title: XMPP

text:
Extensible Messaging and Presence Protocol (XMPP), trước đây là Jabber, là giao thức mở và dựa trên nền tảng XML dùng trong nhắn tin nhanh (instant messaging) và thông tin hiện diện trực tuyến (presence information). Theo Hội Tiêu chuẩn XMPP (XMPP Standards Foundation, trước đây là Jabber Software Foundation, JSF), phần mềm dựa trên Jabber được triển khai tại hàng ngàn máy phục vụ trên Internet và được hơn 10 triệu người trên khắp thế giới sử dụng 22 tháng 9 năm 2003.php.

Jeremie Miller khởi đầu dự án vào năm 1998; phiên bản đầu tiên được công bố vào tháng năm 2000. Sản phẩm chính của dự án là jabberd, một trình phục vụ (server) để từ đó các trình khách (client) kết nối đến và trao đổi tin nhắn. Trình phục vụ này có thể tạo mạng Jabber riêng tư (như sau tường lửa) hoặc có thể tham gia vào mạng Jabber công cộng toàn cầu. Đặc tính cốt lõi của Jabber là bản chất của hệ thống tin nhắn nhanh phân tán và việc sử dụng streaming XML.

Điểm đặc trưng của hệ thống Jabber là nó có các transport, còn được gọi là gateway (cổng), cho phép người dùng truy cập mạng với các giao thức khác - như AIM và ICQ (dùng OSCAR), MSN Messenger và Windows Messenger (dùng Dịch vụ nhắn tin.NET - .NET Messenger Service), Yahoo! Messenger, SMS hay E-mail. Không như các trình khách đa giao thức như Trillian hay Gaim, việc truy cập đến các giao thức khác được Jabber cung cấp ở cấp độ trình phục vụ bằng cách truyền thông tin qua các dịch vụ cổng đặc biệt chạy trên một máy tính ở xa. Bất cứ người dùng nào cũng có thể 'đăng ký' với một trong các cổng này bằng cách cung cấp thông tin cần thiết để đăng nhập vào mạng đó, và từ đó có thể liên lạc với người dùng của mạng khác như thể họ là người dùng Jabber. Điều này có nghĩa là bất cứ trình khách nào hỗ trợ đầy đủ giao thức Jabber đều có thể được dùng để truy cập bất cứ mạng nào có cổng kết nối, mà không cần thêm dòng mã lệnh nào từ trình khách.

Nền tảng của giao thức Jabber, hiện được Tổ chức Phần mềm Jabber quản lý, đã được IETF chấp nhận làm giao thức standards-track dưới tên XMPP, với RFC 3920. Nó thường được xem là đối thủ cạnh tranh với SIMPLE, dựa trên giao thức SIP, để làm giao thức chuẩn cho nhắn tin nhanh và thông báo hiện diện; tuy nhiên, thiết kế của XMPP được nhắm đến việc cung cấp các tiện ích trình trung gian (middleware) liên ứng dụng và mục đích tổng quát.

Người dùng Jabber được xác định bằng tên người dùng và tên máy phục vụ, cách nhau bằng dấu @. Căn cước này được gọi là Jabber ID hay JID.

JID
JID có dạng thức tên_người_dùng@tên_miền/tài_nguyên, tương tự như một địa chỉ email.

Người dùng Jabber có thể truy cập vào tài khoản của mình cùng lúc tại nhiều điểm truy cập khác nhau, được xác định qua phần tài_nguyên, ví dụ tên_người_dùng@tên_miền.com/cơ_quan và tên_người_dùng@tên_miền.com/nhà. Không cần thiết chỉ định phần tài nguyên khi liên lạc với người dùng khác.

Tương tự như Sendmail, người dùng Jabber có thể truy cập vào các giao thức khác qua cổng giao tiếp Jabber (Jabber Transport), ví dụ JID của một địa chỉ MSN Messenger là tên_người_dùng%msn.com@msn.jabberserver.com.

Tên người dùng trong JID dài tối đa 1023 ký tự và không được chứa @, :, ', ", <, >, &, khoảng trắng và ký tự điều khiển.

Chú thích

Liên kết ngoài
 XMPP Standards Foundation

Nhắn tin nhanh
Tiêu chuẩn đám mây
Tiêu chuẩn dựa trên XML
Tầng ứng dụng (Bộ giao thức Internet)
Phần mềm đa nền tảng


title: Hỏa hoàng christenson

text:
Hỏa hoàng christenson (danh pháp hai phần: Ascocentrum christensonianum) là một loài lan.

Cây có mặt ở Phan Rang, Việt Nam.

Theo Danh lục các loài thực vật Việt Nam (Tập III), loài này có tên đầy đủ là Ascocentrum christensonianum Haager, 1993.

Chú thích

C
Thực vật đặc hữu Việt Nam


title: Tortyra cuprinella

text:
Tortyra cuprinella là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Loài này có ở Panama và Costa Rica.

Chú thích

Tham khảo

Tortyra


title: Các trận đánh trong Nội chiến Hoa Kỳ

text:
Trong 4 năm của cuộc Nội chiến Hoa Kỳ quân Liên bang miền Bắc và quân Liên minh miền Nam đánh nhau trong nhiều trận lớn nhỏ tại nhiều nơi. Sau đây là danh sách các trận đánh theo thứ tự thời gian.

Xem thêm:
 Mặt trận miền Đông
 Mặt trận miền Tây.
 Diễn tiến các trận đánh quan trọng của Nội chiến Hoa Kỳ.

Danh sách Các trận đánh trong Nội chiến Hoa Kỳ

1861

 Trận đồn Sumter - 12 tháng 4 - P.G.T. Beauregard tấn công đồn của Liên bang tại cảng Charleston, Nam Carolina, trận mở màn của Nội chiến Hoa Kỳ.
 Trận Sewell's Point - 15 tháng 5 – 16 tháng 5 - Tàu chiến Quân miền Bắc chiến đấu bất phân thắng bại với pháo binh Quân miền Nam.
 Trận Aquia Creek - 29 tháng 5 – 1 tháng 6 - Pháo binh Quân miền Nam bị hải quân bắn nát, phải rút lui.
 Trận Philippi Races - 3 tháng 6
 Trận Big Bethel - 10 tháng 6 - Quân miền Bắc tấn công Quân miền Nam nhưng bị đẩy lui.
 Trận Boonville - 17 tháng 6 - Quân miền Bắc đánh bại Vệ binh Missouri.
 Trận Cole Camp - 19 tháng 6 - Quân miền Nam (Vệ binh Missouri) đánh bại Quân miền Bắc (Missouri Home Guard).
 Trận Hoke's Run - 2 tháng 7 - Robert Patterson đánh bại Quân miền Nam nhưng không lợi dụng được thế thắng.
 Trận Carthage - 5 tháng 7 - Quân miền Nam chiến thắng tại Missouri.
 Trận Rich Mountain - 11 tháng 7 - Quân miền Nam bị cắt đôi trong trận đánh, nửa đầu hàng, nửa bỏ trốn.
 Trận Blackburn's Ford - 18 tháng 7 - Irvin McDowell thất trận tại Manassas.
 Trận Bull Run thứ nhất - 21 tháng 7 - Quân miền Bắc do McDowell chỉ huy thua Quân miền Nam của Joseph E. Johnston và P.G.T. Beauregard. Tướng Jackson được ban biệt hiệu "Stonewall" (bức tường đá).
 Trận Athens - 5 tháng 8 - Quân miền Bắc chiến thắng các trận nhỏ vùng Missouri.
 Trận Wilson's Creek - 10 tháng 8 - Quân miền Bắc thua, trận chiến lớn đầu tiên tại phía tây sông Mississippi.
 Trận Kessler's Cross Lanes - 26 tháng 8 - Quân miền Nam tấn công bất ngờ và đánh bại Quân miền Bắc.
 Trận Hatteras Inlet Batteries - 28 tháng 8 – 29 tháng 8 - Quân miền Bắc chiếm đoạt 2 đồn lính tại Bắc Carolina.
 Trận Dry Wood Creek - 2 tháng 9 - Kỵ binh miền Bắc từ Kansas thua Vệ binh Missouri.
 Trận Carnifex Ferry - 10 tháng 9 - Quân miền Nam rút lui sau nhiều giờ chiến đấu.
 Trận Cheat Mountain - 12 tháng 9 – 15 tháng 9 - 300 lính miền Bắc ngăn chận các đợt tấn công của Quân miền Nam.
 Trận Lexington thứ nhất - 13 tháng 9 – 20 tháng 9 - Quân miền Bắc thua Vệ binh Missouri.
 Trận Liberty - 17 tháng 9 - Vệ binh Missouri chiến thắng.
 Trận Greenbrier River - 3 tháng 10 - Quân miền Nam rút lui sau trận chiến bất phân thắng bại.
 Trận Santa Rosa Island - 9 tháng 10 - Quân miền Bắc chiếm đoạt đảo Santa Rosa Island.
 Trận Ball's Bluff - 11 tháng 10 - 700 Quân miền Bắc chiến thắng.
 Trận Camp Wild Cat - 21 tháng 10 - Quân miền Nam bị đuổi khỏi Cumberland Gap.
 Trận Fredericktown - 21 tháng 10 - Vệ binh Missouri State Guard bị đánh bại.
 Trận Springfield thứ nhất - 25 tháng 10 - Quân miền Bắc chiếm đoạt thành phố.
 Trận Belmont - 9 tháng 11 - Tướng Grant chiếm đoạt lương thực tiếp viện và tiêu diệt Quân miền Nam gần Cairo, Illinois
 Trận Round Mountain - 19 tháng 11 - Quân miền Nam đánh bại Opothleyahola gần Stillwater ngày nay.
 Trận Chusto-Talasah - 9 tháng 12 - Opothleyahola thất trận gần Tulsa ngày nay.
 Trận Camp Alleghany - 13 tháng 12 - Quân miền Nam phá tan cuộc tấn công của Quân miền Bắc.
 Trận Dranesville - 20 tháng 12 - Quân miền Bắc đánh bại Quân miền Nam do J.E.B. Stuart chỉ huy.
 Trận Chustenahlah - 26 tháng 12 - Opothleyahola bị đánh bại, chạy về Kansas.
 Trận Mount Zion Church - 28 tháng 12 - Quân miền Bắc chiến thắng tại Đông-Bắc Missouri.

1862
 Trận Cockpit Point - 3 tháng 1 - Trận chiến bất phân thắng bại tại Virginia.
 Trận Hancock - 5 tháng 1–6 tháng 1 - Quân miền Nam tấn công nhưng thất bại tại thành phố thuộc Maryland.
 Trận Roan's Tan Yard - 8 tháng 1 - Quân miền Nam bị đánh tan.
 Trận Middle Creek - 10 tháng 1 - Quân miền Bắc do James A. Garfield chỉ huy đánh bại quân miền Nam của Humphrey Marshall.
 Trận Mill Springs - 19 tháng 1 - Quân miền Bắc chiến thắng, Felix Zollicoffer tử trận.
 Trận đồn Henry - 6 tháng 2 - Ulysses S. Grant và hải quân của Andrew Hull Foote đánh chiếm đồn quân sự và giành quyền kiểm soát sông Tennessee.
 Trận Roanoke Island - 7 tháng 2–8 tháng 2 - Quân miền Bắc của Ambrose E. Burnside chiếm đoạt đảo Roanoke Island.
 Trận Elizabeth City - 10 tháng 2 - Hạm đội Mosquito bị đánh chìm.
 Trận đồn Donelson - 11–16 tháng 2 - Grant chiếm đồn quân sự, buộc quân miền Nam đầu hàng và kiểm soát sông Cumberland.
 Trận Valverde - 20 tháng 2–21 tháng 2 - Quân miền Bắc bị đánh tan tại New Mexico (lãnh thổ).
 Trận Island Number Ten - 28 tháng 2–8 tháng 4 - Quân miền Bắc do tướng John Pope chỉ huy chiến thắng.
 Trận Pea Ridge - 7 tháng 3 - Quân miền Bắc chiến thắng và đảm bảo được quyền kiểm soát bang Missouri và phần phía bắc bang Arkansas.
 Trận Hampton Roads - 9 tháng 3 - Hai chiến hạm bọc sắt USS Monitor và CSS Virginia chiến đấu bất phân thắng bại.
 Trận New Bern - 14 tháng 3 - Quân miền Bắc dùng thuyền đến tấn công và chiếm đoạt thành phố.
 Trận Kernstown thứ nhất - 23 tháng 3 - Trận mở màn Chiến dịch Thung lũng 1862. Quân miền Bắc đánh bại "Stonewall" Jackson nhưng lại dẫn đến việc Lincoln phải sắp xếp lại các lực lượng của miền Bắc, dẫn đến thắng lợi chiến lược cho phe miền Nam.
 Trận đồn Macon - 23 tháng 3–26 tháng 4 - Quân miền Nam đầu hàng sau trận pháo kích của quân miền Bắc.
 Trận Glorieta Pass - 26 tháng 3–28 tháng 3 - Quân miền Bắc đánh bại quân miền Nam gần Santa Fe.
 Trận Yorktown - 5 tháng 4–4 tháng 5 - Quân miền Bắc thắng trận.
 Trận Shiloh - 6 tháng 4–7 tháng 4 - Ulysses S. Grant phản công đánh bại Albert Sidney Johnston và P.G.T. Beauregard nhưng quân miền Bắc bị tổn thất nặng nề.
 Trận đồn Pulaski - 11 tháng 4 - Quân miền Bắc chiếm đồn quân sự.
 Trận Peralta - 15 tháng 4 - Quân miền Bắc đánh bại Lữ đoàn 5 kỵ binh tình nguyện Texas.
 Trận đồn Jackson và St. Philip - 18 tháng 4–28 tháng 4 - CHiến thắng quyết định của quân miền Bắc trong việc chiếm quyền sở hữu New Orleans.
 Trận South Mills - 19 tháng 4 - Quân miền Nam ngăn chận âm mưu phá hoại kênh đào.
 Trận New Orleans - 25 tháng 4–1 tháng 5 - Quân miền Bắc chiếm đoạt thành phố.
 Trận Williamsburg - 5 tháng 5 - McClellan và Longstreet chiến đấu bất phân thắng bại.

 Trận Eltham's Landing - 7 tháng 5 - trận chiến bất phân thắng bại tại Virginia.
 Trận McDowell - 8 tháng 5–9 tháng 5 - Quân miền Nam của Stonewall Jackson đánh bại quân miền Bắc.
 Trận Drewry's Bluff - 15 tháng 5 - Hải quân miền Bắc tấn công nhưng bị pháo binh quân miền Nam đẩy lui.
 Trận Whitney's Lane - 19 tháng 5 - Quân miền Bắc tấn công Little Rock, Arkansas nhưng bị ngăn chận.
 Trận Front Royal - 23 tháng 5 - Stonewall Jackson đánh tan quân miền Bắc, đe dọa hậu phương khiến Banks phải rút bỏ Strasburg về Winchester.
 Trận Winchester thứ nhất - 25 tháng 5 - Stonewall Jackson đánh bại Nathaniel P. Banks.
 Trận Hanover Courthouse - 27 tháng 5 - Quân miền Bắc chiến thắng.
 Trận Corinth thứ nhất - 29 tháng 4–30 tháng 5 - Quân miền Bắc chiếm đoạt thị trấn, nhưng Beauregard đánh lừa được đối phương và thoát chạy về Tupelo.
 Trận Seven Pines - 31 tháng 5–1 tháng 6 - J.E. Johnston tấn công quân miền Bắc. Ông bị bắn trọng thương, trận đánh bất phân thắng bại.
 Trận Tranter's Creek - 5 tháng 6 - Quân miền Nam rút lui sau khi đại tá Colonel Singletary tử trận.
 Trận Memphis - 6 tháng 6 - Quân miền Bắc chiếm đoạt thành phố.
 Trận Chattanooga thứ nhất - 7 tháng 6–8 tháng 6 - Quân miền Bắc pháo kích thành phố.
 Trận Cross Keys - 8 tháng 6 - John C. Frémont thất bại trước một bộ phận quân đội của Stonewall Jackson do Richard S. Ewell chỉ huy.
 Trận Port Republic - 9 tháng 6 - Chiến thắng trong tổn thất của Stonewall Jackson. Trận kết thúc Chiến dịch Thung lũng 1862
 Trận Secessionville - 16 tháng 6 - Quân miền Bắc thất bại, không chiếm được thành phố. Chỉ huy quân miền Bắc bị kết án quân sự vì không thi hành nhiệm vụ.
 Trận Saint Charles - 17 tháng 6 - Chiến hạm USS Mound City bị quân miền Nam bắn chìm.
 Chuỗi trận Bảy ngày - 25 tháng 6–1 tháng 7 - Lee phản công thắng lợi và đánh bật McClellan.
 Trận Oak Grove - 25 tháng 6 - trận chiến bất phân thắng bại giữa McClellan and Lee.
 Trận Beaver Dam Creek - 26 tháng 6 - Robert E. Lee thất trận.
 Trận Gaines's Mill - 27 tháng 6 - Lee đánh bại McClellan.
 Trận đồn điền Garnett và Golding - 27 tháng 6–28 tháng 6 - trận chiến bất phân thắng bại giữa Lee và McClellan.
 Trận Savage's Station - 29 tháng 6 - Quân miền Bắc rút lui.
 Trận White Oak Swamp - 30 tháng 6 - pháo binh hai phe bắn nhau, bất phân thắng bại.
 Trận Glendale - 30 tháng 6 - McClellan rút lui, quân miền Nam chiến thắng.
 Trận Malvern Hill - 1 tháng 7 - McClellan đánh bại Lee nhưng sau đó rút lui.
 Trận Tampa - 30 tháng 6–1 tháng 7 - Tàu chiến quân miền Bắc tấn công, sau đó lại rút lui.
 Trận Hill's Plantation - 7 tháng 7 - Quân miền Bắc chiến thắng tại Arkansas.
 Trận Murfreesboro thứ nhất - 13 tháng 7 - Quân miền Nam chiến thắng.
 Trận Cedar Mountain - 30 tháng 7 - Jackson đánh bại quân miền Bắc.
 Trận Baton Rouge - 5 tháng 8
 Trận Kirksville - 6 tháng 8–9 tháng 8 - Quân miền Bắc chiếm đoạt thị trấn.
 Trận Cedar Mountain - 9 tháng 8 - Quân miền Bắc bị quân miền Nam phản công.
 Trận Independence thứ nhất - 11 tháng 8 - Quân miền Nam chiến thắng gần Kansas City.
 Trận Lone Jack -15 tháng 8–16 tháng 8 - Quân miền Nam chiến thắng nhưng sau đó rút lui, sĩ quan chỉ huy quân miền Bắc tử trận.
 Trận đồn Ridgely -21 tháng 8–22 tháng 8 - Santee Sioux tấn công đồn của quân miền Bắc nhưng thất bại.
 Trận Rappahannock Station thứ nhất - 22 tháng 8–25 tháng 8 - Quân miền Bắc lương thức và tiếp viện bị phá hủy.
 Trận Bull Run Bridge - Quân miền Nam chiếm đoạt và phá hủy trạm xe lửa Manassas.
 Trận Thoroughfare Gap - 28 tháng 8 - Longstreet đánh bại lực lượng nhỏ của quân miền Bắc.
 Trận Bull Run thứ nhì, - 28–30 tháng 8 - Lee, Jackson và Longstreet đánh bại binh đoàn Virginia của Pope.
 Trận Richmond (Kentucky) - 30 tháng 8 - Quân miền Nam do Edmund Kirby Smith chỉ huy đánh tan tác quân miền Bắc của William Nelson
 Trận Chantilly -1 tháng 9 - Quân miền Bắc đánh mở đường thoát, Philip Kearny tử trận.
 Trận South Mountain - 14 tháng 9 - McClellan đánh bại Lee.
 Trận Harpers Ferry - 12 tháng 9–15 tháng 9 - Stonewall Jackson chiếm đoạt căn cứ của quân miền Bắc.
 Trận Antietam - 17 tháng 9 - McClellan chặn đứng cuộc bắc chinh của Lee. Ngày đẫm máu nhất trong cuộc Nội chiến và trong cả lịch sử Hoa Kỳ.
 Trận Munfordville - 17 tháng 9–18 tháng 9 - Quân miền Bắc đầu hàng.

 Trận Iuka - 19 tháng 9 - Grant chiến thắng gần thị trấn thuộc Mississippi.
 Trận Town Shepherds -19 tháng 9–20 tháng 9 - Quân miền Nam phản công và đánh bại quân miền Bắc đang truy đuổi.
 Trận Newtonia thứ nhất - 30 tháng 9 - Quân miền Bắc nhốn nháo vì pháo kích của quân miền Nam.
 Trận Corinth thứ hai - 3 tháng 10–4 tháng 10 - Quân miền Nam tấn công nhưng thất bại.
 Trận Hatchie's Bridge - 5 tháng 10 - Quân miền Nam do Earl Van Dorn chỉ huy vượt sông và bỏ chạy.
 Trận Perryville - 8 tháng 10 - Buell đụng độ với Bragg, trận đánh bất phân thắng bại nhưng đã chấm dứt chiến dịch tấn công Kentucky của miền Nam.
 Trận Clark's Mill -7 tháng 11 - Quân miền Bắc đầu hàng.
 Trận Cane Hill - 28 tháng 11 - Quân miền Nam cho đơn vị nhỏ cầm chân quân miền Bắc trong hki các đơn vị lớn hơn chạy thoát.
 Trận Prairie Grove - 7 tháng 12 - Quân miền Bắc chiếm Tây-Bắc Arkansas.
 Trận Hartsville - 7 tháng 12 - Quân miền Nam giả dạng mặc quân phục miền Bắc trà trộn vào trại và đánh bại quân miền Bắc.
 Trận Fredericksburg - 13 tháng 12 - Lee đẩy lui quân của Burnside.
 Trận Kinston - 14 tháng 12 - Quân miền Bắc do John G. Foster chỉ huy đánh bại quân miền Nam của Nathan Evans.
 Trận White Hall -16 tháng 12 - Foster chiến đấu bất phân thắng bại trong trận chiến với Beverly Robertson
 Trận Goldsboro Bridge - 17 tháng 12 - Foster đánh bại quân miền Nam và phá cầu.
 Trận Jackson, Tennessee - 19 tháng 12 - Quân miền Nam chi phối quân miền Bắc.
 Trận Chickasaw Bayou -26 tháng 12–29 tháng 12 - Quân miền Bắc tấn công quân miền Nam nhưng thất bại.
 Trận Parker's Cross Roads - 31 tháng 12 - Quân miền Nam đẩy lui hai mũi dùi tấn công của quân miền Bắc.

1863

 Trận Stones River - 31 tháng 12 năm 1862–2 tháng 1 năm 1863 - trận đánh bất phân thắng bại.
 Trận Springfield thứ nhì - 8 tháng 1 - Quân miền Nam tiến vào thị trấn, nhưng không chiếm được đồn quân sự gần đó.
 Trận Arkansas Post - 9 tháng 1 - Cuộc chiến giành kiểm soát cửa sông Arkansas.
 Trận Hartville - 9 tháng 1–11 tháng 1 - Quân miền Nam chiến thắng nhưng bỏ cuộc công kích.
 Thảm sát Sông Gấu - 29 tháng 1 - Quân bộ lạc da đỏ Shoshone bị Quân miền Bắc tàn sát.
 Trận Dover - 3 tháng 2 - Quân miền Nam tấn công thị trấn nhưng thất bại.
 Trận Thompson's Station - 5 tháng 3 - Quân miền Nam chiến thắng tại Tennessee.
 Trận đồn Anderson - 13 tháng 3–15 tháng 3 - Daniel H. Hill dẫn Quân miền Nam tấn công New Bern nhưng thất bại.
 Trận Kelly's Ford - 17 tháng 3 - quân kỵ binh hỗn chiến bất phân thắng bại.
 Trận Vaught's Hill - 20 tháng 3 - Quân miền Bắc chống trả cuộc tấn công của Quân miền Nam do John Hunt Morganchỉ huy.
 Trận Brentwood - 25 tháng 3 - Quân miền Bắc đầu hàng.
 Trận Washington - 30 tháng 3–20 tháng 4 - Hill không lấy được thị trấn thuộc Bắc Carolina thị trấn từ tay Quân miền Bắc.
 Trận Franklin thứ nhất - 10 tháng 4 - Quân miền Nam rút lui sau khi chặn hậu thất bại.
 Trận Suffolk - 11 tháng 4–4 tháng 5 Hai trận bất phân thắng bại tại Norfleet House và Hill's Point.
 Trận Cape Girardeau - 26 tháng 4 - Quân miền Nam tấn công nhưng thất bại.
 Trận Grand Gulf - 29 tháng 4 - Hải quân của tướng Grant tấn công nhưng thất bại.
 Trận Snyder's Bluff - 29 tháng 4–1 tháng 5 Quân miền Bắc dùng hư binh đánh bại quân miền Nam.
 Trận Day's Gap - 30 tháng 4 - Quân miền Bắc chiến thắng trong cuộc đột kích tại Alabama.
 Trận Port Gibson - 1 tháng 5 - Grant đánh bại Quân miền Nam.
 Trận Chalk Bluff - 1 tháng 5–2 tháng 5 - Quân miền Nam thắng nhưng không tấn công tiếp.
 Trận Chancellorsville - 30 tháng 4–6 tháng 5 - Lee đánh bại Binh đoàn Potomac của Hooker. Jackson bị tử thương.
 Trận Fredericksburg thứ nhì - 3 tháng 5 - Quân miền Bắc do John Sedgwick chỉ huy đánh bại Quân miền Nam cổ thủ trong thị trấn.
 Trận Salem Church - 3 tháng 5–4 tháng 5 - Lee đánh bại Sedgwick.
 Trận Raymond - 12 tháng 5 - Quân miền Nam thất bại trong cuộc phòng thủ Vicksburg.
 Trận Jackson (MS) - 14 tháng 5 - Sherman và McPherson đánh bại Johnston.
 Trận Champion's Hill - 16 tháng 5 - Grant đánh bại Quân miền Nam.
 Trận Big Black River Bridge - 17 tháng 5 - Quân miền Nam forces trapped in Vicksburg.
 Trận Plains Store - 21 tháng 5 - Quân miền Bắc chiến thắng gần Baton Rouge.
 Trận Milliken's Bend - 7 tháng 6 - Quân miền Nam phản kích nhưng không phá nổi vòng vây tại Vicksburg.
 Trận Brandy Station - 9 tháng 6 - Pleasonton đột kích quân kỵ binh của J.E.B. Stuart gần Brandy Station.
 Trận Winchester thứ nhì - 13 tháng 6–15 tháng 6 - Quân miền Nam chiến thắng mở đường cho tướng Lee kéo quân xâm lấn miền Bắc.
 Trận Aldie - 17 tháng 6 - Trận chiến bất phân thắng bại trong cuộc hành quân lên hướng Bắc của Robert E. Lee.
 Trận Middleburg - 17 tháng 6–19 tháng 6 - J.E.B. Stuart rút lui sau khi đụng phải quân kỵ binh của Quân miền Bắc.
 Trận Upperville - 21 tháng 6 - Trận hỗn chiến kỵ binh bất phân thắng bại.
 Trận Hoover's Gap - 24 tháng 6–26 tháng 6 - Quân miền Bắc chiến thắng, ngăn chận không cho Quân miền Nam từ Tennessee tiếp ứng Vicksburg.
 Trận Goodrich's Landing - 29 tháng 6–30 tháng 6 - Quân miền Nam đẩy lui nhiều đơn vị lính da đen của Quân miền Bắc.
 Trận Hanover - 30 tháng 6 - J.E.B. Stuart đổi hướng hành quân, không kịp hơp quân với tướng Lee bên ngoài Gettysburg.
 Trận Gettysburg - 1 tháng 7–3 tháng 7 - Lee thua Meade, cuộc tấn công của Pickett bị thất bại. Cuộc bắc chinh thứ nhì của tướng Lee kết thúc.
 Trận Vicksburg - 4 tháng 7 - sau nhiều ngày bị bao vây, Quân miền Nam đầu hàng tướng Grant.
 Trận Helena - 4 tháng 7 - Quân miền Nam tấn công cảng sông của miền Bắc nhưng thất bại.
 Trận Boonsboro - 8 tháng 7 - Quân miền Bắc truy đuổi quân của tướng Lee. Trận đánh bất phân thắng bại.
 Trận Port Hudson - 21 tháng 5–9 tháng 7 - Lực lượng Quân miền Nam sau cùng tại Mississippi đầu hàngs.
 Trận Corydon - 9 tháng 7 - Quân miền Nam tấn công làm chết thường dân, trong đó có cha nhà thờ đạo Lutheran.
 Trận đồn Wagner thứ nhất - 11 tháng 7 - Quân miền Bắc lần đầu tấn công đồn Wagner, Morris Island, nhưng thất bại.
 Trận Williamsport - 6 tháng 7–16 tháng 7 - Meade và Lee chiến đấu bất phân thắng bại.
 Trận Honey Springs - 17 tháng 7 - Lực lượng gồm quân da đen và da đỏ đánh nhau. Quân miền Bắc chiến thắng.
 Trận đồn Wagner thứ hai - 18 tháng 7 - Quân miền Bắc tấn công đồn Wagner lần nữa, Đại tá Robert G. Shaw cùng 600 lính da đen của Trung đoàn 54 Massachusetts hy sinh.
 Trận Manassas Gap - 23 tháng 7 - Trận chiến bất phân thắng bại. Quân miền Nam rút lui tối hôm đó.
 Trận Big Mound - 24 tháng 7–25 tháng 7 - Quân miền Bắc đánh bại lực lượng bộ lạc Santee & Teton Sioux.
 Trận Dead Buffalo Lake - 26 tháng 7 - Sibley đánh bại bộ lạc Sioux.
 Trận Salineville - 26 tháng 7 - Quân miền Nam của tướng John Hunt Morgan đầu hàng tại Ohio.
 Trận Stony Lake - 28 tháng 7 - Lính bộ lạc Sioux chạy thoát cuộc rượt đuổi của Quân miền Bắc.
 Trận đồn Sumter thứ nhì - 17 tháng 8–9 tháng 9 - Quân miền Bắc pháo kích và tấn công mãnh liệt để chiếm đồn nhưng thất bại.
 Trận Chattanooga thứ nhì - 21 tháng 8–8 tháng 9 - Quân miền Bắc chiếm đoạt thị trấn.
 Trận Lawrence - 23 tháng - Quantrill cùng nhóm cực đoan mở cuộc bạo động, giết hại thường dân và đốt phá thành phố.
 Trận Devil's Backbone - 1 tháng 9 - Quân miền Bắc chiến thắng sau cuộc chiến đấu mãnh liệt.
 Trận Whitestone Hill - 3 tháng 9–5 tháng 9 - Quân miền Bắc đánh bại các bộ lạc da đỏ, có cả Sioux và Blackfeet.
 Trận Sabine Pass thứ nhì - 8 tháng 9 - Quân miền Nam đóng cọc trên sông và nhắm bắn tàu của Quân miền Bắc. Quân miền Nam chiến thắng.
 Trận Bayou Fourche - 10 tháng 9 - Quân miền Bắc chiến thắng và chiếm được Little Rock.
 Trận Davis' Cross Roads - 10 tháng 9–11 tháng 9 - Quân miền Bắc lập tuyến phòng thủ tại Chickamauga.

 Trận Chickamauga - 19 tháng 9–20 tháng 9 - Braxton Bragg đánh bại William Rosecrans. George Thomas được ban biệt hiệu "Hòn đá tảng Chickamauga".
 Trận Blountsville - 22 tháng 9 - Quân miền Bắc chiếm đoạt thị trấn.
 Trận Baxter Springs - 6 tháng 10 - Quantrill dẫn quân tàn sát lính da đen trong hàng ngũ miền Bắc.
 Trận Blue Springs - 10 tháng 10 - Quân miền Nam đại bại.
 Trận Auburn thứ nhất - 13 tháng 10 - J.E.B. Stuart bỏ chạy, trốn trong hóc núi.
 Trận Auburn thứ nhì - 14 tháng 10 - Quân miền Nam mở cuộc tấn công Quân miền Bắc,nhưng bất phân thắng bại.
 Trận Bristoe Station - 14 tháng 10 - Tướng George Meade đánh bại vài đơn vị của tướng Lee. Quân miền Nam phá hủy đường xe lửa trên đường rút lui.
 Trận Buckland Mills - 19 tháng 10 - Kỵ binh Quân miền Bắc bị phục kích và tiêu diệt.
 Trận Pine Bluff - 25 tháng 10 - Quân miền Nam tấn công nhưng thất bại.
 Trận Wauhatchie - 28 tháng 10–29 tháng 10 Longstreet đánh bại Quân miền Bắc.
 Trận Collierville - 13 tháng 11 - Quân miền Nam tấn công thị trấn nhưng nửa chùng lại bỏ cuộc.
 Trận Rappahannock Station thứ nhì - 7 tháng 11 - Quân miền Bắc vượt ngược sông tấn công. Tướng Lee rút lui.
 Trận Campbell's Station - 16 tháng 11 - Quân miền Nam tấn công hai đợt cùng lúc nhưng thất bại.
 Trận Chattanooga thứ ba - 23 tháng 11–25 tháng 11 - Grant đánh bại Braxton Bragg cứu được Quân miền Bắc đang bị vây khốn tại Chattanooga.
 Trận Ringgold Gap - 27 tháng 11 - Quân miền Nam do Patrick Cleburne chỉ huy đánh bại Quân miền Bắc của Joseph Hooker.
 Trận đồn Sanders - 29 tháng 11 - Longstreet tấn công đồn nhưng thua vì thuốc súng của Quân miền Nam bị kém chất lượng.
 Trận Mine Run - 27 tháng 11–2 tháng 12 Meade pháo kích quân của tướng Lee nhưng sau đó rút lui.
 Trận Bean's Station - 14 tháng 12 - Quân miền Bắc rút lui.
 Trận Mossy Creek - 29 tháng 12 - Kỵ binh Quân miền Nam bị đẩy lui.

1864

 Trận Dandridge - 17 tháng 1 - Quân miền Bắc rút lui.
 Trận Athens - 26 tháng 1 - Quân miền Bắc chiến thắng Bắc Alabama.
 Trận Fair Garden - 27 tháng 1 - Quân miền Bắc chiến thắng sau đó rút lui.
 Trận Morton's Ford - 6 tháng 2–7 tháng 2 - Quân miền Bắc dùng hư binh tấn công.
 Trận Meridian - 14 tháng 2–20 tháng 2 - Sherman chiếm thị trấn
 Trận Olustee - 20 tháng 2 - Quân miền Bắc không chiếm được Florida
 Trận Paducah - 25 tháng 3 - Quân miền Nam do Forrest chỉ huy chiến thắng.
 Trận Elkin's Ferry - 3 tháng 4–4 tháng 4 - Quân miền Nam không chận được, phải thua để Quân miền Bắc qua sông.
 Trận Mansfield - 8 tháng 4 - Banks kéo Quân miền Bắc đánh vùng Red River nhưng bị chận đứng
 Trận Pleasant Hill - 9 tháng 4 - Quân miền Nam tấn công nhưng thất bại.
 Trận Prairie D'Ane - 9 tháng 4–13 tháng 4 - Frederick Steele đánh bại Sterling Price.
 Trận đồn Pillow - 12 tháng 4 - N.B. Forrest chiếm đồn Pillow.
 Trận Poison Spring - 18 tháng 4 - Trong cuộc chinh phạt Red River ở Arkansas, lính da đen bị tàn sát.
 Trận Monett's Ferry - 23 tháng 4 - Quân miền Nam bị đẩy lui.
 Trận Marks' Mills - 25 tháng 4 - Trong chiến dịch Red River tại Arkansas.
 Trận Jenkins' Ferry - 30 tháng 4 - Trong chiến dịch Red River tại Arkansas.
 Trận Wilderness - 5 tháng 5–7 tháng 5- Grant và Lee đánh nhau bất phân thắng bại.
 Trận Albemarle Sound - 5 tháng 5 - trận hải chiến bất phân thắng bại.
 Trận Port Walthall Junction - 6 tháng 5–7 tháng 5 - Quân miền Bắc phá hủy tuyến đường xe lửa.
 Trận Cloyd's Mountain - 9 tháng 5 - Quân miền Bắc chiến thắng. Tướng chỉ huy miền Nam Albert G. Jenkins tử trận.
 Trận Swift Creek - 5 tháng 5 - Quân miền Bắc tấn công tuyến đường xe lửa bị Quân miền Nam ngăn chận.
 Trận Cove Mountain - 10 tháng 5 - Quân miền Bắc chiến thắng.
 Trận Chester Station - 10 tháng 5 - Quân miền Bắc của tướng Benjamin Butler bị đẩy lui.
 Trận Yellow Tavern - 11 tháng 5 - Quân miền Bắc thắng trận. Tướng miền Nam J.E.B. Stuart bị bắn và chết ngày hôm sau.
 Trận Rocky Face Ridge - 7 tháng 5–13 tháng 5 - Trận chiến bất phân thắng bại gần Atlanta.
 Trận Resaca - 13 tháng 5 - Sherman đánh bại Johnston.
 Trận New Market - 15 tháng 5 - Quân miền Nam chận đánh Quân miền Bắc của Franz Sigel trên đường vào thung lũng Shenandoah
 Trận Proctor's Creek - 12 tháng 5–16 tháng 5 - Beauregard đánh bại Butler.
 Trận Adairsville - 17 tháng 5 - Quân miền Bắc kéo vào khu Atlanta. Quân miền Nam tấn công nhưng thất bại.
 Trận Ware Bottom Church - 20 tháng 5 - Beauregard bao vây Butler.
 Trận Spotsylvania Court House - 8 tháng 5–21 tháng 5 - Grant và Lee đánh nhau bất phân thắng bại. Grant viết cho Halleck "Tôi sẽ đánh bại phòng tuyến này cho dù phải mất cả mùa hè".
 Trận Wilson's Wharf - 24 tháng 5 - Quân miền Nam của Fitzhugh Lee thất bại trước 2 trung đoàn áo đen của miền Bắc.
 Trận Bắc Anna - 23 tháng 5–26 tháng 5 - Lee bày bố chiến thuật đánh lừa được Grant, nhưng ông bị bệnh không tận dụng đánh rấn được.
 Trận New Hope Church - 25 tháng 5–26 tháng 5 - Hooker thua to.
 Trận Pickett's Mill - 27 tháng 5 - Sherman tấn công Johnston nhưng thất bại.
 Trận Haw's Shop - 28 tháng 5 - Quân miền Bắc bị chận đứng.
 Trận Dallas 28 tháng 5 - Quân miền Nam rút lui khỏi Georgia.
 Trận Totopotomoy Creek - 28 tháng 5–30 tháng 5 - Quân miền Bắc bị đẩy lui.
 Trận Old Church - 30 tháng 5 - Quân miền Bắc đẩy lui quân miền Nam lui về Cold Harbor.

 Trận Cold Harbor - 31 tháng 5–12 tháng 6 - Lee đánh lui Grant. Tướng lĩnh miền Nam nói "Đây không phải chiến tranh, mà là cuộc thảm sát".
 Trận Piedmont - 5 tháng 6 - Quân miền Bắc của David Hunter đánh bại Quân miền Nam trong cuộc hành quân về Staunton, Virginia, thung lũng Shenandoah.
 Trận Petersburg thứ nhất - 9 tháng 6 - Beauregard đánh bại Butler.
 Trận Brices Crossroads - 10 tháng 6 - N.B. Forrest đánh tan tành lực lượng gấp bội của Quân miền Bắc.
 Trận Trevilian Station - 11 tháng 6–12 tháng 6 - Quân miền Nam chiến thắng, George Armstrong Custer bị bao vây, phải nhờ Sheridan giải nguy.
 Trận Petersburg thứ nhì - 15 tháng 6–18 tháng 6 - Lee đẩy lui Grant tại thành phố "cửa sau" của Richmond.
 Trận Lynchburg - 17 tháng 6- Quân miền Nam tung tin có tiếp viện làm Quân miền Bắc lo sợ phải rút lui.
 Trận Cherbourg (1864) - 19 tháng 6 - Tàu chiến CSS Alabama bị tàu chiến USS Kearsarge bắn chìm ngoài hải phận Pháp.
 Trận Kolb's Farm - 22 tháng 6 - Quân miền Nam tấn công nhưng thua vì không rành địa thế.
 Trận Jerusalem Plank Road - 21 tháng 6–24 tháng 6 - Quân miền Bắc tiếp tục xiết chặt vòng vây Petersburg.
 Trận Saint Mary's Church - 24 tháng 6 - Quân miền Bắc chiến thắng.
 Trận Kennesaw Mountain - 27 tháng 6 - Johnston đẩy lui Sherman.
 Trận Marietta - 6 tháng 6–3 tháng 7 - Sherman đánh bại Johnston
 Trận Monocacy - 9 tháng 7 - Tướng miền Bắc Lew Wallace chặn đánh Jubal Early, bảo vệ Washington, D.C..
 Trận đồn Stevens - 11 tháng 7–12 tháng 7 - Quân miền Nam tấn công Washington, D.C. nhưng thất bại. Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln quan sát trận chiến trong tầm đạn của quân miền Nam.
 Trận Tupelo - 14 tháng 7–15 tháng 7 - Quân miền Bắc chiến thắng, Nathan Bedford Forrest bị thương.
 Trận Cool Spring - 18 tháng 7–19 tháng 7 -
 Trận Rutherford's Farm - 20 tháng 7 - Quân miền Nam của Jubal Early bất ngờ bị đánh đại bại.
 Trận Peachtree Creek - 20 tháng 7 - Quân miền Nam tấn công nhưng thất bại.
 Trận Atlanta - 22 tháng 7 - Sherman đẩy lui cuộc tấn công của Hood tại phía đông thành phố.
 Trận Kernstown thứ nhì - 24 tháng 7 - Jubal Early đánh bại Quân miền Bắc.
 Trận Killdeer Mountain - 26 tháng 7 - Quân miền Bắc đánh bại quân bộ lạc Sioux.
 Trận Ezra Church - 28 tháng 7 - Quân miền Nam tấn công chiến hào Quân miền Bắc nhưng thua to.
 Trận Hố bom - 30 tháng 7 - Lee đánh bại Burnside.
 Trận Folck's Mill - 1 tháng 8 - Trận chiến bất phân thắng bại.
 Trận Utoy Creek - 5 tháng 8–7 tháng 8 Trận chiến bất phân thắng bại gần Atlanta.
 Trận Dalton thứ nhì - 14 tháng 8–15 tháng 8 - Quân miền Bắc chống trả cuộc tấn công chờ giải nguy.
 Trận Globe Tavern - 18 tháng 8–21 tháng 8 - Quân miền Nam mất kiểm soát tuyến xe lửa về Petersburg.
 Trận Lovejoy's Station - 20 tháng 8 - Quân miền Nam đẩy lui cuộc tấn côngcủa Quân miền Bắc tại trạm xe lửa.
 Trận Memphis thứ nhì - 21 tháng 8 - Quân miền Nam tấn công giành được thắng lợi.
 Trận Mobile Bay - 23 tháng 8 - David Farragut chiếm hải cảng. Mệnh lệnh bất hủ: "Kệ xác ngư lôi, cứ phóng cho hết ga!".
 Trận Ream's Station thứ nhì - 25 tháng 8 - Tuyến phòng thủ của Quân miền Bắc bị Quân miền Nam phá tan.
 Trận Jonesborough - 31 tháng 8–1 tháng 9 - William J. Hardeethua to để mất thành phố Atlanta.
 Trận Winchester thứ ba - 19 tháng 9 - Sheridan đánh bại Early, nhiều tướng tá sĩ quan của cả hai phe tử trận hoặc bị thương.
 Trận Fisher's Hill - 21 tháng 9–22 tháng 9 - Quân miền Bắc tấn công trực diện và chiến thắng.
 Trận đồn Davidson - 27 tháng 9 - Quân miền Bắc đầu hàng, dâng đồn cho Quân miền Nam.
 Trận Chaffin's Farm - 29 tháng 9–30 tháng 9 - Quân miền Bắc chiến thắng, nhưng hkông chiến được các đồn quân sự chung quanh.
 Trận Peebles' Farm - 30 tháng 9–2 tháng 10 - Quân miền Bắc chiến thắng bên ngoài Petersburg.
 Trận Saltville - 1 tháng 10–3 tháng 10 - Quân miền Nam đánh bại đội kỵ binh da đen của Quân miền Bắc Black. Tù binh da đen bị thảm sát, chỉ huy miền Nam bị kết án tội ác chiến tranh.
 Trận Allatoona - 5 tháng 10 - Quân miền Bắc giữ được đồn quân sự.
 Trận Darbytown Road - 7 tháng 10 - Quân miền Nam phản công nhưng bị đẩy lui gần Richmond.
 Trận Tom's Brook - 9 tháng 10 - Kỵ binh Quân miền Bắc đánh bại Quân miền Nam.
 Trận Glasgow - 15 tháng 10 - Quân miền Bắc đầu hàng.
 Trận Lexington thứ nhì - 19 tháng 10 - Quân miền Bắc bị đánh đuổi ra khỏi thị trấn.
 Trận Cedar Creek - 19 tháng 10 - Sheridan đánh bại Early, đẩy quân miền Nam về thung lũng Shenandoah.
 Trận Little Blue River - 21 tháng 10 - Quân miền Nam chiến thắng tại Missouri.
 Trận Independence thứ nhì - 22 tháng 10 - Quân miền Bắc chiếm được thị trấn.
 Trận Byram's Ford - 22 tháng 10–23 tháng 10 - Quân miền Nam của Marmaduke bị đánh bại.
 Trận Westport - 23 tháng 10 - Quân miền Bắc thắng trận, giànhh quyền kiểm soát sông Missouri.
 Trận Marais des Cygnes - 25 tháng 10 - Tướng Sterling Price chỉ huy Quân miền Nam kéo vào Kansas.

 Trận Mine Creek - 25 tháng 10 - Price thua chạy về sông Missouri.
 Trận Marmiton River - 25 tháng 10 - Price bỏ chạy, Quân miền Bắc rượt đuổi.
 Trận Decatur - 26 tháng 10–29 tháng 10 - Quân miền Nam mở cuộc vượt sông nhưng bị ngăn chận không qua nổi.
 Trận Boydton Plank Road - 27 tháng 10–28 tháng 10 - Quân miền Bắc giành kiểm soát các tuếyn đượng trong tỉnh nhưgn sau đó bỏ cuộc và rút lui.
 Trận Newtonia thứ nhì - 28 tháng 10 - James G. Blunt đánh bại Joseph O. Shelby.
 Trận Johnsonville - 4 tháng 11–5 tháng 11 - Quân miền Nam pháo kích nhân lúc trại Quân miền Bắc bị cháy.
 Trận Bull's Gap - 11 tháng 11–13 tháng 11 - Quân miền Nam được chiến thắng nhỏ.
 Trận Columbia - 24 tháng 11 - Quân miền Nam dùng hư binh dụ địch.
 Trận Adobe Walls thứ nhất - 25 tháng 11 - Kit Carson chiến đấu chống lực lượng bộ lạc Kiowa.
 Trận Sand Creek - 29 tháng 11 - Kỵ binh Hoa Kỳ tàn sát dân bộ lạc Cheyenne và Arapaho.
 Trận Spring Hill - 29 tháng 11 - Quân miền Nam sơ hở để Quân miền Bắc lập dựng kịp căn cứ và kéo đến đánh trận Franklin.
 Trận Franklin thứ hai - 30 tháng 11 - Hood tấn công Thomas nhưng thua to. Cuộc tấn công của Pickett tại miền Tây.
 Trận Waynesboro - 4 tháng 12 - Kilpatrick chận Wheeler không cho tấn công Sherman.
 Trận Murfreesboro thứ ba - 5 tháng 12–7 tháng 12 - Quân miền Nam tấn công nhưng không thành.
 Trận đồn Fisher thứ nhất - 7 tháng 12–27 tháng 12 - Quân miền Bắc tấn công đồn quân sự nhưng không thành.
 Trận Nashville - 15 tháng 12–16 tháng 12 - Thomas tấn công và gần như tiêu diệt hoàn toàn Binh đoàn Tennessee của miền Nam.
 Trận Anthony's Hill - 24 tháng 12 - Forrest đẩy lui cuộc truy kích của miền Bắc sau trận Nashville.

1865
 Trận đồn Fisher thứ hai - 15 tháng 1 - Quân miền Bắc chiếm đồn quân sự.
 Trận Rivers' Bridge - 3 tháng 2 - Quân miền Bắc chiếm đoạt cầu giao thông.
 Trận Hatcher's Run - 5 tháng 2 - Quân miền Bắc tấn công bầt ngờ và chiến thắng.
 Trận Wilmington - 22 tháng 2 - Hải cảng sau cùng của quân miền Nam bị mất vào tay quân miền Bắc.
 Trận Waynesboro - 2 tháng 3 - Tàn quân miền Nam thuộc Binh đoàn Thung lũng bị tiêu diệt.
 Trận Natural Bridge - 6 tháng 3 - Quân miền Nam chiến thắng tại Florida giữ được Tallahassee.
 Trận Wyse Fork - 7 tháng 3 – 10 tháng 3 - Quân miền Nam tấn công nhưng bị pháo binh quân miền Bắc đẩy lùi.
 Trận Averasborough - 16 tháng 3 - Quân miền Bắc cùng quân miền Nam hỗn chiến bất phân thắng bại.
 Trận Bentonville - 19 tháng 3 – 21 tháng 3 - Sherman đánh bại quân miền Nam.
 Trận đồn Steadman - 25 tháng 3 - Lee đem quân ra đánh cố phá vòng vây.
 Trận Lewis's Farm - 29 tháng 3 - Quân miền Bắc chiếm đoạt dụng cụ khai phá của Quân miền Nam.
 Trận White Oak Road - 31 tháng 3 - Quân miền Nam do Richard H. Anderson chỉ huy thua to.
 Trận Dinwiddie Court House - 31 tháng 3 - George Pickett đánh bại Sheridan.
 Trận Five Forks - 1 tháng 4 - Sheridan đánh tan nát quân miền Nam. Đây là trận lớn sau cùng của Nội chiến Hoa Kỳ.
 Trận Selma - 2 tháng 4 - Wilson đánh bại Forrest.
 Trận Petersburg thứ ba - 2 tháng 4 - Grant đánh bại Lee.
 Trận Sutherland's Station - 2 tháng 4 - Tuyến tiếp vận của tướng Lee bị cắt đứt.
 Trận Namozine Church - 3 tháng 4 - Nhiều đơn vị quân miền Nam thua to, em trai của Custer lãnh huy chương anh dũng.
 Trận Sayler's Creek - 6 tháng 4 - Quân miền Bắc chiến thắng, Lee biết sắp thua.
 Trận High Bridge - 6 tháng 4 – 7 tháng 4 - Quân miền Bắc chận đánh khi tướng Lee đốt cầu và tìm tiếp vận. Tướng Grant kêu gọi tướng Lee đầu hàng, nhưng ông từ chối.
 Trận Cumberland Church - 7 tháng 4 - Quân miền Bắc tấn công hậu quân của quân miền Nam nhưng do trời tối nên không thành công.
 Trận đồn Spanish - 27 tháng 3 – 8 tháng 4 - Quân miền Bắc chiếm đoạt đồn quân sự gần Mobile.
 Trận Appomattox Station - 8 tháng 4 - Quân miền Bắc chận đánh không cho tướng Lee lấy tiếp vận.
 Trận đồn Blakely - 2 tháng 4 – 9 tháng 4 - Quân miền Bắc chiếm đoạt đồn bên ngoài Mobile.
 Trận Appomattox Court House - 9 tháng 4 - Lee bị vây khốn, phải chịu đầu hàng.
 Trận West Point - 16 tháng 4 - Quân miền Bắc chiến thắng.
 Trận Anderson - 1 tháng 5 - trận chiến lẻ tẻ.
 Trận Palmito Ranch - 12 tháng 5 – 13 tháng 5 - Quân miền Nam chiến thắng tại Texas trong trận đánh cuối cùng của Nội chiến.

Tham khảo

Nội chiến Hoa Kỳ


title: Sainte-Florence, Vendée

text:
Sainte-Florence-de-l'Oie là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 17,09 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 975 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sainte-Florence trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Sainte-Florence trên trang mạng của INSEE
 Sainte-Florence trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Sainte-Florence trên bản đồ nước Pháp
 Plan de Sainte-Florence sur Mapquest

Site officiel de Sainte Florence

Sainte-Florence


title: Đô đốc Lộc

text:
Đô đốc Lộc (都督祿; ? - ?), tên thật là Nguyễn Văn Lộc (阮文祿), là một trong Tây Sơn thất hổ tướng và là một danh tướng nhà Tây Sơn.

Thân thế & sự nghiệp
Nguyễn Văn Lộc người làng Kỳ Sơn, nay thuộc xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.

Thuở nhỏ nhà nghèo, ông phải đi chăn trâu cho một phú nông ở làng Kỳ Sơn, và sau đó làm nghề canh gác mướn. Có một ông thầy dạy võ nhân đi ngang qua làng, thấy tướng mạo ông vạm vỡ nên bí mật truyền dạy võ nghệ cho.

Đánh Nam dẹp Bắc
Năm 1771, ba anh em Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ cùng dấy binh, ông Lộc đến tham gia cuộc khởi nghĩa và được tiếp đãi nồng hậu.

Năm 1775 quân Tây Sơn do Long Nhương tướng quân Nguyễn Huệ chỉ huy đã ồ ạt tấn công hơn hai vạn quân của chúa Nguyễn đang đóng ở Phú Yên do tướng Tống Phúc Hiệp cai quản. Trong trận đánh không cân sức này, quân Tây Sơn đã đánh tan đội quân hùng hậu trên khiến tướng Hiệp phải bỏ chạy. Ngoài ra bên quân Nguyễn còn có một tướng bị giết tại trận (Nguyễn Văn Hiển) và một tướng bị bắt sống (Nguyễn Khoa Liên). Trong trận này, Nguyễn Văn Lộc đã có nhiều đóng góp quan trọng.

Năm 1786, Nguyễn Văn Lộc lại mang quân theo Nguyễn Huệ vượt đèo Hải Vân đánh thẳng vào đạo quân Trịnh đang đóng tại Phú Xuân, do Tạo Quận công Phạm Ngô Cầu và Tạo Sĩ Hoàng Đình Thể cùng chỉ huy. Chỉ trong một thời gian ngắn, toàn bộ quân Trịnh ở đấy đều bị đánh tan. Hoàng Đình Thể cùng với hai con (cũng là tướng cao cấp) và tướng Võ Tá Kiên bị giết tại trận, còn Phạm Ngô Cầu thì bị bắt sống và sau đó cũng bị giết chết.

Năm 1786, khi Nguyễn Huệ dẫn quân ra Bắc lần thứ nhất, Nguyễn Văn Lộc được phong làm Phòng ngự sử tại Thanh Hóa.

Năm 1789, khi vua Quang Trung (tức Nguyễn Huệ) dẫn quân ra Bắc để đánh đuổi khoảng 20 vạn quân Thanh sang xâm lược thì Nguyễn Văn Lộc được phong Đại Đô đốc và nhận nhiệm vụ đốc suất tả quân, trong đó gồm có thủy quân.

Từ Biện Sơn, Đô đốc Lộc cho quân thủy vượt biển tiến vào sông Lục Đầu, rồi lên Phượng Nhãn, Lạng Giang, Yên Thế để chặn đường về của quân Thanh.

Tuy nhiên, do bất ngờ gặp bão biển, đạo quân của ông tập kết ở Hải Dương muộn hơn vài ngày so với kế hoạch, nên không kịp mai phục khi quân Thanh tháo chạy về Trung Quốc. Mặc dù vậy, đạo quân của Đại Đô đốc Lộc vẫn đánh được một trận lớn ở Phượng Nhãn, tiêu diệt một bộ phận sinh lực khá lớn của đối phương.

Năm 1792, vua Quang Trung đột ngột qua đời, Nguyễn Quang Toản lên nối ngôi (tức Cảnh Thịnh).

Về ở ẩn
Trong thời gian đầu của thời vua Cảnh Thịnh, Đại Đô đốc Nguyễn Văn Lộc cùng phối hợp với Thái phó Trần Quang Diệu đánh quân Nguyễn ở Kỳ Sơn và vây hãm thành Quy Nhơn, buộc viên danh tướng của chúa Nguyễn là Võ Tánh và văn thần Ngô Tùng Châu phải tự vẫn.

Sau trận thắng, Đại Đô đốc Lộc được thăng cấp làm Thần võ Hữu quân Đô thống chế. Tiếp theo, ông còn tham dự trên hai mươi trận nữa. Trong số đó, có lần ông đụng độ với hai võ tướng thuộc hàng cao cấp nhất của chúa Nguyễn, đó là Lê Văn Duyệt và Nguyễn Văn Thành.

Đúng lúc đó, chính quyền của vua Cảnh Thịnh ngày một rạn nứt và suy yếu. Vì không cùng phe cánh với Thái sư Bùi Đắc Tuyên, Đại Đô đốc Lộc bị Đắc Tuyên thu hết binh quyền và giáng xuống làm Thị lang ở bộ Lễ.

Theo sách Tây Sơn lương tướng truyện của danh sĩ Nguyễn Trọng Trì (1854-1922) thì từ đó, miệng (ông) không nói đến việc binh, (rồi xin về) ẩn cư ở núi Hoàng Mai, thuộc huyện Tuy Viễn, thường ngày mang rượu, cưỡi ngựa dong chơi bốn phương.

Theo GS. Nguyễn Khắc Thuần thì Nguyễn Văn Lộc mất năm nào không rõ, chỉ biết lúc đó chính quyền Cảnh Thịnh hãy còn tồn tại, vì ông đã được nhà vua ban tên thụy là Trung Liệt.

Nhưng theo Phạm Minh Thảo thì ông không xin từ chức lúc ấy. Mãi đến khi vua Cảnh Thịnh bị bắt, ông mới tự giải tán đội quân của mình rồi lên núi Kỳ Sơn (cao 188 m) ẩn náu. Đồng đội của ông là tướng Nguyễn Quang Huy cũng bỏ đi lánh thân. Tương truyền, hai ông có gặp lại nhau bàn chuyện phục nghiệp nhà Tây Sơn, nhưng khi suy tính kỹ, cả hai thấy không thể làm gì được nên thôi.

Chú thích

Xem thêm
Chiến thắng Kỷ Dậu (1789)
Nguyễn Huệ
Bùi Đắc Tuyên

Tham khảo
Quách Tấn-Quách Giao, Nhà Tây Sơn. Bảo tàng Quang Trung (Bình Định) xuất bản, 2002.
Nguyễn Khắc Thuần, Danh tướng Việt Nam (tập 3). Nhà xuất bản Giáo dục, 2005.
Đinh Văn Liên, Bình Định: Đất võ trời văn. Nhà xuất bản Trẻ, 2008.
Phạm Minh Thảo, Bắc Bình Vương. Nhà xuất bản VH-TT, 2008.
Nguyễn Quang Bích-Phạm Ngọc Phụng, Tìm hiểu thiên tài Nguyễn Huệ. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1977.

Người Bình Định
Võ tướng nhà Tây Sơn
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Blepharocalyx

text:
Blepharocalyx là một chi thực vật thuộc họ Myrtaceae. Chi này có các loài sau:

Blepharocalyx acuminatissimus, Berg
Blepharocalyx acuminatus, O.Berg in Mart.
Blepharocalyx affinis, Berg
Blepharocalyx amarus, O.Berg in Mart.
Blepharocalyx angustifolius, O.Berg in Mart.
Blepharocalyx angustissimus, O.Berg in Mart.
Blepharocalyx apiculatus, O.Berg in Mart.
Blepharocalyx aromatica, Durand
Blepharocalyx brunneus, O.Berg in Mart.
Blepharocalyx canescens, O.Berg
Blepharocalyx cisplatensis, Griseb.
Blepharocalyx cruckshanksii, (H. & A.) Nied.
Blepharocalyx depauperatus, Berg
Blepharocalyx deserti, (Cambess. ex St. Hil) Burret
Blepharocalyx divaricatus O.Berg
Blepharocalyx eggersii, (Kiaerskou) L.R.Landrum
Blepharocalyx ellipticus, O.Berg
Blepharocalyx gigantea, Lillo
Blepharocalyx lanceolatus, O.Berg
Blepharocalyx longipes, O.Berg
Blepharocalyx minutiflorus, J.R.Mattos & D.Legrand
Blepharocalyx montana, Lillo
Blepharocalyx montanus, Lillo
Blepharocalyx mugiensis, (Cambess. ex St. Hil) Burret
Blepharocalyx myrcianthoides, Mattos
Blepharocalyx parvifolius, Berg
Blepharocalyx picrocarpus, O.Berg
Blepharocalyx pilosus, O.Berg
Blepharocalyx ramosissimus, O.Berg
Blepharocalyx salicifolius (Kunth.) O.Berg
Blepharocalyx serra, Berg
Blepharocalyx sessilifolius, Berg
Blepharocalyx spiraeoides, Stapf
Blepharocalyx strictus, O.Berg
Blepharocalyx suaveolens, (Cambess.) Burret
Blepharocalyx tweediei, (Hook. & Arn.) O.Berg
Blepharocalyx umbilicata, (Cambess.) Burret
Blepharocalyx villosus, Berg
Blepharocalyx widgreni, O.Berg

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Blepharocalyx


title: Andrena merriami

text:
Andrena merriami là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1901.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1901


title: Dương Hùng (Thủy hử)

text:
Dương Hùng (chữ Hán: 楊雄) là một nhân vật hư cấu trong tác phẩm Thủy hử. Ông có biệt hiệu là Bệnh Quan Sách (病关索, Quan Sách ốm), làm nghề gác lao ở Kế Châu. Ông là đầu lĩnh thứ 32 trong 108 đầu lĩnh Lương Sơn Bạc, được sao Thiên Lao Tinh (chữ Hán: 天牢星, tiếng Anh: Secure Star) chiếu mệnh.

Nguyên mẫu
Nhân vật Dương Hùng được lấy nguyên mẫu từ nhân vật Quan Sách, con trai của đại tướng Quan Vũ thời Tam Quốc.

Tiểu sử
Sau khi bị giáng chức ở Kế Châu, Dương Hùng đi qua một quán rượu thì một bọn cướp trong quán xông ra đòi tiền uống rượu đánh bạc. Ông không cho, bị chúng đánh đập ngay giữa chợ. Đúng lúc đó một tiều phu đốn củi tên Thạch Tú đi qua xông vào cứu mạng. Dương Hùng cảm tạ ơn cứu mạng của Thạch Tú và nghe nói Thạch Tú hiện tại đang sống một mình, không nơi nương tựa, bèn cho anh ta ở trọ nhà mình.

Vợ Dương Hùng - tiểu thư Phan Xảo Vân vốn là một dâm phụ lẳng lơ. Vào ngày giỗ của chồng cũ, bà lừa lúc Dương Hùng đi vắng, khi các hoà thượng tới nhà làm lễ, bà ngoại tình với nhà sư Bùi Như Hải. Chuyện đó bị Thời Thiên - một tên trộm là thuộc hạ của Dương Hùng phát hiện và nói với Thạch Tú. Thạch Tú đem chuyện nói lại với Dương Hùng. Ông quyết định sẽ hỏi tội vợ, nhưng một đêm do uống quá say, không kiểm soát được mình, ông nói hết ra những lời của Thạch Tú trước mặt Phan Xảo Vân làm bà sợ hãi. Bà vội vàng che giấu sự thật bằng cách vu oan lại cho Thạch Tú, khiến Dương Hùng nổi giận đuổi Thạch Tú đi. Đến đêm Thạch Tú rình chờ gã Bùi Như Hải đến tư thông với Phan Xảo Vân rồi giết chết hắn ngay sau nhà, thu gom đủ nhân chứng và nói lại với Dương Hùng lần nữa. Dương Hùng bình tĩnh lại, cùng Phan Xảo Vân lên núi Thuý Bình. Dọc đường Phan Xảo Vân bỏ trốn và bị Thạch Tú bắt gặp. Dương Hùng hỏi tội và giết chết bà.

gia nhập Lương Sơn Bạc
Sau khi gây án, Dương Hùng cùng Thạch Tú và Thời Thiên bàn lên xin gia nhập Lương Sơn Bạc. Chẳng may giữa đường Thời Thiên bị bắt bởi Chúc gia trang, Dương Hùng bèn cầu cứu Phát Thiên Bằng Lý Ứng, Lý Ứng đánh không nổi bèn lên cầu Lương Sơn Bạc. Triều Cái nghe chuyện nổi giận muốn đem Dương Hùng và Thạch Tú ra chém, tuy nhiên có Tống Hoang (tức Tống Công Minh) đứng ra khuyên giải nên mới được tha, sau đó Tống Giang dẫn quân đi đánh Chúc gia trang, Thời Thiên được cứu và cả ba người gia nhập Lương Sơn Bạc.

Cái chết
Về sau trong trận đánh Liêu, Dương Hùng đã giết một viên đại tướng của giặc và lập công cho quân đội Lương Sơn Bạc.

Sau trận đánh Phương Lạp,dọc đường ông ốm nặng qua đời.

Trong Đãng Khấu Chí
Tại hồi 40, khi quân Viên Tý đánh thành Duyễn Châu, Dương Hùng theo kế của Ngụy Phụ Lương (vốn là gian tế của quân Viên Tý) dẫn quân đến kiêu chiến Chúc Vĩnh Thanh. Vĩnh Thanh đã biết kế cho ba quân ra đánh. Dương Hùng thấy Lệ Khanh thì trong lòng lo sợ, tinh thần bủn rủn. Quân Viên Tý khí thế ào ạt xông lên. Dương Hùng theo kế vờ kéo quân bỏ chạy.

Dương Hùng chạy đến hang Mại Lý, bốn phương mây đen kéo đến, trời tối như mực. Chân Đại Nghĩa (vốn cũng là gian tế phen Viên Tý) thấy Dương Hùng chạy vào hang thì mừng lắm, lệnh quân sỹ lăn gỗ đá bít kín cửa hang, tên bắn loạn xạ. Dương Hùng và hơn ngàn quân bị bắn chết trong hang.

Tham khảo

Nhân vật Thủy hử
Nhân vật Đãng khấu chí

en:Yang Xiong


title: Sân bay Shahid Sadooghi

text:
Sân bay Shahid Sadooghi  là một sân bay ở Yazd, Iran. Sân bay này có một đường băng dài 4.098 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Iran Air (Tehran)
Iran Air Tours (Mashad)
Iran Aseman Airlines (Tehran)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Các điểm đến Yazd

Sân bay Iran


title: Bùi Hữu Nghĩa (phường)

text:
Bùi Hữu Nghĩa là một phường thuộc quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ, Việt Nam.

Địa lý
Phường Bùi Hữu Nghĩa có vị trí địa lý:
Phía đông và nam giáp quận Ninh Kiều
Phía tây giáp phường Bình Thủy và phường An Thới
Phía bắc giáp tỉnh Vĩnh Long và phường Trà An.

Hành chính
Phường Bùi Hữu Nghĩa được chia thành 5 khu vực.

Lịch sử
Ngày 6 tháng 11 năm 2007, Chính phủ Việt Nam quyết định tách một phần phường An Thới để thành lập phường Bùi Hữu Nghĩa.

Phường Bùi Hữu Nghĩa rộng 6,3712 km² và có 11.185 người (2007).

Chú thích

Tham khảo
Nghị định số 162/2007/NĐ-CP của Chính phủ Việt Nam về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, phường; thành lập xã, phường thuộc quận Bình Thủy, quận Ô Môn, huyện Thốt Nốt và huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ.


title: Marquise, Pas-de-Calais

text:
Marquise là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Communes of the Pas-de-Calais department
 Slack River

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 A history of the town
 The CWGC cemetery
 Marquise on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Le Sappey-en-Chartreuse

text:
Le Sappey-en-Chartreuse là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1014 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2007 của INSEE có dân số là 1026 người.

Tham khảo

Sappeyenchartreuse


title: Epipactis helleborine

text:
Epipactis helleborine là một loài lan trong chi Epipactis.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Article on orchids wiki

helleborine
Thực vật Bắc Phi
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Eloeophila dietziana

text:
Eloeophila dietziana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: 18244 Anneila

text:
18244 Anneila (3008 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18244 Anneila

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Ba ba trơn

text:
Ba ba trơn hay ba ba hoa (Pelodiscus sinensis) là một loài ba ba đặc hữu của Trung Quốc (Nội Mông đến Hải Nam), với sự ghi nhận về những cá thể đã trốn thoát — một số đã thành lập quần thể du nhập — ở nhiều nước châu Á khác, cũng như Tây Ban Nha, Brazil và Hawaii. Đây là loài ba ba phổ biến nhất ở Việt Nam.

Các quần thể có nguồn gốc từ đông bắc Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc và Nhật Bản trước đây được bao gồm trong loài này, nhưng hiện được coi là riêng biệt với loài rùa mai mềm bắc Trung Quốc (P. maackii). Hơn nữa, các quần thể bản địa hóa ở Quảng Tây và Hồ Nam (nơi có loài ba ba trơn), cũng như Việt Nam, được công nhận là loài rùa mai mềm Trung Quốc nhỏ (P. parviformis) và rùa mai mềm Trung Quốc (P. axenaria).

Ba ba trơn là một loài sắp nguy cấp, bị đe dọa bởi sự mất môi trường sống và bị thu thập để làm thức ăn như súp rùa. Hàng triệu con hiện đang được nuôi, đặc biệt là ở Trung Quốc, để hỗ trợ ngành công nghiệp thực phẩm, và nó là loài rùa quan trọng nhất về mặt kinh tế trên thế giới.

Mô tả
Những con cái có thể dài tới 33 cm, trong khi những con đực nhỏ hơn đạt 27 cm, tuy nhiên có đuôi dài hơn con cái. Chúng trưởng thành ở độ dài mai là 18–19 cm. Chúng có chân màng để bơi. Chúng được gọi là "mai mềm" vì mai của chúng không có vảy sừng. Vỏ bằng da và mềm, đặc biệt là ở hai bên. Phần trung tâm của mai có một lớp xương rắn bên dưới, giống như ở các loài rùa khác, nhưng không có ở rìa ngoài. Chiếc mai nhẹ và linh hoạt của những con rùa này cho phép chúng di chuyển dễ dàng hơn trong vùng nước hở, hoặc đáy hồ đầy bùn.

Mai của chúng có màu ô liu và có thể có những đốm sẫm màu. Phần dưới mai có màu đỏ cam, và cũng có thể có các đốm đen lớn. Các chi và đầu có mặt lưng màu ô liu với các chi trước nhẹ hơn và các chi sau có màu đỏ cam ở bụng. Có những đốm đen trên đầu và những đường sẫm màu tỏa ra từ mắt. Cổ họng có đốm và có thể có những vạch nhỏ, sẫm màu trên môi. Một cặp đốm sẫm màu được tìm thấy ở phía trước của đuôi cũng như một dải màu đen ở phía sau của mỗi đùi.

Phân bố và sinh cảnh

Phân bố

Ba ba trơn là loài đặc hữu của Trung Quốc, chúng được tìm thấy ở An Huy, Phúc Kiến, Cam Túc, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam, Hà Bắc, Hà Nam, Hồng Kông, Hồ Bắc, Hồ Nam, Nội Mông (Nei Mongol), Giang Tô, Giang Tây, Các tỉnh Thiểm Tây, Sơn Đông, Sơn Tây, Tứ Xuyên, Vân Nam và Chiết Giang, cũng như Đài Loan.

Các quần thể đặc hữu ở Đông Bắc Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc và Nhật Bản trước đây được bao gồm trong loài này, nhưng hiện được coi là riêng biệt với loài rùa mai mềm bắc Trung Quốc (P. maackii). Hơn nữa, các quần thể bản địa hóa ở Quảng Tây và Hồ Nam (nơi cũng có ba ba trơn), cũng như Việt Nam, được công nhận là loài rùa mai mềm Trung Quốc nhỏ (P. parviformis) và rùa mai mềm Trung Quốc (P. axenaria).

Rất khó để xác định phạm vi bản địa chính xác của ba ba trơn do truyền thống lâu đời được sử dụng làm thực phẩm và dược liệu, và lây lan sau đó bởi những người di cư. Bên ngoài Trung Quốc, những con trốn thoát đã được ghi nhận ở nhiều quốc gia và một số trong số này đã trở thành quần thể du nhập. Trong số các địa điểm không phải bản địa ở châu Á là quần đảo Ogasawara, Honshu, Kyushu, quần đảo Nansei và Shikoku ở Nhật Bản; Nam Triều Tiên; Lào; Việt Nam, Thái Lan, Singapore; Bohol, Cebu, Leyte, Luzon, Mindanao, Mindoro và Panay ở Philippines; Đông Malaysia và bán đảo Malaysia; Kalimantan, Sumatra và Tây Timor ở Indonesia; Đông Timor và Iran. Bên ngoài châu Á, các địa điểm bao gồm Pará ở Brazil; Tây Ban Nha và Guam, Quần đảo Bắc Mariana và Oahu (Hawaii) ở Hoa Kỳ.

Môi trường sống
Ba ba trơn sống ở nước ngọt và nước lợ. Ở Trung Quốc, những con rùa này được tìm thấy ở sông, hồ, ao, kênh và lạch có dòng chảy chậm, và ở Hawaii chúng có thể được tìm thấy trong đầm lầy và rãnh thoát nước.

Hệ sinh thái và hành vi

Chế độ ăn
Những con rùa này chủ yếu là loài ăn thịt và xác của cá, động vật giáp xác, động vật thân mềm, côn trùng và hạt của cây đầm lầy đã được tìm thấy trong dạ dày của chúng.

Cách di chuyển
Với chiếc mõm dài và lỗ mũi giống như ống thở, những con rùa này có thể "lặn với ống thở" ở vùng nước nông. Khi nghỉ ngơi, chúng nằm dưới đáy, vùi trong cát hoặc bùn, ngẩng đầu lên để thở hoặc rình mồi. Thói quen phơi nắng của chúng không được phát triển tốt.

Ba ba trơn thường ngập đầu trong nước. Điều này là do chúng mang gen tạo ra một loại protein cho phép chúng tiết ra urê từ miệng. Sự thích nghi này giúp chúng tồn tại trong môi trường nước lợ bằng cách giúp chúng có thể bài tiết urê mà không cần uống quá nhiều nước mặn. Thay vì loại bỏ urê bằng cách đi tiểu qua ống rảnh như đa số các loài rùa khác, điều này làm mất nước đáng kể, chúng chỉ cần súc miệng trong nước.

Khi bị khiêu khích, một số quần thể có khả năng bài tiết chất dịch có mùi hôi từ các lỗ chân lông ở rìa trước của mai.

Vòng đời
Những con rùa này đạt đến độ tuổi thành thục sinh dục vào khoảng từ 4 đến 6 tuổi. Chúng giao phối ở bề mặt hoặc dưới nước. Con đực sẽ giữ mai của con cái bằng các chi trước và có thể cắn vào đầu, cổ và chi của con cái. Con cái có thể giữ lại tinh trùng trong gần một năm sau khi giao phối.

Con cái đẻ 8–30 trứng trong một ổ và có thể đẻ từ 2 đến 5 ổ mỗi năm. Trứng được đẻ trong một cái tổ có chiều ngang khoảng 76–102 mm ở lối vào. Trứng có hình cầu và đường kính trung bình khoảng 20 mm. Sau thời gian ấp khoảng 60 ngày, có thể dài hơn hoặc ngắn hơn tùy thuộc vào nhiệt độ, trứng sẽ nở. Chiều dài mai con mới nở trung bình là khoảng 25 mm và chiều rộng cũng khoảng 25 mm. Giới tính của con non không được xác định bởi nhiệt độ ấp.

Bảo tồn
Các quần thể hoang dã được đánh giá là sắp nguy cấp trong sách đỏ IUCN.

Mối quan hệ với con người
Ba ba trơn là loài được nuôi phổ biến nhất trong các trại nuôi rùa của Trung Quốc. Theo số liệu thu thập được từ 684 trại nuôi rùa của Trung Quốc, họ đã bán hơn 91 triệu con rùa của loài này mỗi năm; xem xét rằng các trang trại này đại diện cho ít hơn một nửa trong số 1.499 trang trại nuôi rùa đã được đăng ký ở Trung Quốc, tổng số trên toàn quốc có thể cao hơn gấp đôi. Những con rùa này được coi là một món ăn ngon ở nhiều nơi ở châu Á. Món súp rùa được làm từ loài này. Ở Nhật Bản, chúng có thể được hầm với mì hōtō và được phục vụ như một món ngon mùa đông. Nhiều người Hàn Quốc, thậm chí ngày nay, nói chung có một điều cấm kỵ đối với việc ăn thịt rùa có nguồn gốc từ Shaman giáo Hàn Quốc.

Những con rùa này có thể bị thương nếu bị rơi hoặc va đập, và rất dễ bị nấm mai. Ở châu Âu, chúng là một vật nuôi phổ biến, đặc biệt là ở các nước như Ý và Cộng hòa Séc. Những con sống trong điều kiện nuôi nhốt sẽ ăn cá tươi và cá đóng hộp, thức ăn cho chó đóng hộp, thịt bò sống, chuột, ếch và gà. Tuy nhiên, trong điều kiện nuôi nhốt, chúng thường không ăn thức ăn của rùa. Chúng có thể cắn rất đau nếu bị khiêu khích, nhưng thường sẽ bỏ ra sau một lúc.

Danh pháp đồng nghĩa
Nhiều danh pháp đồng nghĩa đã được dùng cho loài này:

 Testudo rostrata Thunberg, 1787 (nomen suppressum)
 Testudo striata Suckow, 1798
 Testudo semimembranacea Hermann, 1804 (nomen suppressum et rejectum)
 Emydes rostrata – Brongniart, 1805
 Trionyx (Aspidonectes) sinensis Wiegmann, 1834 (nomen conservandum)
 Trionyx japonicus – Temminck & Schlegel, 1835
 Trionyx tuberculatus Cantor, 1842
 Pelodiscus sinensis – Fitzinger, 1843
 Tyrse perocellata Gray, 1844
 Trionyx perocellatus – Gray, 1856
 Trionyx schlegelii Brandt, 1857
 Potamochelys perocellatus – Gray, 1864
 Potamochelys tuberculatus – Gray, 1864
 Landemania irrorata Gray, 1869
 Landemania perocellata – Gray, 1869
 Trionyx peroculatus Günther, 1869 (ex errore)
 Gymnopus perocellatus – David, 1872
 Gymnopus simonii David, 1875 (nomen nudum)
 Ceramopelta latirostris Heude, 1880
 Cinctisternum bicinctum Heude, 1880
 Coelognathus novemcostatus Heude, 1880
 Coptopelta septemcostata Heude, 1880
 Gomphopelta officinae Heude, 1880
 Psilognathus laevis Heude, 1880
 Temnognathus mordax Heude, 1880
 Trionyx sinensis newtoni Bethencourt-Ferreira, 1897
 Tortisternum novemcostatum Heude, 1880
 Temnognanthus mordax – Boulenger, 1889
 Tyrse sinensis – Hay, 1904
 Amyda japonica – Stejneger, 1907
 Amyda schlegelii – Stejneger, 1907
 Amyda sinensis – Stejneger, 1907
 Amyda tuberculata – Schmidt, 1927
 Trionyx sinensis sinensis – Smith, 1931
 Trionyx sinensis tuberculatus – Smith, 1931
 Amyda schlegelii haseri Pavlov, 1932
 Amyda schlegelii licenti Pavlov, 1932
 Amyda sinensis sinensis – Mertens, Müller & Rust, 1934
 Amyda sinensis tuberculata – Mertens, Müller & Rust, 1934
 Trionyx schlegeli Chkhikvadze, 1987 (ex errore)
 Trionix sinensis – Richard, 1999
 Pelodiscus sinensis sinensis – Ferri, 2002
 Pelodiscus sinensis tuberculatus – Ferri, 2002
 Pelodiscus sinensis japonicus – Joseph-Ouni, 2004

Di truyền học
Bộ gen của Pelodiscus sinensis đã được giải trình tự vào năm 2013 để kiểm tra sự phát triển và tiến hóa của cấu trúc cơ thể loài rùa mai mềm này.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Wiegmann A. F. A. 1835. Beiträge zur Zoologie, gesammelt auf einer Reise um die Erde, von Dr. F. J. F. Meyen. Amphibien, Nova Acta Acad. Leopold.-Carol. 17: 185-268.
 Ảnh ba ba trơn (Pelodiscus sinensis)
 Turtles of the World - Pelodiscus sinensis

S
R
S
P
I
L
M
O
N
N
L
S
B
S
Hệ sinh thái Hồng Kông
Động vật Nga
Động vật Triều Tiên
Động vật bò sát Đài Loan
Động vật bò sát Nhật Bản
Động vật bò sát Trung Quốc
Động vật bò sát Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1835


title: São Sebastião, São Paulo

text:
São Sebastião là một đô thị ở bang São Paulo. Dân số năm 2015 ước khoảng 83.020 người với diện tích 400 km², mật độ dân số 208 người/km².

Sông ngòi

 Sông Camboriú
 Oceano Atlântico

Các xa lộ

 SP-55

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng của đô thị
 São Sebastião trên WikiMapia
 Guia de pousadas de São sebastião e fotos de surfe

Đô thị bang São Paulo
Thành phố cảng Brasil
Thành phố ven biển São Paulo (bang)
Khởi đầu năm 1636


title: Wulsbüttel

text:
Wulsbüttel là một đô thị ở huyện huyện Cuxhaven, trong bang Niedersachsen, nước Đức. Đô thị Wulsbüttel có diện tích 38,25 km².

Wulsbüttel thuộc Tổng giáo phận Bremen, lập năm 1180.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cuxhaven


title: Col

text:
Trong địa mạo học, một col là một điểm thấp nhất trên một sườn núi giữa hai đỉnh . Nó cũng có thể được gọi là một gap . Đặc biệt gồ ghề và cấm cols trong địa hình thường được gọi là rãnh . Chúng thường không phù hợp khi đi qua núi, nhưng đôi khi bị cắt ngang bởi các con đường hoặc con đường của người leo núi. Thuật ngữ col có xu hướng được liên kết nhiều hơn với núi hơn là các dãy đồi.

Chiều cao của một đỉnh trên col cao nhất của nó (được gọi là phần lồi địa hình ) thực sự là thước đo cho sự nổi bật về địa hình của một ngọn núi. Cols nằm trên dòng nước đầu nguồn giữa hai ngọn núi, thường trên một sườn núi hoặc arête nổi bật. Ví dụ, col cao nhất ở Áo, Obere Glocknerscharte ("Upper Glockner Col", 3.766   m   (AA) ), nằm giữa Kleinglockner ( 3.783   m   trên mực nước biển (AA) ) và Großglockner ( 3.798   m   trên mực nước biển (AA) ), tạo cho Kleinglockner sự nổi bật tối thiểu là 17   mét.

Phần lớn các col không được đặt tên và không bao giờ được chuyển tiếp hoặc chỉ được giao cắt trong quá trình vượt qua một đường sườn núi. Nhiều đỉnh núi đôi được phân tách bằng col nổi bật. Sự khác biệt với các tên khác cho các quãng nghỉ trong các rặng núi như yên xe, khe gió hoặc rãnh không được xác định rõ ràng và có thể thay đổi từ nơi này sang nơi khác.

Xem thêm

 Yên xe (địa hình)

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài

 Thuật ngữ minh họa của địa hình núi Alps: Col.  Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2015.

Địa mạo


title: Ortale

text:
Ortale  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 4,06 km², dân số năm 1999 là 25 người. Khu vực này có độ cao 488 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Bộ Dương nhị tiên

text:
Bộ Dương nhị tiên (danh pháp khoa học: Gunnerales, đồng nghĩa: Myrothamnales Reveal, Myrothamnanae Takhtadjan) là một bộ trong thực vật có hoa. Trong hệ thống APG II năm 2003 người ta coi nó chứa hai chi là Gunnera và Myrothamnus. Cả hai chi này cũng có thể coi là nằm trong cùng một họ là họ Gunneraceae hoặc là hai họ tách rời (Gunneraceae và Myrothamnaceae). Đây là một nhóm kỳ lạ. Gunneraceae (40-50 loài) và Myrothamnaceae (2 loài) trông rất khác nhau; một bên là các cây thân thảo lớn ưa ẩm vừa phải, trong khi nhóm kia là các cây bụi trong các môi trường khô cằn. Trong nhóm đầu tiên, các mô tuyến muối phát triển mạnh và các chất nhầy (hay có thể là lắc dạng nhựa) được tiết ra, trong khi ở nhóm thứ hai thì các mô tuyến muối kém phát triển và cây tiết ra nhựa. Cả hai nhóm đều có các hoa với ít bao hoa, nhưng các đặc điểm của phấn hoa v.v, là khác nhau (Zavada & Dilcher 1986; Wanntorp và ctv., 2004). Vì thế, mặc dù có một tùy chọn về việc gộp họ Myrothamnaceae vào trong họ Gunneraceae của APG II (2003), nhưng cả hai họ này đều nhỏ và là các họ đơn chi, dường như cách tốt nhất là để riêng rẽ hai họ này (Wilkinson, 2000) và điều này đã được duy trì trong hệ thống APG III năm 2009. Các loài trong bộ này phân bổ rải rác trên các đảo vòng quanh khu vực nam Thái Bình Dương, Nam Mỹ, châu Phi đại lục và Madagascar.

Phân loại
 Gunneraceae: 2 chi, khoảng 40-50 loài
 Myrothamnaceae: 1 chi, khoảng 2 loài.

Trong hệ thống Cronquist (1981) Gunneraceae được đặt trong bộ Haloragales còn Myrothamnaceae nằm trong bộ Hamamelidales.

Mặc dù bộ Gunnerales đã được đặt trong nhóm thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi (core eudicots) trong cả APG I lẫn APG II (1998, 2003), nhưng website của APG đã từng loại bỏ nó ra khỏi nhóm này do các đặc trưng hình thái hoa chủ yếu của nó được chia sẻ rộng hơn so với nhóm đang xem xét (plesiomorphy). Hiện tại APG III và trang web của APG lại xếp nó vào nhóm thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi.

Nhóm thân cây trong cây phát sinh loài của bộ Gunnerales có niên đại khoảng 115 - 112 triệu năm trước (Ma), còn niên đại của nhóm chỏm cây là khoảng 90 - 55 Ma (Anderson và ctv. 2005).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Gunnerales trong Stevens P. F. (2001 trở đi). Angiosperm Phylogeny Website. Phiên bản ngày 27-12-2010.
 Phân loại trong NCBI


title: Thézac, Charente-Maritime

text:
Thézac là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Thézac, Charente-Maritime nằm ở khu vực có độ cao từ 22-49 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Charente-Maritime


title: Copelatus abonnenci

text:
Copelatus abonnenci là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Melanotus trapezoideus

text:
Melanotus trapezoideus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Wassenberg

text:
Wassenberg là một thị xã ở huyện Heinsberg, in Nordrhein-Westfalen, nước Đức. Đô thị Wassenberg có diện tích 32,41 km². Đô thị này nằm gần biên giới với Hà Lan, bên sông Rur, cự ly khoảng 6 km về phía đông bắc Heinsberg và 15 km về phía đông nam Roermond.

Tham khảo

Thị trấn ở Nordrhein-Westfalen


title: Cryptocephalus gorbunovi

text:
Cryptocephalus gorbunovi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

G


title: Adelocera constrictus

text:
Adelocera constrictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ritsema miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Giải vô địch bóng đá Đông Á 2008

text:
Giải vô địch bóng đá Đông Á năm 2008 là giải vô địch bóng đá khu vực Đông Á lần thứ 3. Vòng loại giải này được tổ chức trong năm 2007.

Vòng loại

Giai đoạn 1

Giai đoạn hai
6 đội bóng được chia làm 2 bảng đấu vòng tròn 1 lượt chọn đội đầu bảng chơi trận chung kết vòng loại. Đội thắng trong trận này sẽ vào vòng chung kết.

Bảng A

Bảng B

Tranh hạng năm

Tranh hạng ba

Chung kết giai đoạn 2

Giải thưởng

Vòng chung kết
Vòng chung kết được tổ chức tại Trùng Khánh, Trung Quốc gồm 4 đội:

Danh sách cầu thủ tham dự giải

Thứ hạng chung cuộc

Giải thưởng

Vô địch

Xem thêm
Giải vô địch bóng đá nữ Đông Á 2008

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giải vô địch bóng đá Đông Á 2008
EAFC 2008 Kết quả vòng loại
Các đội tham dự Giải vô địch bóng đá Đông Á 2008

2008
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Trung Quốc
Bóng đá châu Á năm 2008
Bóng đá châu Á năm 2007
Bóng đá Trung Quốc năm 2008
Bóng đá Trung Quốc năm 2007


title: Gái mại dâm

text:
Gái mại dâm, gái bán dâm (từ bình dân là ca ve, gái, gái đĩ, gái điếm, gái bao, gái "ngành", "phò", "gái bán hoa", "gái đứng đường", ...) là những phụ nữ phục vụ đàn ông thỏa mãn hành vi tình dục,  thường là ngoài hôn nhân để được trả tiền hoặc được hưởng các lợi ích vật chất khác. Ước tính tại Đức cho thấy gái mại dâm chiếm 96% số người bán dâm, chỉ có 4% là nam giới (số nam giới này lại chủ yếu phục vụ đồng tính nam), bởi số phụ nữ đi mua dâm là rất ít so với nam giới. Do vậy khi nói về mại dâm, người ta thường chỉ liên tưởng tới gái bán dâm mà bỏ qua bộ phận nhỏ nam giới bán dâm.

Các quan niệm xã hội cho rằng đa số gái mại dâm đi bán dâm là do thu nhập cao và yêu cầu ít lao động, số còn lại là do nguyên nhân khác như hoàn cảnh gia đình khó khăn hoặc bị lừa đảo, lôi kéo, các hoạt động buôn người hoặc nghiện ma túy, nghiện tình dục,... Tại Việt Nam, theo công bố của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Việt Nam năm 2012, trên 53% gái bán dâm tại 3 thành phố lớn Hà Nội, Hải Phòng và TP Hồ Chí Minh cho biết nguyên nhân chủ yếu khiến họ bán dâm là do thu nhập cao và 25% số người hoạt động mại dâm tự tìm tới công việc này, có cả những cô gái nhà khá giả nhưng bị cha mẹ quản lý tiền chặt chẽ, muốn có tiền ăn chơi nên tự đi bán dâm. Cũng theo thống kê năm 2012, sau khi thực hiện khảo sát tại 3 thành phố trên, hoàn cảnh gia đình của gái mại dâm phần lớn ở mức trung bình, với 42,4% có gia cảnh nghèo, 55,2% có gia cảnh trung bình và 2,4% có gia đình khá giả. Một số diễn viên, người mẫu, ca sĩ... có thu nhập cao nhưng vẫn đi bán dâm để kiếm tiền thật nhanh, một số còn kiêm luôn vai trò "tú bà", chăn dắt và môi giới mại dâm...

Về luật pháp, đa số các quốc gia nghiêm cấm hành vi mại dâm. Một số nước chấp nhận hành vi mại dâm nhưng phải nằm dưới sự kiểm soát của nhà nước, tuy nhiên việc thực hiện quản lý Nhà nước thường không đạt hiệu quả, mại dâm chủ yếu vẫn nằm dưới sự khống chế của xã hội đen và tiếp tục là vấn nạn gây nhức nhối tại các nước này. Một số nước sau một thời gian hợp pháp hóa mại dâm càng khiến tệ nạn này lan tràn thêm, lại phải quay về biện pháp cấm hoàn toàn mại dâm (như Thụy Điển, Na Uy và Hàn Quốc).

Tên gọi
Do sự đa dạng về hình thức hoạt động nên đã xuất hiện những tên gọi khác nhau để chỉ đến gái mại dâm. Trong tiếng Việt có nhiều tên gọi khác nhau để nói về đối tượng này như: gái, gái ăn sương, gái ngành, gái làng chơi, gái bán hoa, đĩ, gái bán dâm, gái lầu xanh, gái điếm, gái giang hồ, gái bao, gái gọi, cave (được Việt hóa từ tiếng Pháp cavalière, nghĩa là "bạn nhảy nữ" hay "gái nhảy"), gái làm tiền, hàng, phò, phạch, bớp, gà lạc, em út...
Một số từ điển dùng cụm từ gái mãi dâm thay cho gái mại dâm, tuy nhiên nếu cho rằng cụm từ mãi, mại có nguồn gốc từ chữ Hán thì mãi là mua, mại là bán (thương mại là buôn bán chẳng hạn) thì dùng cụm từ gái mại dâm chính xác hơn. Đặc biệt, trong tiếng Việt có một từ khá đặc biệt là kỹ nữ, từ này có thể dùng để chỉ gái bán dâm, nhưng cũng có thể dùng để chỉ những phụ nữ "bán nghệ không bán sắc" (tức là phụ nữ mua vui cho đàn ông bằng nghệ thuật chứ không bán dâm, tương tự như geisha ở Nhật Bản).

Từ lóng
Vào đầu thế kỷ 20 ở Việt Nam, ngành hát cô đầu, tức hát ả đào, có khi được dùng trá hình làm nơi bán dâm. Những ca nhi loại này được gọi là cô đào rượu để phân biệt với cô đào hát là những ca nhi không bán dâm.

Một số gái mại dâm để lại số điện thoại tại các nhà hàng, quán cà phê, quán ăn, spa, khách sạn,... hoặc chủ chứa, môi giới... Khi khách làng chơi có nhu cầu thì sẽ gọi điện cho họ đến phục vụ. "Gái gọi" ra đời từ đó.

Khi phụ nữ đi "bán thân" thì có nghĩa họ bị coi như hàng hóa và vì thế gái mại dâm còn được gọi khinh miệt (nhưng cũng đúng với bản chất hành vi của họ) là "hàng".

Ở những địa phương khác nhau có thể có những cách gọi khác nhau để nói về gái mại dâm. Ở Quảng Bình chẳng hạn, người ta gọi gái mại dâm là "gà" hay "gà công nghiệp" (ví dụ, hắn bị nhiễm HIV do thường xuyên đi "đá gà"). Những gái đứng đường ăn sương vào ban đêm được gọi là "bò lạc". Những gái mại dâm hoạt động ở những bãi biển được gọi là "ghẹ" ("ghẹ 2 chân"). Do gái mại dâm chủ yếu hoạt động vào ban đêm, họ còn được gọi là "bướm đêm".

Mánh lới
Không chỉ bán dâm, gái làng chơi còn có những mánh khóe đánh vào tâm lý khách mua dâm để bòn rút, làm sao cho khách làng chơi mê mẩn mà đổ hết tiền bạc vào trò chơi hương phấn. Theo truyện Kim Vân Kiều của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc) thì gái bán dâm có những mánh lới là:
 Khấp: tức là khóc, giả bộ thương yêu, quyến luyến khách không muốn rời. Phải khóc lóc như thật để chứng tỏ mình thành tâm, thiệt ý. Tốt nhất là dùng nước gừng sống tẩm vào khăn tay để lau nước mắt thì nước mắt sẽ không khô mà còn tuôn ra như suối. Khi khóc thì phải kết hợp với kể lể "hoàn cảnh đau khổ" của mình (không có thì bịa ra, nếu có hoàn cảnh thật thì cũng phải cường điệu lên) để khách thấy thương mà chi thêm tiền.
 Tiện: cắt của mình một ít tóc và của khách một ít, trộn chung lại rồi chia hai; mỗi người buộc vào cánh tay để tỏ ý muốn kết tóc se tơ, khách sẽ tưởng là chân thành mà không nỡ bỏ.
 Thích: dùng mực xạ xăm tên người khách vào bắp tay hoặc bắp đùi mình để khách trông thấy cho là mình chung tình.
 Thiêu: đốt hương giả bộ thề nguyền rồi chích vào tay mình và tay khách để tỏ dạ chung tình.
 Giá: hứa lấy khách làm chồng, giả đò thề hẹn, bàn cách lấy nhau. Sau khi điều tra biết khách là kẻ giàu có thì thủ thỉ, rủ rê, bàn chuyện cưới nhau. Tất nhiên khách muốn cưới thì phải bỏ ra một số tiền lớn để chuộc mình ra.
 Tử: đòi chết để tỏ ra chung tình với khách. Tất nhiên là giả vờ chứ không phải chết thật. Thề thốt cho họ tin là mình yêu họ, chỉ biết có họ thôi, nếu không tin thì đòi chết ngay tại chỗ, trước mắt cho chàng thấy. Nếu biết y có thê thiếp rồi, không thể lấy mình được thì càng làm già đến độ rủ y "cả hai cùng chết hơn là chẳng lấy được nhau!". Lúc đó, có tán gia bại sản, đem hết bạc tiền ra dâng cho mình, y cũng không tiếc.
 Tẩu: rủ khách cùng đi trốn; đó thực ra là một cách "tống cổ" khách êm thắm. Khi khách hết tiền, muốn chuộc không có tiền mà muốn chơi cũng không còn tiền đâu chơi tiếp thì chỉ còn cách tống khứ đi cho rảnh. Lúc ấy phải giả vờ rủ khách đi trốn, hẹn giờ hẹn chỗ nhưng không đến, đánh tiếng cho ma cô, giang hồ đi bắt kẻ bỏ trốn, thế tất khách phải sợ mà… trốn thật.
Đây là những mánh khóe có từ thời xưa, hiện nay những mánh này đổi khác và tinh vi hơn, nhưng mục tiêu thì vẫn vậy: cốt bòn rút được càng nhiều tiền càng tốt, cho tới khi khách cạn tiền mới thôi. Vì những mánh lới giả dối này nên dân gian đã có những câu như "Gái đĩ già mồm", "Không nghe cave kể chuyện, không nghe con nghiện trình bày".

Ví von
 Những cô gái "buôn phấn bán son".
 Gái đĩ nói chuyện trinh tiết: chỉ những kẻ thiếu tư cách, vô đạo đức nhưng lại thích ra vẻ bằng cách nói về những điều cao đẹp.
 "Gái đĩ già mồm": hàm ý gái gọi thường lẻo mép để moi tiền khách, khi tức giận hoặc cãi nhau thì thường nói năng thô lỗ.
 "Làm đĩ bốn phương, lấy chồng tiến sĩ": ý nói rằng có những người dù làm đủ chuyện xấu xa nhưng đôi khi vẫn không ai biết, có thể gặp may để tự đắc với người khác.
 "Làm đĩ chín phương, chừa một phương lấy chồng": ý nói rằng dù có làm chuyện xấu xa gì thì cũng nên lo nghĩ về tương lai của mình, chừa lại một con đường thoát.
 "Làm đĩ không đủ tiền phấn sáp": ý nói gái mại dâm tiêu xài phung phí, kiếm được bao nhiêu tiền cũng không đủ trang trải cho việc tiêu xài.
 Không nghe cave kể chuyện, không nghe con nghiện trình bày: ví von 2 đối tượng này thường dối trá về hoàn cảnh để ngụy biện cho sự sa ngã của mình hoặc lợi dụng lòng cảm thương để moi tiền, người nghe không nên tin.
 Dạy đĩ vén váy: ý nói trường hợp dạy bảo hay khuyên nhủ một việc gì đó với một người đã thành thạo việc đó rồi.

Nguyên nhân
Gái mại dâm tồn tại trong xã hội vì nhiều lý do: một số bị bọn buôn người lừa gạt ép buộc vào nhà chứa, một số do hoàn cảnh kinh tế phải hành nghề mại dâm để tồn tại, số khác tự nguyện làm mại dâm vì muốn hưởng thụ, kiếm tiền nhanh, không phải lao động nặng nhọc mà có thu nhập cao.

Tại Việt Nam, theo khảo sát của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Việt Nam, có tới 53% số người hành nghề mại dâm là tự nguyện do muốn có thu nhập cao mà không phải làm việc vất vả, hoặc do cần tiền hút ma túy (51% gái mại dâm được khảo sát nghiện ma túy), trong đó có cả những cô gái nhà khá giả nhưng bị cha mẹ quản lý tiền chặt chẽ, muốn có tiền ăn chơi đua đòi nên tự bước vào nghề mại dâm. 57,6% có gia cảnh trung bình hoặc khá giả chứ không hề nghèo. 27,6% đi bán dâm là do nghe bạn bè rủ rê, 63,9% cho biết bị lôi kéo bởi chính những gái mại dâm khác, chỉ có 6% là do bị lừa hoặc cưỡng bức. Một số gái mại dâm còn là người mẫu, diễn viên, hoa hậu... có thu nhập cao, nhưng vì muốn ăn chơi xa hoa mà đi bán dâm. Như người mẫu bán dâm Hồng Hà nói: "Em định làm một thời gian khi nào mua được nhà lầu, xe ôtô thì sẽ dừng lại". Tuy nhiên, ở Việt Nam cũng có nhiều tình trạng hiếp dâm, buôn người, ép buộc bán dâm. mà thiếu số liệu thống kê minh bạch.

Theo quy luật có "cầu" thì có "cung", một trong những nguyên nhân xuất phát từ nhu cầu thỏa mãn tình dục của một số đàn ông có tiền nhưng thiếu đạo đức lại "ham của lạ", muốn tìm "cảm giác mới", nên gái mại dâm có điều kiện tồn tại và phát triển. Cùng sự phát triển của các ngành giải trí khác và du lịch, mại dâm cũng lan tràn theo. Một minh họa điển hình cho quy luật "cung" - "cầu" về mại dâm là hiện tượng tại các vòng chung kết World Cup, Euro gần đây, gái mại dâm đổ về nước đăng cai để đón một lượng khách là nam giới - các cổ động viên và khán giả chủ yếu của môn bóng đá - vì lượng "cầu" tại nơi này tăng đột biến, sẽ thu được nhiều khách hơn.

Một tuyên truyền viên chống HIV cho biết: "Tôi đã tiếp xúc với rất nhiều gái mại dâm, số cô mà tôi đã gặp, đã trò chuyện, chắc phải đến đôi trăm. Trong số đó, có lẽ chỉ 1/10 là hoàn cảnh thực sự quá khó khăn, buộc phải làm gái. Còn lại, đa số là lười lao động, thích chưng diện, thích ăn sung mặc sướng... Với những người đó, tôi không thể thông cảm hay xót xa được..."  Có gái mại dâm mới 16 tuổi khi bị bắt đã trả lời rằng: "Ở nhà mỗi lần xin 5-10 ngàn đi chơi game mà ông bà già cứ cằn nhằn nên em mới đi làm kiếm tiền chơi, khỏi bị cằn nhằn nhức đầu" !

Luật pháp

Ở đa số các nước (khoảng 160/207 nước), mại dâm bị nghiêm cấm. Ở một số ít nước như Hà Lan, Đức, Áo, Peru, Colombia, Bangladesh, việc mua bán dâm được pháp luật thừa nhận, vì vậy gái mại dâm và hoạt động mua bán dâm tồn tại một cách công khai nhưng phải ở những địa điểm quy định và không được tiến hành các hoạt động quảng bá công khai. Ở một số nước khác như Bỉ, Pháp, Tây Ban Nha, việc mua bán dâm không có bộ luật nghiêm cấm nhưng có những bộ luật khác để triệt tiêu điều kiện hoạt động của mại dâm (như nhà chứa, môi giới, quảng cáo...), nên về cơ bản mại dâm vẫn là bất hợp pháp.

Nhưng dù sao, mại dâm vẫn là một loại tệ nạn xã hội và chính phủ các nước này vẫn tìm cách ngăn chặn. Ví dụ như tại Pháp, chính phủ vẫn đề ra những biện pháp ngăn chặn nạn mại dâm (bán dâm) bằng cách phạt tiền và phạt tù những người mua dâm (mãi dâm). Theo quy định của Pháp, Những người mua dâm sẽ phải chịu án phạt 6 tháng tù giam và phạt tiền 3.000 Euro (tương đương 2.580 bảng Anh hoặc 4.000 Đô la Mỹ). Theo luật hiện hành của Pháp, hoạt động mại dâm sẽ bị truy tố khi gây rối trật tự công cộng hoặc trở thành có tổ chức (hoạt động kiểu nhà chứa). Người môi giới mại dâm có thể bị phạt tù 7 năm. Nghị sĩ Guy Geoffroy nói rằng, cứ 10 gái bán dâm thì có chín người là nạn nhân của bọn buôn người, nên mại dâm sẽ được xem xét dưới góc độ bạo lực chống lại phụ nữ.

Năm 1999, chính quyền Thụy Điển đã đưa ra biện pháp mới để ngăn chặn mại dâm vốn là bất hợp pháp tại nước này. Đó là thay vì xử lý gái bán dâm thì chính phủ sẽ xử phạt nặng những hành vi mua dâm, qua đó từng bước xóa bỏ tệ nạn mại dâm đang lan tràn. Biện pháp này thu được hiệu quả tốt, và năm 2006, chính phủ Ireland và Phần Lan đã học theo mô hình này.

Tại Anh, hoạt động mại dâm về bản chất là bất hợp pháp, kể cả các hoạt động liên quan (như là gạ gẫm bán dâm).

Tại tất cả các bang ở Mỹ, mại dâm là hoạt động bất hợp pháp, trừ bang Nevada

Tại Hàn Quốc, mại dâm từng được các chính phủ quân phiệt thân Mỹ cho tồn tại hợp pháp để phục vụ cho quân đội Hoa Kỳ đồn trú ở đây. Sau khi chính phủ quân phiệt sụp đổ, để chuẩn bị cho Olympic Seoul 1988 và giúp hình ảnh của Hàn Quốc khỏi bị hoen ố trên bình diện quốc tế, chính phủ mới của Hàn Quốc đã tuyên bố xóa sổ mại dâm. Mặc dù vậy, ngành này vẫn tồn tại ngấm ngầm cho tới bây giờ dưới nhiều hình thức khác nhau... Chính phủ Hàn Quốc đã đề ra những hình phạt nặng cho tội mua bán dâm, nhờ vậy tệ nạn mại dâm năm 2007 đã giảm gần một nửa so với 2002.

Thái Lan là một ví dụ khá đặc biệt, mại dâm bị cấm nhưng các nhà chứa vẫn hoạt động công khai dưới bảo kê của mafia và sự làm ngơ của chính quyền, đến nỗi nhiều người lầm tưởng mại dâm ở Thái Lan là hợp pháp. Nguyên nhân là năm 1967, Mỹ đã ký một hiệp định với Thái Lan để cung cấp mại dâm cho lính Mỹ. Bằng việc hy sinh thân xác và nhân phẩm của phụ nữ Thái Lan, một luồng tiền đã đổ vào nền kinh tế Thái. Liên tục từ năm 1962 tới 1976, gần 700.000 lính Mỹ được đưa tới các nhà thổ ở Thái Lan mỗi năm để giải tỏa căng thẳng của chiến tranh.

Kritaya Archavanitkul, nhà hoạt động vì quyền con người Thái Lan, nói:
"Đáng buồn mà nói rằng, cấu trúc xã hội Thái Lan có xu hướng chấp nhận mại dâm. Và có thể, chúng ta có những tổ chức Mafia tham gia vào các đảng phái chính trị, điều này sẽ giúp tệ nạn mại dâm bị lờ đi. Lý do thứ hai là yếu tố văn hóa, ở Thái Lan, hành vi mua dâm của người đàn ông Thái Lan được chấp nhận. Các chính khách, chủ yếu là nam giới, tất nhiên, họ không thấy mại dâm là một vấn đề. Họ biết có nhiều phụ nữ tham gia vào tệ nạn mại dâm ở Thái Lan. Họ biết rằng một số bị đối xử bạo lực và tàn bạo. Nhưng họ không nghĩ rằng đó là một hình ảnh khủng khiếp. Và, bởi vì lợi nhuận béo bở lôi cuốn nhiều người tham gia, vì vậy các chính khách đã nhắm mắt làm ngơ cho tệ nạn này".

Chuwit Kamolvisit, được coi là "ông trùm của mại dâm" ở Thái Lan, nói rằng ông đã hối lộ khoảng 1,5 triệu bảng Anh (khoảng 3 triệu đôla) trong suốt 10 năm cho các chính khách và cảnh sát để họ làm ngơ cho việc kinh doanh tình dục của mình. Theo UNODC, Thái Lan là một điểm đến hàng đầu cho các nạn nhân của tệ nạn buôn người làm nô lệ tình dục. Năm 2006, một nô lệ như vậy đã trốn thoát sau khi bị buộc phải giết hại chủ chứa, và đã đứng ra tố cáo một đường dây mại dâm do Mafia Nhật (Yakuza) kiểm soát.

Tại Úc, tình hình buôn người và tội phạm có tổ chức đã trở nên tồi tệ hơn khi mại dâm được hợp pháp hóa. Bà Sheila Jeffeys, giáo sư về Chính trị Giới tính - Bộ môn Khoa học Xã hội và Chính trị của trường Đại học Melbourne, gọi tình hình đang diễn ra ở đây là "cuộc thử nghiệm thất bại của việc hợp pháp hóa mại dâm". Bà nói:
"Sự thật là những phụ nữ trong các nhà chứa hợp pháp có thể sẽ không được cảnh sát bảo vệ, ở một vài nơi còn không có cả camera quay lại những gì diễn ra bên trong những nơi này. Tại một số ít những nhà chứa hợp pháp, chính quyền các bang đưa ra các luật sức khỏe và an toàn lao động cho gái bán dâm. Tuy nhiên nếu nhìn vào họ sẽ thấy ngay sự nguy hiểm cực độ của ngành công nghiệp tình dục đối với gái bán dâm... Chúng ta nên nhớ rằng lực lượng cơ bản của ngành công nghiệp này là những phụ nữ và em gái dễ bị tổn hại, những người bị hành hạ một cách đồi bại để tạo ra lợi nhuận."
"Trên thực tế thì tại châu Á và toàn thế giới, căn bản của những gì xảy ra trong mại dâm là bạo hành và vô nhân đạo... Trong thuật ngữ của Liên Hợp Quốc, đây là một hoạt động xã hội nguy hiểm và những hành động như vậy được đánh giá là có hại cho sức khỏe đối với phụ nữ và các em gái. Nó được tạo ra từ việc hạ thấp vai trò của phụ nữ, coi sự tồn tại của phụ nữ là để phục vụ cho lợi ích của đàn ông. Do vậy mại dâm cũng như những hành động văn hóa độc hại khác như bạo lực đối với phụ nữ, làm tổn thương phụ nữ là những điều cần phải xóa bỏ hoàn toàn. Hợp pháp hóa rõ ràng rằng không có tác dụng bảo vệ phụ nữ".
Tiến sĩ Janice G. Raymond, thuộc Ủy ban phòng chống buôn bán phụ nữ quốc tế (CATW), thông qua số liệu thực tế tại các nước đã hợp pháp hóa mại dâm, đã liệt kê 10 thất bại và tác hại của biện pháp này, đặc biệt với gái bán dâm:
Thúc đẩy buôn bán phụ nữ làm nô lệ tình dục.
Các chính phủ thực tế đã không kiểm soát nổi ngành công nghiệp tình dục dù đã hợp pháp hóa mà chỉ khiến nó lan tràn thêm.
Làm gia tăng "mại dâm chui" bất hợp pháp và bạo lực đường phố.
Làm gia tăng nạn mại dâm trẻ em.
Không giúp bảo vệ gái mại dâm, họ vẫn bị đối xử tàn nhẫn.
Làm tăng nhu cầu mại dâm. Không bị pháp luật chế áp khiến cho đàn ông có cơ hội và động cơ để tiến hành mua bán dâm trong một phạm vi rộng lớn hơn nhiều, làm kỉ cương xã hội rối loạn.
Không giúp bảo vệ sức khỏe của phụ nữ.
Không tăng cường sự lựa chọn nghề nghiệp của phụ nữ, mà còn khiến nhiều người bị lũ tội phạm (thậm chí gia đình mình) đẩy vào con đường này.
Phụ nữ trong hệ thống mại dâm đa phần không muốn hợp pháp hóa ngành công nghiệp tình dục. Họ cảm thấy tủi hổ, bị xa lánh khi tên tuổi mình được thông báo công khai. Họ đều xem đó là một con đường nhục nhã, đã tước đoạt sức khỏe, danh dự và cuộc đời họ, và không muốn con em mình lại sa vào con đường này.
Cuối cùng bà kết luận: "Hợp pháp hóa mại dâm chỉ làm trầm trọng thêm những vấn nạn của nó. Đó chỉ là sự thoái thác trách nhiệm của chính phủ trước những vấn nạn mà mại dâm gây ra cho con người và xã hội".

Còn ở đa số các nước, mại dâm bị nghiêm cấm. Tuy nhiên do sự quản lý của nhà nước chưa đủ mạnh, quy định của pháp luật chưa được thực thi một cách hiệu quả, trình độ văn hóa thấp và sự tha hóa đạo đức của một bộ phận dân cư, và các nguyên nhân khách quan khác dẫn đến hiện tượng mại dâm và gái mại dâm vẫn ngầm tồn tại với nhiều biến tướng.

Đối tượng

Phân loại
Đối tượng hành nghề mại dâm đủ các độ tuổi và nghề nghiệp khác nhau. Tại đa số các nước, tệ nạn mại dâm không được pháp luật và đạo đức thừa nhận. Vì thế, gái mại dâm thường hoạt động lén lút. Có các loại gái mại dâm công khai và loại hình khác, núp bóng dưới các "vỏ bọc" khác nhau:
 Loại hình trực tiếp, công khai đứng đường bắt khách. Không chỉ có các cô gái trẻ tuổi mà đôi khi còn có cả các cụ già 70 tuổi, 80 tuổi. Loại hình này rõ rệt nhất và lộ liễu nhất nên thường được gọi bằng những từ trực tiếp chỉ như gái giang hồ, gái đứng đường, đĩ, điếm, gái làm tiền. Họ bán dâm tại các nhà chứa chuyên nghiệp hoặc ngay tại nhà. Có những gia đình truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bán dâm vì không muốn lao động, trong nhà đàn ông làm bảo kê đàn bà làm gái mại dâm, thậm chí có gia đình cho con gái đi bán dâm khi đang ở độ tuổi vị thành niên.
 Loại hình hoạt động cố định, thường thì có nơi, có chỗ nhất định, chủ yếu trong các hoạt động dịch vụ như: nhân danh người lao động thuộc các ngành nghề hợp pháp, như nhân viên "cắt tóc thư giãn", "gội đầu máy lạnh", nhân viên massage, tiếp viên nhà hàng, quán bar, khách sạn, nhà nghỉ, quán karaoke, sàn nhảy... Loại hình này thuộc diện bán công khai, có khách đề nghị nhu cầu mới làm hoặc chủ động gợi ý cho khách. Trong số này có những em bé tuổi vị thành niên (thường do bị lừa bán vào các nhà chứa rồi ép tiếp khách). Loại này thường được gọi là "gái nhà thổ" hay "gái nhà chứa" (xưa là "gái lầu xanh" hay "kĩ nữ"), gái nhảy/cave, "gái gọi" (được "điều" từ nơi khác về khi thiếu), "hàng"...
 Loại hoạt động lưu động và có vỏ bọc, ít lộ liễu, có thể hoạt động dưới các mối quan hệ như bồ nhí, vợ hờ, vợ lẽ để moi tiền của những ông đã có vợ nhưng vẫn ham "gặm cỏ non". Loại này thường được gọi là "gái bao". Đối tượng sống "bao" có nhiều loại.
 Các nữ sinh viên chán học hành, nhân viên văn phòng mê tiền của những người đàn ông giàu có, cấp trên có quyền chức và thích "của lạ". Một số sinh viên bán dâm để kiếm tiền trả tiền học, số khác để có tiền ăn chơi đua đòi.
 Theo kiểu quan hệ "kiều nữ và đại gia", thường là "gái mại dâm cao cấp" như mà bề ngoài họ nhân danh là những nữ ca sĩ, diễn viên, người mẫu, thư ký... với những người đàn ông giàu có, có chức, có quyền trong xã hội.

Ở các nước
Gái mại dâm ở các nước châu Âu hiện nay đa số là người nước ngoài. Trong số 25.000 đến 30.000 gái mại dâm ở Hà Lan có đến 15.000 là người nước ngoài. Phần lớn gái mại dâm Tây Âu đến từ Trung và Đông Âu (Moldavia, Ukraine, Bulgaria, Ba Lan, Romania, Nga) và châu Phi (phân nửa là người Nigeria), và là nạn nhân của bọn buôn người.

Riêng tại Hàn Quốc, hầu hết những khu đèn đỏ đều từ chối phục vụ khách nước ngoài, đặc biệt là khách phương Tây. Trừ ngoại lệ đối với những người nước ngoài nói giỏi tiếng Hàn, những cô gái bán dâm ở Hàn Quốc tiếp đón khách phụ thuộc vào quốc tịch của họ.

Về mặt pháp luật, chỉ có loại 1 và loại 2 bị coi là hoạt động "bất hợp pháp" và bị xử lý khi bị "bắt quả tang" hành nghề. Đối tượng loại 3 thường chỉ bị lên án về đạo đức vì bề ngoài họ là những người hành nghề hợp pháp và chỉ quan hệ với một hoặc một số ít người đàn ông trong một thời gian khá dài. Nơi sinh sống và làm việc của họ cũng như những người lương thiện khác chứ không thuộc diện nhạy cảm như nhà nghỉ, quán gội đầu, massage... Đôi khi, những đối tượng loại 3 phải tìm tới nơi hành nghề như đối tượng loại 2, lộ diện là những gái gọi đi khách, điển hình ở Việt Nam là các diễn viên, người mẫu, ca sĩ Yến Vy, Kim Tính, Hồng Hà, Võ Thị Mỹ Xuân,.... Một số còn kiêm luôn vai trò "tú bà", chăn dắt và môi giới mại dâm...

Theo số liệu của Cục Phòng chống tệ nạn xã hội Việt Nam, có ít nhất 30% đến 40% số gái bán dâm trên toàn thế giới nhiễm HIV/AIDS và tỷ lệ gái mại dâm nhiễm HIV cao thứ 3 trong các nhóm đối tượng chỉ sau tiêm chích ma túy và nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới.

Đánh giá tại Hội nghị tổng kết phòng, chống mại dâm giai đoạn 2006 - 2010 của Việt Nam cho thấy: hiện trên cả nước ước tính có gần 31.000 người bán dâm; gái bán dâm ngày càng trẻ hóa, từ 16 - 18 tuổi chiếm 15,3%, từ 25 - 35 tuổi chiếm 35% và đông nhất là lứa tuổi rất trẻ: từ 18 - 25 tuổi chiếm 42%. Đầu năm 2012, Cục Phòng chống tệ nạn xã hội, Bộ LĐ-TB&XH đưa ra thống kê: Cả nước hiện có trên 73.000 cơ sở kinh doanh dịch vụ "nhạy cảm" với trên 48.000 nữ nhân viên phục vụ, trong đó có 2.788 cơ sở và 3.212 nữ nhân viên nghi hoạt động mại dâm.

Kết quả nghiên cứu năm 2001 ở Việt Nam cho biết tần suất quan hệ tình dục của gái mại dâm là 60 lần mỗi tháng, trong đó 51% gái mại dâm có liên quan tới ma túy và 27% nhiễm HIV.

Khảo sát của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Việt Nam cho biết, vào thời điểm đầu năm 2012, thu nhập trung bình của gái mại dâm đạt 10,6 triệu đồng/tháng, chưa kể các khoản phụ khác, cao gấp 2,5 lần thu nhập trung bình của nhóm 20% người có thu nhập cao ở Việt Nam. Trung bình một ngày gái mại dâm làm việc 6 giờ, một tháng làm việc khoảng 19 ngày. Trình độ của gái mại dâm tại Việt Nam hiện nay đã cao hơn trước, nếu trước đây nhiều người thất học thì hiện nay gần 50% có trình độ trung học cơ sở (cấp 2) trở lên.

Trên 53% gái bán dâm thú nhận nguyên nhân chủ yếu khiến họ bán dâm là do thu nhập cao, trong khi bản thân họ lười lao động lại thích hưởng thụ, trong đó có cả những cô gái nhà khá giả nhưng bị cha mẹ quản lý tiền chặt chẽ, muốn có tiền ăn chơi nên tự bước vào mại dâm. Một bộ phận khác bán dâm chỉ để có tiền thỏa mãn cơn nghiện ma túy. Hơn một nửa ý thức được tác hại của mại dâm, nhưng vẫn có 34,9% muốn tiếp tục bán dâm trong khoảng 3 năm tới vì muốn duy trì khoản thu nhập cao này trong khi bản thân đã quen tiêu xài phung phí. Tuy vậy, phần lớn thu nhập kiếm được lại được ném vào nghiện ngập, hút chích, vũ trường nên "tiền vào thì nhanh mà ra cũng nhanh".

Hoàn lương
Những phụ nữ bán dâm, khi từ bỏ con đường này làm những nghề hợp pháp, được xã hội chấp nhận thì gọi là "hoàn lương". Vương Thúy Kiều trong 'truyện Kiều' đã 2 lần hoàn lương từ lầu xanh khi lấy Thúc Sinh và Từ Hải. Nhiều gái mại dâm sau khi vào trại cải tạo được học nghề và lao động chân chính để kiếm sống, có người hoàn lương và lập gia đình. Trong dân gian Việt Nam có câu: "Lấy đĩ làm vợ chứ không lấy vợ làm đĩ" tỏ sự cảm thông nếu gái mại dâm thực sự muốn trở về với cộng đồng trong cuộc sống lương thiện, từ bỏ được con đường ô nhục và sống tốt.

Tại Việt Nam có các Trung tâm phục hồi nhân phẩm, gái mại dâm nếu bị bắt sẽ được đưa vào đó giáo dục, dạy nghề để sau này có nghề nghiệp mưu sinh, không phải quay lại con đường cũ. Có gái mại dâm tâm sự: "Bao nhiêu tiền kiếm được, em lại ném vào nghiện ngập, hút chích. Bây giờ bị bắt đưa vào đây rồi, được quản lý trại tạo công ăn việc làm, em mới thấm thía giá trị của đồng tiền kiếm được bằng nghề lương thiện".

Tuổi đời
Vì mại dâm phụ thuộc vào nhan sắc để hấp dẫn khách, những gái mại dâm khi luống tuổi và không hoàn lương phần lớn gặp bi kịch. Một số trở thành chủ chứa, tức Tú Bà, còn phần lớn gái bán hoa già đều chịu đựng nỗi đau đớn khi bị những người thân, gia đình, con cái và bạn bè ruồng rẫy.

Tại Mexico, người ta đã xây dựng những ngôi nhà từ thiện làm nơi cư trú cho các gái mại dâm cao tuổi không nơi nương tựa từ năm 2006.

Đối tượng liên quan
 Đối tác: là các khách mua dâm (mãi dâm). Đi mua dâm còn được gọi là "đi chơi gái". Tại những nước đạo Hồi như Senegal, vào dịp lễ Ramadan người ta phải ăn chay và kiêng cữ chuyện quan hệ tình dục, do đó cũng ngừng luôn việc mua dâm và gái mại dâm kiếm tiền thời gian này cũng rất khó khăn.
 Cộng tác: Gái mại dâm có thể hành nghề độc lập. Trong trường hợp này không cần những người "cộng tác", họ bắt khách và hành nghề tại nhà. Nhưng trong nhiều trường hợp, gái mại dâm hoạt động trong một đường dây gồm nhiều đối tượng khác, đó là:
 Chủ chứa: là chủ các nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ... Nữ thì gọi là "Tú Bà" (gọi theo nhân vật Tú Bà trong truyện Kiều) hay "má mì", nam gọi là Tú Ông (dẫn xuất từ Tú Bà). Các chủ chứa thường bắt các gái mại dâm nộp lại một khoản thu nhập có được, theo một tỉ lệ "ăn chia". Một báo cáo của Liên Hợp Quốc thời điểm 2005 cho biết doanh số từ mại dâm trên thế giới là 7 tỉ USD/năm. Có trường hợp "Tú Bà" ở độ tuổi vị thành niên, thậm chí chỉ 13 tuổi.
 Kẻ dắt gái, gọi theo tiếng Pháp là macô. Đây là những người làm môi giới, đưa đón gái mại dâm cho khách theo yêu cầu, và có vai trò bảo vệ gái mại dâm khi bị khách quỵt tiền. Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, một người làm nghề dắt gái ở châu Âu bỏ túi 110.000 euro/năm đối với một gái mại dâm.

Trong nghệ thuật
Tuy mại dâm bị kỳ thị ngoài xã hội, nhưng kết cục bi đát của những phụ nữ mại dâm (bị xa lánh, chết mà không có chồng con, không người thân thích) vẫn được sự xót xa từ một số người, điển hình là câu thơ mà Nguyễn Du viết trong Truyện Kiều:
{{cquote|Sống làm vợ khắp người taHại thay thác xuống làm ma không chồng.|||Truyện Kiều, Nguyễn Du}}
 Văn chương
Gái mại dâm là chủ đề của nhiều tác phẩm văn học, nhất là các chủ đề bi kịch hoặc châm biếm (như Marguerite trong Trà hoa nữ đã gây nên niềm cảm thương cho nhiều thế hệ độc giả), hay như Làm đĩ của Vũ Trọng Phụng được viết với lời kể của một cô gái nói về con đường dẫn đến mại dâm của mình. Bên cạnh đó cũng có một số tác phẩm viết vì hứng thú, như 120 days of Sodom của Hầu tước Sade, một tác phẩm về vụ bạo dâm với kỹ nữ bị Raymond Josue Seckel nhận xét là "đáng kinh tởm"; "Xin lỗi em chỉ là con đĩ" viết về Hạ Âu - một cô gái điếm với tấm lòng bao dung, cao cả, sẵn sàng hy sinh vì người mình yêu.

 Thơ
Gái mại dâm là một nguồn cảm hứng đối với các nhà thơ. Một số thi sĩ viết về những cô kỹ nữ và những mối tình một cách đầy say đắm, không e ngại và lắm khi tả cảm giác thất tình với kỹ nữ. Thi hào Nguyễn Du trong bài "Văn tế thập loại chúng sinh" tỏ lời thương hại cho những người đàn bà vướng vào cái nghiệp oan trái:Cũng có kẻ lỡ làng một kiếp
Liều tuổi xanh buôn nguyệt bán hoaNgẩn ngơ khi trở về già
Ai chồng con tá biết là cậy ai?Sống đã chịu một đời phiền não
Thác lại nhờ hớp cháo lá đaĐau đớn thay phận đàn bà,
Kiếp sinh ra thế biết là tại đâu?
Ngược lại, nhà thơ Pháp Charles Baudelaire làm nhiều bài thơ về gái điếm, nhưng ông ít khi tỏ ý thương xót và coi đó là cái giá mà họ phải trả khi đưa mình vào chốn ô nhục.

Thi sĩ Đỗ Mục đời nhà Đường, Trung Quốc nổi tiếng ăn chơi một thời, thường hay làm thơ nhắc đến kỹ nữ: "Thương nữ bất tri vong quốc hận, Cách giang do xướng Hậu đình hoa" (Kỹ nữ đâu biết hận vì mất nước, bên sông vẫn hát Hậu đình hoa), trong bài "Khiển hoài" của ông có gợi nên dư vị về những cuộc tình chóng vánh ở chốn lầu xanh:Thập niên nhất giác Dương Châu mộng
Doanh đắc thanh lâu bạc hãnh danh.
Tạm dịch:Mười năm sực tỉnh Dương Châu mộng
Luống hận lầu xanh phụ bạc hoài.
Một thi sĩ đời nhà Đường khác là Bạch Cư Dị có bài "Đại mại tân nữ tặng chư kỹ" (Thay lời chị bán củi tặng các kỹ nữ), nhìn nhận các kỹ nữ với thái độ khác - sự coi thường các cô gái kỹ nữ "ăn trắng mặc trơn" khi thấy hình ảnh họ đối lập với những phụ nữ lao động nặng nhọc, vất vả lam lũ:
Loạn bồng vi mấn, bố vi cân
Hiểu đạp hàn sơn tự phụ tân
Nhất chủng Tiền Đường giang bạn nữ
Trước hồng kỵ mã, thị hà nhân?
Tản Đà dịch:
Đầu bù khăn vải trùm tai
Trèo non gánh củi sương mai lạnh lùng
Tiền Đường cũng gái trên sông
Mà xem yên ngựa quần hồng là ai?
Nhà thơ Xuân Diệu của Việt Nam cũng có bài thơ "Lời kỹ nữ" rất nổi tiếng, có những câu rất cảm động về tâm trạng người kỹ nữ:
Lòng kỹ nữ cũng sầu như biển lớn,Chớ để riêng em phải gặp lòng em;
Em sợ lắm. Giá băng tràn mọi nẻo,Trời đầy trăng, lạnh lẽo suốt xương da.
Người giai nhân: bến đợi dưới cây già;Tình du khách: thuyền qua không buộc chặt.
Nguyễn Khuyến có bài "Đĩ cầu Nôm" để châm biếm như sau:
Thiên hạ bao giờ cho hết đĩ?Trời sinh ra cũng để mà chơi!
Dễ mấy khi làm đĩ gặp thời,Chơi thủng trống long dùi âu mới thích
Đĩ bao tử càng chơi càng lịch,Tha hồ cho khúc khích chị em cười:
Người ba đấng, của ba loài,Nếu những như ai thì đĩ mốc.
Đĩ mà có tàn, có tán, có hương án, có bàn độcKhá khen thay làm đĩ có tông
Khắp giang hồ chẳng chốn nào không.Suốt Nam Bắc Tây Đông đều biết tiếng.
Đĩ mười phương chơi cho đủ chín,Còn một phương để nhịn lấy chồng.
Chém cha cái kiếp đào hồng,Bạn với kẻ anh hùng cho đứng số.
Vợ bợm, chồng quan, danh phận đó,Mai sau ngày giỗ có văn nôm.
Cha đời con đĩ cầu Nôm.
Tú Xương thì có bài hài hước "Tết tặng cô đầu":Ngày xuân mừng quý khách
Khi vui, lọ đàn phách!Chuyện nở như pháo rang
Chuyện dai như chão rách,Đổ cả bốn chân giường
Xiêu cả một bức vách!

 Âm nhạc
 Tình kỹ nữ của Phạm Duy
 Đời gọi em biết bao lần của Trịnh Công Sơn
 Mèo hoang của Hàn Châu
 Hồng nhan của Tuấn Quang

 Nghệ thuật trình diễn
Nghệ thuật Cải lương có vở Nửa đời hương phấn do Hà Triều - Hoa Phượng soạn dựa theo truyện Trà Hoa Nữ tức La Dame aux camélias của Alexandre Dumas con (1848).
 Pretty Woman, phim đoạt giải Oscar năm 1990 nói về một cô kỹ nữ do Julia Roberts thủ vai. Do gặp khách hàng là một người đàn ông tốt bụng, cô kỹ nữ đã đổi đời.
Phim Quỳnh búp bê

 Những gái mại dâm nổi tiếng
 Trong văn học
 Thúy Kiều - trong Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân và Đoạn trường tân thanh của Nguyễn Du
 Marguerite - trong truyện Trà hoa nữ của Dumas con
 Tuyết - trong Đời mưa gió của Khái Hưng - Nhất Linh
 Trong phim ảnh
 Quỳnh (Phương Oanh) trong phim Quỳnh búp bê Ba Trang / Greta Trang (Kim Tuyến) trong phim Mộng phù hoa Vivian Ward (Julia Roberts) trong phim Người đàn bà đẹp Trong đời thực
 Ở Trung Quốc
 Vương Thúy Kiều
 Trần Viên Viên
 Lý Sư Sư (李光明)
 Ở Pháp
 Marie Duplessis- được Dumas con viết lại vào tác phẩm Trà hoa nữ'' với tên Marguerite
 Ở Việt Nam
 Lâm Uyển Nhi (1975-2007), đoạt giải nhất cuộc thi Người đẹp các thành phố biển năm 1989 (tại Nha Trang).
 Yến Vi

Chú thích

Xem thêm
 Mại dâm nam
 Gái bao
 Mại dâm
 Mãi dâm
 Bia ôm
 AIDS

Liên kết ngoài

 Nghề... "bán dâm gia truyền"
 "Phố cave"… trên núi
 Xã "cave"
 Đường về của 200 cô gái xuất ngoại bán trinh
 "Phố đèn đỏ" giữa ban ngày
 Bi hài chuyện quét vét gái bán dâm

Mại dâm
Tệ nạn xã hội
Nữ giới
Nghề dịch vụ và chăm sóc cá nhân
Công nghiệp tình dục
Quan hệ tình dục


title: Pseudopanurgus creper

text:
Pseudopanurgus creper là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1975


title: Les Groseillers

text:
Les Groseillers là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 171 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


Kỹ thuật giao thoa với đường cơ sở rất dài- phương pháp quan sát các nguồn radio trong ngành thiên văn vô tuyến bằng hai hay nhiều kính viễn vọng vô tuyến nhờ ứng dụng hiện tượng giao thoa các tín hiệu nhận được. Các thiết bị đo giao thoa vô tuyến được phân thành hai loại: giao thoa kế vô tuyến địa phương và giao thoa vô tuyến đường cơ sở rất dài (tiếng Anh: Very Long Baseline Interferometry, viết tắt: VLBI). Giao thoa kế vô tuyến còn được phân loại theo cách phân bố các kính viễn vọng vô tuyến trên chân đế hình đường thẳng, chữ thập, chữ T hay chữ Y. Các bộ phận (các kính viễn vọng vô tuyến) của chân đế được nối đến trung tâm. Các giao thoa kế vô tuyến lớn nhất hiện nay nằm ở các nước như Hà Lan, Anh, Hoa Kỳ.

Giao thoa vô tuyến đường cơ sở rất dài
Ngoài việc ghi nhận các nguồn radio như ở các giao thoa kế địa phương, giao thoa kế vô tuyến chân đế dài có kết quả trên cơ sở kết nối giao thoa kế các tín hiệu của các kính viễn vọng cách xa nhau, nhờ việc đồng bộ hóa các ghi nhận từ khác nhau. Lần đầu tiên giao thoa kế VLBI được sử dụng vào năm 1964 trên vành chân đế dài 55 km Gainesville/ Ocala tại Hoa Kỳ để quan sát bức xạ vô tuyến của Thổ Tinh.
Ngày nay phương pháp này dùng trong quan sát các quasar và nhân thiên hà nhờ độ nét của nó đạt đến tận 10−3 giây góc. Độ chính xác trong xác định vành chân đế là 1 cm, trong đồng bộ hóa thời gian bằng đồng hồ nguyên tử là vài nano giây. Nhờ các khả năng này giao thoa kế VLBI còn được dùng trong ngành trắc địa và dùng để xác định độ bất thường trong chuyển động xoay của Trái Đất. Các giao thoa kế vô tuyến chân đế dài được lắp đặt phần lớn trên hai bờ Đại Tây Dương và chúng hoạt động liên đại lục.

Trong tương lai, các nhà thiên văn học có thể thu thập các kết quả đo đạc giao thoa vô tuyến tốt gấp 10 lần nhờ công trình xây dựng giao thoa kế vô tuyến chân đế dài vũ trụ (tiếng Anh: Space Very Long Baseline Interferometry, viết tắt: SVLBI) đang được tiến hành.

Xem thêm

Very Large Telescope
Kính thiên văn cực lớn châu Âu

Tham khảo

 Encyklopédia astronómie (Bách khoa toàn thư thiên văn học), tập thể tác giả, xuất bản năm 1987, trang 509, 651, tiếng Slovak.

Giao thoa
Thiên văn vô tuyến
Đài thiên văn vô tuyến
Đài thiên văn giao thoa vô tuyến
Kính viễn vọng vô tuyến