title: Quận Leslie, Kentucky

text:
Quận Leslie là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận đã có dân số có 12.401 người, 4.885 hộ gia đình, và 3.668 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 31 trên một dặm vuông (12 / km2). Có 5.502 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 14 trên một dặm vuông (5,4 / km 2). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận này bao gồm 97,18% người da trắng, 0,07% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,09% người Mỹ bản xứ, 0,12% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,05% từ các chủng tộc khác, và 0,50% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,62% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 4.885 hộ, trong đó 35,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,30% là đôi vợ chồng sống với nhau, 12,90% có nữ hộ và không có chồng, và 24,90% là không lập gia đình. 22,40% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 8,70% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,52 và cỡ gia đình trung bình là 2,94.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 24,60% dưới độ tuổi 18, 9,20% 18-24, 30,90% 25-44, 23,90% từ 45 đến 64, và 11,50% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 36 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 95,10 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 91,20 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 18.546, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 22.225. Phái nam có thu nhập trung bình USD 28.708 so với 18.080 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận là 10.429 USD. Có 30,20% gia đình và 32,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 38,80% những người dưới 18 tuổi và 27,00% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Latirus carpentariensis

text:
Latirus carpentariensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latirus


title: Nguyễn Thế Truyền

text:
Nguyễn Thế Truyền (17 tháng 12 năm 1898—19 tháng 9 năm 1969) là một nhà chính trị người Việt từng hoạt động trong phong trào vận động đòi người Pháp rút khỏi Việt Nam vào đầu thế kỷ XX.

Thân thế
Ông quê làng Hành Thiện, tỉnh Nam Định, con một gia đình quyền thế: ông nội là Nguyễn Duy Hàn làm tuần phủ tỉnh Thái Bình, cha ông là Nguyễn Duy Nhạc từng làm làm tri phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây; rồi án sát tỉnh Hà Nam.

Nguyễn Thế Truyền theo ông nội từ năm lên 7 tuổi, học ở trường Tiểu học Pháp Việt tại tỉnh lỵ Thái Bình. Năm học lớp 4 (1910) ông được gửi sang Pháp học theo Phó Công sứ tỉnh Thái Bình là Charles Marie Gaston Dupuy khi ông này về Pháp nghỉ phép. Tại Pháp, Nguyễn Thế Truyền làm học sinh nội trú tại trường Tư thục Parangon của Hội Alliance Francaise (tức Hội Pháp văn đồng minh, chuyên phổ biến ngôn ngữ và văn hóa Pháp khắp thế giới). Do thành tích xuất sắc, dẫn đầu lớp nên ông được chính phủ Đông Dương cấp học bổng mỗi năm 1200 francs, theo nghị định ngày 17/5/1913 của Toàn quyền Đông Dương. Cũng vào năm 1913, một trái tạc đạn của Việt Nam Quang phục Hội giết chết ông nội của ông là tuần phủ Nguyễn Duy Hàn.

Năm 1915, ông đậu bằng Brevet supérieur và trở về quê hương thăm nhà, khi ấy danh tiếng ông lẫy lừng khắp Bắc Kỳ vì đã đi du học Pháp và là một trong số ít người Việt Nam đầu tiên đậu bằng Brevet supérieur. Từ năm 1916 đến 1920, Nguyễn Thế Truyền học tại trường kỹ sư hóa học và trường Đại học khoa học ở Toulouse (Pháp), đồng thời ông cũng tự học để thi bằng Tú tài để sau có thể học thêm ở Đại học Văn khoa. Sau khi đậu bằng kỹ sư hóa học, cử nhân lý hóa, năm 1920, Nguyễn Thế Truyền về nước thăm gia đình và học chữ Hán từ cụ Nguyễn Hữu Cung (Cả Cung) là người làng từng đậu nhị trường. Năm 1921, ông Nguyễn Thế Truyền trở lại Pháp học ban tiến sĩ khoa học tại Đại học Sorbonne (Paris) và ghi danh học cử nhân văn khoa ban triết học tại trường này. Đến cuối năm 1922, ông đã đậu xong cử nhân triết học.

Hoạt động chính trị
Trong thời gian ở Pháp ông liên lạc và sinh hoạt với các ông Phan Chu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn An Ninh và Nguyễn Sinh Cung được người đương thời gọi là "nhóm Ngũ long." Bút hiệu "Nguyễn Ái Quốc" trên "Thỉnh nguyện thư của dân tộc An Nam" được ghi nhận là đại diện cho bốn ông: Phan Chu Trinh, Phan Văn Trường, Nguyễn Thế Truyền, và Nguyễn Sinh Cung.

Trong thời gian tại Pháp ông gia nhập Đảng Xã hội Pháp rồi Đảng Cộng sản Pháp (1922) và chính ông là người giới thiệu Nguyễn Sinh Cung đến với chính giới Đảng Xã hội Pháp và Đảng Cộng sản Pháp. Khi được tin Phan Bội Châu bị quản thúc, ông hoạt động tích cực đòi nhà chức trách Pháp trả tự do cho nhà chí sĩ họ Phan. Ông đứng ra quyên góp hơn 6.000 franc Pháp để gửi về cho Phan Bội Châu khi được tin ông bị đưa an trí ở Huế, số tiền mà luật sư Phan Văn Trường gọi là "món nợ thiêng liêng" đối với nhà chí sĩ.

Nguyễn Thế Truyền từng làm Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thuộc địa năm 1925. Ông đã đóng góp bài vở và từng làm chủ bút (năm 1925) cho báo Le Paria của Đảng Cộng sản Pháp nhưng sau ông từ bỏ chủ thuyết Cộng sản và cho ra một tờ báo riêng mang tên Việt Nam hồn (ra được 8 số từ Tháng Giêng đến Tháng Tám 1926), rồi Hồn Việt Nam (4 số), L'Ame Annamite, La Nation Annamite và tờ Phục quốc vào cuối năm 1926 đòi hỏi chính quyền Pháp đáp ứng nguyện vọng tự do của dân Việt Nam. Sau lại thêm tờ Viet Nam xuất bản vào Tháng Chín năm 1927. Cộng tác với ông là nhà văn Mai Lâm Nguyễn Đắc Lộc. Những tờ báo này là tụ điểm của nhiều Việt người đồng chí hướng ở Pháp, khai sinh ra An Nam Độc lập Đảng. Ông làm chủ tịch đảng này đến năm 1928 thì giao lại cho Tạ Thu Thâu để về Việt Nam, sống ở Nam Định với vợ người Pháp.. Ông cũng đã sáng lập ra Tập đoàn Thuộc địa tại Pháp năm 1937 và được người Pháp rất nể vì, các nhà cách mạng các thuộc địa Pháp coi ông như bực đàn anh đã hướng dẫn họ trong việc tranh đấu chống thực dân đế quốc.

Một giai thoại còn lưu truyền là việc ông đánh tổng đốc Thái Bình Vi Văn Định khi quan tổng đốc tỏ ra hống hách, ngang ngược ở bến đò Tân Đệ.

Vào thập niên 1940 ông bị Sở mật thám Đông Dương theo dõi và kết tội thông đồng với Đế quốc Nhật Bản nên bị án đày sang Mã Đảo vào năm 1941 cùng với người em là Nguyễn Thế Song đến năm 1946 mới được thả. Trở về nước, ông viết báo viết sách nói về mối băn khoăn trước thời cuộc và đề nghị với các chính quyền quốc gia những cải cách cần thiết để nền độc lập quốc gia, nền tự do dân chủ được vững bền.

Sau Hiệp định Genève (1954) ông di cư vào Nam, tiếp tục nghề báo thời Việt Nam Cộng hòa rồi ra tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1961 thời Đệ Nhất Cộng hòa liên danh với Hồ Nhựt Tân nhưng thất bại.

Ông mất ngày 19 Tháng Chín năm 1969 tại Sài Gòn, được an táng tại nghĩa trang Hội Gò Công tương tế, sau được chuyển đến nghĩa trang nhân dân ở Thủ Dầu Một (tỉnh Bình Dương).

Đời tư
Cuối năm 1922, Nguyễn Thế Truyền lấy một phụ nữ người Pháp là cô Madeleine Marie Clarisse Latour, sinh năm 1898, có bằng y tá nhưng không hành nghề, mà làm nghề chỉnh sửa trang phục phụ nữ.

Ông bà sinh được 04 người con:
Nguyễn Trưng Trắc (tên Pháp là Christiane) sinh tại Pháp năm 1923.
Nguyễn Trưng Nhị (tên Pháp là Niquette), sinh tại Pháp năm 1925.
Nguyễn Quốc Tuấn tức Thế Tôn (tên Pháp là Claude), sinh tại Pháp năm 1927.
Nguyễn Thế Hào (tên Pháp là Jean) sinh ở thành phố Nam Định (Việt Nam) năm 1931.

Khi mới đến Paris học ở trường Sorbonne năm 1921, Nguyễn Thế Truyền ở số 3 đường Champollion, Paris. Đầu năm 1922 ông đến ở nhà cụ Phan Văn Trường số 6 villa des Gobelins Paris. Sau khi cụ Trường ở Mayence (Đức) về Pháp tháng 5/1922 thì ông Truyền thuê nhà ở tầng lầu 5, nhà số 6 đường Saint-Louis-en-l'Ile, Paris.

Gia đình ông bà Nguyễn Thế Truyền sinh sống rất bình dân giản dị. Ông dùng hết thì giờ làm cách mạng, kiếm được bao nhiêu tiền đều dùng trong công cuộc cách mạng, còn tiền sinh hoạt đều do vợ đảm nhận. Bà không bao giờ than thở về việc này, mà lấy làm hãnh diện được giúp chồng để chồng dùng hết thì giờ vào việc tranh đấu cho tự do đất nước. Mỗi khi có cuộc họp như biểu tình, diễn thuyết bà đều đi tham dự.

Tham khảo
Duiker, William. Ho Chi Minh: A Life. New York: Hyperion, 2000.
Hémery, Daniel. Ho Chi Minh, de l'Indochine au Vietnam. Paris: Gallimard, 1990.
Lê Tùng Minh. "Cao trào đấu tranh đòi tự do cho Phan Bội Châu." ?
Ngô Văn. Việt Nam 1920-1945. Montreuil: L'Insomniaque/Chuông rè, 2000.
Đặng Hữu Thụ. Thân thế và sự nghiệp nhà cách mạng Nguyễn Thế Truyền. Paris: Melun, 1993.

Chú thích

Xem thêm
An Nam Độc lập Đảng
Nguyễn Ái Quốc (bút hiệu)

Liên kết ngoài
Từ Nguyễn Tất Thành...

Nhà cách mạng Việt Nam
Nhà báo Việt Nam
An Nam Độc lập Đảng
Người Nam Định


title: Trần Phú, Móng Cái

text:
Trần Phú là phường thuộc thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Phường Trần Phú nằm ở phía bắc của thành phố Móng Cái, bên cửa khẩu Móng Cái.
Phía đông giáp xã Hải Hòa
Phía nam giáp phường Hòa Lạc
Phía tây giáp phường Ka Long
Phía bắc giáp Trung Quốc.

Lịch sử hành chính
Năm 1998, đồng thời với việc thành lập thị xã Móng Cái từ huyện Hải Ninh, phường Trần Phú được thành lập trên cơ sở khu Trần Phú của thị trấn Móng Cái cũ với 97,2 ha diện tích và 6.147 người.

Chú thích

Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Trung Quốc
Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người


title: Vườn quốc gia Kahurangi

text:
Vườn quốc gia Kahurangi là một vườn quốc gia của New Zealand, ở miền tây bắc của đảo Nam (New Zealand). Vườn này có diện tích 4.515 km², được đăng công báo năm 1996. Đây là vườn quốc gia lớn thứ nhì trong số 14 vườn quốc gia của New Zealand. Vườn này được tạo thành bởi cái gọi là "Vườn Rừng tây bắc Nelson".

Kahurangi Point (mũi đất Kahurangi) được coi là ranh giới giữa Vùng bờ biển phía tây và Vùng Tasman, cũng như Heaphy Track (đường đi bộ Heaphy dài 82 km) và Núi Owen đều nằm trong vườn quốc gia này.

Các hoạt động thể thao được yêu thích trong vườn này là: Đi bộ đường xa (Tramping), Chèo mảng cao su trên sông có nước chảy xiết (Rafting) và Thăm dò hang động (Caving). Trước khi trở thành vườn quốc gia thì môn đi xe đạp leo núi (Mountainbiking) trên Heaphy Track cũng được ưa chuộng, tuy nhiên ngày nay môn này đã bị cấm.

Vườn quốc gia này được Cục bảo tồn New Zealand (New Zealand Department of Conservation) quản lý.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Department of Conservation information - Kahurangi National Park

Vườn quốc gia New Zealand
IUCN Loại II


title: Tam nguyên (Đạo giáo)

text:
Trong Đạo giáo, tam nguyên là một thuật ngữ đa nghĩa:
 Đồng nghĩa với Tam quan: rằm tháng Giêng Thiên quan là Thượng nguyên, rằm tháng Bảy Địa quan là Trung nguyên, rằm tháng Mười Thủy quan là Hạ nguyên; những lễ này trùng với mùa chay.
 Tam nguyên là Thiên, Địa, Thủy. Vân Cấp Thất Thiêm nói: "Sau khi hỗn độn phân chia rồi, có khí của Tam nguyên là Thiên, Địa, Thủy sinh thành nhân luân và trưởng dưỡng vạn vật." (Phù hỗn độn phân hậu, hữu thiên địa thủy tam nguyên chi khí, sinh thành nhân luân, trưởng dưỡng vạn vật).
 Ba vị thần: Thiên Quan (ban phúc lộc), Địa Quan (trách phạt tội), Thủy Quan (giải tai ách). Lễ Tam nguyên kết hợp với 3 vị thần này, cho nên ta thấy dấu vết Đạo giáo trong tín ngưỡng dân gian cả Trung Quốc cũng như Việt Nam. Rằm tháng Giêng được gọi là Thiên Quan Tứ Phúc (Thiên Quan ban phúc cho dân). Trước cửa nhà nhiều người Việt cũng như người Hoa thường có bàn thờ nhỏ với 4 chữ Thiên Quan Tứ Phúc này. (天官賜福)

 Tam nguyên đồng nghĩa tam quang (nhật, nguyệt, tinh), tức là Mặt Trời, Mặt Trăng và các sao.
 Tam nguyên là 3 đan điền (như Tham Đồng Khế nói).
 Tam nguyên là nguyên tinh, nguyên khí, nguyên thần (như Ngộ Chân Thiên nói).

Tham khảo

Đạo giáo


title: Pseudocopicucullia

text:
Pseudocopicucullia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Piesport

text:
Piesport là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Piesport có diện tích 19,6 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1965 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Hoplitis sinuata

text:
Hoplitis sinuata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1895


title: Agiez

text:
Agiez là một đô thị thuộc huyện hành chính Orbe, bang Vaude, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của huyện Orbe


title: Hatchback

text:
Hatchback là một kiểu thân xe ô tô gồm 2 khoang: khoang động cơ phía trước và khoang hành khách và hành lý chung phía sau. Loại xe này có thể có 3 hoặc 5 cửa trong đó có 1 cửa phía sau để tiện cho việc cất vào hay lấy hành lý ra. Trong tiếng Anh, "hatch" nghĩa là cửa sập, còn "back" nghĩa là phía sau. Hatchback và liftback chia sẻ nhiều điểm chung với station wagon. Nhưng hatchback khác với station wagon ở chỗ nóc khoang sau thường (nhưng không nhất định) chỉ được đỡ bằng ba hàng trụ (station wagon có 4 hàng trụ đỡ) và cuối nóc khoang sau thường vát xuống.

Kiểu thân xe hatchback xuất hiện lần đầu vào thập niên 1930, nhưng chính thức được xếp loại vào năm 1970.

Xem thêm
 Sedan (ô tô)
 Station wagon
 Liftback
 Phân loại ô tô

Tham khảo

Phân loại ô tô

Kiểu dáng xe hơi


title: Thilouze

text:
Thilouze là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Tordehumos

text:
Tordehumos là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 510 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Eumetriochroa kalopanacis

text:
Eumetriochroa kalopanacis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū).

Sải cánh dài 6.4-7.2 mm đối với dạng mùa thu và about 5.7 mm đối với dạng mùa hè.

Ấu trùng ăn Kalopanax pictus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Eumetriochroa


title: Kayan

text:
Người Kayan là một nhóm của dân tộc Karenni, một dân tộc thiểu số Tạng-Miến của Myanma (Miến Điện). Họ cũng được biết đến là dân tộc Padaung (tiếng Myanma: ပဒောင္‌လူမ္ယုိး). Trong thập niên 1990, do xung đột với chính phủ quân sự ở Myanma, nhiều người dân thuộc sắc tộc Kayan đã chạy qua nước Thái Lan láng giềng. Họ đã sống không giấy tờ ở khu vực biên giới, ở trong các làng để trình diễn cho du khách sẵn sàng trả tiền để ngắm cải biến thân thể của họ, với những vòng bằng đồng đeo quanh cổ phụ nữ. Có khoảng 7000 người thuộc dân tộc Kayan.

Những vòng cổ bằng đồng

Những người phụ nữ mang trang sức là những cuộn vòng cổ bằng đồng đeo vào cổ. Khi các bé gái lên 5, họ được đeo cuộn vòng lần đầu tiên và các cuộn vòng được chồng lê bằng cuộn dài hơn do trọng lượng của đồng đẩy xương cổ xuống và ép lồng xương sườn. Kết quả là cổ sẽ dài ra.

Có khá nhiều ý tưởng hoang thần thoại, trong số đó được các nhà nhân loại học đến thăm dân tộc này. Một vài ý kiến cho rằng cuộn vòng giúp bảo vệ người ta khỏi bị hổ cắn vào cổ, nhiều ý kiến khác lại cho rằng các cuộn vòng khiến phụ nữ ít hấp dẫn hơn đối với các bộ lạc khác và giúp họ thoát khỏi nạn buôn người. Các ý kiến khác lại cho rằng cổ dài phản ánh cổ rồng. Nguồn gốc xuất xứ của truyền thống đeo vòng này không được rõ ràng lắm. Khi được hỏi, những người phụ nữ Kayan thường biết những huyền thoại trên nhưng lý do để họ đeo cuộn vòng cổ là bản sắc của bộ lạc, liên quan tới sắc đẹp và bởi vì mẹ của họ đeo cho họ. Các vòng này khi đã được đeo thì hiếm khi được tháo ra vì việc tháo này khá vất vả. Trái với nhiều người tưởng tượng, phụ nữ không chết nghẹt khi vòng cổ được tháo ra. Người ta tin rằng phụ nữ nào phụ bạc chồng mình sẽ bị tháo vòng cổ như là một hình phạt và do đó phải nằm xuống trong phần đời còn lại để tránh cho cổ dài khỏi bị gãy nhưng điều này thì ngớ ngẩn. Nhiều phụ nữ đã tháo vòng cổ khi nó trở nên lạc mốt ở Myanma, khi chính quyền quân sự Myanma đã quyết định rằng không ai mong muốn truyền thống này khi Myanma đang nỗ lực trở nên hiện đại trước thế giới. Hơn nữa, nhiều phụ nữ phải tháo vòng cổ khi đi khám bệnh. Phần lớn phụ nữ khi đã có được kéo dài thì thích đeo vòng cổ hơn, khi xương cổ của họ méo mó và da nhợt nhạt đi sau khi bị chuỗi vòng này che khuất quá lâu và đương nhiên vì sau 10 năm đeo liên tục thì chuỗi vòng này được cảm thấy như là một phần không thể tách rời của cơ thể.

Việc đeo dây vòng này đã tăng lên trong những năm gần đây do tập quán này thu hút du khách đến mua đồ thủ công mỹ nghệ của họ. Bản Kayan lớn nhất của Nai Soi mỗi năm đón trung bình 1200 du khách với vé vào cửa 250 baht mỗi người nhưng tiền thu được không bao giờ đến tay dân Kayan mà ở trong tay của các ông chủ người Thái địa phương. Tiền này cũng không được sử dụng cho các hoạt động của phiến quân Myanma. Rất không may, những người kinh doanh du lịch và chính các du khách thường cư xử với nhóm dân Kayan này như những con thú trong sở thú.

Một dân tộc ở Nam Phi cũng có lối đeo vòng tương tự. Dân tộc Ndebele ở Nam Phi bắt đầu đeo vòng cổ khi họ kết hôn lúc 12 tuổi. Tuy nhiên thay vì cuộn vòng bằng đồng, dân Ndebele đeo các vòng riêng lẻ chặt quanh cổ.

Xem thêm
 Tục bó chân

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhóm sắc tộc ở Minnesota
Nhóm sắc tộc ở Myanmar
Người Karen
Người Kayan


title: Chiêm Thời Trung

text:
Chiêm Thời Trung (; phiên âm Latin: Chiam See Tong, sinh ngày 12 tháng 3 năm 1935) đại diện cho Potong Pasir Single Member Constituency ở Quốc hội của Singapore. Ông đã là lãnh đạo của Đảng Dân chủ Singapore trước khi bị hất cẳng do cố kiểm duyệt tiến sĩ Dr Chee Soon Juan. Ông hiện là lãnh đạo của Đảng Nhân dân Singapore và là lãnh đạo de facto của Liên minh Dân chủ Singapore.

Ở trong cuộc Tổng tuyển cử 2001, ông đã thắng lợi ở Potong Pasir SMC lần thứ tư. Tiếp theo đó, trong cuộc Tổng tuyển cử năm 2006, ông đã giành được 55,82% phiếu bầu để tiếp tục nhiệm kỳ thứ 6 làm đại biểu quốc hội đại diện cho Potong Pasir SMC và cũng trở thành đại biểu quốc hội đối lập phục vụ lâu nhất trong lịch sử Singapore. Trong cuộc bầu cử này, ông đã lại đánh bại ứng cử viên Đảng Hành động Nhân dân là Sitoh Yih Pin. Ông giành 8245 phiếu so với Sitoh 6.527 phiếu bầu.

Đối với nhiều người, đây quả là chiến thắng đáng ngạc nhiên của Chiêm, vì Đảng Hành động Nhân dân trước đó đã chi 80 triệu dollar Singapore cả gói nâng cấp khu dân cư Potong Pasir, và thậm chí trước đó đã mang Ngô Tác Đống đến thắng lợi cho đảng PAP.

Tham khảo

Đại biểu quốc hội Singapore


title: Giáo hoàng Cêlestinô III

text:
Cêlestinô III (Latinh: Celestinus III) là vị giáo hoàng thứ 175 của giáo hội công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1191 và ở ngôi Giáo hoàng trong 6 năm 9 tháng 10 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 30 tháng 3 năm 1191, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 14 tháng 4 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 8 tháng 1 năm 1198.

Giáo hoàng Celestinus III sinh tại Rôma. Celestinus III vẫn duy trì luật không thể phân ly của hôn nhân.

Ông phê chuẩn dòng Hiệp sĩ Teutonic, có bổn phận bảo vệ khách hành hương đến Đất Thánh.

Celestinus III phong vương cho Henry VI, con trai của Frederick. Henry đã xâm chiếm toàn bộ nước Ý đồng thời tách Apulia và Sicilia ra khỏi Norman. Ông chết bất đắc kỳ tử ở tuổi 32 và vương quốc của ông chuyển vào tay con trai Frederick II. Đức Celestine qua đời ở tuổi 92.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.

C
Sinh năm 1106
Mất năm 1198
Sinh thập niên 1100
Giáo hoàng người Ý
Nhà ngoại giao Tòa Thánh


title: Saint-Geneys-près-Saint-Paulien

text:
Saint-Geneys-près-Saint-Paulien là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 905 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 254 người.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgeneyspressaintpaulien


title: Thành cổ Sơn Tây

text:
Thành cổ Sơn Tây được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 3 (1822) tại tỉnh cũ Sơn Tây, là tòa thành cổ được xây bằng đá ong của Việt Nam có tổng diện tích 16 ha với các kiến trúc độc đáo như: tường thành bằng đá ong, 4 cổng thành xây bằng gạch cổ. Đây là một trong số ít tòa thành dưới thời Minh Mạng còn lại đến ngày nay, thành được xây dựng kiên cố để bảo vệ vùng đất phía tây bắc Thăng Long.

Thành cổ Sơn Tây đã được Bộ Văn hóa - Thông tin nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam công nhận là di tích lịch sử kiến trúc quốc gia năm 1994. Ngày nay, tòa thành này vẫn còn tồn tại ở trung tâm thị xã Sơn Tây, Hà Nội và trở thành một di tích lịch sử và kiến trúc quân sự.

Địa thế
Thời trước người ta coi trọng bốn vùng đất là phên giậu che chở cho Thăng Long và cũng là bàn đạp để triều đình có thể vươn xa ra vùng biên giới thường được gọi là Tứ trấn (bốn trọng trấn), gồm có: ^q, Kinh Bắc, Hải Dương, Sơn Nam. Đến thời Nguyễn, Sơn Tây vẫn được xếp là một trong bốn trọng trấn ở Bắc Kỳ, phía trong thì che chở, bảo vệ Bắc Thành, bên ngoài thì làm bàn đạp, làm hậu cứ để triều đình bảo vệ vùng biên cương ở thượng lưu sông Đà, sông Hồng, sông Lô, do đó nhà Nguyễn đặt Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên đóng tại thành Sơn Tây để giữ yên cả vùng rộng lớn Tây Bắc và Việt Bắc gồm 5 phủ, 24 huyện mà ngày nay bao gồm toàn bộ tỉnh Vĩnh Phúc cộng với huyện Sơn Dương của tỉnh Tuyên Quang, hầu như toàn bộ tỉnh Phú Thọ và hơn một nửa tỉnh Hà Tây.

Do địa thế mà từ xa xưa lúc nào Sơn Tây cũng là hậu cứ, là bàn đạp cho vùng biên giới xa xôi. Nhiệm vụ này là do chính địa thế Sơn Tây so với vùng thượng du Tây Bắc và Bắc Kỳ quy định. Sơn Tây còn là vùng dân Việt sinh sống lâu đời, đông đúc, một vùng đất cơ bản của người Việt từ khi lập nước.

Lịch sử

Năm 1469, trấn Sơn Tây đóng ở làng La Phẩm, tổng Thanh Lãng, huyện Tiên Phong, phủ Quảng Oai (nay thuộc xã Tản Hồng, huyện Ba Vì, Hà Nội), thời đó gọi là Sơn Tây Thừa Tuyên.

Đến thời Lê Cảnh Hưng, trấn sở được dời về xã Mông Phụ, huyện Phúc Lộc, phủ Quảng Oai (nay thuộc xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây)

Năm 1822, vua Minh Mạng cho xây thành theo kiến trúc Vauban, nằm giữa thị xã Sơn Tây, trên phần đất của hai làng cổ là Thuần Nghệ và Mai Trai (nay thuộc các phường Quang Trung, Ngô Quyền và Lê Lợi), cách trung tâm Hà Nội khoảng 42 km về phía Đông.

Thành cổ này, trong khoảng thập kỷ 70 - 80 của thế kỷ 19, là một trung tâm phòng bị kháng chiến chống Pháp của quan lại triều đình nhà Nguyễn (với những nhân vật lãnh đạo như: Hoàng Kế Viêm, Lưu Vĩnh Phúc,...) giữa hai cuộc xâm lược Bắc kỳ lần thứ nhất (1872) và lần thứ hai (1883) của Pháp. Thành thất thủ vào tay quân Pháp ngày 16 tháng 12 năm 1883.

Ngày 16 tháng 5 năm 1924, Toàn quyền Đông Dương đã ra nghị định xếp hạng di tích thành Sơn Tây và giao trường Viễn Đông Bác Cổ (nay là Viện Bảo tàng lịch sử trung ương Pháp) quản lý.

Ngày 26 tháng 5 năm 1946, sau khi thăm Trường Võ Bị Trần Quốc Tuấn (lúc đó đóng ở khu vực Bến xe Sơn Tây ngày nay), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp mặt và nói chuyện với đồng bào ở thành cổ Sơn Tây.

Tháng 12 năm 1946, một cuộc họp của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã diễn ra ở đây.

Ngày 15 tháng 10 năm 1994, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) ra quyết định 2757QĐ/BT công nhận đây là Di tích lịch sử và kiến trúc.

Kiến trúc
Theo thư tịch cổ, thành trì này có chu vi 326 trượng 7 thước (1306,8m), tường thành cao 1 trượng 1 thước (4,4m). Chu vi hào nước bao quanh thành là 448 trượng (1792m), rộng 6 trượng 7 thước (26,8m), sâu 1 trượng (4m).

Trong hồi ký của Charles Edouard Hocquard một bác sĩ trong quân đội viễn chinh Pháp đã tả lại thành Sơn Tây vào tháng 4 năm 1884 như sau:

Vị trí

Thành cổ Sơn Tây được kiến trúc theo kiểu Vauban (kiểu công trình quân sự lấy theo tên kỹ sư Vauban người Pháp), tường thành bằng đá ong chạy theo đường gãy khúc, nhưng tổng thể có hình vuông. Vị trí thành nằm ở khoảng tọa độ 21°08'11,11" - 21°08'28,76" vĩ bắc và 105°30'07,49" - 105°30'26,48" kinh đông.

Thành nằm giữa thị xã Sơn Tây, trên phần đất của hai làng cổ là Thuần Nghệ và Mai Trai, cách trung tâm Hà Nội khoảng 42 km. Thành có 4 cửa quay ra các hướng Bắc (chính xác là hướng Bắc Đông Bắc), Nam, Tây, Đông, và lần lượt có tên là: cửa Hậu, cửa Tiền, cửa Hữu, cửa Tả. Trước đây bốn cửa đều có cầu gạch bắc qua hào nước, nhưng hiện nay chỉ có hai cửa chính là cửa Tiền và cửa Hậu, có cầu bắc qua hào nước, dẫn vào cổng thành. Trục kiến trúc chính của thành là trục nối hai cửa Tiền và Hậu, theo hướng Bắc Đông Bắc - Nam Tây Nam. Cửa Tiền nhìn ra phố Quang Trung. Cửa Hậu hướng ra phố Lê Lợi (nơi đặt trụ sở Ủy ban Nhân dân thị xã Sơn Tây), thẳng tới bờ sông Hồng. Cửa Tả nhìn ra phố Phùng Khắc Khoan chạy thẳng lên trung tâm thành phố Hà Nội theo quốc lộ 32. Cửa Hữu hướng ra phố Trần Hưng Đạo, phố này nối với phố Ngô Quyền chạy thẳng lên làng cổ Đường Lâm theo quốc lộ 32.

Cửa Hậu

Cửa Hậu là cửa phía Bắc lệch Đông, hướng ra sông Hồng theo phố Lê Lợi. Trước đây các cây cầu bắc qua hào đều bố trí vào vị trí của tháp và lệch với vị trí cổng thành để có lợi cho việc phòng thủ. Năm 1883 khi quân Pháp tấn công thành Cửa Hậu bị hư hại nặng. được Charles Edouard Hocquard mô tả lại trong hồi ký như sau: ... Với bức trán tường có những vành bằng tre, những phiến đá đen rêu phủ bị những mảnh pháo và những viên đạn rạch nát, cái cửa này có dáng oai nghiêm và dễ sợ của một người lính gác già bị tùng xẻo đến chết ở đây.

Trước năm 1995, cổng này vẫn còn giữ được nguyên thủy như những năm 1883; 1884 và có một cây đa đẹp nhất khu thành cổ. Thật tiếc là năm 1995 đã bị chặt bỏ để xây một cổng thành mới không phù hợp với không gian cổ xưa.

Hai bên cổng thành đặt hai khẩu súng thần công.

Cửa Tiền
Cửa Tiền là cổng phía Nam lệch Tây của thành Sơn Tây, nằm ở đầu phố Quang Trung ngày nay. Cây cầu gạch bắc qua hào nước không được bố trí ngay trước cửa ra vào mà được xây dựng vào khoảng giữa cột cờ. Sau khi chiếm được thành, người Pháp đã cho mở một cửa mới ở ngay trước cầu để tiện đi lại, nhưng cổng cũ vẫn được giữ nguyên cho đến ngày nay

Cửa Hữu

Cửa Hữu là cửa phía Tây lệch Bắc, hướng ra trường trung học phổ thông Sơn Tây cũ, nhà thi đấu Sơn Tây, phố Trần Hưng Đạo (Đệ Nhị cũ), phố này nối với phố Ngô Quyền (Hữu Lợi cũ), chạy thẳng lên làng cổ Đường Lâm. Trong trận Pháp đánh thành Sơn Tây (1883), Cửa Hữu đã bị đại bác của quân Pháp phá hủy hoàn toàn. Sau khi chiếm được thành, người Pháp cho xây lại để ngăn cản quân Cờ Đen tấn công trở lại.

Cửa Tả

cửa tả là cổng thành phía Đông lệch Nam của thành cổ Sơn Tây, nhìn ra chợ Nghệ, bưu điện Sơn Tây, phố Phùng Khắc Khoan nối với Quốc lộ 32 đi Hà Nội. Cuối những năm 80 của thế kỷ trước người ta chuyển chợ Nghệ vào họp tạm ở trong thành cổ, một chiếc cầu tạm được dựng lên. Có lẽ để tiện việc đi lại người ta đã phá hủy chiếc cổng này, nên hiện nay không còn.

Thành nội
Trong thành có các hạng mục kiến trúc: cột cờ cao 18m, cửa hành cung, hành cung, hai giếng vuông, phía trước khu nghi lễ (Hành Cung, sân, điện), gần với cửa Tiền. Điện ở đây từng là tòa nhà 5 gian hai chái, tám mái chồng diêm, nằm khoảng chính giữa thành, là nơi làm việc của các quan. Trong hồi ký của Charles Edouard Hocquard một bác sĩ trong quân đội viễn chinh Pháp đã tả lại kiến trúc trong thành Sơn Tây vào tháng 4 năm 1884 khá chi tiết như sau:

Chú thích

Tham khảo
 Độc đáo di tích Thành cổ Sơn Tây
 Thành cổ Sơn Tây tiếp tục được xây mới
Cải tạo hồ hào Thành cổ Sơn Tây: Không chỉ bảo tồn một di tích

Thành Việt Nam thời Nguyễn
Sơn Tây (thị xã)
Di tích tại Hà Nội
Sơn Tây


title: Suma (thành phố Kobe)

text:
Suma-ku (须磨区) là một trong 9 quận của thành phố Kobe của Nhật Bản. Quận Sama có diện tích 30,0 km², và dân số 168.400 người (năm 2008).

Tại đây có một bãi biển cát trắng thu hút khách du lịch đến vùng Kansai tắm nắng và tham gia các sự kiện phổ biến trong mùa hè. Các bãi biển cùng đã xuất hiện trong sử thi cổ điển Genji monogatari, Heike monogatari, và Ise monogatari. Vì vậy Suma thường được gọi như là một utamakura hoặc meisho, xuất hiện thường xuyên trong thơ Waka, kịch Noh, kabuki và jōruri.

The Beach Boys đã thực hiện một bài hát có tựa đề "Sumahama" sau khi bãi biển này trong năm 1970.

Suma Bay cũng là tên của một ban nhạc dựa NJ từ đầu thập niên 2000 đến nay.

Tham khảo

Quận của Kobe
Quận của Koke


Các lãnh thổ hợp nhất có tổ chức của Hoa Kỳ (tiếng Anh: Organized incorporated territories of the United States) là các lãnh thổ của Hoa Kỳ vừa được hợp nhất thành một bộ phận không thể tách rời khỏi Hoa Kỳ và vừa được tổ chức có chính quyền lãnh thổ bằng các "đạo luật tổ chức" riêng biệt do Quốc hội Hoa Kỳ thông qua. Thông thường lãnh thổ như thế có một nghị viện lãnh thổ, thống đốc lãnh thổ và một hệ thống tư pháp cơ bản.

Qua phần lớn lịch sử Hoa Kỳ, các vùng mà trước khi được phép trở thành một tiểu bang của Hoa Kỳ đã từng là loại lãnh thổ như thế. Khi Hoa Kỳ mở rộng, các khu vực đông dân cư nhất của một lãnh thổ có tổ chức sẽ được trở thành tiểu bang. Phần đất còn lại của lãnh thổ đó ít nhất sẽ tiếp tục theo cơ cấu chính quyền củ (là lãnh thổ) và được đổi tên lại để tránh lầm lẫn với phần đất được trở thành tiểu bang.

Một số thí dụ của tiến trình này là (mỗi nhóm gồm có những phần đất của một lãnh thổ gốc được tách ra một cách hợp pháp theo thời gian từ trái sang phải):
 Lãnh thổ Louisiana đến tiểu bang Louisiana, Lãnh thổ Missouri, tiểu bang Missouri và còn có cả Utah và Colorado (và vô số các tiến trình sắp đặt tổ chức cho các phần đất bị tách ra sau đó) hoặc
Lãnh thổ Iowa thành Lãnh thổ Dakota
Xứ Oregon, Lãnh thổ Oregon, tiểu bang Oregon và Lãnh thổ Washington đến tiểu bang Wyoming, tiểu bang Nebraska, Lãnh thổ Idaho, tiểu bang Idaho, Lãnh thổ Montana và tiểu bang Montana.

Nhiều vùng như thế mất một giai đoạn phát triển dài hàng nhiều thập niên trước khi những phần đất hợp nhất của mình có thể thỉnh cầu xin gia nhập thành các tiểu bang của Hoa Kỳ. Chẳng hạn như, các phần đất của cả Lãnh thổ Louisiana ban đầu và Lãnh thổ Oregon non trẻ hơn phải mất thời gian là hơn 50 năm để được trở thành tiểu bang (Idaho từ Lãnh thổ Oregon và Montana từ Lãnh thổ Louisiana).

Lãnh thổ hiện tại
Năm , lãnh thổ hợp nhất duy nhất của Hoa Kỳ không phải là một phần đất được tổ chức và cũng không có cư dân, đó là Đảo Palmyra, một lãnh thổ chưa được tổ chức nằm trong vùng biển xích đạo, xa về phía nam tiểu bang Hawaii. Đảo san hô này theo luật quốc tế là một lãnh thổ hợp nhất vì có  'tuyên bố chủ quyền của người thám hiểm' . Sau khi phục vụ trong Chiến tranh thế giới thứ hai như một căn cứ tiếp vận và tuần tra, nó ngày nay chỉ được sử dụng bởi một con số người luôn thay đổi gồm các nhà nghiên cứu và ban nhân sự. Đảo san hô này không có tổ chức chính quyền vì nó không có cư dân thường trực sinh sống ở đó, chỉ những nhân viên liên bang thay phiên nhau đến làm việc hay du khách đến tham quan.

Đặc khu Columbia có chức năng tương tự như một lãnh thổ hợp nhất, hoàn toàn là một phần của Hoa Kỳ nhưng không phải tiểu bang. Tuy nhiên nó được xếp loại riêng biệt khi nó được thành lập dưới một điều khoản hiến pháp độc nhất chỉ dành riêng cho thủ đô liên bang hơn là do Quốc hội Hoa Kỳ thông qua quyết định chung giống nhau cho các lãnh thổ liên bang.

Tất cả các lãnh thổ hiện tại còn lại của Hoa Kỳ là các lãnh thổ chưa hợp nhất - có nghĩa rằng chúng không hoàn toàn là "bộ phận không thể tách rời khỏi Hoa Kỳ" và chúng có quyền tự quyết: giữ nguyên tình trạng chính trị hiện tại, trở thành độc lập khỏi Hoa Kỳ hay liên kết tự do với Hoa Kỳ. Trong khi đó, các cựu lãnh thổ hợp nhất của Hoa Kỳ giờ đây đều là tiểu bang của Hoa Kỳ.

Danh sách các lãnh thổ hợp nhất có tổ chức

Các lãnh thổ sau đây được Quốc hội Hoa Kỳ chính thức tổ chức bằng một Đạo luật Tổ chức vào năm đầu tiên được liệt kê. Mỗi lãnh thổ được phép gia nhập thành một tiểu bang của Hoa Kỳ (cùng tên, trừ khi được ghi chú là có tên khác) vào năm thứ hai được liệt kê. Thông thường, những phần nằm ngoài lớn hơn của một lãnh thổ được tổ chức không được tính vào tiểu bang mới lập.
Lãnh thổ Tây Bắc (1787–1803) trở thành tiểu bang Ohio và Lãnh thổ Indiana
Lãnh thổ Tây Nam (1790–1796) trở thành tiểu bang Tennessee
Lãnh thổ Mississippi (1798–1817) trở thành tiểu bang Mississippi và Lãnh thổ Alabama
Lãnh thổ Indiana (1800–1816) trở thành miền tây Lãnh thổ Michigan, Lãnh thổ Illinois và tiểu bang Indiana
Lãnh thổ Orleans (1804–1812) trở thành tiểu bang Louisiana
Lãnh thổ Michigan (1805–1837) trở thành Lãnh thổ Wisconsin và tiểu bang Michigan
Lãnh thổ Louisiana (1805–1812), được đổi tên thành Lãnh thổ Missouri (1812–1821)
Lãnh thổ Illinois (1809–1818) trở thành tiểu bang Illinois, và một phần của Lãnh thổ Michigan
Lãnh thổ Missouri (1812–1821) trở thành tiểu bang Missouri và phần còn lại chưa được tổ chức
Lãnh thổ Alabama (1817–1819)
Lãnh thổ Arkansas (1819–1836) trở thành tiểu bang Arkansas và Lãnh thổ Bản địa Mỹ chưa tổ chức
Lãnh thổ Florida (1822–1845)
Lãnh thổ Wisconsin (1836–1848) trở thành Lãnh thổ Iowa và tiểu bang Wisconsin, một phần còn lại trở thành một phần đất của Lãnh thổ Minnesota
Lãnh thổ Iowa (1838–1846) trở thành tiểu bang Iowa và phần còn lại trở thành chưa tổ chức
Lãnh thổ Oregon (1848–1859)
Lãnh thổ Minnesota (1849–1858)
Lãnh thổ New Mexico (1850–1912)
Lãnh thổ Utah (1850–1896)
Lãnh thổ Washington (1853–1889)
Lãnh thổ Kansas (1854–1861)
Lãnh thổ Nebraska (1854–1867)
Lãnh thổ Colorado (1861–1876)
Lãnh thổ Nevada (1861–1864)
Lãnh thổ Dakota (1861–1889) trở thành tiểu bang North Dakota và South Dakota
Lãnh thổ Arizona (1863–1912)
Lãnh thổ Idaho (1863–1890)
Lãnh thổ Montana (1864–1889)
Lãnh thổ Wyoming (1868–1890)
Lãnh thổ Oklahoma (1889–1907)
Lãnh thổ Hawaii (1900–1959)
Lãnh thổ Alaska (1912–1959)

Ghi chú khác
 Các tên vùng thông dụng như Vùng đất mua Louisiana, Lãnh thổ bản địa Mỹ, và Xứ Oregon chưa bao giờ được chính thức tổ chức như các lãnh thổ.
 Trong thời Nội chiến Hoa Kỳ, có (ít nhất về số lượng) một Lãnh thổ Arizona do Liên minh miền Nam Hoa Kỳ thành lập (1861–1865). Lãnh thổ này tách Arizona và New Mexico dọc theo đường đông-tây hơn là lãnh thổ do phe liên bang thành lập chạy theo đường bắc-nam mà tồn tại cho đến ngày nay.
 Trong số 50 tiểu bang của Hoa Kỳ hiện tại, có 31 tiểu bang vào thời điểm nào đó từng là một lãnh thổ hay là một phần khác của một lãnh thổ của Hoa Kỳ. Trừ những tiểu bang sau đây: 13 thuộc địa ban đầu; Kentucky và Tây Virginia (cả hai đều được tách ra từ tiểu bang Virginia); Maine (tách ra từ tiểu bang Massachusetts); California (được lập thành tiểu bang từ lãnh thổ chưa được tổ chức thuộc Nhượng địa Mexico); và Vermont và Texas (cả hai đều tự tuyên bố là các nước Cộng hòa trước khi gia nhập liên bang).
 Từ năm 1959, có không lãnh thổ hợp nhất nào của Hoa Kỳ chính thức được tổ chức bằng một Đạo luật Tổ chức.

Xem thêm
Các vùng lịch sử của Hoa Kỳ
Vùng quốc hải Hoa Kỳ
Phân cấp hành chính Hoa Kỳ
Sự tiến hóa lãnh thổ của Hoa Kỳ
Các lãnh thổ của Hoa Kỳ

Tham khảo

Các lãnh thổ của Hoa Kỳ

Vùng lãnh thổ


title: Ceratina ecuadoria

text:
Ceratina ecuadoria là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1917


title: Eria javanica

text:
Eria javanica là một loài phong lan. Đây là loài đặc trưng của chi Nỉ lan (Eria).

Danh pháp đồng nghĩa
Callista perakensis (Hook.f.) Kuntze
Dendrobium javanicum Sw. (Basionym)
Dendrobium perakense Hook.f.
Dendrolirium rugosum Blume
Eria cochleata Lindl.
Eria fragrans Rchb.f.
Eria inamoena Schltr.
Eria rugosa (Blume) Lindl.
Eria stellata Lindl.
Eria striolata Rchb.f.
Eria vaginata (Breda, Kuhl & Hasselt) Benth.
Katherinea perakensis (Hook.f.) A.D. Hawkes
Octomeria stellata (Lindl.) Spreng.
Octomeria vaginata Breda, Kuhl & Hasselt
Pinalia fragrans (Rchb.f.) Kuntze
Pinalia rugosa (Blume) Kuntze
Pinalia stellata (Lindl.) Kuntze
Pinalia striolata (Rchb.f.) Kuntze
Sarcopodium perakense (Hook.f.) Kraenzl.
Tainia stellata (Lindl.) Pfitzer

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

J
Thực vật Đài Loan
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Malesia
Thực vật được mô tả năm 1805
Lan Châu Á


title: Lophiobagrus aquilus

text:
Lophiobagrus aquilus là một loài cá thuộc họ Claroteidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, and Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Ntakimazi, G. 2005. Lophiobagrus aquilus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Lophiobagrus
Cá châu Phi
Động vật được mô tả năm 1984


title: Athous sinuatocollis

text:
Athous sinuatocollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Mametz, Pas-de-Calais

text:
Mametz là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Mametz on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Paranthrene propyria

text:
Paranthrene propyria là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được biết đến ở Zambia.

Chú thích

Tham khảo

Paranthrene
Động vật Zambia


title: Dalton (đơn vị)

text:
Đơn vị khối lượng nguyên tử hay dalton (ký hiệu SI: u, amu hoặc Da, ký hiệu cũ của Việt Nam: đvC), là một đơn vị đo khối lượng trong hóa học và vật lý, sử dụng đo khối lượng của các nguyên tử và phân tử. Nó được quy ước  bằng một phần mười hai khối lượng của nguyên tử carbon đồng vị 12.

Nguyên tử có khối lượng vô cùng nhỏ bé, nếu tính bằng gram thì số trị vô cùng nhỏ, không tiện dụng. Thí dụ, khối lượng của một nguyên tử carbon (C) là: 0,000 000 000 000 000 000 000 019 926 g (= 1,9926.10−23 g)

Tại Việt Nam quy ước lấy 1/12 khối lượng của nguyên tử carbon làm đơn vị khối lượng cho nguyên tử, được gọi là đơn vị carbon, viết tắt là đvC.

Trong Hệ Đo lường Quốc tế (SI), đơn vị khối lượng nguyên tử được ký hiệu bằng chữ "u". Theo quy ước trong hệ Đo lường Quốc tế:
1 u = 1/NA gam = 1/(1000 NA) kg
(Với NA là hằng số Avogadro)
1 u ≈ 1.66053886 x 10−27 kg
1 u ≈ 1.6605 x 10−24 g

Xem thêm
 Nguyên tử
 Nguyên tử lượng

Tham khảo

Đơn vị đo khối lượng
Hóa học
Sinh học


title: Bufo multiverrucosus

text:
Bufo multiverrucosus là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Lehr, E. 2006. Bufo multiverrucosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

M
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes


Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers (, CAPIF), (tiếng Việt: Phòng thu âm và sản xuất videograms của Argentine) là một thành viên tổ chức Argentina của IFPI, đại diện cho ngành công nghiệp âm nhạc trong nước. Đây là một tổ chức phi lợi nhuận hợp nhất giữa nhiều quốc gia và hãng thu âm độc lập.

Chứng nhận lượng tiêu thụ

Vào tháng Giêng năm 1980, CAPIF đã đưa ra một số chứng chỉ đầu tiên bằng vàng và bạch kim. Từ đó cho đến ngày 31 tháng 12 năm 2000, các tiêu chí để xác nhận đó là:

Đĩa đơn:
 Vàng: 50,000
 Bạch kim: 100,000

Albums:
 Vàng: 30,000
 Bạch kim: 60,000
 Kim cương: 500,000

Album tổng hợp:
 Vàng: 100,000
 Bạch kim: 200,000

Tuy nhiên, những tiêu chí này lại được thay đổi vào ngày 1 tháng Giêng năm 2001. CAPIF đưa ra một tiêu chuẩn khác để chứng nhận cho các album kể từ ngày đó là:

 Vàng: 20,000 đơn vị
 Bạch kim: 40,000 đơn vị
 Kim cương: 250,000 đơn vị

Album tổng hợp không đủ điều kiện để xác nhận. Đĩa đơn không còn được chứng nhận tại Argentina.

Định dạng không có album:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

Tổ chức có trụ sở tại Argentina
Phương tiện truyền thông Argentina
Tổ chức âm nhạc
Các hiệp hội ngành công nghiệp âm nhạc


title: Copiano

text:
Copiano là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 30 km về phía đông nam của Milan và khoảng 13 km về phía đông của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.457 người và diện tích là 4,3 km².

Copiano giáp các đô thị sau: Filighera, Genzone, Gerenzago, Magherno, Vistarino.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Hoplotarsia

text:
Hoplotarsia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Coptocephala namibica

text:
Coptocephala namibica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Coptocephala


title: Đức Hòa Đông

text:
Đức Hòa Đông là một xã thuộc huyện Đức Hòa, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đức Hòa Đông có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Thành phố Hồ Chí Minh
Phía tây giáp thị trấn Đức Hòa và các xã Đức Hòa Thượng, Đức Hòa Hạ
Phía nam giáp xã Đức Hòa Hạ
Phía bắc giáp xã Mỹ Hạnh Nam.

Xã có diện tích 25,08 km², dân số năm 1999 là 10.148 người, mật độ dân số đạt 405 người/km².

Hành chính
Xã được chia thành 5 ấp: 1, 2, 3, 4, 5.

Lịch sử
Xã Đức Hòa Đông được thành lập vào ngày 24 tháng 3 năm 1979 từ một phần diện tích và dân số của xã Đức Hòa cũ.

Ngày 12 tháng 1 năm 2016, thị trấn Đức Hòa mở rộng (gồm thị trấn Đức Hòa, xã Đức Hòa Hạ và một phần các xã Đức Hòa Đông, Hựu Thạnh) được công nhận là đô thị loại IV.

Chú thích

Tham khảo


title: Địa tô tuyệt đối và địa tô chênh lệch

text:
Địa tô tuyệt đối và địa tô chênh lệch là các hình thức địa tô của tư bản trong địa tô tư bản chủ nghĩa. Địa tô chênh lệch là phần lợi nhuận siêu ngạch ngoài lợi nhuận bình quân thu được trên ruộng đất có điều kiện sản xuất thuận lợi hơn. Nó là số chênh lệch giữa giá cả sản xuất chung được quyết định bởi điều kiện sản xuất trên ruộng đất xấu nhất và giá cả sản xuất cá biệt trên ruộng đất tốt và trung bình. Địa tô tuyệt đối là số lợi nhuận siêu ngạch dội ra ngoài lợi nhuận bình quân, hình thành nên bởi chênh lệch giữa giá trị nông sản với giá cả sản chung của nông phẩm.

Địa tô độc quyền là lợi nhụân siêu ngạch do giá cả độc quyền của sản phẩm thu được trên đất đai mà tư bản phải nộp cho địa chủ.

Ví dụ: Có 2 tư bản trong nông nghiệp và trong công nghiệp có cấu tạo hữu cơ như sau:

 Trong công nghiệp: 80c + 20v + 20m = 120
 Trong nông nghiệp: 60c + 40v + 40m = 140

Giá trị thặng dư dội ra trong nông nghiệp so với công nghiệp là 20. Số chênh lệch này là lợi nhuận siêu ngạch không bị bình quân hóa và chuyển thành địa tô tuyệt đối.

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo từ 2009-05-09
Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Kinh tế chính trị Marx-Lenin
Lý thuyết Mác-xít


title: Bathanthidium atriceps

text:
Bathanthidium atriceps là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Bathanthidium
Động vật được mô tả năm 1890


title: Ctenoplectra kelloggi

text:
Ctenoplectra kelloggi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Ctenoplectra
Động vật được mô tả năm 1930


title: Danh sách tiểu hành tinh: 23001–23100

text:
|-
| 23001 - ||  || 5 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23002 Jillhirsch ||  || 9 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23003 Ziminski ||  || 9 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23004 - ||  || 9 tháng 11 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23005 - ||  || 9 tháng 11 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23006 Pazden ||  || 13 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23007 - ||  || 13 tháng 11 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23008 Rebeccajohns ||  || 14 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23009 - ||  || 14 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23010 Kathyfinch ||  || 14 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23011 Petach ||  || 14 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23012 - ||  || 14 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23013 Carolsmyth ||  || 14 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23014 Walstein ||  || 15 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23015 - ||  || 6 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23016 Michaelroche ||  || 15 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23017 Advincula ||  || 15 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23018 Annmoriarty ||  || 15 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23019 Thomgregory ||  || 3 tháng 11 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23020 - ||  || 27 tháng 11 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 23021 - ||  || 28 tháng 11 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 23022 - ||  || 28 tháng 11 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 23023 - ||  || 28 tháng 11 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 23024 - ||  || 28 tháng 11 năm 1999 || Višnjan Observatory || K. Korlević
|-
| 23025 - ||  || 30 tháng 11 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 23026 - ||  || 30 tháng 11 năm 1999 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 23027 - ||  || 30 tháng 11 năm 1999 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 23028 - ||  || 4 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23029 - ||  || 4 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23030 Jimkennedy ||  || 4 tháng 12 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 23031 - ||  || 3 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23032 Fossey ||  || 3 tháng 12 năm 1999 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 23033 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23034 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 23035 - ||  || 2 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23036 - ||  || 3 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23037 - ||  || 3 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23038 Jeffbaughman ||  || 3 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23039 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23040 Latham ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23041 Hunt ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23042 Craigpeters ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23043 - ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23044 Starodub ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23045 Sarahocken ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23046 Stevengordon ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23047 Isseroff ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23048 Davidnelson ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23049 - ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23050 - ||  || 6 tháng 12 năm 1999 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 23051 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 23052 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 23053 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23054 Thomaslynch ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23055 Barbjewett ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23056 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23057 Angelawilson ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23058 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23059 Paulpaino ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23060 Shepherd ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23061 Blueglass ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23062 Donnamooney ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23063 Lichtman ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23064 Mattmiller ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23065 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23066 Yihedong ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23067 Ishajain ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23068 Tyagi ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23069 Kapps ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23070 Koussa ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23071 Tinaliu ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23072 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23073 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23074 Sarakirsch ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23075 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23076 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23077 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23078 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23079 Munguia ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23080 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23081 - ||  || 11 tháng 12 năm 1999 || Oaxaca || J. M. Roe
|-
| 23082 - ||  || 4 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23083 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23084 - ||  || 11 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23085 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23086 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23087 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23088 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23089 - ||  || 5 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23090 - ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Catalina || CSS
|-
| 23091 Stansill ||  || 7 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23092 - ||  || 14 tháng 12 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 23093 - ||  || 14 tháng 12 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 23094 - ||  || 15 tháng 12 năm 1999 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 23095 - ||  || 15 tháng 12 năm 1999 || Oohira || T. Urata
|-
| 23096 Mihika ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23097 - ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23098 Huanghuang ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23099 - ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-
| 23100 - ||  || 8 tháng 12 năm 1999 || Socorro || LINEAR
|-

Tham khảo


title: 9505 Lohengrin

text:
9505 Lohengrin (4131 T-2) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9505 Lohengrin

Thiên thể phát hiện năm 1973
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Palaeorhiza punctata

text:
Palaeorhiza punctata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima & Lieftinck mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1983


title: Sân bay Hulunbuir Hailar

text:
Hailar Đông Sơn là một sân bay ở Hailar, Nội Mông Cổ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Các hãng hàng không và tuyến bay
Lưu ý: In đậm là các tuyến bay quốc tế.

Xem thêm
Danh sách sân bay Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Hulunbuir Hailar


title: Gnophomyia fessa

text:
Gnophomyia fessa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Dircema jacobyi

text:
Dircema jacobyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Dircema


title: Trận Đại đồn Chí Hòa

text:
Trận Đại đồn Chí Hòa, hay còn được gọi là Trận Đại đồn Kỳ Hòa, là một trận đánh xảy ra tại Sài Gòn, Nam Kỳ vào 4 giờ sáng ngày 24 tháng 2 năm 1861, và đến khoảng 8 giờ tối ngày hôm sau thì kết thúc. Đại đồn do Tổng thống quân vụ Nguyễn Tri Phương trấn giữ đã bị quân Pháp chiếm mất. Sau lần đại bại này, triều đình nhà Nguyễn từ chủ trương "thủ để hòa" chuyển sang "chủ hòa", khiến cho đất đai của Đại Nam cứ mất dần vào tay thực dân Pháp.

Bối cảnh
Năm 1860, những rắc rối trong việc bang giao với Trung Quốc khiến chính phủ Anh và Pháp phải mở một cuộc viễn chinh mới tại quốc gia đó. Do vậy, tất cả lực lượng Pháp tại Viễn Đông liền được dùng vào cuộc chiến, nên không những quân Pháp phải triệt thoái khỏi Đà Nẵng mà tại Sài Gòn chỉ còn để lại một đội quân nhỏ (khoảng 800 người) lo việc phòng thủ.

Theo GS. Nguyễn Thế Anh thì khi đó, chính phủ Pháp đã muốn rút quân ra khỏi Việt Nam, nhưng khi nghe tướng Charles Rigault de Genouilly biện hộ và Bộ trưởng Bộ Hải quân Pháp là Chasseloup Laubat tán đồng, thì chính phủ Pháp liền thay đổi quyết định. Vì thế ngay khi hòa ước Bắc Kinh được ký kết ngày 25 tháng 10 năm 1860, vua nước Pháp là Napoléon III liền cử Đề đốc Léonard Charner thống lĩnh toàn bộ quân Pháp ở Viễn Đông, để hoàn thành nhanh việc chiếm cứ Nam Kỳ.
Và mục tiêu đầu tiên của viên tướng này là phải tấn công Đại đồn Chí Hòa, vì đây là một vật cản lớn cần phải phá bỏ để có thể tiến chiếm các nơi khác...

Lúc ấy, ngay khi nhậm chức ở Nam Kỳ, Nguyễn Tri Phương đã cho người dò la. Biết rõ đối với súng đạn có sức tàn phá rất mãnh liệt của người Pháp, quân Việt dù đông, dù can đảm tới đâu cũng không thể giáp chiến được, ông lựa chọn chiến lược nửa công nửa thủ, tức dựng chiến lũy để bảo vệ quân Việt Nam khỏi súng địch và bao vây dần quân Pháp. Ông truyền lệnh xây nhiều pháo đài và đắp lũy ở phía Bắc Sài Gòn.

Quân Pháp bị vây chặt tới nỗi trong 6 tháng liền không nhận được tin tức gì từ Pháp. Tuy có đôi lần quân Việt giành được thắng lợi, nhưng cũng không thể diệt nổi quân Pháp là vì súng đạn họ tinh xảo và bắn được xa hơn. Kể lại đôi lần chiến thắng này, nhà văn Phan Trần Chúc viết:
Sau khi bao vây được quân Pháp, Nguyễn Tri Phương cho quân liều chết dưới mưa đạn để hãm đồn Cây Mai. Trong đêm 3 và 4 tháng 7 năm 1860, 3.000 quân của ông đã anh dũng chiếm được một đồn lũy do Đại úy người Tây Ban Nha Fernandez chỉ huy với 100 lính Tây Ban Nha và 60 lính Pháp. Trong tháng 11 cùng năm, quân Pháp lại tấn công dữ dội các pháo đài ở Gia Định nhưng quân nhà Nguyễn đã đánh lui được đối phương khiến quân Pháp bị thiệt hại... Được tin thắng trận, vua Tự Đức tiếp tục ban thưởng cho các tướng sĩ ngoài mặt trận...

Lực lượng đôi bên

Về phía Pháp
Theo Trần Văn Giàu, tính chung đội quân viễn chinh vừa kể trên với số quân có sẵn tại Sài Gòn khoảng 800 người, thì lực lượng của Pháp chỉ có khoảng 5.000 quân với khoảng 50 chiến thuyền các loại.

Về phía Việt Nam
Phía Pháp (theo Léopold Pallu) nói ở Chí Hòa, quân Việt có tới 21.000 quân chính quy, 10.000 quân Đồn điền và ở Biên Hòa có 15.000 quân từ miền Trung vào. Nhưng theo GS. Trần Văn Giàu, chắc quân chính quy không đông như thế. Vì khi Pháp đánh Đà Nẵng, gần sát kinh đô mà quân triều đình ở đó chỉ có 3.200 người, thì ở Gia Định xa xăm, không thể có hơn 2 vạn được. Dân quân thì đông, chắc chắn như vậy. Sở dĩ Pháp "tăng" số quân của Nguyễn Tri Phương, trước hết là để tăng giá trị trận đánh của họ.

Kế hoạch hành binh của Pháp
Theo GS. Trần Văn Giàu, kế hoạch hành binh của quân Pháp như sau:
Dàn đại bác theo phòng tuyến các chùa, chiến thuyền đậu từ sông Rạch Cát qua sông Bến Nghé và sông Thị Nghè, tất cả đều nhắm vào Đại đồn.
Đại quân bộ sẽ từ chùa Cây Mai đánh bọc phía tây nam, là phía yếu nhất của Đại đồn, cắt đứt Đại đồn với kho lương ở Thuận Kiều, và dồn quân Việt chạy về phía sông Gò Vấp để chặn đánh.
Bố trí chiến thuyền ngăn viện binh từ Biên Hòa xuống, và ngăn quân Việt rút chạy lên đó.
Thủy quân ở cánh đông bắc cùng bộ binh ở cánh tây nam sẽ bao vây và tiêu diệt đại quân Việt trong khoảng giữa ba sông, là Thị Nghè, Gò Vấp và Bến Nghé.
Trung úy Hải quân Pháp Léopold Pallu, sĩ quan tùy viên Tổng hành dinh của tướng Leonard Charner và là người trực tiếp tham dự trận đánh, sau này đã kể lại trong sách của mình đại để như sau:
Mấy ngày trước khi giao chiến, Đề đốc Hải quân Leonard Charner đã giao cho Đại úy Hải quân De Surville điều khiển các chiến hạm neo dọc sông Sài Gòn. Trung tá Crouzat thì được lệnh tìm đường tiến quân, và sau khi tìm được lối đi phía bên trái đồn Cây Mai đã cho hai đại đội lính đến san phẳng, dưới hỏa lực của quân đối phương.
Trên bộ, các đội lính viễn chinh khác bố trí dọc theo sông Đồng Nai để cầm chân quân Việt...
Sau khi tất cả các cánh quân đã được bố trí xong, vị Tổng tư lệnh là tướng Charner liền quyết định thời điểm tấn công Đại đồn Chí Hòa là ngày 24 tháng 2 năm 1861.

 Diễn biến

Sau mấy tuần chuẩn bị và sau khi nghe Đại tá Crouzat phúc trình công tác thám thính Đại đồn xong, 4 giờ sáng ngày 24 tháng 2 năm 1861, được lệnh của Đề đốc Charner, đại bác của Pháp từ "phòng tuyến các chùa" và trên các tàu đều nhắm vào Đại đồn Chí Hòa mà bắn. Đại bác của quân Việt từ Đại đồn rộ lên đáp trả. Hai bên đánh nhau bằng đại bác tới sáng.

Từ vùng chùa Cây Mai, Đề đốc Charner, Thiếu tướng De Vassoigne và Đại tá Palanca (Tây Ban Nha) dẫn quân tiến lên cùng với pháo nhẹ. Quân Việt trong đồn Hữu bắn cản lại. De Vassoigne và Palanca đều bị thương. Đại bác Pháp liền bắn khoảng 500 phát vào đồn Hữu, rồi cho bộ binh tấn công chiếm đồn. Phía Việt cho voi xông ra ứng chiến, nhưng đội quân voi tỏ ra không mấy hiệu quả trước đại bác, súng trường…

Hai bên đánh nhau đến tối, nhưng Pháp chỉ mới tiến được một cây số, còn hai cây số nữa mới đến được Đại đồn. Đêm đến, hai bên đều ngưng chiến. Năm giờ sáng hôm sau, quân Pháp tràn lên tấn công, xáp được gần Đại đồn. Song cách vách thành trăm thước thì gặp rất nhiều cạm bẫy, hào ụ, nên tiến rất chậm. Quân Pháp lúc này bị bắn chết và bị thương rất nhiều.

Tuy vậy, quân Pháp vẫn quyết dùng thang và đứng trên vai nhau mà trèo lên vách đồn. Trên đồn và trong các lỗ châu mai, quân Việt bắn chém dữ dội. Phần lớn các thang tre của Pháp vác theo đều bị đánh gãy, nhưng cuối cùng vẫn có một số lính Pháp vào được Đại đồn. Hai bên xông vào đánh giáp lá cà, giành giật nhau từng khu vực một.

Chống chọi được một lúc, tướng Nguyễn Tri Phương bị mảnh đại bác trúng bụng, phải ra lệnh rút quân về đồn Thuận Kiều. Ngày 28 tháng 2, Pháp tấn công Thuận Kiều, Đại tá Crouzat bị thương, nhưng quan quân phải bỏ đồn Thuận Kiều, bỏ cả đồn Tây Thới mà chạy tán loạn về Biên Hòa, mất hầu hết khí giới và lương thực. Riêng Trương Định rút về Gò Công tiếp tục kháng Pháp...

Sĩ quan tham dự trận là Trung úy Hải quân Pháp Léopold Pallu kể:Bốn giờ sáng ngày 24 tháng 2 năm 1861, quân Pháp được lệnh tập họp. Đến 5 giờ 30 phút, đoàn quân bắt đầu lên đường. Khi ấy, pháo binh từ các chùa Barbet (chùa Khải Tường), Chochetons, Cây Mai đã bắn được một giờ rồi; và các toán quân Việt cũng đã kéo nhau dàn ra các ngả đường để phòng ngự.(Trên đường), đại pháo do ngựa kéo bất thần nhả đạn vào đồn Redoute (sử Việt ghi là Đồn Hữu). Đối phương lập tức đốt khói để che và mặc dầu súng nhỏ và các điều kiện quân sự thua thiệt, họ vẫn kháng cự quyết liệt... Pháo binh chịu trận trước tiên; chỉ trong vài phút, nhiều pháo thủ và ngựa bị trúng đạn… mặc dù tầm đạn của ta chính xác, liên tục và ưu thế hơn, nhưng sức kháng cự của bọn An Nam không bị đánh tan cũng không nao núng chút nào.Thương vong của ta tăng lên; Đại tướng de Vassoigne, Đại tá Tây Ban Nha Palanca Gutierrez, Chuẩn úy Lesèble và Thượng sĩ Joly bị thương nặng. Thủy sư Đề đốc (Léonard Charner) bèn trực tiếp cầm quân và ra hiệu lệnh... Khi các quân lính Pháp đầu tiên nhảy được vào bên trong, trên các bệ bắn phía sau tường, thì họ thấy quân An Nam thối lui mang theo giáo mác, súng lớn và súng tay của họ. Quân An Nam lùi lại một bước thế thôi, gần như thản nhiên, giống như những người thợ đang làm việc rồi ngưng tay; thật quả là lạ lùng, mặc dù tình thế cấp bách vì cả một đạo quân đang trèo lên tường để tràn vào; chỉ có một số thật ít bỏ chạy mà thôi. Trong mấy phút sau là họ rút về phía đại quân có cờ đuôi nheo phấp phới bên trong thành Kỳ Hòa.Trong trận đánh ngày 24 tháng 2 này, quân An Nam chấp nhận đối đầu bằng đại pháo với ta tuy họ yếu kém nhưng không thấy lòng can trường của họ bị sứt mẻ hay nao núng một chút nào cả: nhiều xác chết rải rác dọc theo tường phòng thủ cho thấy hiệu quả của súng nòng có khía của ta. Nhưng khi quân ta xung phong, tiến thẳng vào họ, thì họ thối lui nhưng không chạy, khoảng cách vẫn còn nhìn thấy nhau. Chuyện này cũng thấy ghi trong các phúc trình về những trận đánh trước đây ở Sài Gòn và Touranne.
...Suốt đêm đó thật yên lặng, hai bên không có một tiếng súng nào. Năm giờ sáng (ngày 25 tháng 4), pháo binh lên ngựa, mỗi người đều vào hàng ngũ của mình... Mười giờ tất cả đạo quân đã vào vị trí, cách xa mặt bắc của thành Kỳ Hòa khoảng hai cây số. Hai cánh quân đánh bộ hai bên, giữa là pháo binh. (Khi hai bên) thôi đánh chiêng và cũng ngưng đánh trống, các đại pháo trong thành Kỳ Hòa bắn ra, vang rền, tiếng nổ của súng địch có cường độ giống nhau nên rất dễ nhận, tiếng các quả đạn xé gió rít lên rồi im bặt, không có một tiếng động nào khác...
...Tiếng súng của đối phương, lúc đầu thưa thớt, dần dần nhặt hơn. Súng bắn mạnh và chính xác, nhất là về hướng bắn thì rất đúng. Quân An Nam có lợi thế hơn vì mặt trời chiếu thẳng vào mắt quân Pháp. Pháo binh vừa đạt vị trí 1.000 thước đã thấy có thiệt hại. Đã có người và ngựa chết hoặc bị thương; một xe tải đạn có một bánh xe vỡ tan tành từng mảnh. Trung tá Crouzat thúc quân kéo súng rất nhanh đến vị trí 500 thước, rồi 200 thước; ở vị trí gần này tránh bớt được nhiều bất lợi do bị mặt trời chiếu vào mắt... Hai bên bắn nhau kịch liệt... Trên ruộng không có chỗ nào ẩn núp, chỉ biết đưa thân cho súng đạn. Thiệt hại đã khá rõ. Chỉ còn biết lợi dụng vào chiến thắng vừa đạt được hôm qua khích động quân sĩ để họ xông lên... Thủy sư Đề đốc (Léonard Charner) ra lệnh cho hai cánh quân tiến lên.
Sau khi vượt qua được 6 hàng hầm chông và 2 hào sâu, quân Pháp đến được bờ đất dựa tường thành thì hai bên lại đánh nhau kịch liệt nhất, chưa từng thấy giữa người An Nam và người Âu châu. Quân sĩ nào mà leo lên được tường thành, thì hoặc dùng thang, hoặc trèo lên vai các đồng đội, hoặc níu vào các cọc thấp của các bàn chông, họ bị bắn ngay trước mặt, hoặc bị nồi lửa của địch ném phỏng mặt mày, hoặc bị giáo đâm lọt ra ngoài. Những người trèo lên trước nhất trên tường thành, và trước khi bị đánh bật trở xuống, đều thấy một cảnh tượng khác hẳn khi trèo lên tường ngày hôm trước: bên trong trên bệ đứng bắn đầy lính phòng ngự, kẻ thì mang súng dài, kẻ thì mang giáo hay súng ngắn, rình quân ta bên ngoài trèo vào...
Ngay vào lúc ấy, tình thế trở nên nghiêm trọng, thì có lệnh ném lựu đạn. Hai mươi quả được ném ra... (Rồi) ba lính thủy ném được móc câu dính cứng phía bên trong của tường thành. Bọn quân An Nam tháo gỡ không được vì vướng chà gai... Ba quân lính chui qua trước, một thuộc tàu Renommée, bị giết ngay; hai người kia thì bị thương. Cả ba bị xô ngược ra phía sau và rớt xuống hào. Quân lính khác theo sau, trèo lên tường rồi nhảy xuống thềm đứng bắn bên trong, thềm thì trơn trợt vì máu me linh láng. Dọc chân tường la liệt xác quân An Nam bị giết vì mảnh đạn bộc phá hay bị bắn.
Quân An Nam ngưng đánh vì thấy rào gai bị phá thủng, rút xa vài phút trước khi quân Pháp ập vào, họ rút lui rất trật tự, thật chậm dọc theo bờ tường thành. Một nhóm quân lính của ta rượt theo, nhưng không ăn thua gì; vì địch quân rút hết vào một lớp thành khác trước khi quân Pháp đuổi tới...
(Khi liên quân theo vào, giao tranh đã xảy ra càng ác liệt)... vì thế trong cái khoảng trống thảm thương này ngập tràn xác chết và bị thương... (Cuối cùng) tất cả quân An Nam người nào chạy không kịp đều bị giết sạch; trận chiến chấm dứt bằng một cảnh tượng tàn sát...

Sau cuộc chiến
Nhận được tin Đại đồn thất thủ, triều đình nhà Nguyễn tức tốc phái Nguyễn Bá Nghi mang 4.000 quân vào chi viện. Nhưng viên tướng này, chỉ đến Biên Hòa thì cho dừng quân lại, cử người đi tìm gặp Đề đốc Charner để xin được nghị hòa và tâu về Huế rằng: Việc nước ta ngày nay, trừ một chước hòa không có chước nào khác. Hòa thì không ổn rồi, nhưng trông mong sự khôi phục về sau...

Thiệt hại

Trích báo cáo của Pháp:
Quân ta (Pháp) gồm 4.000 quân đã tấn công thành lũy. Chúng ta đã chiếm được thành nhưng Thiếu tướng Vassivigne bị 1 viên đạn bắn trúng cánh tay. Đại tá Palanca người Tây Ban Nha bị 1 viên vào bắp chân, nhiều sĩ quan khác bị trọng thương. Người Nam có súng tốt và dũng cảm hơn người Tây nhiều...
Theo báo cáo của Đề đốc Charner ngày 27 tháng 2 năm 1861 thì phía quân Pháp có 12 người chết, 213 người bị thương.<ref>Dẫn lại theo Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ XIX, tr. 275.</ref> Nhưng theo Léopold Pallu, sĩ quan phụ tá của Đề đốc Charner thì con số chết và bị thương là 19 người tử trận, trong đó có 5 viên sĩ quan Pháp và khoảng 300 người bị thương. Và theo báo Le Mémorial d’ Asie phát hành tháng 2 năm 1861, thì con số thiệt hại của Pháp là 16 người chết, 299 người bị thương, trong số đó có Thiếu tướng De Vassoigne, Đại tá Palanca, Đại tá Crouzat đều bị trọng thương, Trung tá thủy quân lục chiến Testard chết ở bệnh viện...
Bên quân Việt, khoảng 1.000 người chết và bị thương, trong số đó có Tham tán Phạm Thế Hiển, Lang trung Nguyễn Duy, Tán tương Tôn Thất Trĩ đều tử trận và Tổng thống quân vụ Nguyễn Tri Phương thì bị thương nặng. Ngoài ra, Đại đồn còn bị đối phương chiếm mất 2.000 súng bắn đá lửa, 2.000 kg thuốc súng, 150 trọng pháo các cỡ và rất nhiều lương thực...

Nhận xét

GS. Trần Văn Giàu viết:Tuy có chủ trương "vừa công vừa thủ", nhưng không hơn gì Tôn Thất Hiệp, Thống tướng Nguyễn Tri Phương vẫn án binh bất động, chỉ khác một điều là ông tập trung sức lực quân dân (khoảng 30.000 người) không phải vào việc đánh mà vào việc xây dựng Đại đồn Chí Hòa nhằm bao vây địch chặt chẽ hơn, tính không cho địch bung ra rộng hơn nữa.Nguyễn Tri Phương và các võ quan, văn quan cao cấp của triều đình lúc bấy giờ, mang nặng "võ khí chủ nghĩa". Họ hốt sợ trước vũ khí bắn xa mạnh và đúng cùng tàu to của đối phương. Họ đâu có biết rằng yếu tố quyết định là lòng dân, là tinh thần binh sĩ... (Tổng tập, tr. 81). Và Đại đồn thiếu cao thừa rộng, mặt thì yếu, mặt thì mạnh, địch dễ leo vào đánh xuyên hông, đánh bọc hậu... Công trình này xây dựng gần một năm với công sức của mấy vạn quân và dân, chỉ bảo vệ được hơn một ngày thì mất!... Đại đồn Chí Hòa, biểu hiện chiến lược phòng thủ tai hại của tướng Nguyễn Tri Phương!...
Sách Lịch sử Việt nam: 1858 - cuối thế kỷ 19 có đoạn:
Việc hệ thống phòng ngự ở Đại đồn tan vỡ và Gia Định bị Pháp chiếm đóng hoàn toàn, đã chính thức tuyên cáo sự thất bại của chủ trương "lấy chủ đợi khách, nên dùng kế trì cửu để cho họ mỏi". Cho nên, sau vụ chấn động đó, triều đình Huế sẽ từ "thủ để hòa" chuyển sang "chủ hòa", để cho Pháp lần lượt chiếm đóng Định Tường (15 tháng 4 năm 1861), rồi sau đó là Biên Hòa (7 tháng 1 năm 1862) và Vĩnh Long (23 tháng 3 năm 1862).<ref>Hoàng Văn Lân & Ngô Thị Chính, Lịch sử Việt Nam: 1858 - cuối thế kỷ 19, tr. 47.</ref>
Nhà văn Phan Trần Chúc cho rằng:"Cái thua của ta không phải vì thiếu lòng can đảm hy sinh, cũng không phải vì thiếu tướng tài điều khiển hoặc thiếu chiến lược ứng dụng với tình thế. Sự bại trận của Nguyễn Tri Phương là lẽ dĩ nhiên vì kỹ thuật chiến tranh của Pháp tiến bộ đến giai đoạn cơ khí ở thế kỷ 19 mà quân ta thì dùng các khí giới về thời phong kiến. Cự địch với đại bác, thần công, súng trường, lựu đạn... quân ta chỉ mang nào gươm, nào giáo, nào súng hỏa mai và một tấm lòng...Trích trong các sách báo nước ngoài:

- Nhà báo Pháp Maxim Vauvert viết trong tạp chí Monde Illustré ngày 20 tháng 4 năm 1861 đã ghi nhận:Họ (quân nhà Nguyễn) xây dựng ở đồn Kỳ Hòa những chiến lũy vĩ đại, dựa theo 1 dãy pháo đài kiên cố, diện tích chừng 12 km. Tất cả những thành lũy bài trí khéo léo và có 1 đại đội binh mã chống giữ... mỗi ngày người Việt Nam lại dựng thêm chiến lũy mới để bao vây quân Pháp.
- Một sĩ quan Pháp đã từng tham dự cuộc công kích Chí Hòa là Phillippe Aude đã viết trong 1 bức thư ngày 28 tháng 3 năm 1861: Những chiến lũy mà người Việt Nam dựng lên rất kiên cố đều bằng đất sét cốt tre... Quân Việt Nam rất can đảm… cũng như lòng khinh thường trước cái chết… Trong khi giao chiến họ dùng giáo, thứ khí giới này chỉ đâm được quân địch cách 4 thước, đó là 1 lối tự vệ rất can đảm, đến quân Tàu cũng chưa bao giờ nghĩ đến.
- Một viên tướng khác trong quân đội Pháp cũng đã khen ngợi Nguyễn Tri Phương: Thấy phương pháp dụng binh của Nguyễn Tri Phương, người ta phải tin rằng vị nguyên soái anh hùng của nước Nam đã biết phương lược xây dựng lối pháo đài tạm thời như Totleben ở Sébastopol, Denfert Rochereau ở Belfort, Osman Pacha trong trận Plevna. Quân Pháp cũng nhận xét: Thành lũy của Nguyễn Tri Phương dựng mau như nấm mọc, hễ chỗ nào có lối đi là có ngay chiến lũy ngăn cản.Xem thêm
Đại đồn Chí Hòa
Nguyễn Tri Phương
Tôn Thất Hiệp
Nguyễn Bá Nghi

Chú thích

Tham khảo
Trần Văn Giàu, Tổng tập (phần I), Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2006.
Nhiều người soạn, Địa chí văn hóa TP. HCM, tập I, Nhà xuất bản TP. HCM, 1987.
Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ XIX, Nhà xuất bản Tp. HCM, 2002.
Hoàng Văn Lân & Ngô Thị Chính, Lịch sử Việt nam (1858 - cuối thế kỷ 19) quyển 3, tập 1, phần 1, Nhà xuất bản Giáo dục, 1979.
Nguyễn Thế Anh, Việt Nam dưới thời Pháp đô hộ, Nhà xuất bản Văn học, 2008.
Huỳnh Minh, Gia Định xưa, Nhà xuất bản VH-TT, 2006.
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên, quyển 5, tập thượng, Sài Gòn, 1962.
Phan Trần Chúc, Nguyễn Tri Phương'', Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2001.

Liên kết ngoài
Cuộc tấn công quân sự đầu tiên của Pháp vào Việt Nam - Henry McAleavy
1861 French Conquest of Saigon: Battle of the Ky Hoa Forts
Đoạn liên quan trong Việt Nam sử lược

Đ
Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Xung đột năm 1861
Chiến dịch Nam Kỳ


title: Marion Cotillard

text:
Marion Cotillard (sinh ngày 30 tháng 9 năm 1975) là một nữ diễn viên người Pháp. Cô được trao Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong lễ trao giải Oscar lần thứ 80 với vai nữ ca sĩ huyền thoại Édith Piaf trong phim La Môme. Cotillard là người Pháp thứ hai giành Oscar ở hạng mục này sau Simone Signoret (giành giải năm 1956), cô cũng là nữ diễn viên thứ hai sau Sophia Loren (giành giải năm 1961) chiến thắng ở hạng mục Vai nữ chính bằng một vai diễn trong phim không dùng tiếng Anh.

Tiểu sử
Marion Cotillard sinh tại Paris, Pháp và lớn lên ở vùng Orléans, Loiret. Gia đình Marion có truyền thống nghệ thuật. Bố của cô là đạo diễn Jean-Claude Cotillard còn mẹ cô là nữ diễn viên Niseema Theillaud. Marion còn có hai người em trai sinh đôi là Quentin (họa sĩ và nhà điêu khắc) và Guillaume (nhà văn; sinh năm 1977). Ngay từ khi còn nhỏ cô đã bắt đầu làm quen với thế giới nghệ thuật khi tham gia các vở kịch, vai diễn đầu tiên của Marion là trong vở Y a des nounous dans le placard do người anh họ Laurent Cotillard làm đạo diễn. Năm 1994, cô giành giải thưởng sân khấu đầu tiên khi được trao giải nhất tại Liên hoan kịch Orléans (Conservatoire d'art dramatique d'Orléans).

Hiện nay Marion Cotillard đã đính hôn với diễn viên Guillaume Canet. Cô thường xuyên tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường và hiện là người phát ngôn cho tổ chức Hòa bình xanh.

Sự nghiệp
Sự nghiệp diễn xuất của Cotillard bắt đầu bằng các vai diễn trong các bộ phim truyền hình như Highlander hay Extrême Limite. Cô cũng có vai diễn điện ảnh đầu tiên trong bộ phim L'histoire du garçon qui voulait qu'on l'embrasse (1994).

Marion bắt đầu được công chúng biết tới qua vai Lily Bertineau trong bộ phim hài ăn khách Taxi (1998). Cô còn tham gia tiếp 2 phần sau của Taxi là Taxi 2 (2000) và Taxi 3 (2002) trước khi đề nghị với nhà sản xuất Luc Besson cho ngừng tham gia loạt phim vì nó không giúp cô chứng tỏ được khả năng diễn xuất của mình. Năm 2001 cô được đề cử giải diễn xuất đầu tiên, đó là đề cử Giải César cho nữ diễn viên triển vọng nhất với hai vai chính trong bộ phim Jolies Choses.

Năm 2003 đạo diễn Tim Burton chọn Cotillard cho một vai phụ trong Big Fish, đây là vai diễn đầu tiên của cô trong một phim nói tiếng Anh. Một năm sau đó, với vai Tina Lombardi trong bộ phim Un long dimanche de fiançailles (đạo diễn Jean-Pierre Jeunet) Marion đã được trao giải Vai nữ phụ xuất sắc nhất tại lễ trao giải César.

Năm 2006 đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp diễn xuất của Marion Cotillard khi cô được mời tham gia hai bộ phim lớn. Đầu tiên là bộ phim nói tiếng Anh A Good Year của đạo diễn Ridley Scott trong đó Marion thủ vai nữ chính bên cạnh nam diễn viên Russell Crowe. Bộ phim lớn thứ hai của cô là một tác phẩm của đạo diễn Olivier Dahan, La Môme, bộ phim kể lại cuộc đời của nữ danh ca số một nước Pháp thế kỷ 20 Édith Piaf. Đây là bộ phim được chờ đợi nhất của điện ảnh Pháp trong năm 2007 và nhiều người kì vọng vai nữ chính của phim sẽ được trao cho nữ diễn viên Pháp nổi tiếng nhất lúc này là Audrey Tautou (đóng vai chính trong Un long dimanche de fiançailles). Tuy nhiên cả đạo diễn Dahan và nhà sản xuất Alain Goldman đều nhất trí trong việc chọn Cotillard cho vai Édith Piaf, vì lý do này hãng TF1 đã giảm số tiền đầu tư của họ xuống còn 1/3. Đây là một vai diễn khó khi Marion phải thể hiện được hình tượng Édith Piaf từ lúc bà còn là thiếu nữ cho đến khi bà hấp hối trên giường bệnh, tuy vậy cô đã hoàn thành một cách xuất sắc. Marion nhập tâm vào vai diễn đến mức vài tháng sau khi đóng máy cô vẫn bị ám ảnh bởi giọng nói và hình ảnh của Édith Piaf. Vai diễn của cô được cả giới phê bình và công chúng đánh giá rất cao, Marion được trao liên tiếp giải nữ diễn viên chính xuất sắc nhất trong các giải thưởng điện ảnh danh giá là giải Quả cầu vàng, giải BAFTA, giải César và giải Oscar.

 Phim tham gia

|- align=left
|align=center|1994||Histoire d'un garçon qui voulait qu'on l'embrasse|| || ||Đạo diễn Philippe Harel
|- align=left
|align=center|1996||Comment je me suis disputé...(ma vie sexuelle)|| || || Đạo diễn Arnaud Desplechin
|- align=left
|align=center|1996||La Belle Verte|| || || Đạo diễn Coline Serreau
|- align=left
|align=center|1998||Taxi|| || Lily Bertineau || Đạo diễn Gérard Pirès
|- align=left
|align=center|1999||La Guerre dans le haut pays|| ||Julie Bonzon|| Đạo diễn Francis Reusser
|- align=left
|align=center|1999||Du bleu jusqu'en Amérique|| || || Đạo diễn Sarah Lévy
|- align=left
|align=center|2000||Taxi 2|| || Lily Bertineau || Đạo diễn Gérard Krawczyk
|- align=left
|align=center|2000||Furia|| || || Đạo diễn Alexandre Aja
|- align=left
|align=center|2001||Les Jolies Choses|| || Marie/Lucie || Đạo diễn Gilles Paquet-Brenner
|- align=left
|align=center|2001||Lisa|| || || Đạo diễn Pierre Grimblat
|- align=left
|align=center|2002||Une affaire privée|| || Clarisse Entoven || Đạo diễn Guillaume Nicloux
|- align=left
|align=center|2003||Taxi 3|| || Lily Bertineau || Đạo diễn Gérard Krawczyk
|- align=left
|align=center|2003||Jeux d'enfants|| || Sophie Kowalsky || Đạo diễn Yann Samuell
|- align=left
|align=center|2003||Big Fish|| || Joséphine || Đạo diễn Tim BurtonPhim nói tiếng Anh đầu tiên Marion tham gia
|- align=left
|align=center|2004||Un long dimanche de fiançailles|| || Tina Lombardi || Đạo diễn Jean-Pierre Jeunet
|- align=left
|align=center|2005||Innocence|| || || Đạo diễn Lucile Hadzihalilovic
|- align=left
|align=center|2005||Sauf le respect que je vous dois|| || || Đạo diễn Fabienne Godet
|- align=left
|align=center|2005||La Boîte noire|| || || Đạo diễn Richard Berry
|- align=left
|align=center|2005||Edy|| || || Đạo diễn Stéphan Guérin-Tillié
|- align=left
|align=center|2005||Cavalcade|| || || Đạo diễn Steve Suissa
|- align=left
|align=center|2005||Ma vie en l'air|| || || Đạo diễn Rémi Bezançon
|- align=left
|align=center|2005||Mary|| || Gretchen Mol || Đạo diễn Abel Ferrara
|- align=left
|align=center|2006||Toi et moi|| || || Đạo diễn Julie Lopes-Curval
|- align=left
|align=center|2006||Fair play|| || || Đạo diễn Lionel Bailliu
|- align=left
|align=center|2006||Dikkenek|| || || Đạo diễn Olivier Van Hoofstadt
|- align=left
|align=center|2006||A Good Year|| || Fanny Chenal || Đạo diễn Ridley Scott
|- align=left
|align=center|2007||La Môme|| || Édith Piaf || Đạo diễn Olivier Dahan
|- align=left
|align=center|2010||Inception|| || Mal || Đạo diễn Christopher Nolan
|- align=left
|align=center|2016||Allied|| || Marianne Beausejour || Đạo diễn Robert Zemeckis
|-

|- align=left
|align=center|1993||Highlander|| || ||
|- align=left
|align=center|1994||Extrême limite|| || ||
|- align=left
|align=center|1996||Chloé|| || ||
|- align=left
|align=center|1998||Interdit de vieillir|| || ||
|- align=left
|align=center|2001||Les Redoutables|| || Doggy Dog ||
|- align=left
|align=center|2001||Une femme piégée|| || || Đạo diễn Laurent Carcélès
|}

 Giải thưởng
Marion Cotillard là nữ diễn viên Pháp đầu tiên được đề cử Giải Oscar vai nữ chính kể từ khi Catherine Deneuve được đề cử ở hạng mục này năm 1992 bằng vai diễn trong phim Đông Dương (Indochine). Với chiến thắng tại hạng mục Vai nữ chính tại giải thưởng điện ảnh danh giá Oscar, cô đã trở thành nữ diễn viên Pháp thứ hai, 48 năm sau Simone Signoret, chiến thắng ở hạng mục này. Cô cũng mới là nữ diễn viên thứ hai sau giành chiến thắng bằng một vai diễn trong phim không dùng tiếng Anh sau Sophia Loren (giành giải từ năm 1960 với vai diễn trong La Ciociara). Cô cũng là nữ diễn viên Pháp đầu tiên giành giải BAFTA Vai nữ chính kể từ khi BAFTA gộp hai hạng mục vai nữ chính của diễn viên Anh và diễn viên nước ngoài làm một (năm 1969).

Các giải thưởng chính:
Giải César
 1999 - Đề cử Nữ diễn viên triển vọng nhất - phim Taxi 2002 - Đề cử Nữ diễn viên triển vọng nhất - phim Les Jolies Choses''
 2005 - Giành giải Vai nữ phụ xuất sắc nhất - phim Un long dimanche de fiançailles
 2008 - Giành giải Vai nữ chính xuất sắc nhất - phim La Môme

Giải Quả cầu vàng
 2008 - Giành giải Vai nữ chính - Phim ca nhạc hoặc phim hài - phim La Môme

Giải BAFTA
 2008 - Giành giải Vai nữ chính - phim La Môme

Giải Oscar
 2008 - Giành giải Vai nữ chính - phim La Môme

Ngoài ra Marion Cotillard còn giành một loạt các giải diễn xuất tại nhiều liên hoan phim và giải thưởng điện ảnh khác như giải của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles, Hiệp hội phê bình phim Luân Đôn,..

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web của người hâm mộ

Sinh năm 1975
Nhân vật còn sống
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Người Paris
Nữ ca sĩ Pháp
Nữ diễn viên điện ảnh Pháp
Người giành giải BAFTA cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất
Nữ diễn viên từ Paris
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Margouët-Meymes

text:
Margouët-Meymes  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 168 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Margouetmeymes


title: Ceratina perpolita

text:
Ceratina perpolita là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1937


title: Megachile holorhodura

text:
Megachile holorhodura là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1933


title: Villanueva de San Juan

text:
Villanueva de San Juan là một đô thị thuộc tỉnh Sevilla trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 34 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1418 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Sevilla.

Tham khảo

Đô thị ở Sevilla


title: Văn minh Etrusca

text:
Nền văn minh Etrusca là một nền văn minh cổ đại của Ý từng tồn tại ở khu vực mà ngày nay tương ứng với vùng Toscana, phía nam sông Arno, phía tây Umbria, phía bắc Lazio, thung lũng sông Po mà ngày nay là vùng Emilia-Romagna, phía đông nam Lombardia và miền nam Veneto, và ở một số vùng thuộc Campania.

Nền văn hóa được coi là của người Etrusca đã phát triển ở Ý vào khoảng năm 900 TCN, xấp xỉ cùng thời với nền văn hóa Villanova của thời kỳ đồ sắt và được xem như là giai đoạn đầu tiên của nền văn minh Etrusca, nó có nguồn gốc từ nền văn hóa Villanova nguyên thủy thuộc thời đại đồ đồng. Nền văn minh Etrusca đã tồn tại cho tới khi nó bị đồng hóa vào xã hội La Mã, điều này bắt đầu từ giai đoạn cuối thế kỷ thứ 4 TCN bằng các cuộc chiến tranh La Mã–Etrusca, tiếp nối sau đó là bằng việc cấp quyền công dân La Mã từ năm 90 TCN và kết thúc bằng việc đế quốc La Mã được thiết lập vào năm 27 TCN. Trong giai đoạn cuối của thời kỳ Villanova (vào khoảng năm 750 TCN), văn hóa Etrusca đã chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Hy Lạp cổ đại khi người Hy Lạp bắt đầu thành lập các thuộc địa ở miền Nam Ý trong thời kỳ Cổ xưa (thời kỳ Đông Phương Hóa) và trong thời kỳ Cổ điển sau này. Vào giai đoạn đỉnh cao của nó, trong thời kỳ thành Rome được xây dựng nên và thời kỳ vương quốc La Mã, nền văn minh Etrusca đã phát triển rực rỡ ở ba liên minh các thành bang: ở Etruria (Toscana, Latium và Umbria), ở thung lũng sông Po cùng miền đông của dãy Anpơ và ở Campania. Liên minh nằm ở miền Bắc Ý được đề cập tới trong tác phẩm của Livius. Sự suy yếu đã diễn ra một cách dần dần nhưng từ năm 500 TCN trở đi thì vận mệnh chính trị của Ý đã tuột khỏi bàn tay của người Etrusca cùng với sự trỗi dậy của cộng hòa La Mã.

Những bản khắc cổ xưa nhất của người Etrusca có niên đại là vào khoảng năm 700 TCN và được chứng thực ở miền nam Etruria, và mặc dù người Etrusca đã phát triển một hệ thống chữ viết riêng được vay mượn từ bảng chữ cái Euboea của người Hy Lạp, chúng ta mới chỉ hiểu được một phần nào đó của tiếng Etrusca, điều này khiến cho những hiểu biết ngày nay về xã hội và văn hóa của họ phụ thuộc chủ yếu vào các nguồn sau này và thường mang tính chê bai của người La Mã và Hy Lạp. Nền chính trị của họ dựa trên các thành phố nhỏ và có lẽ là đơn vị gia đình. Vào thời kỳ hoàng kim của mình, tầng lớp thượng lưu người Etrusca đã giàu lên nhanh chóng thông qua việc giao thương với người Celt ở phía Bắc và với người Hy Lạp ở miền nam, những ngôi mộ gia đình của họ được lấp đầy bằng những món đồ nhập khẩu xa xỉ. Nền văn hóa Hy Lạp Cổ xưa đã có ảnh hưởng to lớn đến nghệ thuật và kiến trúc của họ, đồng thời các câu chuyện thần thoại Hy Lạp cũng rõ ràng là rất quen thuộc với họ.

Truyền thuyết và lịch sử

Sắc tộc và tên gọi
Người Etrusca tự gọi họ là Rasenna, nó còn được đọc tắt là Rasna hoặc Raśna, trong khi người La Mã cổ đại lại gọi người Etrusca với tên gọi là người Tuscī hoặc Etruscī (số ít là Tuscus). Tên gọi La Mã của họ có nguồn gốc là từ thuật ngữ "Toscana" dùng để chỉ khu vực trung tâm của họ và "Etruria" mà có thể dùng để chỉ vùng đất rộng lớn của họ. Trong tiếng Attic Hy Lạp, người Etrusca được biết đến với tên gọi là người Tyrrhenia (, Turrhēnoi, trước đó là  Tursēnoi), mà từ đó người La Mã đã chuyển hóa thành các tên gọi như Tyrrhēnī, Tyrrhēnia (Etruria), và Mare Tyrrhēnum (biển Tyrrhenia), điều này khiến cho một số người liên tưởng họ với người Teresh (một trong số các bộ tộc Hải nhân được người Ai Cập ghi lại tên).

Chú thích

Liên kết ngoài

 Cities and Cemeteries of Etruria, the book by George Dennis at LacusCurtius
 Etruscan News Online, the Newsletter of the American Section of the Institute for Etruscan and Italic Studies
 Mysterious Etruscans, community dedicated to the preservation of Etruscan culture
 Etruscan Studies, a Journal of the Etruscan Foundation from University of Massachusetts Amherst
 Philipp Ammon: Ruma Rasna – Die etruskischen Wurzeln Roms. http://www.academia.edu/28000848/Ruma_Rasna_Die_etruskischen_Wurzeln_Roms

Người Etrusca
Lịch sử Ý
Cựu quốc gia châu Âu


title: Lũng, Bảo Kê

text:
Lũng  (tiếng Trung: 隴縣, Hán Việt: Lũng huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Bảo Kê (宝鸡市), tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2285 km2, dân số là 250.000 người, mã huyện là 610327, mã bưu chính 721200. Huyện này là một trong năm huyện có rừng lớn nhất của tỉnh Thiểm Tây. Huyện này là một điểm du lịch tham quan động Long Môn, động Dược.

Tham khảo

Bảo Kê
Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây


title: Chak Enayetnagar

text:
Chak Enayetnagar là một thị trấn thống kê (census town) của quận South Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chak Enayetnagar có dân số 5661 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Chak Enayetnagar có tỷ lệ 54% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 60%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Chak Enayetnagar, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Pseudohypatopa

text:
Pseudohypatopa là một chi bướm đêm thuộc họ Blastobasidae.

Các loài
 Pseudohypatopa longicornutella (e Asia)
 Pseudohypatopa pulverea tháng 5rick (s Asia)
 Pseudohypatopa beljaevi (e Russia)

Chú thích

Tham khảo

Blastobasidae


title: Oecetis meghadouta

text:
Oecetis meghadouta là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Comitas chuni

text:
Comitas chuni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Chú thích

Tham khảo

Comitas


title: Harry Nyquist

text:
Harry Nyquist (tên đầy đủ Harry Theodor Nyquist; phát âm theo tiếng Anh: [nʏ:kvɪst], không phải [naɪkwɪst] như thường lệ), (7/2/1889 – 4/4/1976) là một nhà khoa học có nhiều đóng góp quan trọng cho ngành lý thuyết thông tin.

Đời tư
Nyquist sinh ra tại giáo xứ Stora Kil, Nilsby, Värmland, Thuỵ Điển. Bố mẹ ông là Lars Jonsson Nyqvist (sinh năm 1847) và Katrina Eriksdotter (sinh năm 1857). Bố mẹ ông có bảy người con: Elin Teresia, Astrid, Selma, Harry Theodor, Aemelie, Olga Maria, và Axel. Không ai trong 7 người con đó được rửa tội. Ông di cư tới Mỹ năm 1907.

Học vấn

Ông vào học Trường Đại học Bắc Dakota năm 1912 và lần lượt lấy bằng cử nhân khoa học và thạc sĩ khoa học chuyên ngành kỹ sư điện vào năm 1914 và 1915. Ông lấy bằng Tiến sĩ vật lý tại Đại học Yale năm 1917.

Sự nghiệp
Ông làm việc cho phòng nghiên cứu và phát triển AT&T từ 1917 đến 1934, và tiếp tục làm việc ở đó, khi nó được chuyển thành Bell Telephone Laboratories trong cùng năm, cho đến khi về hưu vào 1954.

Nyquist được nhận huân chương IRE Medal of Honor vào năm 1960 cho "những đóng góp cơ bản để định lượng khái niệm nhiễu do nhiệt, truyền số liệu và vòng phản hồi âm."
Vào tháng 10 năm 1960 ông được nhận huân chương Stuart Ballantine Medal do Viện Franklin cấp "vì những phân tích lý thuyết và những phát minh thực tiễn trong lĩnh vực hệ thống truyền thông trong suốt 40 năm, đặc biệt, là công trình đầu tiên trong lý thuyết truyền vô tuyến, nhiễu do nhiệt trong chất dẫn điện, và những đóng góp trong hệ thống phản hồi."
Vào năm 1969, ông nhận được huân chương của Học viện kỹ thuật quốc gia "ghi nhận những đóng góp nền tảng của ông cho kỹ thuật."

Nyquist sống ở Pharr, Texas sau khi về hưu, và mất tại Harlingen, Texas vào 4/4/1976.

Đóng góp cho kỹ thuật
Là một kỹ sư tại Phòng thí nghiệm Bell, Nyquist thực hiện nhiều nghiên cứu quan trọng về nhiễu do nhiệt (Nhiễu Johnson–Nyquist), độ ổn định của bộ khuếch đại hồi tiếp, vô tuyến, fax, vô tuyến truyền hình, và các vấn đề truyền thông quan trọng khác. Cùng với Herbert E. Ives, ông đã phát triển máy fax đầu tiên của AT&T và công bố vào năm 1924. Năm 1932, ông xuất bản bài báo kinh điển về độ ổn định của bộ khuếch đại phản hồi. Ngày nay có thể tìm thấy Tiêu chuẩn ổn định Nyquist trong nhiều sách giáo khoa về lý thuyết điều khiển phản hồi.

Lý thuyết đầu tiên của ông về xác định băng thông cần thiết cho truyền tin đã đặt cơ sở cho những tiến bộ sau này bởi Claude Shannon, dẫn đến những phát triển của ngành lý thuyết thông tin.

Năm 1927 Nyquist xác định số xung độc lập có thể truyền qua một kênh vô tuyến trên một đơn vị thời gian bị giới hạn bằng hai lần băng thông của kênh đó. Nyquist công bố kết quả nghiên cứu của mình trong bài báo những đề tài đã biết trong Lý thuyết truyền tín hiệu vô tuyến (1928). Quy tắc này là một đối ngẫu của định lý lấy mẫu Nyquist–Shannon mà ta thấy hiện nay.

Xem thêm
 Bộ lọc Nyquist
 Quỹ đạo Nyquist
 Tỉ lệ Nyquist
 Tần số Nyquist
 Tiêu chuẩn Nyquist ISI

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IEEE Global History Network page about Nyquist
 Nyquist criterion page  with photo of Nyquist with John R. Pierce và Rudy Kompfner
 K.J.Astrom: Nyquist and his seminal papers, 2005 presentation
 Nyquist biography, p. 2

Sinh năm 1889
Mất năm 1976
Người đô thị Kil
American engineers
American electrical engineers
AT&T
Control theorists
IEEE Medal of Honor recipients
Information theorists
Information theory
Scientists at Bell Labs
American people of Swedish descent
University of North Dakota alumni
Yale University alumni
Swedish immigrants to the United States
Swedish information theorists
Kỹ sư Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Yale
Lý thuyết thông tin
Người Mỹ gốc Thụy Điển


title: Libnotes diphragma

text:
Libnotes diphragma là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Globidrillia ferminiana

text:
Globidrillia ferminiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1919
H
F


title: Oliete

text:
Oliete là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 474 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Neocrepidodera peirolerii

text:
Neocrepidodera peirolerii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kutschera miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1860
Neocrepidodera
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Cassena leopldi

text:
Cassena leopldi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: Redon, Ille-et-Vilaine

text:
Redon là một xã trong tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng hành chính Bretagne của nước Pháp, có dân số là 9499 người (thời điểm 1999).

Dân số
Người dân ở Redon được gọi là Redonnais.

Các thành phố kết nghĩa
  Goch, Đức
  Andover, Vương quốc Anh

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Liên kết ngoài
 Official Site of Redon
French Ministry of Culture list for Redon

Tham khảo

Xã của Ille-et-Vilaine
Quận lỵ của Pháp


title: Jean Racine

text:
Jean-Baptiste Racine (22 tháng 12 năm 1639 - 21 tháng 4 năm 1699), thường được biết tới với tên Jean Racine là một nhà viết kịch nổi tiếng của sân khấu Pháp thế kỉ 17. Với rất nhiều vở bi kịch xuất sắc, Racine cùng với Pierre Corneille được coi là hai nhà kịch tác gia cổ điển vĩ đại nhất nước Pháp.

Tiểu sử
Jean Racine sinh ngày 22 tháng 12 năm 1639 tại La Ferté-Milon trong một gia đình quý tộc nhỏ, bố ông là một viên biện lý của tòa án, còn ông nội và cố nội là các thanh tra muối của vùng La Ferté-Milon và Crespy-en-Valois. Trở thành trẻ mồ côi khi mới 4 tuổi sau khi mẹ và bố ông lần lượt qua đời năm 1641 và 1643, Jean Racine được ông bà nuôi nấng cho đến năm 1649 khi đến lượt ông nội qua đời. Bà của Jean Racine chuyển vào Tu viện Port-Royal-des-Champs nơi Racine được một nữ tu nhận làm con nuôi. Jean Racine được giáo dục một cách khắc khổ theo những nguyên tắc của Giáo lý Giăng-xen (jansénisme) tại trường học của tu viện này. Bên cạnh những kiến thức về tôn giáo, ông cũng được học văn học, tiếng Hy Lạp và tiếng Latinh. Trong số giáo viên tại trường có những người nổi tiếng như Pierre Nicole, Claude Lancelot và Antoine Le Maître. Tuy vậy sân khấu gần như không được giới thiệu ở đây vì những người theo Giáo lý Giăng-xen coi đó là thứ nghệ thuật không thích hợp.

Năm 18 tuổi, Racine vào học Triết học tại Collège d'Harcourt, tiền thân của Lycée Saint-Louis nổi tiếng. Trong thời gian này ông bắt đầu sáng tác những bài thơ đầu tiên với ý định sẽ vừa trở thành một thầy tu, vừa làm văn sĩ, nhưng cuối cùng sau khi thất bại trong bước đường trở thành tu sĩ, Racine bắt đầu tập trung hết khả năng cho nghiệp cầm bút.

Sự nghiệp
Vào, năm 1660, Jean Racine nhận được khoản trợ cấp đầu tiên từ Hoàng gia sau khi cho ra đời 3 bài thơ ca ngợi nhà vua: la Convalescence du Roi, la Renommée aux Muses và la Nymphe de la Seine. Năm 1664, vở kịch đầu tay của Racine, la Thébaïde, được công diễn với vai chính thuộc về Molière, tuy nhiên vở kịch không phải là một thành công lớn.

Vào năm 1665, vở kịch thứ hai Alexandre Đại đế (Alexandre le Grand) của Racine thành công khi được nhà vua yêu thích. Tác phẩm thứ ba của Racine, vở bi kịch Andromaque (1667) còn thành công vang dội đã đảm bảo cho tác giả của nó một vị trí vững chắc trong triều đình nước Pháp. Vào năm 1668, Jean Racine cho ra đời vở hài kịch duy nhất của ông, Les Plaideurs, trước khi quay lại với sở trường bi kịch và liên tiếp thành công với các vở Britannicus (1669), Bérénice (1670), Bajazet (1672), Mithridate  (1673), Iphigénie (1674) và Phèdre (1677).

Mệt mỏi với những chỉ trích và các âm mưu của giới sân khấu, sau thành công của vở kịch cuối cùng Phèdre, Jean Racine quyết định gác bút. Từ năm 1673 Racine được phong làm viện sĩ của Viện Hàn lâm Pháp (Académie française) và đến năm 1690 thì ông được phong tước. Vào năm 1677, cùng với Charles Boileau, Jean Racine được phong làm sử quan (historiographe) cho nhà vua. Cũng trong năm này, sau nhiều mối quan hệ với các nữ nghệ sĩ như La du Parc, La Champmeslé, Racine quyết định lập gia đình với Catherine de Romanet, hai người có với nhau 7 người con.

The lời đề nghị của Quý bà Françoise d’Aubigné, Jean Racine quay trở lại sáng tác hai vở bi kịch cho học sinh Trường võ bị Saint-Cyr, đó là Esther (1689) và Athalie (1691). Vào thời điểm đó, Racine là người chống lại sân khấu sống vì vậy ông chỉ coi các tác phẩm của mình như là những sáng tác văn học và tài liệu giảng dạy. Năm 1696, Jean Racine được thăng làm giám quan (conseiller-secrétaire) cho nhà vua và thường xuyên có những bài giảng cho hoàng gia.

Jean Racine qua đời ngày 21 tháng 4 năm 1699 vì một khối u. Theo đề nghị của Racine, ông được an táng tại Port Royal, sau khi Port Royal bị phá hủy, hài cốt của nhà viết kịch được chuyển về nhà thờ Saint-Étienne-du-Mont ở Paris.

Tác phẩm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tiểu sử chi tiết của Jean Racine
 Các vở kịch của Racine  trên Expression Libre
 Tác phẩm của Racine trên Poesies.net
 Biography, Bibliography, Analysis, Plot overview  (bằng tiếng Pháp)

 http://www.verbumvanum.org/indexgreek.html  for a philological study of the evolution of Hippolytus as a chastity paradigm in Euripides, Seneca, Racine; extensive bibliography (in Tiếng Hà Lan)
 Racine's Works on Bartleby.com at http://www.bartleby.com/people/Racine-J.html
 Many Full Versions of Racine's Plays on Google Books at http://books.google.com/books?as_auth=Jean+Racine&ots=Ck_Gtq5bNg&sa=X&oi=print&ct=title&cad=author-navigational
 Complete Theater to download on line (Poesies.net in French)
 Complete Tragedies and the Comedy to edit with statistics and powerful research (theatre-clasique.fr in French)
  A page on an upcoming production of Phèdre by Charles Di Meglio

Nhà văn Pháp
Nhà viết kịch Pháp
Nhà thơ Pháp
Viện sĩ Viện Hàn lâm Pháp

Sinh năm 1639
Mất năm 1699