23061 Blueglass

text:
23061 Blueglass (1999 XW46) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 23061 Blueglass

023061
023061
Tiểu hành tinh được đặt tên
023061
19991207


title: IMS Global

text:
Tổ chức giáo dục toàn cầu IMS (gọi tắt là IMS Global) là một tổ chức toàn cầu, phi lợi nhuận, được thành lập với mục đích thúc đẩy sự phát triển và tác động của công nghệ giáo dục vào việc học tập và đào tạo toàn cầu. Các thành viên của IMS Global đi đầu trong việc hình thành và phát triển nền công nghiệp dạy học qua sự hỗ trợ của cộng đồng bằng sự kết hợp các tiêu chuẩn dạy học và sự đầu tư vào giáo dục. Các hoạt động chính của tổ chức này là phát triển các tiêu chuẩn và các bản mô tả như QTI và IMS Content Package, hiện đang được sử dụng trong các hệ thống giáo dục trên toàn thế giới.

Tham khảo

E-learning
Giáo dục Hoa Kỳ


title: Baladou

text:
Baladou là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 283 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Platyxantha basalis

text:
Platyxantha basalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Platyxantha


title: Crioceris bicruciata

text:
Crioceris bicruciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Sahlberg miêu tả khoa học năm 1823.

Chú thích

Tham khảo

Crioceris


title: Lasiochila jitrana

text:
Lasiochila jitrana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Lasiochila


title: Platyspermation

text:
Platyspermation là một chi thực vật thuộc họ Alseuosmiaceae (trước đây coi là thuộc họ Escalloniaceae). Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Platyspermation crassifolium, Guillaumin

Ghi chú

Họ Gạc nai


title: Melanotus championi

text:
Melanotus championi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Giải Cánh diều 2006

text:
Giải Cánh diều 2006 được Hội điện ảnh Việt Nam tổ chức trao giải vào tối 5 tháng 5 năm 2007 tại Cung Văn hóa hữu nghị Hà Nội. Theo thông lệ của giải, đêm trao giải thường được diễn ra vào tháng ba, nhưng Giải Cánh diều 2006 đã phải hoãn nhiều lần vì không xếp được lịch phát sóng để truyền hình trực tiếp trên VTV. Việc trì hoãn đã giúp hai phim kịp hoàn thành để tham gia giải, đó là Giá mua một thượng đế, đạo diễn Hồ Ngọc Xum, Hãng phim Giải phóng và Vũ điệu tử thần, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng, Hãng phim truyện Việt Nam.

Giải Cánh diều 2006 là cuộc chạy đua giữa hai bộ phim được chú ý nhất là Hà Nội, Hà Nội của hãng phim Hội nhà văn hợp tác với Hãng phim Vân Nam, Trung Quốc và Áo lụa Hà Đông của hãng Phước Sang. Khác với giải lần trước, các bộ phim hợp tác với nước ngoài cũng được xem xét để trao giải chính thức. Tuy Cánh diều vàng 2006 là giải dành cho các tác phẩm của năm 2006, nhưng ngoài hai bộ phim vừa mới hoàn thành Giá mua một thượng đế và Vũ điệu tử thần, tranh giải còn có Lọ lem hè phố của Hãng phim Giải phóng từ năm 2004. Cũng giống như Cánh diều vàng 2005, Cánh diều vàng 2006 tiếp tục bị báo chí chỉ trích vì lộ giải và tổ chức cẩu thả.

Kết quả, hai bộ phim Hà Nội, Hà Nội và Áo lụa Hà Đông đã cùng nhận giải Cánh diều vàng. Hai phim này cùng chiếm nhiều giải cá nhân quan trọng khác. Cánh diều vàng cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất thuộc về diễn viên Trung Quốc Can Đình Đình trong phim Hà Nội, Hà Nội. Nam diễn viên chính xuất sắc nhất dành cho Quốc Khánh phim Áo lụa Hà Đông. Lọ lem hè phố năm 2004 đã đạt giải Phim có số lượng khán giả mua vé nhiều nhất.

Phim truyện nhựa

Cánh diều vàng
Hà Nội, Hà Nội, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng, Lý Vĩ, kịch bản Lê Ngọc Minh, Cao Húc Phàm, diễn viên: Can Đình Đình, Hoàng Hải, Minh Tiệp
Áo lụa Hà Đông, đạo diễn Lưu Huỳnh
Xem thêm Danh sách phim điện ảnh đạt giải Cánh Diều Vàng

Đạo diễn xuất sắc
Lưu Huỳnh, phim Áo lụa Hà Đông

Nữ diễn viên chính xuất sắc
Can Đình Đình (diễn viên Trung Quốc), phim Hà Nội, Hà Nội

Nam diễn viên chính xuất sắc
Quốc Khánh, phim Áo lụa Hà Đông

Nữ diễn viên phụ xuất sắc
Thanh Thủy, phim Sinh mệnh

Nam diễn viên phụ xuất sắc
Hoàng Hải, phim Hà Nội - Hà Nội

Biên kịch xuất sắc
Nguyễn Mạnh Tuấn, phim Sinh mệnh

Thiết kế mỹ thuật xuất sắc
Phạm Quang Vĩnh, phim Hà Nội, Hà Nội

Quay phim xuất sắc
Trinh Hoan và Nguyễn Tranh, phim Áo lụa Hà Đông

Âm thanh xuất sắc
Des O'Neil, phim Áo lụa Hà Đông

Âm nhạc xuất sắc
Nguyễn Côn Thân (nhạc sĩ Trung Quốc), phim Hà Nội, Hà Nội

Phim truyện nhựa có số lượng khán giả mua vé nhiều nhất
Trong năm 2004, 2005
Lọ lem hè phố, đạo diễn Lê Hoàng

Giải báo chí phê bình điện ảnh dành cho phim truyện nhựa
Sinh mệnh, đạo diễn Đào Duy Phúc

Phim truyền hình

Phim truyền hình dài tập
Cánh diều vàng
Chạy án, đạo diễn Vũ Hồng Sơn
Cánh diều bạc
Tuyết nhiệt đới, đạo diễn Vũ Ngọc Đãng

Phim truyền hình ngắn tập
Cánh diều vàng
Nhà có ba chị em, đạo diễn Đỗ Thanh Hải
Cánh diều bạc
Cải ơi, đạo diễn Nguyễn Phương Điền

Giải đạo diễn phim truyền hình dài tập
Bùi Tuấn Dũng, phim Đám cưới ở thiên đường

Giải đạo diễn phim truyền hình ngắn tập
Đạo diễn Đỗ Thanh Hải, phim Nhà có ba chị em

Phim tài liệu

Phim tài liệu nhựa
Cánh diều vàng
Khoảng cách, đạo diễn Trần Phi
Cánh diều bạc
Câu chuyện thành trì, đạo diễn Lê Phi

Phim tài liệu video
Cánh diều vàng
Mêkông ký sự, đạo diễn Phạm Khắc
Cánh diều bạc
Không chỉ là thương hiệu, đạo diễn Nguyễn Thước
Khát vọng mùa trăng, đạo diễn Văn Lượng

Đạo diễn xuất sắc phim tài liệu nhựa và video
Trần Phi, phim Khoảng cách

Phim hoạt hình
Cánh diều vàng phim hoạt hình nhựa
Chuyến đi xa của tắc kè, đạo diễn Trần Khánh Dương
Cánh diều bạc phim hoạt hình nhựa
Mai An Tiêm, đạo diễn Thái Hùng

Phim khoa học
Cánh diều bạc
Mỹ Sơn - miền di sản, đạo diễn Nguyễn Văn Hướng

Công trình nghiên cứu phê bình điện ảnh
Văn học nghệ thuật truyền thống với phim truyện Việt Nam của Nhà giáo ưu tú Phan Bích Hà

Chú thích
 Bi hài quanh Cánh diều vàng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hai tác phẩm cùng đạt Cánh diều vàng 2006 trên VnExpress
Cánh Diều Vàng thuộc về "Hà Nội, Hà Nội" và "Áo lụa Hà Đông"! trên Dân Trí
"Hà Nội, Hà Nội" và "Áo lụa Hà Đông" cùng được tôn vinh trên Thanh Niên Online
Cánh diều vàng 2006: Hà Nội, Hà Nội  & Áo lụa Hà Đông  trên báo Tuổi Trẻ

2006
Giải thưởng điện ảnh năm 2006
Việt Nam năm 2007


title: Paratrigona opaca

text:
Paratrigona opaca là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Paratrigona
Động vật được mô tả năm 1917


title: Saint-Alban-Auriolles

text:
Saint-Alban-Auriolles  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Saintalbanauriolles


title: Coelioxys bicingulata

text:
Coelioxys bicingulata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1918


title: JNG-90

text:
MKEK JNG-90 là loại súng bắn tỉa sử dụng thoi nạp đạn trượt phục vụ trong quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Việc thiết kế nó bắt đầu từ năm 2004 đến năm 2008. Nó cũng được giới thiệu để xuất khẩu với tên là Bora.

Lịch sử
MKEK bắt đầu phát triển JNG-90 từ năm 2004. Nó được giới thiệu với công chúng năm 2007 trong hội chơ triển lãm công nghệ quốc phòng năm 2007 tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Mẫu thử nghiệm của JNG-90 được thấy có gắn ống nhắm Schmidt & Bender do Đức chế tạo.

Thiết kế
Theo như MKEK tuyên bố thì JNG-90 thiết kế có độ chính xác khoảng 0,3 MOA trong khoảng 100 m. Trên thân súng có thanh răng phía trên thân súng để gắn ống nhắm. Báng súng có thể điều chỉnh chiều dài và chiều cao cho phù hợp với xạ thủ.

Liên kết ngoài
http://www.mkek.gov.tr/english/foUrunDetaylari.aspx?iKodUrun=335&iKodUrunKategorisi=131
http://world.guns.ru/sniper/sniper-rifles/tr/mkek-jng-90-bora-e.html world.guns.ru
http://www.revistaarmas.com/3520/fusil-de-precision-mkek-jng-90.html
http://weapon.at.ua/load/323-1-0-844
http://www.todayszaman.com/newsDetail_getNewsById.action?load=detay&link=121803

Súng ngắm
Súng trường Thổ Nhĩ Kỳ


title: Procraerus cariniceps

text:
Procraerus cariniceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Cola cecidiifolia

text:
Cola cecidiifolia là một loài thực vật có hoa thuộc họ Sterculiaceae.
Nó chỉ được tìm thấy ở Cameroon.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. 2003. Cola cecidiifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Chi Cô la
Thực vật Cameroon
Thực vật cực kỳ nguy cấp Châu Phi


title: Northia hornei

text:
Northia hornei là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Seychelles.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Northia hornei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Seychelles
Northia
Thực vật dễ tổn thương


title: Hemicrepidius pullus

text:
Hemicrepidius pullus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Hemicrepidius


title: 71 Niobe

text:
Niobe  (định danh hành tinh vi hình: 71 Niobe) là một tiểu hành tinh Gallia bằng đá và quay tương đối chậm ở vùng trung tâm của vành đai chính, có đường kính khoảng 90 km. Nó được nhà thiên văn học người Đức Karl T. R. Luther phát hiện ngày 13 tháng 8 năm 1861 và được đặt theo tên Niobe, một nhân vật trong thần thoại Hy Lạp. Vào năm 1861, độ sáng của tiểu hành tinh này đã được nhà thiên văn Friedrich Tietjen chỉ ra là khác nhau.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Asteroid Lightcurve Database (LCDB), query form (info )
 Dictionary of Minor Planet Names, Google books
 Asteroids and comets rotation curves, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) – Minor Planet Center

Niobe
18610813
Tiểu hành tinh được đánh số
Niobe
Tiểu hành tinh Gallia
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Xe (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Kỳ Bá

text:
Kỳ Bá là một phường thuộc thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Địa lý
Phường Kỳ Bá nằm ở trung tâm thành phố Thái Bình, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Hoàng Diệu (với ranh giới là sông Trà Lý) và phường Trần Lãm
Phía tây giáp phường Quang Trung
Phía nam giáp phường Trần Lãm và xã Vũ Chính
Phía bắc giáp phường Lê Hồng Phong và phường Đề Thám.

Phường có diện tích 1,69 km², dân số năm 1999 là 15.022 người, mật độ dân số đạt 8.889 người/km².

Lịch sử
Phường Kỳ Bá được thành lập vào ngày 31 tháng 1 năm 1981 theo Nghị định số 3-CP của Hội đồng Chính phủ trên cơ sở tiểu khu Kỳ Bá thuộc thị xã Thái Bình. Địa bàn phường tương ứng với các làng Kỳ Bố (Bo), Đồng Lôi (Bằng Lôi), An Tập thuộc tổng Lạc Đạo, huyện Vũ Tiên trước kia.

Phường Kỳ Bá có di tích được cấp bằng công nhận di tích văn hóa cấp tỉnh là Đình Bo, nơi thờ Đức Đai vương Trần Minh Công, Thượng Thượng Đẳng Phúc Thần (húy tự cụ Trần Lãm).

Chú thích

Tham khảo


title: Neuburgia macroloba

text:
Neuburgia macroloba là một loài thực vật thuộc họ Loganiaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Neuburgia macroloba. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
Neuburgia
Thực vật đặc hữu Fiji


title: Chalepus clypeatus

text:
Chalepus clypeatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: Lipotriches latifacies

text:
Lipotriches latifacies là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1911


title: Cytharomorula springsteeni

text:
Cytharomorula springsteeni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cytharomorula


title: Anthophora olgae

text:
Anthophora olgae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fedtschenko mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1875


title: Wernersberg

text:
Wernersberg là một đô thị thuộc huyện Südliche Weinstraße, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 8,03 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1167 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Santibáñez de Vidriales

text:
Santibáñez de Vidriales là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.287 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Alibag

text:
Alibag là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Raigarh thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Alibag có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 0 mét (0 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Alibag có dân số 19.491 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Alibag có tỷ lệ 79% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 75%. Tại Alibag, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra
Thành phố ven biển ở Ấn Độ


title: Polyplectropus impluvii

text:
Polyplectropus impluvii là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Polyplectropus


title: Theretra natashae

text:
Theretra natashae là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Indonesia.
Nó rất giống với loài Theretra incarnata.

Phụ loài
Theretra natashae natashae
Theretra natashae paukstadtorum Eitschberger, 2000 (Lombok)

Chú thích

Tham khảo

Theretra


title: Saint-Barthélemy-d'Anjou

text:
Saint-Barthélemy-d'Anjou là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 44 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintbarthelemydanjou


title: Castellane (quận)

text:
Quận Castellane là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, ở vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur. Quận này có 5 tổng và 32 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Castellane là:
 Allos-Colmars
 Annot
 Castellane
 Entrevaux
 Saint-André-les-Alpes

Các xã
Các xã của quận Castellane, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Castellane trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Castellane
Castellane


title: Kingfisher Airlines

text:
Kingfisher Airlines là một hãng hàng không có trụ sở ở Ấn Độ. Trụ sở chính của nó là Tòa nhà Kingfisher Vile Parle (East), Mumbai. Kingfisher Airlines, thông qua công ty mẹ của United Breweries Group, năm giữ 50% cổ phần trong hãng hàng không giá rẻ Kingfisher Red.

Kingfisher Airlines là một trong bảy hãng hàng không được xếp hạng 5 sao bởi Skytrax. Hơn 375 máy bay của Kingfisher đã vận hành chuyến bay hàng ngày đến 71 điểm đến khu vực và quốc tế. Vào tháng 5 năm 2009, Kingfisher Airlines đã vận chuyểnthực hiện hơn một triệu hành khách, cho nó là hãng hàng không có thị phần cao nhất trong số các hãng hàng không ở Ấn Độ.
Kingfisher Airlines đã gặp khó khăn về tài chính với khoản nợ lên đến 1,4 tỷ USD. Những nhân viên của công ty đã không được thanh toán tiền lương trong vòng 7 tháng đã tiến hành cuộc đình công trong năm 2012. Kể từ đó, chính phủ đã đình chỉ giấy phép hoạt động của Kingfisher bởi vì những lo ngại về tài chính cũng như an toàn.
Để cắt giảm chi phí, hãng này đã giảm số máy bay vận hành từ 64 xuống còn 15 chiếc. Hãng cũng đã ngừng các chuyến bay quốc tế và đến thời điểm năm 2012 chỉ chiếm thị phần nhỏ nhất (5,4%) so với các hãng hàng không khác của Ấn Độ.
Hãng hàng không này đã ngừng hoạt động vào ngày 20 tháng 10 năm 2012 khi DGCA đình chỉ giấy phép bay.

Tham khảo

Hãng hàng không Ấn Độ
Công ty niêm yết ở Sở giao dịch Chứng khoán Bombay


title: Josia

text:
Josia là một chi bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Chi này bao gồm các loài sau:
Josia auriflua Walker, 1864
Josia aurifusa Walker, 1854
Josia frigida Druce, 1885
Josia fusigera Walker, 1864
Josia fustula Warren, 1901
Josia gigantea (Druce, 1885)
Josia infausta Hering, 1925
Josia insincera Prout, 1918
Josia integra Walker, 1854
Josia interrupta Warren, 1901
Josia ligata Walker, 1864
Josia ligula (Hübner, 1806)
Josia megaera (Fabricius, 1787)
Josia mononeura (Hübner, 1806)
Josia neblina Miller, 2009
Josia oribia Druce, 1885
Josia radians Warren, 1905
Josia similis Hering, 1925
Josia subcuneifera Dognin, 1902
Josia turgida Warren, 1905

Tham khảo

Liên kết ngoài

Josiini


title: Giáo hoàng Clêmentê VII

text:
Clêmentê VII (Latinh: Clemens VII) là vị giáo hoàng thứ 219 của giáo hội công giáo. Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông được bầu làm Giáo hoàng năm 1523 và ở ngôi Giáo hoàng trong 10 năm 10 tháng 7 ngày.

Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông được bầu làm Giáo hoàng ngày 19 tháng 11 năm 1534, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên Thiên Chúa là ngày 26 tháng 11 năm và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 25 tháng 9 năm 1534.

Trước khi trở thành giáo hoàng
Giáo hoàng Clêmentê VII sinh tại Firenze ngày 26 tháng 5 năm 1478 với tên thật là Giulio di Guiliano de Medici. Ông là một người trong họ Médicis và là anh em họ với Giáo hoàng Lêô X.

Ông là con hoang của Julien de Médicis, cháu của Laurent le Magnifique. Giáo hoàng Clêmentê VII đã có một con trai ngoài giá thú trước khi ông giữ các chức vụ trong tòa thánh. Một số nguồn khác cho rằng ông là cha ruột của Alessandro de ' Medici (1510 – 1537), công tước của Florence, nhưng nhận định này chưa được khẳng định chắc chắn.

Ông được vinh thăng hồng y vào năm 1513, vài tháng sau khi Lêô X được bầu và ông trở thành một trong những cố vấn của vị Giáo hoàng này. Ông vẫn giữ toàn bộ ảnh hưởng của ông dưới triều của Giáo hoàng Ađrianô VI.

Giáo hoàng
Ông được bầu làm Giáo hoàng ngày 18 tháng 11 năm 1523. Ông đã lấy lại tên của Giáo hoàng Avignon Clêmentê VII, bị xem là một phản Giáo hoàng.

Phong trào Luther
Ông là một người có kiến thức nhưng lờ đờ. Ông chỉ mong muốn bảo vệ tài sải riêng của gia đình ông và chẳng hiểu gì về tầm mức quan trọng lịch sử của phong trào Luther.

Ông không thể ngăn cản được những tranh chấp gay gắt giữa Công giáo và Tin Lành của Luther Cải Cách. Ông được Desiderius Erasmus bằng lòng viết bản luận văn Về ý chí tự do (De libero arbitrio) năm 1524, lên án Luther một cách rụt rè, nhưng Luther đã đáp lại bằng Về ý chí nô dịch (De Servo Arbitrio).

Cải cách giáo hội
Trước những vấn đề bức xúc của Giáo hội, nhất là vấn đề Luther đang đòi hỏi cần phải có một cuộc cải cách đối với kỷ luật trong hàng giáo sĩ, và cũng cần xác định rõ ràng giáo lý Thiên chúa để đáp lại những khẳng định của Tin lành. Càng ngày, Karl V – vua Tây Ban Nha, trở thành hoàng đế năm 1519 – càng tán thành ý kiến này. Giáo hoàng Clêmentê VII cũng chủ trương canh tân Giáo hội.
Ông mời hồng y Sadolet và Giám mục Giberti, hai lãnh tụ của phong trào cải cách các giáo phận đến cộng tác. Một ủy ban gồm nhiều hồng y được thành lập, có nhiệm vụ nghiên cứu đường lối cải cách. Giáo hoàng cũng cho điều tra kỹ càng vấn đề nước Đức nhưng vì thiếu cương quyết nên các đề nghị của ủy ban điều tra không được ông cho thi hành.

Song Clêmentê VII lại e ngại việc triệu tập một hội nghị Giám mục cũng giống như các hội nghị ở Costance và Paris trước kia, lại đưa đến sự khẳng định "chủ nghĩa công đồng"; mặt khác Giáo hoàng cũng không thiết tha với việc cải cách kỷ luật, vì còn được lợi khi còn duy trì tình trạng nhũng lạm thuế má Tòa thánh và lạm quyền của triều đình Roma.

Mặt khác, Vua Pháp là Francois I (mất năm 1547), địch thủ kịch liệt của Karl V vì đất Pháp bị đất đai của Karl V bao vây trên các mặt Bắc, Đông và Nam, lo sợ một hội nghị Giám mục sẽ làm cho kẻ kình địch Karl V trở thánh người đứng đầu Giáo hội.

Dưới thời của Giáo hoàng Clêmentê VII, phong trào cải cách của các địa phận và các dòng tu phát động mạnh mẽ, nhiều dòng tu mới được thành lập cung cấp những đoàn người thiện chí xảy sàng hành động.

Clêmentê VII là người đã sáng lập Ban Quản trị tài sản đền thờ Thánh Phêrô: ngày 12 tháng 12 năm 1523 lúc đầu, đây là tập thể do để thu góp và quản lý những tài sản dành vào việc xây cất Vương cung thánh đường Thánh Phêrô.

Đến sau, đây là một Thánh bộ do Clêmentê VII thiết lập để đảm nhận cùng một nhiệm vụ và nhận thêm thẩm quyền để giải quyết vấn đề pháp lý. Ngày nay, từ này chỉ tổ chức do vị hồng y linh mục niên trưởng Vương cung thánh đường Vatican làm chủ tịch, chuyên lo việc quản trị trần thế của Vương cung thánh đường này.

Nước Anh ly khai
Vua nước Anh, Henry VIII, bị vạ tuyệt thông và lập tức thề bỏ đạo Công giáo. Trước đó, Henry được Giáo hoàng Leo X đặt làm Người Bảo vệ Đức Tin. Sau đó, ông quyết định li dị người vợ của mình là Catalina của Aragón, chỉ vì bà không sinh được con trai để thừa tự. Catherine từng là vợ của Arthur, Thân vương xứ Wales, anh ruột ông đã chết và vị vua này sau đó cưới Catherine với sự phê chuẩn của Giáo hoàng Julius II.

Henry được một số cận thần cho rằng việc phê chuẩn trước đây là trái luật và vô giá trị để ông có thể tiến hành thủ tục tiêu hôn đối với Catherine và lấy Anne Boleyn. Ông xin Giáo hoàng Clêmentê VII cho hồng y đặc sứ xét xử.

Ngày 13 tháng 4 năm 1528, Giáo hoàng đồng ý với đề nghị của Henry VIII và sau đó theo chỉ thị của ông là cố kéo dài việc xử án, hy vọng với thời gian, dục vọng của Henry sẽ dịu đi. Vị hồng y đặc sứ tuyên bố hoãn xử đến đầu tháng 10.

Nhưng Catherine là dì của Hoàng đế Karl V của Thánh chế La Mã lại khiếu nại sang tòa thánh nên Karl muốn nhờ Giáo hoàng bênh vực. Giáo hoàng Clêmentê VII bèn tìm cách để củng cố địa vị cũng như thế lực cho gia đình mình, khi ấy đang có tranh chấp với nhiều gia tộc khác.

Nhân cơ hội này, ông yêu cầu Karl V giúp cho một người thuộc gia tộc Medici được cai trị thành Florencia. Sau đó, ông bèn rút quyền tòa án London trong việc phân xử đề nghị ly dị của Henry VIII, trả việc phân xử cho Roma.

Sau khi tìm hiểu vấn đề, ông nhận thấy cuộc hôn nhân của Henry với Catherine là hợp pháp và không thể tháo cởi được, nhưng chưa muốn tuyên bố. Henry VIII viết thư cho Giáo hoàng với những lời lẽ hăm dọa.

Sau khi Hồng y Wolsey, là Tổng Giám mục của Canterbury, không thuyết phục được Giáo hoàng để ban cho nhà vua điều này, Henry đã cách chức Wolsey năm 1529, và bổ nhiệm một người bạn tín cẩn là Sir Thomas More, một luật sư Công giáo lên làm quan chưởng ấn của Anh. Thomas More khẳng định rằng ông chỉ chấp nhận chức vụ này nếu không dính líu đến vấn đề tiêu hôn của nhà vua.

Tháng 1 năm 1531, Clêmentê VII trả lời sẽ phạt vạ tuyệt thông những ai dám đem vụ hôn nhân của Henry ra xét xử ở Anh, cấm Henry VIII lấy Anne Boleyn trước khi có quyết định của Tòa thánh.

Lúc ấy, Henry đã nhất định ly dị Catherine, đồng thời ly khai với Giáo hội. Vào năm 1534, khi Henry tự xưng là thủ lĩnh tối cao của Giáo hội Anh và cắt đứt liên hệ với Rôma, Thomas More đã từ chối không chịu tuyên thệ trung thành với nhà vua dưới danh hiệu này và bị chém đầu vào năm 1535.

Cướp phá Rôma
Lúc nổ ra cuộc tranh luận với Luther, nước Đức đang bị chiến tranh tôn giáo giằng xé. Nước Italia cũng không được yên. Nhận thấy ảnh hưởng của Tây Ban Nha ở Ý quá mạnh, đặc biệt là sau trận đánh ở Pavia, Clêmentê VII liên minh với vua Pháp Francois I vào năm 1524, và để chiều ý Giáo hoàng, ông ra lệnh cấm đạo Tin lành. Giáo hoàng tìm cách tổ chức một liên minh giữa Pháp, Venise và Florentia – thành phố của dòng hộ Medici để chống lại hoàng để. Trong khi đó, vua Pháp đang là kẻ thù của Tây Ban Nha.

Để trả đũa, Charles Quint đã giúp cho sự khuấy động của giới quý tộc Rôma một cách dễ dàng. Giới này tập họp chung quanh dòng họ Colonne đã thành công chiếm lấy Vatican ngày 20 tháng 9 năm 1526.

Lúc bấy giờ Clêmentê VII điều đình hưu chiến với giá 60.000 đuca. Nghe đồn về số tiền này, quân đánh thuê Đức đang dừng lại ở Bắc Italia dưới sự chỉ huy của nguyên súy Bourbon đã quyết định xuống Rôma để tự trả công cho mình bằng một cuộc cướp phá; một hành động khá thịnh hành vào thời kỳ đó.

Điều này đã dẫn đến sự cướp phá Rôma ngày 6 tháng 5 năm 1527, quân của tướng De Bombon tiến vào Roma. Chỉ cần bảy ngày, nhiều thánh đường, nhiều đền đài bị cướp phá, nhiều hồng y, Giám mục bị đánh đạp. Giáo hoàng Clêmentê VII phải trốn vào đồn Thiên thần. Những người cộng hòa của Florentia cũng lợi dụng chuyện này để lại một lần nữa loại dòng họ Medici ra khỏi quyền hành.
Để chấm dứt cuộc đổ máu khủng khiếp ấy, Clêmentê đã phải ký nhận tất cả những điều kiện của Charles Quint. Ông viết: " Hỡi con yêu dấu, trước mắt ta, chỉ còn một thây ma bị cắt từng mảnh". Thế giới công giáo kinh hoàng trước cảnh tượng này còn Charles Quint thì chối trách nhiệm, ông nói: "Tất cả những cảnh tượng đó xảy ra là do bản án Thiên Chúa chứ không do mệnh lệnh của tôi".

Tấn phong Charles Quint
Mùa thu năm 1528, trong một bài diễn văn đọc tại Madrid, Charles Quint ngỏ ý muốn qua Ý để được Giáo hoàng Clêmentê VII tấn phong hoàng đế. Mặc dầu có nhiều phản đối nhưng vì Carlos đã quyết giữ vai trò hoàng đề Âu châu nên ông đã sang Ý và được Giáo hoàng Clêmentê VII đặt vương miện tại Bolonia tháng 2 năm 1530.

Các toán quân của hoàng đế chiếm lấy Florentia cùng năm đó, sau một cuộc bao vây 11 tháng và Clêmentê đã có thể đặt ở đó người con bất hợp pháp của mình là Alexanđê làm quận công xứ Toscane.

Trong khi đó, ở Đức giáo thuyết Luther vẫn ngày một thêm vững mạnh. Một lần nữa ông thúc đức Clêmentê VII triệu tập đại công đồng để ngăn cản sự bành trướng của phe ly giáo, nhằm tái lập hòa bình châu Âu, đối phó với quân Thổ Nhĩ Kỳ đang lăm le xâm chiếm thành Vienna. Năm 1530, một cuộc bàn cãi ở Augsbourg nơi Luther có Mélanchton làm đại diện đồng thời có sự có mặt của Carlos đều không đạt được kết quả như mong muốn.

Giữa lúc đó, Clêmentê VII qua đời ngày 25 tháng 9 năm 1534.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

C
Sinh năm 1478
Mất năm 1534
Giáo hoàng người Ý
Nhà Medici
Người Firenze


title: Cardiophorus proximus

text:
Cardiophorus proximus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lanchester miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Offroicourt

text:
Offroicourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,33 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 121 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Offroicourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Falsoexosoma cyanipenne

text:
Falsoexosoma cyanipenne là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Falsoexosoma


title: Jassa Singh Ahluwalia

text:
Sultan ul Quam Nawab Jassa Singh Ahluwalia (1718 – 1783) là một tín đồ theo đạo Sikh, vị lãnh tụ Sikh có uy tín trong thời kì Liên minh những người Sikh. Ông cũng là Misldar của Quân đội (Misl) Ahluwalia. Thời kì này là một giai đoạn chuyển tiếp, kéo dài khoảng từ khi Banda Bahadur qua đời năm 1716 tới khi Đế quốc Sikh được thiết lập năm 1801. Thời kì này cũng được gọi là "Kỷ nguyên của những misl". Năm 1772, ông thành lập Nhà nước Kapurthala.

Tuổi trẻ
Sultan ul Quam Nawab Jassa Singh Ahluwalia sinh ra ở làng Ahl/Ahlu/Ahluwal gần Lahore, được thành lập bởi tổ phụ ông, Sadda Singh, một môn đệ của Guru thứ sáu của đạo Sikh, Guru Har Gobind. Do đó, ông được đặt tên là 'Ahluwalia. Các bậc tổ tiên ông là những Kalal (nhà buôn rượu). Vì thế, ông được gọi là Jassa Singh Kalal.

Thân phụ ông, Sardar Badar Singh qua đời năm 1723, khi Ahluwalia chỉ vừa mới 5 tuổi. Mẹ ông phải xin Mata Sundari, quả phụ Guru Gobind Singh, nuôi dạy Jassa Singh. Mata Sundari đồng ý làm điều đó.

Những cuộc xâm lăng của Ahmed Shah Abdali

Ahmed Shah Abdali, một cận tướng của Nadir Shah, lên làm vua Afghanistan sau khi Shah bị giết vào tháng 6 năm 1747. Abdali thành lập triều đại Sadozai, vì ông thuộc một khel Pashtun cùng tên.

Từ tháng 12 năm 1747 đến 1769, Abdali phát động tổng cộng 9 cuộc viễn chinh vào Ấn Độ. Các cuộc chinh phạt của Abdali đánh đổ sự cai trị của Mogul ở vùng Punjab và các vùng đất ở Bắc Ấn. Trong Trận Panipat lần thứ ba, Abdali đập tan những tham vọng của người Maratha về phía Bắc. Thế là Abdali có ý định xâm lược vùng đất Punjab của người Sikh.

Cuộc xâm lược lần thứ sáu năm 1762

Vào ngày 5 tháng 2 năm 1762, Ahmad Shah Abdali xâm lược Ấn Độ lần thứ sáu, để đánh người Sikh. Abdali nghe được hung tin: tướng của Abdali, Nur-ud-Din Bamezai, bị đánh bại trong tay quân Sikh - những người mở rộng địa bàn ra ngoài Punjab nhanh chóng và bầu vị thủ lĩnh của họ: Nam tước Jassa Singh Ahluwalia, vua xứ Lahore. Để loại trừ mối đe doạ của Sikh với lãnh thổ ở Ấn Độ của mình, Abdali và quân sĩ rời Kandahar. Quân Abdali nhanh chóng đuổi kịp người Sikh khi họ rút về Malwa sau khi vượt sông Satluj.

Đoàn bộ hành di chuyển bao gồm một phần đáng kể trong tổng dân số Sikh và chứa, ngoài những người lính tại ngũ, nhiều người già, phụ nữ và trẻ em đều được đưa đến nơi an toàn.

Cuộc xâm lược lần thứ tám của Afghan năm 1766
Tháng 11 năm 1766 Abdali kéo quân đến Punjab lần thứ tám với mục đích "khử lũ giặc Sikh". Người Sikh lại phải dùng tên chiến thuật cổ Dhai-phut('đánh, chạy và quay lại đánh tiếp') (sau nổi tiếng với Trận Chillianwala chống Thực dân Anh xâm lược). Họ rời khỏi Lahore, nhưng lại đối mặt trực tiếp với tướng Afghan là Jahan Khan ở Amritsar. Kết quả là quân Sikh đại thắng, quân Afghan rút lui với 5.000 binh sĩ thiệt mạng. Jassa Singh Ahluwalia cùng với 2.000 quân Sikh đi quanh túp lều của quân Afghan, và cướp phá nó.

Qua đời
Jassa Singh tiếp tục cuộc chiến tranh. Sau khi cuộc xâm lược lần thứ chín (cũng là lần cuối cùng) của Abdali chấm dứt năm 1769, Jassa Singh chiếm Kapurthala từ tay Rao Ibrahim Bhatti năm 1774, và đặt nơi đây làm trụ sở của mình. Jassa Singh qua đời ở Amritsar năm 1783. Ông không có con, và được kế tục bởi Bhag Singh - con trai Bhag là Fateh Singh là cận thần của Ranjit Singh sau này.

Vinh danh
Một tem bưu phí kỷ niệm 'Baba Jassa Singh Ahluwalia được Chính phủ Ấn Độ phát hành ngày 4 tháng 4 nănm 1985.

Baron Sultan ul Quam Nawab Jassa Singh Kalal còn được gọi là 'Guru ka lal' (đứa con yêu của Guru).

Nguồn dẫn

 Singh, Harbans "The Heritage of the Sikhs."
 Singh, Khushwant "History of the Sikhs."

Người Punjab
Lịch sử Punjab
Sikh giáo ở Ấn Độ
Chiến binh đạo Sikh
Người Kapurthala
Sinh năm 1718
Mất năm 1783
Hoàng đế Sikh
Lịch sử Sikh giáo


title: Octhispa elegantula

text:
Octhispa elegantula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Octhispa


title: Nikanor (Tổng trấn)

text:
Nikanor (;  Nīkā́nōr) là một vị tướng người Macedonia, ông đã đảm nhiệm vai trò là tổng trấn của Media dưới quyền Antigonos. (ông có thể cũng là Nikanor của Stageira, vị tướng phụng sự dưới quyền Alexandros Đại đế.)

Trong cuộc phân chia các tỉnh diễn ra tại Triparadeisos sau cái chết của Perdiccas vào năm 321 TCN, ông nhận được chức vụ là tổng đốc của Cappadocia. Ông đã đứng về phe của Antigonos và đồng hành cùng với ông ta trong cuộc chiến chống lại Eumenes. Sau trận chiến thứ hai diễn ra ở Gabiene, lực lượng Argyraspids nổi loạn đã đồng ý giao nộp các vị tướng của họ cho Antigonos và Nikanor đã được lựa chọn là người tiếp nhận tù nhân từ họ.

Sau thất bại của Peithon và đồng minh của ông ta vào năm 314 TCN, Nikanor đã được Antigonos bổ nhiệm làm tổng trấn của  Media cùng các tỉnh tiếp giáp với nó, ông đã nắm giữ chức vụ này cho tới năm 311 TCN khi Seleukos tự xưng là chủ nhân của Babylon và gây ra cuộc chiến tranh Babylon.

Nikanor lúc này đã tập hợp một đạo quân lớn và đem quân tiến đánh Seleukos, tuy nhiên ông đã bị Seleukos đánh úp khi đang vượt sông Tigris và quân đội của ông đã bị tan vỡ hoặc là đào ngũ về phía quân địch.

Số phận của Nikanor trong trận chiến này là không chắc chắn. Diodoros viết rằng Nikanor đã trốn thoát đến sa mạc và từ nơi đó ông đã viết thư cầu cứu Antigonos. Tuy nhiên Appianus lại nói rằng ông đã tử trận.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Livius.org: Nicanor

 Tướng Macedonia
Tướng lĩnh của Alexandros Đại đế


title: Sympistis min

text:
Sympistis min là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Colorado.

Sải cánh dài khoảng 26 mm.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: The Platinum's on the Wall

text:
The Platinum's on the Wall (Tạm dịch: Đĩa Bạch kim trên Tường) là DVD năm 2001 gồm những video xuất sắc của nhóm từ hai album phòng thu là Destiny's Child và The Writing's on the Wall. Với hơn 50,000 bản được tiêu thụ, hiệp hội Recording Industry Association of America đã trao cho The Platinum's on the Wall một đĩa Vàng.

Danh sách ca khúc
"No, No, No Part 1"</small>
"No, No, No Part 2" (cùng Wyclef Jean)
"Bills, Bills, Bills"
"Bug a Boo"
"Say My Name"
"Jumpin', Jumpin' (So So Def Remix)" (có sự tham gia của Jermaine Dupri, Lil Bow Wow & Da Brat)
Video tặng kèm
"Independent Women Part 1" (Trực tiếp tại giải The BRITs 2001)

Một đoạn mở đầu 40 giây gồm hai ca khúc "Hey Ladies" và "Bug a Boo" từ album "The Writing's On The Wall" trong DVD, hai ca khúc này được ghép lại từ nhiều video chứ không phải chỉ có nhạc.
Ca khúc thứ 7 chỉ được kèm theo trong phiên bản tại Úc, Nhật Bản, và Anh.

Nguồn

Destiny's Child page Thông tin
Rotten Tomatoes
description —New York Times

Platinum
Album tuyển tập
Album video năm 2001
Album tuyển tập video ca nhạc
Album tuyển tập 2001


title: Grace Kelly (định hướng)

text:
Grace Kelly có thể là:
 Grace Kelly, nữ diễn viên nổi tiếng của thế kỷ XX, bà hoàng nước Monaco.
 "Grace Kelly" (bài hát), phát hành năm 2007 bởi Mika từ album Life in Cartoon Motion


title: Esthesopus parcus

text:
Esthesopus parcus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Esthesopus


title: Pseudapis trigonotarsis

text:
Pseudapis trigonotarsis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được He & Wu mô tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1990


title: 6590 Barolo

text:
6590 Barolo (1985 TA2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1985 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6590 Barolo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: San Bartolomé de las Abiertas

text:
San Bartolomé de las Abiertas là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 447 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Callionyma sarcodes

text:
Callionyma sarcodes là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Nó được tìm thấy ở miền nam half of Úc, bao gồm Tasmania.

Sải cánh dài khoảng 20 mm.

Ấu trùng ăn Eucalyptus species.

Chú thích

Tham khảo

Callionyma


title: Tháp Đại Nhạn

text:
Tháp Đại Nhạn hay Chùa Đại Nhạn () là một chùa Phật giáo nằm ở phía nam thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Nó được xây dựng vào năm 652, dưới triều đại nhà Đường ban đầu có cấu trúc năm tầng tháp. Cấu trúc được xây dựng lại vào năm 704 dưới triều đại của Nữ hoàng Võ Tắc Thiên và sau đó được cải tạo dưới thời nhà Minh. Đây là nơi mà Đường Tam Tạng đã lập một khu dịch thuật kinh khổng lồ để dịch Kinh Phật từ tiếng Phạn sang chữ Hán sau khi thỉnh kinh từ Ấn Độ về. Các bức tượng Phật bên trong tháp được khắc bởi nhà điêu khắc nổi tiếng Diêm Lập Bản (600–673)

Lịch sử
Ngôi chùa ban đầu được xây dựng dưới thời trị vì hoàng đế Đường Cao Tông lúc đó tháp cao 54 m (177 ft). Tuy nhiên, tháp được xây bằng đất nhồi với bề mặt bằng đá và đã sập năm thập kỷ sau đó. Võ Tắc Thiên đã cho xây lại và thêm năm tầng mới vào năm 704. Nhưng trong trận động đất Thiểm Tây năm 1556 thì tháp bị hư hại nặng nề và bị giảm đi ba tầng và chỉ còn có chiều cao như ngày nay với bảy tầng. Cấu trúc bị nghiêng về phía tây rất dễ nhận thấy. Một cấu trúc khác liên quan là Tháp Tiểu Nhạn được xây vào thế kỷ 8 chỉ bị hư hại nhẹ trong trận địa chấn năm 1556 (vẫn chưa bị sửa chữa lại cho đến ngày nay). Tháp Đại Nhạn được đại tu nhiều lần vào thời nhà Minh (1368–1644) và được phục chế vào năm 1964. Hiện tại tháp cao 64 mét tính từ đỉnh và từ đỉnh có thể nhìn bao quát thành phố Tây An.

Công trình nằm trong tổ hợp Đền thờ Đại Từ Ân. Đền này được xây dựng từ năm 648 để tôn vinh Trưởng Tôn hoàng hậu, thân mẫu của hoàng đế Đường Cao Tông lúc đó. Đền thờ này đón hàng triệu du khách ghé thăm mỗi năm. Ngày 22 tháng 6 năm 2014, tháp Đại Nhạn được UNESCO công nhận như là một phần của Di sản thế giới Con đường tơ lụa: Mạng đường Trường An - Hành lang Thiên Sơn.

Hình ảnh

Tham khảo

Chùa Trung Quốc
Kiến trúc nhà Đường
Di sản thế giới tại Trung Quốc


title: Chimarra gilvimacula

text:
Chimarra gilvimacula là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Lễ cúng cắt ngà voi (người M'Nông)

text:
Lễ cúng cắt ngà voi là một nghi lễ của dân tộc M'Nông, Tây Nguyên, Việt Nam.

Quan niệm nuôi voi
Phong tục người M'Nông rất kiêng cữ khi voi cái đẻ, thường nuôi voi đực hơn voi cái. Nuôi voi đực sẽ cắt được ngà, vài ba năm sẽ cắt được cặp ngà. Một cặp ngà đổi được một con voi con. Một đời voi đực sẽ cắt được hàng chục lần cặp ngà và trị giá bằng hàng chục con voi con và sẽ mang lại cho gia chủ nhiều của cải. Nó còn tham gia săn bắt voi rừng và vận chuyển hàng hóa thay cho sức người.

Lễ cúng thần Nguach Ngual
Khi cắt ngà voi phải làm lễ cúng thần Nguach Ngual, đây được xem là vị thần thiêng cai quản loài voi theo tín ngưỡng của người M’nông. Lễ nghi cúng cắt ngà voi khá chu đáo. Thường thì trong một buổi lễ người ta tiến hành như sau: buổi chiều hôm trước ngày cắt ngà voi, người chủ lấy một bầu gạo, đốt một cây đèn sáp ong khấn nơi đầu con voi để xin cắt ngà.

Thầy cúng voi khấn rằng: Cặp dao kiếm của voi đã già rồi cần phải cắt để mọc ra cái mới đẹp hơn

Tiếp theo, thầy cúng cũng cần an ủi con voi bằng những lời thơ ngọt ngào với mong muốn làm cho nó bớt đau trong quá trình cắt, bài cúng là:
Ta thưa với thần Nguach Ngual
Xin thần cho phép ta cắt ngà
Răng dài có quyền cưa, ngà dài có quyền cắt
Đừng khiến con voi buồn tủi
Đừng khiến con voi gầy ốm
Giúp ta cắt cho đúng chỗ
Cắt một ngà mọc lại một ngà
Cắt hai ngà mọc lại hai ngà
Khiến ngà mọc lại thật nhanh
Trong một tháng mọc dài một gang
Trong một năm mọc dài một hắt (bằng 50cm)

Người cúng vừa đọc lời khấn vừa bốc nắm gạo rải lên trên ngọn đèn sáp. Nếu hạt gạo dính dựng đứng trên đèn sáp đến ba lần tức là voi "đồng ý" cho ngà, còn không dính hạt nào hoặc có dính nhưng hạt gạo nằm ngang thì có nghĩa là voi không "đồng ý".

Cắt ngà voi
Nghi lễ cúng xong, voi đồng ý. Chủ voi lấy sợi chỉ buộc vào ngà con voi để tối hôm đó con voi "tự điều chỉnh" định mức cắt dài ngắn đến đâu thì mới được cắt đến đấy. Người cắt ngà voi phải có nghề, nếu cưa, cắt ẩu tả, không đúng kỹ thuật sẽ làm long ngà, bị hư và sẽ không mọc ra nữa. Cắt ngà xong phải cúng tạ thần voi bằng một con heo, một ché rượu, trầu cau, thuốc, cơm nếp, chuối, mía, lễ cúng này như lễ mừng voi mới mua. Nếu nhà nuôi nhiều voi, cắt ngà vài ba con một lúc thì phải cúng tạ một con trâu.

Ngà voi để mọc dài không cắt, hai đầu ngà giáp nhau voi rất khó giơ vòi lấy thức ăn. Những con voi rừng thường bẻ bớt chút đầu nhọn nơi đầu ngà để cho thoáng hơn và dễ lấy thức ăn hơn. Nếu voi nhà nuôi, tự nhiên ngà bị gãy ở giữa hoặc sát môi thì người ta cho là sắp có chuyện không may nên gia đình chủ voi phải cúng heo hoặc trâu thần mới cứu cho tai qua nạn khỏi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lễ cúng cắt ngà voi của người M’nông

Nghi lễ của người M'Nông


title: Liotrichus ozeanus

text:
Liotrichus ozeanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Nakane & Kishii miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Liotrichus


title: Đất khổ

text:
Phim Đất Khổ (phụ đề tiếng Anh: Land of Sorrows) là một phim về chiến tranh Việt Nam. Truyện phim với kịch bản dựa trên tác phẩm Đêm nghe tiếng đại bác và cuốn Giải khăn sô cho Huế của Nhã Ca. Trịnh Công Sơn đóng vai chính trong cuốn phim này. Trong phim còn có mặt kỳ nữ Kim Cương, nhà văn Sơn Nam, diễn viên Bạch Lý, nghệ sĩ ưu tú Thành Lộc khi đó mới 8 tuổi...

Lịch sử
Đất khổ được quay từ năm 1971, hoàn tất vào năm 1973, và phát hành tại miền Nam Việt Nam vào năm 1974, thời lượng 102 phút, do đạo diễn Hà Thúc Cần thực hiện. Sau khi hoàn thành, bộ phim chỉ được chiếu 2 lần cho công chúng Việt Nam Cộng hòa rồi bị bỏ quên. Phim Đất khổ gần như bị quên lãng trong xó hầm nhà Washnis - một nhà đầu tư phim ở Hoa Kỳ trong thập niên 1970. George Washnis là chồng của một nhà sản xuất phim ảnh có mối liên hệ mật thiết với Đất khổ. George Washnis và vợ rời Việt Nam, mang theo một ấn bản của Đất khổ. Khi cặp vợ chồng này ly dị, Đất khổ thuộc sở hữu của ông George Washnis và được cất giữ niêm phong trong nhà kho Washnis. Năm 1996, George Washnis liên lạc với Viện Phim ảnh Hoa Kỳ (AFI) (ở Kennedy Center, Washington, D.C.), nhờ phổ biến phim Đất khổ. Nhờ đó, lần đầu tiên phim Đất khổ được chiếu ở rạp hát AFI. Phim sau được phát bán ở hải ngoại nhưng vì bìa in hình cờ đỏ sao vàng nên bị cộng đồng người Mỹ gốc Việt phản đối, khiến nhà sản xuất phải thay bìa mới. Tại Việt Nam phim bị cấm lưu hành.

Một trích đoạn phim với diễn xuất của Trịnh Công Sơn đã được trình chiếu tại Việt Nam vào năm 2008, nhân dịp tưởng niệm 7 năm ngày mất của ông.

Nội dung
"Cốt truyện xoay quanh ảnh hưởng của cuộc chiến lên một gia đình ở miền Nam (Huế), những mâu thuẫn giữa các quyết định ra đi hay ở lại của từng người trước viễn tượng Huế rồi cả miền Nam sắp thất thủ. Đất Khổ là câu chuyện của tình yêu: tình ruột thịt, lòng yêu nước, sự gắn bó với văn hóa và tiếng nói của giống nòi, và mối tình trong trắng nhưng ngang trái vì chiến tranh của người con gái. Cuốn phim gợi lên nhiều suy nghĩ và người xem liên tưởng đến chiến tranh Iraq ngày nay và những bài học không thể không rút ra." .

Tham khảo
 Nhã Ca
 Du ca Việt Nam

Liên kết

Giới thiệu phim "Đất Khổ"
Đinh Từ Bích Thúy nói về phim "Đất khổ"
liên kết ngoài

Giải khăn sô cho Huế  Tủ sách Talawas

Phim Việt Nam
Phim về chiến tranh Việt Nam
Phim dựa theo tác phẩm của Nhã Ca
Phim ca nhạc
Phim năm 1973
Trịnh Công Sơn


title: Gironville

text:
Gironville là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Gironvillois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 172.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
 Map of Gironville on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Chi Cu cu

text:
Chi Cu cu (danh pháp khoa học: Cuculus) là một chi bao gồm 16 loài chim mà trong tiếng Việt ngày nay gọi là cu cu, chèo chẹo, bắt cô trói cột v.v. Các loài chim này sinh sống tại khu vực Cựu Thế giới, nhưng sự đa dạng lớn nhất có tại khu vực nhiệt đới miền nam và đông Nam Á. Tên gọi đỗ quyên có nguồn gốc từ 杜鹃 trong tiếng Trung, trước đây được dùng để chỉ các loài chim trong chi này, nhưng ngày nay chủ yếu được dùng để chỉ các loài cuốc trong các chi Amaurornis, Porzana thuộc họ Gà nước (Rallidae) nhiều hơn. Các loài trong chi này bao gồm:

 Cu cu thông thường (đại đỗ quyên, bố cốc, quách công), Cuculus canorus
 Cu cu đen, Cuculus clamosus
 Chèo chẹo Sulawesi, Cuculus crassirostris
 Chèo chẹo nhỏ (chèo chẹo Hodgson hay tông phúc đỗ quyên), Cuculus fugax
 Cu cu châu Phi, Cuculus gularis
 Cu cu Horsfield, Cuculus horsfieldi
 Bắt cô trói cột (cu cu Ấn Độ, tứ thanh đỗ quyên), Cuculus micropterus
 Cu cu Pallid, Cuculus pallidus
 Chèo chẹo Philippin, Cuculus pectoralis
 Cu cu nhỏ (tiểu đỗ quyên) Cuculus poliocephalus
 Cu cu Madagascar, Cuculus rochii
 Cu cu phương Đông (trung đỗ quyên), Cuculus saturatus
 Cu cu ngực đỏ, Cuculus solitarius
 Chèo chẹo lớn (ưng quyên), Cuculus sparverioides
 Chèo chẹo có ria (tiểu ưng quyên), Cuculus vagans
 Chèo chẹo thông thường (Nam Á ưng quyên), Cuculus varius

Các loài chim này có kích thước không đồng nhất với thân hình mảnh dẻ, đuôi dài và chân khỏe. Phần lớn sinh sống trong các khu rừng thoáng rộng, nhưng một số ưa thích các vùng thôn quê thoáng đãng. Một vài loài là chim di cư.

Phần lớn các loài trong chi Cuculus là các chim đẻ trứng ký sinh (đẻ nhờ tổ), chúng đẻ một trứng vào tổ của các loài chim khác trong bộ Sẻ. Ví dụ điển hình nhất là cu cu thông thường châu Âu. Chim cu cu mái trong mỗi tổ sẽ thay thế một quả trứng của chim chủ bằng một trứng của nó. Trứng của cu cu nở sớm hơn trứng của chim chủ và chim cu cu non cũng lớn nhanh hơn chim non của chủ tổ; trong phần lớn trường hợp chim cu cu non sẽ đẩy trứng của chim chủ hay chim non kia ra khỏi tổ.

Các loài cu cu không ký sinh, giống như phần lớn các loài chim không phải chim sẻ khác, đẻ trứng có vỏ màu trắng, nhưng các loài cu cu ký sinh đẻ trứng với vỏ có màu phù hợp với màu vỏ trứng của chim chủ. Các chim cu cu mái chuyên môn hóa theo các vật chủ cụ thể và đẻ trứng trông tương tự như trứng của vật chủ.

Các loài chim cu cu ký sinh nhóm lại thành các bầy, với mỗi bầy chuyên môn hóa trên một loại chim chủ cụ thể. Có một số chứng cứ cho thấy các bầy này khác nhau về mặt di truyền học.

Chim cu cu là các loài chim biết hót, với giọng hót to và dai dẳng. Chúng ăn các loài côn trùng lớn, với các sâu bướm có lông, là những thức ăn không được nhiều loài chim khác ưa thích. Một hoặc hai loài còn ăn cả hoa quả.

Hình ảnh

Tham khảo
 Barlow, Wacher và Disley, Birds of The Gambia ISBN 1-873403-32-1
 Grimmett, Inskipp và Inskipp, Birds of India ISBN 0-691-04910-6

Lưu ý

C
Chi động vật


title: Psychomyia chompu

text:
Psychomyia chompu là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Cấu trúc ma trận

text:
Cấu trúc ma trận được sử dụng song song với các phương pháp tổ chức khác như Cấu trúc theo khu vực, Cấu trúc theo chức năng... Đây cũng là một cách cấu trúc tổ chức phổ biến trong công tác tổ chức tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Tuy nhiên, các cấu trúc kiểu này được các dự án đặc biệt ưa thích vì sự phù hợp. Cấu trúc này cũng được sử dụng phổ biến cả trong khu vực kinh doanh và phi kinh doanh.

Mô hình của cấu trúc ma trận
 Mô hình tổ chức theo ma trận là sự kết hợp của 2 hay nhiều mô hình tổ chức khác nhau. Ví dụ mô hình tổ chức theo chức năng với mô hình tổ chức theo sản phẩm(sơ đồ bên dưới).

Cách cấu trúc

Điểm mạnh của cấu trúc
 Đây là hình thức tổ chức linh động
 Ít tốn kém và sử dụng nhân lực có hiệu quả
 Đáp ứng được tình hình sản xuất kinh doanh nhiều biến động
 Việc hình thành và giải thể dễ dàng, nhanh chóng

Điểm yếu của mô hình
Mất ổn định tổ chức doanh nghiệp

Ma trận SWOT
Mô hình phân tích SWOT là một công cụ rất hữu dụng cho việc nắm bắt và ra quyết định trong mọi tình huống đối với bất cứ tổ chức kinh doanh nào. Viết tắt của 4 chữ Strengths (điểm mạnh), Weaknesses (điểm yếu), Opportunities (cơ hội) và Threats (nguy cơ), SWOT cung cấp một công cụ phân tích chiến lược, rà soát và đánh giá vị trí, định hướng của một công ty hay của một đề án kinh doanh. SWOT phù hợp với làm việc và phân tích theo nhóm, được sử dụng trong việc lập kế hoạch kinh doanh, xây dựng chiến lược, đánh giá đối thủ cạnh tranh, tiếp thị, phát triển sản phẩm và dịch vụ.
Các bước phân tích SWOT:
Bên ngoài: nêu ra những Cơ hội (Opportunities) và Thách thức (Threats);
Bên trong: nêu ra những Điểm mạnh (Strengths) và Điểm yếu (Weaknesses);
Đề ra Chiến lược: trên cơ sở kết hợp và phân tích 4 điểm S, W, O và T của ma trận SWOT.

Xem thêm

Tham khảo

Lý thuyết tổ chức
Quản lý
Các dạng tổ chức