title: Trần Phú

text:
Trần Phú (1 tháng 5 năm 1904 – 6 tháng 9 năm 1931) là một nhà cách mạng của Việt Nam. Ông là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 27 tuổi. Người tiền nhiệm của ông là Trịnh Đình Cửu, nguyên Phụ trách Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời Đảng Cộng sản Việt Nam.

Thân thế
Trần Phú sinh ngày 1 tháng 5 năm 1904 tại thành An Thổ, phủ Tuy An, tỉnh Phú Yên (nay thuộc xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên), nguyên quán của ông ở làng Đông Thái, xã An Đồng, tổng Việt Yên, huyện La Sơn, phủ Đức Thọ, tỉnh Nghệ An (nay thuộc xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh).

Cha Trần Phú là Trần Văn Phổ, từng đỗ Giải nguyên. Thời gian ông làm Giáo thụ Tuy An đã sinh ra Trần Phú tại đây. Mẹ ông là bà Hoàng Thị Cát, người làng Tùng Anh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Trần Phú là con thứ 7 trong gia đình.

Ngày 19/4/1908, khi đang là Tri huyện Đức Phổ (Quảng Ngãi), do không chịu được sự đè nén, áp bức, nhục mạ của công sứ Pháp Dodey Besra và bất lực trước tình cảnh nhân dân đói khổ, lầm than, Trần Văn Phổ đã thắt cổ tự sát tại công đường. Do nghèo khổ và buồn phiền, 2 năm sau đó, mẹ ông cũng qua đời ngày 27/11/1910.

Trần Phú cùng với người em út là Trần Ngọc Danh từ Quảng Ngãi ra Quảng Trị sống với người chị gái Trần Ngọc Quang và anh trai Trần Đường, về sau được một người dì ruột là cung nương Hoàng Thị Khương mang về giao cho con trai mình là Thái Thường Tự Khanh Phạm Hoàng San và vợ là Phan Thị Yến  (làm việc ở Toà Khâm sứ Huế) nuôi dưỡng, và cho ăn học tại Trường tiểu học Pháp – Việt Đông Ba rồi Trường Quốc học Huế. Tại Trường Quốc học Huế, ông được theo học cụ Võ Liêm Sơn một nhà giáo yêu nước.

Năm 1922, Trần Phú đỗ đầu kỳ thi Thành chung (học vị cao nhất theo hệ Pháp đào tạo tại Việt Nam lúc bấy giờ) lúc 18 tuổi, rồi về dạy học tại trường Tiểu học Pháp – Việt Cao Xuân Dục ở Vinh (Nghệ An).

Hoạt động cách mạng
Thời gian dạy học ở Vinh, vốn có ảnh hưởng tinh thần dân tộc của cha, Trần Phú có những tiếp xúc đầu tiên với chủ nghĩa cộng sản. Năm 1925, ông cùng một số bạn bè như Lê Văn Huân, Trần Đình Thanh, Ngô Đức Diễn, Tôn Quang Phiệt... thành lập Hội Phục Việt, sau đổi là Hội Hưng Nam, rồi lại đổi ra Việt Nam Cách mạng Đảng.

Năm 1926, với bí danh Lý Quý, Trần Phú đại diện Việt Nam Cách mạng Đảng sang Quảng Châu (Trung Quốc) bàn việc hợp nhất với Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tại Quảng Châu, ông tham gia một số lớp huấn luyện về lý luận và chính trị, được kết nạp vào Cộng sản Đoàn, và được cử về nước hoạt động. Tháng 12 năm 1926, ông về đến Vinh, tham gia cải tổ Việt Nam Cách mạng Đảng theo đường lối và tổ chức của Việt Nam thanh niên cách mạng.

Một thời gian sau, ông bị lộ, được tổ chức bố trí sang Quảng Châu để hoạt động với bí danh Lý Viết Hoa. Mùa xuân năm 1927, Trần Phú được Nguyễn Ái Quốc cử sang học tại trường Đại học Đông Phương (Liên Xô) với bí danh Likvey (Ликвей). Tại đây, chi bộ những người Cộng sản Việt Nam được thành lập, ông được chỉ định làm bí thư chi bộ này.

Năm 1928, Trần Phú là đại biểu dự Đại hội VI Quốc tế Cộng sản. Khi đó, tại quê nhà, ngày 11 tháng 10 năm 1929, ông bị tòa án Nam triều ở Nghệ An xử án vắng mặt cùng với một số đồng chí của mình.

Tháng 4 năm 1930, Trần Phú về nước và được bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương Lâm thời của Đảng (tháng 7), sau đó ít lâu vào Ban Thường vụ Trung ương. Ông được giao soạn thảo Luận cương Chính trị về vấn đề cách mạng tư sản dân quyền ở Đông Dương.

Tháng 10 năm 1930, Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp ở Hương Cảng (Trung Quốc) đã thông qua bản Luận cương Chính trị và bầu Ban Chấp hành Trung ương chính thức, ông được bầu Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng.

Tháng 3 năm 1931, với bí danh Anh Năm, Trần Phú chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 2 tại Sài Gòn bàn việc chấn chỉnh Đảng sau đợt khủng bố của thực dân Pháp. Hội nghị khẳng định: "Đảng [Cộng sản Việt Nam] là đảng tiền phong của giai cấp vô sản, Đảng chiến đấu cho lợi ích sống còn của dân tộc, cho quyền lợi các giai cấp bị bóc lột, bị áp bức, nhưng không phải là đảng của Công Nông. Kiên quyết chống tả khuynh, chống hữu khuynh". Hội nghị đã vạch ra nghị quyết về nhiệm vụ hiện tại của Đảng, nghị quyết về tổ chức của Đảng, nghị quyết về cổ động tuyên truyền. Tại hội nghị này, một quyết định về "Tổ chức ra cộng sản thanh niên Đoàn là một nhiệm vụ thâu phục một bộ phận quan trọng của vô sản giai cấp, là một vấn đề cần kíp của Đảng phải giải quyết". Đây được xem là tiền đề để hình thành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh về sau này.

Ngay sau Hội nghị, do sự phản bội của Ngô Đức Trì, ngày 19 tháng 4 năm 1931, Trần Phú bị thực dân Pháp bắt tại nhà số 66 đường Champagne (đường Lý Chính Thắng hiện nay), Sài Gòn.

Biết ông là cán bộ cao cấp, chính quyền thực dân tìm cách dụ dỗ và tra tấn để khai thác thông tin. Nhưng với chí khí kiên cường, ông không bị khuất phục, dù bị đày ải nhiều lần. Ngày 6 tháng 9 năm 1931, ông qua đời tại Nhà thương Chợ Quán ở tuổi 27 với lời nhắn nhủ bạn bè "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu".

Anh chị em tù chính trị ở khám lớn Sài Gòn năm 1931 đã làm thơ:

Sau khi ông qua đời, người thân ông vào Sài Gòn, tìm cách đưa thi hài ông ra chôn cất tại khuôn viên nghĩa trang Nhà thờ Họ đạo Chợ Quán Sài Gòn (tại cư xá Bắc Hải, đường Cách Mạng Tháng Tám, quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh).

Ngày 4 tháng 1 năm 1999, phần mộ được cho rằng của ông đã được phát hiện. Ngày 12 tháng 1 năm 1999, hài cốt của Trần Phú được di dời về an táng tại quê hương Đức Thọ, Hà Tĩnh. Mộ của ông được đặt trên ngọn đồi cao thuộc xã Tùng Ảnh, phía trước mộ là hàng chữ "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu".

Trần Phú và Lê Hồng Phong được cho là người dịch thành lời bài Quốc tế ca phiên bản đang được sử dụng. Tuy nhiên, người dịch bài hát này đầu tiên là Hồ Chí Minh dưới thể thơ lục bát.

Một giai thoại khác là có một lần ông bàn với các đồng chí trong tù về viễn cảnh sau này nước Việt Nam độc lập với quốc kỳ màu đỏ, có ngôi sao vàng năm cánh, tượng trưng cho năm giới công, nông, binh, trí và thương đoàn kết chặt chẽ xung quanh Đảng. Điều này dẫn đến trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940, các đồng chí của ông ở Mỹ Tho đã giương cao là cờ đỏ sao vàng năm cánh bên cạnh là cờ búa liềm của Đảng trên mái đình Long Hưng nơi thành lập chính quyền cách mạng đầu tiên trong tỉnh.

Câu nói nổi tiếng

"Hãy giữ vững chí khí chiến đấu"

Công trình mang tên Trần Phú
Tên của ông được đặt cho các đường phố ở một số tỉnh, thành của Việt Nam:

 Hà Nội (nối Hà Trung với Kim Mã - Ba Đình), đường nối Nguyễn Trãi và Quang Trung (Hà Đông) và đường nhập với tỉnh lộ 427 - Thường Tín (từ QL.1 đến ngã ba Quán Giai).
 Thành phố Hồ Chí Minh (nối đường 3 tháng 2 với Trần Hưng Đạo) và tên ông được đặt cho trường trung học phổ thông Trần Phú nằm ở số 18 Lê Thúc Hoạch,phường Phú Thọ Hòa,quận Tân Phú,Thành phố Hồ Chí Minh.
 Hải Phòng: Tên ông được đặt cho một con đường tại trung tâm thành phố, nối đường Nguyễn Đức Cảnh với Hoàng Diệu. Ở đây còn có trường THPT Chuyên Trần Phú, một trường chuyên có tiếng tại lô 10A Lê Hồng Phong.
 Đà Nẵng (nối đường 3 tháng 2 với đường Trưng Nữ Vương)
 Nha Trang (nối đường biển Phạm Văn Đồng, dọc ven biển, là con đường đẹp nhất của thành phố).
 Đà Lạt (nối Hoàng Văn Thụ với Trần Hưng Đạo)
 Việt Trì (nối Âu Cơ với Hùng Vương)
 Bà Rịa (đường ven biển).
 Tên ông còn được đặt cho các tuyến đường tại 4 thành phố ở tỉnh Quảng Ninh:
 Thành phố Uông Bí (từ quảng trường thành phố cho đến Hoàng Quốc Việt).
 Thành phố Cẩm Phả (ngã ba Lê Thanh Nghị - Nguyễn Đức Cảnh đến phố Bà Triệu, giáp quảng trường 12/11).
 Thành phố Hạ Long (từ ngã tư Loong Toòng đến Cầu Bang).
 Thành phố Móng Cái (từ chợ Asian Quảng Ninh đến ngã ba Trần Phú - Hùng Vương - Hữu Nghị)
 Tuy Hòa (nối đường Nguyễn Tất Thành với Biển Đông).
 Vinh (từ công viên trung tâm thành phố đến đường Phan Đình Phùng).
 Thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh (QL8A đoạn qua Hồng Lĩnh).
 TP Hà Tĩnh (từ ngã ba QL.1 - Hà Tông Chính cho đến ngã tư Trần Phú - Hàm Nghi - Phan Đình Phùng - Hà Huy Tập)
 Thị trấn Hương Khê, huyện Hương Khê (đường Hồ Chí Minh đến đường Phan Đình Phùng).
 Đồng Hới (qua đường Quang Trung)
 Đông Hà, Quảng Trị (từ Lê Thánh Tôn - QL9B - phường 5 và nối Hùng Vương đến Trần Hưng Đạo - phường 1) và thị trấn Lao Bảo, huyện Hướng Hóa (từ QL9 đến Nguyễn Huệ, gần cửa khẩu quốc tế Lao Bảo).
 Đà Nẵng (từ Lê Duẩn cho đến ngã tư Trần Phú - Bạch Đằng - Đống Đa - 3 tháng 2).
 Huế (nối Phan Chu Trinh đến Phan Bội Châu), thành phố Từ Sơn (tỉnh Bắc Ninh) (nối Đặng Phúc Thông với Minh Khai)...
 Quy Nhơn, Bình Định (Nối thông đường Nguyễn Công Trứ và Tăng Bạt Hổ).
 Bồng Sơn Hoài Nhơn đường Trần Phú vuông góc Quang Trung.
 Tp. Sa Đéc, Đồng Tháp đoạn từ công viên tượng đài Phan Văn Út (phường 3) đến công viên Chiến Thắng.
Thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang. Đoạn từ cầu Ngô Quyền đến trung tâm thương mại Thành phố Rạch Giá.
 Thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum. Từ ngã tư Đăk Cấm đến đường Nguyễn Huệ
 Thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk: Nối từ đường Phan Chu Trinh đến giao với đường Phan Bội Châu.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trần Phú, một chiến sĩ cộng sản kiên cường

Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Học sinh Quốc học Huế
Nhà cách mạng Việt Nam
Người Hà Tĩnh
Người Phú Yên
Tân Việt Cách mệnh Đảng
Người cộng sản Việt Nam
Người chết trong tù


title: Anoplischius haematopus

text:
Anoplischius haematopus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Gojko Kačar

text:
Gojko Kačar (sinh ngày 26 tháng 1 năm 1987 ở Novi Sad) là một cầu thủ bóng đá người Serbia hiện đang chơi cho Hertha Berlin ở vị trí trung vệ hay tiền vệ lùi.Anh cũng có thể chơi ở nhiều vị trí như ở trung tâm hoặc phía bên phải hàng tiền vệ.Anh được đánh giá cao nhờ thể lực tốt cùng lối chơi thông mình.Anh cũng từng được so sánh với cựu tuyển thủ Brasil Carlos Dunga.Anh ra đời trong một gia đình nổi tiếng với nghiệp Boxing.Chú anh Slobodan Kačar giành huy chương vàng ở Olympic Moscow trong khi Tadija Kacar giành huy chương vàng ở Olympic Montreal.Gojko tiếp nối truyền thống tham dự Olympic bằng việc tham dự Olympic 2008 ở Bắc Kinh, Trung Quốc trong trận gặp Úc vào ngày 7 tháng 8 năm 2008.

Kacar chơi cho đội trẻ FK Vojvodina trước khi được đưa lên đội một.Vào năm 2008 anh chuyển tới Hertha Berlin với mức giá 3 triệu Euro khiến anh trở thành cầu thủ đắt giá nhất trong lịch sử FK Vojvodina.Kacar được gọi vào đội U21 Serbia ở giải vô địch U21 châu Âu vào năm 2007 ở Hà Lan.Anh chỉ chơi 1 trận, trong trận thua 2-0 trước Anh.

Vào chủ nhật ngày 7 tháng 9 năm 2008, Kacar ghi 5 bàn cho đội U21 Serbia trong trận thắng 8-0 trước đội U21 Hungary ở vòng loại giải U21 châu Âu năm 2009.Ở giải ngày vào tháng 6 năm 2009, anh là cầu thủ ghi bàn duy nhất cho Serbia trong 3 trận.

Bên ngoài sân cỏ, anh đã kết thúc phổ thông, và hiện đang là sinh viên trường đại học kĩ thuật và khoa học ở quê nhà Novi Sad.

Thống kê

Đội tuyển quốc gia

Tham khảo

Xem thêm
Bundesliga proflile
Hertha BSC Profile
BeliOrlovi profile
Gojko Kacar Video Compilation

Sinh năm 1987
Cầu thủ bóng đá Hertha Berlin
Cầu thủ bóng đá Serbia
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2008
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nam Serbia ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Cầu thủ bóng đá Cerezo Osaka


title: Manzanal del Barco

text:
Manzanal del Barco là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 194 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Dialectica galactozona

text:
Dialectica galactozona là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Dialectica


title: Lâu đài Turégano

text:
Lâu đài Turégano () là một pháo đài cổ ở thị xã Turégano thuộc tỉnh Segovia, Tây Ban Nha. Tòa lâu đài đã được thiết lập ở trên khu đất của một pháo đài khác. Cấu trúc của nó đồng bộ với nhà thờ bên cạnh San Miguel.

Trong các sự kiện lịch sử đáng nhớ xảy ra ở đây có sự kiện năm 1585, khi tòa lâu đài được sử dụng để làm nhà tù nhốt Antonio Pérez, một bộ trưởng của vua Phillip II. Nỗ lực giải thoát ông khỏi nhà ngục đã thất bại dù họ đã vào được bên trong lâu đài.

Năm 1931, lâu đài này đã được công bố là di tích lịch sử nghệ thuật của Tây Ban Nha.

Tham khảo

Lâu đài Castilla và León


title: Homo erectus

text:
{{Bảng phân loại
| fossil_range = Pleistocen
| image = Homme de Tautavel 01-08.jpg
| image_width = 200px
| image_caption = Hình tái tạo mẫu vật thu được ở Tautavel, Pháp.
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Mammalia
| ordo = Primates
| subordo = Haplorrhini
| infraordo = Simiiformes
| parvordo = Catarrhini
| superfamilia = Hominoidea
| familia = Hominidae
| subfamilia = Homininae
| tribus = Hominini
| subtribus = Hominina
| genus = Homo
| species = H. erectus
| binomial = †Homo erectus
| binomial_authority = (Dubois, 1892)
| synonyms =
† Pithecanthropus erectus
† Sinanthropus pekinensis
† Javanthropus soloensis
† Meganthropus paleojavanicus
† Telanthropus capensis
† Homo ergaster?
}}Homo erectus (nghĩa là "người đứng thẳng", từ tiếng Latinh ērigere, "đứng thẳng"), còn được dịch sang tiếng Việt là trực nhân, là một loài người tuyệt chủng từng sinh sống trong phần lớn khoảng thời gian thuộc thế Pleistocen, với chứng cứ hóa thạch sớm nhất đã biết có niên đại khoảng 1,8 triệu năm trước và hóa thạch gần đây nhất đã biết khoảng 143.000 năm trước. Loài này đã bắt nguồn từ châu Phi hoặc châu Á và lan tỏa xa tới Anh, Gruzia, Ấn Độ, Sri Lanka, Trung Quốc và JavaChauhan, Parth R. (2003) "Distribution of Acheulian sites in the Siwalik region" trong An Overview of the Siwalik Acheulian & Reconsidering Its Chronological Relationship with the Soanian – A Theoretical Perspective. assemblage.group.shef.ac.uk.

Hiện tại vẫn còn bất đồng về các vấn đề như phân loại, tổ tiên và hậu duệ của H. erectus, với hai phân loại chính loại trừ lẫn nhau: erectus có thể là tên gọi khác cho Homo ergaster, và vì thế là tổ tiên trực tiếp của các dạng người xuất hiện muộn hơn như Homo heidelbergensis, Homo neanderthalensis và Homo sapiens; hoặc đây có thể là một loài khác biệt, nguồn gốc châu Á, khác với Homo ergaster có nguồn gốc châu PhiKlein R. (1999). The Human Career: Human Biological and Cultural Origins. Chicago: Nhà in Đại học Chicago, ISBN 0226439631..

Một số nhà cổ nhân loại học coi H. ergaster chỉ đơn giản là chủng châu Phi của H. erectus. Điều này dẫn đến việc sử dụng thuật ngữ "Homo erectus sensu stricto" để chỉ chủng châu Á của H. erectus, và "Homo erectus sensu lato" để chỉ loài theo nghĩa rộng, bao gồm các quần thể châu Phi (H. ergaster) và các quần thể châu ÁSuwa G; Asfaw B; Haile-Selassie Y; White T.; Katoh S.; Wolde Gabriel G.; Hart W.; Nakaya H.; Beyene Y. (2007). Early Pleistocene Homo erectus fossils from Konso, southern Ethiopia. "Anthropological Science" 115(2): 133-151,.

Nguồn gốc

Giả thuyết đầu tiên cho rằng H. erectus đã di cư từ châu Phi trong Tiền Pleistocen, có lẽ là do kết quả hoạt động của máy bơm Sahara, khoảng 2,0 triệu năm trước (Ma), và loài đã lan tỏa rộng ra khắp Cựu thế giới. Các di tích hóa thạch có niên đại 1,8-1,0 Ma đã được tìm thấy tại châu Phi (như hồ Turkana và hẻm núi Olduvai), Gruzia, châu Âu (Tây Ban Nha), Indonesia (như Sangiran tại Trung Java và Trinil ở Đông Java), Việt Nam (Thẩm Khuyên, Thẩm Hai), Trung Quốc (như Thiểm Tây) và Ấn Độ.

Giả thuyết thứ hai cho rằng H. erectus đã tiến hóa tại đại lục Á-Âu và sau đó di cư sang châu Phi. Loài này từng sinh sống trong một khu vực tại Kavkaz có tên gọi là Dmanisi ở Gruzia, từ khoảng 1,85 tới 1,77 Ma, cùng thời hoặc hơi sớm hơn một chút so với chứng cứ sớm nhất đã biết tại châu Phi. Các cuộc khai quật tìm thấy 73 công cụ đá để cắt và chặt và 34 mảnh xương của các dạng sinh vật chưa thể nhận dạngNew discovery suggests Homo erectus originated from Asia. Dnaindia.com. 08-06-2011.

Phát hiện và hóa thạch đại diện

Nhà giải phẫu học người Hà Lan Eugène Dubois, người đặc biệt bị thu hút bởi học thuyết tiến hóa của Darwin với việc áp dụng vào loài người, quyết định tới châu Á (nơi được chấp nhận khi đó, mặc cho học thuyết của Darwin, như là cái nôi tiến hóa của loài người), để tìm kiếm tổ tiên loài người vào năm 1886. Năm 1891, đội của ông đã phát hiện ra một hóa thạch người trên đảo Java, Đông Ấn thuộc Hà Lan (nay là Indonesia) và ông miêu tả loài này là Pithecanthropus erectus (từ tiếng Hy Lạp πίθηκος, pithecos = "vượn", và ἄνθρωπος, anthropos = "người"), dựa trên một xương chỏm (nắp hộp sọ) và một xương đùi giống như của H. sapiens tìm thấy trên bờ sông Solo ở Trinil, Đông Java. Loài này hiện nay được coi là phân loài H. erectus erectus của H. erectus. Phát hiện này được biết đến như là người Java.

Nhờ có miêu tả ban đầu của nhà giải phẫu người Canada Davidson Black vào năm 1927 cho một chiếc răng hàm dưới, người ta gán cho nó tên gọi khoa học là Sinanthropus pekinensis (từ sino-, dạng tổ hợp của từ trong tiếng Hy Lạp Σίνα, "Trung Quốc" và từ trong tiếng Latinh pekinensis, "ở Bắc Kinh"), mặc dù phần lớn phát hiện ban đầu và thu hút sự chú ý của đơn vị phân loại này diễn ra tại khu vực Long Cốt Sơn, Chu Khẩu Điếm (nay thuộc quận Phòng Sơn), cách trung tâm Bắc Kinh khoảng 50 km về phía tây nam. Nhà giải phẫu người Đức Franz Weidenreich đã cung cấp phần lớn miêu tả chi tiết cho các di cốt tìm thấy trong vài chuyên khảo công bố trên tạp chí Palaeontologica Sinica (Series D). Loài này hiện được coi là một phân loài của H. erectus với danh pháp H. erectus pekinensis.

Gần như toàn bộ các mẫu vật gốc đã thất lạc trong Chiến tranh thế giới thứ hai; tuy nhiên, các khuôn đúc nguyên bản của Weidenreich vẫn còn trong Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ (AMNH) ở New York và tại Viện Cổ sinh Động vật có xương sống và Cổ nhân loại học Trung Quốc (IVPP) ở Bắc Kinh, và chúng được coi là chứng cứ đáng tin cậy.

Trong suốt thế kỷ 20, các nhà nhân loại học đã tranh luận về vai trò của H. erectus trong tiến hóa loài người. Trong giai đoạn đầu thế kỷ này, do các phát hiện tại Java và Chu Khẩu Điếm, người ta cho rằng người hiện đại đã tiến hóa trước tiên tại châu Á. Một số nhà tự nhiên học (Charles Darwin là nổi tiếng nhất trong số này) lại dự báo các tổ tiên sớm nhất của loài người có nguồn gốc châu Phi. Charles Darwin chỉ ra rằng tinh tinh và khỉ đột, các họ hàng gần của người, chỉ sinh sống tại châu Phi.

Giai đoạn từ thập niên 1950 tới thập niên 1970, hàng loạt các hóa thạch được tìm thấy tại Đông Phi mang lại các chứng cứ cho thấy các dạng người vượn (Homininae) cổ nhất phát sinh tại đây. Khi đó người ta tin rằng H. erectus là hậu duệ của một trong các loài có sớm hơn, như Ardipithecus và Australopithecus, hoặc một trong các loài có sớm thuộc chi Homo, như H. habilis hay H. ergaster. H. habilis và H. erectus cùng tồn tại trong vài nghìn năm, và có thể là đại diện cho các dòng dõi tách biệt của cùng một tổ tiên chung.

Các nhà khảo cổ học John T. Robinson và Robert Broom đặt ra tên gọi Telanthropus capensis trong thập niên 1950 cho một quai hàm dưới, hiện nay cũng được coi là thuộc về Homo erectus. Robinson đã phát hiện ra một mảnh hàm, ký hiệu là SK 45, vào tháng 9 năm 1949 tại Swartkrans, Nam Phi. Năm 1957, Simonetta đã đề xuất gán nó vào Homo erectus và Robinson (1961) đã đồng ý.

Hộp sọ của Tchadanthropus uxoris, do Yves Coppens phát hiện năm 1961 tại Chad, là hóa thạch người vượn sớm nhất được phát hiện tại Bắc Phi. Hóa thạch này bị xói mòn bởi cát do gió thổi tới mức nó có bề ngoài trông giống như của Australopithecina, một kiểu vượn người nguyên thủy. Mặc dù ban đầu một số học giả coi nó là một mẫu vật của H. habilis, nhưng hiện nay nó không còn được coi là đơn vị phân loại hợp lệ, và thay vì thế người ta coi nó là một đại diện của H. erectus.

Homo erectus georgicusHomo erectus georgicus () là tên gọi của một phân loài, được sử dụng để miêu tả các hộp sọ và quai hàm hóa thạch tìm thấy tại Dmanisi, Gruzia. Mặc dù ban đầu được đề xuất như một loài tách biệt, hiện nay nó cũng được phân loại trong phạm vi H. erectusLordkipanidze D, Jashashvili T, Vekua A, Ponce de León MS, Zollikofer CP, Rightmire GP, Pontzer H, Ferring R, Oms O, Tappen M, Bukhsianidze M, Agusti J, Kahlke R, Kiladze G, Martinez-Navarro B, Mouskhelishvili A, Nioradze M, Rook L (2007). Postcranial evidence from early Homo from Dmanisi, Georgia. Nature 449(7160): 305–310. PMID 17882214, . Một phần bộ xương được phát hiện năm 2001 và các hóa thạch có niên đại khoảng 1,8 Ma. Các di tích được nhà khoa học người Gruzia là David Lordkipanidze cùng một đội khảo cổ quốc tế phát hiện lần đầu năm 1991. Có nhiều diễn giải được đề xuất cho sự phân tán của H. erectus georgicus. Các đồ dùng và xương động vật cũng được tìm thấy bên cạnh các di cốt người cổ đại.

Ban đầu các nhà khoa học này tin rằng họ đã tìm thấy các hàm dưới và hộp sọ thuộc về Homo ergaster, nhưng các khác biệt về kích thước đã làm cho họ đặt ra tên gọi mới, Homo georgicus, được ấn định như là hậu duệ của Homo habilis và tổ tiên của Homo erectus châu Á. Tuy nhiên, phân loại này không đứng vững và hóa thạch hiện được coi là thuộc về một phân nhóm đã rẽ nhánh ra của Homo erectus, đôi khi gọi là Homo erectus georgicusTattersall I.; Schwartz J. H. (2009). Evolution of the Genus Homo. Annual Review of Earth and Planetary Sciences 37: 67-92, Gabunia L.; Vekua A.; Lordkipanidze D.; Swisher III C. C.; Ferring R.; Justus A.; Nioradze M.; Tvalchrelidze M.; Antón S. C.; Bosinski G.; Jöris O.; Lumley M. A.; Majsuradze G.; Mouskhelishvili A. (2000). Earliest Pleistocene hominid cranial remains from Dmanisi, Republic of Georgia: Taxonomy, geological setting, and age. Science 288 (5468): 1019–1025, , PMID 10807567.

Với thể tích hộp sọ khoảng 600 cm³, hộp sọ D2700 có niên đại khoảng 1,77 Ma và trong tình trạng tốt, cung cấp sự hiểu biết thấu suốt trong so sánh với hình thái học hộp sọ người hiện đại. Vào thời điểm phát hiện thì hộp sọ này là nhỏ nhất và nguyên thủy nhất của phân tông Người (Hominina) được phát hiện từ trước tới nay bên ngoài châu Phi. Tuy nhiên, năm 2003 một hộp sọ người của phân loài H. erectus floresiensis nhỏ hơn một chút đã được tìm thấy trên đảo Flores. Homo erectus georgicus thể hiện sự dị hình giới tính mạnh, với đàn ông to lớn hơn đàn bà một cách đáng kể.

Sau đó, bốn bộ xương hóa thạch khác cũng được tìm thấy, chỉ ra một loài có hộp sọ và phần trên cơ thể nguyên thủy nhưng cột sống và các chân lại tương đối tân tiến, tạo ra sự linh động lớn hơn. Hiện nay chúng không được coi là loài tách biệt, mà là đại diện cho một giai đoạn ngay sau khi có sự chuyển tiếp của Homo habilis và H. erectus, và có niên đại khoảng 1,8 Ma. Bộ sưu tập này bao gồm một trong những hàm dưới lớn nhất của chi Homo thuộc thế Pleistocen (D2600), một trong những hàm dưới nhỏ nhất thuộc tầng Hạ Pleistocen (D211), một mẫu vật gần như hoàn hảo của người ở độ tuổi vị thành niên (D2735), và một mẫu vật hoàn toàn không có răng (D3900).

Hộp sọ tiếp theo, hộp sọ duy nhất còn nguyên vẹn được tìm thấy từ trước tới nay thuộc về người thuộc giai đoạn Tiền Pleistocen, được miêu tả năm 2013. Với thể tích chưa tới 550 cm³, nó là hộp sọ nhỏ nhất trong số tất cả các hộp sọ tìm thấy tại di chỉ này. Các biến thiên về thể tích của các hộp sọ này nhắc nhở các nhà nghiên cứu việc kiểm tra lại các biến thiên về hộp sọ của người hiện đại và tinh tinh. Họ thấy rằng trong khi các hộp sọ Dmanisi trông rất khác nhau, nhưng các biến thiên này là không lớn hơn so với các biến thiên về hộp sọ ở người hiện đại cũng như ở tinh tinh. Vì thế, các biến thiên này gợi ý rằng các phát hiện hóa thạch trước đây được coi là thuộc về các loài khác nhau trên cơ sở các biến thiên về thể tích hộp sọ của chúng, như H. rudolfensis, H. gautengensis, H. ergaster và có thể cả H. habilis, có thể được diễn giải khác đi như là thuộc về cùng một dòng dõi như của Homo erectus.

Phân loại và khác biệt đặc biệt
Nhiều nhà cổ nhân loại học vẫn còn tranh luận về định nghĩa của H. erectus và H. ergaster như là các loài tách biệt hay không. Một vài học giả gợi ý việc bỏ đơn vị phân loại Homo erectus và thay vì thế coi H. erectus như là H. sapiens cổ xưa. Một số học giả lại gọi H. ergaster như là tổ tiên châu Phi trực tiếp của H. erectus, bằng việc đề xuất rằng nó đã rời khỏi châu Phi và di cư vào châu Á, rẽ nhánh ra thành loài khác biệt. Phần lớn lại chia rẽ về tên gọi loài ergaster, với việc nhận thấy không có khác biệt giữa các hóa thạch như cậu bé Turkana với người Bắc Kinh. Mặc dù "Homo ergaster" đôi khi vẫn được chấp nhận như là một đơn vị phân loại hợp lệ, nhưng hai đơn vị phân loại này thường được định nghĩa như là các quần thể châu Phi và châu Á khác biệt của cùng một loài (nghĩa rộng) H. erectus.

Trong khi một số học giả từng khẳng định rằng định nghĩa loài sinh học của Ernst Mayr không thể sử dụng để kiểm nghiệm các giả thuyết nói trên, tuy nhiên người ta có thể kiểm tra sự biến thiên hình thái hộp sọ trong phạm vi các mẫu vật H. erectus / H. ergaster đã biết, và so sánh nó với những gì người ta thấy ở các nhóm linh trưởng khác hẳn nhau còn sinh tồn với sự phân bố địa lý tương tự hoặc gần gũi về quan hệ tiến hóa. Vì thế, nếu mức độ biến thiên giữa H. erectus và H. ergaster lớn hơn những gì người ta thấy trong phạm vi một loài, chẳng hạn như ở khỉ Macaca, thì khi đó H. erectus và H. ergaster có thể được coi là hai loài tách biệt.

Mô hình so sánh hiện có là rất quan trọng, và viêc lựa chọn (các) loài phù hợp có thể là rất khó khăn (Chẳng hạn, độ biến thiên hình thái trong quần thể toàn cầu của H. sapiens là nhỏ, và sự đa dạng đặc biệt của chính loài người hiện đại có thể không phải là sự so sánh đáng tin cậy). Như một ví dụ, các hóa thạch tìm thấy ở Dmanisi ban đầu được miêu tả như là thuộc về một loài khác có quan hệ gần là Homo georgicus, nhưng sau đó cho thấy độ biến thiên của chúng nằm trong phạm vi độ biến thiên của Homo erectus, và hiện nay được phân loại là Homo erectus georgicus.H. erectus có thể tích hộp sọ lớn hơn của Homo habilis (mặc dù các mẫu vật Dmanisi có các hộp sọ đặc biệt nhỏ): các di cốt sớm nhất chỉ ra thể tích hộp sọ khoảng 850 cm³, trong khi các mẫu vật Java muộn nhất có thể tích tới 1.100 cm³, đạt tới mức độ như ở H. sapiens; xương trán ít xiên hơn và vòm cuốn bộ răng nhỏ hơn ở Australopithecina; mặt thẳng hơn (ít lồi ra) hơn cả ở Australopithecina lẫn ở H. habilis, với các chỏm lông mày lớn và các xương gò má ít rõ nét hơn. Các dạng người cổ đại này đứng cao khoảng 1,70 m (5 ft 7 inch) (Chỉ khoảng 17% đàn ông hiện đại là cao hơn) và có thân hình đặc biệt thanh mảnh, với tay và chân dài.

Dị hình giới tính giữa đàn ông và đàn bà là hơi lớn hơn so với ở H. sapiens, với đàn ông khoảng 25% to lớn hơn đàn bà, nhưng hơi nhỏ hơn so với ở các loài xuất hiện sớm thuộc chi Australopithecus. Sự phát hiện ra bộ xương KNM-WT 15000, "cậu bé Turkana" (Homo ergaster), thực hiện gần hồ Turkana, Kenya của Richard Leakey và Kamoya Kimeu năm 1984, là một trong những bộ xương người cổ đại hoàn hảo nhất đã được phát hiện, và nó góp phần đáng kể vào việc diễn giải sự tiến hóa sinh lý học ở người.

Tính xã hộiHomo erectus có lẽ là loài người cổ đại đầu tiên sống theo kiểu xã hội săn bắt hái lượm, và các nhà nhân loại học như Richard Leakey tin rằng loài này có tính xã hội gần với người hiện đại hơn là với các loài giống như Australopithecus trước đó. Tương tự, thể tích hộp sọ tăng lên nói chung trùng với sự xuất hiện của các công cụ ngày càng phức tạp hơn, đôi khi được tìm thấy cùng với các hóa thạch.

Sự phát hiện ra cậu bé Turkana (H. ergaster) năm 1984 đưa ra chứng cứ cho thấy mặc cho giải phẫu giống như ở Homo sapiens, loài này có thể không có khả năng phát ra các âm thanh có thể so sánh với tiếng nói ở người hiện đại. H. ergaster có lẽ liên lạc với nhau bằng thứ âm thanh tiền ngôn ngữ thiếu cấu trúc phát triển đầy đủ của ngôn ngữ người hiện đại nhưng phát triển hơn so với các kiểu liên lạc phi ngôn ngữ được tinh tinh sử dụng. Suy luận như vậy bị thách thức bởi sự phát hiện ra các cột sống của H. ergaster/erectus ở Dmanisi, Gruzia có niên đại khoảng 150.000 năm cổ hơn so với cậu bé Turkana, nhưng lại phản ánh các khả năng thanh âm trong phạm vi của H. sapiens. Cả kích thước bộ não lẫn sự hiện diện của vùng Broca cũng hỗ trợ khả năng ăn nói lưu loát.H. erectus cũng có lẽ là loài người cổ đại đầu tiên sinh sống trong các cộng đồng bầy đàn nhỏ và thân thuộc, tương tự như các cộng đồng bầy đàn săn bắt hái lượm hiện đại. H. erectus/ergaster cũng được người ta cho là loài người cổ đại đầu tiên săn bắt theo các nhóm phối hợp, sử dụng các công cụ phức tạp và chăm sóc các bạn đồng hành yếu đuối hay yếu ớt.

Tuy nhiên, hiện tại vẫn còn tranh luận về việc liệu H. erectus, và có thể cả người Neanderthal muộn hơn, có thể từng lai giống với người hiện đại về mặt giải phẫu tại khu vực nay là châu Âu và châu Á hay không. Xem thêm Thuyết hỗn huyết Neanderthal.

Các phân loài và hậu duệHomo erectus vẫn là một trong những loài tồn tại lâu nhất của chi Homo, từng sinh tồn trên 1 triệu năm, trong khi Homo sapiens mới chỉ tồn tại được khoảng 200.000 năm. Tuy nhiên, như một loài châu Á khác biệt, vẫn chưa có đồng thuận về việc loài này có phải là tổ tiên của H. sapiens hay bất kỳ dạng người nào khác sau nó hay không.Homo erectus Homo erectus erectus Homo erectus yuanmouensis Homo erectus lantianensis Homo erectus nankinensis Homo erectus pekinensis Homo erectus palaeojavanicus Homo erectus soloensis Homo erectus tautavelensis Homo erectus georgicusCác loài họ hàng
 Homo ergaster Homo floresiensis Homo antecessor Homo heidelbergensis Homo neanderthalensis Homo sapiens Homo sapiens idaltu Homo sapiens sapiens Homo rhodesiensis Homo cepranensisCác đơn vị phân loại được gán cho trước đây
 Homo erectus wushanensis (thực tế là nhóm đười ươi cổ)

Sự phát hiện ra Homo floresiensis năm 2003 và sự tuyệt chủng gần đây của loài này đã đưa ra khả năng là có hàng loạt loài hậu duệ của Homo erectus có thể đã tồn tại trên các đảo ở Đông Nam Á và đang chờ đợi để được phát hiện hóa thạch (xem Orang Pendek). Homo erectus soloensis, phân loài từ lâu được cho là từng sinh sống trên đảo Java ít nhất là cho tới khoảng 50.000 năm trước nhưng gần đây vào năm 2011 đã được xác định lại với niên đại cao hơn, có thể là một trong số này. Một số nhà khoa học hoài nghi về tuyên bố cho rằng Homo floresiensis là hậu duệ của Homo erectus. Một diễn giải cho rằng các hóa thạch này là của người hiện đại với tật đầu nhỏ, trong khi một diễn giải khác lại cho rằng các hóa thạch này là của một nhóm người Pygmy.

Các hóa thạch riêng lẻ
Một số hóa thạch chính của Homo erectus:
 Indonesia (đảo Java): Trinil 2 (mẫu gốc), bộ sưu tập Sangiran, bộ sưu tập Sambungmachan, bộ sưu tập Ngandong.
 Trung Quốc ("Người Bắc Kinh"): Người Lam Điền (núi Công Vương Lĩnh và hang Trần Gia Oa), Vân, Chu Khẩu Điếm, Nam Kinh, Hòa
 Kenya: ER 3883, ER 3733
 Vértesszőlős, Hungary "Samu"
 Việt Nam: Hang Thẩm Khuyên, Lạng Sơn
 Gruzia: Bộ sưu tập Dmanisi ("Homo erectus georgicus")
 Ethiopia: Daka calvaria
 Eritrea: Hộp sọ Buia (có thể là H. ergaster)
 Tỉnh Denizli, Thổ Nhĩ Kỳ: Hóa thạch Kocabas.

Ghi chú

Xem thêm
 Homo ergaster''
 Người vượn Java
 Kozarnika

Chung:
 Danh sách các di chỉ hóa thạch
 Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
 Tiến trình tiến hóa loài người

Liên kết ngoài

Thông tin trên Archaeology
Homo erectus – Chương trình nguồn gốc loài người của Viện Smithsonian.
Possible co-existence with Homo Habilis – BBC News
Thảo luận về hóa thạch Kocabas của John Hawks.
Peter Brown's Australian and Asian Palaeoanthropology

Loài người cổ đại
Động vật thế Pleistocen
Linh trưởng thế Pliocen
Linh trưởng thế Pleistocen
Người tiền sử châu Phi
Người tiền sử châu Á
Người tiền sử châu Âu
Loài hóa thạch miêu tả năm 1892
Indonesia tiền sử
Trung Quốc tiền sử
Ấn Độ tiền sử
Kenya tiền sử
Tanzania tiền sử
Hungary tiền sử
Việt Nam tiền sử
Gruzia tiền sử
Ethiopia tiền sử
Eritrea tiền sử
Thổ Nhĩ Kỳ tiền sử
Tây Ban Nha tiền sử
Chi Người
Động vật được mô tả năm 1892
Động vật thế Pliocen
Người tiền sử
Lịch sử tự nhiên châu Phi


title: Chaetocnema fusiformis

text:
Chaetocnema fusiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Wang miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: Sauvain

text:
Sauvain là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Geography
The river Lignon du Forez flows through the commune.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Quận Sullivan, Missouri

text:
Quận Sullivan là một quận thuộc tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận lỵ đóng ở

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Missouri


title: Le Verdon-sur-Mer

text:
Le Verdon-sur-Mer là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine đông nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 6 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Verdonsurmer


title: Băng Cốc

text:
Băng Cốc (tiếng Anh: Bangkok, tiếng Thái: กรุงเทพมหานคร Krung Thep Maha Nakhon, phiên âm: Cơ-lung Thép Ma-Ha Na-Khon, tên đầy đủ là "Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit") là thủ đô và đồng thời là thành phố đông dân nhất của Thái Lan. Bangkok có diện tích 1568,7 km² và nằm trong châu thổ sông Chao Phraya ở miền Trung Thái Lan với dân số khoảng 8 triệu người. Nếu tính cả vùng đô thị Bangkok thì dân số của thành phố lên đến hơn 14 triệu, chiếm hơn 1/5 dân số cả nước và vượt trội hơn tất cả những vùng đô thị khác ở Thái Lan. Bangkok cũng là một trong những thành phố lớn nhất trong khu vực Đông Nam Á và châu Á.

Từ một thị trấn nhỏ trong vương quốc Ayutthaya vào thế kỉ 15, Bangkok nhanh chóng mở rộng nhờ thương mại và trở thành nơi tọa lạc của 2 thủ đô là Thonburi vào năm 1768 và Rattanakosin năm 1782. Với vai trò thủ đô vương quốc Xiêm, Bangkok chứng kiến sự hiện đại hóa nhanh chóng của đất nước cùng những biến động chính trị lớn của Thái Lan từ thế kỉ 19 cho đến nay. Thành phố phát triển mạnh mẽ từ những năm 1960 đến 1980 và ngày nay đóng vai trò quan trọng hàng đầu về chính trị, kinh tế, giáo dục và truyền thông của nước Thái Lan hiện đại.

Sự bùng nổ kinh tế của khu vực Đông Nam Á những năm 1980 và 1990 đã thúc đẩy nhiều công ty đa quốc gia đặt trụ sở khu vực tại Bangkok. Bangkok hiện là một trung tâm kinh tế và tài chính trong khu vực. Thành phố đóng vai trò một điểm trung chuyển trong giao thông quốc tế và nổi lên như một đầu tàu trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, nghệ thuật, thời trang và giải trí. Về du lịch, Bangkok nổi tiếng với nhịp sống về đêm sôi động và nhiều di tích lịch sử văn hóa.

Sự phát triển nhanh chóng của Bangkok trong quá trình phát triển và quy hoạch đô thị đã dẫn đến một cảnh quan đô thị không đồng nhất và các hệ thống cơ sở hạ tầng không đầy đủ. Các tuyến đường hạn chế, mặc dù có mạng lưới đường cao tốc rộng rãi, cùng với việc sử dụng xe hơi cá nhân cao, đã dẫn đến tắc nghẽn giao thông thường xuyên, gây ô nhiễm không khí trầm trọng vào những năm 1990. Kể từ đó Bangkok chuyển sang phương tiện giao thông công cộng nhằm nỗ lực giải quyết vấn đề lớn này. Năm tuyến đường vận chuyển nhanh hiện đang hoạt động, với nhiều hệ thống giao thông đang được chính phủ quốc gia và Cục Quản lý đô thị Bangkok xây dựng hoặc lên kế hoạch.

Tên gọi
Lúc đầu, nơi này chỉ là một nơi buôn bán và cộng đồng dân cư cảng nhỏ, gọi là Bang Makok, để từ đó phục vụ cho Ayutthaya. Bởi vì vị trí chiến lược gần cửa sông, thị trấn này dần dần gia tăng tầm quan trọng. Bangkok ban đầu đóng vai trò như là một cảng tiền đồn với pháo đài ở cả hai bên bờ sông, và trở thành nơi bị bao vây vào năm 1688, với việc người Pháp bị đánh bật khỏi Xiêm. Tới khi Ayuttaya bị Miến Điện xâm chiếm năm 1767, vị vua mới Taksin đã xây dựng một thủ đô mới ở Thonburi (hiện nay là một phần của Bangkok) trên bờ tây sông Chao Phraya. Vua Rama I đã xây dựng cung điện trên bờ sông phía đông năm 1782 và đổi tên thành phố thành Krung Thep, nghĩa là "thành phố của các vị thần". Cái tên Bangkok thường chỉ được dùng để chỉ quận Thonburi, nhưng lại được đa số người nước ngoài dùng để chỉ cả thành phố.

Krung Thep, hay Krung Thep Maha Nakhon (กรุงเทพมหานคร), là viết tắt của tên chính rất dài, được liệt kê trong Kỷ lục thế giới Guinness là tên địa điểm dài nhất thế giới, với tổng cộng 168 chữ cái:

Dịch nghĩa là:

Ngày 15 tháng 2 năm 2022, Hội Hoàng gia Thái Lan tuyên bố sẽ đổi tên gọi chính thức của thủ đô trong các văn bản tiếng nước ngoài từ Bangkok (hay Băng Cốc) thành Krung Thep Maha Nakhon giống như tên gọi trong tiếng Thái. Tên gọi phổ biến ngoài Thái Lan hiện nay là Bangkok vẫn tiếp tục được công nhận, song không chính thức và được viết trong dấu ngoặc đơn sau tên chính thức "Krung Thep Maha Nakhon (Bangkok)".

Thành phố hiện được biết đến chính thức bằng tiếng Thái dưới dạng rút gọn của tên nghi lễ đầy đủ, , được rút ngắn một cách thông tục thành  (thành phố của các vị thần). ,  là một từ tiếng Thái có nguồn gốc Môn–Khmer, có nghĩa là 'kinh đô, vua', trong khi ,  là từ tiếng Pali/tiếng Phạn, có nghĩa là 'vị thần' hoặc 'thần thánh' và tương ứng deva.

Lịch sử
Nền kinh tế của Bangkok dần dần mở rộng thông qua thương mại quốc tế, đầu tiên là với Trung Quốc, sau đó với các thương gia phương Tây quay trở lại vào đầu thế kỷ 19. Là thủ đô, Bangkok là trung tâm của sự hiện đại hóa của Xiêm khi nó phải đối mặt với áp lực từ các cường quốc phương Tây vào cuối thế kỷ 19. Triều đại của vua Mongkut (Rama IV, 1851-1868) và Chulalongkorn (Rama V, 1868-1910) đã chứng kiến sự ra đời của động cơ hơi nước, in ấn, giao thông đường sắt và cơ sở hạ tầng tiện ích ở Bangkok, cũng như giáo dục và chăm sóc sức khoẻ. Bangkok đã trở thành sân khấu trung tâm cho cuộc đấu tranh quyền lực giữa quân đội và chính trị ưu tú khi đất nước xóa bỏ chế độ quân chủ tuyệt đối vào năm 1932. Thành phố chịu sự chiếm đóng của đế quốc Nhật Bản và đồng minh ném bom trong chiến tranh thế giới thứ hai, nhưng nhanh chóng tăng trưởng trong thời kỳ hậu chiến tranh nhờ sự trợ giúp phát triển của Hoa Kỳ và đầu tư do chính phủ tài trợ. Vai trò của Bangkok đối với R & R là một điểm đến quân sự R & R của Mỹ thúc đẩy ngành du lịch của nó cũng như thiết lập vững chắc thành phố như một điểm đến du lịch tình dục. Phát triển đô thị không cân xứng dẫn đến sự bất bình đẳng về thu nhập và di cư chưa từng có từ khu vực nông thôn vào Bangkok; dân số tăng từ 1,8 triệu lên 3 triệu người trong thập niên 1960. Sau khi Hoa Kỳ rút khỏi Việt Nam năm 1973, các doanh nghiệp Nhật Bản đã tiếp quản các nhà lãnh đạo trong đầu tư, và việc mở rộng sản xuất theo định hướng xuất khẩu đã dẫn đến sự tăng trưởng của thị trường tài chính ở Bangkok. Sự phát triển nhanh chóng của thành phố tiếp tục trong những năm 1980 và đầu những năm 1990, cho đến khi nó bị đình trệ bởi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997. Đến lúc đó, nhiều vấn đề xã hội và công cộng đã xuất hiện, trong đó có sự căng thẳng về cơ sở hạ tầng được phản ánh trong ùn tắc giao thông khét tiếng của thành phố. Vai trò của Bangkok là giai đoạn chính trị của quốc gia tiếp tục được thấy trong các cuộc biểu tình nổi tiếng, từ những cuộc nổi dậy của sinh viên vào năm 1973 và 1976, các cuộc biểu tình chống quân sự vào năm 1992 và các cuộc biểu tình chống chính phủ liên tiếp của các nhóm đối lập từ năm 2008 trở đi.

Hành chính của thành phố lần đầu tiên được vua Chulalongkorn chính thức hóa vào năm 1906, với việc thành lập Monthon Krung Thep Phra Maha Nakhon (มณฑล กรุงเทพ พระ มหานคร) như một phân khu quốc gia. Vào năm 1915, monthon được chia thành nhiều tỉnh, ranh giới hành chính đã bị thay đổi. Thành phố dưới hình thức hiện tại của nó được thành lập năm 1972 với sự hình thành của Thủ đô Bangkok (BMA), sau khi sáp nhập tỉnh Phra Nakhon trên bờ phía đông của Chao Phraya và Thonburi về phía tây trong năm trước.

Địa lý

Bangkok nằm ở miền Trung Thái Lan. Tổng diện tích của thủ đô Bangkok là 1568,737 km², đứng hạng 69 trong số 76 tỉnh của Thái Lan. Trong đó, khoảng 700 km² là những vùng đô thị đã được xây dựng. Thành phố đứng thứ 73 trong các thành phố đô thị có diện tích lớn nhất thế giới. Sự phát triển nhanh chóng của dân số thủ đô khiến hệ thống đô thị của Bangkok được mở rộng sang các tỉnh lân cận như Nonthaburi, Pathum Thani, Chachoengsao, Samut Prakan và Nakhon Pathom. Ngoại trừ tỉnh Chachoengsao, các tỉnh còn lại cùng với Bangkok được gọi là vùng đô thị Bangkok vì tốc độ đô thị hóa chóng mặt của nó.

Khí hậu
Giống như hầu hết các khu vực khác ở Thái Lan, Bangkok có khí hậu xavan dưới sự phân loại khí hậu Köppen và chịu ảnh hưởng của hệ thống gió mùa khu vực Đông Nam Á. Thành phố trải qua 3 mùa khô, mưa và mát mẻ, mặc dù nhiệt độ quanh năm phần lớn khá nóng, từ mức trung bình thấp 22 °C vào tháng 12 tới mức trung bình cao 35.4 °C vào tháng Tư. Mùa mưa bắt đầu với sự xuất hiện của gió mùa Tây Nam vào khoảng giữa tháng 5. Tháng 9 là tháng ẩm ướt nhất, với lượng mưa trung bình là 334,3mm. Mùa mưa kéo dài đến tháng 10, khi gió mùa đông khô và lạnh kéo dài đến tháng hai. Mùa khô nói chung là nóng và ít mưa, nhưng đôi khi cũng xuất hiện những cơn bão mùa hè.

{{Weather box
|location = Bangkok (1981–2010)
|metric first = y
|single line = y
|Jan record high C = 37.6
|Feb record high C = 38.8
|Mar record high C = 40.1
|Apr record high C = 40.2
|May record high C = 39.7
|Jun record high C = 38.3
|Jul record high C = 37.9
|Aug record high C = 38.5
|Sep record high C = 37.2
|Oct record high C = 37.9
|Nov record high C = 38.8
|Dec record high C = 37.1
|year record high C = 40.2
|Jan high C = 32.5
|Feb high C = 33.3
|Mar high C = 34.3
|Apr high C = 35.4
|May high C = 34.4
|Jun high C = 33.6
|Jul high C = 33.2
|Aug high C = 32.9
|Sep high C = 32.8
|Oct high C = 32.6
|Nov high C = 32.4
|Dec high C = 31.7
|year high C = 33.3
|Jan mean C = 27.0
|Feb mean C = 28.3
|Mar mean C = 29.5
|Apr mean C = 30.5
|May mean C = 29.9
|Jun mean C = 29.5
|Jul mean C = 29.0
|Aug mean C = 28.8
|Sep mean C = 28.3
|Oct mean C = 28.1
|Nov mean C = 27.8
|Dec mean C = 26.5
|year mean C = 28.6
|Jan low C = 22.6
|Feb low C = 24.4
|Mar low C = 25.9
|Apr low C = 26.9
|May low C = 26.3
|Jun low C = 26.1
|Jul low C = 25.7
|Aug low C = 25.5
|Sep low C = 25.0
|Oct low C = 24.8
|Nov low C = 23.9
|Dec low C = 22.0
|year low C = 24.9
|Jan record low C = 9.9
|Feb record low C = 14.0
|Mar record low C = 15.7
|Apr record low C = 20.0
|May record low C = 21.1
|Jun record low C = 21.1
|Jul record low C = 21.8
|Aug record low C = 21.8
|Sep record low C = 21.1
|Oct record low C = 18.3
|Nov record low C = 15.0
|Dec record low C = 10.5
|year record low C = 10.0
|rain colour = green
|Jan rain mm = 13.3
|Feb rain mm = 20.0
|Mar rain mm = 42.1
|Apr rain mm = 91.4
|May rain mm = 247.7
|Jun rain mm = 157.1
|Jul rain mm = 175.1
|Aug rain mm = 219.3
|Sep rain mm = 334.3
|Oct rain mm = 292.1
|Nov rain mm = 49.5
|Dec rain mm = 6.3
|year rain mm = 1648.2
|Jan rain days = 1.8
|Feb rain days = 2.4
|Mar rain days = 3.6
|Apr rain days = 6.6
|May rain days = 16.4
|Jun rain days = 16.3
|Jul rain days = 17.4
|Aug rain days = 19.6
|Sep rain days = 21.2
|Oct rain days = 17.7
|Nov rain days = 5.8
|Dec rain days = 1.1
|year rain days = 129.9
|Jan humidity = 68
|Feb humidity = 72
|Mar humidity = 72
|Apr humidity = 72
|May humidity = 75
|Jun humidity = 74
|Jul humidity = 75
|Aug humidity = 76
|Sep humidity = 79
|Oct humidity = 78
|Nov humidity = 70
|Dec humidity = 66
|year humidity = 73
|Jan sun = 272.8
|Feb sun = 251.4
|Mar sun = 269.7
|Apr sun = 258.0
|May sun = 217.0
|Jun sun = 177.0
|Jul sun = 170.5
|Aug sun = 161.2
|Sep sun = 156.0
|Oct sun = 198.4
|Nov sun = 234.0
|Dec sun = 263.5
|year sun = 2623.8
|source 1 = Thai Meteorological Department, độ ẩm (1981 – 2010): RID; mưa (1981 – 2010): RID

|source 2 = Pogodaiklimat.ru (Cao kỉ lục/Thấp kỉ lục) NOAA (nắng, 1961–1990)<ref name= NOAA >

Phân chia hành chính

Bangkok được chia thành các quận (เขต khet). Các quận lại được chia thành 154 phường (แขวง khwaeng).

Kinh tế

Bangkok là trung tâm kinh tế của Thái Lan và là trung tâm đầu tư và phát triển của đất nước. Trong năm 2010, thành phố này có sản lượng kinh tế là 3,142 nghìn tỷ baht (98,34 tỷ đô la Mỹ), đóng góp 29,1% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). GDP bình quân đầu người là 456.911 baht (14.351 USD), gần gấp ba lần mức trung bình toàn quốc là 160.556 baht (5.025 USD). Khu vực đô thị Bangkok có tổng sản lượng 4,773 tỷ baht (149,39 tỷ đô la), chiếm 44,2% GDP. Kinh tế của Bangkok đứng thứ sáu trong số các thành phố châu Á về GDP bình quân đầu người, sau Singapore, Hồng Kông, Tokyo, Osaka-Kobe và Seoul.

Thương mại bán buôn và bán lẻ là ngành lớn nhất trong nền kinh tế của thành phố, đóng góp 24% của tổng sản phẩm của Bangkok. Tiếp đó là sản xuất (14,3%); kinh doanh bất động sản, cho thuê và kinh doanh (12,4%); giao thông vận tải (11,6%); và trung gian tài chính (11,1%). Chỉ riêng Bangkok là 48,4% trong khu vực dịch vụ của Thái Lan, chiếm 49,0% GDP. Khi tính cả vùng đô thị Bangkok, sản xuất là nhà đóng góp quan trọng nhất ở 28,2% tổng sản phẩm khu vực, phản ánh mật độ của ngành công nghiệp ở các tỉnh lân cận của Bangkok. Ngành công nghiệp ô tô của Thái Lan ở vùng đô thị Bangkok là trung tâm sản xuất lớn nhất khu vực Đông Nam Á. Du lịch cũng đóng góp đáng kể cho nền kinh tế của Bangkok, tạo ra doanh thu ฿ 427.5 tỷ ($ 13.38 tỷ) trong năm 2010.

Sàn giao dịch chứng khoán Thái Lan (SET) nằm trên đường Ratchadaphisek ở nội thành Bangkok. SET, cùng với thị trường đầu tư thay thế (MAI) có 648 công ty niêm yết tính đến cuối năm 2011, với tổng vốn hóa thị trường là 8.485 tỷ baht (267,64 tỷ đô la). Do số lượng lớn đại diện nước ngoài, Thái Lan đã nhiều năm là trụ cột của nền kinh tế Đông Nam Á và là một trung tâm kinh doanh châu Á. Mạng lưới nghiên cứu toàn cầu hóa và thành phố thế giới xếp Bangkok là một thành phố toàn cầu "Alpha", và được xếp hạng 59 trong Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu của Z / Yen 11.

Bangkok là nơi đặt trụ sở chính của tất cả các ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính lớn của Thái Lan, cũng như các công ty lớn nhất của đất nước. Một số lượng lớn các tập đoàn đa quốc gia đặt trụ sở chính khu vực của họ tại Bangkok do chi phí thấp hơn của lực lượng lao động và các hoạt động công ty liên quan đến các trung tâm kinh doanh lớn khác của châu Á. 17 công ty Thái Lan được liệt kê trên Forbes Global 2000, tất cả đều có trụ sở tại thủ đô, bao gồm PTT, công ty Fortune Global 500 duy nhất ở Thái Lan.

Bất bình đẳng thu nhập là một vấn đề lớn ở Bangkok, đặc biệt là giữa những người nhập cư có thu nhập thấp tương đối không có kỹ năng từ các tỉnh nông thôn và các nước láng giềng, và các chuyên gia trung cấp và giới kinh doanh. Mặc dù tỷ lệ đói nghèo tuyệt đối thấp - chỉ có 0,64% cư dân đăng ký của Bangkok sống dưới mức nghèo khổ trong năm 2010, so với mức trung bình toàn quốc 7,75 - chênh lệch kinh tế vẫn còn đáng kể. Thành phố có hệ số Gini là 0,48, cho thấy mức độ bất bình đẳng cao.

Năm 2005, thành phố tạo ra Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) theo sức mua thực tế (PPP) là 220 tỷ USD vào GDP, chiếm 43% tổng GDP của Thái Lan. GDP danh nghĩa là 72,5 tỷ USD.

Nhân khẩu

Thành phố Bangkok có dân số 8.280.925 người theo điều tra dân số năm 2010, chiếm 12,6% dân số cả nước. Năm 2018, dân số ước tính khoảng 10 triệu người. Khoảng một nửa là người nhập cư Thái Lan nội bộ từ các tỉnh khác. Chỉ có 5.692.284 cư dân, thuộc 2.672.443 hộ gia đình, đã đăng ký Bangkok làm nơi cư trú hợp pháp của họ. Một số lượng lớn dân số ban ngày của Bangkok đi lại từ các tỉnh lân cận trong khu vực vùng đô thị Bangkok, có tổng dân số là 14.565.547 người. Bangkok là một thành phố quốc tế; cuộc điều tra cho thấy có 81.570 người Nhật và 55.893 người Trung Quốc, cũng như 117.071 người nước ngoài đến từ các nước châu Á khác, 48.341 người từ châu Âu, 23.418 người từ châu Mỹ, 5.289 người từ Úc và 3.022 người từ châu Phi. Người nhập cư từ các nước láng giềng bao gồm 303.595 người Miến Điện, 63.438 người Campuchia và 18.126 người Lào. Vào năm 2018, con số cho thấy có 370.000 người di cư quốc tế đã đăng ký với Bộ Việc làm, hơn một nửa trong số họ di cư từ Campuchia, Lào và Myanmar.

Mặc dù đây là trung tâm dân số lớn nhất Thái Lan kể từ khi thành lập thành phố thủ đô vào năm 1782, Bangkok chỉ tăng nhẹ trong suốt thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19. Nhà ngoại giao Anh John Crawfurd, đến thăm năm 1822, ước tính dân số của thành phố không quá 50.000. Như một kết quả của y học phương Tây được đưa ra bởi những người truyền giáo cũng như gia tăng nhập cư từ cả hai bên trong Siam và ở nước ngoài, dân số của Bangkok dần dần tăng lên khi thành phố hiện đại hóa vào cuối thế kỷ 19. Sự tăng trưởng này thậm chí còn rõ rệt hơn trong những năm 1930, sau khi phát hiện ra kháng sinh. Mặc dù kế hoạch hoá gia đình và kiểm soát sinh đẻ đã được giới thiệu vào những năm 1960, tỷ lệ sinh thấp hơn đã được bù đắp bằng sự gia tăng di cư từ các tỉnh khi việc mở rộng kinh tế tăng nhanh. Chỉ trong những năm 1990 có tỷ lệ tăng dân số của Bangkok giảm, theo tỷ lệ quốc gia. Dân số Thái Lan từ lâu đã trở nên tập trung cao quanh thủ đô. Năm 1980, dân số của Bangkok gấp 50 lần so với Hat Yai và Songkhla, trung tâm đô thị lớn thứ hai, khiến nó trở thành thành phố "linh thiêng" nhất thế giới

Phần lớn dân số của Bangkok là dân tộc Thái, mặc dù chi tiết về thành phần dân tộc của thành phố không có sẵn, vì điều tra dân số quốc gia không ghi nhận chủng tộc. Đa nguyên văn hóa của Bangkok có từ những ngày đầu của nền tảng; một số cộng đồng dân tộc được hình thành bởi những người nhập cư và những người định cư cưỡng bức bao gồm người Khmer, Bắc Thái Lan, Lào, Việt Nam, Tavoyan, Mon và Malay. Nổi bật nhất là người Trung Quốc, người đóng vai trò quan trọng trong thương mại của thành phố và trở thành phần lớn dân số của Bangkok - ước tính lên tới ba phần tư vào năm 1828 và gần một nửa vào những năm 1950. Tuy nhiên, làn sóng nhập cư của người Trung Quốc bị hạn chế từ những năm 1930 và chấm dứt hiệu quả sau cuộc cách mạng Trung Quốc năm 1949. Sự nổi bật của họ sau đó đã bị từ chối vì hầu hết các thế hệ trẻ người Thái khác đã tích hợp và chấp nhận một bản sắc Thái Lan. Bangkok vẫn là quê hương của một cộng đồng người Hoa lớn, với sự tập trung lớn nhất ở Yaowarat, phố người Hoa của Bangkok. Đa số (93,95%) dân số của thành phố là Phật tử. Các tôn giáo khác bao gồm đạo Hồi (4,18%), Kitô giáo (1,68%), Ấn Độ giáo (0,19%) và các tôn giáo khác (0,01%).

Ngoài Yaowarat, Bangkok cũng có một số khu dân tộc khác biệt. Cộng đồng người Ấn Độ ở Phahurat, nơi Gurdwara Siri Guru Singh Sabha, được thành lập năm 1933, tọa lạc. Ban Khrua trên kênh Saen Saep là quê hương của hậu duệ của người Chăm đã định cư vào cuối thế kỷ 18. Mặc dù người Bồ Đào Nha định cư trong thời kỳ Thonburi đã không còn tồn tại như một cộng đồng riêng biệt, quá khứ của họ được phản ánh trong Giáo hội Santa Cruz, trên bờ phía tây của dòng sông. Tương tự như vậy, Nhà thờ Assumption trên đường Charoen Krung là một trong nhiều tòa nhà theo phong cách châu Âu trong Khu phố cổ Farang, nơi các nhà ngoại giao và thương nhân châu Âu sống trong những năm cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20. Gần đó, nhà thờ Hồi giáo Haroon là trung tâm của một cộng đồng Hồi giáo. Cộng đồng người nước ngoài mới tồn tại dọc theo đường Sukhumvit, bao gồm cả cộng đồng người Nhật gần Soi Phrom Phong và Soi Thong Lo, và khu phố Ả Rập và Bắc Phi dọc theo Soi Nana. Sukhumvit Plaza - một trung tâm mua sắm trên Soi Sukhumvit 12 - được biết đến rộng rãi là một khu phố người Hàn Quốc.

Văn hóa
Văn hóa của Bangkok phản ánh vị trí của nó như là trung tâm của sự thịnh vượng và hiện đại hóa của Thái Lan. Thành phố từ lâu đã là cổng thông tin nhập cảnh của các khái niệm và vật liệu phương Tây, đã được người dân chấp nhận và pha trộn với các giá trị của Thái Lan đến các mức độ khác nhau. Điều này là hiển nhiên nhất trong lối sống của tầng lớp trung lưu mở rộng. Mức tiêu thụ tiềm ẩn là một màn hình hiển thị tình trạng kinh tế và xã hội, và các trung tâm mua sắm là các hangout phổ biến cuối tuần. Quyền sở hữu điện tử và các sản phẩm tiêu dùng như điện thoại di động có mặt khắp mọi nơi. Điều này đã được đi kèm với một mức độ của chủ nghĩa thế tục, vì vai trò của tôn giáo trong cuộc sống hàng ngày đã giảm bớt. Mặc dù xu hướng như vậy đã lan rộng đến các trung tâm đô thị khác, và, ở một mức độ nào đó, vùng nông thôn, Bangkok vẫn đi đầu trong sự thay đổi xã hội.

Một đặc điểm riêng biệt của Bangkok là sự phổ biến của các nhà cung cấp đường phố bán hàng hóa từ các mặt hàng thực phẩm đến quần áo và phụ kiện. Người ta ước tính rằng thành phố có thể có hơn 100.000 người bán hàng rong. Mặc dù BMA đã cho phép tự do buôn bán hàng rong ở 287 địa điểm, phần lớn hoạt động ở 407 địa điểm khác diễn ra bất hợp pháp. Mặc dù họ chiếm không gian vỉa hè và ngăn chặn giao thông cho người đi bộ, nhiều cư dân của thành phố phụ thuộc vào các gánh hàng rong cho bữa ăn của họ, và những nỗ lực của BMA để hạn chế số lượng của số người buôn hàng rong phần lớn là không thành công.

Tuy nhiên, vào năm 2015, BMA, với sự hỗ trợ của Hội đồng Quốc gia về Hòa bình và trật tự (quân đội cai trị của Thái Lan), bắt đầu xua đuổi những người bán rong đường phố để thu hồi không gian công cộng. Nhiều khu chợ nổi tiếng bị ảnh hưởng, bao gồm Khlong Thom, Saphan Lek, và chợ hoa ở Pak Khlong Talat. Gần 15.000 người bán đã bị đuổi khỏi 39 khu vực công cộng trong năm 2016. Trong khi một số hoan nghênh những nỗ lực tập trung vào quyền đi bộ, những người khác đã bày tỏ lo ngại rằng phương pháp này sẽ dẫn đến sự mất đi của một biểu tượng của thành phố và những thay đổi bất lợi cho cách sống của người dân.

Lễ hội và sự kiện

Các cư dân của Bangkok kỷ niệm nhiều lễ hội hàng năm của Thái Lan. Trong thời gian Songkran vào ngày 13–15 tháng 4, các nghi thức truyền thống cũng như tát nước diễn ra khắp thành phố. Loi Krathong, thường vào tháng 11, được đi kèm với Hội chợ Núi Vàng. Lễ kỷ niệm năm mới diễn ra tại nhiều địa điểm, nổi bật nhất là quảng trường ở phía trước của CentralWorld. Các quan sát liên quan đến gia đình hoàng gia được tổ chức chủ yếu ở Bangkok. Vòng hoa được đặt tại bức tượng cưỡi ngựa của Vua Chulalongkorn tại Royal Plaza vào ngày 23 tháng 10, là Ngày Tưởng niệm Vua Chulalongkorn. Ngày sinh của nhà vua và nữ hoàng hiện tại, tương ứng vào ngày 5 tháng 12 và 12 tháng 8, được đánh dấu là Ngày Quốc khánh của quốc gia Thái Lan và Ngày Quốc khánh của quốc gia. Những ngày lễ quốc gia này được tổ chức bởi các khán giả hoàng gia vào đêm trước, trong đó nhà vua hoặc hoàng hậu phát biểu và họp mặt công khai vào ngày chấp hành. Sinh nhật của nhà vua cũng được đánh dấu bởi cuộc diễu hành Hoàng gia.

Sanam Luang là nơi diễn ra Lễ hội Âm nhạc, Thể thao và Âm nhạc Thái Lan, thường được tổ chức vào tháng 3 và Lễ cày Hoàng gia diễn ra vào tháng 5. Hội chợ Hội Chữ thập đỏ vào đầu tháng Tư được tổ chức tại Suan Amporn và Royal Plaza, và có nhiều gian hàng cung cấp hàng hóa, trò chơi và triển lãm. Tết Nguyên Đán (tháng 1 - tháng 2) và Lễ hội ăn chay (tháng 9 - tháng 10) được cộng đồng Trung Quốc tổ chức rộng rãi, đặc biệt là ở Yaowarat

Truyền thông
Bangkok là trung tâm của ngành công nghiệp truyền thông Thái Lan. Tất cả các tờ báo quốc gia, truyền thông phát sóng và các nhà xuất bản lớn đều có trụ sở tại thủ đô. 21 tờ báo quốc gia có tổng lưu thông hàng ngày khoảng hai triệu vào năm 2002. Chúng bao gồm Thai Rath, Khao Sod và Daily News, lần đầu tiên xuất bản một triệu bản mỗi ngày, cũng như Matichon và Krungthep Thurakij ít nhạy cảm hơn. Bangkok Post và The Nation là hai tờ báo tiếng Anh quốc gia. Các ấn phẩm nước ngoài bao gồm Tạp chí Phố Wall Châu Á, Thời báo tài chính, The Straits Times và Yomiuri Shimbun cũng có các hoạt động tại Bangkok. Phần lớn trong số hơn 200 tạp chí của Thái Lan được xuất bản ở thủ đô và bao gồm các tạp chí tin tức cũng như các ấn phẩm về lối sống, giải trí, tin đồn và thời trang.

Bangkok cũng là trung tâm của truyền hình phát sóng của Thái Lan. Tất cả sáu kênh mặt đất quốc gia, Kênh 3, 5 và 7, Modernine, NBT và PBS Thái Lan, có trụ sở chính và các studio chính ở thủ đô. Ngoại trừ các phân đoạn tin tức địa phương được phát sóng bởi NBT, tất cả các chương trình được thực hiện tại Bangkok và lặp đi lặp lại trên toàn tỉnh. Tuy nhiên, mô hình tập trung này đang suy yếu với sự gia tăng của truyền hình cáp, trong đó có nhiều nhà cung cấp địa phương. Có rất nhiều kênh truyền hình cáp và vệ tinh có trụ sở tại Bangkok. TrueVisions là nhà cung cấp truyền hình thuê bao lớn ở Bangkok và Thái Lan, và nó cũng mang chương trình quốc tế. Bangkok là nơi có 40 đài phát thanh FM FM của Thái Lan và 38 trong số 212 đài phát thanh của đài vào năm 2002. [97] Cải cách truyền thông phát sóng theo quy định của Hiến pháp năm 1997 đã được tiến triển chậm, mặc dù nhiều đài phát thanh cộng đồng đã nổi lên trong thành phố.

Tương tự như vậy, Bangkok đã thống trị ngành công nghiệp điện ảnh Thái Lan kể từ khi thành lập. Mặc dù các thiết lập phim thường có các địa điểm trên khắp cả nước, thành phố này là nơi có tất cả các hãng phim lớn. Bangkok có hàng chục rạp chiếu phim và các rạp chiếu phim, và thành phố tổ chức hai liên hoan phim lớn hàng năm, Liên hoan phim quốc tế Bangkok và Liên hoan phim thế giới của Bangkok.

Nghệ thuật

Nghệ thuật truyền thống của Thái Lan, được phát triển lâu dài trong bối cảnh tôn giáo và hoàng gia, tiếp tục được tài trợ bởi nhiều cơ quan chính phủ ở Bangkok, bao gồm Văn phòng Nghệ thuật Truyền thống của Bộ Mỹ thuật. Quỹ SUPPORT tại Cung điện Chitralada tài trợ cho nghề thủ công truyền thống và dân gian. Nhiều cộng đồng khác nhau trong thành phố vẫn thực hành hàng thủ công truyền thống của họ, bao gồm sản xuất mặt nạ khon, bát bố thí và nhạc cụ cổ điển. Phòng trưng bày Quốc gia tổ chức bộ sưu tập nghệ thuật truyền thống và hiện đại vĩnh viễn, với các cuộc triển lãm đương đại đương đại. Cảnh nghệ thuật đương đại của Bangkok đã dần dần phát triển từ sự tối tăm tương đối vào lĩnh vực công cộng trong hai thập kỷ qua. Phòng trưng bày cá nhân dần dần nổi lên để cung cấp tiếp xúc cho các nghệ sĩ mới, bao gồm cả Nhà hát Patravadi và H Gallery. Trung tâm Văn hóa và Nghệ thuật Bangkok nằm ở trung tâm, được khai trương vào năm 2008 sau một chiến dịch vận động hành lang kéo dài 15 năm, hiện là không gian triển lãm công cộng lớn nhất trong thành phố. Ngoài ra còn có nhiều phòng trưng bày nghệ thuật và bảo tàng khác, bao gồm Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại tư nhân.

Khung cảnh nghệ thuật biểu diễn của thành phố có sân khấu và khiêu vũ truyền thống cũng như các vở kịch kiểu phương Tây. Khon và các điệu múa truyền thống khác thường xuyên được biểu diễn tại Nhà hát Quốc gia và Nhà hát Hoàng gia Salachalermkrung, trong khi Trung tâm Văn hóa Thái Lan là một địa điểm đa mục đích mới, nơi cũng tổ chức các vở nhạc kịch, dàn nhạc và các sự kiện khác. Nhiều địa điểm thường xuyên có nhiều màn trình diễn khắp thành phố.

Công viên và khu vực cây xanh

Bangkok có một số công viên, mặc dù tổng diện tích khu vực công viên bình quân chỉ có 1,82 mét vuông (19,6 sq ft) trong thành phố. Tổng không gian xanh cho toàn thành phố là vừa phải, ở mức 11,8 mét vuông (127 dặm vuông) / người; tuy nhiên, trong các khu vực mà các khu thương mại được xây dựng dày đặc hơn của thành phố, những con số này chỉ có 1,73 và 0,72 mét vuông (18,6 và 7,8 dặm vuông) cho mỗi người. Số liệu gần đây cho rằng chỉ có 3,3 m2 không gian xanh / người, so với mức trung bình 39 m2 ở các thành phố khác trên khắp châu Á. Ở châu Âu, London có 33,4 m2 không gian xanh trên đầu. Do đó, người Bangkok có không gian xanh ít hơn 10 lần so với tiêu chuẩn trong khu vực đô thị của khu vực. Các khu vực vành đai xanh bao gồm khoảng 700 kilômét vuông (270 sq mi) ruộng lúa và vườn cây ăn trái ở phía đông và phía tây của thành phố, mặc dù mục đích chính của chúng là phục vụ các lưu vực phòng chống lũ thay vì hạn chế mở rộng đô thị. Bang Kachao, một khu bảo tồn rộng 20 dặm vuông (7,7 dặm vuông) trong một khu chăn bò của Chao Phraya, nằm ngay phía bên kia các khu bờ sông phía nam, tỉnh Samut Prakan. Một kế hoạch phát triển tổng thể đã được đề xuất để tăng tổng diện tích công viên lên 4 mét vuông (43 sq ft) cho mỗi người.

Các công viên lớn nhất của Bangkok bao gồm công viên Lumphini nằm ở trung tâm gần khu thương mại Si Lom - Sathon với diện tích 57,6 ha (142 mẫu Anh), Suanluang Rama IX rộng 80 ha ở phía đông thành phố, và khu phức hợp công viên Chatuchak - Queen Sirikit – Wachirabenchathat ở phía bắc Bangkok, có diện tích 92 ha (230 mẫu Anh).

Du lịch

Bangkok là một trong những thành phố du lịch hàng đầu thế giới. MasterCard xếp hạng Bangkok là thành phố điểm đến hàng đầu của khách du lịch quốc tế trong Chỉ số Thành phố Điểm đến Toàn cầu năm 2016, trước Luân Đôn với hơn 21 triệu lượt khách qua đêm. Euromonitor International xếp hạng Bangkok thứ tư trong Bảng xếp hạng các điểm đến hàng đầu của thành phố năm 2016. Bangkok cũng được tạp chí Travel + Leisure bình chọn là "Thành phố tốt nhất thế giới" trong bốn năm liên tiếp, từ năm 2010 đến năm 2013. Là cửa ngõ chính mà qua đó du khách đến Thái Lan, Bangkok được phần lớn du khách quốc tế đến thăm. Du lịch trong nước cũng nổi bật. Bộ Du lịch đã ghi nhận 26.861.095 người Thái Lan và 11.361.808 khách nước ngoài đến Bangkok vào năm 2010. Nơi nghỉ này được thực hiện bởi 15.031.244 khách, chiếm 49,9% trong số 86.687 phòng khách sạn của thành phố. Bangkok cũng đứng đầu danh sách là điểm đến du lịch nổi tiếng nhất thế giới trong bảng xếp hạng năm 2017.

Các điểm tham quan đa dạng của Bangkok, các điểm tham quan và cuộc sống thành phố hấp dẫn đối với các nhóm du khách đa dạng. Cung điện hoàng gia và đền thờ cũng như một số viện bảo tàng tạo thành các điểm du lịch lịch sử và văn hóa lớn của nó. Kinh nghiệm mua sắm và ăn uống cung cấp một loạt các lựa chọn và giá cả. Thành phố này cũng nổi tiếng với cuộc sống về đêm sôi động của nó. Mặc dù cảnh du lịch tình dục của Bangkok nổi tiếng với người nước ngoài, nó thường không được người dân địa phương hoặc chính phủ công nhận.

Trong số các điểm tham quan nổi tiếng của Bangkok là Cung điện hoàng gia Thái Lan và các ngôi chùa Phật giáo lớn, bao gồm Wat Phra Kaew, Wat Pho và Wat Arun. Sao Ching Cha và San Phra Phrom chứng minh ảnh hưởng sâu sắc của Ấn Độ giáo trong văn hóa Thái Lan. Cung điện Vimanmek ở Dusit Palace nổi tiếng là tòa nhà gỗ tếch lớn nhất thế giới, trong khi Jim Thompson House cung cấp một ví dụ về kiến trúc truyền thống của Thái Lan. Các bảo tàng lớn khác bao gồm Bảo tàng Quốc gia Bangkok và Bảo tàng Quốc gia Royal Barge. Các chuyến đi thuyền và du ngoạn bằng thuyền trên các con kênh của Chao Phraya và Thonburi cho quang cảnh một số kiến trúc truyền thống của thành phố và cuộc sống trên bờ sông.

Địa điểm mua sắm, nhiều địa điểm nổi tiếng với cả khách du lịch và người dân địa phương, từ các trung tâm mua sắm và cửa hàng bách hóa tập trung ở Siam và Ratchaprasong đến chợ Chatuchak sắc màu rực rỡ. Chợ nổi Taling Chan là một trong số ít các thị trường như vậy ở Bangkok. Yaowarat được biết đến với các cửa hàng cũng như các quán ăn và nhà hàng trên đường phố, cũng được tìm thấy trong toàn thành phố. Đường Khaosan từ lâu đã nổi tiếng là điểm đến của du khách ba lô, với chỗ ở bình dân, các cửa hàng và quán bar thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Bangkok có danh tiếng ở nước ngoài như một điểm đến quan trọng trong ngành công nghiệp tình dục. Mặc dù mại dâm là bất hợp pháp và hiếm khi được thảo luận công khai ở Thái Lan, nó thường diễn ra giữa các phòng mát-xa, phòng xông hơi khô và khách sạn hàng giờ, phục vụ du khách nước ngoài cũng như người dân địa phương. Bangkok đã giành được biệt danh "Sin City of Asia" cho mức độ du lịch tình dục.

Các vấn đề thường gặp phải của khách du lịch nước ngoài bao gồm lừa đảo, định giá quá mức và định giá kép. Trong một cuộc khảo sát 616 khách du lịch đến thăm Thái Lan, 7,79 phần trăm được báo cáo gặp phải một vụ lừa đảo, phổ biến nhất trong số đó là lừa đảo đá quý, trong đó khách du lịch bị lừa mua đồ trang sức với giá đắt đỏ.

Các điểm tham quan chính

 Hoàng Cung Thái Lan
 Cung điện Chitralada
 Sân vận động Thể thao Quân đội Thái Lan
 Tháp Baiyoke II
 Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc tế Bangkok
 Tượng đài Dân chủ Bangkok
 Tượng đài Chiến thắng Bangkok
 Wat Ratchanada
 Wat Pho
 Chùa Phật ngọc Bangkok
 Wat Dhammongkol
 Wat Benchamabophit
 Wat Rakang
 Wat Bowonniwet
 Wat Saket
 Prasad Phra Thep Bidom
 Wat Traimit
 Wat Kalayanamitr
 Wat Pathum Wanaram
 Wat Paknam Bhasicharoen
 Wat Yan Nawa
 Công viên Chatuchak
 Vườn Chuvit
 Công viên Lumphini
 Công viên Princess Mother Memorial
 Công viên Hoàng hậu Sirikit
 Sanam Luang
 Cung điện Vimanmek
 Bangkrak, Silom vaø Patpong
 Soi Cowboy
 Cung điện hoàng gia Bangkok
 Cung điện Huy Hoàng
 Suan Pakkad
 Erawan Shrine
 Đại lộ Bamrung Muang
 Wat Suthat
 Công viên Du sit
 Wat Arun
 Viện bảo tàng Quốc gia và sà lan Hoàng Tộc
 Vườn thú SafariWorld
 Chakri Maha Prasad
 Phật đài Dhammakaya
 Wat Anongkaram
 Wat Bopitpimukh
 Wat Boromniwat
 Wat Chaiyaprukmala
 Wat Chakkrawadrajawas
 Wat Chanasongkhram
 Wat Chinorasaram
 Wat Dusidaram
 Wat Hongratanaram
 Wat Intharavihara
 Wat Kanlayanimitr
 Wat Mahathat
 Wat Mongkhutkasat
 Wat Paknam Bhasicharoen
 Wat Phichayayatikaram
 Wat Phra Srimahathat
 Wat Pichaiyat
 Wat Pra Kraisri (Wat Noi)
 Wat Prathoomkongkha
 Wat Prayoonwongsawat
 Wat Rakhangkhositaram
 Wat Ratchabopit
 Wat Ratchaburana
 Wat Ratchaorotsaram
 Wat Ratchapradit
 Wat Ratchasitaram
 Wat Ratchathiwat
 Wat Sommanat
 Wat Sri Boonreung
 Wat Suwannaram
 Wat Thepsirin
 Wat Thep Leela
 Wat Thepthidaram

Giáo dục và y tế

Giáo dục

Bangkok từ lâu đã là trung tâm giáo dục hiện đại ở Thái Lan. Các trường đầu tiên trong nước được thành lập ở đây vào thế kỷ 19, và hiện nay có 1.351 trường học trong thành phố. Thành phố này là nơi có năm trường đại học lâu đời nhất của đất nước, bao gồm đại học Chulalongkorn, đại học Thammasat, đại học Kasetsart, đại học Mahidol và đại học Silpakorn, được thành lập từ năm 1917 đến năm 1943. Thành phố này đã tiếp tục chiếm ưu thế, đặc biệt là trong giáo dục đại học; phần lớn các trường đại học của cả nước, cả công lập lẫn tư nhân, đều nằm ở Bangkok hoặc Vùng đô thị. Chulalongkorn và Mahidol là các trường đại học duy nhất của Thái Lan xuất hiện trong top 500 của Bảng xếp hạng đại học thế giới Quacquarelli Symonds. Đại học Công nghệ Thonburi của King Mongkut, cũng nằm ở Bangkok, là trường đại học duy nhất của Thái Lan nằm trong top 400 của bảng xếp hạng đại học thế giới Times Higher Education.

Trong vài thập kỷ qua xu hướng chung của việc theo đuổi một bằng đại học đã thúc đẩy việc thành lập các trường đại học mới để đáp ứng nhu cầu của sinh viên Thái Lan. Bangkok không chỉ trở thành một nơi mà những người nhập cư và người Thái địa phương đi làm việc, mà còn là cơ hội để nhận được bằng đại học. Đại học Ramkhamhaeng nổi lên năm 1971 là trường đại học mở đầu tiên của Thái Lan; nó bây giờ có số lượng ghi danh cao nhất trong cả nước. Nhu cầu về giáo dục đại học đã dẫn đến việc thành lập nhiều trường đại học và cao đẳng khác, cả công lập lẫn tư nhân. Trong khi nhiều trường đại học đã được thành lập ở các tỉnh lớn, khu vực vùng đô thị Bangkok vẫn là nơi sinh sống của đa số các tổ chức, và cảnh giáo dục đại học của thành phố vẫn đông dân cư với người không phải người Bangkok. Tình hình cũng không giới hạn ở giáo dục đại học. Vào những năm 1960, 60 đến 70 phần trăm những người từ 10 đến 19 tuổi đã đến Bangkok để học trung học. Điều này là do thiếu trường trung học ở các tỉnh và nhận thức được các tiêu chuẩn giáo dục cao hơn ở thủ đô. Mặc dù sự khác biệt này đã giảm đi rất nhiều, hàng chục nghìn sinh viên vẫn cạnh tranh cho những nơi ở các trường hàng đầu của Bangkok. Giáo dục từ lâu đã là một nhân tố chính trong việc tập trung của Bangkok và sẽ đóng một vai trò quan trọng trong những nỗ lực của chính phủ để phân cấp đất nước.

Y tế

Phần lớn tài nguyên y tế của Thái Lan tập trung không cân đối ở thủ đô. Năm 2000, Bangkok có 39,6% bác sĩ của cả nước và tỷ lệ bác sĩ trên dân số là 1: 794, so với trung bình 1: 5,667 ở tất cả các tỉnh. Thành phố có 42 bệnh viện công, 5 trong số đó là bệnh viện đại học, 98 bệnh viện tư và 4.063 trạm y tế đã đăng ký. BMA điều hành chín bệnh viện công thông qua Sở Y tế và Sở Y tế cung cấp dịch vụ chăm sóc chính thông qua sáu mươi tám trung tâm y tế cộng đồng. Hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn cầu của Thái Lan được thực hiện thông qua các bệnh viện công và các trung tâm y tế cũng như các nhà cung cấp tư nhân tham gia.

Các chi nhánh của trường y khoa theo định hướng nghiên cứu như Siriraj, King Chulalongkorn Memorial và Ramathibodi Hospitals là một trong những trường lớn nhất trong cả nước, và là trung tâm chăm sóc đại học, được giới thiệu từ các vùng xa xôi của đất nước. Gần đây, đặc biệt là trong khu vực tư nhân, đã có nhiều sự tăng trưởng trong ngành du lịch y tế, với các bệnh viện như Bumrungrad và Bệnh viện Bangkok, trong số những người khác, cung cấp dịch vụ đặc biệt phục vụ cho người nước ngoài. Ước tính có khoảng 200.000 du khách y tế đến thăm Thái Lan vào năm 2011, khiến Bangkok trở thành điểm đến phổ biến nhất trên toàn cầu về du lịch y tế.

Tội phạm và sự an toàn
Bangkok có tỷ lệ tội phạm tương đối vừa phải khi so sánh với các đô thị khác trên toàn thế giới. Tai nạn giao thông là một mối nguy hiểm lớn, trong khi thiên tai rất hiếm. Các đợt gián đoạn chính trị bất ổn và các cuộc tấn công khủng bố không thường xuyên đã dẫn đến thiệt hại về cuộc sống.

Mặc dù các mối đe dọa tội phạm ở Bangkok là tương đối thấp, các tội phạm phi đối đầu của cơ hội như móc túi, lấy cắp ví, và gian lận thẻ tín dụng xảy ra với tần suất khá thường xuyên. Tăng trưởng của Bangkok từ những năm 1960 đã được theo sau bởi tỷ lệ tội phạm gia tăng một phần do đô thị hóa, di cư, thất nghiệp và nghèo đói. Vào cuối những năm 1980, tỷ lệ tội phạm của Bangkok là khoảng bốn lần so với phần còn lại của đất nước. Cảnh sát từ lâu đã bận tâm với các tội phạm trên đường phố, từ tấn công đến tấn công và giết người. Những năm 1990 chứng kiến sự xuất hiện của hành vi trộm cắp xe và tội phạm có tổ chức, đặc biệt là bởi các băng nhóm nước ngoài. Buôn bán ma túy, đặc biệt là thuốc viên ya ba methamphetamine, cũng mãn tính.

Theo thống kê của cảnh sát, vụ khiếu nại phổ biến nhất mà Cục Cảnh sát vùng đô thị nhận được trong năm 2010 là phá hoại nhà cửa, với 12.347 trường hợp. Tiếp theo là 5.504 vụ trộm xe máy, 3.694 vụ tấn công và 2.836 vụ tham ô. Các tội phạm nghiêm trọng bao gồm 183 vụ giết người, 81 vụ cướp băng đảng, 265 vụ cướp, 1 vụ bắt cóc và 9 vụ án hỏa hoạn. Các tội phạm chống lại nhà nước là phổ biến hơn nhiều, và bao gồm 54.068 trường hợp liên quan đến ma túy, 17.239 trường hợp liên quan đến mại dâm và 8,634 liên quan đến cờ bạc. Khảo sát nạn nhân tội phạm Thái Lan do Văn phòng Tư pháp của Bộ Tư pháp thực hiện cho thấy 2,7% số hộ được khảo sát là nạn nhân của tội phạm năm 2007. Trong số này, 96,1% là tội ác gây hại tài sản, 2,6% là tội ác đe dọa sự sống và cơ thể, và 1,4% là tội phạm liên quan đến thông tin.

Các cuộc biểu tình và phản đối chính trị rất phổ biến ở Bangkok. Trong khi hầu hết các sự kiện từ năm 1992 đã được hòa bình, hàng loạt các cuộc biểu tình từ năm 2006 thường trở nên bạo lực. Các cuộc biểu tình trong tháng 3 và tháng 5 năm 2010 kết thúc bằng một cuộc đàn áp trong đó 92 người tham gia đã bị giết, bao gồm những người biểu tình vũ trang và không vũ trang, lực lượng an ninh, dân thường và nhà báo. Sự cố khủng bố cũng đã xảy ra ở Bangkok, đáng chú ý nhất là vụ đánh bom Bangkok 2015 tại đền Erawan, và cũng là một loạt các vụ đánh bom vào đêm giao thừa 2006–07.

Tai nạn giao thông là một mối nguy hiểm lớn ở Bangkok. Có 37.985 vụ tai nạn xảy ra trong thành phố năm 2010, dẫn đến 16.602 người bị thương và 456 người chết cũng như 426,42 triệu baht thiệt hại. Tuy nhiên, tỷ lệ tai nạn chết người thấp hơn nhiều so với phần còn lại của Thái Lan. Trong khi tai nạn ở Bangkok lên đến 50,9 phần trăm của cả nước, chỉ có 6,2 phần trăm tử vong xảy ra trong thành phố. Một nguy cơ sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng khác đến từ những con chó đi lạc của Bangkok. Lên đến 300.000 con chó ước tính đi lang thang trên đường phố của thành phố, và nạn chó cắn là một trong những thương tích phổ biến nhất được điều trị trong các phòng cấp cứu của bệnh viện thành phố. Bệnh dại là phổ biến trong số chó đi lạc, khiến việc điều trị vết chó cắn gây ra một gánh nặng cho cộng đồng.

Giao thông

Một hệ thống kênh rạch (khlong) chằng chịt đã làm cho thành phố được gọi là "Venice phương Đông" vào lúc mà để đi lại người ta toàn phải dùng xuồng. Ngày nay phần lớn các con kênh đều được lấp để biến thành các con đường giao thông lớn. Bangkok là một thành phố nổi tiếng về kẹt xe. Tuy có hệ thống giao thông dày đặc và hoàn thiện, thế nhưng thủ đô Bangkok vẫn nhức nhối với nạn tắc đường. Ngoài ra, sự chênh lệch giàu nghèo khá rõ nét, ô nhiễm môi trường và hệ thống cây xanh yếu kém trong nội ô.

Đường bộ
Giao thông trên đường bộ là phương thức đi lại chính ở Bangkok. Do sự phát triển hữu cơ của thành phố, các đường phố của nó không theo một cấu trúc lưới có tổ chức. Bốn mươi tám con đường chính kết nối các khu vực khác nhau của thành phố, phân nhánh thành các đường phố nhỏ hơn và làn đường (soi) phục vụ các khu phố địa phương. Mười một cây cầu bắc qua sông Chao Phraya hai bên của thành phố, trong khi một số tuyến đường cao tốc đưa lưu lượng vào và ra khỏi trung tâm thành phố và liên kết với các tỉnh lân cận.

Sự tăng trưởng nhanh chóng của Bangkok trong những năm 1980 đã dẫn đến sự gia tăng mạnh về quyền sở hữu xe và nhu cầu giao thông, kể từ đó tiếp tục - năm 2006 có 3.943.211 xe đang sử dụng tại Bangkok, trong đó 37,6% là xe hơi tư nhân và 32,9% là xe máy. Sự gia tăng này, khi đối mặt với khả năng vận chuyển hạn chế, gây ra tình trạng ách tắc giao thông nghiêm trọng vào đầu những năm 1990. Mức độ của vấn đề trầm trọng đến mức từng có vụ việc Cảnh sát giao thông Thái Lan có một đơn vị cán bộ được đào tạo ở nữ hộ sinh cơ bản để hỗ trợ việc giao hàng mà không thể đến bệnh viện kịp thời. Trong khi diện tích bề mặt đường hạn chế của Bangkok (8%, so với 20-30% ở hầu hết các thành phố phương Tây) thường được coi là nguyên nhân chính gây ách tắc giao thông, các yếu tố khác, bao gồm tỷ lệ sở hữu xe cao so với mức thu nhập, hệ thống giao thông công cộng không đầy đủ và thiếu quản lý nhu cầu vận tải, cũng đóng một vai trò. Những nỗ lực để giảm bớt vấn đề đã bao gồm việc xây dựng các nút giao cắt và một hệ thống đường cao tốc mở rộng, cũng như tạo ra một số hệ thống vận chuyển nhanh mới. Tuy nhiên, điều kiện giao thông tổng thể của thành phố vẫn còn kém.

Giao thông là nguồn ô nhiễm không khí chính ở Bangkok, đã đạt đến mức độ nghiêm trọng trong những năm 1990. Nhưng những nỗ lực để cải thiện chất lượng không khí bằng cách cải thiện chất lượng nhiên liệu và thực thi các tiêu chuẩn khí thải đã cải thiện rõ rệt vấn đề vào những năm 2000. Nồng độ hạt vật chất khí quyển giảm từ 81 microgram trên mét khối năm 1997 xuống còn 43 vào năm 2007. Tuy nhiên, việc tăng số lượng xe và thiếu các nỗ lực kiểm soát ô nhiễm liên tục đe dọa sự đảo ngược thành công trong quá khứ. Vào tháng 1 - tháng 2 năm 2018, điều kiện thời tiết đã gây ra các cơn khói mù che phủ thành phố, với các hạt vật chất dưới 2,5 micromet (PM2.5) tăng lên đến mức không lành mạnh trong vài ngày kết thúc.

Mặc dù BMA đã tạo ra ba mươi tuyến đường xe đạp được ký kết dọc theo một số con đường có tổng cộng 230 km (140 dặm), hình thức đi xe đạp vẫn còn phần lớn không thực tế, đặc biệt là ở trung tâm thành phố. Hầu hết các làn đường dành cho xe đạp này đều dùng chung vỉa hè với người đi bộ. Bảo trì bề mặt kém, lấn chiếm bởi người bán hàng rong và các nhà cung cấp đường phố, và một môi trường thù địch cho người đi xe đạp và người đi bộ. Nhìn chung đi xe đạp và đi bộ những phương pháp không được ưa chuộng ở Bangkok.

Đường sắt

Bangkok có ga Hua Lamphong là đầu cuối chính của mạng lưới đường sắt quốc gia do Đường sắt của Thái Lan (SRT) điều hành. Ngoài các dịch vụ đường dài, SRT còn vận hành một số chuyến tàu điện hàng ngày chạy từ và đến ngoại ô thành phố trong giờ cao điểm.

Bangkok hiện đang được phục vụ bởi ba hệ thống vận chuyển nhanh: BTS Skytrain, tàu điện ngầm và tuyến đường sắt cao tốc sân bay. Mặc dù các đề xuất cho sự phát triển vận chuyển nhanh ở Bangkok đã được thực hiện từ năm 1975, chỉ đến năm 1999 BTS mới bắt đầu hoạt động.

BTS bao gồm hai tuyến, Sukhumvit và Silom, với 30 trạm dọc theo 30,95 km (19,23 dặm). Tàu điện ngầm mở cho sử dụng vào tháng 7 năm 2004, và hiện nay bao gồm hai tuyến, Blue Line và Purple Line. Liên kết Đường sắt sân bay mở cửa vào tháng 8 năm 2010 kết nối trung tâm thành phố với Sân bay Suvarnabhumi về phía Đông. Tuyến đường này có 8 trạm dừng chân trong khoảng cách 28 km (17 dặm).

Mặc dù số lượng hành khách ban đầu thấp và khu vực dịch vụ của họ vẫn còn hạn chế đối với thành phố nội thành, nhưng những hệ thống này đã trở nên không thể thiếu đối với nhiều người đi làm. BTS đã báo cáo trung bình 600.000 chuyến đi hàng ngày vào năm 2012, trong khi tàu điện ngầm MRT có 240.000 hành khách mỗi ngày.

Đến năm 2016, công việc xây dựng đang được tiến hành để mở rộng BTS và MRT, cũng như một số tuyến đường chuyển tiếp khác, bao gồm đường ray xe điện commuter có đèn pha màu. Toàn bộ Kế hoạch tổng thể Mass Rapid Transit ở vùng đô thị Bangkok bao gồm tám tuyến chính và bốn tuyến đường cấp nước tổng cộng 508 km (316 dặm) sẽ được hoàn thành vào năm 2029. Ngoài các tuyến đường sắt nhanh và đường sắt lớn, đã có đề xuất cho một số tuyến đơn hệ thống.

Xe buýt và taxi

Bangkok có một mạng lưới xe buýt rộng rãi cung cấp các dịch vụ vận tải địa phương trong toàn vùng đô thị. Cơ quan quản lý vận tải quốc tế Bangkok (BMTA) hoạt động độc quyền về các dịch vụ xe buýt, với những sự nhượng bộ đáng kể cho các nhà khai thác tư nhân. Xe buýt, xe buýt nhỏ gọn hoạt động trên tổng số 470 tuyến đường trong khu vực. Hệ thống chuyển tuyến xe buýt riêng biệt của BMA đã hoạt động từ năm 2010. Được biết đến đơn giản là BRT, hệ thống hiện nay bao gồm một tuyến duy nhất chạy từ khu kinh doanh tại Sathon đến Ratchaphruek ở phía tây của thành phố. Công ty TNHH Vận tải là một đối tác đường dài của BMTA, với các dịch vụ đến tất cả các tỉnh ngoài Bangkok.

Taxi được phổ biến ở Băng Cốc, và là một hình thức vận chuyển phổ biến. Tính đến tháng 8 năm 2012, có 106.050 xe ô tô, 58.276 xe máy và 8.996 xe ba bánh gắn máy tuk-tuk đã được đăng ký tích luỹ để sử dụng làm taxi. Hãng xe Meter đã được quy hoạch trở thành một hãng xe taxi kể từ năm 1992, trong khi giá vé tuk-tuk thường được thương lượng. Taxi xe máy hoạt động từ các cấp quản lý, với giá vé cố định hoặc thương lượng, và thường được sử dụng cho các chuyến đi tương đối ngắn.

Mặc dù phổ biến, taxi đã có tiếng tồi trong việc thường xuyên từ chối hành khách nếu tuyến đường khách yêu cầu không thuận tiện cho việc lái xe. Taxi xe máy trước đây không được kiểm soát và bị tống tiền bởi những băng đảng tội phạm có tổ chức. Kể từ năm 2003, chính phủ yêu cầu các xe taxi cần phải được đăng ký và cấp phép, và người lái xe bây giờ mặc áo ghi số đặc biệt chỉ định khu vực đăng ký của họ và nơi họ được phép chấp nhận hành khách.

Đường thủy

Mặc dù đã giảm sút nhiều so với sự nổi bật trong quá khứ, vận tải đường thủy vẫn đóng vai trò quan trọng ở Bangkok cũng như các tỉnh thượng nguồn và hạ lưu. Một số xe buýt sông phục vụ hành khách mỗi ngày. Chiếc tàu cao tốc Chao Phraya phục vụ 34 tuyến dừng dọc theo sông, mỗi chuyến vận chuyển trung bình 35.586 hành khách / ngày trong năm 2010, trong khi dịch vụ tàu thuyền Khlong Saen Saep nhỏ hơn phục vụ 27 bến trên kênh Saen Saep với 57.557 hành khách hàng ngày. Các thuyền buồm dài hoạt động trên mười lăm tuyến đường thường xuyên trên sông Chao Phraya, và phà chở khách ở ba mươi hai đoạn sông đã phục vụ trung bình 136.927 hành khách hàng ngày trong năm 2010.

Hàng không
Sân bay quốc tế Bangkok, thường gọi là "Don Mueang", đây từng là sân bay bận rộn nhất ở Đông Nam Á, nằm ở phía bắc thành phố. Sân bay này ngày nay chỉ phục vụ các chuyến bay từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh tới Bangkok của hai hãng giá rẻ Nok Air và AirAsia và phục vụ các chuyến bay nội địa của Thái Lan, xây từ năm 1919. Hiện nay, sân bay quốc tế Suvarnabhumi mới xây năm 2006 đã thay thế Don Mueang để trở thành sân bay lớn nhất Thái Lan, và tham vọng vượt qua cả Sân bay Quốc tế Changi Singapore của Singapore.

Thể thao

Bangkok hiện đại đã phát triển một nền văn hóa thể thao mạnh mẽ. Trong khi các trận đấu boxing và Muay Thái tại sân vận động Rajadamnern và Lumpini được thường xuyên phát sóng trên truyền hình, môn thể thao chủ yếu của thành phố là bóng đá. Một số giải đấu trong nước và giải đấu nước ngoài, đặc biệt là Giải bóng đá Ngoại hạng Anh, có số lượng lớn người theo dõi ở Bangkok cũng như các trung tâm đô thị khác của Thái Lan. Trong những năm gần đây, giải bóng đá vô địch quốc gia Thái Lan (còn được gọi là Thai League) đã được phổ biến. Police Tero F.C. có trụ sở tại Bangkok và Muangthong United có trụ sở tại Nonthaburi thuộc khu vực vùng đô thị Bangkok là những câu lạc bộ bóng đá hàng đầu, ngoài ra còn có một số câu lạc bộ chuyên nghiệp khác như Bangkok Glass hay Bangkok United cũng đang thi đấu ở Thai League.

Trong khi cầu mây có thể được chơi trong không gian mở trên toàn thành phố, đặc biệt là bởi các lớp học làm việc, bóng đá và các môn thể thao hiện đại khác bây giờ là nhiều hơn các chỉ tiêu. Các môn thể thao phương Tây đã được giới thiệu trong thời gian trị vì của Vua Chulalongkorn, và ban đầu chỉ dành cho những đặc quyền. Tình trạng như vậy vẫn liên quan đến một số môn thể thao. Golf phổ biến trong giới thượng lưu, và trong khi các câu lạc bộ nổi tiếng hơn của Thái Lan là ở nông thôn, có một số khóa học ở Bangkok chính nó. Cưỡi ngựa diễn ra trong một vài câu lạc bộ độc quyền trong thành phố. Đua ngựa là rất phổ biến ở Bangkok và cá cược đua ngựa là hợp pháp. Có hai trường đua ngựa ở Bangkok: "Royal Bangkok Sports Club" và "Royal Turf Club of Thailand".

Có rất nhiều cơ sở thể thao công cộng nằm trên khắp Bangkok. Hai trung tâm chính là khu phức hợp sân vận động Quốc gia, có từ năm 1938, và Sân vận động Quốc gia Rajamangala mới được xây dựng cho ASIAD 1998. Bangkok cũng đã tổ chức các sự kiện ASIAD vào năm 1966, 1970 và 1978. Thành phố này là nơi tổ chức các Đại hội Thể thao Bán đảo Đông Nam Á 1959, Universiade mùa hè 2007 và Giải vô địch bóng đá trong nhà thế giới 2012.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web của Cơ quan Quản lý hành chính vùng đô thị Bangkok (BMA)

 bangkoktourist.com - Trang web du lịch của Cục Văn hóa, Thể thao và Du lịch BMA

Bài cơ bản dài

Thành phố của Thái Lan
Tỉnh của Thái Lan
Thủ đô của châu Á
Vịnh Thái Lan
Người giữ kỷ lục Guinness


title: Frossasco

text:
Frossasco là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 30 km về phía tây nam của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.818 người và diện tích là 20,2 km².

Frossasco giáp các đô thị: Cumiana, Pinasca, Pinerolo, Pinerolo, Cantalupa, Roletto, và Piscina.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Karlshagen

text:
Karlshagen là một đô thị trong huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Ostvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Cryptocephalus informis

text:
Cryptocephalus informis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1847.

Chú thích

Tham khảo

I


title: Các ủy ban Helsinki về Nhân quyền

text:
Các Ủy ban Helsinki về Nhân quyền (tiếng Anh: Helsinki Committees for Human Rights) là các tổ chức phi lợi nhuận, tự nguyện đấu tranh cho Nhân quyền. Các Ủy ban này tồn tại ở nhiều nước châu Âu (các vùng của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu), có lẽ được đặt tên theo Các hòa ước Helsinki (Helsinki Accords).

Các Ủy ban Helsinki bắt đầu như các "Nhóm theo dõi (nhân quyền) Helsinki" (Helsinki Watch). Nhóm đầu tiên được thành lập ở Liên Xô năm 1976, nhóm thứ nhì ở Tiệp Khắc năm 1977, nhóm thứ ba ở Ba Lan năm 1979, vv...

Năm 1982, các đại biểu của nhiều Ủy ban này đã tổ chức một "International Citizens Helsinki Watch Conference" và lập ra Liên đoàn Quốc tế Helsinki về Nhân quyền (International Helsinki Federation for Human Rights) có trụ sở ở Viên (Áo), nhưng nay đã phá sản do gian lận tài chính trong nội bộ tổ chức..

Năm 1992, một Nhóm Nhân quyền Helsinki của Anh (British Helsinki Human Rights Group) đã được lập ở Vương quốc Anh, nhưng nhóm này luôn hoàn toàn độc lập với Liên đoàn Quốc tế Helsinki về Nhân quyền. Đại biểu chính thức của Vương quốc Anh trong Liên đoàn Quốc tế Helsinki về Nhân quyền là Phân ban Helsinki của Anh thuộc Nhóm Nhân quyền Nghị viện (British Helsinki Subcommittee of the Parliamentary Human Rights Group), lập năm 1976.

Các tổ chức quốc gia
 Belarus: Ủy ban Helsinki của Belarus (Belarus Helsinki Committee)
 Croatia: Ủy ban Helsinki của Croatia (Croatian Helsinki Committee)
 Hungary: Ủy ban Helsinki của Hunggary (Hungarian Helsinki Committee)
 Cộng hòa Macedonia: Ủy ban Helsinki về Nhân quyền của Cộng hòa Macedonia (Helsinki Committee for Human Rights of the Republic of Macedonia)
 Serbia: Ủy ban Helsinki về Nhân quyền ở Serbia (Helsinki Committee for Human Rights in Serbia)
 Thụy Điển: Ủy ban Helsinki về Nhân quyền ở Thụy Điển (Civil Rights Defenders)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Helsinki Committee for Human Rights of the Republic of Macedonia
 International Helsinki Federation for Human Rights
 "Human rights movement active despite fraud scandal, former director says"

Tổ chức nhân quyền
Tổ chức nhân quyền quốc tế


title: Aladdin (phim Disney 1992)

text:
Aladdin là bộ phim hoạt hình của hãng hoạt hình Walt Disney sản xuất năm 1992, dựa trên truyện cổ tích Aladdin và cây đèn thần. Phim kể về một chàng trai trẻ tên Aladdin vô tình có được cây đèn thần kỳ diệu, nhờ có vị thần đèn vui tính, Aladdin mồ côi lang thang có tất cả những gì anh mơ ước như của cải và có được cô công chúa xinh đẹp.

Nội dung
Câu chuyện bắt đầu với một người bán rong cưỡi lạc đà, hát bài "Arabian Night" và kể câu chuyện của Aladdin. Vào một đêm tối, khi mà Jafar - Tể tướng đáng kính của Agrabah - đang thử tìm cách vào Hang động Kỳ lạ - một hang động ma thuật giữ nhiều của cải kho báu, trên hết là cây đèn thần ẩn chứa Thần đèn bên trong. Jafar và con vẹt biết nói của lão ta - Iago, biết rằng chỉ có một người (như một viên kim cương chưa được gọt giũa) có thể vào được Hang động Kỳ lạ.

Trong khi đó, ở cung điện Agrabah, Jasmine - cô công chúa xinh đẹp của Đức vua - sẽ phải lấy chồng trước sinh nhật sắp tới của nàng, nhưng nàng từ chối tất cả hoàng tử mà nàng gặp vì nàng muốn cưới người mà mình thực sự yêu và không chỉ đơn thuần bởi sự giàu có. Sau đó Jasmine trèo qua tường thành và - lần đầu tiên - đi đến khu chợ, nơi mà nàng gặp chàng trai sống lang thang ngoài đường phố Aladdin với chú khỉ tri kỷ của anh - Abu. Chàng trai và cô gái dường như đã có tình cảm với nhau. Khi đó, Jafar sử dụng một cái máy đặc biệt để tìm "viên kim cương chưa được gọt giũa" - đó chính là Aladdin. Jafar bèn cho một đội lính đến bắt Aladdin trong lúc Jasmine đang ở đó cùng anh. Jasmine nói Jafar thả Aladdin ra, nhưng lão nói dối là anh đã chết.

Jafar, giả dạng làm một lão già, hứa sẽ tặng Aladdin nhiều của cải nếu anh giúp ông ta lấy chiếc đèn thần. Lão già giúp Aladdin trốn khỏi nhà tù và đưa anh đến Hang động Kỳ lạ. Cửa hang - 1 đầu hổ khổng lồ - nói rằng vào trong chỉ được lấy chiếc đèn và không được đụng tới thứ gì khác. Aladdin vào trong và gặp 1 tấm thảm thần. Khi Aladdin tìm được cây đèn, khỉ Abu bị mê hoặc bởi 1 viên hồng ngọc khổng lồ và cố gắng lấy trộm nó, khiến cho cả hang động bắt đầu sụp xuống, nhưng may mắn là thảm thần đã giúp họ thoát chết. Tới cửa hang, Jafar lấy chiếc đèn và cố gắng giết họ nhưng chú khỉ đã nhanh tay lấy lại đèn thần và cắn vào tay lão, khiến lão vô tình ấn họ xuống lại hang đúng lúc nó sập xuống.

Khi Aladdin tỉnh lại, Abu đưa anh cây đèn và sau khi anh xoa vào nó, 1 Thần đèn vui tính hiện ra. Thần đèn nói ông sẽ cho anh ba điều ước. Aladdin khôn khéo lừa Thần đèn giúp họ ra khỏi hang động mà không mất một điều ước. Trong khi suy tính về những điều ước của mình, Aladdin hỏi ý kiến của Thần đèn. Thần đèn thú thật là ông sẽ ước được tự do, vì từ khi bị giam giữ bởi cây đèn, ông phải làm theo những gì mà chủ nhân cây đèn yêu cầu. Aladdin hứa anh sẽ ước cho Thần đèn được tự do trong điều ước cuối của mình và Thần đèn rất vui mừng. Rồi Thần đèn thực hiện điều ước đầu tiên của Aladdin: biến anh thành hoàng tử để anh có thể lấy công chúa Jasmine. Sau đó họ diễu hành đến cung điện của Đức vua. Lúc ấy Jafar đang dùng ma thuật dụ dỗ nhà vua cho lão lấy công chúa, nhưng tiếng động từ cuộc diễu hành nhộn nhịp vui vẻ làm vua tỉnh lại. Nhà vua rất thích thú và mến 'hoàng tử Ali' nhưng công chúa Jasmine từ chối anh vì nghĩ anh cũng như bao kẻ đến cầu hôn trước đây. Tối hôm đó, Aladdin gặp Jasmine, đưa nàng du ngoạn trên tấm thảm thần. Nàng nhận ra anh chính là người mà nàng đã gặp trên phố và biết anh đã nói dối. Aladdin đành nói dối rằng đôi khi anh ăn mặc như một thường dân để bớt những áp lực của cuộc sống hoàng gia và Jasmine tin anh. Sau đó Aladdin đưa nàng trở về cung điện và họ trao nhau nụ hôn.

Jafar cho một đội lính đến đánh ngất Aladdin rồi trói lại và ném anh xuống biển. Cây đèn thần rơi từ chiếc mũ vào bàn tay mềm rũ của anh. Thần đèn hiện ra, hốt hoảng vì không thể giúp Aladdin khi điều ước chưa được nói ra. Thần đèn lay vai anh, khiến Aladdin như đang gật đầu. Coi đó như là điều ước thứ 2, Thần đèn cứu Aladdin thoát chết. Họ càng mến nhau hơn. Sau đó, Aladdin trở lại cung điện, đập vỡ cây quyền trượng của Jafar - vật lão hay dùng để thôi miên Đức vua - và lật bộ mặt xấu xa của lão. Jafar bỗng nhận ra Aladdin, và lão chạy trốn. Nhà vua rất vui mừng khi biết công chúa muốn lấy Aladdin, quyết định anh sẽ là phò mã và sau này sẽ trở thành vua. Điều này khiến cho Aladdin rơi vào tình cảnh khó xử vì anh biết mình có được tất cả vì nhờ có Thần đèn, và anh sẽ không thể thực hiện lời hứa là ước cho Thần đèn được tự do. Họ giận nhau. Con vẹt Iago nhân cơ hội lẻn vào lấy cắp chiếc đèn thần và mang đến cho Jafar và lão ta trở thành chủ nhân mới của cây đèn. Điều đầu tiên lão ước là trở thành Đức vua, sau đó lão ước mình là một phù thủy đầy quyền lực. Lão giam cầm nhà vua và công chúa, biến Aladdin trở lại bộ quần áo rách rưới, và ném anh cùng khỉ Abu và thảm thần đến vùng đất xa tít đầy bão tuyết.

Aladdin dùng thảm thần để quay trở lại kinh đô Agrabah, nơi Jafar đang giam giữ nhà vua, thần đèn và Jasmine để làm nô lệ cho hắn. Hắn đề nghị Jasmine trở thành vợ mình và làm hoàng hậu, nhưng cô từ chối. Ngay sau đó Jasmine trông thấy Aladdin đang lẻn vào trong lâu đài, chuẩn bị lấy lại chiếc đèn. Cô đánh lạc hướng Jafar bằng cách khiến cho hắn tưởng rằng cô đã yêu hắn say đắm. Jasmine trao một nụ hôn cho Jafar, nhưng hắn đã thấy bóng Aladdin phản chiếu trên vương miện của cô công chúa. Aladdin đánh nhau với Jafar lúc hắn đã biến thành con rắn hổ mang khổng lồ. Khi Jafar nói rằng hắn là kẻ "Quyền lực nhất thế gian", Aladdin nói hắn không thể quyền lực được bằng thần đèn. Jafar dùng điều ước cuối để biến mình thành thần đèn và điều khiển cả vũ trụ. Nhưng hắn quên rằng thần đèn bị trói buộc cùng cây đèn của mình và mắc lại trong chiếc đèn màu đen cùng với Iago. Thần đèn ngay sau đó đã ném cây đèn về Hang động Kỳ lạ.

Aladdin nói lời tạm biệt với Jasmine vì giờ anh không phải hoàng tử và họ không thể cưới nhau. Aladdin đã ước cho thần đèn được tự do, khiến ông vô cùng ngạc nhiên và sung sướng. Vì Jasmine yêu Aladdin, nhà vua đã thay đổi luật lệ, Jasmine có thể lấy người cô chọn và người đó là Aladdin. Thần đèn đi khám phá thế giới trong khi Aladdin và Jasmine tổ chức lễ đính hôn của mình.

Diễn viên lồng tiếng
Scott Weinger vai Aladdin
Robin Williams vai Thần đèn Genie
Jonathan Freeman vai Jafar
Linda Larkin vai Công chúa Jasmine
Frank Welker vai Khỉ Abu / Hổ Rajah / Đầu hổ ở Hang động Kỳ lạ
Gilbert Gottfried vai Vẹt Iago
Douglas Seale vai Đức vua Sultan
Jim Cummings vai Razoul
Charlie Adler vai Gazeem

Chuyện hậu trường
Thành công của Aladdin có được không thể không kể đến phần lồng tiếng của Robin Williams đã góp phần tạo nên một ông thần đèn dễ thương và tinh nghịch, thậm chí còn được khán giả yêu thích hơn cả nhân vật chính Aladdin. Mỗi khi thần đèn xuất hiện, ông ta làm lu mờ tất cả các nhân vật khác bằng phép thuật hài hước của mình. Thật tiếc khi Robin Williams "hụt" mất giải Oscar cho phần lồng tiếng trong phim này. Màn bắt chước những người nổi tiếng (Ed Sullivan, Elvis Presley, Arsenio Hall, Jack Nicholson đến Michael Jackson, William F. Buckley, Travis Bickle, Ethel Merman, Arnold Schwarzenegger...) của Robin Williams thật rất xuất sắc. Nhạc phim A Whole New World  được chọn là một trong những bài hát hay nhất trong những bộ phim hoạt hình của Disney.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Aladdin tại Internet Movie Database
Aladdin tại Allmovie
Aladdin tại Rotten Tomatoes
Aladdin tại Big Cartoon DataBase
Trailer phim.

Phim năm 1992
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hoạt hình năm 1992
Phim hoạt hình Mỹ
Hoạt hình Mỹ
Phim thiếu nhi Mỹ
Phim ca nhạc Mỹ
Phim ca nhạc hoạt hình
Phim hoạt hình tưởng tượng
Phim kỳ ảo ca nhạc
Phim hoạt hình Disney
Phim hãng Walt Disney
Phim của Walt Disney Pictures
Nghìn lẻ một đêm
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim dựa theo truyện cổ tích
Những nàng công chúa Disney
Phim của Walt Disney Animation Studios
Thời kỳ Phục hưng của Disney
Phim giành giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất
Phim giành giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim và người giành Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim giành giải Annie cho phim hoạt hình xuất sắc nhất
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em của Mỹ
Phim phiêu lưu tưởng tượng của Mỹ
Phim hài thập niên 1990
Phim hoạt hình Mỹ thập niên 1990
Phim hài hoạt hình
Phim hoạt hình chiếu rạp
Phim kỳ ảo thập niên 1990
Truyện cổ tích
Phim về ước mơ trở thành hiện thực


title: Thạch Lâu

text:
Thạch Lâu (chữ Hán giản thể: 石楼县, âm Hán Việt: Thạch Lâu huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lữ Lương, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Thạch Lâu có diện tích 1736 km², dân số năm 2002 là 100.000 người. Huyện Thạch Lâu có 4 trấn và 10 hương.
Trấn: Thành Quan, La Thôn, Nghĩa Điệp, Tiểu Toán.
Hương: Long Giao, Tây Vệ, Đông Thạch Dương, Hòa Hợp, Tây Sơn, Tiền Sơn, Vĩ Gia Loan, Hàn Gia Sơn, Tào Gia Viên, Bùi Câu.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Lữ Lương


title: West Hattiesburg, Mississippi

text:
West Hattiesburg là một thành phố thuộc quận Lamar, tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 5 909 người.

Dân số
Dân số năm 2000: 6 305 người.
Dân số năm 2010: 5 909 người.

Tham khảo

Xem thêm
 American Finder

Thành phố của Mississippi
Quận Lamar, Mississippi


title: Conus dondani

text:
Conus dondani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

D
Động vật được mô tả năm 1981


title: Leptotarsus phylax

text:
Leptotarsus phylax là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Dicranomyia archeyi

text:
Dicranomyia archeyi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Galeandra minax

text:
Galeandra minax là một loài phong lan.

Liên kết ngoài

Tham khảo

minax


title: Pseudophilautus caeruleus

text:
Pseudophilautus caeruleus là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Manamendra-Arachchi, K. & Pethiyagoda, R. 2004. Philautus caeruleus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

C
Động vật đặc hữu Sri Lanka
Ếch Sri Lanka